PG 36Gregory of Nazianzus
Commentaries of Elias, Metropolitan of Crete, on the Orations of Gregory of Nazianzus
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Commentaries of Elias, Metropolitan of Crete, on the Orations...Ellae Metropolitae Cretae commentarii in orationes ...

col. 735–736page 1 of 98

Decem vel saltem octo S. Gregorii orationes Rufinus Aquileiensis e Græco transtulit in Latinum (v. Rufin. Histor. eccles. lib. x1, c. 9, et S. Hieron. Apolog. conira Rufin. lib. 1, n. 30), in quibus primum ac præcipuum locum obtinet Apologeticus ipsius, cum presbyter ordinatus fugisset in solitudinem. Præfixa est orationibus istis Latine versis Præfatio Rufini ad Apronianum amicum. Hujus Præfationis fragmentum exstat in editione Maurina; integra legitur in edit. Opp. S. Gregorii Coloniæ [i. e. Lipsia] 1690 (t. I, p. 726-27), unde eam excepimus. Versio Rufini, quæ in editionibus Græco-Latinis Operum S. Gregorii Naz. (etiam in edit. Maurina) desideratur, excusa est Argentinæ 1508, in-4°. Sunt autem orationes S. Gregorii ex Rufini versione juxta ordinem editionis mox laudatæ sequentes: Apologeticus liber 1 (ed. Maurin. orat. 2); De epiphaniis sive natali Domini (orat. xxxvIII); De luminibus, quod est de secundis epiphaniis (orat. xxxix), De fide liber 1 (Tractatus i de fide orthodoxa contra Arianos, spurius, olim oral. 49); De Nicæna fide, De Pentecoste et Spiritu sancto (orat. XLI, cui præmittitur Tractatus 11 de fide orthodoxa contra Arianos, spurius, qui erat olim orat. 50); De semetipso ex agro reverso (orat xxvi); De dictis Jeremiæ, præsente imperatore (orat. XVII); De reconciliatione et unitate monachorum (or. vi); De grandinis vastatione (orat xvi); De Arianis, quod non liceat semper et publice de Deo contendere (orat. XXVII). Cf. J. Fontanini Histor. litterar. Aquilei. lib. v (Vita Rufini ed. Vallars. lib. 11) c. 8, n. 1–2, Patrologie Latina tom. XXI, col. 188. PROLOGUS RUFINI IN LIBROS S. GREGORII NAZIANZENI. Proficiscenti mihi ex Urbe, injungebas, fili cha rissime, ut tibi absens quoque aliquid operis im penderem, ne nos a consuetis studiis necessitas meæ profectionis inhiberet. Petebas ergo Grego rium tibi in Latinum verti, virum per omnia in comparabilem, qui verbo et operibus clarus, splen didissimum lumen scientiæ Christi Ecclesiis præ buit, dum ea docuit quæ fecit, nec seipsum con demnavit, agendo contraria quam docebat. In Cappadocia domo, episcopo patre, matre quoque satis religiosa oriundus fuit; Athenis et altus et eruditus ut pauci. Nec tamen in conversatione scholari vel ætatis vel sodalium illecebris cedens prodidit pudicitiam, sed tanquam a Domino sibi commissum thesaurum ad donium castam reporta vit integrum signaculum castitatis. Denique cum philosophiæ studiis apud Athenas floreret (a), vidit per soporem sedenti sibi et legenti duas decoras satis dextra lævaque feminas consedisse. Quas ille castitatis instinctú oculo torviore respiciens, quæ nam essent et quid sibi vellent percunctabatur. At illæ eum familiarius et ambitiosius complectentes, aiunt: Ne moleste accipias, juvenis, notæ tibi satis et familiares sumus. Altera enim ex nobis sapientia, altera castitas dicitur; et missæ sumus a Domino tecum habitare, quia jucundum nobis et salis mun dum in corde tuo habitaculum præparasti. Tum denique cum ob extremum in litteris profectum Athenis ut oratoriam doceret astringeretur, furtim navem ingressus abscessit. Et cum se inexplorato mari commisisset, tempestate vexatus est, in qua Deo se serviturum vovit. Quod cum faceret, subito a patre episcopo in sacerdotium subrogatusest. Quod ægre ferens discessit ad tempus. Postmodum vero regressus libellum hunc Apologeticum dixit in Ec clesia, causas suæ abscessionis vel etiam reditus allegans. Post hæc etiam defuncto patre succedit in episcopatum apud Nazianzum breve oppidum. Et inde cum post Valentis Ariani tempora Eccle sias Catholici recepissent, Constantinopolim ad in stituendam vel docendam Ecclesiam transire ex oratus est. Ubi cum inagnificum opus in verbo Dei ageret, et infinitas quotidie pene multitudines ab hæreticis ad fidem veram converteret, ut fieri solet, gloriam æmulatio subsecuta est. Ille vero tam erat in timore Domini perfectus, ut cum sensisset causa sui esse inter episcopos disceptationem, statim sponte discederet; dicens illum tantummodo pro pheticum sermonem: Si propter me est tempestas ista, tollite me et mittite in mare: et desinel a vobis commotio. Hujus neque vita aliquid probabi lius et sanctius, neque eloquentia clarius et illa strius, neque fide purius et rectius, neque scien tia plenius et perfectius inveniri potest, utpote qui solus sit de cujus fide ne dissidentes quidem inter se, ut fieri solet, partes et studia disputare potue rint, sed id obtinuerit apud Dominum et Ecclesias Dei meriti, ut quicunque ausus fuerit doctrinæ ejus in aliquo refragari, ex boc ipso quia ipse sit magis hæreticus arguatur. Manifestum namque in dicium est, non esse rectæ fidei hominem, qui in fide Gregorio non concordat. Hunc ergo absque ullo prorsus lege scrupulo, sciens tamen quod eloquen tiæ ejus præfulgidum in Græco lumen non parum necessitas interpretationis obscurat. In quo utrum nostri sermonis paupertas, an ipsa interpretationis natura hoc agat: tu qui utriusque linguæ habes peritiam, magis probato. (a) Vide domnum Clemencetum in Vita S. Gregorii, t. 1 nostræ editionis, col. 161 D. Edit.

Nuncupatory LetterEpistola nuncupatoria

col. 737–738page 2 of 98

IN S. GREGORII NAZIANZENI ORATIONES XIX ET ANNOTAtionem cum in Eliæ coMMENTARIOS TUM IN S. GREGORII ORATIONES XIX BASILII ALIORUMQUE SCHOLIA IN S. GREGORII ORATIONES,

col. 739–740page 3 of 98

LITERARUM GRÆCARUM LATINARUMQUE IN ACADEMIA BASILEENSI PROFESSORI

col. 741–742page 4 of 98

Vobis, Viri humanissimi, hoc, qualecunque est, Anecdotorum opuscuum debetur, Nam, ut temporum rationem sequar, viginti et quod excurrit anni sunt, ex quo Tu, ami cissime Krabingere, mihi, tunc Monachii commoranti librisque Græcis manu scriptis, illic in bibliotheca regia asservatis, heluanti, cum alia plurima Anecdota Græca, quorum bona pars adhuc edenda restat, tum Scholia in S. Gregorium Nazianzenum, quibus in hoc opusculo usus sum, ad describendum vel excerpendum propinasti. Ac etiamsi diu est, quod ego suavi Tecum epistolarum commercio ægre careo (fortasse mea quadam culpa, negotiis misere dis tenti), semper tamen, dum vivam, grato erga Te animo recolam commorationis illius Mo nacensis delicias, quarum Tu non minima pars fuisti. Tu autem, carissime Rothi, amicitiæ vinculo me, Tibi antea ignotum, adstrinxisti egregio illo beneficio, quod Tua intercessione effecisti, ut pretiosissimus ille codex S. Gregorii Nazian zeni manu scriptus, quo Eliæ commentarii continentur, anno MDCCCXLII ex bibliotheca publica Basileensi, liberaliter annuentibus eius curatoribus, per clarissimum Gerlachium, illius bibliothecæ præfectum, ad me Bernam transmitteretur, utque eum terere et in usum studiorum Platonicorum et Patrologicorum pro lubitu excerpere possem. Eundem Tu codicem, pro egregia Tua erga me benevolentia, cui idem ille Gerlachius iterum opitulatum ivit, nu perrime, quum Excerpta Eliana Lutetiæ Parisiorum editurus essem, rursus ad me transmit tendum curasti, ut quæ inde excerpsissem augere, et plagulas corrigendas ad &уéTOV exi gere possem. Quod autem Eliæ tandem edendi consilium cepi, quodque operis redemtorem Lutetiæ sum nactus, id Tibi, humanissime Darembergi, uni soli debeo. Nam quum ego ante hos quindecim annos, dilatatis paullatim antiquitatis studiis, cum philologia archæologiam, etiam pa triam, conjungere et, quæ patrio sunt solo reconditæ, antiquitatis Gallicæ et Romanæ reli quias perscrutari cœpissem, deinde historia patriæ operam per septennium navassem, iam que, tanquam peregrinator ad sedem domesticam, ad pristina studia rediissem, et quæ pridem in genere philologo a me elaborari, cœpta erant, maturare instituerem, Te, mi Darem bergi, sors propitia horum studiorum fautorem simul et moderatorem mihi obtulit. Tu me, àpxɛtwv pulvere obrutum, et hic Bernæ quovis, Hercle, ad humanitatis studia incita mento carentem, ea re erexisti, quod meos conatus Tibi Tuique similibus probari declarasti. Tu me, alios labores philologos meditantem, ad Eliam, scriniis instar xsiµŋlov ser vatum, edendum excitasti sic me interpellando: «Quin Tu pretiosum istud Anecdoton ante omnia in lucem profer, ne id ab alio quopiam occupetur, neve quem Tu in eo describendo la

PrefacePraefatio

col. 743–744page 5 of 98

borem collocasti, Tibi irritus reddatur.» Quumque ego dicto parens, ad tempus sepositis, quos molitus eram, laboribus, Eliæ editionem pararem, interea redemtorem Tu plurimum reverendum Migneum mihi conciliasti, id est virum natum promovendis studiis SS. Ecclesiæ Patrum, qui quum primum instituisset, Eliæ commentarios integros edere, essetque eorum mole a proposito deterritus, eo lubentius hoc illorum compendium redimendum suscepit. Accipite igitur, Fautores et Amici benevolentissimi, tanquam grati testimonium animi, hoc, quod Vobis debetur, opusculum, cui si ea desit doctrinæ et copia et perpolitio, qua viri eruditi, literis antiquis officii ergo vacantes, opera sua ornare consueverunt: spero fore, ut mihi ignoscatis. Neque enim Vos latet, me philologiam tanquam лápɛpyov tractare coactum esse et erudito otio tantum non carere. Sed vel sic de literis antiquis, sacris pariter ac pro tanis, bene mereri porro conabor, donec Vos, Viri eruditissimi, cum similibus Vestrum meis conatibus favere video. Quod ut porro faciatis utque me amare pergatis, Vos rogo atque oro. Valete. Dabam Bernæ Helvetiorum pridie Cal. April. MDCCCLVIII.

col. 745–746page 6 of 98
Epistola nuncupatoria
PG 36:745Εξήγησις εἰς τοὺς λόγους τοῦ ἁγίου γρη γορίου τοῦ θεολόγου, πονηθεῖσα τῷ εὐτελεῖ μητροπολίτῃ κρήτης ἡλίᾳ, ὑπερορίῳ τυγχάνοντι.
col. 747–748page 7 of 98
Præfatio
PG 36:747κείμενον: τινὲς.. φύσει.. περὶ τὸ ἐγκρατές. ταῦτα ὀργῶσι καὶ ὅλοι τῆς περὶ αὐτὰ ὁρμῆς εἰσι καὶ
col. 749–750page 8 of 98

mum quidem, qui iis insertus est contextus Orationum S. Gregorii, etsi suis vitiis non caret, tamen sæpe cum optimis, quibus Clemencetus est usus, codicibus manu scriptis conspirat, interdum unus genuinam exhibet lectionem. Deinde Elias ipse quandoque xplay exercet. Huc accedit, quod ejus Commentarii haud raro lectiones præbent discrepantes ab iis, quas con textus habet, easque interdum meliores, ut dubium non sit, quin Elias alio eoque emendatiore sit usus contextu, quam qui in codice Basileensi comparet. Sed hæc omnia xploɛwę subsidia ex Latina versione vix ac ne vix quidem erui potuisse, quilibet intelligit. Quid multa? Leuncla vius, uti Gregorii contextum, quem codex Basileensis exhibet, et quæ ex genere critico Eliæ Commentariis insunt, non ea, qua par erat, diligentia excussit, ita illis Latine vertendis, non Græce edendis, usum egregii critices instrumenti aliis tantum non præclusisse censendus est. Jam, etsi unus et alter eorum, qui post illum Gregorii Orationibus emendandis et illustran dis operam navarunt, hic illic Leunclavii interpretationem consultavit, attamen egregia, quæ Eliæ Commentariis insunt, eruditionis et theologicæ et philologæ documenta (a) fere neglecta manserunt. Nam præter Cotelerios et Suiceros pauci theologi Eliam advertisse videntur, quum vel clarissimus Ullmannus in doctissima de Gregorio Nazianzeno scriptione illius mentionem parce fecerit. Philologi autem cur animum ad Eliæ Commentarios adverterent, eo minus causa habuerunt, quod Græco exemplari carebant. Quo magis laudandus est Boissonadius, qui cuni Basilii Scholiis in Gregorii Encomium Heronis Eliæ Commentarios diligenter comparaverit (b). Ac quoniam illorum Scholiorum mentio est facta, illud teneas oportet, Eliam Basilio ct reliquis Gregorii Scholiastis eruditione theologica et philologa multum præstare, id quod ipse in Prooemio significare non dubitavit. Quamquam, ut dicam quod rei est, paullo iniquior est in illos, quibus eum haud pauca debere exploratum habemus. Sed, ut de Elia theologo primum dicamus, ante omnia velim sic habeas, ejus Commentariis permulta inesse, quæ vel in ea, qua hodie versamur, theologiæ luce dignissima sint, quibus theologi dogmatum historiæ studiosi animum advertant. Sic, ut hoc utar, Eunomiani vulgo puri puti Aristotelici habentur. Conf. Ullmann. De Gregorio Naz. p. 320 sq. Atqui Elias illos cum Macedonianis etiam ex philosophia recentiorum Platonicorum profecisse argumentis luculentis demonstrat, estque hoc loco omnino ad ea provocandum, quæ Elias de theologia Platonis et recentioris propaginis Platonicorum ab hæreticis in doctrinam Christianam trans Jata f. 167 v. s. 168 r. m. 236 v. i. monet. Deinde permultos Scripturæ Sacræ locos, a S. Gregorio laudatos vel imitando expressos, Elias, eorum sedibus accurate indicatis, sanæ w ope egregie illustrat. Porro ille, uberrimo usus theologicæ eruditionis penu, ea quæ Gregorius ex veterum theologorum scriptis suum in usum convertit, ad fontes revocat eorum que locos pariles adfert. Quo ex genere multa sunt recondita, et quæ hodie pauci in promtu habent. Sic ille, non contentus SS. Patres Athanasium, Basilium, Chrysostomum, alios ad partes vocasse, frequens est in laudandis Dionysii, qui fertur, Areopagitæ scriptis, ex qui bus quod Gregorium hausisse putavit, etsi temere fecisse multis videbitur, multa tamen apud Gregorium reperiuntur, quæ huic opinioni faveant (c). Quid? quod nec Clementis, qui fertur, Romani scripta Eliæ ignota fuere. Huc accedit, quod præter ea, quæ ille ex veterum theolo gorum scriptis, expressa auctorum mentione facta, attulit, multa ex iisdem ab eo tacite sunt transsumpta. Sic ille abstrusis Gregorii sententiis explicandis sæpenumero adhibet cum ipsius Gregorii, tum S. Basilii et aliorum locos geminos et ad intelligendum faciliores; sic S. Maximi ¿ in S. Gregorium, quamvis plerumque expresse laudatas, tamen interdum tacite suas facit. Atque in hoc compilandi negotio quum ille integrioribus exemplaribus, quaṁ quæ hodic habemus, usus sit, eius Commentarii nonnihil critici usus præbent. Qui quidem usus multo maior esset, si Elias ubique ipsa scriptorum, a se compilatorum, verba attulisset, neque ea, qui eius mos fuit in laudandis scriptoribus, sæpenumero memoriter tantum recitasset aut circumscribendo amplificasset. Sed de toto hoc critices negotio, quod in compilatorum, etiam ecclesiasticorum, scriptis excutiendis versatur, in Examine Plagiariorum et Compilatorum (a) Conf. Leunclav. Procem. p. III, cuius verba Streuberus in Serapeo a. 1856, p. 181 retulit. (b) Vid. Notices et Extraits t. XI, P. II, p. 131 sqq. Jet apud nos infra in hoc volumine. EDIT. PATR.] (e) Certe S. Gregorius multis locis, præsertim íis, ubi se ipso sublimior fit, cum Dionysio mire con spirat, ita quidem, ut potius ex illo, quam Diony sius ex Gregorio hausisse videatur. Quapropter eorum rationes, qui Dionysianos libros quarto de mum aut quinto seculo scriptos statuunt (v. Voe mel. ad Nicol. Methon. p. 150, 239, b.), denuo ad examen vocandi sunt,

Survey of the Basel CodexConspectus condicis Basileensis

col. 751–752page 9 of 98

Græcorum dicendi copia erit. Cæterum Elias, ubi ipse docet, quippe imbutus SS. Patrur doctrina, eo utitur loquendi genere, quod exquisitum est et dignum, cui animum advertant, qui Suiceri Thesaurum Ecclesiasticum ditare velint. v.s. Jam vero si naɩdelav viri vix respicimus, eum in illa non minus excellere confitendum est. Ac primum quidem in veterum philosophorum placitis est versatissimus. Nam præter quam quod Chilonem, Anaxagoram, Democritum, Epicurum, Stoicos, Cynicos, alios excitat, accuratam præsertim Platonis et Aristotelis prodit notitiam, eorumque vel abditas sententias in numerato habet et sæpiuscule suas facit. Ne recentiores quidem Aristotelici ei ignoti fuere, e quibus Alexandrum Aphrodisium nominatim laudat. Recentiorum autem Platonicorum, Porphyrii, Jamblichi, Procli, eum bene gnarum fuisse, supra iam vidimus. Quid? quod Elias interdum illis adeo adhæret, ut, neglecto Platone, rivulos Neoplatonicos sectetur et Neoplato nica pro Platonicis venditet. Denique vel Hermetis, qui fertur, Trismegisti scripta se legisse f. 17 v. s. 153 r. m. manifesto prodit.-Venimus ad rhetoricam Eliæ cruditionem. Nam quum S. Gre gorius orator rebus et sententiis theologus fuerit, dicendi autem genere usus rhetorico, suæ ætatis sophistis, Libanio, Himerio, Proæresio (a), æmulatus sit, oportet sane eum, qui ejus Orationes ite interpretari velit, imbutum esse et rhetorices præceptis et atticæ eloquentiæ interiore cognitione. Cui quidem officio Elias egregie satisfacit, qui et Hermogenis artem rhetoricam crebro ad partes vocet locosque Demosthenis, a Gregorio imitando expressos, diligenter annotet. Quam vero subtile sit ejus judicium in notandis sophisticis Gregorii artificiis, exemplo sint, quæ ad descriptionem pavonis Or. XXVIII, p. 515, A. fol. 50 r. s. annotat. sophistis saltem Aristidem nominatim excitat. - Præterea neque poëtarum, neque historicorum veterum Eliam &yvotov fuisse, testimonio sunt loci tum ex Homero, Hesiodo, Theocrito, Oppiano, tum ex Herodoto et Thucydide ab eo allati. Denique, ut Eliam nullum non antiquarum literarum genus attigisse intelligas, musicos veteres et mathematicos, in his Eratosthenem, Posidonium, Ptole mæum et Heronem, ex medicis Galenum laudat. — Restat, ut de Elia grammatico dicamus. Nam ne ȧxpl6ata quidem grammatica in Elia desideratur, quippe qui verborum proprietates accurate 'perpendat, Atticismos in Gregorio diligenter serutetur el uvážeús nodos sollerterçolvat. S.c ubi autem Elias a ratione grammatica aberrat, ejus napopáµata partim Atticismorum sectando rum nimio studio, partim mystico, quod non satis cavit, interpretandi generi tribuenda sunt. Hæc hactenus de Elia theologo et philologo; nam philologum intelligimus non grammatices magistellum, sed eum, qui nullum non antiquarum literarum genus perscrutatur. Quo accedit, quod Eliæ Commentarii, si in universum spectentur, multum conferunt ad melius cognoscen dam seculi XI et rem literariam et græci sermonis proprietatem. Ac theologiæ quidem et philologiæ studium illa ætate vel in remotis a Byzantio imperii provinciis adhuc floruisse, argumento sunt, quæ de eruditione Eliæ supra diximus. Porro ejus Commentarii egregium sunt documentum illius studiorum rationis, quæ philosophiam Plato nicam et Aristotelicam quum inter se, tum cum theologia Christiana intime eonjungere conata est (b). Sermonis autem proprietatem quod attinet, etsi eius tenor subinde Byzantinam volubili tatem et anhelantem, ut ita dicam, multiloquentiam prodit, universe tamen sanus est et qua Jem decet esse eius, qui scriptorem eloquentissimum interpretatur. Quid? quod Elias dictio nis in Gregorio elegantiam sedulo imitatur, imo interdum superare voluisse videtur (c). Quam quam idem in est suum ævum haud raro prodit, in quibus quædam oбápбapa, multa ama leyóusva, multa item audacter innovata apparent, ut ejus Commentarii a nemine eorum negligendi sint, qui posterioris Græcitatis thesauros augere student. Hæc omnia quum ita se habeant, quumque Elias primarius, ut illius ævi, scriptor haben dus sit, ego iam ante hos quindecim annos, Codicem Basileensem terendum nactus, eius par tim saltem edendi consilium cepi eumque excerpendo excussi. Qua quidem in re id potissi mum spectavi, ut sedulo annotarem, quibus Eliam in genere theologico et philologo excel (a) Vid. Ullmann. Gregor von Nazianz. p. 31 sq. qui Socratis testimonium H. E. IV, 26. adfert, tin dentis, Gregorium audivisse Libanium. Himerio et Proæresio magistris usum esse. (b) Quam altas hæc studia radices apud Byzan i tinos egerint, argumento est illud, quod vel Gen nadius Scholarius, acerbisɛimus Plethonis et Pla tonicorum suæ ætatis adversarius, in doctrina Chri stiana ab illis vindicanda Platonica cum Aristotelicis commiscuit Vid. Gass. Gennadius und Pletho (Vrati slav. 1844) p. 77 sq. qui ibid. p. 30 de Bessarione, Aristotelicos cum Platonicis conciliare conate, mio nuit, neque tamen hoc argumentum satis explicuit. (c) Conferantur, quæ supra pag. 747 annotavimus.

