ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΞΗΓΗΣΙΣ ΩΝ ΕΜΝΗΣΘΗ ΙΣΤΟΡΙΩΝ. Ο ΘΕΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΕΝ ΤΟΙΣ ΕΜΜΕΤΡΟΣ ΑΥΤΟ ΕΙΡΗΜΕΝΟΙΣ ΕΚ ΤΕ ΤΗΣ ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΟΥ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΞΩΘΕΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ. ΚΟΣΜΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΟΥ ΠΟΝΗΜΑ ΦΙΛΟΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. COLLECTIO ET INTERPRETATIO HISTORIARUM QUARUM MEMINIT DIVUS GREGORIUS In carminibus suis tum ex S. Scriptura tum ex profanis poetis atque scriptoribus. OPUS COSME HIEROSOLYMITANI COGNOMENTO PHILOGREGORII. ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. Τοὺς βυθίους διφήτορας τῶν θαλαττίων μυχῶν, τοὺς κευθμώνας διφωμένους, οὐδαμῶς ἀνακωχούσι τῆς προθυμίας οι παρεπόμενοι κίνδυνοι, τῶν ἐν ἐλπίσι κειμένων ἐπιτυχιών, δευτέρας τιθεμένους τὰς ἀτυ χίας, καὶ τὸ ἔκ τινος χαλεπής συγκυρίας ἐπισυμβαί· νον, κουφότερον ἅπαν εἶναι νενομικότας· ἀμέλει τὸν πολύτιμον ἔσθ' ὅτε μαργαρίτην ἀνιμώμενοι, καὶ τοῖς ἐπιγείοις βασιλεῦσιν ὄλβον προσκομίζοντες τὸν τρι πόθητον, ταύτῃ μείζοσιν εὐδοξίαις ἀντιτιμῶνται· πολλάκις μὲν οὖν καὶ τῶν εὐτελεστέρων ἕνεκεν, όμως τῆς αὐτῆς ἔχονται προθυμίας, οὐδὲ πρὶν ἢ τῶν που θουμένων κατατύχοιεν ἀπολήγουσιν· ἐγὼ δὲ τῆς μὲν ἐκείνων εὐψυχίας οὐκ οἶδ' ὅπως ἂν ἐμαυτὸν ἡ πλέον ἀντιμετρήσας, εἴτ' οὖν καταδεέστερον, ἀφεὶς λέγειν τὴν ἴσην ἐκείνοις ἐκ μεγαλοψυχίας ελοίμην εὐδοξίαν· ἄρτι δέ μοι τοῦ Ἰωνίου πυθμένος, εἴ τίς ἐστι, τοῦ πληρώματος δὲ μᾶλλον εἰπεῖν οἰκειότερον τοῦ οὐρανίου, φημὶ δὲ τῶν Γρηγορίου λόγων τὸν πολύτιμον μαργαρίτην ἀρυομένῳ, καὶ τῶν ἐνδομύχων θησαυρῶν τὸν ἐγκόλπιον πλοῦτον παραγυμνοῦντι ἐπιστάς, μή με τις οιήσηται τούτων χάριν οὐκ ἀγεννῶς βεδουλεῦσθαι, ἀλλὰ καὶ μάλα γε μὴν νεανικῶς, ὅτι καὶ λίαν ὀρθῶς φιλοδικήσας· εἰ γὰρ δή που τοῦ τῆς εὐ φροσύνης κεράσματος κόνδυ χρυσοῦν ὁ Λόγος προ θηκε τὸν Γρηγόριον, καὶ μυρίπνοον ἄγγος τὸ Πνεῦμα τοῦτον κατεσκεύασε τὸ πανάγιον, ἥ τε χάρις ἑπτάκαυλον ἔθηκε πάντοθεν σελασφορούμενον λαμπάδιον καὶ πυρσούμενον, οὐ μικρὸν εἰς εὐδοξίαν τὸν ὁπωσοῦν εὐφροσύνης κρατήρα μηδαμῶς χρηματίσαντα· τὸ γοῦν κιρνᾷν τοῦ κρατῆρος τὴν εὐφροσύνην, οὐδ' ἂν, οἶμαι, τὶς ἀποφαυλίσοιτο, μύρον μὲν οὐχ ὑπάρχοντα, τῷ μυριπνόῳ δὲ παρεπόμενον· οὐχ ἧττον γὰρ τῆς εὐωδίας ἀντιλήψεται, το Σολομώντειον εὖ εἰδὼς, Οπίσω σου, φάσκον, εἰς ὀσμὴν μύρων σου δρα μοῦμαι· καὶ μέντοι τῷ λαμπαδίῳ τὸν προσψαύοντα Eos qui profundos maris recessus perquirunt ac latebras explorant, nequaquam a proposito deterrent Imminentia pericula, utpote qui prospero, quem sperant, successui casus adversos et quidquid minus fauste acciderit postponere omniaque ad felicem exitum satis facile perductum iri persuadere sibi soleant, scilicet usquedum, pretioso potiti margarito, thesaurum desideratissimum terræ regibus obtulerint atque inde majorem nacti sint gloriam: imo haud raro, vel leviorum rerum causa, eodem studio tenentur nec prius quam rei desideratæ compotes sint facti, labori finem imponunt. Ego autem, ubi cum illorum audacia me comparo atque magis minusve fortem me sentio, tacendo fortasse eandem quam isti ex magnanimitate sibi pepererunt gloriam consequi posse videbor: attamen cum nunc lonici, si quis est, abyssi, aut potius, uti dicere fas est, cœlestis plenitudinis, hoc est Gregorii sermonum pretiosum margaritum exhaurire et reconditas thesaurorum interiorum divitias in lucem proferre aggredior, ne quis me illorum lepores contra quam decet, quamvis juvenili more, investigasse existimet, siquidem recte judicare maxime mihi in propositis fuit. Nam si verbum proposuit Gregorium lætitiæ propinandæ aureum receptaculum, et Spiritus sanctus eum fecit vas odoriferuin, et gratia [Dei Patris] eum constituit lampadem septem ramis instructam, undique lucentem et radientem, eum, inquam, qui, cum magna sua laude, qualiscunque lætitiæ poculum haurire noluit: nemo, opinor, contemnet eum, qui poculi laetitiam miscuerit, siquidem, quamvis non sit verum unguentum, tamen ad unguenti odorem quam proxime accedat. Neque enim minus bonum sentiet odorem, si illud Salomonis dictum bene noverit: Post te in odorem unguentorum tuorum curram: prope lampadem enim constitutum luminis expertem esse, stultorum est. Nos autem, quamvis indignos, De s Cant. 1, 3.

μὴ τῆς λαμπρότητος μετασχεῖν, τῶν ἀμηχάνων· οἷς μὲν οὖν ἀναξίοις περ οὖσιν ἡμῖν ἐτίμησεν ὁ Θεὸς ταῖς ἐκείνου μεσιτείαις, τοῖς ἀφθόνως μετέχουσι πολυτρό πως εγνωρίσθημεν, καί γε μειζόνως, εὖ ἴσμεν, φανησόμεθα· τὸν δὲ τῆς εὐεργεσίας μεσίτην οἷς ἂν ἀνταμείβεσθαι πρέπον ἐστὶ τῆς προθέσεως ἡμᾶς, τῶν μάλιστα τουτωνὶ τῶν καλῶν κοινωνεῖν ἡμῖν ἐθε λόντων ἕκαστος ἀποδέξεται· Μανθανέτωσαν γὰρ, φησὶν ὁ θεῖος Απόστολος, ἀμοιβὰς ἀποδιδόναι· τοῦτο γὰρ καλὸν καὶ ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Θεοῦ. λέστερον, τοῦτο δὴ τὸ πλατυτέρως τὰς ἱστορίας διεκφᾶναι· τοῦτο μὲν οὖν βουλευθὲν, εἰς ἀμηχανίαν ἀψευδώς ειρήσεται γάρ) κατέστησεν ἡμᾶς πρὸς τὸ πλῆθος τῶν ἱστοριῶν ἀποβλέψαντας· οὐ γὰρ ᾠήθημεν εξαρκεῖν πρὸς τοσοῦτον, ἀλλ' ὅμως τῶν ἐλπίδων τοσοῦτον ἐτύχομεν, ώς μηδὲ σχεδαρίοις δεῆσαι προ τυπῶσαι· ἀλλ᾽ ἅμα καὶ παρεκβάλλειν καὶ σχεδιάζειν, καὶ μηδὲ ταῖς ὅθεν ἐχρῆν τὸν νοῦν τῆς ἱστορίας λα βόντας παρατίθεσθαι βίβλοις επικύπτειν, ὥσπερ βίβλου παρούσης, καὶ γραμματέως παρεστηκότος· οὐ γὰρ ἂν ἀοράτως αὐτὸν ἀπιστήσαιμ᾽ ἂν τὸν δι' εν Τοιγαροῦν ὅπερ ἂν εἰς Γρηγόριον εὔφημον εἶποι ἡμῖν παρεῖναι τὸ σπουδαζόμενον· οὐδὲν τοιγαρούν τις ἢ δράσει τοῖς ἐκείνου λόγοις άδρυνόμενος, εἰς ἀνήνυτον ἡμῖν τῶν εἰς Γρηγόριον μέχρι δεῦρο βετ Χριστὸν καὶ λέγει καὶ ὁρᾷ Χριστοῦ δὲ τιμή, Πα- βουλευμένων, ταῖς ἐκείνου πρεσβείαις τεθαῤῥηκόσιν τρός ἐστι προδήλως τοῦ γεννήσαντος· ὁ μὲν οὖν ἐπεὶ καὶ τὰς λέξεις ἡνίκα στιχηρᾶς ἐπεμερίζομεν Γρηγόριος, τὸ Θεολόγος εἶναί τε καὶ καλεῖσθαι λέ βίβλου, οὐδὲ μέχρι λέξεως διημάρτομεν, καὶ τὰς λογχε κατ' ἀξίαν· ἄλλοι δὲ καὶ μόνον Γρηγοριολόγοι ἀντιφράσεις ἐκ τοῦ τῆς ἐννοίας εἰρμοῦ παραθέμενοι, γεγονότες, ἦταν τὸ κλέος· ὁ γὰρ λαλῶν τὰ Γρηγορίου, καίπερ τότε τυγχάνοντες ἄπειροι, τῆς ὀρθότητος λαλεῖ τὸν Χριστόν· Χριστοῦ δὲ λάλησις θεολογία οὐκ ἐσφάλημεν· ταύτας ἔπειτα παλιλλεξίαις γυμνά σαφῶς· θεολογία δὲ Τριάδος ἐστὶν ἀψευδεστάτη, παρ' σαντες· καὶ τὸ θαυμαστὸν ὅτι μετὰ τὸ γράφειν έρως ἧς ἐκείνῳ τὸ λαλεῖν ἐνήργηται, καὶ δι᾽ οὗ λαλεῖσθαι τώμενοι ἡποροῦμεν, εἰ μὴ πόνῳ καὶ σχολῇ μετέπειτα τεθέσπισεν· ἡμῖν μὲν οὖν τὰ μὲν πρῶτα τὸ σπουδα μεμαθήκαμεν, ἅπερ ἀπόνως αὐτοσχεδίως γεγράφα ζόμενον ἦν, τοὺς Γρηγορίου λόγους ἐς ταυτὸν ἀθροί μεν· τοσαῦτα Γρηγόριος ἡμῖν, μᾶλλον διὰ τοῦ Γρη σαι, τοὺς ἐμμέτρως αὐτῷ φημι πεποιημένους, ἔπειτα γορίου Θεὸς, ταῖς τοῦ θεράποντος πρεσβείαις πειθό μιας φαινομένης ἐν ἀντιφράσεσι βίβλου, καὶ τὰς μενος εὐμενέστατα· μέλι μὲν τὸ γλυκύτατον καὶ ἄλλας τοῖς ἐντυγχάνουσιν εὐλήπτους ἐφάμιλλον και πᾶσι προσφιλέστατον, ἐστρακίνω σκεύει καταθέμεταστῆσαι, τὰς μὲν λέξεις καταμερίζειν ἐπιτηδεύσαν- νος, ἢ χρυσὸν ἐγκαταδήσας ἐσθῆτος εὐτελοῦς ἐῤῥε τες, καί γε τοῦ εἰκότος οὐχ ἁμαρτόντες, αὖθις τὸ κνωμένῳ τμήματι κοπριοσυλλέκτων, μονονουχὶ δὲ τοῖς διελεῖν τὰς συντάξεις, καὶ τούτων καθ' ἑκάστην πᾶσιν ἐπιβοώμενος· Γεύσασθε της γλυκύτητος τοῦ παραθέσθαι τὴν ἐξήγησιν, τὸ διά τινος πρὸς τούτοις μέλιτος κορεσθέντες, καὶ τὸ σκεῦος συντρίψατε εὐφυοῦς σημασίας τους στίχους μὴ φυρομένους, αύ (ὀστράκινον γὰρ καὶ λίαν εὐτελές)· ἐμφορήθηκε του τοῖς μὲν τὴν εὐκοσμίαν, τῇ δὲ συντάξει τὴν ἁρμο- ἐντὸς, καταπτύοντες τοῦ ἐκτός· δέξασθε λύσαντες νίαν, καὶ τῇ ἐξηγήσει τὸν ἀπαρτισμόν περιποιῆσαι· τὸν χρυσόν, τὸ δὲ ῥάκος ἐν ᾧ περισφίγγεται, παρτὸ δὲ πάντων ἐμοὶ δοκεῖ τοῖς ἐντυγχάνουσι προσφι- οικτρώσατε· τοῖς ὑμετέροις ἐντίμως ἀπόθεσθε τα per illum dignatus est, ut iis, qui abunde facti sunt participes, multis modis innotuerimus atque magis etiam, sine dubio, in futurum innotescamus: quod vero beneficii mediatori pro merito gratias referre nobis proposuerimus, omnes illi imprimis qui horum bonorum participes fieri cupiunt, laude dignuni. Discant enim, divinus inquit Apostolus, mutuam vicem reddere: hoc enim bonum et acceptum est coram Salvatore nostro Deo*, Quidquid igitur boni in Gregorium quis dixerit feceritve, illius sermonibus delectatus, in Christum dixit et fecit: Christi autem gloriam, qui ipsum genuit, Patris esse apparet. Itaque Gregorius jure me ritoque est et appellatur Theologus: alii antem solummodo Gregoriologi dicti famam pacti sunt. Qui enim Gregoriana profert, Christum loquitur: Christum autem loqui vere est theologia: theologia autem Trinitatis est verissima, per quam loqui illi concessum est et per quem se celebratum iri prædixit. Nobis igitur hoc primo curæ fuit, ut Gregorii opera in unuin colligeremus, ea nimirum quæ versibus numerisque astrinxit; deinde, cum unus liber antiphrasibus constaret, etiam cæteros sic ut cuivis faciles essent intellectu, in lucem protulimus, simulque id egimus ut phrases interpungeremus et, ubi id bene processerat, iterum capita divideremus, et ad unumquodque explicationem apponeremus: nec minus, no versus turbarentur, singulis bene distinctam affiximus notam, ut ipsis ordo capitibus harmonia, explicationibus concinnitas constaret. Omnium autem gratissimum lectoribus erit, quod historias fusius explicuimus. Hoc igitur cum ageremus, magna historiarum silva haud levem sane (fateri enim lubet) nobis injecit curam, quippe qui huic rei sufficere nos posse diffiderenius, quamvis spes subiret fore, ut schedis supersedere ac potius allegare simul et excerpere nobis liceret, quam libros, unde historiæ sensum depromeremus continuo inspicere, veluti liber adsit librariusque astet. Eum enim, propter ques hoc suscepimus opus, nobis invisibili modo esse adfuturum, certissime credo, ita ut, quæcunque, illins ope freti, hucusque in Gregorium suscepimus, ad finem perducturi simus. Cum nimirum versibus distinxerimus libri textum,ne unam quidem phrasin omisimus, et antiphrases, quamvis minus adhuc perspexissemus,tamen ila e sententiæ nexu apposuimus, ut bene recteque illud fecisse nobis videamur: nec minus omnem repetitionem elisimus. Ac profecto mirum quod post finitum opus interrogati nesciremus, annon quæ facile ac festinanter scripsimus, multo cum studio et labore addidicissemus: ita enim Gregorius vel potius per Gregorium Deus, servi sui precibus commotus omnia reddiderat facilia, quasi mel suavissimum omnibusque gratissimum in vas testaceum colligens, vel ad particulam vilis vestimenti immundam despectanique aurum assmens, omnibus fere dicat: Gustantes mellis dulcedinem saliamini, vas auteni confringite, quoniam testaceum est ac vilissimum: interiora haurite, exteriora despicite: aurum accipite, pannum, quo involvitur. dedignamini: thesaurum honorificate, in penu vestro reconditc, cento1 1 Tim.v. 4.

| μείας τὸν πλοῦτον, τὸ ῥυπώδες ῥάκος εἰς ἀτίμους μαγείρων ἀποῤῥίψαντες χεῖρας· οὐκ ἔμφρονος γὰρ ἐποικίνῳ προσφερόμενον ἀποπέμπεσθαι σκεύει, τὸ γλυκύτατον μέλι καὶ ῥωστικὸν, οὐδὲ χρυσὸν ἀποσεί τεσθαι βάχει προσαγόμενον εὐτελεστάτῳ. Είξατε Γρηγορίῳ, Χριστός φησι, τῷ ἐμῷ, δι' ὧν ὑμῖν ἐπισ γίνεται· κἂν ὅτι μάλιστα μέγιστος ὤν, οὐκ ἀπᾴδει λαλεῖσθαι δι' εὐτελῶν· οὐ γὰρ ἐκεῖνος, ἐγὼ δὲ, φηείν, ὁ λαλούμενος, ὃς τοσοῦτον ὢν ἀγαθὸς οὐδὲ τοὺς κακούς ἀποπέμπομαι, δίδωμι δὲ καὶ χάριν τοῖς αἰτοῦτι, κἂν ὅτι λίαν ὦσι τῶν εὐτελῶν. Αὕτη ἡ βίβλος Ιστοριών Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Μαργαρίτης δὲ όνομα ταύτῃ. Πάντων δὲ μέχρις ἐσχάτου χιτῶνος καὶ σπείρατος, ἄνον ἀντιλάβοιτο τοῦτον ἔμπορος, ὅστις πυκνὸς τὰ βουλεύματα καλῶς εἰδὼς πραγματεύεσθαι, τοῖς τῆς ἰδίας ενστερνισάμενος δὲ καρδίας ἐναποθήσει τα μείοις, ὡς ἂν κεκτημένος μόνον πλοῦτον παρὰ πάντης, ἀπὸ πάντων δόξαν σχοίη μεγάλην βίβλος ἱστο τῶν ὧν ἐμνήσθη Γρηγόριος ὁ Θεοῤῥήμων, ἐν τοῖς εμμέτρως αὐτῷ εἰρημένοις, ἔκ τε τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς καὶ τῶν ἔξωθεν, κατὰ τὸν προτεταγμένον εἱρμόν· πρῶτον μὲν οὖν σημειώσασθαι χρὴ ὡς ἐχάστου λόγου καθ' εἱρμόν εἰσιν ἰδιοτρόπως αἱ ἱστορίαι· επὶ γὰρ ἕκαστος καθ' ἑαυτὸν μετὰ τῶν οἰκείων ἱστο - βοῶν ἀφώρισται· σημεῖον δὲ τῆς διαφορᾶς ὅθεν παρ ἔκται ἡ ἱστορία, τοῦτό ἐστι· κατὰ κεφαλῆς, αἱ μὲν τῆς θείας Γραφῆς ἔχουσι τὴν κατ᾽ ἔθος νυγμήν· αἱ δὲ τῶν ἔξωθεν ὁμοίως, τὸν κατ᾽ ἔθος οβελίσκον ὑπὲρ παραλῆς· ἐν δὲ τῇ ἐξηγήσει, πρόδηλός ἐστιν ὁ λόγος ἐν ᾧπερ ἡ ἱστορία· πᾶσαι δὲ καθ' εἱρμὸν ὑποτεταγμένα: κείνται προτεταγμένου τοῦ στίχου, δι' οὗ τὴν Ιστορίαν παρήγαγεν ὁ Θεοῤῥήμων Γρηγόριος· σκοπῶ δὲ τὸ τοῖς παιδευομένοις εὔληπτον καταστῆσαι τὸ πραττόμενον. Τρισσὴν γὰρ ἐντεῦθεν ὠφέλειαν 5 Γρηγορίου ταῖς βίβλοις ἐντυγχάνων καρποῦται· πρῶτον τὴν πεῖραν τῶν λέξεων καὶ τῆς καλλιεπείας τὴν μοῦσαν· δεύτε μου τὸ μετὰ τῆς καλλιεπείας ταῖς θείαις καὶ οὐρα νίαις ἐννοίαις οὐρανοπορεῖν συγγινόμενον, καὶ πάντα τοῖς νοεροῖς ὄμμασι βλέπειν, ὅσα καθ᾽ ὑπερουρανίου στερεώματος μέχρις αὐτῆς εὐμενὴς γενοῦ μοι, Χριστὲ τῆς πρώτης ὑφ' ἑαυτῆς καὶ μόνης γνωριζο μένης ἀκτῖνος, τῆς τρισσοφανοῦς ἐν μιᾷ φωτὸς μαρ μαρυγή συνερχομένης θεότητος, λέγω δὴ καὶ τῶν μετ᾿ ἐκείνην καὶ παρ᾽ ἐκείνης τὰ δεύτερα τῆς φωταυγείας κεκληρωμένων, οὐρανοῦ τε μὴν αὐτοῦ καὶ τῶν ἐν αὐτῷ Θεουργικώς ιδρυμένων· γῆς τε καὶ θαλάσσης, καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς ζώων τε καὶ καθύγρων, ἐναλίων, χερσαίων, ἀμφιβίων, αερίων, μέχρις αὐτ τῶν ὑποχθονίων, καὶ τῶν ἔτι· τρίτον δὲ τὸ ταῖς ἱστορίαις ἐντυγχάνειν, καὶ τῇ προγραφῇ τῶν στίχων ὀξύτητι νοὸς πρὸς πᾶσαν ἀνατρέχειν τὴν κατασκευήν, καὶ τῇ τῶν ἱστοριών ποικιλία τέρπεσθαι κατά ψυχήν ἡδόμενον, καὶ πεῖραν συναθροίζειν, καὶ πρὸς τὸ λέγειν γυμνάζεσθαι, πάντων τε τῶν ἀπ' αἰῶνος θαυμασ ζομένων πειραθῆναι, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ περὶ πάντα προνοίας τε καὶ διεξαγωγῆς, καὶ τῆς εἰς ἡμᾶς ἀνεκε φράστου φιλανθρωπίας τὸ μέγεθος ἐπιγνῶναι· δι' ὧν ἁπάντων ἐπιτυχεῖν δύναιτ' ἂν τοῦ Θεοῦ· φῶς γὰρ ὁ Θεός, ἐν δὲ τῷ φωτὶ τῆς γνώσεως όψεται τις φῶς· ταῦτα μὲν τοῖς φιλογρηγορίοις, οὓς καὶ φιλοθέους ὁ τῆς ἀληθείας σαφῶς ἐξεπίσταται λόγος· αὖθις δὲ πρὸς ἄλλο βλέψομεν πόνημα ταῖς Γρηγορίου πρε σβείαις τεθαρρηκότες· ἔστι δὲ τὸ συναγαγεῖν ἐς ταυ τὸν ἄσπερ αὐτὸς μέμνηται φυσιολογίας· εἶθ' ἑξῆς ὅσα περὶ διχρόνων καὶ τέχνης και ποιότητος στοι χείων συμφώνων, καὶ διαιρέσεως φωνηέντων, καὶ ἄλλων ονομάτων διαφόρου σημασίας, ἐπιχωρίων τε λέξεων 'Αττικῶν, καὶ ἐπιτετηδευμένων, καὶ τῶν ἐξ Dem sordidum impuris coquorum relinquite manibus: hand enim sapientis est, mel dulce ac corroboraps, in vase testaceo oblatum respuere, nequą, aurum vili panno involutum repudiare. Imitamini, ait Christus, Gregorium meum, qualem vobis sese præbuerit, siquidem, quantumvis magnus, humiliter Inqui non recusat: non ille eniui, ait, sed ego loquor, qui in tanto perfectionis fastigio collocatus_malos non rejicio, sed rogantibus, etiamsi perexigui sint pretii, veniam concedo. Hic liber historiarum Gregorii Theologi nomine margariti venire meretur. lloc margaritum quovis pretio, etiamsi vestis ac tunicæ jactura fieri debeat, sibi comparet cmptor et ot consiliis recte uti queat, imis pectoris recessibus recondat: sic enim eximium præter omnes thesau rum possidens magno præ cunctis honore afficietur. Liber historiarum, de quibus Gregorius Theologus disseruit in Carminibus suis, ex Scriptura divinitus inspirata et aliunde est compositus, prout nexus resum postulabat. Primum igitur ostendendum, quomodo cujusque capitis historia singulari modo cohæreant:: singula enim cum suis historiis capita in semetipsis concluduntur: ut autem indicetur unde quævis historia deprompta sit, ad eas, quæ e Scriptura sacra sunt desumptæ, signuin quod Græce wuh dicitur, ad initium appinximus, iis autem, quæ aliunde originem ducunt, veru anteposuimus; porro in explicatione citavimus librum, quo quævis historia continetur: denique singulæ historiæ ita sese invicem excipiunt, ut semper citetur versus, a quo Gregorius Theologus historiam exorsus est. Cæterum viris doctis operam meam haud improbatum iri coulido. Triplicem enim, quisquis Gregorii libros legerit, exinde fructum percipiet: primum quidem, verborum intellectum et facetiarum ingenium; secundum, ut cum verborum elegantia ad meditandas res divinas abreptus in cœlum ascendat et animi oculis aspiciat quæcunque in cœlesti firmamento exsistunt, et Epsara (propitius mili esto, Christe) primarium, a semetipso solum perspectum radium trine Divinitalis, in unum luminis focum coeuntis, præterea etiam ea quæ post et per illam secundas luminis partes tenent, culum dico ipsum et que in eo divinitus firmata sunt, denique terram et mare et quacunque ibi sunt animalia, maritima, terrestria, amphibia, volueria, atque adeo quæ sub terra reperiuntur et reliqua; tertium, ut, in legendis historiis, versuum dispositione omnem nexum cito mente assequatur, historiarum varietate delectetur, experientiam colligat, ad dicendum exerceatur, quæcunque admirationi aquam fuere cognoscat, denique Dei ad omnia spectantem curam et providentiam, nec non amoris ineffabilis vim persentiscat. Quæ omnia efficient ut possit ad Deum accedere: Deus enim est lumen, et in seientiæ lumine videbit aliquis lumen. Hæc quidem Gregorii amicis, quos etiam Dei amicos aperte appellat veritatis sermo. Jam vero nos Gregorii ope freti, aliud dispiciemus opus, nimirum ut ejus dispu tationes ad physiologiam pertinentes in unum redigamus; deinde dicemus de ancipitibus et gramma-

τῶν τε ὑφ᾽ ἂν καὶ τῶν συνθέτων, καὶ τῶν ἐπὶ τό λίαν κἀπὶ τῶν ἀδυνάτων λαμβανομένων, τῶν τε διασῶς καὶ τρισσῶς ἐκφερομένων, ισοτύπων τε καὶ ισοδυνάμων, καὶ τῶν ἑβδομηκονταδύο τῆς ποιήσεως τρόπων, τῶν τε ἑβδομήκοντα τεσσάρων τῆς ῥητορι κῆς τρόπων, τὰ προειρημένα πάντα παρεκβάλλοντες ιδιοτρόπως, ἔκ τε τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, καὶ τῶν λόγων τοῦ θείου Γρηγορίου. ἑτοίμου συγκειμένων, καὶ τῶν διασυρτικῶν ἐκπλη κτικῶν, δυσφορουμένων, σχετλιαστικῶν, τῶν τε συν ᾳδουσῶν τῇ ὑποκρίσει, ἐκκοπῶν, ἐκλείψεων, συν αλοιφῶν, καὶ ὧν παρὰ πᾶσαν τὴν τῶν Ἑλλήνων συνήθειαν οἱ Αττικοί κέχρηνται, τῶν τε συντόμων ἐν τοῖς ὅρκοις, καὶ τῶν ἀνθ᾿ ἑνικοῦ πληθυντικῶς λεγομένων ἐπιζεύξεων, ἀντὶ δὲ τοῦ παθητικοῦ ἐνεργητικῶν, τῶν τε ἐπιτρεπτικῶν ἐν τῷ μὴ παρόντος τινός, ticæ et prosodiæ elementis consonis, de vocalium divisione aliorumque nominum varia significatione, tum de indigenis usitatisque apud Atticos vocabulis, de iis quæ in promptu sunt, quæ vituperium continent, metumn injiciunt, moerorem vel luctum iudicant, et quæ responsionibus inserviunt, de excisione, omissione et contractione, de vocibus quibus Attici omnino præter Græcorum consuetudinem utuntur. de concinnitate in juramentis, de periodis in quibus pro singulari pluralis, pro passivo activum ponitur. de enuntiatis in quibus aliquid conceditur quamvis haud exsistat, de hyphen et de compositis, de iis quæ, quamvis sint impossibilia, accipiuntur, de iis quæ bis terve proferuntur, de iis quæ eamdem figuram et quæ eamdem significationem habent, de septuaginta duabus poetices, et de septuaginta quatuor grammatices figuris, ita ut hæc omnia partim e Scriptura sacra, partim e divini Gregorii operibus ea, qua par est, ratione explicemus. ΚΟΣΜΑ ΜΟΝΑΧΟΥ ΑΓΙΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΙΛΟΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ. ΛΟΓΟΣ Α'. Περὶ τοῦ καθ᾿ ἑαυτὸν βίου 4 Χριστὲ ἄναξ, ὃς ἀγναῖς ποτ' ἀειρομέναις παρ λάμησι, 9 Σταυροτύποις Μωσῆος ἐπ' οὐρεῖ σου θεράπον τος, 3 Εκλινας Αμαληκ ὀλουν σθένος. Τῆς Αἰγυπτίων πρὸς τὴν τῆς ἐπαγγελίας γῆν ἐπει· γομένῳ τῷ Ἰσραὴλ κατὰ τὴν ἔρημον πρῶτος Αμαλὴν συναντᾶται, ἔθνος πρῶτον τῇ Γραφή κατονομα ζόμενον· 'Αρχὴ γάρ, φησίν, ἐθνῶν ᾿Αμαλήκ· Η διὰ τὸ πρῶτος τὸν Ἰσραὴλ πολεμῆσαι· ἡ τὸ πρῶτον ἐν ἔθνεσιν ὑποστῆναι τοῦτον διαρπάζοντα τοὺς εἰκὸς τοῦ λαοῦ καθυστεροῦντας, εἰς παράταξιν Ἰσραὴλ ἀντικαθίσταται· τῆς γοῦν μάχης ἐφ᾽ ἱκανὸν διακρατούσης, ὁ Μωϋσῆς προφήτης δὲ καὶ τοῦ λαοῦ καθ ηγούμενος, οὗτος σταυροτύποις χερσὶ τροποῦται τὸν Αμαλήκ· συνέβη δὲ τῷ μὲν ταῖς χερσὶν ἐπαιρομέν ναις εἰς ὕψος, τὸ τρόπαιον συνεπαίρεσθαι, καθηκο μέναις ὥσπερ οὖν συγκαθήκεσθαι· ταύτῃ τοι τον Δαρὼν καὶ ὰρ προφήτας καὶ αὐτοὺς ὄντας, ἐπί τινος βουνοῦ τοῦ Μωϋσέως ἀμφοτέρωθεν τὰς χεῖρας ὑποστηρίζειν· (τύπος δὲ τοῦτο τοῦ σωτηριώδους πο θους·) εἶτα δὲ καὶ λίθοις ἐπιθέτοις ἐπερείδειν, μέχρι παντελοῦς τῶν ἐναντίων τροπῆς· καὶ τῆς μὲν μάχης σταυρότυπον σχῆμα προηγεῖτο· τῶν μαχομένων δὲ τοῦ λαοῦ παῖς Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ· μέμνηται δὲ τούτων συνεχῶς Μωϋσῆς τῷ Ἰσραὴλ λέγων· Ἐχθρανεῖς τῷ ᾿Αμαλήκ, ὅτι, φησί, τὴν οὐραγίαν σου διήρπαζεν ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ οὐκ ἠλέησέ σε· οὐραγία δὲ πλήθους ἐστὶν ὑστέρημα μόχθῳ τῆς ὁδοι πορίας κεκμηκὸς καὶ τεμνόμενον, ἢ πλάνῃ φερό μενον. 5. Χάσματα και φρικτάς ἐνύχων ἐπέδησας [ἀκωκάς. Ἐν Βαβυλῶνι τοῦ Ἰσραὴλ καὶ Ἰούδα πρότερον CARMEN I. De vita sua. Cum Israel ex Ægypto ad terram promissionis tenderet, primum eis occurrit Amalec, qui primus populus a Scriptura vocatur. Principium enim, ait, gentium est Amalec. Hic igitur aut quia prinus Israeli bellum intulit, aut quia gentium prima fuit, quæ turbam Israelis subsequentem aggrederetur: Israel in aciem assistit. Cum autem proelium satis exarsisset, Moses propheta simul et populi dux manibus in crucis formam sublatis Amalec in fugam convertit. Accidit porro ut cum manibus in altum sublatis tropeum simul extolleretur, et cum delabentibus illud quoque descenderet, quare Aaron et Or, qui et ipsi prophetæ erant, in colle quodam manus Moysis utrinque suffulserunt (est autem hic typus passionis salvatoriæ), et postea etiam lapidibus congestis sustentarunt, usquedum hostes p’nitus fugati essent. Et aciei quidem siguum crucis præfuit, populo autem pugnanti Jesus filius Nave. Cujus rei mentionem persæpe Moyses injicit, ad Israel dicens: Odio habebis Amalec, inquit, quia turban tuam depopulatus est in deserto nec tibi pepercit. Turba autem est subsequeas multitudo, itineris labore fatigata ac separata, aut vagabunda. Cum Israel et Juda a Nabuchodonosore et postea a Nabuzardane in exsilium abducti et Hierosolymæ * Num. xxiv, 20. Versus citatos in interpretatione nostra omittimus, cum jam ea Latine versa ad manus habeat Lector in præsenti editione. Paginæ indigitantur novæ recensionis Benedictinæ quæ typis crassiori - bus textui insertis. ut moris est nostri, reprasentantur. Epis. PATR. Ed. nov. p. 630, περὶ τῶν καθ' ἑαυτόν.

AD CARMINA S. GREGORI THEOL. ὑπὸ Ναβουχοδονόσορ καὶ Ναβουζαρδὰν τὸ δεύτερον ἀποικισθέντος, ἐμπρησθείσης τε τῆς Ἱερουσαλήμ, τῆς τοιαύτης αἰχμαλωσίας Δαυϊτικῷ διαπρέποντες γένει παῖδες Ισραήλ, Ανανίας, Αζαρίας, Μισαήλ ὑπῆρχον· τούτους εὐσεβῶς κατὰ τὸν πατρῷον νόμον πολιτευομένους, προφητικῷ τε διαλάμποντας χαρί. σματι, τῶν Ασσυρίων οἱ προύχοντες τοῖς βασιλεῦσιν ἐνδιαβάλλουσι, τοῖς Περσικοῖς ἅτε δόγμασιν ἀντικαθ ισταμένους· ὁ μὲν οὖν Δανιὴλ ὑπὸ Βαλτάσαρ βασιλέως βορὰ λάκκω ῥιφείς, χεῖρας πρὸς Θεὸν διαπετάσας, τῶν ὠμοφάγων θηρῶν τά τε ἀνεῳγμένα στόματα καὶ τοὺς σπαρακτικοὺς ἐπέσχεν ὄνυχας, σῶος δὲ μεθ᾽ ἡμέρας επάνεισι τοῦ βοθύνου. 6 Ον διὰ καὶ μεγάλου ἀπὸ κήτεος ἔκθορ᾽ Ἰωνᾶς. Προφήτης ὁ Ἰωνᾶς, ὑπὸ δὲ Θεοῦ προφητεῦσαι τῇ Νινευῇ μεγάλη Νίνου βασιλέως Ασσυρίων πεμφθείς, φεύγει τὸ πρόσταγμα, τὴν ἐπὶ Θαρσεῖς δὲ στέλλεται θαλασσοπορίαν· κλύδωνος δὲ γεγονότος, καὶ παρὰ καιρὸν τῶν ναυτικῶν οἰομένων τὴν ζάλην, ὑπ' αὐτοῦ τε μεμαθηκότων ὡς ἐκ προσώπου Θεοῦ φεύγων ἐστὶ, πλήρῳ καταδικασθέντα καὶ τῇ θαλάσσῃ βεβλημένον, ἐκ προστάγματος θείου κῆτος θαλάσσιος θὴρ ὑποδέχεται· τριῶν δὲ τοῦτον ἡμερῶν ἐν τοῖς σπλάχνοις άτρωτον πεφυλαγμένον, δι' εὐχῆς κἀντεῦθεν τῷ Θεῷ προσομιλοῦντα τριταῖον τὸ μῆτος ἀπήρεσεν ἐν ξηρά, μυστηρίου τύπον ὑπογράφοντα τῆς Χριστοῦ μετὰ ταῦτα γενησομένης ἀναστάσεως. 8 Εν φλογί δ' Ασσυρίῃ δροσόεν γένος ἀμφ- [εκάλυψε 9 Θαρσαλέους τρεῖς παῖδας, ἐπεὶ χέρας ἐξεπ [έτασσαν. Τρεῖς παϊδές εἰσιν ᾿Ανανίας, Αζαρίας, Μισαήλ, ὧν ἀνωτέρω μεμνήμεθα· Ναβουχοδονόσορ τοίνυν ποτέ τοῦ βασιλέως εἰκόνα στήσαντος χρυσήν, η προσεκύ νουν πάντες όμοθυμαδὸν ἐκ τινος συγκαλούμενοι μουσικῆς συμφωνίας, τοὺς μὴ λατρεύοντας ἀπειλου μένου προστάγματος παμφάγῳ παραδοθήσεσθαι πυρί, προσάγονται τρεῖς οὗτοι παῖδες· τοῦ δὲ βασιλέων πείθειν αὐτοὺς πειρωμένου, καὶ τῇ τῆς καιομένης ἐπ' ὄψεσι καμίνου τιμωρίᾳ ἐκδειματοῦντος, ἐπεὶ μὴ λατρεύειν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα διωμολόγουν Θεόν, κάμινος τούτους ὑποδέχεται προστάγματι τοῦ κρατοῦντος· οἷς ἄγγελος Θεοῦ συγκάτεισιν· ἐκ δὲ πυρὸς δρόσος ἦν τοῖς παιδαρίοις· ἀλλ' οἱ μὲν ὕμνοις θεοπρεπέσι τὸν Θεὸν μειλισσόμενοι, τῆς καμίνου πρό εισιν ἄρτιοι θαῦμα πᾶσι τοῖς ὁρῶσι· περὶ δὲ τὴν κάμινον ἐπὶ πήχεις τεσσαρακονταεννέα ἡ φλόξ διαχεθεῖσα, τοὺς παρατυχόντας όλλυσι Χαλδαίους· ὅθεν τὸν βασιλέα τούτους μηδὲ θριξὶ τοῦ ἀκαμάτου πυρὸς συνειλημμένους ἐκπληττόμενον δογματίσαι τὸν εἰς τὸν ἐκείνων Θεὸν βλασφημήσαντα πανοικίᾳ διόλλυσθαι. Ζείουσαν ὑπεὶρ ἅλα πεζὺς ὁδεύσας, 11 Κύματα καὶ ἀνέμων μένος ηύνασας. Τοὺς μαθητὰς ἐν πλοίῳ προπέμψας Χριστός, αὐτὸς τῷ παρεπομένῳ διαλεγόμενος πλήθει, ταῖς ὄχθαις προσμένει τῆς θαλάσσης· κλύδωνος δὲ τούτους συν εσχηκότος, μέλλουσιν ὑποβρυχίοις ἀπολέσθαι· πάρεισι Χριστὸς ὀψίας, τὴν ὑγρὰν ποσὶν ἐπιπατῶν θάλασ σαν· θροηθεῖσι δὲ καὶ κεκραγόσι προσφωνήσας τοῖς μαθηταῖς θαῤῥεῖν τε παρακελευσάμενος, σύμπλους ἦν αὐτοῖς τὸν μὲν σάλον κατευνάσας, ἐπιτιμήσας δὲ τοῖς ἀνέμοις, καὶ τῷ Πέτρῳ βυθιζομένῳ ἐπορέξας τὴν χεῖρα. 13 Πολλοῖς δ' αὖ ψυχάς τε καὶ ἅψεα λύσαο [νούσων. Συλλήβδην πάντων τῶν Χριστοῦ μέμνηται θαυμά των, ὡς ἐν διαφόροις κάμνοντες νήσοις καὶ ψυχαῖς καὶ σώμασι, τῶν θείων ἀπήλαυσαν ἄνθρωποι δωρεῶν. 329 Οὐδ' ὁπότ' ἀφραίνοντι νόῳ λυγὸν ἀμφὶς (ελίξεις. Τῇ ψυχῇ διαλεγόμενος, μεταγωγικῶς τὴν παροῦ incendio deletæ essent, tres filii Israel, Ananias, Azarias, Misael, e genere Davidico oriundi, Babylone degebant, quos, utpote pie secundum patriam legem viventes et prophetiæ dono excellentes, Assyriorum satrapæ apud reges accusaverunt, quod Persicæ religioni refractarentur. Postquam igitur Daniel a Baltasar rege tanquam esca in foveam conjectus erat, manibus ad Deum expansis apertos bestiarum crudivorarum rictus crudelesque ungulas sustinuit et, luce aborta, salvus e fovea prodiit. Jonas propheta missus a Deo, ut prædicaret Ninive magnæ Nini Assyriorum regis urbi, mandatum effugere et in Tharsis navigare constituit. Exorta autem teinpestate quam nautæ præter consuetudinem evenisse opinabantur, ipse eis dixit se e conspectu Dei confugere: quare sorte condemnatum marique Iraditum, secundum administrationem divinam, cete, quod est bellua marina, excepit. Cum autem per tres dies incolumis in ejus visceribus conservatus esset et precibus deinde Deum imploraret, tertio die cete evomuit eum in terram, quod est figura mysterii resurrectionis Dominicæ quæ postea evenit Tres pueri sunt, Ananias, Azarias, Misael, quorum paulo ante mentionem fecimus. Cum Nabuchodonosor rex aliquando statuam auream erigendam curasset, quani concentu musico convocati cuncti simul adoraverunt, cunique edictum esset ut ii qui adorare recusarent, voraci flammæ traderentur, etiam tres illi pueri adducti sunt. Quoniam autem, quamvis rex ipse permovere eos et poena fornacis coram ipsis accensi terrere conaretur, posthabita creatura tantummodo Deum creatorem sese adoraturos profitebantur, jussu regis fornaci traduntur: ingressus vero cum ipsis est angelus Dei, atque ex igne refrigerium contigit pueris, ita ut piis carminibus Deum celebrarent et integri e fornace progrederentur, quod omnes videntes admirati sunt et eo quidem magis cum flamma camini ad quadraginta novem cubitos exsurgeret et Chaldæos accedentes hauriret. Rex autem miratus, quod ignis vorax ne capillos quidem attigisset, edicto pronuntiavit, ut quicunque illorum Deum conviciis impetiturus esset, cum tota familia extirparetur. Discipulis navigio abire jussis Christus, ad multitudinem ipsum comitantem peroraturus, in littore maris remanet. Cum autem tempestas exorta esset, in eo jain fuere, ut maris gurgitibus submergerentur: tum vespere Christus advenit, pedes in mari incedens. Perturbatos autem et vociferantes discipulos allocutus bono animo esse jussit, eorumque nave conscensa fluctus sedavit, ventos increpuit et Petro periclitanti manum porrexit. Breviter omnia Christi miracula commemorat, quibus homines, variis animæ corporisque morbis oppressi, divinorum munerum participes facti sunt. Cum anima colloquens hanc historiam Theologus tanquam exemplum profert dicens: Nondum rationi

σαν ὁ Θεολόγος ἱστορίαν ἐξ ὑποδείγματος παρεισ ἄγει· φησὶν οὖν, ὅτι οὔπω τῷ λογισμῷ ἀνοηταίνοντι περιέθηκα ἱμαντώδες φυτόν· λέγεται γὰρ τοὺς πο τους τοῦ 'Αδράστου μυρίκης όζῳ συσχεθέντας, τὸν Αδραστον ἀποβαλεῖν· ὃν εὑρὼν Μενέλαος καὶ ζωγρῆσαι βουλόμενος, οὐ συγχωρεῖται, καὶ γὰρ Αγαμέμνων ὁ τῶν Ἑλλήνων βασιλεὺς ἐπιστὰς τοῦτον ἀναιρεῖ· μεταφορικῶς οὖν φησιν ὁ Θεολόγος, ὅτι Τόν μὲν ἁλωτὸν τοῖς πολεμίοις συσχεθέντες δεδώκασιν οἱ ἵπποι, μικροῦ δέ με τοῖς πάθεσι πάρεργον παρέσχεν ὁ λογισμὸς ἀνοηταίνων, οὐκ ἔχων ὅποι στῇ τῆς ἀτάκτου φορᾶς, μηδ' ὑφ' οὗτινος τοὐναντίον ἐπ' ὠφελείς ψυχῆς συσχεθῇ. 32 Φεύγων Αἰγύπτοιο μέλαν πέδον, ἔργα το [πικρά, [ὁδεύη. 353 Καὶ Φαραώ βασιλῆα, πάτρην δ' ἐπὶ θείαν Μέλας μὲν ὁ τῆς Αἰγύπτου φύσει χῶρος, ἔργα δὲ πικρὰ τὰ τοῖς Εβραίοις πάλαι προστεταγμένα, πλιν θοποιία καί τινα οἷς αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι κατεδουλοῦντο· διὸ καὶ τῷ Μωϋσῃ παραγενομένῳ τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ διὰ θείου προστάγματος τῆς Αἰγυπτίων 556 δῆς οργανα πάντα παρακλίνας ἀτίνακτα, 357 Δακρυόεις σπεύδει θ' ιερῆς ἐπὶ τέρμα γαίης. Βαβυλῶνος τραχὺς μὲν ὁ χῶρος, ἔνθα τὸν λαὸν ἀποικισθέντα, ταῖς ὄχθαις λέγεται τοῦ ποταμοῦ καθ ῆσθαι, καὶ τὴν ἀποικίαν ὀδύρεσθαι, τήν τε ᾠδὴν ἐπ' ἀλλοτρίας μὴ θέλειν γῆς ᾄδειν, ἀλλ᾽ ἀκίνητα καὶ ἀργὰ τῆς ᾠδῆς φυλάττειν τὰ ἔργανα· μεθ' ἑβδο μήκοντα δὲ χρόνους τῆς τοιαύτης ἀφεθέντες αιχμα λωσίας, εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανιέναι πατρίδα· καὶ τοῦτο γοῦν ἀναγωγικῶς ὁ Θεολόγος φησι· Βαβυλῶνα μὲν τὴν αἰχμαλωτίζουσαν ἀπὸ Θεοῦ καλῶν ἁμαρτίαν· ὄργανα δὲ τὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις υποληπτέον, εὐ χήν φημι καὶ τὴν εἰς Θεὸν ὑμνῳδίαν, ὧν ἡ ψυχή ἐξατονήσασα, τὸν δούλειον ζυγὸν ἀποδύρεται γῆ δὲ ἐστιν ἱερὰ, τῶν πραέων ὁ χῶρος, ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἦν ἔστι καταλαβεῖν, τῆς τραχείας αμαρτίας ἀποδεδρακότας. 359 Καὶ νηοῦ μεγάλοιο θεμείλια χερσὶ βάληται. Δαρεῖος ὁ Μήδων βασιλεὺς μεθ᾿ ἑβδομήκοντα χρό νους τῆς θεοσεβείας ἀγάμενος τους Εβραίους, τῆς αἰχμαλωσίας ἀφίησι· προστάσσει τε τὸν ναὸν Σολο μῶντος καὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἀνοικοδομηθῆναι· τότε γοῦν ἐπανελθὼν ὁ λαὸς Ασσυρίων, τὸν ναὸν καὶ τὴν Αἰγυπτίων ὁ βασιλεύς· κατὰ γοῦν τὸν τῆς ἀναγωγῆς πόλιν Ἱερουσαλὴμ ἐπανορθοῦται· θεμέλια τοίνυν ὁ λόγον μέλαν πέδον, τὴν ἐν ἁμαρτία διατριβὴν ὁ Θεολόγος τοῦ ναοῦ, τὰς ἰσχυράς φησιν ἀρετὰς, αἴτι Θεολόγος φησί - Φαραὼ δὲ τὸν διάβολον λέγει· πικράνες τὴν ψυχὴν ναὸν κατασκευάζουσι τοῦ Θεοῦ, κύκλῳ χειρὸς ἐξελέσθαι, πικρότερος καθίσταται Φαραὼ τῶν δὲ τὰ ἔργα, τὰ παρ' ἐκείνου τῇ ψυχῇ προσεπινοού μενα· πατρίδα δὲ θείαν, τὸν μέλλοντά φησιν αἰῶνα, καθ᾿ ὃν ἐπείγεσθαι τὴν ψυχὴν ὡς ἀϊδίου θέμις τα μιεῖον ζωῆς δι' ἀρετῆς καταπαύουσαν. 354 Μηδέ μένει Βαβυλῶνος ἐνὶ κραναοῖς π8Ιδίοισι, 355 Δουραλής ὄχθησι παρεζόμενος ποταμοίο, περιῳκοδομημέναι. [σιν. 367 Οἷον δ' ἐξ Ιερῆς Σολύμων κατιόντα πόληος 568 Ιεριχούς πτολίεθρον ἐπὶ κλυτὸν ὡς ἐνέπου 369 Φῶρες εδηλήσαντο κακοὶ λοχόωντες ὀδίτην. Παραβολὴν ὁ Σωτὴρ ταύτην φησὶν ἐν τοῖς Εὐαγ γελίοις, ὅτι τις ὁδοιπόρος κατέβαινεν ἀπὸ Ἱερουσα insanæ rainum frenatorem adstrinxi. Adrasti enim equi ramo tamarinthino coerciti illum excussisse fo. runtur, quem cum Menelaus invenisset et vivum capere aggrederetur, non potuit, Agamemnon vero Græcorum rex accessit eunique trucidavit. Metaphorice igitur Theologus hoc dicit: Captuin quidem equi colligati hostibus tradiderunt, me autem parum abfuit quin ratio malešana cupiditatibus traderet, utpote quæ nec haberet ubi cæcum impetum sisteret, nec rursus a quo in animæ emolumentum cobiDeretur. Natura quidem Ægypti terra est nigra, acerbi porro labores qui olim Hebræis imponebantur, ut laterum fabricatio et reliqua quibus Ægyptii eos subigebant: et ideo Moysi qui secundum divinum mandaIum Israelitas ex Ægyptiorum manu liberaturus erat, acerbior exsistit Pharao rex Ægyptiorum. Sensa igitur anagogico terram nigram Theologus dicit perseverantiam in peccato: Pharaonem intelligit diabolum labores acerbos ca quæ per illum in anima procreantur: patriam divinam denique vocat futurum sæculum, ad quod veluti vitæ æternæ receptaculum anima in virtate requiescens contendere debet. Aspera est Babylonis terra, ubi populus extorris dicitur ad fluvii ripas consedisse, et exsilium deßlevisse, et canticum in terra peregrina cantare noluisse, sed organa immota et otiosa conservasse, post septuaginta autem annos ex hac captivitate liberati in patriam suam rediisse. Sensu igitur anagogico Theologus hoc dicit: Babylonem vocal peccatum quod a Deo abducit in captivitatem: organa sunt ani mæ virtutes, nimirum preces et cantus in Dei honorem oblati, a quibus anima sese abstinens servile jugum deplorat: terra denique sancta est ditio mansuetorum, regnum cœlorum quo potientur quicunque acerbi peccati tramitem deseruerunt. Darius rex Medorum, post septuaginta annos, llebræos ob pietatem admiratus ex captivitate dimisit simulque templum Salomonis et Hierosolymas reaædificari jussit. Tunc igitur populus, ex Assyria revertens, templum atque urbem Hierosolymorum reconstruxit. Theologus autem fundamenta templi dicit egregias virtutes quæ animam circumcingunt et templum Dei reddunt. In Evangeliis hanc Salvator enarrat parabolam: quidamn descendit Hierosolymis et in itinere incidit in latrones qui exspoliatum eum multisque vulneribus laceratum deseruere semianimem. Forte autem levita et sacerdos præterierunt et immisericordi animo illum neglexerunt. Samaritanus autem, cum propius accessisset eumque conspexisset, misericordia commotus vulueribus medicinam larga manu suppeditavit, jumento suo imposuit et cum necessaria cura cauponi tradidit. Ex mente Theologi igitur viator est anima quæ per hanc vitam transit: quod autem ex llierosolyma descenderit, hoc de virtute intelligendum: latronem dicit diabolum qui olim Adam a Deo abalienavit omnesque ex Adam oriundos eodem modo excipit et a Deo removere studet. Salvator in Evangeliis hanc quoque proposuit parabolam: Duo viri precandi causa in templum ascen-