col. 753–754page 10 of 98
PG 36:753αὐτοῖς αὖθις τοὺς ἐντυγχάνοντας. σ σ

Commentaries of EliasCommentarii Eliae

col. 755–756page 11 of 98
Conspectus condicis Basileensis
PG 36:75511. Περὶ θεολογίας. 13. 62 Περὶ Υἱοῦ πρῶτος. ΙΧ. Δεύτερος ειρηνικός. ΧΙ. Κατὰ 'Αρειανῶν καὶ περὶ ἑαυτοῦ. 431 τὰ κατὰ Μάξιμον. 504 323 ΧΙν. Πρὸς τοὺς καλέσαντας ἐν τῇ ἀρχῇ 46 Α. — 49 καὶ μὴ ἀπαντήσαντας μετὰ τὸ γενέσθαι πρε Εἰς τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ εἰς τὸν μέ- 142 Α. γαν Βασίλειον, ὅτι ἔμελλεν αὐτὸν χειροτονεῖν ἐπίσκοπον Σασίμων. 336 ν. 342 ΧVΙ. Προσφώνησις ἐκδοθεῖσα ἐπὶ τῇ χει- ΧΧΧ, 494 ροτονία Ευλαλίου ἐπισκόπου Δοάρων. ΧVΙΙ. Εἰς τὸν πατέρα αὐτοῦ, ἡνίκα ἐπέ- 145 τρεψεν αὐτῷ φροντίζειν τῆς ἐν Ναζιανζῷ ἐκ νιῶντας καὶ τὸν ἄρχοντα ὀργιζόμενον, καὶ εἰς τὸν μετὰ τὴν χειροτονίαν αὐτοῦ ἀπολογητικόν, πρός τε τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὸν μέγαν Βασίλειον. 553 366 ΧΙΧ. Απολογητικὸς εἰς τὸν πατέρα αὐτοῦ 434 Β. καὶ εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον, ἡνίκα ἐπίσκοπος Σασίμων ἐχειροτονήθη. 866 - 569 ν.
col. 757–758page 12 of 98
PG 36:757ΧΙΧ. 2 Εξήγησις εἰς τοὺς ἡ σίλειος καὶ Γρηγόριος, οἳ καὶ τοῖς ἐξκαίδεκα λόγους τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, πονη θεῖσα τῷ εὐτελεῖ μητροπολίτη Κρήτης Ἠλία, υπερ ορίῳ τυγχάνοντι. προθεωρία Ἐν πεντηκοστῷ δευτέρῳ ἀριθμῷ τῶν τοῦ μεγάλου τούτου περιγραφομένων λόγων· λόγους γὰρ καλῶ καὶ τὰς συναριθμηθείσας τούτοις ἐπιστολάς· δι᾿ ἂς αἰτίας εἴπαμεν ταύτας ἐπεξηγούμενοι οἱ μὲν ἐκκαίδεκα τού των, ἐν περιοχῇ μιᾶς συνειλημμένοι βίβλου, πολλῶν ἐξηγητῶν εὐμοιρήκασι, καὶ παλαιῶν καὶ νέων, εὖ τεθηγμένας τὰς γλώσσας ἐχόντων ἐπὶ λόγοις. οἱ δέ γε λοιποὶ τούτων ὑπ᾽ οὐδενὸς τῶν ἐπὶ δυνάμει λόγων ἀκμασάντων καὶ τὰ τοῦ πνεύματος συγκρίνειν εἰδό των μετὰ τοῦ πνεύματος μέτριας γοῦν, ὅσα ἡμᾶς εἰδέναι, πετυχήκασιν ἀναπτύξεως, μόνος δέ τις Βα τῷ μακαρίτῃ εἰς τοὺς τοῦ θεολόγου λόγους έκκαίδεκα. θύραθεν (γραφή), συνύφανεν σφαδάζειν δάζειν, μαιμῶσα καρδία. τούτου λόγοις ἐπιβεβλήκασι, προεθυμήθησαν μὲν σχου λικάς τινας παρασημειώσεις καὶ εἰς τοὺς προκειμέν νους νῦν ἐπὶ θεωρία λόγους ἡμῖν καταλιπεῖν· τὸ δὲ κατ' αὐτοὺς ἀδιδάκτους ἡμᾶς εἴασαν, οἱ τῶν ἀπὸ τῆς θειογράφου γραφῆς, οὐ τῶν ἀπὸ τῆς θύραθεν όλως φροντίσαντες χρήσεων, οὐ τῶν ἄλλων οὐδε νός, ὧν τὰ μὲν παρῳδῶν, τὰ δὲ προσκολλῶν, τὰ δ' ἀλλοιῶν καὶ πολυτρόπως καταποικίλλων ὁ μέγας οὗτος τούτους συνύφανεν. ὧν πολλῷ κατόπιν ἐλθὼν αὐτὸς καὶ θαμινώτερον τούτοις προσομιλῶν, ἐσφά δαζον μὲν καὶ μαιμῶσαν εἶχόν μου τὴν καρδίαν τῷ ὕψει τούτων ἐπιβαλεῖν ᾤχνουν δὲ ἄλλως καὶ ἀνεδυόμην, μὴ θεμιτόν μηδ' ἀσφαλὲς εἶναι καθα ροῦ μὴ καθαροῖς ἄπτεσθαι διδασκόμενος ἐπεὶ δέ, κακοζηλίᾳ ποιητικώς φάναι ατηρόν. ἀτάλλειν. ἐπα λαστέω. ἄνδρας θεράποντας 'Αργος... δεινὸν δερκομένους. χαλκεοθώραξ εἰ άναλκις. επιβάλλειν μή δ'. 6: ὁποίαν οὖν.
col. 759–760page 13 of 98
Commentarii Eliæ
PG 36:759καὶ μεταῤῥίπτοντες. — ἀλλ' οὕτω μέν, εἰ κυβευτάς ἔχει ἡ γραφή. εἰ δὲ κυβιστές εὕρηται γὰρ καὶ οὕτως ἔν τισι τῶν ἀντιγραφῶν· οὐκ ἔθ' ὅμοιος ὁ λόγος. κυβισταὶ γὰρ οἱ κολυμβηταί, καὶ ἴσως ὡς καὶ τούτων ἄνω καὶ κάτω περιφερομένων τε καὶ σοφιζομένων, τοὺς λόγων στροφείς κυβιστές κέκληκεν. ἀσφαλέστερον δὲ ἡ προτέρα γραφὴ καὶ διάνοια, οὐκ οἶδ' ὅπως εἴπω, πολλοὺς παρακαλοῦντας εὗρον τες, ὡς ἔτυχε, στρέφουσι τοὺς πεσσούς, ρίπτοντές τε πρὸς τοῦτο καὶ παραθήγοντας, οὐκ ἄνευ θειοτέρας εἶμαι κινήσεως τόν τε ἔκνον ἀπεσκευασάμεθα καὶ τῷ ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος διδόντι λόγον τεθαρρηκότες τὴν ὁποιανοῦν ταύτην ἐξήγησιν κατὰ τὸ ἡμῖν ἐφι στὸν ἐκδεδώκαμεν, τὰ μὲν θεολογικά θεολογικῶς, τὰ δὲ φυσικὰ φυσικῶς καὶ τὰ ἠθικὰ ἠθικῶς, καὶ ἵνα συνελών είπω, καταλλήλως έκαστον τούτων ταῖς ἐφεστώσαις τέχναις αὐτοῖς ἀναπτύσσοντες. ἀξιῶ οὖν τοὺς ἐντυγχάνοντας μὴ τὸ ἀκριβές σκοποῦντας, ἀλλὰ πρὸς τὸ πρόθυμον ἡμῶν ἀποβλέποντας, οὕτως ἀποδέχεσθαι τὰ εἰρημένα. Ρ. 487, Α. Πρὸς τοὺς ἐν λόγῳ κομψούς ο λό γος.) 1 κομψούς δὲ ἤτοι τοὺς πιθανούς καὶ σοφοὺς ἐν λόγοις φησίν, ἢ τοὺς πανούργους τε καὶ καμπύλους καὶ διεστραμμένους τὴν διάνοιαν. τὸ γὰρ κομψὸν ἐπὶ μὲν ἐπαίνου τὸ χάριεν καὶ πιθανόν καὶ σοφὸν σημαίνειν βούλεται, ἐπὶ δὲ ψόγου τὸ διεστραμμένον καὶ σκολιὴν καὶ περίεργον, δ καὶ μᾶλλον ἐνταῦθα ὑποσημαίνει. Ρ. 487, Α. οἱ τὴν ἀκοὴν προσκνώμενοι καὶ τὴν γλώσσα») 4, 5.: τοὺς σφαδάζοντάς τε τῷ πνεύματι καὶ οἷον τὴν ψυχὴν προωθοῦντας καὶ τὴν ἀκοὴν ἑτοι μάζοντας καὶ τὴν γλῶσσαν πρὸς θήραν τινός συλλα τῆς ἢ καὶ λέξεως 1 μεταφορικὴ δὲ ἡ τοῦ κνήθεσθαι λέξις, ἐκ τῶν οἷς δριμύς τις χυμός διὰ βάθους εμφωλεύει τοῦ σώματος καὶ διὰ τοῦ κνήθεσθαι πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν ερεθίζεται διαδίδοσθαι πάνυ θαυμασίως παραληφθεῖσα. 2 1. εὐκτικῶς δὲ τὸν λόγον ἐσχημάτισεν εἰπών είθε μέν, (488, Α)... δεικνὺς τὸ ἐνδιάθετον αύτ τοῦ καὶ ὅτι σφόδρα ἐκείνων ἐκήδετο. Ρ. 488, Β. σοφισταὶ καὶ κυβευταὶ λόγων) 2 κυβευται λόγων αὕτη γὰρ ἡ ἀσφαλεστέρα γραφή· ήτοι πεττευταὶ καὶ στροφεῖς, οἱ γὰρ πεττεύον χαρίεν. κομψός κομψεία κνήθεσθαι, εμφωλεύειν το ἐμφωλεύον τῷ κόσμῳ πῦρ ἐκλάμψαν καὶ ἐξαφθέν. Ενδιάθετον διάθετον ἐνδιαθέτως, εὐχτι χῶς εἰ ἐνδιαθέτως Ρ. 488, Β. πᾶσαν εὐσεβείας οδόν) 2 ν. Ι. (εὐσέβεια) ὅση τε διὰ πράξεως καὶ ὅση διὰ θεω ρίας, ἐπεὶ καὶ δι' ἀμφοῖν ἡ ἀληθῆς εὐσέβεια θεωρεῖται. Ρ. 488, πᾶσαν δὲ ἑορτὴν καὶ πένθος ἅπαν) 5 καὶ εἰς ἑορτὰς δὲ καὶ εἰς πένθη τινῶν παρα βάλλοντες, ἐπεισκύκλουν τὰ τοιαῦτα ζητήματα. 3 τὸ μὲν οὖν ἀποκναίεσθαι (488, ἀντὶ τοῦ βαρύνεσθαί ἐστι κείμενον 488, γυναικωνίτιν 5 ἤδη δὲ καὶ μέχρι τῶν γυναικωνιτίδων ή τοιαύτη τούτων παρεισεφθάρη φλυαρία καὶ βλασφημία. Ρ. 489, Β. μὴ θαυμάσητε δὲ 3 τοῦτο δὲ προθεραπεία τίς ἐστι, προθεραπεύουσά τε καὶ τὸ σφοδρὸν τῆς καταφορᾶς ἀφαιρουμένη. Ρ. 489, Β. εστιάσητε) 3 5. ὅτι ὡς τρυφήν τὰς κατ' αὐτοῦ λοιδορίας ελογίζοντο δ ν. 1. ἡ δὲ ἐπαναδίπλωσις τοῦ οὐ παντὸς (489, Β) ἀσφαλείας χάριν τῷ μεγάλῳ καὶ βεβαιώσεως ᾠκονομήθη. Ρ. 489, Β. τῶν χαμαὶ ἐρχομένων) 5 τῶν μήπω πτέρυγας πράξεως καὶ θεωρίας ἀναλαβόντων καὶ ὑψοῦ πτερύσσεσθαι δυναμένων, ἀλλ' ἔτι πρόσγεια φρονούντων καὶ χαμαί συρομένων. Ρ. 489, τῶν... διαβεβηκότων ἐν θεωρία) Γ. 4 τῶν ἐξητασμένων ἤτοι τῶν ἠκριβωμένων τε καὶ ἀνηγμένων ἢ ἡδραιωμένων ἐν θεωρία. ἀμφού τέρως γὰρ τὸ διαβεβηκότων τινὲς ἑρμηνεύουσι. Ρ. 489, μὴ καθαρῷ γὰρ ἅπτεσθαι καθαροῦ τυχὸν οὐδὲ ἀσφαλές) 4. ἐπιφέρει... έργα χυβευ τὰς, (β) επεισκυκλεῖν ἀποκναίειν θεραπεία οι θεραπεύειν νος θερα πεία θεραπεύειν τι Β. Γ. θεραπεύειν τὸ τόλμημα. 151 θεραπεύεσθαι ἐστιᾶν
col. 761–762page 14 of 98
PG 36:761σίαν ἐκ τῶν τοῦ Πλάτωνος. εἴρηκε γὰρ οὗτος, 4 4 τὴν γαστέρα τὴν γα ὅτι τῷ μὴ καθαρῷ ἅπτεσθαι καθαροῦ οὐδὲ θεμιτόν στριμαργίαν· τὰ ὑπογάστρια εἰ ἡ τῶν ἀφροδισίων πρὸς οὖν τό· οὐχὶ θεμιτόν, φησὶν ὁ θεολόγος, ὅτι τυχὸν ἀκόλαστος ἡδονή, οὐδὲ ἀσφαλές. οὐ μόνον γὰρ ἀθέμιτον, ἀλλὰ καὶ αφα λερὸν καὶ βλαβερόν. 489, ἡνίκα ἂν σχολὴν ἄγωμεν ἀπὸ τῆς Εξωθεν λύος καὶ ταραχῆς, καὶ μὴ τὸ ἡγεμονικὸν ἡμῶν συγχέηται τοῖς μοχθηροῖς τύποις καὶ πλανωμένοις) Γ. 4 Ελὺν δὲ οἶμαι τὸ γεῶδες ἡμῶν σῶμα λέγειν, οὗ ἐντὸς ἡ ψυχή, ὑφ' οὗ ὡς τὰ πολλὰ πολεμεῖται αὕτη, κατεξανισταμένου αὐτῆς, ἢ Ρ. 490, Β. εὐλογεῖν τὸν Κύριον· ἐν παντὶ καιρῷ [] 5 δύναται... ἡ ἐντετυπωμένη ἅπαξ τῷ ἡγεμονικῷ τῆς ψυχῆς περὶ Θεοῦ ἔννοια από νεσις ὀνομάζεσθαι Θεοῦ διὰ παντὸς ἐνυπάρχουσα αὐτῷ, τῷ ἡγεμονικῷ τῆς ψυχῆς λέγω, δ στόμα ἐστὶ νοητόν, διαπαντὸς δυνάμενον εὐλογεῖν τὸν Θεόν. Ρ. 490, τὸ καλὸν οὐ καλόν, ὅταν μὴ καλῶς το φρόνημα τῆς σαρκός ἢ καὶ αὐτὰ τὰ γεώδη γένηται []) 5 ν. 8. ἔστι δὲ τοῦτο παροιμία μὲν κοινή, ἐχρήσατο δὲ ταύτῃ καὶ Κλήμης ὁ πάπας Ῥώμης ἐν τῇ βίβλῳ τῶν τοῦ μεγάλου Πέτρου ἐπιδημιῶν πράγματα, περὶ ἃ ταρασσόμεθα, τύπους δὲ τὰς φαν τασίας τῶν γεηρῶν 4 ἁπαλείψαντες τους προεκτυπωθέντας τῷ να χαρακτῆρας τῶν κάτω πραγμάτων. 1. 489, δεῖ γὰρ τῷ ὄντι σχολάσαι καὶ γνῶ και Θεόν) Επ 45, 10. σχολάσατε 4 1.: εἰς πολλὰ περισπᾶν τὸν νοῦν Γ. Γ. 1. ἐφ' ὅσον μὲν... τοῖς ἔξω Θεοῦ σχολάζομεν πράγμασιν, οὐ δυνάμεθα χωρήσαι γνώσιν Θεοῦ. τίς γὰρ μεριμνών τὰ τοῦ κόσμου καὶ ἐμβατεύων τοῖς περισπασμοῖς τῆς σαρκὸς δύναται τοῖς περὶ Θεοῦ λό γοις προσέχειν καὶ τῇ ἀκριβείᾳ τῶν θεωρημάτων αυ τοῦ ἐμβαθύνειν (β); Ρ. 483, τὴν γαστέρα καὶ τὰ ὑπογάστρια) Εργασία και τὸ ἐπιχείρημα εἰ αἱ πρὸς τοῦτο Εργασίας. επεξεργάζει σθαι ν. μ. ΙΙ. οὐδὲ ούχί, με 27, 7: περιβεβλημένη πολλήν καὶ παντοδαπή μλύν. ύλην τύπος τυπουν τύπωμα 27 τύπωσις 19 ἀνατυποῦν έντυ ποῦν 5 27 προεντυποῦν περισπᾶν περισπασμός Γ. 4 63 ν. 260 ἀπερισπάστως 63 8. (β) μερι Ρ. 490, (δωρον) πένθει γεωμετρία) 8. (λύπης) σκοτιζούσης καὶ οὐκ ἐώσης ἐπιβάλλειν τῇ τῶν θεωρημάτων λεπτότητι 6 ἀγνώμονα δὲ νῦν ἀκοὴν (491, Α.)... οὐ τὴν ἀχάριστον, ἀλλὰ τὴν ἀσύνετον λέγει, λέγεται γὰρ εὐγνώμων καὶ ὁ καλῶς λογιζόμενος καὶ ὁ συνιών. σο 10, 1125, ὥσπερ δ' ἐν λήψει.. σώφρονα. ύπερ βολή τε) τε. — τὸ μᾶλλον... ὡς δεῖ) ψέγομεν) πολλάκις ψ. - ὡς καί ὡς. -- τῆς τιμῆς) τιμῆς. — ὡς ὁμοίως, ὡς. - τόν) τὸν μένο μνῶν τὰ τοῦ κόσμου, εμβατεύειν, Ν. Τ. ΧΧΧΙΙ, εμβαθύνειν εμβατεύων εμβαθύνων εἰ ἐμβαθύνειν ἀρκεῖν Β. Ε. ή τε γαστριμαργία καὶ τὰ ὑπογάστρια πάθη. τὰ ὑπὸ γαστέρα, γαστήρ καὶ τὰ ὑπὸ γαστέρα, 77. 172 Μοχ ρ. 489, Ε. ἐξικνεῖται, Β. ἐφικνεῖται: ἐξιχνείται εξικνεῖσθαι Νού. επιφυέσθωσαν, Β. επιφυεσθωσαν. 53, 1. εὐλογήσω τὸν Κύριον ἐν παντὶ χαιρῷ. γίνηται, Τ. Ι. 761. οὐδὲ γὰρ καλὸν τὸ καλόν, ὁ φασιν, ὅταν μὴ καλῶς γίνηται. λεπτός οι λεπτότης Γ. 18: κατὰ λεπτὸν ἐξετάζειν, λεπτὸς ἀσκή σει λεπτύνειν, ἐκλεπτύνειν 15
col. 763–764page 15 of 98
PG 36:763Ρ. 491, γέννησιν.. Θεοῦ 7 Ρ. 494, Β. εἰ καὶ τοὺς ἄλλους αὐθημεριν γεννήσεις θεῶν καὶ σειρὰς καὶ ὁρμαθούς, καὶ ὅσα ἐφεξῆς καταλέγει, θεοποιοῦντες πλάττεις ἁγίους καὶ χειροτονεῖς θεολόγους;) Γ. 10 1. πόθεν δὴ λαβὼν ἡ ποίᾳ ἐξουσίᾳ τε καὶ δυνά Ρ. 492, Β. άπεσκενασάμεθα) 8 ἀπομει αυθημερὸν καὶ τοὺς ἄλλους πλάττεις ἁγίους, οἷα τη σκευασάμεθα καὶ πόῤῥω ἐποιήσαμεν. Γ. &. Ε. ἀγέλην... χοίρων καλεῖ (492, Β.) τοὺς ἀνοήτους τε καὶ βεβαρβαρωμένους "Ελληνας καὶ εἰς πάθη άτιμα ἐγκυλισμένους Ρ. 492, Β. ξέσωμεν εἰς κάλλος ὥσπερ ἀνδριάντα τὸν θεολόγον.) ὁποῖον δεῖ εἶναι τὸν θεολόγον, καλῶς διαγράψωμέν τε καὶ ὑποτυπώσωμεν, ὥσπερ οἱ ἀνδριαντοποιοί τυποῦσι τοὺς ἀνδριάντας. Ρ. 492, οὐ τὸ σῶμα νηστείαις ὑποπιέζομεν (1.) - οὐ μελέτην θανάτου ποιούμεθα []) 8 ἐκεῖνος δὲ μελέτην θανάτου τὸν βίον ποιεῖται, ὁ ἐν ὅλῳ τῷ βίῳ μνημονεύων θανάτου καὶ γυμναζόμενος πρὸς αὐτὸν καὶ ἑτοιμαζόμενος, καὶ ὑποπιέζων ἢ καὶ ὑπωπιάζων τὴν σάρκα, κατὰ τὸν μέγαν Από στολον καὶ δουλαγωγῶν. Γ. 8 ἔστι μὲν οὖν κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ θυμὸς χρήσιμος ὁ κατέληξεν... εἰς τὴν ἄπληστον ἀκοὴν (492, Β.) διὰ τοὺς λίχνους προς θεολογίας ἀκρόασιν. Ρ. 492, Ε. (ὁ πονηρός) τὸν διὰ τῶν θυρίδων, ὡς ἡ Γραφή φησιν, είτουν αισθητηρίων εἰσάγων θά νατον) ταῦτα γὰρ θυρίδες τοῦ νοῦ, δι' ὧν προκύπτων ἀντι λαμβάνεται τῶν αἰσθητῶν. Ρ. 494, Α. τερατείας). 9 τερατεία τὸ πλάτ τειν άτοπά τε καὶ ἀλλόκοτα. 10 περὶ Θεοῦ ἄτοπα. Ο πηλίνους τινὰς ἀνδριάντας καὶ χειροτονεῖς θεολόγους; Ρ. 494, Β. τί τοῖς ἀραχνίοις ὑφάσμασιν [] ἐνδεσμεῖς τοὺς ἀσθενεστέρους;) 10 ταῖς πλεκτάναις τῶν σῶν λογισμῶν.: καλῶς δὲ τούτοις τοὺς συλλογισμοὺς αὐτῶν καὶ παραλογισμούς παρείκασε. τοῖς γὰρ ἀραχνίοις νήμασι μυῖαι μὲν καὶ μικρό τινα ζωύφια ἁλίσκονται, ὑπὸ δὲ τῶν ἰσχυροτέρων ταῦτα διαῤῥήσσονται, καὶ τοῖς τοιούτοις συλ λογισμοῖς οἱ μὲν ἀσθενεῖς εἰς γνῶσιν ἁλίσκονται, ὑπὸ δὲ τῶν ἰσχυροτέρων δίκην αραχνίων νημάτων ἐκεῖνοι μάλλον διαῤῥήγνυνται καὶ ἀφανίζονται. ἀτονώσας Ρ. 494, θηλύνας) 40 έκθηλύνας τε καὶ Ρ. 494, Β. βάλλε μοι —) 11 5. βάλλε ταύτην τοῖς βέλεσι τῶν λόγων, ἀντίλεγε, μή φείσῃ.. Ρ. 494, 14: οὗτος πρῶτος ἐπε νόησε καὶ προσηγόρευσε τὰς ἰδέας, οἷον τὸν καθόλου ἄνθρωπον, τὸν καθόλου βοῦν, τὸν καθόλου ἵππον καὶ ὅσα καθόλου, νοητά τινα ταῦτα λέγων τῶν αἰσθητῶν παραδείγματα. ἀλλ' ἡμεῖς μὲν ταῦτα λόγους δημιουργικοὺς νομίζομέν τε καὶ ὀνομάζομεν, καθ' οἷς ὁ Θεὸς ὑπεστήσατο τὰ πάντα, παρ' αὐτῷ τε ὄντα καὶ οὐκ ἐξ ἐνθυμήσεως ἐπιγινόμενα ὕστερον. ἅμα γὰρ Θεός, καὶ ἅμα παρ' αὐτῷ πάντων τῶν ὄντων οἱ λόγοι νοητῶν τε καὶ αἰσθητῶν ὁ δὲ Πλάτων ἔξωθεν τοῦ Θεοῦ ταῦτα λέγει, καὶ πρὸς αὐτὰ βλέποντα τὸν Θεόν, ὡς Γ. 10 ὁ Θεὸς διὰ τοῦ ἐμφυσήματος ζώον εἰς ἀρχέτυπα, δημιουργῆσαι τὰ αἰσθητά λαλητὸν τὸν ἄνθρωπον έθηκεν. τὸ πατρικὸν εἰ τὸ γεννητικὸν ἐν τοῖς θεοῖς. σειραῖς θεῶν. ορμαθὸς βεβορβορωμένους εἰ ἐγκεχυλισμέ νους Τον βίον ποιούμεθα Ε. 1 9, 27. ύπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, Ι. ὑποπιέζω. Ν. Τ. νν. ὑποπιέζω οι υπωπιάζω. ὑπωπιάζομεν, Θυμός λίχνος ν α, Ρ. 7. λίχνος τὴν ἀκοὴν καὶ ζητητικὸς τὰ εἰς μάθη σιν. ΙΙ. β, 174. ἀκοὴ λίχνος. 'Αραχνίοις ὑφάσμασιν Β. Ε. ἀρ. ὑφάσμασι; αραχνείοις ύφάσμασιν 4. χνείοις ὑφάσμασι τῶν ἀραχνῶν αραχνίων ὑφάσματα, 494, 11 τὸ περὶ προϋπάρξεως αράχνεια υφάσματα, ἀράχναι, αράχνια. Αράχνιον αραχνείοις ὑφάσμασιν, ἀραχνίοις ύφάσμασιν εργαστήριον ἀσεβείας, εργαστήριον τὸ τῆς φύσεως έργ. λόγος, μιουργικός λόγος, 139, Β. 6 σπερματικός λόγος. Α. δῆλον ὡς πρὸς τὸ ἄΐδιον (παράδειγμα) ἔβλεπεν,
col. 765–766page 16 of 98
PG 36:765Γ. 495, Β. βελτιόνων. χειρόνων) Γ. 4 τ. 1. τὸ δὲ συγκριτικὸν Ἀττικῶς ἀντὶ ἀπολύτου. ψυχών δόγμα προπεφλυαρημένον εκράτυνε μελλόντων, οὐ τῇ ἀληθείᾳ, τῇ φαντασίᾳ δὲ Ρ. 496, 11 τ. Ελεγε δὲ (Πλάτων) διὰ τῶν καλών σωμάτων ἐπὶ ψυχὴν ὁρᾶν, ήγουν διὰ μέν σον τῶν ὡραίων σωμάτων ἐρῶν τῆς ψυχῆς, παιδα ραστῶν καὶ σεμνολογίᾳ τὸ πάθος περιστέλλων. δαιμονίας ἡ ἡδονή, ἀλλ᾽ ἡ ἀπαθής τε καὶ ἀληθής, ἐνταῦθα μὲν ἡ τῆς ἀρετῆς, ἐκεῖθεν δὲ ἡ τῆς μακα ριότητος καὶ θεώσεως. Ρ. 495, Α. Αριστοτέλους την μικρολόγον προς 11 οὗτος Θεοῦ μὲν πρόνοιαν ὡμολό νοιαν) γει, μέχρι δὲ σελήνης δι ήκειν τὰ δ᾽ ὑπὸ σελή νης ἀπρονόητα καταλέλοιπεν, ἵνα μὴ κάμνῃ, φησίν, ὁ Θεὸς καὶ πράγματα ἔχοι, καὶ τῶν καθ᾽ ἔκα στα προνοούμενος. Ρ. 495, Δ. Γ.) 12: οὗτοι φιλοσοφεῖν ἐπαγγελλόμενοι Κυνικοὶ προσηγορεύθησαν διὰ τὴν ἀναίδειαν καὶ τὸ ὑλακτικὸν, καὶ τὸ λίχνον καὶ ἀκρα τὰς εἰς ἡδονάς, καὶ τὸ ταῖς ἀγοραῖς ἀεὶ προστρίβεσθαι, καὶ τὸ ἀδιάφορον περὶ πάντα, εἰ καὶ σεμνολογοῦντες τὴν μὲν ἀναίδειαν ὠνόμαζον παρρησίαν, τὸ δὲ ὑλακτικὸν ἐλεγκτικόν, τὸ δὲ λίχνον καὶ φιλήδονον φυσικόν, τὸ δὲ ἀγοραῖον ταπεινόν, τὸ δὲ ἀδιάφορον ἁπλοῦν Γ. 15 Γ. 5. οὗτος δὲ ὁ λόγος) αὐτὸν ἡμῖν τὸν θεολόγον παρίστησιν ἀπεξεσμένον ἀκραιφνή το τὴν θεολογίαν πραγματευόμενον καὶ ἐπὶ τῶν σκαμμάτων αὐτῶν ἤδη συμπλεκόμενον, καὶ τῶν πάντα εἰδέναι βρενθυομένων τὴν ἄνοιαν διελέγχοντα καὶ τῶν δογμάτων τὸ κίβδηλον θριαμβεύοντα. Ρ. 496, Δ. ὥστε μὴ καθάπερ οἱ λύζοντες τῷ πνεύματι διακόπτεσθαι.) 15 καθάπερ οἱ δύο ζοντες τῷ πνεύματι διακόπτονται δηλονότι. λύζον δὲ εἶδος νόσου. γράφεται δὲ καὶ λυσσώντες Ρ. 496, Α. όσον... χωρούμεθα) 43 τῇ στενῇ πύλῃ τῆς θεολογίας λεπτυνθέντες διὰ τῆς καθάρσεως. Ρ. 496, Α.) 13 ν. 5. ἄκανθαι δὲ αἱ βλάσται τῆς κακίας ἢ καὶ αἱ βιωτικαὶ μέριμναι αἱ συμπνίγουσαι τὸν λόγον καὶ μὴ συγχωροῦσαι τελεσφορεῖν αὐτόν Ρ. 496, Α. τυπωθέντες) 13 ν. 5. ήγουν παρασκευασθέντες καὶ παρασκευάσαντες ὑμᾶς. Γ. 13 ν. ί. δρος (496. ) τὸ ὕψος τῆς θεολογίας, ᾧ προσβῆναι τοῖς χαμαιῤῥιφές τὸ φρόνημα ἔχουσιν οὐ δυνατόν. Ρ. 495, Δ. Γ.) 12 ὅτι... σῶμα καὶ ὁ ἀήρ, δῆλον. όχημα γὰρ οὗτος τοῖς πετεινοῖς καὶ τὰ Ρ. 496, αγωνιώντι) 14 ἀγωνιώντι... μὲν βαρύτερα ταχύτερον δι' αὐτοῦ πρὸς τὰ κάτω καὶ τρέμοντι διὰ τὴν ἀσθένειαν. ἀγῶνος γὰρ ὡς ἀλη φέρεται, μὴ στέγοντος τὸ βάρος, ἀλλὰ ταχέως ὑποθῶς, οὐδ᾽ ὅσον εἰπεῖν, ἐγγίσαι τῷ ἀπροσίτῳ καὶ χαλῶντος τὰ δὲ κουφότερα βραδύτερον διὰ τὴν πάσῃ γεννητῇ φύσει ἀψαύστῳ καὶ μόνῳ φύσει ἀο ελαφρότητα, μικρὸν ὑποβαστάζοντος. Ο ράτῳ Θεῷ, οὗπερ οἱ πολλοὶ μακρὰν ἀπελήλανται, καὶ τούτων μάλιστα ὁ πάντη ἄναγνος. μὴ καθαρῷ γὰρ καθαροῦ ἅπτεσθαι, ὡς μὲν ὁ Πλάτων φησίν, οὐ θεμιτόν, ὡς δὲ οὗτος, οὐδ' ἀσφαλές. Ρ. 495, Α.) 12 θεαγωγία δὲ καὶ ψυχαγωγία κακοτεχνία τίς ἐστι, δι᾿ ἐπῳδῶν τε καὶ θυσιῶν ἄγουσα θεοὺς καὶ ψυχὰς εἰς ἐρώτησιν καὶ ἀπαγγελίαν τῶν αναμνήσει, διὰ μέσου παιδεραστών. παι δεραστία. Α. Β. η οι. διήκειν, σελήνην. κάμνῃ έχοι ἵνα μὴ κά μνῃ χαλάν θεα γωγία, ψυχαγωγία, επαγωγή ἐπαγωγαί, 492, Β. ξέσωμεν εἰς κάλλος ὥσπερ ἀνδριάντα τὸν θεολόγον. Γ. 8 ξέειν, ἀποξέειν ν. τῷ τοῦ ήθους εὐσταθεῖ καὶ ἀπεξεσμένῳ. 5, Β. σκάμμα κακοζηλίαν βρενθύομαι Λύζοντες καὶ οὗτοι γὰρ τῷ πνεύματι τοῦ άσθματος διακόπτονται τὸν λόγον. Λύζον λύγξ, λυγμός, λυγγός, τυποῦν,
col. 767–768page 17 of 98
PG 36:767Ρ. 14 τ. 1. ψυχῇ καὶ σώματι καθαρὸν εἶναι καὶ λονότι ταῖς σαθροτέραις όψεσι παραδεικνῦσα: τὸν ἥλιον, ἀκηλίδωτον. Ρ. 497, Α.) Ρ. 15 κατά... τῶν μικροψύχων καὶ χαμερπῶν καὶ εὐεπιχειρήτων καὶ οἱ ἑτερόδοξοι ἴσχυον. Ρ. 497, Γι. τὴν νεφέλην διέσχον, εἴσω γενόμενος ἀπὸ τῆς ὕλης καὶ τῶν ὑλικῶν, καὶ εἰς ἐμαυ τόν, ὡς οἷόν τε, συστραφείς.) 15 ν. εἰς ἑαυτὸν κατὰ τὸ δυνατὸν συσταλεὶς ἀπὸ τῆς ἔξωθεν περιφορᾶς, καὶ τῶν ὑλικῶν ἔξω γενόμενος καὶ τὴν νεφέλην διαστείλας, καὶ τῷ νοὶ ἐντὸς γενόμενος. 16 5. ἐντρανίζειν τῇ πρώτῃ καὶ ἀκτίστῳ φύσει. Ρ. 497, Ε. 1 δι' ἧς (ἀγαθότητος) ἀχώ ρητος ὧν (θεός) τῇ φύσει, ὡς δυνατόν, τοῖς ἀξίοις γί νεται χωρητός. τότε δε γέγονε χωρητός, ἀχώρητος [] ὤν, ὅτι ὁ μονογενής εσαρκώθη. 1. 497, Ε. ταῦτα γὰρ Θεοῦ τὰ ὀπίσθια(5), ὅσα μετ' ἐκεῖνον ἐκείνου γνωρίσματα, ώσπερ αἱ καθ' ὁδά των ηλίου σκιαὶ καὶ εἰκόνες ταῖς σαθραῖς ὄψεσε παραδεικνύσαι τὸν ἥλιον) 16 15, 5 ὡς διά τινων γραμμάτων τῆς ἐν τούτοις εὐαρμοστίας τε καὶ εὐταξίας ή μεγαλειότης αὐτοῦ κηρύττεται. ἀπὸ τούτων καὶ τῆς ἐν τούτοις ἁρμονίας καὶ συνοχῆς τὸν συνοχέα καὶ συντηρητήν τούτων γνωρίζομεν. 16 ὥσπερ οἱ τὴν ὄψιν ἀσθενοῦντες ἐν ὕδατι τὸν ἥλιον βλέπουσιν, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἀδυνατοῦντες ἐντρανίζειν τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ, τουτέστι τῇ ὑπερκοσμίῳ ὑπάρξει τε καὶ θειότητι αὐτοῦ, ὡς ἐν κατόπτρῳ τινὶ τοῖς κτίσμασι ταύτην ὁρῶμεν. καὶ ὥσπερ αἱ καθ' ὑδάτων ἡλίου σκιαὶ καὶ εἰκόνες γνωρίσματά εἰσιν ἡλίου, δη ἐντρανίζειν τινὶ ἀχωρήτῳ χω ρητῷ χωρητὸν δι' ἀγαθότητα χωρητός, τοῦ ἀχωρήτου χώραν. Πεο ἀχωρήτῳ ν. Τ. πάντα χωρείν χωρητικός τῶν πάντων. τὰ δὲ ἄλλα χω ρητά ἐστι τῆς τοῦ ἀγαθοῦ φύσεως, χωρητικά. χωρητικὸς Θεοῦ χωρητι κὸς θείας καὶ θεοποιοῦ ἐνεργείας. Β. 35, 21, καὶ τότε ὄψει τὰ ὀπίσω μου. τὰ ὀπίσθιά μου 'Οπίσθια. Β. Ε. παραδεικνύσαι. ο νοητός ήλιος, ΑΧΗΣ, Γ. 520, Β. οὕτω καὶ τὰ κτίσματα, οιονεί τινες σκιαὶ τοῦ νοητού ἡλίου τυγχάνοντα, ἡμῖν ὑποδεικνύουσιν αὐτόν ὧν ἀπατῶν κατὰ πᾶσαν ὑπερούσιον ὑπεροχὴν ἀσυγκρίτως ὑπερίο δρυται τὸ θεῖον ὡς καθόλου. 17 Ἰωάννης ὁ πάνυ, τὸ τῆς Δαμα σκοῦ θρέμμα. 17 νόες όντες... οὐ σωματικῶς περιγραφόμενοι... οὐδὲ τριχῆ εἰσι διαστατοί 17 τοῖς ἐκεῖ πολιτευομένοις τῶν ἁγίων ἀγγέλων χαίρειν χοροῖς. Ρ. 498, οἷς ὁ ζόφος (δ) ἐπιπροσθεῖ καὶ τὸ παχὺ τοῦτο σαρκίον) 17 ἐπιπροσθεῖ, τουτέστιν ἐμποδίζει, ἐπισκοτεῖ πρὸς τὴν τοῦ ἀληθοῦς κατανόησιν. τίς δὲ ὁ ζόφος, ἑρμηνεύει, τὸ παχύ τοῦτο λέγων σαρκίον. τοῦτο γὰρ ἐπιπροσθοῦν καὶ μὴ τῆς ψυχῆς τῷ ὀφθαλμῷ καθαρῶς ὁρᾶν συγχωροῦν, οὐ δίδωσι τοῦ νοητοῦ ἡλίου εἰλι κρινεῖς τὰς ἀκτῖνας εἰδέχεσθαι. ζόφον δὲ τοῦτο διὰ τὸ πάχος καὶ τὴν ἐκ τῶν παθῶν ἐγειρομένην ἀχλύν ἐκάλεσε. Ρ. 498, 17 ν. 1. μετριοφροσύνης καὶ τοῦ ἠθικοῦ καὶ πιθανοῦ λόγου καὶ τὸ περὶ τῶν... ὁμολογουμένων διστάζειν. Ρ. 498, εκτυπώτερον) 18 ἀντὶ τοῦ ἀληθέστερον, ἐκτὸς τύπου. καὶ σκιᾶς 499, Α.) Γ. 48 ὅτι δὲ καὶ ἀντὶ τοῦ νοῦ τὴν διάνοιαν ἔλαβεν, δῆλον ὁ θεῖος Διονύσιος είν Δ. τριχή διαστατόν. ζόφος, πά χος, παχύς, παχύτης αχλύν, αχλύς (ψυχή) περιβεβλημένη ἐν τῷ δευτέρῳ βίῳ πολλὴν καὶ σκοτεινήν αχλύν. εκτυπώτερον εκτυπώτερος πον ἐκτυπούμενον, ἐκτὸς τύ που, δηλοί. ρ. την καθ' ἡμᾶς τῆς καθ' ἡμᾶς
col. 769–770page 18 of 98
PG 36:769σηκώς, ἀφθέγκτως τε καὶ ἀγνώστως συνάπτεσθαι ἡμᾶς Η κατὰ τὴν κρείττονα τῆς καθ' ἡμᾶς λογικῆς καὶ νοερᾶς δυνάμεως καὶ ἐνεργείας ἔνωσιν τοῖς ἀφθέγ στοις τε καὶ ἀγνώστοις. μόλις γὰρ ἄν τις τῷ ἀκρο τάτῳ ἄνθει τοῦ νοῦ ἐν περιλήψει μετρία γενή σεται. Ρ. 499 Α. Β.) 18 ἀπερίληπτος δὲ (Θεός) κατὰ τὸ ἄπειρον, οἷόν τι πέλαγος βαθὺ καὶ ἀόριστον. οἱ ἐν ἑκάστῳ τῶν ὄντων τῇ ἀπ' ἀρχῆς ὑπάρξει συγκαταβληθέντες λόγοι, καθ' οὓς ὑπέστη τῶν ὄντων ἕκαστον καὶ εἰδοπεποίητα:. Γ. μὴ συγχωρῶν αὐτὴν τὴν αἴσθησιν) μὴ δὲ καθ᾿ ἑαυτὴν γενομέ την ἐκτὸς τοῦ ἡνιοχοῦντος λόγου ἐνεργεῖν, μὴ δὲ τὸν λόγον αὐτὸν τῆς τοῦ νοῦ ἀπλότητος ἄφετον ἐῶν... οὗτος ἀληθῶς διὰ τῶν ὁρωμένων καὶ τῆς ἐν αὐτοῖς εὐταξίας τὸν ποιητὴν τούτων καὶ συνοχέα καὶ ἀρχηγόν, ὡς ἀν θρώτα δυνατόν, ἀνετυπώσατο, 49 μετὰ πα σαν τὴν κατ' αἴσθησιν ἐν σχήματι θέσεώς τε καὶ μορφῆς καὶ τυπώσεως καὶ φαντασίας διάβασιν. ἡ πρὸς τὸ κρεῖττον μετ' ἐμμελοῦς ἐξετάσεως καθ᾽ ὁδὸν ἀπὸ τῶν ἡττόνων ἀνάβασις. Ρ. 499, Ε. (ή όψις) τοῖς ὀρωμένοις προσβάλλουσα, καὶ πεπηγόσι καλῶς καὶ ὁδεύουσι, καὶ ἀκινήτως, ἶν' οὕτως είπω κινουμένοις καὶ φερομένοις) Γ. 19. κινεῖσθαι... λέγεται τῷ κατὰ βοὴν καὶ ἀποῤῥν ὴν λόγῳ, αυξήσει τε τῇ περὶ τὸ ποσὸν καὶ μειώσει ἡ πρὸς τὰ αἰσθητα τῆς ὄψεως προσβολὴ καὶ ἀπόβλεψις πρὸς οὐρανόν, ἥλιον, σελή νην καὶ τῶν λοιπῶν ἀστέρων τον χορόν. μεταβάλλειν εἰς ἄλλο καὶ φύρεσθαι. 499 ) 19 (ἢ κατὰ λόγον γινομένη εἴτακτος τῶν ἁπάντων διοίκησις) ἀφ᾽ ἧς ἔστι συν ιδεῖν τοῖς ὁρῶσι, μὴ μόνον ἀκυβέρνητον μὴ εἶναι τόδε τὸ πᾶν, ἀλλὰ καὶ ἀρχηγὸν καὶ αἴτιον ἔχειν Θεὸν τὸν συνέχοντά τε καὶ οὐσιώσαντα, τουτέστι ποιήσαντα καὶ προνοίας ἀῤῥήτοις λόγοις διέποντα. Ρ. 499, Ε. 19 Θεοῦ... φύσιν, τὴν ὑπὲρ φύσιν καὶ ἀκατάληπτον, καὶ τῶν ἁπάντων ὀρεκτῶν τὸ ἔσχατον οὐκ ἂν ὅσον ἐστὶ καταλήψεται τις. κἂν γὰρ ἐπιχειρήσῃ, οὐκ ἐφικνεῖται μέν, μόνον δὲ τὰς νοεράς όψεις ἀμαυρούμενος, καὶ τοῦ ὄνο τος ἐκπίπτει φωτός, ὡς φιλονεικήσας ὅλον ἥλιον ” τῷ σωματικῷ δέξασθα: ὀφθαλμῷ. ένωσιν 20 κατὰ ἁπλῆν προσενωθῆναι τῷ Θεῷ, συνάπτεσθαι ει συναφή. 2, 54, 165. δεῖ ἄρα συναφθέντας καὶ ὁμοιωθέντας αὐτῷ, τὴν αὑτῶν ἀναγωγὴν θυσίαν με σὰν προσαγαγεῖν τῷ Θεῷ. ρ. 4, 12. ἡ πρὸς τὸ θεῖον συναφή, 5, 5 τῇ γνώσει πρὸς αὐτοὺς συναπτέσθω. ἡ ἐπὶ τὸ ὂν καὶ τὸ θεῖον συναφή. ἄν θος τοῦ νοῦ, ἄν θος συγκαταβάλλειν ΙΙ, 55, Α. ὅσον τῆς θείας ἀποῤῥοίας ἡμῖν συγκα ταβέβληται, μηδέ, μὴ δὲ μιᾶς μηδεμιᾶς 23 μηδὲ Γ. μηδε μίαν 360 μηδέ μηδεμίαν. μήδ' μηδὲ Γ. μηδέ, μηδὲ εἰ μὴ δὲ δ... μη συγχωρών 19 ἀπὸ τῶν κρειττόνων ἀνάβασις, 499, Ε. 49 τ. (Θεός) κινῶν καὶ τηρῶν τὰ πάντα αὐτὸς μὴ κινούμενος. πάσης γὰρ γε νέσεώς τε καὶ κινήσεως τῶν ὄντων ἀρχὴ καὶ τέλος ἐστὶν ὁ Θεός, ὡς ἐξ αὐτοῦ γεγενημένων καὶ δι' αὐτοῦ κινουμένων καὶ εἰς αὐτὸν τὴν στάσιν ποιησομένων. Ρ. 499, Ε.) Γ. 19 ν. 1. λίαν ἀγνώμων ὁ μὴ μέχρι τοῦ εἰδέναι ποιητὴν καὶ δημιουργὸν καὶ συνοχέα και προνοητὴν τὸν Θεὸν προϊὼν ἐκουσίως. Ρ. 503, Α.) Ρ. 20 (Θεός) ή πάσης οὐσίας ἐπέ κεινα, καὶ πάσης γνώσεως ἐστιν ἐξηρημένος. Ρ. 500, Α. να... μηκέτι τοῦ πρόσω δέηται, τὰ ἔσχατον ὀρεκτὸν ἔχων ἤδη καὶ εἰς ὃ πᾶσα σπεύ αὐτήν) αὐτῇ γενομένη μὴ δέ) μηδέ, ἐκτὸς τοῦ ἡνιοχ. λ. ἐνεργεῖν ἐνεργεῖν τοῦ ἡνιοχοῦντος αὐτὴν λόγου ἐχωρισμένην και χωρ. ουδέν, άφε τον ἐῶν ἄφετον, ἐῶν. ἵνα οὕτως εἴπω. ν οὕτως εἴπω. ἵνα ἡ πρὸς τὰ αἰσθητὰ τῆς ὄψεως προσβολή,: μεταβάλλει εἰς ἄλλο καὶ φύρεσθαι, Ε. ὁμοῦ ἂν πάντα χρήματα ἐφύρετο ἐν τῷ αὐτῷ. φύρειν 200. φύρων ἑλληνικῶς τὰ μὴ φυρόμενα. όρε κτός, έφετός. ὡς ὁ φιλονεικήσας. Τ. ρ. ΧΙΙ, Γ.
col. 771–772page 19 of 98
PG 36:771δει καὶ πολιτεία τοῦ ὑψηλοῦ καὶ διάνοια) 20 πῦρ. ἐκείνων γὰρ τὴν ἐπ᾿ εὐθείας κίνησιν κινουμέ Γ. Β. ἵνα... μηκέτι τοῦ πρόσω δέηται, τὸ ἄκρον ἐρεκτὸν ἔχων ἤδη, καὶ εἰς δ πᾶσα ἔφεσις ἵσταται, παυομένων τῶν νοερῶν ἡμῶν ἐνεργειῶν, ἐν ᾧ πάντα τὰ πέρατα πατῶν τῶν γνώσεων ὑπεραῤῥήτως προβο φέστηκε. 20 νοοῦσα... ἡ ψυχὴ ἴσταται τοῦ νοεῖν ἐκεῖνο τὸ νοηθὲν μετὰ τὴν αὐτοῦ νοήσιν. τὸ γὰρ νοηθὲν κυρίως ἅπαξ οὐκ ἔτι τὴν πρὸς τὸ νοηθῆς και πάλιν ἐκκαλεῖται τῆς ψυχῆς δύναμιν Ρ. 500, Β. πότερον σῶμα; 20 πρόεισι δὲ ἡ δεῖξις τούτῳ κατὰ διαίρεσιν Πλατωνικῶς, διὰ τοὺς ταύτῃ μέγα φρονούντας 1. 500, πῶς σωθήσεται τὸ διὰ πάντων διή κειν... τόν Θεόν εἰς ἄτομα κατακερ ματίζεσθαι Ρ. 501, Α. καὶ οὕτω διαπεσεῖται ἡμῖν καὶ σῶμα οὐχ ἔξει οὐδὲ πῆξίν τινα ὁ περὶ τοῦ σώματος λό γος.) 21 ν. 8. τὸ τριχῆ λέγω διαστατόν· τοῦτο γὰρ σώματος ὄρος καὶ λόγος· καὶ σῶμα οὐχ έξει Θεός, ὁ ὑφ' ὑμῶν σῶμα εἶναι ὑποτεθείς, οὐδὲ πῆξίν τινα ούδε μήκος και βάθος καὶ πλάτος, ταῦτα δὴ οἷς σῶμα χα ρακτηρίζεται. Γ. 21 το... ἡμῖν... εἴρηκεν... ὡς διὰ τῆς κοινολεξίας ἐξιδιούμενος τοὺς δι' ἐναντίας. Ρ. 501, Α. εἰ δ' ἄϋλον φήσομεν, εἰ μὲν τὸ πέμπτον, ὥς τισιν ἔδοξε, καὶ τὴν κύκλῳ φορὰν φερόμενον (β;, ἔστω μὲν ἄυλόν τι καὶ πέμπτον σῶμα) 21 Αριστοτέλης ὁ φιλόσοφος πέμ πτον τι σῶμα τὸν οὐρανὸν ἐδογμάτισε, ἄλλο τι δν παρὰ τὰ τέσσαρα στοιχεία, γῆν, ὕδωρ, αέρα καὶ καὶ πολιτεία διάνοια καὶ πεπηγόσι και λῶς καὶ ὁδεύουσι. κατακερματίζειν μὴ βουλόμενος κατὰ τὰ μόρια του σώματος κατά κεκερματίσθαι κατακεκερματίσθαι) αὐτήν 10. συλλέγουσα ἀπὸ τοῦ σώματος πάντα τὰ διασκεδασθέντα μέλη καὶ εἰς πλῆ θος κατακερματισθέντα. ἐξιδιάζομαι ἐξιδιοῦμαι ν ἐξιδιούμενος, Γ. 277 έξιδιουμένων, Γ. 290 Γ. ἐξιδιουμένας, Γ. 292 τὴν κτίσιν ἅπασαν ἐξιδι οὔσθε. νων, καὶ τῶν κούφων μὲν ἄνω φερομένων, πυρὸς καὶ ἀέρος, τῶν δὲ βαρέων κάτω, ὕδατός τε καὶ γῆς αὗται γὰρ αὐτῶν αἱ κατὰ φύσιν κινήσεις· τὸν οὐρα νὸν μόνον κατὰ μηδὲν ἐκείνων κινούμενον κυκλοφο ρεῖσθαι εἴρηκεν ἰδιοτρόπως 21 ὥς τισιν ἔδοξε, τοὺς περὶ Ἀριστοτέλην Ρ. 501, Β.) Ε. 22 ἡ κίνησις... λέγεται ἐπὶ τῶν ὑπὸ γένεσιν καὶ φθοράν 501, 22 εἰ γὰρ καὶ Δαυίδ εἶπεν· δ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα ἀλλὰ τὸ τοῦ φόν τε καὶ διάπυρον αὐτῶν καὶ ὀξὺ περὶ τὴν θείαν Εφεσίν τε καὶ λειτουργίαν διαγράφων καὶ πάσης ὑλικῆς ἐννοίας ἀπηλλαγμένον, είρηκε τοῦτο. Ρ. 501, πάλιν εἰσήχθη σωμάτων ἐσμὸς ἀλ γιστος καὶ φλυαρίας βυθὺς οὐδαμοῦ στῆναι δυ νάμενος.) Γ. 22 ν. πλῆθος εἰσάγοντας σωμάτων ἀλόγιστον καὶ βυθόν, ἐξ οὗ ἀπειρία γεννᾶται σωμά των, ἄλλων ἐξ ἄλλων τικτομένων καὶ οὐδαμοῦ στῆναι δυναμένων, Ρ. 501, 1. οὐδὲ τῆς ἡμετέρας αὐτῆς ὁ λόγος) 22 ν. Ελληνικὸς γὰρ οὗτος ὁ λῆρος καὶ τῆς τῶν Στωϊκών φλυαρίας, ὑλικὸν τὸ θεῖον ὑπειληφό των 501, 22 τοὺς ἀνόμοιον μάλιστα τῷ Πατρὶ τὸν Υἱὸν κακούργως εἰσάγοντας. εἴπερ οὐσίαν Θεοῦ τὸ ἀγέννητον είναι πάντως βιά σαιντο. Ρ. 501, 23 ὁρῶν ὁ ἅγιος τοὺς αἱρε τικούς Ευνομιανούς ένα μόνον ἔχοντας ἀγῶνα, την ὑπερούσιον αὐτοῖς ἀνοήτως, συγκαταβάλλειν φύσιν τὰ ὑπὸ γένεσιν, τὰ ὑπὸ φθοράν, ϋ Δαβίδ. ϋ λαύρως μια λαβρῶς, 132 ν. τὰ ὑπὸ τὸ εἶ. δομον (Ι. Εβδ.) τουτὶ κεφάλαιον ἀναφερόμενα. 314 Αὐδηρίτην Αβδηρίτην. Αὐδηρίτης κούργως υπενόησαν. Γ. 471 κακούρ 131 ὅπερ τινὲς τῶν αἱρετικῶν και γως εἰ ἀμαθῶς συλλογίζεσθαι. κακούργως, κακοήθως Γ. Κακουργείν, κακούργως κακοτρόπως ἐκλαμβάνειν Γ. 105 χαχουργία 78 κακούργημα κακουργεῖν 168 155. αὐτοῖς.
col. 773–774page 20 of 98
PG 36:773πτον εἰς φαντασίαν. 25 οὐκ ἂν ἠρώ τησεν, εἰ μὴ πάνυ ἐθάῤῥει ταῖς ἀποδείξεσι. τοιοῦτον γὰρ καθ' Ερμογένην τὸ σχῆμα τῆς ἐρωτήσεως. 25 ἡ λογική φύσις δύναται ἀνατείνεσθαι πρὸς Θεὸν καὶ τῆς αὐτοῦ μετέχειν πληρώσεως. καὶ τεχνικαῖς μεθόδοις περιλήψει τῆς κατ᾿ αὐτοὺς φαντάζεσθαι.) 25 μηδ' ὅλον ὅσον ἐστὶ πίσ γνώσεως κρατεῖν ἐπιχειροῦντας, ὡς ᾤοντο, τὴν ἀκρά τητον δύναμιν καὶ πάσῃ τῇ κτίσει κατὰ τὸ ἴσον ἀχώ ρητον, δι' ὅλου σχεδόν του λόγου τὰς στερήσεις τε καὶ ἀποφάσεις προτίμησεν ἐπὶ Θεοῦ λέγειν, μὴ δὲ μιᾶς ανασχόμενος θέσεως ή καταφάσεως. Ρ. 509, Α.) Γ. 23 το... υποκείμενον περ γεννᾶται καὶ φθείρεται καὶ πεποίωται. τὸ ὑπο κείμενον θεμέλιου τρόπον, ἐφ᾽ ᾧ ταῦτα βέβηκε. Ρ. 502, Α. εἰ μέλλει τελέως καὶ ἀποχρώντως τὸ νοούμενον παραστήσασθαι.) 23 εἰ μέλλοιμεν τελείως καὶ ἀπαραλείπτως τὸ νοούμενον καριστάναι. Γ. 25 ν. 6. παραστῆσαι οὐσίαν Θεοῦ. οι οὐσίας Θεοῦ παραστατικόν Ρ. 502, Ε. τυχόν.) 26 συμπεριφερόμενος τοῖς περὶ Εὐνόμιον ἀμφέβαλε τὴν ἀντιστροφήν. 505, 24 τ. Ευνομιανοὶ πρὸς τὴν ἐξ ἀνθρώπων δόξαν ἑπτοημένοι καὶ σοφοί τινες διακ τοῦτο καὶ ὑπέρογγει. Ρ. 503, τὸ σκολιόν καὶ γριφοειδές επεισ. ήγαγεν ) 25: γριφοειδές) το αἰνιγματῶδες καὶ σκοτεινόν. Ρ. 503. ὅ μοι λέγειν ὁ λόγος ἀπ' ἀρχῆς ὥρ μησε τοῦτο δὲ ἦν τί; τὸ μὴ ληπτὸν εἶναι ἀνθρωπίνῃ διανοίᾳ τὸ θεῖον, μὴ δ' ὅλον ὅσον ἐστὶ μηδεμιάς. Β. μὴ δὲ μιᾶς ΧΧ, Α. μηδε μας Μέλλει Β. Μέλει Μέλλοι Α. εἰ τὸ πᾶν ὑπὸ του παντὸς μέλλει περισχεθήσεσθαι,; ΠΑΩ μέλλοι παραστήσασθαι, παραστήσεσθαι, περισχεθήσεσθαι τελείως. τελέω; τέλεο; τέλειος. τούτων τού του, οὐδὲν ἀπολείψομεν εἰς τὴν τελείαν τελέαν) ἀπόδειξιν. Παραστατικόν Γ. Παραστατικόν ει δηλωτικόν Τ. παριστάναι διὰ τοῦτο, εἰ ὑπέρογκοι. διά γκ, ὑπέραγγος, έγγυ μονεί εγκυμονεί. Γριφοειδές Β. γριφώδες τρυφοειδές, γριφοειδές Ρ. 503. Ε. μακρὰν γὰρ τῆς θείας φύσεως φθό νος) 25 τὰ δὲ μεταξὺ αἰτιολογίαν τινὰ ἔχει βραχείαν τοῦ μακρὰν τῆς θείας καὶ ἀπαθοῦς φύσ σεως φθόνον ἀποσκηνοῦν. 25 ν. δ. εἰ γὰρ ἀγαθὸς ὁ Θεός· οὐδεὶς γάρ, φησίν, ἀγαθός, εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός ἀγαθῷ δὲ οὐδεὶς ἐγγίνεται φθόνος, καθά φησι καὶ Πλάτων πῶς ἂν εἰκότως διὰ φθόνον τὸν περί τὰς λογικὰς φύσεις λέγοιτο ἀποκρύπτειν ἑαυτόν; ὧν δὴ λογικῶν φύσεων καὶ ἡ παραγωγή καὶ ὑπό στασις τῆς ἄκρας αὐτοῦ ἦν ἀγαθότητος. πῶς ὁ κυριεύων πάντων φθονήσειε τοῖς κυριε νομένοις; τί γὰρ τῶν ἀγαθῶν ἔχουσιν, δ μὴ ἐκεῖθεν αὐτοῖς χορηγείται; πᾶσα γὰρ δόσις ἀγαθὴ ἄνωθεν αὐτοῖς ἐστιν Ρ. 504, Β. οἱ ἐγγυτέρω Θεοῦ καὶ τῶν ἀνεξιχνιάστων αὐτοῦ κριμάτων ἐπόπται καὶ θεωροί) 25 ν. ί. ἐπόπτας δὲ καὶ θεωροὺς εἶπεν, ἀπὸ τῆς ἐν ἡμῖν ἀκριβεστέρας αἰσθήσεως τὴν τρανεστέραν κατά ληψιν τῶν τοῦ Θεοῦ ἀνεξιχνιάστων ὁδῶν (10)..., κατὰ τὸν μέγαν εἰπεῖν Ἀπόστολον, αὐτοῖς χαριζόμενος. αινιγματωδές αίνιο γματώδες) γρίφον γριφοειδὲς. ώρμησεν. Ώρμητο 555, Ε. όπερ ώρμήθη λέγειν ὁ λό γος, λέγειν λόγος λόγον λόγος ὁρμᾶ, ὁρμᾶσθαι τοῦτο δὲ τί ἦν; τί πῶς πίπτον. Περὶ Ευρ. 6. καθόλου γὰρ ὁ ἐρω τῶν, ὡς εἰς νίκην τῇ ἐρωτήσει θαῤῥῶν, ἐρωτᾷ. 29, Ε. ἀγαθῷ οὐδεὶς περὶ οὐδενὸς οὐδέποτε ἐγγίγνεται φθόνος. οὐθείς, οὐδείς... θεός, παράγειν, 160 ἡμεῖς... ἐξ οὐκ ὄντων παρήχθημεν. Γ. 257 3. (Θεό;) ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι βουλήσει καὶ δυνάμει παραγαγών. παραγωγή τ. Ι. ὁ παραγωγεὺς τῶν ὅλων. 194 τρανής, τρανό;,
col. 775–776page 21 of 98
PG 36:775504, Β. ἐν ίχνεσιν ἀβύσσου περιπατοῦντες, ἡ γὰρ τῷ ἐν ἡμῖν νοερῷ, ὥσπερ τὸ νέφος τῷ ἡλίῳ, καὶ τὸ δὴ λεγόμενον.) οὐ συγχωρεῖ καθαρῶς ἐντρανίζειν τῷ τῆς δικαιοσύνης ηλίῳ. Γ. 26 ν. 1. συνέδησε Θεὸς τὴν ψυχήν ἡμῶν σώματι. ἡμῶν 504, ἡμεῖς μὲν... κυρίως ἐσμὲν ἡ ψυχή, καὶ ταύτης μᾶλλον ὁ νοῦς, ἡμέτερον δὲ τὸ σῶμα, περὶ ἡμᾶς δὲ τὰ ἐκτός, οἷον χρήματα καὶ ὅσα τοιαῦτα ἵσταται οὖν μέσος ἡμῶν, τουτέστι τῆς ψυχῆς ἡμῶν, καὶ τοῦ Θεοῦ ὁ σω ματικὸς οὗτος γνόφος. 27 (τὸ σῶμα) μέσον αὐτοῦ ἱστάμενον καὶ Θεοῦ, ἀποτειχίζει ἀπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ οὐ συγχωρεῖ καθαρῶς ἐνατενίζειν αὐτῷ. ἐκλεπτύνειν ασιτίαις τὴν τοῦ σώματος παρ χύτητα.: νῦν μὲν γὰρ διὰ τὸ πάχο; ἐπιπροσθεῖ τὸ σῶμα τῇ ψυχῇ, μετὰ δὲ τὴν ἀνάστασιν λεπτότερόν τε καὶ καθαρώτερον ἀπολαβόντες αὐτό, Ρ. 504, Β. ἵνα μὴ τῷ ῥᾳδίῳ τῆς κτήσεως ῥᾷ στη γίνηται καὶ ἡ τοῦ κτηθέντος ἀποβολή. φιλεῖ γὰρ τὸ μὲν πόνῳ κτηθὲν μᾶλλον κραττεῖσθαι, τὸ δὲ ῥᾳδίως κτηθὲν καὶ ἀποπτύεσθαι τάχιστα, ὡς πάλιν ληφθῆναι δυνάμενον. καὶ οὕτως εὐεργεσία καθίσταται τὸ μὴ πρόχειρον τῆς εὐεργεσίας) Γ. 26 οὐχ ὅλον ὅσον ἐστὶν ἑαυτὸ ἐνδίδωσι τὸ θεῖον, τάχα μέν, ἵνα μὴ τῷ ἑτοίμῳ περι φρονῆται τῆς καταλήψεως, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις εἴποι μεν είωθεν γὰρ τὸ προχείρως καταλαμβανόμε τον ῥᾳδίως περιφρονεῖσθαί τε καὶ ἀποβάλλεσθαι, διὰ τὴν ῥᾴστην τε καὶ πρόχειρον τούτου πάλιν ἀνάληψιν. Ρ. 504, τυχόν... τοῖς ἐνταῦθα κεκαθαρμένοις καθαρώτερόν τε οψόμεθα καὶ τρανότερον. καὶ μακροθυμοῦσι πρὸς τὸ ποθούμενον.) 26 (Θεός) οὐχ ἁπάσας ἡμῖν τὰς ἀκτίνας τῆς αὐτοῦ φωτοληψίας ἐνδίδωσι.: οὐδὲ γὰρ ἐκεῖνος ὅλον τὸ φῶς ἐχώρησεν, ἀλλ' ὅσον ἦν ἐφικτὸν αὐτῷ, ἢ ὅλον τὸ ἐνδεδομένον. 26 τῶν... τοῖς ἐξ ἐγκρατείας κίτροις καὶ ταῖς μικτικαῖς πόαις τῆς πρακτικῆς εἰς βάθος καθαιρομένων και... ὡς διὰ κλί μακός τινος τῆς πρακτικῆς εἰς θεωρίαν ἀναπηδώντων τοῖς μὲν μᾶλλον, τοῖς δὲ ἧττον αἱ ἐκεῖθεν ἐλλάμψεις οιονεί τις άῤῥαβών καὶ γεῦμά τι ἐνταῦθα ἐν δίδονται τοῦ τελείου, ἐκεῖθεν ταμιευομένου 8 δὴ καὶ ὁ Δαυΐδ αινιττόμενος καὶ δειχνύς, ὡς αἱ ἐνταῦθά τισιν ἐλλάμψεις διδόμεναι οἱονεὶ πρόγευμά τί ἐστι τῆς τελείας ἐκεῖθεν ἐλλάμψεως. 855, 4.) συνεποπτεύοντες Ο τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα καθαρώτερόν τε καὶ τελεώτερον, ἧς νῦν μετρίας δεδέγμεθα τὰς ἐμφάσεις, ἐνταῦθα σταίημεν τῆς ἐφέσεως. Ρ. 104, καὶ τοῦτό ἐστιν ἴσως, ὁ ἔθετο σκότος αποκρυφὴν αὐτοῦ τὴν ἡμετέραν παχύτητα, δι' ἣν ὀλίγοι καὶ μικροὶ διακύπτουσιν.)F: 26 γνόφον μὲν καλεῖ τὸ ἡμέτερον σῶμα διὰ τὸ πάχος καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἐκ τῶν παθῶν ζόφον. ἐπιπροσθεί Γένηται ἀποπτύεται σμηκτικαῖς. σμηκτικός 17, 15. καὶ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ Τ. ὑπερφανέας και λύπτρας ὑπερνεφέας κ. μέσος ἡμῶν τε καὶ Θεοῦ ὁ σωματικὸς οὗτος ἵσταται γνόφος, ὥσπερ ἡ νεφέλη πάλαι τοπάλαι) τῶν Αἰγυπτίων καὶ τῶν Ἑβραίων. νεφέλην λέγει τὸ ἐπίπροσθεν (Ι. ἐπιπροσθοῦν, ν. Γ. γ. τ. ε.) τῇ ψυχῇ σώμα. νεφέλη γνόφος Ρ. 505, Α.) Ρ.27 ἀδύνατον... ὄψιν... χωρὶς ἀέρος πεφωτισμένου πλησιάσαι τινὶ τῶν ὁρατῶν καὶ τοὺς τύπους τῶν ὁρωμένων ἐκμάξασθαι. ἐν ᾗ ὡς ἐν χηρῷ τυποῦνται καὶ οἱονεὶ διαγράφονται καὶ δι' αὐτῆς τῇ τε μνήμῃ καὶ τῇ καθ' ὅλου αἰσθήσει παραπέμπονται. χερσαίοις τε καὶ πτηνοίς, τοῖς μὲν τοῦ ἀναπνεῖν αἱ τιος ὤν, τοῖς δὲ πρὸς τούτῳ καὶ ὄχημα τούτοις γινό μενος, τοῦτο τὸ ὕδωρ τοῖς νηκτοῖς. τὰ δὲ περὶ τούτων ἀκριβέστερον ἐρευνήσας ἐν τῇ εἰς τὴν ἐξας μερον βίβλῳ τοῦ μεγάλου Βασιλείου εὑρής σεις. Ρ. 505, Δ. αμήχανον τοῖς ἐν σώμασι δίχα τῶν σωματικῶν πάντη γενέσθαι μετὰ τῶν νοου μένων. ἀεὶ γάρ τι παρεμπεσεῖται τῶν ἡμετέρων, κἂν ὅτι μάλιστα χωρίσας ἑαυτὸν τῶν ὀρωμένων ὁ νοῦς καὶ καθ' ἑαυτὸν γενόμενος προσβαλεῖν ἐπιχειρῇ τοῖς συγγενέσι καὶ ἀοράτοις.) Ε. 27 τ. ἀμήχανον εἶναι τὸν δεσμώτην τοῦ σώματος νοῦν ἀποδύσασθαι τέλεον τὰ σωματικά μορφώματα καὶ τυπώματα, καὶ γυμνὸν τῶν τοιούτων τοῖς νοητοῖ; συγγενέσθαι. καν γὰρ ὅτι μάλιστα μύσαι τὰς αἰσθήσεις σπουδάσῃ, καὶ καθ᾿ ἑαυτὸν γεγονὼς ἐπι γνόφος. πρόσεχε σεαυτῷ, Τ. 18, 26 αὐτῆς ψυχῆς, τὸ αὐτοῦ. σώματι. Προσβάλλειν 64 76 τῇ θεωρία προσβάλλειν προσβαλεῖν εἰπών, μὴ δύνασθαι τὸν δέσμιον νοῦν καθαρῶς γυμνωθῆναι τῶν τῇδε καὶ ἀΰλως τοῖς θείοις προσβαλείν. 28 505. Ε. Θεολογία προσβαλείν προσβάλλειν Α. Ρ. ρ. 376, Α. μύσαντα τὰς αἰ
col. 777–778page 22 of 98
PG 36:777τοῖς περὶ τούτων νοήμασι; χειροίη τοῖς συγγενέσι καὶ ἀοράτοις προσβάλλειν, σθαι, μὴ ταῦτα δὲ εἶναι διὰ τὸ ἀεἴ τι παρεμπίπτειν οὐχ ἕξει παντελῶς τὸ γυμνωθῆναι τῶν φαντασιῶν. ἀεὶ γὰρ ἐφέλκεται τὰ εἴδη καὶ τὰς μορφὰς καὶ τὰ σχήματα, ὡς ἐν κηρῷ τινι τῷ μνημονευτικῷ ἐντετυπωμένα, συγγενῆ δὲ τῷ νῷ τὰ νοερὰ καὶ νοητά καλεῖ διὰ τὸ νοερὸν τοῦ νοῦ καὶ ἀσώματον. 505, Β.) 28 πῦρ δὲ (τὸ Θεῖον λέγεται 4, 24) ως καθαρτικόν τε καὶ ἀναλωτικὴν τῆς ὕλης τε καὶ τῆς μοχθηρᾶς ἔξεως, ὡς καὶ τὸ πῦρ τῆς μὴ συγγενοῦς ὕλης τῷ χρυσίῳ ονομάζεται δὲ ὁ Πατήρ νοῦς ἀνόητος τὸ μὲν διὰ τὸ ὑπεργονίμως γόνιμον καὶ ὑπεραύλως ἄϋλον αὐτοῦ, τὸ δὲ ὡς μήτε νοῶν, ὡς νοοῦσιν οἱ νοεῖν δυνά μενος, μήτε τινὶ τῶν πάντων νοούμενος. (Λόγος ὁ Υἱός) ὡς ἐκ τοῦ νοῦ τοῦ μεγάλου προελθὼν ἀδιαστά ἕως τε καὶ ἀχρόνως καὶ ἀπαθῶς. Ρ. 505, λόγον δὲ τίνα παρὰ τὸν ἡσυχάζοντα ἐν ἡμῖν ἢ χεόμενον;) 28 λόγον δὲ ἡσυχάζοντα τὸν ἐνδιάθετον καλεῖ. ἔστι γὰρ ἐνδιάθετος λόγος κίνημα τῆς ψυχῆς, ἐν τῷ διαλογιστικῷ συνιστάμενον ἄνευ τινὸς ἐκφωνήσεως. ὅθεν πολλάκις καὶ σιω πῶντες λόγον ὅλον παρ' ἑαυτοῖς διεξερχόμεθα καὶ ἐν τοῖς ὀνείροις διαλεγόμεθα. κατὰ τοῦτο δὲ μάλιστα λογικοὶ πάντες ἐσμέν. καὶ γὰρ οἱ ἐκ γεννήσεως και φοὶ καὶ οἱ διά τι νόσημα ἢ πάθος τὴν φωνὴν ἀποκοπέντες οὐδὲν ἧττον λογικοί εἰσιν. ἡσυχάζοντα οὖν λόγον τὸν ἐνδιάθετον καλεῖ, χεόμενον δὲ τὸν προφορικὸν. ὁ δὲ προφορικός λόγος ἐν τῇ φωνῇ καὶ ἐν ταῖς διαλέκτοις τὴν ἐνέργειαν ἔχει, ήγουν ὁ διὰς γλώσσης καὶ στόματος χεόμενός τε καὶ προφερόμενος λόγος. ἔστι δὲ ἄγγελος νοήματος. 505, ἢ δεῖ τούτων αποστάντας ἡμᾶς αὐτὸ καθ' ἑαυτὸ τὸ θεῖον ἐκ τούτων [] ἰδεῖν, ὡς οἷόν τε, μερικήν τινα φαντασίαν ἐκ τῶν εἰκα σμάτων συλλεγομένους;) 27 ἀδύνατον γὰρ εὑρεθῆναι ἐν τῇ κτίσει εἰκόνα ἀπαραλλάκτως πρώ την φύσιν παραδεικνύουσαν. Ρ. 505. Ε. τίς οὖν μηχανὴ ἐκ τούτων τε καὶ μὴ ταῦτα;) 29 τίς... μηχανή ἐκ τούτου μέν, ὡς ἐξ εἰκασμάτων, ἀμυδρῶς τὸ θεῖον γινώσκε σθήσεις. (τῶν αἰσθήσεων) ώσανεί μυουσῶν. 14, 2) 278 δεῖ τοὺς μέλλοντας τῶν παθῶν ἀπαλλάττεσθαι μύειν καὶ ἀνέχεσθαι. λόγῳ λογιστικῷ διαλογιστικῷ γινόμενον συνιστάμενον. λόγῳ ἐν διαθέτῳ οι προφορικῷ λόγος ρεύμα. Ρ. 505, Ε. κάμνει ἐκβῆναι τὰ σωματικὰ ὁ ἡμέ τερος νοῦς καὶ γυμνοῖς ὁμιλῆσαι τοῖς ἀσωμάτοις) 29 κάμνει ἤτοι ἀσθενεῖ, ἀδυνατεῖ, ἀμηχανεί ὁ ἡμέτερος νοῦς ὑπεκδύναι τὰ σωματικὰ ταῦτα... καὶ ἀσωμάτως ὁμιλῆσαι τοῖς ἀσωμάτοις καὶ τοῖς ἀθλοις συγγενέσθαι ἀΰλως, μηδέν τι τῶν αἰσθητῶν ἐφελκόμενος. 29: χωρὶς τῶν σωματικῶν τῇ πρώτῃ αἰτία προσβάλλειν. οὐ Ρ. 506, Α. ἐφίεται μὲν πᾶσα λογική φύσις Θεοῦ καὶ τῆς πρώτης αιτίας καταλαβεῖν. εἰ [] δὲ ἀδυνατεῖ δι' ἃς εἶπον αἰτίας. κάμνουσα δὲ τῷ πόθῳ καὶ οἷον σφαδάζουσα καὶ τὴν ζημίαν ε φέρουσα, δεύτερον ποιεῖται πλοῦν [], ἢ πρὸς τὰ δρώμενα βλέψαι καὶ τούτων τι ποιῆσαι Θεόν... (Β.)... ἢ διὰ τοῦ κάλλους τῶν ὁρωμένων καὶ τῆς εὐταξίας Θεὸν γνωρίσαι, καὶ ὁδηγῷ τῇ ὄψει τῶν ὑπὲρ ὄψιν χρήσασθαι.) 29 εφίεται μέν... καταλαβεῖν, τί τὴν φύσιν ἐστὶ καὶ οὐσίαν, γὰρ τὸ ὅτι ἔστι Θεὸς καταλαβεῖν ἀδυνατεῖ.—ἀδυνατεῖ δὲ διὰ τὸν ἐπιπροσθοῦντα τῷ νοὶ ζόφον καὶ τὸ προκάλυμμα. σφαδάζουσα) τουτέστι χαλεπῶς φέρουσα. 29 δεύτερον ποιεῖται πλοῦν) τουτ ἐστι δευτέραν τινὰ ὁδὸν ἔρχεται, τῆς πρώτης ἀπο τυχοῦσα. ἔστι δὲ παροιμία τοῦτο ἐπὶ τῶν τῆς πρώτης βουλῆς ἢ πράξεως ἀποτυγχανόντων καὶ πρὸς δεν τέραν τινὰ ὁρμώντων ταττομένη. καὶ οἱ ναυτιλλόμενοι γάρ, εὐφόρου ἀνέμου ἀποτυχόντες, δ δὴ πρῶτος παρ᾽ ἐκείνοις πλοῦς καὶ λέγεται καὶ ἔστι, ταῖς κώπαις ἀποχρῶνται ἐπὶ τὸν δεύτερον πλοῦν ερχόμενοι. Γ. 29: ὁδηγῷ διδασκάλῳ τῇ ὄψει χρησάμενοι τῶν ὑπὲρ τὴν ὄψιν καὶ πρὸς τὸν τούτων πάντων ἀναδραμόντες αἴτιον. 506, Β. ) 29 τούτοις... ὁ δεύτερος οὗτος πλοῦς ἀσεβείας γέγονε πρόξενος. 29 ν. εἰδικὸν αἴτιον ἡ διατυπουμένη ἐν τῷ νῷ τοῦ τεχνίτου καὶ διασκευαζομένη κατά διάνοιαν καὶ εἰδοποιουμένη διαμόρφωσις. εἰδικὸν δὲ αἴτιον τὴν ἐν αὐτῷ τῶν δημιουργημάτων γνωσιν φα μεν, ἣν ἐξ ἀϊδίου καὶ προαιώνιον ἔσχεν, οὐχ ὕστερον Αποβάλλοντες 363 6. χεόμενός τε καὶ Ἐκ τούτων, Β. τήν. Β. τῆς πρώτης φύσεως. 1. θείας φ. 508, Α. της πρώτης αιτίας. τούτων, τούτου, τοῦ θείου, τούτων. μηχανή Β. ή καταλαβεῖν δέ, Εἰ δέ..., κάμνουσα τῷ πόθῳ 29 ο δεύτερον πλοῦν ποιεῖν. ποιεῖσθαι. Ι. Ι. &ς δὴ πρώτης. εἰδικῷ εἰδικωτάτῳ αἰτίῳ
col. 779–780page 23 of 98
PG 36:779αὐτῷ ἐπιγενομένην, ἀλλὰ συναιωνίζουσαν καὶ συμαλλήλοις ἐάσιν 33 6.) όμοφροσύνης ὑπὸ παρεκτεινομένην ἀεί. Ρ. 506, (ἀστέρων πλῆθος) οἷς καὶ τὸ πᾶν ἄγειν δεδώκασιν [], κατὰ τὸ ποιὸν ἢ ποσόν τῆς κινήσεως.) 30 οι... Ἕλληνες διὰ τῆς τῶν ἄστρων τούτων τῶν κινουμένων, πρὸς τῆς ἐν τῷ ζωδιακῷ κύκλῳ ἐπιπλοκῆς ἐγγύτητός τε καὶ ἀποστάσεως κατὰ τοιόνδε ή τοιόνδε σχήμα συνερχομένων ἀλλήλοις, τὰς γενέσεις τε καὶ τὰ συμβαίνοντα ἡμῖν πλάττουσιν. ἡμεῖς δὲ σημεῖα μὲν ἐκ τούτων γί νεσθαι ὁμολογοῦμεν... τῶν δὲ ἡμετέρων... πρά ξεων οὐδαμῶς ταῦτα αίτια εἶναι ἀποφαινόμεθα. ποσὸν μὲν οὖν ἐνταῦθα λέγει ὁ ἅγιος τὸν ἀριθμόν, ἐν ᾧ τῶν ἀστρῴων διαστημάτων τε καὶ κινήσεων (30 ) ἐξαριθμοῦσι τὸ μέτριον οἱ περὶ ταῦτα δεινοί. ποιὸν δὲ τὸ διάφορον τῶν σχημάτων, οἷς ἀλλήλοις οἱ κινούμενοι τῶν ἀστέρων πρὸς τοὺς ἐν τῷ ζωδιακῷ κύκλῳ ἐπιπλεκόμενοι, διαφόρους κατά τού τους καὶ τὰς γενέσεις ἀποτελοῦσι καὶ τὰ συμβαίνοντα. ἢ διὰ μὲν τοῦ ποσοῦ τὰς συνελεύσεις τῶν ἀστέρων τῶν εἰς ταὐτὸ συντρεχόντων, δύο ἢ καὶ τριῶν τυχόν, καὶ τάδε ἢ τάδε ἀποτελούντων, ἐσήμανε, διὰ δὲ τοῦ ποιοῦ τὰ σχήματα, τριγωνισμούς τυχόν ἢ καὶ ἄλλο τι τοιοῦτον, οἷς Ἕλληνες, περὶ γενεθλιαλογίας καὶ τερατολογίας ἀπασχολούμενοι καὶ πρό νοιαν ἐξελόντες, ἀπρονοήτως τε καὶ ὡς ἔτυχε τὰ καθ' ἡμᾶς ἀγεσθαι ληρωδοῦσι. 32 τό. τάχα (507, προστεθέν πιο θανὸν ὁμοῦ καὶ ἐπιεικῇ τὸν λόγον εἰργάσατο. Ρ. 508, Α.) Γ'. 32 ν. ἡμᾶς... ὁ λόγος πρὸς τὸν παραγωγέα τούτων τῶν ὁρωμένων) ταῖς κατὰ μικρὸν προόδοις ἐχειραγώγει... ἐκ τούτων τὸν οὐσιώσαντα τε καὶ τάξαντα συλλογιζόμενος. Ρ. 503, Α. [] 52 τοῦ δὲ ταῦθ' οὕτως ἔχειν, μάρτυρα παράγει τῶν θύραθέν τινα ποιητήν. Ὀππιανὸς οὗτός ἐστιν, εἰ καὶ μὴ ὀνομαστὶ αὐτοῦ μνημονεύει. θνητῷ γάρ, φησὶν, ἀμήχανον ἐξονομῆναι, οἴῃ σὺν φιλότητι διακρίνας ἐκέδασεν αιθέρα και ἠέρα καὶ χυτὸν ὕδωρ []. καὶ πάλιν· πάντες δ' ἐν Δεδώκασι υποστιγμή, τὸν εἰρηκότα, τον Πλάτωνα. τίς ταῦτα ἔμιξε καὶ ἐμέρισεν; Β. τί τὸ ταῦτα καὶ κινηκός, καὶ ἄγον τὴν ἄληκτον φορὰν καὶ ἀκώλυτον; 411. θνητῷ... ἐξονομῆναι, & ραφια παρενθε τικώς εἴτ' οὖν ναιετάεις, Ζεῦ μάκαρ ὦ ο δεσμά. Ρ. 308, Β.) Γ. 55 Θεόν, πρὸς τὸ οἰκεῖον εἶδος ἕκαστον τῶν κτισμάτων κινήσαντά τε καὶ οὐσιώσαντα. 33 λαβὼν... τὸ σὺν λόγῳ τὸ πᾶν ἄγεσθαι καὶ κυβερνᾶσθαι. τὸ πᾶν... τοὺς ἐξ ἀρχῆς ἐντεθέντας αὐτῷ λόγους διασώζει. το.. ἐξ ἀρχῆς τοῦτο (τὸ πᾶν ) συστησάμενον καὶ μέχρι τοῦ νῦν χ βερνῶν. ὁρίζονται δ' Ελληνες τὴν μὲν τύχην σύμπτωσιν καὶ συνδρομὴν δύο τινῶν αἰτίων ἀπὸ προαιρέσεως μὲν τὴν ἀρχὴν ἐχόντων, ἄλλο δέ τι περὶ τὸ προαιρούμενον ἀποτελούντων. Ρ. 508, 55 ὁ καθαρὸς νοῦς, ἐν μὲν τῇ τῶν ὁρατῶν φυσική θεωρία γενόμενος, ἢ τοὺς φυσικούς λόγους αὐτῶν ἐρευνα, ἢ αὐτὴν τὴν αἰτίαν ζητεῖ, ἐν δὲ τῇ τῶν ἀοράτων διατρίβων, τούς τε φυσικοὺς αὐτ τῶν λόγους ζητεῖ καὶ τὴν αἰτίαν τῆς γενέσεως αὐτ τῶν - --, ἐν δὲ τῷ Θεῷ γενόμενος, τοὺς περὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ πρῶτον λόγους ζητεῖ μὲν ὑπὸ τοῦ πόθου φλεγόμενος, οὐκ ἐκ τῶν κατ' αὐτὸν δὲ τὴν παραμυθίαν εὑρίσκει· ἀμήχανον γὰρ τοῦτο καὶ ἀνένδεκτον πάσῃ γεννητῇ φύσει ἐξ ἴσου· ἐκ δὲ τῶν περὶ αὐτὸν παραμυθεῖται. 33 (Θεόν) τὸν ποιητὴν πάν των καὶ συνοχέα καὶ προνοητήν. ἔδειξε... Θεὸν αἴτιον τῶν πάντων, καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ πρόνοιαν ταῦτα συνέχουσαν. 508, ) 53 ἀκραιφνῆ τὴν οὐσίαν (Θεοῦ, οὐδεὶς ἐκείνων εἶδε. Ρ. 508. ἐπειδὰν τὸ θεοειδὲς τοῦτο καὶ θεῖον, λέγω δὲ τὸν ἡμέτερον νοῦν τε καὶ λόγον, τῷ οἱ κείῳ [] προσμίξῃ καὶ ἡ εἰκὼν ἀνέλθῃ πρὸς τὸ πρωτότυπον, οὗ νῦν ἔχει τὴν ἔφεσιν.) 34 4. τῶν... τῆς ἰδίας φύσεως ἀγαθῶν ἐνετυπώσατο δ Θεὸς αὐτῇ τὰ μιμήματα, ἀλλ᾽ ἡ κακία τῷ θεοειδεῖ τούτῳ χαρακτῆρι περιχυθεῖσα, τὸ κάλλος αὐ τοῦ ἡμαύρωσε τοῖς αἰσχροῖς συγχέασα χρώμασι. ἐπειδὰν... ὁ νοῦς πρὸς τὸν νοῦν ἤτοι πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τῆς κατ' ἀρετὴν ὑψώσεώς τε καὶ θεώσεως ἀναδράμῃ (6).... τηνικαῦτα... τῆς ἐφέσεως στήσεται. βίι 412. 413: οἴῃ σὺν φιλότητι διακρίνας ἐκε δασσας, | αιθέρα τ' αίγλήεντα καὶ ἡέρα καὶ χυτὸν ὕδωρ, γαῖαν αἰθέρα καὶ χθόνα παμμήτειραν, πάντα δεσμά, 415. 416. πάντα δ᾽ ἐν ἀλλήλοισ όμοφροσύνης ὑπὸ δεσμῷ, [ ἀῤῥήκτῳ συνέδησας. οἰπείῳ. τὸ οἰκεῖον τὸν νοῦν τὸν θεόν. ρ. ἐμὸς λόγος, ὡς ὁ ἐμὸς λ. ἐπειδὰν Α. μαὐτῷ. τ' άλα τἆλλα τἆλλα. αὐτό. Ἐπειδἂν 189
col. 781–782page 24 of 98
PG 36:781Ρ. 508. Ε. τὸ δὲ νῦν εἶναι βραχεῖα τις [] ἀπορδὴ τύπων συγγίνεται τοῖς μέλλουσιν ὡς παρούσιν. ροὴ πᾶν 509, Α. ) τὸ εἰς ἡμᾶς φθάνον) 34 38 ὁ μακάριος οὗτος πατήρ. τὸν νοῦν ὁ μὲν (Θεός )... πέλαγός ἐστιν αόριστον γνώδι᾿ ὅλου ποιωθεὶς τῷ ἁγίῳ πνεύματι. σεως, ἡμεῖς δὲ πεπερατωμένην ἔχομεν τὴν γνῶσιν οὐ.. λέγειν θέμις ἐπὶ τῶν θείων, τὸ φαν Γ. 34 ν. 5. τῆς τελεωτέρας γνώσεως ἀξιωθησόμεθα ταστὴν πάντως δεῖν παρεῖναι πρὸς διατύπωσιν τῆς τῷ μέλλοντι αἰῶνι, ἡνίκα δὴ τελείως ελευθερωθώμεν φαντασίας, ἀλλὰ παραδόξως τε καὶ ὑπερφυῶς, καὶ μὴ τῶν κατὰ σύνθεσιν ἑτεροτήτων ἡμῶν, κάτω τὴν παρόντος προσώπου καὶ φωνῶν αἰσθητῶν, μὴ καυ αἴσθησιν μετὰ τῆς φαντασίας ἀπολιπόντες, αἵτινες πουμένων δι' ἀέρος, τὴν φαντασίαν ἐνεργεῖν, ὥστε τῶν τὸν νοῦν παρεμποδίζουσαι οὐ συγχωρούσι τὰς ἀληθῶς ἀκούειν καὶ ὁρᾶν τὸν τὰ θεία μυσταγωγού ἐνδιδομένας ὅλας ἀκτῖνας εἰσδέχεσθαι. 34 μενον. — 38 — τὴν δὲ τοῦ ἡγεμονικοῦ τύ τὸ δὲ νῦν εἶναι περιττὸν δὲ τὸ εἶναι ἐνταῦθα πωσιν οἶμαι κατ᾽ ἔμφασιν αὐτὸν λέγειν τοὺς μονοτρή καὶ 'Αττικὸν ἰδίωμα, ὡς τό· οὐκ ἂν ἐκὼν εἶναι πως, ὡς ἐν εἰκόνι, κατὰ τὴν ἁπλῆν καὶ ἀδιάστατον τοῦτο ποιήσαιμι. τοῦ νοεροῦ προσβολὴν τοῖς ἁγίοις προφαινομένους τῶν μελλόντων τύπους. Ρ. Β.) ἐξ ὧν πᾶν γένος ἀνθρώπων καὶ λοιπῶν ζώων εἰς τὸ νῦν ὁρώμενον πλῆθος ἐξήπλωτο. Ρ. 509, 36 ἐδήλου δὲ ἡ μὲν κλίμαξ τὴν τοῦ Κυρίου κάθοδον ἐσομένην ἐξ οὐρανῶν καὶ τὴν δι' ἀρετῆς τῶν ἀνθρώπων εἰς οὐρανοὺς ἄνοδον. πληθὺς ἀγγέλων ἄνω καὶ κάτω διάγουσα τοὺς ἀνα κειμένους τῷ θεῷ διασώζει. Ρ. Β.) τοὺς τῶν μεγάλων ἐπόπτας θεαμά των. 37 ὁ θεολόγος καλεί... τὸν Κύριον Σπο βαώθ, στρατιῶν δηλαδή, τουτέστι ἐπουρανίων τάξεών τε καὶ δυνάμεων. 37 αὐτοῖς Σεραφίμ, μή δυναμένοις ενατενίζειν αὐτῷ ). 37 54. πανταχοῦ δὲ τὸ ὁμοίωμα τίθησιν ὁ προφήτης διδάσκων ἡμᾶς σκιαγραφίαν τινὰ τῶν θείων τεθεᾶσθαι καὶ οὐκ αὐτὴν τὴν ὁρατῶν φύσιν. 38 τὸ δέ· φέγγος τὸ κύκλῳ αὐτοῦ σἱονεὶ οἶκον αὐ τοῦ παρεδείκνυς κατὰ τό φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον 38 ὑδάτων πλήθει ραγδαίως καταφερομένων. Ρ. 510, τοῦ ἡγεμονικοῦ τύπωσις συγγινομένη [] τοῖς μέλλουσιν ὡς παρούσιν) 38 ἐν τῷ τυποῦσθαι καὶ γράφεσθαι ἐν αὐτῷ τοὺς τύπους καὶ τὰς εἰκόνας τῶν μελλόντων πραγμάτων, δι' ὧν οἱ δὲ ἅγιοι παρεάσαντες: μορφὴν ἐκά λεσαν. οἱ ἅγιοι, οἱ θεοφόροι πατέρες. ερεσχελίας αίρεσχελίας 1 Αἱρεσχελία χθαις στο χθες 1. 4. Α. χθαις χθες ἀναίδην ανέδην Γ. Β. ερεσχηλεῖν, Βραχεία τις Β. τίς τις, τε τε 383, κατὰ σχέσιν καὶ οἰκείωσιν οἰκείωσις ἀνακεῖσθαι τῷ θεῷ, ν. ἀνάκειμαι. ἀοράτων 39: κατὰ μὲν τὸ ῥητόν, εἰ κατὰ δὲ τὴν ἀναγωγήν ὑπονοῶ λέγειν τὸν Θεολόγον) τήν τε τῶν αἰσθητῶν πάντων ἀπόλειψιν, οὐκ ἔτι ἐνεργούντων ή ἐνεργουμένων παρ' αὐτῶν κατὰ τὴν αἴσθησιν, καὶ τῆς περὶ αὐτὰ κατὰ φύσιν ἐν πνεύματι γνωστικής θεωρίας υπέρβασιν, ἀνάληψιν δὲ τὴν ἐν τῷ Θεῷ γενομένην αὐτῶν 39 ν. 8.) μετὰ ταῦτα μονήν τε καὶ ίδρυσιν. 39 (οὐρανός) ὄρος πάντων τῶν ὑπὸ αἴσθησιν. Ρ. 511, Β. ἐν μικροῖς... τῆς ἀληθείας ἰνδάλμασιν) καὶ ὁμοιώμασι Γ. 40 13, 2. τὸ ἔσοπτρον έκτυ πώτερον δείκνυσι τοῦ ἐμφαινομένου τὴν μίμησιν. 511, Β.) Ρ. 40 διευκρινείν (λόγον, τὴν μέλλοντα τοῖς μαθηταῖς μυστικώτερον ἐπιχορηγεῖσθαι. 511, οἷον ὀργάνῳ μικρῷ μεγάλα δημιουργοῦμεν, τῇ ἀνθρωπίνῃ σοφίᾳ τὴν τῶν ὄντων γνῶσιν θηρεύοντες, καὶ τοῖς νοητοῖς προσβάλο λοντες μετὰ τῶν αἰσθήσεων ἢ οὐκ ἄνευ αἰσθήσεων, ὑφ' ὧν περιφερόμεθα καὶ πλανώμεθα, καὶ οὐκ ἔχομεν γυμνῷ τῷ γυμνοῖς τοῖς πράγμασιν ἐντυγχάνοντες, μᾶλλον τι προσιέναι Συγγενομένη αναγωγή, θεωρία τὸ ῥητόν, τὸ πρόχειρον. Τ. κατὰ τὸ πρόχειρον νοεῖσθαι, μυστικὸν. διευκρινείν ν. ί. διευκρινῶν τὸν λόγον: Γ. 76 τὰ ἤδη είρη μένα διευκρινῶν: 120 139 160 ὥσπερ 178 198 διευκρινῶν τὸν λόγον καὶ τὴν αἰτίαν δήλην ποιῶν: 219 ἐπειδή σοι ταῦτα ἀκριβῶς διηυκρίνηται: 237 διευκρινείν τον λό γον, προδιευκρινεῖν 133 δῆλα τὰ ἑξῆς ὡς ἤδη προηυκρινης μένα. διηυκρινημένως
col. 783–784page 25 of 98
PG 36:783τοῦ ἔνδοθεν χωρήματος, εἰς ὅ πάντα συῤῥεῖ τὰ διὰ τῆς ἀκοῆς εἰσχεόμενα; διὰ γὰρ τῶν αἰσθήσεων, ὡς διά τινων θυρίδων, ὁ νοῦς τῶν ἔξωθεν ἐπιδράττεται. 43 συστέλλεσθαι δὲ ὁ νοῦς λέγεται) αὖθις ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων, ὅταν καθ' ἑαυτὸν θεωρῇ τὰ πρά γματα, ἐκείνων ἠρεμουσῶν ἕκαστον δὲ τῶν εἰσιόντων φυλοκρινῶν τε καὶ ἐξετάζων οὗτος (ὁ νοῦς), τοῖς καταλλήλοις τῆς γνώσεως τόποις ἐναποτίθησιν. τῇ ἀληθείᾳ καὶ τὸν νοῦν τυποῦσθαι ταῖς καταλή· διὰ τοῦ ἀέρος πορθμεύων. τί τὸ πλάτος ἐκείνον ψεσιν.) 41: ἢ οὐκ ἄνευ αισθήσεων) ὡς ἐνουσῶν μέν, μὴ μέντοι ενεργουσῶν, ἀλλ' ὡσανεί μυουσῶν.: ὅταν ἡσυχαζουσῶν ὁ νοῦς ἡμῶν ὅτι μάλιστα χωρίσας ἑαυτὸν τῶν ὁρωμένων καὶ καθ' ἑαυτὸν γενόμενος προσβάλλειν ἐπιχειρῇ --. κάμνοντι γὰρ ἐκβῆναι τὰ σωματικὰ καὶ γυμνοῖς προσομιλῆσαι τοῖς ἀσωμάτοις ἀεί τι παρεμπεσείται τῶν αἰσθητῶν καὶ σωματικῶν. ὑπὸ τούτων γάρ, τῶν αἰσθήσεων λέγω καὶ τῶν παρεμπιπόντων ἐντεῦθεν εἰδώλων, περιφερόμεθά τε καὶ πλανώμεθα, καὶ οὐ δυνάμεθα, γυμνῷ ποτε τῷ νῷ γυμνοῖς τοῖς πράγμασιν ἐντυγχάνοντες, μᾶλλον τι πλησιάσαι τῇ ἀληθείᾳ καὶ τὸν νοῦν, ὥσπέρ τινα κη ρόν, ταῖς τῶν νοητῶν τυποῦσθαι καταλήψεσιν. ἀεὶ γὰρ οἱ ἐκ τῶν αἰσθητῶν χαρακτῆρες παρεμπίπτοντες καθαρῶς τυπωθῆναι τοῖς τῶν νοητῶν χαρακτῆρσι τὸν νοῦν οὐκ ἐῶσι, καὶ τῇ τῶν πραγμάτων ἀληθείᾳ προσ ιέναι 512. 42 διάρτισις διάπλασις διάρτι σις 512, 45 κινοῦτα δὲ ἡ ψυχὴ τὸ σῶμα, συμπεριφέρεται καὶ αὕτη τῷ σώματι, ὥσπερ καὶ ὁ κυβερνήτης κινῶν τὸ πλοῖον διὰ τοῦ πηδαλίου καὶ συμπεριφερόμενος αὖθις τῷ πλοίῳ Ρ. 512, 43, οὐ γὰρ (ὁ νοῦς) ὥσπερ τὰ σώματα περιγράφεται... οὐδὲ τριχῇ ἐστι διαστατὸς.. διὰ τὸ μὴ δύνασθαι κατὰ ταὐτὸν καὶ ἐν σώ ματι εἶναι καὶ χωρὶς τοῦ σώματος. Ρ. 512. (ὁ νοῦς) πάντα ἐφοδεύων τάχει φορᾶς καὶ ῥεύσεως.) 43, ἀοράτῳ φοιτήσει καὶ οἷον ρεούσῃ καὶ ταχίστῃ φορά. 512, 43 (ὁ νοῦς) διὰ τοῦ ἀέρος χωρεί, ὥσπερ οχούμενος τῷ ῥηθέντι λόγῳ παραπέμπειν, ὁ γὰρ λόγος οὐ νοῦ γέννημα μόνον, ἀλλὰ καὶ ὄχημα καὶ πορθμεῖον, τὸν νοῦν μετὰ τῶν πραγμάτων παρεμπίπτειν, παραπίπτειν εφέλκεσθαι μήτε τινὰ ἄλλην αἴσθησιν εφέλκων καὶ αὐτή. ν. ήρεμουσῶν. ηρεμούσης, Γ.313 ν. ηρέμα, Γ. ἀπάτην. Β. 489, Ε. αἱρεσχελία ερεσχελία. 512, τίς ἡ πρώτη πλάσις ἡμῶν καὶ σύ στασις ἐν τῷ τῆς φύσεως έργαστηρίῳ;) 45 ν. 8. φύσεως δὲ ἐργαστήριον (β) τὴν μήτραν τῆς μητρός (λέγει), Ρ. 512, 43 μεθ' ήν μετὰ τὴν τελευταίαν τοῦ εἴδους τελείωσιν) οὐκ ἔτι προσδεομέν νη ἡ φύσις τοῦ ἐργαστηρίου, προφέρει τὸ βρέφος, μηδὲν ἐλλιπές ἔχον. αὐτὸ γένος, οἷον γένους ὄντος τοῦ ζώου. Ρ. 513, Α. πῶς τὸ αὐτὸ ζῶον [] θνητὸν καὶ ἀθάνατον, τὸ μὲν τῇ μεταστάσει, τὸ δὲ τῇ γεννή. σει []; τὸ μὲν γὰρ ὑπεξῆλθεν [], τὸ δὲ ἀντεισῆλθεν, ὥσπερ ἐν ὀλκῷ ποταμοῦ μὴ ἑστῶτος καὶ μέν νοντος) 44: τὸ δὲ τῇ γεννήσει) ἀθάνα τον.. τῇ διαδοχῇ, ἐπισκευαστής ὥσπερ ούσης τῆς ἀϊδιότητος, ὡς ἀεὶ τοῦ μὲν ὑπεξισταμένου, τοῦ δὲ ὑπεισερχομένου, ὥσπερ ἐν ρεύματι ποταμοῦ, μὴ ἑστῶτος μὲν τῷ ἀεὶ φέρεσθαι, μένοντος δὲ τῷ μὴ ἐλ. λείπειν. καὶ ζώου τὸ μὲν θανάτῳ ρεῦσαν ὑπεξῆλθεν, τὸ δὲ ἀντεισῆλθεν, ὁλκοῦ δίκην τῇ γενέσει σῶν ζον ἀεὶ τὸ φθειρόμενον. Ρ. 513, Α. πολλὰ δ' ἂν ἔτι φιλοσοφήσεις [] περὶ μελῶν καὶ μερῶν καὶ τῆς πρὸς ἄλληλα τού των εὐαρμοστίας) 44 ήτοι ἐκ παραλλήλου τὰ αὐτὰ μέλη καὶ μέρη λέγει, ἢ μέλη μὲν τὰ μόρια τῶν μερῶν, μέρη δὲ τὰ περιεκτικώτερα καὶ ἀν ομοιομερή, οἷον κεφαλήν, χεῖρα, πόδα καὶ τὰ λοιπά. ἠρεμεῖν, κινείσθαι, ἐλλιπής ελλειπής Καὶ θνητὸν π. Δ. Γενέσει γένεσις οι γέννησις Δ. Υπεξῆλθε Πλατωνικώτατα. τῇ μὲν γεννήσει θνητόν, τῇ δὲ μεταστάσει ἀθάνατον. σώζον. Σπερμολογήσαις Μ. Β.
col. 785–786page 26 of 98
PG 36:785513, 47 τὴν δὲ μνήμην φασὶ φαν τασίαν εἶναι ἐγκαταλελειμμένην ἀπό τινος αἰσθήσεως τῆς κατ' ενέργειαν φαινομένης, ἡ σωτηρίαν αἰσθήσεως τε καὶ νοήσεως (ψυχή) όταν... τοὺς τύπους ὧν τε ἐδόξασεν, ὧν τε ἐνόησε διασώζῃ, μνησ μονεύειν λέγεται. Ρ. 515. Β. αἱ μὲν... ὑποδέχονται διὰ τῆς ἐν μέσῳ τῶν ἠθῶν καταστάσεις τυποῦται· πολλοῖς τὰ ἐνα πληγῆς [] καὶ τυπώσεως) 44 ν. 6. νοερόν τι ύπνια. χρῆμα καὶ θεῖον ὁ νοῦς τυγχάνων, ἀκοινώνητον ἂν εἶχε τὴν χάριν πάντως καὶ ἄμικτον, μὴ διά τινος ἐπινοίας φανερουμένης αὐτοῦ τῆς κινήσεως, καὶ διὰ τοῦτο τῆς ὀργανικῆς ἐδεήθη κατασκευῆς, ἵνα πλήκτρου δίκην ὀργανικοῦ τῶν φωνητικῶν μορίων ἁπτόμενος, διὰ τῆς ποιᾶς τῶν φθόγγων τυπώσεως ἑρμηνεύσῃ τὴν ένδοθεν κίνησιν. (τὸ πνεῦμα) μιμεῖται πως τὴν διὰ τοῦ αὐλοῦ γενομένην φωνήν, ταῖς ὑμενώδεσιν ἐξοχαῖς ἐν κύκλῳ περιδονούμενον. γεγωνοτέραν αὐτὴν απεργάζεται. ταῦτα πάντα τὴν ἐν ταῖς νευραῖς τοῦ πλή κτρου κίνησιν ὑποκρίνεται. 44 ν.ί. τῇ... πληγῇ τοῦ ἐντεῦθεν φερομένου πνεύματος τυπούμενος ὁ ἀήρ... διαπορθμεύει (τὰς φωνάς) μέχρι τῆς ἀκοῆς. 513, Β.) 45 αἰσθαντικὴ δὲ ὄψις, κατὰ μὲν πρῶτον λόγον, τοῦ χρώματος. Ρ. 45 ή... στρυφνότης επίτασις καὶ πλεο νασμός ἐστι τῆς αὐστηρότητος. 45 ν. 5 τὸ πυκνὸν καὶ τὸ μανὸν ἤγουν ἀραιόν. Ρ. 513, 45 ὕπνος τὸ σύντονον τῆς ἐγρηγόρσεως ὑπεχάλασεν 46 (δοκεί μοι ἐν τῷ θρεπτικῷ τῆς ψυχῆς μέρει) τῶν καθ' ὅπαρ γινομένων εἴδωλά τινα καὶ ἀπηχήματα, τῶν τε κατ' αἴσθησιν καὶ τῶν κατὰ διάνοιαν ἐνεργουμένων, ἅπερ αὐτῷ διὰ τοῦ μνημονευτικοῦ τῆς ψυχῆς εἴδους ἐνα ετυπώθη, ταῦτα καθὼς ἐτύγχανε ζωγραφεῖσθαι, ἀπηχήματός τινος μνημονευτικοῦ τῷ τοιούτῳ εἴδει τῆς ψυχῆς παραμείναντος. 46 Δανιὴλ καὶ Ιωσήφ... θείᾳ δυνάμει, οὐδεμιᾶς αὐτοὺς ἐπιθολούσης αἰσθήσεως, τὴν τῶν μελλόντων γνῶσιν προεπαιδεύ αυτο. φύσεως ἀκολουθία ἡ γὰρ παρα μένει... τῷ μνημονευτικῷ τῆς ψυχῆς τῶν μεθημερινῶν ἐπιτηδευμάτων τὰ ἀπηχήματα, ἢ πολλάκις καὶ πρὸς τὰς ποιὰς τοῦ σώματος διαθέσεις ἡ τῶν ἐνα υπνίων κατάστασις ἀνατυποῦται οὕτω γάρ... ὁ νέος, σφριγώσης αὐτῷ τῆς ἡλικίας, καταλλήλῳ τῷ πάθει φαντασιοῦται. 46 ἔτι δὲ καὶ πρὸς τὰς ή 82 8. πλῆξις ἡ φωνὴ ἀέρος. στριφνὸν, ι. μανόν, ἀνατυποῦν ἀπολωλυίας εξιτήλου γενομένης, εἰ ἀνάκτησις ἀνανέωσις. Β. ἀντιλυπήσεως. οργή ρεξις αντιλυπήσεως, θυμός οι ζέσις του περικαρδίου αίματος. Ρ. 513, Ρ. 47 ἔστι γὰρ ἀνάμνησις μνή μης ἐξιτήλου γενομένης ὑπὸ λήθης ανανέωσις λήθη δέ ἐστι μνήμης ἀποβολή. 513, 47 θυμὸς δὲ ἐστι ζέσις τοῦ περικαρδίου αἵματος, ἐξ ἀναθυμιάσεως τῆς χολῆς ἢ ἀναθολώσεως γινομένη. ἔστι δὲ ὅτε ὁ θυμὸς καὶ ὄρε ξὶς ἐστιν ἀντὶ λυπήσεως ἀδικούμενοι· γὰρ ἡ νο μίζοντες ἀδικεῖσθαι, θυμούμεθα. καὶ γίνεται τότε μικτὸν τὸ πάθος ἐξ ἐπιθυμίας καὶ θυμοῦ. ἔστι δὲ δ θυμὸς ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν ἐχόντων τὸ δορυφορικὸν τοῦ λογισμοῦ, ἔκδικος τῆς ἐπιθυμίας, ἣν διὰ τῆς ἐφέσεως ἐνταῦθα ἐδήλωσεν ὁ ἅγιος. ὅταν γὰρ ἐπιθυμήσωμεν τινος πράγματος καὶ κωλυθῶμεν ὑπό τινος, θυμούμεθα κατ᾿ αὐτοῦ ὡς ἀδικηθέντες, τοῦ λογισμοῦ δηλονότι κρίναντος ἄξιον ἀγανακτήσεως τὸ γενόμενον, ἐπὶ τῶν φυλασσόντων κατὰ φύσιν τὴν οἰκείαν τάξιν. Ρ. 513, ὅσοις ὁ μικρὸς οὗτος διοικεῖται κόσμος) 47 τ. μικρός κόσμος ὁ ἄνθρωπος, ὡς ὅλοις τοῖς ἐγκοσμίοις κοινωνῶν καὶ πάντων μετέχων, μικρὸς μὲν οὖν διὰ τὴν βραχύτητα τοῦ σώματος, μέγας δὲ διὰ τὸ ἀξίωμα τῆς λόγῳ τετιμημένης ψυχῆς καθὸ κοινωνεῖ καὶ τῇ νοερᾷ τῶν ἀγγέλων φύσει. 513, 47 ἡ μὲν... τῶν φύσεων φύσις οὖσα μόνιμος, τουτέστιν ἐπὶ γῆς ἐῤῥιζωμένη, καθά φησι καὶ ᾿Αριστοτέλης, οὐ πολυειδής ἐστι τοῖς μορίοις. τὸ τούτου ἄνω πρὸς τὸ τοῦ ὅλου ἔχει ἄνω. μόνον γὰρ ὄρθιόν ἐστι τῶν ζώων ὁ ἄνθρω πως καὶ πρὸς οὐρανὸν ἀνατείνεται καὶ ἄνω βλέπει. ἀρχικὰ δὲ ταῦτα καὶ τὴν βασιλικὴν ἀξίαν ὑποσημαίνουσι. τὸ γὰρ μόνον ἐν τοῖς οὖσι τοιοῦτον εἶναι τὸν ἄνθρωπον, τοῖς δὲ ἄλλοις πᾶσι πρὸς τὸ κάτω νενευ ἀντιλυπήσεως) 1, 11. όρεξιν ἀντιλυπήσεως, εἰ ζέσιν τοῦ περὶ καρδίαν αἵματος, ὀργῆς Το δορυφορικόν, δορυφορείν θυμός ἔκδικος τῆς ἐπιθυμίας 8. τὸ γὰρ σῶμα τοῦτο (μικρός, κόσμος καλεῖται πρὸς τὸν μέγαν κόσμον, καὶ οἱ ἄνθρωποι ῥίζας ἔχουσι κάτω συνδεθείσας τοῖς ἄνω, 90, τὴν κεφαλὴν καὶ ῥίζαν ἡμῶν φυτῶν, φύσις φύσεων