λὴμ καὶ λῃσταῖς περιέπεσεν, οἳ καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν καὶ πληγὰς πολλὰς ἐπιθέντες κατέλιπον ἡμιθανῆ· κατὰ συγκυρίαν δὲ Λευΐτης καὶ ἱερεὺς παριόντες, κατέλιπον αὐτὸν ἀνηλεεί ψυχῇ· Σαμαρείτης δὲ πλησίον έλε θὼν καὶ τοῦτον ἰδὼν ἠλέησε, πολλὰ δὲ ταῖς πληγαίς ἐπιθέμενος φάρμακα, κἀπὶ τὸ ἴδιον ἐπιβιβάσας κτλ. νος, τῷ πανδοχεί μετὰ καὶ τῆς δεούσης ἐπιμελείας καταλιμπάνει· τὸν γοῦν ὁδοιπόρον τὴν ψυχήν φησινό Θεολόγος, τὸν βίον τουτον. διαπερῶσαν· ἀπὸ τῆς Ἰερουσαλὴμ κατιοῦσαν δὲ τῆς ἀρετῆς φησι· λῃστὴν δὲ τὸν διάβολον λέγει, πάλαι μὲν ἀπογυμνώσαντα τοῦ Θεοῦ τὸν ᾿Αδάμ, τοῖς δὲ ἐξ Ἀδὰμ πᾶσι τὸν αὐτὸν ἐπαναδε δεγμένον, καὶ Θεοῦ γυμνοῦν ἁμιλλώμενον. [σαῖος, 393 Πυνθάνομ' ὡς δύο φωτε, μέγα πνείων Φαρι ἠδὲ τελώνης, 396 Εἰς ἱερὸν ἀναβάντες. Παραβολικῶς καὶ τοῦτό φησιν ὁ Σωτὴρ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ὅτι δύο άνδρες ανέβαινον εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος, ὁ δὲ ἕτερος τελώνης ἀλλ' ὁ μὲν Φαρισαῖος, νηστείαις καὶ δεκάταις καὶ ταῖς ἄλλαις νομίμοις ἐντολαῖς μεγαλαυχῶν, καὶ τοῖς ἄλλοις συγκρίνων ἑαυτὸν ἀνθρώποις, λόγοις δὲ καὶ τὸν τε λώνην ἀποφαυλίζων, ἄτιμος ἀποπέμπεται· ὁ δὲ τε λώνης τὸ στῆθος ταῖς χερσὶ πατάσσων, ἐκπροχέων τε δάκρυα θερμὰ καὶ τὸν Θεὸν αὐτῷ τοῖς ἑπταισμένοις εὐμενη γενέσθαι λισσόμενος, ἀφέσεως κατηξίωται, τοῦ Θεοῦ τῷ ταπεινουμένῳ μᾶλλον, ἢ τῷ τυφου μένῳ, προσεσχηκότος. Ιερῆς ᾿Αννης μιμήσατο φωνήν. Αννα μήτηρ ἐστὶ Σαμουὴλ τοῦ προφήτου, στεῖρα δὲ οὖσα καὶ πικρῶς ὀδυρομένη, κατέστη εἰς Σηλώμ, ἔνθα ἦν ἡ κιβωτός διαθήκης Κυρίου· προσευξαμέτης δὲ ταύτης, τὸν Σαμουὴλ αὐτῇ παρέσχεν ὁ Θεός· αὐτὸς δὲ καθ᾽ ὑπόσχεσιν τῆς μητρὸς λειτουργεῖν ἀφιεροῦται Θεῷ, καὶ τῇ σκηνῇ προσάγεται τοῦ μαρτ τυρίου νήπιος ὤν· Ελκανα ὄνομα τῷ πατρὶ αὐτοῦ.· 432.... Νῦν δ' αὖτ' ἐναρίθμιος εἰμι βεβήλοις, 433 'Ηλεὶ σοῦ θεράποντος αγακλέος υἱέσι μάρτ [γοις 456 Οἱ θυσίαις καθαρῇσιν ἐπέχραον ἄφρονι θυμῷ, 435 Χερσὶν ἐφαπτόμενοι θείων λίχνησι λεβήτων 436 Τούνεκα καὶ χαλεπῆς κύρσαν βιότοιο τελευ τῆς. Υἱοὶ τοῦ ἱερέως Ηλεὶ Ὀφνεὶ καὶ Φινεὶς ὑπῆρχαν παρανομώτατοι σφόδρα, τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου με γινώσκοντες παρὰ τοῦ θύοντος λαοῦ· πρὶν ἢ γὰρ τὸ στέαρ θυμιαθῆναι, καθῆκαν τριόδοντα εἰς τὸ χαλκεῖον, καὶ πᾶν ὅπερ ὁ τριόδους ἀπέσπα τῆς χύτρας, ὁ παῖς ἐλάμβανε τοῦ ἱερέως· αὕτη τούτοις αμαρτία λελόγιστο μεγίστη· διὸ καὶ τῷ πατρὶ αὐτῶν διά τινος τῶν εὐσεβούντων ὁ Θεὸς δηλοί, τὸ δι' αὐτοὺς σὺν αὐτοῖς μέλλον αὐτῷ τέλος οἰκτρὸν ἐπελεύσεσθαι, καὶ διὰ Σαμουήλ ἔτι παιδὸς ὄντος, καὶ κατὰ πρόσωπον ἐκείνου τῇ σκηνῇ λειτουργοῦντος· ὃ καὶ συνέβη· τῶν γὰρ ἀλλοφύλων ἐπιθεμένων, μετὰ τῆς κιβωτοῦ ἕξεισιν Ὀφνεὶ καὶ Φινεὲς οἱ τοῦ Ἠλεὶ παῖδες· κρατυνθέντος δὲ τοῦ τῶν ἀλλοφύλων ἐπ' αὐτοὺς πολέμου, καὶ τῆς κιβωτοῦ ἁλωθείσης, ἄμφω πεπτώκασι στόματι ξε φους· τινὸς δὲ τὴν ἀγγελίαν τῆς τε κιβωτοῦ καὶ τῶν παίδων καὶ τοῦ λαοῦ τῷ Ἠλεὶ ἀπαγαγόντος, δίφρῳ τοῦτον καθεζόμενον ἐς τοὐπίσω πεσεῖν συνέβη καὶ συντριβῆναι, καὶ τοῦ ζῆν ἀπαλλαγῆναι· καὶ μέντιν καὶ τὴν τούτου γυναικόπαιδα κατὰ γαστρὸς ἔχουσαν ἅμα τεκεῖν τῷ πένθει καὶ σὺν τόκῳ μορῆσαι· ὡς πληρωθῆναι τὸ ῥῆμα τὸ δηλωθὲν ὑπὸ Θεοῦ· ἡμέρᾳ μια, παντὸς οἴκου τοῦ Ἡλεὶ τὸν τὸ θυμίαμα προσφέ ροντα τῷ Θεῷ ἐξολοθρευθήσεσθαι. 440 "Ηδη τις φίλον υία θεόσδοτον ἤγαγε βωμῷ, 442 Σάρρας οψιτόκοιο γόνον ρίζαν τε γενέθλης, 444 ᾽Αβραὰμὴν ἱερεὺς, ἀμνὸς δέ τε κύδιμος Ἰσάκ. 'Αβραὰμ τίκτει τὸν Ἰσαὰκ ἐξ ἐπαγγελίας ἐν γήρᾳ, Σάρρας στείρας καὶ αὐτῆς οὔσης καὶ γηραλέας· τούτῳ προστάσσει τὸν ἐκ τῆς ἐπαγγελίας αὐτοῦ μου νογενῆ υἱὸν, θυσίαν ὁ Θεὸς προσάγειν ἐπί τινα τόπον ὑψηλόν· ἐλθόντι δὲ σὺν τῷ παιδὶ τῷ ᾿Αβραὰμ ἐν τῷ τόπῳ, καὶ τὸ θυσιαστήριον οἰκοδομήσαντι, τά τε τῆς ολοκαρπώσεως ἐπιστοιβάσαντι ξύλα, πεδήσαντι δὲ καὶ τὸν Ἰσαάκ, καὶ τὴν μάχαιραν ἐπ' αὐτὸν σπασα μένῳ, φωνήσας οὐρανόθεν ὁ Θεὸς τῆς ἐπὶ τῷ παιδὶ σφαγῆς ἀνατρέπει τὴν πρόθεσιν, εὖ μάλα προσδεδε derunt, alter Pharisæus, alter publicanus. Jam vero Pharisæus, qui de jejuniis et decimis aliisque legis præceptis magnopere gloriabatur, cum cæteris hominibus se comparabat et verbis quoque publicano detrahebat, sine honore discessit: publicanus autem pectus manibus percutiens, et acerbis lacrymis profusis Deum, ut peccatorum veniam sibi concedat, implorans,remissione dignus habitus est, siquidem Deus cum qui sese humiliat magis respicit quam qui se extollit. Anna est mater Samuelis prophetæ: quæ cum propter sterilitatem amare Devisset, in Silo descendit, ubi arca fœderis Domini erat, et precibus ibi factis Samuelem Deus ei donavit, qui ex matris voto sacerdos Dei constitutus et, cum adhuc puer esset, ad tabernaculum testimonii adductus est. Pater autem ejus Elcana vocabatur. Filii Eli sacerdotis, Ophni et Pbinees, admodum impii erant, legis præcepta, sacrilicante populo, haud observantes: priusquam enim adeps incenderetur, immiserunt fuscinulam tridentem in lebetem, et quidquid tridens arripuisset ex olla, sacerdotis puer sibi sumpsit. Et hoc quidem ut gravissimum peccatum eis imputatum est. Quare etiam patri eorum non modo per pium quemdam virum Deus prædixit, ipsum propter eos et cum eis miserabili morte interiturum esse, sed etiam per Samuelem qui admodums juvenis coram illo in tabernaculo sacrificia offerebat. Quod etiam accidit. Cum enim exteri terram invaderent, Ophni et Phinees, Eli lii, cum area egressi sunt, et postquam hostes victoriam reportaverant arcamque abstulerant, uterque gladii acie interiit. Nuntio autem de arca, de filiis et de populo ad Eli perlato, ipse in sella considens retrorsum cecidit fractisque cervicibus mortuus est, ejusque nurus gravida, terrore perculsa peperit et cum partu exstincta est, ita ut verbum a Deo revelatum impleretur, nimirum omnes, qui sacra offerrent Deo ex tota Eli familia, uno die perituros esse. Abraham senex factus gignit Isaac secundum promissionem, quamvis Sara ipsa et sterilis et decrepita esset. Illi autem præcepit Deus, ut in loco quodam edito filium quem habebat ex promissione unigenitum, in sacrificium sibi offerret. Cum igitur Abraham in illo loco advenisset cum puero, et altare construxisset, et, lignis ad faciendum holocaustum comportatis, Isaac ipse instaret, cumque in eo esse at illum gladio transligerct, Deus voce cœlitus emissa à filio trucidando revocat, magnopere delectatus

γμένος, ὡς οὐδὲν Θεοῦ τῷ ᾽Αβραὰμ ποθεινότερον· κριὸν δὲ φυτῷ τινι σαμὲκ λεγομένῳ τοῦ παιδὸς ἀντιδοὺς αὐτομάτως τῶν κεράτων κατεχόμενον, τὴν θυσίαν προστάσσει καθιερῶσαι· τούτου δὲ γενομένου, πρὸς τοὺς οἰκείους ἐπάνεισι, σῶον ἐπιφερόμενος τὸν μονογενῆ παῖδα. 480 Οὐδὲ μεταστρέφεται Σοδόμων ἐπὶ τέφραν [ἔρημον. 481 "Ην διὰ μαργοσύνην ξείνῳ πυρὶ δηϊωθέντων 482 Φεύγει δ' ἐσσυμένως ἐς ὅρος, πάτρης δὲ Μέλη- [σται, 483 Μὴ μῦθος καὶ λᾶας αλὸς μετόπισθε λίπηται. Σοδόμων τόπος ἐστί τις περὶ τὸν Ἰορδάνην· ὑπῆρ χον δὲ πέντε πόλεις· ὁ δὲ χῶρος πρὸ τοῦ καταστρα φῆναι, τερπνός τε ἦν καὶ λίαν εὐθαλής, ποτιζόμενος ὥσπερ ἡ τῆς Αἰγύπτου γῆς τοῦτον ᾤκησε Λὼτ τὸν χῶρον· πρὸς γένους δὲ τῷ ᾽Αβραὰμ οὗτος· σὺν αὐτῷ γὰρ ἀπὸ τῆς ἐνεγκαμένης προς την Χαναναίαν μετα οικήσας, τοῦτον ἔλαχεν οἰκεῖν τοιῶσδε τὸν τρόπον· πολλῶν ὄντων τῶν κτημάτων αὐτῷ τε καὶ τῷ ᾽Αβραὰμ, ἐπεὶ χωρεῖν αὐτοὺς τὴν γῆν οὐχ οἷον ἦν, μάχην οἱ ποιμένες πρὸς ἀλλήλους συνάπτουσι· τοῦ τοίνυν ᾿Αβραὰμ εὐλαβηθέντος, τήν τε προτίμησιν εἰ θέλοι τῆς γῆς ὑποχωρῆσαι τῷ Λὼτ παρεσχηκότος αὐτοῦ, πανοικίᾳ μετατίθεται· τῶν δὲ τόπων οἱ ἄνδρες άδικώτατοι λίαν παντοίαις εμφυρόμενοι σαρκὸς ἀσ λο γείαις· τῆς τοίνυν αὐτῶν ἀσεβείας πληθυνθείσης, εἰκὸς τὴν θείαν ἐπ' αὐτοὺς μετιέναι ὀργήν· αὐτοῦ τε τοῦ Θεοῦ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον τῷ δικαίῳ περὶ τούτου διαλεχθέντος ᾽Αβραὰμ, ἐν τῇ παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ θρυλλουμένη ξεναγωγίας· δύο τοιγαρούν τοῖς Σοδόμων ἀποσταλέντων ἀγγέλων εἰς τὸ καταστρέψαι, τὸν μὲν Λὼτ αὐτίκα τῇ πύλῃ προσκαθεζόμενον, ἅτε φιλόξενον ὄντα καὶ ἄνδρα δίκαιον, εἰσοικίσασθαι τούτους συνέβη τῶν δὲ γεγονότων εἴσω τῶν οίκων, ἅπαντας θύραζε τους Σοδομίτας πρεσβυτέρους ἁμα καὶ νέους τὸν Λὼτ ἐκκαλουμένους, εναγώνιον εἶναι· καὶ ὁ μὲν δίκαιος Λὼτ ηπίως αὐτοὺς καταστέλλειν ἐπειρᾶτο, δυοῖν παῖδε προβαλλόμενος τοῖς ἀκολάστοις εἰς ἐπιθυμίας ὑπηρεσίαν ἀνδρῶν καθεστηκυίας ἐν συνουσία μηδέπω· ἀπωσθεὶ; δὲ καὶ κινδυνεύσας ὑπ' αὐτῶν συντριβῆναι, τοῖς οἰκείοις προσφαγείς κατὰ τὰς θύρας, επικουρίας τῆς παρὰ τῶν ἀγγέλων τυχών, εἴσω χωρήσας διεσώθη· τοὺς δέ τις πρὸ τῶν θυρῶν ἐπήχλυσεν αορασία προσεωχθεὶς αὐτῶν· παρελύθησαν γὰρ καὶ ταύτας περιάγοντες οὐκ ἠδύναντο γνῶναι· τότε δὴ τὸν Λὼτ οἱ θεῖοι κατέσπευδον ἄγγελοι, παν οικὶ αὐτὸν αὐτόσε διαδρᾶσαι, μή προσβλέψαι δὲ πορευόμενον εἰς δεξιὰ ἢ ἐπ' ἀριστερά· τισὶ δὲ τῶν εγχωρίων ἐπιγαμβρευθεῖσιν αὐτῷ διαλεχθεὶς, και να μισθεὶς γελοιάζειν, ὑπό τε τῶν ἀγγέλων ἐξελθεῖν συνωθούμενος, δυσὶν ἅμα κορίοις αμωμήτοις έξεισι καὶ τῇ γυναικί· πυρὸς δὲ θείου κατὰ τῶν Σοδόμων οὐρανόθεν ἐπομβρισθέντος, εἰς τουπίσω τὴν γυναῖκα τοῦ Λὼτ ἐπεστραμμένην πρὸς θεωρίαν, ἄψυχος ἐξεικονίζει στήλη αλός· μή τι δὲ συμπαραληφθείη τῷ Σοδομιτικῷ πυρὶ δεδιττόμενος ὁ δίκαιος Λὼτ, ἐπεὶ μὴ τέως προσαγαγεῖν οἷός τε ἦν τῷ ὄρει, πολίδριον αὐ τόσε Σηγώρ προσαγορευόμενον, προσφύγιον ἐξητή σατο· τούτου δὲ γεγονότος αὐτόθι διασωθεὶς, ἄνεισιν ἐπὶ τὸ ὄρος εὐκαιρίας λαβόμενος· Σόδομα τοιγαροῦν ὁ θεῖος Γρηγόριος τὴν ἐν ἁμαρτίαις φησὶ διατριβήν, Λὼτ δὲ πρόσωπον εἶναι τῆς ἀρετῆς λέγει· τὸν τοίνυν ἐξ ἁμαρτίας ἀναχωροῦντα, μὴ πάλιν ἐπ' αὐτὴν ἐπι· στρέφειν· τοῦτο γάρ ἐστιν εἰς τοὐπίσω βλέψαι καὶ στήλην παγῆναι ἀλός· πρὸς γὰρ τὴν ἐπιθυμίαν ἐπε εστραμμένην τὴν τοῦ Λώτ γαμετήν, εἰκὸς τοῦτο παθεῖν· στήλη δὲ δράματός ἐστιν ἐμφανές κατηγόρημα, διατρέχον εἰς τὸ διηνεκές· πόλιν δὲ Σηγώρ, τὴν ἱδρυμένην ὑπ' ἀρετῆς ψυχὴν ὑποληπτέον, ἣν πρὸς ύψος τελειότητος κατεπείγεσθαι ταῖς κατὰ Θεὸν ἀναβάσεσιν, ἀλλὰ μὴ μένειν πρὸ ποδῶν· ῥᾳθυμίας γὰρ καὶ τοῦτο καταδίκην κέκτηται. 577 Τειρόμενος κάμπτω σοι γούνατα, πέμψον έμοιγε. 578 Δακτύλῳ ἰχμαλέῳ ξηρὴν φλογὶ Λάζαρον κα 579 Γλώσσαν ἀναψύξοντα, χάος δέ με μηκέτ' ερύκοι, [βάλλοι, [ταιήν. 580 Μηδ' Αβραάμ μεγάλων κόλπων από τηλόθι 581 Πλούσιον ἐν παθέεσσι. Τεὴν δ' ἐπὶ χεῖρα κρα quod Abraham super omnia Deum diligeret, et arietem ad arborem, quæ samec vocatur, cornibus implicatum pro filio traditum sacrificari jussit. Quo facto ad suos reversus est salvumque reduxit Alium unigenitun. Sodoma est regio ad Jordanem sita, ubi quinque urbes fuerunt. Erat autem, priusquam everteretur, terra amœna ac fertilissima, Ægypti instar irrigata, eamque Lot babitavit. Cum enim Lot cognatus esset Abraham et cum eo a teneris Chananæam incoluisset, accidit ut illic sedem figeret, hoc modo: Et ipse et Abraham numerosos habebant greges adeo ut terra capere eos non posset, ideoque pastores sese invicem infestarent. Quare cum Abraham prudenti consilio copiam ei faceret eligendi quamcunque vellet terram, Lot illuc transmigravit cum tota familia. Incolæ porro regionis illius admodum erant impii, variis corporis libidinibus inquinati. Qua impietate ad summum fastigium evecta nou potuit fieri, quin iram divinam experirentur et hac de re Deus ipse in faciem Abraham collocutus est, cum ab eo, ut Scriptura sacra dicit, hospitio illo sæpe laudato exciperetur. Duos autem angelos qui ad Sodomitas convertendos missi erant, Lot ad portam considens, utpote vir hospitalis ac justus, in domum suam recepit. Qui cum ingressi essent, omnes Sodomitæ et seniores et juvenes Lot foras evocaverunt et cum eo litigaverunt: justus autem Lot, ut erat mansuetus, satisfacere iis conabatur, et scelestis obtulit duas filias nondum virum expertas, quibus libidinem suam explerent. At vero repulsus ac pene oppressus, nonnisi a suis ad januam retractus angelorumque auxilio sustentatus domum suam incolumis ingressus est: qui autem foris erant, oculorum acie defecerunt, ita ut hac et illac errantes januam reperire haud possent. Tunc igitur divini angeli compulerunt Lot, ut illinc discederet, in itinere autem nec ad dextram nec ad sinistram prospiceret. Cum autem nonnullos affines hac de re moneret, eum ludibria agere opinati sunt, quare ab angelis ad fugamn concitatus, cuin duabus filiabus omnino integris et uxore discessit. Quoniam porro, igne divino cœlitus in Sodoma delabente, uxor Lot retrorsum oculos convertit, exanimis in columnam salis transmutatur: justus Lot autem, ne perterritus etiam Qammis Sodomiticis hauriretur, cum ad montem pertingere non posset, in urbem Segor nominatam sese recepit. Quo facto conservatus,

Ταύτην ὁ Σωτὴρ ἐν Εὐαγγελίοις τὴν παραβολὴν εἴ ρηκεν, ὅτι πλούσιός τις ἦν πορφύραν ἐνδιδυσκόμενος, καὶ καθ' ἡμέραν εὐφραινόμενος· τούτου δὲ προσέρβιπτο ταῖς πύλαις πτωχός τις Λάζαρος τοὔνομα ἡλκωμένος τῇ πτωχείᾳ· τῷ γοῦν πλουσίῳ διακεχυμένῳ τρυφῇ τε καὶ ταῖς κατὰ τὸν βίον εὐθηνίαις εὐροοῦντι, φροντὶς οὐδεμία τοῦ πένητος ἦν· καὶ ταῦτα χαλεπῶς περὶ τὸ σῶμα διακειμένου καὶ τῶν τῆς ἐκεί του τραπέζης περιττευμάτων ἐντετηκότος· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς κύνας λέγεται τοῦ πλουσίου τὰ τοῦ πτωχοῦ τραύματα καταλείχειν, προσθήκην άλγους ἐμποιοῦντας τῷ μηδεμιᾶς θεραπείας ὑπὸ τῶν κυρίων αὐτῶν ἠξιωμένῳ· ταύτῃ τὸν πλούσιον ἀπηνῶς δια κείμενον, εὐχαρίστως δὲ τὸν πένητα διακαρτερούντα, ἀμφοτέρους ἀναρπασθῆναι, καὶ πρὸς τὸν ὡρισμένον καταστῆναι τόπον, ὅθεν τὸν πλούσιον κατείχε· τὸν δὲ μικρὸν ἀνανεύσαντα (πῦρ δὲ ἦν ὑποσμύχον καὶ σκώληξ πικρότατος διερεθίζων), τὸν πένητα Λάζαρον θεάσασθαι λέγεται πατριαρχικοῖς πλατέως ἐπικαθεζόμενον κόλ τοις, πολλαῖς τε δορυφορίαις παρακαλούμενον· φωνῆς σαί τε τὸν δορυφόρον Ἀβραὰμ, ἐκεῖνον αὐτῷ τὸν πρώην παρεωραμένον Λάζαρον ἀποστεῖλαι ῥανίδος, ὥστε τῷ σμυχομένῳ δίυγρόν τι μικρῷ δακτύλῳ προσεπιστάξαι τὸν δὲ πατριάρχην μὴ δυνατὸν εἶναι πρὸς λόγον ἀπαμειβόμενον, τοῦ πένθους αὐτῷ τῆς ἀπροσδοκήτου σωτηρίας, περισσότερον ἄλγος τῆς βασάνου προσκα ταστῆσαι· καὶ χάσμα δὲ περὶ αὐτοὺς μέγιστον ἡδρασθαί φησι, τῶν ὁρίων αὐτοῖς ἀδιεκβάτων ὄντων, καὶ ἀδάτων πρὸς ἀλλήλους καθεστηκότων, πέρας ὧδε τῆς κακίας ἐπεσφραγίσθαι, τοῖς οἷος ἐκεῖνος ἀπὸ ηνέσι διαβεβαιούμενος· πλούσιον ἐν πάθεσί φησι, τὸν GREGORII THEO…. πολλαῖς ἐμφυρόμενον ἁμαρτίαις· Λάζαρον δὲ τὸν ἐλέους ἠξιωμένον ῥανίδα, τὸν θεῖον ὑποληπτέον λόγον ταῖς καιομέναις πάθεσι ψυχαῖς, ὑπὸ τῶν θεοφόρων σταζόμενον· χάσμα δὲ τὴν ἀμετάθετον ἐκ κακίας ραθυμίαν, ἣν συνέκδημον λαβοῦσα ἡ παναθλία ψυχή, χάσματι καὶ πυρὶ βυθισθῆναι, σωτηρίας ἐλπίδα μηκέτι κεκτημένη· κόλποι δὲ νοηθήσονται τοῦ Ἀβραάμ, αἱ τῶν ἁγίων διατριβαί· τούτῳ γὰρ τὴν τῆς ἐπαγ γελίας ὑπέσχετο γῆν ὁ Θεὸς, ἧς γάλα καὶ μέλι δι εκρέει· Θεὸς θεοῖς συγγινόμενος, καὶ πρὸς αὐτῶν ἀνυμνούμενος ἀσιγήτως, πλατέως τε καὶ ἀπεράντως θεολογούμενος. 584 Εἰπέ, καὶ αἱματόεσσα ῥύσις λήξεις τάχιστα. Τῶν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις θαυμάτων ἀναγωγικῶς μεμνημένος, πρὸς Χριστὸν αὐτὸν διαλέγεται· Λόγῳ γὰρ εἰπε, φησί, καὶ τῆς ψυχῆς ἡ αἱματώδης στή σεται φύσις· φύσις αἱμάτων δὲ προκαταβεβλημένου τραύματος πληγὴν ὑποδείκνυσι· τῷ γὰρ τετρωμένῳ, τῆς ὠτειλῆς ἐκροή τις παρέπεται· ταχίστην δὲ λῆξίν φησιν, ἐκ παραγώγου σχήματος· αἱμόρρους γάρ τις γυνὴ δυοκαίδεκα χρόνων τῷ πάθει κατεχομένη, τῶν κρασπέδων τοῦ Χριστοῦ λαθραίως ἁψαμένη, παραχρῆμα τῆς νόσου ἀπηλλάγη. 585 Εἰπέ, καὶ ἐκμήνειε σνῶν ἀγέλην λεγεώνος 586 Πνεῦμα καὶ ἐν πελάγεσσι πέσοι. Τῶν ἐν Εὐαγγελίοις θαυμάτων καὶ τοῦτο· κατὰ γὰρ τὴν τῶν Γεργεσηνῶν χώραν ἦν τις δαιμονῶν ἐν τοῖς μνημείοις· δι᾽ ἂν ἄβατος ἦν ὁ τόπος, πολλῶν διαφόρως ὑπ' αὐτοῦ κατατρωθέντων· τοῦτον Ἰησοῦς ὑγιῆ καταστήσας, χοίρων αὐτόθι νεμομένων, ὑπὸ τῶν δαιμόνων ἀξιοῦται τοῖς χοίροις αὐτοὺς ἐπιτρέψαι τὸ opportunitate concessa, in montem ascendit. Sodoma nempe divinus Gregorius esse perseverantiam in peccatis, Lot autem personam virtutis sustinere dicit: qui porro a peccato discessit, ne amplius ad illud revertatur, admonet, hoc enim est retrorsum videre et in columnam salis transmutari: nam quia uxor Lot ad cupiditatem respexit, merito hoc passa est: columna autem est aperta facti accusatio, in perpefuum duratura: urbs Segor denique explicanda est per animam virtute confirmatam, quæ secundum Deum gradatim ad perfectionis fastigium ascendere, neque vero in ostio reinanere debet, quia hoc quoque socordiæ crimen pama aflicitur. In Evangeliis Salvator hanc parabolam proposuit: Erat dives purpura indutus et quotidie laute vivens, ad cujus portas provolvebatur pauper quidam, nomine Lazarus, summa egestate laceratus. Jam vero dives qui luxuria diffluebat omnibusque vitæ bonis abundabat, nullam pauperis habuit curam, quamvis hic quoad corpus pessime se haberet et vix micis, quæ ex illius mensa supererant, male nutriretur. Preterea vero etiam divitis canes ulcera pauperis linxisse ejusque dolores auxisse dicuntur, dum eorum domini nullam omnino illius rationem haberent. Cum igitur dives tam inhumane se gereret, pauper vero cum gratiarum actione perferret, ambo decesserunt et ad locum determinatum pervenerunt, unde ille divitem conspexit. Hic autem paululum aspiciens (erat nimirum ignis bauriens et vermis acerbissimus stimulans), pauperem Lazarum in sinu patriarchali requiescentem et satellitum agmine solatioque ornatum conspexisse, Abrahamque satellitem rogasse dicitur, ut illum Lazarum olim despectui habitum mitteret qui adusto guttam aquæ vel parvo digito instillaret. Patriarcha vero ei respondit hoc fieri omnino non posse, atque subita et inexspectata doloris medela cruciatum etiam intolerabiliorem ei postea fore, necnon per magnam abyssum dicit circa ipsos stabilitum esse, et terminos quibus neque egredi liceat neque invicem convenire. hic esse constitutos aflirmat tanquam fines peccati iis qui, sicut ille, animi duritie laborent. Divitem cruciatibus vexatum dicit animam multis peccatis pollutam. Lazarus, qui misericordie guttam afferre imploratur, intelligendus est de verbo divino, quod a viris divinitus inspiratis in animas passionibus adustas instillatur: abyssus est socordia pertinax e peccato contracta, quam misera anima, omni spe salutis destituta, sociam assumit et sic abysso et igne submergitur: sinus Abraham est sanctorum consuetudo, huic enim Deus promissionis terram spoponderat, in qua lac et mel Auunt Deus cum diis conversans, et ab eis alta voce laudatus et multum ac semper celebratus. Miracula Evangeliorum anagogice commemorans ad Christum ipsum convertit sermonem: Verbo enim dic, ait, et animæ profluvium sanguinis consistet. Profluvium autem sanguinis significat accepti vulneris plagam, siquidem e vulnere inflicto profluvies quædam emanare solet celerrimam autem, sensu anagogico, adesse ait medelam: mulier enim, quæ per duodecim annos sanguinis profluvii morbo laboravit, postquam fimbriam Christi clam tetigerat, extemplo morbo est liberata. Hoc quoque in Evangeliis narratur miraculum: In terra Gergesenorum erat quidam dæmoniacus, in sepulcris degens, qui, cum multos varie læsisset, effecit ut nemo regionem istam adire amplius vellet: per Jesum autem sanitatem recuperavit. Et cum ibi porcorum multitudo pasceretur, dæmones veniam

λοιπὸν ἀναμιχθῆναι· τούτου δὲ γενομένου, κατὰ τῆς θαλάσσης οἱ δαίμονες τους χοίρους ἐλάσαντες, ἅπαντας ὑποβρυχίους ἀπώλεσαν. 587 Καὶ λέπρην ελάσειας ατερπέα. Μέμνηται τῆς τοῦ λεπροῦ καθάρσεως ὑπὸ Χριστοῦ γενομένης· τὴν πολλαῖς δὲ κατεστιγμένην ἁμαρτίαις ψυχὴν ἀπεικάζει λεπρῷ· τὸ γὰρ πάθος ἐστὶν ἀτερ τές, κατὰ τοῦ σώματος διακεχυμένον. 538 Ομμασιν οὐχ ὁρόωσι. Καὶ φάος ἔλθοι Βαρτιμαῖον αἰνίττεται· τούτῳ γὰρ ἔλεον ποθοῦντι, παρέχει Χριστὸς φῶς αὐτῷ χαρισάμενος, τυφλότητα δέ φησιν ὁ Θεολόγος τὴν ἄγνοιαν· ἧς ἐκτὸς γενομένη ψυχὴ τὸ φυσικὸν ἐπιβοήσεται ποθοῦσα φῶς· οὐ γὰρ ὅτι τὸν εὐεργέτην ὡς υἱὸν εὐφημεῖ Δαβίδ, ἀλλ' ὡς Θεόν προσκυνήσει μεγαλοδότην. Καὶ οὔατα φθόγγον ἀκούοι. Κωφῷ καὶ μογιλάλῳ δεηθεῖσι τὴν λύσιν ἄμφω παρέχει Χριστός· κωτὸς δὲ λέγεται κατὰ τὸν τῆς ἀναγωγῆς λόγον, ὅστις ἔχει πρὸς τὸ τὰ θεῖα δέχεσθαι, βαρυτάτην τὴν φυσικὴν ἀκοήν. 589 Καὶ ξηρὴν τανύσειας ἐμὴν χέρα, δεσμά τε 590 Ρήξειας. γλώσσης Καὶ ταῦτα τῶν Χριστοῦ θαυμάτων καθέστηκε· διδ καὶ λοιδορεῖται, σαββάτῳ ποιούμενος τὴν θεραπείαν τούτοις γὰρ ἀνθρώπῳ τοῖς πάθεσι κάμνοντι, μέσον προστάσσει τῆς συναγωγῆς τὴν χεῖρα διεκτεῖναι, καὶ τῇ γλώσσῃ διηρθρωμένον διαλέγεσθαι· χεῖρα δὲ ξηράν φησιν ὁ Πατήρ, τὸ πρὸς τὰς θείας ἐντολὰς ἀργῶς διακείσθαι, δεσμόν τε γλώσσης ἢ τὸ μὴ ταῖς ἐντολαῖς ἐντυγχάνειν τοῦ Θεοῦ, ἢ τὸ δεσμεῖν ἄλλοις τὸ τῆς ὠφελείας λαλητικὸν ὄργανον. Στήσαις δὲ ποδῶν βάσιν αδρανέουσαν. Πολλῶν παραλελυμένων κοινῇ τῆς Χριστοῦ θερα πείας ἀπολελαυκότων μνήμην ποιεῖται· παρειμένην δὲ λέγει ψυχὴν, ἢ τῷ πολέμῳ κατατρωθεῖσαν τοῦ ἐχθροῦ, ἢ τῷ ῥαθυμίᾳ κεῖσθαι καὶ μὴ δύνασθαι τῆς νόσου, τουτέστι τῆς ἁμαρτίας ἀνανεῦσαι. 591 'Εκ δ' άρτου κορέσαις ὀλίγου. Πέντε Χριστὸς ἄρτοις κατὰ τὴν ἔρημον καὶ δυσὶν Ιχθυδίοις χιλιάδας πολλὰς διαθρέψας το πρότερον, καὶ λειψάνοις δώδεκα κοφίνων τὸ μέγιστον τοῦ θαύ ματος πιστωσάμενος, ὡσαύτως τὸ δεύτερον ἄρτοις ἑπτὰ χιλιάδας εἰς κόρον ἐμπλήσας, τῆς θείας δυνάμεως σαφείς παρέσχε τὰς ἀποδείξεις· ἀλλὰ τούτων Γρηγόριος ὁ θεῖος τῇ ψυχῇ διαλεγόμενος μνημονεύει, καὶ γὰρ τὸν λόγον ἄρτον οἶδε πολλαχοῦ τῆς ψυχῆς τροφὴν κατονομάζειν· ἐκεῖνον τοιγαροῦν τῇ λιμωτ τούσῃ ψυχῇ πρὸς Θεοῦ παρασχεθῆναι λιτάζεται. Στορέσαις δὲ θάλασσαν 592 Δειμαλέην. Ταύτην ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου παρεθέμεθα τὴν ἱστο ρίαν Χριστοῦ τοῖς μαθηταῖς κατὰ τὴν φοβερὰν συγ γενομένου θάλασσαν· θάλασσαν δὲ τὰς βιωτικὰς εἴπος τις ἂν τρικυμίας, πολλαῖς συμφοραῖς τὴν ἀθλίαν ψυχὴν βυθίζειν ἀλλεπαλλήλοις βράσμασιν επειγομέ νας· τὸ δὲ καταστρώσαί φησιν, ἀντὶ τοῦ καθομαλί σας· γαλήνην γὰρ εἰκὸς καὶ ζάλης ἀπαλλαγήν, ἔνθα Χριστός, ἐπιγίνεσθαι. Στράψαις δὲ φαάντερον ηελίοιο. Τῶν μαθητῶν τοὺς προκεκριμένους παραλαβών δ Ἰησοῦς, ἀπ' ὅρους υψηλοτάτου μετεμορφώθη. Μωϋ σῆν αὐτοῖς ὑποδείξας καὶ Ἠλίαν· τῆς δὲ τῶν μαθη τῶν ὄψεως, ἐκεῖνο μικροῦ τὸ φῶς καὶ στερρότερον ἦν· Λάμψαις τοίνυν, φησί, ταῖς διανοίαις, ὡς τοῖς μαθηταῖς ἐν ὄρει ποτέ λαμπρότερον ἡλίου. porcis sese immittendi a Jesu petierunt, qua impetrata porcos in mare compulerunt, ita ut cuncti fluct¦- bus submergerentur. Sanationem lepræ a Christo factam commemorat: animam nimirum multis peccatis inquinatam cum lepra comparat, quæ est morbus gravis per totum corpus diffusus. Bartimæum subindicat, cui misericordiam imploranti Christus lucem benigne concessit. Cæcitatem autem Theologus vocat ignorantiam, qua excussa veram lucem anima appetet: neque enim amplius benefactorem tanquam filium Davidis celebrat, sed tanquam Deum, inagnorum donorum largitorem, adorabit. Surdus et mutus, precibus factis, a Christo medelam adipiscuntur. Surdus autem sensu anagogico dicitur, quicunque ad divina excipienda difficilem a natura accepit auditum. Etiam hæc inter Christi miracula recensentur, et conviciis petitus est quod Sabbati die medelam adhibuerit. Hominem enim his morbis laborantem in media synagoga manum extendere et lingua articulatos sonos proferre jubet. Manum autem aridam dicit Pater socordiam circa divinas leges, et linguæ vinculum, vel si quis Dei præcepta neglexerit, vel si organum, quo aliis prodesse debet, penitus cobibuerit. Multorum paralyticorum per Christum sanatorum mentionem injicit: paralyticam antem animam dicit vel cam quæ in bello adversus hostem vulnerata est, vel quæ socordia constringitur et morbo, hoc est peccato oppressa erigi non potest. Primo quinque panibus ac duobus piscibus in deserto multa millia hominum Christus nutrivit et fragmentorum cophinis duodecim magnitudinem miraculi comprobavit; secundo autem septem panibus plura millia abunde satiavit et manifesta divinæ potentiæ miracula edidit. Divinus Gregorius ad animam verba faciens illa commemorat et Verbum panem pluribus locis animæ cibum appellat precans, ut Deus animæ esurienti illud suppeditare dignetur. Hanc sub initio libri apposuimus historiam, uti nimirum Christus per mare exagitatum ad discipulos accesserit. Mare autem dicere poteris vitæ procellas quæ miseram animam invadunt uudisque continus se excipientibus demergere conantur: sternere porro dixit pro sedare, non potest eniin mon adesse se - renitas et tempestatis ſinis, ubi Christus versatur. Discipulos potiores secum ducens Jesus in excelso monte transfiguratus est, eisque Mosem et Elia ostendit. Lucis autem illius sustinendæ discipulorum visus pene impos fuit: Illumines igitur, inquis, mentes, ut olim in monte sole splendidior discipulis apparuisti.

593 Πήξειας δὲ μέλη βεβαρηύτα. AD CARMINA S. GREGORIJ TAEOL. Τῆς τοῦ παραλύτου μέμνηται ἱστορίας· τοῦτον γὰρ τοῖς μέλεσι βεβαρημένον, προστάγματι συσφίγγει Χριστός· μέλη τοίνυν βεβαρημένα, τῆς ψυχῆς τὰ ὄργανά φησι, μόχθῳ τοῦ πρὸς τὸν ἀόρατον τοῦ Εχθροῦ πόλεμον, ἀκίνητά τε καὶ παντελῶς ἀργὰ καθεστηκέναι. Ἐκ νεκύων δὲ 590 Αὖθις αναστήσειας οδιδότα. Λάζαρον τεταρταίον τοῦ τάφου Χριστὸς ἐλκύσας, ζῶντα παρίστησιν· οὗτος δὲ φίλος αὐτῷ καὶ τῶν αὐτῷ πεφιλημένων γυναικῶν ἀδελφὸς, Μαρίας φημί καὶ Μάρθας· ὁρμᾶτο δὲ τῆς Βηθανίας κωμυδρίου, μικροῖς διαστήμασι τῆς Ἱερουσαλὴμ καθεστηκότος· τοῦτον ἀῤῥωστί, τὸν Λάζαρον περιελθόντα, τοῖς μαθηταῖς ἀλλαχόσε διατρίβων προλέγει Χριστός, εἶτα δὲ καὶ θανόντα· πένθους δὲ περὶ τὸν τοῦ τεθνηκότος σἶκον οὐ τοῦ τυχόντος ὑπάρχοντος, κατὰ τὴν τετάρτὴν ἡμέραν σὺν τοῖς μαθηταῖς πάρεισι Χριστός, ᾧ συναντήσασαι Μάρθα και Μαρία του τεθνηκότος αἱ ἀδελφαὶ καταδεδακρυμέναι τῆς βραδύτητος ενεκάλουν· ἡ γὰρ ἂν τοῖς τοῦ θανάτου δεσμοῖς οὐχ ὑπήχθη Λάζαρος παρόντος Ἰησοῦ· τὸν γοῦν ἀδελφὸν ἀναστήσειν ἐπαγγειλαμένου Χριστοῦ, θᾶττόν τε τῷ τάφῳ παραστάντος τοῦ τεθνηκότος, ἀποτρέπειν τὰς ἀδελ φὰς λέγεται τὴν τοῦ μνήματος ἀνακάλυψιν τεταρ ταίου τοῦ τεθνηκότος υπάρχοντος, ἅτε δὴ καὶ σεσηπότος· ἀλλὰ Χριστὸς φωνήσας κειρίαις αὐτὸν, ὡς ἔθος τοῖς θαπτομένοις, περιελιγμένον, ἀσυνήθως βαδίζοντα πρὸ τοῦ τάφου παρίστησι θαῦμα μέγι στον τοῖς ὁρῶσι, νεκρός τεταρταῖος ἀνεμποδίστοις βαδίζων δεσμοῖς· λυθέντα δὲ τὸν προ βραχέος νεκρόν, οίκοι τι πεπορευμένον, παμπληθεὶ τῆς Ἱερουσαλήμ τοῦ θαύματος διαδραμόντος, τῶν τε τῆς πόλεως οἰκητόρων καὶ τῶν παρατυχόντων ἀλλαχόθεν νεηλύ30% δων (ἦν γὰρ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα), πώλῳ παραγενησό μενον Ἰησοῦν σὺν κλάδοις καὶ βαῖοις ὑποδεξομένων, ὕμνον εἰς Θεὸν εἰπεῖν Δαυϊτικόν, ὡς υἱόν τε Δαδιδ τὴν βασιλέα καθομολογήσαι Χριστόν γέγραπται· ψυχὴν οὖν τῇ ἁμαρτίᾳ νενεκρωμένην, τῶν θανατη φόρων απολυθήσεσθαι δεσμῶν ἐπιστασίᾳ Χριστοῦ, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος. Μηδέ μ' ἄκαρπον 593 Οἷα συκήν τὸ πάροιθεν ιδών, ξηρόν τελέ [σειας. Ἐκ Βηθανίας ἐπὶ τὴν πόλιν Ἱερουσαλὴμ ὁδοιπορῶν Χριστός, καθ᾽ ὁδὸν πεινήτας προσάγει συχῇ, βρώσεως ὀρεγόμενος, ἐν ᾗ μάλιστα καρπὸν οὐχ εὑρὼν, ἀποτόμως ταύτην τῷ λόγῳ ξηραίνει συχῆ δὲ νοηθήσεται ψυχὴ ράθυμος ἀκαρπίᾳ καὶ τραχύτητι πιεζομένη, ἣν μὴ κατὰ καιρὸν τὸν καρπὸν ἀποδιδοῦσαν τῷ λόγῳ ξηραίνει Χριστός· ξηρὸν δὲ ξύλον καὶ ἄκαρπον, πυ ρός ἐστι κατάβρωμα δηλονότι τελευταῖον. 616 Ως δ' ὅτε τίς τε λέοντα λιπών, άρκτῳ πελάσεις 617 Μαινομένῃ, καὶ τήνδε φυγών· ἐς δῶμα πέ- [σησιν 618 Ασπασίως, καὶ χεῖρα δὴν πρὸς τοῖχον ἐρείση, 619 "Ενθεν δ' ἐκπροθερών μιν ὄφις τύψῃσιν ἀέλ [πως. Τοῦτο τὸ παράδειγμα τοῦ προφήτου ἐστὶν ᾿Αμώς· φησί γάρ· Οὐαὶ οἱ ἐπιθυμοῦντες τὴν ἡμέραν Κυρίου, καὶ αὕτη ἐστὶ σκότος, καὶ οὐ φέγγος· ὡς γὰρ ἄν τις λέοντα καταλιπών, ἄρκτῳ προσεγγίσῃ· καὶ ταύτην ἐκφυγών, εἰσπέσῃ εἰς οἰκίαν, καὶ ἀπερείσῃ τὰς χεῖρας αὐτοῦ πρὸς τὸν τοῖχον, καὶ δέξηται αὐτ τὸν ὄρι;· Οὐχὶ σκότος ἡ ἡμέρα Κυρίου, καὶ οὐ φῶς; καὶ γνόφος οὐκ ἔχων φέγγος; ΛΟΓΟΣ Β. Περὶ παρθενίας Αρχόμενος ὁ θεῖος Γρηγόριος τοῦ εἰς παρθενίαν λόγου, καὶ μεγάλως βουλόμενος αὐτὴν ὑπερεξᾶραι, Innuit historianı paralytici, cujus membra diuentia jubente Christo confirmantur: membra autein diŒuentia dicit animæ organa, quæ certamine contra invisibilem hostem suscipiendo defatigata n:ołu carent et omnino segnia fiunt. Lazarum quatriduanum e sepulcro evocatum vitæ restituit Christus. Erat autem ille amicus ejus et frater feminarum ab eo dilectarum, Mariæ nimirum et Marthæ, oriundus Bethania pago prope Jerusalem sito. Hunc Lazarum Christus, alibi degens, morbo implicatum, deinde etiam mortuum esse discipulis prædixit. Cum autem magnus luctus esset in domo mortui, quarto die cum discipulis accedit Christus, cui Martha et Maria, defuncti sorores, obviam factæ cum fletu tarditatem objecerunt, quandoquidem Lazarus mortis vinculis non fuisset constrictus, si Jesus adfuisset. Fratrem porro in vitam se revocaturum esse promittens Christus ad sepulcrum defuncti progreditur, sed sorores Jesum cohibuisse dicuntur, quo minus sepulcrum aperiri juberet, siqnidem ille jam ante quatuor dies mortuus fetorem contraxisset. At vero Christus illum fasciis, uti sepultis fieri solet, circumvolutum evocavit atque præter morein consuetum e sepulcro prodire jussit, ita ut mortuum quatriduanum libere incedentem conspicati summa admiratione percellerentur. Cum igitur hoc miraculum, quod mortuus nuper resuscitatus in domuin suami redierit, non solum inter omnes Hierosolymae incolas, sed etiam inter eos qui undique confluxerant, advenas (erat enim festum Paschatis) innotuisset, evenit ut Jesum super asino advenientem cum ramis et bajis exciperent et hymnum Davidicum in Deum eanerent, siquidem Christum regem futurum esse filium Davidis scriptum est. Animam autem peccatis emortuam Christi auxilio vinculis letiferis liberari divinus ait Gregorius. Cum Christus e Bethania ad Jerusalem iret, in itinere esuriens ad ficum accessit, ut inde cibum caperet, et quia omni fructu illa carebat, uno verbo severo eam arefecit. Sub ficu autem intelligenda est anima socors sterilitate et asperitate oppressa, quam quia in tempore fructum haud reddit, Christus uno verbo arefacit. Lignum autem ariduni et sterile denique igni tradendum esse apparet.. Hoc dictum depromptum est e propheta Amos qui dicit: Va desiderantibus diem Domini, eaque est tenebræ, et non lux. Queinadmodum enim si quis leonem fugiens in ursum incidat, et hunc effugiens Ingrediatur in domum, et innitatur manibus suis super parietem et mordeat cum coluber: nunquid non tenebræ dies Domini, et non lux? et caligo, et non splendor? CARMEN 11. De virginitate. In exordio libri, quen in virginitatem conscripsit divinus Gregorius, cum sibi proposuerit magnis Ed. nov. p. 299. PATROL. GR. XXXVIII.

δεῖξαι τε ἀμυδρῶς ἐν τοῖς προτέροις φαινομένην, λαμπρότερον δὲ διαλάμπουσαν ἀπὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐνανθρωπήσεως, ἐκ θεολογίας εἰσβάλλει την σεπτὴν Τριάδα καὶ ἀδιαίρετον, πρώτην ἀποδεικνύς παρθένον, μεθ᾽ ἦν τὰς ἀγγελικές δυνάμεις τὰς περὶ τὴν πρώτην ίδρυμένας ἀκτῖνα· θεολογήσας δὲ καὶ ὡς ἐνὸν παραστήσας ἐξηγηματικῶς, τήν τε τῶν ἀγ γέλων παρεισάγει δημιουργίαν, καὶ τοῦδε τοῦ παν· τός· ἀρχόμενος ἀπὸ φωτός, ὡς πρῶτον ὑπέστη τὸ φῶς ἄν φησι πλήρη φωτός γένοιντο τὰ ἔργα καὶ χαρίῃ· τόν τε οὐρανὸν παρεισάγει καὶ τὴν γῆν, τὴν θάλασσάν τε καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, ἥλιον, σελήνην, ἀστέ ρας, καὶ ζώων παντοίων είδη παντοδαπά, τήν τε τοῦ ἀνθρώπου διάπλασιν, καὶ τῆς ἐκ πλευρά; αὐτοῦ λης φθείσης γυναικὸς τὴν πᾶσαν δημιουργίαν συντόμῳ λόγῳ περιλαβών. 131 Καὶ πολλοῖσι πάρος παιδεύμασι πλάσμα δα- [μασθέν 152 Γλώσσαις τεμνομένῃσι, καὶ ὕδασι καὶ πυρὸς [όμβροις. Μέμνηται τοῦ κατακλυσμοῦ καὶ τῆς πυργοποιίας, καὶ τῶν Σοδομιτῶν. Τοῦ γὰρ γένους τῶν ἀνθρώπων εἰς πλῆθος ἐληλακότος, καὶ πάντων ὡς εἰπεῖν ἀπηλ γηκότων, ἑκάστου τε πονηρὰ καθ᾿ ἑαυτὸν διαπραττομένου, πορνείαις τε [καὶ] μοιχείαις καὶ ἀσελγείαις, γοητείαις τε καὶ εἰδωλολατρίαις τῶν πάντων διακε χυμένων, Νῶέ τινι δικαίῳ κατὰ τὴν γενεὰν ἐκείτην προστάσσει κιβωτὸν ὁ Θεὸς κατασκευάσαι ξυλίνην· ἐν ᾗ πανοικία γενόμενον τοῦ γενησομένου κατακλυσμοῦ φυλαχθήσεσθαι. Νῶε τοίνυν ἐν ἔτεσιν ὅλοις ἑκατὸν τὴν κιβωτὸν ἀπαρτίσας, εἰσελθών τε πανοικία, καὶ τῶν θηρίων καὶ ζώων, πτηνῶν τε καὶ ἑρπετῶν πᾶν γένος κατά συζυγίαν ἑαυτῷ συναπο κλείσας, τὸ παγκόσμιον ἐκεῖνο διαδιδράσκει ναυ ἅγιον τούτου γὰρ γενομένων, τὴν γῆν σύμπασαν ὁ Θεὸς όμβροις ἀπείροις κατέκλυσε, τοὺς οὐρανίους ἐπανοί» ξας καταρράκτας, καὶ τῆς γῆς ὑποκάτωθεν της ἀδύσσους διαῤῥήξας· τότε δὴ τῶν ὀρέων ὑπερχυθέν τος τοῦ ὕδατος ἐπὶ πήχεις πεντεκαίδεκα, πᾶσαν σάρκα καὶ πᾶν ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς ἀνάστημα ἄρδην εξο κὸς ἀπολέσθαι· Νῶς δὲ διασωθέντος μετὰ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ τῇ θήκῃ ἐγκατακλείστων, ἀρχὴν ἐντεῦθεν τόδε τὸ πᾶν καὶ αὖθις κομίζεται, τοῦ Θεοῦ μεταμε ληθέντος, διαβεβαιωσαμένου τε μὴ δεῖν ἔτι κατακλυσμὸν ἐπαγαγεῖν, κἂν ὅτι πλεῖστον εἰς αὐτὸν ἀσε βήσαιεν οἱ ἄνθρωποι· τὸν ἐπὶ Θεοῦ μετάμελον οὐ τροπὴν οἴεσθαι, ἀλλ' ἀγαθότητος ἔμφασιν· τὸ γὰρ ἠπειλημένον μᾶλλον ἐκφοβεῖ, τὸ δ' ἀνοχὴν ὑπισχνείο σθαι καὶ πταίουσι τῆς ἀνωτάτω φιλανθρωπίας τεκμή ριον· ἄλλοτε δὲ πάλιν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς πληθυνθέντος, καὶ πολλαῖς ταῖς εἰς θελω ὕδρεσιν ἐνασχολουμένου, μιας ούσης τηνικαῦτα φωτῆς καθ' ὅλου τοῦ γένους, ματαιοπονίας εργασίαν αὖθις άνθρωποι περιποιοῦνται, τὸ μηχαναίς τισι πρὸς οὐρανὸν ἀνορμῆσαι. Πλίνθον οὖν καὶ πηλὸν κατασκευάσαντες, πύργον οἰκοδομεῖν ἐπιχειροῦσιν· ἀλλ' ὅτε πρὸς ὕψος ἐδόκει καθορᾶν τὸ μηχάνημα, τότε δὴ τῶν γλωσσῶν διαίρεσίς τις αθρόως τοῖς ματ ταιοπόνοις προσγίνεται· διαχυθέντες δὲ καὶ πρὸς ἄλλον ἄλλος ὁμονοεῖν οὐ δυνάμενοι, τῆς εἰκαίως αὐτ τοῖς ἐργαζομένης εργασίας στάσιν εἰλήφασιν ὧδε μόνος δέ τις Εβερ τούνομα, τῇ τούτων λέγεται μα ταίς μὴ συνθέσθαι ἐργασίᾳ· όμβρους δὲ πυρὸς τοὺς Σοδομιτικούς φησι κεραυνούς. 466 Πρὸς ζωὴν παλίνορσον Αδὰμ καὶ κῦδος ανάξει. Αδάμ πρῶτος ὑπὸ Θεοῦ κατ' εἰκόνα δημιουργηθείς ἄνθρωπος, πάντων βασιλεύειν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς λα Jaudibus eam efferre necnon demonstrare, quod olim quidem minus insignis fuerit, a nostri autem Salvatoris incarnatione ad summum splendoris fastigium evecta sit, ex theologia introducit sanctam et indivisam Trinitatem ut primam virginem, post quain potestates angelicas primario radio innixas collocat. Dum autem ea, quæ ad Deum pertinent, edocet et pro virili explicat, angelorum et hujus universi œconomiam simul exponit, et a lumine quidem exorsus enarrat, quam originem lumen habuerit et quomodo lumine lætitiaque impleta sint opera. Porro adducit cœlum et terram ac mare et quæ in ea continentur, solem, lunam, stellas, bestiarum omnigenarum varias species, hominis creationem et mulieris e costa illius depromptæ formationem, et hæc omnia breviter attingit. Inundationem et turris exstructionem et Sodomitas commemorat. Postquam enim genus humanum in immensum numerum accreverat et omnia, ut ita dicam, desperata erant, et quivis scelesta secum agitabat, et cuncti, scortationibus et adulteriis, nec non intemperantie, fascinationi atque idololatriae in.uigebant, Noe quidam justus illius ætatis vir arcam ligneam construere a Deo jubetur, in qua cum tota fanilia, quando diluvium ingrueret, servaretur. Noe igitur in arcam intra centum integros annos confe ctam cum omni familia ingressus est, et par cujusvis speciei animalium, ferarum, volucrium et reptilium secum introduxit atque sic illud generale diluvium effugit. Cum enim hoc accideret, Deus universam terram influitis imbribus inundavit, cataractas cœlestes reclusit et abyssos subterraneas perfregit, ita ut illo tempore aqua quindecim cubitis montes superaret et omnis caro omnesque res creatæ de facie terræ abolerentur. Noe autem, qui cum omnibus in arca inclusis conservatus erat, hodiernum genus humanum denuo originem duxit, et Deus pœnitentia captus spondit, nunquam rursus diluvium fore, quamvis valde in ipsum homines peccata commissuri essent. Poenitentia autem in Deo non est mintatio, sed benignitatis argumentum: minæ enim magis terrent, promissio vero indulgentiæ vel peccatoribus exhibenda summum erga homines amorem indicat. Alio autem tempore, cum genus humanum in terra increbuisset, et multa in Deum impie ageret, et una tantum lingua ubique esset, ineptum quid excogitarunt homines, scilicet machinis quibusdam in cœlum ascendere, quare luto lateribusque comportatis turrim ædificare aggressi sunt. Sed cum ædificium in altum exsurgere videretur, linguarum confusio quedam subito accidit stolidis illis, adeo ut perturbati, quia jam se invicem intelligere haud poterant, operi incepto finem imponere cogerentur. Cæterum unus tantoni vir, Eber dictus, illorum amentiam improbasse dicitur. Igneam autem pluviam noster fulmina Sodomitica appellat. Adam primus a Deo ad suam ipsius imaginem creatus homo, cui imperium in totam terram conces·