col. 787–788page 27 of 98
PG 36:787κέναι τὰ σώματα σαφῶς δείκνυσι τὴν τῆς ἀξίας νει δὲ τὸ κατασκευάζειν. οὐκ εἶπε δὲ ὑφαίνων, ἀλλὰ διαφοράν 513, 47 τ. ἐξ ἡγεμόνων... καὶ βασιλέων λεγομένων μελισσῶν αὐτούς τε τοὺς ἡγεμόνας γεν νᾶσθαι καὶ τὰς μελίσσας Ετερόν τι εἶδος παρ' ἐκείνους, ἐκ δὲ μελισσῶν τοὺς κηφήνας. ἐκ γῆς δὲ διάφορα ζῶα καὶ σκώληκες γεννώνται παντοῖοι, ἐκ κυπρίων κάνθαροι καὶ μηλολόνθαι, ἐκ δὲ κάμπης Στερά τινα καὶ αἱ πυρολαμπίδες Ρ. τὰ μέν... αὐτῶν εἰσι φιλέρημά τε καὶ ὄρεια, τὰ δὲ συνανθρωπιστικά τε καὶ τὰς αὐτὰς ἡμῖν οἰκήσεις καταδεχόμενα. Θεοῦ σοφίας φυσικῶς τε καὶ αὐτοδιδάκτως ίχνη φέ ρουσι, καὶ περὶ τὴν τοῦ οἰκείου συμφέροντος οξύτατα τύγχανουσι πρόνοιαν. ὁποῖον δή τι καὶ τὸ τῶν μυρο μήκων τυγχάνει γένος, οἵτινες καὶ τὴν χειμερινὴν τροφὴν προνοητικώτατα τέμνουσι. 48 ἐρπι στικὰ καλεῖ τὰ ἐπὶ γῆς ἕρποντα καὶ ταύτῃ ἐπι συρόμενα, οἷον τὸ τῶν ὀρέων γένος καὶ ἑτέρων οὐκ ὀλίγων. 514, τὴν νηκτὴν φύσιν τῶν ὑδάτων δια ολισθαίνουσαν καὶ οἷον ιπταμένην κατὰ τῆς ὑγρᾶς φύσεως) 49 συγγένειά τις τούτοις πρὸς ἄλληλα. ὥσπερ γὰρ ἔστιν ἰδεῖν τὰ πτηνὰ οἷον διανηχόμενα τὸν ἀέρα τοῖς πτε ροῖς οὕτω καὶ τὴν νηκτὴν φύσιν οἷον ολισθηράν καὶ ὡσπερεί χεομένην καὶ ἐπιπετομένην τοῖς ὕδασι καὶ τὸ ὕδωρ τέμνουσαν, ὥσπερ ἐκεῖνα ταῖς πτέρυξι, οὕτω καὶ ταύτην τῇ μὲν κινήσει τῶν πτερύγων εἰς τὸ πρόσω χωρούσαν, τῇ δὲ τοῦ οὐραίου μεταβολῇ τὰς περιστροφὰς καὶ τὰς εὐθείας ὁρμὰς ἑαυτῇ οἰακίζουσαν. Ρ. 514, 49 ἔστι γάρ τούτων τὰ μὲν λεπιδωτὰ, τὰ δὲ ἀλεπίδωτα. ἀντίκειται δὲ ἡ ἰδιότης τῶν λεπιδωτῶν τῇ ἰδιότητι τῶν ἀλεπιδώτων, οὐ μόνον ἐν εἴδει ἤτοι μορφῇ, ἀλλὰ καὶ ἐν ὀνόμασι. τοιαῦτα δὲ καὶ τὰ σκληρόδερμα καὶ τὰ μαλακόδερμα καὶ ἄλλα πολλά. Ρ. 514, τερετίσματα) 49 τὰ τῶν τεττίγων ᾄσματα. ἐκαλοῦντο δὲ παρὰ τῶν παλαιῶν μουσικών τερετίσματα τὰ ἔκλυτα άσματα. Ρ. 514, Ε. τίς ὁ κύκνῳ συνυφαίνων ᾠδήν -;) Γ. 49 ν. ί. μεταφορικὴ μὲν καὶ τροπικὴ ἡ τοῦ συν υφαίνειν λέξις, ἀπὸ τῶν ὑφαινόντων ληφθείσα, σημαί Τ. Η. Α. ρ. Τ. συν ανθρωπιστικός Β. ερπηστικά, συνυφαίνων, δεικνὺς ὅτι ὡς ὀργάνῳ τούτῳ χρώμενος ὁ πάντων τεχνίτης καὶ δημιουργὸς τὴν ᾠδὴν συν υφαίνει. Ρ. 545, Α. (ὁ ταώς) τὸν αὐχένα διάρας καὶ τὸ πτερὸν κυκλωτερῶς [] περιστήσας τὸ χρυσαυγὲς καὶ κατάστερον, θεατρίζει τὸ κάλλος τοῖς το ἐρασταῖς μετὰ σοβαροῦ τοῦ βαδίσματος) 50 Γ. 8. ὅρα δέ μος καὶ τὸν λόγον τοῦ ταῦτα γράφοντος, ἐπὶ τὸ ἀβρότερον ἐνταῦθα μᾶλλον συσκευαζόμενον. ἐναπομιμεῖται γὰρ τὸ κάλλος τοῦ ταῶνος καὶ ὁ περί τούτου λόγος, καὶ διὰ τῆς εὐφραδούς φράσεως συν διατίθεται τε καὶ συνεξωραΐζεται, εἰ καὶ τῇ ἐπεμβολή περικέποπται. λάμπει γὰρ καὶ ταῖς ἐννοίαις καὶ τῷ τοῦ λόγου ὅλῳ σώματι. 515, τίνος Παλαμήδους τὰ [] τακτικὰ κινήματά τε καὶ σχήματα γεράνων, ὡς φασι, καὶ ταῦτα παιδεύματα κινουμένων ἐν τάξει καὶ μετὰ ποικίλης τῆς πτήσεως;) 51 8. πῶς μέν αἱ γέρανοι) αὗται καί. —ἐν τῇ νυκτί) ἐν νυκτί.—έτρα πετο) τρέπεται. — (75, Α.) τῇ μεθ' ἑαυτήν) ἑτέρα. 51 εὑρέματα ή παιδεύματα. Α. Β. ὅς) οἵτινες. διὰ ῥᾳθυμίας) ῥαθυμία. παρα πέμπει τὸν χρόνον) τὸν χρ. π.-ἀρκοῦσαν) ἀρκοῦσαν ἑαυτοῖς.—ἐναπόθηται) ἀποθησαυρίσωσι. ραθύμως) ῥᾳθυμίᾳ.— αὐτῶν διαβρόχων) αὐτοὺς διαβρόχους. καὶ οὐκ... καιρῷ καὶ τοῦτο οὐκ ἐν παντὶ καιρῷ. εὐδινῇ) εὐδιεινῇ. ἐμίκηται λόγος;) τίς οὖν ἐφίκοιτο λόγος τῆς τούτων συνέσεως; Β. σκέψαι μοι, σχέ ψαι (σκόπει) τὴν ἐν τοῖς φύλλοις φιλοτεχνίαν, πρός τε ἡδονὴν τῆς όψεως καὶ τὸ τῶν καρπῶν χρησιμώτατον. εὐφυῶς γὰρ καὶ χρησίμως ταῦτα σώζει τε καὶ θάλπει, τῷ τα διεσχισμένῳ καὶ ὑμενώδει σκέποντά τε ὁμοῦ καὶ περ Τ. Ι, 72. Β. τῶν πτηνών... διανηχομένων τὸν αέρα. κυκλωτέρως Β. Ε. Μ. Μοχ θεατρίζει θεατρίζειν, θεατρίζειν θεατρίζειν, αυ ραις φαγεῖσα τὸν τόκον θεατρίσῃ. Τὰ ταχτικά ταμεία ταμιεία,
col. 789–790page 28 of 98
PG 36:789παίνοντα τῇ πραείᾳ παραπομπῇ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίπάντα ὁμοῦ συνδιακρατεῖσθαι ὁμολογεῖν τῇ δυνάμει νων. ἴδοις γὰρ ἄν, ὅτι ὧν μὲν προσβλαβής) πρὸς βλά βης. - πῶς κατέσχισται) οὕτω. — τὸ φύλο ον) τὸ φ. κατέσχισται.—οὐδὲν ἀναίτιον) οὐδὲν οὖν ἐν τούτοις ἀναίτιον. Γ. τὸ χρήσιμον τὸ ἦδον Β.) Υγείαν υγίειαν, τῶν καρπῶν τὶς ἂν ἐπέλθοι τὴν ποικιλίαν; τίς ἂν ἐπέλθοι, φησί, τὴν ποικιλίαν; χροιάς χρόας. 516, Ποσειδώνιος μὲν οὖν καὶ Ερατοσθένης καὶ πλάτος αὐτῆς καὶ μῆκος ἀποδεδώκασιν Ρ. 516, κολπούς θαλαττίους ἀλλήλοις τε καὶ τῇ γῇ συνεζευγμένους) 52 τοὺς σχήματι ἰδίῳ ὑπὸ τῆς περικειμένης γῆς ἐναπολειφθέντας καὶ πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς τὴν γῆν συνδεδεμένους 516, δπη παρείκοι) 52 ἔνθα μάλιστα ὑπείκοι τε καὶ ἐνδιδοίη. 52 άτεχνον δὲ νῦν 517, Α.) τὸ ἀχειροποίητον εἶπε καὶ θεοΰφαντον. Β' Α. ιλιγγιάσει οὕτως) ὄντως. - φῇς) εἴποι τις. ὑπεστρώσθαι) 1 υποστερεῖσθαι, 2 υποστερεοῦσθαι, ο ὑπεστρῶσθαι. ὑποστέρεσθαι πλάτει) τῷ πλάτει.-ἀπορήσεις) ἀπορήσειεν αν εύ λόγως ἡ ἡμετέρα διάνοια.-πρὸς τὸ ἄνω) εἰς τὸ ἄνω. πάλιν ἐὰν ἐπιζητήσεις) εάν τε ὕδωρ εἶναι τὸ ὑποβεβλημένον τῇ γῇ, καὶ οὕτω πάλιν ἐπαπορήσειε. τοῦ κτίσαντος. κἄν τινες τῶν δι᾿ ἐναντίας διερωτῶσιν ἡμᾶς· ἐπὶ τίνος... βάρος; 10, Α.) οὐκ ἄλλο ἢ τὸ προφητικὸν ἐκεῖνο λεκτέον πρὸς αὐτούς, ότι... τῆς γῆς τοῦτο γὰρ ἡμῖν τε πρὸς νόησιν ἀσφαλέστατον καὶ... ἀκούουσιν 1.: ὡς ἄρα) λέγοντες.— πάντοθεν) πανταχόθεν. αποκλιθῇς ἀποκληθείη 1: ἀποκλιθείη 2. κατέχοντος) ἔχοντος. - φησίν) - πρὸς τοῦτο) ἐπὶ τοῦτο. — συνωσθήσεται) συνωθηθήσεται. συνωθισθήσεται συνωθήσεται συνωσθ.-καὶ προσ ήκ.) - δηλονότι) δῆλον ὅτι. — τὸ ἀνώτατον τὸ ὑπερκείμενον. — μέσον) τὸ μ. - μηδαμοῦ) με δαμοῦ. μὴ δὲ μηδέ τὴν κατὰ φύσιν χώραν) τῆς κ. φ. χώρας. - πάσα... ἐξίστασθαι) - γίνεται) γίνηται. — ἐξευρεθῇ) εὐρεθῇ. Ρ. 517, Α.) 53 μεταφορικὰ δὲ τό τε εἰς κορυφὰς ὀρέων ἀνῆχθαι, καὶ τὸ εἰς πεδία καθῆσθαι, τὸ μὲν ἀπὸ τῶν ἐν τοῖς σώμασι κορυφῶν, τὸ δὲ ἀπὸ τῶν συνιζησάντων τώ πόδε μεταληφθέν. διαποριών. Γ. 53 ν. 1. οὐδὲ ἡ αἰτία αὕτη τοῦ μὴ αὔξειν τὴν θάλατταν ἀπόβλητος Ρ. 517, οι φυσικοὶ καὶ σοφοὶ τὰ μάταια καὶ κυάθῳ μετροῦντες τὴν θάλατταν) 34. τὰ δ' ἑξῆς καταδρομὴν ἔχει καὶ καταφορὰν τῶν φυσι κεύεσθαι κομψευομένων αἰτιολογεῖν τε πειρωμένων καὶ ἄλλο τι εἶναι οἱομένων τὸ χαλινοῦν τὴν θάλασσαν, ἀλλ᾽ οὐ τὸ δεσποτικὸν πρόσταγμα κυάθω μετρ.) τοῦτο δὲ τὸ παροιμιώδες, δ δὴ τάττειν ειώθαμεν ἐπὶ τῶν μικροῖς τισι μέτροις καὶ σταθμοῖς μικροῖς ἐπιχειρούντων τὰ μέγιστα. κύαθος γὰρ εἶδοςμέτρου βραχυτάτου Ρ. 517, Ε. ἵνα γῆ καὶ θάλασσα δεθῶσι ταῖς χρείαις καὶ ταῖς ἐπιμιξίαις, καὶ εἰς ἔν ἔλθῃ τῷ ἀνθρώπῳ τὰ τοσοῦτον ἀλλήλων διεστηκότα (518, Α.) τὴν φύσιν [] 54 ὁ πλάσας ἡμᾶς Θεὸς κοινωνικοὺς ἡμᾶς εἶναι βουλόμενος καὶ πρὸς τὸ καλὸν τῆς ὁμονοίας συνάγων, οὐδὲ τοῖς μακροῖς διειργομέ νους πελάγεσιν ἀφῆκεν ἀλλήλων διίστασθαι, ἀλλ' πρὸς τὸ...καταπίπτειν) χωρὶς δὲ τούτου καὶ αὐτὴν τὴν ἕδραν ἐπιζητήσειεν ἂν αὖθις τοῦ ὕδατος, καὶ πά λιν τίνι στεγανῷ καὶ ἀντερείδοντι ὁ τελευταῖος αὐτοῦ πυθμὴν ἐπιβαίνει.—τὸ ἐκείνου πάλιν) πάλιν τὸ ἐκεί περινοῦντες 53 8. ἀνάγκη οὖν, κἂν τὴν γῆν αὐτὴν καθ' ἑαυτὴν εἶναι δῶμεν, κἂν ἐπὶ ὕδατός τινος αὐτὴν ἐμπνεῖ σοφίαν ἀνθρώποις πλοῖα τεκταίνεσθαι καὶ ἀποσαλεύειν εἴπωμεν, κἂν ἐφ' ἑτέρου τινὸς ὀχεῖσθαι, μηδαμοῦ τῆς εὐσεβοῦς διανοίας ἀποχωρεῖν, ἀλλὰ περί, υγεία, ταμείον, έναποληφθέντας, ἀλλήλοις ἐπιμίγνυσθαι, ἵν᾽ οὕτω καὶ ἡ ὑγρὰ φύσις ξηρά, τὰ πλεῖστον ἀλλήλων διεστηκότα καὶ ἀλλήλοις συνδεδεμέ νους, συνδεομένους ἀπόβλητος. κατὰ τὴν φύσιν κατά Καὶ καὶ ἡ και καὶ ὑγρά και ξηρὰ
col. 791–792page 29 of 98
PG 36:79155 τὸ ἀγέρωχον καταστείλας τοῦ φύσιν θεοῦ κατειληφέναι κομπάζοντος ἑτεροδόξου. 55 τ. 5. χειραγωγῶν πρὸς ταῦτα ταῖς κατὰ μικρὸν προβάσεσι καὶ τὸν ἑτερόδοξον. 55 ν. 6. έλαττονεῖσθαι ηλαττο νεῖτο εναντιούμενα στοιχεῖα, συνδεθῶσι τῷ δεσποτικῷ καὶ θείῳ προστάγματι, καὶ εἰς ἄν τι τὸ τῶν ἀνθρώπων χρήσιμον συνδράμωσι καὶ ὑπηρετῶσι ταῖς χρείαις καὶ ἐπιμιξίαις αὐτῶν χερσαῖον δὲ ναυτίλον τὸν ἐμπορικὸν ἄνδρα 517, ἀντιδιαστέλλων αὐτὸν πρὸς τὸν παρὰ ποιηταῖς θαλάσσιον ναύτιλον, ὡς ἐν θα λάσσῃ τὴν δίαιταν ἔχοντα. λέγει γάρ που Οππιανὸς ὁ ποιητής εἶναί τινα ὀστρακώδη τὴν φύσιν ἰχθύν, βαθυτάτῳ μέν τινι κεκαλυμμένον οστράκων, προσεοικότα δὲ πολυπόδεσιν, ἂν καλοῦσί τινες ναύτιλον, ναυ τίλλεσθαι φάσκοντες αὐτὸν 54 δν δὴ θαυμάζων ὁ ποιητής φησιν, ὅτι ὁ πρῶτος διαπεράσαι κύμα θαλάσσης ἐνθυμηθείς, ἐκεῖνον, οἶμαι, ἰδὼν τὸν πλέον τοῦ ἰχθύας, ὅμοιον ἔργον δουροπαγές κατε σκεύασε τὰ μὲν πνοιῇσι πετάσας ἐκ προτόνων. τὰ δ᾽ ὄπισθεν χαλινωτήρια νηός Ρ. 518, Α. καὶ τὶς ὁ ποταμοῖς [] σχίσας πεδιάδας [] καὶ ὄρη-;) 54 πεδιάδας δὲ ποτα μῶν τὰς καλουμένας κοίτας αὐτῶν, ὧν δὴ τὸν τορευτὴν καὶ τεχνίτην προτρέπεται ἐπιζητείν.: εοίκασι... εἰς κάλλος ἀποτετορεῦσθαι θαυμάσιον. Ρ. 118, Α. τίς δὲ ἡ τῶν ὑδάτων τροφὴ καὶ τί τὸ ταύτης διάφορον;) 54 ν. 1. ἑνὸς... ὕδατος διὰ τῆς ῥίζης Ελκομένου, ἄλλως μὲν ἡ τροφὴ τῇ ρίζη προστίθεται, ἄλλως δὲ τῷ φλοιῷ τοῦ στελέχους, καὶ ἑτέρως αὐτῷ τῷ στελέχει, καὶ τῇ ἐντεριώνῃ ἑτέρως, καὶ ἀπὸ τῆς αὐτῆς νοτίδος ἐν ἀμπέλῳ μὲν οἶνος, ἐν δὲ τῇ ἐλαίᾳ τὸ ἔλαιον, καὶ ἄλλο τι ἐν ἄλλῳ, ἃ οὐκ ἔστι λόγῳ διελθεῖν, όπως διαφόρως πρὸς ἕκαστον καὶ οἰκείως πρὸς ὁ πέφυχε μεταβάλλεται 518. Δ. ἵνα τι καὶ (Β) αὐτὸς κατατρυφήσω τοῦ λόγου, θεοῦ τροφήν [] ἐξηγούμενος) 55 5. ποικίλως δὲ τὸν λόγον καθωραΐτας ταῖς τε άνα φοραῖς καὶ τοῖς ἰσοκαταλήκτοις καὶ τοῖς τῶν σχημά των παρίσοις, ὡς καὶ τῶν ἐννοιῶν τῶν περὶ τὰ πράγματα οὐσῶν τοιούτων, ὁμολογεῖ τοῦ λόγου κατα τρυφάν, θεοῦ τροφὴν ἐξηγούμενος. Ν. Τ. Ξηρός, Τ. Ι, πλουταρχίζει. παρα φράζει. κατ μὲν πνοιῇσι πετάσσας, πετάσας ὄπισθεν Νηός νωμών ποταμούς. καὶ πεδία. καὶ ΧΧVΙΙΙ, 500, Δ.), πεδιάδας πεδία πεδιάδας Γ, ἔχημα μὲν πετεινῶν, ἐπειδὴ ἐν τούτῳ ἐχοῦνται καὶ διὰ τούτου φέρονται, καὶ ὅπερ ἐστὶ τοῖς νηκτοῖς τὸ θαλάσσιον ὕδωρ, τοῦτο τοῖς πτηνοῖς ἡ ἀερία φύσις γνωρίζεται. 518, 55 Αριστοτέλης... καί τινες τῶν φυσικῶν ἀτμούς τινας ὑγρούς τε καὶ ξηρούς, ἀπό τε θαλάσσης καὶ λιμνῶν καὶ ποταμῶν ἤδη καὶ τῶν ἐκ γῆς ὑγρῶν ἀναφερομένους, τῶν ἐν ἀέρι πάντων αἰτιῶνται. Ρ. 518, Ε. ομοτίμως) 56 5. ισοτίμως ἢ καὶ Ισομοίρως. Ρ. 519. Β. τίνας ατμοὺς ἀπὸ γῆς αιτιάσῃ νέο τους δημιουργούς, ἢ ἀέρος πύκνωσίν τινα, ἢ νε τῶν τῶν μανοτάτων [] θλίψιν ἡ ῥῆξιν [], ἴν' ἡ μέν θλίψις σοι τὴν ἀστραπήν, ἡ δὲ ῥῆξις τὴν βροντὴν ἀπεργάσηται;) 56 φυσιολογίαις... τὸ πᾶν τῶν γινομένων ἔν τε τῷ αἰθέρι τε καὶ τῷ ἀέρι ταῖς διπλαῖς ἀναρτώσεις ἀναθυμιάσεσι. 56 ν. 3. Αριστοτέλης (14)... ἐν τοῖς μετεωρολογικοῖς ὑπ' αὐτοῦ λεγομένοις μεμίχθαι μέν φησι τὴν γῆθεν ξηράς.: εἶτα διακρινομένου τοῦ ἐν αναφερομένην ἀναθυμίασιν ἔκ τε τῆς θερμῆς καὶ αὐτῇ ἀναθυμιάσει) θερμοῦ καὶ εἰς τὸ ἄνω δια σπειρωμένου 5), συνίστασθαι αὐτὴν εἰς νέφη. Γ. 56 καὶ ἦσαν ἂν αἰτιάσεως ἀνώτεροι εἰ ἐπὶ τὴν οὕτω τάξασαν αὐτὰ σοφίαν ἀνῆγον τὸ θαῦμα. οὐδὲ γὰρ ἐλαττοῦται, καθά φησι καὶ ὁ μέγας Βασίλειος, ἡ ἐπὶ τοῖς μεγίστοις ἔκπληξις, ἐπειδὰν ὁ τρόπος, καθ' ὅν γίνεταί τι τῶν παραδόξων, εὑρεθῇ. Ρ. 519, Β. ψαῦσον... καὶ οὐρανοῦ καὶ τῶν οὐ ρανίων ) 57 ταῖς ἐξεταστικαῖς τοῦ νοῦ που λυπραγμοσύναις άψαι ἀκροθιγώς πως καὶ οὐρανοῦ καὶ τῶν οὐρανίων· τοιοῦτον γὰρ τὸ ψαύειν· μὴ λόγους, μὴ Β. Ε. Τρυφήν ἵνα τι καὶ αὐτὸς κατατρυφήσω τ. λ. έλαττονοῦσθαι, ελαττονεῖσθαι 143, 21.: έλαττονοῦσθαι τοῦ καλοῦ. Μανωτάτων Σύρρηξιν ῥῆξις 198 ὧν νεφῶν, ἡ βιάζουσα σύρρηξις λέγεται ποιεῖν τὰς βροντὰς καὶ τὰς ἀστραπὰς. Τε διασπειρομένου.
col. 793–794page 30 of 98
PG 36:793αἰτίας τούτων πολυπραγμονῶν, ὁδηγῷ δὲ μᾶλλον τῇ διιστανται τε ἀλλήλων καὶ ὑπαπέρχονται ἀπολυπραγμονήτῳ πίστει χρώμενος παρὰ τῷ λόγῳ τῷ αἰτιολογικῷ. Ρ. 519, ἀγνοῶν καὶ αὐτὸ τοῦτο τὴν ἄγνοιαν) 57 ἀγνοῶν... ὅτι ἀμαθαίνεις καὶ ἀνοηταίνεις μὴ δὲ αὐτὸ τοῦτο νοῶν, ὅτι ἀγνοεῖς, ὅπερ Πλάτων πρῶτος διπλῆν ὠνόμασεν ἄγνοιαν. Ρ. 520, Α. ἥλιος... τοὺς ἄλλους ἀστέρας ἀπο κρύπτων φαιδρότητι) ὁ ἥλιος τούτους ἅμα καὶ τὴν σελήνην τῇ σφοδροτάτῃ αἴγλῃ ἐναποκρύπτων οὐκ ἐξ φαίνεσθαι Ρ. 520, Α. αποσεμνύνειν) 58 ἐπαινεῖν τε καὶ ἐγκωμιάζειν. τοῦτο γὰρ τὸ ἀποσεμνύνειν. 520, Λ. Β.) 58 τοσοῦτος, φησίν, τὴν δύναμιν, ὥστε ἐξαρκεῖν τὴν ἀπ' αὐτοῦ τῇ ἀερείᾳ χύσει ἀναχεομένην αὐγὴν ἀπ᾿ ἄκρων ἄλλων ἄλλα τῇ θερμότητι περιλαμβάνειν, θερμαίνοντος, ἀλλ᾽ οὐ φλέγοντος, ἐν τῷ μὴ ἀθρόον τὰς τροπάς ποιεῖσθαι, ἀλλὰ κατὰ μικρὸν καὶ τεταγμένως, ὡς μήτε δι' ὑπερβολὴν θερμότητος καταφλέξαι τὴν γῆν, μήτε δι' Έλλειψιν κατεψυγμένην καὶ ἄγονον ὑπολιπεῖν. Ρ. 520, Β. τοῦτο ἐν αἰσθητοῖς ἥλιος, ὅπερ ἐν νοητοῖς Θεός, ἔφη τις τῶν ἀλλοτρίων) 58 τὸ δέ· τοῦτο... Θεός, Πλάτωνος ἐστι, ἂν δὴ καὶ ἀλλότριον εἶπεν, ὡς Ἕλληνα καὶ τῆς ἡμετέρας αὐλῆς ἀλλότριον. 520, 1.) φαίνεται πως επαμφοτερίζων τοῖς δόγμασιν, ὅτι δὲ τοῖς προφητικοῖς μάλιστα τίθεται ἐνέφηνεν εἰπών· ἡλίῳ προσ βλέψαντα. Ρ. 520, (ὡρῶν) ευτάκτως ἐπιγινομένων τε καὶ ἀπογινομένων, καὶ ὥσπερ ἐν χορῷ συμπλεκομένων ἀλλήλαις καὶ διισταμένων... καὶ κατὰ μικρόν κιρναμένων καὶ ταῖς ἐγγύτησι κλεπτομένων) 59 (καιροί) καθάπερ.. χορείαν ἑλίττοντες, εὐκόσμως τε καὶ εὐτάκτως προσέρχονται άλο λήλοις τε καὶ συμπλέκονται, καὶ κατὰ μικρὸν αὖθις Αμαθαίνειν ανοηταίνειν ἀμαθαίνειν ἀνοηταίνειν Γ. μεσολαβοῦσιν ἔαρι μὲν καὶ μετοπώρῳ θέρος... θέρει δὲ καὶ χειμῶνι μετόπωρον. σφαλεράς... τὰς αἰ φνιδίους μεταβολάς (τῶν ὡρῶν) οἶδεν ὁ λόγος. 59 ἕκαστος καιρὸς δυσὶν ἄκροις μεσιτεύει, ἄκροις δέ, ὅτι ὁ μὲν πρὸ αὐτοῦ, ὁ δὲ μετ' αὐτόν. μεσιτεύων δὲ τὸ αὐστηρὸν ἑκατέρου κλέπτεσθαι ποιεί, τουτέστι λαν θάνειν, καὶ δι' ἑαυτοῦ μέσου, τρόπον φίλου, καταλλάτο τει τὰ ἐναντίως ἀλλήλοις ἔχοντα. ὑποχαλωμένης τῆς αὐστηρίας διὰ τῆς μεσότητος καὶ θραυομένης κατὰ μικρόν, καὶ οἷον ὑποκλεπτομένης ταῖς λανθανούσαις ὑπαλλαγαῖς, ἀλύπως ἡ κράσις γίνεται. δ 60 τοῖς φωστῆρσι τούτοις ὁ δημιουργὸς τὸ πρωτόκτιστον φῶς ἐναπέθετο, οὐχ ὡς ἀπορῶν ἄλλου φωτός, ἀλλ'ἵνα μὴ ἀργὸν ἐκεῖνο μείνῃ τὸ φῶς, φωστήρ γάρ ἐστιν οὐκ αὐτὸ τὸ φῶς, ἀλλὰ φωτός δοχεῖον 60. πρὸς τὸν ἀστρολόγον δὲ νῦν 521, ) ὁ λόγος, ὃς διὰ τῆς τῶν ἄστρων κινήσεως πλέκει τε καὶ συνιστᾷ τὰ ἡμέτερα, τοιῶσδε μὲν τῶν τοιῶνδε ἀστέρων κινουμένων, τοιόνδε τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν ἀποτελεῖσθαι τὸν τηνικαῦτα τικτόμενον ἄνθρωπον λέγων, τοιῶσδε δὲ τοιόνδε, καὶ τῇ τῶν ἄστρων κινή σει συμπεριφέρεσθαι τὰ καθ᾽ ἡμᾶς ἅπαντα καὶ πρὸς τὸ ἐπικρατοῦν ποιοῦσθαι καὶ ἔπεσθαι. 521, ) 61 οὔτε... πνεῦμα νοῆσαι δυνάμεθα δίχα φθορᾶς καὶ χύσεως, οὔτε πῦρ ἔξω τῆς ὕλης καὶ τῆς ἄνω φορᾶς. Ρ. 521, ὁρᾷς, πῶς ἱλιγγιῶμεν περὶ τὸν λό γον καὶ οὐκ ἔχομεν οἱ προέλθωμεν;) 61 Ο οὐκ ἔχων ὅποι ἑδράσαι τῆς τοῦ νοῦ πολυπραγμοσύνης, πρὸς τὸν πρόχειρον αὖθις εἰς θεολογίαν όμιλον τρέπεται... Ιλίγγου το πληρωθῆναι ὁμολογεῖ καὶ παραφερομένοις εοικέναι. μηδέ. Τ. νν. ἄγνοια διπλή, 344 νν. ἀμάθεια διπλή. τἀγαθόν, τὸν τοῦ ἀγαθοῦ ἔκγονον, νοητὸν ἥλιον. 527, Β. οὑτοσὶ δέ, ὃν μιμεῖται ὁ ἥλιος, 521, — ἀναβάσεις, νοεράς δυνάμεις ἢ νόας, καθαρὰς φύσεις καὶ ἀκιβδήλους, ἀκινήτους πρὸς τὸ χεῖρον ἢ δυσκινήτους, περὶ τὸ πρῶτον αἴτιον ἀεὶ χορευούσας.) 61 ὑπερσχήσει πόθεν Τίθεται συντίθεται, συντίθεται, σφαλλεράς. παρακύψωμεν, Β. παρακύψομεν, στησόμεθα τὰς τοῦ νοῦ πολυπραγμοσύνας. πολυπραγμοσύνη, πολυπραγμονείν ἐπιτολμήσει Β. ὁ λόγος καὶ τοῦ Διὸς αὐτοῦ τὰς μνήμας πολυπραγμονεῖν.
col. 795–796page 31 of 98
PG 36:795ξάζειν αὐτόν, περιστατικὴ δέ τις ἢ πρὸς ἡμᾶς τους ἀνθρώπους ἐπιστροφὴ τούτων καὶ ἐπιμέλεια. 522, ) 62 μόνης εἶπεν, ὡς ἐξαιρέτου καὶ ἀσυγκαταλέκτου. 522, Ρ. 62 ἰστέον δέ, ὅτι φόβου εἶδος καὶ ὁ ὄχνος. ἔστι γὰρ ἔκνος φόβος μελλούσης ενερ γείας. 1. ενατενίζειν τῇ δόξῃ τοῦ θεοῦ καὶ ἀκαταλήκτως δεν πρώτην διακό Βμησιν τριαδικαῖς διακοσμήσεσιν οὐρανίαις) μὲν εἶναι λέγουσι τὴν περὶ θεὸν οὖσαν ἀεὶ καὶ προσ εχῶς καὶ ἀμέσως ἐκεῖθεν ἐλλαμπομένην. 61: ἔστι δὲ πάντων μὲν αἴτιον ὁ Θεός. ὥσπερ δὲ λέγεται πρώτη φύσις καὶ πρώτη οὐσία καὶ πρῶτον φῶς καὶ τὰ τοιαῦτα παρὰ τῷ Ἀρεοπαγίτη, οὕτω καὶ πρῶτον αἴτιον. (. 61 καὶ τὸ χορεύειν δὲ αὐτὰς ἐκ τοῦ θείου Διονυσίου είληπται. οὗτος γὰρ λέγει την πρώτην τῶν οὐρανίων ἢ ὑπερουρανίων οὐσιῶν διακόσμησιν κύκλῳ Θεοῦ περιίστασθαι καὶ ἀκατάληκτον περιχο ρεύειν, καὶ τὴν καθαρωτάτην Ελλάμπεσθαι ἔλλαμψιν Ρ. 521, Ε. ἢ ἄλλος [] ἄλλην κατὰ τὴν ἀναλο τίαν τῆς φύσεως καὶ τῆς τάξεως) 61 ἡ ἐγγυτέρω μὲν γὰρ ἐκ Θεοῦ ἀμέσως ἐλλάμπεται, ἡ δὲ μετ' αὐτὴν διὰ μέσης τῆς πρὸ αὐτῆς, καὶ οὕτως αἱ ἐφεξῆς. Ρ. 521, Ε.) Γ. 61 τῷ πρώτῳ καλῷ τυποῦνται τε καὶ ποιοῦνται. μόρφωσιν γὰρ ἐνταῦθα τὴν τύπωσιν εἶπεν ἢ καὶ ποίωσιν. 61 ἡμεῖς... πρὸς τὴν ἐκεῖθεν ἀγαθοείδειαν κατὰ τὸ δυνατόν μορφούμεθα. Ρ. 522 Α. πάντα ἐπιπορευομένας, πᾶσι παντα τοῦ παρούσας ἑτοίμως, προθυμίᾳ τε λειτουργίας καὶ κουφότητι φύσεως, ἄλλας ἄλλο τι τῆς οἰκουμένης μέρος διειληφυίας, ἢ ἄλλῳ τινὶ τοῦ παντὸς ἐπιτεταγμένας [] 62 ἄγγελος... ἡμῶν ἑκάστῳ συμπαρομαρτεῖ, τὰ καθ' ἡμᾶς οἰκονομοῦντες καὶ βοηθοῦντες ἡμῖν, οὐκ αὐτεξουσίως, ἀλλὰ προστάγματι δεσποτικῷ. ἔργον γὰρ αὐτοῖς μὲν προηγούμενον ο άλλως, Β. τα πάντα 522. Β. τῷ καὶ τοῖς ἄλλοις χορ. άπερισπάστως Θεῷ προσλαλεῖν Εδόκει μοι 14.: οὐδὲν γὰρ ἐδόκει... γινόμενον Τοιοῦτον, ταοῦτο, ή οἷον, καὶ εἰς ἑαυτὸν συστραφέντα. και εἰς ἑαυτὸν συστρ. προσαπτόμενον, ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη 67, Α. ἐὰν ὅτι μάλιστα μηδὲν ὁμιλῶμεν τῷ σώματι, μηδὲ κοινωνῶμεν, ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη. ὅτι δ τι Ρ. 576, Α. σταθμὸν ἔσχατον) 62 τ. Ι. ἐπιζητεῖ δὲ τοῦτον μετὰ τοῦ προφήτου ὁ ἅγιος, ἵνα πόῤῥω τῶν ἀνθρώπων ἀποστὰς καὶ ἐν τούτῳ (Γ. 63. γενόμενος, ἑαυτῷ τε μόνῳ συγγίνηται καὶ θεῷ μόνῳ ἀπερισπάστως προσλαλῇ τοῖς γὰρ ἀθυμοῦσιν ἡ ἐν πολλοῖς συνδιαγωγὴ οὐ παραψυχὴν μᾶλλον ἢ ἄχθος καὶ ἀθυμίαν πέφυκεν ἐμποιεῖν. Ρ. 376, Α. οὐδὲν γάρ μοι δοκεῖ [] τοιοῦ τον [], ή μύσαντα τὰς αἰσθήσεις, έξω σαρκὸς καὶ κόσμου γενόμενον [], μηδενὸς τῶν ἀνθρωπίνων προσεφαπτόμενor [], ὅτι μὴ πᾶσι (Β.) ἀνάγκη, ἑαυτῷ προσλαλοῦντα καὶ τῷ Θεῷ, ζῇν ὑπὲρ τὰ δρώμενα καὶ ἀεὶ τὰς θείας ἐμφάσεις καθαράς [] ἐν ἑαυτῷ φέρειν, ἀμιγεῖς τῶν κάτω χαρακτήρων καὶ πλανωμένων, οἷον [] ἔσοπτρον ἀκηλίδωτον Θεοῦ καὶ τῶν θείων καὶ δν καὶ ἀεὶ γινόμενον [], φωτὶ προσλαμβάνοντι φῶς καὶ [] ἀμαυροτέρω τρανότερον [], μέχρις ἂν πρὸς τὴν πηγὴν ἔλθω μεν [] τῶν τῇδε απαυγασμάτων καὶ τύχωμεν τοῦ μακαρίου τέλους, λυθέντων ἡμῖν [] τῶν ἐσόπτρων τῇ ἀληθείᾳ.) 63: τῶν κάτω χαρακτήρων) φαντασιῶν καὶ τύπων. τὰς γὰρ φαν τασίας τῶν γεηρῶν χαρακτῆρας τούτων εκάλεσεν, ότι ΧΧΙΧ, 'Δεί καθαρὰς ἀμίγεις 14, ἀμιγείς. "Οντως ἔσοπτρον ἀκηλίδωτον 7, 26, γινόμενον Β. Μ. ὢν γινόμενος Γενόμενος καὶ ὄντα καὶ γινόμενον, προσλαμβάνοντα ἢ μύσαντα μύσαντα Προσλαμβάνον παράλληλος: τραγώτερον, φανός υποστιγμή έλθωμεν, Ημίν Β.
col. 797–798page 32 of 98
PG 36:797οὓς δὴ καὶ πλανωμένους εἶπεν, ὡς πλανωμένων καὶ τὴν ψυχήν. ζόφον ἀστάτων καὶ ἀτάκτων ὄντας εἰκόνας. ἄλλως γὰρ οὐκ ἔστι τὰς ἐκεῖθεν ἐμφάσεις κατὰ τὸ ἔγχω ροῦν καθαρὰς ὑποδέξασθαι, μὴ ἀπαλείψαντα τοὺς προεντυπωθέντας τῷ νοῖ χαρακτῆρας τῶν κάτω καὶ χαμαὶ συρομένων πραγμάτων. συγχυθήσονται γὰρ ὑπὸ τῶν προεντετυπωμένων ἀναφυρομένων ταύ ταις καὶ μὴ συγχωρούντων καθαρὰς ταύτας εἰσδέχεσθαι.: κάτοπτρον) ἐλλαμπτήριον. καὶ δν καὶ γινόμ.) δεῖ γὰρ ἀναβάσεις ἀεὶ ἐν τῇ καρδίᾳ τίθεσθαι καθαρότητος. ὅσῳ γὰρ ἂν καὶ θαιρώμεθα, τοσούτῳ καὶ τὰς θείας ἐμφάσεις καθαρωτές ρας και τρανοτέρας τῷ ἡγεμονικῷ ἡμῶν ἐντυπούμεθα, καὶ τῆς θείας ἐνεργείας τὴν ἔμφασιν τρανὴν καὶ ἀσύγ χυτον καὶ οὐδὲν ἐπιθολουμένην ἐκ τῶν παθῶν τῆς σαρκὸς ἐπιδείκνυμεν.: λυθέντων... τῇ ἀλη θεία) σκιὰ γὰρ τῆς ἀληθείας ἡ ἐνταῦθα ἔλλαμψις, ἣν ἴνδαλμα ἐν ἄλλοις προσηγόρευσεν. ἄλλης γάρ, φησιν, ἐξ ἄλλου φαντασίας συλλεγομένης εἰς ἔν τι τῆς ἀληθείας ίνδαλμα ἀπὸ τοῦ Σολομῶντος δὲ τὸ ἔσοπτρον ἀκηλίδωτον είληπται. 63 μύσαντα τὰς αἰσθήσεις) τῆς τῶν αἰσθήσεων ἐπιμύσεως ἤτοι συγκλείσεως.: ὅ τι μὴ πᾶσα ἀνάγκη) εἰ μὴ ἀναγκαῖον εἴη, τουτέστι μόνων ἐκεί νων προσεφάπτεσθαι), ὧν ἄνευ ἀδύνατον ζῇν, τῶν συστατικῶν δηλαδὴ τοῦ σώματος, οὐ τῶν πρὸς τρυφήν, ἀλλὰ τῶν πρὸς τροφήν. καλεῖ δὲ κόσ μον... οὐ τὴν περιγραφὴν τοῦ κόσμου. ταύτης γὰρ ἔξω γενέσθαι ἀδύνατον σῶμα βεβλημένους ἡμᾶς. (Ρ. 63 ν. 5.) μόνος γὰρ ὁ Θεὸς ἀπερίγραπτος, ὅτι καὶ κυρίως ἀσώματος, περιγραπτοὶ δὲ καὶ ἄγγελοι, ὅτι μὴ κυρίως ἀσώματοι, κἂν πρὸς ἡμᾶς ἀσώματοι λέ γωνται.: σαρκός) τὰ ἐκ τῆς σαρκὸς πάθη καὶ τοὺς ἐντεῦθεν περισπασμούς. σαρκικοὶ καὶ κοσμικοί περισπασμοί. ἑαυτῷ προσλαλοῦντα καὶ τῷ Θεῷ) 1, 14. 28. ἑαυτῷ δὲ λαλείτω καὶ τῷ Θεῷ 366, (ἄν τις) μελέτην ὅτι μάλιστα ποιούμενος ἄνω βλέπειν, τῆς κατασπώσης ύλης επι κρατήσεις) 63 (τὸ σῶμα ὑλικὸν ἂν καὶ πολὺ τὸ γεῶδες ἔχον κάτω βρίθει καὶ συγκατασπα 13, 12. βλέπομεν ἄρτι δι' εσόπτρου ἀεὶ τὰς θείας ἐμφάσεις καθαρὰς ἐν ἑαυτῷ φέρειν, «ἐμφάσεις, ἀπαυγάσματα έντυποῦν ἄλλην ἀπ᾿ ἄλο λης. ἀπ᾿ ἄλλου, ίνδαλμα ίνδαλμα, εί διά τε τὸ πάχος καὶ διὰ τὴν ἐκ τῶν παθῶν αχλύν, τάχα δὲ καὶ διὰ τὰς ἐκ τῆς διπλῆς τροφῆς ἀναθυμιάσεις, ἐπιθολούσας τὸ ἐν ἡμῖν νοερόν, ἤδη δέ ποτε καὶ παραφροσύνας πολλάκις ἐκ τῆς πλησμονῆς ἐμποιούσας. ὧν δὴ παθῶν.. ἐλευθεροῦν ἀνάγκη τοὺς ἄνω ἐπειγομένους. 63 οὐ γὰρ ἔστιν ἀθρόον τῇ σχέσει τοῦ σώματος τὸν νοῦν προσειλημμένον καὶ τοῖς ἐντεῦθεν πάθεσιν Ιλυσπώμενον, ἐκπετήσιμον πρὸς Θεὸν ἀπεργάσασθαι. Ρ. 576, 64 οὔτε ἀὴρ μήπω πρότερον φωτισθεὶς φωτίζειν ἕτερα δύναται, οὔτε ὕδωρ μὴ θερμανθὲν ἕτερα θερμαίνειν σώματα, ούτε ψυχή ἐσκοτισμένη τῇ ἐκ τῶν παθῶν ὁμίχλη καὶ μὴ φω τοειδής χρηματίσασα.. τῇ τῆς θεολογίας θεωρία προσ βάλλειν 64 μὴ καθαρῷ γὰρ Θεολογίας ἅπτεσθαι οὐ θεμιτόν 64 διανοίαις χθαμαλωτάταις ἐπι φοιτᾷν έναυλίζεσθαι παρὰ τοῖς γεῶδές τε καὶ χαμαιῤῥιφὲς τὸ φρόνημα ἔχουσιν. (Θεοῦ γνῶσιν ἐκ μέρους ἁλώσιμον τοῖς τὰ ὑψηλὰ πέτεσθαι μεμελετηκόσιν. 65 οἱ ὁρῶντες καὶ μὴ ἐμβριθέστερον ἐπι τιμῶντες καὶ ἀνείργοντες.: μετ' έμβριο θείας πληροῦν τὴν ἐπιτίμησιν. Γ.65 παρακεκινημένως τε και παραβόλως εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων φοιτᾶν. Γ. 65. τοῦ κατὰ ψυχὴν καὶ σῶμα καθαρεύοντος μέχρι καὶ τῶν σμικροτάτων. 66 ἁμαρτίας.. καὶ πλημμελείας τινὲς.. δεδώκασιν εἶναι διαφοράν, ἁμαρτίαν μὲν τὸ ἑκούσιον πταίσμα, πλημμελείαν δὲ νοήσαντες τὸ ἀκούσιον. 66 Ελαστήριον γενόμενον Χριστὸν οἶκο νομικῶς. ζῶσαν ζῶμεν γὰρ ὄντως τότε ζωὴν τὴν κατὰ Χριστόν, ναοί αὐτοῦ γεγονότες καὶ αὐτὸν ἔνοικον ἔχοντες. Ρ. 378, Α. τῷ κοσμοκράτορι τῶν κάτω συρομένων) 67 τῶν ἐπὶ τῷ στήθει δηλαδὴ καὶ τῇ κοιλίᾳ πορευομένων, δι' ὧν ἤ τε γαστριμαργία καὶ τὰ ὑπογάστρια δηλοῦται πάθη. περιβεβλημένους, ευ Ενδον λαλή σω, νοῦν Θεοῦ μυστηρίοις, | γράφων. ὀμίχλη. γλώδεις, 177 ἀπαλόν. ΧΧVΙΙΙ, 505, Α. Γ. ν. στοχασμένως, σφόδρα εστοχασμένως καὶ τῆς ἀκριβείας φροντίζων τῶν λέξεων. Γ. 319 εστοχασμένως βάλλειν, 331: 297 ἐσχηματισμέ
col. 799–800page 33 of 98
PG 36:799λέγεται κόσμος πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ἡ κοσμικὴ ἀπά- Ρ. 379, δέον) 69 ἀρμοδίου ὄντος. Άτο τη καὶ ἡ κακία. τικῶς γὰρ πέφρασται (β). 67 τ. ἡ συκομοραία ἄκαρπόν τι δενδρίδιον. Ρ. 878, μαράνας τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως) 67 τοῦτο τὸ σαρκικὸν φρόνημα) μαράνας καὶ ὑπεράνω τούτου γενόμενος, νεκρώσας τὰς σαρκικὰς ἡδονάς.: τὰ γήινα ζητεῖν καὶ περὶ ταῦτα σύρεσθαι. 67 οὐ μόνον ἅπερ κέκτηται σώζων, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ μείζω παρατεινόμενός τε καὶ ὑψηλότερα. Ρ. 378, Β. ἐπεὶ δὲ ἀνεκαθήραμεν τῷ λόγῳ τὸν θεολόγον ) 67 ἐν τῷ περὶ θεολογίας λόγῳ ἀκριβῶς ἀπέξεσε τὸν θεολόγον. 67 ν. ἀνακαθάραι δέ φησι ἐν τῷ περιελεῖν πᾶσαν ἀκαθαρσίαν καὶ φανερὸν ποιῆσαι, ὁποῖον εἶναι χρὴ τοῦτον. 67: ἐν βραχεῖ 378 ὅσα ἂν ἐρεῖ τις περὶ Θεοῦ, βραχέα πάντα ἔσται, μὴ ἐξικνούμενα τῆς μεγαλειότητος αὐτοῦ. δεικνὺς δὲ ὅτι τὸ βραχέα περὶ Θεοῦ εἰπεῖν, οὐ τῆς ἀνθρωπίνης ἐστὶ σοφίας, ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν ἐπιπνοίας, τῷ ἐν Τριάδι γνωριζομένῳ Θεῷ καὶ τοῦτο δὴ ἀνατίθησι 378. ) 67 ν. εὔχομαι... μηδὲν ἴδιον περὶ Θεοῦ ἢ ἐννοῆσαι ἡ φθέγξασθαι, ἀλλ᾽ ὄργανον γε νέσθαι... ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀνακρουόμενον, κἀκεῖνα μόνα ὑπηχεῖν, ὅσα ἂν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἱμπνεῖ. 379, 69 εἰ δὲ τοῦτο, μικρῶν ἂν εἴη δ Πατὴρ καὶ προβολεὺς καὶ ἀναξίων ἀρχή. 69: ἡ τῶν λογισμῶν ἀκολουθία τε καὶ ἀνάγκη. 69 ἐπὶ τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ ἀπαυγάσματος οὐ χρόνος μεταξὺ ἐπινοεῖται. 579, Ε.) Γ. 69 Ιστέον, ὅτι οἱ μὲν ἔξω φιλόσοφοι οὐσίαν μὲν ἐκάλεσαν τὴν ἁπλῶς ὕπαρξιν, φύσιν δὲ οὐσίαν εἰδοποιηθεῖσαν ὑπὸ τῶν οὐσιωδῶν διαφορῶν, ἔγουν τὰ εἰδικώτατα εἴδη, τὰ περιεκτικὰ τῶν ὑποστάσεων, τὰ δὲ περιεχόμενα ὑπὸ τῶν εἰδικωτάτων εἰδῶν ὑποστάσεις. οἱ δὲ ἅγιοι παρεάσαντες τὰς πολλὰς ἐρεσχελίας, τὸ μὲν κοινὸν καὶ κατὰ πολύ λῶν λεγόμενον, ήγουν τὸ εἰδικώτατον εἶδος, οὐσίαν καὶ φύσιν καὶ μορφὴν ἐκάλεσαν, οἷον ἄγγελον, ἄνθρωπον, καὶ ἁπλῶς πάντα τὰ εἰδικώτατα. τὸ δὲ μερικὸν ἐκά λεσαν ἄτομον καὶ πρόσωπον καὶ ὑπόστασιν, οἷον Πέτρον, Παῦλον. ἔστι δὲ ὑπόστασις οὐσία μετὰ τῶν ιδιοτήτων. εὑρίσκεται δὲ πολλάκις καὶ ὑπόστασις καὶ τὴν ἁπλῶς σημαίνουσα ύπαρξιν. 380, Α.) 69: ἡ εἰς ἐν αἴτιον ἀναφορά. 70 παρ' ἡμῖν τὸ ἐν πρεσβεύεται καὶ παρὰ τοῖς ἑτεροδόξοις. 380, Β.) 70 δείκνυται οὖν ἐντεῦθεν, ὡς Ιδιότης τῷ Πατρὶ πρὸς τῷ ἀγεννήτῳ καὶ τὸ ἄναρχον, Γ. 378 68 κακῶς τῷ δὲ Υἱῷ πρὸς τῷ γεννητῷ καὶ ἡ ἀρχή. τὸ τριαδικὸν τῆς θεότητος ἐταλάντευον. Ρ. 379 Α. τρία ἔκφυλα καὶ ἀλλότρια [] 69 (τρεῖς φύσεις) εκφύλους τε καὶ ἀλλήλων ἀλλο τριουμένας. Γ. 68 φόβῳ τοῦ μὴ εἰς Ελληνισμὸν ἐκχυλισθῆναι ἐκ τῆς εἰς ἀνίσους βαθμούς τῆς μιας φύσεως Αρείου κατατομής. 68 μὴ πλέον τοῦτο παρὸ ἐκεῖνο. μένως, μυστηριωδῶς καὶ κεκρυμμένως. Γ. 506 δολερῶς καὶ κεκρυμμένως Γ. κεχωρισμένως: 346 πεφροντισμένως, τεταγμένως. ἀντεστραμμένως, 6 διῃρημένως: 1. 548 διην. κρινημένως, συγκεχυμένως: 218 ἐμπεπηγμένως: 128 ενηλλαγμένως Γ. 162 ν. ἐξῃρημένως: Γ. 152 ἐξομολογου μένως: Γ. 148 5. 279 επιτετηρημένως, 1. 280 ἐπιτετηρημένως τε καὶ ὑφειμένως: 135 παρατετηρημένως: Γ. 102 5. προηγουμένως ν. συνεπτυγμένως, κεφαλαιωδῶς συν εσκιασμένως πως καὶ ὑφειμένως: 130 συν ημμένως: Γ. 50 36 64 140 συντετμημένως, Γ. 212 τὰ συντετμημένως ρηθέντα ἐξαπλῶν. συγκεχυμένως διηυκρινημένως, οι ὑφειμένως ἐπιτετηρημένως εἰ συνεσκιασμένως, 430, Ε. ἐπεσκεμμένως. 591, Β. περικεκομμένως. ἀπάτη. κοσμοκράτωρ, 380, 70 τὸ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγόμενον. οὐ γὰρ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρήχθη ὁ Υἱός, ἀλλ᾽ ἀεὶ συνῆν τῷ Πατρὶ ἀχρόνως καὶ ἀρεύστως 70 (ὁ Υἱός) έκ τοῦ Πατρὸς γεννηθεὶς ἀχωρίστως καὶ ἀδιαστάτως. τὰ κτιστὰ πάντα, ῥοῆς καὶ χρόνου ἔκγονα όντα. τὰ αὐτὰ πείσεται τοῖς κτιστοῖς καὶ ρευστοῖς. ἀνατίθημι τρεις * ξένας ἢ ἀλλοτρίους ουσίας. Β. Ανομοίους αλλοτρίους: ἀνομοουσίους, βαθμοίς παρό δέον δεόντως. προβολεύς 430. Α. προβολέα Πνεύματος. 524. Α. ὁ μὲν γεννήτωρ καὶ προβολεύς. 149 Γ. 100 τῷ Πατρὶ καὶ προβολεί. 250 (Θεός) Πατήρ τε καὶ προβολεύς. 258. ν. Πνεῦμα... τῆς αὐτοῦ τοῦ προβολέως οὐσίας ἀλλοτριούμενον. ἀκολουθία τῆς ἀκο λουθίας ἔχεται πάλιν, Οἱ ἅγιοι Μ. ἀρεύ στης πι.
col. 801–802page 34 of 98
PG 36:80171 5. εἰ δὲ ἄκτιστα, πάντως κατὰ τὸν τῆς ἀκομέλη καὶ μέρη, μέλη μὲν ὡς σώματος, μέρη δὲ ὡς λουθίας λόγον καὶ ἄτρεπτα. 71 πάντων ποιητής, καὶ αὐτῶν τῶν χρόνων, οὐχ ὑπὸ χρόνον. οὐκ ἐπινοουμένου χρόνου τινὸς μεταξὺ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ. Ρ. 380, εἰ δέ, ὅτι τὰ σώματα ὑπὸ χρόνον, διὰ τοῦτο ἀξιώσεις κεῖσθαι καὶ τὸν Υἱὸν ὑπὸ χρόνον -) 71: κείσθαι) πίπτειν. 71 περιφανῶς ἀνοηταίνεις. Ρ. 381 Β. 71 προεπινοήσας καὶ ἐν τῷ νῷ ἀνατυπώσας τὸ γενησόμενον ὅλου· ὅδε γὰρ ὁ ἄνθρωπος, ἢ τὸ τούτου σῶμα, ἐν μέν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ, ποικίλον δὲ λόγον ἐπιδέχεται ταῖς κατὰ λεπτὸν ἐξεταστικαῖς τοῦ νοῦ θεωρίαις· ποτὲ δὲ ἐπὶ τοῦ μὴ ὄντος, ὡς ὅταν τὸ ἀνυπόστατον πλάτο τήται κατὰ μόνην ἀναζωγράφησιν τοῦ νοῦ καὶ φαν τασίαν ἀνατυπούμενον. 73 τῆς ἁγίας καὶ ὑπερουσίου καὶ πάντων ἐπέκεινα καὶ ἀλήπτου Τριάδος. 73 τὸ ἐν ἔξαλμα τῆς κινήσεως. 73 εἰς ἕν αἴτιον Υἱοῦ καὶ Πνεύματος ἀνα Ρ. 581, 71 μὴ ἀποβάντος, ὡς βούλεται, φερομένων. τοῦ ἐπιτηδεύματος. 71 (Θεός) ἀρεύστως γεννᾷ καὶ ἐκτὸς συνδοιασμοῦ. ὁ δὲ ἄνθρωπος δῆλον, ὡς ἐναντίως γεννα, ὑπὸ γένεσιν τελῶν καὶ φθορὰν καὶ ῥεῦσιν, καὶ πληθυσμὸν καὶ σῶμα περικείμενος. Γ. 71 ἵλεως εἴη ὁ πάντων ἐπέκεινα καὶ πᾶ σαν νόησιν καὶ κατάληψιν ὑπερβαίνων. Γ. 71 ν. 1. κινεῖ μὲν τὸ σῶμα ἡ ψυχή, κινείται δὲ καὶ αὕτη αὐτῷ, ὥσπερ καὶ ὁ κυβερνήτης τῷ πλοίῳ Γ. 71 ν. 1. μεμερισμένως... τῆς ψυχῆς ἐστι τὸ νοεῖν καὶ διανοεῖσθαι, καὶ ὅσον συνθεωρητικόν. Γ. 72 5. χριστομιμήτως 72 τὸ κτιζόμενον καταλιπεῖν ἀτελεσιούρ γήσον. Γ. 72 &... ὁ νοῦς ἀνατυπωσάμενος ἔγραψεν. 72 ὅταν δὲ φωνὴν ἐπὶ Θεοῦ καὶ ῥῆμα καὶ πρόσταγμα λέγωμεν, οὐ διὰ φωνητικῶν ὀργάνων ἐκπεμπόμενον ψόφον, οὐδὲ ἀέρα διὰ γλώττης τυπούμενον τὸν θεῖον λόγον νοοῦμεν. 72 (θεός) ἀχρόνως καὶ ἀνάρχως καὶ ἀπα θῶς καὶ ἀρεύστως γεννα 383, Α.) Τ. 74 εἰκὼν εἶ Θεοῦ κατὰ τὸ θεοειδές τῆς ψυχῆς. Ρ. 383, Α.) 75 μεν... αὐτὴν τὴν ὀπτι 4 κὴν δύναμιν διὰ τοῦ μεταξὺ ἀέρος φασὶν ἀχρόνως προσβάλλουσαν τοῖς ὁρατοῖς καὶ τὰς χρόας τούτων ἀΰλως λαμβάνουσαν, πρὸς τὸ πρῶτον αἰσθητήριον ἀνακομίζειν, οἱ δὲ αὐτὰ τὰ εἴδη τῶν χρωμάτων ἀπ. λως διὰ τοῦ μεταξὺ ἀέρος διαβαίνειν πρὸς τὴν ὅρασιν. Ρ. 383, Α. πῶς ὁ νοῦς ἐν σοὶ μένει καὶ γενν λόγον ἐν ἄλλῳ []) 75 ἐπεὶ.. ὁ λόγοςοὐ μόνον νοῦ γέννημα, ἀλλὰ καὶ ὄχημα καὶ πορθμείον, ἐντεῦθεν τὸ τοῦ νοῦ νόημα διὰ τοῦ γεννηθέντος ἐξ αὐτοῦ λόγου πρὸς ἕτερον διαδίδοται. 383, 76 τοῦτον πρὸς θεωρίαν ἀνιέναι προτρέπεται. 76 τῇ θεωρία προσ βάλλομεν... περιποιοῦντες τῇ ψυχῇ τὸ καθάρσιον, καὶ τὴν ἐκ τῶν παθῶν ἀχλὺν περιαιροῦντες, καὶ τὸ ὀπτικὸν αὐτῆς δεικνύντες οξυωπέστερον πρὸς τὴν τοῦ ὄντος γνῶσιν καὶ θεωρίαν. κουφισθῆναι τῶν γηίνων. καὶ τὸ ὑπάρχειν καὶ χρόνου παντὸς ἐπέκενα καὶ Γ. 72 τύ ὑπὸ γένεσιν τελῶν καὶ φθοράν φύσει ἀσύγκριτον. μὴ ἔχων δὲ ὁ λόγος καταλλή καὶ χρόνον. λοις ἐπὶ Θεοῦ χρήσασθαι ὑποδείγμασι, τοῖς καθ' ἡμᾶς Ρ. 382, Λ.) 72 μηδεὶς ἐπηρεαστικῶς ἐπικέχρηται εἰς ἀμυδράν τινα εἰκασίαν τῶν λεγομένων. φυέσθω τῷ λόγῳ. Ρ. 382, Β. ἐπινοίᾳ μόνη) 73 διττὴ δὲ τῆς ἐπινοίας ἡ χρῆσις, ποτὲ μὲν ἐπὶ τοῦ ὄντος, ὡς ὅταν τόνδε τὸν ἄνθρωπον ἐπινοίᾳ διέλωμεν εἰς ψυχὴν καὶ σῶμα, ἢ τὸ σῶμα τούτου, μήπω τετελευτηκότος, εἰς ἄρρευστος εἰ ἀρρεύστως ὑπὸ τὰ σώματα ὑπὸ χρόνον. 95 τὰ ὑπὸ χρόνον γενησόμενον, Β. γεγεννήσθαι Β. γεγενήσθαι. 74 ἀχρόνως καὶ ἀρεύστως καὶ ἀπαθῶς γεννά Θεός. νῷ Τα Ν. Τ. 77: ἡ κομψεία τῶν λέξεων. 77 (Θεός) πέλαγός ἐστιν αόριστον γνώ σεως. 384, Α.) 77 τῆς τελεωτέρας γνώσεως ἀξιωθησόμεθα... κάτω τὴν αἴσθησιν μετὰ τῆς φαντα ἐπέκεινα, επέκεινα (ἐπ' ἐκεῖνα), κίτα, Β. (τοῦ ἀγαθοῦ) ἔτι ἐπέκεινα τῆς οὐσίας πρεσβεία καὶ δυνάμει ὑπερέχοντος. 321 τὸ ὂν ἐπέκεινα ζωῆς ἐστι, καὶ ζωὴ τοῦ νοῦ ἐπέκεινα ἐν ταῖς ἀρχαῖς. 8, 3. ἔστι δὴ οὖν τἀγαθὸν τό τε ἐπέκεινα τῆς οὐ σίας καὶ τὸ κατ᾽ οὐσίαν ὑπάρχον. 47. τὸν ἐπέκεινα τῶν νοητῶν Θεόν. των ἐπέκεινα. 48, Α. εἰς τὸ ἐπέκεινα λόγου γενέσθαι.
col. 803–804page 35 of 98
PG 36:803Ρ. 79 τὸ ἐφεξῆς Ρ. 523, Β. πρὸς ἐξαπάτην τῶν ἁπλουστέρων εὐηθεστέρων ) Γ. 79 ἐπεὶ... τὸ εὔηθον ἐπὶ τοῦ ἀνοήτου ἀεὶ (τάττεται), εἰκότως τοῖς ἁπλουστέροις τοὺς εὐηθεστέρους ἀντέθηκεν. σίας καταλιπόντες, αἵτινες νῦν παρεμπίπτουσαι καὶ παρεμποδίζουσαι τὸν νοῦν, οὐ συγχωροῦσι τὰς ἐνα διδομένας ὅλας ἀκτῖνας εἰσδέχεσθαι. τελεία δέ (γνῶσις), οὐ πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ γνῶσιν, οὐδὲ πρὸς τὴν ἐκεῖθεν ἐκπηδῶσαν λαμπρότητα:. ἀλλὰ πρὸς τὸ μέτρον τῆς ἑκάστου καθάρσεως, καὶ ὅτι τρανοτέρα.. τῆς ἐνταῦθα ἔσται.. οὐκ ἔτι, ὡς νῦν, ἐπιπροσθοῦντος τοῦ σώματος. Γ. 77 Πλατωνικὸν τὸ σχῆμα κατὰ πεῦσιν προϊόν, ᾧ δὴ ὡς ἐπὶ καινῷ τινι οἱ ἑτερόδοξοι ένεκαλλωπίζοντο. Ρ. 384, Α. τελεώτατον δὲ τῶν ὄντων γνῶσις Θεοῦ.) 77 ν. ἐνταῦθα γὰρ πᾶσα κίνησίς τε καὶ ἔφεσις ἵσταται. Γ. 78 (λέγουσι) τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν τῆς τῶν ὄντων ἀκραιφνοῦς γνώσεως εἶναι κατάληψιν. Κ. 78 ἡ ἀμφὶ τὰ ῥητὰ πλάνη καὶ κακουργία. 78 καὶ πατέρα τὸν Πα τέρα συνωμολόγουν, ἀλλ' οὐ διὰ τὴν πρὸς τὸν Υἱὸν σχέσιν, ἀλλὰ καταχρηστικῶς διὰ τὴν δημιουργικὴν ἐπιστήμην, ὡς ἐπὶ τῶν κτισμάτων λέγομεν πατέρας ἔργων καὶ λόγων καὶ τεχνῶν καὶ παιδεύσεων, καθά φησι καὶ Πλάτων· ὁ πατὴρ τοῦδε τοῦ παντός 78 (τὸ θεολογεῖν) τῶν ἐξητασμένων... καὶ διαβεβηκότων ἐν θεωρίᾳ, καὶ ἡνίκα ἂν σχολὴν ἀπὸ τῆς ἔξωθεν περιπλανήσεως ἄγωμεν, καὶ οἷς τὸ πρᾶγμα διὰ σπουδῆς, καὶ ὅσα ἡμῖν ἐφικτὰ καὶ ἐφ' ὅσον ἡ τοῦ ἀκούοντος ἐξικνεῖται ἕξις, ἵνα μὴ ὁ νοῦς, καθάπερ ὀφθαλμὸς ὅλον τὸν ἥλιον θέλων βλέπειν, ἀπολέσῃ καὶ 8 ἔχει φῶς. Ρ. 523, Α. — ὥσπερ τινὰ τόκον εὐγενῆ τε καὶ ὤριμον εἰς φῶς προενέγκωμεν.) 18 καὶ ἡ μὲν ἀπόδοσις ἐνταῦθα, Δημοσθένειον δὲ τὸ ἐνθύ μημα, μικρόν τι παρωδηθέν τὴν ἐκ τούτου προσκαλούμενος χάριν. 79: οἰκονομεῖν ἐν κρίσει τοὺς λόγους καὶ καιρὸν εἰδέναι καὶ μέτρα λόγου καὶ σιωπῆς. Β. ὁ πάντων ἐπέκεινα. 29 τῶν ὑπὲρ τὰ ὄντα τούτων μετοχῶν ἐπέκεινα εἶναι τὸν Θεόν. υπερέχεινα ΧΙΧ, ύπερ έκεινα τῆς οὐσίας. ποιητὴν καὶ πατέρα τοῦδε τοῦ παντός. προτάσει 523, Α. ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν ἐπιτιμὴν οὐ μέγα· ῥᾷστον γὰρ καὶ τοῦ βου λομένου παντός· τὸ δὲ ἀντεισάγειν τὴν ἑαυτοῦ γνώ μὴν ἀνδρὸς εὐσεβοῦς καὶ νοῦν ἔχοντος 1, 7. τὸ μὲν οὖν ἐπιτιμὴν ἴσως φήσαι τις ἂν ῥᾴδιον καὶ παντὸς εἶναι, τὸ δ' ὑπὲρ τῶν παρόντων ὅ τι δεῖ πράττειν ἀποφαίνεσθαι, τοῦτ' εἶναι συμβούλου. παρρησιαζόμενος τὴν ἀλήθειαν. 7. τὴν παρρησίαν ἐκ τῆς ἀληθείας ἡρτης μένην οὐκ ἔστιν ἀποτρέψαι τἀληθὲς δηλοῦν. τον εστιν αποτρέψαι, τὸ ἑξῆς τοῦ λό 79 λέγεται άτομα... καὶ τὰ ἐξ ἡλιακῆς ἀκτῖνος ἐν ἀέρι διαλυόμενα καὶ οἷον ἐκ τοῦ ἐδάφους ανιμώμενα ξεσμάτιά τινα κονιορτώδη, καὶ αὐτοῦ τοῦ χος λεπτότερα, ἐξ ὧν Επίκουρος συνίστασθαι πάντα ἔλεγεν 523 80 ἔστι γὰρ καὶ τόνδε τυχόν τὸν ἄνθρωπον, ἓν πρόσωπον ὄντα καὶ μίαν ὑπόστασιν, πολλὰ καθ᾿ ἑκάστην γινόμενον, στασιάζειν πρὸς ἑαυτόν, νῦν μὲν νοσοῦντα, νῦν δὲ ὑγιαίνοντα, καὶ ἀεὶ μεταβαλλόμενον ταῖς τε διαφόροις ἡλικίαις, ήδη δὲ καὶ βουλήσεσι καὶ ταῖς δυνάμεσι, καὶ κατὰ ταῦτα ἐναντιούμενον. πρεσβεύεται μὲν καὶ τιμᾶται παρ' ἡμῖν ἡ μοναρχία. 80 διὰ τῆς ἐπαναλήψεως διαρθροῖ τὴν περὶ τῆς μοναρχίας δόξαν αὐτοῦ. Ο Ρ. 524 Δ.) 80 ποῦ γὰρ τὸ ὁμογνωμονεῖν καὶ ὁμονοεῖν παρ' αὐτῇ παρὰ τῇ γεννητῇ φύσει); σύννευσις) σύννευτές τε καὶ ἐπιστροφή πνοὴ δὲ παντοκράτορος ἡ συνέχουσα με ἐπιστήμην ἑκάστης τέχνης συνεκτικός λόγος... καθ' ἕκαστον εἶδος τῶν ὑπὸ τὴν τέχνην μορφούμενος. 90 (τὸ θεῖον) ὡς ἐντυποῦν τῷ ἐν ἡμῖν ἡγε μονικῷ τὴν ἑαυτοῦ γνῶσιν, ὡς ἤδη προαποδεδώκαμεν, καὶ κινοῦν ἡμᾶς πρὸς γνῶσιν αὐτοῦ, κινεῖσθαι λέγεται. Γ. 90 μήπως σαφῶς διαρθρώσας τὰ περὶ αὐτῆς τὰ περὶ τῆς μοναρχίας). 524, Α.) 90 μία θεότης... ἐν τρισὶ τελείαις ὑποστάσεσι... ἀσυγχύτως ἡνωμέναις καὶ ἀδιαστάτως διηρημέναις. φύσει... ὢν ἀπαθὴς καὶ ἄῤῥευστος ὁ Πατήρ... οὐ πέφυκεν 91 3.) ὑπομένειν πάθος ἢ ῥεῦσιν, ἀλλ' ἀχρόνως καὶ ἀνάρχως καὶ ἀπαθῶς καὶ ἀῤῥεύστως γεννά... ἀῤῥεύστως... διὰ γου. τὸ ἑξῆς τῆς λέξεως,: 218 τὸ ἑξῆς οὕτως Έχει: 255 ν. τὸ ἑξῆς, ἡ συνάφεια του λόγου εύηθες. σύννευσις, ἐπι στροφή σύννευσις. πνοὴ δὲ παντοκράτορος ή διδάσκουσα με. Β. ΧΧΙΧ, κατ' ἐπιστήμην) ὑπὸ τήν ὑπὸ τὴν αὐτήν.
col. 805–806page 36 of 98
PG 36:805τὸ ἀπαθὲς καὶ ἀσώματον. Ρ. 91 τό... ἄναρχον Λ μεταξὺ τῶν εἰρημένων κείμενον· ἔστι δὲ τοῦτο τὸ ἀτελεύτητον, τὸ δὲ χάριτι ἀτελεύτητον οὐ πάντως άναρχον, ὥσπερ οἱ ἄγγελοι. 91 ... Υιός τοῦ Θεοῦ ὁ μονογενῆς ἐκ Πατρὸς γεννηθείς, ἀχωρίς στως καὶ ἀδιαστάτως ἐν αὐτῷ μένων ἀεί, ἔχει ἰδίαν ὑπόστασιν παρὰ τὴν τοῦ Πατρός. μονογενής δέ ἐστιν, ὅτι μόνος ἐκ μόνου τοῦ Πατρὸς μόνως ἐγεννήθη. ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τοῖς ἀντιῤῥητικοῖς τὴν τοῦ γεννήματος φωνὴν ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ τέως ἀποδοκιμάζει, χρησαμένου κατατρέχων Ευνομίου. 91 ν. 8. ἐθεράπευσε τὸν λόγον, ἐπαγαγών τόν ἢ οὐκ οἶδ' ὅπως... καλέσειεν, επιδοιαστικά ἐπιδοίασιν ή Β. Ρ. 524, Β. οὐ γὰρ δὴ ὑπέρχυσιν ἀγαθότητος είν πεῖν θαῤῥήσομεν, ὁ τῶν παρ' Ἕλλησι φιλοσοφησάντων εἰπεῖν τις ετόλμησεν οἷον κρατήρ τις ὑπεῤῥύη, σαφῶς ούτωσὶ λέγων ἐν οἷς περὶ πρώτου αιτίου καὶ δευτέρου φιλοσοφεί, μή ποτε ἀκούσιον τὴν γέννησιν εἰσαγάγωμεν, καὶ οἶον περίττωμά τι φυσικὸν καὶ δυσκάθεκτον, ἥκιστα ταῖς περὶ θεότητος ὑπονοίαις πρέπον.) 91 Πλατωνικὸν ἐνταῦθα διασύρει δόγμα. τρία γὰρ ταῦτα διαιρῶν ἐκεῖνος, ἔνδειαν, αὐτάρκειαν καὶ ὑπέρχυσιν, μίαν αὐτῶν, τὴν ὑπέρχυσιν, τῇ θείᾳ φύσει προσήρ μαζεν, οἷον κρατήρ τις υπερρύη λέγων. τό τε γὰρ ἐνδεὶς ἔλαττον τοῦ αὐτάρκους, ὁ Θεὸς δὲ ἀνενδεής, τό τε αύταρκες ἑαυτῷ ἀρκοῦν, ἑτέροις οὐ μεταδίδωσι, μεταδοτικὸν δὲ τὸ θεῖον. ἀλλ' ὁ ἡμέτερος διδάσκαλος ὁ μέγας οὗτος καὶ τὴν ὑπέρχυσιν ὑποπτεύει. ἀφῇ ρηται γὰρ καὶ αὕτη τὴν ἑκούσιον μετάδοσιν, ὥσπερ καὶ ὁ ὑπερβλύζων κρατὴρ ἀκουσίως ὑπερχεόμενος. ὑποπτεύει δὲ ταύτην λέγων· μήποτε ἀκούσιον τὴν γέννησιν εἰσαγάγωμεν, καὶ οἷά τινα τὰ φυσικὰ περιττώματα, δυσχερή ὄντα πρὸς τὸ κατέχεσθαι, ἃ στέ γειν ἡ φύσις μὴ δυναμένη, διά τινων πόρων ἐκκρίνει τε καὶ τὸ βάρος ἀποσκευάζεται. ήκιστα γὰρ πρέπον ταῖς περὶ θεότητος ὑπονοίαις τὸ ἠναγκασμένην τε καὶ ἀκού στον τὴν γέννησιν εἰσάγειν, δ τοῖς τοῦ Πλάτωνος ἀκολουθεῖ δόγμασιν ἐκ τῆς τοῦ ὑπερβλύζοντος κρατ τῆρος ὑποθέσεως. ἀλλ' ὅπερ ἡμᾶς μικρού παρέδραμε Β. Ε. ὑπερερρύη. Ὑποῤῥεῖνenim ὑπεῤῥεῖν ὑπερχεῖσθαι οι ὑπερβλύζειν οἷον κρατήρ τις υπερεῤῥύη, τὸ ὑπερπλήρες εἰς μετάδοσιν Έτοιμον κρατήρ ἔνδειαν, αὐτάρκειαν εἰ ὑπέρχυσιν, περὶ πρώτου καὶ δευτέρου αιτίου· πρῶτον μὲν οὖν αἴτιον ὁ Πλάτων ἔλεγε τὸ ἔν, δεύτερον δὲ τὸ ὄν ἀλλὰ τὴν μὲν αἰτίαν τούτων ἐπιζητεῖν οὐ τῆς παρ ούσης ἐστὶν ὑποθέσεως, ἐπισκεπτέον δὲ μή ποτε ἐναντιούμενος αὐτὸς ἑαυτῷ φαίνηται, ἐνταῦθα μὲν ἀποποιούμενος τὴν ὑπέρχυσιν τῆς ἀγαθότητος, ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ λόγῳ τοῦ πάσχα δογματίζων αὐτὴν ἐν τῷ λέγειν· ἔδει χεθῆναι τὸ ἀγαθὸν καὶ δεῦ σαι και φαμεν, ὡς οὐδαμῶς, ἀλλὰ πνευματικοῖς συγκρίνων τὰ πνευματικά, εἰκότως ἐνταῦθα μὲν ἀπο ποιεῖται αὐτήν, ὡς τὸ ἀκούσιον εἰσάγουσαν· καὶ δηλοί τὸ τοῦ κρατῆρος ὑπόδειγμα· ἐκεῖσε δὲ οὐδὲν τοιοῦτον ἐμφαίνουσαν καὶ τίθησι καὶ ἐπιτείνει. εἰπὼν γάρο χεθῆναι, προσέθηκε· καὶ ὁδεῦσαι δι' εὐεργεσίαν. 91 Πλάτων διὰ τοῦ κατὰ τὸν κρατήρα ὑποδείγματος ὑπέρχυσιν θεότητος δογμάτιζε. Ρ. περὶ τὴν προαιώνιον αὐτοῦ γέννησιν ἐπονηρεύοντο. πᾶν... κτιστὸν ὑπὸ χρόνον. 92 νεανικώτερον) τολμηρότερον. 92 οὕτως ἡ τῶν κακοτρόπως ερωτώντων ἐπίνοια διαπέπτωκεν. Ρ. 524, Ε.) Γ. 92 Ιστέον δέ, ὅτι αἰών λέγεται καταχρηστικῶς μὲν ἡ χιλιονταετηρίς καὶ ἡ καθ' ἡμᾶς ζωή, λέγεται δὲ παρὰ ταῦτα αἱὼν καὶ ὁ συμ. παρεκτεινόμενος τοῖς οὖσιν. Ρ. 525, Α.) 93 οἱ περὶ Ευνόμιον κακο ήθως ἐσοφίζοντο περὶ τὸ τοιοῦτον δόγμα. ἄναρχα) ὑπ' ἀρχὴν δηλονότι, ὡς εἰς αἴτιον, ἀναφερόμενα τὸν Πατέρα. 95 (ὁ Υἱός) ποιητής χρόνων, οὐχ ὑπὸ χρόνον. ὁ Μονογενής καὶ τὸ πανάγιον Πνεῦμα ὡς εἰς αἴτιον τὸν Πατέρα ἀνάγονται. Ρ. 525, Α. Β. κἂν σὺ μορμολύττῃ τοὺς ἁπλουστέρους. οὐ γὰρ ὑπὸ χρόνον τὰ ἐξ ὧν ὁ χρόνος.) 93 μορμολύττειν δέ ἐστι τὸ ἐκφοβεῖν. μορμολύκειον γάρ φασί τινες προσωπεῖον εἶναι, εἰς φόβον παιδίων ἀνοήτων εἰσαγόμενον, ἤτοι τύποι τινὰ ἀλλόκοτον &ψεως, τὴν ἀρχὴν δὲ λαβεῖν τοῦτο τὸ όνομα από τινος γυναικὸς ἀλλοκότου τε τὴν ὄψιν καὶ θηριομόρφου, Μορμούς ονομασμένης, ὡς ἱστορεῖ Θεσ περὶ αὐτάρκους ὑπερπλήρες αὐτάρκειαν εἰ ἔν δειαν Πόρῳ εἰ Πενία, υπέρχυσιν τοῦ ἑνὸς τοῦ Εντος, τῶν παρ' Έλλησι - φιλοσοφεί, συμπαρεκτείνεσθαι συμπαρεχτείς νειν 32. ὁ συμπαρεκτείνων τῇ ἀγεννήτῳ ἀγενήτῳ καὶ ἀἰδίῳ αὐτοῦ ζωή.... χρόνος. 15. παρών παντὶ ἀνθρώπῳ, παντὶ δὲ καὶ ὅλῳ τῷ κόσμῳ συμπαρεκτεινόμενος,
col. 807–808page 37 of 98
PG 36:80796: ἀτόποις περιβάλλειν τινά 81 τῆς ἐλπίδος διαπέπτωκας. κριτος ἐπεὶ οὖν τοιαῦτα τὰ παρὰ τῶν αἱρετικῶν προτεινόμενα, παιδαριώδη τε καὶ οὐκ ἄνδρας νοῦν ἔχοντας καταπλήττειν δυνάμενα, ἀποστρέφει τὸν λόγον πρὸς τὸν αἱρετικὸν καί φησι· κἂν σὺ 94 πρόοδος) ἀμεσίτευτος. Κ. 94 ἐπὶ τὴν ἀπαθὴ αἰτίαν τοῖς λογισμοῖς ἀνατρέχομεν. 94 ὡς ἕνα τῶν ἀνθρώπων τῶν σῶμα πεο ρικειμένων καὶ τὸν Θεὸν κτίζειν ὑπολαμβάνητε ἐὰν. 94: τὸ κτιζόμενον καταλιπεῖν ἀτελεσιούργητον. Γ. 94 ν. 1. ἄνθρωπος... ὑπὸ γένεσιν τελῶν καὶ φθο ραν καὶ ῥεῦσιν, καὶ πληθυσμὸν καὶ σῶμα περικείμενος. Ρ. 526, Β.) 95 (ὁ λόγος) ποικίλλεται... ταῖς ἀπαντήσεσι καὶ ταῖς λύσεσι. 95 πεπαύσῃ τῶν μακρῶν ἐρεσχελιῶν. 96 5. ἐὰν οὖν λέγῃ ὁ αἱρετικός· εἰ ἐγεννήθη, επέκεινα, Α. ἐὰν γὰρ λέγῃ ἐκεῖνος· εἰ ἐγεννήθη ἀλλὰ φησί) ἐὰν λέγῃ. — ἀρχῆς ἡ κορυφή) ἀρχῆς γὰρ ἡ κορυφή. - μὴ παραλογίσηται) ἀλλ' ὅρα μὴ παραλογίσηται. Τ. Β. λέγεται γὰρ ἀρχὴ καὶ ἡ πρώτη κίνησις βίον.: ὡς ἀρχή) ὡς ὅταν λέγη ή παροιμία. ἀλλ' ὁδοῦ εὑρεῖν λέγεται ἀρχὴ καὶ ὅθεν κόσμου, Τ. Ι, τοῦ ἐνυπάρχοντος αὐτῷ ἑτέρου) οιη. ὡς ἐπὶ τρόπις) ὡς ἀπὸ θεμελίου οἰκία καὶ ἀπὸ τρόπεως πλοῖον. καθό) καθώς. ἔστι δὲ καὶ ταύτης ανειληφότος, Τ. 135,: ο φόβος τοῦ Κυρίου) δ τοῦ Κυρίου φόβος. — ἀλλά... τῆς ψυχῆς) ἧς πρεσβυτέρα ἡ κατάστασις τ. ψ.: ἀρχὴ πράξει, τέλος, Τ. ἀρχαὶ λέγονται ἡ ἀρχή, Β. αὗται) αὖ και μέν. εἰσίν) οιn. - οὐ μήν... προσδέδεται) αὕτη δὲ ἡ παρὰ τοῦ εὐαγγελιστοῦ λεχθεῖσα ἀρχὴ οὐ δενὶ προσδέδεται. ἀνυπέρβατος... λογισμοῖς) οπι. - εάν γάρ λογισμοῖς) — τὸν νοῦν δραμεῖν) δραμεῖν τὸν νοῦν. ἐπανιόντα, ἐπο ανιέντα. καὶ πλείων) Γ. 96 ν. δ. έως. ήγουν συμπαρεκτείνεσθαι συμπαρεκταθῆναι συμπαραταθῆναι μορμολύττειν ν. μορμολύττει, Ρ. καὶ μορμολύττω καὶ μορμολυττομαί σε. α, 1426, 47. τὸ ἐέλδεσθαι τὰ πλείω μὲν ὡς καὶ ἐνταῦθα ἐνέργειαν δηλοί. ἔστι δὲ ὅτε καὶ παθητικὴν ἔννοιαν ἔχει. ὡς καὶ ἐν Ἰλιάδι. τοιαῦτα δὲ καὶ τὸ μορμολύττομαι καὶ βιάζομαι καὶ ἄλλα μυρία, μέσως ἔχοντα. tως, 83 παιδαριώδη τινὰ ἀθύρματα τὰ ἐκείνου δείξας προβλήματα, Ρ. 527, βούλει τι προσπαίξω καὶ τὸν Πα τέρα;) 82 ν. 5. βούλει πρὸς τῷ Υἱῷ παίξομεν καὶ τὸν Πατέρα; παίξομεν γὰρ ὄντως ἐν οἷς γελοία περί αὐτοῦ λέγομεν. εἰρωνικὸς δὲ καὶ βαρὺς ὁ λόγος, ἐκ ζήλου οὕτω σχηματισθείς. 83 οὐχ οὕτως ἄνθρωπος κτίζει ή γεννά, ὡς σύνδρομον ἔχειν τῇ βουλήσει ἢ τῷ λόγῳ τὸ ἔργον. Ρ. 528, Β. ψυχῆς πρὸς σῶμα δεσμόν 83 5. πῶς συνδέδεται αὕτη... τῷ σώματι, ὡς μὴ ἀφίπτασθαι πρὸ τοῦ καιροῦ. 83 ὥσπερ... ἐν σώματι ὀφθαλμός, οὕτως ἐν ψυχῇ νοῦς, τοῦ δὲ κιν νησις ή διάνοια. (ή ἔννοια) ἥτις επιμείνασα καὶ τυπώσασα τὴν ψυχὴν πρὸς τὸ νοούμενον, ενθύμησις προσαγορεύεται. ή... φρόνησις πλατυνθεῖσα ποιεί τὸν διαλογισμόν, ἐνδιάθετον όνομαζόμενον. Γ. 83 τό φανταστικόν, διὰ τῶν αἰσθητηρίων ἀντι λαμβανόμενον τῶν ὑλικῶν, παραδίδωσι τους τύπους τούτων τῷ διανοητικῷ ἡ διαλογιστικῷ. Ρ. 528, 84 τούτων αἱ αἰτίαι τῇ γεν νήσει συγκαταβέβληνται. Ρ. 528, διαγράφειν 84 ήγουν ἀθετεῖν καὶ ἀποῤῥίπτειν,: τὸ δὲ διαγράφειν είληπται ἀπὸ τοῦ διαγράφεσθαι καὶ καταχαράττεσθαι τὰ ἠθετημένα τῶν συνταγμάτων, ἔτι δὲ καὶ τῶν συμ βολαίων τὰ ἀποῤῥιπτούμενά τε καὶ ἐκβαλλόμενα, ὡς ψευδῆ καὶ νόθα καὶ οὐχὶ γνήσια. ὅ τι) πλεονασμός ἐστι κατὰ Ἀττικὴν συνήθειαν. πολλάκις τοῦτο ἐπεισκυκλεῖ καὶ λύειν ἐπιχειρεῖ. 85 τό· ἐξ ὄντων, καί· ἐξ οὐκ ὄντων (529, Α. Β.) ἀντὶ τοῦ ὄντες καὶ μὴ ὄντες κατὰ Ἀττικὴν συνήθειαν δ τὸ δέ· κἄν τινες ἀγέννητον ἀναπλάτ τωσι, (529, Β.) διὰ τοὺς περὶ Πλάτωνα εἴρηκεν. Πλά τωνος γὰρ ἡ πλάσις αὕτη, συνάναρχον τῷ Θεῷ εἰ ρηκότος ταύτην ἢ καὶ προτεθεικότος, εἴπερ τὸ παρα λαβεῖν ὡς προϋποκειμένου τινὸς λαβεῖν ἐστιν. οὕτω γάρ φησιν ἐν τῷ Τιμαίῳ πᾶν ὅσον ἦν ὁρα τὸν παραλαβών, ο ποιητής δηλονότι καὶ Θεὸς, ήγουν. 88 εἰς ἄτοπον ἄγειν (τινά) τί ποτε. ορθ: Πλάτωνος οι πλάσις, αναπλάττειν, 30, ἐκ τῆς ἀταξίας ἐξ ἀταξίας
col. 809–810page 38 of 98
PG 36:809οὐχ ἡσυχίαν ἄγον, ἀλλὰ κινούμενον πλημμελώς στον καὶ ἄπειρον καὶ οὐδενὶ τέλει περιγραπτών καὶ ἀτάκτως, εἰς τάξιν αὐτὸ ἤγαγεν ἐξ ἀταξίας. ἄφθαρτον προσαγορεύομεν. τ. προηρωτήκει Ρ. 529, 86 6. ἐλέγχει αὐτούς, ὡς σεσοφισμένως ἢ ἀμαθῶς ἐρωτῶντας. 86 ἡ ἀπάντησις ήγουν ἡ ἀπόκρισις Ρ. 529, Ε. καὶ οὕτως σοι τὸ σοφόν ηλίθιον ἀναφανήσεται.) 86 ν. 6. Αλεξάνδρου του Αφροδισιέως τὸ παρὸν πρόβλημα, 86 σοφὸν ο δὲ τὸ πρόβλημα ταύτων ειρωνευόμενος καλεῖ, ὡς ἄσοφον καὶ μωρόν. Ρ. 531, λυθέντος ἡμῖν τοῦ ζόφου καὶ τῆς παχύτητος τὴν ἀκριβῆ διὰ τοῦ προσώπου γνῶσιν ἐμφαίνων ἀπὸ τῶν κατὰ πρόσωπον ὁρωμένων, μηδενὸς ἑτέρου ἐπιτ προσθοῦντος. ζόφον δὲ καὶ ταχύτητα τὸ σῶμα εἶπε διὰ τὸ ἐπιπροσθεῖν τῷ ὀφθαλμῷ τῆς ψυχῆς. Ρ. 551, τοῖς μὴ πάντη χαμερπέσι []) και ὑλικοῖς τὴν διάνοιαν) 97 τοῖς γε μὴ πρὸς χαμαιπετεῖς ἐννοίας κατενηνεγμένος καὶ ὑλικοῖς τὴν Ρ. 530, Α. διευθύνεσθαι) 87 ἐξετά διάνοιαν, ὁποῖοι δή τινες οἱ περὶ Εὐνόμιον. ζεσθαι καὶ πολυπραγμονεῖσθαι. τινα) πατρότης) ή τε πο 530, Β. []) καθώς φησιν ὁ μέγας Βα σίλειος, γνωστικαί τινές εἰσιν ἰδιότητες ἐπιθεωρούμεναι τῇ μια οὐσίᾳ καὶ πρὸς τρανήν τινα καὶ ἀσύγ χυτον ἔννοιαν Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος τοὺς προσέχοντας χειραγωγούσαι. αἱ γὰρ ἰδιότητες Β. χαρακτηρές τινες καὶ μορφαί) μορφαί τινες. χαρακτῆρσι) χαρακτηρίσμασι. — διακόπτουσιν) διακόπτουσι. κοινὸν μὲν οὖν) οἷον κοινόν. υἱότης) υἱό τῆς καὶ τὸ ἀγέννητον καὶ τὸ γεννητὸν καὶ τὸ ἐκπα ρευτόν. — ἑκατέρου) ἑκατέρων. – ὥστε ἀγέννη τον μὲν φῶς ἀγέννητον μὲν γὰρ φῶς ἀκούς σαντες, τὸν Πατέρα νοοῦμεν, γεννητὸν δὲ φῶς, τὸν γιόν, ἐκπορευτὸν δὲ φῶς, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. καὶ καθὸ μὲν φῶς καὶ φῶς καὶ φῶς, οὐδεμία παρ' αὐτοῖς ἐναντιότης. καθὸ δὲ ἀγέννητον καὶ γεννητὸν καὶ ἐκπορευτόν, ἡ τῶν ἰδιωμάτων ἀντίθεσις. αὕτη γὰρ φύσις ἰδιωμάτων ετερότητα δεικνύειν δεικνύναι, Ρ. 531, Α. Β.) 89 τὸ ἀγέννητον ἴδιον Θεοῦ... καὶ ἀντιστρέφον καὶ πρὸς αὐτόν. 89 8. ὥσπερ ὁ Πατήρ, ἀγέννητης ὢν Θεός, οὕτω καὶ ὁ μου νογενής Λόγος, γεννητὸς ὤν, ὁμοίως τε καὶ ἀπαραλλάκτως Θεός. Γ. 89 ὅτι δὲ οὐ τῶν ὑπαρχόντων τῷ Θεῷ σημαντικόν ἐστι τὸ ἀγέννητον, δῆλον. ὅταν μὲν γὰρ εἰς τοὺς κατόπιν αἰῶνας ἀποβλέψωμεν, ὑπε ρεμπίπτουσαν πάσης ἀρχῆς εὑρίσκοντες τὴν ζωὴν τοῦ Θεοῦ, ἀγέννητον αὐτὸν λέγομεν. ὅταν δὲ τοῖς ἐπερχομένοις αἰῶσι τὸν νοῦν ἐπεκτείνωμεν, τὸ ἀέρι παραλαμβάνειν, τησις ποιεῖν τὴν ἀπάντησιν πρός τι, ἀπαντᾶν πρός τι. Απαντῶν εἰ ἀντιβαίνειν 128 ν. 8. ἀπαντᾶν πρός τινα τὴν ἀπάντησιν ποιεῖσθαι πρὸς τὸν λόγον. καταντᾶν 329 5. πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους ἀποτεινάμενος καὶ καταντήσας. ἀπαντᾶν πρὸς Ρ. οὕτω οὕτως Β. τί χρὴ καὶ λέγειν; Β. τί 531, Ε. 97 μέγα φρονοῦντας τοὺς περί Εὐνόμιον ἐπὶ τῇ τῶν συλλογισμών πλοκή δι' αὐτῶν τούτων κατάγχει αυτούς Ρ. 532, Α. καὶ πάλιν 89 ἡ ἐπιχείς ρησις ἀπὸ τῶν ἀντικειμένων κατασκευάζουσα, μὴ οὐσίας εἶναι παραστατικά τό τε γεννητὸν καὶ τὸ ἀγέν νητον, ἀλλὰ τοῦ τρόπου τῆς ὑπάρξεως δηλωτικά. κατά... τὸν Ἀριστοτέλης οὔτε τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον οὐσίας ἐπιδέχεται, οὔτε οὐσίαι εἶναι ἀλλήλαις ἀντικείμεναι συγχωρούνται παρ' αὐτῷ. 98 1. πολλά, ὦ Ευνόμιε,: δύναται τὸ ἀγέννητον. ὁ ἀόρατος) οἷον το ἄφθαρτον καὶ τὸ ἀθάνατον καὶ τὸ ἀόρατον. -- ἀγέν νητος) ἀγέννητον. νητος) ἀγέννητον. - ὁ λόγος ὁ λόγος οὗτος, της αὐτῷ αὐτοῦ. — οὖν μηδέν) οὐδέν. - εἰ δέ) εἰ δ'. δίδως) διδούς. Ρ. 532. Β. τίς ἔτι 98 τὸ δὲ ὡς εἰ μέν... ἡ ὑποφορά, κατά διλήμματον σχηματισθείσα καὶ ἐκ προσώπου των... Ευνομιανῶν εἰσαγομένη. τοῦτο γὰρ τὸ διλήμματον κακοήθως... προσβάλλοντα. προσέθηκε δὲ τὸ τάχα ἐν τῇ προτάσει πάνω τεχνικῶς. τὰ γὰρ ἐσχυρότερα τῶν ἀντιλεγόντων ώς εὐκαταφρόνητα διστακτικῶς προάγειν διδασκόμεθα ἐν τῷ περὶ μεθόδου δεινότητος τοῦ Ἑρμογένους βι βλίῳ 99 (ἔπεται) τῷ σώματι τὸ διαστα τὸν καὶ τῷ ἀσωμάτῳ τὸ ἀδιάστατον. 99 τῆς; μὲν οὖν φθαρτῆς γεννήσεως τέλος ή λύσις τῶν τῆς μήτρας δεσμῶν, ἡ δὲ ὑπὲρ φύσιν αὐτοτελής τις ούσα πρὸς οὐδὲν τέλος ἐπείγεται. καὶ τοῦ Ἀριστοτέλους δὲ τὴν οὐρανίαν κίνησιν τελείαν οριζομέν Η χρή λέγειν; οὐδὲ μία. Οὐδὲ μίαν ἐπὶ τοῦτο, ἐπὶ τούτῳ. Β. 1: χαμαιπετέσι 15 τῶν μικροψύχων καὶ χαμερπών. 159 χαμερπής διάνοια. 537, Α. τὸ τῶν δογμάτων σαρκικὸν καὶ χαμαιπετές, Β. χαμερπές. ή πλοκή του λόγου, πλοκή, Π. Μ. Δ.
col. 811–812page 39 of 98
PG 36:811Ρ. 535, 1.) Ρ. 405 (οὐ δυνατόν) τὸ ἦν δια βάντες τῷ λογισμῷ εἰς τὸ ὅτε οὐκ ἦν... ὑπερκύψαι. 105 συμπαρεκτείνεται δὲ καὶ τὸ ἦν τῷ ἀνυπερθέτῳ τῆς ἀρχῆς ταύτης νου τοῦ γάρ, φησί, ποτὲ σταίη καταπαῦσαν τὴν κίνησιν; τί φήσουσιν οἱ τὴν ὑπερφυῆ λέγοντες ἀτελῆ; Ρ. 532, 100 τὰ εἴδη συνωνύμως και τηγορείται τῶν ὑπ' αὐτὰ ἀτόμων. 400 ἐπί τῆς ἁγίας καὶ ὑπερουσίου καὶ πάντων ἐπέκεινα καὶ ἀλήπτου Τριάδος. 100 εἰς ἕν αἴτιον Υἱοῦ καὶ Πνεύματος ἀναφερομένων. Ρ. 533. μεταβαίνεις κακούργως) 102 3. κακουργείς μεταβαίνων. διαπορθμευθῆναι, διαβιβασθήναι Γ. 103 κομιδή νηπίων 103 οἱ τῶν ἐκείνου σοφισμά των εξηρτημένοι Ρ. 555, Α.) Γ. 104 σχέσεως καὶ τῶν πρός τι τὸ τοῦ πατρὸς τιθεὶς ὄνομα αὐτὸ γὰρ τοῦτο, ὅ λέγε ται, ἑτέρου εἶναι λέγεται. οἷον ὁ πατὴρ υἱοῦ λέγε ται πατήρ, καὶ ὁ υἱὸς πατρὸς λέγεται υἱός. τὸ πατὴρ οὐδὲν ἕτερον σημαίνει, ἢ ὅτι αἴτιον καὶ ἀρχὴ τοῦ γεννηθέντος ἐξ αὐτοῦ. 404 καὶ οὕτω τὸ τοῦ Εὐνομίου σπούδασμα ἑκατέρωθεν διαπέπτωκε. 104 συμπεριφορικῶς καὶ κατὰ συγχώρησιν. συμπεριενεχθῆναι τοῖς λογολέσχαις. Γ. 104 τὴν... ἄφραστον καὶ ἀπερινόητον ὕπαρξιν τοῦ Μονογενοῦς. Ρ. 535, ὁρᾶς, ὅπως ὑμῶν κακομαχεῖν [] ἐθε λύντων τὰς στροφὰς διαφεύγομεν;) 104 τοὺς συνδέσμους αὐτῶν καὶ τὰς ἐκ τῶν λόγων στροφάς καὶ τοὺς ἀδιεξιτήτους εἶναι δοκοῦντας τῶν σοφισμά των λαβυρίνθους ταῖς ἐπιστημονικαῖς τε καὶ δια λεκτικαῖς μεθόδοις διέλυσεν ἱκανῶς. κακομαχεῖν ἐθελ.) κακοτροπούντων καὶ ἐθελοκακούντων. 105 5. στροφὰς (τὰ ἐπιχειρήματα καλεῖ) διὰ τὴν πλοκὴν τῶν διλημμάτων καὶ τῶν παραλογισμῶν, καὶ διὰ τὸ συνεστραμμένον καὶ σκολιόν αὐτῶν. σαθρὰ καὶ εὐδιάλυτα. 105 κατὰ ἀμυδρὰν εἰπεῖν εἰκόνα. ... χώραν ἔξει ταῦτα ἐπὶ τῶν συναϊδίων ἂν δέ τι δύσκολον ἐμπίπτῃ τοῖς λόγοις, ἐγὼ αφὼ ὥσπερ νῦν δὴ δεξάμενος διαβιβῶ τὸν ποταμόν. κομιδή, κομιδή (Ι. κομιδῇ, 148 πεπλανημένων καὶ ἀνοήτων ἐστί. οἱ ἐξ Εύνομίου. Γ. κακομαχεῖν διαβάντας. (ε) 105 ἐφ' ὅσον ἂν δυνηθῇ ταῖς τοῦ νοῦ του λυπραγμοσύναις ἀναδραμείν, ὑπερβῆναι τὸ ἦν. Ρ. 535, τὴν περὶ ἡμᾶς τοῦ μονογενούς Υἱοῦ αὐτοῦ οἰκονομικὴν συγκατάβασιν []) 106 τ. (Μονογενής) οὐχ ὅτι μόνος ἐκ μόνου καὶ μόνον, ἀλλ' ὅτι καὶ μονοτρόπως. 106 κάτω κύπτειν κάτω βλέπειν 406 ὑγιῶς εἰ ἐσφαλμένως φρονείν Ρ. 535, Β. Ε. 106 ἀλήθεια δέ ὡς ἕν, οὐ πολλὰ τῇ φύσει τὸ μὲν γὰρ ἀληθὲς ἐν, τὸ δὲ ψεῦδος πολυσχεδές καὶ ἔτι, ὡς ἀληθὴς τοῦ Θεοῦ σφραγὶς καὶ χαρακτὴρ ἀκριβέστατος, καὶ ὅσα ἄλλα ἐν τῷ μεγάλῳ ἀπολογητικῷ προεγράφη, ζωὴ δέ, ὡς πάσης λογικῆς φύσεως σύστασις καὶ οὐσίωσις. 106 φῶς δὲ ἑαυτὸν τοῦ κόσμου λέγει, ὡς τῇ λαμπρότητι τῆς γνώσεως τοὺς κεκαθαρμένους τὰ ὄμματα τῆς ψυχῆς καταυγάζων, καὶ ὡς τοὺς ἐν σκότει τῆς ἀγνοίας κατεχομένους φωτίζων. Ένα μή τις εἰς υἱῶν δυάδα διατέμῃ Χριστόν. 106 κ. 1. σοφία δέ, κατὰ τὸν μέγαν εἰπεῖν Διονύσιον, ὡς πάν σης σοφίας υποστατικός. παντὸς λόγου καὶ νοῦ καὶ σοφίας ὑπερίδρυται, καὶ τοῦτο ὑπερφυῶς ἐννοήσας ὁ μέγας Απόστολος τὸ μωρὸν τοῦ Θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων φησί. ματα προσμαρτυροῦσι... τὴν αὐτοῦ προς τὸν αὐτὸν ὡς εἰς αἴτιον, κατὰ φύσιν ἀναφοράν τε καὶ σύννευσιν. 107 τοῦ τον... ἐσφράγισεν ὁ Θεός) νοεῖν δὲ δεῖ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου οὗ τὴν κατὰ τὰς τεχνητὰς ταύτας ὕστερον ἀπεργασθεῖσαν πρὸς τὸ ἀρχέτυπον, ἀλλ' ὡς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος, τὴν συνυπάρχουσαν καὶ παρεστηκυίαν τῷ ὑποστήσαντι, καὶ τῷ εἶναι τὸ ἀρχέτυπον οὖσαν, οὐκ ἐκτυπωθεῖσαν διὰ μιμήσεως, ὥσπερ ἐν σφραγίδι τινὶ τῆς ὅλης φύσ σεως τοῦ Πατρὸς ἐναποσημανθείσης τῷ Υἱῷ. 107 εἰκὼν.. εἴρηται. ὁ Υἱός.. ἐν αὐτῇ τῇ οὐσία τὸ ἀπαρ πολυσχιδές 227 327 πολυσχιδὲς τὸ ψεύδος, γνώμῃ. πολυσχεδεί, τοὺς πολυσχιδεί πλάνη κατεχομένους εἰς μίαν ἄγων τρίβον. Πολυσχιδής πλάνη Πολυσχεδής Θεοῦ σοφίαν,
col. 813–814page 40 of 98
PG 36:813άλλακτον σώζουσα. εἰκόνα οἶδεν ὁ Απόστολος αστράπτουσαν δύναμιν τῆς θεότητος αὐτοῦ, καὶ τῷ τὸ κατὰ πάντα ἴσον καὶ ἀπαράλλακτον 107 σφραγὶς γάρ ἐστιν ἰσότυπος ὁ Μονογενής, ὅλον ἐν ἑαυτῷ δεικνὺς τὸν Πατέρα Ρ. 536, Α. οὐδὲν ἐπίκτητον οὐδὲ ὕστερον τῷ γιῷ ἐπιγινόμενον []) 107: οὐδὲ... ἐπιγεν.) τοῦτο... τοῦ ἐπικτήτου σαφηνισμός. Ρ. 536, Β.) 108 οὗτος... σποράδην κεί μενα ταῦτα ἀναλεγόμενος, κατὰ τοῦ εὐεργέτου προ ἔφερεν. εἰ καὶ μείζων ὁ Πατὴρ λέγεται, οὐ παρὰ τοῦτο ἑτεροούσιος ἔσται ὁ Υἱός. 108 τὰ ἑξῆς ὁμοίως ἀποδώσεις Γ. 109 ἐκ τῆς οὐσίας ἐκλάμψας τοῦ Πατρὸς 5 μονογενῆς Υἱὸς ἀδιαστάτως, ἀχρόνως. 110 & δὴ πρόξενα τοῖς ἀνθρώποις σωτηρίας. Ρ. 536, 110 (ὁ Κύριος) τὴν πείναν προς σήκατο, τῆς στερεάς τροφής διαπνευσθείσης αὐτῷ Γ. 111 ἱκανῶς... διακωμωδήσας καὶ δια σύρας τοὺς ἑτεροδόξους ὁ ἅγιος. Ρ. 537, Α. κακουργεῖς) 114 αὐτὸς τὰς λέξεις διαστρέφων, καὶ ἐφ' ἃ μὴ πέφυκε λέγεσθαι, ἐκά στην αὐτῶν βιαζόμενος. Ρ. 537, Α. τῷ διὰ σὲ κενωθέντι []) ... ἦν καὶ εἶχε κρύψας διὰ τὴν οἰκονομίαν, ἃ οὐκ ἦν οὐδ᾽ εἶχε προσέλαβε. κένωσιν οὖν τὴν οἰκονομικὴν ὑποστολὴν τῆς θεϊκῆς δόξης καὶ τὴν ἀμεταβόλως τοῦ ύψους ταπείνωσιν νοητέον. τὴν ἐπὶ κοινῇ... σωτηρίᾳ οἰκονομηθεῖσαν κένωσίν τε καὶ σάρκωσιν. Ρ. 537, Β. δ δὲ οὐκ ἦν προσέλαβεν) 112 πρόσλημμα, πρόσληψις οι προσλαμβάνειν ενσαρκώσει 537, 112 Ιστέον δὲ ὅτι ὅπερ ἐστὶν ἐν σώματι ὀφθαλμός, τοῦτο νοῦς ἐν ψυχῇ, μέρος αὐτῆς τυγχάνων τὸ καθαρώτατον, οὗ διὰ μέσου προσ ωμίλησε Θεός σαρκί. νοῦς μὲν γὰρ ἐν ψυχῇ, ψυχὴ δὲ ἀποῤῥήτως ἐν σώματι. 337, 115 (Χριστός) ούτε φαν τασίαν τινὰ καὶ κόμπον περιεβέβλητο Δαυίδ δὲ πόρρωθεν κατανοήσας... τὰ θαύματα καὶ τὴν Οἶδεν προσγινόμενον. ἐπιγινόμενον διαπνείσθαι διαφορεῖσθαι Η. διαπνεῖσθαι 104, 3. Αδιαπνευστία 101, 1. διαφόρησις Ρ. 101, 11 διαφορεῖν κωμῳδεῖν τινα, 25. διακωμωδεῖν τε καὶ διασύρειν: διακωμῳδεῖσθαι Γ. 275 Εαι. Κωμωδία, ἐντεῦθεν κάλλει τρωθεὶς τὴν καρδίαν, ὡραῖος κάλα λει, φησίν, παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων (δ). εἰς ὄρος μὲν ἄνεισε (Χριστός), δεικνύς, ὅτι χθαμαλὸς τοὺς οὐκ ἂν γένοιτο πρὸς θεωρίαν ἐπι τήδειος, ἀλλ' ὁ κατ' ἰδίαν γεγονὼς ἔξω φροντίδων βιωτικῶν ἐν ἡσυχία. ἐπὶ τὸ ἐνδοξότερον οἱ χαρακτήρες διὰ φωτοειδοῦς χρώματος διεχρώννυντο. ταῦτα δὲ τύπος τις καὶ οἷον προμήνυμα τῆς δευτέρας αὐτοῦ φρικ τῆς παρουσίας ἐτύγχανε. — τὸ οὖν μέλλον φῶς τὸ ἀϊδιόν τε καὶ ἀσύγκριτον καὶ ἀπρόσιτον διὰ τοῦ νῦν ὁρωμένου ἐμυσταγώγει. 113 αὐτ τοκάθαρσις. Ρ. 558, Α.) 144 συγκρατεί την ζωὴν ἡμῶν.... νευρῶν τὴν ψυχὴν ἡμῶν καὶ συντονωτέραν πρὸς τὸ πνευματικὸν ἀποτελῶν. ὕδωρ ζων τουτέστι πνευματικὴν διδασκαλίαν, ἄρδουσαν τὰς ψυχάς. 538, 116 5. δακρύει, ἵνα πᾶν στήσῃ δάσ κρυον, ὅπερ ὁ ἐκ τῆς ἁμαρτίας καπνὸς ἡμῖν προὐξένησεν. τοῦ ὑγροῦ τὸ βάρος ἀποσκευάζεσθαι 116 τὸ ἀμετάθετον εἰ τὸ εὐεπίστροφον ορε Ρ. 538, 416: μεμαλάκισται) πάντα ὅσα πρὸ τοῦ σταυροῦ ὑπομεμενηκώς, τα βα πίσματα 116: μαλακίαν) νόσος μέν ἐστι ἡ χρονια παρατροπὴ τῆς τοῦ σώματος Έξεως, μαλακία δὲ ἀρχὴ χαυνώσεως σώματος, προ άγγελος νόσου. — ἐπὶ δὲ ψυχῆς νόσος μὲν ἁμαρ τίας ἐνέργεια, μαλακία δὲ χαύνωσις λογισμοῦ πρὸς συγκατάθεσιν ἐνεργείας. αυτοζωή 417 τῆς τοῦ Θεοῦ θεωρίας ἡ κατατρύφησις. 117 ζωής... θανάτῳ μή διακοπτομένης, 117 τὸ ἀμετάπτωτον καὶ ἀμετάθετον τῆς ὑποσχέσεως. 2, 7. ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἐκένωσεν. κενώσει αυτοκάθαρσιν αυτοζωή, 131 αὐτοζωὴ εἰ αὐτοάγιος Αὐτοαλήθεια ρ. 414, Α. τὸν Θεὸν καὶ αὐτόθεον. αὐτόθεον αὐτὸ Θεὸν ΧΧΙΙΙ, 425. Α. αυτο φιλανθρωπία. 432. Α. ἅγια καὶ αὐτοαγιότητα, αυτοαγιότης, αὐτοαγιότητα
col. 815–816page 41 of 98
PG 36:815117 τοῖς αὐτοῖς ἐμφιλοχωρῆσαι, ἡμετέροις πάθεσι. 122: ἡ οἰκονομικὴ Ρ. 538, Ε.) 148 ἔστι δὲ ἡ ἀνάστασις οὐκ ἄλλο τι, ἀλλ᾽ ἢ πάντως ἡ εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατάστασις. 118 τὸν δὲ ᾅδην φησὶν ὁ μέγας Βασί λειος κοινόν τινα τόπον εἶναι ἐν Τ. 1, 497, ψυχαίς. ἐσωτάτῳ) μεσαιτάτῳ. δι' οὗ τὴν κάθοδον εἶναι) δι' οὗ ἡ κάθοδος. οὐ γὰρ δὴ ἔξωθεν. ἐπιτεταγμένη) αποτεταγμένη. Εξω δεν: κἂν ὁ Ἡσαίας πλατύνειν λέγει τὸ στόμα αὐτοῦ τὸν ᾅδην, τροπικώτερον τοῦτο λέγει, ἵνα παραστήσῃ τὸ ἀδρὸν τῶν ἀπολλυμένων. 118 αἰνιγματιστὰς καλεῖ τοὺς περὶ Εὐνό μιον (539, Α.) διὰ τὸ γρίφον καὶ σκολιὸν καὶ σκοτεινὸν τῶν αἰνιγμάτων. 118: τὸ τοῦ λόγου δυνατόν 539, Β.) τὴν ἐν λόγῳ δύναμιν καὶ κομψείαν. 118 ὅταν... τότε δὴ τότε -. 118 ἡ ἀπερίεργος πίστις καὶ ἀσυζήτητος. Ρ. 539, τὸ τοῦ λόγου κομψόν) 118 τὸ κομψὸν καὶ περίεργον τοῦ λόγου. Ρ. 118 ἀπεριέργως τε καὶ ἀτεχνολογήτως. 539, 119 8. στραγγαλιάς δε βιαίων δογμάτων & καὶ βίαια εἶναι δοκεῖ, ὡς τῇ ἀνάγκῃ τῶν συλλογισμῶν τε καὶ διλημμάτων πρὸς συγκατάθεσιν τοὺς ἀφελεστέρους έλκοντα. συγκατάβασις ἐν τῇ οὐσίᾳ τὸ ἀπαράλλακτον διασώζειν, 122 ἐπεσκέφθημεν γὰρ ὄντως τῇ τοῦ νοητοῦ ἡλίου ἀνατολῇ ἐξ ὕψους τῆς αὐτοῦ θεότητος. Ρ. 541, κενωθέντι δι' ἡμᾶς) 122 κέ νωσιν μὲν οὖν ὠνόμασεν 122 ). τὴν εἰς φύσιν ἀνθρωπείαν ταπείνωσιν, μορφὴν δὲ τὴν φύσιν, τὴν οὐσίαν. ὡς γὰρ τὸ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχειν ἴσον δύναται τὸ ἐν οὐσίᾳ Θεοῦ ὑπάρχειν, οὕτω καὶ τὸ μορφὴν ἀνειληφέναι δούλου ἐν τῇ οὐσίᾳ τῆς ἀνθρωπότητος τὸν Κύριον ἡμῶν γεγεννῆσθαι σημαίνει. 122 τὴν ἀρχῆθεν γένησιν του Μονο γενοῦ;. 123 τὸ πρῶτον κεφάλαιον καὶ πάντα τὰ ὑπὸ τοῦτο ἀναφερόμενα καλῶς μεταχειρισάμενος. 125 τ. ἡμεῖς δὲ πλατικώτερον περὶ τού του λέξομεν. Γ. 119 ν. 5. οὐκ ἔφθασε κατὰ μέρος καὶ τὰ ἀπὸ της θείας Γραφῆς ἐπ᾿ ἐλαττώσει τοῦ Μονογενοῦς ὑπ' αὐτῶν προτεινόμενα ἑρμηνεῦσαί τε καὶ συμβιβάσαι, 540, Α.) 119 ἐν τῷ προσλαβόντι λόγῳ. τὰ δ' αὐτὰ ἐπιχειρήματα καὶ στροφὰς (λέγει) διὰ τὴν πλοκὴν τῶν διλημμάτων καὶ τῶν παραλογισμῶν, καὶ διὰ τὸ συνεστραμμένον καὶ σχολιὸν αὐτῶν. Ρ. 541, Α. ) 120 δύο γεννήσεις ἐπὶ τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ οἶδεν ὁ λόγος, τὴν μὲν ἄνω ἐκ τοῦ Πατρὸς ἀμητόρων, τὴν δὲ κάτω 121 ἐκ τῆς Παρ θένου ἀπατόρως 121 ἄνθρωπος κτίζεται δι' ἡμᾶς, βουλήσει τοῦ Πατρὸς τὴν ἡμῶν σάρκα περιβαλόμενος. 641, 191 καθεὶς εἰς κένωσιν ἑαυτὸν Ο μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ... ἐδούλευσε καὶ τοῖς Α. αὐτοκύριος, τ. αὐτοάγαθος ᾅδης τὸ στόμα, τὴν ψυχὴν πλατύνειν τῶν βιαίων συναλλαγμάτων ΧΧΙΧ προλαβόντι άμητόρως οἱ ἀπα τύρως, αμήτωρ εἰ ἀπάτωρ 123 ν. ότε μάλλον τελεώτερόν τε τούτοις (8. συνέσται (ὁ Κύριος ) και καθαρώτερον, τῶν ἐσόπτρων λυθέντων. Ρ. 542, Α.) Γ. 123. ἡ ἐπαγγελία τοῦ παρόντος οὐκ ἀπαρνεῖται... τὸ μέλλον, ἀλλὰ παρεκτείνεται τούτῳ. 124 ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι... ἕκαστος (80. ... κατὰ τὸ ἑαυτοῦ μέτρον ἐξ ἑνὸς νοητού ἡλίου διαυγάζεται, καὶ κατ᾽ ἀξίαν ἕλκει τὴν χαρὰν καὶ τὴν εὐφροσύνην, ἀναλόγως ἐκεῖθεν ἐπιμετρουμένην. 124. ἀνοηταίνεις προφανώς. Ρ. 542, Ε. 125 (ὁ Υἱός) καθυποδὺς τὴν διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὑποταγήν. έβλα 543, Α.) 125 καὶ τοῦτο φήσμησαν εγκαταλελείφθαι ὑπὸ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς ἑαυτοῦ θεότητος, ὡς φοβουμένης τὸ πάθος, ἐρεσχελήσαντες. 125 οὗτοι ()... τῇ σαρκὶ ἀντὶ ψυχῆς λογικῆς τὴν θεότητα χρηματίσαι ἐρεσχελήσαντες, τὰ τῆς ψυχῆς πάθη, τὸ δειλίας λέγω καὶ τὰ συστέλλεσθαι καὶ φόβῳ πολλάκις ἀφίπτασθαι τῆς σαρκός, τῇ θεότητι προσῆπτον, ταύτης τῆς αἱρέσεως καὶ Ὠριγένης ἐστίν. Ρ. 543, 126 δραματουργίαν δὲ ὁ ἅγιος τὰ ὑπὸ τοῦ Σωτῆρος ἐκ προσώπου τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως κέκληκεν, οὐ τὴν ψευδῆ πλάσιν οὕτω λέγων· τοιαῦτα γὰρ τὰ δράματα· ἀλλὰ τὴν προσ Εαί. ν. ἀπάτωρ. Τ. 111, 59. ἀμήτρια ἀμήτορα, τῇ τοῦ νοητοῦ ἡλίου, μορφήν ανειληφέναι δούλου, ἴσον, ίσος γέννησιν, αναφέρεσθαι υπό τι 'Ανάγεσθαι ὑφ' ένα λόγον 100 πλατυκώτερον. πλατικώτερον Πλάτο τυχώτερον) ἱστορεῖν τι.
col. 817–818page 42 of 98
PG 36:817μαρτυρία καὶ ἀκριβοῦς ἐγγύτητος καὶ ἀπαραλλαξίας σημεῖον. του ἀπαραλλαξία Ισότης ωπικὴν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως διάθεσιν, ἣν ὡς ἄν· ἑαυτοῦ ποιεῖν 5, 9, συμφωνίας θρωπος ἀληθῶς χρηματίσας ὁ ὑπερούσιος ὑπεδύετο. 543, 196 ἵνα... κἀγὼ μεταλάβω τῶν ἐκείνου, τῆς καθαρότητος φημι, τῆς ἀπαθείας τε καὶ θεώσεως, διὰ τὴν πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην φύσ σιν.. σύγκρασιν. τὸν βίον, διὰ τὸν ἀπὸ τῶν παθῶν ζόφον καὶ την πλάνην. σκότος.. καλεῖ τὸν ἄνθρωπον διὰ τὴν παχύτητα καὶ τὴν ἐπιπρόσθησιν τῆς σαρκός. Γ. 196 Ι. διὰ τὸ πρόβλημα τῆς σαρκὸς, ήγουν διὰ τὸ ὁρώ μενον. ἐκεῖνος (καὶ Θεὸς ἦν ἀπρόσιτός τε καὶ ἀκατάληπτος, ἡμεῖς δὲ χοῦς βαρὺς καὶ ὥσπέρ τισι πέδαις ταῖς τῆς συγγενούς ύλης προσ παθείαις κατεχόμενοι. ν. 544, Β.) 127 8. προθυμότερον τούτοις ὀρέξει χείρα βοηθείας. Ρ. 544, Β. μὴ δὲ [] γὰρ Σαβέλλιοι τῷ ῥητῷ τούτῳ παραφθειρίσθωσαν []) 197 ἐπὶ φθορᾷ παρεισπεσέτωσαν τῶν ἀκροωμένων. Ρ. 544, όλοι θεοειδεῖς ὅλου Θεοῦ χωρητικοί και μάνου) 127 οὐδὲ μίαν περὶ Θεοῦ θεω ρίαν ἐν ἑαυτοῖς φέρομεν διὰ τὸ ἐπιπροσθοῦν κάλυμμα τῷ νοι, ἢ μικράν τινα φαντασίαν. τότε δὲ ὅλοι θεοειδεῖς ἤτοι θεῖοι ἐσόμεθα καὶ ὅλης τῆς θεότητος χωρη τικοί, ὅλης δὲ τῆς χωρητῆς πρὸς τὴν ἑκάστου κάθαρσιν. ἡ μὲν γὰρ πανταχοῦ πάρεστι καὶ τὰ πάντα πληροί, ἕκαστος δὲ ὅλην οἴεται ἔχειν, ὅλος θεοειδής γενόμενος καὶ μηδένα τόπον ἔχων ἀφώτιστον. καὶ ὡς ἐν ἀμυδρῷ εἰκόνι εἰπεῖν, ὥσπερ ὅλου τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς ἕκαστοι μετέχειν λεγόμεθα, τοῦ ἐφικτοῦ μετέχοντες. λοιπους κακούργως επιφυόμενοι ρήμασι. Γ. 497 τὸ... ἓν ἐπὶ τῶν ἀσωμάτων, καθώς φησιν ο μέγας Βασίλειος, ή δυνάμει, ἢ ἐνεργεία, η βουλήσει, η ουσίᾳ λέγεται. Γ. 493 7. έτεροούσιος Φ. 645, Β.) 198: οὐ· κυρίως) ἐνηλλαγμένως διὰ τὴν ἔνωσιν, ήγουν οὐ κυρίως. Γ. 130 ἔνια... ἐκ γενετής οὔτε ὕψιν, οὔτε ὀδόντας ἔχει, ἀλλ' οὐ λέγεται νωδά, ούτε τυφλά, άλλ' ὅτε πεφυκότα ἔχειν, οὐδαμῶς ἔχει. εἰς αἴτιον καὶ ἀρχὴν τὸν Πατέρα ἀναφέρεσθαι 131 ζῆν δὲ διὰ τὸν Πατέρα λέγεται Ευ. 6, 58), ὡς εἰς αἴτιον αὐτὸν ἀναφερόμενος. ὁ δέ γε μέγας Βασίλειος· εἰ διὰ τὸν Πατέρα, φησίν, ὁ Υἱὸς ζῇ, δι᾿ ἕτερον καὶ οὐ δι' ἑαυτὸν ζῇ. ὁ δὲ δι᾽ ἑτέρου ζῶν, αὐτοζωὴ εἶναι οὐ δύο ναται. οὐδὲ γὰρ ὁ κατὰ χάριν ἅγιος αὐτοάγιος. δ 131 οὐκ ἄτοπον τὸ τὴν τοῦ Θεοῦ σοφίαν καὶ δύναμιν.. τῆς κατὰ μέρος ἐπιστασίας προσδεῖσθαι; 131 ἦπου καὶ παιδαγωγεῖον καθ᾽ ὑμᾶς αὐτοῦ ὑπανοίξομεν —; 131: ἀλόγιστά τινα συνείρειν καὶ ἀδιανόητα. 431 ὁρᾶτε, πῶς εἴσω δικτύων ἁλίσκεσθε; Ρ. 547, ἢ δῆλον, ὅτι τῶν αὐτῶν πραγμάτων τους τύπους ἐνσημαίνεται... ὁ Πατήρ...;) 152 ἐνσημαίνεται) ἀντὶ τοῦ ἐννοεῖ. θεοπρεπῶς γὰρ νοῶμεν τὸ ἐννόημα, θελήματος διάδοσιν, οἷόν τινος μορφῆς ἔμφασιν ἐν κατόπτρω, εἰς Υἱὸν ἀχρόνως δια ικνούμενον 132 ἡ ἐκ μὴ ὄντων τῶν ὄντων παραγωγή. τὴν ἐκ μὴ ὄντων εἰς τὸ εἶναι τῶν ὄντων παρα γωγήν. 132: οικονομίαν τε καὶ συντήρησιν 547, τὸ οἰκονομεῖσθαι καὶ συντηρεῖσθαι. Ρ. 548 Α. τυποῦσθαι) 133 σχηματίζεσθαι. 548, 133 ἐπεὶ ἐγγὺς τοῦ Θεοῦ ἡμέν ποτε, οὐ τόπῳ, ἀλλὰ προαιρέσει, διὰ δὲ τὴν ἁμαρτίαν εκπεπτώκαμεν, προσφυῶς ἀποκατάστασις καὶ ἐπάνοδος λέγεται ἡ ἡμετέρα πάλιν πρὸς Θεὸν οἰκείωσίς τε καὶ ἔνωσις. Ρ. 549, 134 πρὸς τὸν νοῦν μόνον τῶν βημάτων ἀποβλέψας, τῆς τάξεως οὐκ ἐφρόντισεν, ο δή τῆς γοργότητός ἐστιν ἴδιον. Γ. 154 ποῦ γὰρ ἐκείνῳ τὸ διασχεῖν τὸ κα ταπέτασμα τῆς σαρκὸς καὶ διιδεῖν ἰσχύσαι τὸ τῆς θεότητος ἄδυτον; εἶδεν ὁ καρδίαις εμβατεύων, πρὸς ὅτι βλέπων οὗτος ἱκέτευε, καὶ ὅτι οὐ πρὸς τὸ Ρ. 545, Ε. ) 430 τὸ.. οὐ δύναται ἀφ' θεῖον εἶχε τὴν ψυχὴν ἀτενίζουσαν. μηδέ. παρεισφθειρέσθωσαν παρεισπεσέτωσαν παρεισφθεί ρεσθαι εισφθείρεσθαι Γ. 214 ν. πι. ρήσθω ἡμῖν, τιον ἀναφέρεσθαι ὑπὸ τὴν πατρικὴν αἰτίαν ἀναφέρεσθαι 1. 257 ἀναφορὰ νεσθαι αναστάσεως εἴτουν ἀποκαταστάσεως. ἀνάστασιν ἀποκατάστασιν τι
col. 819–820page 43 of 98
PG 36:819Ρ. 850, Α.) Ρ, 155 δι' ὧν ἐπιχειρημάτων ἢ μᾶλλον εἰπεῖν ἐρεσχελημάτων κατὰ τοῦ Υἱοῦ ἐσπουδάσαμεν,... διὰ.. τούτων μᾶλλον νενικήμεθα τὸν Πατέρα. Ρ. 550, Β.) 156 (Χριστός) δεικνὺς ἀπαρ χὴν, ὥς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος, καὶ τὸ ταύτης ἄμω μον ἐπιδεικνὺς τῷ Πατρί. 136 (Χριστός) αἰτεῖ... κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ὡς δὲ Θεὸς χορηγεῖ. Γ. 136 οὐ γὰρ ἀπέθετο τὴν προσληφθεῖσαν σάρκα, ὡς οἱ τὰ τῶν Μανιχαίων φρονοῦντες ἐρεσχελοῦσι λέ γοντες, ὡς ἀναληφθεὶς ὁ Χριστὸς ἀπέθετο ταύτην καὶ γυμνῇ τῇ θεότητι ἀνῆλθε πρὸς οὐρανούς. Ρ. 550, 136 το... σκοπιμώτατον τέ λος αὐτῆς τῆς ἐνανθρωπήσεως) τὸ θεωθῆναι τὸν ἄνθρωπον ἦν. Ρ. 550, Ε. ὁ συντελεστὴς καὶ μεταποιητής) Γ. 457 αὐτὸς γὰρ καὶ ἐποίησε πάντα καὶ συντε λέσες καὶ μεταποιήσει. 137 (ὁ Εὐαγγελιστής) τῷ Υἱῷ τὴν τοιαύ την γνώσιν ἀνέθηκε Ρ. 551, Α. τὰ οἷον ἐν χρῷ [] τοῦ τέλους) 137 ; ἐν χρῷ) ἤγουν ἐγγὺς τοῦ τέλους. 437 (ὁ Χριστός) διά... τὴν τῆς ὑποταγῆς ταυτότητα καὶ τὴν ἀδιάσπαστον ἔνωσιν .. ζωοποιός έχρημάτισεν. ἡ καθ᾽ ὑπόστασιν ἔνωσις, ἡ ἄῤῥητός τε καὶ ἀδιάρρηκτος. 137: ἰσχναῖς ἐπινοίαις ἤτοι λε σταῖς τοῦ νοῦ φαντασίαις χωρίζειν τὸ πρόσλημμα τοῦ προσλαβόντος. 137· ἀνθρώπων οὐσιωδῶς ἡ τῶν μελλόντων κατηγορεῖται ἄγνοια, ὡς ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ πολὺς τὰ θεῖα, τὸ τῆς Δαμασκοῦ θρέμμα, φησίν. 551, Β.) 138 ταύταις ταῖς ἐξηγήσεσι καὶ ἑτέραν ἐπιφέρει γλαφυρωτέραν ἐξήγησιν, ἧς ἐξηγητής ὁ μέγας Βασίλειος. 551, 138 μόνῃ τῇ πρώτη φύσει τὴν γνῶσιν πάντων ἀναθείς. 438 τ. (τὸ πρόσλημμα εἶνε τὸ πάσχον απαφθαρτισθέν... τελείαν ἀπάθειαν ἔλαβε. Ρ. 551, 138 δέησις μέν ἐστιν ἱκεσία ὑπὲρ ἀπαλλαγῆς λυπηρών προσφερομένη, προσευχή δὲ αἴτησις ἀγαθῶν. ἐργασίαι εἰ ἐνθυ μήματα. ὅσαι ταπει νότεραι καὶ τῷ ἀνθρωπίνῳ τούτῳ προσεφαρμόζουσαι. σκοπιμώτατον. σκοπιμώτατον τέλος, ν. σκόπιμος ἐν χρόνῳ. χρῷ ο χρόνῳ ἐν χρῷ ἐν χρῷ Ρ. 552, Α. ἄξιον δείσως 139 ἵνα δὲ μὴ περιττός τις δόξῃ καὶ ἔξωρος ὁ περὶ τού των λόγος, χρῆται τῇ καλουμένῃ θεραπείᾳ. 139 τὸ δὲ ἴσως μετριοφρονῶν ἢ καὶ ἐπιεικευόμενος τέθεικεν, ἄξιον ἴσως εἰρηκώς. ἐπιεικείας γὰρ καὶ τὸ περὶ τῶν ὁμολογουμένων ὡς ἀμφιβαλλομένων διστακτικῶς λέγειν. Ρ. 552, Β. τὸ θεῖον ἀκατονόμαστον) 139 τ. 8. όνομα παραστατικὸν τῆς φύσεως αὐτοῦ μὴ ἔχον, Ρ. 552, τὴν ἄλυτον φύσιν) 139 ήτοι τὴν θείαν. ἄλυτος δὲ αὕτη, ὡς ἁπλῆ καὶ ἀσύνθετος, συνθέτων γὰρ τὸ λύεσθαι, καὶ εἰς τὰ ἐξ ὧν συνετέθησαν ἀναλύεσθαι, ἐπεὶ δὲ καὶ οἱ ἄγγελοι καὶ αἱ ψυχαί ἄλυτοί εἰσι, προσέθηκε τὸ καὶ ἰδιάζουσαν. ἄλυτος γὰρ ὑπὲρ πᾶσαν ἄλυτον φύσιν. Ρ. 552, 139 τὸ τῆς ἀερίας χύσεως ὑπόδειγμα. τὸ θεῖον ἀνεννόητον πάντη κατὰ τὴν οὐσίαν καὶ ἀκατάληπτον, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν αἰτιατῶν ὑμνητέον. - 8 μὲν ἐκεῖ νος εἶπε κατ' οὐσίαν, οὗτος εἴρηκε κατ' αὐτόν, ἃ δὲ ἐκεῖνος αἰτιατά, οὗτος περὶ αὐτόν. περὶ δὲ αὐτὸν εἶεν ἂν αὐτά τε τὰ δημιουργήματα καὶ οἱ προνοητικοὶ τούτων λόγοι. Ρ. 552, 139 Εκ τε οὖν τῶν περί αὐτὸν σκιαγραφοῦμεν τὰ κατ' αὐτόν, καὶ ἐκ τῶν όρω μένων λαμβάνομεν ἐμφάσεις τινὰς περὶ Θεοῦ, ὅπερ γὰρ ἐν αἰσθητοῖς ἥλιος, τοῦτο ἐν νοητοῖς Θεός, καὶ πάλιν, ὥσπερ ἅμα ἡλίου δίσκος καὶ ἀκτὶς καὶ φῶς, Ο οὕτω Πατήρ, Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα. καὶ αἴτιον μὲν τοῖν δυοῖν ὁ Πατήρ οὐ πρεσβύτερος δέ, καθάπερ οὐδ᾽ ἐκείνων ἥλιος. καὶ ὥσπερ τὸ πῦρ καυστικὸν καὶ φωτιστικόν, οὕτω καὶ ὁ Θεός, καὶ ὥσπερ ὁ γνόφος ἀμαυρὸν καὶ ἄσχετον, οὕτω καὶ ὁ Θεὸς εἰς γνῶσιν. ἄλλην οὖν ἀπ᾿ ἄλλου φαντασίαν συλλέγομεν. δεσμὸν δὲ τὸ σῶμα ἐκάλεσεν, ᾧ καθάπερ τινὶ δεσμῷ νοῦς καὶ ψυχή συνδέδεται. 140 όπερ καὶ πολλοὶ τῶν ἔξωθεν α σμωτήριον καὶ τάφον ὠνόμασαν τὴν ἰσχνότητα δὲ τῆς φαντασίας διδάσκει το ίνδαλμα, καὶ ίνδαλμα μὲν διὰ τοῦτο τῆς ἀληθείας δὲ διὰ τὸ εἶναι τὸν Θεόν, εἰ καὶ μὴ ταῦτα, ἃ περὶ αὐτοῦ φανταζόμεθα. διπλούν δὲ τὸ ἴνδαλμα, ποτὲ μὲν ἐπὶ τοῦ παντάπασιν ἀνυποστάτου, ὡς ἐπὶ σκιᾶς καὶ κατόπτρου, ποτὲ δὲ ἐπὶ τοῦ μετέχοντος ἀληθείας τινός, ὡς ἐπὶ τοῦ παρόντος. ή παράθεσις δὲ τῶν ὀνομάτων διαποροῦντός ἐστιν, ὡς μηδενὸς οἰκείως τὴν θείαν εὑρισκομένου παραστῆσαι οὐσίαν. σήμα τάφος διὰ τοῦτο.
col. 821–822page 44 of 98
PG 36:821κατὰ δύναμιν ἄπειρον καὶ ἀπεριόριστον παράγων, καὶ οὐ παράγων μόνον, ἀλλὰ καὶ συντηρῶν καὶ συν έχων τὰ γεγονότα καὶ δύναμιν αὐτοῖς εἰς τὸ εἶναί τε καὶ συνέχεσθαι χορηγῶν ἐπέῤῥωσε τὸ σῶμα ἡμῶν δύναμιν,... τὴν κατὰ παθῶν ἐνθεὶς αὐτῷ. Ρ. 559, Ε. 583, 140 (ή Θεός φω· συνέσεως αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀριθμός, ἀλλὰ καὶ παντὸς νή) ήν. μετὰ τὴν ὁ ὢν τίθησιν, ἀπὸ τοῦ αἴθειν ἐτυμολόγου καὶ νοῦ καὶ σοφίας ὑπερίδρυται λογῶν, ὁ σημαίνει τὸ καίειν, ὡς Πλάτων, ἢ θέειν, ὃ σημαίνει τα τρέχειν διὰ τὸ ἀεικίνητον καὶ δαπα νητικὸν τῶν μοχθηρῶν ἔξεων, ὡς: τοῖς περὶ ταῦτα κομψοῖς Ρ. 553, Α., τοῖς περὶ ταῦτα τεχνικοῖς δοκεῖ, εἰ καὶ ἐγγὺς ἐστι τῆς ὁ ὢν φωνῆς καὶ πως καὶ οὐσίαν παραδηλοί, διὰ τὰ· ὁ Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον ἐστίν ἀλλ᾽ οὖν τῶν πρός τι ἐστί. Ρ. 553, Β.) Γ. 144 Β. διττής... ταύτης οὔσης τῆς οἰκονομίας), τῆς μὲν ὑπὲρ τὸ σῶμα, ὑφ᾽ ἧς ᾠκονόμηται καὶ διεκυβερνάτο τὰ καθ' ἡμᾶς πρὸ τοῦ σαρκωθῆναι τὸν ἐνυπόστατον τοῦ Θεοῦ Λόγον, τῆς δὲ μετὰ τὸ σαρκωθῆναι καὶ μεθ' ἡμῶν ἀναστραφήναι. Ρ. 553. ἵνα [] ὡς τὸν Θεὸν ἐν ἑαυτῷ φέρων ὁ τούτων τι κατορθῶν, μᾶλλον ἐπείγηται πρὸς τὸ τέλειον καὶ τὴν ἐξ ἀρετῶν οἰκείωσιν.) 141 ν. πι. υἱοὶ Θεοῦ χρηματίσαντες καὶ ἔνοιχον σχόν τες θεόν. Γ. 141 τῶν ἄλλων σπουδαίων ἀνδρῶν, ὧν Θεὸς ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἐξ ἀρετῆς οἰκείωσιν. 141 κ. 5. (ἀσκητικοὶ πόνοι) δι' ὧν πρὸς τὸ ὕψος τῶν ἀρε τῶν ἀνατρέχομεν, ἐξ ὧν πλουτεῖ τις τὸ ἔνοικον ἔχειν Θεόν, ἐξ ἀρετῶν Θεῷ οἰκειούμενος. δεῖ δὲ καὶ ἐλπίζειν τὰ σωτηριώδη διὰ τὸ πάγιον τῆς τῶν ἀρετῶν ἕξεως. παρέλκον δὲ τὸ δὲ ἐν τῷ, ταῦτα δὲ τῆς οἰκο νομίας ἐκ περισσοῦ κείμενον κατὰ ᾿Αττικούς. 141 κατὰ ἀμυδράν εἰκόνα εἰπεῖν. 141 τὰ τρία πρόσωπα, ἀδιαστάτως ἀλλή λων ἄχρις ἡμῶν συγκαταβαίνοντα νενόηκε Εν. 14, 7. 9.) δρασιν τὴν γνῶσιν καλῶν, ἐπεὶ καὶ ὁ ὀφθαλμὸς ψυχῆς ὁ νοῦς, οὗπερ ἡ γνῶσις. Ρ. 554, Β.) Γ. 142 εἰ δέ τις διὰ τοὺς λόγους τοῦ τεχνίτου καὶ αὐτὸν τὸν τεχνίτην φήσεις τους οικοδομήμασιν ἐνυπάρχειν, οὐ πόρρω τοῦ λόγου πε σεῖται. Γ. 142 ὡς λόγος δὲ ὁ Υἱὸς ὑμνεῖται παρὰ τῷ Εὐαγγελιστῇ Ρ. 554, Β. σοφία δέ, ὡς ἐπιστήμη θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων) 142 λέγεται δὲ σοφία ώς τοὺς λόγους πάντων ἐν ἑαυτῷ προέχων, τῶν τε θείων καὶ ὑπὲρ ἡμᾶς καὶ τῶν ἀν θρωπίνων καὶ καθ' ἡμᾶς, καὶ κατὰ τὸν μέγαν εἰπεῖν Διονύσιον, ὡς πάσης σοφίας υποστάτης. οὐ γὰρ μό ναν οὗτος πάσης σοφίας υπερπλήρης ἐστὶ καὶ τῆς Ρ. 554, Β. ἀλήθεια δέ, ὡς ἔν, οὐ πολλὰ τῇ φύσει. τὸ μὲν γὰρ ἀληθὲς ἔν, τὸ δὲ ψεῦδος πολυσχεδὲς []) 443 λέγεται δὲ ἀλήθεια, ὡς ἕν, οὐ ᾽ πολλὰ τῇ φύσει. ἁπλοῦς γὰρ καὶ εἷς ὁ λόγος ἐστὶ τῆς ἀληθείας, ποικίλον δὲ τὸ ψεῦδος καὶ πολυσχεδές. ή θέειν, ὃ ση μαίνει τὸ τρέχειν, Θεός διακυβερνάν κυβέρνησις τῆς κτίσεως. ἵν', ἀλλ᾽ ἐπὶ τὰς τοῦ Υἱοῦ ἔλθωμεν, ὅπερ ὠρμήθη 5 λόγος, Β. λέγειν ώρμήθη ο μοι λέγειν ὁ λόγος ἀπ' ἀρχῆς ὥρμησε, Ρ. 554, τοῦ Πατρὸς σφραγὶς καὶ χαρακτήρ ἀψευδέστατος) τοῦτον γὰρ ἐσφράγισεν ὁ Θεός 554, ) 143 οἱ μὲν ἄλλοι πάντες φῶς φασὶν αὐτὸν λέ γεσθαι... ὡς ἀπρόσιτον τῇ ἐν θεότητι δόξῃ... καὶ ὡς τῇ λαμπρότητι τῆς γνώσεως τοὺς κεκαθαρμένους τὸ ὄμμα τὸ ψυχικὸν καταυγάζοντα. 143 οὗ δὲ ἐντολῶν τήρησις, σαρκὸς κάθαρσις, τοῦ ἐπιπροσθοῦντος τῇ ψυχῇ νέφους καὶ οὐκ ἐῶντος και θαρῶς ἰδεῖν τὴν θείαν ἀκτῖνα. οὗ δὲ κάθαρσις, ἔλα λαμψις, οὗ γενομένου, φωτοειδεῖς οἱ ἄνθρωποι καὶ θεοείκελοι χρηματίζουσι. Ρ. 555, Α. τοῖς ὑπὸ νόμον καὶ τοῖς ὑπὸ χάριν). 144 τοῖς τε Ἰουδαίοις τοῖς ὑπὸ νόμον τε οὖσι τὸν διὰ Μωσέως δοθέντα, καὶ τοῖς ὑπὸ τὸ εὐαγ γέλιον. 144: ἡ κατὰ Χριστὸν παλιντοκία. τηρεῖν ἀδιαλώβητον. 144 ἐλευθερῶν κατεχομένους ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ ταύτης προστάτου δαίμονος. Ρ. 555, Β. 145 8. καλῶς οὐκ ἀνάγων, ἀλλ' ἐπανάγων εἴρηκεν, ὡς ἂν δείξῃ, ὅτι ἐπὶ τοιαύτῃ ζωῇ γεγονότες καὶ ταύτης ἀπολισθήσαντες ἐκ ῥᾳθυμίας, ἐδεήθημεν πάλιν τοῦ ἐπανάξοντος. ἄνεισι μὲν γάρ τις, ἔνθα μηδέπω ἀναβέβηκεν, ἐπάνεισι δὲ ἐκεῖσε, ἀφ᾿ οὔπερ ἐκπέπτωκεν, ἀνίστησι δὲ ἐκεῖσε, ἀφ᾽ οὗπερ εκπέπτωκεν. ανίστησι μὲν οὖν ἡμᾶς... πρὸς τὴν μακαρίαν ζωήν καὶ ἀκήρατον ἐπανάγων. ἡ γὰρ παι Χορηγών χωρηγῶν. χορηγός, χορηγία, χορτιγεῖν χορηγός Χορηγία τὴν ἐξ ἀρετῆς ἐξ ἀρετῶν) χορη γίαν τῆς γνώσεως. Χορηγείν 240 χαρίζεσθαι ρηγεῖσθαι, 199 ἐπιχορηγεῖσθαι Γ. 235 τῆς ἐκ Θεοῦ χάριτος ἐκείνοις ἐπιχορηγουμένης τοῖς οἶκος θεν πρὸς τὸ καλὸν ἀποβλέψασι. Πολυσχεδὲς: πολυσχιδές.
col. 823–824page 45 of 98
PG 36:823καὶ ποίημα δογματίζοντες καὶ τῆς τοῦ προβολέως ουσίας ἀλλοτριούντες, μετριοφρονοῦντες ἦσαν περὶ τὸν Υἱόν. Ακοπιαὶ πάντη άλα λοτριούντες τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας καὶ προβολέως τὸν μονογενῆ Λόγον καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. ρούτα ζωή θανάτου γεννήτρια. 445 άνθρωκτίσμα τοῦτο τὸ ἅγιον Πνεύμα) πος μέν, οὐχ ἵνα γνωρισθῇ ἡμῖν, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἄλλως ἀνθρώποις ούσι καὶ σῶμα περικειμένοις διὰ τὸ φύσει ἀπρόσιτον προσομιλῆσαι, ἀλλ᾽ ἵνα... ἡ θεό της τοῦ θεανθρώπου Λόγου, ἑνωθεῖσα... τῇ ἡμετέρα φύσει,... ἅπασαν αὐτὴν... διαναστήσῃ καὶ θεώσῃ. 1.45 ὁδὸς ἀπαρεξόδευτος. σκε τοὺς πολυφαεῖς τῆς σοφίας δεικνύς θησαυρούς. 145 τὰ εὐσεβὴ δόγματα, τρέφοντα ψυχήν καὶ πιαίνοντα. 146: καθαίρειν τὸν ῥύπον καὶ ἀποφορτίζειν τὸ ἐπίπονον βάρος τῆς ἁμαρτίας. Γ. 147 κατὰ πνεῦμα καὶ σάρκα τὴν πρὸς Θεὸν πορείαν ποιούμενος. θεϊκῶς κατὰ τὴν μυστικὴν θεωρίαν επαιρόμενος τῶν ἀνθρωπίνων. διὰ τῶν σωματικῶν καὶ πρακτικῶν ἀρετῶν πρὸς τὴν ἄνω λῆξιν ἐπειγόμενος. Ρ. 586, Β. ἵνα γένη Θεός, κάτωθεν ἀνελθών διὰ τὸν κατελθόντα δι' ἡμᾶς ἄνωθεν ) 147 ἵνα ὑπὲρ τὴν ὕλην διὰ τῆς πράξεως κάτωθεν ἀνελθὼν τῇ ἕξει τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς θεωρίας καὶ γνώσεως, δύλος χάριτι Θεὸς καὶ ἀνείδεος γένοιο. Ρ. 536, Β.) 148: ἐκεῖνο τήρει) τὴν ἐκείνου βῆσιν, τὰς δύο φύσεις Χριστοῦ δηλοῦσαν, της ρεῖν προτρέπεται, καὶ τὰ μὲν ταπεινότερα αὐτῆς τῷ προσλήμματι, τὰ δ' ὑψηλότερα τῇ θεότητι προσνέμειν. ἐξ ἀἰδίου καὶ ἀτρέπτου πεφηνὼς τοῦ Θεοῦ καὶ Πα τρός, ἔχει καὶ αὐτὸς ἐν ἰδίᾳ φύσει τὸ ἀϊδιόν τε καὶ ἄτρεπτον, νεώτατον δὲ κομιδή καὶ τοῖς τῆς ἐναν θρωπήσεως συνδεδραμητός καιροίς. Ρ. 556, Α. Β.) 148 ἀπελαύνονται τοῦ ύψους της θεολογίας, ὅσοι... κατὰ τὰ κτήνη βοσκηματώδεις καὶ ἀλόγως τῇ ἐπιθυμίᾳ δουλεύοντες. Γ. 149 Ευνομιανοὶ καὶ Μακεδονιακοί, τὴν ἐπὶ κακῷ συμφωνίαν ὁμοῦ συμφωνήσαντές τε καὶ συμφρονήσαντες κατὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· κτίσμα γὰρ καὶ οὗτοι κἀκεῖνοι αὐτὸ ἐδογμάτιζον. πάντη τῆς τοῦ προβολέως οὐσίας ἀλλοτριοῦντες· περὶ τὸν Υἱὸν αὖθις ἐσχίζοντες, ἐναντίοι γνώμη γινόμενοι. Ρ. 557, Α. ἢ οὐδὲ βιωτὸς αὐτοῖς ἐστιν ὁ βίος) 149 ἢ οὐδὲ βιώσιμος αὐτοῖς ὁ βίος, ἤτοι ἡ ζωή, ἀλλ᾽ ἀβίωτος καὶ οἷον ζωή τις άζωος. τὸ δὲ ἢ οὐδὲ βιωτὸς αὐτοῖς ὁ βίος, ἐκ τῶν Αἰσχίνου μετείληπται. Ρ. 557, Β.) Ρ. 149 ὁ Πατὴρ τοῦ μονογενούς Λόγου καὶ προβολεὺς τοῦ ἁγίου Πνεύματος δοξασθήσεται. Ρ. 557, Β.) 1. καταχρηστικῶς δὲ καὶ οἱ ἄγγελοι καὶ οἱ δίκαιοι, καὶ ὅσα κατά μετοχὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἁγιάζονται. οὐ γὰρ φύσει ἅγιαι αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, ὡς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος ὁ καυτὴρ μετὰ τοῦ πυρὸς νοεῖται. ἡ μὲν οὐσία αὐτῶν (δε. τῶν οὐρανίων δυνάμεων) ἀέριον πνεῦμα, εἰ τύχοι, ἢ πῦρ ἄλλον κατὰ τὸ γεγραμμένον (Γ. 130 τ. ε.). ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέ τους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς δύο τοῦ πυρὸς φλόγα διὸ καὶ ἐν τόπῳ εἰσὶ καὶ ὁρατοὶ γίνονται, τοῖς ἀξίοις ἐμφανιζόμενοι. 557, 150 πληκτικώτερον αὐτοῖς επιφύεται λέγων· οἱ μὲν οὖν δυσχεραίνοντες καθ' ἡμῶν, ὡς ξένον τινὰ Θεὸν τὸ πνεῦμα εἰσαγόντων καὶ ὑφ᾽ ἡμῶν παρεγγεγραμμένον έξω Ο θεν. παράγραπτον []. Ρ. 557, Ε. Ιστωσαν ἐκεῖ φοβούμενοι φόβον, οὗ μὴ ἔστι φόβος) 150 ν. 1. τουτέστι γινωσκέτωσαν, ἀδε, φόβον φοβούμενοι φοβούμενοι... Θεὸν ἀνακηρύξαι τὸ ἅγιον Πνεῦμα, διὰ τὸ μή φα νερῶς (Γ. 151 παρὰ τῇ Γραφῇ φέρεσθαι Ρ. 557, ἔνδυμα ) 151 ἔνδυμα δὲ λέγει τὸ κάλυμμα, τὴν ἐπίπρυψιν προφάσει γὰρ τῆς τοῦ γράμματος φιλίας τὴν περὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀσέβειαν συγκαλύπτουσι. Πατὴρ ἀπρόσιτον τε καὶ ἀδιάδοχον. τῆς κατὰ Ἐκεῖνο Ἰησοῦς Χριστός παρεγγράφειν καὶ οὐκ ὀνόμασιν κομιδή, νεώτατον παιδι νέῳ κοι μιδή κομιδή, ἀβίωτον ἡγού μένος εἶναι ἐμαυτῷ τὸν λοιπὸν βίον. 36. Τ. ΠΙ, Ρ. Β. παραγράφειν, παρέγγρα στον, Β. παρεγγεγραμμένον, Ιιαί. μ. Δ. ξένον Θεὸν καὶ ἄγραφον. ἀδεὶς δέος δεδιέναι, 200 14, δέδιεν, μὴ ἡ δραστική αύτη κίνησις, κίνησις οὖσα, ἔσθ' ὅτε οὐ κινήσεται, ἀδεὶς δ' ὡς δεδιώς. ἀδεὶς δέος δεδιώς. διὰ τὸ παρὰ τῇ. Φέρεσθαι πρόσχημα φῶς ἀπρόσιτον,
col. 825–826page 46 of 98
PG 36:825φύσιν ἐνότητος παραγραφομένης τὴν πληθυντικήν νων ποιητής, ἡμεῖς δὲ ὕστερον καὶ ὑπὸ χρόνον. φαντασίαν. 151 θεραπευθείσης ἑκατέρωθεν καταλλήλως τῆς ἀσεβοῦς ὑπονοίας. ἔστι γὰρ ὥσπερ θεραπεία τῶν μὲν περὶ τὸ ἓν πλανωμένων ὁ ἀριθμὸς τῆς τριάδος, τῶν δὲ εἰς πλῆθος ἐσκεδασμένων ὁ τῆς ἑνότητος λόγος. τό γε εἰς αὐτὸ ἧκον πάντας φωτίζει. Ρ. 558 Α. ὁ ἄλλος παράκλητος) 151 ν. 8. τὸ ἄλλος ισότητος ἕνεκεν, ἀλλ᾽ οὐκ ἐλαττώσεως εἴρηται. ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ὁμοφυῶν ἄλλος καὶ ἄλλος λέγομεν, οἷον ἄλλος Πέτρος καὶ ἄλλος Παῦλος, ἐπὶ δὲ τῶν ἑτεροφυῶν ἄλλο καὶ ἄλλο, οἷον ἄλλο βοῦς καὶ ἄλλο ίππος. Ρ. 558, Α. ἐφαντάσθη) 151 εφαντάσθη μὲν οὖν τοῦτο διὰ τὸ ἀμυδρὸν τῆς ἐλλάμψεως ἔστι γὰρ φαντασία μὲν ἡ ἀμυδρὰ περὶ Θεοῦ κατά ληψις, γνῶσις δὲ ἡ τρανοτέρα. ο μέγας Βασί λειος εγώ, φησί, καὶ τὸν Γαβριὴλ τὰ μέλλοντα προλέγειν οὐδαμῶς ἄλλως φημι, ἢ τῇ προγνώσει τοῦ Πνεύματος. 152 οι... ἄγγελοι εἰ καὶ ἤρξαντο, ἀλλὰ τὸ ἄφθαρτοι εἶναι κατά χάριν ειλήφασι καὶ τοῦ εἶναι οὐ παύσονται 558, εἰ τέταχται μετ᾿ ἐμοῦ, πῶς ἐμὲ ποιεί Θεόν;) 152 μὴ ὂν αὐτὸ φύσει Θεός, κατὰ τὸν λῆρον ὑμῶν. ἢ πῶς συνάπτει Θεότητι, ἀπεῤῥι γμένον αὐτὸ τοῦ Θεοῦ; φύσει γὰρ ἅγιον ἐν καὶ φύσει Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἁγιάζει τε καὶ θεοὺς ποιεῖ τοὺς ἀνθρώπους θέσει καὶ χάριτι. καθ᾽ ὑμᾶς μεθ᾽ ἡμῶν τάττεται, ταῖς ἐμὲ ποιήσει Θεόν; τὸ γὰρ ἄλλοις τὴν θέωσιν χαριζόμενον φύσ σει Θεός ἐστι. Ρ. 558, Ε. 559, 153 θεολόγοι μὲν οὖν παρ' Έλλησι Πλάτων τε καὶ Ἀριστοτέλης, καὶ πρὸ τούτων Εργῆς, ὁ ἐπικληθεὶς παρ' ἐκείνοις Τρισμέγιστος καὶ πρὸς τούτοις ἢ μετὰ τούτους ἕτεροί τινες. Η θεολογικώτεροι δὲ πάντων Πλάτων τε καὶ Ἀριστοτέλης. πλὴν Πλάτων τε καὶ Ἑρμῆς οὐδαμοῦ τῶν παρ' αὐτοῖς συγγραμμάτων νοῦν εἰπόντες τὸ πνεῦμα εὑρί σκονται, καίτοι περὶ Θεοῦ πολλαχοῦ φιλοσοφήσαντες. Αριστοτέλης δὲ καὶ Αναξαγόρας καὶ 'Ερμότιμος ὁ Κλαζομένιος μνημονεύσαντες τούτου φαίνονται. Αριστοτέλης γάρ, νοῦν εἰπὼν τὸν θύραθεν ἐπεισιέναι καὶ μόνον εἶναι τοῦτον θεῖον συγ γίνεσθαί τε καὶ ἐνοῦσθαι ταῖς ἤδη τελειωθείσαις ψ 152 Εξομολογουμένως τε καὶ αὐτοπίστως χαῖς, σαφῶς τοῦτο ἐσήμανεν. ἤδη δὲ καί τινες τῶν καταβάλλων τοὺς Πνευματομάχους. Ρ. 558 Γ. 152 ν. ἔσται λοιπὸν ἡ θεότης ἐλλιπής, καὶ τὸ ἅγιον ἔχουσα. ἔχοι δ' ἂν πῶς, μὴ τὸ Πνεῦμα ἔχουσα; Ρ. 558, ώσπερ [] ἄμεινον τῷ Θεῷ, εἶναί ποτε ἀτελεῖ) Γ. 152 ὥσπερ κρεῖττον ὂν τῷ Θεῷ, τὸ εἶναί ποτε ἀτελεῖ. Αττικὸν δὲ τοῦτο. Ρ. 588, 152 εἰ οὖν μὴ ἀπαρχῆς ἦν τὸ Πνεῦμα), ἦν ὅτε οὐκ ἦν, καὶ μεθ' ἡμῶν λοι τὸν καὶ ὑπὸ χρόνον ἔσται.: ὁ μὲν γὰρ Θεός) αὐτῶν τῶν χρόνων καὶ τῶν αἰών τὸ γε ἦχον εἰς, ὅσον τὸ εἰς σὲ ἦχον. Εν. φαντάζεσθαι ἐξομολογ. ἀκριβείᾳ ὅσπερ. ἄμεινον δν ἀπ' ἀρχῆς, στο ἀπαρχῆς. κατά. απερρηγμένον. θεοί διὰ τριάδος προσκυνουμένης. αὐτῶν ἁλίσκονται Θεολόγοις) θεολόγοι δὲ Ελλήνιον Ἑρμῆς, Ορφεύς, "Ομηρος, Πλάτων και Αριστοτέλης. καθ᾿ ἡμᾶς, τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος· ἡμεῖς ἐὰ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν, νοῦν Χριστοῦ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐνόησαν. καὶ Ἀναξαγόρας δί, νοῦν εἶναι τοῖς οὖσιν εἰπὼν τὸν αἴτιον τῆς τάξεως καὶ ἁρμονίας οὐ μακρὰν τῶν καθ' ἡμᾶς ἤλασε. τί γὰρ ἄλλο ὁ προ φήτης Δαυίδ, εἰρηκώς· τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτ τοῦ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν ἢ τοῦτο ἐδήλωσε; Ρ. 559, Α, εφαντάσθησαν μέν) 153 τουτέστιν ἀμυδράν τινα καὶ ἰσχνὴν περὶ τοῦ Πνεύ ματος ἔσχον ἔννοιαν, θεολογικώτατοι δὲ Πλάτων καὶ ᾿Αριστοτέλης. θεολογικώτατοι Θεολογικώτεροι, Ε. Ελλήνων δὲ οἱ θεολογικώτεροι. θεολογικός, θεολόγος, λείπεται δὲ τὸν νοῦν μόνον θύραθεν ἐπεισιέναι καὶ θεῖον εἶναι μόνον. ὁ θύραθεν νοῦς, Α. νοῦν τοῦ παντὸς καὶ τὸν θύραθεν νοῦν, συγγίνεσθαι... ψυχαῖς,
col. 827–828page 47 of 98
PG 36:827135: ἀριδήλως κατασημαίνειν. 155: οὐκ ἤδη παρὰ τοῦτο... ἀνάγκη μεταφέρειν 359, Β.) 153 καὶ πῶς γὰρ οὐκ ἄθλιος, τὸ δι᾽ οὗ ἁγιαζόμεθα καὶ τελειούμεθα ἀγνοήσαντες τὸ Πνεῦμα); 153: τολμῶσιν τὸ ἀπηνές τε καὶ θηριώδες τῶν τότε κρατούντων Πνευματομάχων. Ρ. 559, Β. 153 τοῦτο γὰρ τὸ κυρίως ἄπειρον καὶ ἐνέργεια καὶ δύναμις θεοπρεπής, τὸ εἶναι πανταχῆ, καὶ πληροῦν μὲν ἀῤῥήτως τὸν οὐρα νὸν καὶ τὴν γῆν καὶ χωρεῖν ἐν πᾶσι, χωρεῖσθαι δὲ ὑπ᾽ οὐδενός. Γ. 153: ὅτι μόνος ὁ Υἱὸς ὑπὸ μόνου τοῦ Θεοῦ γέγονεν ἐξ οὐκ ὄντων, τὰ δὲ λοιπὰ κτίσματα, μὴ δυνάμενα τῆς ἀκράτου χειρὸς τοῦ ἀγεννήτου την εργασίαν βαστάσαι, ὡς δι' ὑπουργοῦ ἢ συνεργοῦ τε καὶ βοηθοῦ τοῦ Υἱοῦ ἐγένετο. ἀλλ᾽ οὗτοι μὲν ταῦτα ἐρεσχελοῦντες ἐτύγχανον. δημιουργὸν μὲν τὸν Πατέρα ὁμολογοῦμεν διὰ τοῦ Υἱοῦ, οὐχ ὡς δι' όρο γάνου ὑπουργικοῦ, ἀλλὰ φυσικῆς καὶ ἐνυποστάτου δυ νάμεως, καὶ ὥσπερ λέγομεν τὸ πῦρ φωτίζειν καὶ πάλιν φαμὲν τὸ φῶς τοῦ πυρὸς φωτίζειν 154 ὅλος ἐστὶν ἐν αὐτῷ(sc. διὰ τὸ ἀπαράλλακτον τῆς οὐσίας. 154 Εργαζομένου δὲ ὁμοίως τοῦ Υἱοῦ, καὶ ὁ Πατὴρ ἐργάζεται, ως πηγή τοῦ δημιουργοῦντος λόγου. οὐδεὶς λόγος τούτων, τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν, οὕτω περιφανῶς ἀνοηταινόντων. 155: τελειούμεθα) τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον... τελειοῖ μὲν πάντα, καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀγγέλους, διὰ τοῦ ἁγιασμοῦ. Γ. 155: εἰ δὲ Θεός, ἀλλ' οὐ κτίσμα, οὐδὲ ποίημα, οὐδὲ σύνδουλον []) 155 1. εἰ δὲ Θεός, οὐ κτίσμα, οὐδὲ ποίημα, οὐδὲ σύν. δουλον, εἴπερ οὐδὲ κτίσμα. πᾶν γὰρ κτιστὸν δοῦλον κατὰ τό· τὰ σύμπαντα δοῦλα σά 155 ἔστι δὲ ἡ δεῖξις αὐτῶν διαιρετικὴ μέν, ἀλλὰ ψευδής τε καὶ σοφιστική, ἢ κακουργούντων ἢ ἀγνοούντων. τελειούν Γ. τελείωσις, . 22 τελείωσις τελεσθῆναι ἄκρατος, ὁμόδουλος 564. Β. οὐ γὰρ ὁμοδούλου δημιουργός ἀλλ' όμοτίμω συνδοξαζόμενος. 431, Α. 615. Β. κτίσμα καὶ ὁμόδουλον. ὁμόδουλος σύνδουλος Α. τοῖς ὁμοίοις. τοῖς ὁμοδούλοις. γάρ, ἐπειδὴ —, ἤδη καὶ Παρά τούτο οὐ παρατοῦτο Ρ. ἐλήρουν... ὅτι τῶν παρὰ τοῖς Σιμωνιανοῖς αἰώνων ὁ... Λόγος καὶ ἡ Ζωή προεβάλοντο πάλιν αἰῶνας δέκα. Ρ. 560, Ε. ώσπερ τινὸς δεσμού πολυπλόκου 156 ταύτης γὰρ λυθείσης, συνδιαλυθή σονται· πᾶσαι αἱ πλοκαὶ ἀκολούθως. Ρ. 561, Β. τὰς τῶν συλλογισμών άρκυς διαφυγὸν []) 156 ἄρκυς δὲ οἱ παλαιοὶ τὰ δίκτυα ἐκάλουν, οἷς τὰ θηρία ἡγρεύετο. ἐνταῦθα δὲ τοὺς συλ λογισμοὺς καὶ τὰ σοφίσματα, ὧν ὑπὲρ ἄνω τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀναπέφηνε. 156: ἀντερωτήσει μεθοδεύειν τὸ ἄπορον, οι: ἀντερωτήσει τὸν ἐρωτήσαντα επιστομίζειν. Ρ. 561, Β. παραπληκτίσομεν [] εἰς Θεοῦ μυ στήρια παρακύπτοντες, καὶ ταῦτα, τίνες [], οἱ μὴ δὲ τὰ ἐν ποσὶν εἰδέναι δυνάμενοι, μὴ δὲ ψάμμον θαλασσών καὶ σταγόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνος ἐξαριθμεῖσθαι.) 156 παραπληκτή σομεν... ἤτοι φλυαρήσομέν τε καὶ ἀδολεσχήσομεν.... οἱ μὴ δὲ τὰ ὑπ' ὄψιν κείμενα εἰδέναι δυνάμενοι, μὴ δὲ τὰ αἰσθητὰ ταῦτα ἐξαριθμεῖσθαι. ἔστι δὲ τῆς σοφίας Ἰησοῦ Σιράχ τό· ἄμμον θαλασσῶν καὶ σταγόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνος τίς ἐξιχνιάσει; καὶ εἴρηται περὶ τούτων ἐν τῷ μεγάλῳ ἀπολογητικῷ Ρ. 561, Θεοῦ βάθεσιν εμβατεύειν) 156 ν. γνῶναι τὰ μὴ μόνον νοητά, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ νοῦν καὶ διάνοιαν. Ρ. 561 λόγον ὑπέχειν τῆς... φύσεως) 150 ἑρμηνείαν ἀποδιδόναι τῆς... φύσεως Ρ. 561, πόθεν) 157 τὸ δὲ πόθεν προβάλλειν το Πνεύμα. διαφυγών, Θεός ὑπεράνω. παραπληκτίσωμεν παραπληκτήσομεν Ε. τίνες μηδε 1, 2. 3. καὶ ἄβυσσον καὶ σοτ φίαν.: καὶ ἡμέρας αἰῶνος. απολογιτικῶ. τὸ δὲ τῆς ἐκφάνσεως, ἵν' οὕτως είπω, - ἐκφάνσεως, Β. ἐμφάσεως. μ, ασ εκφαίνε σθαι Εκφανσις θεῶν έμφασις, πόθεν πόθεν,
col. 829–830page 48 of 98
PG 36:829ἀντὶ τοῦ οὐδαμῶς. πολὺ δὲ τοῦτο παρὰ τῇ τραγωδία καὶ τοῖς κωμικοῖς καὶ τῷ Πλάτωνι ἀντὶ ἀποφάσεως λαμβανόμενον. 362, Β.) Ρ. 157 ἄφραστος... καὶ ἀνερμήνευτος καὶ παντὸς λόγου ἐπέκεινα ο τρόπος τῆς τού των τῶν τριῶν προσώπων) εκφάνσεως. 562. εἰ δέ τῳ πιστὸς ὁ λόγος φιλοτιμίᾳ φύ σεως) ἐμπίδες ἐξ ἀσκαρίδων εἰς ἐμπίδας μεθιστάμε ναι καὶ μεταποιούμεναι μεγαλουργία καὶ ὑπερβολῇ, σοφίας καὶ δυνάμεως. Ρ. 562, τῶν ἡμετέρων) 158 τῶν τῆς ἡμετέρας γραφῆς. τὰ ἔξω θεν καὶ Ἑλληνικά. 458: τῇ ἀνάγκῃ τῆς ἀληθείας πιέζεσθαι. Ρ. 563, Δ. ἐπὶ δὲ τούτων θεωρῶν, ὡς ἐπὶ σκη γῆς, τὰ νοούμενα) 158 ἀλλ' ἐπὶ τῶν τοιού των, ὡς ἐπὶ εἰκόνος τινὸς καὶ εἰκασίας, θεωρῶν τὰ νοητὰ καὶ θεῖα. νοούμενα γὰρ ταῦτα καλεῖ, σκηνὴν δὲ τὰς εἰκόνας, τὰς εἰκασίας. τὰ σκηνικά γὰρ ἤτοι τραγικὰ εἰκόνες ἦσαν καὶ εἰκασίαι τῶν πάλαι γενομένων. Ρ. 563, Α. τῶν εικαζομένων) 158 τῶν εἰς εἰκασίαν παραλαμβανομένων. ὁ μέγας, τὰ διαλογικὰ μιμούμενος Πλάτωνος πρὸς τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἀποκρίσεις, ἐκ τοῦ πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ πάλιν ἐλέγχων ὑποδείγματος, δείκνυσι τὴν Ρ. 565, Β. καλῶς ἔχειν) 159 τῶν ἀπο δείξεων δηλαδή, ήγουν ἀρκούντως τε καὶ ἱκανῶς. πεπιστευκότα ἤδη ταῖς ἀποδείξεσι ἐν αὐτῷ... καὶ δι' αὐτοῦ ἡ προσευχὴ ἡμῶν εὐοδοῦται τε καὶ κατευθύνεται. 459: εἰς ὠφέλειαν ψυχῶν δοθῆναι, χορηγεῖσθαι. 160 τῆς ὅλης θεότητος τῆς ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι θεωρουμένης. Ρ. 561, ἐρήμην ἀλῶναι) 160 τουτέστιν αναπολογήτως κρατηθῆναι τε καὶ ἡττηθῆναι. παροιμία δὲ τοῦτο, λεγομένη ἐπὶ τῶν ἀναπολογήτως καταδικαζομένων. 160.: μιᾶς εἶναι φύσεως καὶ ὑφ᾽ ἕνα λόγον τὸν τῆς οὐσίας ἀνάγεσθαι. 160 τὴν ἐν Τριάδι θεωρουμένην θεότητα. 565, ) Ρ. 161 οἷς γὰρ ἂν ὑμεῖς τὴν δι θεῖαν ἀποσκευάσησθε λόγοις, τούτοις καὶ ἡμεῖς τὴν τριθεῖαν ἀποκρουσόμεθα. Ρ. 565, Β. πρὸς ἐν τὰ ἐξ αὐτοῦ τὴν ἀναφορὰν έχει) 161 πρὸς ἕνα τὸν Πατέρα καὶ προβολέα, ὡς πρὸς αἴτιον, τὰ ἐξ αὐτοῦ, ἤτοι ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν ἀναφορὰν ἔχει. Ρ. 565, Β. οὐδέ τι τῶν ὅσα τοῖς μεριστοῖς [] ὑπάρχει, κανταῦθα λαβεῖν ἔστιν 161 8. Ανίξατο (β) τάς τε γενέσεις καὶ φθοράς, τάς τροπάς τε καὶ τὰς ἀλλοιώσεις, δι᾿ ἂς οὐδὲ ὁ τοῦ ἀνθρώπου λόγος ἀεὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς ἀτόμοις ήγουν προσώποις θεωρεῖται, τῶν μὲν οἰχομένων, ἄλλων δὲ εἰσαγομένων, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἀναγκαζόμεθα καὶ πολλοὺς λέγειν ἀνθρώπους καὶ ὀλίγους, ἅπερ οὐκ ἔστιν οὐδὲ νοῆ σαι ὅλως ἐνταῦθα. 161: ἀμέριστος ἐν μεμερισμένοις 565 Β.) αμέριστος γὰρ ἡ θεότης ἐν τρισὶ προσώποις 161 ἀδύνατον εὑρεθῆναι ἐν τῇ κτίσει εἰσ κόνα ἀπαραλλάκτως ἐν αὐτῇ τὸν τρόπον τῆς ἁγίας Τριάδος παραδεικνύουσαν. τὸ γὰρ κτιστὸν καὶ σύνο θετον καὶ ῥευστὸν καὶ τρεπτὸν καὶ περιγραπτὸν καὶ σχῆμα ἔχον καὶ φθαρτόν πῶς σαφῶς δηλώσει τὴν πάντων τούτων ἀπηλλαγμένην ὑπερούσιον θείαν ούτ σίαν; 161 ν. το... φανταζόμενον (565, τήν μετ ρικήν, ἀλλ' οὐ τὴν τελείαν γνῶσιν αἰνίττεται. πολὺς καὶ συρφετώδης ὄχλος τὴν κτίσιν αὐτὴν καὶ τὰ ἐν τῇ κτίσει ἐθεοποίησεν. οἱ δέ γε τελεώτεροι τούτων, Πλάτων τε καὶ 'Αριστοτέλης καὶ ἄλλοι τῶν τε πρὸ αὐτῶν καὶ τῶν μετ' αὐτούς, ἐπί τινας ἑτέ Γ. 159 ν. 1. πάντα διορθώσατο τὰ ὑφορμοῦντα ρας ἀρχὰς ἀνήχθησαν. κακά. 565, 162 τοιαύτη μὲν ἡ τῶν ἑτε 160 (τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐξῄρηται... πάνε ροδόξων υποφορά, πολυθεΐαν εἰσάγειν σπουδαζόντων των τῶν γεγονότων, ὡς μὴ γεγονός. εἰδέτω, εἰ δέ τῳ, εἰ δέ τω εἰ δέ τινι σκηνηκά. Προς προς και προς παλαιοῦ. μερισταίς. καὶ βαθμούς τινας τῆς μιᾶς θεότητος. μεριστοῖς, φθορᾶς. Λόγον σπερματι νοῆσαι λαβεῖν ἀμέριστος ἐν μεμερισμένοις. πολύς. λ
col. 831–832page 49 of 98
PG 36:831Ρ. 565 ἐπινοίᾳ θεωρητόν) 162 ἕτερόν καλόν, καὶ ὡς παντὸς καλοῦ πηγαίαν καὶ καλλονήν ὑπεροχικῶς ἐν ἑαυτῷ περιέχον. ἐστι τῷ πράγματι θεωρεῖσθαι, καὶ ἄλλο τῷ λόγῳ καὶ τῇ ἐπινοίᾳ, ἐπὶ μὲν οὖν πάντων τῶν κτισμάτων ἡ μὲν τῶν ὑποστάσεων διαίρεσις πράγματι θεωρεῖται, — ἡ δὲ κοινότης καὶ ἡ συνάφεια καὶ τὸ ἐν λόγῳ καὶ ἐπινοίᾳ 162: ἡ ἁγία καὶ ὑπερούσιος καὶ πάντων ἐπέκεινα καὶ ἄληπτος Τριάς. 162: ἡ ἀπερίγραπτος θεότης. τὸ ἓν πράγματι, τὸ διῃρημένον διανο!ᾳ θεωρεῖσθαι Ρ. 566 Α.) 162 ν. κεκολασμένως καὶ διστακτικῶς τὸν περὶ τούτων λόγον ποιεῖται, ἀλλ' οὐκ ἀποφαντικώς.: ποιεῖ δὲ τοῦτο λίαν εστοχασμένως. Ρ. 566, Λ. πᾶσα φύσις ἡ ἄνω []), 162 οὐράνια τάγματα, τρεῖς τρια δικές διακοσμήσεις πρώτην μὲν (διακόσμησιν) εἶναί φησι τὴν περὶ Θεὸν οὖσαν ἀεὶ καὶ προσεχῶς καὶ ἀμέσως ἑλλαμπομένην. Ρ. 566, Α. (ἄγγελοι) πρὸς τὸ καλὸν παγιώτεροι τῇ πρὸς τὸ ἄκρον καλὸν ἐγγύτητι.) 462 ἡ πρὸς τὸ ἄκρον καλόν, τουτέστι πρὸς τὸν Θεόν, ἐγγύτης. οὗτος γὰρ καὶ ὡς ἀγαθὸν ὑμνεῖται πρὸς τῶν ἱερῶν θεολόγων, καθώς φησιν ὁ μέγας Διονύσιος, καὶ ὡς καλὸν καὶ ὡς κάλλος. τὸ δὲ ὑπερούσιον καλὸν κάλλος μὲν λέγεται διὰ τὴν ἀπ' αὐτοῦ πᾶσι τοῖς οὖσι μεταδιδομένην οἰκείως ἑκάστῳ καλλονήν καὶ γὰρ ὥσπερ ό καθ' ἡμᾶς ἥλιος αὐτῷ τῷ εἶναι φωτ τίζει πάντα τὰ μετέχειν αὐτοῦ δυνάμενα, οὕτω καὶ τοῦτο τὸ κάλλος, ὑπὲρ τὸ ἀποδοθὲν ὑπόδειγμα 80 τὸ ἐξῃρημένως ἀρχέτυπον, αὐτῇ τῇ ὑπάρξει πᾶσι τοῖς οὖσιν ἀναλόγως ἐφίησι τὰς τῆς καλλοποιοῦ δυνά μεως εὐαρμοστίας. κάλλος μὲν οὖν διὰ τοῦτο, καλὸν δὲ καὶ οὐχ ἁπλῶς καλόν, ἀλλ᾽ ἄκρον καλῶς ὡς πάγκαλον καὶ ἀεὶ δν καὶ ὡς αὕτως καλὸν καὶ πᾶσι τῇ πράγμα. τι εἰ λόγῳ, ἐπινοίᾳ, διανοίς θεωρεῖσθαι ἡμεῖς τε γάρ... μεταπίπτοντες. Β. οὐδ' ἐπὶ μιᾶς ἡμέρας,: οὐδὲ ἐπὶ μ. ἡ. Β. πᾶσα φύσις ἡ ἀνωτάτω. τ. ἄκρον καλόν, ὡσαύτως, και καλλονήν Α. Β. προέχον περιέχον, πηγῇ τοῦ και λου καὶ ὅσα τοιαῦτα ἀλα λόκοτά τε καὶ πιστεύεσθαι μὴ δυνάμενα. 165 Τηθύν τὴν γῆν, με Ὠκεανὸν) τὸ ὕδωρ. ἀλλόκοτοι τινες θεοί καὶ κατάπτυστοι.: τοὺς οἰκείους... και ταπίνοντα παῖδας καὶ αὖθις ἐξεμοῦντα καὶ ἀναδιδόντα. 163 οι τινες μετὰ τὴν τοιαύτην δια νομὴν Σιν, αὖθις ἐστασίαζον ζυγομαχούντες. 165 ἐκεῖ μὲν γὰρ στασιάζοντες ἦσαν καὶ ζυγομαχούντες. Γ. 164 μίαν ἐν Θεῷ Πατρὶ καὶ Υἱῷ μονογενεί καὶ τῷ παναγίῳ Πνεύματι τὴν μορφὴν θεωρεῖσθαι, τῷ ἀπαραλλάκτῳ τῆς θεότητος ἐνιζομένην. 164 επισφραγίζει τὸν αἰ χεῖον λόγον. 164 ἡμᾶς... συγκλείσας ἐκ τῆς τῶν τῶν λόγων ἀνάγκης εἰς τὸ τρεῖς λέγειν θεούς. ἡ ἑνὸς τούτων αθέτησις καὶ τοῦ Πατρὸς καὶ προβολέως ἐστὶν ἀθέτησις. σταθηρῶς καὶ θαῤῥαλέως. Γ. 166 Γ. Α. τὸν... ἀλεκτρυόνα... προφήτου ἐπέχειν πρόσωπον, τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης προκαταγγέλλοντος. - τὸ δὲ κατὰ τὸν τράγον αίνιγμα 30, 29.) ότι Ο σαφῶς εἰς Χριστὸν ἀναφέρεται, εί χρὴ καὶ λέγειν; Γ. 166 ὑπ' οὐδὲ μίαν (11).. ταῦτα τεχνολογίαν ἀνάγεται. Ρ. 568, Β. ἐν ταῖς καθολικαῖς) 167 1. ενών θασι πολλάκις 'Αττικοὶ τὴν ἐπιστολὴν ἐπιστολὰς ἀνα μάζειν διὰ τὰς ἐγκειμένας ὑποθέσεις. - ἢ καὶ οὕτω ἐν ταῖς καθολικαῖς τῶν ᾿Αποστόλων ἐπιστολαῖς. Ρ. 568, Ε.) Ε. 167 ν. 6. τινὲς τῶν ῾Ελλήνων, οἷς καὶ Πρόκλος ὁ Πλατωνικός, Πορφύριός τε καὶ πάμ θάλατταν αἰδοῖον ὀπίσω περὶ τὴν πυγήν, ρ. πηγήν ΧΧΕΙ; 1. ἐν δὲ τοῖς Ὀρφικοῖς ποιήμασι εἰσάγεται... ὁ Φάνης... περὶ τὴν πυγὴν ἔχων τὰ αἰδοῖον. τὰ μὲν συμπεραίνει τε καὶ ἐπισφραγίζει διὰ τῆς ἐπαναλήψεως. ύπ': υπ') οὐδεμίαν.
col. 833–834page 50 of 98
PG 36:833ἀποφηναμένου, ποιητικόν, παραδειγματικόν, ὀργανικὸν, ὑλικόν, εἰδικόν, τελικόν, καὶ τῷ μὲν ποιητικῷ τὸ ἐξ οὗ ἀφορίσαντος, τῷ δὲ παραδειγματικῷ τὸ καθ' ού, τῷ δὲ ὀργανικῷ τὸ δι᾽ οὗ, τῷ δὲ ὑλικῷ τὸ ἐν ᾧ, τῷ δὲ εἰδικῷ τὸ ὑφ' οὗ, τῷ δὲ τελικῷ τὸ εἰς ὅ, καὶ τοῦ Ἀρι στοτέλους αὖθις, ὡς τὸ παραδειγματικὸν καὶ τὸ ὀργα νικὸν ἀθετήσαντος, τῷ μὲν ποιητικῷ τὸ ὑφ' οὗ προσ νείμαντος, τῷ δὲ εἰδικῷ τὸ ἐν ᾧ ἐναντίως Πλάτωνι τῷ ὑλικῷ τὸ ἐξ οὗ, τῷ δὲ τελικῷ τὸ εἰς ὅ· ἐντεῦθεν τὴν μὲν ἐξ οὗ τῷ Πατρὶ ἐδίδοσαν, ἢ ὡς αἰτίῳ τε καὶ τεχνίτῃ τῶν ὄντων, τὴν δὲ δι᾽ οὗ τῷ Υἱῷ, ὡς ὀργάνῳ δημιουργικῷ καὶ ἐργαλείῳ τεχνικῷ, τὴν δὲ ἐν ᾧ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, ὡς τόπῳ ἢ χρόνῳ, καίτοιγε οὐ παγίως ἀεὶ τῆς παρατηρήσεως ταύτης παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ φυλαττομένης, ἀλλὰ... τὰ παρὰ Πλάτωνι ειρημένα ὑποδείγματι καθυπογράψομεν. προκείσθω δὲ πρὸς διάγνωσιν ἀνδριαντοποιὸς χαλκεύων ἀνδρείκελα σώ ματα. ὁ μὲν οὖν ἀνδριαντοποιός λέγοιτο ἂν κατὰ Πλάτωνα ποιητικὸν αἴτιον, ὁ δὲ Σωκράτης παραδειγματικὸν, τὸ δὲ ἐργαλεῖον ὀργανικόν, ὁ δὲ χαλ κὸς ὑλικόν, τὸ δὲ τοῦ ἀνδριάντος εἶδος εἰδικόν, ἡ δὲ πρὸς τὸ πρωτότυπον ἀναφορὰ καὶ ἐξομοίωσις τελι ιόν. ταῦτα μὲν οὖν οἱ ἑτερόδοξοι. Ελιχος ἠκολούθησαν ἀπὸ τοῦ πρώτου αιτίου πάντα γήκασι. τοῦ γὰρ Πλάτωνος ἐξ τὰ τῶν ὄντων αἴτια βαθμηδόν κατιέναι καθ᾽ ὑποβάσεις τε καὶ ὑφέσεις, αὐτῶν τε τῶν οὐσιῶν καὶ ἀξιωμάτων μέχρις αὐτῶν τῶν ἐσχάτων ἀποπερατώσεις, κατ' αὐτοὺς ἐκείνους εἰπεῖν ἐδογμάτισαν. ἐντεῦθεν οὖν οἱ ἐξ Ευνομίου καὶ Μακεδονίου τὰς προαριθμήσεις τε καὶ ὑπαριθμήσεις ἐπὶ τὴν ἄχραντον τῶν Χριστιανῶν θεολογίαν Ελκύσαντες, τὸ ἀνόμοιον ἐπὶ τῶν ἀϊδίως συνόντων προσώπων καὶ τὸ πρῶτήν τινα καὶ δεύτερον Θεὸν καὶ τρίτην ἐν τούτοις καλεῖσθαι συνήγαγον. οὺς ἱκανῶς μὲν καὶ ὁ μέγας Βασίλειος διήλεγξε τε καὶ ἐπεστόμισε, μηδέν τι τῶν πάντων ἐξεστηκέναι τῆς οἰκείας φύσεως συναριθμούμενόν τε καὶ προαρι Ομούμενον ἀποδείξας ἀλλὰ τὰ μὲν ἀριθμούμενα διαμένειν οἷαπέρ ἐστιν ἐξ ἀρχῆς, τὸν δὲ ἀριθμὸν σημεῖον γνωστικὸν τοῦ πλήθους τῶν ὑποκειμένων παρ' ἡμῶν ἐφαρμόζεσθαι. ἐλέγχων δὲ τούτους καὶ ὁ μέγας οὗτος, ἐνταῦθα πρὸς ἕνα τούτων κατὰ ἀποστροφὴν ποιεῖται τὸν λόγον καί φησι· τελῶ σου τὰς προαριθμήσεις και τὰς ὑπαριθμήσεις, προφέροντας χρήσιν εὐαγγελικήν. βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος καὶ δογματίζοντος ἐντεῦθεν, ὅτι ὑπαριθμεῖται, τουτέστιν υπο τάττεται τῷ Πατρὶ μὲν ὁ Υἱός, τῷ Υἱῷ δὲ τὸ ἅγιον Πνεῦμα. γελῶ οὖν σου ταύτας, αἷς σὺ μέγα φρο νεῖς. καταγέλαστοι γὰρ ὄντως εἰσίν, ἐν τῇ τάξει τῶν ὀνομάτων τὴν τῶν πραγμάτων οριζόμενοι φύσιν, ὧν σημαντικὰ τὰ ὀνόματα. Ρ. 569, Α. ) Γ. βαθειά τις καὶ συνεσκιασμένη βουλή μικρολογία ἔστι γάρ τι αὐτοῖς παλαιόν σόφισμα, ὑπὸ Ἀετίου, προστάτου τῆς από ρέσεως ταύτης, ἐξευρεθέν, ὁ ἔγραψέ που τῶν ἑαυτοῦ ἐπιστολῶν, λέγων τὰ ἀνόμοια κατὰ τὴν φύσιν ἀνομοίως προφέρεσθαι, καὶ ἀνάπαλιν τὰ ἀνομοίως προφερόμενα ἀνόμοια εἶναι κατὰ τὴν φύσιν. οἷς ἀκολούθως ἀποστολικὰ τινα ἀποσπάσαντες βήματα, πονήρως αὐτὰ περιξέουσιν. Γ. 168: τὸ αὐτὸ και κούργημα κάν ταῖς προθέσεσιν αὐταῖς κεκακουρ ἠκολούθησε ἠκολούθησαν βαθμοῖς ὑποβάσεις ει ὑφέσεις ὑποβεβηκυία υποβεβηκότα. βαθμοῖς ν. ί. ἀποπεράτωσις τοῖς (1. ταῖς) ἀποπερατώσεσι τῶν πρώτων, Β. το πνεύμα συναριθμούμενον ὑποβάσεις εἰ ὑπερδέσεις Ρ. 569, Α. αἷς σε κατατεχνολογεῖς ἡμῖν τὸ Θείον) 168 ν. 8. αἷς σὺ ὑπὸ τέχνην ἄγειν τολμής τὸ θεῖον καὶ τεχνικοῖς κανόσιν ὑποβάλλειν. ὁρμὴν ανακυκλεῖν συχνάκις έπεισχυ χλεῖν 169 τὸ τοῦ ἑτεροδόξου πε ρίεργον, ἄνω καὶ κάτω ἐπεισκυκλοῦντος τὸ μὴ Θεὸν γεγράφθαι σαφῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ρ. 569, διασχόντες τὸ γράμμα) 169 τὴν ταχύτητα τοῦ γράμματος διασχὼν καὶ τὸ παρα πέτασμα διελών, Γ. 169 ν. ἀντιπεπονθότως, αντιστρόφως. Ρ. 570, Δ. Β.) Γ. 170 τ. ὁ ὕπνος ἀργία ἐστὶν οριζόμεναι. Προστάτης Χ, Β. 816 ο προστάτης αὐτός καὶ σύμμαχος τῶν δογμάτων Αριστοτέλης. 1. αἱρέσεως προστάται. Ἢ τῷ Υἱῷ, ὡς ἀρ γάνῳ δημιουργικώ. ἀνακυκλεῖς, ανακύκλοις.
col. 835–836page 51 of 98
PG 36:835571, Ε. ) 172 εἰρωνικῶς δὲ σοφούς εἶπεν αὐτούς· τῆς γὰρ ὄντως σοφίας ἀπεπλανήθησαν εἰ μή τις σοφοὺς κατὰ τὴν ψευδομένην σοφίαν, τὴν ἐν κομψείᾳ λέγων καὶ κόμπῳ ῥημάτων, λέγειν αὐτοὺς ὑπολήψοιτο. Ρ. 572, Α.) Γ. 172 τὴν Ἰουδαϊκὴν πίστιν καὶ πολιτείαν τοῦ Θεὸν ἕνα τὸν Πατέρα εἰδέναι. Ρ. 572, Α.) 173 Β. κατὰ μικρὸν ἦλθον ἐπὶ τὸ ἀκριβές τε καὶ τέλειον, σοφῶς ἡμᾶς τοῦ νομοθέτου ὑπαλλάσσοντος ταῖς κατὰ μικρὸν ὑφαιρέσεσι. αισθήσεως. καθάπερ γὰρ ἀπὸ τῆς διαβρόχου γῆς, ὅταν ἡ ἡμᾶς ἀναδραμεῖν θεογνωσίαν, εἰ μὴ κατὰ μικρὸν καὶ ἐπιθάλψῃ θερμότερον ἀκτῖσιν ὁ ἥλιος, ἀτμοί τινες τεταγμένως. ὁμιχλώδεις ἀπὸ τοῦ βάθους ἐξέλκονται, οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς γῆς τῆς τροφῆς ἔσωθεν ὑπὸ τῆς φυσικῆς θερμότητος ἀναζεούσης. ἀνωφερεῖς δὲ ὄντες οἱ ἀτμοὶ κατὰ φύσιν καὶ ἀερώδεις ἐν τοῖς κατὰ τὴν κεφαλὴν γίνονται χωρίοις εἶτα ἐντεῦθεν ἐπὶ τοὺς τῶν αἰσθητηρίων πόρους ἐξατμιζόμενοι δια φοροῦνται, δι' ὧν ἀργεῖ κατ' ἀνάγκην ἡ αἴσθησις, τῇ παρόδῳ τῶν ἀτμῶν ἐκείνων ὑπεξιοῦσα. αἱ μὲν γὰρ ὄψεις τοῖς βλεφάροις ἐπιλαμβάνονται, οἷόν τινος μη χανῆς μολιβδίνης, τοῦ τοιούτου λέγω βάρους, τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιχαλώσης τὸ βλέφαρον, παχυνθεῖσα δὲ τοῖς αὐτοῖς τούτοις ἀτμοῖς καὶ ἡ ἀκοή, καθάπερ θύ ρας τοῖς ἀκουστικοῖς μορίοις ἐπιτεθείσης, ἡσυχίαν ἄγει ἀπὸ τῆς κατὰ φύσιν ἐνεργείας. καὶ τὸ τοιοῦτον λέστερον) 175 τὰ μὲν γὰρ δεύματα βιαζό πάθος ὕπνος ἐστίν, ηρεμούσης ἐν τῷ σώματι τῆς αἰσθήσεως, ἡ δ' ἐγρήγορσις ενέργεια αἰσθήσεως. καὶ ὁ μὲν τὸ σύντονον τῆς ἐγρηγόρσεως ἐχάλασεν, ἡ δὲ τὸ ἀνειμένον ἐτόνωσε. θυμὸς μὲν γὰρ ἐστι ζέσις τοῦ περικαρδίου αἵματος δι᾿ ὄρεξιν ἀντιλυπήσεως, ὀργὴ δὲ θυμὸς ἔμμονος. ἵνα τί ὑπνοῖς, Κύριε γρηγορεῖν 571, Λ.) 171 μόνος... ὁ Βρύσων ἐπιχειρήσας ποτὲ διὰ τῶν μηνίσκων τετραγωνίσαι αὐτὴν καταγέλαστος ἐφάνη. 571, 171 πῶς ληρεῖν νομισθείην ἢ παραπταίειν; 172 ἐπὶ θεοπρεπεῖς τινας εννοίας ἀνηγόμην μὴ τῷ γράμματι προσκαθήμενος, σωματικώς 172 ν. 8. μὴ δύνασθαι ἡμᾶς ἄλλως, εἰ μὴ ταῖς κατὰ μικρὸν προόδοις καὶ ἀναβάσεσι πρὸς τὴν τελείαν τῆς ἁγίας Τριάδος θεογνωσίαν ἐλθεῖν. 172 μὴ ἄλλως εἶναι δυνατὸν πρὸς τὴν τελεωτέραν δεσμὸς καὶ ἀκινησία αἰσθήσεως ομιχλώδεις. καθ' ἡμᾶς τὰ καθ' ἡμᾶς, 42 τοὺς λόγους, καθ' οὓς τὰ καθ' ἡμᾶς διευθύνεται τε καὶ διεξάγεται: Γ. 170 170 τὰ ὑπὲρ ἡμᾶς, Γ. 203 τὶ τῶν καθ' ἡμᾶς. 91 τὰ καθ᾿ ἡμᾶς πράγματα, 19 ν. τὰ καθ' ἡμᾶς καὶ αἰσθητά. τὸ καθ᾿ ἡμᾶς σῶμα, ὅμοιόν τι γίνεται καὶ ἐν τῇ καθ' ἡμᾶς γῇ, τῷ σώματι λέγω, 202 261 ὁ καθ' ἡμᾶς βίος: Γ. 203 ἡ καθ' ἡμᾶς φύσις: Ι. 238 οἱ καθ' ἡμᾶς υἱοὶ καὶ γεννήματα. 195 ἡ ὑπόληψις τῶν καθ' ἡμᾶς, ἡ καθ' ἡμᾶς πίστις, Γ. 572, Β. τὸ μὲν γὰρ ἀκούσιον οὐδὲ μόνιμον, ὥσπερ ἃ βίᾳ κατέχεται τῶν ρευμάτων ἢ τῶν φυ τῶν, τὸ δὲ ἑκούσιον μονιμώτερόν τε καὶ ἀσφα μενα, τῇ ῥύμῃ πολλάκις τὰ ἔρχη ρήξαντα, ῥαγδαιοτέραν τὴν φορὰν ἀπεργάζεται. τῶν δὲ φυτῶν ἔνια ἢ θραύεται, τῇ βίᾳ νικώμενα τοῦ ἕλκοντος, ἢ τὸ βιαζόμενον ἐκνικήσαντα πρὸς τὴν ἐξ ἀρχῆς ἀναστρέφει στρεβλότητα. 173 ἀπολισθῆσαι τοῦ καλοῦ, 572, Β. 173 οἱ τε... παιδαγωγοῦντες οὐκ ἀθρόον πάντα τὰ τῶν παίδων εκκόπτειν προς άγονται ἁμαρτήματα, ἀλλὰ ταῖς κατὰ μικρὸν ὑφαιρέσε σε ποδηγοῦσι πρὸς τὰ βελτίονα, οι τε ἰατρεύοντες οὐκ ἀμιγῆ τὰ δριμύττοντα τῶν φαρμάκων τοῖς κάμνουσιν ἐπορέγουσιν, ἀλλὰ μέλιτι πολλάκις ἢ καὶ ἄλλῳ τινὶ τῶν ἀποπλανώντων τὴν αἴσθησιν περιχρίοντες, τὸν οἰκεῖον σκοπὸν ἐκπεραίνουσι. δρῶσι γὰρ τοῦτο, ἵν' εὐπαράδεκτοι τοῖς τῇ νόσῳ παλαίουσι γένωνται καὶ ἡ διὰ τῶν φαρμάκων προσαγομένη τούτοις φαρμακεία τε καὶ ἰατρεία παραδεχθῇ, τεχνικῶς φαρ ματτομένη, ήτοι ἰατρεύουσα, ἢ ὑποκλέπτουσα, δια δριμύττει τὴν αἴσθησιν, τοῖς ἡδυτέροις τε καὶ αὐτὴν κολακεύουσι, καὶ πρὸς ἠπιότητα 173, ν. δ.) μετ ταφέρουσα, ἢ καὶ ὑποκλεπτομένη τοῖς αὐτοῖς τούτοις, λέγω δὴ τοῖς ἡδύνουσιν ἅπαν ὅσον ἀηδὲς, καὶ 218 οἱ καθ' ἡμᾶς σοφοί: 350 οἱ καθ᾿ ἡμᾶς, οἱ ἔξω. 45: καὶ πρὸς τὸ ὑπερ κείμενον ἀναπνέοντες. οἷόν τις καπνὸς εἰς ἁρμο νίας τοίχου διαδυόμενος. τινὸς ήρεμούσης. παραπαίειν λέγω, λόγων αὐτὸν αὐτούς. ἰατρεύοντες... ἐκπεραίνουσι ἱπ διὰ τοῦτο.
col. 837–838page 52 of 98
PG 36:837διατοῦτο εὐπαράδεκτος γενομένη καὶ ἀπατῶσα τῷ ἡ ἐκραίνοντας, μήτε εἰς τέλος κρύπτοντας []) ἐὰν λείῳ τῆς ἡδονῆς καὶ ὠφελοῦσα λεληθότως τοὺς κά μήτε τὸ πᾶν τῆς θεολογίας ἐκφαίνωμεν, μήτε παντε μνοντας. λῶς τῇ συστολῇ ἀποκρύπτωμεν. 475 τέχνης ἐστὶ τὸ ἐκ τῶν στοιχειωδεστέρων ταῖς κατὰ μικρὸν προσθήκαις προσβιάζειν ἐπὶ τὰ τελεώτερα. συνεσκιασμένως... καὶ ὑποκεκρυμμένως ἠθέ τηται. ταῖς κατὰ μέρος μεταβάσεσι μεταβάντες λεληθότως ἐπὶ τὸ Εὐαγγέλιον. τοῦτο γὰρ παρίσταται νοεῖν διὰ τοῦ κλαπέντες, ἐπειδὴ καὶ ἡ κλοπή λελη θότως είωθε γίνεσθαι καὶ κεκρυμμένως. 174 εικάζειν ἐξομοιοῦν. Ρ. Α. Β.) ἡλιακῷ φωτὶ σαθροτέραν ἔτι προσβαλόντες [] τὴν ὄψιν) προσαπολλύουσι γὰρ τὴν ὀπτικὴν καὶ τῶν αἰσθη τῶν ἀντιληπτικήν (δύναμιν). τοῖς λαμπροτέροις, τὴν διάνοιαν) τοῖς τοιούτοις ἐπιχορηγεῖται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. ὁ γὰρ σάρκινος ἄνθρωπος, ἀγύμναστον ἔχων πρὸς θεωρίαν τὸν νοῦν, μᾶλλον δὲ ὅλον ὥσπερ ἐν βορβόρῳ τῷ φρονήματι τῆς σαρκὸς κατορωρυγμένον φέρων, ἀδυνάτως ἔχει πρὸς τὸ πνευματικὸν φῶς τῆς ἀληθείας ἀναβλέψαι. διὸ ὁ κόσμος, τουτέστιν ἡ τοῖς πάθεσι τῆς σαρκὸς δεδουλω μένη ζωή, οἷον όφθαλμὸς ἀσθενὴ; φῶς ἡλιακῆς ἀκτῖ νος, τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν οὐχ ὑποδέχεται. ἐπεὶ δὲ ἡ τοῦ ἐπιφορτίζεσθαι λέξις, παχυτέρα τις οὖσα καὶ σωματικωτέρα, οὐκ οἰκείως ἐπὶ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος τέθεινται ἐθεράπευσε ταύτην τῇ ὁμολογίᾳ τοῦ τολμήματος. 174 ἐπιδημεῖς ἐπι φαίνεται. 573, 175 πρὸς τὴν πρώτην αἰτίαν ὥσπερ τὰ τοῦ Μονογενοῦς ἅπαντα, οὕτω καὶ τὰ τοῦ Πνεύματος αναφέρεται. Γ. 475 χορηγεῖσθαι μὲν οὖν ὑπὸ τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ μεταδίδοσθαι καὶ πέμπεσθαι γέγραπται πολλαχοῦ, ἐκπορεύεσθαι δέ, ὥσπερ καὶ παρὰ τοῦ Πατρός, οὐδα μῶς, ἀλλὰ Λατίνοι, τὸ ἐκπορεύεσθαι ἴσον εἶναι νομί ζοντες τῷ ἐπιχορηγεῖσθαι καὶ μεταδίδοσθαι, οὐδὲν οἴονται προσκόπτειν, εἰ καὶ ἐκπορεύεσθαι τοῦτο ἐκ τοῦ Υἱοῦ λέγοιεν. ἔστι δὲ οὐχ οὕτω ταῦτ' ἔχοντα. πόθεν Ο γε ὅλῳ καὶ παντί, φασί, διαφέρειν τὸ μὲν γὰρ ἐκπορεύεσθαι τοῦ πῶς ἐστι τὸ Πνεῦμα δηλωτικόν. τὸ δὲ πέμπεσθαι καὶ χορηγεῖσθαι καὶ μεταδίδοσθαι οὐ τοῦ πῶς ἐστι τὸ Πνεῦμα δηλωτικόν, ἀλλὰ πλουτισμός τις ἐν τούτῳ δηλοῦται καὶ οἷον χυσις τῆς ἀγαθότητος. Ρ. 573, 475 τάξει τινὶ ἐπὶ τὸ τέλειον τῆς Θεολογίας ἀνήχθημεν. μήτε αθρόως πτετο) & τοῖς μαθηταῖς τῷ τότε τέως συνεκαλύπτετο. Γ. 176 3. & τέως οἰκονομικῶς τῷ τότε τοῖς ἀπο στόλοις συνεκαλύπτετο. 175: δι' ἂς εἶπον ἴσως αἰτίας) φεύγων δὲ τὸ περιαυτολογεῖν καὶ τὸ φορ τικὸν εἶναι, διὰ τοῦτο, δοκεῖν διὰ θεραπείας ταῦτα λέγει. 176 ὑπὸ τοῦ Πνεύματος ἐνδημήσαντος) διὰ τῆς αὐτοῦ τοῦ Πνεύματος ἐπιφανείας. Ρ. 574, Α.) 176 χωρητής [] ήδη τυγχανούσης τῆς γνώσεως) ἡ ἀπηκριβωμένη περί Β' τῆς ἐν τρισὶ προσώποις θεωρουμένης γνῶσις θεό προσβάλλοντες. 1. προβαλόντες. 2): τέθειται. πόθεν Γ. 10. διαφέρει. φασί ὅλῳ καὶ παντὶ διαφέρει, Α. ὅλῳ καὶ παντὶ δια φέρει. άλῳ όλων) καὶ παντί.. διαφέρων. 404: οὔτε λέγει οὔτε κρύ πτει, ἀλλὰ σημαίνει. προσβιβάζειν. τητος. 574, Β.) 176 (ἔχω μὲν οὕτω περί τούτων ἐπισφραγίζει πάλιν διὰ τῆς ἐπαναλήψεως τὰ ἀποδεδειγμένα.:: καὶ ἔχοιμι) εὐχῇ μεταξὺ τοῦτο τὸ λεχθὲν ἐπισφραγίζει. 176: ἑωσφόρον) ἔστι δὲ ἑωσφόρος ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος, ὁ τὰς ἡμετέρας καταυγάζων ψυχάς. Ο μὴ πιστεύσας οὖν εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, μὴ δὲ ὁμολογήσας εἶναι τοῦτο Θεόν, οὐ μὴ ἴδοι εωσφόρου ἀνατέλλοντα, οὐδὲ τὴν ἐκεῖθεν δόξαν ἐνοπτρισθήσεται. ἐν τῷ φωτί σου γάρ, φησὶν ὁ προφήτης, ὀψόμεθα φῶς τουτέστιν ἐν τῷ φωτισμῷ τοῦ Πνεύματος τὸν Μονογενῆ κατανοήσομεν, ὅς ἐστι φῶς ἀληθινόν. 176 δόξαν τῆς ἐκεῖ λαμπρότητος) ή τις καὶ ἀγγέλοις κατὰ τὸ δυνατόν, ἀλλ' οὐχ ὅλη ση ἐστίν, ἐστὶ χωρητή. Ρ. 574, πῶς ἐμὲ θεοὶ διὰ τοῦ βαπτίσματος;) 176 Θεοῦ γὰρ τὸ θεοῦν, ὡς καὶ τοῦ πυρὸς τὸ καίειν τε καὶ φωτίζειν. καὶ ὁ βαπτιζόμενος δὲ εἰς ὄνομα Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος υἱοθετεῖται Θεῷ καὶ θεοῦται διὰ τῆς τοιαύτης υἱοθεσίας. 176 θεούμεθα μὲν οὖν παρὰ τοῦ Πνεύ ματος διὰ τῆς ἀναγεννήσεως, υἱοθετούμενοι δι' αὐτοῦ, καὶ θέσει καὶ χάριτι θεοὶ χρηματίζοντες. 176 ν. 1. ἄριστα δὲ πρόσκειται ὅτι ὁ μὴ βαπτισθεὶς οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. φῶς γάρ ἐστι νοητόν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, πάσῃ φύσει λογικῇ πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας εὕρεσιν Δοκεῖν, πεῖν, μια δοκεῖν διὰ θερα πείας λέγει λέγειν 8) Χωρίτης 1. χωρητής Γ. 176 χωρητός θεωρεῖσθαι ἐν 164 176 Θεωρεῖσθα. διὰ θεωρεῖν μηδέ.
col. 839–840page 53 of 98
PG 36:839οἷόν τινα καταφάνειαν δι᾿ ἑαυτοῦ παρεχόμενον. ἄνωθεν λοιπὸν ὑφαίνεται τῆς ἡμετέρας (Γ. 177 Τ. 5.) φύσεως ή κατασκευή. 177 8. Β. παρὰ δὲ τῆς ἀναγεννήσεως ἡ ἀνα-. πλασις, οὐ... τὸν ῥυσσὸν καὶ πεπολιωμένον εἰς ἀπα λὸν καὶ νέον μετασκευάζουσα, ἀλλὰ τὸν κατεστιγμένον ταῖς ἁμαρτίαις ἡ κακοῖς ἐπιτηδεύμασιν ἐμ παλαιωθέντα χάριτι βασιλικῇ ἐπανάγουσα εἰς τὸ τοῦ βρέφους ἀνεύθυνον. ἀγῶνος, καὶ τὰ ἑξῆς οὐδαμοῦ γὰρ ὁ σύνδεσμος οὗτος ἐλύθη τῷ ῥήτορι, καὶ παρέσχε μυρία πρά γματα τοῖς ἀγνοήσασι τοῦτο τῶν ῥητόρων. Ρ. 575, Α. αὐτοκύριος []) 178 Κύριος τὸ Πνεῦμα ὁ δὲ θεολόγος αὔξων τὴν εὐφημίαν, αὐτοκύριος, οὐ Κύριος εἴρηκεν. ἐντεῦθεν γὰρ τοῖς ἄλλοις ἡ κυριότης. Ρ. 573, Δ. πάντα τῇ οὐσίᾳ πληροῦν, πάντα (Β.) συνέχον, πληρωτικὸν κόσμου κατὰ τὴν οὐσίας, 177 βασιλική δωρεά ἀχώρητον [] κόσμῳ κατὰ τὴν δύναμιν) τῶν εὐθυνῶν ἀφεθείς. Ρ. 576, 1. ὁ τῶν μαρτυριῶν ἑσμός) 177 τὸ τῶν μαρτυριῶν πλῆθος. Ρ.574, (Χριστός) δυνάμεις ἐπιτελεῖ, (τὸ Πνεῦμα συμπαρομαρτεί) 177 ἐν τῷ τῆς πεντηκοστῆς λόγῳ φησί· ᾧ παρῆν, οὐχ ὡς ἐνεργοῦν, ἀλλ' ὡς συμ παρομαρτούν, οὐχ ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων τῶν ἐνεργουμένων τῷ θείῳ Πνεύματι, ἀλλὰ συμπαρομαρτοῦν, ἤτοι συνοδεύον, συνὸν διὰ τὸ ἀχώριστον τῆς Τριάδος. λέγει δὲ ὁ μέγας Βασίλειος, ὅτι ὅπου μὲν οἰκεία καὶ συμφυής καὶ ἀχώριστος ή κοινωνία, κυριώτερα καὶ σημαντικωτέρα φωνὴ τὸ συνυπάρχειν. ὑποβάλλει γὰρ ἔννοιαν τῆς ἀχωρίστου κοινωνίας. ὅπου δὲ ἐνδέχεται τὸ ἑνωθέντα χωρισθῆναι, προσφυής φωνὴ τὸ ἐνυπάρχειν. τὴν γοῦν θερμότητα τῷ πυρὶ μὲν συνυπάρχειν φαμέν, τῷ δὲ σώματι ἐνυπάρχειν. ἀκολούθως οὖν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα τῷ μονογενεῖ μὲν Υἱῷ συνυπάρχειν λέγεται, τοῖς δὲ ἄλλοις ἁγίοις ἐνυπάρχειν. Ρ. 675, Α.) 178 8. λέγεται δὲ ταῦτα το Πνεῦμα, ὡς αἴτιον τούτων καὶ ὡς χορηγοῦν αὐτά. Γ. 178 τ. γεγονώς καθ' ἡμᾶς Γ. 178: ταῖς τῶν πιστευόντων δια νοίαις εμφιλοχωρεῖν, Γ. 178 εἰς τὸ πλῆθος τούτων τῶν παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ κειμένων κλήσεων ἐπὶ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος) ἀπιδὼν καὶ οἷον ιλιγγιάσας· ἐγὼ μέν, φησί, (575, Α.) φρίττω, τὸν πλοῦτον ἐννοῶν τῶν κλήσεων. Ρ. 178 εἰπὼν... ἐγὼ μὲν οὖν φρίττω (1. οὐδαμοῦ λύσας εὑρίσκεται τὸν μερισμὸν ὁ πάνσοφος. καὶ ἔστι μὲν ἐνδιαθέτου σχῆμα λόγου τοῦτο, ὁ ἀπόλυτος λέγω μερισμός, ἐχρῶντο δὲ τούτῳ οἱ παλαιοὶ ἐπὶ τῶν φύσει ὁμολογουμένων ἢ καὶ ἀπο δεδειγμένων, τοιοῦτον δ' ἂν εἴη καὶ τὸ κατὰ Τιμοκράτους Δημοσθένους προοίμιον, τό· τοῦ μὲν παρόντος ἀπαλόν. 1. Τοῦ μὲν ἀγῶνος, ὦ ἄνε δρες δικασταί, τοῦ παρόντος — μέν, απολύτῳ μερισμῷ Περὶ ἀπολυτος, 57 ν. μερισμός, 209. Β. Ε. αὐτὸ Κύριος. Τῷ κόσμῳ Β. ἀπρόσιτον οὐχ ὅσον ἐκεῖνα δύναται. πάντα) και πάντα 17. 19. ἀξίοις) ἁγίοις. οὐχ δυνάμεσιν, οὕτω δή. διαρκή) διαρκεί. - 17. 19. τὴν χάριν ολόκληρον καὶ ὁλόκληρον τὴν χάριν. - Ρ. 178 τ. 5. ... θεῖος ᾿Αθανάσιος ἐκτὸς μὲν εἶναι τοῦτο τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον) τοῦ παντός φησι κατ' ουσίαν, ἐν πᾶσι δὲ ταῖς ἑαυτοῦ δυνάμεσιν. 178 ὁ δὲ μέγας Βασίλειος ἀπρόσιτον τῇ φύσει τοῦτο εἶπεν, ὡς ἄληπτον κατὰ τὴν φύσιν καὶ ἀνεννόητον. ἀχώρητον... κόσμῳ κατὰ τὴν δύναμιν, ὡς ἄπειρον καθ' δ καὶ κατ᾽ οὐσίαν ἐστὶν ἀχώρητον· καὶ πάλιν χωρητὸν λέγεται κατὰ τὴν οὐσίαν, ὡς πληρωτικὸν κατὰ τὴν προρηθεῖσαν αἰτίαν. ὁ... μέσ γας Βασίλειος περὶ τούτου περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος) φησίν, ὅτι πάντα μὲν πληροῖ τῇ δύ νάμει, μόνοις δὲ ἐστι μεθεκτὸν τοῖς ἀξίοις πάντων πλήρωσιν λέγων τὴν πανταχοῦ παρουσίαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ.: καὶ κατὰ τὴν οὐσίαν καὶ κατὰ τὴν δύναμιν πληρωτικών έστι κόσμου και χωρητόν, ὡς κατ᾿ ἀμφοτέρους παν ταχοῦ ἂν καὶ τὰ πάντα πληροῦν, καὶ αὖθις καὶ κατ' οὐσίαν καὶ κατὰ δύναμιν ἀχώρητον κόσμῳ, ὡς κατ' ἀμφοτέρους ἄπειρον καὶ αόριστον καὶ καχωρισμό νον πάντων τῶν ὄντων. ἔστι δὲ τό· πάντα τῇ οὐσία πληροῦν, Σολομώντειον. Πνεῦμα γάρ, φησί, Κυρίου πεπλήρωκε τὴν οἰκουμένην τὸ δέ· πάντα συν έχον, ἐφερμηνευτικὴν τοῦ Σολομωντείου τούτου ἐστὶ ἀχώρητον τῷ κόσμῳ ἁγίας, 28, 24. μὴ οὐχὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρώ τὸ πάντα τῇ οὐσία πληρούν, τὸ πάντα συνέχειν.