AD CARMINA S. GREGORI THEOL. χών, καὶ θείων ἐννοιῶν ὑπάρχων ἐργάτης, τρέφων τε νοήμασιν ἁπλοῖς τὴν ψυχὴν, καὶ βοηθὸν κεκτημέ. νος τὴν ἐκ πλευρᾶς αὐτοῦ ληφθεῖσαν γυναῖκα, παράδεισον ᾤχησεν ὑπὸ Θεοῦ πεφυτευμένον· ἐντολῆς δὲ πρὸς Θεοῦ δοθείσης αὐτῷ, πάντων τῶν ἐν παραδείσι φυτῶν ἀφθόνως ἀπολαύειν, ἑνὸς δὲ μόνου ξύλου ἀπὸ έχεσθαι τελεωτέρας τροφῆς, ἀγώνισμα τοῦτο θεμένου τοῦ Θεοῦ, δι' οὗ τὸν ἀντίπαλον κινήσειε δαίμονα, τῆς βρώσεως ηττηθεὶς ἐξόριστος γίνεται τῆς τρυφῆς ὄρει γὰρ ὁ Σατανᾶς ὀργάνῳ χρησάμενος, εἰσδὺς ἀνα θρωπίνως τῷ ᾿Αδάμ, τῇ δὲ γυναικὶ συμβουλεύσας τε καὶ τοῦ καρποῦ μετασχεῖν ἐξαπατήσας, καὶ διὰ τῆς γυναικὸς τὸν πρωτόπλαστον ἀνατρέψας, γυμνούς και ταλιπών ᾤχετο· φύλλα δὲ συκῆς περιθέμενοι, καὶ τῆς φωνῆς ἀκούειν τοῦ Θεοῦ μηκέτι φέροντες, εἰσέδυσαν οἱ προπάτορες ἐπὶ τὸ ἄλσος· ἀλλ' ὅτε κληθέντες Θεῷ παραστῆναι, διὰ τὴν γύμνωσιν οὐχ οἷοί τε καθεστή κασι, τοῦ μὲν Αδάμ αἰτιωμένου τὴν γυναῖκα, τῆς δὲ τὸν ὅριν ἀνταιτιωμένης, ἀπόφασιν τῷ μὲν ἔχει τὴν γῆν ἐσθίειν, τῷ στήθει δὲ καὶ τῇ κοιλίᾳ χαμαὶ φέρεσθαι δίδωσιν ὁ Θεὸς, ὑπὸ κατάραν θέμενος διὰ παντ τῆς, ἐχθρεύειν τε τῷ τῆς γυναικὸς σπέρματι καὶ πτέρναν αὐτοῦ ἐπιτηρεῖν, ὑπὸ δὲ τούτῳ κεφαλὴν διαθλά σθαι· τῇ δὲ γυναικὶ ὠδίνειν καὶ πονεῖν ἐν τῷ τε κεῖν, καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα επιστρέφειν, ὑπ' αὐτοῦ τε ἄρχεσθαι καὶ κατακυριεύεσθαι· τῷ δὲ Ἀδὰμ ἱδροῦν καὶ βιοῦν καὶ μόχθῳ τὸν ἄρτον ἐσθίειν, τῆς γῆς ἀκάνθας αὐτῷ καὶ τριβόλους ἀναβαλλούσης, φθείρες σθαί τε καὶ πρὸς τὴν μητέρα γῆν ἐπιστρέφειν, καὶ χοῦν ἄνωθεν οἷος ἦν πρὸ τοῦ γενέσθαι τῆς ψυχῆς αὐτῷ διαζευχθείσης ὑπάρξαι· χιτῶσι δὲ τὴν αὐτῶν γύμνωσιν δερματίνοις καλύψας ὁ Θεὸς, τοῦ τῆς τρυφῆς ἀτίμως ἀποπέμπεται κτήματος· τάξας δὲ χερουβίμ καὶ φλογίνην ῥομφαίαν φυλακὴν τῷ παραδείσῳ, τὸ τῆς ζωῆς αὐτοῖς ἐν μέσῳ τῷ ἄλσει πεφυτευμένον ἀπρόσιτον ἔθηκε ξύλον. 309 Πίστις Ενώχ μετέθηκεν, ὁ δ' ἐξ ὑδάτων [ἐσάωσεν 310 Κόσμον όλον, ψυχαῖς ὀλίγαις καὶ σπέρμασι [πλωτοῖς, 311 Νῶε μέγας. Ενώχ ἕβδομος ὢν ἀπὸ ᾿Αδὰμ τῷ Θεῷ εὐηρέστησε τῶν γὰρ ἀνθρώπων ταῖς ἀσεβείαις μαινομένων, ἐπί τινος αὐτὸς ὅρους ἑαυτῷ ζῆν καὶ Θεῷ λέγεται λόγος δέ τις καὶ ἄλλο; ἐστὶ περὶ αὐτοῦ, ὅτι τοῦτον ὁ Λά μεχ ἀνὴρ τὰ πάντα πονηρὸς ἀνελεῖν ἐπειράθη, τὰς αὐτοῦ τυραννικῶς ἀφελόμενος γαμετάς· τοῦτον ἀγα θὸν ὄντα τὸν Ἐνώχ καὶ Θεῷ εὐηρεστηκότα μετατί θησιν ὁ Θεὸς ζῶντα μέχρι νῦν, καὶ τῶν ὠδίνων ἀνώτερον τοῦ θανάτου διαφυλάξας. Νῶς δὲ καὶ αὐτὸς δίκαιος ων, κατακλυσμοῦ τὴν γῆν ἀφανίσαντος, παν οικία διεσώθη. Αβραὰμ δὲ πατὴρ πτολίων τε καὶ ἐθνῶν, 312 Καὶ θυσίην Χριστῷ παραβώμιον υία πεδήσας 313 Μωσῆς ἤγαγε λαὸν ἀπ' Αιγύπτοιο βαρείης 514 θαύμασι σὺν μεγάλοισι, νόμον δ' ὑπεδέξατο [πλαξὶν, 315 Υψόθε λαϊνέῃσι, Θεὸν δ' εἰσέδρακεν ἄντην. Μωϋσῆς Ἰσραηλίτης ἂν ἐν Αἰγύπτῳ τεχθείς, προστάγματος τότε τοῦ Φαραὼ τοὺς τικτομένους παῖδας τοῖς Εβραίοις ἀπειλουμένου τῷ ποταμῷ ῥίπτεσθαι, τρίμηνον ὑπὸ τῶν γονέων φυλαχθείς, ἐπεὶ μὴ τέλεον δυνατὸν ἦν ἀποκρυβῆναι αὐτὸν, ἐκτίθεται· θήδην γὰρ οἱ γονεῖς περιχρίσαντες ασφάλτῳ πίσσῃ, τὸ παι δίον ἐκβάλλουσι καὶ ταῖς ὄχθαις τοῦ ποταμοῦ προσρίπτουσι, τὴν ἀδελφὴν νεανιν οὖσαν ἐπιτηρεῖν προστεταχότες· τῆς δὲ θυγατρὸς Φαραώ κατὰ συγχυρίαν λούσασθαι παραγενομένης, τὴν θήβην αἱ ταύ της αδραι τῶν ποταμίων ἐχθῶν ἀνελόμεναι, τῇ sum fuit, divinorum præceptorum exsecutor, cogitationibus simplicibus animam nutriens et mulierem ex ipsius costa desumptam possidens,paradisum a Deo plantatum habitavit. Qui cum a Deo præceptum accepisset, ut, licet de omnibus paradisi arboribus pro lubitu vesceretur, unius tamen ligni fructu perfectiore abstineret (voluit autein Deus ut hoc certamine dæmonem adversarium vinceret), vescendi cupiditate superatus et loco amœno exterminatus est. Satanas enim serpentis organo usas, hominis instar in Adain ingressus, mulieri persuasit ut de fructu comederet, et decepto seductoque per mulierem primo homine cos nudos relinquens discessit. Folia autem ficulnea circumligantes cum Dei vocem audire haud amplius sustinerent, primi homines in nemus se receperunt. At vero Deo vocante, quamvis ægre ferentes propter nuditatemi, coniparuerunt, et Adam quidem mulierem, hæc autem serpentem incusavit, quare Deus in serpentem, queni exsecrabilem fecit, hanc tulit sententiam, ut humo vesceretur et pectore ac ventre deorsum ferretur, et mulieris semen infestaret ejusque calci insidiaretur, caput autem ipsius ab illo confringeretur. Mulieris autem pœna hæc fuit, ut in parturiendo doloribus cruciaretur, ad virum inclinaret ab eoque regeretur et subigeretur. Adam denique hæc contigit sententia, ut in sudore et labore panem comederet, siquidem terra spinas et tribulos ei germinatura foret, porro ut corrumperetur et ad terram genitricem rediret atque iterum fieret pulvis qualis fuerat, antequam animam accepisset. Postquam autein nuditatem eoruin vestibus pelliceis contexerat Deus, cum infamia ex amœna possessione eos expulit et angelo cum igneo gladio in paradisí custodiam collocato prohibuit, quo minus lignum vitæ in medio nemore plantatuin in posterum adirent. Enoch, qui septimus fuit ab Adam, Deo perplacuit, quia improbitate hominum ingravescente in monte quodam sibi et Deo vixisse dicitur. Præterea narrant, quod Lamech vir omnino improbus eum interficere voluerit ejusque uxores per vim abduxerit. Hunc pium Deoque placentem Enoch constituit Deus vivum ad hoc usque tempus et mortis doloribus eum defendit. Sic Noe, qui etiam justus erat cum terra diluvio submergeretur, cum tota familia conservatus est. Moses Israelita in Ægypto natus, eum illo tempore secundum edictum Pharaonis omnes infantes ab Hebræis progeniti undis sulfocari deberent, per tres menses a parentibus conservatus, deinde quia jam occultari haud amplius poterat expositus est. In fiscellam nimirum bitumine piceo linitam parentes infantem incluserunt, et ad ripam fluvii appositum sorori juvenculæ custodiendum tradiderunt. Cum autem Pharaonis filia lavandi causa forte advenisset, ancillæ ejus fiscellam e ripa sublatam ad dominam apportarunt, que, arca aperta et infante lacrymabundo conspecto, misericordia commota est, et sororem advocare mulierem nutricem jussit. Et ita quidem educatus est. Postquam autem adoleverat, nu:rice di missa, regiis satellitibus stipatus et omni Ægyptiorum sapientia imbutus a filia Pharaonis adoptatus

κυρία προσάγουσι· ταύτης δὲ τὴν θήβην ἀνεῳξάσης, καὶ παιδίον κλαυθμυριζόμενον θεασαμένης, συμπα θείας τρόπῳ κινηθείσης, εγνωκυίας τε τῶν Εβραίων εἶναι τὸ παιδίον καὶ φεισαμένης, τῇ τε ἀδελφῇ τροφεύουσαν καλέσαι γυναίκα διαταξαμένης, εκδεδω κυίας τε πρὸς γαλακτοτροφίαν, ἀνδρυνθέντα τῆς θρεψαμένης ἀντιλαβοῦσα, τοῖς βασιλείοις άγουσα δορυφορίαις καὶ πάσῃ σοφίᾳ παιδεύουσα τῶν Αἰγυ· πτίων, υἱὸν οἰκεῖον ἀναγορεύει· χρόνου δὲ παρηκμακότος, ἤδη ταῖς ἀνδρείαις φρεσὶ τοῦ Μωϋσέως το λειωθέντος, καὶ πρὸς τὴν προγονικὴν εὐσέβειαν πυρ πολουμένου, συνέβη τινὰ τῶν Αἰγυπτίων τύπτειν Ἑβραῖον τῶν αὐτοῦ ἀδελφῶν· ὁ δὲ Μωϋσῆς εὐκαι ρίας λαβόμενος ἀναιρεῖ τὸν Αἰγύπτιον, ὑπὸ δὲ ψάμμῳ καλύπτει· τῇ τε ἑξῆς ἀδελφοῖς Εβραίοις πρὸς ἀλλήλους διαπληκτιζομένοις ὀφθεὶς, τὰ εἰς εἰρήνην συν αλλάσσειν ἐπειρᾶτο· τοῦ δὲ τὸν πλησίον ἀδικοῦντος ἀπωσαμένου αὐτὸν, καὶ τὸν πρὸ βραχέος ὑπομνήσαντος φόνον, ὃν οὐκέτι τῷ Φαραώ κρύπτεσθαι δι νατὸν ἦν, δείσας, τὴν ἐπὶ Μαδιάμ στέλλεται τρίβον· ἐν ᾗ γεγονώς τῷ παρακειμένῳ προσκαθέζεται φρέατι· τῶν δὲ κατὰ συνήθειαν συνειλεγμένων ποιμένων τὰ πρόβατα ποτίζειν τὰ οἰκεῖα, νεάνιδας τοῦ ἱερέως παρθένους θυγατέρας παρούσας μετά τῶν αἰπολίων τοῦ φρέατος ἀποδιωκόντων, τυραν ν δι δὲ τῶν παρθένων ἐπικρατούντων, αὐτὸς ἀναστὰς τοὺς μὲν ἀδικοῦντας καὶ αὖθις ἐμάστιζεν, ἴσην ἔχων τοῖς κακοῖς τὴν ἐκ προθέσεως διάπυρον ζηλοτυπίαν, κατοικτείρας δὲ καὶ πλέον τὰς παρθένους, αὐτοχειρίᾳ τῶν ὑδάτων τὰς δεξαμενὰς ἀναπλήσας, ταῖς ληνοῖς τῶν ποτιστηρίων τὰ θρέμματα προαγα γεῖν ἐγκελεύεται· τάχιστα δὲ τῶν κυρίων πρὸς τὸν πατέρα παρ' ἔθος ἀφικομένων, ἐκείνου μὲν τὴν τα χύτητα καταπλαγέντος, τῶν δὲ τὸ αἴτιον εἰρηκυιῶν, προφάσει συνάπτεται τῷ ἀνδρὶ καὶ παρ' αὐτῷ κατ οικίζεται, καὶ δὴ τῶν θυγατέρων γήμας τὴν πρεσβυτέραν (Σεπφώρα δὲ ταύτης τούνομα), τεσσαρα 56$ κονταετή χρόνον αὐτόσε διατρίβει μεθ' ἂν προσάγει ποιμαίνων κατὰ τὸ χωρὴς ἔρος, όπου βάτος ἦν. Η προσεγγίσας θεοπτίας ἀξιοῦται, πῦρ γὰρ ἐδόκει τῇ βάτῳ συμπεφύρθαι, ἡ δὲ οὐκ ἐκαίετο· θαυμάσαντα δὲ τὸν Μωϋσέα, καὶ πλέον κατανοήσαι προθυμούσ μενον φωνή τις ἀπείργει θειοτέρα τῆς βάτου ἐξ ενεχθεῖσα, ἡ δὲ ἦν λύειν παρακελευομένη τὰ τῶν ποδῶν ὑποδήματα; Ἐγὼ δὲ, φήσαντος, εἰμὶ τοῦ λαλοῦντος, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων σου, ὁ θεὸς 'Αβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεός Ιακώβ· ἔμφοβος δὲ γενόμενος Μωϋσῆς, ηὐλαβεῖτο κατανοῆτα: πολλῆς δὲ τῆς ἐκ τοῦ λαλεῖν παρρησίας υπαρχθείσης, τοῦ μὲν Θεοῦ προστάσσοντας την Αιγυπτίων καταλα βόντα τὸν Μωϋσέα, τῆς Αἰγυπτίων ἐξελέσθαι δου λείας τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ, εἰς τέλος τε τῆς κακώσεως ἀναβιβάσαι· τοῦ δὲ τὴν ἄφιξιν ἀναβαλλομένου; καὶ μὴ πρὸς τοῦτ' ἐξαρχεῖν διαβεβαιουμένου, τῆς τε γλώσσης τὴν βραδύτητα προτιθεμένου, καὶ τῆς φω νῆς τὸ δύσηχον προφασιζομένου, θυμωθέντα τὸν Θεὸν ἐπ' αὐτῷ, χαλεπῇ Θεοῦ ἀντικοτοῦντος ἀπειλῇ, τὰς μὲν οἶας ἔφαμεν προφάσεις ἀφεὶς, ὅτι μὴ παρ' αυ τοῖς ἔλεγε πιστωθήσεται· ῥάβδον οὖν ἐν τῇ χειρὶ κατέχων προσρίψας τῇ γῇ τοῦτο προστάξαντος αὐτῷ τοῦ λαλοῦντος, εἰς δράκοντα ταύτην μετελθοῦσαν, μάλα δείσας διδράσκει· τῆς δὲ κέρκου λαβέσθαι καὶ αὖθις προστεταχότος Θεοῦ, ταύτην εἶχεν εἰς τὸ ἀρ χαῖον ἐπανελθοῦσαν· ἀλλ᾽ ἔτι διαπιστῶν τὴν χεῖρα τῷ κόλπα, προσαγαγεῖν ἐγκελεύεται· ἀφ' οὗ λεπρῶσαν αὐτὴν ἐξαγαγών, αὖθές τε εἰσαγαγών, και πρὸς τὴν ἀρχαίαν χροιὰν ἀποκαταστᾶσαν ἀπολαβὼν, τὴν ἐπ' Αἴγυπτον ἐδοιπορίαν στέλλεται, σὺν τῇ γα μετῇ καὶ τοῖς ἐξ αὐτῆς αὐτῷ τεχθεῖσι παιδίοις, την πενθερῷ καὶ τοῖς προσφιλέσιν ἐξόδια προσομιλήσεις καὶ μάλα φιλικά· γενομένῳ δὲ τῆς ὁδοιπορίας ἄγε γελος ἐπιστὰς τὸν πρωτότοκον υἱὸν Γηραὰμ οὕτω λέ γόμενον τοῦ Μωϋσέως, μικροῦ δεῖν ἀναιρεῖ· πλην εἰ μὴ δραμοῦτα τοῦ παιδὸς ἡ μήτηρ, καὶ ψῆφον est. Jam procedente tempore, cum Moyses ad animum virilem provectus eximio in majorum religionem studio ferretur, accidit ut Ægyptius quidam Hebræum verberaret: Moyses autem opportunitatem nactus Ægyptium enecavit et sub arena occuluit. Postero vero die Hebræos fratres invicem rixantes conspicaus ad pacem reducere voluit, et cum is, qui proximo injurian inferebat, eum repelleret et cædis quam Pharaonem celare non amplius licebat paulo ante factæ mentionem injiceret, metu compulsus ad tribum Madian abiit. Ibi cuni prope puteum consedisset, ad quem pastores greges suos potatum adducere solebant, cumque sacerdotis filiæ juvenculæ, quæ et ipse cum pastoribus aderant, ab illis utpote fortioribus a puteo arcerentur, assurgens iterum insolentes percussit, siquidem ferventiori animi impetu contra ommen improbitatem ferebatur, misertusque virginum ipse cisternas aquis replevit et greges ad canales potatorios adduci jussit. Cum igitur puelle solito citius ad patrem reverterentur, et bic ecleritatem miratus ab illis causam didicisset, amicitia cum eo contracta, Moses apud eum habitavit, et filiarum natu maxima, Sepphora nomine, in matrimonium ducta per quadraginta annos ibi vixit. Post hoc tempus greges pascens ad montem Horeb pervenit, ubi rubus erat cui appropinquans Dei aspectu dignus habitus est: rubus enim licet ignis ei inesse videretur, neutiquam comburebatur. Moysen au tem admiratione perculsum et propius aspicere cupientem vox divina ex rubo emissa retinuit et calceamenta deponere jussit his verbis: Ego patrum tuorum Deus sum, Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Jacob. Quare Moyses timore correptus aspicere non ausus est. Cum autem libere loqui posset, et Deus ei præciperet, ut in Ægyptum descenderet, et filios Israel e servitute Ægyptiorum liberaret et molestias finem imponeret: Moyses abire noluit, utpote qui ad hoc perficiendum neutiquam sufficeret, et lingua tardam ei vocem haud sonoram prætexuit, deinde, quoniam Deus ira exacerbatus ei comminaretur, relicto illo prætextu, se fidem non esse inventurum addidit. Virgam igitur quam manu tenebat in terram projicere a loquente jussus et in serpentem commutatam videns præ metu aufugit: sed ejus caudam arripere iterum Deo jubente, eamdem quam prius habebat virgani tenuit. Jam vero adhuc dubitans manum in sinun immittere jussus est, quam leprosam recepit, iterum vero immissam priori colori restitutam retraxit. Tunc igitur, socero amicisque valere jussis, cum uxore et quos ex ea genuerat liberis in Ægyptum profectus est. Cum autem in itinere esset, angelus comparens primogenitum Moysis Alium, Gersam nomine, pene occidit, nisi mater arrepto lapide præputium filii amputasset et sanguinem præputii stetisset, ita ut angelus ei parcens discederet. Moyses autem, postquam ad montem Seir venit, fratri • Exod. 111, 6.

ἀνελομένη, τὴν ἀκροβυστίαν ἀπέκοψεν αὐτοῦ, στῆνα: φήσας τὸ αἷμα τῆς περιτομῆς τοῦ παιδίου· ὡς ἐντεῦθεν τὸν ἄγγελον φεισάμενον ὑποχωρῆσαι· τοῦ δὲ Μωϋσέως κατὰ τὸ Σηεὶρ ὄρος γενομένου, τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν ἔκ τινος χρηματισμοῦ κατὰ τὴν ἔρημον αὐτῷ συναντήσαντα (Μαρὼν δὲ ὄνομα τούτῳ), τῶν ὑπὸ Θεοῦ προστεταγμένων αὐτῷ κοινωσάμενον, ἀμφοῖν ἐμφανίσαι λέγεται τοῖς Ἰσραηλίταις· καὶ τὰ μὲν πρῶτα χαρήσεσθαι τούτους, εἰ μὴ τοῦ Φαραὼ τοῦ προστάγματος ἐπενεχθέντος, ἡ τῶν ἀχύρων τοῖς πλινθουργοῖς ἀποστέρησις, πικροτέ σαν τοῖς κάμνουσι παρείχε τὴν ἀλγηδόνα· μεμα στιγμένοι τε καὶ πρὸς ἀπορίαν παντελῆ ἐληλακήτες, τὸν Μωϋσέα διαλοιδοροῦνται καὶ τὸν Ααρών· τοῦ δὲ Θεοῦ παρορμῶντος αὐτοὺς, σημείοις τε καὶ τέρασιν οἷς καθεξῆς τῶν λόγων προϊόντων κατ' εἶδος σημανοῦμεν καθοπλίζοντος, πολλαῖς μὲν εἴ γυπτον συμφοραῖς με μαστιγωμένην, πολλαῖς δὲ πληγαῖς πάντοσε τετρωμένην, ὀψὲ γοῦν πανσυδίῃ τῆς Αἰγυπτίων κακώσεως σὺν χειρὶ κραταιᾷ καὶ βραχίονι ὑψηλῷ, ταύτην ἐν ἐσχάτοις κακοῖς ἀφέντες, ἀπηλλάγησαν· ἐντεῦθεν θάλασσαν μὲν ὁδοιπορήσαν τες μέσην ἀβρόχοις ποσίν, ὑπ' ἐκείνῳ δὲ τὸ Χωρήβ ὄρος οδηγηθέντες, θείας ἀξιοῦνται νομοθεσίας· τοῦ Μωϋσέως φανερῶς, ὡς ἰδεῖν εἰκὸς, τῆς Θεοῦ θεωρίας ἀξιωθέντος. 510 Πιστὸς ἐνὶ προτέροισι θυηπόλος ἔσκεν ['Ααρών. Οὗτος Ααρών Μωϋσέως ὧν ἀδελφὸς, ἀρχιερεὺς ἦν τοῦ Θεοῦ προφήτης ὑπάρχων, καὶ τοῦ λαοῦ σὺν τῷ Μωϋση καθηγούμενος. 317 Μήνῃ δ' ήελίω τε δρόμον σχέθεν ἠΰς Ἰησοῦς. Τοῦ Μωϋσέως μεταστάντος καὶ Ααρών, τοῦτον Ἰησοῦν υἱὸν ὄντα Ναυῆ, τοῦ λαοῦ προηγεῖσθαι πρὸς τὴν τῆς ἐπαγγελίας γῆν ὁ Θεὸς διατάσσεται· ἐν ᾗ γεγονώς, πέντε βασιλέων την Χαναναίων οἰκούντων GREGORI THEOL. γῆν ἐπιθεμένων ὁμοθυμαδὸν αὐτῷ τοῦ πολέμου κρα τήσας, μέλλοντα δύναι τὸν ἥλιον ἐπέχει, στήσας ἐπὶ τοῦ σχήματος αὐτὸν τριῶν ἐφ' ὡρῶν διάστημα, μέσ χρι παντελοῦς ἀπωλείας τῶν ἐναντίων· τῷ μὲν ἡλίῳ κατὰ Γαβαῷ κώμην, βραχὺ τῆς Ἱερουσαλήμ διεστη κυῖαν, τῇ δὲ σελήνῃ κατὰ φάραγγα Σελὼν τὸν δρό μον κατασχών· συλλαβὼν δὲ καὶ τοὺς πέντε βασιλεῖς ἐν σπηλαίῳ τινὶ καταδύντας, ἐπὶ ξύλων κρεμάσας ἀνεῖλε· τῆς δὲ γῆς κατακρατήσας, ταύτην κληροδο τεῖ ταῖς ὑπολειφθείσαις φυλαῖς τοῦ Ἰσραήλ. 319 Καὶ σὺ, μάκαρ, χριστοῖσι φέρων κέρας, ἀγγέ [Σαμουήλ. Οὗτός ἐστι Σαμουὴλ ὁ κριτής, ο μεθ᾿ Ηλεὶ τὸν ἱερέα κρίνας τὸν Ἰσραήλ· ὃς τὸν μὲν Σαούλ πρῶτον βασιλέα χρίει τῷ Ἰσραήλ, δεύτερον δὲ τὸν Δαβίδ μετ' ἐκεῖνον· οὗτος δὲ χρίων τοὺς βασιλεῖς, κέρας ἔχων μετὰ χεῖρα ταῖς κεφαλαῖς τῶν χριομένων ἐπετίθει, ἐξ οὗ αὐτομάτως ἔλαιον ἀναβλύστανε, τῆς κεφαλῆς τοῦ χρισμένου καταχεόμενον· ὡς ἐντεῦθεν χριστὸν τὸν βασιλέα καλεῖσθαι. 520 Δαβίδ ἐν βασιλεῦσιν ἀοίδιμος δεν ἅπασιν. Οὗτός ἐστι Δαβὶδ ᾧ ἐμαρτύρησεν ὁ Θεὸς λέγων· Εύρον Δαβὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου· ὃς ἂν ποιμὴν προβάτων, βασιλεύς Ισραήλ ψήφῳ θείᾳ καθίσταται, πάντων τε τῶν ἀπ' αἰῶνος βασιλευσάντων ὑπάρχει διάδηλος, προφήτης τε καὶ θεοπάτωρ τούτου γὰρ ἀπὸ τοῦ σπέρματος, Χριστὸς ἀναγορεύεται κατὰ σάρκα. 521 Καὶ Σολομῶν σοφίης πρῶτον κλέος. Τὸν Σολομῶντα τίκτει Δαβὶδ καὶ τῆς αὐτοῦ διάδοχον βασιλείας καθίστησι· τούτῳ καθ' ύπαρ φανεὶς ὁ Θεὸς, καὶ ὅτι βούλοιτο τῶν κατὰ κόσμον παρ' αὐτοῦ ἐξω αιτῆσαι προτρεπόμενος, σοφίαν αὐτῷ δοθῆναι πρὸς τοῦ χρηματίζοντος ἐξῃτήσατο, πρὸς τὸ δύνασθαι τὸν λαὸν θεοπρεπῶς ἄγειν, καὶ κρίσιν ἔμφρονα τοῖς ὑπ' αὐτῷ. τεταγμένοις διεκφαίνειν· ταύτῃ τὸν Θεὸν ἀρεσθέντα, ono (cui Aaron nomen) ex prophetia in deserto accepta occurrit atque mandata Dei communicavit, quo facto ambo Israelitis ea patefecerunt, qui magnopere quidem gavisi essent, nisi Pharao, ubi mandatum divinum audivit, retento stramine ad fateres conficiendos necessario, etiam acerbiorem molestioreinque laborem reddidisset: itaque verberati et ad desperationem omnino adacti Moysen et Aaron diris exsecrati sunt. Deus vero iis animum addidit, signis et miraculis, de quibus procedente sermone accuratius dicemus, fortes reddidit, Ægyptum multis calamitatibus afflixit variisque modis vulneravit, ita ut, licet sero, cum toto populo Ægyptiorum crudelitatem effugerent, et per validam manum et brachium excelsum terram summis malis immersam relinquerent. Hinc mediuni mare sicco pede trajecerunt, et ubi ad montem Horeb pervenerunt, divina lege donati sunt: unde apparet, Moysen Dei aspectu dignum habitum fuisse. Hic Aaron, Moysis frater, summus Dei sacerdos et propheta, simulque cum Moyse populi dux fuit. Moyse et Aaron mortuis hunc Jesum, qui filius Nave erat, populum in promissionis terram ducere Deus jubet. In quam ingressus de quinque Chananæorum regibus, qui ad bellum ei inferendum fœdus pepigerant, victoriam reportans solein occasurum retinet, per tres horas in curru stans, usque dum adversarii penitus interiissent. Et solis quidem cursum versus Gabao pagum, hand procul ab Hierosolyma, lunæ autem versus vallem Selon cohibuit. Quinque illos autem reges, qui in speluncam confugerant, captos crucique aflixos enecavit. Denique terram expugnatam inter tribus Israel superstites divisit. Hic est Samuel jndex qui post Eli sacerdotem Israel judicavit, qui Saul primum regem Israel unxit, et post illum Davidem. Hic quando reges ungebat, cornu manu gestans capiti ungendorum imponebat, ex quo sua sponte oleum distillabat et in capite unguendi difundebatur: quare Χριστός, unctus, rex appellatur. Ilic est David cui Deus testimonium exhibuit dicens: Inveni David filium Jesse virum secundum cor meum. Qui cum ovinin pastor esset, divino suffragio rex Israel constitutus, inter omnes qui ab initio regnaverunt, eminet utpote propheta et Dei atavus: ab ejus enim semine Christus secundum carnem originem duxit. David genuit Salomonem et regni successorem constituit. Cui cum Deus in somnio comparuisset et quidquid vellet bonorum terrestrium ab ipso petere permisisset, rogavit ut sibi sapientia concederetur. qua populum ad Dei voluntatem gubernare et de iis qui ipsius imperio subjecti essent, justam sententiam ferre posset. Deus autem precibus adnuens præter reliquam gloriam et sapientiam, qua et prioribus et

πρὸς τῇ λοιπῇ δόξῃ καὶ σοφίαν ὑποσχέσθαι παρασχεῖν τῶν προβεβασιλευκότων καὶ τῶν ἔπειτα γενησομένων, λόγος ἔχει· διὰ τὸν Σολομῶντα σοφίης πρώτην δόξαν εἰκότως ὁ θεσπέσιος ὀνομάζει Γρηγόριος. 522 'Ηλίαν δὲ πρὸς οὐρανὸν ἥρπασεν ἅρμα. Προφήτης ὁ Ἠλίας· ζήλῳ δὲ τῷ πρὸς Θεὸν πυρ δε πολούμενος, πολλαῖς μὲν πληγαῖς ἁμαρτάνοντα τὸν Ἰσραὴλ καὶ τὴν ἐκ Θεοῦ νοτοῦντα ἀποστασίαν, που λυτρόπως δαμάζει· τριῶν χρόνων καὶ μηνῶν ἐξ τὸν οὐρανὸν ἀποκλείσας, καὶ τὴν γῆν ἀνομβρίᾳ καταξηράνας, πολλοὺς δὲ τῶν ἀσεβούντων εἰς Θεὸν ἀνελών, ἔμπνους μεταστὰς ἅρματι πυρίνῳ χαίρων ἐπιβὰς, οι Θεό; προσέταξε μετετέθη, θάνατον οὐκ ἰδὼν καὶ τῶν ἀνθρωπίνων ὅρων ἐν σαρκὶ μέχρι δεῦρο διάγων ύπερανέχει. 523 Τίς δὲ νόμοιο μέσον καὶ πνεύματος οὐχὶ τέθηπεν, 524 Φωτός Ιωάννην ἐριηχέα πρόδρομον ἄκρου; Μέσος Ἰωάννης του νόμου λέγεται καὶ τοῦ πνεύμα τος, ὅσῳ μὲν προφήτης ὑπάρχων καὶ προφητῶν ἀποσφράγισμα, αὐτὸν δὲ σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδὼν τὸν ὑπ' αὐτοῦ κηρυττόμενον πρόδρομος δὲ λέγεται κατὰ τὴν γέννησιν καὶ τὸ κήρυγμα· ἐξ γὰρ μηνών προς γεννάτα: Χριστοῦ σαρκικῶς τικτομένου· οὗτος δὲ ὁ Ιωάννης Ζαχαρίου παῖς ὑπάρχων τοῦ ἱερέως ἐξ Ελισάβετ στείρας οὔσης, τῷ Ζαχαρί, κατά τινα χρησμόν θυμιώντι τὸν θεῖον ναὸν τίκτεται· οὗ χάριν ἀναιρεθεὶς ὑπὸ Ηρώδου Ζαχαρίας ἐν τῷ ναῷ, τὸν Χριστὸν εἶναι τὸν Ἰωάννην ὑπονοοῦντος, ὧδε τὸ πέτ ρας εἴληφε τῆς ἐν σαρκὶ βιοτῆς· Ἰωάννην δὲ διασω θέντα τῶν Ηρώδου χειρῶν, χρόνοις ἐπὶ τριάκοντα κατὰ τὴν ἔρημον βοτάναις καὶ τοῖς τῶν καλάμων ἀκροδρύοις ἀσκούμενον, προκηρύξαι Χριστὸν φανησόμενον ὁ Θεὸς ἀποστέλλει, ὅς ἐλθὼν προκαταγγέλλει Χριστοῦ τὴν ἐπιφάνειαν· τοῦ δὲ πλήθους συρῥέοντος πρὸς αὐτὸν καὶ βαπτιζομένου ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ, παραγίνεται μέσος τῶν δήμων Ἰη372 σους, ἐν Ἰωάννης οὐκ ἠγνόησεν· ἀξιοῦντα δ τὸν Ἰησοῦν ὑπ' αὐτοῦ βαπτισθῆναι διακωλύει, με πρέπον εἶναι τοῦτο διανοούμενος· ἐπιμένοντα δὲ Χριστὸν καὶ ταύτῃ πρέπον πᾶσαν πληρούν δικαιο σύνην αὐτὸν διαβεβαιούμενον, μόλις όμως βαπτί ζει· θείου τε Πνεύματος σωματικῶς ἐπιδημούν τος αὐτῷ ἐν εἴδει περιστερᾶς, τῆς θεοπτίας ἀξιωθείς, καὶ πατρικῆς οὐρανόθεν φωνῆς ἀντιλαβόμενος, απ τὸν εἶναι τὸν ἐκλεκτὸν τοῦ Θεοῦ μαρτυρήσας, τῷ τε πλήθει τὰ εἰκότα διαλεχθείς, τὴν ἐπὶ τὸ πέραν ἀσπα σάμενος ἔρημον, μετ᾿ οὐ πολὺ τῇ Ηρώδου του τε τράρχου περιτυχών μιαιφονίᾳ, τῆς ἐν βίῳ διατριβῆς τὴν οὐρανίαν ζωὴν ἀντηλλάξατο. 325 Τίς δὲ δυωδεκάδα κλεινῶν μετέπειτα μαθη των; Δώδεκα Χριστός μαθητὰς ἐκλεξάμενος, επισήμους τοῖς θείοις χαρίσμασι δι' ὧν ἐνήργουν δυνάμεων τοῖς πᾶσιν ἀνέδειξεν, οἷς καὶ τὴν οἰκουμένην διανείμας, τοῦ σωτηρίου κηρύγματος προστάττει καθηγεῖσθαι. 326 Τις Παύλοιο μένος μεγαλήτορος οὐρανοφοί του; Παῦλος οὗτος Ἑβραῖος τὸ γένος καὶ ζηλωτής, πολλοῖς διωγμοῖς τὴν Ἐκκλησίαν πορθήσας, καὶ περ ρισσῶς τοῖς μαθηταῖς ἐμμαινόμενος, μετά γραμμά των καὶ τῆς τῶν ἐν Ἱερουσαλὴμ ἀρχιερέων ἐξουσίας. τὴν Δαμασκὸν μετελεύσεσθαι προθυμεῖται, εἴ τινας αὐτόσε τῆς ὁδοῦ εὕροι γυναῖκάς τε καὶ ἄνδρας, ἄξων εἰς Ἱερουσαλήμ τιμωρηθησομένους· ᾧτινι τῇ Δαμασκῷ προσεγγίσαντι Χριστὸς οὐρανόθεν ἅμα μὲν καταστράπτει, ἅμα δὲ καὶ πρὸς λόγους συγκαταβαί νει· πυνθανομένῳ δὲ τῷ φανέντι τί ποτε τοῦτον διώ κει, κἀκείνῳ ἀντεπάγοντι τίς ἂν εἴη, μαθέντι τε τὸν Ἰησοῦν ἐκεῖνον εἶναι ἂν αὐτὸς διώκειν προθυμείται, τοῦ φανέντος τὰς όψεις κεκορεσμένας φωτός έπιφε· ρόμενος. Ανανίου τινὸς τῶν αὐτόθι καθηγουμένου μαθητῶν ἐμφανισθέντος αὐτῷ, καὶ τὰς αὐτῷ πε πληγυίας αποκαταστήσαντος ὄψεις, τοῦ τῆς ἀναπλά posterioribus regibus antecelleret, se daturum esse promisit, quare Salomonem primas sapientiæ tenuisse divinus Gregorius jure meritoqué contendit. Elias propheta magno in Deum fervore excellens Israelitas multoties peccantes et idololatriæ morbo laborantes vario poenarum genere castigavit. Postquam hic per tres annos et sex menses cœlum occlu sit, et terram siccitate exarefecit, et multos adversus Deumi impie agentes sustulit, vivus abiit curruque igneo hilari animo conscenso, secundum Dei voluntatem transpositus est, ita ut mortem non rideret; et sic humana sorte superior usque ad hunc diem superstes in carne versatur. Joannes mediator dicitur inter legem et spiritum, eo quod propheta prophetarum agnien clauserit ipsumque quem annuntiabat corporeis oculis viderit. Præcursor vero ob suam nativitatem atque prædicationem dicitur; sex enim mensibus ante Christum corporaliter concipitur. Ilic autem Joannes Zachariæ sacerdotis filius ex Elisabeth quæ sterilis erat, Zacharie juxta quoddamn oraculum divinum incensum in templo sacro offerenti nascitur, quam ob causam Zacharias, in templo occisus ab Herode, qui Joannem Christum esse suspicabatur, hunc finem in carne sua vitæ recepit; Joannem ex manibus ferodis salvatum, postquam triginta circiter annis in deserto plantis vescens fructibusque calamorum vixiss set, ad prædicandum Christum Deus mittit. Cum ergo ad amuntiandum Christi” adventum venisset, turbaquè multa ad eum conflueret ut baptizaretur in Jordane flumine, in medio turbarum venit Jesus, qui Joannem non latuit. Jesum autem ab ipso baptizari volentem prohibet, hoc non decere existimans; Jesum vero instantem atque asseverantem sic decere omnem impleri justitiam, nihilominus baptizat. Cum Spiritus sanctus corporaliter columbæ specic illi apparuisset, sicque divinis visionibus dignatus fuisset, de coloque vocemi Patris audivisset, ipsum esse electum Dei testificatus est, salutaria verba turbis dispensavit deindeque ad charum suum desertum rediit. Multo post ab Herode occisus, conversa - tionem hujus vitae cum cœlesti vita permutavit. Postquam Christus duodecim discipulos elegisset, insignes divials donis per que virtutes operabantur omnibus manifestavit. Illis quoque orbem terrarum dividens, ut salutare nuntium suscipiant præcipit. Hic Paulus Hebræus genere atque æmulator, postquam multis persecutionibus vastasset Ecclesiam, amplius in discipulos furens, cum accepta epistola ac potestate a principibus sacerdotum Jerusalem, Damascum ut transeat appetit, ut, si quos invenisset hujus viæ mulieres ac viros in Jerusalem perduceret puniendos; Damasco appropinquantem Christus de cœlo fulguribus perstrinxit simulque alfoquitur. Quærenti quid ipsum persequatur cum Paulus respondisset quis esset, cognoscit Jesum esse queu tam ardenter persequitur. Illius fulgore quo perstringuntur oculi obvoluto quidam Ananias, ibidem princeps

σεως ἀξιωθείς ὕδατος, κήρυξ χρηματίζει Χριστοῦ, πατάν τε τὴν οἰκουμένην σχεδόν ταῖς Χριστοῦ δ:- κτύοις ἐμβαλών, τρίτον οὐρανὸν ἐν σώματι ὢν διίπταται, εἰς δὲ τὸν παράδεισον ἀρπασθεὶς, ἀῤῥή των κατηξιώθη ῥημάτων ὧν ἀνθρώποις βουλομένοις εἰπεῖν οὐκ ἐξόν. 504... Ψυχὴ δὲ Θεοῦ κρατέοντος ἅημα· 305 Εκτόθεν εισπίπτουσα Θεοῦ πλάσει, εἶδεν ὁ μίξας, 306 Πῶς τὸ πρῶτον ἔπνευσε καὶ εἰκόνα μίξατο Train. Τὴν ψυχὴν ἔμπνοιαν λέγει Θεοῦ· τὸν γὰρ ἄνθρωτον ἀρχῆθεν ὁ Θεὸς ἐκ γῆς λαβὼν καὶ χερσὶν ἀχράν τοις διαπλάσας, ὕστερον ἐμφυσήσας πνοὴν αὐτῷ παρέχει ζωῆς· ὡς γενέσθαι ψυχὴν ζῶσαν, δι' ἧς ἔμψυχον καὶ τὸ σῶμα καὶ πρὸς τὰς κινήσεις ἐπιτήδειον. 412 αν πάς αθανάτοιο πατρὸς ἐστήσατ' ἄνωθεν, 413 Εκγεγὼς ἀδέτοιο καὶ ἄφθιτος, οὐ φθινύ- [θοντος. Τῆς θείας γεννήσεως μέμνηται· τὸν γὰρ Υἱὸν ὁ Πατὴρ ἄνωθεν ἀχρόνως καὶ ἀϊδίως ἐγέννησεν, αὐτὸς μὲν ἄζυξ ὑπάρχων καὶ ἀσύνδετος ὁ Πατήρ, ἄζυγα δὲ παῖδα γεννήσας τὸν μονογενῆ Λόγον αὐτοῦ. 416 Καὶ τοκετοὺς ἐκάθηρε νόμῳ. Τῷ Μωϋσῇ προστάσσων ὁ Θεὸς καὶ νόμον διδοὺς, τοῖς υἱεῖς Ἰσραὴλ τους τοκετοὺς ἐκάθηρεν, ὁρίσας προστεταγμένας ἡμέρας αἷς ἐχρῆν τὰς τικτούσας καθαίρεσθαι, καὶ θυσίας περί καθαρσίων καί τινας ἁγνισμοὺς καὶ παρατηρήσεις. Καὶ νηὸν ἔτισε, 617 Σώμασιν ἀγνοτάτοισιν ἀμοιβαδίων ἱερήων. Τοὺς ἱερεῖς προστάσσει Θεὸς μὴ πρότερον τῶν θυσιῶν ἅπτεσθαι καὶ τῶν ἁγίων ἐπιβαίνειν, εἰ μὴ τὸ σῶμα νάμασι ραντίζοιντο καθαροῖς, τάς τε στολὰς ἀμείψαιεν, καὶ τὰ ἱμάτια πλύνωσι, καὶ γυναικῶν ἀπέσχοιντο, καὶ τῆς ἄλλης σωματικωτέρας ρύπτοιντο κηλίδος. 418 Μάρτυς Ιωάννο ο πατής μέγας, οὔτι πάροιθε, 419 Σπερμήνας φίλον υἱα, τὸν ἔνδοθι δέξατο (νηού. Σκοπός τῷ διδασκάλῳ παραστῆσαι, μὴ χωρίς ἁγνισμοῦ θεοπτίας δυνατὸν ἀξιωθῆναι, κεῖται πρὸ βραχέως. 422 Τοῦ δὲ νόμοιο τέλος, Χριστὸς μερόπεσσι ε [ρασθείς, 423 Παρθενικῆς ἀπὸ γαστρός, όπως γάμος ἐς [χθόνα γεύση. Παρθένος ή Μαρία θυγάτηρ Ιωακεὶμ καὶ "Αννης, ἀνδρῶν εὐλαβῶν τὰ πάντα καὶ Λευϊτῶν τὸ ἀξίωμα· ταύτῃ στείρᾳ οὔσῃ τῇ ᾿Αννῃ καὶ πολλαῖς τὸν Θεὸν ὑπὲρ γονῆς λιταῖς ἐξευμενιζομένῃ, Μαρία τίκτεται ἡ Θεοτόκος· ἢ καὶ καθ᾽ ὑπόσχεσιν τῶν γονέων τῷ θείῳ ναῷ δῶρον προσάγεται· ἀνδρυνθεῖσαν οὖν κατά τινα θειότερον κλῆρον Ἰωσὴφ Δαυΐδης μνηστεύεται, ὴν πρὸ τοῦ συναφθῆναι κατὰ γαστρὸς ἔχουσαν, Ίωσὴν ἐξ αὐτοψίας οἰηθεὶς τὸ συμβάν, ἄλλως τε δὲ δίκαιος ὤν, οὔτε παραδειγματίσαι τὴν παρθένων, οὔτε κατέχειν ἡνέσχετο, πλὴν εἰ μὴ θεοπτίας ἠξιώθη τὸν φόβον αὐτοῦ τὸν περὶ τὴν παρθένον καὶ τὰς ὑπονοίας ἀφαιρουμένης· καὶ γοῦν ἡ παρθένος ἐκ Πνεύματος ἁγίου συνειληφυῖα· Γαβριήλ γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄγγελος ἐπιστὰς χαίρειν καὶ θαῤῥεῖν προσέτας. σεν, ἅτε τὴν Βασιλέα τοῦ παντὸς ὡς παιδίον μέλλον - σαν τίκτειν· ἀπιστούσῃ δὲ τῇ παρθένῳ καὶ τὸ μὴ χωρίς ἀνδρὸς συναφείας τεκεῖν προβαλλομένῃ, παρ θένον ἑαυτὴν καὶ τῆς ἀνδρῶν ὁμιλίας μακρὰν ἰσχυ ριζομένῃ, τὴν ἀμφίβολον ὑπόνοιαν ὁ Γαβριὴλ ὧδε λύει· Πνεῦμα γὰρ ἅγιον ἐπελεύσεσθαι τῇ παρθένω, καὶ δύναμιν ἐπισκιάσειν Υψίστου φησίν· ὁ μὲν οὖν οὕτως εἰπὼν ᾤχετο· τῇ δὲ τὸ λεχθὲν ἔργον ἦν· κατ' αὐτὰ γὰρ ἐκ Πνεύματος ἁγίου συλλαβοῦσα, Χριστὸν ἀπεκύησε Σωτῆρα Θεόν, παρθένος καὶ ὧδε μετὰ τότ κον φυλαχθεῖσα. 450 Τίς δ' ἀγορῇσι γέγηθε, καὶ οἴδμασι; καὶ τίς [ἀγώσιν 431 Οὓς μύθοισιν ἔπηξαν ἐπ' ὠκυμόροισιν ἐφι [6οις; discipulorum apparet visumique ejus restituit. Dignus ut aqua regeneretur cum judicatus fuisset, præco Christi consecratur, universum pene orbem terrarum retibus Christi capit, in corpore ad tertium cœlum transfertur, raptusque in paradisum arcana verba audit quæ nou licet homini loqui. Animai amatum Dei dicit; in principio enim, terra sumpta, cum puris manibus hominem formasset, inspiravit deinde illi spiraculum vitæ, ita ut esset anima vivens, per quam animaretur corpus atque ad motum labile esset. De generatione divina loquitur; etenim Filium in cœlis ante sæcula et ex æternitate genuit Pater. Ipse autem Pater, virgo nec conjugio adjutus, puerum cælibem, unigenitum Verbum suum genuit. Moysi præcipiens Deus dansque legem, filiorum Israel partus mundavit, determinans certos dies quibus mulieres mundare se debebant, hostías pro immunditia, purificationes atque observationes. Sacerdotibus præcipit Deus ne prius hostiam tangant sanctaque ingrediantur, nisi corpos puris undis laverint, togas mutarint, laverint vestimenta, a mulieribus abstinuerint maculasque alias deterserint corporeas. Magister ostendere conatur, fieri non posse ut quis Dei conspectu dignus sit, nisi antea sanctificatus, uti paulo ante dictum est. Virgo Maria filia fuit Joachim et Anne, hominum omnino piorum Levitarunique dignitate. Annæ, que sterilis erat quæque multas preces ad Deum fuilerat ob impetrandam progeniein, Maria mater Dei paritur. Promissionis parentum gratia templo divino devovetur; nubili quadam divina sorte Joseph, lilius David, desponsatur. Illam autem, antequam convenirent, cum ex visu intellexisset Joseph in utero habere, cumque justus esset, nec contumelia Virginem afficere nec eam retinere volebat, nisi visio divina timorem atque suspicionem ejus de Virgine sustulisset. Virgo igitur de Spiritu sancto conceperat; Gabriel euim, angelus Dei, illi apparens, ut lætaretur ac fiduciam haberet suadebat, puerum, qui foret omnium Rex, paritura. Cum autem non crederet Virgo nec partum sine copulatione carnali agnoscere vellet, seque longe a commercio viri vivere assereret, rem ambiguam Gabriel sic enodat: Spiritum chim sanctum superventurum esse in Virginem, virtutemque Altissimi obumbraturam dicit. His dictis discessit. Quod autem illi dictum fuerat factum est; secundum enim verba hæc, de Spiritu sancto cum concepisset, Christum peperit Salvatorem Deum, post partum permanens virgo.

Αγῶσι χαίροντα τὸν Ηρακλέα φησίν· οὗτος γὰρ δώδεκα διανύσαι λέγεται ἄθλους· πρῶτον ἐν Νεμαίᾳ τῇ χώρα τὸν βριαρὸν ἀπέπνιξε λέοντα· δεύτερον, ἐν Λέρνῃ τὴν πολυαύχενον ώλεσεν ύδραν τρίτον, τὸν Ἐρυ μάνθιον κουφίσας ἔρρηξε κάπρον· τέταρτον, ήγρευσε τὸν χρυσόκερων Ελαφον· πέμπτον, τὰς Στυμφαλίδας ἐξεδίωξεν όρνιθας· ἔκτον, τὸν λαμπρόν ζωστήρα τῆς Αμαζονίδος εκόμισεν· ἔβδομον, Αὐγέου τὴν κόπρον ἐξήνυσεν ὑποστάς· δγδοον, ταῦρον ἐκ τῆς Κρήτης ἐξήγαγεν ὀλέθριον· ἔνατον, ἐκ Θράκης τὰς Διομήδους ἤλασεν ἵππους· δέκατον, ἐξ Ἐρεθείης [Εσπερίας] ἑκατὸν βόας ήλασε του Γηρυόνου· ἐνδέκατον, ἐκ τοῦ ᾅδου τὴν Κέρβερον είλκυσε κύνα· δωδέκατον, εἰς Ελλάδα τὰ χρύσεα ήνεγκε μῆλα· μύθους δὲ τὰς Ομήρου τερθρείας καλεῖ, μηδὲν ἐχούσας ἐπάξιον λόγου· οὗτος γὰρ τὸν Τρωϊκὸν ἱστόρησε πόλεμον, εἴ τίς ποτε ἦν πόλεμος· πολλῶν ἐς ταυτὸν βασιλέων καὶ στρατοπέδων συνειλεγμένων πόρνης χάριν τινός τῆς Ελένης· ἀγῶνας τινας ἐφήβων καὶ θεῶν θηλάνδρων διηγείται, καί τινας Πελοπίδας ἐκ Πέλοπος μεγαλαυχεί, καὶ Κεκροπίδας από τινος Κέκροπος, Αιακίδας τε καὶ Ηρακλείδας ἐξ Αἰακοῦ καὶ Ἡρα κλέους τὸ γένος καταγομένους, κοινῇ δὲ πάντων καὶ θεῶν καὶ ἡρώων τρώσεις καὶ πτώσεις, ανατροπάς τε καὶ παλιμβόλων ἀπάτας θεῶν· ἐφήβους δὲ ταχυθανά τους, τοὺς περὶ τὸν Πριαμίδην Εκτορά τε καὶ τὸν Πάριδα καὶ Αἰνείαν, Αδραστον καὶ Σαρπηδόνα, καὶ τοὺς ἄλλους τῶν Τρώων ἀριστῆας· ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς ἐξ Ελλήνων, Αίαντε δύο, τὸν Τελαμώνιον, καὶ ὃν καλοῦσι Λοκρόν, καὶ τὸν Τυδέα Διομήδην, Πάτροκλον τον Με νοιτίου, καὶ Λαερτιάδης Οδυσσέα, καὶ Πηλείδην αυτ τόν φησιν Αχιλλέα, καὶ τοὺς τῶν ᾿Ατρέως παίδων ὑπασπιστάς· οὓς ἑξῆς τῶν λόγων προϊόντων, πλατι τέρου γέλωτος, οὐ γὰρ ἀξιώσομεν λόγου. 433 Τίς σοφίην κενεαυχέα ἢ τ' ἐνὶ χερσὶν, 434 "Η τ' ἐν ἀραχναίοισι λόγοισι καὶ πλέγμασι [κεῖται 433 Αὐτοῦ τικτομένοισι, καὶ ἠέρι λυομένοισιν; Τὴν Ἑλλήνων σοφίαν τῇ ἀράχνη Γρηγόριος ἀπει κάζει· ματαίως δὲ ταύτην καυχωμένην φησί, μένοις γὰρ ἀραχναίοις λόγοις καὶ πλέγμασι κεῖται, οὐδὲν δὲ ἀράχνης ἐστὶν ἀσθενέστερον· ἐπὶ δὲ τόπου τίκτε σθαι ταύτην φησὶ καὶ ἐν τῷ ἀέρι λύεσθαι· δεικνύς τὸ κενὸν αὐτῆς καὶ ἀνωφελές, καὶ πάσης αλογιστίας ἀλογώτερον. 438 Ταῦτα μὲν οὔτι γάμοιο διδάγματα τῆς δ' ['Αδάμοιο 439 Τίσιος ἀρχαίης τυτθόν μέρος οἶσιν ὑπέρπει· 440 Πτέρναν ἐμὴν δοκέων πικρές όρις κεῖται ἡ [κατὰ τὸν ᾿Αδάμ). 448 'Ρίζα Κάιν, Σοδόμων τε, καὶ οἷς ἐσκέδασσ ἐπὶ πύργω, 449 Χριστὸς ατασθαλέοντας, ὕβριν θ' ὧν ἔστε σεν όμύρος. Ρίζα της κακίας ὁ Κάϊν· οὗτος δὲ πρῶτος ἐξ Ἀδὰμ τίκτεται· ἔχων δὲ ἀδελφὸν τὸν ᾿Αβελ καὶ αὐτ τὸν δεύτερον ἐξ Ἀδὰμ γεγεννημένον, βληθεὶς ὑπὸ δαίμονος φθόνε, τὸν ἴδιον ἀδελφὸν ἀναιρεῖ· αὐτὸς μὲν ὁ Κάϊν γεωργικὸν ἐπανῃρημένος βίον, τῆς Εσπερ εἰργάζετο γῆς τὰ καλλιστεύοντα μετασχών, τῷ Θεῷ προσάγει τὰ δεύτερα· τοῦ δὲ ᾿Αβελ καὶ αὐτοῦ 'ποι· μενικὸν ἄγοντος βίον, τῶν ἀκροθινίων τά τε καλλιστεύοντα καὶ πίονα προσάγει τῷ Θεῷ· τοῦ Θεοῦ προσεσχηκότος τῇ τούτου θυσία, τὴν δὲ τοῦ Κάϊν ὡς βδελυρὰν ἀπωσαμένου, λίαν τε λυπήσαντος αὐτὸν, ἐπὶ τούτων βασκανία βληθείς, ὡς ἐπ' ἄλλῳ τὸν ᾿Αβελ κατὰ τὸ πεδίον παραλαμβάνει· τὸν δὲ παρεπόμενον ἀκάκως, ἐπιτηρήσας λίθον κατὰ τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς ἀγαγὼν ἀναιρεῖ· πρῶτος οὗτος μιαιφόνος· διὸ καὶ ῥίζα τῆς κακίας ὠνόμασται· πυθόμενον δὲ περὶ Αβελ τὸν Θεὸν, λανθάνειν ἐπειρᾶτο· τῆς δὲ τάδελφοῦ μνήτας ὁ Θεὸς αἱμοχυσίας, ὡς πάσης ἰσχυρότε - ρον φθέγγεται γλώσσης, στένειν καὶ τρέμειν ἐπὶ τῆς γῆς πᾶσαν αὐτῷ καταδικάζει τὴν βιοτήν, μήτε δὲ τὸν ἀναιρήσοντα αὐτὸν εὑρίσκειν, ἡ γὰρ ἂν ἐκδι κήσεις ἑπτὰ παραλύσειν ἀπειλεῖται· οὕτω μὲν οὖν τὸν μιαιφόνον καταδικασθέντα, καὶ Θεοῦ πόρξω βεβλη Luctis gaudentem dicit Herculem; hic enim duodecim certamina perfecisse dicitur: primum, in Nemæa regione fortem leonem suffocavit; secunduin, hydram multis capitibus delevit; tertium, Erymanthiums aprum discerpsit arreptum; quartum, cervum cornibus auratis cepit; quintum, Stymphalides aves fuit aucupatus; sextitin, fulgentem zonam Amazonæ retulit; septimum, Angiæ stercora ejicere sategit; octavum, taurum e Creta perniciosum expulit; nonum, ex Thracia Diomedis equos abegit; decimum, ex Hesperia centumi Geryonis boves abegit; undecimum, ex inferis canem Cerberum extraxit; duodecimum, in Græciam mala aurea asportavit. Narrationes autem Homeri fabulas vocat, nihil sermone lignum continentes. Narravit enim Trojanum bellum, si quoddam bellum unquam fuit. Ad hoc multi reges atque exercitus convocati sunt ob quamdam meretricem Helenam; quædam prælia adolescentum deorumque hominum nutritiorum refert, quosdam Pelopidas ex Pelope, Cecropidas e quodam Cecrope. Ajacides atque Heraclides ex Ajace Herculeque exortos laudibus effert, perinisteque narrat deorum atque herouin plagas et casus, subversiones fallaciumque deorum deceptiones; juvenes improvisa morte ereptos, lectorem Priami filium, Paridem et Encam, Adrastumi ac Sarpedonem, atque alios Trujano - run fortissimos; similiter autem et qui ex Græcis, Ajaces duos, Telamonium, et quem vocant Locrum, Tydiden Diomedem, Patroclum Mencetii filium, Laertis filium Ulyssem, Achillem Pelei filium, tandemque armigeros Atrei puerorum, quos omnes suo loco refert, vere risu dignos, de quibus autem nobis melius videtur tacendum. Græcorum philosophiam araneæ assimilat Gregorius. Vane ipsam gloriantem dicit, solum enim constat araneosis sermonibus ac telis, nihil autem aranca infirmius, Vanitatem ergo illius ac inutilitateım demonstrat, omnique stultitia stultiorem. Radix nequitiæ fuit Cain. Hic primus ex Adamo oritur, ejusque frater fuit Abel secundus ex Adamə genitus; cum autem invidia jactaretur a diabolo, suuni fratrem occidit. Cain, cum elegisset agricolæ Vitam, opima terra quam colebat sibi reponens, Deo deteriora offerebat. Abel vero, vitam pastoralem agens, primitiarum optima pinguissimaque Deo offerebat. Deo at hujus munera respiciente, mupera autem Cain ut injuriam repellente, hic mwrore valde allicitur, invidiamque concipit. Itaque, quasi ob quamlibet causani, ducit Abel in campum, ingenueque sequentem, lap:de obvio cervicem percutiens, occidit. Sic primus homicida fuit; unde radix iniquitatis appellatur. Inquirentem de Abel Deum, celare