col. 841–842page 54 of 98
PG 36:841βητοῦ. 178 (τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον) μηδὲν ἐν τοῦ παντὸς τῷ κεχωρίσθαι τοῦ παντὸς κατ' οὐσίαν καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν εἶναι, κἂν ταῖς ἐνεργείαις καὶ ταῖς δυνάμεσι καὶ ταῖς προνοητικαῖς καὶ φρουρητικαῖς ἐπιλάμψεσιν ἐν πᾶσιν ἐστίν, ὥστε εἶναι πως ἐν πᾶσι καὶ μὴ εἶναι τὸ αὐτό. Ρ. 575, Β. ἀγαθόν) 178 ἐν ἄλλοις δὲ αὔξ ξων τὴν εὐφημίαν, καὶ δεικνὺς ὅτι οὐ κατὰ μετουσίαν ἐστὶν ἀγαθόν, ἀλλ᾽ οὐσιῶδες ἔχει αὐτό, αὐτο άγαθον ἐκάλεσε καὶ πηγὴν ἀγαθότητος, ἀφ' οὗ καὶ τοῖς ἄλλοις τὸ ἀγαθύνεσθαι καὶ ἡ ἀγαθότης πηγάζεται. Ρ. Β. εὐθές) εὐθὲς (λέ γεται)... ὅτι ἀπεναντίας ἔχει πρὸς τὴν τοῦ ὄφεις σκολιότητα· κατὰ γὰρ τὴν Γραφὴν Πνεῦμα ἅγιον ἐκφεύξεται δόλον· καὶ ὡς αὐτοδικαιοσύνη καὶ αὐτο. αλήθεια, παρεκτροπὰς ἐπὶ θάτερα καὶ ἐκκλίσεις οὐκ ἔχον διὰ τὸ ἄτρεπτον τῆς οὐσίας καὶ ἀναλλοίωτον Ρ. 575, Β. ἡγεμονικόν) 178 ὡς τὸν ἡγε μόνα νοῦν κατευθύνον τῶν ὁδηγὸν παντὸς τοῦ βίου προστησαμένων αὐτό. Ρ. 575, Β. φύσει, οὐ θέσει ἁγιάζον) 178 θέσει καὶ χάριτι Γ. 575, Β. πληροῦν, οὐ πληρούμενον, συνέχον, οὐ συνεχόμενον.) 179 πληροῖ τὰ πάντα κατὰ τὸ προῤῥηθὲν Σολομώντειον, αὐτὸ δὲ οὐ πλη μονται. ἔστι γὰρ κλῆρες καὶ ὑπέρπληρες, καὶ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες λαμβάνομεν καὶ πληρούμεθα, αὐτὸ δέ ἐστιν ἀνενδεὲς καὶ ἀμείωτον, καθάπερ καὶ ὁ ἥλιος ἐπιλάμπων τοῖς σώμασι καὶ ποικίλως μετεχόμενος, οὐκ ἐλαττοῦται παρὰ τῶν μετεχόντων. τὸ δὲ συνέχον, οὐ συνεχόμενον του δη λωθέντος ἐστὶ Σολομωντείου 179 5. διέξοδος διεξιέναι, 180: ἡ εἰς τὸ εἶναι παραγωγή. ὁ Θεοῦ λόγος ἀέρος τύπωσις σημαντική, διὰ φωνητικῶν ὀργάνων Ὁ ἐκφερόμενος. οὐ γὰρ προφορᾷ δημιουργεί ρημάτων ὁ Θεός Ρ. 575, Β. μετροῦν, οὐ μετρούμενον) 179 5. μετροῦν τὸν ἁγιασμὸν καὶ τὴν χάριν πρὸς τὴν ἐπιτηδειότητα τῶν ὑποδεχομένων. ἀπολαύει γὰρ τὰ μετέχοντα αὐτοῦ, ὅσον αὐτὰ πέφυκεν, οὐχ ὅσον αὐτὸ δύναται, καθώς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος με τρεῖ μὲν οὖν αὐτὸ τὴν χάριν, ὡς εἴπομεν, οὐδενὶ δὲ μέτρῳ αὐτὸ περιγράφεται, ασώματον ἂν καὶ ἄποσον ς καὶ ἄποιον· σωμάτων μὲν γὰρ ταῦτα· τὸ δὲ θεῖον Πνεῦμα ἀσώματον, μετεχόμενον ὑπὸ τῶν ἁγίων πρὸς τὴν ἐκείνων ἐπιτηδειότητα, καθὼς ὁ μέγας Βα σίλειος λέγων· μόνοις δὲ μεθεκτὸν τοῖς ἁγίοις καὶ ὁ Ἀπόστολος· μετόχους γενηθέντας Πνεύματος αγίου ἔστι δὲ ἴσον τοῦτο τῷ ἐν ἄλλοις ὑπὸ τοῦ μεγάλου τούτου λεχθέντι, ἐν οἷς φησί μεταληπτόν, οὐ μεταληπτικόν, μεταλαμβάνεται μὲν γὰρ ὑπὸ πάσης τῆς κτίσεως, δεομένης αὐτοῦ πρὸς σύστασιν, καὶ μετέχεται κατὰ τὴν ἐκτικὴν ἑκάστου ἐπι τηδειότητα, αὐτὸ δὲ μεταλαμβάνει ἢ ἐν μεθέξει γίνε ται οὐδενός. ἀνενδεὶς γὰρ καὶ ἐπαρχοῦν ἑαυτῷ 1, 7. καὶ τὸ συνέχον τὰ πάντα γνῶσιν ἔχει φωνῆς. πάντα συνέχον, ὁ μὲν Θεὸς καὶ Πατὴρ συνέχων τὰ πάντα φθάνει εἰς ἕκαστον τῶν ὄντων. 233, δέον τῇ ἀφάτῳ δυνάμει τῆς θεότητος αὐτοῦ πε πεῖσθαι περιέχεσθαι καὶ συνέχεσθαι τὰ πάντα ὑπ' αὐ του. Τ. εὐθὲς Πνεῦμα... δό φύσει θέσει 180 διὰ τί..., ὦ Πνευματομάχε, τὰς τρεῖς ὑποστάσεις κατακερματίζεις εἰς διαφοράς φύσεις; 180: ὁδηγοῦν 575, και μή μοι τὴν ὁδηγίαν εἰς πᾶσαν τὴν διακονίαν ἐκλάδοις. 181 λέγεται δὲ φῶς (τὸ Πνεῦμα) διὰ τὸ πᾶσαν ἄγνοιαν καὶ πλάνην ἐλαύνειν ἐκ πασῶν ψυχῶν, αἷς ἂν ἐγγένηται, καὶ διὰ τὸ ἐπιστρέφειν πρὸς ἑαυτὸ πάντα τὰ ὅλως ὑπὸ τῶν αὐτοῦ μαρμαρυγῶν συνεχόμενα. 181 ὥσπερ ἀχώριστον τῷ πυρὶ τὸ θερα μαίνειν καὶ τῷ φωτὶ τὸ λάμπειν, οὕτω καὶ τῷ Πνεύματι τὸ ἁγιάζειν, τὸ ζωοποιεῖν, ἡ ἀγαθότης, ἡ εὐθύτης καὶ οὐδὲν τούτων ἐπίκτητον αὐτῷ, οὐδὲ ὕστερον ἐπιγινόμενον πρόσεστιν. Γ. 181 οἷς ἂν ἐγγένηται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, πάσης κηλίδος ἀποκαθαίρει αὐτούς. Ρ. 576, θεοποιούν ) 181 θεοποιεῖ δὲ διὰ τοῦ βαπτίσματος, υἱοὺς Θεοῦ ἀπεργαζόμενον καὶ θέσει καὶ χάριτι θεούς, φύσει Θεός τυγχάνον αὐτό, τὸ γὰρ ἄλλοις τὴν θέωσιν δωρούμενον, πῶς οὐ φύσει Θεός;: φύσει... Θεός, ἀλλ᾽ οὐ θέσει καὶ 181 χάριτι, τὸ θεοῦν ἑτέρους δυνάμενον. Ρ. τελειοῦν) τ. ἢ τοὺς βαπτιζομένους, τελείους ποιοῦν αὐτούς. 181, ν. Ι. (τὸ Πνεῦμα) συντηρητικὸν τῆς ἐπισ βούλεται δὲ πρὸς τὸ μέτρον δηλαδή τῆς ἑκάστου δυνάμεως. 183 βούλεται δὲ κατὰ τὴν ἑκάστου ἐπιτηδειότητα καὶ δύναμιν. 181 οὐ διὰ φωνιτικών (Ι. φωνητ.) ὀργάνων ἐκπεμπόμενον ψόφον, οὐδὲ ἀέρα διὰ γλώττης τυπούμενον τὸν θεῖον λόγον νοοῦμεν. κατακερματίζειν, 21 Μανιχαῖοι ἀθάνατον αὐτὴν καὶ ἀσώ μα τον λέγουσι, μίαν δὲ μόνην εἶναι τὴν τῶν πάντων ψυχήν, κατακερματιζομένην καὶ κατατεμνομένην εἰς τὰ καθ᾿ ἕκαστα σώματα ἔμψυχα καὶ άψυχα. εὐθύτης, εὐθὲς Β. Ι.
col. 843–844page 55 of 98
PG 36:843βραβευθείσης ἡμῖν δι' αὐτοῦ τοῦ βαπτίσματος) Λ καὶ ὁ μέγας οὗτος ἐν τῷ εἰπεῖν· κατα ταὐτό τῶν καθάρσεως. βραβεύειν ἐξάλειψιν. 182 Απόστολοι πολλήν τινα τὴν οἰκειότητα έφερον πρὸς τὸν τοῦ Εὐαγγελίου λόγον, ὡς δρ γανα ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματος κρουόμενα καὶ ἐξηγοῦντα τοῦτον. 182: ἡ πρὸς τὸν τοῦ κηρύγματ τος λόγον οἰκείωσις. εἰ: ἡ πρὸς τὸν Λόγον Χριστὸν οἰκείωσις τοῦ παναγίου Πνεύματος. 182 τοσοῦτον... ᾠκείωται αὐτῷ εί) τὸ Πνεῦμα, ὅτι καὶ Χριστοῦ Πνεῦμα λέγεται 182, ἐν πυρίναις δέ γλώσσαις, 575, []), τάχα μέν, ὅτι καθαρτικὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ ἀναλωτικὸν τῆς ὕλης τε καὶ τῆς πονηρᾶς ἕξεως, ὡς καὶ τὸ πῦρ τῆς μὴ συγγενούς ύλης τῷ χρυσίῳ, ἢ καὶ ὡς ὁμοούσιον τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ καὶ τῷ ἐνυποστάτῳ λόγῳ αὐτοῦ. γέγραπται γὰρ ἐν τῷ Δευτερονομίῳ· Κύριος ὁ Θεός σου πῦρ καταναλίσκον ἐστίν εἰ οὖν πῦρ ὁ Θεὸς ὑψηλοτέρας διανοίας λόγοις, ἐν εἴδει δὲ πυρὸς καὶ τὸ Πνεῦμα ἱπτάνεται τοῖς μαθηταῖς, ὁμοούσιον ἄρα τὸ Πνεῦμα τῷ Θεῷ. 182 ... θρόνος βασιλείας καὶ ἀναπαύσεως σύμβολον. Ρ. 575, ποιοῦν Αποστόλους, Προφήτας, εὐαγγελιστὰς) Ρ. 482 ν. ί. ἔχων... ὁ ἄγγελος φυσικῶς τὸ αὐτεξούσιον, ἀπαρεμποδίστως τούτῳ κέχρηται, μὴ ταῖς ἐκ τοῦ σώματος ἀνθολκαῖς, ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος, κα λυόμενος.: αὐτεξούσιός ἐστιν ὁ ἄνθρωπος καὶ φυσικῶς ἔχει τὸ αὐτεξούσιον, ἀλλά γε διὰ τὰς ἐκ διαβόλου προσβολὰς καὶ διὰ τὸ βάρος τοῦ σώματος, έφυστε- 183 ρίζει ἡ προχείρισις τῆς ἕξεως. Ρ. 575, παντεπίσκοπον) 183 ἔστι δὲ καὶ πανεπίσκοπον ὡς πάντα ἐφορῶν καὶ πάντα ἐπισκοποῦν, καὶ ὡς οὐδενὸς τὴν ἐποπτικὴν αὐτοῦ δύναμιν διαδράναι δυναμένου, μέχρι γὰρ διαλογισμῶν καὶ ἐννοιῶν καὶ ἐνθυμήσεων διικνεῖται. γὰρ Προφητῶν καὶ ᾿Αποστόλων ἄλλων ἀλλαχοῦ διεσπαρμένων καὶ οὐκ ἐν τοῖς αὐτοῖς τόποις διατριβόν των, πᾶσι κατὰ ταὐτὸν συμπαρῆν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τοῖς μὲν τὸ τῆς προφητείας χάρισμα ἐνεργοῦν, τοῖς δὲ τὰς ἀπείρους θεοσημείας. ἐν ᾧ δηλοῦται τὸ τοῦ Πνεύματος ἀπερίγραπτον. 183 ἡμεῖς ἀλλήλοις ἐντυγχάνομεν, φωνῆς διὰ τοῦ ἀέρος διαπορθμευούσης ἀπὸ τῶν λεγόντων εἰς τοὺς ἀκούοντας δεόμενοι τὰ ἐν τῇ ψυχῇ κινήματα καὶ διανοήματα. Ρ. 576, Α.) Γ. 183: άλλον Παράκλη τον []) πέμψει οὖν Παράκλητον ἄλλον, οἷον ἐμέ, ἴσον ἐμοί. 185 ἀληθεῖς οἱ διὰ τῶν φωνῶν τούτων Θεὸν τοῦτο τὸ Πνεῦμα ἀποδεικνύοντες. τὸ δὲ 1 στηλιτεύειν ἐκ μεταφορᾶς τῆς στήλης είρηται. στήλη δέ ἐστι λίθος ἢ χαλκὸς ἐν ἐπιμήκει τετραγώνῳ σχήματι, ἐν ᾧ ἐγγέγραπται ἡ τοῦ στηλιτευομένου ὕβρις. 575, διὰ πάντων χωροῦν τῶν πνευμάτων, νοερών... (Ε.)... ἄλλων δὲ ἀλλαχοῦ νενεμημένων, ᾧδηλούται τὸ ἀπερίγραφον.) 183 παρέστησε δὲ τὸ ἀχρόνως διὰ πάντων χωρεῖν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον προχείρισις, Β. παντεπίσκοπον πανεπίσκοπον, Πανεπίσκοπος πανεπόπτης οι παντεπόπτης 2 9, 5. Γ. 576, Β. έμψυχοι) 184 ἐνεργοί διὰ τὴν ενέργειαν καὶ οἷον ζῶσαι καὶ ἰσχυραί, ὡς οὐ μόνον ἐν γράμμασι κεῖσθαι ταύτας καὶ φαίνεσθαι οἷον εἰκό νας τινὰς καὶ σύμβολα τὰ πράγματα, ἀλλὰ καὶ ὡς αὐτὰ τὰ ἔμψυχα ἰσχύειν, καὶ αὐτὰς ἐκείνας τῶν εἰρη κότων τὰς ψυχὰς ἐμβοᾶν καὶ πνεύματα. λέγεται δὲ καὶ ἰδία ἔμψυχος λόγων κατὰ ῥήτορας. 184: ἡ δουλική τάξις καὶ ὑπό πτωσις. Ρ. 576, Β. εἴτε τι άλλο 184 καὶ εἰ τι δὲ ἄλλο τοιοῦτον, ἐπὶ τὸν Πατέρα, φησί, ἀνενεκτέον, οἰκονομικῶς λεγόμενον, ἵνα τὸ ἐξ οὗ δειχθῇ, ὥσπερ καὶ ὁ Υἱός. ὡς γὰρ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκεῖθεν, οὕτω καὶ ταῦτα ἐπὶ τὸν Πατέρα καὶ προβολέα ἀνακτέον. μικῶς ταῦτά μοι νόει. Έρχεται μὲν γὰρ δεσποτικώς καὶ ὡς κύριον, λέγεται δὲ ἀποστέλλεσθαι οἰκονομικῶς, ὡς οὐκ ἀντίθεον. 576, πολλὰ διασκεψάμενος πρὸς ἐμαυτὸν τῇ φιλοπραγμοσύνῃ τοῦ νοῦ) 184 τ. 8. πολλά, φησί, σκεψάμενος πρὸς ἐμαυτὸν καὶ πολυπραγμονήσας τῇ φιλοπραγμοσύνῃ τοῦ λόγου. Ρ. 576, τὸν λόγον ευθύνας) 184 ν. 5. ήγουν ἐξετάσας. Ρ. 576, οὐκ ἔχων [] ᾧτινι χρὴ τῶν κάτω τὴν θείαν φύσιν παραλαβεῖν []) 184 οὐχ εὗρον, πρὸς ὅπερ ἂν τὴν θείαν φύσιν ἐξομοιώσαιμι. Ρ. 576, 184 ὥσπερ... ἄληπτα καὶ παντεπόπτης πάν των επόπτης. Ταὐτόν Ταὐτὸ ταὐτὸν Μ. ιδέα, Εμψυχον οι ν. Ιδέα Εχων Β.; έσχον, Παραλαβείν Β.;: παραβαλεῖν,
col. 845–846page 56 of 98
PG 36:845αθεώρητα, καθώς φησιν ὁ μέγας Διονύσιος ἀντιτυπίᾳ τοῦ τείχους καὶ πυκνότητι προσπελασθεῖτ τε καὶ καταχεθεῖσα. τοῖς αἰσθητοῖς ἐστι τὰ νοητά, καὶ τοῖς ἐν πλάσει καὶ τύπῳ τὰ ἁπλᾶ καὶ ἀτύπωτα, τοῖς τε κατὰ σωμάτ των σχήματα μεμορφωμένοις ἡ τῶν ἀσωμάτων ἀν αφὴς καὶ ἀσχημάτιστος ἀμορφία, κατὰ τὸν αὐτὸν τῆς ἀληθείας λόγον καὶ τῶν σωματικῶν ἁπάντων ὑπο δειγμάτων ὑπέρκειται. διὸ κἂν μικρά τις ὁμοίωσις εὑρεθῇ, φεύγει τὸ πλεῖον, καταλιπὸν ἡμᾶς κάτω μετὰ τοῦ συντρόφου ἡμῖν ὑποδείγματος. ὁποῖόν τι καὶ τοῦτό ἐστι τὸ ὑπόδειγμα, δ ταῖς τοῦ νοῦ φιλο πραγμοσύναις ἐντετύπωκα. Ρ. ὀφθαλμόν) τῆς πηγῆς, τὴν ἀρχὴν, τὴν πρώτην βλύσιν... ἐξ ἧς, ὥσπερ ἀπ' ὀφθαλμοῦ τινος φῶς, τὸ ὕδωρ βλυστάνει ἀναδιδόμενον 1. 576, Ε. 577, Α. ἥλιον... καὶ ἀκτῖνα καὶ φῶς) 185 εἶδος μὲν... ἡλίου τὸ φῶς, ὡς ἐν τῷ εἰς τὴν νέαν κυριακὴν εἴρηκε λόγῳ, ὅπερ ἀσώματον ἐκάλεσε καὶ ἀνήλιον, ὕλη δὲ τοῦ φωτὸς τὸ ἡλιακὸν σῶμα, ὁ δι σκος. 185 τούτοις τοῖς ὑποδείγμασι φαίνεται χρησάμενος καὶ ὁ κορυφαιότατο; Πέτρος ἐν τοῖς Κλη μαντείοις δν αινίττεσθαι μοι δοκεῖ καὶ οὗτος ὁ ἅγιος ἐν τῷ, μετὰ τὸ εἰπεῖν· ὀφθαλμόν τινα καὶ πηγὴν καὶ ποταμὸν ἐνενόησα, ἐπαγαγεῖν τό· καὶ γὰρ καὶ ἄλλοι Ρ. 577, Β. σχεθεῖσα [] τῷ ἀντιτύπῳ []) 185 ν. 5. χεθεῖσα ἐν οἴκῳ καὶ τοίχῳ ἀντιτύπῳ, ἤτοι τῇ εξομοιώσαιμι. τῶν, κάτω ὑπέρκειται, καὶ τῶν... υποδειγμάτων. ἀπλά. ἐκ μονάδος Τριάς ἐστι καὶ ἐκ Τριάδος μονὰς αὖθις, οὔτε πόρος, πηγή, ποταμὸς μέγας πόρος ὀφθαλμός, τὰ Κλημέντια, τὰ Κλημέντεια. ενόησα 1 ἐνόησα Β. χεθεῖσα, χυθεῖσα, χε θεῖσα ἀντιτύπῳ ἀντιτοίχῳ. παλμός εγένετό τις παράδοξος. παλμὸς ἐγένετο καὶ παράδοξος. άπτει ἄττει άττειν ἄττειν ἅπτειν Τ. Ρ. 90. Ε. ἐξάττοντες εξάπτοντες Ρ. 557, 185 χρησάμενος οὖν καὶ τούτῳ τῷ ὑποδείγματι Β.). καὶ ἁβρῶς οὕτω φράσας καὶ ἐναργῶς, ἀποδοκιμάζεται πάλιν. 183 παντός... ὑποδείγματος ἀεὶ τὸ θεῖον ὑπερίδρυται. 577, χαίρειν ἐᾶσαι) 485 τὸ μὲν χαί ρειν ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ οἰμώζειν καὶ στένειν τάττεται, ἐκ δημώδους τινὸς 186 παροιμίας ληφθέν. ἔθος γὰρ τοὺς παλαιοὺς ἀποτροπιαζομένους τοὺς πρὸς οὓς ἀπεχθῶς διέκειντο, τὸ χαίρειν προσ φωνοῦντας παριέναι αὐτούς 186 σκιαί... όντως πάντα ταῦτα τὰ ἐν τῷ κόσμῳ παντὰ ἀγαθὰ δοκοῦντα) καὶ εἰκόνες ἀμαυραί, πρός τε τὰ ἐκεῖθεν ἀγαθὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἀλή θειαν συγκρινόμενα, εἰ καὶ δοκοῦσί τινες τὰ ὡς ὄντως κατέχειν ἀγαθά, τῶν σκιῶν ἐκείνων ἐπιδραττόμενοι κατὰ τὴν αἰγυπτίαν ἐκείνην, τὴν μὴ τοῦ Ἰω σήφ, ἀλλὰ τῶν ἱματίων ἐκείνου ἐπιδραττομένην, καὶ νομίζουσαν αὐτὸν κατέχειν τὸν Ἰωσήφ. Ρ. 577, Ε. τὸν αἰῶνα τοῦτον διαπορεύεσθαι διατέμνοντα []) 186 τουτέστι τὸν παρόντα κόσμον, τέμνοντα τὴν πρὸς τὴν σάρκα σχέσιν διὰ τῶν ἀρετῶν, καὶ τῶν ὑλικῶν ἑαυτοῦ περιαιρούμενον τὴν ἀπάτην. άπτειν άττειν ψυχαί... μεταβάλλουσι καὶ χέονται καὶ ἐξάπτονται. ἐξάττον ται ἄττειν άττειν άττειν μεν παμπόλλους, πρό γε τοῦ μαθεῖν, ὡς προσήκει, παντὰ τὰ περὶ τῆς ἁρμονικῆς εἰρημένα... ἐπὶ τὸ με λοποιεῖν ἄττειν ἐθέλοντας. 109,: άττειν ὑπὲρ τὸ δέον. φυσικῶς, ἀχιλλεῖς δουχοῦσι. Διατέμνοντα 11, 16: τέμνων ὁδοὺς ἀτρέπτους, Τ.
col. 847–848page 57 of 98
PG 36:847186 έλευσόμενός ποτε μετὰ τὴν τῶν πρᾶξις ή τις ὑπόνοια τῶν ἀηδεστέρων τὸ τοιοῦτον αιώνων περαίωσιν εἰς τὴν τελείαν λῆξιν. Ρ. 579, Α. εμπόρευμα) Ρ. 486 πι. πανηγύρεως... μνημονεύσας, ἐπέμεινε τῇ τροπῇ, καταλλήλως αὐτῇ ἀποδοῦς τὸ ἐμπόρευμα. λέγεται γὰρ ἐμπόρευμα ή εργασία ἤτοι ἡ πραγματεία, ἐξ ἧς κέρδος περιγίνεσθαι είωθε, σωματικὸν μὲν τοῖς τὰ σωματικὰ ἐμ πορευομένοις, πνευματικὸν δὲ τοῖς πραγματευομένοις τὰ πνευματικά. Ρ. 180, Α. εἰμὶ μὲν 186 τοῦτό τινες σκωπτικῶς κατ' ἐκείνου ἀπέρριπτον. 187 λήρους τῶν λεγόντων διὰ χιλιονταετηρίδος τέλος λαμβάνειν τὴν κόλασιν. ἀδιαφόρως ἁμαρτάνειν εἰ ἀδιαφόρως ἀγαθοεργείν 487 ν. ταῖς γηΐναις ἀσχολίαις τε καὶ φροντίσι καταχωννύς τὸ χάρισμα). Ρ. 380, ἡ εἰρήνη) 188 ἦν ὁ Κύριος τοῖς μαθηταῖς ὡς ἐξαίρετόν τινα κλῆρον ἐβράβευσεν, (εἰρήνη Θεοῦ) εὐστάθειαν ἐμποιοῦσα τῷ ἡγεμονικῷ. πάθος ἀνακινήσῃ, καὶ περιζέσῃ τῇ καρδίᾳ τὸ αἷμα καὶ διαναστῇ πρὸς ἄμυναν ἡ ψυχή, ἐξαίφνης ἔστιν ἰδεῖν σῦν ἡ κύνα ἢ πάρδαλιν ἢ ἄλλο τι τῶν ται ούτων θηρίων ἐκ τοῦ θυμοῦ τὸν ἄνδρα γενόμενον. οἴκουν τὸ εἰς ὀργὴν ἁπλῶς ἐξάπτεσθαι φαῦλον, ἀλλὰ τὸ μὴ σὺν λόγῳ τοῦτο γίνεσθαι σφαλερόν διὸ καὶ ὁ Κύριος τῷ μὲν ὀργιζομένῳ εἰκῇ τὴν κρί σιν ἐπανατείνεται, τὸ δὲ ἐφ᾽ ἃ δεῖ κεχρῆσθαι τῇ ὀργῇ οὐ παραιτεῖται. το γάρ· ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τοῦ ὄφεως διδάσκοντός ἐστι κεχρῆσθαι τῷ θυμῷ ὡς ὅπλῳ κατὰ τοῦ πονηροῦ καὶ τῆς ἁμαρ τίας Ρ. 581, Β. μήπω... ἀμήχανον) 489 ν. 3. εὐσεβοῦσι... καὶ ὑπὲρ εὐσεβείας ἀποθανεῖν ἔτοιμοι, ὅσοι θερμότερον καὶ κατὰ τῆς ἡδονῆς ἴστανται, χαλώσης τὸν τῆς ψυχῆς τόνον, ὅσοι ταύτῃ διαθερμαί γονται. γου, ἀλλὰ τῆς ἀλογίας γέννημα, οὐδὲ τῆς μαθή σεως, ἀλλὰ τῆς ἀμαθίας, ὡς καὶ Θουκυδίδης φησίν, ὅτι ἀμαθία μὲν θρασείς ποιεῖ, τὸ λελογισμένον δὲ οκνηρούς 189 γίνεται δὲ ἡ νάρκωσις, τῶν νεύρων συμπιλουμένων, καὶ τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος προϊέναι ἐμποδιζομένου, δι' οὗ τοῖς ζώοις ἡ κίνησις. Γ. 188 ν. 8. σώματα ἀταξίᾳ καὶ στάσει στοιχείων αἱ γενναῖαι δὲ —) αἱ δέ γε γενναῖαι καὶ νοσήσαντα... διαφθαρήσονται. ὀξύρροποι πρὸς ἀμφότερα, λόγου μὲν αὐτὰς ῥυθμί 581, Α. είτε... είτε...) 189 ἡ ἐνδοίασις ζοντός τε καὶ διευθύνοντος, καὶ δίκην παιδαγωγού ἐπιεικῇ τὸν λόγον ποιοῦσα καὶ ἠθικόν. τὰ τοῦ θυμοῦ σκιρτήματα καταστέλλοντος, καὶ παι δεύοντος αὐτὸν μηδαμῶς τῆς οἰκείας ἐκβαίνειν τά Gξεως, ἄγεσθαι δὲ μᾶλλον ἐφ' ὅπερ ἂν οὗτος καθηγήσαιτο, μέγα τι χρῆμα εὑρίσκονται πρὸς ἀρετήν, τὰ τοῖς πολλοῖς δυσχερή εὐχερῶς ἐξανύουσαι. τοῦ λό του δὲ ἐπιλείποντος, καὶ τὸ ἴσον εἰς κακίαν αἱ μεγάλαι αὗται φύσεις εὑρίσκονται. ὡς γὰρ λόγῳ παιδαγισ γούμεναι τὰ μέγιστα κατορθοῦν πεφύκασιν, οὕτως ἀπαιδαγώγητοι μείνασαι, περιφανεῖς ἐπὶ κακίᾳ γνω ρίζονται καὶ μεγάλα τὰ πτώματα πάσχουσι 189 φύσεις δὲ γενναίας πληθυντικῶς τοὺς θερμοὺς καὶ ἀνδρώδεις εκάλεσεν... ὅτι, τοῦ τῆς φύσεως ὀνόματος τῶν πολλαχώς λεγομένων τυγχάνοντος, λέγεται 2, 40. ἀμαθία μὲν θράσος, λογισμὸς δὲ ἔκνον φέρει. τὸ λελογισμένον, Γ. 139 - θερμὰς φύσεις καὶ μεγάλας θερμὰς φύσεις καὶ μεγάλας (584, Β) λέγων τοὺς ἀνδρώδεις τε καὶ θυμοειδείς. οὗτοι γὰρ πρὸς ὅπερ ἂν ῥέψωσιν, εἴτε πρὸς τὸ χεῖρον, εἴτε πρὸς τὸ ἀγαθόν, μεγάλα κατορθούν πεφύκασι λόγῳ μὲν γὰρ παιδαγωγούμενος ὁ θυμός· πέφυκε γὰρ κατα κούειν οὗτος τοῦ λόγου, ἀλλ' οὐ πάντη ἐστὶν ἀνήκοος, ὡς τὸ θρεπτικὸν καὶ αὐξητικὸν τῆς ψυχῆς· ἀνδρείαν ποιεῖ καὶ ὑπομονὴν καὶ ἐγκράτειαν· νεῦρον γάρ ἐστι τῆς ψυχῆς, καθώς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος, τόνον αὐτῇ πρὸς τὴν τῶν καλῶν ἔνστασιν ἐμποιοῦν· τοῦ λόγου δὲ προεκπηδῶν καὶ μὴ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον ἐνεργῶν, μανία γίνεται. ἐπειδὰν γὰρ ἡ λόγο; ἢ ἀγαθοεργείν, Α. έπειδάν. σφαλερόν. σφαλε σφαλλερός σφαλλερὸν Ι. 504 348 σφαλλερὰν Ι. 59 σφαλλερῶς θυμού ήδη ῥυθμίζειν. ρυθμίζειν ζών ἡμερωτάτῳ, Ε. Β.
col. 849–850page 58 of 98
PG 36:849φύσι, καὶ τὸ τοιῶστε κεκρᾶσθαι καὶ πεφυκέναι. Γ. 189 ν. ί. (άνθρωποι) ὑπὸ μίαν... ἅπαντες φύσιν ἀνάγονται. Ρ. 581, εἴη δ' ἂν ὁ αὐτὸς μηδὲν [] ἀγαθοῦ) 189 Αττικόν... τοῦτο, ἀντὶ τοῦ· οὐδὲν, ἀγαθόν. 581, τοῦτό ἐστι 189 κ, πρὸς τὸ πράγμα, οὐ πρὸς τὴν λέξιν ἀπέβλεψε. διὸ καὶ οὐδε τέρως τὸν λόγον ἀποδέδωκε. προτρέπεται δὲ ὁ πάμμεγας καὶ διὰ τῆς εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐμβλέ ψεώς τε καὶ ἀναβλέψεως εἰς εὐταξίαν ἡμᾶς, τάξει γὰρ καὶ συνέστη τὸ πᾶν καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ είναι παρήχθη. Ε. 194 παραχθῆναι οι διαμορφωθῆναι ὁ παραγωγεὺς τῶν ὅλων Ρ. 584, Β, οὐδὲ ὁμοῦ τὸ πᾶν ἀναδεῖξαι καὶ Κ: 190 6. (ποιμένες Εκκλησίας) οἱ καὶ γονέων. διακοσμῆσαι ἀσθενὴς ἦν) 194 Γ. 8. (τὰ γινό ἐπέχουσι τάξιν. Ε. 583, Α.) 490 ἡ μὲν αἰδὼς ἐστι φόβος ἐπὶ προσδοκίᾳ ψόγου, φοβούμενοι γὰρ μωμηθῆναι, ἀπεχόμεθα τοῦ κακοῦ καὶ πρὸς ἀρετὴν ὁδηγούμεθα. κάλλιστον οὖν τοῦτο τὸ πάθος και βοήθημα πρὸς ἀρετήν. - ἡ μέντοι αἰσχύνη φόβος ἐστὶν ἐπὶ αἱ σχρῷ τινι πεπραγμένῳ. 490 τὸ οἷον παρεντεθὲν, ὁμοιωματικὸν ὄν, θεραπεύει τὴν τολμηρίαν τοῦ λόγου. Ρ. 582, Β.) Ρ. 190 εἰρωνικὸν τὸ ἐχρῆν Ρ. 583, Α. δέον) 191. ἁρμοδίου ὄντος. κατὰ γὰρ τὴν Ἀττικὴν συνήθειαν εἰς τὸ δέον τοῦτα μετέβαλλεν. τὰ ἄλλα πάντα ἀπαραλλάκτως ἔχει πρός τε τὸν Πατέρα, πρός τε τὸν Υἱόν. Ρ. 583, 1.) Κ. 198 τ. οι... μὴ ὀργιζόμενοι ὅλως Αδιαθερμαινόμενοι ἐφ᾽ οἷς δεῖ, ἠλίθιοι δοκοῦσιν εἶναι. δοκεῖ γὰρ ὁ ἠλίθιος αναίσθητός τις εἶναι καὶ εἰς ἅπαν ἀκίνητος 193: ύπερπίπτουσα) μεταφορικὴ... ἡ. λέξις, ἀπὸ τῶν βελῶν τῶν ὑπὲρ τὸν σκοπὸν φερομένων. Ρ. 583, Ε. 584, Α.) Ε. 195 τ. ή θερμότης, ἔξω τοῦ καλοῦ καὶ τῆς ἀρετῆς πίπτουσα διὰ τὸ ὑπερβάλλειν καὶ μὴ ἐν τῇ μεσότητι τῆς ἀρετῆς ἴστασθαι, ᾗ τινι ἀρετῇ καὶ ἡ ὑπερβολὴ καὶ ἡ ἔλλειψις λυμαίνεσθαι είωθεν Ρ. 584, Α. ἐὰν εἰδῶμεν. κόσμον) 193 εάν... γινώσκωμεν τάξει τὸ πᾶν συνεστηκὸς καὶ τὸν κόσμον αὐτὸν καταμάθοιμεν, τάξει δηλονότι συστάντα καὶ δι' αὐτὸ τοῦτο κόσμον όντα τε καὶ λεγόμενον (5).. Οὐδὲν μηδέν, κι 1. μηδενός Οὐδὲν μηδὲν ναὶ τὸ μη οὐδὲν ἀγαθοῦ χρήν (β) μα δύναντι δυναμένῳ. τῷ πάντα δυνατῷ Λόγῳ. πάντα δυνατός μενα) λόγοις ἀῤῥήτοις τασσόμενα καὶ οὐκ ἀθρόον ἀνα διδόμενα τῷ πάντα δυναματά Λόγῳ. Ρ. 584, τάξις ἐν ἀγγέλοις) 194 ἀγγέλους φρουρητικοὺς εἰ ἐπιστρεπτικούς 584, 194 τ. (ἀστέρες) υφειμένην ἔχοντες τὴν λαμπρότητα καὶ κρυπτομένην τὴν ἐκεί νων λαμπρότητα Ρ. 584, τάξις ἐν ὥραις καὶ καιροῖς, ἐν κό σμφ [] προσιοῦσί τε καὶ ὑπαπιούσι) τε καὶ συμπλέκονται... ἀλλήλων,, ὑπαπέρχονται, μεσολαβοῦσιν... μετόπωρον 59 Ρ. 384, τιθασσεύουσιν []). 196 ήγουν ἡμεροῦσιν ἀγριαίνον καὶ πραΰνουσιν. 194 ν. ἕκαστος... ἔχοντα, κλέπτεσθαι... λανθάνειν, τιθασσεύει καὶ καθάπερ τισὶ χειρῶν ἐπιβολαῖς ταῖς ἰδίαις ποιότησιν οἰκειοῦ ἑκατέρῳ. 194 εὐτάκτως ἀλλήλας διαδέχονται καὶ ἀντιπαραχωροῦσι διὰ τῆς προσλήψεώς τε καὶ ανθυφαιρέσεως 195 Γ. 8. (στοιχεία ὧν ενταχτούν των μὲν ὑγιαίνει τὰ ζῶα ἀτακτούντων δὲ νοσεί το καὶ φθείρεται ἤπλωταί τε καὶ ὑποβέβηκε. 495 ὁ πάνσοφος παντοδύναμος 18, 15: 6.παντοδύναμός σου λόγος ἐπὶ οὐρανῶν, τὸ Πνεῦμα παντοδύναμον πάντα δυναματά, διττογραφία: πάντα δυνατῷ, οι παντοδυνάμῳ. φρουρητικῷ τῇ ἐκεί νων λαμπρότητι. Την τῇ ὁ ἥλιος... φαίνεσθαι, Ἐν κόσμῳ Β. εὐκοσμίως τιθασσεύουσι. άνθυφαιρέρεσεως.
col. 851–852page 59 of 98
PG 36:851ἀποδέδωκε τῷ. ἀέρι τὸ ἐφηπλῶτος πάντας τοὺς ἀστέρας καὶ αὐτὴν τὴν σελήνην, σθαι καὶ οἱονεὶ περιχεῖσθαι τῇ γῇ. ἡμέρας οὔσης. Ρ. 585, Α. πεπηγότα... τῷ λόγῳ) 195 τῷ τῆς ἰδίας φύσεως δηλαδή, ἢ καὶ τῷ προστάγματι τῷ δημιουργικῷ Ρ. 585, Α. τῇ ρεύσει) ... οὕτω μεταφορικῶς ὠνομάσας τὴν κίνησιν, διὰ τῆς λέξεως ταύ της τὸ ροῆς ἔκγονα εἶναι καὶ ἀεὶ γίνεσθαί τε καὶ ἀπογίνεσθαι παραστῆσαι βουλόμενος. 195 ἡμεῖς μὲν οὖν τὴν λέξιν ἐξομαλίζοντες, την βοήν κατ' ἀμφοτέρων, τοῦ τε γίνεσθαι καὶ τοῦ ἀπογίνεσθαι, ἐδεξάμεθα. εἰσὶ δέ, οἵτινες ἐπὶ τῆς φθορᾶς μόνης ταύω την ἐδέξαντο. Ρ. 585, Α. Β.) 195 1. τῶν μὲν νεφῶν ἀτακτούντων καὶ συῤῥηγνυμένων βιαίως, ἢ τοῦ αἰθε ρίου πυρὸς πλεονάζοντος ἐν ἀέρι, οἱ σκηπτοί συν ίστανται, — — τοῖς ἀερώμασι δὲ καὶ σήραγξι τῆς γῆς ὑδάτων ἢ πνευμάτων εἰσχεομένων, εἶτα στενοχωρουμένων περὶ τὴν ἔξοδον καὶ βιαίως κραδαινόντων αὐτὴν, οἱ σεισμοί. — — αἱ δ' ἐπικλύσεις ἐν θαλάσσῃ γίνονται, πνευμάτων ἐναντίων ἀντιπνεόντων, καὶ ἑκα τέρου προωθοῦντος τὴν θάλασσαν. συνάγεται μὲν γὰρ αὕτη ἐπιτοαυτὸ καὶ εἰς ὕψος μετεωρίζεται, εἶτα τοῦ ἑνὸς ἡττηθέντος πνεύματος, καὶ ὑπὸ τοῦ ἐπικρατοῦντος ἀντωθουμένη, εκρήγνυται ἀθρόον καὶ πίσ πτουσα τὸν κατακλυσμὸν ἐργάζεται. καὶ τοῦτο ἐστο ρεῖ ᾿Αριστοτέλης ἐν ᾿Αχαίς γενέσθαι, Εξωθεν μὲν νότου πνέοντος, ἐκεῖθεν δὲ βορέου ἀντιπνέοντος. Γ. 196. τό... αὐτὸ πνεῦμα ἐκκρινόμενον κατὰ μικρὸν μὲν καὶ σποράδην χεόμενον καὶ λεπτότερον ε ἦν, βροντὰς ποιεῖ καὶ ἀστραπάς ἂν δ' ἀθρόον καὶ πυκνότερον έκκριθῇ, ἐκνεφίας ἄνεμος γίνεται. διδ καὶ βίαιός ἐστιν. ὅταν δὲ κατασπώμενον ἐκπυρωθῇ, τοῦτο δ' ἐστὶν ἂν λεπτότατον τὸ πνεῦμα γένηται, καλείται πρηστήρ. ἐμπίπρησε γὰρ τὸν ἀέρα τῇ τυ ρώσει χρωματίζον. ἐὰν δὲ ἐν αὐτῷ τῷ νέφει πολύ καὶ λεπτὸν ἐκθλιβῇ πνεῦμα, κεραυνὸς τοῦτο γίνεται. Ρ. 585, Β. αταξία... ἐν δὲ σώμασι τὰς ἀῤῥω στίας) Γ. 196 3. τινὸς τῶν ἐν ἡμῖν στοιχείων πλεονάσαντος ἢ καὶ ἄλλως πως ἀτακτήσαντος. 196 τὸ δὲ ἢ προσδοκωμένην (583, Β.) οὐ διαζευκτικῶς, ἀλλὰ συμπλεκτικῶς. ὅταν τῷ δημιουργῷ δόξῃ τῷ ἐξ ἐναντίων τὸ πᾶν συστησαμένῳ, λύσαι αὐτό. 196 εἰ. ἀναφθαρτίζεται.. ἐν τῇ παγκοσμίῳ ταύτῃ λύσει ὁ ἄνθρωπος. Ρ. 585, Ε. 586, Α.) 197 (ὁ ἄνθρωπος). εἰκότως ὕστερον πάντων ὁδῷ τιν: καὶ τάξει δη μιουργείται. Γ. 197 τ. να... μέγιστον φανῇ τὸ περὶ τὸν σύνδεσμον θαῦμα, συνέδησε, φησί, κρυφίως ἡμῖν ήγουν ἀκαταλήπτως καὶ διὰ τοῦτο ἀῤῥήτως τὰ ἐναντία. τοῦ... ἀνθρωπίνου συγκρίματος όλι χώτατον ὁ χοῦς. οὗτος (ὁ νοῦς ) τῆς ψυχῆς τὸ λεπτομερέστερον. 197 φανήσεται γὰρ οὕτω μᾶλλον ἡ τάξις ἀριδηλοτέρα. δύναμιν ἐνθεὶς αὐτῇ ἢ πρὸς θεὸν ἀνατείνεσθαι καὶ ἐκθεοῦσθαι, ἢ αὐτοπροαιρέτοις όρο μαῖς πρὸς τὴν ὕλην ῥέπειν καὶ τὰ μυρία πάθη͵ ἐντεῦθεν ἐφέλκεσθαι. Ρ. 586; Α. τὸ αὐτὸ ρεύματι) 197 τὸ αὐτὸ ζῶον καὶ διεσώσατο τῷ εἴδει, πεπηγότι καὶ οὐδέποτε λείποντι, καὶ διέλυσε τοῖς ἀτόμοις, ῥέουσι καὶ ὑπεξη αγομένοις. τὸ μὲν γὰρ τῶν ἀτόμων ἐπεισήγαγε τη γεννήσει, τὸ δὲ ὑπεξήγαγε τῷ θανάτῳ. εἴρηκε δὲ καὶ ἐν τῷ περὶ θεολογίας λόγῳ πῶς τὸ αὐτὸ ζωον καὶ θνητὸν καὶ ἀθάνατον, τὸ μὲν τῇ μετα στάσει, τὸ δὲ τῇ γεννήσει; τὸ μὲν γὰρ ὑπεξῆλθε, τὸ δὲ ἀντεισῆλθεν, ὥσπερ ἐν ὁλκῷ ποταμοῦ μὴ ἑστῶτος καὶ μένοντος, μὴ ἑστῶτος μὲν τῷ ἀεικν νήτῳ, μένοντος δὲ τῷ ἀνελλιπεί. Γ. 197 προτιμητέος... ὁ δεσπότης τῶν ὁμο δούλων καὶ ὁ πατὴρ τῶν πνευμάτων τῶν σωματία κῶν παίδων καὶ πατέρων. 197 ν. Ι.. ἡ δημιουργικὴ καὶ συνεκτικὴ τῶν ὅλων. σοφία. 198 μεστώσας τὸν λόγον, εἶτα τῷ τμή τικῷ τύπῳ χρησάμενος· καὶ τί δεῖ καθ' ἕκαστον, φησί, λέγειν. (586, Β.); Ρ. 586, 198 ὅτι τὸ κατὰ τὸ σῶμα καὶ τὰ μέλη αὐτοῦ ὑπόδειγμα επεξεργάζεται. 198: συνάπτεσθαι ἀῤῥήτοις εισίν αφαῖς, νῷ) τοῖς αἰσθητηρίοις τὸ αἰσθάνεσθαι, ὡς παρά πηγής δεξαμεναῖς ρεύματα, καὶ πρὸς αὐτὸν ἡ αἴ σθησις ἀνατρέχει, διὰ τῶν αἰσθητηρίων ἀποκομίζουσα τὰ αἰσθητά. ὁ δὲ δεχόμενος καὶ φιλοκρινῶν καὶ ἐξετάζων, τοῖς καταλλήλοις τόποις εναποτίθεται, καὶ οὕτω Ο πολλῶν τε καὶ παντοδαπῶν εἰσαγομένων, σύγχυσις καὶ πλάνη οὐ πέφυκε γίνεσθαι. Ρ. 585, 196 ν. 3. (ἡλίου) ἀποκρύπτονχόντων διαφορὰν κατασκευάσαι βουληθείς, πολύς εφαπλοῦσθαι Λόγῳ, τῷ μὲν τῷ λόγῳ, τῷ δὲ τὸ μὲν τὸ δὲ 9, 53. χθονός ἔκγονα. Αραιώμασι ἀραιώμασι ἀρεώμασι, ἀερώμασι ἔπεσε τὸν τοῦ ἀρχιερέως δοῦλον. έπαισε. έπαισε έπεσε ν. Τ. ΧΙ, ψεύσο μέ σε οὐ ψεύ σομαί σε. Β. προσπέζη προσπαίζῃ. ἐπὶ τὸ αὐτό καὶ προσδοκωμένην, παρ' αὐτοῦ, τοῦ νοῦ.
col. 853–854page 60 of 98
PG 36:853ἐστι ταῖς ἐργασίαις, ἀπὸ τῶν ᾿Αποστολικῶν ἐπιστο. Α. Ρ. 588, εἰ.. εἶ.. χαμερπής τὴν διάνοιαν) τῶν ταύτας λαμβάνων. 202 5. εἰ πρὸς τὰ γήινα σύρεται σου ή διάνοια. Ρ. 587, Β. 199 οἱ μὲν Προφῆται σκιωδῶς περὶ τοῦ Χριστοῦ προκατήγγειλαν, οἱ δ' Απόστολοι ἐκφαντορικῶς. προτιμοτέρα δὲ σκιᾶς ἀλήθεια, καὶ τὸ οὗ ἕνεκα τοῦ ἕνεκά του. ἕνεκα δὲ τῆς ἀληθείας αἱ σκιαὶ προέδραμον, τὸν νοῦν ἡμῶν εἰς ὑποδοχὴν τῆς ἀληθείας προπαρασκευάζουσαι. 587, 199 ἵνα δὲ μὴ οἱ τῶν ἐλαττόνων, ἀξιούμενοι χαρισμάτων ἀδημονῶσι, παρεμυθήσατο αὐτούς. Ρ. 587, Ε. 199 ὁ μὲν λόγος της σοφίας λόγος ἐστὶν ἐνδιάθετος, τῇ σοφίᾳ πεπιωμένος ἔχουν καὶ τὸν προφορικὸν ἀναλογοῦντα, ὁ δὲ λόγος τῆς γνώσεως λόγος ἐστὶν ἐνδιάθετος, τῇ γνώσει πεποιωμένος. Γ. 200. 3. τὸ δὲ ὑψηλοτέρων (587, ἀντὶ τοῦ ὑψηλῶν κατὰ Ἀττικὴν συνήθειαν, ἢ καὶ συγ κριτικῶς. Ρ. 587, ἀντιλήψεις) 200 το... διευθύνειν τε καὶ οἷον οἰακίζειν ἑαυτόν τε καὶ ἑτέρους ἀντίληψίς τίς ἐστιν. 587, 200 λαμβάνει δὲ τὴν ἐργασίαν αὖθις ἀπὸ τοῦ σώματος. Ρ. 587, Ε. ὁ μὲν ἀρχέτω καὶ προβεβλήσθω []) Ε. 200 ν. 5. ὡς πρόβολος τις καὶ πρόμαχος τῆς τε ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ κοινοῦ τῆς Ἐκκλησίας προβεβλήσθω πληρώματος. ἢ τὸ προβεβλήσθω διὰ τοὺς ὑφ᾽ ἑαυτῶν ἁρπάζοντας τὰ χαρίσματα καὶ μὴ τὴν τοῦ παναγίου Πνεύματος αναμένοντας προβολήν. ἢ καὶ τὴν τοῦ κοινοῦ ἐκλογὴν τέθεικε, προβεβλήσθω ὑφ' ἑτέρων λέγων, ἀλλὰ μὴ δι' ἑαυτοῦ ἁρπαζέτω τὸ χάρισμα. 200: τῷ διδασκαλικῷ ἐπιπηδάν ἀξιώματι 201 διὰ καθάρσεως εἰς θεωρίαν ἀναγόμεθα. 201 φυσίωσιν, ὡς εἰς κενόν οίδημα καὶ ὄγκον ἐπαίρουσαν. 588, εἰ.. γεγύμνασθαί σοι [] τὰ αἰσθητήρια) Έξιν δε λέγει ὁ ᾿Απόστολος τὴν ἐπιστήμην καὶ ἀκρί βειαν, αἰσθήσεις δὲ τὰς διακριτικάς δυνάμεις του νομ.. 202 Ι. ὅταν σχολάσῃς ἀπὸ τῆς ἔξωθεν περι πλανήσεως καὶ ταραχῆς. Πεποιωμένος, ποιούν Ποίωσις ποιοῦ σθαι Γ. γῶν. χορηγών χορηγών. ἐπιπηδάν οίδημα ὄγκομα όγκωμα δγχος Ο πέφυκε νοῦς νηπιώδης πέττειν καλῶς ἤτοι κατα λαμβάνειν καὶ εἰς προσθήκην μεταβάλλειν καὶ αὔξη σιν τῆς κατὰ Χριστὸν πνευματικῆς ἡλικίας, μᾶλλον μὲν οὖν καὶ λυμαίνεσθαι καὶ βαταβλάπτειν ἐν τοῖς καιρίας, ὡς αἱ στερεαὶ τροφαὶ τὰ βρεφύλλια (β). Γ. 202 τέσσαρες δέ εἰσι τοῦ θρεπτικοῦ δυνάμεις, ἑλκτική, ἡ ἕλκουσα την τροφήν, καθεκτική, ἡ ταύ την κατέχουσα καὶ μὴ ἐῶσα εὐθέως ἐκκρίνεσθαι, ἀλλοιωτική, ή ταύτην ἀλλοιοῦσα εἰς τοὺς χυμούς, ἐξ ὧν τὰ ζῶα τρέφεται τε καὶ αὔξεται, ἀποκριτική, ή τὸ περίττωμα διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος ἐκκρίνουσα. Ρ. 588, τὸν ἀγῶνα) 202 ἀγῶνα μὲν νῦν τὸν φόβον λέγει. ἔστι γὰρ εἶδος φόβου καὶ ἡ ἀγωνία, καὶ ἔστιν ἡ ἀγωνία φόβος διαπτώσεως ήγουν ἀποτυχίας. φοβούμενοι γὰρ ἀποτυχεῖν τῆς πράξεως, ἀγωνιῶμεν. Ρ. 588, Ε. ταλαντεύεται) 202 ζυγοστατεῖται καὶ δοκιμάζεται. 589, Α. ) 202. τὰ βραχύτατα ἡμῶν καὶ ἐπιτηρεῖται δριμέως καὶ πολυπραγμονεῖται. πάντες γάρ, ὥσπερ οἱ κατὰ σκοποῦ τοξεύοντες καθ᾿ ἡμῶν τὰς γλώσσας ὁπλίζουσι. Ρ. 589, Β.) 203 δείκνυσι λοιπὸν τὸ ἀκίν δυνον καὶ πανταχοῦ μέν, μάλιστα δὲ ἐν τοῖς περὶ Θεοῦ λόγοις τὴν σιωπὴν ἔχουσαν. ἐξατονεῖν λόγῳ, 203.: κίνδυνος εξήρτηταί τινι. 203: ὁ λόγος ὁ ἐν προφορᾷ, ὁ προφορικός λόγος. ἐνταῦθα, ὥσπερ ἐν ἄλλοις ἀπρόσιτον, καλεῖ τὸν ἐν Τριάδι Θεὸν ὑμνούμενόν τε καὶ δοξαζόμενον, ἐκεῖνο μὲν ὡς ἀνεκτὸν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς λαμπρότητος, τοῦτο δὲ ὡς ἀνώτατον. 203 (φῶς) όσον... οὐρανὸς ἄνωθεν φρυκτωρεῖ. 203 φωτοχυτεῖσθαι. προσθοῦσαν τῷ νοὶ ἡμῶν σωματικὴν παχύτητα. 203 καθαρῶς ἐντρανίζειν ταῖς ἀκτῖσι του ἀληθινοῦ φωτός γεγύμνασταί σοι, γυμνάζειν αισθητήρια κρεϋλλιον μυς τὸ θυλάκιον τῶν κρεῦλλίων. κατὰ σκοποῦ τοξεύειν, Ε. Ι. ἐπήρτηται,: οὐκ ἀνεκτόν. έντρανίζειν 203 ἐντρανίζειν τῷ θείῳ φωτί.
col. 855–856page 61 of 98
PG 36:855δὲ ἡμεῖς αὐτῷ ἐπιδραμούμεθα. 203 ἡμεῖς μὲν γάρ ἐσμεν ἡ ψυχή, και: νῦν μὲν ὁ Θεὸς αὐτὸς ἐπέδραμεν ἡμῖν, τότε ταύτης μάλιστα ὁ νοῦς, καθώς φησιν ὁ μέγας Βασί λειος ἡμέτερον δὲ τὸ σῶμα, περὶ ἡμᾶς δὲ χρήσ ματα, κτήματα, φίλοι. 389, ἵνα μὴ... τῆς κτήσεως) 205 ν. φιλεῖ γὰρ ἄλλως 204 3.) τὸ μὲν πόνῳ κτηθὲν περικρατεῖσθαι, τὸ δὲ ῥᾳδίως κτηθὲν ἀποπτύεσθαι τάχιστα ἀπόθετον δὲ εἶπε τὸ περὶ Θεοῦ κάλλος καὶ τὴν περὶ αὐτὸν δόξαν, ὡς ὀλίγων ἀξίαν καὶ ὀλίγοις αποτεταμιευμένην, Ρ. 569, τό... ὕστερον ἆθλον ἀρετῆς καὶ τῆς ἐντεῦθεν πρὸς αὐτὸν [] νεύσεως εἴτουν ἐξομοιώσεως) 204 Γ. 8. μέσος... ἱστάμενος ὁ νοῦς ὁ ἡμέ τερος ύλης τε καὶ Θεοῦ, ταῖς μὲν πρὸς τὸ σῶμα καὶ τὰ πάθη ῥοπαῖς τὰ ἐντυπωθέντα τούτῳ ἐξ ἀρχῆς πρὸς Θεὸν μιμήματα ἀμαυροί, τοῖς αἰσχροῖς ἀποκρύπτων αὐτὰ προκαλύμμασι, ταῖς δὲ περὶ Θεὸν νεύσεσί τε καὶ ἀνατάσεσι τὸν ἐπιπλασθέντα ῥύπον δι' ἐπιμελείας βίου ἀποῤῥύψας, θεοειδής αὖθις χρη ματίζει, καὶ ἡ εἰκὼν ἀνέρχεται πρὸς τὸ πρωτότυπου. 204 ἡμῖν τοῖς δεσμίοις τοῦ σώματος. 204: ὡς διὰ κλίμακος τινος τῆς πρακτικῆς ἀρετῆς) εἰς θεωρίαν ἀναδεβηκέ. ναι. νω. 205 τὸ ἀφιλόκομπον. 205 τὴν ἀθέατον καὶ ἀπερινόητον φύσιν. 205 οπίσθια δὲ Θεοῦ (590, Β.) τὰ μετ' αὐτὸν δημιουργήματα καὶ αἱ πρόνοιαι καὶ οἰκονομίαι. ταῦτα γὰρ ὁπίσθια Θεοῦ, ἢ διὰ τὸν χρόνον, ὡς υστερογενῆ, ἢ διὰ τὴν φύσιν, ὡς πολύ λειπόμενα. τινὲς δὲ ὀπίσθια Θεοῦ τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου ἐνανθρώπησιν γενοήκασιν δονεῖσθαι καὶ ἄνω καὶ κάτω φέρεσθαι, 205 ταράσσεσθαι καὶ ἄνω καὶ κάτω συγχεῖσθαι καὶ φέρεσθαι. Γ. 206 ὁ μέν... θεωρητικός πάντως καὶ πρακτικός, ὁ δὲ πρακτικὸς οὐ πάντως καὶ θεωρητικός. Ε. 207. Γ. 8. ὅσοι θηριώδεις τε καὶ κτηνώδεις ἡμῶν, ἀλόγως τῷ θυμῷ καὶ τῇ ἐπιθυμίᾳ δου λεύοντες. Ρ. 591, 1. μικροῦ δοξαρίου) Γ. 208. δοξά ριον δὲ τὸν ἐκκλησιαστικὸν βαθμὸν ὠνόμασεν, ὡς δου ξάζοντα τὸν ἐπιβεβηκότα, κατεσμίκρυνε δὲ αὐτὸν διὰ τὸ μέγεθος τοῦ ἀρχιερατικοῦ ἀξιώματος, ἢ διὰ τὴν 204: ανατυπώσασθαί τι τῷ μέλλουσαν δόξαν, τὴν ἀληθῆ καὶ ἀσάλευτον. δοξάριον 13, πρόσωπον κατὰ πρόσωπον, καθ᾿ ἣν κατὰ φύσιν ἁπάντα γινώσκει, καθ' ήν σχετικῶς ἐπιγινώσκει τοὺς ἰδίους αὐτῷ, γνωρίζων ἐν αὐτοῖς σωζομένους τους χαρακτῆρας αὐτοῦ,: κατὰ τὸ δεύτερον... τοῦτο σημαινόμενον, τὸ τῆς σχέσεως τε καὶ οἰκειώσεως, ἡ γνῶσις ἐνταῦθα είληπται τῷ Ἀποστόλῳ Γ.204 όσον.., τοὺς ἰδίους χαρακτήρας ἀσυγχύτους ὁρᾷ ἐν αὐτῇ ὧν τὰ μιμή ματα τῇ ἡμετέρᾳ κατασκευῇ... ἐνετύπωσε, τοσοῦτον καὶ οὕτως ἐπιμετρεῖ τὴν ἑαυτοῦ γνῶσιν, ἀναλόγως τῇ καθάρσει τὴν ἔλλαμψιν χορηγών, 204 τελείαν μὲν δηλοῖ τὴν ἡμετέραν ἔπεσθαί ποτε γνῶσιν, οὐ μὴν ἀπαραλλάκτως τοιαύτην, οἷα ἡ τοῦ Θεοῦ, ἀνάγκη οὖν τοσοῦτον εἶναι τὸ μέσον, τῆς γνώ σεως, ὅσον τῆς θείας φύσεως καὶ τῆς ἡμετέρας. Γ. ἀπόθετος αὐτὸ καθαρωτάτῳ Β, πρός. Σύννευσις (πρός) σύννευσις, νεῦσις κατὰ σχέσιν καὶ οἰκείωσιν δὲ καὶ ἡ ἐν λόγοις εὐδοκίμησις. Ρ. 591, Β.) 207 Ι. ἀποστοματίζειν, ἐκμελετᾶν.: περικεκομμένως, οὐ καθ᾽ εἱρμὸν οὐδὲ μετὰ γνώσεως, ἀλλ᾽ ἀδιαρθρώτως τε καὶ περικεκομμένως καὶ ἀνοήτως. Ρ. 591, Β. τοῦτ' ἐκεῖνο [] ἡ αὐθημερίνη σοφία) Γ. 207 τοῦτ' ἐκεῖνο τὸ ὑπὸ τῶν πολλῶν πάλαι θρυλούμενον. ή πλασματώδης καὶ αὐθημερινός σοφία 208 5. ' ἐν μέσοις ἡμῶν ἀναστρέφεται, καὶ αὐθημερόν σοφοί, ὡς οἱ σπαρτοὶ πάλαι ἀπὸ τῆς γῆς, ἀναφαινόμεθα γίγαντες. 208 καλεῖ δὲ ἀπόνοιαν (593, τὸ θρά σος καὶ τὴν ἀναισχυντίαν.: ἐν γὰρ αἰδεῖσθαι μᾶλλον ἦν ἀναγκαῖον, κατὰ τούτου ἐξ ἀπο νοίας ἐπήροντο. Ρ. 591, ) Γ. 208 5. ταῦτα γὰρ αὐτὸςπερὶ ἑαυτοῦ, εἰ καὶ ὡς περὶ ἑτέρου διὰ τὸ ἀφιλόκομπον διέξεισι. Γ. 200 γ. φωτὶ γὰρ ἀθλῳ ταυτίζεται καθ' ὑπόστασιν. 208 έντυπούν οι χορηγεῖν τοῦτο ἐκεῖνο. Τυ θρυλῶ θρυλλώ, θρυλλούμενον λά τάλα μιο τἆλλα, τάλλα,
col. 857–858page 62 of 98
PG 36:857παρεῖναι δὲ ἀγωνιώντι; ἀπὸ κοινοῦ ζῆν)... κοινὰ πᾶσιν ἐφήπλωσε τοῖς μὴ τὰ αἰσθη δεἦσαν τήρια πεπηρωμένοις. Ρ. 591, Β.) Γ. 209 εν μέρει καὶ τεταγμένως εὑρίσκονται ἐρωτῶντες. Ρ. 192, Α.) 200 οἱ μὲν ἄλλοι τῶν μαθητῶν ἀτενῶς ἔβλεπον πρὸς ἀλλήλους. 592, 209 ν. ί. θρασύτερον ταῖς περὶ Θεοῦ διαλέξεσιν ἐπιπηδᾶν.: μετρίως) ήγουν υφειμένως τε καὶ εὐλαβῶς. Ρ. 592, Ε. υπέκρουσε []) 210 μεταφορικὴ δὲ ἡ λέξις ἐκ τῶν τῆς κιθάρας κρουμάτων. Ρ. 599, Ε. 593. Α.) 210 τῷ τμητικῷ τύπωμ χρησάμενος καὶ τοιαῦτα, φησίν, ἐρεῖ ὁ ἀντιλέγων, 593, Α. ) 210 τὰ δὲ ἐντεῦθεν ἡ ἀπάνω τησις, ἡ καὶ ἀνθυποφορά, οὐκ ἄνευ προτάσεως ἢ ἀν τι προτάσεως, εἰπεῖν οἰκειότερον. τὸ μὲν γὰρ πρὸς δι δεῖ πρᾴως καὶ μὴ χαλεπῶς ἀπαντῆσαι τοῖς λό γοις ἡ ἀντιπρότασίς ἐστιν. οἷς γὰρ λόγοις προσδοκᾶται τι ῥηθῆναι, τοῦτο πρότασίς ἐστιν ἡ ἀντιπρότασις, ἡ δὲ ἀνθυποφορὰ ἤτοι λύσις τῆς ὑποφορᾶς οὐ σιωπᾶν διακελεύομαι, ὦ σοφώτατε ειρωνικόν τοῦτο. Ρ. 595, τυφλότητα ἐπαινεῖν) 211 8. ἐπαινεῖν τε καὶ εἰσηγεῖσθαι. Ρ. 593, τῇ μνήμῃ τῶν θείων ἀεὶ [] ἐγκεν τρίζεσθαι [] πρὸς Θεόν) 211 καλὸν γὰρ τῇ μνήμῃ τῶν θείων ὥσπερ τινὶ κέντρῳ κινεῖσθαί τε πρὸς Θεὸν ἀεὶ καὶ διερεθίζεσθαι. εἰς ἐκφύλους φύσεις τὴν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν φύσιν καταδιρ ελόντες. 211 τὰ ὑψηλότερα καὶ λεπτότερα δόγ ματα. 594, σοφία καὶ τὸ γινώσκειν ἑαυτόν) 211 σοφοῦ γὰρ ἀπόφθεγμα τό γνῶθι σαυ τόν, τοῦ Χίλωνος (β). νοεῖται δὲ διὰ τούτου καὶ τὸ γινώσκειν τὴν ἑαυτοῦ φύσιν καὶ τάξιν. καὶ τὸ Δελ φικὸν δὲ ἐκεῖνο πρόγραμμα τό γνῶθι σαυτόν, οὐκ ἄλλο ἡ τοῦτο ἐβούλετο. Ρ. 594, Β. εἶναι δειλότερος) 211 Ἀττικὸν δὲ τὸ ἰδίωμα τὸ τοῖς ἀπαρεμφάτοις χρᾶσθαι ἀντὶ προστακτικού. 212 (τὰ πρῶτα καὶ ὧν χωρὶς οὐκ ἔστι ἀναθῆναι δὲ εἰς τὸ ὄρος δεῆσαν. υπέχρους, Ο σοφώτατε, τῷ σοφωτάτῳ. καν κάν καὶ τῶν ἀπασχολεῖσθαι, μηδέποτε μή ποτε, μηδὲ 'Αεί, Α. εγκαλλωπίσματα τα καλλωπίσματα Ρ. 594, 212: προβλήματος ή ζητήματος) παρὰ τοῖς ῥήτορσι πρόβλημα μὲν κοι νῶς καὶ τὸ συνεστὼς καὶ τὸ ἀσύστατον λέγεται, ζήτημα δὲ μόνον τὸ συνεστώς παρὰ δὲ θεολογοῦσι καὶ δογματίζουσι εἴη ἂν καὶ ἑτέρως πρόβλημα μὲν τὸ ἀνέφικτον καὶ ἄπορον ζήτημα δὲ τὸ ἐφα ικτὸν καὶ ἄπορον. Ρ. 594, Ε.) Γ. 219: τάχα) δισ τακτικὸν δὲ τὸ ἐφεξῆς καὶ διὰ τοῦτο ἠθικόν τε καὶ πιθανόν. 212 εἴρηκε δὲ καὶ Δημόκριτος χάρις τῇ μακαρίᾳ φύσει, ὅτι τὰ μὲν εὐπόριστα ἐποί ησεν ἀναγκαῖα, τὰ δὲ δυσπόριστα οὐκ ἀναγκαῖα, Γ. 212 ν. ί. τοῖς κατὰ μέρος ἐνδιατρίψας καὶ περιβαλὼν ἱκανῶς, διὰ τῆς ἐπαναλήψεως διευκρινεῖ τὸν λόγον. Ρ. 595, Α. καὶ ἡ [] φλεγμαίνουσα καὶ ἐκμαίνουσα τράπεζα) 215 5. τὴν φλεγμονὴν πρὸς τὰ πάθη καὶ μανίαν ἐμποιοῦσαν καὶ πρὸς ἀκολασίαν ἐξάπτουσαν λέγει). Ρ. 595, Α. τὰ περιττὰ τῆς κτήσεως, ο πόνος. τῶν κεκτημένων, ὀλίγων ἐστὶ καλλωπίσματα [], 213 πάνυ δὲ οἰκείως τὰ περιττὰ τῆς κτήσεως καὶ μὴ ἀναγκαῖα ὀλίγων εἶπεν ἐγκαλλωπίσματα καὶ πόνον τῶν κεκτημένων. οἵ τε γὰρ τῶν τοιούτων εὐ ποροῦντες καὶ ἐπὶ τούτοις ἐγκαλλωπιζόμενοι ὀλίγοι, καὶ πόνος ὄντως αὐτοῖς καὶ φροντὶς ἀπόκειται αύτ τοὺς κατεσθίουσα. καὶ ἴσασιν οἱ πεπειραμένοι. Ρ. 595, Β.) 213: οὐ πρὸς μέτρον) ὅσον γάρ τις βούλεται, ἀγαπᾷ τὸν Θεόν, καὶ ὅσον αὔξει ἡ τινὸς πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπη, τοσοῦτον καὶ ἡ ἐκ Θεοῦ πρὸς αὐτόν, καὶ οὐκ ἔστιν ὅρος ἀμφοῖν οὐδὲ κόρος. Ρ. 595, Β. ἀνάβασις, ἔλλαμψις [], ὀλίγη μέν ἐνταῦθα, τρανοτέρα δὲ ἡ ἐλπιζομένη) 213 ἀνάβασις μὲν οὖν ἐστιν ἡ διὰ καθάρσεως εἴτουν πράξεως ὕψωσις, ἔλλαμψις δὲ ἡ διὰ θεωρίας. 213: κατὰ κῶλον καὶ κόμμα ἐξ απλούν. Ρ. 595, τὰ δ' ὑπὲρ ταῦτα, κἂν τῷ σπανίῳ τὸ τιμιώτερον περιέχῃ —) 213 κἄν, ὡς σπάνια τε καὶ δύσληπτα καὶ ὀλίγοις κατορθούμενα, ἔχῃ τὸ τιμιώτερον. ἀνάθημα Ζήτημα, Εὔπορον περιλαβών, καὶ ἡ, Καλλωπίσματα Β., εγκαλλωπίσματα Ε. εγκεντρίζεσθαι κεντρίζεσθαι 2. ἀναβάσεις, ἐλλάμψεις 2
col. 859–860page 63 of 98
PG 36:859Ρ. 595, καὶ οὐκ ἀνέχεται πένης ών) 215 ν. ί. καὶ οὐκ ἀνέχεται πένης εἶναι, Αστικὸν δὲ καὶ τοῦτο. Ρ. 195, εμβατεύει τοῖς βάθεσιν, ἀνίτω καὶ οδηγείσθω καὶ ὑπὸ τοῦ τοῦ φερέσθω) 215 εφ. ἐμβατεύει τοῖς βάθεσι τῶν νοημάτων. ἐπὶ τούτων γὰρ ταὐτὸν βάθος καὶ ὕψος. ἀνωφερῇ γὰρ καὶ ὑπερ κείμενα τὰ θεῖα νοήματα. ὁ γοῦν τοιοῦτος ἀνερχέσθω, φησί, ἐπὶ τὸ ὕψος τῆς θεωρίας καὶ κουφιζέσθω καὶ ὑπὸ τοῦ νοῦ μετέωρος φερέσθω. Ε. 215 ὁ μέν τις τοῖς τῆς ὑψηλοτέρας ταύτης θεωρίας πτεροίς κουφίζεται. Ρ. 596, Α. των Αριστοτέλους τεχνῶν τὴν κακοτεχνίαν, ἢ τῆς Πλάτωνος εύγλωττίας τα γοητεύματα, οι κακῶς εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἡμῶν εἰσεφθάρησαν) Ε. 214 κακοτεχνίαν ματαιοπονίαν, κακομηχανίαν, εὐγλωττίαν δὲ Πλάτωνος τὴν εὐρυθμίαν λέγει τοῦ λόγου, ἢ τὴν εὐαρμοστίαν τῆς συνθήκης τῶν λέξεων· ἄριστος γάρ, ὡς φασιν, Δημοσθένης μὲν ἐκλέξασθαι τὰ νοήματα, Πλάτων δὲ συνθεῖναι καὶ ὁμαλὸν ποιῆσαι τὸν λό γον γοητεύματα δὲ τὰ θέλγητρα θελγομένης του τοις τῆς ἀκοῆς καὶ ἁλισκομένης ἢ καὶ ἐκλυομένης. Β. 214: εισεφθάρησαν ἐπὶ φθορᾷ καὶ λάμῃ εἰσε βρύησαν. 596, 215. 8. 5. σύ, φησίν, δ. ὑπερβά (μια αλλόμενος καὶ τὰ ἐπέκεινα καταλήψεως πολυ πραγμονῶν. Γ. 215 Β. ἡ... δόξα ἐκείνη μόνοις τοῖς εἰς υἱῶν τάξιν διὰ τῶν θεοποιῶν ἀρετῶν ἀνα δραμοῦσιν ἐπήγγελται. 215 &... οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν οὔτε οὖς ἤκουσεν οὔτε ἀνθρώπινος νοῦς ἀνετυπώσατο. 215 ταῦτα μὲν ἐπιεικευόμενος ὁ ἅγιος οὗτος είρηκεν. οἱ εἰς υἱῶν τάξιν ἀναδραμόντες καὶ χάριτι θεοὶ χρηματίσαντες. 215: ἀληθινὸς καὶ ἐνδιάθετος λόγος. Ρ. 596, τοὺς περιττοὺς ἐν λόγῳ καὶ ταῖς λο γικαῖς ἀποδείξεσι []) 215 τοὺς περιττούς τῇ τῶν λόγων κομψείᾳ καὶ ταῖς συλλογιστικαῖς ἀπο δείξεσιν. Ρ. Α. Β.) 19, 1: κρείσσων πτωχός πορευόμενος ἐν ἀληθείᾳ πλουσίου πένητος. 216 τὸν ἐν λόγῳ τῷ θύραθεν καὶ γνώσει τῇ ἔξωθεν πένητα. στρεβλόχειλος... ὁ ψευδής, ὁ διαστρέφων τὴν ἀλήθειαν. Ρ. 597, Β. πεζός ὤν) 216 χαμαί συρομένην ἔχων τὴν διάνοιαν. βάσει Γ. βασις. ἀναβάσεις. θέλγιτρα. Αποδείξεσι Β., ἀποδείξεσιν Ε. Α. Ιδιαίτα τον ιδιώτατον. Πόθεν Β. πῶς 216 τὸ μικροπρεπὲς τοῦ νοὸς καὶ λόγου. μικροπρεπής ὢν τὴν διάνοιαν. Ρ. 597, γνώθι σαυτόν, πρώτον τὰ ἐν χερσὶ κατανόησον, τίς εἶ καὶ πόθεν [] ἐπλάσθης και πῶς συνετέθης, ἵν᾿ εἰκὼν ᾖς Θεοῦ καὶ τῷ χείρονι συνδεθῇς) Γ. 216 γνώθι σαυτόν, Χίλων ὁ σου φὸς συμβουλεύει σοι· ἐκείνου γὰρ τουτὶ τὸ ἀπόφθεγμα· τὴν ἑαυτοῦ κατάμαθε δύναμιν, μᾶλλον δὲ τὴν οἰκείαν φύσιν καὶ τάξιν. τί, τὰ ἐν χερσὶν ἤτοι τὰ ἐγγύς σου καὶ πρόχειρα καταλιπών, Θεοῦ φύσιν που λυπραγμονείς; πῶς συνετέθης κατὰ συνθήκην ψυχῆς καὶ σώματος, ἵν᾿ εἰκὼν ἧς τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ θεοειδὲς τῆς ψυχῆς καὶ τῷ χείρονι αὐτῆς σώματι συνδεθῇς. Ρ. 597, τί τὸ κινῆσατ [] σε) 216 τί τὸ κινῆσαν σε ἐξ οὐκ ὄντος εἰς τὸ εἶναι καὶ ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς ἐνέργειαν. Ρ. 597. Ε. πῶς όψις ὀλίγη καὶ ἐπὶ πλεῖστον φθάνουσα, καὶ πότερον παραδοχή. εἰς ἐστι τοῦ ἀφθέντος ἢ πρὸς ἐκεῖνο διάβασις) 216 5. ὄψιν δὲ λέγει τὴν τοῦ ὀφθαλμοῦ ἐνέργειαν καὶ τὴν διὰ τοῦ αἰσθητηρίου αἴσθησιν καὶ ἀντίληψιν τοῦ αἰσθητοῦ. Γ. χρών νυσθαι ὑπὸ τοῦ χρώματος τὸν μεταξὺ ἀέρα, καὶ οὕτω διὰ τούτου πρὸς τὴν ὄψιν διαπορθμεύεσθαι. καὶ μᾶλλον οὗτός τε τίθεται καὶ οἱ ἀκριβέστερον περὶ τούτου φιλοσοφήσαντες. Ρ. 597, πῶς, τὸ αὐτὸ καὶ [] κινεῖ καὶ κι νεῖται, διὰ βουλήσεως κυβερνώμενοr.) 216 κινοῦσα δὲ ἡ ψυχὴ τὸ σῶμα, συμπεριφέρεται καὶ αὕτη τῷ σώματι, ὥσπερ καὶ ὁ κυβερνήτης ὁ διὰ τοῦ. πηδαλίου κινῶν τὸ πλοῖον καὶ συμπεριφερόμενος αυτ θις τῷ πλοίῳ.. Ε, 597, τίς ἡ τήρησις τοῦ ἀκαληφθέντος, ἡ ἡ [] μνήμη, καὶ τὶς ἡ τοῦ ἀπελθόντος ἀνάληψις, ἢ ἀνάμνησις) 216 διὰ δὲ τῶν αἰσθήσεων, ὡς διά τινων θυρίδων, ὁ νοῦς προσομιλεῖ τοῖς ἔξω καὶ αὐτῶν ἐπιδράττεται καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἕλκει τῶν φαι νομένων τὰ εἴδωλα, τοὺς χαρα- (Γ. 217 κτῆρας τῶν ὁρατῶν ἐν ἑαυτῷ καταγράφων καὶ τῇ μνήμη.. σώζων αὐτούς. μνήμη γὰρ λέγεται, ὅταν οὐ μεσολαβήσῃ λήθη. ταύτης δὲ μεσολαβησάσης, ἀνάμνησις. ἔστι γὰρ ἀνάμνησις μνήμης εξιτήλου γενομένης ὑπὸ λήθης ἀνάληψις τις ἢ ἀνανέωσις. λήθη δέ ἐστι μνήμης ἀποβολή. 597, Ε. πῶς λόγος τοῦ γέννημα καὶ γεννᾷ λόγον ἐν ἄλλῳ 217 δεχόμεν νος... λόγον ὁ ἐρωτῶν πορθμέα τῶν πραγμάτων, περὶ ὧν ἡ ἐρώτησις, ἀνταποδίδωσι καὶ οὗτος λόγον ἕτερον,. καὶ πῶς... συνδεθῇς, Β. 2. συνετέθης συν έστης. ἧς νικῆσαν, Καὶ ἢ ἡ ή
col. 861–862page 64 of 98
PG 36:861συνεπινεύοντα τοῖς διαπορθμευθείαι πρὸς αὐτὸν ἢ ἡ ὀργανικῷ καὶ αἰσθητικῷ, καὶ δύναμιν ζωτικὴν καὶ ἀνανεύοντα πρὸς αὐτά. ἔστι δὲ ὁ προφορικός λόγοςοὐ μόνον· νοῦ γέννημα, ὡς εἴπομεν, ἀλλὰ καὶ ἔχημα καὶ πορθμεῖον τῶν τοῦ νοῦ νοημάτων, διαπορθμεύων αὐτὰ πρὸς ἕτερον, καὶ διὰ τῆς ἀκοῆς πρὸς τὸν ἐκείνου νοῦν διαπέμπων. δ. μοι δοκεῖ καὶ μάλιστα τῶν ἐν ἡμῖν ἄξιον. εἶναι θαυμάζεσθαι, τί τὸ πλάτος ἐκείνου τοῦ ἔνδοθεν χωρήματος, εἰς δ πάντα χωρεῖ τὰ διὰ τῆς ἀκοῆς εἰσχεόμενα. Γ. 217 Γ. Μ. την... ζωτικήν δύναμιν... σώματι ἡ ψυχὴ φυσικῶς... χορηγεί Ρ. 597, Ε, πῶς πήγνυσι φόβος καὶ λύει θάρ σος [], καὶ συστέλλει λύπη καὶ (598, Α.) διαχεῖ ἡδονή, καὶ τήκει φθόνος) 217 λύπη μὲν συστέλλει, συμπτώσεως τῶν πόρων καὶ· μύσεως ἐν ταῖς λαμπραῖς διαθέσεσι περὶ ἅπαν τὸ σῶμα φυσικῶς γινομένης. διαχέονται... καὶ διαλύονται ὑφ᾽ ἡδονῆς οἱ τοῦ σώματος πόροι τῶν ἔκ τινος ἀκοῆς ἡδίστης διαχυθέντων. επεί... ὁ φθόνος λύπη εἰς ἐστιν ἐπὶ τοῖς ἀλλοτρίοις εὐτυχήμασι τοῖς φθονεροῖς ἐπιγινομένη, εἰκότως τὰ τῶν λυπουμένων συμπτώματα καὶ ἐπὶ τῶν τοιούτων θεωρεῖται, ἤδη δὲ χρονισάσης τῆς τοιαύτης λύπης, καὶ σύντηξις αὐτοῖς ἐπακολουθεί. Ρ. 598, Α. ἐκμαίνει θυμὸς καὶ αἰδὼς ἐρυθαί και [] δι' αἵματος, ὁ μὲν ζέσαντος, ἡ δὲ ἀναχωρήσαντος []) 217 θυμὸς μὲν ἐκμαίνει, τοῦ περικαρδίου αἵματος ἀναζέοντος μέν, οὐκ ἀνατρέχοντος δέ. αἰσθητῶν ἀντιληπτικὴν δι' ἑαυτῆς ἐνιεῖσα. Γ. 217 (Θεῷ, τῷ ταύτην ἐκείνῳ συνδήσαντι. 218 ούτε αἷμα (ψυχή)... ούτε κράσις καὶ ἁρμονία στοιχείων. ἐπεὶ καὶ πρὸ τοῦ σώματος ἂν ἐσβέσθη, εἴ γε ἡ ἀρ μονία καὶ τελευταία συνίσταται καὶ πρώτη ἀπόλλυται. αἱ γοῦν, τῆς λύρας χορδαὶ ἁρμοσθείσαι μὲν τὴν ἁρμονίαν ἐργάζονται, διαλυθεῖσαι δὲ χρόνον τινά δια μένουσι, τῆς ἁρμονίας προδιαλυθείσης.. Ρ. 598, Β.) Ε. 218 φύσιν μὲν οὐρανοῦ καὶ κίνησιν, οἷον ὅτι πέμπτον τι σῶμα, ὡς Ἀριστοτέλης εἴρηκε, καὶ ἕτερόν τι παρὰ τὰ τέσσαρα στοιχεία, τὴν κύκλῳ φορὰν φερόμενον, ἐκείνων, τῶν μὲν ἄνω, τῶν δὲ κάτω, ὡς κουφοτέρων τε καὶ βαρυτέρων, κινουμένων (9).. Ρ. 598, Β. δυνάμεων οὐρανίων [] ὑποβάσεις καὶ ὑπερθέσεις) 218 ὑποβάσεις δὲ οἶμαι καὶ ὑπερθέσεις δυνάμεων οὐρανίων λέγειν τὰς τρια δικὰς διακοσμήσεις, ὡς ὁ ᾿Αρεοπαγίτης γράφει Διο νύσιος πρώτην μεν λέγων θρόνους, χερουβίμ, σεραφίμ, δευτέραν δὲ κυριότητας, δυνάμεις, ἐξου σίας, τρίτην ἀρχάς, ἀρχαγγέλους, ἀγγέλους, καὶ ἐν ἑκάστῳ πάλιν διακόσμῳ τρεῖς τάξεις παραδιδούς, ἃς δὴ ὑποβάσεις τε καὶ ὑπερθέσεις ὁ θεῖος οὗτος διδά σκαλος κέκληκεν. αἱ μὲν γὰρ τούτων ὑπέρκεινται, αἱ δὲ ταύτης ὑποβεβήκασι. Γ. 218 ἀκτινοβολία. 218 τοὺς ἀστέρας πάντας οὐκ ἐν τῷ οὐ ρανῷ πεπηγέναι, ἀλλὰ τῷ ἀέρι ἐπιχεῖσθαί φασιν, Ρ. 598, Α. τίς ἡ τοῦ λογισμοῦ προσεδρία [], ανεχομένους τῷ τοιούτῳ σώματι, καθάπερ τὰ ὄρνεα. καὶ πῶς πᾶσι τούτοις ἐπιστατεί καὶ ἡμεροῖ τῶν παθῶν τὰ κινήματα) 217 λογισμὸν δὲ ἐνα ταῦθα τὸν ἐνδιάθετον λόγον ἢ τὸν νοῦν αὐτὸν καλεί. (ὁ νοῦς) ἐὰν μὲν διὰ παντὸς γρηγορῇ, διπλή κατευνάζει τὰ πάθη τοῦ σώματος καὶ ἡμεροὶ τῶν παθῶν τὰ κινήματα, τῶν ἐκ θυμοῦ λέγω καὶ ἐπιθυμίας, ὥσπερ τινῶν ἵππων ἀταξίας ἢ θηρίων ὁρμάς, τῇ τε περὶ τῶν κρειττόνων καὶ προσφυῶν θεωρίας ἀπασχολεῖται καὶ τῇ ἀταραξίᾳ τοῦ σώ ματος. Ρ. 598, Α. πῶς αἵματι συγκρατείται [] καὶ πνοῇ τὸ ἀσώματον ) Γ. 217 (ψυχή) συνδεθεῖσα ὑπὸ τοῦ δημιουργού, οἷς οἶδεν ἐκεῖνος λόγοις, σώματι 218 ... μέγας Βασίλειος ἐν τῷ κατὰ τὴν ἐξαήμερον συντάγματι, περὶ δὲ τοῦ σχήματος, φησί, ἱκανὰ ἡμῖν τὰ παρὰ τοῦ Ἡσαΐου ειρημένα καὶ ἡ χρυσοῦς δὲ τὴν γλῶσσαν Ἰωάννης τὰ τοιαῦτα τοῦ Ἡσαΐου ῥήματα διερμηνεύων είρηκε· ποῦ εἰσιν οἱ κινεῖσθαι λέγοντες τὸν οὐρανόν; ποῦ εἰσιν οἱ σφαιροειδῆ αὐτὸν εἶναι ἀποφαινόμενοι; ἀμφό τερα γὰρ ταῦτα ἐνταῦθα ἀνῄρηται. τον... σφαιροειδῆ τοῦτον οὐρανόν, ἐμπεπηγμένως φέροντα τοὺς λεγομένους ἀστέρας, κυκλικῶς ἀεὶ φέρεσ σθαι. 218 είωθε... ἐνδιδόναι πολλάκις ἐπὶ τῶν ἀβλαβῶς ζυγομαχουμένων. ὅτι δὲ τοῖς Ε. τρέφεται, στρέ φεται. Θάρσος Β. θράσος, Ι. ερυθραίνει, ερυθαίνει τος τα (β) Σ προσεδρία Προ εδρία θεωρία. Κρατείται Β. πῶς... ἀσώματον, συγ κρατεῖται, Β. Καί, υποβάσεις τ. ἐπικεῖσθαι. επε οχεῖσθαι, ὄχημα Τ. Ε.
col. 863–864page 65 of 98
PG 36:863προφητικοῖς μάλιστα τίθεται ἐνέφηνεν ἐν τῷ περὶ 221 εἰ δέ τι μετ' ἐπικρύψεως ἐν ὑπονοίαις θεολογίας λόγῳ. τισὶ καὶ αἰνίγμασιν εἰρημένον 598, τοὺς παῖδας πλάττομεν ἐν τοῖς πρώτοις ήθεσιν) 219 τοὺς παῖδας, ἀπαλούς ἔτι καὶ ἀτυπώτους τυγχάνοντας, ἐν τοῖς πρώτοις ἤθεσι πλάττομεν ἤτοι τυποῦμεν καὶ ῥυθμίζομεν. διστακτικώς, βεβαιωτικώς ἐπειδὴ εἴπερ εἰσὶ φιλάνθρωποι Ρ. Α.) Κ. διακρίνειν οὐ παντός ἐστιν, οὐδὲ τοῦ τυχόντος, ἀλλ' ἀνδρὸς ἐπιστήμονος. ἀγχίθυροι γάρ πως εἰσὶ ταῖς ἀρεταῖς αἱ κακίαι Ρ. 599, Α. Β.) 290. σφοδρόν μὲν οὖν καὶ τὸ εἰπεῖν· καὶ σίτον σοῦ τιμιώτερον, εἰ καὶ τῇ προστ θήκῃ τοῦ ἴσως τὸ πολὺ τῆς σφοδρότητος περιήρηται. Ρ. 599, Β. μὴ ὡς ἀπότομος ιατρός, μὴ ὡς ἐν [] τοῦτο μόνον εἰδώς, τὴν καῦσιν καὶ τὴν τρμήν ) Γ. 220 μηδ' ὡς αὐτὸ τοῦτο, τὰς αὐστηροτέρας μόνον Ιατρείας εἰδώς. 220 τὰ ἑξῆς... ὡς ἐργασίαι ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ἐλήφθησαν, Ρ. 599, 220 τ. 1. ἀπὸ τῶν πάνυ μικροτέρων ἡ ἐργασία, κατασκευάζουσα μὲν τὰ εἰρημένα, τὴν δὲ τῶν ἑτεροδόξων θρασύτητα ἀνακόπτουσα. 599, 220 γνώθι ὅτι εἰκὼν εἶ Θεοῦ κατὰ τὸν θεοείκελον ἤτοι θεοειδῆ νοῦν καὶ κατὰ τὸ ἀρχικὸν τὰ ἐπὶ γῆς. ποιήσωμεν γάρ, φησίν, ἄνθρωπον... καὶ ἀρχέτωσαν 599, κρίνεις ἀλλότριον οἰκέτην καὶ δν ἄλλος οἰκονομεῖ) σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; Ρ. 599, 220 μὴ χρήσῃ ἀποτομία κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ. Γ. 220 μή... τέμης αὐτόν, μὴ δὲ ἀποῤῥήξῃς τὸ μέλος τῆς ἀρτιώσεως τοῦ σώματος τοῦ δεσποτικού. Ρ. 600, Α.) 221 τέχνην μυρεψικην νοή σεις τὴν σοφίαν τοῦ μυρίζοντος ἁγίου Πνεύματος. 600, Α.) 221 οὐκ ἔστιν ἐχίδνης ἱὸς ἡ κακία τοῦ ἀδελφοῦ, ἵνα ὁμοῦ τῷ πληγῆναι περιωδυνίαις περιπαρής, ο Ρ. 600, ἐχρῆν [] δὲ καὶ νόμον κεῖσθαι 221 ἡ μὲν ἐργασία αὕτη ἐξ ἀγράφου παρα δόσεως, ἢν δὴ καὶ νόμον καλεῖ, ἐπεὶ καὶ τὸ παλαιὸν καὶ ἄγραφον ἔθος νόμος καλεῖται. ὡς νόμος τις ἄρα... ἐτύγχανεν. Μ. συντίθεται. μηδὲ ὡς μηδ' ὡς μηδέ. Εχρήν Β. χρήν χρῆναι οι χρήν ἐχρῆν χρήν 44, 2.) μονὴν τὴν ἐκεῖθεν ἀνά παυσίν τε καὶ δόξαν, τὴν ἀποκειμένην τοῖς ἁγίοις. Γ. 601, 222 κατασκευαστικὰ καὶ ταῦτα τοῦ μὴ πᾶσιν εἶναι τὸ θεολογεῖν καὶ δογματ τίζειν κατάλληλον, ἀλλὰ τοῖς τὰ αἰσθητήρια της δια νοίας γεγυμνασμένοις καὶ τὴν ἕξιν τελεωτέροις. πρόεισι δὲ ἡ ἐργασία ἀπὸ τῆς ἐν τοῖς σώμασιν ἡμῶν διαφορᾶς τῶν ἡλικιῶν. Ρ. 601, Ε. ) 223 τὸ δὲ χαίρειν εάσατε παροιμιῶδές ἐστιν. οἱ γὰρ παλαιοὶ τοὺς μισουμένους χαίρειν μόνον προσφωνούντες παρέτρεχον, εἴτε κατ' ἐπιείκειαν, εἴτε κατ' εἰρωνείαν Ρ. 178, Α. μικροῦ) 295 παραβραχύ. 224: ἡ ἐνδελέχησις τῶν λοιδοριῶν καὶ τῆς τῶν ἁμαρτιῶν συναισθήσεως. Ρ. 179, Α. Β. πάντα μοι ἦν υπεκκαύματα και ὑπομνήματα... τῆς διαζεύξεως) 924. ν. 1. ὑπεκκαύματα) ὕλη τις.. καὶ ἀνάμματα τοῦ πάθους. Ρ. 179, Β. στεναγμὸς ἐκ βάθους, ἀναπεμπόμενος) Γ. 224 τ. ὥσπερ ἡ ἡδονὴ διαχεῖ, οὕτως ἡ λύπη συστέλλει, συμπτώσεως τῶν πόρων καὶ μύ σεως ἐν ταῖς λυπηραῖς διαθέσεσι περὶ ἅπαν τὸ σῶμα φυσικῶς γινομένης, καὶ τοῦ πνεύματος πρὸς τὰς ἐν τῷ βάθει κοιλότητας συνωθουμένου, ὅθεν καὶ τῶν σπλάγχνων στεναχωρουμένων τῷ περιέχοντι, βιαιοτέρα πολλάκις ή όλκὴ τοῦ πνεύματος ὑπὸ τῆς φύσεως. γίνεται, πρὸς τὴν τῶν συμπεπτωκότων διαστολὴν τὸ στενωθὲν εὑρυνούσης. καὶ τὸ τοιοῦτον ἆσθμα σύμ πτωμα λύπης ποιούμεθα, στεναγμὸν αὐτὸ ὀνομάζοντες. ἐκ ταύτης τῆς αἰτίας καὶ τὸ δάκρυον συνίστα, ται. μύουσαι γὰρ ὑπὸ λύπης. αἱ λεπταί τε καὶ ἄδηλοι τῶν πόρων διαπνοαὶ καὶ διασφίγγουσαι τὴν ένδον τῶν σπλάγχνων διάθεσιν, ἐπὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὰς μήνιγγας τὸν κοτερὸν ἀτμὸν ἀναθλίβουσιν, ὃς πολὺς ἐναπολειφθεὶς ταῖς τοῦ ἐγκεφάλου κοιλά τησι, διὰ τῶν κατὰ τὴν μύσιν πόρων ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξωθεῖται, τῆς τῶν ὀφρύων ἐμπτώσεως ἐφελ κομένης διὰ σταγόνων τὴν ὑγρασίαν, ἡ δὲ σταγών. δάκρυον λέγεται. Ρ. 179, Β. νοῦ πρὸς Θεὸν ἐκδημία) 224 ν. 8. τὴν διὰ προσευχῆς ἐκείνων ἀνάβασιν πρὸς Θεόν, ἔλκουσαν; τὸν νοῦν τὐτῶν καὶ. ἐχρῆν 181, χρῆν δὲ καὶ νόμον εἶναι χαίρειν ἐᾶν, Νου. χαίρειν εἰπεῖν. Επιτ. Ρ. ραβραχύ: παρὰ βραχύ. ἐνδελέχησις δεομένους τῆς τοῦ λόγου ἐνδελεχήσεως. Μ. ἐναποληφθείς,
col. 865–866page 66 of 98
PG 36:865ἀρπάζουσαν πρὸς τὸν τῶν ἁγίων ἅγιον. Ρ. 179, Β. φάρμακον τοῖς ἀκούουσι κατανύξεως) Ιατρείαν πρὸς κατάνυξιν διεγείρουσαν. Ρ. 179, Ε. πόδες γυμνοὶ καὶ τοῖς ἀποστολικοῖς ἑπόμενοι, μηδὲν νεκρόν φέροντες μυστικῶς 225 γυμνοποδεῖν είλοντο καὶ τὰ νεκρὰ τῷ κόσμῳ ἀποῤῥίψαι, δ δὴ καὶ τὸ τῆς κουρᾶς σύμμετρον καὶ ἡ τῶν τριχῶν συμμέτρως αινίττεται περιαίρεσις. νεκρότητος γὰρ καὶ αὗται τυγχάνουσι γνώρισμα ἀρχομένων, διὰ τὴν ἐκεῖθεν κατασχεσίν. κατάσχεσις δὲ ἡ κληρονομία, Ρ. 179, Ε. βάδισμα ευσταθές) Ρ. 225 βάδισμα οὔτε τῷ ταχεῖ τὸ ἄτακτον, οὔτε τῷ πάνυ ἀργῷ τὸ κατεβλακευμένον δεικνύον, ἀλλ᾽ εὐσταθῶς τε καὶ ὁμαλῶς καὶ εὐτάκτως γινόμενον. Ρ. 179, μειδίαμα προσηνές) 295 μειδίαμα μὴ πάνυ διαχέον, ἀλλὰ συμμέτρως ἔχον καὶ προσηνῶς Ρ. 179, έπαινος ἄλατι ήρτυμένος) 295 Γ. ἰ. ὁ παραμιγνύς τι καὶ τῶν στυφόντων καὶ μνή μην φέρων τῶν ἐκεῖθεν κολάσεων. 179, πρὸς ὁδηγίαν τοῦ κρείττονος) 225 ὁδηγεῖν πρὸς τὰ κρείττονα. 225 ν. ι. κούφον δέ τι καὶ ἀνωφερές πράγμα ή ἀρετή. Ρ. 179, Ε.) Γ. 225 ὁ μὲν οὖν σωφροσύνης πτωχεύων τοῦ τιμίου κτήματος, ή δικαιοσύνης ἢ ἄλλουτινὸς τῶν πολυτελών κειμηλίων, πένης τε καὶ ἀκτή μων καὶ πτωχὸς εὑρισκόμενος, ἄθλιος τῆς πενίας, ἐλε εινὸς τῆς τῶν τιμίων ἀκτημοσύνης. 226 ἐὰν δέ τις καὶ τὴν ὁπωσδηοῦν συμβᾶσαν πτωχείαν κατα δεξάμενος, καθώς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος, κυβερν νήσῃ πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὡς ὁ Λάζαρος, οὐδὲ οὗτος τοῦ μακαρισμοῦ ἀλλότριος. Ρ. 179, Ε. 480, Α. ἡ ἐν παροικία κατάσχεσις) 226 5. οἱ διὰ βασιλείαν πτωχεύσαντες καὶ παρ οικεῖν ἑλόμενοι ὡς ξένοι τινὲς καὶ παρεπίδημοι έναπο ληφθεὶς εἰ εναπολειφθείς 52 ἀποληφθεὶς ἀπολειφθεὶς ὁ ᾿Αννίβας ἐν στενοτάτοις ἀπολειφθεὶς τόποις --. Τυ στενωτάτοις αποληφθείς, Ε. απολειφθέντες σύμμετρος. ἀνυποδησία), προσηνῶς. Ν. Τ. νν. παρεπίδημος παροικία. Γ. 230 320 παροικίᾳ, Ερχομένων Β. Ε. Ρ. 180, Α. ἡ ἐν ἀγαμίᾳ καλλιτεχνία, εἴπερ κρείττονα τῶν ἀπὸ σαρκὸς ἐρχομένων [] τὰ κατὰ Θεόν γεννήματα) 926 οἱ μὲν γὰρ σαρκι καὶ πατέρες σωμάτων μόνον εἰσὶ γεννήτορες, οἱ δὲ πνευματικοί πνευματικῶν, ὅσῳ δὲ κρείττων ψυχή σώματος, τοσούτῳ τὰ πνευματικὰ γεννήματα τῶν σωματικῶν. Ρ. 180, Α. οἱ τρυφῶντες τὸ [] μὴ τρυφάν) 226 οἷς καὶ τρυφὴ λογίζεται τὸ μὴ τριφάν. Ρ. 180, Α. οι σαρκὸς ἔξω καὶ ἐν σαρκί ) 226 οὗτοι καὶ σαρκὶ συνδεδεμένοι σαρκὸς ἔξω εἰσί, κατὰ τὸ μὴ φροντίζειν αὐτῆς, μὴ δὲ φείδεσθαι, ἀλλ᾽ ὅλην τὴν ἡμέραν θανατοῦσθαι ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ. Ρ. 180, Β. ταῦτά μοι συνεῖχε τὴν ψυχήν) 226 ταῦτα -) μεστώσας τὸν λόγον, διὰ τῆς ἐπαναλήψεως διευκρινεί. συνεῖχε τ. ψ.) ἤγουν ἐπίεζον, ἔθλιβον, ἐταπείνουν, διαχεῖ μὲν χάρι ὡς εἴπομεν, ἡ ἡδονή, συνέχει δὲ ἡ λύπη καὶ συστέλλει, ἐξ ἧς ἡμῖν καὶ τὸ σκυθρωπάζειν ἐγγίνεται, χαρ δίας μὲν γὰρ εὐφραινομένης, θάλλει πρόσωπον, ἐν λύ παῖς δὲ οὔσης σκυθρωπάζει. Ρ. 190, Β. ἵνα μὴ εἰπω νεανικώτερον []) 220 ὡς καταθρασυνόμενον αὐτοῦ καὶ κατανεανιευόμε ὅτι διειλόμεθα 226 ἐπισυνείρει τοῖς ἤδη ῥηθεῖσι τὰ λοιπά Ρ. 131, Α. ) Γ. 227: οἱ τῆς Τριάδος.. ομόψυχοι) ή τε γὰρ θεότης αμέριστος ἐν μεμερισμένοις καὶ ἡμεῖς κατὰ πολλοστὸν ἀπήχημα ζέοντες) ζήλῳ ἀλόγιστος θέρμη: οἱ τῆς ἀληθείας.. λέ γοντες ) ἁπλοῦν γάρ τι, ὡς ὁ τῆς ἀληθείας λόγος, ἡ ἀλήθεια, ὥσπερ καὶ τὸ ἀγαθόν, πολυσχιδὲς δὲ τὸ ψεῦ δος, καὶ ἡ κακία ποικίλη, ἐφ' ὑπερβολὰς ἐκκλίνουσα καὶ ἐλλείψις. τηνικαῦτα διακόψας οὖν τὴν τοῦ λόγου συνέχειαν... τῆς ἀκο. λουθίας έχεται πάλιν. ἀρχομένων, Το Β. τῷ τρυφάν τρυφῶντα, τῷ μὴ τρυφῶν τρυφάν, μηδέ. υπό ὑπέρ, κρείττων δὲ σιωπὴ λόγου, 1. 2. κρείττον, γνωμικῷ Κατά πολλοστὸν ἀπήχημα πολλοστός γ. ἀπήχημα. 305 θέρμη πνευματική,
col. 867–868page 67 of 98
PG 36:867Ρ. 181, δῶρον χρυσοῦ καθαρώτερον, λίθων [] οὗτος ὁ λόγος καὶ εὐποροῦντά με οὐκ ἐπ' ἀλαζονείαν τιμαλφέστερον) 228 .. χρυσὸς καὶ τῶν λίθων οἱ τίμιοι καὶ ἡ τῶν ὑφασμάτων πολυτέλεια, τῶν ὀργανικῶν ὄντα, αὐτὰ καθ᾿ ἑαυτὰ οὔτε φαῦλά εἰσιν, οὔτε ἀγαθά, εἰ μή πού τις ἄρα καλῶς χρήσαιτο τούτοις καὶ ὡς ὁ ὀρθὸς λόγος ὁρίζεται. τῷ τοιούτῳ γὰρ πρὸς καλοῦ εὑρεθήσεται, οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν φύσιν, ἀλλὰ παρὰ τὴν χρῆσιν τοῦ σὺν λόγῳ αὐτοῖς χρησαμένου. ἐξ ἐκτινάσσεσθαι.: πίπτοντι χεῖρα ἀμέ γειν ) χεῖρα διδόναι καὶ ἀνορθοῦν. 230 τὸ μὲν ἀγαθὸν ἀεὶ φιλεῖν δεῖ, τὸ δὲ κακὸν ἀεὶ μισεῖν, τὰ μέντοι πρόσωπα, ὑφ᾽ ὧν τὸ κακὸν πράττεται, οὐ μόνον οὐ μισεῖν, ἀλλὰ καὶ οἰκτείρειν καὶ ἐλεεῖν καὶ ἀγαπᾶν. 230: πατρὶς... ἐμῶν) διδά σκει γάρ με οὗτος ὁ λόγος), ὡς πάροικον ἐπὶ γῆς καὶ παρεπίδημον ἀναστρέφεσθαι. ἀλλοτρίων πάντων ὁμοῦ τῶν τόπων, ἀλλ' οὐκ ἰδίων ἐμοὶ λογιζομένων, ὡς παροίκῳ τε καὶ παρεπιδήμῳ. συμφιλοσοφεῖ ὁ λόγος, παρ' ᾧ ἂν ἐγγένηται, καὶ δι' ἀτιμίας καὶ βασάνων καὶ ὕβρεων... καὶ διὰ δό 182, Α. ) 229: Θεὸς... ἐν ἡμῖν ξης και τιμῆς. ἄτρωτον τηρεῖ τὸν τούτῳ πεφυ αὔξεται) κατὰ τὴν ἑαυτοῦ γνῶσιν, ἀλλ᾽ οὐ καθ᾽ ἡλικίαν. λαγμένον. 230: τράπεζαν λογικής) Ρ. 182, Α. ἡγεμόνα τῆς ἐπὶ τὰ ἄνω ὁδοῦ καὶ συναγωνιστὴν πρόθυμον 229 τ.: συν αγωνιστής) ήτοι συνεργὸν καὶ βοηθὸν πρόθυμον, ὡς περὶ ἐμψύχου δὲ ταῦτα λέγει διὰ τὸ εἰσηγεῖσθαι καὶ ὑποτίθεσθαι πᾶν ὠφέλιμον. 229: τὴν σοφίαν ἐμὴν ἀδελφὴν εἶναι) κομιδῇ ὀλίγων τὸ διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν ἐκπληρώσεως καὶ τῆς τῶν ἀρετῶν οἰκειώσεως τὴν αὐτοσοφίαν Χρι στὸν ἀδελφὴν ἑαυτῶν ὀνομάζειν, καὶ ταῖς πνευματικαῖς ἀφαῖς καὶ ἀῤῥήτοις αὐτοῦ περιδράττεσθαι καὶ περι λαμβάνειν αὐτήν. Γ. 182, Β. τούτῳ χαλινώ θυμὸν ἐκφερόμενον, τούτῳ κοιμίζω τήκοντα φθόνον, τούτῳ προσαναπαύω λύπην, δεσμὸν καρδίας, τούτῳ σως χρονίζω διάχυσιν ἡδονῆς) Γ. 229: θυμὸν ἐκφερ.) κατὰ τοὺς ἀγεῤῥώχους τῶν ἵππων ἐκπηδῶντας. κοιμίζω) κοιμίζω καὶ καταπαύω φθόνον, σφοδρῶς ἐκτήκοντά τε καὶ κατεσθίοντα τοὺς οἷς ἂν ἐγγένηται. ἔστι δὲ φθόνος λύπη ἐπὶ τοῖς ἀλλοτρίοις εὐτυχήμασι. χαλεπώτατον δὲ τουτὶ τὸ πάθος καὶ δυσ ίατον. τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῶν παθῶν, καὶ φίλοις καὶ τοῖς ἄλλως κατὰ γένος προσήκουσιν ἐξαγγελλόμενα, θεραπεύεται, ὁ δὲ τούτῳ τῷ πάθει ἀλούς, αἰσχυνόμενος ἐξαγγείλαι αὐτό, κατεσθίον ἔχει τὴν ψυχὴν αὐ τοῦ. λόγος δὲ μόνος περικρατής καὶ τούτου, ὡς καὶ τῶν ἄλλων παθῶν, γνωρίζεται, τό τε τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ὠκύμωρον ὑπ' ὄψιν ἄγων καὶ τῶν ἐκεῖθεν κολάσεων ἀναμιμνήσκων. 230: δεσμόν καρδίας) τὴν δεσμοῦσαν τὴν καρδίαν. δεσμεῖ γὰρ αὕτη, ὥσπερ διαχεῖ ἡ ἡδονή. διανοίας... τροφή λόγος. Ρ. 185, Β. οὐκ ἔτι φέρομεν αλλήλους καὶ ἄγο μεν) 231 μετά... τὸ ἀποσχίσαι ἑαυτοὺς τῆς Ἐκκλησίας ὁ μὲν τῷδε, ὁ δὲ τῷδε φέρων ἑαυτὸν καθυπέταξεν, ὑφ' ὧν διήγοντό τε καὶ ἐφέροντα. τὸ μὲν γὰρ ἄγειν ἐπὶ ἐμψύχων οἱ παλαιοὶ τάττειν εἰώθασι, τὸ δὲ φέρειν ἐπὶ ἀψύχων. Ρ. 183, τῷ ἐναντίῳ τὸ ἐναντίον οἰκονομήσας) 232 παράδοξον δὲ ὡς ἀληθῶς διὰ τῶν ἐναν τίων τὰ ἐναντία τούτοις πραγματεύσασθαι. ὦ τοῦ ) μεταξὺ δὲ τό. ὦ τοῦ παι ραδόξου τῆς ἰατρείας φωνήσας, ἐνδιάθετον λόγον εἰργάσατο. Ρ. 184, Β.) 233 ὁ λαὸς ὁ πτωχός) τὸ ἀποσχίσαν σύστημα τῶν μοναχῶν, ὡς ἀποπεπτωκὸς τοῦ καλοῦ πλούτου τῆς ὁμονοίας τε καὶ εἰρήνης, ὧν χορηγὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. 233 ὅτι — ) ἔτι τοῖς τῆς εὐχαριστίας αἰτίοις ἐμφιλοχωρεῖ 184, ) 234 6.: τῶν ταλάντων) διὰ... τῶν ταλάντων πᾶσαν ἡγοῦμαι δηλοῦσθαι δε ρεὰν τοῦ Θεοῦ, ὧν ἂν καὶ τὸ τῆς διδασκαλίας ἐστὶ χάρισμα, ὅπερ ἀνάγκη τὸν ἐκ Θεοῦ λαβόντα τοῖς τραπεζίταις καταβαλεῖν. εἰ δέ τις ῥαθυμίᾳ τοῦτο μὴ καταβάλῃ, ἐγκαλείται παρὰ Θεοῦ, ὡς μὴ ἐπεξεργα Ρ. 182, 230: οὗτος.. μέτριον) σάμενος αὐτό. Πολυτελῶν, λίθων λίθοι τίμιοι, πολυτελείς πολυτίμητοι λίθον ἀγερώχους, εἰ ἐκπηδῶντα, ἐκφερόμενον αγερώχους, 52 ζέοντα καὶ πυρρώδη. πυρώδη. Ι. 317 ἐπαρρήξει. Γ. 397 τ. 8. ᾑρρύσατο. αγέρωχος ὠκύμορον, 316: τὸ ὠκύμορον τῶν ἐπιγείων. Ομοῦ νοεί ὁμοίως όμου. ἐνδιάθετον τὸν λόγον εἰργάσατο. ἐνδιάθετος Ε. Β. βία χειρός, βίᾳ χερσί, Α. ἀνορθούμενα ἀποσπώμενα. ἀποκλινόμενα εις το αφιέμενα, Α. Β. ἀνορθούμενα. εἶτα ἀφιέμενα. ἐννομώτατον, εμμονώτατον μόνιμον νόμιμον εννομώτατον εμφιλοχωρεῖν,
col. 869–870page 68 of 98
PG 36:869234: καθαίρειν τὸν ῥύπον καὶ ἀποφορτίζειν τὸ ἐπίπονον βάρος τῆς ἁμαρτίας. 184, 254: νάπας καὶ ὄρη καὶ νάματα) τινὲς δὲ διὰ τῶν ναπῶν πνευματικά ἐνόησαν ἐνδιαιτήματα, καὶ διὰ τῶν ὁρῶν ὕψη θεολο τίας, καὶ διὰ τῶν ναμάτων τους. ἠθικούς λόγους τῆς διδασκαλίας, οἷς ἐνεφιλοχώρει καὶ οἷς ἐσχόλαζε μετ ριμνών. Ρ. 185, Β. []) 235 εν... τῷ εἰπεῖν· καὶ οὐ πάντη ἐφύγομεν τοῦ πονηροῦ τὸν φθόνον, δείκνυσιν, ὅτι φθονηθέντες ὑπὸ τοῦ πονηροῦ καὶ ἐπι βουλευθέντες ταῦτα πεπόνθασι, μή φέροντος τὴν ὁμόνοιαν αὐτῶν, δι' ἀπόστασιν ἐκπεπτωκότος. φθόνος γάρ ἐστι λύπη ἐπ' ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς. Ρ. 186, Β. τὸ περικόψαι τι τῶν τριῶν ἢ ἀποξε τῶσαι ἴσον ἡμῖν καὶ τὸ πᾶν ἀνελεῖν καὶ κατὰ πά σης χωρείν γυμνῇ τῇ [] κεφαλῇ τῆς θεότητος) μὴ φανερῶς τοῦτο ἐποίει, ἀλλὰ κακούργως τε καὶ κεκρυμμένως. 236 τέρα μὲν ἐκάλει (Θεόν), ἀλλ' οὐ διὰ τὴν πρὸς τὸν Υἱὸν σχέσιν, ἀλλὰ καταχρηστικῶς διὰ τὴν δημιουργικὴν ἐπιστήμην, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν κτισμάτων λέγομεν πατέρας ἔργων καὶ λόγων καὶ τεχνῶν καὶ παιδεύσεως. τοῦτο δὲ παρὰ Πλάτωνος παρέλαβεν. καὶ γὰρ κἀκεῖνος τὸν Θεὸν πατέρα τοῦδε τοῦ παντὸς εκάλει τὸ ἀνερυθριάστως δὲ κατά τινος χωρεῖν μεταφορικῶς ἀπὸ τῶν γυμναῖς ταῖς κεφαλαῖς χωρούντων μετείληπται. Ρ. 186, ετεροζυγοῦσι περὶ τὴν ἀλήθειαν []) 236 κατὰ τὰς τῶν πλαστίγγων ροπάς. Ιστέον δέ, ὅτι τὸ μὲν ἑτεροζυγεῖν τὸ ἐπὶ θάτερα ρέπειν δηλοῖ, ἐκ μεταφορᾶς τοῦ παρ' ἡμῖν ζυγοῦ ληφθέν, ᾧ τὰ σταθμώμενα ἐξισαζόμενα. παρίστησι δὲ διὰ τούτου τὸ μήτ' ἐπὶ δεξιά, μήτ' ἐπ' ἀριστερὰ τῆς εὐσεβείας ἐκκλίνειν αὐτούς, ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν, ἐφ' ὑπερβολάς τε καὶ ἐλλείψεις. 237 (Θεοῦ, ὑπαλείφοντος ἡμᾶς καὶ μὴ ὑποστέλλεσθαι πείθοντος ἐν οἷς περὶ εὐσεβείας ἐστὶν Ο κίνδυνος. Β. εν ἑαυτῇ Β. ἐν αὐτῇ. Διεφύγομεν Β. τε. τοσαῦτα πρὸς τὰς ἄλλας αἱρέσεις, ὡς οἷόν τε, σωφρόνως διαμαχόμεθα. ἔστιν (Ι. ἔστι δέ τις καὶ άλλη γύγνη κεφαλὴ τῇ ἀληθείᾳ μαχομένη. γυμνῇ τῇ κεφαλῇ. 186, καταβαλλούσης καταλυούσης, καταβάλλειν σπινθῆρα, καταλύειν. Ρ. 187, εἰ μὴ τῷ φίλον. εἰ μή τῳ φίλον. μηδέ. 937 λαμβάνει εργασίαν πρὸς τοῦτο ἀπὸ παραδείγματος. ἡ δὲ εργασία τοιαύτη. Ρ. 187, Α. [] 237 (τὰς ἀγγελικές δυνάμεις) πρώτας ἐκ Θεοῦ καὶ περὶ Θεὸν εἶναι τί θεται ὡς ἀεὶ περὶ αὐτὸν χορευούσας καὶ ἀκαν ταλήκτως ὑμνούσας αὐτόν. 237 ν. 1. (Θεός ) ὅλον... ἐν ἑαυτῷ συλλαβὼν ἔχει τὸ εἶναι, μήτε ἀρξάμενον μήτε παυσόμενον, καὶ πάντων ὑπερίδρυται τε καὶ ὑπέρκειται. ὅσα δὲ λέγεται εἶναι, ἐξ αὐτ τοῦ τε τὸ εἶναι ἔχει καὶ δι' αὐτοῦ φρουρεῖται καὶ σώζεται, μὴ δὲ κυρίως ὄντα αὐτὸ τοῦτο, ὅπερ λέ γεται. μόνος γὰρ Θεὸς κυρίως ὤν, τὰ δ' ἄλλα πάντα κατὰ πολλοστὸν ἀπήχημα τοῦ κυρίως όντος λέγεται όντα πρώτος ἀποστὰς τοῦ ἀγαθοῦ, ἐν τῷ κακῷ γέγονεν. οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ κακόν, εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις, ὥσπερ καὶ τὸ σκότος στέρησίς ἐστι φωτός. τὸ γὰρ ἀγαθὸν φῶς ἐστι νοητόν. ὁμοίως καὶ τὸ κακὸν σκότος ἐστὶ νοητόν. 233: ἧς ἀστασίαστον γἧς τινος ἀξίας πρῶτον ἐστιν ἀγαθόν, ἐκ Θεοῦ καὶ τοῦτο ἐπιβραβευθὲν αὐτοῖς, τὸ εἰρηναῖόν τε καὶ ἀστασίαστον. ται... διὰ τὴν παρουσίαν τῆς θείας χάριτος ἐμφωλεῦσαι τῷ τῶν ἀγωνιζομένων νοῖ, καὶ κρύφα ἐπι βουλεύει καὶ σκοτομήνην αὐτὸς ἐν ἡμῖν ἐμποιεί, δίκην νεφέλης τὰ ἐπιθολοῦντα τὸν τῆς ψυχῆς ὀφθαλμὸν ἀνεγείρων πάθη. πόρ ῥωθεν ἀκροβελίζεσθαι Ρ. 188, Β. [] 239 κατα ποικίλας τὸν λόγον διαρκῶς, λαμβάνει ἐργασίας πρὸς τὸ δεῖν ἡμᾶς ὁμονοεῖν ) νῦν καὶ ἀπὸ τῆς ἐν τοῖς κτίσμασιν εὐαρμοστίας τε καὶ συμφωνίας. καὶ γὰρ καὶ ὁ κόσμος οὗτος, τὸ ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν μέσῳ σύστημά τε καὶ σύγκριμα, τὴν ἐντεθεῖσαν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ τάξιν τηρῶν, αὐτό τε τοῦτο δ λέγεται κόσμος ἐστίν. ἡνίκα δὲ στασιάσας λύσῃ τὴν ἐντε θεῖσαν ἁρμονίαν αὐτῷ, ἀκοσμία τε καὶ ἀταξία καὶ ἄλλο τι τῶν πρὶν ὄντων καὶ λέγεται καὶ ἔστι. υπεριδρύεσθαι φρουρεῖσθαι (γ. μ. ἀπήχημα ουσίας διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν Θεόν) νεύσεως, διὰ τῆς πρὸς αὐτὰ τὰ θεῖα) νεύσεως. Μ. καταποικίλλας, αὐτὸ τοῦτο, τε
col. 871–872page 69 of 98
PG 36:871Ρ. 191, Ε. 192, Α.) ἔοικεν οὖν, καθώς φη σιν Αριστοτέλης, ἡ μεγαλοψυχία οἷον κόσμος τις εἶναι τῶν ἀρετῶν. μείζους τε γὰρ αὐτὰς ποιεῖ καὶ οὐ γίν νεται ἄνευ ἐκείνων, καὶ διατοῦτο χαλεπὸν τῇ ἀληθείᾳ μεγαλόψυχον εἶναι, οὐδὲ γὰρ οἷόν τε ἄνευ καλοκαγαθίας θεωρεῖται δὲ ἡ μεγαλοψυχία πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ περὶ πάντα ὅσα διαχεῖν οἶδε καὶ λυ πεῖν, καὶ περὶ πάσαν εὐημερίαν τε καὶ δυσημερίαν, περὶ ἃ δὴ πάντα μετρίως ἔξει καὶ ἐμμελῶς, καὶ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον οἴσει τὰ συμπίπτοντα, μὴ β δίως μηδ' ὑπὸ τῶν τυχόντων τοῦ ὀρθοῦ λογισμοῦ μεθιστάμενος. 239 5. νόμους δὲ κτίσεως (188, Ε. ) τους ἐντεθειμένους ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τοῦ κτίσαντος λόγους τοῖς κτίσμασι, καθ᾽ οὓς δὴκαὶ μὴ ὂν συνέστη τό δε τὸ πᾶν καὶ ὑφ' ὧν διασώζεται, καὶ οἵτινες ἀσάλευτοι μένουσιν. ὅθεν καὶ νόμους αὐτοὺς ἐκάλεσε διὰ τὸ βέβαιον αὐτῶν τε καὶ πάγιον. 239 τὸ δὲ σιωπῇ κηρυττόμενος (188, ἐκ τῶν Δαυίδ ψαλμῶν παρῳδήθη οι τε γὰρ οὐρανοὶ καὶ πᾶσα ἡ ὁρωμένη κτίσις, και σιωπώντες, δόξαν Θεοῦ διηγοῦνταί τε καὶ κηρύττουσι. Ρ. 189, Α. (ὧραι ἡμέρως κιρνάμεναι) τὸ τῶν ἄκρων αὐστηρὸν τῇ μεσότητι τιθασσεύουσας, πρός τε ἡδονὴν ἅμα καὶ χρείαν ἐπιτηδείως είν ρήνῃ βραβεύεσθαι). 240 παράλληλον Έκαστος.. ἔχοντα. εἰ: ὑποχαλωμέ νης... γίνεται. Ρ. 489, 241 εὑρήσεις πολλὰτοιαῦτα ἱστορούμενα παρὰ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις, οὐχ ἧττον δὲ καὶ παρὰ τοῖς μετεωρολογικοῖς Αρι στοτέλους Ρ. 189, καὶ ἵνα παρῶ -) 241 τῷ τμητικῷ τύπῳ Ρ. 190, στοιχεία []) 243 Ε. Εστι·: τὸ πῦρ ἐν τῶν τεσσάρων στοιχείων... τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ κτισθέν. τοῖς φωστῆρσι δὲ τού τοῖς, τῷ ἡλίῳ λέγων καὶ τῇ σελήνῃ καὶ τοῖς λοιποῖς, τὸ πρωτόκτιστον φῶς ὁ δημιουργὸς ἐναπέθετο δ οὐχ ὡς δοχεῖον. μείνῃ τὸ φῶς σαφώς Ρ. 190, ἐπεὶ δὲ νοσεῖν ἤρξαντο ) Γ. 249 τ. τουτέστι στασιάζειν πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς Θεόν. Ρ. 190, τῆς ἀπονοίας... ἀπενοήθησαν) ἀπενοήθησαν) 242 τῆς ἀπονοίας, ἣν κατ' αὐτοῦ παραβόλως τε καὶ παρακεκινδυνευμένως ἀπενοήθησαν. Ρ. 190, Ε. 191, Α. ) 944 8. καὶ ἔστι τὸ μὲν σχῆμα Δημοσθενικόν. ὅτε γάρ, φησίν, ἐπορευόμεθα εἰς Δελφούς, ἦν ὁρᾶν ταῦτα, πόλεις ἡδαφισμένας, τείχη κατεσκαμμένα, γύναια δὲ καὶ παιδάρια καὶ πρεσβύτας οἰκτρούς, τὰ μὲν τῷ ἐδάφει προσαρασσόμενα, τοὺς δὲ ἀγομένους, καὶ τὰ ἑξῆς 18, 1. οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ. Στοιχεία ότι γὰρ νῦν ἐποι ρευόμεθα εἰς Δελφούς, ἐξ ἀνάγκης ἦν ὁρᾶν ἡμῖν πάντα ταῦτα, οἰκίας κατεσκαμμένας, τείχη περι ῃρημένα, χώραν ἔρημον τῶν ἐν ἡλικίᾳ, γύναια δὲ καὶ παιδάρια ὀλίγα καὶ πρεσβύτας ανθρώπους οικτρούς. έμμενετικός, 7, 106 εμμενετικήν, έμμενη τικήν εμμένειν Μ. εν εὐρίπιστον. που. 207, 53. καθαρὸν ἐφύ 192, Α. ) 245 εἰπὼν χείρους τοὺς διὰ μικροψυχίαν ἀστατοῦντας καὶ μὴ ἐμμενετικούς, οἷς ἂν κρίνωσι, τῶν ἐμμενετικῶν αὐτοῖς τούτοις, καν παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον τυγχάνωσιν, οἷς ἐμμένειν κει κρίκασι Ρ. 192, διὰ τὸ ἐν ἀμφοτέροις ἀκίνητον []) καὶ ἀστάθμητον) 245 διὰ τὸ τῆς γνώμης ποῦφόν τε καὶ εὐρίπεῖστον καὶ τὸ ἐν ἀμφοτέροις εὐκίνητόν τε ὁμοῦ καὶ ἀστάθμητον. 246 τὴν ἐμόνοιαν περιέπειν. Ρ. 195, Β. μιμησώμεθα τὸν... διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ πάντα συναγαγόντα καὶ εἰρηνεύσαντα Γ. 247 πρὸς τὸ ἑτοίμους εἶναι ὑπεραποθνήσκειν ἀλλήλων ὑπαλείφει. Ρ. 195, Β. ἵν᾽ ἐν γήρᾳ καλῷ καταλύσῃς τὴν παροικίαν ) Γ. 241 ήτοι τὸν βίον. φησὶ γὰρ ὁ Δαυίδ· πάροικος ἐγώ εἰμι ἐν τῇ γῇ πατρὶς γὰρ ἡμῶν πάλαι μὲν παράδεισος, νῦν δὲ οὐρανός, ἔνθα τὸ πολίτευμα ἡμῶν. Ρ. 195, κυκλοῦσι) 247 περὶ γὰρ τὸ θεῖον ἑστῶτες θυσιαστήριον πνευματικοί τινες χορευταί καὶ θιασῶνται Χριστοῦ, ᾠδαῖς καὶ μέλεσι τοῦτον καταγεραίρουσι. Ρ. 195, 1.) 248 κατασφαλίζεται τὸν διαῤῥέοντα καὶ διακεχυμένον ταῖς ἐπιθυμίαις καὶ χαμαὶ τοὺς λογισμοὺς συρομένους ἔχοντα. - Η τάχα τὸν ἐν ἡμῖν τῆς ψυχῆς τόνον, ὃν τροπικῶς ὀσφῶν ἐκάλεσε, τῇ ἀληθείᾳ περιζώννυσι. 248 ή αυτοαλήθεια. Γ.248 Ι. τὸ τέλος ἡμῖν ὑπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ βοη λαττεν ἐκ τῆς εὐριπίστου τῶν σαρκικῶν ὀρέξεων ἀνα θυμιάσεως. εὐρίπιστος εύριπος, εὐρίπιστος εὐριπί ζειν εὐρίπιστος ριπιστός, ριπίζω εὖ Γ. ν. ἔοικε μέν δια οὖτ) μὲν· μείζους) μείζους τε τοῦτο ) καὶ διατοῦτο. οὐ γὰρ οὐδὲ γάρ. εί
col. 873–874page 70 of 98
PG 36:873θείας βραβεύεται. τοὺς παραχαράττειν πία) ταῦτα δὲ τὰ ὀνόματα, ἡ αὐτοφιλανθρωπία λέγω ἐπιχειροῦντας αἱρετικούς. τὴν διάστασιν, ὡς ἐφ' ἡμῶν, δυνάμεθα ἐπὶ τῆς ἀπεριγράπτου λέγειν θεότητος. 249 πρὶν διελεῖν ταῖς ὑπου στάσεσι, συνάπτομεν τῇ οὐσίᾳ, συνημμένως διαιροῦντες καὶ διαιρετῶς συνάπτοντες.: Τριάς εἰς μονάδα φύσεως καὶ θεότητος ανακεφαλαιουμένη, ήτοι συναιρουμένη τε καὶ συναπτομένη ἀσυγχύτως τε καὶ ἀσυμφύρτως. 249 κατὰ τὸν ἀποδοθέντα λόγον τῆς προσ κυνήσεως. Ρ. 194, Α. Β. ) 249 λέγεται γὰρ Θεὸς ἢ ἐκ τοῦ θέειν καὶ περιέπειν τὰ σύμπαντα, ἢ ἐκ τοῦ αἴθειν, ὅ ἐστι καίειν· ὁ γὰρ Θεὸς πῦρ καταναλίσκον πᾶσαν κακίαν ἐστίν· ἢ ἀπὸ τοῦ θεᾶσθαι τὰ πάντα. ἀλάθητος γάρ ἐστι καὶ παντεπόπτης, οὕτως ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός περὶ τούτων τῶν ὀνο μάτων είρηκε. Γ. 249 (Θεός) οὐδὲ ταῖς νοεραῖς τοῦ νοῦ ἀφαῖς κρατεῖται. φθάνει γὰρ διαδιδράσκων. τοιοῦτόν ἐστι καὶ τὸ ἀπερίληπτον. δηλοί γάρ, ὅτι οὐ περιλαμβάνεται νοήσει, ἐπεὶ καὶ τὸ συλλεγόμενον ίνδαλμα ἐκ φαντασίας τινὸς τῶν περὶ αὐτόν, πρὶν και λῶς κρατηθῆναι, φεύγει. ἢ ἀπερίληπτος λέγοιτο ἄν, ὡς ἀπεριόριστος καὶ ἀπερίγραπτος καὶ ἀπερινόητος. Ρ.250 ἅγια.. ἁγίων.. νοήσεις τὴν περὶ αὐτῆς τῆς Τριάδος γνῶσιν καὶ θεωρίαν, ἄβατον καὶ ἀπροσπέλαστον καὶ αὐταῖς ταῖς ἀγγελικαῖς καὶ θείαις οὖσαν δυνάμεσιν. οὐ γὰρ δυνατὸν αὐταῖς πρὸς αὐτὴν ἀνατείνεσθαι. Γ. 250 τὴν πρώτην καὶ ἀκήρατον φύσιν. ἔξωθεν ἐμφαινομένων (υπολήψεως, τόπους προοιμίων 'Ερμογένης ἡμῖν παραδέδωκεν. 251 ἀγάπη) ἐνεύρου δὲ τὴν ἐλπίδα καὶ οἷον ἐπερ βώννυεν ἡ ἀγάπη. 254: ζῆλος) ἔστιν οὖν ζῆλος μὲν κίνησις ψυχῆς ἀναζεούσης εἰς ἐκδίκησ σιν τῶν κακῶς γινομένων. τίθεται δὲ πολλάκις οὗτος καὶ ἀντὶ τοῦ φθόνου· ἐνταῦθα δὲ ἀντὶ τῆς θερμότητος... είληπται. 251: αὐτοφιλανθρω Θεὸς ἢ ἐκ) Θεὸς ἐκ. παντεπόπτης) πάντων ἐπόπτης. Θεός, Περί Ευρέσ. 1, 1. Δε ζήλῳ αὐτοάγαθον, αὐτοάγιον αὐτοάνθρω πος, αυτοέκαστον καὶ αὐτοαγάπη, τὴν ὡς ὄντως φιλανθρωπίαν τε καὶ ἀγάπην σημαίνειν βούλονται, ὅθεν δὴ καὶ ἡμῖν, ὡς ἔκ τινος πηγῆς, τὸ τῶν ἀρετῶν τούτων πηγάζει ἀγαθόν. τοιοῦτον καὶ τὸ αὐτοάγαθον, ἐξ οὗ καὶ ἡμεῖς ἀγαθοὶ κατὰ χάριν γινόμεθα. διὸ καὶ Πλάτων πάντα τὰ ὡς ὄντως ὄντα, καὶ ὅθεν κατὰ μετοχὴν καὶ τἆλλα λέγε ται, παριστάν βουλόμενος, τὸ τῆς ἀντωνυμίας τουτί προσῆπτε τοῖς ὀνόμασιν Γ. 251 ν. (τοῦ ἀνθρώπου) τὴν παχυτέραν σάρκα καὶ θνητὴν φορέσαντος καὶ ἀντίτυπον. 231 οὐκ ἀρετὴ... τὸ βίᾳ γινόμενον. Ρ. 425, Β. ρους κατὰ πρανοῦς τρέχων []) 251 ἐπεὶ δὲ βαρεῖά τις καὶ κατωφερὴς ἡ τῆς ἁμαρτίας ροπή, τῷ λείῳ τῆς ἡδονῆς καὶ τῇ ῥαστώνῃ ἡμᾶς δελεάζουσα, πλεῖον τὸ ἕτερον γίνεται. μᾶλλον γὰρ τῷ βάρει τῶν ἀλόγων παθῶν συγκατασπάται τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς ἢ τῷ ὕψει τούτου τὸ βαρύ τε καὶ χοϊκὸν συνανυψούται. Ρ. 426, Α. χρόνῳ καὶ λόγῳ βεβαιωθεν ἅπαν και λον φύσις καθίσταται) 252 τὸ... καὶ λόγῳ ἄριστον κριθὲν καὶ χρόνῳ βεβαιωθεν εἰς φύσιν καθίσταται. 252 8. πεπαγιωμένων ἡμῶν τῇ ἀγάπῃ. 252 ἐνδιαθέτως ἀνεβόησεν· εἶθε (426, Β.). 426, ποῦ.. οἱ τὰ τραύματα ἔχοντες καὶ τοὺς μώλωπας ὀνειδίζοντες;) 253 ἔστι δὲ διαφορὰ τραύματός τε καὶ μώλωπος. τὸ μὲν γὰρ ὑγιασθὲν τραῦμα μώλωψ λέγεται... τραῦμα δὲ πληγή μήπω συνουλωθεῖσα ήτοι διαίρεσις συνεχείας. Ελατ τον οὖν ὁ μώλωψ τοῦ τραύματος, ύφαιμός τις οὖσα πληγὴ ἢ οὐλὴ ἐκ τραύματος ἐνσκιῤῥωθεῖσα. Ρ. 426, οἱ τῷ βορβόρῳ ἐγκαλινδούμενοι) 235 Γ. 8. βορβόρῳ μὲν ἐγκαλινδουμένους (καλεῖ) τοὺς ἀνέδην τε καὶ ἀνερυθριάστως δίκην χοίρων ταῖς φιληδονίαις καταβαπτιζομένους. 253 καθ' ἡμέραν αὐτοὶ μεθύοντες καὶ κραιπαλοῦντες Ρ. 426, Ε. χρώμεθα διαιτηταῖς τοῖς ἐχθροῖς) 111 δικαστὰς καθίζειν Ρ. 427, Α, αναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τίθενται [], Μόλις γὰρ ἄν τις ἐκ βίας διδασκάλων νεύσειεν εἰς τὸ κρεῖσσον· εἰ δ' ἔχοι τύπον μοχθηρόν, ἥλω, τους κατὰ πρανούς τρέχων. ρ. 1977, Α. ἦν μὲν γὰρ ἡ φορὰ τῆς φθορᾶς ἀκά θεατα ρέουσα, ἀπὸ μετεώρου θέσεως τοῦ παραδείσου ἀναῤῥαγεῖσα καὶ ὡς καταπρανῶς φερομένη. ὡς κατὰ πρανούς. κατὰ τοῦ πρανοῦς φέρεσθαι αι. Ανέδην, κραιπαλώντες. Τίθενται Β.: διατίθενται αναθά
col. 875–876page 71 of 98
PG 36:875οὐχ ὁμολογίας, ἀλλ' ἀρνήσεως, οὐδὲ θεολογίας. ρεύστως γεννᾷ καὶ ἐκτὸς συνδυασμού. 200 ἀλλὰ βλασφημίας.) 254 ἀναβάσεις μὲν ἐν τῇ καρδίᾳ τίθενται, ἀλλ' οὐχὶ τὰς εἰς οὐρανὸν ὑψοῦ σας, ὡς ὁ Δαυίδ φησιν περὶ τοῦ τῇ θείᾳ χάριτι φωτιζομένου τὸν νοῦν καὶ ἐν τῷ θνητῷ τούτῳ βίῳ, 8 κοιλὰς κλαυθμῶνος λέγεται, τὰ ἐκεῖθεν μελέτην ποιουμένου. 427, 254. φανερὸν ἤδη τὸ τῆς διενέξεως ποιησάμενος αἴτιον, οὐ πάνυ τι παρὰ δι καίοις κριταῖς ὑπεύθυνον δν... θαῤῥούντως λοιπὸν πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους ἀποτείνεται. 255 ἵνα μὴ εἰς τέλος ἐμπανηγυρίζωσι τοῖς αὐτῶν κακοῖς. - 256 5. πικροψυχίας μικρ.) ἐμπόρευμα εὐνοίας ζώπυρον. ἀσώματον δὲ ἄν (τὸ θεῖον), ἀσωμάτως πάντως καὶ γεννήσει καὶ ἀπαθῶς καὶ ἀῤῥεύστως καὶ ἀχρόνως. Ρ. 431, Δ. τι φοβούμεθα φόβον, οὗ μὴ ἔστι φό ος-;) 200 Ι., τοῦτο, τὸ ἀδεὲς δέος φοβεῖσθαι, καὶ εἰς παροιμίαν προῆλθε. ὀλέθριος τοῖς οὕτω διακειμένοις ὁ περὶ τὰ τοιαῦτα περισπασμός. Ρ. 431, Α. καν []... τούτο μόνον φιλανθρωπεύηται ὑβριζόμενον) 260 τὰ δοκοῦν τοῦτό σοι φιλάνθρωπον ὕβρις ἐστὶν εὐπροφάσιστος. 451, Β.) 261 πάθη.. οἷον... ανατύπωσις τοῦ ποιόν τι χρὴ κτισθῆναι τὸ κτισθησόμενον, φρον τὶς τοῦ μὴ τὸ κτιζόμενον καταλιπεῖν ἀτελεσιούργητον. 431, σοὶ μὲν οὖν οὐδὲν ἀνεπιχείρητον, οὐδὲ ἀτόλμητον τῷ κακῷ βραβευτῇ καὶ διαιτητή 11, 1143. 19-24. ἡ δὲ θεότητος) 261 τῷ ἑτεροδόξω, κακῶς περὶ καλουμένη... τοῦ ἀληθοῦς, ὀρθὴ δὲ ὀρθὴ δ' Ρ. 498, Ε. [] τὸ ἐν ταῖς ψυχαῖς ἀποκείμενον) Γ. 250 τὸ μὴ διαῤῥυέν, ἀλλ' ἐν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν ἀποκείμενον, καὶ ἡ ἐντεῦθεν ὠφέλεια, ἣν διὰ τῆς ἀκροάσεως ἀπεθησαυρίσατε. 428, 256 πολλάκις ὑπὲρ Χριστοῦ πεπόνθαμεν, πρὸς τὸ πάσχειν μάλιστα στομωθέντες. Ρ. 429, Α. δοκεῖτέ μοι τὸν λόγον προκαλεῖσθαι διὰ τῆς ἡσυχίας) ν. λαμβάνει.. ἐκ τοῦ σι γᾶν αὐτούς... τὸ διὰ τῆς σιγῆς αὐτοὺς προσκαλεῖσθαι τὸν λόγον. - 206 τὰς δυσχωφευούσας καὶ βαρέως ἀκουούσας ἀκοάς. Ρ. κτισμα τολατρείν Γ. 258 σοφῶς πάνυ καὶ εὐεπηβόλως Ρ. 430, Ο. ἐν ὄντα διῃρημένως καὶ διαιρούμενα συνημμένως) θε ραπεύειν εἰ καὶ παρά τοξον τοῦτο εἰπεῖν. θεότητος κρίνοντι καὶ καταβραβεύοντι μάλλον, ἢ βρα δεύοντι. 262 εἴπερ τούτου τοῦ ἡμετέρου λό γου) μετὰ πνεύματος θεωρουμένου, ἐκεῖνος ὁ Λόγος) δίχα Πνεύματος είναι πιστεύοιτο. Ρ. 431, Ε. 432, Α. ὅσον εικάσαι τοῖς αἰσθητοῖς τὰ νοητὰ καὶ τοῖς μικροῖς τὰ μέγιστα) 263 ν. 5. μὴ μέντοι δύνασθαι... τοῖς αἰσθητοῖς τὰ νοητά καὶ τοῖς μικροῖς τὰ μέγιστα φανεροῦν, ἀλλ' ἀμυδράν τινα τὴν εἰκασίαν ἐντεῦθεν λαμβάνοντα τὸ ὑπὲρ και τάληψιν ἐᾶν. Ρ. 452, Α. Β. ) 262 πᾶν τὸ κτιστὸν ὑπὸ χρόνον. πᾶν σῶμα... τρισί διαστάσεσι περιο γράφεται, μήκει λέγω καὶ βάθει καὶ πλάτει. καὶ τὸ συλλεγόμενον ίνδαλμα ἐκ φαντασίας τινὸς τῶν περὶ αὐτὴν πρὶν καλῶς κρατ τηθῆναι, φεύγει. 265: ἡ τοῦ ἡλίου ἐπιδημία ὁ νυητὸς ἥλιος οὐ πᾶσι τὴν ἑαυτοῦ φαιδρότητα χαρίζεται, ἀλλὰ τοῖς ἀξίως αὐτοῦ πολι τευομένοις, φῶς οὖν ἀπρόσιτον καὶ ἀδιάδοχον ὁ Πα Γ. 259 ἐν ἑαυτῷ συγκεκραμμένην τὴν τήρ. 263: τοῦ νοῦ χωρίζοντος τὰ πίστιν ἀνετυπώσατο. Ρ. 430, Ε.) Ρ. 260 ἄνθρωπος μὲν γὰρ ὑπὸ σύνθεσιν καὶ γένεσιν τελῶν καὶ φθορὰν καὶ ῥεῦσιν, καὶ πληθυσμὸν καὶ σῶμα περικείμενος... σωματικῶς γεννα. Θεὸς δέ, ἄχρονος ν... καὶ ἄῤῥευστος..., ἀβ σεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο, ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τιθέμενος, τίθεσθαι τ. διατιθέμενος ἀρνήσεως Β.: άρνησις 1. &ς. Κοιλὰς κλαυθμώνος 85, 6. εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμώνος, Ενηχόν ἐστι ἐστί ἔνηχον ἔτι, ἔτι ἔστι προκαλεῖσθαι, προκαλεῖσθαι Α. δώρον φιλοτιμίαν Θεοῦ προκαλούμενον. 276 είο: προς θρήνους προκαλεῖσθαι. Α. ἐν κοινῷ θεάτρῳ τῇ οἰκουμένη. Β. από και, τῆς οἰκουμένης ἀχώριστα) τοῦ νοῦ λεπταῖς τισιν ἐπινοίαις τὰ φύσει ἠνωμένα.. χωρίζοντος. Ρ. 432, Α. Β.) 264 ἄγγελοι καὶ ἄνθρωποι κατὰ χάριν εἰσὶ τοῦτο ὅπερ εἰσί, καὶ τῇ τοῦ ἐκεῖθεν φωτὸς μετοχῇ φῶτα καὶ αὐτοὶ χρηματίζουσιν. ἡ δὲ μεγαλεπίβολος (ν. Ι. μεγαλεπήβολος) συγκεκραμένην. κράμμα κράμα, καύχημμα και χημα. περὶ φύσεως ἀνθρώπου πραμμές κεκραμένος μένος νοητῷ, ἐπιδημία του Ηλίου τῆς δικαιοσύνης διὰ σαρκὸς ἐπιδημοῦντος τῇ γῇ. Β.
col. 877–878page 72 of 98
PG 36:877θεότης) πηγή ζωῆς καὶ φωτός ἐστι, μεταληπτή λέγουσι δὲ τοῦτο Ἕλληνες, ἐκεῖθεν μαθόντες. οὖσα, ἀλλ' οὐ μεταληπτική. ἐκεῖθεν γὰρ τὰ πάντα ζωογονείται, ἐκεῖθεν φωτίζονται, τῇ ἐκεῖθεν μετα λήψει συντηροῦνταί τε καὶ συνέχονται. 264 ὅσα ὑπὸ τὴν αἴσθησιν. λογικὴν πάντα φύσιν. τὰ ὑπὸ τὴν 264 (ὁ ἄνθρωπος) διοικεῖται μὲν προαιρετικῶς καὶ τὰς ἡνίας πεπίστευται τῆς αὐτοῦ δια νοίας, ὥστε ἐφ' ὅπερ ἂν βούλοιτο τρέχειν, εἴτε πρὸς τὸ ἀγαθὸν εἴτε πρὸς τὸ ἐναντίον, δοὺς δὲ τὴν βοπὴν πρὸς τὸ ἀγαθὸν θεοειδής χρηματίσειεν. Ρ. 432, μὴ φύρειν τὰ διεστῶτα) 264 φύρουσι καὶ μιγνύουσι τὰ διεστῶτα. Ρ. 453, Β. ἐν τοῖς ἑτέρων σαθροῖς ) Γ. 263 τῇ τοῦ ἀντιπαλαίοντος σαθρότητι καὶ ἀσθενείᾳ. 265 τ. ἔστι δὲ εὐδαιμονία κατὰ Αριστοτέλην ψυχῆς ἐνέργεια κατ᾿ ἀρετὴν τελείαν ἐν βίῳ τελείῳ. 206 ταῖς ἐκπεμπομέναις παρὰ σοῦ φωτοβόλοις αἴγλαις καταλαμπόμενοι. Ρ. 455, Ε. γνωσόμεθα καὶ τὰ κομψὰ ὑμῶν γ νήματα ἢ ἐξαμβλώματα) 266: κομψά) τὰ σοφὰ εἰρωνικῶς, ἢ τὰ σκολιὰ ἀληθῶς, ἐπ' ἀμφοτέ. ρων γὰρ ἡ λέξις τάττεται. Ρ. 434, Β. τὴν εἰς τὸ χαμερπές μεταποίησιν ἐπὶ τῷ στήθει καὶ τῇ κοιλίᾳ συρόμενος. εἰς ἐπιθυμίας ἡμᾶς ἀλλοκότους εκτραχηλίζων. 268 ἐν τῷ συγκεκροτημένῳ πολέμῳ 269 πρὸ τοῦ συῤῥαγῆναι τὸν πόλεμον Γ. 271: συνάγεται τι ἔκ τινος ἀναγκαστικῶς οἱ τοῦ φωτός) Γ. φῶς θεογνωσίας ἐπιλάμπων τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀνα νεύουσι. 272 ἵνα ἐκ τῶν καθ' ἡμᾶς ἀμυδρᾷ τινι εἰκόνι τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς παραστήσω. 272 (ὁ Λόγος) καὶ λόγου καὶ νοῦ καὶ σου φίας ἐστὶ χορηγός. Ρ. 416, τροφῆς μὲν καὶ ὕπνου καὶ ᾠδῆς κατ ρος ἐστὶ καὶ τῶν αἰσχίστων, ὡς λέγουσι) Ρ. 272 5. τὸ δὲ πάντων εἶναι χόρον ἐξ Ομήρου... εξ ληπται. φησὶ γὰρ ἐκεῖνος· πάντων μὲν κόρος ἐστί, καὶ ὕπνου καὶ φιλότητος καὶ τῶν λοιπῶν. Β. μεταληπτης Μετα ληπτικής τος τικος συγκροτείν τὸ θέα τρον συγκροτείται. 369 (τὸ τῆς διδασκαλίας χάρισμα) ὑπὸ πλειόνων συγκροτούμενον. ἐκρατῆναι, Αναρραγήναι 416. οὐδεὶς κόρος τοῦ βάλλειν δρος Β. 416, []) 272 ζῆλος κυρίως κίνησις ψυχῆς ἀναζεούσης εἰς ἐκδίκησιν τῶν κακῶς γενομέν νων, ὑπερβαίνων δὲ τὸν οἰκεῖον ὅρον εἰς φθόνον ἐκπίπτει καὶ μανίαν. Ρ. 416, Ε. τὸ χάριεν, ἡ τῶν ψήφων μετάθεσις) 273 ψήφους μὲν καλεῖ τὰς κρίσεις.· τὸ δὲ χάριεν ειρωνικῶς, ὡς ἄχαρι μᾶλλον καὶ δεινόν. 273 τό.. ἔλαττον κακόν, πρὸς μεῖζον και τον συγκρινόμενον, ἐν ὑπεροχῇ δοκεῖ εἶναι ἀγαθοῦ, ὡς Αριστοτέλει καὶ τῇ ἀληθείᾳ δοκεῖ. σις, μετὰ τῶν πραγμάτων καὶ τὰ ὀνόματα φύρουσα, ὡς γράφει που Δημοσθένης Ρ. 417, τριβώνιον) 274 τρύχινον 274 εμβριθές (447, δὲ τὸ μὴ ἀνει μένον λέγει, μηδὲ θρυπτικόν τε καὶ βλαχικόν. 417, Ε. κλεπτομένου τοῦ ἀέρος τῷ διαστή. ματι) 274 8. τῆς ὄψεως ατονούσης τῷ μεταξύ πολλῷ διαστήματα. 418, Β.) 273 τὰς ἀκοὰς αὐτῶν καθε ηδύνομεν ταῖς κατ᾿ ἀλλήλων ὕβρεσιν. ἐστίασιν γὰρ ἐνταῦθα τὴν ἀπόλαυσιν ἐκάλεσε καὶ ἡδονήν. Ρ. 418, τί ταῦτα πάσχομεν, ὦ οὗτοι, καὶ μέχρι τίνος; πότε δὲ τῆς μέθης ἐκνήψομεν [] ἢ τῶν ὀφθαλμῶν τὴν λήμην περιαιρήσομεν --;) 275 τὸ ἐκ τοῦ στασιάζειν ἐπισυμβαῖνον 275 πάθος τῷ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῷ καὶ ἐπιπροσθοῦν αὐτῷ, καὶ μὴ συγχωρούν καλῶς διακρίνειν τὰ Ο πράγματα, λήμην ὠνόμασε. — πότε δὲ τὴν μέθην ταύτην ἀποσκευασάμενοι ἀνανήψομεν γρηγορήσαντες, καὶ τῶν τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῶν τὰ ἐκ τῆς στά σεως πάθη, ὡς λήμην τινὰ παχείαν, ἀποσκευασάμενοι... πρὸς τὸ φῶς τῆς ἀληθείας ενατενίσομεν 275 ἀθάνατα (418, δὲ ἀντὶ τοῦ μα κρά... καὶ ἐπὶ πλεῖστον διήκοντα. Ρ. 275 τοῦ λόγου ἐξασθενήσαντος, ὃς χαλιο νοῦν οἶδε ψυχὴν ἀτάκτως φερομένην καὶ ἄττουσαν. Ρ. 418, Ε. καπνός) 276 τουτέστι προοίμιον. 276 οὐκ ἐνδοιαστικὸν δὲ ἐνταῦθα τὸ τυ χόν (49, Α.), ἀλλ' ἠθικόν, ἀντὶ τοῦ· ὡς ἐγὼ κατα λαμβάνω ἀπὸ τοῦ εὐαγγελικοῦ ῥητοῦ. Ρ. 419, Β. την κοιλίαν) Την ψυχήν λόγου τροφαί, ει οὐδεὶς ὅρος οὐδὲ κόρος. Γ. 213 καὶ οὐκ ἔστιν ὅρος ἀμφοῖν οὐδὲ κόρος. 417. Β. προσβλέπει, Β. προβλέπει, τῆς ἐσθῆτος... τὸ τρύχινον. (τρίχινον 294 ᾧ τρύχινον ἔσθημα ἦν. Β. έχε νήψωμεν.: περιαιρήσωμεν — ἀναβλέψωμεν. ἀναβλέψωμεν
col. 879–880page 73 of 98
PG 36:8798 γάρ ἐστιν ἐν σώματι τροφή, τοῦτο στασιν [] ζυγομαχίαν αδελφικής) Ρ. 281 τ. ἐν ψυχῇ λόγος 276 διανοήματα... ἐκ τῆς αἰσθήσεως, οἷς ὁ δίκαιος σπαράσσεται..θερμαίνεται καὶ ὁρμητικῶς ἔχει. Ρ. 419, Β. κωμωδία) 276 κωμῳδία καὶ ἀφ ορμὴ γέλωτος καὶ σκωμμάτων τοῖς ἐχθροῖς γίνεται. 277 χρυσός... ῥέων πολύς. 277 τ. ἐθιστῆς οὔσης καὶ διδακτῆς πάσης ἀρετῆς καὶ κακίας. 277 ν. 8. οἱ σπουδαῖοι καὶ μὴ πεπλασμένος τὴν ἀρετὴν μετιόντες. Ρ. 419, Ε. πόθεν;) 277 ἀντὶ τοῦ οὐδα μῶς. ἀποφάσεως γὰρ τοῦτο δύναμιν ἔχει. Ρ. 420, Α. άλλως) 277 τό.. ἄλλως, ἀντὶ τοῦ μάτην, διὰ τοῦ ὦ στοιχείου γραφόμενον Γ. 277 ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ τῷ βίῳ τούτω δια νηχόμενος. 279 πῶς δὲ καὶ σύνθετον τὸ διὰ πάντων διήκειν καὶ πληροῦν τὰ πάντα Θεόν; 279 εἰ δὲ καί τινές φασιν ἄϋλον σῶμα, ὡς τὸ παρὰ τοῖς τῶν Ἑλλήνων σοφοῖς πέμπτον σῶμα λεγόμενον, ὅπερ ἀδύνατον, κινούμενον ἔσται πάντως, ὥσπερ ὁ οὐρανός. τοῦτον γὰρ πέμπτον σῶμά φασιν. 279 πρῶτον κινοῦν ἀκίνητον, ὅπερ ἐστὶ τὸ θεῖον, δι' ἀκινησίας τὰ πάντα κινοῦν Ρ. 421, Α. τῆς κάτω συγχύσεως ἐπισκοτούσης [] τῇ διανοία (Β.) — τῆς ἐκεῖθεν ἐλευθερίας) Γ. 279 ν. 8. τῆς ἐκεῖθεν ἐλευθερίας, ἐλευθερούσης ἡμᾶς τῶν ἐπιπροσθούντων δηλαδὴ ἡμῖν ἐν ταῦθα παθῶν. πάνω δὲ καὶ ἡ τοῦ ζυγομαχεῖν λέξις προσφυής τῷ πράγματι καὶ συμβαίνουσα, ἐκ τῆς τῶν βοῶν τῶν ὑπὸ τὸν αὐτὸν ζυγὸν στασιαζόντων μεταληφθεῖσα Ρ. 422, τὸ κατ' εἰκόνα [], ἡ τοῦ νοῦ δύνα μις) 281 τὸ κατ' εἰκόνα, λέγω δὴ τὸ ἐν ἡμῖν νοερόν. Ρ. 422, περὶ τὸν νοῦν ἀνοηταίνειν) 281 ν. ί. ἀντὶ τοῦ ἀνόητα δοξάζειν περὶ τοῦ νοῦ. Ρ. 423, (τὸ ἀστασίαστον ἐν ἡμῖν πολιτευόμενον, κατὰ μὲν ψυχὴν τῇ τῶν ἀρετῶν ἀνταχο λουθήσει καὶ κοινωνία, κατὰ δὲ σῶμα τῇ τῶν μελῶν ἢ τῶν στοιχείων πρὸς ἄλληλα εναρμοστία καὶ συμμετρία, ὧν τὸ μὲν κάλλος, τὸ δὲ ὑγεία ἔστι τε καὶ ὀνομάζεται) 283 πολιτεύεται δὲ καὶ συντηρείται (τὸ ἀστασίαστον) κατὰ... ψυ χὴν, ἐπειδὰν τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικὸν πρὸς τὸ λογικὸν μὴ στασιάζωσι, ἐξ οὗ καὶ ἀντακολουθεῖν τὰς λογικὰς ἀρετὰς ταῖς ἡθικαῖς καὶ ταύτας ἐκεί ναις περιγίνεται. ἡ μὲν ἠθικὴ ἀρετὴ τὸν σχο πὸν καὶ τὸ τέλος ποιεῖ ὀρθόν. τῷ γὰρ διεφθαρμένῳ κατὰ τὴν κακίαν καὶ ὑπὸ τῆς ἡδονῆς ἐκνενευρισμένῳ πῶς ἂν τὸ τέλος φανήσεται ὀρθόν; τοῦ μὲν οὖν τε λείου κατὰ τὴν ἠθικὴν ἀρετὴν ἐστι τὸ ὑποτίθεσθαι τὸν σκοπὸν καὶ τὸ τέλος ὀρθόν, τῆς φρονήσεως δὲ τὸ τὰ πρὸς τέλος θεωρεῖν. εἰκότως οὖν ἀντακολουθεῖν ἀλλήλαις λέγονται αἱ ἀρεταί, εἴπερ αἱ μὲν τῆς φρο νήσεως ἀρχαὶ κατὰ τὰς ηθικάς εἰσιν ἀρετάς, τὸ δ' ὄρο θὸν τῶν ἠθικῶν κατὰ τὸν λόγον.: ὧν τὸ μὲν κάλλος) ἔστι γὰρ κάλλος συμμετρία τῶν ἐν ἡμῖν 421, Β. []) 279 ὑπὲρ δὲ τῶν ἀνεφ- " ἀνομοιομερῶν. ἴκτων τέως ἡμῖν καθαιρώμεθά τε καὶ προτελώμεθα, ὡς ὕστερον μυηθησόμενοι· τοῦτο γὰρ τὸ τελεσθησόμενοι καὶ στησόμενοι τῆς ἐφέσεως. 421, μηδὲν ὑπερσέβοντες μηδὲ [] ὑποσέβοντες, ἵνα μικρόν τι καὶ αὐτὸς μιμήσωμαι τους περὶ ταῦτα σοφούς) βαθμούς καὶ αὐλοὶ δὲ ηίλουν, ὑποκλέπτοντες αὐτῶν τὰς ὀδύνας καὶ εἰς τὰς ἐκτομὰς παραθήγοντες. .Ρ. 422, Β. λέγω δὴ τὴν ἔναγχος ἡμῖν ἐπανά Μ. διήκον. διήκον Επισκοτούσης Β. Επισκοπούσης έπισκοτεῖν Β. Ε. παρετέον παραιτητέον Μηδέν... μηδὲ (μήδε) 1. μηδ'. μηδ'. Μ. δὲν μηδ' υπη σεβοντες. - μιμήσομαι. Ρ. 124, ἡττηθῶμεν, ἵνα νικήσωμεν []) 284 ἡττηθῶμεν κατ' αὐτὸ τοῦτο τὸ ἀνέχεσθαι ἐν τῷ ὑβρίζεσθαι, ἵνα νικήσωμεν προσλαβόντες τοὺς διεστῶτας. 285 πόρρωθεν αὐτὸν τοῖς σκώμμασι βάλε λειν ἐπειρῶντο. 285: εὐαρίσμητον ποιμνίον. Ρ. 603, Δ. που ποτέ εἰσιν οἱ τὸν πλοῦτον κομπάζοντες;) 285 κομπάζειν γάρ ἐστι τὸ ἐπὶ κενοῖς μεγαλαυχεῖν. ἐπαναστάσαν ν. ζυγομαχεῖν, Καὶ ήγουν. ἡ τοῦ νοῦ δύναμις, τὸ κατ' εἰκόνα, θεοειδὲς τοῦτο καὶ θεῖον, λέγω δὲ τὸν ἡμέτερον τε καὶ λόγον Γ. λέγω δή, νουν καταὐτό.
col. 881–882page 74 of 98
PG 36:881Ρ. 605, Α. [] οἱ καὶ θεότητα μετρούντες) Γ. ρανόν ) πᾶσι γὰρ ὁμοίως επίσης εφήπλωται 285 ἀντὶ τοῦ δοκιμάζοντες, ἐξετάζοντες, πολυ πραγμονοῦντες, ὅπερ ἐν ἄλλοις ταλαντεύειν εἴρηκε. Γ. 288 ἄλλοι δὲ καὶ συγγραφαῖς ταύτας ἐξορίας) τοῖς μεταγενεστέροις παρέπεμπον. τοῖς ἐκεῖσε φροντιστηρίοις ἐπιχωριάζοντα. 292: κοινόν λόγον) .. προ φορικός λόγος ἐν τῇ φωνῇ καὶ ταῖς διαλέκτοις τὴν ενέργειαν ἔχει ἤγουν διὰ γλώσσης καὶ στόματος προ φερόμενος. διὸ καὶ προφορικὸς λέγεται. ἔστι δὲ ἄγε γελος νοήματος. 293: διὰ τοῦ ἐπουρανίου Ἀδὰμ ἀνασωθέντες) πρὸς τὴν προτέραν κατάστασιν Γ. 289 υποφορά εἰ ἀνθυποφέρειν, επανεσώθημεν διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπαντᾶν πρός. Γ. 291 τοὺς χθαμαλοὺς καὶ χαμαιῤῥιφὲς τὸ φρόνημα ἔχοντας, καὶ περὶ τὰ γήινα καὶ κάτω συρόμενον. Ρ. 608, Ε. στώμυλον) 291 τὸν εὐτράπελον καὶ ἀστειολόγον, τὸν τοὺς συμπαρόντας αὐτῷ τῇ εὐτ τραπελίᾳ ἡδύνοντα. Ρ. 609, Α. καθ' ἡσυχίαν ἐμαυτῷ [] συγγινόμενον []) 291: ἐμαυτῷ) τουτέστι τῷ τὸ δὲ συγγίνεσθαί τινα λέγειν ἑαυτῷ οὐ μερισμοῦ τινος εἰσάγει ὑπόνοιαν, ἀλλὰ κατ' ἰδίωμα λέγεται γραφικόν, ὡς τό· νυκτὸς μετὰ τῆς καρδίας μου ἠδολέσχουν, καὶ ἔσκαλλε τὸ πνεῦμά μου []. οὐ γὰρ δὴ ἕτερος μὲν ἦν ὁ ἀδολεσχῶν, ἕτερον δὲ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ καὶ ἡ καρδία, ἀλλ' ὁ αὐτὸς καὶ εἶς, ἐκ δύο τούτων συγκείμενος, σαρκὸς λέγω καὶ πνεύματος. ἵνα δὲ σαφέ στερον γένηται τὸ λεγόμενον, ἰστέον, ὡς ἄλλο μέν εσμεν ἡμεῖς καὶ ἄλλο τὸ ἡμέτερον καὶ ἄλλο τὰ περὶ ἡμᾶς. ἡμεῖς μὲν γάρ εσμεν κυρίως ἡ ψυχὴ καὶ ταύτης τὸ καθαρώτατον, λέγω δὴ τὸν νοῦν τὸν ἀπαραλογίστως κρίνοντα τὰ πραττόμενα, ἡμέτερον δὲ τὸ σῶμα, περὶ ἡμᾶς δὲ χρήματα, κτήματα καὶ ὅσα περὶ τὸ σῶμα. Ο ὁ οὖν ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων εἰς νοῦν συναγόμενος, καὶ τὴν τῶν πραγμάτων κρίσιν τῷ νο! ἐπιτρέπων καὶ καθ' ἡσυχίαν ζῶν, τῆς ἔξωθεν περιπλανήσεως ἀποστάς, οὗτος ἑαυτῷ συγγίνεσθαι λέγεται, ὡς τὸ ἡγεμονικὸν συναγόμενον, ὅπερ δὴ κυρίως ἑσμὸν ἕκαστος. 291 προσέθηκε δὲ τὸ τυχόν (602, Β.), ἠθικώτερον τὸν λόγον ποιῶν. 292 5. τοῖς ἐκ τῆς πόλεως ἀγαθοῖς ἐγκαλλωπιζόμενοι. 604, καὶ οὐχὶ τοῦτό πως δεινόν, καίπερ δν τηλικοῦτο, ἀλλ' ὅτι καὶ Β. Καὶ οὐχὶ τοῦτό που δεινόν, Πως του Τοῦτο οὕτως Καὶ οὐχὶ τοῦ τόπου δεινόν, Τι οὐχὶ. πω, Β. δεινὰ ταῦτα καὶ πέρα δεινῶν... ἀλλ᾽ οὔπω τοιοῦτον οὐδέν, ὅσον ο. πω οὐ. πως τίνα στρατηγὸν θυμῷ ζέοντα, Β. στρα τηγών, ζέσαντα. Β. λυγιζόμενον, Β. Μ. Λογιζόμενον λυγίζομαι λογίζομαι ᾠδας λυγίζων γισμός 111. μελῶν λογισμοῖς, λύγισμα ν. ίδισμα· λόγισμα. Μ. ρ. 464, 51. Ιγδισμα - λύγισμα. ἐμαυτῷ. Γ. Σ. συννεύσεώς τε καὶ ὁμοιώσεως. 293 1. αἰσχύνων τοὺς ἑτεροδόξους... εἰς ὄνειδος αὐτῷ προφέροντας τὸ ἐκ μικρᾶς αὐτὸν ὡρμῆσθαι πόλεως. Γ. 294 αἱ μὲν οὖν ἱστορίας τοιαῦται, εἰς εργασίαν ληφθεῖσαι. Ρ. 611, ἐξ ἀρετῆς καὶ τῆς πρὸς τὸ ἀρχέτυπον νεύσεως) 296 νεύσεώς τε καὶ ἐξομοιώσεως. 296 τοὺς θεοειδείς χαρακτῆρας, οὓς ὁ πλά στης ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν ἐνετύπωσε. μορφή.. ψυχῆς κατὰ φύσιν τὸ θεοειδὲς καὶ ἡ πρὸς Θεὸν δι' ἀρετῆς ἐξομοίωσις. 611, αἱ δὲ κάτω πατρίδες αὗται καὶ τὰ γένη ταῦτα τῆς προσκαίρου ζωῆς καὶ σκηνῆς ἡμῶν εἰσι παίγνια) 296 καλῶ δὲ σκηνὴν αὐτὴν τὴν ζωήν) ἢ διὰ τὸ πρόσκαιρον· τοιαῦται γὰρ αἱ σκηναί, πρὸς καιρὸν πηγνύμεναι καὶ αὖθις λυόμεναι ἢ διὰ τὴν ὑπόκρισιν. κατ' οὐδὲν γὰρ τὰ τῇδε τῶν ἐπὶ σκηνῆς διενήνοχεν. ἐκεῖσέ τε γὰρ οἱ τέως διὰ τῆς ὑποκρίσεως εἶναί τινες μεγάλοι νομί ζόμενοι καὶ διὰ τοῦτο θαυμαζόμενοι, ἑσπέρας κατα λαβούσης καὶ τῶν προσωπείων περιῃρημένων τῶν τῆς ὑποκρίσεως, περιφανῶς ἐξελέγχονται καὶ ἄθλοι τῆς ὑποκρίσεως κρίνονται, κανταῦθα ἐπὶ τῆς παρούσης λέγε: ζωῆς· τῆς ἡμέρας παρελθούσης καὶ τῆς νυκτὸς ἐπιστάσης, ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι καὶ τῶν προκαλυμμάτων περιαιρεθέντων, οἷς τέως οἱ τῆς γῆς ἔνδοξοι εἶναί τινες ἐνομίζοντο, άθλιοι περιφανῶς οἱ τοιοῦτοι ἐλέγχονται. πῶς οὖν οὐ σκηνή ταῦτα; πῶς δὲ οὐ παίγνια, τοὺς αὐτοῖς προστετηκότας ἐξαπατῶντα καὶ πρὸς ὀλίγον εὐφραίνοντα; Ρ. 611, Ε.) Γ. 296 ἵνα.. τὴν ἐκ Θεοῦ ἄνωθεν δοθεῖσάν μοι εὐγένειαν, ἢ καὶ ἀποβεβλημένην ἐκ βα Συγγινόμενον Β. συγγενόμενον ὡς εἰς τὸ ἡγεμονικόν συναγόμενος. εἰς νοῦν συναγόμενος 15 συσταλεὶς εἰς ἑαυτόν. 11, 14 εἰς ἑαυτὸν συστραφέντα. 497, τ. πρὸς ἑαυτὴν στρέφεσθαι, συνάγειν ἀθροίζειν πρὸς ἑαυτὴν προφέρειν, τ. ὅπερ ὑμεῖς εἰς ὀνειδισμόν ἐμοὶ περιφέρετε.: προφέρετε. 5. ὡς ἔγκλημά μοι τούτο προφέρετε. καλεῖ. άθλιοι, κάνταῦθα
col. 883–884page 75 of 98
PG 36:883θυμίας ἐμῆς, διὰ σπουδῆς αὖθις ἀνακαλέσωμαι. σωματική, ἔστι καὶ πνευματική. κατὰ ταύτην οὖν Ρ. Α. ατεκνίαν) τέκνα πνευματικά, Ρ. 612, Β.) 297 1. τὸ δὲ ἴσως ἐπεμβληθέν ἐπιεικῇ τε καὶ ἠθικὸν τὸν λόγον εἰργάσατο. τὴν πνευματικὴν γέννησιν καὶ ὠδινήσας ὁ μέγας ούτ τος τοῖς τῆς ὀρθοδοξίας δόγμασι, καὶ ἀποτελὼν τού τους, πρὸς οὓς ὁ λόγος αὐτῷ, καὶ εἰς αὔξησιν πνευματ τικῆς ἡλικίας προαγαγών, τέκνα... οὐκ ἀπεικότως Ρ. 612, Β. 297 ἐσχηματισμένως έγκακαλεῖ, τὴν τῆς εὐσεβείας μόρφωσιν ἔχοντας. λεῖ τοῖς ῾Αρειανοῖς. 298 ὡς.. ἔκ τινος συνθήματος εἰς πάν τας τότε ὁ διάβολος ἐχόρευεν. 298 τὸν νοῦν τοῦ ἐκ τῆς ἁμαρτίας αἴσχους ἀποκρύπτων. Ρ. 612, Ε. τῇ τοῦ βίου τραχύτητι) 298 τῇ τραχύτητι τῆς πρακτικῆς φιλοσοφίας καὶ τῇ κατὰ Θεὸν σκληραγωγία. τὸ ἁπλῶς ὀμνύειν, ἀφελές τε καὶ ἠθικὸν οὐκ ἔτι τοῦ ἠθικοῦ λόγου καὶ ἀφελοῦς, ἀλλὰ μεθόδου λαμπρότητος. ἔστι δὲ τοῦτο αὐ μὰ τοὺς ὑπὲρ ἀρετῆς τοῦ ἀνδρὸς κιν Ρ. 613, Δ. τοῖς ὁμοίοις) 299 τοῖς ὁμοδύνους []) Δημοσθένειον· οὐ μὰ τοὺς ἐν Μαρα Σούλοις 299: ἐπιεικεύεσθαί τιν. 613, φέρομαι) 500 ἐπείγομαι. Ρ. 613, μικρόν μοι τὸ ποιμνίον) 300 ἐκεῖνοι... εἰς ὀνειδισμὸν αὐτῷ τὴν τοῦ ποιμνίου βραχύτητα προέφερον. Ρ. Ε. Α.) διπλῆς δὲ τῆς γνώσεως οὔσης, καὶ τῆς μὲν ἐπὶ τῆς οἰκειώσεως, τῆς δὲ ἐπὶ τῆς εἰδήσεως ταττομένης, κατ' ἀμφοτέρας ταύτα, καὶ γινώσκειν φησὶ τὰ ἴδια καὶ γινώσκεσθαι ὑπὸ τῶν ἰδίων. 614, ... περὶ "Αρειον Παν τέρα μὲν τοῦ Μονογενοῦς ἐτίθεντο τὸν Θεόν, οὐχ ὡς Υἱοῦ δὲ ὁμοουσίου τῷ Πατρί, ἀλλ' ὡς κτίσματος, ὡς που καὶ Πλάτων πατέρα τοῦδε τοῦ παντὸς τὸν Θεὸν ὡς ποιητὴν ὠνόμαζε καὶ δημιουργόν 615, ή.. ἐκτυπωτέρα κατάληψις) 504 Γ. τὴν ἀκριβεστέραν κατάληψιν... λέγει. Ρ. 471, Α. ὦ τέκνα) 304 ἔστι γέννησις ὁμοδούλοις 613, θεοὶ διὰ Τριάδος προσε κυνουμένης, Β. Θεοῦ θύ ματα τέλεια θεοί, θεωθέντες, πῶς ἐμὲ ποιεῖ Θεόν: 152 Τ. κτιστῇ κατ' αὐτοὺς χάριτι θεοποιούμενος τῆς οὐσίας μετέχει τοῦ Θεοῦ: τὴν θεοποιὸν δωρεὰν τοῦ Πνεύματος, δι' ἧς μέτοχοι Θεοῦ, μᾶλλον δὲ ἐν πνεῦμα μετὰ τοῦ Θεοῦ γίνονται οἱ ἅγιοι: 14 τὸ Θεὸς εἶναι δεύτερόν ἐστι τῆς φύσεως· καὶ ἡμεῖς γὰρ θεοὶ μὲν γινόμεθα, τῆς δὲ αὐτῆς φύσεως γενέσθαι οὐ δυνά μεθα ὅλοι διόλου γινόμεθα θεοὶ χωρὶς τῆς κατ' ουσίαν ταυτότητος κατὰ τὴν θεοποιὸν χάριν καὶ μετέχεται καὶ ὁρᾶται τοῖς ἀξίοις ὁ Θεός, κατ' οὐσίαν δὲ ἀμέθεκτός ἐστι: 22 θεοποιὸς ἐνέργεια: 27 τοὺς τῆς θείας θῶνι προκινδυνεύσαντας. Ρ. 472, Α. πλησμοναῖς, ἔβρεσιν) 305 πλησμοναῖς συσσιτίων καὶ συμποσίων, καὶ ταῖς ἐν τεῦθεν ἐκ τοῦ χώρου δρεσι, κόρος γὰρ πατὴρ ὕβρεως, ὡς ἐν ἄλλοις εἴρηκε. Ρ. 472, Α. κόσμου βράσματι, ταῖς ἀγχιστρόφοις μεταβολαῖς, ὥσπερ ἐν Εὐρίπῳ [] καὶ πνεύμασιν) 305: κόσμου βρ.) τῷ τῶν κοσμικῶν ἐπι θυμιῶν βράσματι δεινῶς ἀνακαχλάζοντι. ἀγχιστρ. μεταβ.) ταῖς εὐμεταστρόφοις τῶν κοσμικών πραγμάτων μεταβολαῖς ἀστατούσαις ἀεί. Ρ. 472, [] όντως ἡμέρα μία βίος όλος ανα θρώπου τοῖς πόθῳ κάμνουσιν.) 305 παροιμία δὲ τοῦτο δημώδης. ἴσως δὲ καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ απο κρίτου ἐν Βουκολικοῖς εἰρημένον ὁ Θεολόγος παρα έφρασε. λέγει γὰρ ἐκεῖνος, ὅτι οἱ ποθοῦντες ἐν ἡμέρᾳ μια γηράσκουσιν Ρ. 472, ἐν ὄψεσιν ἦν τὸ ποθούμενον) 305 τὸ φιλοῦν αὐτῷ τῷ φιλητῷ προσηλοῦτο. Ρ. 472, τὸ ἔτοιμον εἰς ἐξουσίαν ἀργὸν εἰς ἐπιθυμίας, ὥς τις ἔφη τῶν ποὺ ἡμῶν) 305 χάριτος τεθεωμένους: 29 ἡ ἐκ χάριτος θέωσις: θέωσις θεοῦν θεοῦσθαι δωρεά θεοποιός αὐτοθέωσις θεοῦσθαι Π. Υ. Περί Μ.Δ. Η Ευρι πος εὐρίππῳ πρανές, τρανές. Εἰς τὸ πρανὲς κατὰ τοῦ πρανούς κατά πρα νοῦς. Β. 2. οἱ δὲ ποθεῦντες ἐν ἅματι γηράσκου. σιν. ήματι
col. 885–886page 76 of 98
PG 36:885τῆς παρουσίας τοῦ φιλουμένου τὴν αἴσθησιν ὑποκλεπτούσης τοῦ πολυχρονίου διαστήματος οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐπιθυμητόν, καθώς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος, ὡς μὴ τῇ συνεχείᾳ τῆς ἀπολαύσεως ευκαταφρόνητον γίνεσθαι· τὸ γὰρ ἐνεξουσιάζειν τοῦ ποθουμένου τὸ σφοδρὸν ἀμβλύνει τῆς ἐπιθυμίας καὶ ἀργότερον καθιστῇ· ὧν δὲ σπα νία ἡ κτῆσις, περισπούδαστος ἡ ἀπόλαυσις Γ. 305 τὸ κάμνον ἔρωτι πνευματικών.... ὅσῳ περὶ μονίμων ἐστί, τοσούτῳ καὶ τῶν ἀλγηδόνων δρι μεντέρων αἰσθάνεται, Γ. 500 5. οἱ μὲν παρόντες τοῖς φιλητοῖς ἀργό τεροι πρὸς τὸ ἐπιθυμεῖν εἰσιν, οἱ δ' ἀποσπασθέντες αὐτῶν δριμυτέρων τῶν ἀλγηδόνων αἰσθάνονται. Ρ. 472, ἔγνων τὸν πόθον, τὸν γλυκύν τύ 306 δριμυτέρων τῶν ἐκ τοῦ πόβ που βελῶν ἠσθανόμην. τύραντον... διὰ τὸ ἐξ αὐτοῦ βίαιον, ἀοράτοις μαστίζοντα τὸν ποθούμενον μάστιξι καὶ πρὸς τὸ ποθούμενον συνελαύνονται, καὶ μὴ ἐπὶ πολὺ τούτου ἀφίστασθαι πείθοντα. γλυκων δέ, ὅτι ἤδισται πάνυ αἱ ἐκ τούτου μάστιγες τοῖς το Θοῦσι, συνάπτουσαι τὸν ποθούμενον 473, 307 9. ἀρχιτέκτονα δὲ καλεῖ Αριστοτέλης καὶ ἀρχιτεκτονικὴν ἐπιστήμην τὸν πᾶσιν ἐπιστήμοσι καὶ πάσαις επιστήμαις ἐπιτάττοντα τε καὶ ἐπιτάττουσαν. ὁποῖον δὴ τὸν φιλόσοφον καὶ τὴν φιλοσοφίαν εἶναι ἐτίθετο. ἐκεῖθεν γὰρ αἱ ἀρχαὶ πάσαις επιστήμαις καὶ πᾶσιν ἐπιστήμοσιν. τοιοῦτος μὲν ὁ ἀρχιτέκτων κυρίως, ᾧπερ ἀναλόγως ἀρχιτέκτονά τινα τῶν ποικίλων τιθεὶς εἶναι ὁ ἅγιος, ὑπὲρ πάντα τοιοῦτον ἀποφαίνεται εἶναι τὸν σοφιστὴν ἤτοι τὸν εὐρετὴν τῆς κακίας διάβολον Ρ. 474, Α. Β. ό δεινὸς ἐγὼ ποιμὴν καὶ περιεσκεμμένος, καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἀσφάλειαν ὡς ῥαθυμίαν ἐγκαλούμενος.) Ρ. 308 τ. ἐπειδὴ παραπεπήγασι ταῖς ἀρεταῖς αἱ κακίαι καί εἰσί πως ἀγχίθυροι ἐντεῦθεν οἱ τοῖς πράγμασιν, ὡς ἔτυχεν, ἐπι βάλλοντες συγχέουσι μετὰ τούτων καὶ τὰ ὀνόματα, μισάνθρωπον μὲν τὸν σώφρονα ὀνομάζοντες, ἀνδρεῖον δὲ τὸν τόλμῃ χρώμενον ἀλογίστῳ, καὶ δειλὸν τὸν περι εσκεμμένον. τὸ προμηθές... καὶ περιεσκεμμένον. Τ. Α. οὐδὲν γὰρ γίνεσθαι, εἰ: ὧν δὲ... ἀπόλαυσις, τούτων καθιστᾷ, περισπούδαστος.: τὸ γὰρ. καθώ ιστάω, καθίστημι Ποθοῦντα 2. πρὸς τὸ ποθούμενον. τῷ φίλτρῳ Β. τῷ παραπεπηγέναι, ψυχὰς ὑμῶν καὶ τὴν τούτων ὠφέλειαν. ἡμεῖς γάρ ἐσμεν ἡ ψυχή, κατὰ τὸν μέγαν Βασίλειον, ἡμέτερα δὲ καὶ περὶ ἡμᾶς αὐτὸ τὸ σῶμα καὶ ὅσα περὶ τὸ σῶμα. 474, καθ' ήσυχίαν ἐμαυτῷ συγγενόμενος) 309 ἐκτὸς θορύβων γενόμενος καὶ τῷ ἐν ἡμῖν κρείττονι, τῷ νῷ φημι, συγγενόμενος. Ρ. 475, Β. φύσεως οὕτως ἔχοντες) 310 τῇ φυσικῇ πρὸς τὰ καλὰ ἐπιτηδειότητι καὶ ταῖς ἐν τεῦθεν ἀνθολκαῖς, καὶ ταύτης βιαζομένης. 475, 311 κυρίως δὲ κοιλὰς κλαυθμώνος ὁ παρών βίος, τὸ τῶν στεναγμῶν χωρίον, ἐν ᾧ λύπαι καὶ πόνοι καὶ πᾶσα ἡ ἀτερπής ἀπάτη κατῴκισται. τρισόλβιος οὖν, ὃς τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος φεύγων, οπόση δύναμις, τὰ ἄνω ζητεῖ, καὶ τῆς ἀντιλήψεως αὐτῷ παρὰ Θεοῦ γινομένης, ἀεὶ φιλοπονεῖ τὴν κάθαρσιν, τὰς κατὰ ψυχὴν καλὰς ἀναβάσεις καὶ προκοπὰς καὶ τὰς ὑψηλὰς ἐννοίας καὶ πρὸς Θεὸν ἀγούσας ἐν τῇ καρδία διατιθέμενος.: τοιοῦτος μὲν ὁ ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν πορευόμενος καὶ ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ διατιθέμενος 311 πᾶσα.. ψυχὴ ἀναμάρτητος γενομένη.. οὐκ ἀθρόως.. ἐκεῖθεν ἄνεισιν, ἀλλ' ἀναβαθμοίς τισι ταῖς κατ᾿ ἀρετὴν προκοπαῖς χρω μένη. Ρ. 176, Ε. ὥστε ἀθοιώτως [] προσομιλεῖν τῷ Θεῷ καὶ μικρὸν ἐπανάγειν τὸν νοῦν ἀπὸ τῶν πλανωμένων ) Ρ. 313 ἀθολώτως) ἀθολώτῳ λογισμῷ. ἀπὸ τῶν πλανωμένων) ἀπὸ τῶν πολυπλανῶν αἰσθήσεων. Ρ. 476, Ε. 477, Α. γ' ἡμεῖς μάθωμεν καὶ πράξεως καιρόν, καὶ ἀσχολίας υψηλότερον []) 313 ἀσχολίαν δὲ ἐνταῦθα τὴν ἡσυχίαν ὠνό μασε, σχολάζουσαν μὲν καὶ ἀργοῦσαν πρὸς τὰς βιω τικὰς πράξεις, ασχολουμένην δὲ περὶ τὴν πνευματ νικὴν θεωρίαν. ὑψηλοτέρα δὲ αὕτη τῆς βιωτικής πράξεως, χωρίζουσα τὸν νοῦν ἀπὸ τῶν πολυπλανῶν αἰσθήσεων, αἵτινες πλανώμεναι πλανῶσιν ἡμᾶς. Ρ. 477, Β. όταν γαλήνη πορφύρηται καὶ προσ πέζῃ [] ταῖς ἀκταῖς ἥδυ τι καὶ ἡμερον) 313 κατά μικρὸν ἐπιφρίσσουσα καὶ τοῖς αἰγιαλοῖς ηρέμα προσπαίζουσα. ἀναβάσεις... διατιθέμενος, 575, Α. ταῖς... κατὰ μέρος προσ θήκαις καί, ὡς εἶπε Δαβίδ, ἀναβάσεσι. ἀθολότως. υψηλοτέρας, Γ. προσπαίζῃ πορφύρειν προσπαίζειν, ἡρέμα.
col. 887–888page 77 of 98
PG 36:887315 προβεβλημέναι πέτραι τὸ τῆς θα λάττης ἀγριαῖνον ἐχόλαζον. 477, φυκία) 313 βρύα θαλάσσια. 477, 314 (τὰ ἀνθρώπινα) τὰ ζαλῶδες καὶ ἄστατον ἔχοντα καὶ πικρόν, ὥσπερ ἡ θάλασσα. τὸν προφήτην Δαυίδ ὕδατα καλοῦντα τῶν βιω τικῶν συμφορῶν τὸ πλῆθος, καὶ αὐτῆς τῆς ψυχῆς ἀπτομένων καὶ ἀποπνιγουσῶν δίκην ὑδάτων τοὺς μὴ καλῶς διανήχεσθαι δυναμένους. 314: ἡ ἀσωματότης τῆς ψυχῆς. 314 βάρος φρενῶν καὶ ἐμβρί Γειαν ἔχειν Ρ. 478, Β. διαγελῶσι... ἡ ἐλεοῦσι τοὺς σειομένους) 314: διαγελώσι) κατὰ τὴν Δημό κριτον Αβδηρίτην ἐλεοῦσι δὲ ὑπὸ φιλανθρωπίας τοὺς οὕτως ἀθλίως περὶ τὰ τῇδε διακειμένους. Ρ. 478, Β. τοῦ καιροῦ... ἔξω φιλοσοφείν 314 μὴ παρόντων σκαμμάτων, ἐν λόγοις φιλοσοφεῖν. 314 ὡς δι' εἰκόνος τινός... τῶν φυκίων τῶν βαδίως ὑπὸ τῶν κυμάτων τινασσομένων καὶ τῶν πε τρῶν τῶν ἀτινάκτων μενουσῶν δείξας τὰ καθ᾽ ἡμᾶς. 313 ἔστι... μῦθος λόγος ψευδής, είχο νίζων ἀλήθειαν. 315 φιλόσοφον δὲ ἐνταῦθα 478, Ε.) τὸν ὡς ὄντως υποληπτέον φιλόσοφον, ὃς μελέτην πάντα τὸν βίον ποιεῖται θανάτου ὃς παντὶ τῷ κόσμῳ ἐσταύρωται, καὶ ᾧπερ ὁ κόσμος ἐσταύρωται καὶ ὃς θνήσκων κατὰ τὴν παροῦσαν ζωὴν ζῇ τὴν ἐν Χρι στῷ κεκρυμμένην ζωήν καὶ ὃς ζῇ οὐκ ἔτι αὐτός, ζῇ δὲ ἐν αὐτῷ Χριστός Ρ. 479, Β. παραγράψεται) 315 ήτοι πόρρω ποιήσει, ἢ οὐ συντάξει τῇ ὡς ὄντως εὐγενείᾳ, ὡς κίβδηλον καὶ μὴ γνησίαν. εἴθιστο γὰρ τοῖς πα λαιοῖς, ὅσα νόθα καὶ μὴ γνήσια, ἔξωθεν παραγράφειν, ἀφ' οὗ καὶ ἡ λέξις μετείληπται. Ρ. 479, Ε.) Γ. 316 φθειρομένου... τοῦ σώ ματος, θάλλειν αὕτη ἡ ψυχή) πέφυκε μάλιστα καὶ καθαρώτερον τοῖς ἐκεῖθεν ἐντρανίζειν, μή ὀχλουμένη ὑπὸ τῶν παθῶν. εἰ δὲ καὶ λυθῆναι ταύτην τοῦ σώματος δόξει τῷ συνδήσαντι ἐξ ἀρχῆς, δέξεται ἀσμένως τὴν διάλυσιν ταύτην ὡς ἀναγκαίαν ἐλευθε μίαν, φυλακὴν γὰρ καὶ δεσμωτήριον τὸ σῶμα τοῦτο βάρος λογισμοῦ σώφρονος. Αὐδηρίτην. ἐλεοῦσι τοὺς σειομένους, 480, Β. πρὸς τὸν ἐντὸς ἄνθρω ἡγοῦνται πάντες οἱ ἅγιοι, καὶ ἀπαλλαγῆναι τούτου καὶ μετὰ Θεοῦ γενέσθαι, δι' εὐχῆς ὅτι μάλιστα τίθενται, καὶ χαίρουσιν ὅτι ὁ θάνατος φθείρεται καὶ ἡ θνητότης ἀπόλλυται, ἀλλ᾽ οὐχ ἡ ουσία τοῦ σώματος. αὐδὲ γὰρ εἰ ἀνδριάντα τις ίδοι χωνευόμενον, ἀπώλειαν τοῦτο ἐρεῖ, ἀλλὰ βελτίω κατασκευήν. Ρ. 480, Α. [] ώρας.) 316 ήτοι συμμέτρου τινὸς εὐμορφίας. Ρ. 480, Β. θεωρήσει τὰ ἐπίγεια καὶ τὰ οὐράνια) 316 ἔστι γὰρ φιλοσοφία γνῶσις θείωνκαὶ ἀν θρωπίνων πραγμάτων. θεωρήσει τὰ οὐράνια τάγματα καὶ τὴν ἐν ἐκείνοις εὐταξίαν καὶ ἄληκτον ὑμνῳδίαν. Ρ. 480, Β. μελετήσει τὸν θάνατον) 316 κατά προαίρεσιν· ἔστι γὰρ ἡ φιλοσοφία μελέτη θα νάτου· ἢ καὶ τὸν φυσικόν, διὰ μνήμης ἔχων τοῦτον ἀεί ἄλλος, ὁ καὶ ἐπαινετός, ὁ διὰ τῆς φιλοσοφίας ἡμῖν γενόμενος, περὶ οὗ φησιν ὁ Παῦλος· νεκρώσατε (1.317 τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς δν δὴ μελετᾷ ὁ τῷ ὄντι φιλόσοφος ἐπιδειξώμεθα, ἀχείρωτοι πᾶσιν ἐσόμεθα. ἄν τε γὰρ κακῶς τις εἴποι, ἡμᾶς μὲν οὐδέν, ἑαυτὸν δὲ τὰ μέσ γιστα ἔβλαψεν, ἄν τε ἀδικήσῃ πάλιν, ή βλάβη περί τὸν ἠδικηκότα ίσταται. Ρ. 481, Α. ἔργῳ παιδεύων, ἃ μὴ λόγῳ δυνα τὸς ἦν 518 οὐ γὰρ οὕτω λόγος πρὸς με μησιν ἐκκαλεῖσθαι τοῦ λέγοντος δύναται, ὡς αὐτὰ τὰ πράγματα ὑπ' ὄψιν κείμενα. 319: ὄνος ἐστὶν ἄγριος ἐν ἐρήμῳ, 401, 39, 5.) ὡς ἔξω τῶν ὑλικῶν καὶ σαινόντων τὴν αἴσθησιν. παρεκτείνου πένης ὢν πλουσίῳ ἀλυσιτελές... τοῖς πένησι, τοῖς τοῦ κόσμου τούτου πλουσίοις συμπαρεκτείνεσθαι. τὸ φαινόμενον τοῦ γράμματος, εἰ: διά 319 ὁ τὰ θεῖα φιλοσοφῶν καὶ ταῖς τοῦ παν αγίου φρουρητικαῖς δυνάμεσιν οιονεί τιαι πτέρυξε κουφιζόμενος. Ρ. 481, είπω τι κεφάλαιον) 319 συνεπτυγμένως πως καὶ κεφαλαιωδῶς. Ρ. 481, ἐν σώματι ἄτρεπτος []) 319 κ. πον, ἐκτός. καὶ τότε φήσεις τὸ τοῦ Λάκωνος, ὄντως οὐ μετρείται ψυχή, καὶ δεῖ τὸν ἐκτὸς ἐόντα πρὸς τὸν ἐκτὸς βλέπειν ἄνθρωπον. πρὸς τὸν ἐντὸς βλ. ἀνθρώπῳ τῷ ἐντὸς εἴσω Β. ἂν δὲ ἡττηθῇ, μαχήσεται. νικήσει. 494, ηττηθῶμεν, ἵνα νικήσωμεν. απερίγραπτος Ε.
col. 889–890page 78 of 98
PG 36:8898. (ὁ φιλόσοφος) απερίγραπτος... ἐν σώματι, τῷ ἑνὶ λογιστικὸν ἐπιβάλλει τῇ θεωρίᾳ τῶν γεγονότων· ἐν τόπῳ περιορίζεσθαι. τῇ καρδίᾳ δὲ τοῦτο καθιδρύουσιν· ὁ δὲ θυμὸς κατὰ τοῦ διαβόλου ρωννύεται. Ρ. 481, ἐν πάθεσιν ἀπαθής) 319 άλωτος καὶ άτρωτος τοῖς πάθεσιν. ἂν Γ. 319 ν. 1. ὑπὸ τῶν εὖ φρονούντων οἱ κατ' αὐτὴν (κακίαν ποιωθέντες διαβέβληνται. 320 διὰ παντοίων πειρασμῶν ἄτρωτον δεί ξας αὐτὸν καὶ ἀνάλωτον Ρ. 481, εἴ τινι τούτων τρωτὸς ἐγὼ καὶ ἁλώσιμος) 320 εἴ τινι τούτων τῶν πειρασμῶν, οὓς ἀπηριθμησάμην, καὶ δι᾿ ὧν άτρωτον τὸν φιλόσοφον ἔδειξα, τρωτὸς ἐγὼ φανήσομαι. Ρ. 481, οἱ μισοῦντες καὶ πολεμοῦντες) 520 οἱ μισοῦντες ἡμᾶς καὶ διαβάλλοντες, ὡς κατὰ σκοποῦ τοξεύοντες Ρ. 482, Α. μίαν σοφίαν οἶδα) 320 οἶδα καὶ ὀνομάζω. Ρ. 482. Β. εἰ γὰρ καὶ τὸν βαρὺν [] χιτώνα ἀποθείμην τοῦτον ὡς τάχιστα, ἵνα λάβω κουφότε τερον) 320: χιτῶνα) τὸ σῶμα λέγω τῆς ταπεινώσεως. Ρ. 482, Γ. σὺ δὲ οὐ ξένος καὶ παρεπίδημος;) πάροικος παρεπίδημος Ρ. 482, τὸ νοσώδες) 321 τὸ νοσῶδες, τῆς ὕλης ἀτακτούσης. ἐντεῦθεν γὰρ αἱ νόσοι. 321 τὸ δέ· ἵνα μικρόν τι καυχήσωμαι, (ρ. 482, θεραπεία ἐστὶ τῆς δοκούσης, οὐκ οὔσης περιαυτολογίας. Ρ. 481, Α. δονεῖται καὶ σείεται τὰ ἡμέτερα) 521 κινεῖται καὶ ταράσσεται. Ρ. 483, 322 ὅλος ὁ νοητός κόσμος ὅλῳ τῷ αἰσθητῷ συμβολικῶς τοῖς εἴδεσι τυπούμενος φαί νεται, καὶ ὅλος ὁ αἰσθητὸς ὅλῳ τῷ νοητῷ γνωστικῶς κατὰ νοῦν τοῖς λόγοις ἁπλούμενος θεωρείται. 322 καὶ ἄλλως δὲ νοῦν μὲν νοήσεις τὸν Θεόν, ἀνά βασιν δὲ τὴν εἰς ἐκεῖνο διὰ θεωρίας ανάτασιν. 526 τοῦ θυμικοῦ σύμβολόν ἐστιν ἡ καρδία. ἔστι γὰρ θυμὸς ζέσις τοῦ περικαρδίου αἷμα τος. όταν... κατὰ φύσιν ἐνεργῇ ἡ ψυχή, τὸ μὲν ἐπιθυμητικὸν μέρος αὐτῆς τῆς ἀρετῆς ἐφίεται, τὸ δὲ μή μηδενί, 320 δείξας τοῖς εἰρημένοις ἑαυτὸν ἄτρωτον καὶ ἀνάλωτον. σκοποῦ τοξεύειν, βαρύν εἰ γὰρ καὶ τὸν βαρὺν ἀπέθεμεν χιτῶνα, ἀποθείμην (ἀπεθέμην ἀπέθεμεν.: εἴθε γὰρ ἀποδυσαίμην εἰ γάρ.: εἴτε καὶ τὸν βαρύν χιτῶνα τοῦτον, (.: είθε γὰρ καὶ τ. β. τ. εἰ γάρ, ἐκεῖνον. ἐκεῖνο θυσιαστήριον επιβάλλειν, Ρ. 483, Ε. παίζουσιν ενύπνια) 326 κασι παίζειν ἐνύπνια, τουτέστι μάτην τοῦτο νομί ζουσι, τό τε γὰρ ἐνύπνιον, τό τε παίγνιον μάταιον. τὸ δὲ παίζειν ἐνύπνια επίτασις ματαιότητος. Ρ. 484, Γ. τὸ γὰρ συναδικεῖσθαι καὶ συναλγεῖν πεποίηκε) Γ. 324 το... κοινὰ τὰ τῶν φίλων οἴεσθαι καὶ συναδικεῖσθαι κρίνειν αὐτοῖς, τοῦτο καὶ συναλγεῖν αὐτοὺς τοῖς φίλοις ἡμῖν πεποίηκε. 324 μέγα τι πρὸς σωτηρίαν ἐφόδιον ἡ πίστις γνωρίζεται. λωτικόν) ἀρτίωσις συνούλωσις Ρ. 634, Α. ἐμοῦ τε γὰρ ἐκκρεμᾶσθε καὶ ἀλ λήλων, εἰς τοῦ ἑνὸς ἐχόμενοι καὶ Θεοῦ πάντες. ἐξ οὗ καὶ εἰς ὃν τὰ πάντα []. 325 ὑμεῖς τε ὁμοίως τῆς ἐμῆς γλώττης ἐξήρτησθε καὶ ἀλλήλων Έκαστος. Θεοῦ πάντες ἐξηρτημένοι, ἐξ οὗ τε εἰσὶ τὰ πάντα, καὶ εἰς ὃν ὡς δημιουργὸν ἀναφέρονται. ἔστι δὲ τοῦτο Ἀποστολικόν. Ρ. 635, Α. εἰ μή τις τοῦτο αὐτὸ ἐμὴν σοφίαν ὑπολαμβάνοι τὸ εἰδέναι, ὅτι μὴ σοφὸς είην) 327 Γ. 8. Σωκράτειον τὸ νόημα, ᾧ... ὁ μέγας οὗ τος ἐχρήσατο, κατωτέρω πάντων κεῖσθαι εἰπὼν καὶ μηδὲν εἰδέναι ἢ τὸ εἰδέναι, ὅτι οὐδὲν οἶδεν Ρ. 655, Α. μηδὲ τῆς ἀληθινῆς καὶ πρώτης σου φίας ἐγγύς) Γ. 323 τῆς ἀληθινῆς καὶ πρώτης σοφίας ποῤῥωτάτω διψκισμένον. Ρ. 635, Α. οἴεσθαι εἶναι τι μηδὲν ὄντα) 323 ν. 1. τὴν διπλῆν κατὰ Πλάτωνα νοσοῦσιν ἄγνοιαν, μήτε σοφόν τι εἰδότες καὶ προσέτι ἀγνοοῦντες, ὅτι οὐ γινώσκουσι Ρ. 635, ἀλλ' οὐδὲ τῶν κομψῶν τις καὶ ἡδέων ἐγώ, καὶ οἶος κολακεία κλέπτειν τὴν εὔνοιαν) 527 ν. ί. ἀλλ' οὐδὲ τῶν χαριέντων, φησίν, ἐν ταῖς ὁμι λίαις ἐγὼ καὶ ἡδύνειν ἐν ταύταις δυναμένων, ὥστε ...κερδαίνειν κολακείᾳ τὴν τῶν πολλῶν εὔνοιαν. Ρ. 635, τὴν ἁπλῆν καὶ ἄτεχνον ἡμῶν εὐ Εκκρέμασθε Β. Κρέμασθε κρεμασθέν. καὶ ἀλλήλων... πάντες πάντα. Τὰ πάντα Β. τὰ πάντα. ἐξ οὗ
col. 891–892page 79 of 98
PG 36:891σέβειαν ἔντεχνον πεποιήκασι) 327 τὴν ἡ ἐφ' οἷς ἡ κλῆσις γέγονε, πάντα γὰρ χαράς γέμει εὐσέβειαν ἡμῶν παραχαράττειν πειρώμενοι, την ἁπλῆν μέν, ὡς ἀληθῆ· τὸ γὰρ ψεῦδος πολυσχιδές· ἄτε χνον δέ, ὡς ὑπὲρ τέχνην, σοφιστικήν τε καὶ συλλογιστικήν πεποιήκασι. 328: ἀνάγνως επεισκυκλεῖσθαι εἰς τὰ ἅγια 528 (Θεός) ὁ καρδίαις ἐμβατεύων, ὁ καὶ λογισμῶν καὶ ἐνθυμήσεων διικνούμενος. Ρ. 630, 1. χειροῦσθαι τοῖς ἑαυτῶν προβλήμασιν) 328 καταδουλοῦσθαι τοῖς οἰκείοις προβλήμασι. 329 κρυφηδέστερον Ρ. 642, 1.) 329 μήτε τὸ ὑπήκοον ὡς δοῦλον καταδουλοῦσθαι, ἀλλ᾽ ὡς ὁμόδουλον καὶ ὡς ὑπὸ Θεοῦ πιστευθὲν περιέπειν 642, 329 θεοὺς δὲ αὐτοὺς τοῖς ὑπηκόοις γενέσθαι, κατάγε τὸ φιλανθρωπεύεσθαι καὶ ἐλεεῖν καὶ προνοεῖσθαι. Ρ. 642, δέλτοι) 329 αἱ τῶν ἀξιωμά των δέλτοι, &ς καλοῦμεν κελεύσεις 642, οι... σεμνοὶ τὴν ὑπήνην καὶ τὸ τρι βώνιον) Ρ. 355 τρίβωνες δὲ χιτῶνες τινες ἦσαν φαιοί, οὓς οἱ φιλόσοφοι περιεβέβληντο. Ρ. 643, Ε. οι σοφισταί... δημοσίων θηρευταί κρότων) 329 (σοφισταί) τεχνικαῖς τισιν ἐφό τοις ονομάτων τε καὶ ῥημάτων· ἕτερον δὲ τοῦτο εἶδος τερατείας· κλέπτοντες τὴν ἀλήθειαν, συνήγον ψευδή τινα καὶ ἀλλόκοτα, κἀντεῦθεν ὑπὸ τοῦ χυδαίου ὄχλου κράτοις κατεγεραίροντό τε καὶ ἐθαυμάζοντο, ὡς σοφίας εἰς ἄκρον ἐληλακότες. Ρ. 643, Α. κραιπαλών []) 535 μεθύων καὶ τὴν κεφαλὴν ἔχων παραφερομένην. 531 ἐπιτιμητικὸς ὁ λόγος.... ἡ δ' ἐπιτίμησις οὐκ ἄκρατός ἐστιν, ἀλλὰ τοῖς στύφουσι προσανα μίγνυσι καὶ τὰ ἀπαλύνοντα. 531 οἱ ἀχαριστογνώμονες Ιουδαίοι. 332 (ὁ Κύριος) τῆς ἡμῶν χάριν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας τὴν ἡμετέραν ἐσχατιὰν καταλαβών. Ρ. Ρ. γάμῳ δὲ (παρεικάζεται τὰ τῆς Νέας Διαθήκης) διὰ τὴν τῶν πραγμάτων φαιδρότητα, 635, πολιτικῆς τι καινὸν εἶδος ἀπὸ τῆς ἀγορᾶς εἰς τὰ ἅγια μετενηνεγμένης. Κρυφιώδης, κρυφιωδέστερον ὑπεραῤῥή τως χριστομιμήτως θεομιμήτως 113. Α.), Γ. 203 φωτοχυτεῖσθαι φωτοχυσίᾳ 350,.Α.). Γ. 218 8. ἀκτινοβολία. κατά γε. θεοὶ γένεσθε, ΧΧΧΙΙ, Δέλτους κόρον χόρῳ βαρύνων, πνευματικῆς. διὰ τοῦτο καὶ νύμφιον τὸν Χριστὸν Ιωάννης καλεῖ 333 τοῖς γεωδεστέροις ἀσυνέτως προσ νενευκότες, οὐχ ὁρῶσι τὰ νοητά. Α.) δηλοῖ δὲ τὰς διαφόρους... βιωτικὰς φροντίδας, δι᾿ ἂς τοῖς γεωδεστέροις ἀσυνέτως προστετηκότες, τῶν πνευματικῶν καὶ οὐρα νέων καταφρονοῦμεν Ρ. 70. οίστρω πληγείς) 334 ἔστι δὲ οἱ στρος κυρίως ερεθισμός, ἢ ἔκκαυσις, πύρωσις ἐμμανής. 70, Ε. [] 334 ίδιον τοῦ πανσόφου τούτου διδασκάλου καὶ πλήττειν ἐμμελῶς, καὶ θερα πεύειν πάλιν ἰατρικῶς φαρμάκοις λόγων ηπίων τὰ τραύματα.: έπληξε τοῖς ἐλέγχοις καὶ θεραπεύει νῦν λόγοις ηπιωτέροις τὸ πεπληγός. υπερβαλλόντως τιμάν. 330: ἀγαθῶν κατατρύφησις. Γ. 330 (ἡ ἀρετή) δυσθήρατος τις καθέστηκε. 336: ἐπιβουλὰς ἐξαρτύειν. Ρ. 250, Α. διὰ τὸ τρεπτὸν καὶ ἀλλοιωτὸν τῆς ἀνθρωπίνης Εξεώς τε καὶ φύσεως) 338 τρ. καὶ ἀ.11.) τὸ εὐμετάβολόν τε καὶ εὐμετάτρεπτον. 541 τῶν σαρχῶν... ὑπεχρεουσῶν, τὸ πνεῦμα κούφον μετεωρίζεται πρὸς Θεόν, μὴ τῇ παχεία του των περιβολῇ βαρυνόμενον. 542: ἐκποδῶν γίνεσθαι Γ. 342 ν. ἰ. οὐδὲν ἀπόβλητον παρ' αὐτῷ Θεῷ) ὁ ἀμετροεπής καὶ μεγάλαυχος. Ρ. 253, Β.) Ρ. 345: ἡμεῖς... σήμερον) οὐ γὰρ ῥημάτων ἡ εὐχαριστία αὕτη δεῖται κεκαλλωπισμένων, οὐδὲ κομψείας λόγων. 343 ἔστησε τὴν καταιγίδα εἰς αὔραν) αὖρα δέ ἐστι τὴ γαληνόν πνεῦμα, τὸ φορόν τε καὶ πλόιμον. τὸ σφοδρόν τε καὶ ῥαγδαῖον τῆς τῶν ἑτεροδόξων βίας. τὰ ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις ἀναβράζοντα κύματα τῆς αἱρέσεως. γαλήνην βαθείαν τῷ ποιμνίῳ Δοάρων ἐπρυτάνευσε. κόρῳ κόρον βαρύνων, κόρον κόρῳ κόρον βαρύνειν ἥλῳ τὸν ἦλον ἐκκρούειν. ποθεῖτε Β. ἐποθεῖτε.: ἐπεποθεῖτε. μετρηταί τῆς θεότητος, Β. μετρηταὶ μερισταί μετρηταί μετρεῖν, 72, Α. ὑμῖν ὁ λόγος 1. ὑμῶν ὁ λ., ὑμῖν ὁ λογισμός, ἐκποδὼν γίνεσθαι. 1 4, 4. παν κτίσμα Θεοῦ καλόν, καὶ οὐδὲν ἀπόβλητον, ἀπόβλητος. ἅπαξ λεγόμενον
col. 893–894page 80 of 98
PG 36:893344 1. (ὀρνέων πλῆθος) νεφηδόν.. ἐφίπτασθαι. ἠθῶν καὶ αἰσθήσεων ἐπιστήμη τε καὶ κατάστασις 254, Α.) 344: χείμαρρον, 5, 7.) τὴν ἐπίκλυσιν τῶν αἱρετικῶν δηλοί, δίκην χει μάρρου τὸ προστυχόν παρασύρουσαν. Ε. 345: ἀνείργειν τινὰ τοῦ πρόσω. 346 οὐ γὰρ ἄν, εἰ τοῦτο ἦν, τοὺς προσεκτικωτέρους ἐῤῥώννυον, στομοῦντες αὐτούς, ὡς σί δηρος στο μοῦται πυρὶ καὶ ὕδατι. πειρασμοῖς. Ρ. 248, Α. όργανόν εἰμι θεῖον, ὄργανον λογικόν, ὄργανον καλῷ τεχνίτῃ, τῷ πνεύματι ἁρμοζόμενον καὶ κρουόμενον. — σήμερον κρούει τὸν νοῦν, ἠχήσω τὸν λόγον) 348 σήμερον ώς πλήκτρω τῷ αὐτοῦ ἐπιτάγματι κρούοντός μου τὸν νοῦν, τὴν σιγὴν ἀποτίθεμαι. Ρ. 248, Β. φθέγξομαι 348 φθέγ ξομαι δὲ οὐ συγκεχυμένως, ἀλλὰ διηυκρινημένως. 249. Β. φιλεῖ... ψυχὴ []... θάλλειν καὶ ἄνω βλέπειν, τῶν ἡδονῶν ὑποβαινουσῶν καὶ συναπο μαραινομένων τῷ σώματι.) 350 8. ἵνα μήτε τὸ σαρκικὸν φρόνημα, ἀπόλυτον ὂν καὶ ἀχαλίνωτον, ῥᾳ δίως κατασπᾷ τὸν ἐπιστάτην νοῦν καὶ πρὸς κακίαν ὑπο σύρῃ, μήτε ἡ τῆς ἀρετῆς ἐργασία ἀταλαίπωρος εἴη. Ρ. 249, Β. σοῦ δὲ καὶ ἄλλως ἐθαύμασα τὸ ἀρχικὸν [] καὶ γενναῖον) 350 θαυμάζω οὖν σου τὸ ἀρχαϊκὸν τοῦ ἤθους καὶ ἄπλαστον. τὸ γὰρ ἀρχαῖον ἐπὶ ἁπλότητος καὶ τῶν ἔξωθεν οἱ πολλοὶ καὶ τῶν καθ' ἡμᾶς λαμβάνειν ειώθασι. ο Ρ. 249, Ε. ὁ μὲν εἰσηγεῖται δρασμοὺς καὶ ὄρη καὶ ἐρημίας, καὶ ἡσυχίαν ψυχῆς καὶ σώματος, καὶ τὸν νοῦν εἰς ἑαυτὸν ἀναχωρῆσαι καὶ συστραφή- " ται ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων, ὥστε ὁμιλεῖν ἀκηλιδώτως Θεῷ καὶ ταῖς τοῦ Πνεύματος αὐγαῖς καθαρῶς ἀναστράπτεσθαι, μηδενὸς ἐπιμιγνυμένου τῶν κάτω καὶ θολερῶν, μηδὲ [] τῷ θείῳ φωτὶ παρεμπίπτοντος, ἕως ἂν ἐπὶ τὴν πηγὴν ἔλθωμεν τῶν τῇδε ἀπαυγασμάτων καὶ στῶμεν τοῦ πόθου καὶ τῆς ἐφέσεως, λυθέντων τῶν ἐσόπτρων τῇ ἁλη βείμ []) 354 5. ἔστι δὲ ἡσυχία μὲν σώματος, κατὰ τὸν θεῖον Ἰωάννην εἰπεῖν τὸν τῆς Κλίμακος, ψυχήν, κατασπώῃ. Αρχικόν Β. 1: ἀρχαϊκόν Ε. τῆς σῆς... ἁπλότητος. ἀρχαῖος, ἀρχαίως φρονεῖν μὴ δέ. λυθέντων, παραλλήλῳ Φωτί... τρανότερον. άμαυροτέρῳ φωτί... ἀμαυροτέρω φως... τρανότερον 783, 1. οὐχ ἁπλοῦν γένος εὑρί σκω τοὺς ᾿Αρμενίους, ἀλλὰ λίαν κρυπτόν τι καὶ ὕφα ψυχῆς δὲ λογισμῶν ἐπιστήμη καὶ ἀσύλητος ἔννοια, τοῦ νοῦ εἰς ἑαυτὸν στραφέντος ἀπὸ τῆς τῶν αἰσθήσεων περιπλανήσεως, καὶ γυμνωθέντος τῶν ἐντεῦθεν μορφωμάτων τε καὶ τυπωμάτων, καὶ κάτω τὰ τῆς φαν τασίας καταλιπόντος εἴδωλα, καὶ ἀῤῥυπώτως προσ ομιλοῦντος Θεῷ, καὶ ταῖς ἐκεῖθεν αὐγαῖς εἰλικρινῶς ἐλλαμπομένου καὶ φωτὶ φῶς ἀεὶ προσλαμβάνον της ἀμαυροτέρῳ τρανότερον μέχρις ἂν ἐπὶ Θεόν, τὸ πρῶτον φῶς καὶ ἀκρότατον, ἀναδράμῃ, μᾶλλον δὲ ἐπὶ τὴν πηγὴν τῶν ἐνταῦθα φωτισμῶν καὶ ἐλλάμψεων, ἔνθα πᾶσα ἔφεσις ἵσταται, τοῦ μακαρίου τέλους ἐγγίο σαντος. εἰ μὴ γὰρ ταῦτα ἀφῇ, οὐ δύναται πρὸς ἑαυ τὸν ἐπιστραφῆναι, οὐδ᾽ ἀνεπιθολώτως καὶ ἀνεπιπροσθήτως προσομιλεῖν Θεῷ. ταῦτα γὰρ παρεμπίπτοντα σύγχυσιν ἀπεργάζεται. Γ. 352 ν. 8. ταῖς κατὰ μικρὸν παιδαγωγίαις καὶ στοιχειώσεσι προσβιβάζειν τοῖς ὑψηλοτέροις. Ρ. 317, Α. κατὰ τοὺς τῆς τροπῆς νόμους) 354 τὸ ὕφαλον λέγεται μὲν κυρίως ἐπὶ τῶν ἐν τῷ βυθῷ τῆς θαλάσσης κεκρυμμένων λίθων, μετα ενεγκὼν δὲ τοῦτο ἐκεῖθεν ὁ θεολόγος ὕφαλον ἄνθρωπον τὸν κρυπτὸν ὠνόμασεν καὶ γέγονεν ἀμφοῖν κοινὸν ὄνομα τοῦτο. καὶ Δημοσθένης τὸ ἀκονᾶν, ἐπὶ ξίφους κυρίως εἰωθὸς λέγεσθαι, ἐπὶ τὸν διερεθί ζοντά τινα εἰς τι τοῦτο ἔλαβε, τί τοῦτον, ὦ μάταιε, λέγων, ἀκονᾶς; καὶ Ηλιόδωρος ἐν τοῖς Αιθιο πικοῖς ἡμέρας ἄρτι διαγελώσης εἴρηκε τοῦ γελαστικοῦ ἰδίου τυγχάνοντος ἀνθρώπου. Γ. 554 ... τῶν χαμαιζήλων ὑπεραρθεὶς εὐα ρήσει τὸ μόνον ἐπιθυμίας ἄξιον. 355 (ὀλιγοψυχία) τὸν ἀνδρεῖον... κατακλῶτα λογισμόν. 318, ὁ μέγας Δαυίδ, ὁ ἐν θλίψεσι πλατυνόμενος []) 355 (Θεός) ἐν μέσαις ταύταις χωρήτως ἔχειν καὶ ἐμπλατύνεσθαι ποιεῖ. 318, 1. γόνατα παραλελυμένα παρακαλῶν ταῖς θλίψεσι) τὸν ἐλπίζοντα ἐπ' αὐτὸν ἀστενα κρυπτόν τε, ὕφαλος ύφαλοι πέτραι) Τ. Ι. ἀκονᾶν, 2. οὐδ᾽ ἐφ' ἑαυτὴν ἀκονῶν τὴν πόλιν. γελάν ἡμέρας διαγελώσης, 4, 2. ἐν θλίψει ἐπλάτονάς με.