AD CARMINA S. GREGORH μένου, γενεαλογίας ή θεόπνευστος Γραφὴ ἀπηξίωσε· τοῦ δὲ ᾿Αβελ τοῦτον οἰχομένου τρόπον ἀσπέρμου, τῆς τοῦ Σηθ (τρίτος οὗτος δὲ παῖς ἐξ 'Αδάμ) γενεαλογίας ἀπάρχεται· λόγος έχει δὲ τὸν Λάμεχ ἐκεῖνον, οὗ τῆς κατὰ τὸν θεῖον Ενώχ ἱστορίας εμνήσθημεν γεγονότες, τὸν Κάϊν ἀνελεῖν εὐρηκότα· διὸ καὶ ταῖς ἑαυτοῦ γυναιξὶν εἰπεῖν λέγεται ὡς ἀντίλεν ἄνδρα εἰς τραῦμα ἑαυτῷ, ὅτι, φησὶν, ἐκ Κάϊν ἐκδεδίκηται ἑπτάκις, ἐκ δὲ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκι; ἑπτά· μὴ πιθανῶς ἔχειν δέ μοι δοκεῖ ταῦτα· καὶ γὰρ τῷ τὰς γυναῖκας ἀφελεῖν τοῦ Ενώχ, κἀκεῖνον μετατεθῆναι τὸν Λάμεχ εἰς μετάμελον, εἰκὸς ταῦτα φάσκειν ἐληλυθότα, ἐπεὶ καὶ μετὰ φόνον καὶ δίκην ἅρπαξ ἦν καὶ μοιχὸς καὶ τῇ προθέσει φονεύς· τὸν δὲ τοῦ κατα κλυσμοῦ λόγου καὶ τῶν Σοδομιτῶν τῆς τε πυργο ποιίας, εὑρήσεις ἀνωτέρω. 454 Τις Φαραώ κακόμητιν. Φαραώ βασιλεὺς ὑπάρχων Αἰγύπτου, τὸν Ἰσραὴλ πικρῶς καταδουλούμενος, ἔργοις σκληροῖς δαμάζων καὶ βίᾳ καταδυναστεύων, πρὸς τὰς ἀπειλὲς τοῦ Θεοῦ τὰς διὰ Μωϋσέως αὐτῷ πεμπομένας καταφρο νητικῶς ἔχων, καὶ τῆς δουλείας τὸν Ἰσραὴλ ἀπολύ στην σκληρυνόμενος ὑπερηφάνω γνώμῃ, κατὰ τὴν Ἐρυθρὰν πανστρατιά γενόμενος θάλασσαν, τοῖς Ἰσραηλίταις τμηθεῖσαν τὸν ἴσον ἐπιβὰς τρόπον, ὑπου βρύχιος όλλυται, τοῦτο τέλος τῆς ἀνοίας ἄξιον κληρωτάμενος. ᾿Αχὰβ θράσος, Ασσυρίων τε 452 Πικροτάτους βασιλήας. Οὗτος 'Αχαάβ ὁ θρασύτατος, βασιλεύς γέγονε παι ρανομώτατος Ισραήλ· δς τὸν Ἰσραὴλ ἀπὸ Θεοῦ ἀποστήσας, τῷ Βάαλ λατρεύειν καὶ τοῖς ἄλσεσιν ἐκδιδάσκει, τάς τε χρυσᾶς ἐν Ιεζραὲλ δαμάλεις προσκυνεῖν παρασκευάζει· τούτου σύμβιος ἡ πόρνη ἦν THEOL. Ιεζάβελ, ἥτις τὸν δίκαιον κατελιθοβόλησε συκοφαν τήσατε Ναβουθα, τούς τε προφήτας ἐξωλόθρευσεν ἀποκτείνασα Κυρίου, καὶ τράπεζαν ἐσθίειν βασιλι κὴν τοὺς τῆς αἰσχύνης παρεσκεύασε προφήτας - τούτων κατὰ τοὺς χρόνους Ηλίας ὁ Θεσβίτης ὑπῆρ χεν, ὃς τὸν οὐρανὸν ἀποκλείσας, τὴν γῆν ἀνυδρεῖν χρόνοις τρισὶ καὶ μησὶν ἐξήρανεν ἐξ· προστάξαντος δὲ τοῦ Θεοῦ ἐμφανισθῆναι τῷ ᾿Αχαάβ, ὥστε γενέσθαι ὑετὸν ἐπὶ τῆς γῆς, ἐμφανισθέντα τὸν προφήτην Ἠλίαν, καὶ τῷ βασιλεῖ προστάξαντα τοὺς τῆς Βάαλ προφήτας εἰς τὸ Καρμήλιον ὄρος συναθροίσαι, πεισθεὶς ᾿Αχααβ τοῦτο ποιεῖ· παντὸς δὲ τοῦ Ἰσραὴλ παραγενομένου, κατ' ὀφθαλμοὺς πάντων θυσίαν δε ρουργῆσαι τοῖς προφήταις προστάσσει τῆς αἰσχύνης, καὶ τὰ μὲν ξύλα στοιβάσαι, καὶ τὸν βοῦν κρεανομή σαι, καὶ τοῖς ξύλοις ἐπιστοιβάσαντας, μὴ πῦρ ἐπ:- θεῖναι, ἀλλὰ τὸν Βάαλ ἐπικαλέσασθαι, καὶ παρ' αὐτοῦ πῦρ αὐτομάτως ὑφαπτόμενον καὶ τὴν θυσίαν ὅλο καυτοῦν ἐξαιτήσασθαι· τούτου δὲ γενομένου, καὶ τῶν τοῦ Βάαλ προφητῶν ἀφ᾽ ἕωθεν ἕως δειλινοῦ τὸν Βάαλ ἐπιφωνουμένων, καὶ ὡς ἔθος αὐτοῖς τεμνομές νων μαχαίραις καὶ σειρομάσταις, ἕως ἐκχύσεως απ ματος ἐπ' αὐτοὺς, φωνῆς δὲ μὴ οὔσης μηδ' ἀκροά σεως, τὸν προφήτην Ηλίαν ἐκείνους μὲν μυκτηρί σαντα καὶ τῆς λύσσης ἀποστήσαντα, θυσίαν ήλθ καρπώσεως τελέσαι λέγεται τοιῶσδε· πρῶτα μὲν θυσιαστήριον οἰκοδομήσας ἐκ λίθων ἀπελεκήτων, καὶ τούτῳ θάλασσαν ὑποτυπώσας, καὶ ξύλα τῆς ὁλοκαρπώσεώς ἐπιστοιβάσας, ἐπιθεὶς δὲ καὶ τὰ κρέα, καὶ τὴν θάλασσαν ὕδατος πληρώσας, ἐπικαλεσάμενός τε τὸν Θεὸν, οὐράνιον παρέστησε πῦρ, τὰ μὲν ξύλα κατεδόμενον καὶ τὰ κρέα, τὸν δὲ χοῦν ἐκλεξαν σὺν τῷ ὕδατι, καὶ τὸν ᾿Αχαάβ σὺν παντὶ τῷ Ἰσραὴλ ἐκδειματῆσαν· ἔπειτα τοὺς τῆς αἰσχύνης (ὀκτακόσιοι tentavit. Memor autem Deus sanguinis fratris ejus, cujus vox omni voce potentior est, ad gemendum tremendumque super terram omnibus diebus vitæ suæ illum damnat; prohibet vero ne eum quisquam occidat, ultionemque septemplicem minatur. Sic ergo damnatum homicidam atque a Deo longe projectum, genealogia sacra Scriptura non dignata est. Abel autem hoc modo sine semine mortuo, a genealogia Seth, qui tertius erat filius Adami, incipit. Narratur hic Lamech, cujus historiam secundum divam Enoch (Vide SS. Curs. compl. tom. XXV, col. 994) tradidimus, Cain occidisse; propterea uxoribus suis dixisse fertur, cum virum occidisset in vulnus suum, quia septemplex ultio dabatur de Cain, de Lamech vero septuagies septies daretur. Non autem hæc tantum verisimilia sunt; nam postquam nxores rapuisset Enoch, hicque ad pœnitentiain eum convertisset, sine dubio hæc verba protulit, cum post homicidium ac ultionem, latro erat, impudicus, atque ex arte homicida. De diluvio autem, Sodo mitis ædificationeque turris vide supra. Pharao, Ægypti rex, Israelem in duram servitutem redegerat, labores intolerabiles imposuerat, vique oppresserat ein. Minis quas Deus per Moysem miserat contemptis, contra liberationem a servitute Israelis arroganter insurgens, cum onii exercitu ad mare Rubrum venit, quod Israelitis divisum fuerat, codem modo, quo illi, ingreditur, peritque submersus, hunc finem insipientia sua dignum recipiens. Hic audacissimus Achab, rex fuit Israel pravissimus. Hic Israel a Deo postquam avertisset, Baal deservire ac lucisdocet, vitulosque aureos Jezrael proponit adorandos. Uxor impudica ejus erat Jezabel, qua Naboth injuste accusatum lapidavit, interfecit prophetas Domini, mensamque regiam fornicationis prophetis apponebat. Hoc tempore fuit Elias Thesbites, qui cœlum claudens, tribus annis et mensibus sex arefecit terram. Cum autem Deus Eliæ præcepisset nt se ostenderet Achab, ut fieret pluvia super terram, Elias præcepit etiam Achab ut congregaret in monte Carmeli prophetas Baal, quod fecit Achab. Omni Israel congregato, coram omnibus ut offerant sacrificium prophctis fornicationis præcipit, ligna disponant, dividant boven imponantque lignis, non vero supponant ignem, sed Baal invocent atque ab eo ignem, qui ex seipso incensus consumat sacrificium, impetrent. Hoc facto a mano usque ad vesperum prophetis ad Baal clamantibus, juxtaque ritum suum se incidentibus cultris et lanceolis, donec perfunderentur sanguine, nemine respondente nec attendente, prophetam Eliam eos irridentem atque a furore avertentem, hostiam holocausti sic obtulisse dicitur: primum altare ex lapidibus non sectis erigit, mare suffulcit, disponit ligna holocausti, carnes imponit mareque replet aquis; tuin Deo invocato, cecidit ignis de cœlo et voravit holocaustum et ligna, pulverem quoque et aquam tambens, Achabque cum omni populo perterrefaciens. Deinde prophetas contumelize apprehendens (erant autem octingenti quinqua-

Ο τὸν ἀριθμὸν καὶ πεντήκοντα οὗτοι, τράπεζαν ἐσθίοντες Ιεζάβελ) συλλαβόμενος ἀναιρεῖ πάντας ἐπὶ τὸ αὐτό· καὶ τοῦ ᾿Αγαὰς ἀποκλαιομένου, ἐξ αποστέλλει τῇ γῇ τὸν ὄμβρον δι᾿ εὐχῆς καὶ οὕτω παρασχόμενος· ταῦτα μὲν οὖν τῆς Ἱεζάβελ ἀκουσάσης, καὶ τὴν ἀπώλειαν τῶν Βααλείμ εγνωκυίας, ἀπειλεῖς τὸν προφήτην εκδειματούσης, τὸ Χωρήβ ὑποδέχεται ὄρος, τεσσαράκοντα ἡμερῶν καὶ τοσούτων νυκτῶν ὁδοιπορήσαντα βρώσεως ἄνευ καὶ πό σεως· αὐτοῦ δὲ γενόμενον, καὶ θεοπτίας τὸν Ἠλίαν ἠξιωμένον, πάλιν εἶχεν Ἰσραηλίτις γῆ τὴν κακίαν ἀποτρέποντα, τῆς εὐσεβείας δὲ προεστηκότα. Ασ συρίων δὲ πικροτάτους λέγει βασιλεῖς, τοὺς κατὰ Σενναχηρεὶμ καὶ Ναβουχοδονόσορ, οἵτινες τὸν Ἰσραὴλ ἀποικίσαντες καὶ Ἰούδαν, τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ πάν σας τὰς πόλεις ἐνέπρησαν Ισραήλ. Τίς δὲ δίκαιον σαρκί τεχθέντος ἐν Βηθλεὲμ, καὶ μάγων ἐξ ἀνατολών ἀστέρος ποδηγία παραγεγονότων, τὸν τεχθέντα τα ἀναζητούντων βασιλέα, δέει τὸν Ηρώδην συσχετ θέντα, καὶ τοὺς Ἰουδαίων ἱερεῖς πυνθανόμενον οἱ γεννᾶται Χριστός, ὅτι τε ἐν Βηθλεέμ μεμαθηκότα, τοῖς μάγοις προστεταχότα τὸ παιδίον διερευνήσαντας ἐμφανίσαι· ὁ μὲν ἀστὴρ τοῖς νεήλυσιν, ὡς ἔθος, την ἐπὶ τὸ παιδίον ἡγεμονεύει τρίβαν· τῶν δὲ γενομένων ἔνθα Χριστὸς, καὶ δώροις αὐτὸν ἀμειψαμένων, ὑπ' ἀγγέλου τε χρηματισθέντων μὴ πρὸς Ηρώδην ανα κάμψαι, δι' άλλης τε ἀναχωρησάντων ὁδοῦ, Ηρώδης μεμηνώς ὅτ' ἐμπαιχθείς, τοὺς ἐν Βηθλεὲμ ἀναιρεῖ παῖδας ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, και ὃν παρὰ τῶν μάγων ηκρίβωσε χρόνον· φονεῖς δὲ Χριστοῦ ᾿Αννας ἐστὶ καὶ Καϊάφας, Ηρώδης τε καὶ Πιλάτος, καὶ τῶν παρανόμων Ἰουδαίων ὁ δῆμος· οἱ δὲ μετέπειτα διῶνται, τῶν Ῥωμαίων εἰσὶν οἱ βασι 435 Αίμα πότῳ μάχλοις κινήμασι δόντα συγατρός, λεῖς, οἵτινες τοὺς ἀποστόλους καὶ μάρτυρας ἀνεῖλον Τὸν Ηρώδην ἐνταῦθά φησιν, οὐ τὸν παιδοκτόνον, ἀλλὰ τὸν Ἰωάννην ἀνελόντα· οὗτος γὰρ ὁ Ἡρώδης τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ μοιχεύων, έλεγ χθεὶς ὑπὸ τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, συλλαβὼν εἶχεν αὐτὸν ἐν εἰρκτῇ· γενεσίων δὲ ἀγομένων τοῦ Ηρώδου, ἡ θυγάτηρ Ηρωδιάδος ὠρχήσατο· τοῦ δὲ Ηρώδου ἀρεσθέντος, καὶ συνθεμένου παρέξειν όπερ ἂν τὸ κύριον ἐξαιτήσαιτο, ταύτῃ προβιβασθείσῃ ὑπὸ τῆς μητρός, τὴν τοῦ προδρόμου κεφαλὴν αἰτῆσαι προστάσσει μέσον ἐνεχθεῖσαν ἐπὶ πίνακι παρασχεθῆς ναι· τῷ πότῳ δὲ μίξαι τὸ προφητικὸν αἷμα, φιληδονίας καὶ τῆς ἀνωτάτω παρανομίας ἐστὶ κατηγόρημα. 454 Ούλιον Ηρώδην παιδοκτόνον, ἠδὲ φονῆας 455 Χριστοῦ παμβασιλῆος, ὅσοι τ' ἐγένοντο διώ [κται, 456 Πρόσθεν καὶ μετέπειτα. Ἐνταῦθα τὸν παιδοκτόνον Ηρώδην φησίν· οὗτος δὲ τῆς Ἰουδαίας παρανόμως βασιλεύσας, Χριστοῦ πρώτους δὲ τῶν Εβραίων φησὶ βασιλεῖς παρανόμους, ὡς τῶν προφητῶν ἀναιρέτας. 457 Τον πύματον πρωτόν τε κακόν Βελίαο βέρε - 10por, 458 Δεινὸν Ἰουλιανοῖο κράτος ψυχῶν ἐλετήρος, 459 Οὗ θεόθεν πληγέντος ἐπὶ μόθον ήρατο Χρι [ στῷ. Δεινόν φησι τὸν Ἰουλιανὸν βάραθρον εἶναι τοῦ διαβόλου· οὗτος γὰρ Χριστιανὸς ὢν καὶ πρὸς γένους Κωνσταντίνῳ τῷ πρώτῳ Χριστιανῶν βασιλεῖ (φεῦ τῆς ἀθλιότητος!) εἰς δεισιδαίμονα πλάνην ἀπάγεται, τῶν ἀθλίων εἰδώλων αθλιώτερος λάτρις καταστάς· οὗτος αὐτῷ Γρηγορίῳ τῷ Θεολόγῳ ἐν ᾿Αθήναις παιδενομένῳ συμπαρῆν, λόγων καὶ αὐτὸς μυηθησόμενος καὶ ὡς βασιλικῷ σεμνυνομένῳ γένει καὶ πρὸς λόγους ἐπιτηδείω, οἱ μὲν ἄλλοι πάντες προσέτρεχον ὁμήλικες, μόνος δὲ Γρηγόριος τῆς ἐκείνου συνδυά σεως ἀπεπήδα, προβλέπων αὐτοῦ τὸ τῆς ψυχῆς μια ρώτατον, καὶ προφανῶς αὐτοῦ τὸ βδελυρόν προαγοginta numero qui de mensa Jezabel comedebant) omnes in ipso loco interfecit. Achab quoque gemitus extolTente, super terram pluviam mittit, suis precibus hanc impetrans. Porro cum hæc audisset Jezabel, interfectosque prophetas cognovisset, minis exterruit Eliam, quem mons Horeb recepit, postquam ambu lasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus nec manducans nec bibens. Postea visione divina dignatus, Elias iterum venit in terram Israel ad avertendum a malo, atque ad pietatem prædicandam, Assyricrum autem reges crudelissinos fuisse dicit (Gregor. Naz.), scilicet Sennacherib ac Nabuchodoaosor, qui postquam transplantassent Israel et Judam, Jerusale i et omnes civitates Israel incenderunt. Hic de Herode loquitur, non infanticida, sed Joannis interfectore. Hic enim llerodes cum duxisset uxorem Philippi fratris sui, atque a Joanne redargutus fuisset, tenuit eum ac vinxit in carcere. Facta vero natalitia die Herodis, saltanteque filia Herodiadis, valde lætatus est erodes promisitque se daturum quidquid petiisset puella. Huic, a matre monita ut peteret caput Præcursoris, in disco dari jubet. Hic sanguis prophetæ inter pocula fusus, voluptatum ac prævaricationum legis daminatio est. Ilic de Herode infanticida loquitur. Cum ille regnaret injuste in Judæa, Christus corporaliter natus est Bethlehem, Magique, stella duce, ab Oriente venerunt ut viderent regen natum. Audicus autem Herodes, a sacerdotibus Judæorum sciscitatur ubi natus sit Christus; cum in Bethlehem audivisset, Magis, uhi puerum invenerint, ut ipsi notum faciant præcipit. Stella autem peregrinorum, ut mos est, viam ad puerum dirigit. Cum pervenissent ubi erat Christus, eique munera sua obtulissent, ab angelo moniti sunt ne redirent ad Herodem, atque per aliam viam reversi sunt. Herodes furens en quod illusus esset, occidit omnes pueros qui erant in Bethlehem, a bimatu et infra, secundum tempus quod exquisierat a Magis. Interfectores vero Christi sunt Anna et Caipha, Herodes et Pilatus, prævaricatorumque Judæorum turba. Qui fuerunt postea persecutores, Romanorum sunt reges, qui apostolos ac martyres interſecerunt. Primos autem reges Hebræorum dicit (Naz.) injustos eo quod prophetas occidebant. Horribile barathrum diaboli dicit esse Julianum. Cum esset enim Christianus, et ex genere Constantini primi Christianorum regis (heu infeliciter!), in errorem superstitionis abducitur, miserabilium idoloruin niserabiliorem cultorem se constituens. Ille cum Gregorius Theologus Athenis educaretur, aderat, litteras etiam discens. Ob venerationem generis regalis, eorumdemque studiorum gratia, onues cæteri ætate pares ad eum concurrebant, Gregorius vero solus a societate illius fugiebat, anime ejus crimina prævidens, palamque mores pravos ejus prædicens. Cum reguare voluisset a Constantino Maguo

ρεύων. Οὗτος ὑπὸ μὲν Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου βασιλέως ὡς τυραννῆσαι βουληθεὶς ὑπερορίζεται, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐκείνου τυγχάνει φιλανθρωπίας, ὡς εἴθε μὴ ἔτυχε· τῶν δὲ Κωνσταντίνου παίδων μετὰ Κωνσταν τίνον τοῦ βασιλικοῦ κράτους δεδραγμένων, οἷά τις κάκιστος θήρ, τὴν μὲν πρόθεσιν ἔχων ποίμνιον διαρ πάσαι, οὐ δυνάμενος δὲ τῇ τῶν ποιμένων ἐπαγρύπνῳ φυλακή, οίκοι μένει, καιρὸν τῆς κακίας ἐπιτηρῶν, εἴργεται μὲν ὁ ἀτίθασσος ἐκεῖνος θήρ, ἕως μεταστάν των τῶν Κωνσταντίνου παίδων, συνεργείᾳ τοῦ βακχεύοντος αὐτὸν ἀνδροφόνου δαίμονος τῶν βασιλικῶν ἀντελάβετο σκήπτρων. Καὶ τὰ μὲν πρῶτα πειθοῖ τοὺς ὑπασπιστὰς ὑποκλέψας, εἰς τὴν ἰδίαν ὑποσύρει δεισιδαίμονα πλάνην· ἔπειτα δὲ προφανή διωγμὸν τοῖς Χριστοῦ φίλοις κινήσας, πᾶσαν ὁ τὴν ψυχὴν ἀπηλγηκὼς τὴν οἰκουμένην ἐσάλευσε· πλεῖστον δὲ τοῖς πιστοῖς ἐπιμαινόμενος, καὶ τὸν κατὰ Χριστοῦ πόλεμον ἐπαναδεδεγμένος, ταχέως, ἀλλὰ καὶ κακῶς τοῦ ζῆν ἀπαλλάττεται, πολλὰ μὲν εἰς Χριστὸν ἀσεβήσας. τῶν δὲ Περσῶν ὡς τάχος ἀναρπασθείς. Περσικὸν γὰρ πόλεμον συνάπτειν ἐπειγόμενος, κατὰ τοὺς τόπους ἐπελθών, αἰφνιδίως Θεόπληκτος ὁ θεομάχος καθίστα ται. μέχρις ἀναπνοῆς τῆς· αὐτοῦ μυσαρωτάτης ψυχῆς, εἰς Χριστὸν βλασφημεῖν μὴ παυσάμενος. Πολ λὰς μὲν οὖν καὶ ἄλλων πολλῶν τὰς περὶ τούτου συγ γραφὰς εὕροι τις ἂν ἐρευνώμενος, μάλιστα δὲ τοῦ πάντων σοφίᾳ καὶ λόγῳ προβεβλημένου, Γρηγορίου φημὶ τοῦ Θεολόγου, τοῦ καὶ πλείστοις τὸν θεομάχον ἐν ζῶσι καὶ μετὰ θάνατον βέλεσι κατατρώσαντος. 489 Πέτρης ἀῤῥαγέης γενέτης κληῒδα λαχόντος. Πέτρος τῶν Χριστοῦ μαθητῶν ἡ κορυφαιότατός ἐστιν· ἦν δήποτε ἐρομένω Χριστῷ, είνα φασὶν αὐτὸν εἶναι οἱ ἄνθρωποι, τῶν μὲν ἄλλων μαθητῶν ἕκαστος τὸ δοκοῦν ἀπεκρίνατο, ὡς οἱ μὲν Ηλίαν, ἄλλοι Μωστα φασίν, ἢ Ἱερεμίαν, ή τινα τῶν προφητῶν· έρω ό τήσαντι δὲ κακείνους, τίνα φασὶν αὐτὸν εἶναι, προς πηδήσας ὁ θερμότατος ἀπεκρίνατο Πέτρος· Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος· καὶ πρὸς αὐτὸν Ἰησοῦς· Μακάριος εἶ, Σίμων βὰς Ἰωνᾶ, ότι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σοι, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· καγώ σοι λέγω, φησί. Σ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρα οικοδομήσω μου τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς· καὶ δώσω σοι τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ὁ ἐὰν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς· καὶ ὁ ἐὰν λύσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐ ρανοῖς. Τούτου χάριν οὖν τὸν Πέτρον λαχεῖν τὴν κλεῖδά φησιν ὁ θεῖος Γρηγόριος. 498 Εμπαλιν ἢ Παύλοιο μέγα σθένος ἀμφοτέρων θεν, 499 "Ος Χριστὸν μὲν ἄτιζεν, ἔπειτα δὲ πᾶσιν [ἔφηνεν. 500 Τρέψας εἰς ἀγαθὸν ζῆλον πυρόεσσαν έρωήν. Τοῦ θείου Παύλου τῆς μεταβολῆς ἤδη προδεδιηγη μένης, λείπεται τῆς προθέσεως ἀποδεῖξαι τὸ μέγεθ θος. Οὐ γὰρ τὸ πιστεῦσαι Χριστῷ, προς σωτηρίαν ταποιῆσαι τοῦ ζήλου τὴν διάπυρον ὁρμὴν πρὸς Χριτῇ θεολήπτῳ Παύλου επήρκει ψυχῇ, ἀλλὰ καὶ τὸ μετ στοῦ λειτουργίαν· ἐντεῦθεν αὐτῷ τῆς οἰκουμένης πάσης ὁ δρόμος κύκλῳ ταῖς εὐαγγελικαῖς ἄρχυσι δεσμούμενος τῇ προθέσει βραχὺς ἐνομίζετο, εἰ μὴ καὶ πάσχων ὑπὲρ Χριστοῦ καὶ καθ᾿ ἡμέραν ἀποθνή σκων, ἀκόρεστον εἶχε τὴν ἔφεσιν, προπηδῶν ἀεὶ τοῦ κηρύγματος καὶ τοῖς ὑπὲρ Χριστοῦ πάθεσιν ὡς ψυ χρὸς στομούμενος σίδηρος. Αλλ' ἐκείνου μὲν τὸ ἔρω γον, τὸ παγκόσμιον γίνεται κήρυγμα, ζήλου θερμότητε καὶ προθυμίᾳ, τῶν Χριστοῦ δικτύων εἴσω βαλλόμε νον· Γρηγόριος δὲ πυρίπνοον ὁρμὴν τὸν ἐκείνου ζῆ λον εικότως κατονομάζει, μεταπεποιημένην ἐς τάγαθόν. Οὐ γὰρ διωγμὸν εἴποι τις ἂν τὸν Παύλου κατά rege. (id est Constantio) in exsilium ejicitur, sed cum illo in gratiam redit; utinam nunquam rediisset I Post Constantinum cum potestatem regalem filii Constantini occupassent, sicut fera quædam, discerpere gregem volens, si nequit ob vigilantem pastorum custodiam, domi manet, tempus opportunius exspeetans, detinetur quidem heç indomita fera usquedum filii Constantini discessissent, tunc adjutorio damonis homicidæ, qui eum impellit, regia sceptra occupat. Primum armigeros dolose concilians, in errorem suæ superstitionis attrahit, deinde apertam persecutionem movens adversus discipulos Christi, de nulla anima curans orbem terrarum exagitavit. Plerumque in fideles sævieus, contraque Christumi bellum suscipiens, a brevi sed prava vita amovetur; nam multa impie meditans in Christum, a Persis per quam celeriter rapitur. Etenim Persicum bellum gerere festinans, cum in ea loca devenisset, subito a Deo percussus impius sistitur, usque ad ultimum balitum suæ detestabilis animæ, in Christum blasphemare non cessans. Multa de ilo scripta multorum aliorum inveniet quicunque inquisiverit, præsertim, qui omnes sapientia et eloquentia superat, Gregorii dico Theologi, qui vita et post mortein multis telis confodit. Petrus discipulorum Christi est princeps. Quadam die eum interroganti Christo, quem dicunt homines ipsum esse, unusquisque aliorum discipulorum quod sibi videbatur respondit, scilicet: alii Eliam, alii Moysem dicunt, vel Jeremiam, aut unum ex prophetis. Illos vero interroganti quem dicunt ipsum esse, præveniens ardentissimus Petrus respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Dixit autem ei Jesus: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in cælis est. Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, et portæ inferi non prævalebunt adversus eam. Et tibi dabo claves regni cœlorum et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in cælis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in cœlis ³. Propterea igitur Petro dari clavem dicit divus Gregorius. De conversione divi Pauli cum jam dictum sit, reliquum est nobis illius sanctitatem ostendere. Non enim quod Christo solum crediderit, magna anima Pauli consecuta est salutem, sed quod ad servitium Christi impetum ardentem zeli verterit. Unde peragrato orbe, repletisque retibus evangelicis, pauca perfecisse existimabat, misi pateretur pro Christo, quotidieque moreretur, inexplebili desiderio flagrans, semper ad prædicandum atque ad patiendum pro Christo festinans, sicut gladius semper evaginatus. Al opus cjus, universalis prædicatio fit, zeli calore atque animo, Christi replens retia. Gregorius autem igneum impetum, zelum ejus recte vocat, in bonum conversum. Qui enim recte judicat, persecutionem, quam primum adversus Christum moverat, non dicet esse, sed quendam divini zeli impetum. Moysem * Matth. xvi, 13 sqq.

Χριστοῦ πρότερον κεκινημένον, εὖ εἰδὼς διακρίνειν, ἀλλὰ ζήλου τινὸς ὁρμὴν θειοτέρου. Τὸ γὰρ Μωσέα καὶ προφήτας καὶ νόμον ἀθρόον παυθήσεσθαι, παντὸς τῷ Παύλῳ θανάτου πικρότερον ἦν· ἀλλ᾽ ὅσον εἰκὸς μεταποιηθῆναι τὸν τοσούτῳ σκιᾶς ὑπεραγωνιζόμενον, αὐτὴν ἀριδήλως τὴν ἀλήθειαν' επεγνωκότα. Τὸ γὰρ ἀντὶ τοῦ μετ' ἐξουσίας πράττειν, μᾶλλον πάτ σχειν, καὶ τοῦ κηρύγματος υπεραποθνήσκειν, ἀντὶ δὲ τοῦ τύπτειν τύπτεσθαι, καὶ ὅσα τοιαῦτα, προθυμός τατα φέρειν, τοῦ ζήλου παρίστησιν τὸ διάπυρον, καὶ τὸ τῆς ἄνωθεν ψυχικῆς εὐγενείας ἀδούλωτον. Παῦλον δὲ καὶ τὸν τούτου ζῆλον Γρηγόριος φυσιολογήσας, συντόμῳ φράσει παρέστησεν· οὐ γὰρ Γρηγόριον θέα μις τὸν Παῦλον φυσιολογήσειν, ἐπείπερ τις άλλος Παῦλος μικροῦ καὶ Γρηγόριος. 493 Εκ δ' ἑνὸς ἀρχεγόνοιο Κάϊν καὶ ᾿Αβελ ὑπο έστων, 193 Ζηλήμων θυσίης τε θεουδέος ἐσθλὸς ἀρητήρ. Κεῖται ἡ κατὰ τὸν Κάϊν καὶ ᾿Αβελ ἱστορία, ὡς ὁ μὲν Κάϊν ζηλότυπος ἦν καὶ φονεύς, ὁ δὲ "Αβελ θεοσεδοῦς θυσίας ἀγαθὸς ἱερεύς. 494 Ισακίδαι δ' Ησαΰ τε κακὸς Ἰακώβ τε φέ- [ριστος: 495 Καὶ πλέον· ἐκ γὰρ ἑνὸς δίδυμος γόνος οὐδὲν [ όμοιος. Ἰσαὰκ υἱὸς ὢν Αβραάμ, έγημε Ρεβέκκαν πρός γένους οὖσαν αὐτῷ, ἐξ ἧς διδύμους τίκτει τὸν Ἡσαῦ καὶ τὸν Ἰακώβ. 'Αλλ᾽ ἔτι τῶν ἐμβρύων ἐν τῇ μητρικῇ νηδύϊ τυγχανόντων, ἐῤῥέθη τῇ Ρεβέκκα ὡς δύο λαοὺς ἐν τῇ κοιλίᾳ φέρει, καὶ ὅτι τῷ ἐλάσσονι δουλεύσειεν ὁ πρῶτος. Κατὰ καιρὸν δὲ ταύτης κυΐσκούσης, τῆς γαστρὸς ἐκπροκύπτει πρότερος ὁ Ἡσαν, παραχρῆμα δὲ όλισθήσας ἔξεισιν Ἰακὼβ τῆς Ἡσαῦ πτέρνης ἐπειλημμένος· εἰς μέτρον δὲ ἡλικίας καταστάντων, ὡς μὲν ἄπλαστος Ἰακώβ, παρῴκει θεῷ συν ζῶν καὶ εὐσεβείᾳ τρεφόμενος, Ησαν δὲ πονηρότατος ἅτε καὶ ἐντρεχὴς, ἔχων φυσικήν ἀκμαιότητα, θεω ρευτής τε ἦν καὶ τοξότης καὶ τὰ πάντα φιλοπόλεμος. Γεγηρακότος δὲ τοῦ πατρὸς αὐτῶν ταλκ καὶ βαρυωποῦντος καὶ πρὸς τὸ βιωτικὸν τέλος ἀποβλέποντος, καθ᾿ ἑαυτὸν διανοουμένου προφάσει τὸν πρεσβύτερον εὐλογῆσαι παῖδα, κεκληκότος δὲ καὶ θηρεῦσαι θήραν αὐτῷ προστεταχότος, ἧς γευσάμενος εὐλογήσειν προ εθυμεῖτο τὸν ἐπὶ τὴν θήραν επειγμένον τὸν Ἡσαῦ· τοῦτον ἡ μήτηρ πτερνίζει τον τρόπον. Τῷ νεωτέρω γὰρ παιδι φιλικώς πως διακειμένη, τῆς ποίμνης θάττον ἐρίφους ἀγαγεῖν ἐπιτάσσει λίαν ὅτι καλούς δύο καὶ ἀπαλούς, τὴν εὐλογίαν αὐτῷ πανούργως ἐμπορευομένη· τὸν δὲ νέον (καὶ γὰρ εὐλαβὴς), τὸν πρεσβύτην ἀπατήσειν εὐλαβηθέντα, μήπως ἀντ᾿ εὐλογίας κατάραν ἐπισπάσο:το, λόγοις πολλοῖς ὅμως ὀψέ ποτε τὸν προσφιλή παῖδα τὸ καλῶς αὐτῇ παρα στὰν διαπράξασθαι πείθει. Καὶ δὴ τῶν ἐρίφων ἀχθέν των, ταχέως ή Ρεβέκκα τὰ κρέα δέσεθα τῷ παιδὶ προσκομίσειν ἐπὶ κανοῦ τῷ πατρὶ διατάσσεται. 'Αλλ' ὅτι τὸν Ἰακὼς τοῖς λογισμοῖς ἀγωνιῶντα, καὶ τῶν κατὰ φύσιν αὐτοῖς τὰς αἰτίας προβαλλόμενον, ὡς αὐτὸς μὲν λεῖός ἐστιν, Ησαῦ δὲ δασύς, καὶ μήποτε τὸν πατέρα ψηλαφήσαντα καὶ τὸ δράμα μεμαθηκότα, κατάραν ὡς πατρὸς καταφρονήσαντα ἐπαγάγῃ δεδοικότα, τῶν ἐρίφων ἡ μήτηρ τὰς δορὰς ἀμφιθεμένη τῶν βραχιόνων τοῖς γυμνοῖς τοῦ παιδὸς καὶ τοῦ τραχήλου, τήν τε στολὴν Ἡσαῦ τὴν καλὴν ἐνδύσα σα, τῷ πατρὶ παρίστησι τῆς αὐτοῦ θήρας μετασχόμε νον· ἐκπλαγέντα δὲ καὶ τὸ τάχος ἀγάμενον τὸν πρε σβύτην, ἡδέως τε τῆς βρώσεως ὅμως ἐμφορηθέντα, προσαγαγεῖν αὐτῷ τὸν παῖδα φήσαντα, καὶ φιλήσαντα καὶ τῆς τῶν ἱματίων ὀσμῆς ἀντιλαβόμενον, τίς τε εἴη πυνθανόμενον, καὶ ὅτι Ἡσαῦ ὁ παρεστώς ἐστιν ἀπατώμενον, ἔτι τε θαυμάζοντα καὶ τοὺς βραχίονας διερευνώμενον, ἐκπλήξεως γέμοντα τὸν πρεσβύτην enim, prophetas atque omnem legem finem habere, omni morte Paulo amarius erat; sed hoc omme zelum quem umbram defendendo ostenderat, ad veritatem cognitam mirabiliter convertit prædicandanı. Etenim cum agere posset cum potestate, potius patitur, causaque prædicationis verbi moritur, nedum percutiat percutitur, taliaque hujusmodi fortissime sustinendo, ardorem zeli ostendit, libertatemque originis cœlestis. De Paulo zeloque illius loquens Gregorius, breviter locutus est; non enim æquum erat Gregorium de Paulo disseruisse, prorsus enim alius Paulus ipse Gregorius. Jam dictum est de Cain et Abel, quomodo Cain invidus fatricidaque fuerit, Abel vero, pius sacerdos, digna sacrificia obtulerit. Isaac, Abraham filius, Rebeccam, ex genere suo, uxorem duxit, ex qua geminos habuit Esau et Jacob. At cum adhuc essent in utero matris suæ, Rebecce dictum fuit duos populos in utero portare, ac fore ut minori serviret major. Tempore autem partus, ex utero prior prodit Esau statimque apparet Jacob, calcein Esau tenens. Cum ad quamdam ætatem pervenissent, cum Jacob esset vir simplex, domi manebat, Deo serviens, pietateque nutritus; Esau vero pessimus erat, acer, natura maturus, venator, sagittarius omninoque cupidus præliorum. Cum autem jam esset senex Isaac, pater suus, oculique ejus caligarent, ac finem vitæ provideret, cogitavit de occasione qua Glio benediceret. Illum vocat, venationem ei præcipit, quam cum gustaverit, filio suo Esau, qui ad venationem festinaverit, benedicturus est. Sed hunc isto modo supplantat mater: Minori enim puero, quem valde adamabat, præcipit ut ex grege afferat duos hædos optimos, dolose sic illi benedictionem lucrifaciens. Juveni autem (erat enim timoratus) ne senem deciperet timenti, ne pro benedictione maledictionem super se induceret, multis verbis vix nihilominus charissimo puero, ut hoc quod placet sibi facial persuadet. Hædis allatis, brevi carnes coctas Rebecca puerum jubet in disco ad patrem ferre. Sed Jacob adbuc hæsitante, hujusque hæsitationis causas afferente de natura sua, scilicet quia ipse lævis esset, Esau autem pilosus, timenteque ne patre attrectante dolumque cognoscente, maledictionem, tanquam patri illudens, pateretur, mater pelliculas hædorum circumdedit manibus et colli nuda protexit, veste pulchra Esau induit, cumque sistit ante patrem ut illi offerat de venatione quam petierat. Altonitus celeritatemque mirans senex, libenter tamen cibo vescitur, tum appropinquare sibi puerum jubet. Postquam illum amplexatus esset atque vestimentorum illius sensisset fragrantiam. quis sit scisçitatur; cumque ei dulose Esau adesse re- * Gen. xxvult, 16.

ἀναβοῆσαι λέγεται, ὡς ἡ μὲν φωνὴ Ἰακώβ, αἱ δὲ χεῖρες, χεῖρες είεν Ησαΰ. Πολλαῖς τοίνυν τὸν Ἰακώβ πατρικαῖς εὐλογίαις στηριχθέντα, τῆς τοῦ πρεσβύτου παραστάσεως τάχος ἐκβάλλει Ρεβέκκα. Τῆς δὲ Θήρας αὐτίκα τὸν Ἡσαν παρόντα καὶ τῷ πατρὶ προσελθόντα, μεμαθηκότα δὲ πρὸς τοῦ πατρὸς, ὡς πανούργως ἐλθὼν τὰς εὐλογίας ἀφείλατο Ἰακώβ, στένοντα βαρύ μετὰ φωνῆς τὸν Ἡσαῦ ὀδυρόμενον κατοικτείρας Ἰσαάκ, τὰς μὲν εὐλογίας επαύξει τῷ νεωτέρῳ Ἰακώβ, τῷ δὲ Ἡσας ζήσειν ἐν τόξῳ φησὶν αὐτοῦ καὶ μαχαίρᾳ, ὑπὸ δὲ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ τελεῖν καὶ δουλεύειν αὐτῷ προαγορεύει. Ταύτῃ τοι τὸν Ἡσαῦ πεπονημένον, καὶ τῷ Ἰακὼς ἀντικοτοῦντα, καὶ και ρὸν ἐπιτηροῦντα τοῦ ἀνελεῖν αὐτὸν, εἰς Μεσοποτα μίαν τὸν νεώτερον ἡ Ρεβέκκα πέμπει παῖδα τοῖς συγγενέσιν αὐτῆς μιχθησόμενον, καὶ τῶν θυγατέρων αὐτῶν εἰς γάμον ληψόμενον. 496 Καὶ Σολομῶν τὰ πρῶτα σοφός, μετέπειτα κά [κιστος, 497 Ηνίκα θηλυτέρῃσιν ἐρωμάρτησεν ἀλιτραῖς. Εἴρηται ἡμῖν περὶ τοῦ Σολομῶντος ἤδη, καὶ τῆς θεόθεν αὐτῷ παρασχεθείσης σοφίας τὸ αἴτιον· ἀλλ' ὅπως σοφώτατος ὢν ἐξηπάτητας, χρεὼν εἰπεῖν, ταύ τῆς ἐπιμνησθέντος τῆς ἱστορίας τοῦ Θεηγόρου. Σου λομῶν τοίνυν ὁ σοφώτατος τῆς Δαβιδ τοῦ πατρὸς αὐτ τοῦ βασιλείας ἐπειλημμένος, σοφῶς τε διεξάγων τὰ κατὰ τὸν Ἰσραὴλ, καὶ τῶν προβεβασιλευκότων σου φίλ, πλούτῳ καὶ δόξῃ προκεκριμένος, γυναικείαις οιστρηλατούμενος ἡδοναῖς, τοῦ ὄντως λήθην λαμβάνει Θεοῦ. Τὸ μὲν γὰρ πονηρὸν γενέσθαι τοῦτον, τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ σεσημείωται αίνιγματωδώς, πλέον δὲ καὶ τὸ μὴ τοῖς εὐσεβέσι συναριθμεῖσθαι, τοῦθ' ὑποφαίνει· τινὸς χάριν δὲ οἶμαι τοὺς θεοκινήτους οικονομίας μὴ τηλαυγῶς ἐκείνου κατηγορεῖν, τῷ πρὸς τοὺς σοφοὺς φίλτρῳ φυσικῷ ὑπηγμένων τῶν ἀνθρώπων· οὐ γὰρ μόνον φιλοῦσι τοὺς σοφοὺς ἄνο θρωποι κατορθοῦντας, ἀλλ᾽ ἔστιν ὅτε συμπάσχουσι καὶ προσπταίουσι. Τοῦτον λόγος ἔχει τὸν Σολομῶντα πολύ λὰς γήμαντα γυναῖκας, καὶ τὴν Φαραώ θυγατέρα πασῶν ὑπομάζιον ἐνηγκαλισμένον, τῶν ἄλλων αὐτῷ προκεκριμένην, ὑπ' αὐτῆς τῷ πρὸς αὐτὴν ἀπατηθῆ ναι φίλτρῳ, καὶ τοῖς ἐκείνης θεοῖς ἱερὰ τελέσαι, προς φανῶς τε τοῖς ἄλσεσι θυμιᾷν καὶ τοῖς ὑψηλοῖς. Τού του Σολομώντος παροιμιών πλήρεις εἰσὶν ἔνθεοι βί βλοι, δι' ὧν συμβουλεύει γυναικῶν πολυτρόπως ἀπο έχεσθαι, προφανότατα κράζων· Οίνος καὶ γυναῖκες ἀπώλεσαν σοφούς· ὃς τοιαῦτα φθεγγόμενος, τρυφῇ καὶ γυναιξὶν ἀθλίως ἁλους, λήθην φεῦ λαμβάνει τοῦ σοφοδότου Θεοῦ. 680 Αγγελος ἦν τὸ πάροιθεν εωσφόρος· ἀλλὰ | πεσόντος 681 Οὐρανίοις παρέμιμνεν ἐδν [cod. νεὸν] κλέος. Εωσφόρος ὁ Σατανᾶς λέγεται· οὕτω γάρ φησι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον διά Ησαΐου τοῦ προφήτου· Πῶς ἔπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωί ἀνατέλλων; Αὐτὸς δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ὁ προφήτης της πτώσεως ἐπάγει· Σὺ δὲ εἶπας, τῷ πεσόντι λέγων, ἐν τῇ καρδίᾳ σου· Αναβήσομαι εἰς τὸν οὐρανὸν, ἐπάνω τῶν νεφελῶν θήσω τὸν θρόνον μου, καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῷ Ὑψίστῳ· σὺ δὲ ῥιφήσῃ εἰς ᾅδου. Ταύτης δὲ δι' ἐπῶν καὶ Γρηγόριος παρακατ ιὼν αὐτολεξεί τῆς προφητείας μνήμην ποιεῖται, τὴν αἰτίαν τῆς τοῦ διαβόλου πτώσεως ἐξηγούμενος, ὅτι φῶς ἔχων καὶ δόξαν μεγάλην, τὴν βασιλικὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν ἀφελέσθαι σκεψάμενος, ἄτιμος πέπτωκεν, ὅλος σκότος γενόμενος ἀντὶ φωτός. Ὡς δὲ μαθηταῖς 682 Οὐδὲν Ιούδας ὄνειδος ἐπεὶ πέσει. spondetur, adhuc mirans attrectansque manus admiratione repletus senex exclamasse dicitur: Vox Jacob est; sed manus, manus sunt Esau ³. Porro multis benedictionibus paternis confortatum, cito a conspectu senis amores eum Rebecca. Statim autem a venatione adveniens Esau, patrique appropinquans, cum audivisset a patre, Jacob dolose subripuisse benedictiones, flevit amare ac vociferavit. Motus Isaac dolore illius addit minori Jacob benedictionem, Esau vero dicit fore ut vivat in arcu et gladio, prædicitque illi fratri suo tributa soluturum ac subjiciendum. Inde cum Esau, morore aflictus, adversaretur Jacob, occidendique eum tempus exspectaret, in Mesopotamiam juniorem mittit Rebecca, ut viveret cum parentibus suis, ex eorumque filiabus uxorem duceret. Jam de Salomone et sapientiæ illi a Deo datæ causa dictum est. Sed quomodo, quantumvis sapiens, erraverit, dicendum est nobis, in memoriam revocando historiam Theologi. Salomon igitur sapientissimus, cum regnum David patris sui accepisset, sapienter regeret Israel, regesque, qui ante illum fuerant, sapientia, divitiis et gloria superaret, muliebribus insanicns voluptatibus, Dei vivi obliviscitur. Illum autem pravum factum fuisse non aperte Scriptura sacra nobis significavit, sed quod cum piis haud adnumeretur, hoc amplius patefacit. Propter quamdam causam opinor criticos non aperte illum condemnasse, quod scilicet philtro naturali ad sapientes trahuntur homines. Non solum enim homines diligunt sapientes proficientes, sed etiam sæpe compatiuntur iisque adhærent. Fertur hunc Salomonem multas duxisse uxores, filiamque Pharaonis, cujus ubera maxime omnium exaltantur, ab illo cæteris præpositam fuisse, ab illa philtro seductum fuisse, diis illius sacrificia obtulisse, palam in nemoribus montibusque sacrificasse. Hujus Salomonis proverbiis repleti sunt Libri sacri, quibus omnino a mulieribus abstinendum esse dicit, alta voce clamitans: Vinum et mulieres perdiderunt sapientes. Idem vero, licet talia effata protulisset, tamen luxuria et mulieribus misere captus, proh dolor! Dei qui ipsi sapientiam concesserat, oblitus est. Lucifer Satanas dicitur; sic enim dicit Spiritus sanctus per Isaiam prophetam: Quomodo cecidit e colo, Lucifer, qui mane oriebatur? Ipse vero casus causam propheta inducit: Τu quidem, ait cadenti, in corde tuo dixisti: Conscendam in cœlum, super nubes ponam solium meum, et similis ero Altissimo*. Veramtamen ad infernum projicieris. Carminibus suis Gregorius ad litteram rediens bujus prophetiæ mentionem facit, causam casus diaboli commentans, scilicet quod lucens habens et gloriam magnam, regiam Dei gloriam rapere volens, inglorius cecidit, totus tenebrosus factus qui antea lux erat. • Gen. xxvi, 22. • Eccli. sis, 2. * Isa. XIV, 2 δηλ.

COSMAS HEROSOLYMITANUS Οὗτος Ἰούδας τῶν διώδεκα Χριστοῦ μαθητῶν εἰς ὑπάρχων, καὶ τῶν ἄλλων κατ' ισότητα τῶν θείων ἀπολαύων χαρισμάτων, φιλάργυρος ὢν καὶ ζηλότυπος, ἀργυρίων ἕνεκα καὶ κέρδους οἰκτροῦ, φεῦ τῆς αἰωνίου διήμαρτε ζωῆς, τὸν εὐεργέτην Χριστὸν καὶ διδάσκαλον προδούς τοῖς παρανόμοις Ἰουδαίοις εἰς θάνατον. ΛΟΓΟΣ Γ'. Υποθῆκαι παρθένοις 51 Μηδὲ σύ γ' ἐκ Σοδόμων προσυγὼν καὶ τέφραν [ ἀλύξας 52 Τοῦδε βίου, θείου τε πυρὸς στονόεσσαν [ ἀπειλὴν, 53 Εἰς Σόδομα βλέψειας, ἐπεὶ λίθος αἶψα παγήσῃ, 54 Στήλη καὶ κακίης καὶ ἀργαλέου θανάτοιο· 55 Μηδ' ἐκ μὲν Σοδόμων κλέψῃς πόδας, ἐν πε- [ δίοις δὲ 56 Γείτοσι δηθύνειν άσσον κυρός· ἀλλὰ τά [χιστα 57 Σώζεσθαι πρὸς ὄρος, μή σε πυρὸς ὄμβρος [ἐπιστῇ. Πᾶτα μὲν ἡ παροῦσα ἱστορία κεῖται ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ, καὶ κατὰ τὸν τῆς ἀναγωγῆς λόγον ἐξεσμένη ἥτις κατὰ τοὺς πονηρούς Σοδομίτας, καὶ τὸν Λωτ, καὶ τοὺς ἀγγέλους, καὶ τὴν παγεῖσαν εἰς στήλην γυναῖκα του Λωτ, καὶ τὴν ἐν πεδίοις Σηγώρ πόλιν, καὶ τὴν ἐπὶ τὸ ὄρος ἀνάβασιν ἔπειτα σημαίνει· ἀλλ' ἐνταῦθα τῇ παρθένω, ψυχῇ διαλεγόμενος ὁ Θεολόγος ὑποθήκας παρέχει, τοῦτ' ἔστι συμβουλίαν· ὑποθήκη γάρ ἐστι τὸ παρακατατιθέμενον. Οπως μή, φησὶν οὖν τῇ ψυχῇ, βλέψῃς εἰς Σόδομα, τοῦτ' ἔστιν εἰς τὸν βίον· στήλη γὰρ ἂν κακίας γενήσῃ κατήγορον ἔχουσε ἐκτύπωσιν· μηδὲ τὸν βίον ἀποφυγοῦσα πλησίον ἵστασο τῶν βιωτικῶν, ὡς ἂν μὴ συμπαραληφθείης (τὸ γὰρ πλησιαίστερον, εὐχείρωτόν πως τῷ πυρί)· ἀλλὰ πρὸς τὸ ὄρος σώζου, φησί, καὶ μήκοθεν ἱδρυμένη καὶ τοῦ πυρὸς ἀνωτέρα. χθαμαλωτέραν γὰρ καὶ γειτνιῶσαν, σύνολον καταναλώσει βοον· πόρρω δὲ καὶ τῆς ὕλης ἀνωτέραν, ἀμήχανον προσπελάσαι. 97 Μεῤῥᾶς πικρὸν ὕδωρ. Μεῤῥὰ τόπος ἐστὶν ἐν Ἑλείμ, ἔνθα τὴν θάλασσαν τὴν Ἐρυθρὰν οἱ Ἰσραηλῖται περάσαντες, τῆς Αἰγυ πτίων κακώσεως ἀφέντες κατέπαυσαν. Ἐνταῦθα δι δεκα πηγαὶ ὑδάτων καὶ φοινίκων ἑβδομηκονταδύο ὑπῆρχον στελέχη, ἔνθα δὴ τὴν λαὸν καταπαύσαντα καὶ δίψει ἐκλυόμενον (πικρὸν γὰρ τὸ παρακείμενον ύδωρ), ξύλον τι τῷ Μωϋσῃ δείκνυσιν ὁ Θεὸς, οὗ ὁ λαβὼν καὶ προσρίψας τοῖς ὕδασιν, εἰς γλυκύτητα με ταποιήσας τὴν ἔμφυτον αὐτοῖς πικρίαν, ἡδὺ καὶ μάλα καλὸν τῷ διψῶντι παρέχει λαῷ. Τούτου χάριν πε κρίαν τὸν τόπον ὠνόμασεν ἐκεῖνον· τὴ γὰρ Μεριὰ τῇ Εδραΐδι διαλέκτῳ πικρία προσαγορεύεται. 127 Χρύσεα χαλκείων διαμείβεαι, εἰ γανόωντος 128 'Αντὶ βίου μικρὴν καὶ δεικέα τέρψιν ἐδέξω. Ταύτην ὁ Θεολόγος τὴν ἱστορίαν τῆς ὑμήρου συγ γραφῆς οὖσαν, μεταφορικώς παρεισάγει τῇ ψυχῇ δια λεγόμενος. Γλαῦκος γὰρ ὁ Ιππολόχου, καὶ Διομήδης ὁ τοῦ Τυδέως, κατὰ τὸν Τρωϊκὸν πόλεμον εἰς μέσον παρῆλθον ἀμφότεροι διαγωνιούμενοι· ὡς δὲ ἦσαν ἐγ γὺς ἀλλήλοις ἐπιόντες, τὸν Διομήδην προφωνῆσαι λέγεται τῷ Γλαύκῳ, τίς ἂν εἴη πυθόμενον τοσοῦτον αὐτὸν τῇ τόλμῃ τῶν ἄλλων προπεπηδηκότα· οὐ γάρ που, φησὶν, ἀνὰ τὴν δοξοποιὸν μάχην πρό γε τούτου ἀνδριζόμενον ἑωράκει. Γλαύκου Βελλεροφόντειον τὸ γένος καὶ θειότερον ἢ κατ' ἄνθρωπον εὐχομένου. Διομήδης ἐπιγνούς, προγονικὸν ἅτε κατασπάζεται φίλον· ἄμφω δὲ ἁρμάτων ἀποιχηθέντες, ἀλλήλοις τὰ τεύχη παραχωρήσαντες τὴν πρὸς ἀλλήλους ὧδε δι ἔλυσαν μάχην· ἀλλ' ὁ μὲν ἥρως τὸν Γλαύκον τεύχε σε χαλκείοις φιλοτιμησάμενος, χρυσέοις ἀντεφιλοτιμήθη οἷς ἐνδεδῦσθαι τοῦτον συνέβη. Ταύτην, ὡς ἔφαμεν, μεταφορικῶς τὴν ἱστορίαν τῇ ψυχῇ Γρηγόριος ὑπο Iste Judas duodecim discipulorum Christi unus et aliis ad æqualitatem divinis fruens charismatibus nummi avidus et invidus, propter pecuniam et vile lucrum, longe a vita æterna erravit, benefactorem Christum et magistrum impiis Judæis tradens ad mortem. CARMEN III. Ad virgines præcepta. Tota hæc historia primo in sermone adest et secundum anagogicum sermonem explicata; quæ de maris Sodomitis, et de Lot, et de angelis, et de uxore Lot in columnam coagulata et de urbe Segor in campo, et de ascensione ad montem postea significat. Sed hic virginem animam alloquens Theologus subsidia præbet, id est vitæ consilia; subsidium enim est reconditum. Ne ergo, inquit, vere aspicias in Sodomam, id est, in sæculum, columna enim fieres malitia accusatricem habens formam; nè,quæ sæculum fugisti,propius accedas ad sæculares, ne simul tollaris (quod enim propius est, igni quodam modo obvium), sed ad montem effugias, inquit, et nullo modo remanens et supra ignis contactum: quippe quæ ad terram hærens et vicina cum materia facile consumpta esses, dum materiam superans, proxima inveniri non potes. Merra (Mara) locus est vicinus Elim: ibi trajecto mari Rubro Israelitæ ab Ægyptiorum malitia exeuntes cessaverunt: ibi duodecim fontes aquarum et palmæ septuaginta duo, ibi populo cessaute e siti consumpto (amara enim erat aqua) lignum quoddam Moysi ostendit Deus, quod apprehendit et in aquas jecit, et in dulcedinem mutata est naturalis amaritudo, et dulcis bonaque valde aqua oblata est sitienti populo; ideo amaritudinem vocavit, locum istum: Merra enim Hebraica lingua amaritado interpretatur. Hanc Theologus historiam ex operibus Homeri metaphorice apponit, animam alloquens. Glaucus Ilippolochi filius, et Diomedes Tydei in Trojano bello in medium ambo pugnaturi processerunt, cumque propius ad invicem accessissent, narratur Diomedes a Glauco petiisse quis esset, utpote qui alios im petu et audacia superaret: Neminem enim, inquit, in gloriosa pugna fortius agentem vidi; Glaucum Bellerophonteum genus et divine homines superans gloriantem Diomedes ut agnovit, avis suis prævalentem osculatur tanquam amicum; et ambo e curribus desilientes, arma invicem mutaverunt; sicque a pugna retro cesserunt; sed heros iste Glaucum armis æneis honoravit, ipse aureis honoratus, quibus instrui ipse obtinuit. Ilanc, ut diximus, historiam Gregorius metaphorice animæ applicat; Ed. nov., p. 339.

τίθεται· τὸ γὰρ λαμπρυνομένου τοῦ ἀντιπάλου κἂν μικράν τινα γοῦν παραδέξασθαι τέρψιν, καὶ τὸν τόνον παραχαλάσαι, χαλκεῖα χρυσίων ἐστὶν ἀντιδέχεσθαι, τουτέστι τῶν εὐτελῶν τὰ πολλῶν ἀντιπροΐεσθαι τι μιώτερα. 431 Καὶ δόμον αἰγλήεντα, καὶ 'Αλκινόοιο τρά- [ πεζαν. Αλκίνοος τοῦ Φαιάκων ἔθνους βασιλεὺς ὑπάρχων, φιλότιμός τε ἦν τὰ πάντα καὶ φιλόξενος. Οὗτος πλου σίαις ἀμειβόμενος τοὺς παρατυγχάνοντας δωρεαῖς, οίκους τε λαμπροὺς κεκτημένος, καὶ τράπεζαν τῶν πώποτε βασιλέων δαψιλεστέραν, Οδυσσέα πλάνῃ φερόμενον ναυηγόν καὶ οἰκτρὸν ἀλήτην, κατὰ τὴν αὐτοῦ γενόμενον πόλιν, φιλοφρόνως ἐτίμησεν. Όπως δὲ καὶ τοῦτο συμβέβηκε, τῶν λόγων προϊόντων λελέξεται· τούτων γὰρ ἐν πλάτει παρακατιὼν ὁ Θεολόγος μνημονεύει. 135 Φύλλα συκῆς μ', ὡς πρόσθεν Ἀδὰμ Εὔαν τε, [ καλύπτοι. Κεῖται ἡ παροῦσα ἱστορία ἐν τῷ β' λόγῳ. 138 "Η τινα πὰρ πυλεῶνα βεβλημένος ἄχθος [ αρούρης 139 Ανδρὸς ὑπερφιάλοιο, πένης καὶ Λάζαρος [ άλλος. Κεῖται ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ. 152 Καὶ σὺ φίλοις τεκέεσσιν Ιωναδάβ ἔξοχε [μήτιν. Ἑβραῖος ἦν τὸ γένος καὶ θεοσεβής ὁ Ἰωναδάβ· οὗτος δὲ τοῖς τέκνοις ἐνετείλατο μὴ γῆν ἀρέσαι, μηδὲ φυτεῦσαι ἄμπελον, οἴνου δὲ καὶ τῶν πρὸς τὸ ἀβροδίαιτον ἀπέχεσθαι πάντων· ἐν σκηναῖς δὲ κατοικεῖν, καὶ Θεῷ ζῆν καὶ τούτῳ μόνῳ προσανέχειν. Ἐτσαίους δὲ τούτους ή Γραφή κατωνόμασεν. 104 Οίδα δ' ἐγὼ καὶ λαὸν ὑποσχεσίης ἐπὶ γαῖαν 165 Τέμενον, τοῦ πρόσθε στύλος πυρὸς ἦγε [ μόνευε, 160 Καὶ νεφέλης ἕλκοντος ἀσημάντου δι' ἐρήμης. Λαὸς προθυμούμενος ἐπὶ τὴν τῆς ἐπαγγελίας γῆν ὁ Ἰσραηλίτης ἐστὶν, ἂν ἐξ Αἰγύπτου ἐξαγαγὼν ὁ Θεὸς, ἐν στύλῳ πυρὸς οδήγησε καὶ νεφέλης ἐπὶ χρόνων τεσσαράκοντα ἔτη. Γῆ δὲ τῆς ὑποσχέσεως ἐστιν. ἡ Χαναναία· ταύτην γὰρ εἰς κατάσχεσιν τῷ ᾽Αβραὰμ διδόναι, καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ μετ' αὐτὸν, εἶπεν ὁ Θεός. Ταύτην ᾤχουν τὴν γῆν ἔθνη ἑπτὰ, Αμορ βαῖοι, Χαναναίοι, Χετταίοι, Φερεζαίοι, Γεργεσαίοι, Εὐαῖοι, Ιεβουσαίοι. Τούτους πάντας ἐξελὼν ὁ Θεὸς ἀπὸ προσώπου Ισραήλ, τὴν γῆν αὐτῶν τῷ τοῦ Αβραάμ κατεκληροδότησε σπέρματι, ὡς ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν. 167 'ῇ πόντος ὑπόειξε καὶ οὐρανὸς εἶδας ἔδωκεν. Τὴν Ἐρυθρὰν Ἰσραὴλ διατμηθεῖσαν διελθὼν θάλασ σαν, κατὰ τὴν ἔρημον γεγονώς οὐρανόθεν τροφὴν ὑποδέχεται· ἡ δὲ ἦν ὡς ἐγκρὶς μέλιτος, μάννα δὲ ταύτην ὁ Ισραήλ κέκληκε. Γογγύσαντι δὲ τῷ λαῷ καὶ κρεῶν ἐφιεμένῳ, ορτυγομήτραν εἰς πλῆθος ὁ Θεὸς ἐξαποστέλλει· όρνεον δὲ τοῦτο πτερωτόν, ἥτις πεσοῦσα πολλή, κόρον αὐτοῖς τῆς ἐπιθυμίας παρέσχε τοσοῦτον, ὡς εἰς χολέραν μετατραπῆναι· οἷον γάρ ἐστι πάσχειν τοὺς κοιλίας ὑποφόρους, ἀπλήστως τῆς ὀρτυγομήτρας εμφορηθέντες, νόσῳ περιελθόντες και κῶς τοῦ ζῆν οἱ πλείους ἀπηλλάγησαν· ὡς θανάτου τὸν λαὸν κατανεμηθέντος, ἐπιθυμίας μνήματα τὸν τό που κατονομασθῆναι. 168 Καὶ πέτρη βλάστησεν ύδωρ. Τοῖς Ἰσραηλίταις κατὰ τὴν ἔρημον οὖσιν, ἀνυδρία ξηραινομένοις, ἐκ πέτρας ὕδωρ ἔβλυσεν ὁ Θεός· ἐπιστάντι γὰρ Μωϋσῃ τῷ λαῷ, καὶ τοῦτον μέλλοντα καταλεῦσαι, προσέταξεν ὁ Θεὸς τῇ ράβδω κροτῆσαι τὴν πέτραν· οὗ γενομένου ζῶν ὕδωρ ἀνεδόθη, καὶ διψώντα κορέννυσι τὸν λαόν. Τοῦτο τῆς ἀντιλογίας ἐκλήθη τὸ ὕδωρ· ἐκεῖσε γὰρ ὁ λαὸς ἀντεῖπε Μωϋσή, Μωϋσῆς δὲ τῇ ῥάβδῳ τὴν πέτραν κροτήσας, Μή, nam ab hoste refulgente vel minimum acceptare oblectamentum, et morem enervare, hoc est ænea pro aureis mutare, hoc est pro vilibus quæ magis digna sunt rejicere. Alcinous Phæacum rex magnificentiam præ se ferebat et hospitalitatem. Unde ab ultro offerentibus cum donis abundans locuples evasisset, splendidas domos possedit et mensam quam summe regalem habuit: mox Ulyssem in navi jactatum et miserabiliter errantem qui ad ejus urbem appulerat, benigno vultu et honore excepit; quomodo autem illud acciderit, infra dicetur; nam in ista fuse redit memorans, Gregorius. Hebræus genere erat et colens Deum Jonadab. Ille filiis præcepit ne terram ararent, ne vitem colerent, víno et omni quod voluptati favere potest abstinere mandans, et in tabernaculis habitare et Deo vivere, in ipsumque solum fiduciam habere. Hos Essæos Scriptura vocavit. Populus cupide promissionis terram appetens Israel est quem ex Ægypto eduxit Deus, in columna ignis ductor et nubis per quadraginta annos. Terra promissionis Chananæa est, quam in possessionem Abraham et semini ejus post eum promisit Deus; quam habitabant populi septem, Amorrhæi, Cliananæi, Chettæi, Pheresæi, Gergesæi, levæi, Jebusæi. Hos omnes destruxit Deus a facie Israel, horumque terram semini Abraham dedit in hæreditatem ut pollicitus est et juravit. Rubrum Israel divisum transiit mare, mox in eremo escam de cœlo accepit delicatam quamdam quasi mel, quam manna vocavit Israel. Murmuranti vero plebi et carnes desideranti ortygometram in abundantia misit Deus: avitium illud volatile quod copiose cadens satietatem eis desiderii talem attulit, ut in choleram inciderent; justum enim est ut ventris dolores patiantur qui abunde ortygometra impleti sunt, et morbis involuti miserabiliter plerique vivere desinant. Itaque morte vastato populo desiderii monumenta locus vocatus est. Israelitis in deserto siti laborantibus e petra aquam produxit Deus: irruente enim in Moysem populo et jam ipsum fere lapidaturo, Moysen jussit Deus virga petram percutere. Quo facto, aqua viva data cst: quæ sitientem populum satiavit. Vocata est hæc aqua contradictionis: ibi enim contradixit populus Moysi, qui virga petram percutiens: Num, inquit filiis Israel, de petra hac vobis (aquam) eji1

φησὶ τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, ἐκ ταύτης ὑμῖν ἐξάξω τῆς πέτρας, ὦ ἀπειθεῖς; Οτου χάριν τῆς παθουμένης καὶ αὐτὸς εἰργεται γῆς. Γενόμενος γὰρ κατὰ τὴν Μωαβιτῶν χώραν, ἄνεισιν ἐπ᾽ ὄρους ὑψηλοτάτου, καὶ πᾶσαν τὴν ἀγαθὴν γῆν κατοπτεύει, ἣν τῷ ᾽Αβραὰμ εἰς κατάσχεσιν παρασχεῖν ὑπέσχετο ὁ Θεός· πλεῖστα δὲ λιταζόμενον τὸν Μωσέα ταύτης ἀξιωθῆναι, οὐ κατένευσεν ὁ Θεὸς, ἀλλ' ἅμα τοῦτον τῶν σαρκὸς ἀπο λυθῆναι δεσμῶν διετάξατο, Τοῖς μὲν ὀφθαλμοῖς ἑώρακας, εἰπὼν, ἐπ' αὐτὴν δὲ οὐκ ἐπιβήσῃ, ὅτι, φησὶν, οὐχ ἡγίακάς με ἐνώπιον τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, ἐπὶ τοῦ ὕδατος τῆς ἀντιλογίας. 169 Εὐρὺ ῥέων ποταμός. Ο δ' ἐχάσσατ' ὀπίσω Τὸν Ἰορδάνην φησί. Μετὰ γὰρ τὴν Μωσέως τελευ τὴν, Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ καθηγουμένου τοῦ Ἰσραήλ, μέλλουσι τὸν Ἰορδάνην διαβαίνειν, προσέταξεν ὁ Θεὸς τῷ Ἰησοῦ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης Κυρίου τοὺς ἱερεῖς λαβόντας, μέσον στῆναι τοῦ Ἰορδάνου τούτου δὲ γενομένου, τὸ μὲν ἐς πρηνὲς φερόμενον ὕδωρ, ἐπὶ τὴν τῶν ἁλῶν ὥρμησε θάλασσαν, τὸ δὲ ῥέον ἄνωθεν ἔστη πῆγμα, καθ' ὅλης τῆς κρηπίδας πληρούμενον· ξηρανθέντος δὲ τοῦ Ἰορδάνου, διῆλθεν ὁ λαὸς ἀβρόχοις ποσίν, ἑκάστῳ δὲ τῶν φυλάρχων ἀνελέσθαι λίθον προσέταξεν ὁ Θεὸς καὶ τοῖς ἐπιγενησομένοις μνημόσυνον ἀποθέσθαι, ἀλλὰ καὶ δώδεκα ἀντ' αὐτῶν ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ θεῖναι τῆς διαβάσεως, τοὺς καὶ μέχρι νῦν ἱδρυμένους αὐτόσε. . Καὶ ἥλιος ἔσχεθε δίμρον. Κεῖται ἡ ἱστορία ἐν τῷ β' λόγῳ. 170 Καὶ παλάμησι τρόπαιον ἀνὴρ ἔστησε τα 171 Σταυρὸν ὑποσκιάων. Κεῖται ἡ ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. [θείσαις Πίστις δ' επέδησεν ἀκωκάς. Κεῖται ὁμοίως ἐν τῷ α' λόγῳ. 172 Ηλίας δὲ κόραξι τράφη και γραίαν εύρεψεν 173 Σιδονίην τυτθῇσιν ἐνὶ ψεκάδεσσι βίοιο. Ὅτε τὴν οὐρανὸν Ἡλίας ἀπέκλεισε, προσέταξεν αὐτῷ ὁ Θεὸς εἰς χειμάρρουν πορευθήναι Χορράν και κεῖθεν πιεῖν ὕδωρ· ἐνετείλατο δὲ τοῖς κόραξιν ὁ Θεὸς κομίζειν αὐτῷ τὴν τροφήν. Εφερον μὲν οὖν αὐτῷ πρωί μὲν ἄρτον, τὸ δειλινὸν δὲ κρέας· ξηρανθέντος δὲ τοῦ χειμάρχου, πάλιν εἰς Σάρεφθα τῆς Σιδονίας πρός τινα χήραν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἀποστέλλει· αὐτὴ δὲ τὸν μὲν βίον πάντων ὑπῆρχε μετριωτέρα, φιλόξενος δὲ, καὶ τὴν πρόθεσιν μάλα πλουσίαν κεκτημένη. Ταύτην ἐλθὼν ὁ Ἠλίας ξυλευομένην εὑρών, καὶ προσ φωνήσας, ἄρτον αὐτῷ ποιῆσαι προστάσσει ἐγκρυφίαν· τῇδε γὰρ ὕδωρ αὐτῷ κομίσαι προσέταξε πρότερον, ἀφ' οὗ πεπωκώς, ἄρτον αὐτῷ φησι λήψεσθαι. Τῆς δὲ μὴ πλέον δρακὸς ἀλεύρου κεκτῆσθαι φησάσης ἐν τῇ ὑδρίᾳ, καὶ μικροῦ ἐλαίου ἐν τῷ καμψάκη, τού του χάριν τε συλλέγειν τὰ ξυλάρια, καὶ τὸν ἄλευρον πέψασαν, ἅμα τῷ παιδὶ μονογενεῖ αὐτῇ ὄντι μεθέξειν καὶ παραχρῆμα τεθνήξεσθαι, ὁ προφή της, Πορεύου, φησίν, ὅτι τάδε λέγει Κύριος· Η υδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει, καὶ ὁ καμψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει, ἕως τοῦ δοῦναι Κύ ριον τὸν ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν. Αμα εἶπε, καὶ τῷ λόγῳ τὸ ἔργον ἐπηκολούθει. Παρ' αὐτῇ γοῦν ξενισθεὶς διεκαρτέρει· τὸν δὲ παῖδα τῆς γυναικός νοσηλευ θέντα, πολλαῖς εἰκὸς ταῖς ὑπὸ τῆς γραὸς λοιδορίαις βαλλόμενος, ὡς ἐλθὼν καὶ τὰς αὐτῆς ἀναμνήσας ἁμαρτίας τὸν υἱὸν ἐθανάτωσε, κατοικτίζεται δρυπτό μενος ἐκείνης πλέον, Οίμοι, λέγων, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, μεθ' ἧς ἐγὼ κατοικῶ, σὺ ἐθανάτωσας τὸν υἱὸν αὐτῆς. Ἐν τοσούτῳ δὲ τὸν Θεὸν δυσωπή σας, ἐμφυσήσας τε τῷ παιδαρίῳ, ζώντα παραχρήμα δίδωσι τῇ μητρί. Τοῦτον δέ τινές φασιν εἶναι τὸν Ἰωνᾶν· καὶ πιθανός γε ὁ λόγος, ἐπεὶ καὶ τύπος τῆς Χριστοῦ ὁ Ἰωνᾶς γέγονεν ἀναστάσεως. κα ciam, o încreduli? Itaque a desiderata et ipse arcetur terra. Cum enim esset ad Moabitarum regiomim, ascendit in montem excelsum valde, et universam bonam terram circumspicit, quam Abraham in poš sessionem se daturum pollicitus est Deus; multum autem precantero Moysem ut illa dignaretur, non exaudivit Deus, sed coulestim ipsum jussit a vinculis carnis solvi: Oculis vidisti, inquiens, in quam non intrabis; quia, inquit, non me sanctificasti coram liis Israel ad aquas contradictionis ³. De Jordane agitur. Etenim post Moysis mortem, Josue Alio Nave populum Israel ducente, per Jordanem transeunduin erat; tunc Josue jussit Deus ut arcam fœderis Domini tollerent sacerdotes et in medio Jordane starent: quod cum facerent, quæ inferiores ferebantur aquæ in mare salsissimum decucurrerunt, aquæ vero superiores coadunatæ steterunt in tote alveo superabundantes; exsiccato autem Jordane, transiit populus siccis pedibus; singulis vero tribuum principibus petram tollere jussit Deus, et postea nascituris monumentum erigere; sed etiam duodecim carum ipso in loco transitus erigere, quæ usque nunc ibi manent. Cum cœlum clausit Elias, præcepit ei Deus in torrentem Chorrath (Carith) vadere, et de eo aquaiu bibere; præcepitque corvis Deus ut escam afferrent ei. Deferebant ergo ei mane quidem panem, vespere vero carnem. Siccato auten torrente, iterum Deus in Sarephtha Sidoniorum ad viduam quamdam eum. isit. flæc pauperrimam omnium vitam degebat, sed hospitalis et bona voluntate dives valde. Quam vadens Elias ligna colligentem invenit et clamavit præcipiens ut subcinericium panem ipsi faceret; ei cnim aquam ipsi afferre primum dixit, qua hausta. panem dixit se accepturum. Qua dicente se non babere plus quam quantum pugillus capere potest farinæ in hydria, et paululum olei in lecytho; ideo se ligna colligere, ut farinam coquat, et cuin filio unigenito dividat, et statim moriatur, prophetes ait: Vade, quia hac dicit Dominus: Hydria farinæ non deficiet, nec lecythus olei minuetur usquequo dabit Dominus pluviam super terram. Simul dixit, et sermoni opus adjunctum est. Apud ipsam ergo hospitatus parce vivebat. Et mulieris filius ægrotavit, et multis ut verisimile est a muliere objurgationibus impetitur propheta, quasi veniens et iniquitates ejus rememorans filium interfecerit, animo plus quam ipsa commiotus miseretur: Væ mihi, inquit, Domine, testis viduæ cum qua inhabito, on Flium ejus interfecisti. His placatus est Deus, et Elias in puerum insufflavit, et viventem confestim dedit inatri: quem quidam dicunt esse Jonam; et admitti potest sermc siquidem typus Christi Jonas evasit resurrectionis. * Deut. xxx. 49 seq. * III Reg. xvi, 43 sqq.

AD CARMINA 3. GREGORII THEOL. 177 'Εβραίοι δέ τε παῖδες ἐὴν ποθέοντες ἐδωδήν, 178 Οφρα κε μὴ βασιλῆος ἐνὶ χρανθῶσι τραπέζη. Παίδες οὗτοι Ανανίας, 'Αζαρίας, Μισαὴλ καὶ Δανιήλ, ὧν ἀνωτέρω μεμνήμεθα. Τούτους ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν Εβραίων ἐπι· λεξάμενος μετὰ καὶ ἄλλων ὡραίους ἅτε καὶ τὸ γένος βασιλικούς, τῷ τῆς τραπέζης αὐτοὺς παραδίδωσιν ἄρχοντι, ἐντειλάμενος αὐτοὺς ἀπὸ τῆς βασιλικῆς διατρέφεσθαι τραπέζης, ἀφ᾽ ὧν αὐτὸς ἤσθιεν ὁ βασιλεύς· τῶν δὲ παίδων εὐλαβείᾳ συζώντων, καὶ τῆς βασιλικῆς τραπέζης τοῖς παντοδαποῖς ἐδέσμασι μὴ χρανθῆναι βουλομένων, τὸν ταῦτα προστεταγμένον δι᾿ ἀξιώσεως τούτων μὲν αὐτοῖς παραχωρῆσαι, τῶν ἐκ γῆς δὲ φυομένων ἐπιτρέψαι μετασχεῖν δυσωποῦσι, δεδοικότα δὲ μὴ σκυθρωπούς αὐτοὺς ἰδὼν ὁ βασιλεὺς τοῦτον ἀπάξοι, με φροντίζειν περὶ τούτου πείσαντες, τῶν ἀδρῶν μὲν οὐκ ἐχράνθησαν, τῶν δὲ προσφυῶν ἐν ἀπολαύσει γεγόνασι τρυφῶν· μάλιστα δὲ τῶν ἐκ βασιλικῆς τρεφομένων διαίτης ὡραῖοί τε ἦσαν καὶ μᾶλλον χαρίεις, ὡς καὶ τὸν βασιλέα τῆς ὥρας αὐτοὺς καὶ τῆς συνέσεως καταπλήττεσθαι, τοῦ πατρώου Θεοῦ χάριν αὐτοῖς παρεσχηκότος. 481 Καὶ Δανιὴλ λείουσι ῥιφεὶς βερὰ μαινομένοισιν, 182 θρέψει οὔ τι λέοντας, ἐπεὶ χεῖρας ἐξεπέτασ. σεν 483 Περίην δ' ἐνὶ χερσὶν ἐδέξατο δαῖτα προφήτου. Δανιὴλ λέουσι βορὰ ῥιφεὶς ὑπὸ Βαλτάσαρ τοῦ βασιλέως Ασσυρίων, τοὺς μὲν λέοντας οὐκ ἔθρεψεν, αὐτὸς δὲ τροφὴν θεόπεμπτον ὑπεδέξατο. Τὸν γὰρ προ φήτην ᾿Αβακούμ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὄντα, καὶ τοῖς ἰδίοις ἀμηταῖς τροφὴν κομίζοντα (φακοῦ δὲ ἦν ἔψημα), ἄγο γελος τῆς κόμης ἀφήρπασεν, ἐν ῥιπῇ τε ἀπαγαγὼν εἰς Βαβυλῶνα, κατήγαγεν ἐν τῷ λάκκῳ. Μεταλαβών οὖν τροφῆς ὁ Δανιήλ, αὖθις ανάγει τὸν ᾿Αβακούμ, τὰς βασιλικὰς ἀμφὶ τὸν λάκκον τυγχανούσας σφρα394 γίδας σώας φυλάξας· ἀναγαγών τε πρὸς τὰ οἰκεῖα, πάλιν εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἀποκαθίστησι γῆν. 184 Σπλάγχνων δ' ἐκ μεσάτων ἀπερεύξατο θεῖον L'Iwrār 185 Θὴρ ἀλὸς οἷον ἔδεκτο τριήμερον. Κεῖται ἡ κατὰ τὸν Ἰωνᾶν ἐξήγησις ἐν τῷ α' λόγῳ. 187 Ακρὶς Ἰωάννου δὲ τροφὴ καὶ κηρίον δεν 188' Αγριον, ὑψηλόφων δὲ τρίχες ἔσθημα καμήλων. Τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, ἀκρίδες ἦν ἡ τροφὴ, καὶ μέλι ἄγριον τὸ δὲ ἔνδυμα εἶχεν ἀπὸ τριχῶν και μήλου, καὶ ζώνη δερματίνη περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ. Κεῖται δὲ ἐν τῷ β' λόγῳ ἡ ἐξήγησις. 190 Τις Θέκλαν ἐσάωσεν ὑπὲκ πυρός; ἢ τὶς ἔδησε 191 θηρῶν ὠμοβόρων κρατερὸν μένος; Θέκλα κόρη παρθένος ὑπῆρχε τῶν ἐνδόξων, πόλεως οὖσα Ἰκονίου· ταύτης μήτηρ Θεοκλεία τοὔνομα· καὶ Θάμυρις τῶν ἐν τέλει ἐπιχωρίων μνήστωρ καθειστή κει. Παύλου τοίνυν τοῦ ἀποστόλου κατὰ τὴν Ἰχονιαίων εἰς οἶκον Ονησιφόρου γενομένου, καὶ τὸν τῆς εὐσεβείας λόγον τοῖς προσιοῦσι καταγγέλλοντος, περί τε ἀγνείας διαλεγομένου, καὶ τῆς ἀποκειμένης τοῖς παρθενεύουσι μακαριότητος, ἡσθεῖσα ἡ παρθένος (τῷ γὰρ οἴκῳ τοῦ Ονησιφόρου συνομοροῦσαν εἶχε τὴν οἰκίαν), ἐπί τινος ἐπεπάγη θυρίδας. Οἱομένη δὲ παραπληξίᾳ τὴν παρθένον ἡ μήτηρ εαλωκέναι, τόν τε Θάμυριν μεταπεμψαμένη, καὶ πολλαῖς πιθανότησι Θέκλαν ἐπιστρέφειν ἁμιλλωμένη καὶ μηδὲν ὠφελοῦσα, τῷ τῆς πόλεως ἡγεμόνι καυθησομένην ὡς ἄνυμφον παραδίδωσι παρθένον. Πολλῆς τῷ Παύλῳ τούτου χά ριν στάσεως γενομένης, πυρᾶς δὲ ὑπαναφθείσης, καὶ μέσον τῆς Θέκλας βληθείσης, νεφέλη τις δροσώδης ἐπισκιάσασα, τὸ μὲν πῦρ ἔπαυσε, τὴν παρθένον δὲ διεφύλαξε σώαν. Ταύτης δὲ τοῦ πυρὸς ἐκφυγούσης καὶ Παῦλον ἀναζητούσης, σὺν αὐτῷ τε κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν γενομένης, τῶν ἐν ἀξιώμασιν ἄλλος, ΑλέPueri quos supra memoravimus, sunt: Ananias, Azarias, Misael et Daniel; hos rex Nabuchodonosor ex Hebræorum captivitate elegit cum aliis coætaneis ex stirpe regia, et rei culinariæ præfecto commisit cum mandato ut de mensa regia alerentur iisdem cibis quibus rex vesceretur ipse. Cum igitur pueri sobrie viverent et exquisitis cibis vesci recusarent, is, cui hoc negotium erat mandatum, verebatur ne pueri modice nutriti macilentam præ se ferrent faciem coram rege, ad eos comparati qui mensa regia fruerentur; accidit auten ut, communibus vescentes cibis, nihilominus facie et habitu præstarent, quod regis admirationem movit; Deus enim patrum ipsorum gratia sua eos cumulaverat. Daniel leonibus in prædam projectus a Balthasare Assyriorum rege, superstes evasit cibumque a Deo missum recepit. Habacuc propheta tum forte in Judæa messoribus pulmentum portabat; hunc angelus capillis arreptum sublimem Babylonem versus usque ad fossam leonum perduxit. Satiato Daniele, idem angelus, regiis sigillis circa fossam servatis, prophetam in patriam reduxit. Joannis Baptistæ cibus erant locustæ et mel silvestre, vestimentum pili cameli, zona pellicea circa lumbos. Haec leguntur in carmine secundo. Thecla virgo illustri genere oriunda in urbe Iconio matre utebatur Theoclea, et desponsata erat Thamyri, uni contribulium. Paulus itaque apostolus cum in illa urbe Onesiphori domum intraret verbum salutare annuntiaturus, et de castitate ac felicitate quæ virgines castas manet, sermocinaretur, Thecla quæ omnia audierat (domum enim habitabat contiguam), ad portam immobilis stetit. Mater quæ filiam dementia captam suspicabatur, Thamyrim arcessivit, ut illius nova studia irrita faceret. Frustra. Tum mater filiam ut infamem urbis præfecto ad flammas condemnandam permisit. Orta seditione contra Paulum, cum virgo rogo accenso injiceretur, pluvia cœlitus delapsa ignem exstinxit virgine incolumi servata. Hæc porro flammis erepta cum Paulum in urbem Antiochiæ secuta esset, vir quidam, Alexander nomine, procerum unus, puellæ amore incensus vi rapere eam conatus est, a qua egregie spretus, seditione Congruit haec explicatio cum Latina Vulgata; discrepat autem ab illa quam dedit ad vers. 324 carPATROL. GR. XXXVIII. minis De virginitate, p. 299, quæ ad Sophronianam in Anacreont. v accedit.

ξανδρος τὴν προσηγορίαν, τῇ τῆς Θέκλης ἐπιμανεὶς ὥρα, ταύτην βιαίως ἕλκειν ἐπειρᾶτο. Καὶ τούτου δὲ πρὸς αὐτῆς ἀτίμως ἀποπεμφθέντος, στάσιν τε κατ' αὐτῆς διεγείραντος, θηρίοις βορὰ μέσον σταδίου την παρθένον καταδικασθεῖσαν, εἶχον μὲν οὐχ ἀλωτὸν οἱ θῆρες, αἰδέσιμον δέ· οὐ γὰρ σπαρακτικῶς τοῦ σώματος τῆς παρθένου, θωπευτικῶς δὲ μᾶλλον προσήγγιζον. 194 Οὐδὲ μὲν οὐδ᾽ ἁγνῆς ἐπιλήσομαι (οὐ γὰρ ἔοικε) 495 Σουσάννης, εἰ καί μιν ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνὴρ, 196 Σωφροσύνης· ἡ τόσσον ἔχε[ν πόθον, ὥστε φυ [γοῦσαν 197 Χεῖρας ἀθεσμοτάτας. ψήφοις δ' ἀδίκοισι δικα- [στῶν 198 Ἐς μόρον ἑλκομένην ποθ' ὑπὲκ θανάτοιο [σάωσεν 199 Πνεῦμα νέου πολιοῖο φρένας, καὶ μήδεα πυκνά, 200 Ὀρθοδίκου δήσαντος ὑπὸ σφετέροισι λόγοισι 201 Πρεσβυτέρους Βαβυλῶνος, αλιτροτάτους, άθε [μίστους. Σουσάννα θυγάτηρ ἦν Ἰωακεὶμ τοῦ Χελκίου. Αὕτη σώφρων ὑπάρχουσα καί γε ὡραία, τῷ μὲν Θεῷ τὴν συνείδησιν, τὴν σωφροσύνην δὲ τῷ ἀνδρὶ διὰ σπουδῆς εἶχε φυλάττειν. Ταύτην ἐν παραδείσῳ τῷ οἴκῳ αὐτῆς συνεχῶς εἰσιοῦσαν δύο τινὲς τῶν πρεσβυτέρων Ισραήλ θεασάμενοι, τῇ ὥρᾳ ἐπιμανέντες αὐτῆς, ἐνήδρευον· συνεχέστερον δ' ὑπαναχωροῦντες καὶ πάλιν γινόμενοι ἐπὶ τὸ αὐτὸ τὸν εἰς τὴν Σουσάνναν ἀλλήλοις ὑποφαί νουσι δύστροπον οίστρον. Τότε δὴ κοινῇ τῆς βουλῆς ἔχονται τοῦ ταύτην εὐκαίρως κατασχεῖν, καὶ τὸ σπου δαζόμενον ἐπ' αὐτῇ πληρῶσαι μύσος· ἐπιλαβόμενοι δὲ ταύτης ἐν ἡμέρᾳ λουομένης, ὅτε μὴ παρῆσαν τῶν νεανίδων αὐτῆς σὺν αὐτῇ, πρὸς αἰσχρὰν μίξιν συνελθεῖν αὐτῆς ἐβιάζοντο· ἢ καταμαρτυρήσειν ἔλεγον αὐτῆς, ὡς μετὰ νεανίσκου ταύτην κατέλαβον. Αλλ' ὅτε μηδὲ οὔ τως πείθειν εἶχον αὐτὴν, αὐτῆς μὲν βοώσης, τῶν δὲ ἀντεπιβοωμένων, τοῖς συγγενέσι παροῦσι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν, ψευδῆ τῆς Σουσάννης κατεμαρτύρουν. Αι596 δεσθέντων δὲ τῶν περὶ αὐτὴν καὶ ὑποχωρησάντων, τῇ ἑξῆς οἱ πρεσβύτεροι τὸν λαὸν ἐκκλησιάσαντες, τοιαῦτα τῆς Σουσάννης κατεμαρτύρουν· οἱ δὲ ταύτην ὡς μοι χαλίδα καταλευθῆναι κρίναντες ἀπήγαγον. Μέλλουσι δὲ πρὸς τοῦτο χωρεῖν, Δανιὴλ παιδάριον ἔτι, τῶν ἀπὸ αγόντων ὡς ἀκρίτων κατεπιβοώμενος, εἰς τὸ κριτήριον ἐξ ὑποστροφῆς συγκαλεῖται· τοὺς δὲ πρεσβυτέρους ὑπὸ τοῖς ἰδίοις δήσας λόγοις, ψευδείς τε κατὰ πάντα τοῖς πᾶσιν ἀποδείξας, τὴν μὲν Σουσάνναν τῆς παρανόμου κρίσεως σώσας, καὶ θανάτου λυτρωσάμενος, τοῖς οἰκείοις ἀποδίδωσι σώαν· ἐκείνους δὲ τῷ ἴσῳ παραδοὺς θανάτῳ, παραδειγματίσας ἀπώλεσε. Πρε σβυτέρους δὲ Βαβυλῶνός φησιν, ἐπείπερ ἐν Βαβυλώνι γέγονε ταῦτα, τῆς αἰχμαλωσίας Ἰσραὴλ αὐτόσε διατριβούσης· ἀλλὰ γὰρ καὶ κατὰ τὴν τῆς ἀναγωγῆς λόγον, Βαβυλών ἐστιν ἡ ἁμαρτία. Τῆς τοίνυν ἁμαρτίας, ἀλλ' οὐχὶ τοῦ Ἰσραήλ, πρεσβυτέρους ἐκείνους εἰκό τως ἐκάλεσε τοὺς παρανόμους. 202 Παύλου δ' αὐτὸς ἄκουσας ὅσης κακότητος δε Τέλος, 203 Οσσατίων μόχθων τε καὶ ἀργαλέων μελεδώνων. Οσάκις ἐὰν Παύλου Γρηγόριος ἐπιμνησθῇ, τῆς ἐκείνου μέρος ἀρετῆς ἐξηγεῖται· καὶ γὰρ πρὶν ἀλλα χοῦ περὶ Παύλου διαλεχθείς, αὖθις παρεισάγει. Φησὶν οὖν ὅτι πολλοὺς ὑπὲρ Χριστοῦ πόνους ὁ Παῦλος ἀνέτλη. καὶ γὰρ οὕτως ἔχει, τῆς τε συγγραφῆς τοῦ Λουκᾶ καὶ τῶν αὐτοῦ Παύλου Ἐπιστολῶν ἐν πείρῃ τις καταστὰς, πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ζωὴν ἐπίμοχθον τοῖς ὑπὲρ Χριστοῦ πάθεσιν εὕροι· διὸ καὶ γράφοντος ἔστιν αὐτοῦ Παύλου Κορινθίοις ἀκοῦσαι, ὡς ἐν κόποις καὶ φυλακαῖς καὶ κινδύνοις τὸν βίον διήνυσεν. Ὑπὸ γὰρ τουδαίων, φησί, πεντάκις τεσσαράκοντα παρὰ μίαν τε τύφθαι, τρὶς ναυαγῆσαι, ἅπαξ λιθασθῆναι, νυχθήμε ρον ἐν τῷ βυθῷ πεποιηκέναι, ὁδοιπορίαις εἶτα πολλάκις ὁμιλῆσαι, κινδύνοις ποταμῶν, κινδύνοις λῃστῶν, excitata id egit, ut virgo ad bestias damnaretur; quæ non incolumem tantum eam servarunt, sed blandæ et quasi venerabundæ eam circumierunt. Susanna, filia Joacim lelciæ filii, moribus integris et eximia venustate Deo innocentiam, marito autem castitatem servaverat. Quam cum duo senes Israelitici in horto suo ambulantem vidissent, amore incensi insidias puellæ parabant. Cum unus et alter in eadem via plus semel, simulato mentis affectu, sese vidissent, postremo uterque Susannæ illecebris se captum confessus est. Communicato igitur consilio inter eos convenit quomodo illam libidinis ergo explendæ prehenderent. Quadam die lavantem sine ancillis cum deprehendissent, suadere cœperunt ut ipsis morem gereret, minis interpositis se, nisi annueret, propalam dicturos quod ipsam in flagrante cum adolescente delicto deprehenderint. Cum illa ne sic quidem obtemperaret, sed alta voce clamaret, senes et ipsi clamoribus sublatis parentes et ancillas virginis arcessiverunt falsumque contra Susannam testimonium protulerunt. Jam pedisequæ erubescentes recedunt; jam senes concioni convocata eadem mendacia obtrudunt; jam populus Susannam ut adulteram lapidibus obruendam judicaverat. Cui ad supplicium duceretur, Daniel, admodum adolescens, innocentem duci clamat, concionem iterato convocat; seues propriis ipsorum sermonibus illaqucati, mendacii convicti Susannam ab injusta sententia protinusque morte liberarunt; facinus scelestum ipsi sanguine suo expiaverunt. Senes a Babylonia, ubi Israelitæ tum temporis captivi serviebant, dicti; sensu dein metaphorico Babylon pro peccato dicitur. Ad peccatum igitur i. e. Babylonem, non ad Israel senum tallquam exlegum denominatio referenda erit. Quoties de Paulo mentionem facit Gregorius, virtutem aliquam in ipso laudandam suscipit, semperque ejus memoriam revocat, tormenta indicans quæ pro Christo passus est, teste Luca, ipsisque Pauli Epistolis suffragantibus; quas qui legerit, omnem ipsius vitam Christo consecratam inveniet. Videsis ipsum Paulum ad Corinthios scribentem, in laboribus se, in carceribus, in periculis omnis generis vitam transegisse. Dicit enim a Judæis quinquies quadragenas, una minus, se accepisse, ter naufragium fecisse, semel lapidatum fuisse, nocte et die in profundo maris fuisse, in itineribus sæpe, periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis in mari, periculis in civitate, periculis in solitudine, periculis in falsis fratribus, in labore et ærumna, in fame et siti, in frigore et nuditate, in vinculis et multimodis mortis periculis, persecutionibus et verberibus, et postremo martyrio per sanguinem..

κινδύνοις ἐν θαλάσσῃ, κινδύνοις ἐν πόλει, κινδύνοις ἐν ἐρημία, κινδύνοις ἐκ γένους, κινδύνοις ἐν ψευδαδέλφοις, κόπῳ καὶ μόχθῳ, ψύχει καὶ γυμνότητι, λιμῷ καὶ δίψει, θανάτοις πολυτρόποις καὶ δεσμοῖς, διωγμοῖς τε καὶ μάστιξι, καὶ τέλος τῷ δι' αἵματος μαρ τυρίῳ. 205.. Καὶ τριτάτοιο πόλου πρὸς χῶρον ικέσθαι, 206 Καὶ θεῖναι γλυκερῇσιν ἐν ἄρκυσι κόσμον [ἅπαντα. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 215 Τούνεκα καὶ δολόμητις ἐπὶ Χριστοῦ βασιλῆος 214 Ες πεῖραν καθέηκε, Θεὸν βροτὸν ἄμμιγα λεύ Ίσων 215 Πεινάοντ' ἐκέλευσε λίθους εἰς εἶδαρ ἀμείψαι. Μετὰ τὸ βαπτισθῆναι Χριστόν, νηστεύσαντα τεστ σαράκοντα ἡμερῶν κατὰ τὴν ἔρημον, πειράζει προσελθὼν ὁ Σατανᾶς. Πεινάσαντι γάρ φησι τῷ Ἰησοῦ· Εἰ Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται· Χριστὸς δὲ, ὡς οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μένῳ ζήσεται ἄνθρωπος, εἰρηκώς, ἄτιμον τὸν πειραπτὴν ἀποπέμπεται. Δεύτερον δὲ καὶ τρίτον πειράσας ὁ δαίμων, διά τε δόξης, ὡς αὐτῷ πάσας προσκυνήσαντι τις βασιλείας παρέξει τῆς γῆς, τό τε τρίτον, ὡς βα λεῖν ἑαυτὸν ἀπὸ τοῦ ὕψους κάτω τῆς θεότητος ἐπιδεικτιῶντα, ἀπωσθεὶς, ἕως καιροῦ ἀνεχώρησε. Καιρὸν δέ φησιν ὧδε πάντως τὸν καιρὸν κατὰ τὸ πάθος, ἔτε σφοδρὸν ἐπιθέμενος, τὸ μετ' ἤχου ὑπέμεινε πτῶμα, πάσης ἐλαθεὶς τῆς οἰκουμένης, καὶ πᾶσιν ὁ ἀλιτήριος δαίμων γέλως καταστάς. 571 Δείδω μὴ βιότοιο θεμείλιον ἐν ψαμάθοισι, 572 Βαλλόμενος ὄμβρο ποταμοῖς ἀνέμοις τε σκεδασθώ. Περὶ τῆς ἐπὶ πέτρα παγείσης οἰκίας καὶ ἐπὶ ψάμμου, τοῦ τε πεσόντος εἰς τὴν γῆν σπόρου, καὶ τῶν ζιζανίων, περί τε τῶν παρθένων, τοῦ τε γάμου τοῦ ἑτοιμασθέντος, καὶ τῶν κεκλημένων καὶ παραιτησα μένων, τοῦ τε ῥυπαρὰν ἔχοντος στολὴν, τοῦ τε γρη γορήσαντος δούλου καὶ τῶν ταλάντων· ταῦτα μὲν ἅπαντα προβλήματα τῶν τοῦ Σωτῆρός εἰσι παραβι λικῶς λόγων, ἅτινα καθ᾿ ἐν ἑρμηνευόμενα, τηλαυγώς λελέξεται. 406 Μηδ' ὡς πλεῖδαι πατρὸς ἀτίσητε ἐξετμής. Κεῖται περὶ τοῦ Ἠλεὶ καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ἐν τῇ α' λόγῳ. 419 Καὶ Σολύμοις Σαμάρειαν αλιτροτάτην με [ροῖσιν. Σολομῶντος τεθνηκότος, διάδοχος τῆς αὐτοῦ βασι λείας Ροβοὰμ ὁ υἱὸς αὐτοῦ γίνεται. Οὗτος συναθροι σθέντα πρὸς αὐτὸν τὸν λαὸν Ἰσραὴλ, καὶ τοὺς φόρους αὐτῶν αἰτούμενον ἐπικουφίσαι, τοῖς πρεσβυτέροις παῖς τοῦ πατρὸς συμβουλευσάμενος τίνα λόγον αὐτοῖς ἀποκρίναιτο, κἀκείνων ἀπαλῶς αὐτοῖς ἀποκριθῆναι συμβουλευσάντων, γνώμην καὶ τῶν νεωτέρων είληφὼς αὐτοῦ παίδων, τοῖς μὲν νεωτέροις σκληρῶς ἀποκριθῆναι τῷ λαῷ τῆς γῆς συμβουλεύσασι πεισθεὶς, δ τότε διαπραξάμενος, καὶ τῶν πρεσβυτέρων ἀπει θήσας τῇ συμβουλίᾳ, εἰς τοὐναντίον τὸν λαὸν περιτρέπει, καὶ δέκα φυλῶν ἀπεχωρίσθη μέρος, εἰπόντος τοῦ λαοῦ· Οὐκ ἔστι μερὶς ἡμῖν ἐν Ἰούδᾳ· ἀνὴρ Ἰσραὴλ εἰς τὰ σκηνώματά σου. Τότε δὴ τῶν Σου λομῶντος παίδων Ιεροβοάμ, υἱὸν Ναβάτ, αἱ δέκα φυλαὶ χρίουσιν ἐφ' ἑαυτὰς εἰς βασιλέα. Μηχανᾶται οὖν οὗτος, ὥστε προφάσει τοῦ ναοῦ τὸν λαὸν ἐξ Ἱε ρουσαλὴμ ἀπάγεσθαι, δαμάλεις χρυσᾶς καὶ τοῦ Βάαλ εἴδωλον, καὶ πολλὰ ἕτερα ἐν Ιεζραέλ τῇ πρὸς τὴν Σαμάρειαν ἐνιδρῦσαι, ὅπου καὶ θυσιαστήρια τοῖς Βααλείμ πηξάμενος, θύειν τὸν λαὸν Ἰσραὴλ παρεσκεύαζε. Διὸ τὴν Σαμάρειαν ἀντὶ τῆς Ἱερουσαλήμ τῷ Ἰσραὴλ ἐνιδρύσας ὁ τοῦ Ναβάτ Ιεροβοάμ, τῆς θείας λατρείας καὶ τοῦ πατρῴου νόμου ἀπέστησε. Τούτου πολλαχοῦ τῆς Γραφῆς κατηγορούσης, ὡς πρῶτος ἐξήμαρτε τὸν Ἰσραὴλ, εὕροι τις ἄν· ἀλλὰ καὶ τὸ Σολομώντειον ὧδε καλῶς ἐκληπτέον· τὸ τρίτον σαλεύεσθαι τὴν γῆν, τὸ δὲ τέταρτον οὐχ ὑπομένειν, βασιλεύοντος δούλου· τοῦ γὰρ ΣολομώνChristus baptizatus cum quadraginta diebus in deserto jejunasset, Satanas accessit ut tentaret eum. Esurienti enim Jesu dixit: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Christus respondit: Non in pane solo vivit homo, el tentatorem dimisit. Secundo dæmon ambitionis fovendæ prætextu, ut putabat, Christum tentavit, omnia se ei daturum pollicitus, si ipsum adoraret; tertio, divinitatem Salvatoris tentans suasit ei ut ex alto se dejiceret; repudiatus denuo aliquantisper destitit. Tempus porro innuit passionis quo cum fragore expulsus ex universa terra ab omnibus pro ludibrio est habitus. De domo super petram vel super arenam ædificata; de semine quod super terram cecidit, de zizaniis; de virginibus, de nuptiis apparatis; de vocatis qui se excusarunt; de homine immunda induto veste; de servo prudente et de talentis: hæc omnia parabolarum Servatoris argumenta sunt, quæ interpretatione singulari exponentur. De Heli ejusque filiis agitur in primo sermone. Mortuo Salomone filius Roboam in regno successit. Populus dein congregatus cum supplex oraret ut vectigalia imminueret, e patris consiliariis quaesivit quidnam responsum dari expediret. Qui cum populi benigne habendi auctores essent, juniores itidem in consilium adhibuit. Hi opinati sunt populum cum duritia tractandum esse. Quo facto populus in decem tribus abiit, dicens: Non est nobis pars in Juda; Revertere Israel, in tabernacula tua. Inde ex filiis Salomonis Jeroboam, filius Nabat, a decem tribubus rex ungitur. Hic ut populum a templo Hierosolymitano arceret, vitulos aureos et Baal idolum aliaque multa in Jezrael, et in Samaria Baalimis altaria erexit, ubi populus sacra faceret. Itaque Samariam loco Jerusalem Israeli constituens, Jeroboam, filius Nabat a cultu divino et lege patrum recessit. Sæpe vero Scriptura innuit quomodo primus peccare fecerit Israel. Id quoque notatu dignum ex Salomone, ubi dicit, per tria terram moveri, et quartum non posse sustinere, nempe servum regem. Salomonis enim servus erat Jeroboam domi suæ natus. Metaphorice id divinus Gregorius allegat: non enim Jerusalem et Samaria æquiparanda. Ananias ex eorum numero erat qui apostolorum doctrinæ credebant Hierosolymis. Uxor ejus Sapphira. Mo vero tempore Christi fidelibus omnia erant communia, omnes argentum quæ ex rebus venditis redibal, ad pedes apostolorum deponebant; singulis autem distribuebatur secundum necessitatem. Accidit ut * Matth. ιν, 5 sqq. • Prov. xxx. 22.

τις δοῦλος ἦν οἰκογενής Ιεροβοάμ. ᾿Αναγωγικῶς οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος ταῦτά φησιν· οὐ γὰρ τῇ Ἱερουσα λὴμ τὴν Σαμάρειαν οἷόν τε ἐξισοῦσθαι. 432 Τίς δ' άίων Σάπφειραν ατάσθαλον Ανανίαν τε, 433 Κέρδεος οι σφετέροιο κακόν μόρον ἠλλά- [ ξαντο; Ανανίας ἦν τῶν πεπιστευκότων ἐπὶ τῶν ἀποστό λων ἐν Ἱερουσαλήμ, Σάπφειρα δὲ τούτῳ γυνή. Τοῖς δὲ πιστεύουσι τότε πάντα κοινά· τὰ γὰρ κτήματα καὶ τὰς ὑπάρξεις πιπράσκοντες, Εφερον καὶ ἐτίθουν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων, ἑκάστῳ δὲ διεδίδοτο καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν. Υπάρχοντος δὲ τῷ Ανανία χωρίου, πιπράσας, τὸ μὲν ἤγαγε, τὸ δὲ νοσφισάμενος κατέσχεν· ἐρωτηθεὶς δὲ ὑπὸ τοῦ Πέτρου, καὶ ψευσάμενος, λαβὼν ἀπόφασιν ἐξέψυξεν, εἰπόντος τοῦ Πέτρου Δια τί τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐψεύσω πειράσας; Κομισθέντος οὖν Ανανίου πρὸς τῶν νεκροτάφων καὶ ἀποτεθέντος, οὐκ εἰδυῖα τὸ γε γονὸς ἡ Σάπφειρα παραγενομένη, ὑπὸ τοῦ Πέτρου ἐρωτηθεῖσα καὶ ψευσαμένη, καὶ αὐτὴ δεξαμένη τὴν ἀπόφασιν, παραχρῆμα ἐξέψυξε· καὶ ταύτης μετ' ἀν δρὸς συναποτεθείσης, φόβος ἐπέπεσεν ἐπὶ πάντας τοὺς ὁρῶντας ταῦτα. 435 Καὶ γλῶσσαν χρυσέην τις ἐπεὶ νοσφίσατο | λάθρη 456 Ανδράσιν ἐν προτέροισι, παρὲκ νόον ἡγε- [ μονῆος, 457 Εἷμά τε χρημά τε βαιόν, ὅλον δηλήσατο λαόν. Αχαρ ὁ τοῦ Χαρμί (οὗτος δὲ τὸ γένος ἦν Ἰσραηλίτης) τοῦ ἀναθέματος ἀφελόμενος, ὅλῳ βλάβην ἐποίησε τῷ λαῷ. Διαβεβηκότος γὰρ τοῦ λαοῦ τὸν Ἰορδάνην καὶ τὴν Ἱεριχώ πολιορκοῦντος, Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ τῷ λαῷ παντὶ διετάξατο, πάντα τῷ Θεῷ ἀναθέσθαι καὶ μηδὲν τῶν ὑποπιπτομένων λαφυραγωγήσαι. Γενόμενοι δὲ τῆς πόλεως εἴσω, τῶν τειχέων αὐτομάτως πεπτωκότων, τὸν μὲν ἐν αὐτῇ λαὸν ἀνῄρουν, οὐ μὴν τῶν σκύλων προσέψαυον δέ. Χρυστον τοίνυν θεασάμενος ὁ ᾿Αχαρ, γλώσσάν τε χρυσήν καὶ ψιλήν, ἀφείλατο καταφρονήσας· τῶν δὲ λοιπῶν ἐμπρησθέντων λαφύρων, ταῦτα ἦν παρὰ τῷ ᾿Αχαρ. Ἐν τοσούτῳ τοῖς ἀπὸ τῆς Γάης (πόλις δὲ τῆς ὀρει νῆς αὕτη, ὁ λαὸς παρετάξατο, καὶ ἐτράπη. Ἰησοῦς οὖν πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον ἀπωδύρετο λιττώμενος τὸν Θεὸν ἀποκαλύψαι τὸ αἴτιον. Χρηματισθεὶς δὲ περὶ τοῦ ἀναθέματος, ἔδωκε κλήρους κατὰ φυλήν· ἐπὶ δὲ τὴν φυλὴν Ζαρὲ ἔπεσεν ὁ κλῆρος, αὐτῇ κατὰ δήμους δίδωσι κλῆρον· κληροῦνται δὲ δῆμος οὗτος κατὰ τα τριάς, πίπτει δέ. Οὕτω μὲν οὖν φωραθεὶς ᾿Αχαρ ὁ κλέπτης σὺν παντὶ κατελιθοβολήθη τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ πάντα δὲ τὰ προσόντα αὐτῷ ἐνεπυρίσθη, καὶ πᾶ σαν τὴν ὑπόστασιν αὐτοῦ κατανάλωσε πυρο 485 Ὡς δὲ δίκη τὸ πάροιθε βοὺς κταμένου αρο· [ τῆρος 486 Δείδια μὴ κοτέῃσι θεὶς ψήφοις ἀνίσοισι. Βουθοίνας ὁ Ἡρακλῆς λέγεται, ταύτης χάριν τῆς αἰτίας· Ὁ Ἡρακλῆς τὴν Δρυοπίδα γῆν παρῄει, βαστάζων καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ὕλλον· εἶτα του άλλου πεπεινακότος, καὶ αἰτοῦντος τροφὴν, ἀροτριῶντα τινα Θειοδάμαντα οὕτω καλούμενον θεασάμενος, τη σεν ὁ Ἡρακλῆς ἄρτον· ὅς δὲ οὐκ ἔδωκεν, ἀλλὰ καὶ ὕβρισεν· ὁ δὲ Ἡρακλῆς ἕνα τῶν ἀροτριώντων βοῶν λαβὼν, ἔσφαξε, καὶ ἐθοινήθη αὐτός τε καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ ἐκλήθη διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν Βουθοίνας, ἐπειδὴ τὸν βοῦν ὅλον ἐθοινήθη· ἔνθεν αὐτῷ τῷ Ηρακλεῖ γέγονεν ὁ πρὸς τοὺς Δρύοπας πόλεμος. Τοῦ γὰρ Θειοδάμαντος ἀνελθόντος ἐν τῇ πόλει καὶ εἰπόν τος, ὡς πολέμιος ἐλήλυθεν ἐν τῇ χώρᾳ, ἐξῆλθον κατ' αὐτοῦ καὶ νενίκηκε πάντας ὁ Ἡρακλῆς. Ο τοίνυν θεῖος Γρηγόριος πρὸς τοὺς κωλύοντας παρθενεύειν τοὺς ἑαυτῶν παῖδας ταύτην φησὶ τὴν ἱστορίαν. Ὥσπερ γὰρ αἰτήσαντος ἄρτον τοῦ Ηρακλέους 6 Θειοδάμας μὴ δοὺς, τὸν ἀροτῆρα βοῦν καὶ τὴν ἰδίαν Ananias partem pretii ex agro vendito erogati sibi servaret. Petro interrogante, factum negat. Dixit autem Petrus Cur mentiri tentavisti Spiritui sancto? Et subito Ananias humi lapsus exspiravit. Quo elato ad sepulturam, Sapphira uxor ejus, nesciens quod factum erat, introivit, et interrogata a Petro et ipsa mentita est et repentina morte exstincta. Postquam ad maritum fuisset recondita, timor cepit omnes qui ista viderunt. Achar, filius Charmi (hic genere Israelita erat) peccavit in furto anathematis et toti populo maculam inussit. Postquam enim populus Jordanem trajecisset jamque Jerichuntem oppugnaret, Josue, filius Nave, populo præcepit ut omnem prædam depositam uni Deo consecrarent. Cum igitur urbem ultro collapsam intravissent, viros ibi obvios trucidarunt, præda omni neglecta. Cum autem multitudo in auream aliquam supellectilem incidisset, contra fas abstulit, hoc unum ex spoliis combustis servans. Inde Gae (quæ est urbs montana) incolas aggressus populus cladem accepit. Josue ergo præ dolore humi prolapsus Deum supplex oravit ut sibi istius calamitatis causam revelaret; monitusque quod anathema subesset, sortes duxit tribution; et cecidit sors super Tare. Achar in furto deprehensus cum omni domo sua lapidatus est, omuiaque quæ ei erant, igne consumpta. Hercules Buthornas cognominatur hac de causa. Hercules Dryopidem peragrans Byllum filium bumeris portabat. Qui cum esuriret et cibum postularet, Hercules a Theodamante quem forte campos arantem conspexerat, panem petiit. Qui cum repulsæ convicia quoque addidisset, Hercules unum ex ipsius bobus mactatum cum filio manducavit; unde nomen Bouthcenas a βούς, θοινάω. Ea res belli inter Herculem et Dryopes causa fuit. Cum enim Theodamas in civitatem famam pertulisset, hostem patriæ supervenisse, egressi oppido ab Hercule ad unum omnes sunt superati. Gregorius ad eos hæc verba facit parentes, qui liberos utriusque sexus a calibe vita arcent. Hercules panem petit, quem Theodamas negat, et sic bovem una cum civitate sua Herculis iræ sacrificavit. Metuendum igitur, ne Deus obstinatum parentum animum propter illam agendi rationem ulciscatur. Caini posteritas quorum recensum genealogicum non habemus in Scriptura sacra, genus est hominum innumeris flagitiis inquinatum. contra Sethi nepotes justi Deoque obtemperantes angeli nuncupantur.