Additions to the commentaries of EliasAdditamenta ad Eliae commentarios

col. 895–896page 81 of 98
PG 36:89535, 5. γόνατα παραλελυμένα παρα κλήθητε, παρακλήθητε ήγουν ἀνακτήθητε. 355 ἔστι δὲ ἀκηδία 518, Β.)... κοσμικῶν μακαρίστρια, Θεοῦ διαβλήτωρ... γεννήτριαι δὲ αὐτῆς ἀναισθησία ψυχῆς καὶ ἀμνημοσύνη Θεοῦ. Ρ. 519, Ε. κύκλος τίς ἐστιν... τῶν ἀνθρωπί των [] πραγμάτων) 357 οὐδὲν γὰρ τῶν τῇδε μόνιμον ἐστηκε. κυκλοφορία γάρ τις, φησίν, ἐστὶν... τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, κινουμένων ἀεὶ καὶ ἀστατούντων. Ηροδότου δὲ τὸ ῥητὸν λέγοντος. κύκλος τῶν ἀνθρωπίνων ἐστὶ πραγμάτων, περιφερόμενος δὲ οὐκ ἐᾷ ἀεὶ τοὺς αὐτοὺς εὐτυχεῖν Ρ. 320, Δ. κινεῖται []) γάρ, ἵν' οὕτως είπω, τὸ πᾶν περὶ τὸν ἀκίνητον καὶ σαλεύεται, λόγῳ μὲν οὐδαμῶς []) 557: λόγῳ) ἤτοι τῇ φύσει. Β. Ρ. 320, Β. οὐδὲν ἀκίνητον.. οὐδὲ ὁμαλόν, οὐδὲ αὔταρκες) 358 τῶν ἐν ἡμῖν. ἔστι δὲ καὶ τοῦτο Ἀριστείδου, οὕτω πως ἐν τοῖς ἰδίοις λέγοντος λόγοις· οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων ασφαλές, οὐδ' ὁμαλόν, οὐδὲ αὔταρκες. 358 (οἱ σώφρονες) παιδεύονται ταῖς συμ φοραῖς, μὴ ἐξυβρίζειν ταῖς εὐπραγίαις... καὶ ὥσπερ χρυσὸς ἐν πυρί, ὅσον νόθον πρὸς ἀρετὴν καὶ κίβδηλον ἀποβαλλόμενοί τε καὶ καθαιρόμενοι τῷ πυρὶ τῶν πειρασμῶν, εὐδοκοῦσιν ἐν ἀσθενείαις. 321, Α. []) 358 τὸ δ᾽ ἑξῆς ἐν τῇ διδα σκαλία Πέτρου κεῖται. κάμνουσα γάρ, φησί, ψυχή, τουτέστι κακοπαθοῦσά τε καὶ τοῖς περιστατικοῖς σφιγγομένη, ἐγγίζει μᾶλλον Θεῷ. 321, 559 ταύτης τῆς πρὸς τοὺς ἄρχοντας φυσικῆς τάξεως καὶ ἀκολουθίας)... φυ λαττομένης, ἀδικία πᾶσα πόῤῥω ἡμῶν ἀπελήλαται. 559 (εὐταξίαν) τὴν τῆς ἀδικίας Ελάτειραν. παρα καλεῖν ἀνακαλῶν, ὁ Θεός, Β. ήμε τέρων, Ιωνισμῷ κλος τῶν ἀνθρωπίνων περιτρέχει πραγμάτων. κινεῖται μὲν γάρ. τῷ καθ᾿ ἡμᾶς. Β. πρὸ τῶν ἡμετέρων ὀφθαλμῶν, πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῶν ἡμετέρων, σκότος εἶναι ἀποκρυφὴν αὐτοῦ 359 ἐν ταῖς εὐπραγίαις ἐξυβρίζειν. 321, Β. διὰ τὸν κόρον ὑβρίζειν. κάμνουσα γὰρ ψυχὴ ἐγγὺς ἐστι Θεοῦ, φησί που θαυμασιώτατα λέγων ὁ Πέτρος. Ν. Τ. (β) ἄνω νεύοι μεν Β. ανανεύωμεν 321, 359 νόμον δὲ πνεύματος τὰ ὑπὸ τῶν ἀποστόλων διατεταγμένα λέγει, ὑφ' οὗ τυ πούμενοί τε καὶ ἐνεργούμενοι, καὶ ἐνήργουν καὶ ἐκήρυσσον. Γ. 500, ν. 1. τοῖς μηδεμίαν ἐπιμέλειαν τοῦ διορατικοῦ τῆς ψυχῆς ποιησαμένοις. Ρ. 322, Β. ἐπ' αὐτῷ [] βεβήκασι 361 βάσιν δὲ τὴν ἑδραίωσιν λέγει. 361 ἐκ... τῆς τῶν ἀρχόντων ἀρετῆς κακίας πολλή τις ἡ τοῦ κοινοῦ πρὸς τοῦτο ἡ κἀκεῖνο ἐπίδοσις, διὰ τὸ φιλεῖν ὡς τὰ πολλὰ ἐξομοιοῦσθαι τοῖς ἄρχουσι τὸ ἀρχόμενον. Γ. 362 εἰκὼν Θεοῦ πάντες οἱ ἄνθρωποι, κάν ἡ κακία περιχυθεῖσα τοὺς θεοειδεῖς χαρακτῆρας ἐπί τινων ἡμαύρωσεν. Ρ. 325, Β. πρὸς βίον ἄλλον μεθισταμένην, εἰς δν πάντες μεταβησόμεθα, μικρὰ παίζοντες [] ἐν τῷ τῆς ζωῆς τούτῳ εἶτε δεσμωτηρίῳ είτε σταδίω είτε προχαράγματι εἴτε σκιάσματι.) 362 ν. δ. παίζοντες παίξαντες, ήτα ὑποκριτικώς διαγενόμενοι.: πλὴν γὰρ τῆς ἀρετῆς οὐδὲν τἆλλα τὰ τοῦ παρόντος βίου διενήνοχεν ὑποκρίσεως διὰ τὸ ταχὺ καταλύεσθαι. καὶ δεσμωτήριον μὲν τὸν παρόντα βίον ἐκάλεσε, παρὰ τοῦ προ φητοῦ Δαυίδ μεταλαβών· ἐξάγαγε γάρ, φησίν, ἐκ φυλακῆς τὴν ψυχήν μου στάδιον δὲ ὡς ἀγωνιστήριον, προχάραγμα δὲ ὡς σκιὰν διὰ τὸ ἀδέβαιον. 323, [] παρὰ τίνος σοι λόγος) 365: ἡ συνοχή τε καὶ κυβέρνησις τῆς κτίσεως. Γ. 324, Α. [] ὅταν... ἐλεούμενor) 363 ἀνανεύω, Απίσ νεύειν τοῖς καλουμένοις καὶ τοῖς οὕτω νεύουσι, καλουμένοις, βουλομένοις, α. καὶ τὸ βούλεσθαι καλῶς δεῖται τῆς παρὰ Θεού βοηθείας, 451. καλουμένοις μηδεμίαν. Ἐπ' αὐτῷ Β. Ε. τῷ λόγῳ, ἐπ' αὐτῆς, πέτρα ἐπαινουμένη πέτραι, τῆς πέτρας εκείνης άξιοι, ἐφ' ἧς βεβήκαμεν βεβηκέναι Παίξαντες φυλακή πονέσαντι Β. Ε. πονήσαντι ποιήσαντι πονέσαντι ποιήσαντι πονέσω Τ. πονείν ει ποιεῖν ν 321. Α. προκαλούμενον
col. 897–898page 82 of 98
PG 36:897τὸ μὲν... βίαιον οὐδὲ μόνιμον, τὸ δ' εὐνοίᾳ χειρούμενον παραμένειν μάλιστα πέφυκε. 324, ε. ἔτι μικρόν, καὶ ὁ κόσμος παρέρχεται καὶ ἡ σκηνή καταλύεται.) 564 δυσωπεῖ νῦν αὐτὸν καὶ ἐκ τοῦ παροδικὰ εἶναι τὰ τῇδε πάντα. διὸ καὶ σκηνὴν τὸν κόσμον ὀνομάζει, ἐκ μεταφορᾶς τῶν σκηνῶν, ὃς πρὸς καιρὸν πηγνύντες οι γεωργοί αὖθις καταλύουσι. Ρ. 325, Β. τὴν Χριστοῦ κένωσιν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν) 365 λέγεται δὲ κένωσις ἡ εἰς ἔνδυ μα ταπεινότερον τῆς ἀξίας αὐτοῦ ἀμεταβόλως ὑπό βασις, καὶ ἡ τῆς ἀνθρωπίνης μορφῆς ἐπαμφίασις. Ρ. 233, Α. ἵν᾽ ἔχω τὴν ἀπραγμοσύνην καὶ τὸ φιλοσοφεῖν ἐν ἡσυχίᾳ, πάντα παρεὶς τοῖς βουλομένοις, ἐμαυτῷ δὲ προσλαλῶν καὶ τῷ Πνεύματι.[]) 366 ἔργον.. ἡσυχίας προηγούμενον ἀμεριμνία πάντων πραγμάτων, εὐλόγων τε καὶ ἀλόγων, προσ ευχή άοκνος, ἐξ ἧς τὸ προσλαλεῖν Θεῷ ἡμῖν περι γίνεται, καὶ τρίτον εργασία καρδίας άσυλος. Γ. 366: ὅλον τοῖς τῆς διανοίας κινή μασι προσηλοῦσθαι. Ρ. 239, ταῦτα) 367 ταῦτα διελογιζόμην, καὶ τοῖς τοιούτοις διαλογισμοῖς ἐταλαντεύετό μου ἡ ψυχή. Ρ. 239, τ. γράφειν.. σκιὰς καὶ ὀνείρατα και τοῖς ματαίοις ἀναπλασμοῖς ἑστιῶν τὴν διάνοιαν 367: ἐστιᾶν) εὐφραίνειν τε καὶ τέρ πειν.: ὀνείρατα) ἅπερ ἀκηδιάσασά ποτε καὶ χαυνωθεῖσα ἡ ψυχὴ ἀναπλάττειν είωθε καθ' ἑαυτήν. προκαλοῦμεν ηλιού Ήλιος) περιενόουν τὸν Κάρμηλον, περινοούντων Ρ. Β. ἐφ' οἷς τοὺς πολεμίους: ὑφ᾽ οἷς πολέμους. Ταλαντεύεσθαι ταλαντοῦσθαι Ρ. διαπίπτειν λευόμεγα τῷ μεγάλῳ τούτῳ... διαπέπτωκε τῶν τοῦ πατρὸς λόγων καὶ τῶν. Βασιλείου υπερισχυσάντων. Ρ. 239, γῆρας φρονήσεως) 367 1. ώσπερ ἐστὶ γῆρας σώματος, οὕτω καὶ φρονήσεως, σταθηρότητος τε καὶ τελειότητος. 367 καλεῖ δὲ καὶ λιμένα τὸ γῆρας 239, ὡς ἐνόμιζον γαλήναις καὶ ἀταραξίᾳ πα θῶν. Ρ. πλουτούντος Θεῷ) τ. πλουτεῖν Θεῷ, καὶ πᾶσι τοῖς πνευματικοῖς εὐθηνεῖσθαι. Γ. 367 ὠργίζετό τε καὶ ἐκυμαίνετο. ἔστι γὰρ ὁ θυμὸς οἷον ἔκδικος. Ρ. 239, προσγελῶ τῷ πνεύματι, καὶ ἡ καρο δία μου καθίσταται μοι) 367 ἡ ψυχή μου διακέχυται ὑφ᾽ ἡδονῆς καὶ προσμειδιάν δοκεῖ, πρώην σκυθρωπάζουσα καὶ κατηφιῶσα, καὶ ἡ καρδία μοι ἐν ἱλαρᾷ νῦν καταστάσει ἐστί, πρώην θολωθεῖσα καὶ ταραχθεῖσα. ἐκεῖθεν... ἡμῖν καὶ τὰ μυρία τῶν κακῶν ἐπεισέφρησε πάθη. Ρ. 240, Α. σκηνὴν δὲ ἄλλος ἄλλην εὐπρεπεστέραν προβέβληται 368: σκηνής) ὑπόκρισιν. ἐπίκρυψιν κοσμιωτέραν ἐνδείκνυται. 368 ξυνωρὶς οὐκ ἀνώνυμος ὄντες τε καὶ λεγόμενοι. περισσοτέρως τῷ πρὸς ἀλλήλους τρωθέντες ἔρωτι 368 τὸ δὲ ἴσως παρενθείς 240. τὸ δοκοῦν αὐθαδες τεθεράπευκεν. σταθερό της ένορ μίζον, ἐπεισφρεῖν ν. 788, Α. ξυνωρὶς οὐκ ἀνώνυμος, ὑποστιγμή) καὶ ὄντες παρ' αὐτοῖς καὶ ἀκούοντες, οὕτως ἐπ' ἀλλήλοις ἐτρώθημεν. ξυνωρίς τρωθήναι ΧΧVΙΙ, 487, Α.) καὶ ἀχλυώδεις, καταθολοῦντας τῶν βεβρωκότων τὴν ἀνομοίους εἰ ἐξουκοντίους Ρ. οὗτος... φιλόσοφος ων, αὐτός τε σιωπὴν ἤσκησε, καὶ τοῖς φοιτῶσι τούτῳ ἐπέταττε πρὸ πάντων ἐπὶ πενταετία σιγᾶν, ἀκροωμένοις μόνον. εἶτα παρεχώρει λέγειν, ὡς ήδη λόγου δύναμιν κτησαμένοις. Ορφικοὺς δὲ κυάμους λέγει, οὓς ἐξ Ὀρφέως παρείληφει Πυθαγόρας μὴ ἐσθίειν. ὁ γάρ τοι Ορφεὺς ἐδογμάτισε, κυάμους μὴ ἐσθίειν φιλόσοφον, οἶμαι διὰ τὸ κύειν αἷμα, ὅπερ ὡς θερμαντικὸν εἰς ἀφροδίσια ἐγείρει, ἢ διὰ τὸ ἀναπέμπειν εἰς τὸν ἐγκέφαλον ταχεῖς ἀτμούς νοῦν καὶ συγχέοντας τὸν λογισμὸν καὶ τοὺς ὀνείρους τεταραγμένους ποιοῦντας. τοῦτο δὲ τὸ δόγμα μετ' ἐκεῖνον Πυθαγόρας ἐκράτυνε. τὸ δὲ καὶ τὴν περὶ τό αὐτὸς ἔφα καινοτέραν ἀλαζονείαν τοιοῦτόν ἐστι· οι Πυθαγόρειοι περί τινος ἀποφαινόμενοι καὶ λόγον ἀπαιτούμενοι τῶν λεγομένων ἤτοι ἀπόδειξιν καὶ βε βαίωσιν, αὐτὸς ἔφα, ἀπεκρίνοντο, τουτέστι, αὐτὸς εἶπεν ὁ Πυθαγόρας, ἀξιοπίστους καὶ ἀναντιρρήτους νομίζοντες τοὺς ἐκείνου λόγους. Πυθαγόρας δὲ τοῦτο παρέδωκεν αὐτοῖς, καινήν τινα καὶ ξένην ἀλαζονείαν. Β. τὸ περὶ πρ. ψ. δ. πρ. ἐκράτυνε,: μεταβαίνειν ἀπὸ τοῦδε τοῦ σώματος ληρῶν εἰς ἐκεῖνο καὶ αὖθις εἰς ἕτερον, καὶ περιόδους τοιαύτας τελεῖν κατὰ ἀναλογίαν τῶν
col. 899–900page 83 of 98
Additamenta ad Eliæ commentarios
PG 36:899ἰδίων ἁμαρτημάτων. διὸ καὶ τὰς μαθήσεις ἀναμνήσεις εκάλει τῆς προτέρας γνώμης, ἧς εἰς λήθην ἐλθούσας μετὰ τὸ ἐνδεδέσθαι τοῖς σώμασι, μόλις ποτὲ αὖθις εἰς ἀνάμνησιν ἔρχεσθαι. 495, 12 Πτολεμαῖος... ὁ ᾿Αλεξανδρεὺς καὶ Ἥρων καὶ οἱ κατ' αὐτοὺς μαθηματικοὶ τὸν αέρα λέγουσιν ἐκ δυοῖν τούτοιν συνεστάναι, του πλή ροὺς καὶ τοῦ κενοῦ, ὑπ' ἀμφοῖν περιπεπλεγμένον καὶ διατετμημένον, ὥσπερ σπόγγον τινά, κενώματα με ταξὺ τοῦ σώματος ἔχοντα. ὅτι γὰρ σῶμα καὶ ὁ ἀήρ, δῆλον 495, 42 κόσμων δὲ, τῶν παρὰ Δημοκρίτῳ. οὗτος γὰρ καὶ οἱ κατ᾽ αὐτὸν πολλοὺς ἔλεγον καὶ ἀπείρους, ἵνα μή, φησίν, ή δύναμις ή θεία περικλείηται καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ ἄπειρος ἀγαθότης. δ Β.) Πλάτων... καὶ πρὸ τούτου Ἑρμῆς, ὁ παρ' Έλλησι Τρισμέγιστος ἐπικληθείς, κενῇ οιήσει δουλεύοντες καὶ δόξαν τοῦ Θεὸν κατειληφέναι, τί τὴν φύσιν ἐστί, βουλόμενοι ἀπενέγκασθαι, τοιούτοις τοῖς ῥήμασιν οὐκ ἀπο νήρως· τοῦτο γὰρ οὐκ ἀτέχνως· ἀλλὰ καὶ σφόδρα πανούργως καὶ τεχνικῶς ἐχρήσαντο, δι' ὧν ὑπελάμβανον καὶ κατειληφέναι φύσιν Θεοῦ νομισθῆναι, καὶ τοὺς ἐλέγχους διαφυγείν. τὸ γὰρ χαλεπὸν οὐ τὸ ἀδύ νατον, ἀλλὰ τὸ δυσχερὲς καὶ δύσκολον ὑποσημαίνειν βούλεται. εἰ οὖν οὐκ ἀδύνατον νοῆσαι Θεόν, τί τὴν φύσιν ἐστίν, ἀλλὰ δυσχερές, καταληφθήσεται πάντως ποτὲ τοῖς τὴν ἕξιν τελεωτέροις, ὅπερ ἄτοπον. Θεόν ὰρ οὐδεὶς ἑώρακέ ποτε 1, 18), ήτοι ἔγνωκε, τί τὴν φύσιν ἐστίν, οὐδ' αἱ πρωτοταγεῖς τῶν ἄνω δυνάμεων, ὡς εὐθὺς ἐρεῖ. ἀλλὰ τοῦτο μὲν τοιοῦτον Πλάτωνος καὶ Ἑρμοῦ τὸ πονήρευμα. ἵνα δὲ μὴ τὸ ηθὲν ἐκφράσαι ἀπαιτούμενοι καὶ μὴ δυνάμενοι κατάφωροι γένοιντο καὶ διελέγχοιντο, προκαλύμματι τάχα καὶ τοῦτο ἡσφαλίσαντο, ἐπενεγκόντες ἀνέκφραστον εἶναι τὸ νοηθέν. 499, Α.) 18 τὸ δέ· ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οἷς οὐκ ἤκουσε, καὶ τὰ ἑξῆς (1 2, 9. ἀπὸ τῆς λεγομένης ἀποκρύφου βια όλου Ἠλιοὺ τοῦ προφήτου μετέλαβεν ὁ ᾿Απόστολος. ἅπερ νῦν τέως ἀκατάληπτα ὄντα τελείοις γενομένοις ὕστερον καὶ τὸ θνητὸν ἀποβαλοῦσι τοῦ σώματος κατα ληφθήσεται. 507, Α. ) 31 τὸ δὲ ἑξῆς ἐπιφωνηματικὸν· ὢ τῆς γελοίας κληροδοσίας· φησὶ γὰρ "Ομη ρος· τριχθὰ δὲ πάντα δαίδασται (Ι. δέδ.), ἕκαστος δ' ἔμμορε τιμῆς (ΙΙ. 189.). 507, 31 ν. δαίμονας δὲ καὶ θεοὺς τινὲς μὲν τοὺς αὐτοὺς ὠνόμαζον, τινὲς δὲ θεοὺς μὲν τοὺς μείζονας καὶ προγενεστέρους, δαίμονας δὲ τοὺς ἐλάτ τονας καὶ μεταγενεστέρους, ἕτεροι δὲ τοὺς ήρωας. φησὶ γὰρ καὶ Ησίοδος· τρὶς γὰρ μύριοι εἰσὶν ἐπιχθόνιον 2 ἐπὶ χθονί) πολυβοτείρη 2. πουλυδ.) δαίμονες ἀθάνατοι φύλακες ὃν ηιῶν ἀνθρώπων. 512, 42 ν. 8. .. κατὰ σύνθεσιν ἔνωσις ἡ καθ' ὑπόστασιν ἐστιν ἕνωσις: ή καθ'... ἐστιν 1.), ἥτις μίαν ὑπόστασιν τῶν ἐνουμένων ἀποτελεῖ σωμάτων, σώζουσα τὰς συνελθούσας πρὸς ἔνωσιν φύσεις καὶ τὴν τούτων διαφορὰν καὶ τὰ τούτων φυσικὰ ἰδιώματα ἀσύγχυτά τε καὶ ἄτρεπτα ἐν ἑαυτῇ, αὐτὴ δὲ πρὸς ἑαυτὴν οὐδὲ μίαν (1. οὐδεμίαν) υποστατικὴν ἔχει διαφοράν. 543, 1.) 47 πολλή τις ἡ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὰ ἄλλα ζώα διαφορά, κακείνων προς το τὸν ἄνθρωπον καὶ πρὸς ἄλληλα. εἰ δὲ τὰς αἰ τίας τούτων ζητοίης, ἀφθόνους σοι παρέξει ἡ περὶ ζώων ἱστορίας βίβλος καὶ αὐτὴ δὲ ἡ περὶ χρείας μορίων γεννᾶσθαι... λέγεται, οὐκ ἐκ τῶν αὐτῶν τὰ αὐτὰ μόνον, ὡς Αρι στοτέλης ἐν τῇ περὶ ζώων γενέσει 2 γενέσεως) βίβλῳ διέξεισι — ἀλλὰ καὶ ἐξ ἑτέρων ἕτερα, β. 515, 1.) 50 ποῖος, φησίν, Ευκλείδης ίσχυσε μιμήσασθαι ταῦτα; ἦν δὲ ὁ Εὐκλείδης ἡ οὗτος γεωμετρίας διδάσκαλος, ὃς καὶ γεωμετρικά βιβλία συντάξας, περὶ σχημάτων ἔγραψε. γραμμές δέ τινας διαγράφων, ἐκέλευε τὰ σχήματα τούτων ἀφελεῖν τῆς ὕλης καὶ κατὰ νοῦν τυποῦντας, θεωρεῖν διὰ τούτων ἕτερά τινα νοητά. οὐκ οὖσας οὖν εἶπε γραμμάς, ὡς μὴ παραμενουσας τῇ θεωρία μετὰ τὴν τῶν τύπων ἀφαίρεσιν, ἢ ὡς οὐκ οὖσας νῦν οὕτως ἐν χρήσει ὥσπερ ἐκείνῳ πάλαι, κάμνοντι ταῖς περὶ τῶν τοιούτων ἀποδείξεσι. τὸ γὰρ ἄχρηστον ἴσον τῷ μὴ ὄνει. 516, Α.) 51 Κνωσσός πόλις Κρήτης, ἐν ᾗ Δαίδαλος ὁ ἀνδριαντοποιὸς ἢ ἀγαλματογλύφος, ὃς ἐδόκει τῇ τῆς τέχνης ἀκριβείς μονονουχὶ τοῖς ἀψύ ναικῶν περὶ αὐτὴν κατεσκεύασεν, οὗπερ Όμηρος χοις ἐμπνεῖν ζωήν, τήν τε Αριάδνην καὶ χορὸν για μέμνηται λέγων· ἐν δὲ χορὸν ποίκιλλε περίκλυτος ἀμφιγυήεις τῷ εἰκελλον (1 εἴκελον) οἷον ποθ' (1. οἷόν ποτ' ἐν Κνωσσῷ εὐρείη (Ι. εύρ.) Δαίδαλος ἤσκησεν καλλιπλοκάμω Αριάδνη. ΧΧΙΧ, 525, 95 πῶς γὰρ θέμις τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ ἴδιον αὐτοῦ γέννημα, καθώς φη σιν ὁ μέγας Αθανάσιος, εἰπεῖν ἐξ οὐκ ὄντων; Ρ. 327, 82 ν. ι. εἰρωνικῶς δὲ περιδέξιον τὸ μὴ τοιοῦτον εἴρηκεν, ἢ τάχα καὶ ὡς διλήμματον προενηνεγμένου. περιδέξιον γὰρ ἐκάλουν άνδρα οι παλαιοὶ τὸν ἀμφιδέξιον, ήγουν τὸν ἐπίσης ἀμφοτέραις χρώμενον ταῖς χερσίν. οὕτως "Ομηρος περί Αστεροπαίου βάλλων ἀμφοτέρησιν εἴρηκε. 529, 86 περιττὴν δὲ σοφίαν τὴν σοφιστικήν φησιν, ᾗ χρώμενοι οἱ αἱρετικοί, τὰ σοφιστικὰ ταῦτα σοφίσματα προετείνοντο. ἐξ ἧς καὶ οὗτος τὰς ἀφορμὰς λαμβάνων, ἀπόροις τὰ ἐκείνων ἔλυεν άπορα, ὥσπερ καὶ νῦν πεποίηκεν, ἐξ Ἀριστοτέλους τὴν ἀφορμὴν τοῦ παρόντος λαβὼν προβλήματ λέγοντα τὸν χρόνον ἐν γενέσει, οὕτως συνελογίζετο, τος. ἐκεῖνος γὰρ ἀντικαθιστάμενος πρὸς Πλάτωνα, ὡς διὰ βραχέων εἰπεῖν. εἰ μὲν ὁ χρόνος ἐν γενέσει, χρόνος καὶ ἡ γένεσις, καὶ λοιπὸν ἐρωτᾷ περὶ τούτου πάλιν τοῦ χρόνου. καὶ εἰ καὶ οὗτος ἐν γενέσει, χρόνος αὖθις ἡ γένεσις, περὶ οὗ ἐρωτῶν ὁμοίως, εἰς ἀπέραν τον ἀναβαίνω ἀναβαίνει 2 καὶ οὕτως τὸ ἀίδιον ἀναφαίνεται. εἰ δ' οὐκ ἐν γενέσει, πάντως άΐδιον. πάλιν ὁ χρόνος ἀΐδιον. τὸ γὰρ ἂν μέν, ἐν γενέσει δὲ Ρ. 531, Α. ) 89 ὥσπερ δὲ Πλάτων καὶ οἱ περὶ τοῦτον, οἱ ἀπὸ τούτου ἀγέννητον τὴν ὕλην καὶ τας ιδέας ἔλεγον, οὕτω καὶ Μανιχαῖοι, δύο ἀρχὰς ληροῦντες, ἀγαθὸν καὶ κακόν, φῶς καὶ σκότος, ἀγέν νητον τὸ σκότος εἰσάγουσιν. 534, 403 τρισκαίδεκα εἰδῶν ὄντων παραλογισμού, καθὼς τὸ τῶν σοφιστικῶν ἐλέγχων βιβλίον διέξεισιν, ἐν τούτων ἐστὶ τὸ παρὰ τὸ πῆ καὶ ἁπλῶς λεγόμενον. γίνεται δέ, όταν τις τὸ πῆ καὶ μερικῶς εἰρημένον ἁπλῶς καὶ καθολικῶς εἴπῃ. 80 οὗτος γὰρ πρὸς τοῖς ἄλλοις, οἷς ἐδυσσέβει κατὰ τῆς ἁγίας Τριάδος, οὐκ ἔλεγε κατὰ τὸν ἀληθῆ τῆς ὀρθοδοξίας λόγον σάρκα ἐψυχωμένην (ι. 1 ἐμψε μ ψυχῇ λογικῇ καὶ νοερᾷ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐκ τῆς Παρθένου ἀνειληφέναι (Γ. 126 Γ. 8.), ἀλλ᾽ ἤδη πρὸ καταβολῆς κόσμου ἡνῶσθαι αὐτὸν τῷ νῷ, ἐκείνῳ διεβεβαιοῦτο τῷ, ὡς ἔφασκεν, ἐκλελεγμένῳ ἀπὸ μυριάδων καὶ κλόνον οὐχ ὑπομείναντι, καὶ ἅμα αὐτῷ ἐπ' ἐσχάτων ἐνηνθρωπηκέναι τὸν Κύριον (τ. Κα τῶν χρόνων καὶ σάρκα ἀναλαβεῖν ἀνθρωπίνην, ἣν καὶ πάλιν ἀποθέσθαι διισχυρίζετο. 545, ) 128 εἰ καὶ τὸ συναμφότερον ἔν, ἀλλ' οὐ τῇ φύσει· τοῦτο γὰρ τῆς τοῦ Εὐτυχούς συγχύσεως, συγχέοντος τὰς φύσεις μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀλλὰ τῇ συνόδῳ τε καὶ συνελεύσει τῶν δύο φύσεων εἰς μίαν σύνθετον ὑπόστασιν. οὔτε γὰρ τὴν τῶν φύ σεων αρνούμεθα διαφοράν, ὡς ἐκεῖνος μετὰ τὴν ἔνω σιν, ἐξ ὧν ὁ εἷς συνετέθη Χριστός, ἀσυγχύτους μεμενηκέναι τὰς φύσεις πιστεύοντες, οὔτε τὴν καθ' ὑπόστασιν ἀγνοοῦμεν ἕνωσιν. 555, 445 ταῦτα δὲ τῆς τοῦ
col. 901–902page 84 of 98
PG 36:901Απολιναρίου αἱρέσεως ἐναργῶς εἰσιν ἀνατρεπτικά, ὃς μετὰ τῶν ἄλλων ἀσεβειῶν ἄψυχον σάρκα καὶ ἄνουν ἀνειληφέναι τὸν Κύριον ἐδογμάτιζεν, ἀντὶ ψυχῆς δὲ καὶ νοῦ τυγχάνειν αὐτοῦ τὴν θεότητα. Μαρκίων αἱρεσιάρχαι. καὶ οἱ μὲν ἀπὸ Σίμωνος ἐτί μων τὴν ὀγδοάδα διὰ τοὺς παρ' αὐτοῖς αἰῶνας. ἐμυθολόγησε γὰρ ὅτι ὁ Βυθὸς τῇ ἑαυτοῦ Σιγῇ συγγενόμενος, ἐγέννησε τὸν Νοῦν καὶ τὴν ᾿Αλήθειαν. καὶ ἔπλασε προπάτορας μὲν αἰῶνας τὸν Βυθὸν καὶ τὴν Σιγήν, ὡς εἴρηται, ἐκ δὲ τούτων δευτέρους τὸν Νοῦν καὶ τὴν Αλήθειαν, καὶ ἀπὸ τούτων τρίτους τὸν Λόγον καὶ τὴν Ζωήν, καὶ ἀπὸ τῶν τρίτων τετάρτους τὸν ᾿Ανα θρωπον καὶ τὴν Ἐκκλησίαν. οἱ δ' ἀπὸ Μαρκίωνος αὐξήσαντες τὴν νόσον, ἐσέβοντο τριακάδα διὰ τοὺς περὶ τούτοι; 156 τριάκοντα αἰῶνας. ἐλήρουν γὰρ ὅτι ) οἱ τοῖς προαπηριθμηθεῖσιν ὀκτὼ συναριθμούμενοι, δέκα καὶ ὀκτὼ γίνονται, ὁ δὲ "Ανθρωπος καὶ ἡ Ἐκκλησία ἑτέρους αἰῶνας δώδεκα, μεθ' ὧν ὁμοῦ τριάκοντα γίνονται. περιττὸν δὲ καὶ τὰ τούτοις (Ι. τούτων) ὀνόματα γράφειν, διὰ τὸ γραώδες αὐτῶν καὶ παγγέλαστον καὶ κατάπτυστον. 566, Β.) 163 τοὺς δὲ Φάνητας πλὴν ὀλίγων οἶμαι πολλοὺς ἀγνοεῖν, ὅτι εἰς μὲν οὗτος, κάν πληθυντικῶς λέγηται, ἐν δὲ τοῖς ᾿Ορφικοῖς ποιήμασιν εἰσάγεται μετὰ τῶν ἄλλων θεῶν καὶ ὁ Φάνης 35 τος περὶ τὴν πηγὴν ἔχων τὸ αἰδοῖον, ὁμοίως δὲ καὶ ὁ Ἠρικαπαῖος. καὶ ὁ μὲν Φάνης τῆς ζωογόνου δυνάμεως προεστηκέναι λέγεται, ὁ δὲ Ἡρικαπαῖος ἑτέρας, ἀλλόκοτοι Ρ. 566, ) 163 τί ἐροῦσι πρὸς τὸ παρ᾽ Ὁμήρου ἐκ προσώπου του Ποσειδώνος λεχθέν; οὐ γὰρ ἂν καὶ τοῦτο ἀλληγορήσουσι. εἰσάγει γάρ "Ομη γος τὸν Ποσειδώνα ταῦτα λέγοντα καὶ τρόπον τινά φυσιολογοῦντα, Διτ μὲν 2; 1. δι' ἐμὲ δὲ) τὸν αἰθέρα προσκληρωθῆναι ἐν τῇ τοῦ παντὸς δια νομῇ, τῷ δ' Αδῃ τὸν ἐπώνυμον τῶν νεκρῶν τόπον, ἤτοι τὸν καταχθόνιον, αὐτῷ δὲ τῷ ταῦτα ληροῦντι τὴν θάλασσαν. ἡ γῆ δὲ ξυνή, φησί, πάντων, ήτοι κοινή, καὶ μακρὸς Ολυμπος. οἵτινες Ρ. 574, Β. ὣς τις... ἐφιλοσόφησεν ) 176 ταῦτα δὲ ἐκ τῆς ἀποκαλύψεως ἐστὶ Γρηγορίου τοῦ θαυματουργοῦ, ὄντινα καὶ ὡς θεοφόρον ἐξυμνεῖ ὁ θεόπνευστος οὗτος καὶ ὁμώνυμος. Ρ. 575, Β. συναριθμούμενον) (τὸ Πνεῦμα) συναριθμεῖται παρὰ τῶν εὐσεβῶς θεολογούντων εἰς συμπλήρωσιν τῆς ἁγίας Τριάδος. οὐ γὰρ ἂν εἴη τριάς, μὴ καὶ τούτου συναριθμουμένου, καθὼς ἐμυσ σταγωγήθη ο μέγας καὶ θαυματουργός Γρηγόριος. Ρ. 582, 191 εἰς τὸν γεννώμενον, ὡς ἡμεῖς λέγομεν καὶ δοξάζομεν, εἰς τὸν κτιζόμενον, ὡς Αρειανοί φασιν, καὶ εἰς τὸν ἀπὸ Μαρίας ἀρχόμενον, κατὰ Φωτεινὸν τὸν Σιρμίου, λέγοντα τοῦτον ἄρξασθαι τοῦ εἶναι ἀπὸ Μαρίας, μὴ πρότερον ὄντα ὅλως, καὶ εἰς τὸν ἀναλύοντα ὅθεν εἰς τὸ εἶναι προῆλθε, κατὰ Μάρκελλον τὸν Αγκύρας. οὗτος γὰρ ἐδογμάτιζαν ὅτι ὡς λόγος προελθὼν καὶ τὴν οἰκονομίαν τελέσας, αὖθις ἀνελύθη εἰς τὸν Πατέρα, ἀφ᾽ οὗ εἰς τὸ εἶναι προῆλθε. ἄνουν δὲ ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν Ἀπολινάριος ἐκήρυσσεν, ἀρχεῖν λέγων ἀντὶ νοῦ τὴν θεότητα. 191 καὶ ὄντα δὲ τοῦτον ὁ αὐτὸς ἐδογμάτιζε λέγων, ὅτι ἂν ἄνθρωπος, κατῆλθεν εἰς γῆν, ἐπιφερόμενος ιδίαν σάρκα, προαιώνιον καὶ συνουσιωμένην. - καὶ φαινόμενον δὲ αὐτὸς πάλιν ἔλεγε, δοκήσει καὶ φαντασίᾳ τοῦτον ἐνανθρωπήσαι ληρῶν, φαινόμενον μὲν ἄνθρωπον, μὴ ὄντα δέ. ὁμοίως δὲ καὶ εἰς πολλά, φησί, πνεύματα τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα διήρουν, εἰς τὸ ἄκτιστον, ὡς ἡμεῖς λέγομεν ὀρθῶς δοξάζοντες, καὶ εἰς τὸ κτίσμα, ὡς Μακεδόνιος, ἐπισκοπήσεις ἐν Κωνσταντίνου πόλει, καὶ εἰς τὸ ἐνέργημα, ὡς Εὐνόμως καὶ πρὸ αὐτοῦ Αέτιος, καὶ εἰς τὸ ψιλόν όνομα, ὡς ὁ Λίβυς Σαβέλλιος. Επικούρου μὲν γέγονε μαθητής, έδογμάτιζε δὲ πάνω των ἀκαταληψίαν. διὸ καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους καὶ συλ λογισμοὺς οἱ μὲν ἐνστάσεις ὠνόμασαν, ὡς ἐμποδίζοντας πᾶσι ζητήμασιν, οἱ δὲ 214 ἐφέ ξεις, ὡς ἐπέχοντας αὐτὰ καὶ κωλύοντας, διὰ τὸ δου γματίζειν ὅτι πάντα ἀκατάληπτα, οἱ δὲ ἀντιθέσεις, ὡς πᾶσιν ἀντιλέγοντας. τοιούτος μὲν ὁ Πύῤῥων. ὁ δε Χρύσιππος ἀδελφιδοῦς μὲν ἦν Πλάτωνος, δεινοτάτοις δὲ καὶ δυσεκλύτοις ἐκέχρητο συλλογισμοῖς ἐν ταῖς διαλέξεσιν, ὡς καὶ τέχνην αὐτὸν παραδούναι τῶν τοιούτων συλλογισμῶν, ὧν τὰς διαλύσεις οι μεταγενέστεροι φιλόσοφοι γράψαντες ἀντιπαραδεδώκασι. Ἰώσηπος ἐν τῇ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἁλώσει, τῇ ὑπὸ Ρωμαίων ἐπὶ Ουεσπασιανοῦ καὶ Τίτου τοῦ υἱοῦ αὐτ τοῦ γενομένῃ, γυναῖκά τινα τούνομα Μαρίαν, πατρὸς Ελεαζάρου, τὸ ἑαυτῆς θυσαμένην τέκνον, βρῶμα ἴδιον ποιήσασθαι, ὅπερ καὶ λιμού φάρμακον εἶπε. Σύμμαχος δὲ καὶ Θεοδοτίων Ναζιραίους τους για σμένους ἐκδεδώκασιν εἶναι καὶ τοὺς ἐκ μήτρας ἀφωρισμένους θεῷ. Ρ. 194, ) 280 εἰρήνην δὲ πάντα νοῦν ὑπερέχουσαν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐδέξατο ὁ θεῖος Κύριλλος. τοῦτο γὰρ ὑπερέχει πάντα νοῦν, οὐ μόνον ἀνθρώπινον, ἀλλὰ καὶ πνευματικόν, δι' οὗ καὶ τὰ πάντα ὁ μονογενὴς Υἱὸς τῷ Πατρὶ κατήλλαξεν. κίνηκε τὸ νόημα, τὴν ἐσφαλμένην ὑπόνοιαν τῶν τριθεϊτῶν διορθούμενος. τῶν Θεοπασχιτῶν ὑπόληψιν εἰ ὁ Υἱὸς ἔπαθε και ἀπέθανε κατὰ τὴν θείαν ἑαυτοῦ φύσιν, δυὰς γέγονεν ἡ τριάς, τοῦ Υἱοῦ ἀποθανόντος, καὶ ἦν ἄρα δυὰς μέσ χρι τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως αὐτού. Οὐαλεντῖνος τὴν μίαν ἀρχήν, τὸν ἕνα θεὸν εἰς δύο κατατέμνων ἐν τῷ δογματίζειν δύο ἀρχὰς ήτοι δύο θεούς. ἄλλον παρὰ τὸν ἀγαθὸν ἔλεγε τὸν Δημιουργόν, καὶ τὸν μὲν ἀγαθὸν ὠνόμαζε Πατέρα τοῦ Μονογενούς, τὸν δὲ Δημιουργὸν ἐκάλει δίκαιον. τὸν μὲν γὰρ ἐν τῷ νόμῳ κελεύειν, ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ ἐκκόπτειν καὶ ὁδόντα ἀντὶ ὁδόντος, τὸν δὲ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ παραινεῖν τῷ ῥαπιζομένῳ τὴν δεξιάν σιαγόνα στρα φειν καὶ τὴν ἄλλην τῷ παίοντι, καὶ τὸν μὲν προστάξαι μισεῖν τὸν ἐχθρόν, τὸν δὲ μᾶλλον ἀγαπᾶν αὐτόν, καὶ τὰ τοιαῦτα. 614, 6.) 302 Μαρκίων πολλὰς καὶ ποι χίλας θεολογίας φλυαρήσας, ὑπέθετο καὶ δημιουργὸν Θεὸν, ἐκ τῶν εἰκοσιτεσσάρων στοιχείων ήτοι γραμμά των συγκείμενον, οὗ κεφαλὴν μὲν τὸ ἄλφα καὶ τὸ ω, τράχηλον δὲ τὸ β καὶ τὸ ψ, ὤμους δὲ τὸ γ καὶ τὸ χ, στῆθος δὲ τὸ δ καὶ τὸ φ, καὶ τὰ ἑξῆς μέρη τὸν ὅμοιον τρόπον ἄχρι ποδῶν, οὓς εἶναι (1. 302 ) τὸ μ καὶ τὸ ν. ταῦτα δὲ τὰ εἰκοσιτέσσαρα στοιχεῖα καὶ ἀριθμοὺς ἐκάλεσεν, ὡς ἀριθμῶν δηλωτικά, ὧν ἕκαστον ἐμφαίνειν ἔλεγεν ἑκάστην δύναμιν τοῦ τοιούτου θεοῦ, περὶ ὧν περιττὸν λέγειν διὰ τὸ γραῶδες καὶ ληρώδες αὐτῶν. 614, 302 Μοντανὸς.. γυναῖκά τινα μαινάδα καὶ μάχλον ἐπισυρόμενος, ἐτόλμησεν ἅγιον Πνεῦμα ταύτην προσαγορεύσαι. 280 ρ. Ε. Ρ. 614, Μανοῦ τὴν ὕλην μετὰ τοῦ σκότους 302 Μανὸς ἀμφότερα ταῦτα ἄκτιστα καὶ συνάναρχα τῷ Θεῷ ὑπέθετο καὶ ἐδογμάτισεν. 614. 502 Νανάτος, πρεσβύτερος ῶν τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας, οὐκ ἐδέχετο εἰς μετά νοιαν τοὺς παραπεσόντας εἰς ἄρνησιν τῆς πίστεως. ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἄλλον ἄλον) τινὰ μετὰ τὸ βάπτισμα ἁμαρτήσαντα, δεῖν ἔλεγε δέχεσθαι εἰς μετάνοιων. ἀλλ' οὐδὲ τοὺς δευτερογαμούντας προσίετο, ὃν καθε λόντες οἱ ὀρθόδοξοι, ὡς ἀθετοῦντα τὴν μετάνοιαν καὶ καθαρὸν ἑαυτὸν λέγοντα καὶ ἀνέγκλητον, καθαρών αὐτὸν εἰρωνικῶς προσηγόρευσαν.
col. 903–904page 85 of 98
PG 36:903ΝΑΖ. Λόγος α. περὶ θεολογίας. 309,: οἱ πάντ᾽ εἰδέναι βρενθυόμενοι. 310 ν. κατεβλακευμένοις: μωραίνουσι. Ξενοφῶν ἐν τῷ περὶ ἱππικῆς βλακὸν τὸν νωθρὸν ἐκάλεσ σεν, ὅπερ τοῖς προκειμένοις συνάδει τὰ ὦτα δια εφθαρμένῳ καὶ νοθρῷ τὴν διάνοιαν. 315 ν. σφαδάζουσα: σχετλιάζουσα, χαλεπῶς φέρουσα. οὕτως Αττικοί. Γ. 325 ν. ἀγνοῶν καὶ αὐτὸ τοῦτο τὴν ἄγνοιαν ἀγνοεῖν ἄγνοιάν ἐστιν τὸ ἐξ ἄκρας ἀνοίας καὶ ἀμαθίας μηδὲ αὐτὸ τοῦτο νοεῖν καὶ συναισθάνεσθαι, ὅτι Αμαθαίνει καὶ ἀνοηταίνει 326 ) καὶ οὐκ οἶδεν οὐδὲ ὅτι ἀγνοεῖ ἐννοεῖ καὶ αἰσθάνεται, ὅπερ ἐστὶν ἡ λεγομένη διπλή ἄγνοια. οὕτω δὲ Πλάτων βούλεται ταύ την καλεῖν, πρῶτος εἰς ταύτην ἐληλυθὼς τὴν ἔννοιαν. Γ. 329 ν. τὸ ὀκνεῖν φοβεῖσθαί ἐστι καὶ ἀναβάλλεσθαι ἐπὶ μελλούσης ἐνεργείας, ἣν ἐνεργήσειεν ἄν τις Λόγος β. εἰς Κυπριανόν. 330 ν. ἐμπόρευμα: κυρίως βραχύ τι λείψανον πυρὸς ἐναπομένον τῇ σποδιᾷ. εἴρηται δὲ ἐπὶ λειψάνου γνώσεως, ἀρετῆς καὶ κακίας, μνήμης κατα χρηστικῶς Λόγος γ. εἰς τοὺς Μακκαβαίους. 334 κατά: σημαίνει δὲ ἡ πρόθεσις και... ὁμοιότητα. Φερεκράτης· μιξόφρυξ μέλαινα ἐπιεικῶς κατ' ἐμέ, ἀντὶ τοῦ ὁμοία ἐμοί. ὁμοίως καὶ Ηρόδοτος κέχρηται ἐν τῇ β περὶ ἴβιδος. Περὶ ἁγίου Πνεύματος. Γ. 383 τ. ἀποκνήσαντες: εἰς ἔκνον καὶ ῥαθυμίαν ἐλθόντες. εἴρηται ἀπὸ τοῦ ἔκνου. ὁ δὲ ὄχνος φόβον εἶδος. διαιρεῖται γὰρ ὁ φόβος εἰς ἄκνον, ὅς ἐστι φόβος μελλούσης ενεργείας, εἰς κατάπληξιν, ἤ ἐστι φόβος ἐκ μεγάλης φαντασίας, εἰς ἔκπληξιν, ἤ ἐστι φόβος ἐκ συνήθους φαντασίας, εἰς ἀγωνίαν, ἢ ἐστι φόβος διαπτώσεως ήγουν ἀποτυχίας, εἰς αἰδῶ, ἤ ἐστι φόβος νωθρῷ. 28, 498,: καταβεβλακευμένοις. Κατεβλακευμένοις τοῖς φιλοσάρκοις καὶ τρυφηλοῖς καὶ ἀναπεπτωκόσι καὶ διεῤῥυηκόσιν ὑπὸ τῆς τρυφῆς, ἢ καὶ τοῖς μωροί νουσιν, ὡς Ξενοφῶν φησι, τὸ κατεβλακευμένον κατὰ τῶν τοιούτων τιθείς. Π. Ιππ. βλακός, βλάξ (9, 12) οι βλακωδέστερος ίππος(9,1). ὅτι οὐδὲν οἶδεν. Ὅτι οὐκ οἶδεν Η προσδοκίας ψόγου, καὶ αἰσχύνην, ἤ ἐστι φόβος ἐπ' αἰσχρῷ πεπραγμένῳ. Γ. 386 πόθεν: τινὲς συνάπτουσιν ἐγκλίνοντες τὸ πόθεν, ὡς ὀξυνομένου δῆθεν, ἀγνοοῦντες ὅτι βαρύ τονον ὄν, ἀντὶ ἀποφάσεως κεῖται ἐπίσης τῷ οὐδαμῶς. πολὺ δὲ τοῦτο παρὰ τῇ τραγωδίᾳ καὶ τοῖς κωμικοῖς καὶ τῷ Πλάτωνι. Γ. 392 ν. λέγει ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς ματαιότητος εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσφρῆσαι ὑποβάσεις τινὰς τῶν οὐσιῶν, ἐκ τῶν ἀνωτάτω καὶ θείων μέχρι καὶ τῶν ἐσχάτων παραδιδούσεις πολλὰ τοιαῦτα Ἰουλιανὸς ὁ τὰς χαλδαϊκάς γράψας ὑποτυπώσεις ματαιολογεῖ. οὐχ ἧττον δὲ καὶ οἱ τούτου ἐβαττολόγησαν ἐξηγηταί, Πορφύριος καὶ Ἰάμβλιχος καὶ Πρόκλος ὁ Πλατωνικός, ἀπὸ τοῦ πρώτου αἰτίου καθυπόβασιν πάντα βαθμηδόν κατιέναι κατασειρὰς σειρὰς ἄχρι τῶν τελευταίων καὶ τὴν τῶν ὄντων, ὡς αὐτοί φασι, ἀποπεράτωσιν, ὡς ἐκ τούτων καὶ περὶ τῶν ἀχρόνως καὶ ἀπα ραλλάκτως τὸ ἔστιν ἐχόντων καὶ ὁμοούσιον θείων ὑποστάσεων καὶ τούτους τὰ τοιαῦτα συλλογιζομέ τους κατασοφίζεσθαι. 394. ν. διαγράψομεν: τουτέστιν ἀθετήσομεν τὸ ἀγέννητον. Εἰς ἑαυτὸν καὶ πρὸς τοὺς λέγοντας την καθέδραν ἐπιθυμεῖν Κωνσταντίνου πόλεως. 409 κομψῶν: τὸν ἀλαζονικὸν ἡ λέξις σημαίνει καὶ στωμύλον, καὶ τὸν κόλακα καὶ ἡδύν 410 ν. ἐρικνωμένων ρυτιδομένων ῥυσῶν Εἰς τὸ ἀπολογητικών διὰ τὸ μὴ καταδέξασθαι τὸν πρεσβύτερον. 424 ν. μηδαμοῦ κιβδήλου ἠχήν: - μεταφορικῶς ἀπὸ τῶν ἀδοκίμων νομισμάτων, οἷς Αθηναίοι μίσει τῷ πρὸς τοὺς Χίους τὸ χ στοιχεῖον ἐπέγραφον, καὶ τῷ δακτύλῳ ἀνακρούοντες ετεκμαίροντο ἤχῳ τὸ εὕροιζόν τε καὶ δόκιμον. ἀπὸ τοῦ ἀδοκίμου οὖν χρυ σίου τε καὶ ἀργυρίου εἴρηται. 431 ἀποδυσπετεῖ: δυσχεραίνει καὶ δυσκόλως φέρεται καὶ ἐπιπηδᾷ. ν. μιξόφρυς, ἐξ ἀσυνήθους. προϊούσας. καθ' ὑπόβασιν,: κατὰ σειράς, σειράς, καὶ εἰς τήν. ν. ἐρρικνωμένων: ἐῤῥυτιδωμένων, φυσ σῶν. Ρ. Εἰς τὸν
col. 905–906page 86 of 98
PG 36:905Εἰς Γρηγόριον ἐπίσκοπον Νύσσης. Τ. 440 ν. θώμεθα ταῖς ἀκραῖς θύραν: - πῶς οἷόν τέ ἐστιν τιθέναι ἀκοαῖς καὶ καταφράττειν, ὥστε μὴ ἀκούειν; ἔστιν γάρ τινα τῶν λεγομένων μηδὲ ἀκούειν, ὡς ἐν θύρα τῶν ὄντων κλειομένων. Εστιν δὲ καὶ καλῶς ἀνοιγομένων ἀκούειν ἀγαλλίασιν καὶ εὐ φροσύνην. κλείεσθαι δὲ δεῖ οὐ κατὰ τὸν Ιθακήσιον ἐκεῖνον χηρῷ, ἀλλὰ λόγῳ καὶ νόμων θείῳ ὡς μὴ τὰ τῶν Σειρήνων καὶ ἡδονῶν ἐπάσματα ἐπαίειν κατα κηλοῦντα καὶ πρὸς ὄλεθρον κατασπώντα. Γ. 464 ν. κομψοί: εἴτουν καμπηροὶ καὶ ὑπερήφανοι. Περὶ δογμάτων καὶ καταστάσεως ἐπισκόπου Σχεδιασθείσ. Γ. 491 ν. οἷον μύσαντα τὰς αἰσθήσεις: τουτέστι κλείσαντα, καμμύσαντα καὶ συστείλαντα. Λόγος 8. 22 τ. θεατρίσασα: ὡς ἐν πομπῇ καὶ θεάτρῳ προπέμψασα. τοὺς γὰρ ἀριστεῖς καὶ βασιλεῖς καὶ στρατηγοὺς τοὺς νενικηκότας καὶ τοὺς πολεμίους Αυτήσαντας καὶ ὑποσπόνδους πεποιηκότας, μετὰ τῶν λαφύρων καὶ τῶν αἰχμαλώτων ἐστεφανωμένους διὰ μέσης ἦγον δορυφοροῦντες τῆς πόλεως καὶ εὐφημοῦντες. τοῦτο οὖν πομπεύειν καὶ θεατρίζειν εκάλουν καὶ παραπέμπεσθαι ὑπὸ τῶν?) πολλῶν. Λόγος Γ. Γ. 24 το μέγα μνήμης εμπόρευμα: κυρίως λεί ψανον πυρὸς ἐναπομένον τῇ σποδιά. εἴρηται δὲ καὶ ἐπὶ λειψάνου γνώσεως, ἀρετῆς, κακίας. οὐδὲν αἱρεῖ μὲ τῶν ὅσα τερπνὰ τοῖς ἄλ λοις: ἐπαίρει, λαμβάνει, καὶ καταδουλοῖ καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἔλει. Λόγος κ. Γ. 29 τ. φθέγξομαι τοιγαροῦν οὐ μαλακόν τι καὶ ἀναβεβλημένον, οὐδὲ τῆς ἡδίστης τῆς πολλῆς ἁρμονίας· οὐχ ἀπαλὸν καὶ ἔκλυτον καὶ ὕπτιον, ἢ ἀνα κεκρουμένον καὶ ἄρυθμον καὶ ἐμμελὲς μᾶλλον, οἷον τὰ τῶν κιθαρῳδῶν εἰσιν ᾄσματα, τῆς ἡδονῆς μόνον ἐκλύοντα καὶ ἐκθηλύνοντα τὸν ἀκούοντα, ἀλλὰ λίαν ἀνδρικόν, φησί, καὶ σύντονον, Γ. 30. Γ. θεωρία ή νοερά λέγεται ενέργεια, ἐξ οὗ καὶ θεωρητικὴ φιλοσοφία ἡ νῷ μόνῳ θεωρουμένη. θεωρίαν εὔστοχον: εὐεπίκουλον 31 σοφίζεσθαί ἐστι τὸ λόγοις ἀπατᾶν. μεταποιηθώμεν τῆς ἐκεῖθεν λαμπρότητος τοῦτο τὸ ἀντιποιεῖσθαι σημαίνει καὶ ἀντέχεσθαι. Πλάτων ἐν τῷ Πολιτικῷ· ἥκιστα βασιλικής μετα ποιούμενος τέχνης (β). Θύρας ἔστι έστιν. τιθέναι θύρας. ὡσὰν θύρα. ν. τῶν ὤτων. νόμῳ θείῳ, ν. τοῖς πολλοῖς,: ούχ... ἐκμελὲς... τῇ ἡδονῇ. Ρ. ευεπήβολον. εὐεπίβολον. Γ. ν. (β) 499 54 ν. ἀντιποιούμενος, καὶ Θουκυδίδης· καὶ μάτ λιστα ὡς ἀρετῆς μεταποιούμενοι, ἀντὶ τοῦ ἀντεχή μενοι, ἀντιποιούμενοι. μεταποιείσθαι. ; ποιητῶν πρὸς ποιήματα. Λόγος Θ. Γ. 37 Γ. ἡ κατὰ τὰ φιλικὰ σχέσις... τριττή, ἢ ὡς ποιημάτων πρὸς ποιητάς ἢ ὡς πατέρων πρὸς υἱούς, ἢ φίλου προς φίλον. Ρ. 40 ν. λίαν κρυπτόν τι καὶ ὕψαλον: ἐκ παραλο λήλου τὸ αὐτό, ἐκ μεταφορᾶς τῶν ὑφάλων πετρῶν. αἷστισι διὰ τὸ κρύπτεσθαι ὑπὸ τῶν ὑδάτων τῆς θα λάσσης αἱ νῆες προσονέλλουσιν τρίβωνες δὲ περιβλήματά τινα, τῶν ῥητόρων μὲν ἐρυθροί τε καὶ φοινικοί, φαιοὶ δὲ τῶν φιλοσόφων. παράσημον δὲ τοῦτο ἦν αὐτοῖς καθ᾿ ἑκάστην φορούμενον, ὡς τοῖς πολιτευομένοις τὸ νυνὶ σκαραμάλιον Γ. 41 ν. περὶ τῆς τροφῆς τῆς σφενδόνης Γύγου: Πλάτων μὲν ἐν Πολιτεία φησί, ὡς ὁ Γύγης Λυδὸς μὲν τὸ γένος ἦν, ποιμὴν δὲ τὸ ἐπιτήδευμα, καί ποτε ποιμαίνων ἐν ὄρει εὗρεν ἐν σπηλαίῳ ἵππον χαλκοῦν καὶ τούτου ἐντὸς νεκρὸν ἄνθρωπον, δακτύλιον φοροῦντα, ἐν λαβὼν ἔσχε. καὶ ὅτε μὲν ἐβούλετο ἀφανής γενέσθαι· στρεπτὸς γὰρ ἦν ὁ δακτύλιος· τὴν σφενδόνην έστρεφεν εμφανίζεσθαι δὲ τοῖς παροῦσιν ἐθέλων, ἐν τάξει μένειν εφίει. οὗτός ποτε πρὸς τὰ βασίλεια τῶν Λυδών γενόμενος καὶ στρέψας την σφενδόνην, ἀφανίζεται καὶ εἰτιὼν κτείνει τὸν βασιλέα, καὶ ἔσχεν αὐτοῦ τὴν γυναῖκα. Πλάτων δὲ εἰσφέρει τὸν μῦθον, ὅτι ὁ δίκαιος ἀνήρ, κἂν τοῦ Γύγου λάβοι τὸν δακτύλιον, ὡς μὴ ὁρᾶσθαι, οὐδὲ οὕτω ώφειλεν ἀδικεῖν. δεῖ γὰρ τὸ καλὸν δι' αὐτὸ ἐπιτηδεύεσθαι, καὶ μὴ δι ἄλλο τι. Ηρόδοτος δέ φησι, ὡς ἐπιτροπῇ τῆς δεσποίνης ἀναιρεῖ τὸν ταύτης γαμετην Γύγης. 42 εἰ καὶ πεζοὶ παρὰ Λύδιον ἅρμα ἐδέομεν παροιμία ἐπὶ τῶν ἐρίζειν ἐθελόντων καὶ μὴ κατα λαμβανόντων ὅτι τάχιστα τὰ δύο ἅρματα. εἰ καὶ πεζοὶ οὖν, φησί, ἦμεν, ἀλλ' ὅμως τάχιστα επίσης αθέομεν κατὰ τὸ Λύδιον ἅρμα, εχόμενοι τῶν μαθη μάτων. ἢ ἡμεῖς οἱ λοιποὶ ὡς πεζοί μεν μὴ κατα λαβόντες τὸν Βασίλειον, ὥσπερ Δύδιον δ μὰ τάχιστα τοῖς μαθήμασι φερόμενον. Πέλοψ ο Αυδός άρμα ἔχων ἐξαίρετον πολλοὺς νικήσας προσκαλεῖτο ὡς ἀγῶνα τὸν νικήσαντα τοῦτον ἔχειν τὴν αὐτοῦ θυγατ τέρα. ἡμεῖς τοίνυν παραλύδον ἁρμα ἐθέομεν, ἀντὶ τοῦ ἀπελειπόμεθα, ὡς τοῦ ταχέος ἅρματος διὰ τοῦτο Αυδίου δειχνυμένου. Πολιόνη τις γυνὴ περὶ τὴν Θράκην οἰκοῦσα υἱοὺς ἔσχεν, Ὅταν καὶ Ἐφιάλτην, οἱ κατ' ἐνιαυτὸν τύ ξάνοντο, ὡς ἡ παλαιοτάτη (?) είχε, κατὰ μὲν τὸ μῆκος πήχυν ἕνα, κατὰ δὲ τὸ πλάτος τριπάλαιστον. ὑβρι σταὶ δὲ οὗτοι γεγόνασι καὶ ὑπερήφανοι, και ποτε ἐβουλεύσαντο τὴν Οσσαν ἐπιθεῖναι τῷ ᾿Αθῳ· ὄρη δὲ ταῦτα κατὰ τὴν Θρᾴκην· καὶ δι' αὐτῶν ἀνιέναι εἰς Οι πης λιτευόμενος συναγωγὴ καὶ ἐξήγησις εἰς ὧν εμνήσθη ἱστοριῶν ὁ ἐν ἁγίοις Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς τὸν μέγαν Βασίλειον επιταφίῳ λόγῳ. τα Λύδια, ν. προὐκαλεῖτο εἰς παρὰ Λύδιον. είχε,
col. 907–908page 87 of 98
PG 36:907τὸν Ολυμπον θεοῖς μάχεσθαι, οἷς Ζεὺς ὀργισθείς και ραυνὸν ἐπαφῆκε, καὶ ἀπώλλοντο διὰ τὴν ὑπερηφανίαν. κεραυνωθήσεσθαι τῇ μητρὶ προκεχρησμώδητο. Γ. 45 τ. τάριχος λέγεται πᾶν τὸ παττόμενον ἀλσί καὶ ἰσχνὸν καὶ κατεσκελετευμένον τῶν ἰχθύων καὶ τῶν ἄλλων χρεῶν. Γ. 46 τὸ δὲ μέγιστον τῷ πάντας ἡττᾶσθαι τῆς αὐτοῦ διανοίας: Ισοκράτειον ἐν τῷ πρὸς Νικο κλέα· ἀρχικὸς εἶναι, φησί, βούλοιο μὴ χαλεπότητι, μηδὲ τὸ σφόδρα κολάζειν, ἀλλὰ τῷ πάντας ἡττᾶσθαι τῆς σῆς διανοίας. 50 τ. οὐδὲ δὴ ἐδεήθη) δημοσίου κηρύγματος του, Κράτης Κράτητα Θηβαῖον ἐλευθεροῖ: ὁ Κράτης φιλόσοφος ἦν κυνικός. οὗτος, ώσπερεί με ρίζων ἑαυτὸν εἰς τε τὸν Κράτητα καὶ τὸν περὶ οὗ τὴν φωνὴν ἀφίησιν, ἔφη· ὦ ἄνδρες, ὁ Κράτης, τουτέστιν ἐγώ, τὸν Κράτητα, τουτέστιν ἐμέ, τὸν Θηβαῖον ἐλευ. θεροῖ, ἀντὶ τοῦ, ἐγὼ ἐμαυτὸν ἐλευθερώ. μηδὲ δουλῶσθαι χρήμασι ἡ κτήμασι. ἀφεὶς γὰρ τὴν τοὺς συμπολίτας καὶ τὰ ἑαυτοῦ πάντα, οὕτως τὴν φωνὴν ταύτην ἀφῆκεν. είσω τὰ κάλλη στρέφων: τὰ ἔξω καὶ σωματ τικὰ εἴσω μεταστρέφων κάλλη, ὡς μὴ τὴν ἔξω καλ λύνειν σπεύδειν, ἀλλὰ τὴν ἔνδον καὶ ψυχικὴν φαιδρύνειν ὡραιότητα. Λόγος ια. 62 περιάμματα τὰ κατὰ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς βραχίονας καὶ τοὺς αὐχένας κλωσμάτιά τινα βεβαμμένα καὶ σελήνια μηνίσκων χρύσεα καὶ ἀργύρια ἢ καὶ τῆς εὐτελεστέρας ὕλης, τὰ ἀπὸ τῶν γραϊδίων τοῖς βρέφεσιν ἐπιδεσμούμενα. ἐπάσματα δὲ τὰ ὑπὸ τῶν αὐτῶν τοῖς νηπίοις ἐπαδόμενα, έπιψιθυρίζουσῶν εἰς ἀποτροπιασμὸν καὶ ἅμα ταῖς γλώσσαις ἐπιλιχμου σῶν τὰ μέτωπα καὶ ἀποπτυουσῶν μετὰ τοῦ φυσᾶν ἑκατέρωθεν. 64 τ. μεταποιῇ: μεταπλάττῃ. βάσανός ἐστι καὶ αὕτη: δοκιμασία. 67 ν. εἴ τις ἔστι καὶ κοιλίας κάθαρσις -: μὴ ὡς ἔτυχε, φησὶ δέχεσθαι τὰ διὰ τῶν αἰσθήσεων εἰς τὴν φαντασίαν, καθάπερ είς τινα γαστέρα, πεμπόμενα, ἀλλὰ τῷ διαλογιστικῷ καὶ διανοητικῷ ταῦτα οἷον ἀναπεμπαζομένους καὶ ἀναδιδόντας κατεργάζεσθαι καὶ νοερῶς καταλεαίνειν εἰς πνευματικήν τροφήν. ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τῶν ζώων τῶν τὰς τροφὰς τῷ μηρυκισμῷ ἀναδιδόντων. 69 ν. κεναῖς ἐλπίσιν ἐξαπατώμεθα: οἷά τινες ματαίαις θερμαινόμενοι ἐλπίσιν, ἀπατώμεθα πολλά πις, ἀγνείᾳ τεθαρρηκότες ή τινι ἑτέρᾳ τῶν σεμνοτέρων πολιτεία, μυρίων ἑτέρων ἁμαρτημάτων ὄντες ἀνάπλεοι Λόγος 43. 69 ν. οὐδ᾽ ἔστι σταθμὸς -: ὡς ἐπὶ ζυγού γὰρ καὶ τρυτάνης ἀντιταλαντευόμενος, φησί, ο φίλος καθέλκε πάντα κουφίζων άνω. ἀπώλοντο. "Ολυμπον καί. τό, Ε. μὴ δεδουλῶσθαι διδάσκων. τὴν κτῆσιν τοῖς συμπολίταις. ὑπό. ἐπιλιχμαζουσῶν. 70 ν. θώμεθα ταῖς ἀκοαῖς θύρας. Γ. τ. ταῦτα τῶν σωφρονούντων: τουτέστι τῶν ἐγκρατούντων τοῦ σώματος καὶ τῶν σωματικῶν πάν των ἀφροντιστούντων καὶ οἷον ἀπολυομένων καὶ χω ριζομένων τοῦ σώματος. τοῦτο γὰρ φιλοσοφίας όρος ἀληθής, ὃς καὶ τοῖς ἔξω πρεσβεύεται. ὁ γὰρ τῷ ὄντι φιλόσοφος, κατὰ νοῦν ἀεὶ ἐνεργῶν, τὸν νοῦν καὶ τὴν ψυχὴν ἔξω τῶν σωματικῶν καθιστὰς καὶ μηδεμίαν ποιούμενος ἐπιστροφὴν, ὅ τι μὴ πᾶσα ἀνάγκη, τρό πον τινὰ τοῦ σώματος χωριζόμενος ἀπολύεται. Λόγος ιγ. 71 ν. τὸ ὑπὲρ τὴν δυάδα γενέσθαι· πᾶν τὸ ἔνυλον, εἰ καὶ τὸ ἁπλοῦν ἔχει καὶ μονοειδές, κἂν εἰ πρὸς τὰ παχυμερέστερα οὕτως νομίζηται, ἀλλ᾽ ἐν δυάδι θεωρεῖται. ἔχει γὰρ τὸ ὑλικὸν ὑποκείμενον καὶ τὸ εἶδος, πᾶν γὰρ κτίσμα ἐξ ὕλης καὶ εἴδους. τοῖς οὖν ὑπεραναβάσι πᾶν τὸ ἐν κτίσμασι Θεῷ συγγενέσθαι καὶ τὰ λοιπά. ἢ ὑλικὴν δυάδα, ὁ ἐξ ἧς συζυγίας εἶπε, τὴν τοῦ σώματος παράζευξιν πρὸς τὴν ψυχὴν ἔφη, ὡς ἐντεῦθεν αὐτῇ τοῦ μὴ πρὸς Θεὸν ἀνανεύειν συμβαίνοντος, τῇ σωματικῇ προσπαθείς συνδεδεμένῃ. Γ. 72 ν. πτερωτήν· τὸν ἀλείπτην καὶ οἷον πτε ροῦντα καὶ πρὸς τοὺς ἀγῶνας κουφίζοντα Γ. 73. ταλαντεύεται· ὡς ἐπὶ ταλάντοις καὶ στα θμοῖς σταθμίζεται καὶ ζυγοστατεῖται. Γ. 74 τ. τὸ παρακαλεῖν ἢ ἁπλῶς τὸ καλεῖν σημαίνει, ἢ τὸ προτρέπεσθαι, ἢ παραμυθεῖσθαι καὶ εὐφραίνειν. τὸ γὰρ σύνηθες ἐπὶ τῆς ἱκεσίας ἐνδιαβέβληται. 75 ν. πρύμναν... ἐκρουσάμην· παροιμιώδες τοῦτό φησι. πρύμναν δὲ κρούεσθαί ἐστι τὸ κατὰ τὴν πρώραν καὶ εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἐλαύνοντά τινα, μετα βαλόντα κατά πρύμναν καὶ εἰς τοὺπίσω ἐλαύνειν. προσορμῶντες δὲ μάλιστα τοῦτο ποιοῦσιν. ἀπὸ γοῦν τοῦ ἐκείνους τοῦτον ὑπερείδειν καὶ συνηγορεῖν, μετα βαλεῖν δὲ αἴφνης καὶ εἰς συνηγορίαν Βασιλείου τρα πέσθαι, τοῦτο πρύμναν κρούσασθαι ἔφη. 82 ν. εἴρηται ἀπὸ τοῦ ῥιπίζω ὁ εὐρίπιστος καὶ ταχέως μεταβαλλόμενος. 83. τὸ περιποππύζεσθαι κολακεύεσθαί ἐστι. πεποιημένη γὰρ ἡ φωνὴ ἀπὸ τῶν ἵππων, οὓς διά τι νος ήρεμαίου ψόφου τοῦ διὰ χειλέων ἀκρῶν οἱ ἱπποκόμοι κολακεύουσι Εἰς τὸ ἅγιον πάσχα καὶ τὴν βραδύτητα. Γ. 1 τ. ἀλλήλους περιπτυξώμεθα· τὸ ἀγαπητικὸν καὶ φιλάδελφον καὶ συνδετικὸν πρὸς ὁμόνοιαν ἐν τούτῳ δεικνύοντες. τὸ γὰρ περιπτύσσεσθαι τὸ οἱονεὶ προσφύεσθαι καὶ περιπλέκεσθαι ἀλλήλοις δηλοί. 2 ν. πλάστην· ἠθῶν. διδάσκαλον· δογμάτων. ὥσπερ ἱμάτιόν τι ἀποδύσασθαι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον. 6 ν. δοκεῖ μοι ἀντιδιαστέλλειν τῇ λιθίνῃ καρδίᾳ, τουτέστι τῇ σκληρᾷ καὶ ἀνενδότῳ καὶ ἀντι καθέλκει. ταῦτα 71 ν. πᾶν τὸ ἔνυλον.... θεωρεῖται. εξεγένετο, Γ. ἐξῆς.
col. 909–910page 88 of 98
PG 36:909τυπούσῃ, τὴν σαρκίνην, δ ἐστι τὴν μαλακὴν καὶ ῥᾳδίως νεσθαι πέφυκε. τινὲς γοῦν πρὸς αὐτὸν κορυβαντιώσε ὑπείκουσαν. Λόγος β. τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ ἅγιον πάσχα. Γ. 14 ν. οικονομία... ἐπὶ Θεοῦ ἡ τοῦ οἰκείου μεγέθους εκούσιος συγκατάβασις. Γ. 18 τ. τὸ γυμνὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον τριχῶς ἐξω ἡγεῖται. γυμνὸς γάρ, φησίν, ἦν κατὰ τὴν ἁπλότητα τοῦ τρόπου, οὔπω γὰρ ἡ διπλόη επετηδεύθη καὶ πονηρία Γ. 18 τ. θεούμεθα· θεῖοι καὶ θεοὶ χρηματίζομεν. 30 ν. εἰς φῶς ἅπαντα καὶ τάξιν καὶ εἶδος ἔρ χεται· ὁ τοῦ ἀληθινοῦ κάλλους τῶν ἀρετῶν δη μιουργός, καὶ τὰ ἡμέτερα πλημμελῶς ἰδὼν καὶ ἀτά πτως κινούμενα, εἰς τάξιν αὐτὰ ἐκ τῆς ἀταξίας ἤγαγε. Λόγος γ. τοῦ αὐτοῦ περὶ ἐγκαινίων. 50 ν. Εορτάζομεν δὲ τὰ ἐγκαίνια διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν, ἵνα τὰ καλὰ τῇ μνήμῃ φυλάττηται καὶ μὴ εξίτηλα τῷ χρόνῳ γένηται καὶ τῷ βυθῷ τῆς ἐπιλη σμοσύνης παραῤῥεύσῃ σκοτιζόμενα καὶ καλυπτόμενα. 53: τὴν ἐπέχουσαν τέως ἀτα Τοῦ αὐτοῦ εἰς τοὺς Μακκαβαίους. 94 τὰ ἐπὶ ξυροῦ ἱστάμενα οὐχ ἑδραίαν ἔχουσι τὴν βάσιν, ἀλλ᾽ ἀνέδραστον καὶ ταλαντευομένην έκα τέρωθεν. Λόγος Γ. εἰς τὸν ἅγιον τοῦ Χριστοῦ μάρτυρα Κυπριανόν. Γ. 96 ν. ἔστι δὲ ἐμπόρευμα κυρίως βραχύ τι πυρὸς λείψανον ἐν σποδιᾷ κεκρυμμένον. καταχρηστικῶς δὲ καὶ μεταφορικώς εμπόρευμα λέγεται καὶ τὸ ἐναπομεῖναν ἔν τινι κατάλειμμα μνήμης καὶ σω ζόμενον. Γ. 97 τ. δεύτερον δέ, δ καὶ μέγιστον, τὸ μὴ κατόπιν: δεύτερον δὲ εὐεργετήθημεν, ὅτι καν ὑπερήμεροι, ἀλλ᾽ οὖν συνεστώσης ἔτι τῆς πανηγύ μεως ἤλθομεν, καὶ κατὰ τὴν ἐν τῷ Πλάτωνος Γορ για παροιμίαν οὐ κατόπιν ἑορτῆς ἐδράμομεν. ούπω γὰρ τέλεον παρῆλθεν, ἵνα ὀπίσω αὐτῆς ἔλθωμεν. Λόγος Κ. εἰς τοὺς λόγους καὶ εἰς τὸν ἐξισωτὴν Ιουλιανόν. Γ. 108 τ. μέχρις ἂν τοῖς ποτίμοις: μέχρις ἂν ποτίμῳ λόγῳ οἷον ἀλμυρὰν ἀκοὴν ἀποκλύσωμαι, τοῦτο δὲ τὸ τοῦ Πλάτωνος, τουτέστι ἕως ἂν ἀπονί ψωμαι τὰ Ἑλληνικὰ ἀκούσματα καὶ μαθήματα ἐν τοῖς γλυκέσι καὶ πνευματικοῖς λόγοις καὶ δόγμασι Γ. 109 τ. φθέγξομαι: φθέγξομαι δέ, καθὰ πρὸ ἡμῶν ὁ Προυσαεύς ἔφη Δίων 109 ν.) περὶ Τιμοθέου τοῦ αὐλητοῦ, οὐ μαλακόν αύλημα καὶ ἀνα βεβλημένον, οὐδὲ τῶν πρὸς ἄνεσιν καὶ εὐθυμίαν ἀγόν των, οὐδέ τι τῶν τῆς κιθαρῳδίας ἰδίων καὶ πρὸς ἡδο τὴν ἐπιτετηδευμένων. Λόγος ὄγδοος, τοῦ αὐτοῦ εἰς τὰ ἅγια θεοφάνια είτουν γενέθλια. Γ. 192 ν. μὴ ἀκοὴν καταυλήσωμεν μὴ διὰ τῶν ὤτων διεφθαρμένην μελωδίαν τῶν ψυχῶν καταχεῖν. ἀνελευθερίας γὰρ πάθος καὶ ταπεινότητος ἐκ τοῦ τοιούδε τῆς μουσικῆς είδους ἐγγί πονηρία ν. καὶ ἐκβακχεύονται. ἐκθηλύνει δὲ καὶ χαυνοῖ τὴν ἔσφρησιν ἡ ὀσμὴ τῶν βλαχικῶν μυρών. 123 καλῶς δὲ συνήψε τοῖς κώμοις καὶ ταῖς μέθαις τὰς κοίτας καὶ τὰς ἀσελγείας. ἐκ γὰρ ἐκεί νων αὗται γεννώνται. ὁ γὰρ κωμάζων μεθύει, ὁ δὲ μεθύων πρὸς κοίτην ὁρᾷ, ὁ δὲ (?) ἀσελγαίνει τῷ οίνῳ πρὸς παρανόμους μίξεις καὶ ἡδονὰς ἀνδραποδώδεις ἀναφλεγόμενος. περιττόν, λέγει δέ του καὶ Πλάτων, ὅτι φλυαρία ἐστὶ πᾶν τὸ περιττόν, εἴτε ἐν λόγοις, εἴτε ἐν πράγμασι. 123 ν. Ιστέον δέ, ὅτι ἄγροικος μέν ἐστι ὁ ἐν ἀγροῖς αὐλιζόμενος, ἀγροῖκος δὲ ὁ ἀμαθὴς καὶ ἀπαίδευτος καὶ τὸ ὅλον ἀνόητος 124 Πλάτων ἐν Τιμαίῳ λέγει, ὅτι τὸ ἦν καὶ τὸ ἔσται χρόνου εἰσὶν εἴδη, ἡμεῖς δὲ οὐκ ὀρθῶς ταῦτα φέρομεν εἰς ἀΐδιον οὐσίαν. λέγομεν γάρ, ὡς εἰ ἦν, ἔστι τε καὶ ἔσται. τὸ ἔστι δὲ μόνον κατὰ τὸν ἀληθῆ λόγον προσήκει. ἐκεῖθεν οὖν λαβὼν ὁ θεολόγος τὴν χρήσιν, φησίν, ὅτι τὸ ἦν καὶ ἔσται τοῦ καθ' ἡμᾶς εἰσι χρόνου τμήματα καὶ τῆς ῥευστῆς φύσεως. τῶν γὰρ ἀνθρωπί. νων πραγμάτων ἐν κινήσει καὶ ῥοῇ τυγχανόντων, τοιοῦτος καὶ ὁ χρόνος αὐτῶν γνωρίζεται, τὸ μέν τοι παρο ερχόμενος, τὸ δὲ τι μέλλων, τὸ δὲ ἐνεστὼς αὐτῷ, παν τελῶς ἀθήρατον, πρὶν γνωσθῆναι, διὰ πᾶν οίχεται. ὁ νοῦς, εἰκότως ὡς εἰκὼν Θεοῦ, δέχεται το του θεωρίαν ἀμυδράν καὶ μικράν. Γ. 124 ν. διὰ τί δὲ καὶ ἐννοεῖται τὸ θεῖον καὶ τε λείως οὐ καταλαμβάνεται; ἐμοὶ δοκεῖ, ἵνα διὰ.... Ο τοῦ ποσῶς ὁρᾶσθαι καὶ καταλαμβάνεσθαι ἀμυδρῶς ἄγῃ ἡμᾶς πρὸς ἑαυτά. η 128 Γ. ἦν γυμνὸς ὁ ἄνθρωπος κατὰ τὴν ἁπλός τητα του τρόπου, κατὰ τὴν ἄτεχνον ζωήν καὶ κατὰ τὸ ἀναμφίαστον. ὕστερον γάρ μετὰ τὴν παράβασιν ἡ διπλόη, αἱ τέχναι, τὰ ἄμφια. Γ. 133 ν. ἡ Αίγυπτος ποτὲ μὲν εἰς τὸν ἐνεστῶτα κόσμον λαμβάνεται, ποτὲ δὲ εἰς τὴν σάρκα, ποτὲ δὲ εἰς ἁμαρτίαν, ποτὲ δὲ εἰς ἄγνοιαν, ποτὲ δὲ εἰς τὴν κάκωσιν. λόγος ἔννατος, τοῦ αὐτοῦ ἐπιτάφιος εἰς τὸν μέσ γαν Βασίλειον. 135 παθαινομένης καὶ ἀπολοφυρομένης δια θέσεως ἀναφώνημα τό· ἔμελλεν ἄρα, τουτέστι ἀπέκειτο ἄρα καὶ τοῦτο. Γ. 141 ν. παροιμία δέ ἐστι τὸ ἔξω τοῦ σκοπού βάλλειν, ἐπὶ τῶν ἀποτυγχανόντων, ἐκ μεταφοράς τῶν τοξευόντων καὶ ἀστοχούντων. Γ. 146 τ. ξεναγείται ξενοδοχεῖται. ερεσχολεῖται· ἐριστικῶς ἐρωτᾶται. 146 ν. οὐχ ἁπλοῦν.. κρυπτόν τε καὶ ὑφαλον εοίκασι ταῖς ὑφάλοις πέτραις, αἵτινες ὕδωρ ὀλίγον ἐπι κείμενον ἔχουσαι, κινδύνου παραίτιοι τοῖς πλέουσι για νονται, συντρίβουσαι τὰ προσεγγίζοντα ταύταις πλοῖα. 147 τ. χιτώνες φαιοὶ ἦσαν οἱ τρίβωνες, ὑπὸ φι λοσόφων φορούμενοι. 148 τ. οἱ μὲν γὰρ τῶν σωμάτων: κατὰ ἀγροίκος, ἄγροικος. τι, αὐτοῦ. 484 75 διαπτᾶν, διαπτάν ἀθήρατον δν
col. 911–912page 89 of 98
PG 36:911γὰρ τὸ ὑπὸ Πλάτωνος ῥηθὲν, ὁ μὲν τῶν σωμάτων ἡ ἄριστος· ὁ ἅγιος, τοῦτο δὴ τὸ τοῦ Αἰσχύλου, οὐχὶ ἔμως ρέει ὁμοίως τοῖς τοῦ ἔαρος ἄνθεσιν· ἐπειδὴ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ' εἶναι ἤθελεν, ἔσχατον εἰδὼς δρον καὶ τὸ σῶμα λήγει ἀνθοῦν. ὥσπερ γὰρ τῆς ἀδικίας κατὰ Πλάτωνα, τὸ δοκεῖνδίκαιον εἶναι μὴδντα. ἀναπτούσης τὴν φλόγα όλης δαπανηθείσης, καὶ αὐτὴ Γ. 184 ν. Νώε... κόσμου δευτέρου σπέρματα ἡ φλὸς τῇ ὕλῃ συναπέρχεται καὶ ἀποσβέννυται, οὔ Νῶς δι' εὐτελοῦς ξύλου καὶ ἐλαχίστου σμικρὰ ζώπυρα τως ἐὰν μαρανθῇ τὸ ὑπέκκαυμα τοῦ ἔρωτος, τουτέστι τοῦ τῶν ἀνθρώπων διέσωσε γένους. τὸ κάλλος τοῦ σώματος, οὐχ ὑφίσταται οὐδὲ ὁ πόθος, ἀλλὰ λύεται. ὁ δὲ κατὰ Θεὸν ἔρως ὁ σώφρων ἐπειδὴ ψυχῆς ἐπιθυμεῖ, πράγματος ἀθανατου, διὰ τοῦτο καὶ μόνιμός ἐστι, καὶ ὅσῳ πλέον φαντάζεται καὶ θεωρεί τὸ τῆς ψυχῆς κάλλος καὶ τὴν ἐν ἀρετῇ προκοπήν, τοσούτῳ μᾶλλον συσφίγγει ἑαυτῷ καὶ ἀλλήλοις τοὺς ἐπιθυμοῦντας τῆς αὐτῆς ἀρετῆς. Γ. 149 εἰ τὸ πάντα ἐν πᾶσι κεῖσθαι μὴ πει στέον τοῖς λέγουσιν, ἀλλ' ἡμῖν γε πειστέον, ὡς ἐν ἀλλήλοις καὶ παρ' ἀλλήλοις ἐκείμεθα· τὸ δὲ τὰ πάντα ἐν πᾶσι κεῖσθαι εἶπε μὲν καὶ Ἐμπεδοκλῆς, εἶπε δὲ καὶ 'Αναξαγόρας, πλὴν οὐ μετὰ τῆς αὐτῆς γνώμης ἀμφότεροι, ἀλλ' ὁ μὲν Ἐμπεδοκλῆς περὶ τῶν τεσσάρων εἶπε στοιχείων, ὅτι οὐ μόνον δι ωρισμένα εἰσὶ καὶ καθ' ἑαυτά, ἀλλὰ καὶ ἀλλήλοις μέ μικται. καὶ δῆλον ἐντεῦθεν· πᾶν γὰρ ζῶον τοῖς τέσ σαρσι στοιχείοις ζωογονείται. ὁ δὲ ᾿Αναξαγόρας παλαιὸν εὑρὼν δόγμα, ὅτι οὐδὲν ἐκ τοῦ μηδαμή γίνεται, γένεσιν μὲν ἀνήρει, διάκρισιν δὲ εἰσῆγεν ἀντὶ γενέσεως. ἑλήρει γὰρ ἀλλήλοις μὲν μεμίχθαι ταῦτα, διακρίνεσθαι δὲ αὐξανόμενα. καὶ γὰρ ἐν τῇ αὐτῇ γονῇ καὶ τρίχας εἶναι καὶ ὄνυχας, καὶ φλέβας καὶ ἀρτηρίας, καὶ νεῦρα καὶ ὀστᾶ, καὶ τυγχάνειν μὲν ἀφανῆ διὰ μικρομέρειαν, αὐξανόμενα δὲ κατὰ μικρὸν διακρίνεσθαι. πῶς γὰρ ἄν, φησίν, ἐκ μὴ τρι χὸς γένηται θρίξ, καὶ σάρξ ἐκ μὴ σαρκός; οὐ μόνον δὲ τῶν σωμάτων, ἀλλὰ καὶ τῶν χρωμάτων ταῦτα κατηγόρει. καὶ γὰρ ἐνεῖναι τῷ λευκῷ τὸ μέλαν ἔλεγε, καὶ τῷ λευκῷ τῷ μέλανι. τὸ αὐτὸ δὲ ἐπὶ τῶν ῥοπῶν ἐτίθει, τῷ βαρεῖ τὸ κοῦφον σύμμικτον εἶναι δο ξάζων καὶ τοῦτο αὖθις ἐκείνῳ. ἅτινα πάντα ψευδή ἐστι. πῶς γὰρ τὰ ἐναντία τοῖς ἐναντίοις συνέσονται; Ε. 152 ν. αστρονομίας... τοσοῦτον λαβών, όσον μὴ: ἀστέρων μέν... πλοκὰς καὶ σχήματα, δι' ὧν ἀναιρεῖται ἡ πρόνοια, καὶ γένεσιν καὶ εἱμαρμένην, καὶ τὰ ἀποτελεσματικὰ καὶ τὸ τῇ φορᾷ τῶν άστρων διδόναι τὰ ὄντα καὶ τὰ γινόμενα δια έπτυσε. τὸ δὲ εἰδέναι, πῶς γίνονται αἱ τῶν τεσσάρων ὡρῶν ἐναλλαγαὶ διὰ τῆς τεταγμένης τῶν φωστήρων κινήσεως, καὶ τὸ διὰ τῆς ἁρμονίας τῶν οὐρανίων 185 ν. κατὰ τὸν Ἑβραῖον Φίλωνα, οὐκ ἔστιν ἀρτίπους ἡ ἐν θνητῷ τῷ σώματι ἀρετή, ἀλλὰ παρα πλήσιόν τι πάσχουσα νάρκῃ, μικρὸν ὅσον ὑποχωλαί νει. ἐνάρκησε γάρ, φησί, τὸ πλάτος τοῦ μηροῦ καὶ ἐπέσκαζε ὁ δὲ μηρὸς γενέσεως σύμβολον, ἐπεὶ τὸ παιδοποιὸν μόριον περὶ τὸν μηρόν ἐστι. 194 ὅταν προσφέρωμεν αὐτοῖς, ὅτι ὁ θεὸς αὐτῶν ὁ Κρόνος κατέπινε τοὺς παῖδας αὐτοῦ, φασὶν ὅτι ἄλλο τί ἐστι τὸ δι᾽ ὑπονοίας δηλούμενον Γ. 201 ν. οὐ γὰρ τὰ αὐτὰ φθέγξομαι μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν αὐτῶν· κατὰ... τὸν Πλάτωνα, τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν φθέγξομαι, τουτέστι τὰ αὐτὰ ῥήματα καὶ νοήματα περὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων. Λόγος ενδέκατος, τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ ἅγιον βά πτισμα. 224 ἕως εὐχῆς πρόκειται προθεσμία καὶ ασχολίας τιμιωτέρα· ὁ καιρὸς ὁ πρὸ τῆς μεταλήψεως τῆς μυστικῆς τραπέζης... ἐστὶν οὐ γαμικῆς μόνον ὁμιλίας, ἀλλὰ καὶ ἀσχολίας ὑπέρτερος κατά τὸν Πίνδαρον, τουτέστι καὶ προτιμότερος καὶ τιμιώτερος πάσης άλλης φροντίδος καὶ ἐργασίας. 233 ν. τῶν ἀπειροκάλων· τουτέστι τῶν φιλο δόξων, τῶν ἀπείρων τοῦ καλοῦ, τουτέστι τῆς ταπεινώσεως, καὶ τῶν ἀμέτρως καλυνομένων 234 ν. τοιούτους λόγους χαίρειν εάσαντες τῆς δημώδους παροιμίας ἐστὶν ὁ λόγος. οἱ γὰρ παλαιοὶ τοῖς μισουμένοις ἀπαντώντες, τὸ χαίρειν μόνον ἐπιλέγοντες παρέτρεχον. ἐδήλου δὲ τὸ χαίρειν τουτί τὸ οιμώζειν, κατ' ἀντίφρασιν. Λόγος δωδέκατος 249 λέγει δέ που καὶ Θεόγνις ὁ ποιητής, ότι πιστὸς ἀνὴρ χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ ἀντερίσασθαι ἄξιος. Λόγος ιδ. 279 ν. ἔστι δὲ κάμπη μὲν καὶ ἀκρὶς καὶ βροῦ χος ζωύφια, ερυσίβη δὲ ὡς κονιορτώδης φθορὰ σίτου. Γ. 293 ν. ποππυσμὸς.. ποιά τίς ἐστι τῶν ἱππο κόμων φωνή, πεποιημένη προς κολακείαν τῶν σκιρτώντων ίππων. Λόγος 18. 300 τῆξαι φιλονεικώ... πράξεων· τοσοῦ τὸν Δημιουργὸν θαυμάσαι, καὶ τὸ συμμέτρως τὰ ἀπ' τον οὖν ἀνθεκτέον τοῦ σώματος, όσον, φησὶ Πλάτων, αὐτῶν σημεῖα περιεργάζεσθαι, ἐπομβρίαν δηλοῦντα ἢ αὐχμοὺς ἢ πνευμάτων κινήσεις ή τι τοιοῦτον, οὐκ ἀπώσατο, ἀλλὰ προσεδέξατο. 153 τὸ τοῦ σώματος ἀσθενὲς καὶ ἡ νοσοκομία οὐ μικρὸν εἰς φιλοσοφίαν δοκεῖ τῷ Πλάτωνι, Γ. 161 τ. ἔτνος δέ ἐστι τὸ συγκοπὸν καὶ σχισθεν όσπριον, οἷον κύαμος ή τι τοιοῦτον 176 ν. εἶναι γάρ, οὐ δοκεῖν ἐσπούδαζεν λέγει, ν. μὴ ὄντος και. γένοιτο. προφέρωμεν, υπηρεσίαν φιλοσοφίᾳ κτωμένους, ἐοικότα λέγων το Παύλῳ, ὃς παραινεί, μηδεμίαν ἔχειν τοῦ σώματος πρόνοιαν εἰς ἐπιθυμιῶν ἀφορμήν δπερ τῆξαι θέλω, ἵνα μὴ ὡς ἐν βορβόρῳ ταῖς ἡδοναῖς αὐτοῦ καταῤῥύπτωμαι, ἢ ὡς φησιν ὁ Πυθα γόρας, ἵνα μὴ χαλεπώτερον ἐμαυτῷ κατασκευάσω τὸ δεσμωτήριον. 306 περιττός οι βλαχικός. καλλυνομένων. καταῤῥυπώμαι
col. 913–914page 90 of 98
PG 36:913318 εἰ μὲν οὐδὲν ἔστι σοι σύντριμμα οὐδὲ κῆς μώλωψ· τοῦ Ἡσαίου... ἐστὶ καὶ τό· οὔτε τραῦμα, οὔτε μώλων, ούτε πληγή φλεγμαίνουσα. ἔστι δὲ τραῦμα μὲν λύσις τῆς τοῦ σώματος συνεχείας, κατὰ μικρόν τι μέρος τῆς συναφείας διακοπείσης, μώλωψ δὲ ἴχνος πληγῆς ὑφαιμῶν, θλασθέντος τοῦ σώματος ἐκ τῆς ἀντιτυπίας του πλήξαντος, φλεγμονὴ δὲ ὄγκος πυρώδης, συῤῥυέντων ἐπὶ τὸ ἀσθενῆσαν μέρος τῶν ὑγρῶν καὶ τῇ παρὰ φύσιν θερμασία φλεγόντων τὸ πεπονθός. ταῦτα δὲ πάθη σώματος ὄντα, εἰς ψυχήν μεταφέρει τροπολογῶν ὁ θεολόγος, καὶ τραῦμα μὲν ἴπως λέγει τὰς πρὸς ἀλλήλους διαφορὰς καὶ μάχας καὶ τὰ ἐντεῦθεν σχίσματα, μώλωπα δὲ τὴν ὕπουλον καρδίαν, καὶ φλεγμονὴν τὴν ἐξ ἀλόγου οιήσεως ἔπαρσιν. Λόγος Γ. Γ. 329 τ. σφακελισμὸς δὲ καλεῖται ἡ θλίψις τοῦ ἐγκεφάλου μετὰ φλεγμονῆς, πύρωσις δὲ ἡ παρὰ φύσιν θερμασία, εἴτουν ὁ πυρετός Λόγος δ. ἔστιν οὖν κότινος, μῆλα, πίτυς, σέλινα. Λόγος ζ. Γ. 50 ν. ἡ τοῦ ἴσως ἐνδοίασις τοῦ ἠθικοῦ λόγου πέφυκε. τὸ δὲ φαῦλον ὁμώνυμος ἐστι φωνή, εἰς πολλὰς σημασίας διαιρουμένη, λέγεται γὰρ φαῦλον τὸ ἁπλοῦν, ὡς Εὐριπίδης· φαῦλος, ἄκομψος, τὸ και κόν, ὡς Πλάτων ἐν τῷ Περὶ ψυχῆς φαῦλον πραγμα ἔφη. λέγεται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ τυχόντος, ὡς παρὰ τῷ αὐτῷ πρᾶγμα δ' ἔσται, ὡς ἔοικεν, οὐ φαῦλον, οὐδεμιᾶς δεόμενον ἀρετῆς, καὶ ἐπὶ τοῦ μοχθηροῦ, ὡς δοῦλοι δεσπόταις, καὶ ἐπὶ τῶν μεγάλων Σοφοκλῆς· εἰ με πρὸς ὢν τὰ φαῦλα νικήσας ἔχω. καὶ ἐπὶ τοῦ ῥᾳ δίου· καὶ φαῦλον ἴσως αὐτοῖς προστάξομεν. είρη ται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ εὐτελοῦς εἰ δ' οὖν ἐλλειπτικῶς εἴρηται τοῦτο, ὡς λείποντος ὅλου κώλου τοῦ προκειμένου. - ῥητορικαί οὖν εἰσιν αὗται συντάξεις, ὡς τό· ἀμέλει, ὡς τό εἶεν, ὡς τό· μὲν οὖν γε. εἰσὶ γὰρ ταῦτα συνταγμα τικὰ ἐπιῤῥήματα, ἀντὶ λόγων ὁλοκλήρων κείμενα. 51 ἀποκλύσωμαι τοῖς πρὸς πόσιν ἐπιτηδείοις 22 τ. φαρμάσσειν· — γοητεύειν τῷ γλυκεῖ τῆς ἤτοι τοῖς τοῦ Γρηγορίου ἠθέσι λόγοις καὶ πνευματι προσλαλιᾶς. κοῖς τὸ ἀλμυρὸν καὶ ἀηδὲς τῆς Ἑλληνικῆς παιδείας. Λόγος θ. 23 ν. χθὲς ἦσθα θεατρικός, σήμερον φάνηθι θεωρητικός· ἐπὶ θεωρίᾳ ἀσχολούμενος εἴτουν νοερῶς ἐνεργῶν. τοῦτο γὰρ ἐστι θεωρία. ἐξ οὗ καὶ θεωρητικὴ φιλοσοφία λέγεται ἡ νῷ μόνῳ ἐνεργουμένη. 25 τ. νῦν αἰγιαλοῖς μὲν κύματα σπένδεται σπένδεται, φιλιοῦται τοῖς αἰγιαλοῖς τὰ θαλάττια κύσ ματα, αψοφητί τούτοις προσπαίζοντα. ἡλίῳ τὸ νέφος σπένδεται τῷ μὴ ἐπιλυγάζειν 51 τυποῦσθαι δὲ τὸ ἡγεμονικὸν ἔφη, οἷον οθ λόγους ἀκοῦον, ἀλλὰ τύπους, ὡς ἐν κηρῷ γραφίδος ἐν διανοίᾳ, τῶν λεκτέων καὶ πρακτέων ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος δεχόμενον. Γ. 32 ν. συκάμινα κνίζοντα· τὸ κατατέμνεσθαι κνίζεσθαι λαμβάνεται. ταύτῃ Υπερείδης ἐχρήσατο τῇ λέξει. Λόγος 8 Γ. 55 ν. εἰ μή τι τολμητέον καὶ μείζον· είληπται δὲ τό· εἰ μή τι, καὶ ἀντὶ τοῦ πλήν. οὕτω Πλάτων ἐν τῷ ᾿Αλκιβιάδει ἐχρήσατο. ἐπίδοσις ή αὔξησις, ἡ πρὸς τὸ καλὸν προ κοπὴ καὶ προσθήκη λέγεται. Γ. 38 ν. μεταίχμιον δὲ λέγεται ὁ μεταξύ δύο φαλάγγων τόπος, ἀπὸ τῆς αἰχμῆς παρωνομασμένος. Ο Γ. 50 ὁ κότινος στεφανός ἐστι ἀπὸ ἀγριελαίας διδόμενος ἐν τῇ Ὀλυμπίᾳ. τὰ μῆλα δὲ ἐν τοῖς Πυθίοις ἐδίδοτο, ἃ οἱ Δελφοὶ τῷ Ἀπόλλωνι ἦγον. ἡ δὲ πίτυς ἐν τοῖς Ἰσθμίοις γέρας ἦν, ἅπερ Ισθμια τῷ Ποσειδώνι ἦγον οἱ Κορίνθιοι ἐν τῷ Ἰσθμῷ. ὕστερον δὲ σέλινα ἐν αὐτῷ ἐδίδοτο τῷ Ἰσθμῷ τῆς Κορίνθου, τὰ δὲ σέ λινα ἆθλος ἐν τοῖς Νεμείοις ἐδίδοτο, & Νέμεα ἦγον οι Νεμεάται τῷ Ἡρακλεῖ ἐν τῇ Νεμέᾳ τῆς Αργολι επιλυγάζειν τί δὲ τ. τί δαὶ ἔστιν ν. φαύλον, 67 τ. ἐπ' οὐδενὸς... οὐκ ἔστιν, ἐν ᾧτινε οὐχὶ· — τουτέστιν ἐν πᾶσι τοῖς κατορθώμασιν ἁπάντων ἀνθρώπων ἐκράτει ὁ μέγας Βασίλειος -, ἡ δὲ παράλληλος τῶν ἀποφάσεων θέσις ούχ, ώς τινες, περιττή, ἀλλὰ κάλλους ἐργαστική ἐστι. Δημοσθένης ἐν τῷ κατὰ ᾿Αριστοκράτους· οὐδ᾽ ἔστιν οὐδείς, ἀντὶ τοῦ, οὐδεὶς ἐστι· καὶ οὐχ ἁπλῶς ἡ δευτέρα ως περιττή είληπται, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ βεβαιώσει ἀρνήσεως ἡ παρ ἀλληλος χρήσις ἐστὶ καὶ ἐπιτάσει τῶν ὑποκειμέν νων· κὰν τῷ περὶ στεφάνου· οὔτε γὰρ, εἰς τὴν πόλιν εἰσελθόντων, οὐδεὶς οὐδὲν οὐδὲ ἀδίκως ὑμῖν ἐνεκάλεσεν. τέσσαρα οὖν ἀντὶ τοῦ ἑνός. κἀνταῦθα οὖν μετὰ κάλλους ἐπίτασιν σημαίνουσι τοῦ λεγομένου. Γ. 72. ἐγκύκλιον παίδευσιν φασι καὶ τὴν καθόλου εἶναι, οἷον γραμματικήν, ρητορικήν, φιλοσοφίαν καὶ μαθηματικὴν καὶ πᾶσαν, ὡς ἔπος εἰπεῖν, τέχνην καὶ ἐπιστήμην, καθ᾽ ἂς, ὥσπερ διά τινος κύκλου, δεῖ τὸν σοφὸν περιιέναι. φασὶ δὲ καὶ ἰδικῶς ἐγκύκλιον τὴν ποιητικήν. περὶ ῆς καὶ Πρόκλος ὁ Πλατωνικὸς ἐν μονο βίβλῳ περὶ κύκλου ἐπιγραμένῃ τὰς τῶν ποιητῶν διέξεισι ἀρετὰς καὶ τὰ ἴδια. καὶ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ λογική τάδε φησι· τὰ ἔπη κύκλος, καθὸ πᾶσα ποίησις περὶ τοὺς αὐτοὺς μύθους καταγίνεται, καὶ περὶ τὰς αὐτὰς ἱστορίας ὥσπερ διά τινος περιάγεται κύκλου. Γ. 84 τ. ἔτνος· εἶδος οσπρίου. οἱ μὲν κύαμον, οἱ δὲ τὸ καλούμενον πισσάριον, οἱ δὲ ἔψημα ἀθηρῶδες ἀφ᾽ οὗ καὶ ἀθήρα κάθαρμα, ἔνθεν ἐτνήρυσις παρ' Αριστοφάνει. οὕτως Διογενιανός. Γ. 89 ν. εἶεν· ταῦτα μὲν οὕτως. ἡ ἐκ προσωδίας καὶ τοῦ πνεύματος καὶ τὰ τῆς σημασίας έσται κα αὗται αι. ἐπιγεγραμμένῃ. ἀθηρῶδες, καὶ ἀθάρα κάθαρμα τοῦτο γὰρ διασυρόμενον (1. δασυνόμ.) ση μαίνει. ἀφ' οὗ καὶ ἀθήρα. ἔνθεν καὶ ἐτνήρυσις παρὰ Αριστοφάνει. Ετνος οὖν τὸ ἐριχθέν (Ι. ἐρειχθέν καὶ συγκοπὶν ὅσπριον, ἀπὸ τοῦ ἐρείκω τὸ σχίζω. ν. έτνος,