πόλιν ὀργισθέντος τοῦ Ἡρακλέους ἀπώλεσεν· οὕτω φόβος ἐστὶ μὴ καὶ αὐτοῖς, φησί, τοῖς γονεῦσιν ἀντικοτήσοι Θεὸς ταύτης ἕνεκεν, καὶ ἀπόλωνται τῆς προθέσεως. 491 Κλιτε δ' ὅστις έμιξε φύσιν σάρκεσσιν [άσαρκον, 492 Αγγελικών τε πόθων κρατεροὺς ἀνέηκε γιγαντας. Τοὺς ἀπογόνους τοῦ Κάϊν τῇ μὲν θείᾳ Γραφῇ μὴ γενεαλογουμένους, ὅμως δὲ πονηροὺς ὄντας καὶ πολ λαῖς πεφυρμένους ἁμαρτίαις, ἀνθρώποις ἀπεικαζον μένους· τοὺς δὲ ἐκ τοῦ Σὴν ἀναφθέντας δικαίους, ἅτε καὶ Θεῷ ἀνακειμένους, ἀγγέλους φησὶν ἡ Γραφή. Τούτους ἐπ' ὀρέων ἰδιοτροπούντας γυναικεῖος ὑπέσυρεν οίστρος τῶν θυγατέρων τῶν ἀνθρώπων· κατα βάντες δὲ συγγίνονται ταύταις, συμφυρέντες τῇ ἁμαρτίᾳ. Οργίσθη τοίνυν ὁ Θεὸς, τοὺς ἀγγέλους ἰδὼν ταῖς γυναιξὶ συνερχομένους· ἐντεῦθεν σημεῖον αὐτοῖς τῆς εἰς τοῦθ᾽ ἁμαρτίας οἱ γίγαντες ἐτίκτοντο. Γίγαντες δέ εἰσιν οἱ ἀπ' αἰῶνος ὀνομαστοὶ ἄνδρες, ὑπερμεγέθεις τῇ τε ἕξει καὶ τῇ θέσει, καὶ ὅτι μάλιστα λίαν ἰσχυροί. Τὸ δέ τίνα τίκτεσθαι τοιοῦτον, σημεῖον ἦν τῆς τῶν ἀγγέλων πρὸς τὰς γυναῖκας συναφείας. Ασάρκους δέ φησιν ὁ Θεολόγος, τῷ γράμματι παρεπόμενος, αὐτός τε ἐπὶ τὸ ἀναγωγικώτερον ἄγει. Καὶ γὰρ, φησὶν, ἥμαρτεν ὅστις τὴν ἄσαρκον φύσιν συνέμιξε τῇ σαρκί, τουτέστι τὴν ἀπάθειαν τῇ ἁμαρτίᾳ, καὶ τῷ γάμῳ τὴν παρθενίαν. 495 Καὶ γαῖαν ἐκάθηρεν ἁμαρτάσιν οὐρανιώνων. Κατηγορεῖ τῆς Ἑλλήνων ἀφροσύνης. Ἐκεῖνος γὰρ τοῖς ὑπ' αὐτῶν προσκυνουμένοις θεοῖς τὰ μυσαρά προσνέμουσι πάθη, καὶ αὐτοῖς δὲ χάριν τοῖς πάθεσι φέρουσι. 494 Ελλήνων τάδε παισὶν, ἐπεὶ παθέεσσιν ἐκεῖνοι 495 Αλκαρ εοῖς μήσαντο θεοὺς στήσασθαι αλιτρούς. 496 Κλέπτας, ἀνδρογύνους, μοιχούς, αλιτήμα 497 Ανδροφόνους, τεκέων δηλήμονας ἠδὲ τοκήων. Κλέπτης ὁ Ἑρμῆς· κερδῷον γὰρ Θεὸν αὐτὸν καὶ λοῦσιν, ὡς Αριστοφάνης ὁ κωμικός, Ἐμπολαῖον αὐτὸν, φησὶν, ἱδρυσόμεθα, τοῦτ' ἔστι κέρδους ἔφορον. Οὗτος δὲ καὶ κνίσαις ήδεσθαι κωμῳδεῖται· λέγε ται δὲ καὶ δηλακρίων, ὡς ἐπιδεικνυμένῳ αὐτῷ κρεατ δίῳ κατέρχεσθαι ἐπὶ τὰ κρέα· καὶ μαρσίππιον αὐτὸν ποιοῦσι βαστάζοντα, ὡς τῆς κλοπῆς ἔφορον ὄντα· διὸ καλεῖται Κερδῷος, Κνίσος, Δηλακρίων, καὶ Κλώψ. καὶ Λόγιος· αὐτὸν δέ φασιν Ἕλληνες καὶ Πομπόν, τοῦτ' ἔστιν ἄγγελον. Ανδρόγυνος ὁ Διόνυσος· τοῦτον γάρ φασι καὶ τὰ ἀνδρῶν ποιεῖν, καὶ τὰ γυναικῶν πάσχειν, καὶ τὰς βάκχας περὶ αὐτὸν καὶ μαιναδίας γινομένας ἐκβακχεύειν, καὶ τοὺς σατύρους καὶ τοὺς σειληνοὺς ἐξορχουμένους περὶ αὐτόν. Μυθεύονται δὲ τοῦτον ἔφορον εἶναι τοῦ οἴνου, καὶ ὅτι δέδωκε καὶ ταῖς γυναιξὶ καὶ τοῖς ἀνδράσι, καὶ ἔπιον καὶ ἐμεθύσθησαν· καὶ μεθύσαντες, μετὰ τῶν γυναικῶν χορεύουσι περὶ αὐτόν. Σατύρους δὲ λέγουσιν εἶναι ποιμένας· οἱ δέ φασί τι νας περὶ τὸν Διόνυσον δαίμονας. Μοιχὸς ὁ ᾿Αρης ἐστίν. Οὗτος δὲ τὴν Ἀφροδίτην ἐμοίχευεν· Αφροδίτη δὲ γυνὴ ἦν Ηφαίστου τοῦ καὶ Αμφιγύου. "Ηφαιστος οὖν χωλὸς θεὸς λέγεται καὶ χαλκεύς· γνοὺς δὲ μοιχευομένην τὴν Αφροδίτην ὑπὸ τοῦ Αρεως, ἔστησε τῷ Αρει παγίδας, ἐν αἷς ἐμπαγεὶς ὁ ῞Αρης ἐκρατήθη· Ηφαιστος οὖν συγκαλεσά μενος πάντας τοὺς θεοὺς, μέγαν αὐτοῦ κατέχει γέλωτα. Λέγουσι δὲ τὸν Ηφαιστον, Θερσίτην Ολύμπιον, Dum vero montanam agerent vitam, filiæ hominum illecebris cos pellexerunt. Relictis itaque montibus cum his congressi peccati societatem inierunt. Deus videns angelos eo usque degenerasse, permisit ut gigantes inde nascerentur, qui peccati magnitudinem corporum immensitate æquarent. Sunt autem gigantes viri, quibus corporis magnitudo et statura præcipue autem vires id nominis fecerunt; adde quod, qui tales essent, angelorum cum mulieribus commercii documentum dabant. Incorporeos eos vocat Theologus, nominis respectu philosophico. Dicit enim: Ejusmodi est quicunque naturam incorpoream cum carne, i. e., virtutem cum peccato, virginitatem cum matrimonio, miscuit. Gentilium vesaniam accusat qui diis quos adorant, nefandas cupiditates atttribuunt, imo vitia ipsa in honore habent. Fur Mercurius, et deus lucrificus audit, ut apud Aristophanem qui ita dicit • Negotiatorem eum ponemus, i. e. lucri studiosum. Eumdem carnium pinguedine delectari dicunt; carnis saltem adeo est amans, ut ubicunque ejus vestigia odoratur, totis viribus eo feratur. Marsupium portat, nam furti patrocinium exercet. Audit denique lucripeta, calillo, carnivorus, fur et calculator; apud Græcos item missus, i. e. nuntius, Bacchus qua Androgynus et virilia agit, et muliebria patitur; cum Bacchis et Mænadibus orgia celebrat, saltatque Satyris et Silenis stipatus. Vinum ei sacrum; quod ubi feminis et viris bibendum obtulit, hi ebrii facti cum mulieribus in choro saltantes Bacchum sequuntur. Satyros alii pro pastoribus, alii pro dæmonibus Bacchi quasi satellitibus habere consueverunt. Mars adulter vocatur ob Venerem constupratam. Venus uxor Vulcani pede claudi et fabri ærarii erat: qui audito Martis cum conjuge sua illicito commercio, laqueis eum comprehendit, et ita captum diis convocatis irridendum tradidit. Nomen eidem est Thersites Olympii. Thersites autem Græcorum exercitum non dimicandi gratia, sed ut visum præberet aliis, sequebatur. Erat enim pede claudus, strabo, gibbosus, calvus, ad hoc temerarius; de quo Homerus: Thersite stultiloque, vocalis licet sis concionator. Thersitem, ut diximus, Olympicum,i. e. calestem vocant Vulcanum, Græci; erat enim pede claudus et ob fumum uigra semper facie; adde quod et petulans et ob ridiculos mores aliorum risum perpetuo Plut. 1135.

COSMAS IEROSOLYMITANUS *Ην γάρ τις Θερσίτης, ὃς τῷ τῶν Ἑλλήνων στρατοπέδῳ παρείπετο, οὐ πολέμου χάριν, τοῦ δὲ γελᾶσθαι· οὗτος δὲ χωλός τε ἦν καὶ στραβός, κυρτός, μαδα ρός, ἀλλὰ καὶ προπετής, ὥς φησιν "Ομηρος Θερσίτ' ἀκριτόμυθε, λιγύς περ εών αγορητής. Θερσίτην τοίνυν Ολύμπιον, τοῦτ' ἔστιν οὐράνιον, τὸν Ηφαιστον Ελληνες καλοῦσιν· οὗτος γὰρ χωλός ἐστι καὶ αἰθαλώδης ὡς ἐκ τῆς ἀνθρακιᾶς· χαλκεύς γάρ· καὶ προπετής και γελωτοποιός· ὡς γὰρ ταῖς πάγαις τὸν Αρεα τῆς μοιχείας έβριψε, συγκαλέσας ἐπ' αὐτὸν τοὺς θεούς, γέλωτα μέγαν ἐποίησε, μὴ φοβηθεὶς τὸν Κυδοιμὸν καὶ τὸν Δειμὸν καὶ τὸν Φόβον, οἶτινές εἰσιν υἱοὶ τοῦ ᾿Αρεως· Αρης γὰρ ὁ πόλεμος λέγεται· ὁ αὐτὸς δὲ 'Αρης λέγεται καὶ ἀνδροφόνος, ὡς Ομηρος • "Αρες! "Αρες βροτολοιγέ. Βλαπτικὸς τῶν γονέων ὁ Ζεύς ἐστιν· οὗτος γὰρ τὸν ίδιον έρριψε πατέρα τὸν Κρόνον, διὸ καὶ τυραννοκτόνος καλεῖται· Κρόνος γὰρ μισότεκνος ὤν, ἐκ τῆς Ρέας τοὺς τικτομένους αὐτῷ κατέπινεν. Η Ρέα τεκοῦσα τὸν Δία, λίθον ἱματίῳ περιελίξασα, τῷ Κρόνῳ καταπιεῖν ἐπιδίδωσιν· ὁ δὲ καταπιὼν τὸν λίθον, ἐξήμεσεν ἅπαντας σὺν αὐτῷ τοὺς προκαταποθέντας ὥστε πικρὸν λίθον λέγεται καταπιεῖν. Ο οὖν Ζεὺς γνοὺς τοιοῦτον εἶναι τὸν ἴδιον πατέρα Κρόνον, ἐπαν έστη αὐτῷ, καὶ ἐξέτεμεν αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ τὴν βασιλείαν ἀφείλατο. Κεῖται περὶ τῆς καταπόσεως ἀλλαχοῦ. Ομοίως ὁ Κρόνος, ὅντινα καλοῦσιν Οὐρανίδην, βλαπτικός ἐστι τῶν τέκνων· ὡς ἔφημεν γάρ, ὅτι τοὺς ἐκ τῆς Ῥέας αὐτῷ τικτομένους κατέπινε· καὶ τὸν Δία πανούργως ἔσωσεν ἡ Ῥέα, εἰς Κρήτην φυγαδεύ40% σασα, καὶ περὶ αὐτὸν αὐλοῦς τάξασα καὶ κορύβαν τας, ἵνα κλαίοντος Διὸς ἦχον ποιῶσί τινα καὶ σχέσ πωσι τὸν κλαυθμυρισμόν· ταύτην δὲ πυρρίχην δρχησίν φασί τινες· ἄλλοι ὁπλιτικήν, ἐπειδὴ ταῖς ἀσπίσιν ἀλλήλων έτυπτον οἱ κορύβαντες· δαίμονες δὲ οὗτοι. 199 Αθρει δὲ πρώτιστον ὃς ἔπλετο μαργοσύνῃσι, 500 Ταύρος, κύκνος, χρυσός, ὄφις, πόσις, δρο [νις, ἅπαντα 501 Όσσα μιν κὺς ἄνωξεν ἔρως, κουρός τ' ἀλα [ παδνός. Ταῦρος ὁ Ζεὺς γίνεται διὰ τὴν Εὐρώπην· ἐρασθεὶς γὰρ αὐτῆς, εἰς ταῦρον μεταβληθεὶς αὐτῇ συν επλανάτο. Κύκνος γέγονε διὰ τὴν Λήδαν· ποθήσας γὰρ αὐ τὴν καὶ τὴν Νέμεσιν, κύκνος γενόμενος αὐταῖς συν εγένετο. Χρυσός γέγονε διὰ τὴν Δανάην· λέγεται γὰρ χρυσός γενέσθαι, καὶ ῥυῆναι, καὶ οὕτως αὐτῇ συγ γενέσθαι. Οφις γέγονε διὰ τὴν Ὀλυμπιάδα τὴν ᾿Αλεξάνδρου μητέρα· λέγεται γὰρ μεταμορφωθῆναι εἰς δράκοντα καὶ οὕτως αὐτῇ συγγενέσθαι, διὸ καὶ δρακοντιάδης λέγεται ὁ ᾿Αλέξανδρος. "Αλλοι δέ φασι τὴν Ὀλυμ πιάδα μοιχεύσαντα Νεκτεναβὼ τὸν Βαβυλώνιον· ὅμως Φιλίππου λέγεται παῖς. 'Ανήρ γέγονεν ὁ Ζεὺς, διὰ τὴν Σεμέλην τὴν Δια νύσου μητέρα· ταύτῃ γὰρ ὡς ἄνθρωπος συνεγένετο. Ἡ δὲ Ηρα μαθοῦσα καὶ ζηλοτυπήσασα, εἰς λόγους δῆθεν ἔρχεται μετὰ Σεμέλης, ὡς ἀπατωμένης καὶ μὴ ἐρωμένης ὑπὸ Διός· διὸ ταύτῃ συμβουλεύει, τῷ Διὶ παραγενομένῳ πρὸς αὐτὴν αἰτῆσαι μετά κεραι νῶν καὶ βροντῶν συγγενέσθαι αὐτῇ, ὥσπερ οὖν καὶ movens. Scimus enim quo stratagemate Martis adulteria revelaverit, et quo modo, spectante toto Olympo, immortalium risum excitaverit, nulla ratione habita Tumultus, Metus, Terroris, qui omnes Marte patre utuntur. Mars autem bellum significat, itemque carnifes, teste Homero: Mars, Mars, homicida... Jupiter patris Saturni inimicus hunc ipsa manu de coelo dejecit, unde ei tyrannicidæ nomen venit. Saturnus tanto in filios suos odio agitabatur ut eos quidem vix editos a Rhea devoraret. Hæc quidem Jovem enixa, ejus loco lapidem paunis involutum Saturno devorandum obtulit; hic devorato eo statim omnes, quos prius intus susceperat, evomuit, quare saxum amarum deglutiisse cantabatur. Jupiter cognito, patrem suum illud patravisse, et pudendis ferro, et regno armorum vi eum spoliavit. Eadem historia aliter narratur: Saturnus, Caelo prognatus, ex se natos persequebatur. Nam, ut diximus, quoscunque peperisset Rhea, vita privavit; Jovem tamen servavit in Cretam relegatum, ubi Corybantes sonitu instrumentorum ope et saltationibus clamosis excito effecerunt ne infantis lacrymantis vox exaudiretur. Pyrrhicæ ei saltationi nomen est. Corybantes enim scutis inter se collisis armati chorum agebant. Dæmonibus accensentur, Tauri formam sumpsit Jupiter propter Europam, cujus amore captus ejus investigandæ causa circum errabat. Cycnus factus est ob Ledam; hujus enim et Nemesis desiderio correptus hac sub forma eis cohabitavit. Aurum factus est Danaes ergo, cum eaque sub pluviæ aureæ simulacro est congressas. Serpentis forma se circumdedit Olympiadis gratia, matris Alexandri. In draconem namque transmutatus illam compressisse putatur, unde Alexander Dracone satus audit. Alii Olympiadem ex Nectanebo rege eum suscepisse dicunt, nec tamen minus Philippi filius creditur. Sub humana dein forma ad Semelem, Bacchi matrem, acressit. Juno autem, re audita, invidia instigante Semelæ persuasit ipsam ab Jove haud amari, imo decipi. Quare ab ipso postularet ut sibi Tonartis sub specie se monstraret, ut Junoni consueverit in oculos ventre. Quo facto Semele fulmine taeta occubuit. Jupiter fetum in femore suo abscondidit, donec, novem mensium spatio elapso, eum in lucem edidit. Itinc Bacchus etiam femur parturiens et folus imperfectus vocatur. Sunt qui Androgyni nomine eum ornent, in Semeles utero et in Jovis femore nutritus fuerit. Quod non ita; causa est quod, ut paulo antea diximus, agit ut vir, patitur ut mulier. Iliad. 11, 246. Od. vi, 115.

τῇ Ηρᾳ· τούτου δὲ γενομένου, μὴ ἐνέγκασα ἡ Σεμέλη εκεραυνώθη· Ζεὺς δὲ λαβὼν τὸ ἐν αὐτῇ ἔμβρυον, σχίσας τὸν μηρὸν ἔβαλεν αὐτό· πληρωθέντων δὲ τῶν ἐννέα μηνῶν, ἐξήγαγεν αὐτό· διὰ τοῦτο καὶ μηρὸς ὠδίνων λέγεται, καὶ ἀτελὲς κύημα ὁ Διόνυ σος· τινὲς δὲ ταύτῃ καὶ ἀνδρόγυνόν φασιν, ὡς ἐν κοιλίᾳ Σεμέλης καὶ ἐν τῷ μηρῷ τραφέντα τοῦ Διός· ἔχει δὲ οὐχ οὕτως, ἀλλ' ὡς ἔφαμεν φθάσαντες, ὅτι καὶ τὰ ἀνδρῶν ἐποίει, καὶ τὰ γυναικῶν ἔπασχεν. Ορνις πάλιν ὁ Ζεὺς γίνεται· ἐρασθεὶς γὰρ τοῦ Γανυμήδους, γενόμενος ἀετὸς ἤρπασε τοῦτον· Φρύξ δὲ ὁ Γανυμήδης. Ο δὲ μῦθος ἔχει, ὅτι ὁ Ζεὺς αὐτὸν ήρπασε τὸν Γανυμήδην, ἵνα αὐτὸν οἰνοχόον ποιήσῃ ἡνίκα τοῖς θεοῖς ἀριστοποιεῖ· οὐχ οὕτως δὲ, ἀλλ' ἐρασθεὶς αὐτοῦ, πρὸς παιδεραστίαν ἤρπασεν αὐτὸν ὁ Ζεύς. Ὡσαύτως δὲ καὶ Ἡρακλῆς ἐν μιᾷ νυκτί ταῖς πεντήκοντα θυεστίου θυγατράσι συγγενόμενος, καὶ ταύτας πάσας Εγγαστρώσας, ὁμοῦ θεὸς ἀνα ηγορεύθη· τοῦτον δε λέγουσι καὶ τριέσπερον, ὡς οἷα διὰ τριῶν γεννηθέντα νυκτῶν. Ταῦτα, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, σέβοντες, ἀτιμά. ζουσι τὴν παρθενίαν. 510 Ως πάρος αἱματόεντα ῥόδον σχέθεν αἱμορο- [ούσης 511 'Αψαμένης, κλέφθη γὰρ ἐκὼν θεὺς, ἡ δὲ ῥε θρων 512 Αναλέη πηγὴ τῆμος θάλεν, εὖτ' εμαράνθη. Κεῖται ἡ παροῦσα ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. [(1)688 Ιλαος, Ίλαος ἄμμιν. Εὐμενὴς, εὐμενὴς ἡμῖν, ὦ καθαρὰ Τριάς, εἰς τὸ αὐτὸ πορευομένη ἐξ ἑνὸς, ὀφθαλμοῖς βλέπουσα λαμ προῖς σήμερον, τελευταῖον δὲ λαμπρότερον, οἷστισιν ἔλαμψας, εἷς Θεὸς ἐκ Πατρὸς δι' Υἱοῦ εἰς τὸ μέγα Πνεῦμα Ισταμένης τῆς θεότητος ἐν τελείοις τελείας.] ΛΟΓΟΣ Δ'. ΛΟΓΟΣ Ε' Εἰς ἐμαυτόν 3 Οὔτε μόρον παίδων τις ἑῶν ἐκλαύσατο τόσσον, Η κεδνών τοκέων, ἠὲ φίλης αλόχου. Μέμνηται τῆς μὲν φυσικῆς πρότερον διαθέσεως· θάνατον δὲ λέγει παίδων καὶ κλαυθμόν, ὃν Ἰακὼβ ἐκλαύσατο τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Τοῦτον γὰρ κάλλιστον όντα, καὶ τῷ πατρὶ προσφιλέστατον, ὡραῖόν τε τῇ ὄψει, ζηλώσαντες οἱ ἀδελφοί, πρῶτα μὲν ἀποκτεῖναι βουθέντες, Ἰσμαηλίταις ἀπέδοντο κατάγουσιν εἰς τὴν λεύονται· ὅμως εἰς αὐτὸν φιλανθρωπότερον διατε Αἴγυπτον, οἳ καὶ αὐτοὶ τῶν Αἰγυπτίων ἀπέδοντο τινι σπάδοντι Πεντεφρῇ καλουμένῳ· ὅπου δὴ καὶ σωφρο σύνης ἀντιποιούμενος κατ' οίκονομίαν τοῦ κρείττονος, τῆς Αἰγυπτίων κατεκράτησε γῆς, ἀλλαχοῦ δηλωθή σεται. Ομως τὸν χιτῶνα λαβόντες οἱ ἀδελφοὶ δν ένα εξέδυτο Ιωσήφ (οὗτος δὲ ποικίλος ἦν), αἱμάξαντες προσφέρουσι τῷ πατρί· ὁ δὲ τοῦτον ἐπιγνούς, ύπολα δών τε τὸν υἱὸν θηριάλωτον γεγονέναι, πένθος εἶχεν ἀπαρηγόρητον ἐπ' αὐτῷ. Τιμίων δὲ γονέων, φησίν, ὡς Ἰωσὴφ ἐπένθησεν ἐπὶ τῷ ἰδίῳ πατρί· τοῦ γὰρ Ιακωδ πανοικία κατελθόντος εἰς Αἴγυπτον μετὰ τὸ τὸν Ἰωσὴφ βασιλεῦσαι, περὶ τὰ τέλη τῆς ζωῆς, μή ταφή ναι κατ' Αίγυπτον Ἰακὼβ ἐνετείλατο, τελευτήσαντα δὲ πρὸς τὴν Χαναναίαν ὁ Ἰωσὴφ ἀποκομίζει, θάψας πρὸς τοῖς πατράσιν ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ διπλῷ, ὁ ἐκτήσατο τιμῆς ἀργυρίου παρὰ τῶν υἱῶν Ἐμμὼρ ᾿Αβραὰμ ἐν Συχέμ, Ενθα πρώτη τέθαπται Σάββα συνανέβη δὲ τῷ Ἰωσὴφ πλῆθος ἱκανὸν ἐξ Αἰγύπτου. Ἐκεῖσε δὲ Ἰωσὴφ επένθησε τὸν πατέρα ἐν τῇ ἄλῳ. καὶ ἐκόψαντο οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ καὶ οἱ Αἰγύπτιοι κοπετό μεγάλῳ· καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Πένθος Αἰγύπτου. Γυναικὸς δὲ φησι προσφιλούς Avis denique factus est Saturnins; Ganymedis enim amore incensus sub forma aquila eum rapuit. Ganymedes e gente Phrygia oriundus raptus esse dicitur ut cœnantibus diis pocillatoris munere fungeretur. Sed aliter se res habet: Jupiter eo potitus est ut amasio co ute etur. Similiter Hercules una nocte Thestii filias gravidas reddid sse fertur, et tamen deus vocatur. Trivesperum eum appellant, quia trium noctium spatio conceptus est. Qui talia exercent, ait divinus Gregorius, virginitatem flocci habent. Sis nobis benigna, sancta Trinitas, quæ ex uno in idem procedis, claris hodie visa oculis, clarioribus postmodum videnda iis quibus apparueris: Unus Deus ex Patre per Filium in Spiritum sanctum; nam divinitas in perfectis perfecta. Carmina IV, V. Ad seipsum. Memorat primum naturales animi affectus. Mortem igitur cum dicit, ad natorum luctum respicit, quo filium suum luxit Jacob, quem pulcherrimum facie et patri præ omnibus dilectum primo interficere voluerant, postea humanitatis voce audita Ismaelitis vendidere, qui spadoni alicui Ægyptio, cui nomen Pelephre, pretio accepto, tradiderunt. Quibus porro rationibus, virtute scilicet qua eminebat, domui hujus viri præpositus ad summam inter Ægyptios dignitatem pervenerit, post hæc narrabitur. Interea vestem Josephi versicolorem sanguine tinctam fratres patri apportarunt; qua cognita Jacob filium a feris discerptum credens, luctui omnis consolationis experti indulsit. Charos autem dicit 'parentes, luctum innuendo quo Joseph patrem suum deflerit. Nam cum Jacob cum tota sua familia in Ægyptum venisset, ubi Josephus jamjam regnabat, mortique proximus esset, ne in Ægypto sepeliretur, veluit. Igitur Joseph mortuum in Chananæam deportavit ibique ad patres deposuit in caverna duplici, quam Abraham in Sichem a filiis Emmor pecunia soluta emerat, et in qua Sarra dudum condita fuerat. Multitudo vero ingens Josephum ex Egypto sequebatur. Illic Josephus pairem in area luxit, et planxerunt eum fili Israel et Ægyptii magno cum luctu; unde loco nomen Lucius Egypti inditum. Chara conjux Sarra est. Nam, teste Scriptura, Abraham luxit uxorem suam summo luctu, et cum eo Sichemitæ et Chebronitæ. Respicit ad Lamentationes Jeremiæ. Hic enim propheta, Jerusalem ab Assyriis incensa et multitudine in. Ex cod. Vat. 225, Spicil. Rom. t. VI, Præf, p. xxxiii. Deinceps diversum ab editionibus ordinem carminum sequitur Cosmas. Hic quidem in editionibus nibil est præter quartum carmen. Ed. nov. p. 919.

COSMAS IEROSOLYMITANUS περὶ τῆς Σάρρας· καὶ γάρ φησιν ἡ Γραφή, ὅτι ἐπέν βησεν ᾽Αβραὰμ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ πένθος μέγα, καὶ ο! Συχεμῖται δὲ σὺν αὐτῷ καὶ οἱ Χεβρωνίται. 5 Οὐ πάτρην γλυκερὴν μαλερῷ περὶ τεφρωθεί [σαν. Μέμνηται τῶν Ἱερεμίου θρήνων· οὗτος γὰρ ἐμπρησθείσης τῆς Ἱερουσαλὴμ ὑπὸ τῶν ᾿Ασσυρίων, τοῦ λαοῦ ἀπαχθέντος, ἐθρήνησε σφόδρα, καθήμενος ἀπε έναντι τῆς Ἱερουσαλήμ, αὐτὴ δὲ ἐμπεπύριστο. 6 Οὔτε νόσῳ στυγερῇ ἄψεα τειρόμενα. Τῆς Ἰὼς μέμνηται συμφοράς· οὗτος γὰρ δίκαιος ῶν ὑπὸ τοῦ διαβόλου εἰς πειρασμὸν ἐξῃτήθη, καὶ πάντα μὲν αὐτοῦ τὰ ὑπάρχοντα διακενῆς ὁ διάβολος ἀπολέσας, θανατώσας δὲ τούτου καὶ τοὺς παῖδας ἐν μια καιροῦ ῥοπῇ, τοῦτον χαλεπωτάτῃ νόσῳ περιβάλλει '. Ὁ δὲ τὸν ἰχῶρα ξύων τοῦ σώματος ὀστράκι, ἐπὶ τῆς κοπρίας ἐν τοῖς προπυλαίοις καθήμενος, ἔστενεν ὀδυρόμενος· ὅμως εὐχαρίστως φέρων, περισσῶς ἐστεφανώθη. 99 Πατρός τ' ἀρχεγόνοιο πλάνην καὶ μητρὸς ἀλι [τρὴν 100 Πάρφασιν ἡμετέρης μητέρα μαργοσύνης 101 Καὶ σκολιοῖο δράκοντος ατάσθαλον αἱμοβό140600 ما Κεῖται ἡ κατὰ τὸν Ἀδὰμ ἱστορία ἐν τῷ δευτέρῳ λόγῳ. 108... Καὶ κρημνούς ὡς λεγεών ποθέει. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. 175 Οὔτε λόγον είοντες, ὃν ἔνδοθι γινομένοισι 176 θῆκε Θεός. Κεῖται περὶ τοῦ ἐμφυσήματος ἐν τῷ β' λόγῳ. 177 Ούτε νόμον τρομέοντες, ὃν ἔν ποτε λαϊνέῃσι Γράμματι ἀτρεκίην Χριστὸς ὑποσκιάων 170 Πλαξὶν ἄναξ ἐχάραξε, καὶ ὕστατον ἐν κρα- [δίησι. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ ἐν τῇ κατὰ τὸν Μωσέα διο ηγήσει. Εἰς ἐμαυτὸν μετὰ τὴν ἐπάνοδον. 31 Άλλος Ιώβ νέος εἰμὶ, τὸ δ' αἴτιον οὐκ ἔ0' [ὅμοιον. Ηδη μὲν περὶ τοῦ μεγάλου βραχέως ως είρηται, ἀλλὰ καὶ νῦν εἰπεῖν οὐκ ὀκνητέον. Ιὼς ἀνὴρ γέγονε δίκαιος, τὴν Αὐσίτιδα γῆν κατοικῶν, γένος μεν Αραψ, τῶν Ἡσαῦ υἱῶν υἱός. Τούτῳ ὁ Θεὸς ἐμαρτύρησεν εἰπὼν, ὅτι οὐκ ἔστι κατ' αὐτὸν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἄνθρωπος άκακος, ἀληθινὸς, ἄμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος. Τοῦτον εἰς πειρασμὸν ὁ διάβολος παρὰ Θεοῦ ἐξητήσατο· καὶ πρῶτα μὲν ἀπώλεσεν αὐτοῦ τὰ ὑπάρ χοντα, πρόβατα δὲ ἦν αὐτῷ ἑπτακισχίλια, κάμηλοι τρισχίλιαι, ζεύγη βοῶν πεντακόσια, ὄνοι θήλειαι να μάδες πεντακόσιαι, καὶ ὑπηρεσία πολλὴ σφόδρα, καὶ ἔργα μεγάλα ἦν αὐτῷ ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ αὐτὸς εὐγε νῆς τῶν ἀφ᾽ ἡλίου ἀνατολῶν· καὶ παῖδες αὐτῷ ὑπῆρ χον ἑπτὰ, καὶ θυγατέρες τρεῖς· οὓς ἅπαντας άρδην ὁ μισόκαλος ἐξηφάνισε μετὰ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ, κινῆσαι βουλόμενος αὐτὸν εἰς βλασφημίαν. ὡς δὲ καρτερῶς ἔφερεν εὐχαριστήσας, οὐχ ἱκανὰ τὰ ὑπάρ χοντα πρὸς τὸν πειρασμὸν ὁ διάβολος ὑπολαβών, απ τὸν ἐξητήσατο· λαβὼν δὲ τὴν κατ' αὐτοῦ σωματικὴν ἐξουσίαν, νόσῳ τοῦτον περιβάλλει δεινοτάτῃ· τὸ δὲ πάθος ἀπὸ ποδῶν αὐτῷ μέχρι κεφαλῆς ὑπῆρχε που νηρόν. Ἔξω μὲν οὖν τῆς πόλεως ἐπὶ κοπρίας καθ εξομένου, καὶ τὸν ἰχῶρα τοῦ σώματος ἀποξεομένου ὀστράκῳ, τὴν μὲν ἰδίαν γυναῖκα τῆς εἰς Θεὸν βλασ φημίας σύμβουλον αὐτῷ πρότερον διεγείρει, τῶν μὲν οἰχομένων εἰς μνήμην άγουσαν χρηστῶν, τῶν δὲ ἐν χερσὶ πονηρῶν λυπηρῶς ὑποτιθεμένην τὰς συμφοράς. ὡς δὲ τοῦ χρόνου τὸ μῆκος, καὶ τῆς ἀπροσδοκήτου σωτηρίας τὴν ἀπόγνωσιν, φίλων τε καὶ πρὸς γένους καὶ τῶν οἰκείων τὴν ἀλλοτρίωσιν, ονείδη καὶ γέλωτα καὶ μυκτηρισμὸν, καὶ ἅπαξ εἰπεῖν τὴν πᾶσαν ἀπ' captivitatem abducta, valde lamentatus est, sedens in conspectu urbis, cum maxime igne consumeretur. Jobi infortunium commemorat. Hic enim vir justus diaboli interventu in tentationem adductus, unius horæ momento et bona quæ possidebat et liberos amisit, et gravissimo ipse morbo afflictus est ita, ut saniem corporis testa corradens et in sterquilinio extra civitatem sedens gemitus ederet profundos. Qua omnia postquam forti animo pertulisset, insignem martyrii coronam adeptus est. CARMEN VI.' Ad me ipsum post reditum. am pauca quædam de Jobo sunt dicta; sed alia quædam addere non piget. Job vir erat justus e terra Ausitide oriundus, Arabs genere, Esau nepos. Deus ipse ei testimonium reddidit his verbis: Non est in terra homo, innocens, verax, sine crimine, justus, colens Deum, ab omni malo abelinens, sicut ille. Eur diabolus omnibus modis tentandum a Deo expostulavit. Igitur omnibus cum bonis spoliavit; possidebat zutem septem millia ovium, ter mille camelos, quingenta boum juga, asinas in pascuis quingentas, plurimos servos, cum latifundiis late patentibus; ipse vir nobilis inter omnes ab ortu solis excellens. Filii ei erant septem, tres filiæ; quos omnes dæmon malignus interemit, bonisque omnibus privavit ad blasphemiam ipsum provocare volens. Cum autem Job æquo et grato omnia hæc animo pateretur, diabolus tormentis addenda tormenta ratus, id obtinuit ut vir justus magis etiam excruciandus permitteretur. Dirum itaque ei immisit morbum, ita ut ulcera teterrima ejus corpus a pedibus ad caput usque occuparent. Cum igitur extra urbem super sterquilinio sedens saniem corporis testa scaberet, uxori ipsius auctor fuit, ut mariti miserrimi blasphemias provocaret, pristini temporis secundam fortunam cum adversa præsentis status malitiose comparando. Diu eum excruciando, non destitit eum commonere, quod omni spe salutis. amicis, imo servis destitutus derisui et opprobrio omnibus esset, uno verbo acerrima pharetræ suæ tela Jobi capiti objectavit. Quæ omnia martyrii ejus gloriam augendo majoribus quam antea bonis dignum reddidere. Re vera Deus remunerator justus omnia ei reduplicavit. Tentator_cladem passus fœdissimam et risu dignissimam turpiter aufugit. • Job 11, 8.

αὐτῷ τῶν πειρασμῶν ἀπεκένωσε βελοθήκην· ὡς δὲ τὴν ἀθλητὴν οἱ πλείονες εὐδοκιμώτερον κατέστησαν πειρασμοί, τῶν μὲν ἀγώνων αὐτὸς τὸ ἔπαθλον περιφανέστερον πρὸς τοῦ τῶν ἄθλων ἀρίστου διανομέως ὑποδέχεται, διπλοῖς τιμηθεὶς τοῖς ἀντιδώροις· καὶ γὰρ αὐτῷ διπλᾶ πάντα παρέσχεν ὁ Θεός· τῆς ἥττης δὲ χαλεπὸν καὶ γέλωτος ἄξιον τὸ πτῶμα μετ' ἤχου ὁ πειραστὴς ἀπενεγκάμενος, οίχεται κατησχυμμένος. 91 Τρεις βίβλοισι τεῇσι μεγακλέες εἰσὶ τελῶναι, 92 Ματθαῖός τε μέγας, νηῷ τ' ἐνὶ δάκρυα λείψας, 95 Ζακχαῖός τ'. Ματθαῖος τελώνης γέγονε. Τοῦτον ἰδὼν Ἰησοῦς καθεζόμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, εἶπεν αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι· ὁ δὲ ἀναστὰς καὶ πάντα καταλιπών, ήκολούθησεν αὐτῷ, καὶ γέγονεν αὐτοῦ μαθητής· οὗτος δὲ καὶ τὸ Εὐαγγέλιον συνεγράψατο. Τελώνης δέ ἐστιν ὁ τέλη τινὰ κομιζόμενος παρὰ τὸ εἰκός. Ολον δὲ τὸ πράγμα πλεονεκτικόν ἐστι καὶ ἐφάμαρτον. *Αλλος ἐστὶ τελώνης ὁ δακρύσας ἐν τῷ ναῷ, ὅστις παρὰ τὸν μεγάλαυχον Φαρισαῖον κατῆλθε δεδικαιωμένος. Κεῖται δ' ἡ κατ' αὐτὸν ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. Ζακχαῖος δὲ καὶ αὐτὸς τελώνης ὑπάρχων, Ἰησοῦν Ζακχαῖος δὲ καὶ αὐτὸς τελώνης ὑπάρχων, Ἰησοῦν ἰδεῖν ἐπεθύμησε· καὶ τοῦτον παριόντα θεάσασθαι μή δυνάμενος, διά τε τὸν παρεπόμενον ὄχλον καὶ τὸ βραχὺ τῆς ἡλικίας (μικροφυής γὰρ τὴν ἡλικίαν ὁ μεγαλό ψυχος Ζακχαίος ), ἐπὶ συκομοραίας ἀνῆλθε θεάσασθαι τὸν ποθούμενον· ὃν Ἰησοῦς καλέσας, παρ' αὐτῷ τε ξενισθείς, μαθητεύει· καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα τοῖς ἐνδεέσι καὶ πλεονεκτηθεῖσι τετραπλῶς ἀποδοὺς ὁ ζακχαίος, Χριστοῦ μαθητής χρημάτισεν. 94 Τρεῖς δ' ἄρα λυσιμελεῖς, ὅ τε λέκτριος, ός τ' ἐπὶ πηγῇ, 95 "Ην τε πνεῦμα πέδησεν. Πρῶτος ἐστι παράλυτος ὁ ἐν Καπερναούμ θερα πευθείς· ἐκεῖσε γὰρ διὰ τὸν ὄχλον μή δυνάμενοι αὐτὸν προσαγαγεῖν τῷ Ἰησοῦ, τὴν στέγην ανακαλύ ψαντες τοῦ οἴκου, καθῆκαν αὐτὸν ἐπὶ κλίνης· Χριστὸς δὲ τὴν πίστιν αὐτῶν θεασάμενος, ἄμφω, τῆς τε νόσου καὶ τῶν ἁμαρτιῶν, τὸν κάμνοντα λύσιν εὐρά μενον, τῷ λόγῳ τοῦ στόματος ἀπέλυσεν ὑγιῆ. Ὁ δὲ ἐπὶ τῇ πηγῇ παράλυτός ἐστιν ὁ τριάκοντα καὶ ὀκτὼ χρόνοις τῇ τῆς προβατικής εγκαρτερῶν κολυμβήθρας ταύτης γὰρ ἄγγελος κατιών καὶ σαλεύων τὸ ὕδωρ, τῷ πρώτως κατιόντι τῆς οἰασοῦν κατείχετο νόσου τὴν λύσιν παρείχετο· δι᾿ ἣν αἰτίαν πολλῶν διαφέροις καμνόντων πάθεσι παρόντων, ὁ παραλελυμέ νος οὗτος, ἅτε πτωχὸς καὶ μηδένα τὸν βάλλοντα κεκτημένος ἐν τῷ ὕδατι, πρὸς τῇ νόσῳ καὶ τῷ χρόνῳ τρυχόμενος τῆς ἀτυχίας, διεκαρτέρει μάλα νεανικῶς. Τοῦτον ἰδὼν Ἰησοῦς ὁ φιλάνθρωπος, ᾤκτειρε σπλαγ χνισθεὶς ἐπ' αὐτῷ, καὶ πυθόμενος εἰ θέλει γενέσθαι ὑγιὴς, ὅτι Ναὶ ἀκούσας, ὀκτὼ καὶ τριάκοντα χρόνους τούτου χάριν προσκαρτερεῖ τῇ κολυμβήθρα, σύντο μον τὴν ὑγείαν αὐτῷ τῷ λόγῳ τοῦ στόματος χαρισάμενος, τὴν ἰδίαν ἄραντα κλίνην τῶν αὐτόθι βαδίζειν παραχρῆμα προσέταξεν. "Ηντινα δὲ ἔδησεν ὁ Σατανάς, ἐκείνη ἐστὶν ἣν ἐν τῇ συναγωγῇ ἔλυσεν ἐν σαύβάτῳ, δι᾿ ἣν καὶ λοιδορούμενος, πρὸς τοὺς Ἰουδαίους φησὶν ὁ Ἰησοῦς, Τίς ἐξ ὑμῶν ἔχει πρόβατον, ἢ κτῆνος, καὶ οὐκ ἀφίησιν αὐτὸ πιεῖν ὕδωρ ἐν σαββάτῳ; Ταύτην δὲ χρόνοις ιη' θυγατέρα οὖσαν Ἰσραὴλ ἦν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς οὐκ ἔδει λυθῆναι; Καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ, ἐφιμώθησαν. 96 Τρεῖς δέ σοι ἐκ νεκύων φάος ἔδρακον· ὡς γὰρ άνωγας 97 "Αρχοντος θυγάτηρ, χήρης πάϊς· ἐκ δὲ τάφοιο 98 Λάζαρος ημιδάϊκτος. Θυγάτηρ ἐστὶ τοῦ ἑκατοντάρχου ἣν ἀνέστησεν ὁ Ἰησοῦς· οὗτος γὰρ βασιλικός ὢν ἀνὴρ εὐλαβὴς, πρώτα τὸν Ἰησοῦν περὶ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ· καταMatthæus publicanus; quem videns Jesus in telonio sedentem dixit ei: Sequere me. Et surgens, relictis omnibus secutus est eum,et discipulus ejus evasit. Evangelium scripsit. Publicanus dicebatur qui vectigal præter debitum exigebat: quod negotium avaritia et iniquitate haud carebat. Alius est publicanus qui lacrymas in templo fudit et præ Pharisæo glorioso abiit justificatus. Leg. in primo carmine. Zacchæus, qui et ipse publicanus erat, Jesum videndi cupidus, cum ipsum prætereuntem videre non posset propter turbam et corporis sui parvitatem (Zacchæus enim magnanimus exiguæ erat staturæ), in sycomoruin ascendit ut desiderium suum expleret. Jesus advocavit eum et hospes hospitem de rebus sacris edocuit. Hic omnibus quæ habebat, in stipem erogatis, postquam iis quos defraudaverat quadru plum reddidisset, Jesum elegit magistrum. In Capharnaum primum paralytici sanati exemplum occurrit. Hic cum ob turbam appropinquare Jesu non posset, domo retecta, in lecto cubans ad pedes Jesu depositus est. Qui ubi fidem eorum pernovisset, uno oris verbo hominem ægrum et morbi et peccati vinculis solutum suis restituit. Paralyticus ad fontem idem est qui per triginta octo annos prope piscinam probaticam moratus erat, cujus aquæ ab angelo motæ sanitatem ei dabant, qui primus intresset, quocunque genere morbi laboraret. Multi variis morbis ægri tum aderant; noster autem quia pauper erat, ab omnibus derelictus, in longum traxit et morbum et patientiam. Jesus misericordia ductus ex eo quæsivit num bene valere mallet. • Eliam,: responsum fuit; nam ob id ipsum per triginta octo annos bic sedeo..., Salvator salvum eum fecit mandavitque ut grabatum tolleret, ad suos rediret. Mulier quæ diaboli laqueis irretita erat, et quam Jesus in synagoga vinculis suis liberavit, eadem est propter quam Judæos increpavit: Quis ex vobis bovem habens aut orem, Sabbato non solvit et ducit aduquare? Hanc autem filiam Abrahæ quam alligavit Satanas, ecce decem et octo annis, non oportuit solvi a-vinculo isto die Sabbati? Et cum hæc dixisset, omnes obmutuerunt. Filiam centurionis suscitavit Jesus. Pater, homo generosus, Jesum ob illam adierat. Jesus postquam centurionis tectum intrasset, filiam invenit mortuam; represso itaque luctu eorum qui aderant, puellæ ■ſanu arrepta, ipsam resuscitavit et parentibus vivam restituit. Vidua habuit filium in civitate Naim. • Matth 1x, 9. * Luc. xiir, 16.

βὰς δὲ Χριστὸς ἐν οἰκίᾳ, καὶ τὴν παῖδα τεθνηκυῖαν εὑρὼν, καὶ κοπετὸν ἐπ' αὐτῇ καταστείλας ἅπαντα, αὐτὸς λαβόμενος τῆς παιδός, ἀνέστησε, καὶ τοῖς γου νεῦσι ζῶσαν παρέστησε. Παῖς δὲ τῆς χήρας ἐστὶν, ὁ ἐν τῇ πόλει Ναΐν· τοῦτον γὰρ προκομιζόμενον καὶ τὴν μητέρα κατολοφυρομένην ἐπ' αὐτῷ συναντήσας Ἰησοῦς, ἀψάμενος αὐτοῦ τῆς κλίνης, ἤγειρε καὶ τῇ μητρὶ παρέδωκεν ἐκ νεκρῶν ζῶντα. Λάζαρος δέ ἐστιν ὁ ἐν Βηθανίᾳ νεκρός τετραήμερος, ὃν Ἰησοῦς ἀνέστησε φωνήσας ἐκ τοῦ μνήματος, οὗ καὶ μνήμην ἐν τῷ πρώτῳ πεποιήμεθα λόγῳ. Εἰς ἐπισκόπους Έλλησι θαυμαζομένων ηρώων οἱ πρόκριτοι. Πριάμου δὲ καὶ αὐτοῦ τοῖς Ἕλλησιν ἀντιπαραταττομένου, καὶ τῶν αὐτοῦ παίδων, μάλιστα "Εκτορος, κατὰ τὴν μά χὴν ἀριστευόντων, πολλοὶ μὲν τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ ταῖς χερσὶν ἀνῃρέθησαν Εκτορος, αὐτὸς δὲ ταῖς Αχιλλέως χερσὶ διεφώνησεν· ἀμφοτέρων γὰρ ἀγωνισαμένων, πεσὼν Εκτωρ είλκετο ὑπ' Αχιλλέως. Πρίαμος οὖν πρὸς αὐτὸν ἀφικόμενος, ᾐτήσατο τιμήσας χρήμασι τὸν ᾿Αχιλλέα, τὸν τεθνηκότα λαβεῖν καὶ ταφῆς ἀξιω σαι· τοῦ δὲ βαρέως φέροντος καὶ ἀπαναινομένου, Πρίαμος τῶν αὐτοῦ προκυλινδούμενος ποδῶν δακρυ χέων, τὰς μὲν φονίους χεῖρας ἀσπαζόμενος, καὶ τῆς γενειάδος δραττόμενος, ελίσσετο τῆς ἀξιώσεως ἐπινεῦσαι τὸν ᾿Αχιλλέα. Καὶ τῷ μὲν Πριάμῳ χάρις ἦν 13 Καὶ θηρὸς ζοφεροῖσιν ἐνὶ σπλάγχνοισιν ἐερχθεὶς μεγάλη τὸν υἱὸν καίτοι νεκρὸν ἀπολήψεσθαι, ᾿Αχιλλεί 54 Κήτεος είναλίου ὣς ποτ᾽ Ἰωνᾶς ἔδυ. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. 65 Οὐδὲ χέρας φονίους προσπτύξομαι, οὐδὲ γε- [νείου 60 Δράξομαι, ὥστ᾽ ὀλίγης ἀντιτυχεῖν χάριτος. Μέμνηται τῆς κατὰ τὸν Πρίαμον συμφορᾶς· οὗτος γὰρ τῆς Τρωάδος ὢν βασιλεὺς, τίκτει παῖδας πεντήκοντα, ἐν οἷς Εκτορα καὶ ᾿Αλέξανδρον, τὸν καὶ Πάριδα. Αλέξανδρος δὲ ταχείας ναῦς κατασκευάσας ᾤχετο κατὰ τὴν Ἑλλάδα, καὶ ξενισθεὶς παρὰ Μενελάῳ τῷ Ατρέως παιδί (βασιλεὺς δὲ τῆς Ἑλλάδος οὗτος καὶ ᾿Αγαμέμνων ὁ ἀδελφὸς), τὴν τούτου γυναῖκα Ελέ τὴν ἁρπάσας, εἰς Ἴλιον τὴν ἰδίαν ἀπάγει πόλιν, τῆς Τρωάδος προκαθεζομένην. Μενέλαος δὲ καὶ ὁ τούτου ἀδελφὸς 'Αγαμέμνων, τούτου χάριν καταστρατοπεδεύσαντες τῆς Τρωάδος, σὺν δυνάμει παρῆσαν πολλῇ παρῆν δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ Ἀχιλλεὺς ὁ τοῦ Πηλέως, Αἴας Τελαμώνιος, Αιακίδαι λεγόμενοι, καὶ τῶν παρ' δὲ τῷ ἀνδροφόνῳ τοῦτο κατανεῦσαι. Φονίους δὲ χεῖράς φησιν, ἐπείπερ αὗται τὸν ἐκείνου διώλεσαν παῖδα, ας Αναγκάζετο Πρίαμος ὡς χρηστοδότους προσπτύσσει σθαι. Μικρὰν τοίνυν χάριν ὁ Γρηγόριος φησιν ένεκεν λόξης ἀνθρωπίνης κολακεύειν καὶ σχηματίζεσθαι, πρὸς τὸ ταύτης ἐπιτυχεῖν· διὸ καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· • Οὐ γὰρ ἐμῆς ἐστι πολιᾶς παίζειν, καὶ λάτρην είναι ἀπρεπῶς ἀντὶ θρόνων. Λέγεται δὲ καὶ ἡ θέτις, κατ' Ολυμπον γενομένη, τοῦ Διὸς τῶν γονάτων καὶ τῆς γενειάδος δράξασθαι λιταζομένη περὶ ᾿Αχιλλέως. 67 Οὔθ᾽ ἱερὴν ἐπὶ δαῖτα γενέθλιον, ἠὲ θανόντος, 48 'Η τινα νυμφαδίην σὺν πλεόνεσσι θέων. Δοκεῖ μοι τῶν παρ' Έλλησι τιμωμένων γενεθλίων μεμνῆσθαι· καὶ γὰρ Ηρώδην ἄγειν γενέσια λέγεται· καὶ θανόντος ὡς ἐπὶ Πατρόκλου θρηνοῦσι, καὶ νυμφικὴν δαῖτα μάλιστα πᾶσι περισπούδαστον· ἐν τούτοις γὰρ πάσιν άτοπα γεγένηνται πλεῖστα. Εἰ δέ τις ταῦτα Cumque is mortuus esset et jam ad sepulturam efferretur, cum magno matris luctu, Jesus obviam factus ad lectulum accessit, resuscitavit, cum matri ex mortuo vivum reddidit. Lazarum quatriduanum in sepulcro Bethaniæ voce divina e mortuis revocavit Jesus. De quo supra. Vide carmen primum. Carmen VII. Ad episcopos. Priami infortunium in medium profert, regis Trojanorum, qui quinquaginta filios genuerat, e quibus Hectorem et Alexandrum qui et Paris. Ilic navibus petivit Græciam, et hospitio exceptus a Menelao Atrida, fratre Agamemnonis, uxorem ejus Helenam raptam in Ilii urbem traduxit. Menelaus et Agamemnon frater ob eam causam Trojam adorti sunt cum magno exercitu, et cum iis Achilles Pelides et Ajax, Telamonius, acidæ, uno verbo præstantissimi ex iis quos Græci heroes appellant. Priamus ipse cum filiis in acie dimicavit, lectore ante cæteros qui magnum Græcorum numerum morti dedit, donec ipse ab Achille interficeretur. Profligato enim inter ambos duello Achilles adversarium currui alligatum fœde circa urbis moenia traxit. Priamus postea Achillem supplex oravit ut pretio accepto filium exañimem sepulturæ tradere liceret. Achilles animo obstinato renuit; tum rex ad ejus pedes provolutus lacrymans, manus homicidas osculatus, mentum prehendit manu, ad captandam Pelida benevolentiam. Priamus satis habuit si filii corpus mortuum recuperaret; postremo Achilles annuit. Sanguineas manus dicit, quippe quæ Hectorem interfecerunt et quas Priamus quasi propitias osculari cogebatur. Igitur parvum favorem dicit Gregorius, eum consequi, qui ambitione ductus adulatur et personam induit fictitiam. Idem alibi ita scribit: «Parum decet mne, canus qui sum, res ludicras facere, et regibus turpiter adulari. Legimus Thetim quoque Jovis genua et mentum tetigisse pro Achille supplicem. Videtur mihi dies natalitios innuere magno cultu a Græcis celebratos. Sic et Herodes diem natalem celebrasse dicitur, ejusque obitum non minus luxerunt quam Patrocli, epulis nuptialibus, non feralibus. Multa in iis contra fas et morem fiunt. In Scriptura vero luctum potius quam epulas invenies. Gregorius cum gruum atque anserum coetu, ubi omnia confusa, omnia clamoribus plepa, eos comparat, qui illis temporibus gubernacula tenebant; quorum si insaniam spectes, recte cum gruibus et anseribus composueris. Exemplum et imaginem tum ex se ipso, tum ex Homéro sumpsit. Ed. nov. p. 849.

καὶ παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ ἐπιτηρήσοι, μᾶλλον εὑρήσει πένθος καλούμενα, καὶ οὐκ εὐωχίαν. Οὐδέ τί που συνόδοισιν ομόθρονος ἔσσομ' Εγωγε 92 Χηνῶν ἢ γεράνων ἄκριτα μαρναμένων. Τὰ τῶν γεράνων καὶ χηνῶν συνέδρια, ἀκριτόφωνά τε ὄντα καὶ μάτην μαινόμενα, τοῖς κατ' ἐκεῖνο και τοῦ προεδρεύουσιν ἀπεικάζει Γρηγόριος· διὸ καὶ τῆς τούτων ἀποπηδήσας αλογιστίας, τὸ μετ' ἐκείνων συνεδριάζειν, ἴσον ὑπενόει τῆς μετὰ χηνῶν καὶ γεράνων συνδυάσεως· τοῦτο δὲ τῶν ἑαυτοῦ καὶ Ομήρου μνημονεύσας ἐπῶν παρεισάγει παράδειγμα. 401 Ταῦτα μὲν, οἶσι φίλον, καὶ κερκώπων κρά- [τος εἴη. Ταύτην εἴτε μεταφορικῶς οὖσαν τὴν ἱστορίαν, εἴτε φυσικῶς παρενηνεγμένην, ἀκριβῶς οὐκ ἴσμεν· πλὴν σχόλιόν τι παρ' αὐτῷ κείμενον τῷ Θεολόγῳ ἀνα έγνωμεν οὕτω περιέχον· «Οἱ γὰρ κερκώπων παῖδες δόλιοι, καὶ αὐτὸ δὲ τὸ ζῶον (ἀλώπηξ δὲ), ὡς ἀπὸ τῆς κέρκου· ο μεγάλην γὰρ ταύτην ἔχον, κέρκωψ καλεῖται· φύσει δὲ δέλιόν ἐστι καὶ πανούργον· διὸ καὶ πολλοῖς τοῖς μυθεύμασι γελωτοποιοῖς θρυλλοῦσι τοῦτο πολλοί· καὶ γὰρ λέοντα τὸν βασιλικώτατον ἀπατήσειν καὶ πετεινὰ καὶ κτήνη καὶ θῆράς φασι· καὶ ὅτι φυσικὸν ἔχει τὸ πανούργον, λέγουσι σχηματίζεσθαι θάνατον, καὶ ἐξογκοῦσθαι πρὸς ἀπάτην τῶν πετεινῶν, ἡνίκα δὲ καθήκονται ὡς ἐπὶ πτώματι, διασπᾶν αὐτὰ καὶ κατεσθίειν· ἀλλὰ καὶ τοὺς κύνας πρὸς μίξιν ἀπατᾷν ἡνίκα ταχυδρόμοις ἄλμασιν αὐτοῦ κατατύ χοιεν. Τοὺς δολίους οὖν καὶ ἀπατεῶνας ἔχει τὸ κράτ τος κατὰ τῶν εὐλαβῶν, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος. Ἔστι δὲ καί τις ἑτέρα διήγησις περὶ Πασσάλου και Ακλήμονος τῶν Κερκόπων· καὶ οὗτοι γὰρ δόλιοι και λίαν ἀδικώτατοι. Κεῖται δὲ ἡ κατ' αὐτοὺς ἱστορία ἐν τῷ ριδ' λόγῳ περὶ Μελαμπύγου. Περὶ εὐτελείας τοῦ ἐκτὸς ἀνθρώπου 17 Οὗτος την θαλερός τε καὶ ἄλκιμος, εὖχος - ταίρων, 18 Υψιβιβάς, μελέεσσιν ἐριζώοισι πεπηγώς 19 Οὗτος κάλλιμος δεν εωσφόρος, ὄμματα πάντων 20 Ελκων, εἴαρος ἄνθος ἐν ἀνδράσιν, οὗτος ἀγῶσιν 21 Κύδιμος, έντεσιν οὗτος Αρήτος, οὗτος ἄριστον 22 Θηροφόνων σταδίοισι καὶ οὔρεσι κάρτος ἐ- [γείρων. Πολλαῖς ἐπῶν χιλιάσιν Ὅμηρος καὶ τῶν Ἑλλήνων οἱ ποιηταὶ τὰς βίβλους τοιούτοις ἐμέλαινον ἐγκωμίοις, ἄρτι μὲν Ἀχιλλέα χολούμενον παρεισάγοντες, καὶ τῆς ἐκείνου μήνιδος παραίτιον τὰς τῶν ἐφήβων ἀωρίας καὶ πτώσεις πιστούμενοι, πολλοῖς τε λόγων κύκλοις, τῶν ἑταίρων αὐτὸν εἶναι καύχημα καὶ τῆς πατρίδος ὑπέρμαχον παριστῶντες, ἄρτι δὲ μέλεσι πεπηγότα μεγάλων ζώων τὸν Τελαμώνος Αίαντα καὶ τεῖχος τοῖς προσφιλέσι καθεστηκότα θαυμάζοντες. Ωσαύτως ἐν τοῖς ἀγῶσιν ἔνδοξον τὸν Τυδέως Διομήδην. Αρήτον Εκτορά φασι τὸν Πριαμίδην· τοῦτον γὰρ κατὰ τὴν μάχην σὺν τῷ ᾿Αρεῖ δεδοξασμένον τοῖς τεύχεσι λέγουσιν ὡς Ομηρος • καὶ αὖθις Ηρχε δ' ἄρα σφιν "Αρης καὶ πότνι Ενυώ· Τῷ δ' αἰεὶ πάρα εἷς γε θεῶν, ὃς λοιγὸν ἀμύνει, Καὶ νῦν οἱ πάρα κεῖνος Αρης, βροτῷ ἀνδρὶ [ἐοικώς. Nequimus statuere, utrum hæc historia sensu figurato intelligenda, an vera sit; nihil enim nisi scholium novimus sequens quod ipse Theologus præbet: namn cercopum filii dolosi sunt et auimal ipsum (ἀλώπηξ) propter cauuiz (κέρκος) longitudinem cercops vocatur. Vulpes porro natura est callida et dolosa ob idque multis fabulis et facetis narrationibus locum dedit. Leonem ipsum, regem animalium, avesque, pecora et feras artibus suis decipere creditur. Quod autem sit natura solers, inde probant, quod mortuam simulet et ad aves decipiendas velut in globum convolvatur, ut incaute accedentes eo tutius deprehendat et devoret. Canibus eam etiam molestam dicunt tentaminibus adulterinis. In universum, dicit Gregorius, callidi et'impostores in simplices et probos homines dominantur. Alia narratio ad Passalum et Aclemonem spectat qui in cercopum numero; hi namque et ipsi dolosi atque artificiosi perhibentur. Habes hanc historiam in 110° sermone. CARMEN VIII. De vilitate hominis externi. Homerus et cæteri Græcorum poetæ innumeris carminibus hujuscemodi viros celebrantes sine numero libros compleverunt, nunc Achillis iram canentes, casibus adversis incensam, heroemque ipsum ut patriæ gloriam et propugnaculum exaltantes. Ex alia parte Ajacem Telamonium, qui belluarum viscera gladio transfodit, el amicorum præsidium exstitit, certatim laudibus efferunt; item Diomeden Tydiden certami⚫ nibus illustrem; virum denique Mavortium Hectorem, Priami filium, nominant. Ilunc enim cum Marte congredientem prævaluisse memorant, teste Homero: Præerat autem ipsi Mars et veneranda Bellona; Huic enim semper adest unus deorum qui mortem avertit; Et nunc ei adest Mars viro mortali similis. Iliad. sit, 5. Ed. nov. p. 879. lliad. v. Iliad. v, 615, 604.

Πλείστοις δὲ τὸν ᾿Αμφιτρύωνος Ηρακλέα τιμῶσιν Έλληνες ἄλλοις, πολὺν ἀγῶνα περὶ τὰ τοιαῦτα τι θέμενοι καὶ σπουδήν. Διὸ τὴν τῶν ἀνθρώπων εὐτέ λειαν ὁ θεῖος Γρηγόριος ἀποδείξαι βουλόμενος, ἐκ τῶν κατὰ τὸν βίον λαμπρῶν τὸν λόγον πιστοποιεῖται. Καὶ γὰρ καὶ εἴ τινες, φησί, ποτὲ τοιοῦτοι γεγόνασι κατὰ τὸν βίον, ἀλλὰ γοῦν ἐπαύθησαν καὶ τοῖς ἀνοήτοις παρισώθησαν κτήνεσιν· ἐκοιμήθησαν γὰρ καὶ οὐκ ἀναστήσονται· ὥστε τὴν ἀρετὴν, ἀνίδιμον κλέος, κτῆμα διαιωνίζον εἴ τις ἤρατο τῶν ἐκ γῆς διαπλασθέντων, ἐπίδοξος καὶ ζηλωτὸς τοῖς οὐρανίοις. Εἰ δέ τις καὶ παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ τοιαῦτα λέγει γεγράφθαι, σκοπείτω, ὅτι εἰς δόξαν Θεοῦ ταῦτα γεγράφασιν οἱ ἅγιοι· ἡ γὰρ Ναζωραίους εὑρήσει τους τοιούτους κεκλημένους, ὡς τὸν ἀριστέα Σαμψών θεόθεν κινουμένους, ὡς Δαβὶδ γυμναῖς ταῖς χερσὶ συμπλεκόμενος ὑπὲρ τοῦ εἰς Θεὸν ὀνειδισμοῦ· καὶ ὅσα τοιαῦτα πρὸς δόξαν εὕροις τοῦ Θεοῦ γεγραμμένα. ΛΟΓΟΣ Θ. Εἰς ἐμαυτὸν καὶ τὰς κακοπαθείας 14 "Η βά μ' ὁ λυσσώδης και βάσκανος ολα τιν ['Ιωσ 15 Ἐς δήριν καλέει· σὺ δ' ἀλείψατι σόν με παρ λαιστὴν 16 Τρίψας εὔτε πάροιθε μέγαν γυμνοῖς πρὸς [ἀγῶνα, 17 Ως κεν αεθλεύσαντι γέρας καὶ κῦδος οπάσσῃς. Τῆς κατὰ τὸν Ἰὼβ πολλαχοῦ μεμνήμεθα ἱστορίας, ὅτι τοῦτον ἐξαιτήσας εἰς πειρασμὸν ὁ διάβολος, προσβαλὼν αὐτῷ πολυτρόπως, αὐτὸν μὲν οὐ κατα ήγαγεν, ἑαυτὸν δὲ μετ' ἤχου ἔπτωσε, καὶ τῆς νίκης ἐκείνῳ περιφανέστερον γέγονε τὸ ἀγώνισμα, διπλοῖς αὐτὸν τοῦ Θεοῦ τιμήσαντος, τοῖς οἷσπερ αὐτὸν καταγωνίσασθαι προσεδόκησεν ὁ ᾿Αντίπαλος. Εἰς ἐμαυτόν 28 Εν δὲ τόδ' αιάζω καὶ δείδια, βῆμα θεοῖο, 29 Καὶ. ποταμούς πυρόεντας, ἀφεγγέα τ' αἰνὰ [βέρεθρα. Πάντων ἀνάστασιν ἔσεσθαι δικαίων τε καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν ἐνθάδε βεβιωμένων ἀνταπόδοσιν, ή θεόπνευ στος πιστούται Γραφή. Ποταμός δὲ πυρὸς ἕλκειν λέγεται κατὰ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ, ὡς φησι Δανιήλ. Και ποταμὸς πυρὸς εἶλκεν ἔμπροσθεν αὐτοῦ. 'Αφεγγή δέ φησι τὰ τοῦ ᾅδου κατώτατα· ᾅδης δὲ λέγεται τόπος ἀειδής κατ' ἐπωνυμίαν κεκλημένος, ἂν καὶ θεὸν Ἕλληνες ὑπετόπασαν. Ομηρος γὰρ τοῖς Ελλησι κατὰ τὸ Ιλιον μαχομένοις, Ποσειδώνα μυθεύε ται διαλεγόμενον παρεισάγων, καὶ βαρέως φέρειν τῆς ὑπὲρ τῶν Τρώων τοῦ Διὸς εὐεργεσίας ἕνεκα, λέγοντα τύραννον εἶναι τὸν Δία, ἔτι κατασχεῖν θαλάσ σης καὶ τῶν καταχθονίων ἀμιλλώμενον, ὅτι «Κρό νος, φησί, Διὶ καὶ Ποσειδῶνι καὶ "Αδῃ τοῖς τρισὶν υἱοῖς τῆς ὑπ' οὐρανὸν βασιλεύειν προσέταξε τὸ μὲν Διὶ γῆς καὶ τῶν ἐν αὐτῇ βασιλεύειν καὶ μέρος το κράτος απένειμεν, ἐμοί τε λέγων τῶν ἐν ὕδασι πάν των, Αδῃ δὲ τῶν ὑπὸ χθόνα καὶ νεκρῶν ἐμβασι λεύειν.» 'Αλλ' ἐκεῖνοι μὲν ταῦτα ληρείτωσαν· Γρη γόριος δὲ ὁ θεῖος ἀφεγγῆ βάραθρα φησι τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον, δ τοῖς ἀπίστοις σὺν τῷ διαβόλῳ κατὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν εξητοίμασται. ΛΟΓΟΣ ΙΑ'. Εἰς τὴν Ἐκκλησίαν Αναστασίαν 61 Αλλ' οὐ τόσσος ἔμοιγε πόθος καὶ ἄλγος ἐκείνων, (2 62 Οσσος Αναστασίης Βηθλεὲμ υστατίης. Χριστοφόρος ή Βηθλεέμ· ἐν ταύτῃ γὰρ ὁ Σωτὴρ ἐτέχθη. Πόλις δὲ ἡ Βηθλεὲμ τοῦ Δαβίδ. Δαβὶδ δὲ Χριστοῦ πατὴρ λέγεται κατὰ σάρκα. Βηθλεὲμ δὲ νέαν, In honorando Hercule, Amphitryonis filio, Græci magnopere desudant. Gregorius, quam vilia sint humana monstrare volens, non inepte ea memorat quæ hominum judicio splendida habentur. Bona, dicit, aliqui fundamenta jecerunt, sed facti degeneres jumentis insipientibus se assimilarunt: sopor eos occupavit, et non resurgent. Unde virtutem bellicam, magnam gloriam, opes immensas, si quis eorum qui e terra sunt formati, adeptus esset, illustris erat et cœlestibus invidendus. Quod si quis dicet similia in Scriptura sacra referri, recordetur, ad Dei gloriam hæc a sanctis referri. Nazaræos enim illos appellatos invenies, ut Samson, vir fortis, aut numine divino ductos; ut David, qui Deum vindicaturus quasi inermis contra Goliathum prodiit, et sic quæcunque ad divinam gloriam conscripta reperies. Carmen IX. Ad meipsum et adversitates meas. Plus una vice Jobi historiam retulimus. Hunc diabolus cum tentandum suscepisset et omnibus modis affixisset, perdere eum non valuit, ipse autem infamiæ sibi notam inussit. Jobo certamen quod subiit, majori fuit honori quam victoria, quam reportavit. Deus per duplum restituit ei quæ seductor eripuerat. Carmen X. Ad meipsum. Omnium futuram esse resurrectionem, justorum et injustorum, et actionum remunerationem Scriptura divinitus inspirata confirmat. Flumen ignis coram Deo fluere dicitur secundum verba Danielis: Et flumen ignis fuebat coram eo. Nigra appellat inia Tartari. "Αδης autem (inferi) appellatur locus invisibilis (αειδής); Græci deum eumdem esse suspicati sunt. Cum Græci Trojam obsiderent, gre ferens Neptunus Trojanos a Jove adjuvari, Jovem increpans velut tyrannum, maris et inferorum imperia affectantem ab Homero producitur his querens verbis: Saturnus Jovi et Neptuno et Plutoni imperium ea lege transtulit nt Jupiter terræ et omnibus quæ in ea sunt, imperaret, addito insuper aere; mibi omnia 'quæ in mari deputavit; Plutoni in inferos et mortuos imperium impertivit. Nuga! Gregorius divinus Tartara nigra appellat tenebras exteriores, quæ incredulis cum diabolo, Deo testante, paratæ sunt. Carmen XI. Ad Ecclesiam Anastasiam. Χριστοφόρος Bethlehem, quando quidem Salvator ibi natus est. Bethlehem autem civitas David. David autem dicitur pater Christi secundum carnem. Bethlehem novam Gregorius vocat Anastasiam. In hac * Jud. XIII, 5. • Dan. vis, 10. Ed. nov. p. 911. Ed. nov. p. 913. Iliad. xv, 188. Ed. nov. p. 845.

τὴν ᾿Αναστασίαν Γρηγόριος καλεῖ· ἐν ταύτῃ γὰρ τὸν Λόγον ταῖς τεθνηκυίαις ἐγέννησε ψυχαίς. Ταύτην μικρὰν οὖσαν τὴν Ἐκκλησίαν, ἐν ᾗ βραχεῖς συναθροιζομένους καὶ λίαν σπανίους τῶν ὀρθοδόξων εὑρηκώς (ἦν γὰρ ἡ τῶν Ἀρειανῶν δυσσεβὴς τὸ τηνικαῦτα πάντων αίρεσις κατακρατούσα), διδάξας ηύξησε, καὶ πάντα τὰ πλήθη τὰ τὴν βασιλίδα εἰκοῦντα πόλιν... Desideratur in codice folium unum, id est pagina duæ. ΛΟΓΟΣ 11' [νεφέλης χωρῆσαι προσέταξε καὶ φωνῆς ἀκοῦσαι Θεοῦ, καὶ ὡς ἀνθρώπῳ θεάσασθαι δυνατὸν ἦν· τοὺς δὲ λοιποὺς ἅπαντας ὑπὸ τὸ ὄρος προσμένειν, ἀγνοὺς μὲν ἀπὸ κοίτης γυναικῶν, ἐν ἱματίοις καθαροῖς, ἐξε βαντισμένους τὸ σῶμα ὕδατι καθαρῷ, καὶ τῆς θείας φωνῆς μόνον ἀκούειν· κἂν θηρίον δὲ θίγῃ τοῦ ὄρους καταλιθοβοληθήσεται. Ταύτην δὲ Γρηγόριος τὴν ἱστορίαν παρεισάγει, τὴν τινῶν ἀποτρέπων αυθάδειαν, ὡς ἀναξίως τοῖς ἱεροῖς προσέρχονται, οὐδὲν τῶν ἱερω σύνης ἐπιτηδείων κεκτημένοι, μόνης δὲ χάριν κατ αλαζονευόμενοι κενοδοξίας. 124 Δείδια δ' αὖ παίδων 'Ααρών μόρον, οἱ ρα [θυηλὰς 123 θέντες ἐπὶ ξείνοιο πυρὸς, ξείνως καὶ ὅλοντο. Τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου προστάξας ὁ Θεὸς Μω σε κατασκευάσαι, καὶ τὸν ᾿Ααρών ἱερατεύειν αὐτῷ ἐκλεξάμενος, ὅπως χρή θύειν προσέταξε. Τῶν δὲ θυσιῶν τελεσιουργουμένων, ἦν ὅτε πῦρ εξήρχετο καὶ ταύτας αὐτομάτως κατήσθιε. Ποτὲ γοῦν πυρὸς ἀναδοθέντος ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου, λαβόντες Ναδὰς καὶ ᾿Αβιούδ οἱ τοῦ ᾿Ααρών παῖδες καὶ ἱερεῖς τὰ πυρεῖα, προσήγαγον πῦρ ἀλλότριον ἐνώπιον Κυρίου· ὠργίσθη δὲ Κύριος τοῖς παιδαρίοις, ὅτι πῦρ ἀλλότριον προςεκόμισαν, καὶ ἐπαφῆκεν αὐτοῖς ἐν τῇ σκηνῇ πῦρ παρὰ Κυρίου, καὶ ἀνήλωσεν αὐτοὺς παραχρῆμα· τῷ δὲ Δαρὼν ἐν τῷ τῆς ἀρχιερωσύνης ἔτι χρίσματι ὄντι, μὴ πενθῆσαι τὸν ἐμπυρισμὸν τῶν υἱῶν αὐτοῦ προσGREGORII THEOL. ἔταξεν ὁ Θεὸς, μήτε τῆς σκηνῆς ἐξιέναι, μήτε μὴν τὴν κεφαλὴν ἀποκιδαρῶσαι. 128 Ὡς δὲ καὶ Ἠλείδησιν ἐπέχρας λυγρός όλεθρος, 129 Ηλείδαις, ότι μάργον ἔχον νόον· ἡ γὰρ ἔβαλλον 130 Οὐχ ἱερὰς παλάμας ἱερῶν καθύπερθε λεβήτων. Τῶν υἱῶν Ἠλεὶ καὶ ἀλλαχοῦ μεμνήμεθα ἐν τῷ α λόγῳ· Οφνεὶ δὲ καὶ Φινεές ὄνομα τούτοις. Οὗτοι δὲ λαίμαργοι ὄντες, τὴν θυσίαν ἐνύβριζον τοῦ Θεοῦ, τὴν ἀπαρχὴν ἁγιαζόμενοι· διὸ καὶ χαλεπῆς τελευτῆς ἔτυ χον· οὐχ ὁσίας γὰρ ἔβαλλον χεῖρας υπεράνω τῶν ἱερῶν λεβήτων. 151 Οὐδὲ μὲν οὐδὲ Ἠλεὶ χόλον ἔκφυγεν, ἀλλὰ [καὶ αὐτὸν 132 Οὐκ ἐσίη γαστὴρ παίδων ἐχάλεψε δίκαιον, 133 Καίπερ ἀεὶ βρίσαντα ἐνειδείοις ἐπέεσσιν. Πολλάκις τοὺς υἱοὺς ὠνείδιζεν ὁ Ἠλεί, ἁμαρτά νειν εἰς Θεὸν παραινῶν αὐτοῖς· ἀλλ' ὅτι τὸν ζῆλον οὐ πρεπόντως διεξήγαγεν, Οὐ φείσεται γάρ, φησὶν ὁ Θεὸς, ὁ ὀφθαλμός σου ἐπὶ τῷ υἱῷ σου τῷ ἀποστατοῦντι Θεοῦ· τούτου χάριν καὶ αὐτὸς ἱερεύς τε ὢν καὶ ταῖς ἄλλαις διαπρέπων ἀρεταῖς, ὅμως τὴν ὀργὴν οὐκ ἐξέφυγεν, ἀλλ' οικτρόν ἔλαχε τέλος, τῆς ἁμαρτίας αὐτὸν τῶν παιδαρίων ἐπικαταλαβούσης· Οτι, φησὶν αὐτῷ ὁ Θεὸς, τοὺς υἱούς σου ἐδόξασας ὑπὲρ ἐμὲ, ἀπαρχὴν Ἰσραὴλ καὶ θυσίαν ἁγιάζεσθαι ἀναιδεῖ ὀφθαλμῷ. 136 Καὶ σὲ κιβωτὸν ἄνασσαν ὅς ἥδρασε χειρὶ 157 Κλινομένην, θάνει αίψα. [βεβήλω Δαβὶδ ὁ βασιλεὺς τὴν κιβωτὸν διαθήκης Κυρίου ἀναγαγὼν ἐξοἴκου Αβεδδαρα{. 'Αμιναδάβ], ἐξ ἀγροῦ εἰς πόλιν Δαβὶδ Σιών λεγομένην, θυσίας καὶ χαρμο σύνην ἐπιτελῶν, ἀρχεῖτο κατὰ πρόσωπον τῆς κιβωτού διαθήκης Κυρίου καὶ ἔπαιζε· τότε δὴ συστραφείσαν ἐπὶ τὴν ἅμαξαν τὴν κιβωτὸν καὶ κεκλιμένην, Οζᾶς ὁ τοῦ Ἀμιναδαβ ἐπελάβετο τοῦ ἀνορθώσαι· αργίσθη δὲ Κύριος καὶ ἔπαισεν αὐτὸν ἐκεῖ, καὶ ἀπέθανεν ἐνώπιον τῆς κιβωτού παραχρῆμα· οὐ γὰρ ἤρεσε τῷ Θεῷ τὴν κιβωτόν διαθήκης Κυρίου ὑπὸ Οζᾶ ἀνα enim ortum est Verbum animabus emortuis. Parva erat in principio hæc Ecclesia, pauci enim tum inveniebantur doctrinæ sanæ participes (Arianorum enim tum hæresis dominabatur); ipse autem doctrinæ suæ augmentum dedit, et multitudinem quæ urbem regiam iucolebat... Carmen XII. (Moysi licuit) nubem penetrare, et, quantum homini licebat, vocem Dei audire, ipsumque videre. Cateri omnes in imo monte, ab omni cum mulieribus commercio puri, lavatis induli vestimentis, corpore lavato, non nisi vocem Dei audiverunt. Lapidanda erat omnis bestia quæ montem tetigisset. Hæcce porro nemorat Gregorius, ut quorumdam audaciam reprimat qui indigne ad sacra accedunt, sacerdotii dotibus haud instructi, ivani tantum vanitato elati. Deus postquam Moysi præceperat ut tabernaculum testimonii construeret, Aaron vero sacerdotem instituerat, qua ratione sacra facienda essent, edocuit. Confectis igitur sacrificiis sæpe fiebat ut ignis exiret et omnia devoraret. Quod cum accidisset aliquando, Nabad et Abind, filii Aaron iidemque sacerdotes, ignem coram Deo alienum obtulerunt. Deus offensus quod ignem alienum obtulissent, in tabernaculo ipsis immisit suum ignem, quo extemplo consumerentur. Aaroni autem qui tum maxime munere sacerdotali fungebatur, ne filios interemptós lugeret, neve e tabernaculo recederet, neve caput cidaratum denudaret, interdixit. In primo sermone de lleli filiis Ophni et Phinee locuti sumus, qui pro ea qua erant gulositate sacrificia Deo destinata, nulla sanctimoniæ habita ratione, profanabant; impuras enim in lebetes sacros cum manus imposuissent, miserabiliter interierunt. Heli filios suos sæpe ob peccata in Deum commissa reprehendit; attamen ob nimiam indulgentiam, Non parcet, dicit Deus, oculus tuus filio tuo qui defecit a Deo. Quapropter ipse Heli quamvis sacerdos esset cæterisque nullo modo careret virtutibus, Dei iram non effugit, sed ob filiorum culpam tristem vitæ exitum Ed. nov. p. 825.

£19 ορθωθῆναι, ἐπεὶ μήτε ἱερεὺς ἦν μήτε Λευΐτης, οἷς μόνοις τοῦτο ποιεῖν καὶ λειτουργεῖν κατὰ πρόσωπον τῆς κιβωτοῦ διαθήκης Θεοῦ Ἰσραήλ. Θεοῦ δέ τε νηὸν ἔθηκεν, 135 Αγαυστον παλάμησιν, ερείσματα τακτόθι [τοίχων. Ἐπειδὴ πρώτη σκηνὴ καὶ δευτέρα ἦν, ἡ μὲν βατὴ πᾶσιν, ἡ δὲ μόνῳ τῷ ἀρχιερεῖ καὶ ἅπαξ κατ' ἐνιαυτὸν, ἥτις ῞Αγια ἁγίων ἐλέγετο, χρυσοῦν ἔχουσα θυμιατήριον, καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ· ἐν ᾗ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ μάννα, καὶ ἡ ῥάβδος Ααρὼν ἡ βλαστήσασα, καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης. Ὡσαύτως ὁ τοῦ Σολομῶντος ναός, ἅψαυστος ἦν τοῖς πολύ λοῖς τὰ ἐντὸς, ὅπου ἦν ἡ κιβωτὸς καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ δύο χερουβὶμ ἐκ χρυσίου. 149 Ὡς ὄφελον Γετθαίαν ἀναπλήσαιεν ἀνίην, 150 Ενδικον ἐδρήεσσαν ἐφ᾽ ἕδρῃ τίσιν ἔχοντες. Οτε τοῖς ἀλλοφύλοις ἁλωτὸς ἡ κιβωτός γέγονε διαθήκης Κυρίου, ὡς ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ παρεθέμεθα, τῆς κατὰ τοὺς παῖδας Ἠλεὶ τοῦ ἱερέως ἱστο ρίας μεμνημένοι, τότε δὴ πρὸς τοῖς σφῶν εἰδώλοις καταφρονητικῶς ἔχοντες, παραῤῥίπτουσι· Δαγὼν δὲ τῷ θεῷ αὐτῶν ὄνομα. Εωθεν οὖν ἀναστάντες οἱ ἀλλόφυλοι, τὸν θεὸν αὐτῶν Δαγὼν ἐπὶ πρόσωπον εὗρον πεπτωκότα ἐνώπιον τῆς κιβωτοῦ, καὶ τὴν τούτου κεφαλὴν ἀφῃρημένην, τά τε ίχνη τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν διηρημένα· ἀνορθώσαντες δὲ αὐτὸν, καὶ αὖθις ἀτίμως ευρόντες πεπτωκότα, την κιβωτόν ἀπὸ άγουσιν εἰς Γέθ τῶν σατραπειῶν δὲ αὐτῶν ἐξαιρέτως ἡ Γέθ· γενομένης ἐκεῖσε δὲ τῆς κιβωτού, θάνατος κατενέμετο αὐτούς. Ωσαύτως ἐν διαφόροις διακομι ζομένη τόποις, τοὺς ἀλλοφύλους ἐβασάνιζε φλυκτί. δες οὖν ἐν ταῖς ἕδραις αὐτῶν ἀνέβαινον καὶ ἐλύπουν αὐτοὺς ἱκανῶς. Τότε δὴ μὴ φέροντες τῆς κιβωτοῦ τὰς βασάνους, βουλεύονται τῆς γῆς αὐτῶν ταύτην ἐξαπο στείλαι πρὸς γῆν Ἰσραήλ· ὡς ἂν δὲ γνοίεν εἰ δι' αὐτὴν αὐτοῖς ἡ βάσανος γέγονε καὶ ὁ λοιμός, μύας χρυσοῦς καὶ ἕδρας κατὰ τὰς σατραπείας αὐτῶν ποιή. σαντες, τῇ κιβωτῷ προσφέρουσιν εἰς τιμὴν τῆς βα σάνου· δύο δὲ νομάδας πρωτοτοκούσας βόας έλκειν τὴν ἅμαξαν τῆς κιβωτοῦ ζεύξαντες, εἰ μὴ ἐπιστρέ φοιντο πρὸς τὰ οἰκεῖα τέκνα, ἀλλ' ἐξ εὐθείας τὴν ἐπὶ τὴν Ἰσραηλίτιδα γῆν βαδίζοιεν τρίβον, αὐτῆς χά ριν ἔσεσθαι τὴν ἐπὶ ταῖς ἕδραις αὐτῶν τιμωρίαν ἐτεκμήραντο. Τούτου δὲ γενομένου, εἷλκον ἐξ εὐθείας τὴν ἅμαξαν, μὴ ἐπιστρεφόμεναι πρὸς τὰ τέκνα, ἀλλ' ὡς ἄγοντος ἀγόμεναι προθυμότατα· οὕτω τὴν κιβωτὸν τοῖς ἰδίοις ἀποκαταστήσαντες τόποις, μετὰ καὶ τῆς φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι τοῖς καταφρονηταῖς βασάνου ἀβλαβεῖς τὸ λοιπὸν διέμενον καὶ ἀτιμώρητοι. τῶν θείων, καὶ ἀναξίως ἱερωμένοις, αίθε βάσανος Γετθαία ὑπήρχθη, καὶ τίσι; ἑδρικὴ ἐφ᾽ ἕδρας έτιμωρήσατο. 177 Πέτρῳ δ' Ίσα φέροιτο θεοκτόνος Ισκαριώτης, 178 Καὶ Σολύμοις ἱεροῖσιν ἁλιτροτάτη Σαμάρεια. Ταῦτα πρὸς σύγκρισιν ὁ θεῖος Γρηγόριος παρεισἀγει, διὰ τοὺς αὐτομολοῦντας τοῖς ἱεροῖς ἀξιώμασιν· ἀεὶ γὰρ τῶν θεοειδεοτέρων ευλαβουμένων, οἱ μᾶλλον κακοηθέστεροι τῶν ἱερῶν κατοροῦνται. Κατὰ γοῦν τὴν παρ' ἐκείνοις κρατήσασαν ἄνοιαν, ἴσως γένοιτ' ἂν ὅστις ὡς Ἰούδας κακότροπος τῷ κατὰ Πέτρον θεοειδεῖ τὴν ἀρετὴν, ὡσαύτως τῇ φιλοθέῳ ψυχῇ καὶ habuit. Quia, dicit ei Deus, flios tuos glorifcasti super me, ita ut primitias Israel et sacrificia impudenti oculo violares. David rex cum arcam testamenti e domo Abeddaræ (Aminadab), ex agro nempe in civitatem David, Sion, deduceret, inter sacrificia et ludos festos ante arcam testamenti Dei saltabat. Dein cum arca plaustro imposita inclinaret, Oza, Olius Aminadab extendit manum ut illam retineret. Indignatus autem Dominus percussit eum ibi, et exspiravit coram arca'.Displicebat enim Deo arcam testamenti Domini ab Oza retineri, quippe qui nec sacerdos nec levita erat, præter quos nulli hoc facere et ministeria peragere licebat ante arcam Dei Israel. Duo erant tabernacula quorum unum cuivis patebat, alterum nemini nisi summo sacerdoti, nec plus semel per annum. Hoc vocabatur Sancta sanctorum, aureum habens thuribulum, et arcam testamenti oblectam undique auro; ibidem et urna cum manna, et virgo Aaron, quæ fronduerat, et tabulæ testamenti'. Interiora porro templi Salomonici multitudini inaccessa erant; ibi enim stabant arca et altare et Cherubim aurei. Postquam alienigena arca testamenti Domini potiti essent, sicut in primo carmine retulimus, filiorum Heli bistoriam narrantes, juxta idolorum simulacra illam præ contemptu locarunt. Dagon est nomen dei quem præcipue colebant. Accidit ut, cum mane surrexissent, Dagonem deum suum, ante arcam humi prolapsum capite mutilato, manibus ac pedibus laceratis invenirent. Hunc in pristinum statum repositum cum denuo in terram projectum invenissent, arcam in Geth deduxerunt, quod oppidum primas tenebat in istis regionibus. Quod ubi factum, mors in incolas grassata est. Arca dein ubicunque ponebatur, incote diro modo plectebantur; ulceribus enim circa posteriora erumpentibus non parum vexati et ægre ferentes istas tribulationes, arcam in terram Israel deducendam statuerunt. Ut autem scirent, utrum propter arcam ista tormenta pestemque perpessi forent, mures fingunt aureos et nates aureas et arcæ, in rei inemoriam, apposuerunt. Dein duas vaccas quæ lactabant vitulos plaustro junxerunt, bene augurantes, si non versus vitulos relictos reclinarent, sed recta versus terram Israel progrederentur. Atque ita evenit; in directum enim plaustrum traserunt, nullo vitulorum desiderio, sed alacriter procedebant, atque ita arcam in proprium suum locum restituerunt. Nihil proinde vexabantur, sed in posterum tormentis exempti vixerunt. Addit Gregorius: Utinam rerum divinarum contemptores Gethæo morbo vexarentur, et posterioribus suis justam pœnam darent! Divinus hæc Gregorius comparandi gratia profert propter eos qui maximas sæpe dignitates appetunt; sæpe enim homines nullius frugi res sacras vilipendere audent. In tanta igitur eorum insania fieri potest ut homo aliquis Judæ compar, Petro virtutibus divinis conspicuo, anteponatur, animære piæ, quæ est masi Jerusalem pura, impia, quæ est sicut Samaria impura et adultera, superior ducatur. Nam Samariam, 11 Reg. vi, 7. • Hebr. 1x, 4.

τῇ Ἱερουσαλὴμ ἀπεικαζομένη ἡ βέβηλος καὶ τῇ πόρνῃ Σαμαρείᾳ, ἐξομοιουμένη Σαμάρειαν γὰρ ἀντὶ τῆς Ιερουσαλήμ λατρεύεσθαι Ιεροβοαμ ὁ τοῦ Ναβάτ παρεσκεύασε, πρῶτος αὐτὸς ἐξαμαρτὼν τὸν Ἰσραήλ. Κεῖται ἐν τῷ γ' λόγῳ. 184 'Ην δ' ότε Μωαβίταις ναὺς μέγας οὐ βατὸς ἦεν, 185 Οὐδὲ μὲν Αμμανίτησιν ἐπὶ στρατὸν ἥκαχον ἠθν.] Τοῦ Ἰσραὴλ τὴν Μωαβίτιδα γῆν ἐξ Αἰγύπτου παριόντος, Βαλὰκ ὁ τοῦ Βεὼρ [[. Σεπφώρ ] βασιλεὺς ὑπάρχων Μωάβ, τὸν Βαλαάμ μεταπέμπεται (νεκρο μάντης δὲ οὗτος) εἰς τὸ καταράσασθαι τὸν Ἰσραὴλ παρὰ τὴν Μωαβίτιν παρεμβεβληκότα. Τοῦ δὲ παρ αιτησαμένου, ὁ Βαλάκ καὶ αὖθις δώροις αὐτὸν τι μήσειν ἐπαγγειλάμενος, έπεισε πορευθῆναι. Κατὰ δὲ τὴν ὁδὸν ἄγγελος Θεοῦ ἐπιστὰς μετὰ ῥομφαίας, ἀνα ελεῖν αὐτὸν ἐπειρᾶτο. Τὸ μὲν οὖν ὑποζύγιον ἐξέκλινε τῆς ὁδοῦ· καὶ γὰρ ἔβλεπεν, αὐτὸς δὲ οὐχ ἑώρα. Τυ πτήσας οὖν τὴν ὄνον εἷλκεν ἐπ᾿ εὐθείας. Ως δὲ μικρὸν προῄει, πάλιν ἐξέκλινε τῆς ὁδοῦ, καὶ Βαλαὰμ ἔπαισεν αὐτὴν τὸ δεύτερον. Ελθοῦσι δὲ κατά τινα τόπον, ἔνθα οὐκ ἦν ἐκκλῖναι, πάλιν τὸν ἄγγελον ἡ ὄνος θεα σαμένη, καὶ μὴ ἔχουσα ποῦ ἐκκλίνει, κατὰ τῶν τοίχων ἀπέκνισε τοῦ Βαλαάμ τὰς κνήμας· ὁ δὲ ὀργισθεὶς, ἔπαισεν αὐτὴν τῇ μάστιγι μετά θυμοῦ· ἡ δὲ ὄνος ἀνοίξασα τὸ στόμα αὐτῆς ἀνθρωπίνῃ φωνῇ πρὸς αὐτόν· Τί, φησίν, ἔπαισάς με τοῦτο τρίτον; - Ὅτι τῆς ὁδοῦ ἐξέκλινας, ὁ Βαλαὰμ ἀπεκρίνατο καὶ εἰ μάχαιρα ἦν μοι, τάχα ἂν ἐξεκέντησα σε. Καὶ ἡ ὄνος φησίν· Οὐχὶ ἐκ νεότητός σου ὑποζύγιόν εἰμί σου καὶ ἐπ' ἐμὲ ἐπιβέβηκας; μή ποτέ σοι τοῦτο πεποίηκα; καὶ νῦν ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατὰ τὴν ὀδὲν ἔσπασται ρομφαίαν ἀνελεῖν σε τοῦτο τρίτον, εἰ μὴ ἐξέκλινα τῆς ὁδοῦ. Καὶ διο ἀνοιχθέντων αὐτοῦ τῶν ὀφθαλμῶν, εἶδε τὸν ἄγγε λον, καὶ σπεύσας προσεκύνησε. Καὶ ὁ ἄγγελος, Εἰ μὴ, φησίν, ἐξέκλινεν ἡ ὄνος, ἄρα ἂν ἀπέκτανκά σε· καὶ νῦν πορεύου καὶ μὴ καταράσῃ τόν Ἰσραὴλ, ὅτι εὐλογημένος ἐστί. Πορευθεὶς δὲ πρὸς Βαλὰκ καὶ μᾶλλον εὐλογήσας ἢ καταρασάμενος τὸν Ισραήλ, θυμωθέντα τὸν Βαλάκ ἐπ' αὐτῷ καὶ συμβουλεῦσαι κατὰ τοῦ λαοῦ τι προτρεπόμενον, ὁ Βαλαάμ φησι, ὅτι Εστιν ὁ Θεὸς αὐτῶν δίκαιος μισῶν ἀναμίαν. Ὑμεῖς οὖν τὰς θυγατέρας ὑμῶν καλλωπίσαντες, ἀπολύσατε τῷ λαῷ· οἱ δὲ ἐκπορνεύσουσιν αὐτὰς καὶ ἐκκλινοῦσι τοῦ Θεοῦ αὐτῶν· αὐτὸς δὲ θανατώσει αὐτοὺς, ὅτι ἔθνος οὐκ ἰσχύει πρὸς αὐτοὺς ἐπὶ τῆς γῆς. Ὁ μὲν οὖν ταῦτα εἶπε· Βαλὰκ δὲ ταῦτα περ ποίηκεν· ὁ δὲ λαὸς ἐξεχύθη πρὸς τὰς θυγατέρας Μωαβ καὶ ἐξεπόρνευον εἰς αὐτὰς, καὶ ἐτελέσθησαν τῷ Βεελφεγώρ. Ανήφθη οὖν ἡ ὀργὴ, καὶ ἦν θάνατο; ἐπὶ τὸν λαὸν, ἕως Φινεὲς ὁ τοῦ ᾿Ααρών ἱερεὺς ἔστη, καὶ ἐξιλάσατο διελὼν τὸν Ἰσραηλίτην καὶ τὴν Μαν διανίτιν ἐν τῷ σειρομάστῃ, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις. Μωϋσῆς οὖν φησιν· Εχθρανεῖτε τοῖς Μωαβίταις. Καὶ τῷ Μωϋσῇ φησιν ὁ Θεός· Ἐκδίκησον τὴν ἐκ· δίκησίν μου ἀπὸ Μαδιάμ καὶ Βαλαάμ, καὶ τότε προστεθήσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου. Οἱ δὲ 'Αμμανίται, τοῦ λαοῦ Ἰσραὴλ ἐκ Βαβυλῶνος μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν ἐπανελθόντος καὶ τὸν ναὸν οἰκοδομοῦντος, ἐν Ἱερουσαλὴμ ἐπέβαινον, καὶ διήρπα ζον αὐτοὺς, καὶ ἀνήρουν στόματι ξίφους, καὶ διεχώ λυον τῆς ἐργασίας αὐτοὺς ἀνακόπτοντες, ἕως ξιφή ρεις καὶ αὐτοὶ εἱστήκεισαν ἐργαζόμενοι· ἡνίκα δὲ παρεγένοντο πολεμεῖν, τὴν μὲν οἰκοδομὴν κατελίμπανον, ἀντιπαρετάττοντο δὲ τοῖς Αμμανίταις εἰς τό λεμον. Μωαβίται, φησὶν οὖν ἡ Γραφὴ, καὶ Αμμανία ται οὐκ εἰσελεύσονται εἰς ἐκκλησίαν Θεοῦ. non autem Jerusalem, maximis honoribus coli jussit Jeroboam, filius Nabat primusque pravi hujus exempli auctor exstitit. Leg. in tertio carmine. Cum Israel, relicta Ægypto, terram Moab adiret, rex Balac, filius Beor (Sephor) arcessivit Balaam (necro. mantiæ hic operam dabat) ut incantationibus suis Israelitas e Moabitide ejiceret. Qui cum id se facturum negasset, Balac misso iterum nuntii ac pollicitationibus ad iter suscipiendum eum permovit. Cernens asina angelum stantem in via, evaginato gladio, avertit se de itinere; eamque Balaam verberando ad semitam reducere voluit. Iterum asina a via deflectit, iterumque vapulavit. Ubi in locum venissent unde deviare non licebat, asina videns angelum non poterat deviare, et attrivit insidentis pedem contra parietem qui iratus vehementius fuste cædebat latera ejus. Asina autem aperiens os, voce humana að eun: Quid, ait, percussisti me erce jam tertio?Respondit Balaam: Quia de via declinasti; utinam haberem gladium, ut te percuterem! Dixit asina: Nonne animal tuum sum, cui semper insidere consuevisti a juventute tua? Numquid simile unquam tibi feci? Et ecce angelus Domini gladium evaginatum in manu gerens, te interfecisset, ni declinassem de via. Protinus aperuit Dominus oculos Balaam, et vidit angelum, et extemplo adoravit eum pronus in terram. Cui angelus: Si asina non declinasset, te interfecissem; nunc autem vade et noli maledicere Israel; main benedictus est. Ilinc Israeli benedicendo potius quam maledicendo ad Balac contra ipsum irato et mali quidpiam adversus populum machinanti dixit Balaam: Deus est eorum justus, iniquitatis osor; vos autem exornate filias vestras et ad populum mittite. Et illi fornicabuntur cum iis, et deflectent a Deo suo, et Deus morti eos tradet; nam nulla gens insuper terra eis subigendis par est. Et fecit Balac quod dictum fuerat. Et exiit populus ad stuprandas filias Moab, et initiatus est Israel Belphegor, et iratus Dominus occidit populum, donec Phinees, filius Aaron surrexit et arrepto pugione ambos simul perfodit, virum scilicet Israelitam et mulierem e Madian, cessavitque plaga ab Israel. Dixit igitur Moyses: Hostes vos gerite contra Moabitas. El Deus dixit ad Moysen: Ετpia me super Madian et Balaam, et convocaberis ad patres tuos, Postquam populus ex captivitate Babylonica rediisset templumque restaurare coepisset, Ammonite, Jerusalem expugnata, incolas omni re spoliatos interfecerunt, et, deterrentes eos ab opere faciendo, populumi eo redegerunt, ut non nisi armiati ei incumbere possent, sicque Ammonitis resisterent. Hinc Scriptura dicit: Moabitæ et Ammonitæ non intrabunt in Ecclesiam Dei. Generatio eorum paruin nobilis. Nam filiæ Lot patrem inebriatum accesserunt ex eoque conceperung Natu major peperit Moab, patrem Moabitarum; minor Ammon in lucem edidit qui est pater Ammoni- • Num. XX, 28 seqq. * Deut. xxii, 3.

Εστι δὲ καὶ ἡ γέννησις αὐτῶν ἀθέμιτος· αἱ γὰρ Ουγατέρες Λὼτ οίνῳ τὸν πατέρα μεθύσασαι, εἰσῆλθον πρὸς αὐτὸν καὶ συνέλαβον ἐξ αὐτοῦ· καὶ ἡ μὲν πρεσβυτέρα ἔτεκε τὸν Μωαβ (οὗτός ἐστι πατὴρ Μωαιιτῶν), ἡ δὲ νεωτέρα τὸν ᾿Αμμᾶν ἔτεκεν (οὗτός ἐστι πατὴρ Αμμανιτῶν). Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι Μωαβίταις καὶ ᾿Αμμανίταις τὸ θεῖον ἄβατόν ἐστι θυσιαστήριον, τοῦτ' ἔστι τοῖς βεβήλοις καὶ ἀθεμίτοις. 186 Αλλους δ' ὑδροφόροισιν ἐνηρίθμησεν Ιη [σους, 187 Καὶ ξυλοφορτηγοισιν, ἐπεὶ ῥά μιν ἔξοχα μια ced.) φῆσαν. Πόλις ἐστὶ Γαβαών, τῆς Ἱερουσαλὴμ ὡσεὶ δέκα σημείων διεστηκυία, ἥντινα κατῴκει τὸ ἔθνος τῶν Χαναναίων. Οἱ οὖν Γαβαωνῖται ὡς ἔγνωσαν τους υἱοὺς Ἰσραὴλ τῆς Ἱεριχὼ καὶ τῶν σύνεγγυς πόλεων κεκρατηκότας, ἦλθον πρὸς Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ περιεσχισμένους ἐνδεδυμένοι χιτώνας, καὶ παλαιὰ περι βόλαια καὶ διεῤῥωγότας ἀσκοὺς ἐπιφερόμενοι, καὶ ἄρτους εὐρωτιῶντας, καὶ σανδάλια πεπαλαιωμένα ἐνδεδυμένοι, ὡς ἀπὸ γῆς μακρόθεν εληλυθότες, καὶ προσελάλουν τὰ εἰς εἰρήνην. Απατήσαντες δὲ τὸν Ἰησοῦν τοῖς τε φαινομένοις καὶ τοῖς λεγομένοις ὑπὲρ ἑαυτῶν καὶ τῆς ἰδίας πατρίδος, διαθέσθαι αὐτοὺς παρεσκεύασαν. Γνοὺς δὲ Ἰησοῦς μετὰ ταῦτα, καὶ τὸν ἄρχον μὴ δυνάμενος ἀθετῆσαι, ξυλοφόρους και υδρο φόρους τοῦ λαοῦ τοὺς Γαβαωνίτας ἔταξε, καὶ ἐδούλευον ἐν τούτοις τῷ Ἰσραὴλ πάσας τὰς ἡμέρας Ἰησοῦ. Λευὶ δὲ γόνον μεγάλοιο γερῆραν 489 Σκηνῆς γάρ μιν ἔθηκεν ἐπουρανίης θεράποντα 190 Κἀνθάδ' ὅροι θυέων τε καὶ οὔδεος ἠδὲ πόνοιο· 191 Αλλος γάρ τ' ἄλλοισιν ἀνὴρ χέρας εἶχον ἐπ' [έργοις, 192 Οσσα γε ἦν νηοῖο, καὶ ἔκτοθεν εγκονέοντες. Τὴν Λευῒ φυλὴν ὁ Θεὸς εἰς λειτουργίαν ἑαυτῷ ἐξελέξατο· καὶ πᾶσαν μὲν αὐτοῖς τῶν θυσιῶν καὶ τῆς σκηνῆς τὴν λειτουργίαν τοῖς Λευίταις ἀπένειμε, κληρονομίαν δὲ ἐν Ἰσραὴλ οὐκ ἔδωκεν αὐτοῖς, ἢ μόν νον δεκάτας ἐκ πάντων τῶν ὑπαρχόντων τῷ λαῷ. Οι οὖν Λευἶται τάς τε θυσίας ἤσθιον τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τὰς δεκάτας ἐκομίζοντο· ἑκάστη δὲ τῶν Λευϊτῶν πατριὰ λειτουργίαν ἀφωρισμένην εἶχον ἐν τῇ σκηνῇ· οἱ μὲν γὰρ ἦσαν ἱερεῖς οἱ κατὰ τὸν 'Ααρών, οἳ καὶ δεκατῶν δεκάτας ἐκομίζοντα· οὗτοι δὲ τὰς περὶ τὸ θυσιαστήριον ἔλαχον λειτουργίας, ὅσα τε τῆς σκηνῆς ἐντιμότερα, καὶ τὴν κιβωτόν οὗτοι κατεῖχον· ἄλλοι τὰς δέλξεις καὶ τοὺς μοχλούς, ἕτεροι δὲ τὰς ἐπαρυστρίδας καὶ θυίσκας· οἱ δὲ τὰ πυρεῖα καὶ τὰς μαχαίρας, καὶ ὅσα σκεύη τῆς λειτουργίας καὶ τῆς σκηνῆς· ἕκαστος δὲ φυλάττων τὴν ἰδίαν ἐπεγίνωσκε τάξιν. Ταῦτα δέ φησιν ὁ θεῖος Γρηγόριος, τῆς τότε καταβοῶν ἀταξίας· οὐ γὰρ διάκρισις ἦν τῶν κακία στων, ἀλλὰ τῷ βουλομένῳ τὰ τῆς ἱερωσύνης εὐχεί ρωτα ἦν· καὶ τοῖς Λευίταις τὴν ἀρετὴν, οὐδὲν πλέον ὑπῆρχε τῶν δουλοτρόπων Γαβαωνιτῶν. 206 Ζητώ Νώε κιβωτόν, όπως μόρον λυγρόν αλύξω. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 208 Καὶ Σοδόμων πυρόεντα πικρὸν καὶ ἀθέσφα τον όμβρον. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. Εἰς ἐπισκόπους 19 Οὐ γὰρ τῆς γενόμην μοίρης θρασὺς ἀσπιδιώτης. Ὅμηρος ὁ ποιητὴς τὸν "Αρεα λέγων ἔγορον τοῦ πολέμου, μυθεύεται τι τοιοῦτον, ὅτι τὸν Τυδέως Διο μήδην Παλλάς Αθηνά καθοπλίζουσα (Διὸς δὲ θυγά τηρ αὕτη καὶ πολεμικωτάτη), παρώτρυνε κατὰ τοῦ "Αρεως· οὗτος γὰρ Εκτορι τῷ Πριαμίδη συμπαρὼν κατὰ τὴν μάχην, πολλὴν δόξαν παρείχε, καταπληκτικὸν αὐτὸν δεικνὺς τοῖς πολεμίοις. Παλλάς οὖν, ἡ καὶ 'Αθηνα, Διομήδην ἐπελθεῖν τῷ ᾿Αρεῖ παροτρύ tarum. Dicit igitur divinus Gregorius, altare inaccessum esse Moabitis et Ammonitis, i. e. profanis et improbis. Urbs est Gabaon, decem circiter a Jerusalem milliaribus distans, a gente Chananæorum habitata. Gabaonitæ igitur ubi audiissent, filios Jerusalem Jericho et vicinas urbes expugnasse, ad Jesum filium Nave accesserunt, scissis induti tunicis, portantes vestimenta vetera, utres disruptos, panes deterioratos, sandalia detrita, quasi e regione longinqua venissent, pacemque rogarunt. Jesus, quem veri specie et verborum simulata sinceritate fefellerant, et cui patriam non suam mentiti erant, pacem cum iis fecit. Fraude detecta, juramentum violare nolens Jesus jussit ut Gabaonitæ ligna et aquam portarent pro populo; atque ita quidem servi fuere Israelitarum, quamdiu Jesus viveret. Tribum Levi Deus sibi in ministerium elegit, omnemque Levitis circa sacrificia et tabernaculorum cultum commiserat; interdicta tamen in Israel hæreditandi facultate præter decimam omnium quæ ad populum spectabant. Levitæ igitur sacrificiis ab Israel oblatis vescebantur, et decimas reportabant. Omnis porro familia peculiari in tabernaculo munere fungebatur; alii sacerdotes erant secundum Aaron et decimarum decimas recipiebant; alii ministerium circa altare obtinebant; hi cilicia et vestes, illi haustra ac mortariola, alii denique thuribula et gladios, omnisque generis vasa quæ ad cultum et tabernaculum pertinent, suo quisque ordine. Gregorius inconditos eorum mores redarguit. Non enim vel pessimæ notæ homines a muneribus excludebantur; cuivis ad sacerdotalia munera aditus patebat, nec majore virtute conspicui erant Levitæ, quam Gabaonitæ. Carmen XIII. Ad episcopos. Homerus in carminibus suis de Marte belli præside loquens hæcce ait: Quondam Diomedem Tydiden adversus Martem Pallas Athene Jovis filia eademque pugnarum amantissima excitavit. Tunc quidem Hectori præsentia sua summam comparaverat gloriam reformidandum hostibus omnibus eum reddendo. Pallas igitur Diomedi persuasit ut congredi non dubitaret cum Marte, quamquam deo et homicida. Prior Ed. nov. p. 673. Iliad. ν, 813-898.

ναι, μήτε αἰδοῖ τὴν "Αρεα κατευλαβηθῆναι, κἂν ὅτι θεὸς οὗτος καὶ ἀνδροφόνος. Προσεγγίσαντι δὲ τούτῳ καὶ Διομήδην ἀνελεῖν προθυμουμένῳ, τὸ βέλος ή Παλλάς επέσχε, κενὸν ἀποστρέψασα. Διομήδης δὲ κατὰ τοῦ "Αρεως ἐνέγκας το δόρυ, έτρωσε της λα γόνος ἔνθα ζώννυται κατὰ τὸ ἔσχατον. Ὁ δὲ μέγα, φησὶν, ἤχησεν ὡσεὶ χιλιάδας ἐννέα ἢ δέκα φωνῆσαι, πάντας δὲ φόβος συνέσχεν "Αρεος ανακεκραγότας ο ταχυτάτοις άρμασι δὲ νεφῶν εἰς Ολυμπον ἀνελθών, τῷ πατρὶ Διὶ τὰ κατὰ τῆς ᾿Αθηνᾶς διελέγετο, ὡς ὑπερήφανον καὶ θρασὺν ἄνδρα τοῖς ἀθανάτοις μάχε σθαι θεοῖς παροτρύνει· καὶ γὰρ ἔτρωσε, φησί, καὶ Ἀφροδίτην τῷ καρπῷ τῆς χειρὸς, ὡς δὲ καμέ· μικροῦ γὰρ ἡ ταῖς δειναῖς ἐνηριθμήθην τάξεσι τῶν νεκρῶν διαφωνήσας, ἢ ζῶν ἀσθενὴς ἐκείμην τοῖς μέλεσι. Ζεὺς δὲ βλοσυρὸν ᾿Αρεῖ προσεσχηκώς, μέμψεις ἐπήγαγεν, ἀνδροφόνον αὐτὸν καὶ φιλοπόλεμον καλέσας, τόν τε θυμὸν ἐοικότα καὶ τὴν θρασύτητα τῇ τεκούσῃ αὐτὸν Ηρᾳ, παλίμβολόν τε καὶ μιᾶς ἀσπιδιώτην μοίρας ἀποκαλέσας. Γρηγόριος τοίνυν ὁ Θεολόγος, ὡς οὐδὲν Χριστοῦ προτιμότερον ἡγεῖται βουλόμενος ἀποδεῖξαι, τούτων ἐκ μεταφορᾶς μέμνηται. Οὐ γὰρ, φησί, μιᾶς μοίρας τῆς μὴ πρὸς Θεὸν ἀφορώσης θρασὺς ὑπέρμαχος γέγονα· ταῦτά μοι φίλως, φησίν, οὐ φρονοῦσιν οἱ κριταί, ἁμαρτίαν δὲ λογίζονται τὸ μὴ κατ' ισότητα πάντων ἁμαρτεῖν, καὶ τοῖς καιροῖς ἐπίτροπον ἔχειν με την ψυχήν. 25 ᾿Αλλὰ τὰ μὲν λήθης κεύθοι βυθός. Μῦθος καὶ οὗτός ἐστι τῆς λήθης ὁ βυθός παρ' Ελλησι πρεσβευόμενος. Οἱ μὲν γὰρ λήθης καλοῦσι βυθόν, οἱ δὲ σιγῆς, ὡς Μαρκίων καὶ Μάνης Πυθαγόρας δὲ καὶ Πλάτων, οἷς ἠκολούθησεν Ωριγένης, προϋπάρ χειν λέγουσι τὰς ψυχὰς τῶν σωμάτων, ἀπὸ δὲ τῶν κρειττόνων εἰς τὸ χεῖρον κατενεχθῆναι τὸ γὰρ σῶμα δεσμὸν εἶναι λέγουσι καὶ φυλακὴν τῆς ψυχῆς. "Οτε γοῦν, φησίν, αἱ ψυχαὶ πρὸς σῶμα καθικνοῦντο, λήθης πεπτώκασι πόμα, ἵν᾿ ὅπερ πάσχουσιν ἀγνοῶσιν· οὗτοι δὲ καὶ μεταγγίζεσθαι ταύτας ληροῦσιν ἐκ σωμάτων εἰς σώματα, ὡς περὶ τούτου πλατύτερον ἐν τῷ Περὶ ψυχῆς παρακατιὼν λελέξεται λόγῳ. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι Εί τίς ποτε λήθης βυθός ἐστι, τὰς ἐμὰς συμφορὰς κατακρυπτέτω· πολλαὶ γὰρ καὶ παρὰ τῶν Θεῷ λατρεύειν οἰομένων, μέχρις ἡ τελευταία πάντων ἡμέρα τὰς προθέσεις απογυμνώσει. ΛΟΓΟΣ ΙΔ'. Περὶ φύσεως ἀνθρωπίνης 57 Ἐξ ἔτι τοῦ ὅτε μοι πικρὴν ἐπομόρξατο ποινὴν 58 Γευσίς τ' ουλομένη, καὶ φθόνος ἀντιπάλου, Πυρὶ ψύχοντι τὸ θαῦμα. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. Ταύτην οὐκ ἄν τις ἐκλάβοι τὴν ἱστορίαν εἶναι, τὴν κατὰ τὸν Τάνταλον, ἢ τὸν Ἡρακλέα· ὁ μὲν γὰρ Τάνταλος, ἀνυδρίᾳ ξηραίνεσθαι λέγεται ἐν μέσοις τοῖ; ὕδασιν· ὁ δὲ Ἡρακλῆς τοσοῦτον φλεχθήσεσθαι τῷ αἵματι τοῦ Νέσσου, ὡς καὶ τὸ ποτάμιον ῥεῦμα εἰς φλόγα μεταγαγεῖν· κεῖνται δὲ παρακατιών αἱ ἱστορίαι. Σὺν ἀληθείᾳ τοίνυν πυρὶ ψύχοντι τὸ θαῦμα, περὶ τῆς δρόσον πηγασάσης τοῖς παιδαρίοις καμίνου τὴν ἱστορίαν ὑποληπτέον· κεῖται δὲ ἐν τῷ α' λόγῳ. 71 Εικών είμι θεοῖο, καὶ αἰσχεος υἱὸς ἐτύχθην. Πᾶσαν ὁ Θεὸς τὴν κτίσιν δημιουργήσας, ὕστερον τὸν ἄνθρωπον ἐποίησε κατ' εἰκόνα ἰδίαν καὶ καθ᾽ ὁμοίως σιν· γέγραπται γάρ· Καὶ εἶπεν ὁ Θεός· Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ὁμοίωσιν, καὶ ἀρχέτω τῆς κτίσεως· καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς. Καὶ ἐνεφύσησεν emisit hastam Mars, qua Diomeden interficeret; telum autem summovit Minerva, ut incassum ferretur. Vicissim deinde direxit Diomedes hastam in Martem, et vulneravit infimum ventrem ubi cingebatur balleo. Qui autem, ait, clamorem edidit quantum novies vel decies mille, et, clamante Marte, tremor occupavit omnes. Rapidissimo tunc nebularum curru in cœluni elatus, Minervam apud Jovem patrem incusat, quod audacem et impudentem virum ad debellandos Deos adhortetur. Nami Venerem, inquit, primum cominus vulneravit manu, postea in me ipsum irruit. Parum abfuit quin horrendis mortuorum ordinibus annumerarer, aut vivens inembra languida vix sustinerem.» Jupiter autem Martem torvis oculis intuitus reprehensionibus euin increpavit, homicidam eum et cædis fautorem vocans, ferocitate et audacia matri Junoni similem, dolosum et unius partis sectatorem. Theologus ergo Gregorius refert hæc per inetaphoram, ut ostendat se nihil Christo pluris facere. Non ego, inquit, unius partis audax fautor, quæ ad Deum non conduceret; at hæc mihi judices acerbe exprobrant, peccato mihi vertentes quod non peccatis suis consentiam, et quod anima mea æqualium libidinibus non indulgeat. Finxerunt Græci abyssuin dari oblivii; quem quidem alii gurgitem oblivii, alii gurgitem silentii appellant, ut Marcion et Manes. Pythagoras et Platon, quibus Origenes assentit, asserunt animas exsistere ante corpora, et a melioribus ad pejora deferri; nam corpus dicunt esse vincula et carcerem animæ. Ante igitur, aiunt, quam animæ ad corpora dilabantur, potant aquas oblivii, ut quod patiuntur ignorent. Hi igitur stulte putant animas e corporibus ad alia corpora transire, uti fusius in sermone De anima relatum. Dicit ergo divus Gregorius: Si qua oblivii abyssus exsistit, calamitates meas tegat; multa enim patiuntur vel ii qu. Deo servire creduntur, donec ultima omnium dierum intimos animorum sensus revelet. CARMEN XIV. De natura humana. Noli cogitare quod hic Tantali aut Herculis sors innuatur. Dicitur enim Tantalus vel medio in fluinine siti arsisse; Hercules autem propter sanguinem Nessi tantum concepisse ignem, ut vel fluminis undas incenderet. Reperies vero historias. Attamen illud frigidus ignis significat rorein qui media in fornace pueros refrigeravit. Refertur autem in primo carmine. Perfecta creatione, Deus effecit demum hominem ad imaginem et similitudinem suam. Et dixit Deus: faciamus hominem ad imaginem nostram et similitudinem', et habeat principatum creationis. Et finxit Deus hominem, pulvɩrem sumens de terra, el insufflavit in eum flatum vitæ, et factus est homo in animarı • Gen. 1, 26 sqq. Ed. nov. p. 675. PATROL. GR. XXXVIII. Digered by Google Digitized

εἰς αὐτὸν πνοὴν ζωῆς· καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος Αδάμ εἰς ψυχὴν ζῶσαν. Πῶς οὖν, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, εἰκὼν ὑπάρχων Θεοῦ, αἰσχύνης υἱὸς ἐγενόμην; Πάντως διὰ τῆς ἁμαρτίας ἦν ἔτεκεν ἡ παρακοή. 17 Πλάσμα Θεοῦ, παράδεισος, Εδέμ, κλέος, [ἐλπὶς, ἐφετμή. Ὅπερ φησὶ τοιοῦτόν ἐστιν, ὅτι Είπερ μοι μάτην θεόθεν ἐστὶν ἡ ψυχὴ, ἢ οὐκ ἔστι μάτην μοι τὸ πλάσμα εἶναι Θεοῦ, καὶ ὁ παράδεισος, ἥ τε Ἐδὲμ καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ ἐλπὶς καὶ ἡ ἐντολή; 88 Ομβρος ὁ κοσμοθέτης. Ὁ ἐπὶ τοῦ Νώε. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. Ομβρος ὁ πυρσοπόλος. Ὁ ἐπὶ Σοδόμων. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. 89 Αὐτὰρ ἔπειτα νόμος γραπτὸν ἄκος. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. Αὐτὰρ ἔπειτα 90 Χριστὸς τὴν μορφὴν ἡμετέρῃ κεράσας. Κεῖται ὁμοίως ἐν τῷ β' λόγῳ. ΟΙ "Ως κεν ἐμοῖς παθέεσσι παθὼν Θεὸς ἄλκαρ [οπάζοι. Χριστὸς ἐνανθρωπήσας ἀνθρώποις, παθὼν ἐσταυ ρώθη καὶ ἐτάφη καὶ ἀνέστη, ὡς ἂν τοῖς ἀνθρωπίνοις πάθεσι παθὼν Χριστὸς παράσχοι βοήθειαν, καὶ θεὸν τὸν ἄνθρωπον κατασκευάσῃ τῷ εἴδει τῷ ἀνθρωπίνῳ 8 προσείληφεν. 102...Σὺ δέ μοι δείματα πάντα λέγε, 103 Τάρταρον ήερόεντα, Πυριφλεγέθοντας, ιμάσθλας. Μέμνηται καὶ Πλάτων τῶν ἐν ᾅδου κολάσεων, ἐν τῷ Φαίδωνι λέγων περὶ τῶν λήξεων καὶ τῶν ἀποκληρώσεων τῶν ψυχῶν, ὅτι οἱ ἀδίκως βεβιωκότες κολάζονται ἐν τῷ Κωκυτῷ καὶ ἐν τῷ Πυριφλεγέθοντι καὶ ἐν τῷ Ταρτάρῳ· ποταμὸς δὲ ὁ μὲν Κωκυτός ψυχρότατος, ὁ δὲ Πυριφλεγέθων θερμότατος· ὁ δὲ Τάρταρος μέσος τις τόπος, ἐν ᾧ ἀνίμησίς ἐστι καὶ κατάποσις ὑδάτων καὶ καπνὸς, ἀφεγγῆς δὲ ὁ τόπος· ὁ δὲ ᾿Αχέρων καὶ αὐτὸς μέσος, φησί, καθαρσίῳ ἐοικώς, οὐ κολάζων, ἀλλὰ ρύπτων, φησὶ, τὰ ἁμαρτήματα. Περὶ εὐτελείας τοῦ ἐκτὸς ἀνθρώπου 79 Αμφω καὶ πινυτοῖσιν ἐφήρμοσε ταῦτα πά [ροιθε, Τῷ μὲν κλαυθμός την τἀνθάδε, τῷ δὲ γέλως. Ηράκλειτος καὶ Δημόκριτος οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ γεγονότες χρόνῳ, φυσικοὶ δὲ ὄντες, ὁμοίως τὴν τοῦδε κόσμου ἀλλεπαλληλίαν διέπαιξαν, ὁ μὲν γελῶν, ὁ δὲ κλαίων· ὁ μὲν γὰρ Δημόκριτος ἐγέλα συνεχῶς τὰ πράγματα, ὁ δὲ Ηράκλειτος ἔκλαιεν· ἦν δὲ ὁ Δημό κριτος ᾿Αβδηρίτης, ὁ δὲ Ἡράκλειτος Εφέσιος. 81 Ὡς Τρώες καὶ Ἀχαιοὶ ἐπ' ἀλλήλοισι θυρόντες 82 Δῄουν ἀλλήλους είνεκα πορνιδίου. ᾿Αλέξανδρος ὁ καὶ Πάρις, παῖς ὢν Πριάμου βασιλέως Τρωάδος, ἀφικόμενος εἰς Ελλάδα, καὶ παρὰ Μενελάῳ τῷ ᾿Ατρέως παιδί ξενισθείς, μοιχεύει τὴν τούτου γυναῖκα Ελένην, καὶ ταύτην ἁρπάσας, εἰς Ἴλιον τὴν ἰδίαν ἀπάγει πόλιν. Ἕλληνες οὖν, τῆς Τρωάδος καταστρατοπεδεύσαντες, ἐπ᾽ ἔτεσιν ἱκανοῖς Τρώας κατέκοπτον, καὶ ὑπ' αὐτῶν κατεκόπτοντο ἕνε κεν τῆς Ελένης· ὕστερον δὲ πορθήσαντες καὶ αὐτὸ τὸ Ιλιον εἷλον, ἐκεῖσε μέντοι οἱ πλείους τῶν ἡρώων ἀναιρεθέντες, παμπληθεὶ δὲ τὴν Ιλιον ἐξολέσαντες πόλιν. Υπόθεσις τῆς ποιήσεως. Σχόλιον. Ἡ δὲ τοῦ Τρωϊκού πολέμου αἰτία αὕτη· Ζεὺς ερασθεὶς Θέτιδος τῆς Νηρέως θυγατρός, αὐτὸς μὲν εκωλύθη συνελθεῖν αὐτῇ, Προμηθέως μαντευσαμένου, ὡς ὁ ἐξ αὐτῆς γεννηθεὶς, ἐκβάλλει τὸν πατέρα τῆς βασιλείας· δίδωσι δὲ τῷ Αἰακοῦ Πηλεί, οὗ πατὴρ ἦν αὐτὸς ὁ Ζεύς. Τῶν δὲ γάμων γενομένων ἐν τῷ Πηλείῳ βρει παρὰ Χείρωνι τῷ κενταύρω, πάντες εἰς τὴν viventem. Qui ergo, ait divus Gregorius, effigies Dei cum sim, filius dedecoris ortus sum? Propter peccatum quod admisit negligentia parentum. Sic sonat quod hic habetur: Licet mibi frustra cœlestis anima, num parvi mea refert quod plasma sis Dei, et Paradisus et Eden et gloria et spes et lex? Christus homo inter homines factus, passus est et crucifixus et sepultus ac resurrexit, ut humanis morbis ipse affectus nos sanaret, et hominent Deum efficeret, formam humanam ipse adeptus. Loquitur etiam Plato de mortuorum suppliciis, dum in Phædone suo sortem et conditionein animarum distinguit. Iniquos dicit poenas dare in Cocyto, in Phlegethonte et in Tartaro. Cocytus autem fluvius frigidissimus; Phlegethon, Duvius calidissimus; Tartarus vero intermedius locus, quo aqua corruunt et unde defluunt, ubi et fumus: locus quidem niger. Acheron, ipse quoque in medio inferorum, purgatorius, quo peccata solvuntur non puniuntur. CARMEN XV. De vilitate externi hominis. Heraclitus et Democritus non ejusdem ætatis, sed æque physici, profitebantur ambo mundi hajus vanitatem, alter ridendo, alter flendo. Democritus quidem deridebat usque res humanas, Heraclitus autem deflebat eas semper. Democritus erat Abderites, Heraclitus Ephesius. Alexander qui et Paris dicitur, filius Priami regis Troadis, venerat in Græciam, et apud Menelaum Atriden hospitio receptus, Helenam conjugem ejus violaveral, raptamque deduxerat in domum suain Ilion. Græci igitur Troada aggressi, per plurimos annos propter Helenam Trojanos vexaverunt, el sunt ipsi vexati. Postremo tandem Ilion ceperunt et vastaverunt. Ipsi perdiderant plerosque beroum, urbs autem lion funditus eversa est. Propositio poematis. Scholion. Belli Trojani hæcce causa: Jupiter amore in Thetida Gliam Nerei incensus, cam ipse adire prohibebatur, quia prædixerat Prometheus, natum ejus patrem de regno ejecturum. Dedit autem illam Peleo filio aci, quem ipse genuerat. Factis autem nuptiis in finibus Pelei apud centaurum Chirona, dii deæque omnes vocati sunt ad convivium præter Discordiam. Quæ ira mota statuit gaudium corrumpere, et Ed. nov. p. 477.