Indices

col. 915–916page 91 of 98
PG 36:915νερά, τοῦ γὰρ πρώτου ε ψιλουμένου καὶ περισπωμένου, τοῦ δὲ δευτέρου δασυνομένου· οὕτως γὰρ καὶ οἱ τεχνικοί προσάγουσι καὶ τὰ ἀκριβῆ δείκνυσι τῶν ἀντι γράφων· ἔσται τὸ δηλούμενον ἀντὶ τοῦ ὑπάρχει ἐν τῶν εἰρημένων 204 45 ὑπάρχει ἐν, φησί, τοῦτο τὸ εἰρημένον]. παρατηρητέον γάρ, ώς 204 ἐπίῤῥημα ἂν συντακτικὸν καὶ περιοριστικόν] οὐκ ἐπὶ ἀναπαύσει τελείου λόγου, ἀλλ' ὅτι 204. ὁ εἷον σύνδεσμος] καὶ ἕτερον 204. τι] ἐπιφέρε και λέγον 204. ἐπιφέρων ἐπιλέγεται]. ἐν ἀρχῇ δὲ λόγου εὑρισκόμενον ἀντὶ παρακελεύσεως εἴρηται, ὁμοίως τῷ ἄγε, ἴσως ἀντὶ τοῦ· εία, κατὰ τροπὴν τοῦ α εἰς τ, ὡς· ἔνεκα, ἕνεκεν. Γ. 96 τὸν ἀνδρεῖον καλέσαι θρασὺν: κατὰ μὲν τὸ πρόχειρον τὸ ἐγγίζειν καὶ τὸ παρομοιοῦσθαι νοεῖται ἁπλῶς παραπεπηγέναι ). [ 402: ὡς ἐντεῦθεν ὑπονοεῖσθα τὸν μὲν φρόνιμον πανούργον, τὸν δὲ σώφρονα ἠλίθιον, δειλὸν τὸν προμηθῆ, θρασὺν τὸν ἀνδρεῖον, τὸν οἶκον νομικὸν φειδωλόν, τὸν ἐλεύθερον ἄσωτον.] καὶ ἄλλως 88 παραπεπηγέναι λέγεται ταῦτα, καθό, ὥσπερ ἐγκεντρίδες φυτῶν ἐν τῇ αὐτῇ ρίζῃ καὶ τῷ αὐτῷ στελέχει διάφοροι, εμπεπήγασι ἐν τῷ αὐτῷ γένει, λέγω τῇ ποιότητι, αἵ τε κακίαι καὶ αἱ ἀρεταὶ πεφυκυίαι Λόγος ια. Γ. 125 τ. κώμος· ἡ μέθη καὶ ἡ ἀπὸ μέθης ἀσέλ γεια καὶ ᾠδὴ πορνικὴ καὶ τὸ κοίμημα. Λόγος ιγ. Γ. 162 ν. ἡμῶν ἔκαστος οὐ κυρίως εις λεχθείη άνο πῶς γάρ; καὶ τῷ σώματι πολλοί τινες, καὶ τῇ ψυχῇ οὐχ ἁπλοῖ, ἀλλὰ ποικίλοι τινὲς καὶ πολλοὶ ταῖς γνώ μαις καὶ ταῖς ὁρμαῖς εὑρισκόμενοι. 167 εἴσω συννενευκότας· εἴσω συννεύειν ἐστὶ τὸ κατὰ διάνοιαν νοερῶς ἐνεργεῖν, σύννουν ἑαυτῷ προσέχοντα καὶ τῷ νοὶ μὴ πρὸς ἄλλο τι πτοού μενον τῶν ἐκτός. ἔχω τὸ ἐπιτίμιον· ἀλλαχοῦ τὸ ἐπίτιμον εὗρον, ὅπερ ἐστὶ τὸ μὴ ἄτιμον. οὕτω καὶ ὁ ῥήτωρ ἀφίησι τῷ Μενεκράτει τὴν καταδίκην· καὶ ἤδη ἐπίσ τιμος β' ἐπιτιμία δὲ ἡ εὐπορία ἢ ἡ μὴ ἀτιμία λέγεται. καὶ ἀλλαχοῦ ὁ αὐτός· ὁσάκις αὐτὸς κινδυνεύοντα περὶ τῆς πατρίδος καὶ τῆς ἐπιτιμίας καὶ τοῦ βίου πάντα διεσώσατο. Λόγος ι.: "Ανδρες -). 171 ὦ πῶς συνεζύγην: ή νοερά ψυχή διαποροῦσα δὴ ἅμα καὶ ἀσχάλλουσα ταῦτα διέξεισιν. 177 ὥσπερ ἐν παιδιᾷ ψήφων· περὶ τούτων καὶ ἀλλαχοῦ εἶπε, ψήφοις παίζειν τὴν ὄψιν. ἔστι γὰρ καὶ τοιαύτη ματαιότης, ὡς ψήφους τινάς δεικνύναι τοὺς θαυματοποιούς, καὶ φαίνεσθαι μὲν τόσα έρευ νωμένους τὰ δὲ μὴ τοσαῦτα καταλαμβάνεσθαι, οὐ γοητείᾳ τυχόν, ἀλλὰ ταχύτητι τοῦ χρωμένου ἀπο πλανῶντος τὴν αἴσθησιν. καὶ ὥσπερ ἐν τῷ παιγνίῳ τῶν ψήφων πολὺ τὸ μάταιον ἔχοντες καὶ τὴν ταχεῖαν ἀπὸ τῆσδε πρὸς τήνδε την ψήφον μεταβαλόν καὶ ἀποπλάνησιν τῆς ὄψεως, οὕτω καὶ τὰ ρευστὰ καὶ πρόσκαιρα ταῦτα ἄλλοτ᾽ εἰς ἄλλους μεταῤῥιπτεί ται καὶ μετατίθεται μετὰ καὶ τοῦ ἔχειν τὸ μάταιον ἄφατον, ὥσπερ αἱ ψήφοι, καὶ τὴν τῆς αἰσθήσεως πλάνην καὶ ὄψεως. Γ. 145 ν. ἐνταῦθα μοι τὰ δράματα· ἤτοι τὰ περὶ τὴν ὑπόθεσιν πράγματα συνέβη, καὶ τὰ δεινὰ συνέ πεσε. τῶν γὰρ ποιημάτων τὰς ἐν ταῖς ὑποθέσεσι συμφοράς τε καὶ κινδύνους καὶ θανάτους περιέχοντα & δράματα εκάλουν. Γ. 150 τοῦτο... κόθορνος· τοῦτο )... κόθορνον (καλεῖ), ὡς ἐπαμφοτερίζον κατὰ τὸν νοῦν —. κόθορνος... Υποδήματος τι είδος πλατύ, ἀμφοτέρως ἐφαρμόζον τοῖς ποαί. Γ. 152 ν. 2 - ἐχαρίζοντο: γρ. ρανί ζοντο ἢ ἐαρίζοντο )· ὡς ἀπὸ ἐράνου συντελούμενα προσεφέροντο, ἢ ἐαρίζοντο, ὥς τινα ἐαρινὰ κομί ζοντες ἄνθη, ἢ καὶ ἀνθέων συνεπιβαλλομένων. Ε. 153 ν. τὸ τῆς ἀνδρίας φιλότιμον· ἐπὶ ἀγαθοῦ ἐνταῦθα τὸ φιλότιμον είληπται. τὴν γὰρ ἐπίδειξιν τῆς καρτερίας καὶ τὴν ὑπὲρ ἀρετῆς τιμὴν σημαίνει. Λόγος ιδ. Γ. 160 ν. περὶ τῶν ἐξ Ἰουδαίων πιστευσάντων εἰς Χριστὸν ποιεῖται τὸν λόγον. οἷς ἀπαρχὴ γεγόνασιν οἱ θεσπέσιοι μαθηταί, ἀπρὶς τῆς εἰς Χριστὸν ἀγάπης ἐχόμενοι. 161 τὰ σχολῇ ἀντὶ τοῦ μόλις καὶ δυσχερῶς ἡ βραδέως, ἢ ἀντὶ τοῦ οὐδαμοῦ ἐκληπτέον. τά. οὐδαμῶς. σύννουν 182 ν κερδῷον οἱ Ἕλληνες τὸν Ἑρμῆν προσ αγορεύοσιν, ὡς κέρδους ποιητικόν. ἢ διὰ τὸ κερδαλέον καὶ ἐντρεχὲς αὐτοῦ ἐπὶ τῇ κλεπτικῇ οὕτω κεκλῆσθαι νομίζω. τὴν γὰρ ἐντρέχειαν κέρδος ὠνό μαζον οἱ παλαιοί. Λόγος εξ.: 7-) Γ. 188 τ. μυδῶσιν νεκροῖς τὰ ἔνδον σεσήπασιν ἐστὶ δὲ δευτέρας συζυγίας τῶν περισπωμένων, καὶ σημαίνει τὸ οἰδαίνειν καὶ φυσᾶσθαι καὶ ὀγκοῦσθαι. οἰδαίνουσι γὰρ καὶ οἱ τάφοι καὶ μυδῶσι τοῖς νε κροῖς κατὰ τὰ ἔνδοθεν. 193 ἡ σῆψις του μυελού σφακελισμός λέγε ται, καὶ τὸ ῥῆμα· ἐσφακέλισε τὸ ὀστέον, ἀντὶ τοῦ, ὁ ἐντὸς τοῦ ὀστέου μυελὸς ἐσάπη. γίνεται δὲ ἐκ τοῦ σφακελισμοῦ σπασμός. λέγεται δὲ σφάκελος καὶ ὁ μέσος τῆς χειρὸς δάκτυλος, σφάκελος καὶ ὁ λεγό μενος σφυγμὸς καὶ παλμός Γ. 194 ν. μὴ μόνον τὴν κακίαν ἀμεταστρεπτί φεύγωμεν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀρετῆς νεανικῶς ἀντεχώμεθα. (β) τάδε. ἔχοντι, μεταβολήν. εἰς ἄλλα. ἀμεταστρεπτὶ, 25 89.
col. 917–918page 92 of 98

INDEX I, AUCTORUM QUI IN ELIAE COMMENTARIIS EXCITANTUR. Aeschines. Fol. 149 v. m. Aetins. 168 r. s. 191 v. s. (Add.) Alexander Aphrodisius. 86 v. s. Anaxagoras. 153 r. m. Anomæi, vid. Eunomiani. Apollinarius, 145 r. p. m. (Add.) 191 r. i. (Add.) Apostoli. 182 r. m. 199 r. i. 199 v. s. Apostolus, vid. S. Paulus. Aristides. 358 r. m. Aristoteles. 7 r. m. 11 v. m. 21 v. m. 21 v. i. 47 v. s. 47 v. m. (Add.) 55 v. i. 56 v. s. 86 r. i. (Add.) 98 r. m. 99 v. i. 105 r. s. (Add.) 155 r. m. 158 r. s. 162 r. s. 163 v. s. (v. annot. fol. 153 r. m.) 168 r. m. 195 v. i. 218 r. i. 241 v. m. 216 r. s. 256 r. m. 265 r. i. 275 r. m. 507 r. s. Arius et Ariani. 68 r. m. v. m. 155 v. m. 154 r. s. 191 r. i. (Add) 257 r. m. 297 v. m. 302 r. i. S. Athanasius. 95 r. m. (Add.) 178 v. s. 288 v. i. S. Basilius Magnus. 27 v. s. 51 r. s. 51 v. m. 52 r. s. 52 v. i. 53 r. s. 57 r. s. 87 r. i. 91 r. i. 96 r. s. (sexies) 98 r. i. 104 r. m. 107 r. m. 118 r. i. 127 v. m. 131 r. m. 156 r. s. 138 r. m. 150 r. i. 151 v. m. 167 v. s. 169 r. m. 178 v. s. 179 r. s. 218 v. m. 226 r. s. 505 v. m. 308 v. m. Basilius, Scholiastes S. Gregorii Naz. 2 (absq. num.) r. Bryso. 171 r. m. Chilo. 211 v. m. 216 r. i. Chrysippus 214 v. s. (Add.) Clemens Romanus. 5 v. s. 185 r. m. Comici. 157 r. m. Cynici. 12 r. s. S. Cyrillus 250 v. m. (Add.) Davides, Eliæ etiam Propheta. 22 r. i. 26 v. s. 113 r. m. 153 r. m. 170 r. m. 176 v. s. 259 v. m. 217 r. m. 254 r. s. 314 r. i. 562 v. s. Vid. etiam Psalmistes. Democritus. 12 v. m. (Add.) 212 v. m. 514 v. m. Demosthenes. 78 v. m. 178 r. i. 214 v. s. 244 r. s. 273 v. i. 304 v. m. 354 r. m. Deuteronomium. 28 r. s. 140 v. m. 182 r. m. Dionysius Areopagita. 17 r. s. 18 r. m. 28 r. m. 61 r. i. 61 v. s. 61 v. m. 106 v. i. 139 v. med. 142 v. m. 162 v. ante med. 162 v. i. 184 v. s. 194 r. m. 218 r. i. Elias apocryphus 18 v. s. (Add) Elias Cretensis, de seipso loquens. 2 (absque num.)r 26 r. s. Epicurus. 79 v. m. Eratosthenes. 52 r. i. Esaias. 37 v. m. 118 r. i. 193 v. i. 255 v. m. Euclides 50 v. i. (Add.) Eunomius et Eunomiani, qui et Anomœi. 1 r. s. (Add.) 7 v. m. 23 r. m. 24 r. i. 24 v. i. 78 r. m. 92 r. m. 93 v. m. 97 v. s. v. i. 98 v. m. 103 v. m. 104 r. i. 118 v. s. 119 v. s. 119 v. i. 149 r. ante med. (bis.) 154 r. s. 167 v. s. 168 r. s. 191 v. s. (Add.) 211 r. i. 279 v. i. Eutyches 128 v. i. (Add.) Evangelistes, vid. S. Joannes. Ezechiel. 57 v. m. Galenus. 47 v. m. (Add.) S. Gregorius Nazianzenus, Eliæ etiam Theologus, locis extra seriem tractatis. 63 r. m. 177 v. s. 178 v. i. 179 r. s. 197 v. s. 219 v. m. 354 r. m. S.Gregorius Thaumaturgus 176 r. i. (Add.) 179 v. i. (Add.) Gregorius, Scholiastes S. Gregorii Naz. 2 (absq.) n. r. Hæretici 125 v. m. 125 v. i. 127 v. m. 167 v. m. Heliodorus. 354 r. m. Hermes Trismegistus, 17 v. s. (Add.) 153 r. m. 163 v. s. (v. annot. fol. 153 r. m.) Hermogenes. 25 r. m. 98 v. m. 250 v. m. Hermotimus Clazomenius. 153 r. m. Hero. 12 r. m. (Add.) Herodotus. 357 r. m. Hesiodus. 31 v. i. (Add.) Homerus. 31 r. 1. (Add.) 51 r. m. (Add.) 82 v. i. (Add.) 163 r. post med. 163 v. m. (Add.) 163 v. s. (v. annot. f. 155 r. m) 163 v. m. 272 v. s. Jamblichus. 167 v. s. Jeremias. 9 r. s. 62 v. i. 170 r. m, Jesus Siracides. 156 v. m. S. Joannes, Eliæ etiam Evangelistes. 126 v. m. 130 v. i. 131 r. m. 142 r. i. 142 v. m. 151 v. s. 176 v. i 183 v. m. 208 v. s. 229 v. m. 332 v. i. S. Joannes Chrysostomus. 201 v. 1. 218 v. m. S. Joannes Climacus. 351 r. s. S. Joannes Damascenus. 17 r. m. 157 v. m. 249 v. s. Jobus. 25 v. i. 80 r. i. Josephus 244 r. p: m. (Add.) Latini. 175 r. i. S. Lucas. 154 v. m. 335 v. S. Macedoniant. 149 r. ante med. 167 v. s. 168 r. s. 191 r.s. (Add.) 211 r. i. Manes et Manichæi. 89 r. m. (Add.) 136 r. i. 302 r.s. (Adl.) Marcellus Ancyr. 191 r. i. (Add.) Marcion et Marcionitæ, 155 v. i. (Add.) 156 r. s. 302 v. i. (Add.) S. Marcus. 157 r. m. S. Matthæus. 25 v. s. 56 r. s. 332 v. i. S. Maximus. 19 r. s. 38 v. m. 39 r. i. 90 r. i. 187 r. i. Montanus. 302 r. s. (Add.) Musici. 49 v. m. Nauatus. 302 r. m. (Add.) Novum Feedus. 173 v. m. Oppianus. 32 v. i. 54 r. i. 54 v. 8. Origenes 125 v. 1. (et Add.) Orpheus. 11 r. m. (Add.) 163 r. post med. (v. annet. et Add.) 163 v. s. (v. annot. f. 153 r. m.). Pagani. 7 v. m. 30 r. i. 30 x. s. 33 r. m. 140 r. s. 167 v. s. SS. Patres Ecclesiæ. 69 v. m. 143 v. s. S. Paulus, Eliæ etiam Apostolus 8 v. m. 25 v. i. 40 1. m. 63 v. 66 v. s. m. 97 r. m. 106 v. i. 107 r. i. 142 v. m. 148 r. s. 153 r. m. 178 v. s. 179 r. s. 182 r. i. 201 v. m. 202 r. s. 204 v. s. 204 v. post med. 220 v. s. 508 v. m. 316 v. i. 323 r. i. S. Petrus. 185 r. m. 358 v. m. Philosophi pagani. 69 v. m. 279 r. 1. Photinus. 191 r. i. (Add.) Physici. 55 v. i. 57 r. s. Plato. 4 r. s. 11 r. i. (ter). 11 r. f. (Add.) 14 r. m. 17 v. s. (Add.) 20 v. m. 25 v. s. 57 r. m. 58 r. m. 77 v. m. 78 r. m. 85 v. m. 86 r. i. (Add.) 89 r. m. (Add.) 91 v. m. 91 v. i. 140 v. m. 153 r. m. 157 r. m. 159 r. s. 162 r. s. 165 v. s. (v. annot. f. 153 r. m.) 168 r. m. 214 v. s. 256 v. L. 251 r. i. 502 r. i. 523 v. i. Platonici. 85 v. m. Pneumatomachi. 152 r. m. 155 v. s. 180 v. m. Porphyrius. 167 v. s. Posidonius. 52 r. i. Proclus. 167 v. s. Propheta, vid. Davides. Propheta. 199 v. s. Proverbia Salomonis. 165 v. s. 166 r. s. 215 v. i. Psalmistes. 150 v. s. 155 r. m. 178 v. i. 291 v. m. 520 v. m. 526 r. m. 545 r.(s. Vid. etiam Davides. Ptolemæus. 12 r: m. (Add.) Pyrrho. 214 r. i. (Add.) Pythagoras 11 r. m. (Add.) Rhetores. 178 r. i. 184 r. s. 212 r. m. Sabellius. 191 v. s. (Add.) 256 v. m. 256 v. i. Sabelliani. 68 r. m. Salomo. 63 r. m. 178 v. m. 179 r. m. 319 r. i. Vid. etiam Proverbia et Sapientia Salomonis. Sapientia Salomonis. 178 v. i. 183 r. m. Scriptura Sacra. 150 r. i. 168 r. m. 179 r. m. 178 r. m. 184 r. m. Simon et Simoniani. 155 v. i. (Add.) 156 r. s. Siracides, vid. Jesus Siracides. Socrates. 327 r. s. Sophiste. 529 v. i. Stoici. 22 v. S. Symmachus. 244 r. p. m. (Add.) Theocritus. 95 v. m. 503 v. s. (Add.) Theodotion. 244 r. p. m. Theologi. 212 r. m. Theopaschita. 284 r. m. (Add.) Thucydides. 189 v. ante med. Tragici. 157 r. m. Tritheita. 265 r. i. (Add.) Valentinus. 301 v. m. (Add.) Xenophon. Vid. annot. Cod. Mon. 24 fol. 510 v. Atticismi. 12 v. i. 54 v. i. 85 v. s. 141 v s. 182 v. m, 167 r. m. 189 v. m. 191 v. m. 200 r s. 211 v i. 215 v i. Proverbia. 5 v. s. 29 v. s. 54 r. m. 150 v i. 160 v, s 183 v. i. 223 r. m. 260 v. m. 305 v. s.

col. 919–920page 93 of 98

INDEX IĮ, AUCTORUM, QUI IN SCHOLIIS EXCITANTUR. Escbylus. Cod. 216, fol. 176 v. Anaxagoras. 216, 149 r. Aristophanes. 204, 5 r. (not. 499, 84 r.) Aristoteles. 499, 72. Comici. 34, 586 r. Crates. 204, 50 r. Orator anonymus. 499, 167 r. S. Paulus. 216, 300 r. Pherecrates. 34, 334 v. Philo Judæus. 216, 185 v. Pindarus. 216, 221 r. Plato. 34, 325 v. 586 r.; 108 r. 123 r. 124 r. 148 r. 499, 35 v. 50 v. 201, 31 r. 41 v.; 216,97 v. 155 r. 176 v. 201 v. 300 r.; Porphyrius. 34, 392 v. Proclus. 34, 392 v.; 499, 72. Pythagoras. 216, 300 à Sophocles. 499, 50 v. Demosthenes 499, 67 r. Dio Chrysostomus. 216, 109 r. Diogenianus. 499, 84 r. Empedocles. 216, 149 r Esalas, 216, 318 v. Herodotus. 54, 554 v.; 204, 41 v. Hyperides. 499, 32 v. lamblichus. 54, 392 v. Isocrates. 204, 46 r. Julianus (Auctor Chaldaicarum Hypoty poseón). 54, 392 v. Theognis. 216, 219 r. Tragici. 34, 386 r. Xenophon. 54, 510 v. INDEX III, SCRIPTORUM, QUI IN ANNOTATIONIBUS EXCITANTUR, ILLUSTRANTUR, Acta apostolorum. Fol. 187 r. i Eneas Gazeus. 11 r. i. schines. 149 v. m. Anna Commena. 354 r. m. Anonymus auctor libri Celebr. Opinn. de Anima. 136 r. i. Archelai et Manetis disputatio. 47 r. i. Aristoteles, 11 v. m. 19 v. m. 19 v. i. 21 v. m. 43 r. m. 47 r. m. 47 v. s. 47 v. i. 55. v. i. 56 v. s. 98 r. m. 99 v. i. 192 r. i. 195 v. i. 241 v. m. 245 r. m. 246 r. s. 265 r. i. 275 r. m. 307 r. s. Artemidorus. 148 r. m. S. Basilius Magnus. Or. 28, 516, A. et foll. 4 r. i. 13 v. s. 15 v. í. 26 v. 1. 27 v. s. 33 r. s. 48 r. s. 54 r. i. 54 v. i. 92 v. i. 150 r. i. 151 v. m. 178 v. m. 218 v. m. 305 v. m. Basilius, Scholiastes S. Gregorii Naz. 2 (s. num.) r. 57 r. m. 157 r. m. 167 v. s. Bryennius, Eman. Or. 51, 577, B. Clemens Alexandrinus. 354 r. m. Clementina. 185 r. m. Clementina Epitome. 5 v. s. Demosthenes. 78 v. m. 178 r. i. 244 r. s. 273 v. i. 304 v. m. 354 r. m. Deuteronomium. 28 r. s. Didymus Alexandrinus. Or. 6, 186, B. Diogenes Laertius. 11 r. i. S. Epiphanius. 168 r. s Esaias. 118 r. i. Etymologicum magnum. 354 r. m. Eustathius. 8 v. i. 93 v. m. Exempla militaria mss. 224 v. m. Exodus. Or. 27, 497, E. Or. 28, 497, E. et fól. 26 v. m. Ezechiel. 37 v. i. 58 r. m. Dionysius Areopagita. 17 r. s. 18 r. m. 28 r. m. 61 v. m. 77 r. s. 162 v. extr. (bis) 167 v. s. 181 v. s. 191 r. m. 218 r. i. 227 v. m. 329 r. m. Genesis. 56 v. i. 189 r. i. 220 r. i. Cod. 216, 185 v. Gennadius. Or. 23, 42%, B. $ Gregorius Naz. extra seriem orat. singulis fere pag. S. Gregorius Nyssenus. 168 r.s. et Ind. IV v. xuxloraOWS. Gregorius Palamas. Or. 26, 477, A. Or. 31, 575, B. 577 B. Or. 33, 615, C. et foll. 15 v. i. 77 r. s. 151 r. i. 153 r. i. 178 v. m. 259 v. s. 263 r. s. Heraclitus. Or. 31, 573, D. Hermes Trismegistus. 15 v. 1. Hermogenes. 25 r. m. 98 v. m. 212 r. in. 250 v. in. 304 v. m. Herodotus. 557 r. m. S. Hippolytus. 11 r. 1. 11 v. m. 21 v. m. Homerus. 17 v. i. 163 r. p. m. 272 v. s. S. Jacobus. 25 v. s. Jamblichus. Or. 28, 502, A. et foll. 4r. m. 18 r. m. 77 r.s. Jeremias. 62 v. i. 170 r. m. 178 v. m. Ignatius. Or. 51, 577, B. S. Joannes. 107 r. i. 114 r. i. 142 v. m. 146 r. m. 151 v. s. 185 v. m. 296 v. s. 532 v. i. S. Joannes Damascenus. 17 r. m 219 v. s. Jobi liber. 10 r. i. 80 r. i S. Irenæus. 1 v. i. Isocrates. 308 r. m. S. Lucas. 122 r. j. Lucillus, 334 r. m. Longinus. 504 v. m. Maccabæorum liber. Or. 31, 575, D. Macrobius. 47 r. m. Marcus Antoninus. Or. 31, 577, B. S. Maximus. 1 v. i. 19 r. s. 20 r. m. 90 r. I. Maximus Tyrius. 4 r. m. 17 v. i. Meletius. 180 v. m. 259 v. S. S. Methodius. 11 r. i. 103 r. s. 175 r. i. Musonius. 225 r. m. Nemesius. 55 v. s. Nicephorus Callistus. 13 r. s. Nicetas Davides. 55 v. s. Olympiodorus. 27 r. m. Oppianus. 32 v. i. 54 v. s. Oracula sibyllina. Or. 31, 375, D. Origenes. 77 r. s. 92 v. i. 152 r. m. 178 v. m. S. Paulus. Or. 17, 522, B. Or. 20, 376, B. Or. 26, 474, C. Or. 32, 587, E. 588, E. Or. 36, 634, A. et foll. 1 v. m. 4 r. m. 4 r. i. 25 v. i. 26 v. s. 38 r. m. 106 v. i. 107 r. m. 107 r. i. 111 r. i. 122 v. s. 148 r. s. 155 r. m. 175 r. i. 178 v. s. 182 r. m. 226 r. s. 315 r. s. (ter) 516 v. i. sq. Pausanias. 354 r. m. S. Petrus. 226 r. s. 250 r. i. Petrus apocryphus. 358 v. m. Philoponus. 21 v. s. 43 r. s. 136 r. i. Pindarus. Or. 26, 477, A. Plato. Or. 20, 376, A. Or. 26, 477, A. 480, B. Or. 27, 492, C. Or. 28, 513, A. Or. 32,600, D. et foll. 11 r.i. 11 v. m. 14 r. m. 16 v. 17 v. i. 19 v. m. 22 r. i. 25 v. s. 28 v. & 58 v. i. (bis) 41 r. m. 44 r. m. 47 r. s. 47 r. m. 57 r. m. 58 r. m. 77 r. s. 78 r. m. 85 v. s. 91 v. m. 140 v. m. 152 r. m. 189 v. m. 224 v. m. 515 r. s. Cod. 216, 58 r. et 148 r. Pletho. 150 v. i. Plotinus. 58 r. m. 105 v. m. Plutarchus. Or. 31, 577, B. Or. 55, 604, C. et fol. 105 v. m. Pollux. 354 r. m. Cod. 34, 334 v. Cod. 216, 123 v. Porphyrius. 4r. s. 18 r. m. 21 v. s. Proclus. Or. 31, 561, C. et fol. 77 r. s. 91 v. m. 167 v. s. 196 r. m. Proclus CPolitanus. 354 r. m. Proverbiorum líber. 319 r. i. Psalmistes. Or. 17, 318, C. 320, A. Or. 77. 190, B. Or. 28, 504, D. Or. 55, 427, A. et foll. 22 r. i. 113 r. m. 150 v. s. 153 r. m. 155 r. m. 170 r. m. 176 v. s. 239 v. m. 247 r. m. 254 r. s. 291 v. m. 314 r. i. Sapientiæ liber. Or. 20, 376, B. Or. 31, 373, D. et foll. 16 r. i. 178 v. m. 194 r. s. m. Scholiasta S. Gregorii Naz. Or. 26, 477, A. i r. m. 26 v. 354 r. m. Siracides. 156 v. m. Stobæus. 11 r. i. 245 r. m. Suidas. Or. 53, 603, B. et fol. 7 v. m. 354 r. m. Synesius. 77 r. s. 202 r. s. Theocritus. 93 v. m. 305 v. & Theodoretus. 105 v. m. Theophanes Cerameus. 354 r. m. Theophylactus, Bulg. episcop. 2 (s. num.) r. Timon Sillographus. 85 v. m. Xenophou. 189 v. m. Cod. 31, 310 v.

col. 921–922page 94 of 98
PG 36:9211.; ἀρχιτέκτων, ἀρχιτεκτονικός 56 ν. μηδέ, μηδεμία, οὐδεμία; εἶτα. ἵνα. μηδέ. τοῦτο.
col. 923–924page 95 of 98
PG 36:923λ. μ. ρ. γνωμικόν. 6, 180, διά. ἐπί. κατά. παρά. ν. ᾿Αβδηρίτης ει Αὐδηρίτης. 22 ν. ί. αβίωτος βίος. 149 ἀγαθοεργεῖν, ἀγαθουργείν. 187 ἀγέρωχος εἰ ἀγέρωχος. 229 τ. ἅγιοι, οι, Ραιτες 69 ἄγνοια διπλή. 57 323 ἄγροικος εἰ ἀγροίκος. 216, 123 ν. ἀγχίθυρος 220 ἀδεὶς δέος δεδιέναι φοβείσθαι. 150 ν. ί. ἄθλιοι ἆθλοι. 296 ν. 5. ἀθολώτως εἰ ἀθολότως. 26, 476, τ. ἀκολουθία, 20, 379, Α.; ἀκολουθία φύσεως, 46 ἀκονᾶν ἄκρον καλὸν εἰ ἄκρον καλῶς. 162 ἀκτινοβολία. 329 ἀλλότριος ανόμοιος ἀνομοούσιος. 20, άλλως άλλος, 28, 521, Ε.; μάτην, ἀμαθαίνειν. 57 ἀμάθεια διπλή. 57 ἄμεινον δν εἰ ἄμεινον. 31, 558, ἀμέριστος ἐν μεμερισμένοις 161 ἀμεταστρεπτί. 299, 194 ν. ν. ἀμετροεπής. 543 ἁμητόρως. 190 ἀμήτωρ ἀνάβασις εἰ ἀναβάσεις. 32, 595, Β. ἀναβλέπειν. 275 ν. ἀνάγεσθαι ὑπό τι. 123 ἀναγωγή, ν. ρητόν. ἀνακεῖσθαι τῷ Θεῷ. 36 ἀνακυκλεῖν εἰ ἀνακυκλοῦν. 31, 569, ἀνάμνησις 47 ἀνανεύειν εἰ ἄνω νεύειν. 17, 321, 32, Ε. ανανεύσεως Β. αναβάσεως ἀνα νεύειν ἀναῤῥαγῆναι 269 ἀνάστασις ἀποκατάστασις. 133 εἴτουν ἀποκαταστάσεως Αποκαταστάσεως αναστάσεως, είτουν, ἀνατιθέναι. 67 ν. 1. ἀναφέρεσθαι —, ἀναφορὰ εἰς αἴτιον, 131 Γ. 5.; ἀναφέρεσθαι ὑπό τι, 193 ἀνέδην εἰ ἀναίδην. 255 ἄνθος ἄνθος τοῦ νοῦ ἄνθρωπος, ὁ ἐντὸς εἴσω. 26, 480, Β. ἀνοηταίνειν. 57 ἀντεστραμμένως. 65 ν. ἀντιλύπησις. 47 ἡ ἄνω φύσις ει ἡ ἀνωτάτω φύσις. 51, 566, Α. αξίοις οἱ ἁγίοις. 178 ἀπαντᾶν πρός τι. 86 ἀπάντησις, τὴν ἀπάντησιν ποιεῖσθαι πρός τι. ἀπασχολεῖσθαι ἀπάτωρ 120 ἀπατόρως. 120 ν.Ι. ἀπερίγραπτος οι άτρεπτος. 20, 481. ἀπερισπάστως. 4 ἀπεῤῥηγμένον εἰ ἀπεῤῥιγμένον. 152 ἀπήχημα. 227 ν. 237 ἁπλά οι ἁπλά. 184 ν. 8. ἀπόβλητος. 53 342 ἀποδιδόναι. 108 ἀπόθετος. 204 8. ἀποκναίειν. 5 ἀποληφθεὶς εἰ ἀπολειφθείς. 221 ἀπολογητικός απολογιτικός. 156 ἀπόλυτος, ν. μερισμός. ἀποξέειν 49' ἀποπεράτωσις 167 3. ἀπρόσιτος, τ. φως. ἅπτειν οἱ ἄττειν. Οτ. 31, 577, Β. ἀραιώμασι εἰ ἀερώμασι. 195 αράχνια οι αράχνεια υφάσματα. 27, 494, Β. ἄρευστος, ἀρεύστως, ἄρρευστος, ἀρρεύστως. 70 ν. α. ἀρχαϊκὸν εἰ ἀρχικόν. 8, 249, Β. ἀρχιτέκτων, ἀρχιτεκτονικός 307 ἀσυνήθης εἰ συνήθης. 34, 382 τ. ἀσχολεῖσθαι εἰς ἄτοπον ἄγειν. 96 ἄτρωτος καὶ ἀνάλωτος 320 ἄττειν, άττειν 51, 577, ὅτι τειν ἅπτειν, αὐτάρκεια, αὐτοάγαθος, 116; αὐτοἀγαθον, 251 αὐτοάγιος, αὐτοάγιον, αυτοαγιότης. 116 251 αὐτοαλήθεια. 116 αὐτοάνθρωπος. 251 αὐτοέκαστον. 251 αυτοζωή. 116 αὐτόθεος. 116 αὐτοκάθαρσις. 116 αὐτοκύριος. 31, 575, 116 αὐτοφιλανθρωπία. 116 ἀχιλλεῖς. Οι 31, 577, Β. αχλύν εἰ ἀχλῦν, 17 ν. ί.; ἀχλὺς ἀχώρητος 15 β βαθμηδόν οι βαθμιδόν. 167 ν. βαθμοί, βάρος λογισμοῦ. 314 ν. δ. βεβηκέναι 17., 322, Β. βεβορβορωμένος. 8 βία χερσὶ εἰ βία χειρός. 6. 183. Ε. βούλεσθαι οι καλεῖσθαι. 17, 321, Δ. βρενθύεσθαι. 15 βρεφύλλιον. 202 γαστὴρ καὶ τὰ ὑπὸ γαστέρα, 27, 489,; τὰ ὑπὸ γαστέρα εἰ τὰ ὑπογάστρια, γελάν γένεσις ει γέννησις. 28, 513, Α. γεννᾶσθαι εἰ γίνεσθαι. 71 γέννησις ει γένησις. 122 τὸ γεννητικὸν ἐν θεοῖς 7 γίνεσθαι οι γενέσθαι. Οτ. 27, 490, Ε. 48, 504, συγγίνεσθαι. γκ ει γγ. 24 ν. ί. γνόφος, γνώθι σαυτόν, ἀνάθημα. 211 γρηγορείν 170 γριφοειδές αἰνιγματώδες, 28, 305, γριφοειδές τρυφοειδές, γυμνῇ τῇ κεφαλῇ. 6, 186, Β. Δαυίδ οι Δαβίδ. 22 δέλτοι, [Διὶ βασι λικὰς κελεύσεις,
col. 925–926page 96 of 98
PG 36:925δέον. 69 5. δεύτερον πλοῦν ποιεῖσθαι. 28, 506, Α. δηλοί ει δῆλον. 18 διὰ τὸ, διατό, 150 διὰ τοῦτο, διατοῦτο. διαβιβάζειν 105 διαγελάν 354 διακυβερνᾶν 141 διακωμῳδεῖν. 111 διανήχεσθαι τὸν ἀέρα. 49 διανοία θεωρεῖσθαι. 162 διαπίπτειν. 567 διαπνεῖσθαι. 110 διασπειρόμενος διασπειρώμενος. 56 ν. 6. διατέμνειν 31, 577, διατίθεσθαι εἰ τίθεσθαι. 32, 427, Α. διαφεύγειν οι φεύγειν. 234 διαφορεῖν, διαφορεῖσθαι εἰ διαφόρησις. 110 ν. 111. διευκρινεῖν. 40 διήκειν, 14 279 διήκειν, διοικεῖν, 11 διῃρημένως. 65 διηυκρινημένως. 40 δόγματα οι συναλλάγματα. 119 3. δοκεῖν. 175 ν. δορυφορεῖν, δορυφορικόν. 47 ἑαυτῇ εἰ αὐτῇ. 6, 185, εγκαλλώπισμα καλλώπισμα. 52, 595, Α. ἐγκεχυλισμένος εγκυλισμένος. 8 εγκεντρίζεσθαι ει κεντρίζεσθαι. 32, 593, εγκυμονεί εἰ ἐγγυμονεί. 24 εἰ γὰρ εἰ είθε γάρ. 27, 482, Β. εἰ δέ τῳ εἰ εἰδέτω. 51, 362, εἰδικὸν αἴτιον, εἰδικώτατον αΐξιον. 29 τ. εἰ μέλλει εἰ εἰ μέλλοι. 28, 502, Α. εἰπεῖν. 175 τ. εἰς οἰ ὡς. 291 εἰσφθείρεσθαι. 50, 544, Β. 3, 596, εἰσεφθάρησαν Β. εἰσέφρησαν (εἰσέφησαν εισφθείρεσθαι Β. Επεισορεῖν εἶτ᾽ εἰ εἶτα. 6, 163, ἔκδικος, θυμῷ. 47 ἐκκαίδεκα εἰ ἐξκαίδεκα. 2 ἐκκρέμασθαι εἰ κρέμασθαι. 36, 634, ἐκκρεμασθῇ ἐκλεπτύνειν. 5 ἐκπηδάν, θυμῷ. 229 ἐκποδὼν εἰ ἐκποδών. 342 ἐκτυπώτερον. 18 Εκφανσις εἰ έμφασις, 31, 561, ἔκφανσις θεῶν, [ἐκφάνσεως Μ.] ελαττονεῖσθαι ελαττονοῦσθαι. 55 ν. 6. Ελλιπής εἰ ἐλλειπής. 45 ἐμαυτῷ εἰ ἐμαυτῷ. 33, 609. Α. ἐμβαθύνειν. 4 εμβατεύειν. 4 ἐμμένειν. 245 εμμενετικός οι έμμενητικός. 245 ἐμπεπηγμένως. 85 ἐμπύρευμα. 34, 330 ν. Έμφασις. 63 ἐμφιλοχωρεῖν 233 εμφωλεύειν 1 ν. ἔμψυχος, τ. ἰδέα. τὸ ἐν ἐναποληφθεὶς εἰ ἐναπολειφθείς. 52 224 ένδεια, ἐνδελέχησις. 224 ἐνδιάθετος, 2 232 ἐνδιάθετον, τό, 2. 1.; ἐνδιαθέτως, 2 ἐνηλλαγμένως. 655 ἐνορμίζειν εἰ νομίζειν. 567 ἐνσημαίνεσθαι 132 ὁ ἐντὸς ἄνθρωπος, ὁ ἐκτὸς ἄνθρωπος. 26, 180, ἐντρανίζειν τινί. 16 205 ν. ἐντυποῦν 4 204 ν. 8. Ένωσις ἐξάπτονται εἰ ἐξάττονται. 31, 577, Β. ἐξῃρημένως. 65 ν. τὸ ἑξῆς τοῦ λόγου 79 ἐξιδιοῦσθαι. 21 ἐξικνεῖσθαι εἰ ἀφικνεῖσθαι. 27, 489, Ε. ἐξομολογουμένως. 65 ἐξυβρίζειν ἐν ταῖς εὐπραγίαις. 385 έπαισε οι ἔπεσε. 195 επαρήξει εἰ ἐπαρρήξει. 229 ἑπαρτᾶσθαι εἰ ἐξαρτᾶσθαι. 203 ἐπειδὰν εἰ ἐπειδάν. 34 189 ἐπεισκυχλεῖν 3 328 ἐσεισφρεῖν. 368 εἰσφθείρεσθαι. επέκεινα ἐπέκεινα εἰ ἐπέκενα, ἐπεξεργάζεσθαι. 4 Γ. 8. ἐπεσκεμμένως. 65 ἐπὶ εἰ ὑπό, 10, 239,; ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἰ ἐπι τοαυτό, 195 ν. ί.; ἐπὶ τοῦτο, ἐπὶ τούτῳ, 29. 531, ἐπιβάλλειν τινί. 2 326 ἐπιγίνεσθαι εἰ προσγίνεσθαι. 29, 536. Α. ἐπιδημία επιδημείν ἐπιδημία ἐπιλυγάζειν. 499, 24. ἐπινοία θεωρεῖσθαι. 162 1. ἐπιπηδάν τινι. 200 ν. ί. ἐπιπροσθεῖν εἰ ἐπίπροσθεν. 26 5. ἐπισκοτεῖν εἰ ἐπισκοπεῖν. 22, 421, Α. Επιστροφή ἐπισφραγίζειν 164 ἐπιτετηρημένως. 65 ἐπιχορηγεῖν 143 ἐποχεῖσθαι εἰ ἐπικεῖσθαι. 218 ἐργασία. 4 Εργαστήριον 145 ἐρεσχολία οι αἱρεσχελία, αἱρεσχελία. 34 ἑρπυστικὸς εἰ ἑρπηστικός, ἐπιστικός. 48 ἔρχεσθαι εἰ ἄρχεσθαι. 6΄ 180, 26. Ρ. 479, Β. γένος... ἀπὸ σαρκὸς ἐρχόμενον. διε ἀρχόμενον 1.) σαρκός ἐστιᾶν ἐστοχασμένως. 65 ἐσχηματισμένως, 65 ἔσχον ἔχων. 31, 576. ἑτεροούσιος. 128 ἔτι οι ἐστί. 33, 428, έτνος εν α. 212 τ. εὐεπίβολος εὐεπήβολος, 204, 30; σύστα δόλως εξεπηδόλως, 258 εύηθες εἰ εἴηθον. 79 εὐθὲς Πνεύματι ἁγίῳ. 178 εὐθύτης εὐκίνητος εἰ ἀκίνητος. 6, 192, εὔπορον εἰ ἄπορον. 212 εὕρημα οι εὕρεμα. 10, 240. εὐρίπιστον εἰ εὐρίπειστον. 245 Εύριπος ἐφαπλοῦσθαι: 195 ἐφέλκεσθαι. 41 εφετόν 19 ζῆλος. 251 ζήτημα προβλήματι ζόφος ή καί, ήγουν οι έως. 96 ήδη ὁ νοητὸς ἥλιος. 16 58 ἡμεῖς ἡ ψυχή. 26 308 ἡμέτερα οι ανθρώπινα. 17, 319, Ε. ἡμέτερον τὸ σῶμα. 26 308 ἡμῖν Β. ἡμῖν ἠρεμεῖν. 43 Γ. Ι. ἠρύσατο οι πρεύσατο.
col. 927–928page 97 of 98
PG 36:927έως, ν. ήγουν. θάρσος εἰ θράσος. 32, 597, Ε. θεαγωγία. 12 θεατρίζειν 28, 515, ἐν θεάτρῳ τῇ οἰκουμένῃ εἰ τῆς οἰκουμένης. Οι. θέλγητρον ει θέλγιτρον. 114 τ. 5. θεολογικός, θεολόγος, 153; θεολογικώτεραι εἰ θεολογικώτατοι, θεολόγος θεομιμήτως. 329 θεοποιεῖν. 35, 615, C.θεοποιός. 33, 613, θεὸς θέειν, θεὸς ; θεὸς θεωθείς, 33, 613, 152 ν. 10.; θεὸς εἰ ὁ θεός, 17, 319, Δ. θεοῦν. 33, 613, 51, 576, θεο ποιοῦν Μ. θεοῦν, θεοπ. ν.] θεραπεία, θεραπεύειν. 3 154 θέρμη πνευματική. 227 θέσει, ν. φύσει. θεωρεῖσθαι ἔν τινι. 176 θεωρία, ν. ρητόν. θέωσις. 55, 613, θρυλῶ οι θρύλλω. 207 ν. ί. θυμός 8 189 θυμός, ζέσις αἵματος, 47 θύρα τῶν ὤτων. 54, 440 ν. ἡ θύραθεν (γραφή). 2 ( ὁ θύραθεν νοῦς. 153 Ιδέα ἔμψυχος λόγων, 184 ἰδέα ἰδία, ἰδιαίτατον οι ιδιώτατον. 32, 397, ιλύς, ίνδαλμα. 63 ἴσον τῷ εἰ ἴσον τό, 122 ἴσος και, 51, 575, ὅπερ ἴσον δύναται τὸ σοφώ τατον. Μ. όπερ Β. τῷ σοφώτατον, σοφώ τατον. σοφωτάτῳ καθαροῦ ἅπτεσθαι μή καθαρῷ μὴ θεμιτόν μηδ' ἀσφαλές. 9 (8. καθ' ἡμᾶς ἡ καθ' ἡμᾶς γῆ, 170 καθιστάω 305 καὶ ήγουν, καὶ Β.; καὶ κακοήθως. 22 κακοτρόπως. 111 κακουργείν, κακούργημα, κακούργως. 22 τὸ καλὸν οὐ καλόν, ὅταν μὴ καλῶς γίνηται. 5 ν. 3. κἂν εἰ καν. 23, 431, Α. κάνει καν. 52, 595, Δ. Β. 162 351 κατ' αὐτὸ καταὐτό, 281; κατά γε οι κατάγε, 329 καταβάλλειν σπινθήρα εἰ καταλύειν σ. 6, 186, κατάγχειν διὰ συλλογισμών. 97 κατακερματίζειν, 21 ν. δ. καταντᾶν. 86 καταποικίλας ει καταποικίλλας. 239 κατὰ σκοποῦ τοξεύειν. 202 390 κατατρυφῶν τοῦ λόγου. 28, 518, κατεβλακευμένος, καταβεβλακευμένος. Ο. 54, 510 ν. κατόπιν ἐλθεῖν τινος. 746. τὰ κάτω εἰ κάτω. 31, 576, κάτω βλέπειν, κύπτειν. 406 καύχημα οι καύχημα. 259 ν. κεκολασμένως. 65 κεκριμένως. 65 κεκρυμμένως. 65 τ. κενωθῆναι, κένωσις 111 κεχωρισμένως. 65 κινῆσαν εἰ νικῆσαν. 32, 597, τὰ Κλημέντια εἰ τὰ Κλημέντεια. 185 κοιλὰς κλαυθμῶνος 254 514 κομιδῇ εἰ κομιδή. 103 148 κομψεία, κομψός. 1 34, 409 τ. κόρος ει δρος 22, 416, κόρος πατὴρ ὕβρεως, Οτ. 26, 472. Α.; κόρῳ κόρον βαρύνειν κόρον όρῳ β. 56, 643, Δ. κοσμοκράτωρ, δ. 67 Γ. Γ. ὁ κόσμος ει κόσμος, 31, 575. Β.; ἐν κόσμῳ εἰ εὐκοσμίως. 32, 584, 32, 587, ἐν κόσμῳ εὐκόσμως Β. εἰ ἐγκοσμίως κραιπαλώντες οι κραιπαλοῦντες. 253 κράμα οι κράμμα, κραμμός. 259 ν. δ. κρατὴρ κρατύνειν κρεΰλλιον. 202 κυάθῳ μετρεῖν τι. 54 κυβέρνησις 141 κυβευταί λόγων οι κυβισταί λ. 2 8. κύκλος τῶν ἀνθρωπίνων. 357 1. κυκλοτερῶς κυκλοτέρως. 28, 515, Δ. κυκλοτέρως (κυκλοτερείς κυκλοτερως.] κωμῳδεῖν τινα. 111 5. κωμῳδία. 111 ν. λαβεῖν νοῆσαι. 101 ν. λαλεῖν ἑαυτῷ, ἔνδον λαλεῖν. 65 γ. λαλητὸν ζῶον, 10 λέγω δή ει λέγω δέ. 22, 423, τὸ λελογισμένον. 189 λεπτός, λεπτότης, λεπτύνειν. 5 ν. δ. ληφθῆναι εἰ φθῆναι. Ο. 28, 504, Β. λίθοι, λίθοι τίμιοι, πολυτελείς, πολυτίμητοι. 6, λόγος λογισμός, 3, 71, Α.; λόγος λέο γειν 51, 535, Ε.; ὁ λ. όρμα είνα ὁρμᾶται, λόγος 31, 553, Ε.; λόγῳ θεωρεῖσθαι, 162; ὡς ὁ ἐμὸς λόγος ει ὡς ἐμὸς λ., 28, 308, λόγος ἐνδιάθετος εἰ προφορικός, 28 τ. ε.; λ. θείος 180; λ. σπερματικός, 11 161 195 ιι.; λόγοι δημιουργικοί, 11,; λόγος ῥεῦμα δια Λόγος Χριστός, 112 λυγγός, λυγμός. 13 Γ. Ι. λυγίζεσθαι, λύγισμα, λυγισμός λογίζεσθαι, λε γισμα, λογισμός. 33, 605, Β. λύζον φ. λύγξ. 13 μαιμῶσα καρδία 2 ( μανός, μανότατος, μονώτατος. Οι 23, 519.8. μελέτην θανάτου τὸν βίον ποιεῖσθαι. Οτ. 27, 491, μέλλειν μεριμνᾶν τὰ τοῦ κόσμου. & μερισμός, ν. ἀπόλυτος. τὰ μεριστὰ εἰ οἱ μερισταί. 51, 565, Ν. μεταληπτὸς εἰ μεταληπτικός. 264 μετρείν. 3, 71, Α. μετρητής οι μεριστής. 3, 71, Α. μή ποτε, μηδέ, ει μηδέποτε, μηδέ. 52, 505, Α. μηδὲ εἰ μὴ δέ, μηδε, 19, τ. Ε., μηδ' ὡς εἰ μὴ ὡς, μηδὲ ὡς, 32, 599, Β. μηδεμία εἰ μὴ δὲ μία, μηδεμία, 19 Γ.; μηδε μᾶς εἰ μὴ δὲ μιᾶς, 23
col. 929–930page 98 of 98
PG 36:929μηδέν, το μηδὲν Ε., μηδέν, μηδ', ει μηδ', μηδ', 22, 421, τις μηχανή -; 29 μνημονεύειν 47 μορμολύτύω, μορμολύττομαι. 93 ν. ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχειν, μορφὴν δούλου ἀνειληφέναι,de μυδάν. 499, 188 μύειν τὰς αἰσθήσεις 27 τ. νεῦσις 204; νεῦσις πρὸς θεόν, νεφέλη, νοι εἰ νῷ. 20, 583, Α. 28, 511, νοῦς, νοῦς ὁ θύραθεν, 153 ξέειν, ξυνωρὶς οι τ. οίδημα οι όγκωμα. 201 τὸ οἰκεῖον Δ. ὀκνεῖν. 34, 329 ν. ὅλῳ καὶ παντί. 175 ὁμίχλη, ομιχλώδης ομίχλη, ομιχλώδης. 64 9. ὁμόδουλος. 31, 560, Α. 299 όμου α. ὁμοίως. 230 τὸ δε ν. ὄντως Β. ὀπίσθια θεοῦ. 28, 497, Ε. ὀργαν. ἐργή, ὄρεξις ἀντιλυπήσεως. 47 ὀρεκτὸν 19 ορμαθὸς ὄρος χόρος ὅ τι οι ὅτι. 20, 376, Δ. 29, 528, οὐδ' εἰ οὐδέ.Οr. 31, 565, οὐδεμία εἰ οὐδὲ μία, οὐδεμία. 87 οὐδὲν οὐδὲν ἀγαθοῦ, οὐθείς. 25 ν. 3. οὐ πω, οὐχί - πω, εἰ οὐ οὗτος καὶ αὐτός. 43 οὕτως οι οὕτω 29, 329, Ε. πως, οὐχί - πως. ὀφθαλμός. σχημα παίξαντες παίζοντες. 17, 323, Β. παλαιὸς εἰ πάλιν. 159 πανεπίσκοπος παντεπίσκοπος. 31, 575, τὰ πάνταει πάντα. 36, 634, Α. [τὰ π. ὁ παντοδύναμος λόγος. 194 3. παρὰ βραχὺ εἰ παραβραχύ, 225 παρὰ τῇ εἰ παράτῃ, 151 5., παρὰ τοῦτο εἰ παρατοῦτο, 515 παραβαλεῖν εἰ παραλαβεῖν. 31, 576 παράγειν, παραγωγούς, παραγωγή 25 7. παραγράφειν. 31, 357, παραδεικνύσαι παραδεικνύσαι. 28, 497, παρακαλεῖν παραλαμβάνειν. 85 παραπαίειν οι παραπταίειν. 171 παραπεπηγέναι παραπίπτειν 41 παραπληκτίσω παραπληκτήσω. 156 [παραπληκτίσομεν παραστατικός 23 6. παρατετηρημένως. 65 ν. παρεγγράφειν, παρέγγραπτος παράγραπτος.. παρεισφθείρεσθαι εί παραφθείρεσθαι. 30, 544, Β. παρεμπίπτειν. 41 παρεπιδημία 226 παρετέον εἰ παραιτητέον. Οτ. 22, 421, Β. παριστάναι. 23 ν. παρό. 68 παροικία πάροικος ὁ πατὴρ τοῦ παντὸς 78 236 τὸ πατρικὸν ἐν τοῖς θεοῖς, 7 πάχος, παχύς, παχύτης 28, 498, πεδίον ει πεδιάς. 28, 518. Α. πεποιωμένος οι πεπιωμένος. 199 ν. ι. περὶ ἡμᾶς τὰ ἐκτός. 26 308 περικεκομμένως. 65 περιλαβείν οι περιβαλείν. 212 ν. περιποππύζεσθαι. 204, 85. περισπασμός. 4 πεφροντισμένως. 65 πλατυκώτερον πλατικώτερον. 125 πλῆξις ἀέρος νος. 44 πληροῦν τὰ πάντα 178 ν. ἡ πλοκὴ τοῦ λόγου. — τῶν συλλογισμών. 97 τ. πόθεν; 157 175 ποιοῦν, ποίωσις, πόλεμος οι πολέμιος. 10, 239, πολιτευόμενοι, οι, 204, 40 ν. πολλοστός. 227 πολυπραγμονεῖν τι. 61 πολυπραγμοσύναι τοῦ νοῦ. 61 πολύς οι πολλύς. 162 πολυσχιδής οι πολυσχεδής, 30, 554, Β. Ε.; 106 ν. ε.; πολυσχιδὲς τὸ ψεῦδος, 106 πονεῖν εἰ ποιεῖν, 17, 323, πονέσω, που νέσας, πονήρως. 168 πόρος, πορφύρειν 26, 477, Β. πράγματι θεωρεῖσθαι. 162 πρανές οι τρανές, 26, 472, εἰς τὸ πρανές. κατά πρανούς, κατὰ τοῦ πρανοῦς, 95, 495, 13, προαρίθμησις προβάλλειν προβολεύς 100 προδιευκρινεῖν. 40 προεδρία οι προσεδρία. 32, 598, Α. προεντυπούν 4 63 προηγουμένως. 65 προϊούσας εἰ παραδιδούσεις. 34, 592 ν. προκαλεῖσθαι οι προσκαλεῖσθαι. 256 ν. προλαβών οι προσλαβών. 119 πρός, προσάπτεσθαι οι προσεφάπτεσθαι. 20, 575, 4. προσβάλλειν τῇ θεωρία προσβαλεῖν τῇ θ. προσβιβάζειν ει προσβιάζειν. 175 προσβλέπειν οι προβλέπειν. 22, 417, προσενωθῆναι θεῷ. 18 προσπαίζειν 26, 477 Β.; προσπαίνη ει προσπέζῃ, προστάτης. 168 πρόσχημα 151 προφέρειν περιφέρειν, 293 Ι.; - προσφέρειν, 216, 194 προφέρειν εἰς ὀνειδισμόν, προχείρισις οι προχείρησις. 183 ἡ πρώτη φύσις. 17 ν. ι. πτερωτής 204, 72 ν. πῦρ καταναλίσκον 28 πυρώδη ει πυρώδη. 229 πῶς ῥῆξις. 28, 519, Β. ῥητὸν ἀναγωγή οι θεωρία. 39 ρους κατὰ πρανούς τρέχων 23, 425, Β. ρυθμίζειν 189 φυσσὸς εἰ ρυσός. 34, 410 τ. σειραὶ θεῶν 7 σημα 140 τ. Β. σκάμμα
Continue reading PG 36: Nicetas Serronius →≣ entire volume
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View