εὐωχίαν ἐκλήθησαν οἱ θεοὶ καὶ αἱ θεαι, πλὴν Εριδος. Ἡ δὲ ὀργισθεῖσα στάσιν ἐπεχείρησεν ἐμβαλεῖν τῷ συμποσίῳ, καὶ χρυσῷ μήλῳ ἐπιγράψασα, τα ΚΑΛΗ, ἔδριψεν εἰς τὸ μέσον, περὶ οὗ τρεῖς ἀνέστησαν φιλονεικοῦσαι, "Ηρα καὶ ᾿Αφροδίτη καὶ ᾿Αθηνά, ἑκάστη φάσκουσα ἑαυτὴν εἶναι καλήν. Ὁ δὲ Ζεὺς δυσ ωπίας βουλόμενος ἀπαλλάξαι τὰς θεάς, πέμπει δι' Ἑρμοῦ κριθησομένας πρὸς τὸν ἐν Ιδῃ ποιμένα Πάριν· πρὸς ὃν ἀφικόμεναι ἐπηγγείλαντο τὰ τῆς κρίσεως δῶρα, ἡ μὲν Ηρα βασιλείαν αὐτῷ παρέξειν, ᾿Αθηνὰ δὲ τὴν ἐν πολέμοις ἀριστείαν, Αφροδίτη δὲ τὴν Διὸς καὶ Λήδας θυγατέρα Ελένην, κάλλει διαφέρουσαν πασῶν τῶν γυναικῶν· ὁ δὲ ἐπιθυμίᾳ κρατη θεὶς, προέκρινε τὴν ᾿Αφροδίτην· ἡ δὲ εἰς Λακεδαί μονα πλεύσαντα κελεύει τὴν Ἑλένην ἁρπάσαι, Μενελάου τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς εἰς Κρήτην αποδεδημικό 85 Κουρήτές τ' ἐμάχοντο καὶ Αἰτωλοὶ μενεχάρμαι, 84 Αμφὶ στὸς κεφαλῇ θριξί τε χοιριδίαις. Μελέαγρος ὁ τῶν Αἰτωλῶν βασιλεὺς, Αρτέμιδος καταφρονήσας, τὰς κατ᾽ ἔθος αὐτῇ θυσίας οὐ προσέφερε, μικρὰν εἶναι ταύτην καὶ μηδενὸς ὑπονοήσας ἀξίαν λόγου. "Αρτεμιν δέ φασιν οἱ μῦθοι τῶν θηρίων καὶ ζώων κρατεῖν· ὁρεστιάς γὰρ αὕτη, διὸ καὶ έλαφηβόλος καλεῖται· βάλλει γὰρ εὐστόχως τὰς ἐλάφους. Τῷ γοῦν Μελεάγρω σύαγρον ὑπερμεγέθη πέμπει, καὶ τὴν τούτου κατέβλαπτε χώραν· Μελέαγρος δὲ τοὺς Κουρήτας εἰς συμμαχίαν καλέσας, ἀναιρεῖ τὸν ἄγριον σύα· λαβὼν δὲ τὴν τοῦ συὸς κεφαλὴν καὶ τὰς τρίχας, τῇ ᾿Αταλάντῃ ξένιον παρέσχεν· αὕτη δὲ παρθένος γυνὴ καὶ τοξότις. Τοῦτο γνόντες οἱ Κουρήτες, πόλεμον συνάπτουσι μετὰ τῶν Αἰτωλῶν, καὶ οὕτως άλλήλους κατέκοπτον ἀντὶ στὸς κεφαλῆς καὶ χοιριδίων τριχῶν. Ὅμηρος μὲν οὖν φησι κεφαλὴν καὶ δοράν ὁ μέγας Γρηγόριος δὲ ἀντὶ τῆς δορᾶς, τρίχας φησίν, εἴτε τοῖς μέτροις ἑπόμενος· ἐλεγεῖον γάρ, Αμφὶ στὸς κεφαλῇ θριξί τε χοιριδίαις, προείρηται· είτε φυσικώς παριστῶν· οὐ γὰρ οἷς ἀποδοροῦται, 85 Διακίδαι μέγ' άεισμα θάνον γε μὲν, ὃς μὲν ἐν [ἐχθροῖς, 86 Μαινομένῃ παλάμῃ, αὐτὰρ ὁ μαχλοσύνῃ. Διακὸς οὗτος υἱὸς ἐγένετο τοῦ Διὸς, δίκαιος τὰ μά λιστα· διό ποτε ἀβροχίας γενομένης ἐν τῇ Ἑλλάδι, ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ κατ' ἐξοχὴν τῶν πόλεων ἄνδρες παρακαλοῦντες εύξασθαι τῷ ἰδίῳ πατρὶ ἵνα γένηται ὑετός· ὁ δὲ στὰς καὶ εὐξάμενος, ἔλυσε διὰ τῆς εὐχῆς τοὺς αὐχμοὺς καὶ κατεῤῥύη ὕδωρ πολύ· μάλιστα δὲ καὶ ἐκ τούτου ἐδείχθη ἡ εὐσέβεια τοῦ Αἰακοῦ. Οὗτος οὖν γεννᾷ δύο υἱοὺς, τὴν Πηλέα καὶ τὸν Τελαμῶνα ὧν ὁ μὲν Πηλεύς τίκτει τὸν ᾿Αχιλλέα, ὁ δὲ Τελαμών τὸν Αίαντα, οἵτινες ἐκαλοῦντο Αιακίδαι, τὴν ἀπὸ τοῦ πάππου τιμὴν ἔνθεν προσφερόμενοι. Ἀχιλλεὺς οὖν μετά "Εκτορος ἀναίρεσιν, Πολυξένην τὴν Πριάμου θυγατέρα βουληθεὶς γῆμαι, εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει, καὶ κατὰ λόγον τινὰ τοξευθεὶς ἐν τῷ ναῷ τοῦ ᾿Απόλλωνος ὑπὸ Πάριδος θνήσκει. ᾿Αχιλλεὺς οὖν μετὰ χρόνον Πυρόῳ τῷ ἰδίῳ υἱῷ κατὰ τὴν Τροίαν ὄντι, φαίνεται λέγων δεῖν αὐτῷ τυθῆναι τὴν Πολυξένην, δι᾽ ἦν καὶ ἀπώλετο. Πύρρος οὖν μετὰ τὴν νίκην Πολυξένην λα δὼν παρὰ τὸν τάφον ἔθυσε τοῦ ἰδίου πατρός Αχιλ λέως. Αίας δὲ ὁ τοῦ Τελαμῶνος ἀριστεύσας καὶ πρῶτ τος ἐν τοῖς προμάχοις, ὡς μὲν Γρηγόριος ὁ θεός φησιν, ἐν πολέμῳ μαινομένῃ χειρὶ ἀνῃρέθῃ· ὡς δέ τι νες, ἑαυτὸν ἀνεῖλε. Λέγουσι γὰρ τοῦ ᾿Αχιλλέως ἀναιρεθέντος, ὡς Αἴας καὶ Ὀδυσσεὺς εἰσῆλθον τὸ πτῶμα τοῦ ᾿Αχιλλέως λαβεῖν, καὶ Ὀδυσσεύς, εὐμήχανος ἅτε ὢν καὶ πανούργος, Αίαντα μὲν τὸ σῶμα λαβεῖν ᾿Αχιλλέως ἠπάτησεν· αὐτὸς δὲ τοὺς πολεμίους ἀπείργει τοῖς ὅπλοις πεφραγμένος. Γενομένοις δὲ κατὰ τὴν ἐκκλησίαν καὶ κρινομένοις περὶ τῶν ὅπλων, Οδυσσεῖ τὴν ροπήν Ελληνες εχαρίσαντο. Αίας δὲ μανεὶς καὶ παραπλής γενόμενος, δι' ὅλης νυκτὸς τὰ injecit in medium assidentium malum aureum cui inscriptuin illud: Pulchre. Quod repetierunt tres deæ, Juno et Venus et Minerva; utraque contendebat se pulcherrimam esse. Liteni ut componeret Jupiter, misit eas cum Mercurio, ad montem Ida, a pastore Paride dijudicandas. Certamine instructo, promiserunt ei tanquam judicii mercedem Juno regnum, Minerva virtutem in præliis illustrem, Venus Helenam, filiam Jovis et Ledæ, præ cæteris mulieribus pulchritudine præstantem. Qui igitur libidine victus, decrevit præmium Veneri. Hæc ideo jubet eum Spartam adire, et Helenam rapere, dum conjux ejus Menelaus apud Cretenses peregrinaretur. Meleager, rex Ætolorum, Dianam contemnens, solemnia ei sacrificia denegabat, ratus eam imbecillam esse et parvi faciendam. Dianam autem fingunt feris dominari et bestiis; nam montana ipsa, atque ideo cervorum Venatrix vocatur; cervos enim solertissime jaculo figit. Misit igitur adversus Meleagrim pergrandem aprum, qui terram ejus vastaret. Meleagrus, vocatis in auxilium Curetibus, interfecit aprum. At accipiens apri caput et erines, dedit ea munere Atalante, quæ et ipsa virgo et venatrix. Re autem audita, Curetes moverunt bellum Ætolis, atque ita se mutuis cladibus læserunt propter caput et crines agrestes. Homerus dixerat caput et pellem; magnus vero Gregorius loco pellis crines dicit, seu numeris inserviat, seu veritatent rei observet: aper enim non exuitur pelle. Eacus hic erat filius Jovis, et justitia splendidissimus. Quapropter siccitate quondam in Græcia facta, venerunt ad eum undique ex urbibus homines, hortantes eum ut a patre suo pluviam rogaret. Dum autem staret et oraret, soluta est per precationes siccitas, et pluvia delapsa est prabundans. Quo prae primis inclaruit Eaci pietas. Ilic ergo duos filios peperit, Peleum et Telamona, quorum prior Achillem genuit, et posterior Ajacem; unde hi quoque Æacidæ vocantur, hoc nomine propter avum honorati. hilles, interfecto Hectore, uxorem ducere cupiens Polyxenam filiam Priami, intravit in urbem, et per insidias in templo Apollinis a Paride sagitta confixus est. Postea autem filio suo Pyrrho, Trojam ob、identi, dicitur apparuisse, et imperasse ut sibi Polyxena immolaretur propter quam ipse ceciderat. Pyrrhus igitur, oppugnata urbe immolavit Polyxenam super tumulum patris sui Achillis. Ajax virtute et arinis inter omnes clarus, interfectus est, ut dicit divus Gregorius, in bello vesana manu; aut, ut narrant alii. sese ipse peremit. Referunt enim, defuncto Achille, Ajacem et Ulyssem irruisse ad tollendum Achillis corpus; at Ulysses, utpote callidus et solers, suasit Ajaci ut corpus auferret Achillis, dum ipse

τῶν Ἑλλήνων κατέσφαττε ποίμνια καὶ τὰ κτήνη, οἰόμενος αὐτοὺς ἀποκτείνειν· ἡμέρας δὲ γενομένης, γνοὺς ἑαυτὸν ἐξεστακέναι, καὶ τὸν παρὰ πάντων αἰ δούμενος γέλωτα, ξίφει λέγεται ἑαυτὸν ἀνελεῖν. Διὸ καὶ θαυμάζουσιν Ἕλληνες, ὡς Αἴας μὲν ἐν τῷ τοῦ Έκτορος ἀνηρέθη ξίφει, Εκτωρ δὲ ἐν τῷ τοῦ Αἴαν τος ἀνειλκύσθη ζωστῆρι, ὑπ' ᾿Αχιλλέως ἀναιρεθείς. Καὶ γὰρ τὸν Εκτορά ποτε προσκαλεσάμενον τοὺς Δαναοὺς εἰς ἀγῶνα, Αἴας ἐξῆλθεν· ὡς δ' ἐπ᾽ ἀλλήλοις ἦσαν σχεδὸν ἀλλήλους τιτρώσκοντες, τοῖς ἑαυ τῶν ἀμφότεροι πεισθέντες ἑταίροις, τῆς πρὸς ἀλλή λους ἐπαύσαντο μάχης· δῶρα δὲ λαμπρά παρέσχον ἀλλήλοις. Ἔχει δὲ τὸ ἔπος ὧδε Ὣς ἄρα φωνήσας, δῶκε ξίφος ἀργυρόηλον, Σύν καλεῷ τε φέρων καὶ εὐτμήτῳ τελαμώνι· Αίας δὲ ζωστήρα δίδου φοίνικι φαεινόν ἐφ' ὅν ζωστήρα νεκρὸς ὑπ' ᾿Αχιλλέως ἐξ ἅρματος εἵλκετο· Αίας δὲ τῷ τοῦ Εκτορος ξίφει, κακῶς τοῦ ζῆν ἀπηλλάγη. 87 Αμφιτρυωνίδαο μέγα κλέος, ἀλλ' ἐδαμάσθη, 88 Είματι σαρκοφάγω κεῖνος ὁ πανιολέτης. Πολὺς μὲν ὁ λόγος θρυλλεῖ τὸν Ηρακλέα, ὅτι υἱὸς ῶν τοῦ Διὸς καὶ Ἀλκμήνης, ἥρως τε ὢν τοὺς δώδεκα ἄθλους ἐξήνυσεν. Ἡ δὲ παροῦσα ἱστορία ἐστὶν αὕτη· Οὗτος ὁ Ηρακλῆς εἶχε γυναῖκα ονόματι Δηιάνειραν, ἣν ἔλαβεν ἐξ Οινέως ἀντ᾽ ἔρας τῆς γενομένης ᾿Αχελώῳ τῷ ποτα μῷ, ἐξ ἧς ἔτεκε καὶ τὸν Ὕλλον. Ταύτην τοίνυν τὴν Δηιάνειραν ἅμα τῷ λαβεῖν καὶ ἀποφέρειν ἐν τῇ οἰκείᾳ πατρίδι, ἰδὼν ὁ Νέσσος εἷς τῶν κενταύρων ἠράσθη, καὶ κατά τινα ποταμὸν ἠβουλήθη αὐτῇ συγγενέσθαι. Ο οὖν Ἡρακλῆς μαθών, κατατοξεύει τὴν Νέσσον· ἀποθνήσκων δὲ ὁ Νέσσος, τοῦ αἵματος αὐτοῦ δίδωσι τῇ Δηϊανείρᾳ, ὑπειπών τε καὶ ἀπατήσας, ὅτι Εσται σοι τοῦτο αἷμα πρὸς φίλτρον τοῦ Ἡρακλέους, ἵνα, φησὶν, ἐὰν μάθῃς ὅτι ἄλλης ἐρᾷ, χρίσῃς ἐκ τοῦ αἴματος τούτου τὸ ἔνδυμα τοῦ Ἡρακλέους, καὶ μεθι στὰς αὐτὸν εἰς τὸν ἑαυτῆς πόθον. Τοῦτο οὖν τὸ αἷμα εἶχεν ἡ Δηιάνειρα. Τοῦ οὖν Ηρακλέους τῆς Πόλης τῆς Εὐρύτου θυγατρός ερασθέντος, καὶ λαβόντος και διὰ [τῆς] τοῦ Λίχα πέμψαντος ὡς αἰχμάλωτον πρὸς τὴν Δηιάνειραν, εἰς ἔννοιαν καὶ εἰς ζηλοτυπίαν ἐκινήθη ἡ Δηιάνειρα· καὶ βουληθεῖσα τὸν ἔρωτα μεταστῆσαι εἰς ἑαυτὴν, τὸν χιτῶνα τοῦ Ἡρακλέους χρίει τῷ απ ματι τοῦ Νέσσου καὶ δίδωσιν ἐνδύσασθαι τῷ Ήρα. κλεῖ· τὸ δὲ ἦν ἀνδροφόνον τὸ αἷμα. Ενδυσαμένου δὲ τοῦ Ἡρακλέους, ὑφῆψεν ὁ χιτῶν καὶ κατέφλεξε τὸν Ἡρακλέα· οὗτος δὲ καιόμενος καὶ ρίψας ἑαυτὸν ἐν τῷ πλησίον ποταμῷ, θερμὸν τὸ ὕδωρ ἐποίησεν· ἐξ οὗ λοιπὸν αἱ Θερμοπύλαι μεταξύ Θετταλίας καὶ Φωκίδος. 89 Κυροί τε, Κροῖσοί τε κακόν μόρον οὐχ ὑπολυΈξαν. Κροῖσος Λυδίας ἦν βασιλεὺς πλούσιος σφόδρα, ὡς ἐντεῦθεν δειχθήσεται· Σόλων νομοθέτης ἦν Αθη ναίων. Οὗτος αιτούμενος νομοθετῆσαι τοῖς νέοις, ἀπῄτησε τοὺς πολίτας ὅρκον, ὅτι περ δεκαετίαν φυ λάσσουσι καὶ στέργουσι τους παρ' αὐτοῦ τιθεμένους νόμους, καὶ λοιπὸν εἰ μὴ συναρέσουσιν αὐτοῖς, τὸ τηνικάδε λύουσι. Τοῦτο δὲ ἐποίησεν, ἵνα τέως προς εθίσῃ αὐτοὺς ἐμμεῖναι ἐπὶ ὀλίγον χρόνον τοῖς δόγμα σιν· ᾔδει γάρ, ὡς εἰ γεύσονται τῆς νομοθεσίας, λοι τὸν δυσμεταθέτως σχήσουσιν αὐτῶν. Λαβὼν τοίνυν ὁ Σόλων τὸν ὅρκον παρὰ τῶν 'Αθηναίων καὶ νομοθε τήσας αὐτοῖς, ἐξῆλθεν ἀπ' ᾿Αθηνῶν, ὀφείλων τὴν δε καετίαν ἔξω ποιῆσαι. Περιπολῶν οὖν τὰς πόλεις, ἦλθε καὶ εἰς Λυδίαν παρὰ Κροῖσον τὸν βασιλέα· ἄν ἐλθόντα ὁ Κροῖσος εἰς θαῦμα θέλων κινήσαι, ἔπεμψεν hostes armis tectus repelleret. Convocata igitur concione, el contentione de armis orta, palmam Ulyssi deeroverunt Græci. Ajax re amens et furens, per totam noctem Græcorum oves et pecora mactavit, ratus ipsos interficere; at die facta, amentiæ conseius, horruisse dicitur omnium risus, et gladio suo ultro se peremisse. Mirantur ideo Græci, quod Ajax Hectoris gladio interierit, et Hector ab Achille cæsus Ajacis balteo tractus fuerit. Nam quadam die provocaverat Hector Danaos ad certamen et processerat in eum Ajax; cum autem jam invicem se vulneraturi erant, persuaserunt eis comites, ut prælium) cessarent, et mútuo inclyta dona darent. Quo bakeo tractus est Hector ab Achille cæsus, atque hoc ense Hectoris periit misere Ajax. Ea est præsens historia: Hercules ille uxorem habuit nomine Dejaniram quam sumpsit ab Œneo patre, pugnans pro ipsa cum Acheloo flumine, ex qua genuit et Hyllum; hanc igitur Dejaniram cum sumeret el duceret in propria patria, videns Nessus unus e centauris adamavit et juxta fluvium quemdam cum ipsa commercium habere voluit. Quod audiens Hercules sagitta Nessum perimit; moriens Nessus de sanguine suo dat Dejanira monens in dolo quod erit tibi sanguis iste philtrum pro Hercule, ita ut, inquit, si audieris quod aliam amaverit, de sanguine isto linias Herculis tunicam et illum in tui amorem reducas. Sanguinem istum igitur servavit Dejanira. Itaque cum Bercules lolam Euryti filiam adamassel, et captam misisset per Licha tanquam belli prædam ad Dejaniram, suspicione et zelotypia commota est Dejanira, et amorem in se ipsam reducere volens, tunicam Hereulis Nessi sanguine linit et Herculi dat induendam. Letalis porro erat sanguis. Indutum Herculem ussit tunica et cremavit; hinc conflagraus se in vicinum flumen projecit, cujus aquæ calidæ factæ sunt; inde remanent Thermopyla Thessaliam inter et Phocidem. Croesus Lydiæ rex erat dives valde ut ibi ostendetur. Solon Aiheniensium legislator erat. Hic rogatus ut junioribus leges daret a concivibus petivit jusjurandum, scilicet constitutas leges ab ipso decem annis conservandi el diligendi, et deinde si non placent ipsis, tunc illud solutum habeant. Hoc autem fecit ut illos assuefaceret decretis per aliquod tempus; sciebat enim, quod si de legibus gustavissent, deinde absque mutatione remansuri essent. Accepto igitur ab Atheniensibus jurejurando Solon ipsis leges dedit et ab Athenis profectus est decem annos peregre transacturus. Urbes igitur peragrans, venit et in Lydiam apud Croesum regem: qui advenientem admiratione volens commovisse, suos misit conspectu rum thesauros, ostendens ei quanto auro dives Croesus; redeuntem vero a thesauris Solonem interrolliad. νιι, 303-305.

εἰς τοὺς θησαυροὺς αὐτοῦ, δεικνὺς αὐτῷ, ὡς πολύχρυσος ὁ Κροῖσος· ἐπανήκοντα δὲ ἀπὸ τῶν θησαν ρῶν τὸν Σόλωνα ήρετο ὁ Κροῖσος, ὅντινα νομίζοι πάντων ἀνθρώπων εὐδαιμονέστερον, ὑπολαμβάνων ὅτι δὴ αὐτὸν πρὸ πάντων εἴποι. Ὁ δὲ Σόλων ἀπεκρίνατο, Τέλλον τὸν ᾿Αθηναῖον ὠρίζετο γὰρ ὁ Σόλων, οὐ τὸν πλοῦτον καὶ τὴν ὑπερηφανίαν, ἀλλὰ τὸ ἀπαθῶς ζήσαντα, ἀποθανόντα δὲ, ἀριστεύσαντα. Νῦν οὖν ἄπλη στον καλεῖ τὴν Σόλωνα, ὡς πλείονα πλοῦτον τοῦ Λυδίου χρυσοῦ ὀρεγόμενον θεάσασθαι· καὶ ὁ πλοῦτος εὐδαιμονία τις περὶ τὰ ἐκτός. Τρεῖς δὲ εὐδαιμονίας οἶδεν ὁ λόγος, τὴν ἐν τῇ ψυχῇ ἀπάθειαν, τὴν ἐν σώματι υγείαν, τὴν περὶ τὰ ἐκτὸς πολυτέλειαν. Εχρήν οὖν τὸν Σόλωνα προσθεῖναι, ὅτι Εἰ καὶ τῇ ψυχῇ ᾖς ἄριστος, ἱκανός σοι καὶ ὁ πλοῦτος περὶ τὴν ἐκτὸς εὐδαιμονίαν. Οὗτος οὖν ὁ Κροῖσος ἀπατηθεὶς ὑπὸ τοῦ Απόλλωνος, κακόν μόρον ὑπέμεινεν. Ο γὰρ Απόλ των Λοξίας λέγεται χρησμολόγος· μαντευόμενος γάρ, οὐ σαφῶς οὐδὲ διαρρήδην τους χρησμούς τοῖς χρη σμῳδουμένοις ἔλεγεν, ἀλλ' ἀσαφῶς καὶ λοξῶς· διὸ ἤκουσε Λοξίας, ὡς τἀναντία τῶν ἐκβησομένων χρησ σμυδῶν. Ἐκ τούτου οὖν ἡπατῶντο πολλοί, μεθ' ὧν καὶ ὁ Κροῖσος. Ην γὰρ αὐτῷ δοθείς χρησμὸς οὗτος· Κροῖσος "Αλυν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει. Νομίσας οὖν ὁ Κροῖσος, ὅτι τὴν τῶν ἐναντίων λέγει ἀρχὴν, ἐπέρασε τὸν ᾿Αλυν ποταμὸν, καὶ τὴν ἰδίαν κατέλυσεν ἀρχήν. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ Κροίσου τοῦ Λυδίου. Λεκτέον δὲ καὶ περὶ Κύρου, οὗ καὶ μέμνηται Γρηγόριος ὁ θεσπέσιος· Δαρεῖος ὁ μικρὸς υἱὸς Ξέρξου γεννᾷ υἱοὺς ἐκ τῆς Παρυσάτιδος Κῦρον καὶ 'Αρταξέρξην· ἀποθανόντος δὲ τοῦ Δαρείου, ημφισβήτουν οἱ δύο περὶ τῆς βασιλείας· καὶ τὸν μὲν 'Αρταξέρξην ὡς πρεσβύτερον ἦγεν ὁ χρόνος ἐπὶ τὸ βασιλεῦσαι, τὸν δὲ Κῦρον ὡς νεώτερον καὶ φιλούμενον ή μήτηρ προ εβάλλετο· ἐπικρατεῖ δὲ ὁ ᾿Αρταξέρξης διὰ τὸν χρό νον, καὶ βασιλεύει αυτός. Ο οὖν Κῦρος μὴ θέλων ὑπείκειν τῷ Αρταξέρξῃ, αἰτεῖ τὸν ἴδιον ἀδελφὸν δοῦναι αὐτῷ τὴν τῆς Ασίας σατραπείαν, οἷον ἐπαρ χότητα· ὁ δὲ λαβὼν κατῆλθε περὶ τὴν Ἰωνίαν, κάτ κεῖσε καθεζόμενος, εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν πάλιν τῆς βα σιλείας, καὶ ὑποπείσας Λακεδαιμονίων ἄνδρας τινάς, καὶ ἄλλους Ελληνας ὡς μυρίους, πείθων αὐτοὺς συν ακολουθεῖν αὐτῷ, τούτων συνακολουθούντων ἀνῆλθεν ἄχρι Περσίδος, καὶ συμβολῆς γενομένης μεταξὺ τῶν Αρταξέρξου καὶ τῶν Κύρου, νικῶσιν οἱ Κύρου, καὶ ταῦτα ὄντες πολὺ ἐλάχιστοι πρὸς τὴν ᾿Αρταξέρξον, στρατιάν. Οἱ γὰρ Έλληνες ᾔδεισαν καλῶς πολεμεῖν, καὶ ὀλίγοι ὄντες τέχνῃ τοὺς πολλοὺς ἐνίκων. Ὁ οὖν Κῦρος ἐπαρθεὶς τῇ πρὸς ὀλίγον νίκῃ, ἐφορμᾷ ἀπὸ τῆς αὐτοῦ φάλαγγος ἐπὶ τὴν ᾿Αρταξέρξου φάλαγγα, ὡς δῆθεν αὐτὸν κατασφάξων τὸν Αρταξέρξην· καὶ μόν νος ων, διαφθείρεται, καὶ οὕτως τελευτᾷ μὴ βασι λεύσας. Θ οὖν θείος Γρηγόριος τῶν παρόντων τὸ μάταιον βουλόμενος ἀποδείξαι, τὰς ἄκρας εὐδαιμο νίας παρεισάγει, δεικνύς, ὅτι καὶ τῶν ἐλπιζομένων εὐδαιμόνων, καὶ αὐτῶν τῶν κειμένων ἔστιν ὅτε προαρπάζονται οἱ ἄνθρωποι, πάντων τῶν ἐν βίῳ καὶ ὄντων καὶ ἐλπιζομένων ἀθρόως ὑπεξιόντες. 91 Καὶ σὲ Δρακοντιάδη, μένος άσχετε, ώλεσεν οἶνος. Δρακοντιάδης ἐστὶν ὁ ᾿Αλέξανδρος· ἡ γὰρ Ζεὺς ὄφει ἐξομοιωθεὶς, τὴν Ὀλυμπιάδα τὴν Φιλίππου γυα ναῖκα ἐμοίχευσεν. Ο οὖν ᾿Αλέξανδρος ἐπιτηδειότητα πολλὴν ἐκ φύσεως κεκτημένος καὶ φρόνησιν, πάσης σχεδὸν τῆς οἰκουμένης εκράτησεν· ἦν δὲ καὶ σώφρων, ἀλλ' ὅμως οινόφλυξ. Οὗτος οὖν τοῦ ζῆν κακῶς ἀπηλ λάγη, τῇ μέθῃ διαφθαρείς· τινες δέ φασιν, ὅτι καὶ τὸ gabat Crœsus quein omnium hominum arbitraretur feliciorem, opinans quod Croesum diceret supra omnes. Solon autem respondit Tellum Atheniensein; æstimabat enim Solon non divitias et magnifcentiam, sed absque cupiditatibus viventem, pro mortuo autem illum qui virtute majori præcelluisset. Tunc insatiabilem vocat Solonem qui divitias supra aurum Lydium desiderans invenitur. Et divitiæ fclicitati cuidam sunt exteriori. Tres enim exposuit felicitates sermo, animam a cupiditatibus immunem, sanitatem in corpore, opulentiam de externis. Solonen addere oportebat, illi qui anima optimus est, expedire divitias ad externam felicitatem. Itaque Croesus ille ab Apolline deceptus triste fatum sustinuit. Namque Loxias Apollo vocatur oracula edens: prædicens enim nec aperte nec dilucide oracula profabatur consultantibus, sed obscure et flexiloque; ideo nuncupatus est Loxias quasi contraria eventui prædiceus. Quo fiebat ut deciperentur multi, et in his Croesus. Cui enim pronuntiatum est oraculum ilInd: Halyn transmeans Croesus magnum imperium destruet. Arbitratus Croesus quod de hostium diceret imperio, Halym flumen transmeavit et proprium destruxit imperium. Et hæc quidem de Croeso Lydio. Loquendum est et de Cyro quem memorat Gregorius divinus. Darius parvus, filius Xerxis ex Parysatide filios Cyrum et Artaxerxem gignit. Mortuo Dario, contendebant anibo de regno, et Artaxercis natu majoris regnandi sors erat, dum juniorem et dilectum Cyrum mater anteponeret; præest Artaxerxes secundum tempus et regnat ipse. Itaque Cyrus Artaxerxi subesse repugnans a fratre petit ipsi dari Asiæ satrapiam tanquam regnum: qua concessa vadit in Ioniam, ibique confortatus in mentem redit regnum, devincit sibi Lacedæmoniorum quosdam et alios Græcos quasi numero decem millia; illis suadet ut ipsi comitentur; quibus comitibus usque ad Persidem redit ei commisso Artaxerxis inter et Cyri exercitumi prælio, vincit Cyrus, licet exercitus longe minor numero esset quam Artaxerxis exercitus. Etenim belligerare valde noverant Græci et minores numero arte multos superabant. Cyrus ergo de victoria cum tali minoritate superbiens extra ordines in agmina Artaxerxis irruit quasi ipse Artaxerxem mactaturus, et solus qui erat opprimitur et sic moritur absque regno. Itaque divus Gregorius præsentium vanitatem ostendere volens summas felicitates percurrit, monstrans quod et homines qui felices æstimantur quandoque a felicitate cadunt ante humiles, et omnino cedunt absque omnibus quæ in vita habebant et sperabant. Filius draconis est Alexander; Jupiter enim serpenti similis cum Olympiade Philippi uxore commercium habuit. Alexander ergo habilitatem multam et prudentiam e natura hauriens omnem fere terrain domuit: erat prudens, sed et vinosus. Hic a vita male decessit, ebrietate victus; quidam et aiunt ipsius

σώμα λελώβητο ὑπὸ τῆς τρυφῆς. Ὁ τοίνυν τοιοῦτος καὶ τοσοῦτος, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, καὶ πάσης κρατήσας τῆς γῆς, οἰκτρῷ τέλει τὸν βίον κατέστρεψεν. 94 Ερως 'Ατρείδης, Προς αλητοβόρος. Ηρως ἐστὶν ἡμίθεος ἀνήρ' Ατρέως δὲ παῖς ὁ Αγαμέμνων. Οὗτος τῆς Ἑλλάδος βασιλεὺς ὑπάρχων, τὸν Τρωϊκὸν συνεκρότησε πόλεμον, καὶ τὴν Ἴλιον επόρθησε πόλιν. Τάνταλος γὰρ Φρυγίας γέγονε βασιλεύς· οὗτος δὲ πόλεμον ἐσχηκώς μετὰ Ιλου τοῦ κτίσαντος τὸ ἐπὶ Τροίης Ιλιον, καὶ φοβούμενος τὴν ἧτταν, ἐπέτρεψε τῷ Πέλοπι τῷ ἰδίῳ παιδί, λαβόντι χρήματα, ἐπὶ τὴν ἤπειρον ἀπᾶραι, εἰπὼν ταῦτα, ὅτι Ἐὰν μὲν νικήσω υποστρέφεις πάλιν εἰς τὴν Φρυγίαν, ἐὰν δὲ ἡττηθῶ μενεῖς εἰς τὴν Εὐρώπην. Λαβὼν οὖν ὁ Πέλοψ χρήματα, ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐν χώρᾳ Απίς καλουμένῃ, ἧς ἐβασίλευεν Οινόμαος· οὗτος δὲ εἶχε θυγατέρα Ιπποδάμειαν ὀνόματι. Ενταῦθα ἀγω νισάμενος ὁ Πέλοψ ἱππικὸν ἀγῶνα μετὰ Οινομάου, καὶ νικήσας, ἔλαβε γυναῖκα τὴν Ἱπποδάμειαν, καὶ κατέσχε τὴν χώραν· ἀντὶ δὲ ᾿Απίας ἐκάλεσεν αὐτὴν Πελοπόννησον, τοῦτ' ἔστι νῆσον τοῦ Πέλοπος. Πελοπίδαι τοίνυν εἰσὶν, Ατρεύς, Θησεύς, Αγαμέμνων, καὶ Μενέλαος, καὶ τελευταῖον Ορέστης. Ο οὖν Ιλος Πέλοπα τῆς Φρυγίας ἐκβαλών, καὶ τὸ Ιλιον οἰκοδομήσας, ὑπὸ τῶν Πελοπιδῶν ὕστερον κατεστράφη. Καὶ γὰρ ᾿Αγαμέμνων ὁ Πελοπίδης τὴν Ιλίου πόλιν πορθήσας ἀπώλεσεν. Προς δέ ἐστιν ὁ πλάνῃ τρεφόμενος, ὅστις γέλωτος χάριν οἰκτρότατος ὢν ἐπάλαισε τῷ Οδυσσεί. Γρηγόριος οὖν ὁ θεῖός φησιν, ὅτι καὶ ὁ ημίθεος ᾿Αγαμέμνων ὁ βασιλεὺς, καὶ ὁ πλάνῃ τρεφόμενος οικτρότατος Ιρος, ὁμοίως ἀπέθανον, μηδὲν περισσὸν ἢ κενὸν ὄνομα ἐν ἀνθρώποις καταλιπόντες. 95 Κωνσταντίνος ἄναξ, θεράπων ἐμός Κωνσταντίνος Ρωμαίων γέγονε βασιλεύς. Οὗτος θεοσεβής ὑπῆρχε καὶ πρῶτος ἐν βασιλεῦσι Χριστια νός· διὸ καὶ πάσης σχεδόν τῆς ὑπ᾽ οὐρανὸν περικρατήσας, ὅμως ἀπέθανε. Γρηγόριος οὖν ὁ θαυμάσιος, τοῦ βίου παριστῶν τὸ ἀβέβαιον, καὶ τοῦτό φησιν, ὅτι Ο τοσοῦτος βασιλεύς Κωνσταντῖνος καὶ ὁ δοῦ λος ὁ ἐμός ἴσως ἀπέθανον· οὐδὲν δὲ πλέον ἔστι τοῖς ἀνθρώποις τῶν ἐκ τοῦ βίου, ἢ μόνον θρήνου τυχεῖν περισσοτέρου, καὶ κενὸν ἐν τοῖς λίθοις ἐπιτυμβίδιον καταλιπεῖν γράμμα· διό φησι τὴν ἀρετὴν πάντων εἶναι τῇ ψυχῇ περιφανέστερον κτῆμα, καὶ ταύτην ἐχρῆν σπουδαιότερον μεταδιώκειν. 97 Καὶ τὰ μὲν ἐνθάδε, τοῖα· τὰ δ' ἄλλοθι, τίς κ' ενίσποι 98 Οππόσα τοῖς ἀδίκοις ὕστατον ἦμαρ ἄγει; 99 Πύρ βρόμεον, σκότος αἰνὸν, ἀπόπροθι φωτός. [ἐοῦσιν, 100 Σκώληξ ἡμετέρης μνῆσις ἀεὶ κακίης. Ηδη μὲν εἴρηται περὶ τῶν ἐν ᾅδου κολάσεων, ὡς καὶ τῶν Ἑλλήνων οἱ σοφοί τούτων εμνημόνευσαν καθὼς Πλάτων, καὶ περὶ Κωκυτοῦ καὶ Πυριφλεγέ θόντος καὶ Ταρτάρου καὶ 'Αχέροντος· καὶ ὁ Ησαΐας δὲ ὁ θαυμάσιος, ὅτι πῦρ ἐστι καὶ σκώληξ φησίν· Ο γὰρ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτήσει, καὶ τὸ πῦρ αὐτῶν οὐ σβεσθήσεται, καὶ ἔσονται εἰς ὅρασιν πάσῃ σαρκί· καὶ Δανιὴλ ὁ θαυμάσιος· Ποταμὸς πυρὸς εἶλκεν ἔμπροσθεν αὐτοῦ· Χριστὸς δὲ ἡ ζωὴ ἡμῶν, τοῖς ἀσεβέσι φητί· Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οι κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ· καὶ αὖθις· Τὸν ἀχρεῖον δοῦλον ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμός καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. 105 Που μοι πρωτογόνοιο μέγα κλέος; ἄλετ' ἐδωδή. Ποῦ Σολομῶν πινυτός; ἀλλὰ γυναιξί δάμη. corpus deliciis depravatum. Talis igitur et tantus, ait dīvus Gregorius, qui universam terram domuerat, miserabili fine vita decedit. Heros vir est semideus. Filius Atrei Agamemnon, qui Græciæ rex Trojanum paravit bellum_et_urbem Ilium destruxit. Tantalus Phrygiæ rex fuit, qui bellum habens cum llo ædificante Ilium ad Trojam et cladem timens, Pelopi filio suo bona commisit, eum in continentem remitens, hæc dicens quod, Si victor evasero, redibis in Phrygiam; si autem devictus ero, in Europam remanebis. Bona itaque sumens Pelops in Græciam appulit in regione cui nomen Apia in qua regnabat Œnomaus, qui filiam nomine Hippodamiam habuit.Ibi in ludo equestri decertans Pelops cum Onomao, victor uxorem accepit Hippodamiam et regionem obtinuit, et loco Apiæ vocavit eam Peloponnesum, id est, Pelopis insulam. Porro Pelopidæ sunt Atreus, Theseus, Agamemnon, Menelaus et tandem Orestes. Ilus ergo Pelopem a Phrygia deturbans et Ilium ædificans a Pelopidis vicissim turbatus est. Etenim Agamemnon Pelopida Ilium urbem vastavit et destruxit. Irus vero est vagabunde vivens, miserrimus, risus causa citatus qui in Ulyssem luctavit. Gregorius ergo divus ait quod et semideus Agamemnon rex, et vagabunde vivens miserrimus Brus, pariter mortui sunt, nihil amplius quam vanum nomen apud homines relinquentes. Constantinus Romanorum rex factus est. Pius ille et regum primus Christianus, ideo et fere omnium quæ sub coelo sunt imperium obtinuit, similiter mortuus est. Gregorius ergo admirabilis vitæ asserens instabile et hoc ait quod Tantus rex Constantinus et servus meus pariter mortui sunt; nihil vero amplius est hominibus de iis quæ in vita cadunt quam luctum majorem obtinere et sepulcrum illustrius et vanum in lapidibus epitaphium relinquere; ideo inquit virtutem animæ esse omnium illustriorem possessionein et illam oportebat diligentius appetere. Jam mentio facta est de tormentis in inferno, sicut Græcorum sapientes memoriæ tradiderunt, velut Plato, et de Cocyto et Phlegethonte et Tartaro et Acheronte. Et Isaias admirabilis, quod ignis est et vermis, inquit: Etenim vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur, et erunt in spectaculum omni carni¹; et Daniel admirabilis: Fluvius igneus egrediebatura facie ejus. Christus autem vita nostra impiis ait: Discedite a me, maledicti, in ignem æternum qui paratus est diabolo et angelis ejus; et iterum: Inntilem servum millite in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium*. * Isa. Lxvi, 21. • Dan. vit, 10. • Matth. xxv. 41. * Matth. xx1, 30.

AD CARMINA S. GREGOR|| THEOL. Κείνται αμφότερα ἐν τῷ β' λόγῳ. 137 Ποῦ δὲ δυωδεκάδος συναρίθμιος ἦν ὅτ' 'Ιούδας Κέρδεος αντ' ὀλίγον αμφεχύθη σκοτίην; Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. ΛΟΓΟΣ 17" ΛΟΓΟΣ ΙΖ'. Διαφόρων βίων μακαρισμοί 37 Καὶ 'Ραάβ εύκοσμον ἔχει βίον, ἀλλ᾽ ἄρα καὶ τὴν 58 Κλεινὴν ἀκροτάτῃ θῆκε φιλοξενίῃ. Οτε τοὺς κατασκόπους ἄνδρας δύο ἐκ τοῦ πέραν τοῦ Ἰορδάνου ἀπέστειλεν Ἰησοῦς εἰς Ἱεριχὼ τὴν γῆν κατασκοπεῦσαι, τούτους Ραὰς ὑπεδέξατο ἡ πόρνη. Ὁ οὖν βασιλεὺς Ἱεριχώ γνούς, ἀπέστειλε πρὸς αὐτ τὴν λαβεῖν αὐτούς· ἡ δὲ φιλόξενος οὖσα συμπαθείας τρόπῳ, ὑπὸ τὴν λινοκαλάμην κατέκρυψεν οψίας δὲ γενομένης καθῆκε διὰ θυρίδος, παραγγείλατα μὴ τὴν εὐθεῖαν ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τὸ ὄρος ὁδὸν πορευθῆναι. Οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐποίησαν· τῶν δὲ κατ᾽ εὐθεῖαν ἐπιδιωκόντων, ἐπανελθόντων, αὐτοὶ πρὸς τοὺς ἰδίους δια σωθέντες, τὰ κατὰ τὴν Ῥαὰβ διεσάφησαν. Ἰησοῦς οὖν τὴν Ἱεριχώ κατεδαφίσας, τὴν Ῥααβ πανοικία ζωγρήσας περιεποιήσατο· καὶ γὰρ αὐτῇ κατέθεντο οι κατάσκοποι ἄνδρες μηδένα τῶν προσηκόντων αὐτῇ διαφωνῆσαι· τὸ γὰρ σπαρτίον ἐπὶ τῆς θυρίδος δι' ἧς καθῆκεν αὐτοὺς ὑποδήσασα, πανοικίᾳ σὺν παντὶ τῷ γένει διεσώθη. 59 Ἐκ δὲ μόνης πλέον ἔσχε Φαρισαίοιο τελώνης 40 Τῆς χθαμαλοφροσύνης τοῦ μέγ' αειρομένου. Κεῖται ἡ παροῦσα ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. ΛΟΓΟΣ ΙΗ'. ΛΟΓΟΣ ΙΘ. Κατὰ τῆς σαρκός Ο Ανδροφόνοιο φυτοῦ πάντοτε γενομένη. Μέμνηται τῆς ᾿Αδὰμ παραβάσεως καὶ τῆς πικρᾶς βρώσεως, δι' ἧς ἐκβέβληται παραδείσου, πονεῖν καὶ βιοῦν καὶ θνήσκειν κατακριθείς. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 26 Τῶν καθαρών Χριστοῦ δραξαμένη θυσάνων. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. 33 Τίς πρόγονον κακίης τε καὶ αἷματος ἡμετέροιο 40 Δέξατ', ἐπεὶ γεῦσιν μύρατο καὶ ἀπάτην; Λόγος ἐστὶν, ὡς Ἀδὰμ ἐκβληθεὶς τοῦ παραδείσου, καθίσας ἀπέναντι τῆς τρυφῆς, ἔκλαυσε πικρώς. Χριστὸς δὲ νέος διὰ τοῦτο γέγονεν ᾿Αδάμ, ἵν' ἐκεῖνον εἰς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναγάγῃ μακαριότητα. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 41 Τις σκολιόν βασιλῆα γόοις ἐκάθηρε Μανασσῆ; Μανασσῆς, βασιλεὺς γέγονεν Ἰούδα πονηρότατος λίαν· οὗτος δὲ τετράμορφον εἴδωλον ἐν τῷ ναῷ Σολο μῶντος ἔστησε, καὶ τὸν Ἰούδαν ἀπέστησεν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ· ὅθεν εἴ τις ἀναβῇ κατὰ τὸ ἱερὸν, προστάξα; προσκυνεῖν τῷ εἰδώλῳ· πολλὰ μὲν οὖν καὶ λόγον ὑπερέχοντα κακὰ πεποίηκε, καὶ τὸν προφήτην Ησαΐαν δὲ πατεῖν διέξοδον τῶν ὑδάτων του Σιλωάμ ξυλίνῳ κατέπρισε πριόνι. Τοσαῦτα δὲ καὶ πλέον που νηρὰ πεπραχώς, ὅμως ἐξωμολογήσατο τῷ Θεῷ ἐπι στρέψας ἐκ τῆς κακίας· ὁ δὲ Θεὸς (καὶ τί γὰρ αὐτ τοῦ περὶ τὸ πλάσμα συμπαθέστερον;) ἀφῆκεν αὐτοῦ τὰς ἁμαρτίας ἕνεκεν τῆς μετανοίας. 42 Τις Δαυίδ μεγάλης λύσατο αμπλακίης; Δαυὶδ ὁ θεοπάτωρ, ᾧ ὁ Θεὸς ἐμαρτύρησεν εἰπών· Εὗρον Δαυΐδ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου οὗτος ὁ πάσης ἀρετῆς ἐργάτης καὶ διδάσκαλος, δ πρᾶος καὶ ἀμνησίκακος, καὶ ἅπαξ εἰπεῖν ὡμοιωμέ νος Θεῷ κατὰ τὸ ἐφικτὸν ἀνθρώποις, όμως συναρ πασθεὶς τοῦ εἰκότος ἀπεσφάλη. Ἐν ὑπερῴῳ γὰρ διάγων εἶδε γυναῖκα λουομένην ἀπὸ τῆς ἀκαθαρσίας αὐτῆς, ὡραίαν τῷ εἴδει καὶ σφόδρα καλήν· Βηθσαδεὲ δὲ ὄνομα τῇ γυναικί. Ταύτην ὀφθαλμοῖς περιέρ γοις κατανοήσας, ἐκλάπη τὸν νοῦν, καὶ μεταπεμψά μενος εἰσῆλθε πρὸς αὐτὴν, καὶ ἔλαβεν ἐν γαστρί. Τοῦτο γνούς κ. Δαυίδ, καὶ τὸν ἐξ ἀνθρώπων μυκτηCARMEN XVI, XVII. Diversæ vitæ beatitudines. Quando exploratores viros duos a Jordane, antequam transiret, misit Josue in Jericho terram inspecluros, hos recepit Rahab meretrix. Quod cum novisset rex Jericho misit apud eam qui caperent illos; quæ hospitalis præ miseratione, sub stipula lini eos abscondit; vespere autem facto, per fenestram demisit, monens ne per publicam sed per montanam viam incederent. Sic ergo fecerunt; revertentibus antem qui per viam publicam persecuti illos fuerant, illi ad propria incolumes salvati quæ per Rahab audierunt, nuntiaverunt. Josue ergo, destructa Jericho, Rahab cum omni domo salvatæ pepercit; etenim ipsi constituerant exploratores viri, neminem propinquorum ejus aliter tractandumi; quæ quidem fune in fenestra qua dimisit eos alligata cum omni domo et familia salvata est. CARMEN XVIII, XIX. Adversus carnem. Memorat Adam transgressionem et amaram manducationem, propter quam ejectus est e paradiso ad laborandum et vivendum et moriendum damnatus. Sensus est, cum Adam e paradiso ejectus sedit ad manducandum, flevit amare. Christus autem ideo novus Adam factus est ut eum ad pristinam reduceret beatitudinem. Adest in 2° carm. Manasses rex Juda fuit pessimus nimis; iste quadriforme idolum in Salomonis templo collocavit eɩ Judam a Deo apostatare fecit; unde si quis ad sanctum ascenderet, ante idolum prosternere se præcipiebat. Multa igitur et narrationein superantia mala operatus est, et prophetam Isaiam peragrantem viam aquarum Siloam lignea serra resecari jussit. Ilæc et alia ultra mala cum fecisset, similiter Deo confessus est conversus ab iniquitate: et Deus (quis enim pro plasmate suo magis illo misericors?) iniquitatem ei dimisit propter pœnitentiam. David, Dei pater, cui Deus testimonium perhibuit dicens: Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meum, qui omnes voluntates meus faciet. Hic virtutis omnis cultor et magister, mansuetus et injuriarum immeinor, et, uno verbo, similis Deo effectus quantum hominibus fas est, venustate seductus aberravit. In solario enim domus regire deambulans vidit mulierem lavantem se et purificantem decoram aɛpectu et pulchram valde; Bethsabee nomen erat mulieris. Quam curiosis oculis intuens, mente captus est et accersivit et cognovit eam, quæ concepit. Quo cognito David de aculeatis hominum dictis • Acl. xis, 22. Ed. nov. p. 487. Pag. 937.

ρισμὸν ἐντρεπόμενος, τὸν ἄνδρα μεταστέλλεται τῆς μοιχευθείσης. Οὐρίας όνομα τούτῳ, Χετταῖος ἀνήρ, ἐν προμάχοις ἀριστείας δὲ κατὰ τὸ στρατόπεδον ἀριστεύων· ᾧ τηνικάδε παραγενομένῳ, πυθόμενος τὰ κατὰ τὴν μάχην ὁ Δαυΐδ, οἴκοι καταλῦσαι προσέταξεν. Οὐρίας δὲ τοῦτο ποιεῖν οὐκ ἠνέσχετο, μὴ δεῖν λέγων, τοῦ στρατεύματος Ἰσραὴλ αὐλιζομένου κατ' ἀγρὸν καὶ πολεμοῦντος, αὐτὸν οἴκαδε καταλύσειν καὶ ταῖς ἀγκάλαις ἔχεσθαι τῆς προσφιλούς γαμετῆς. Δαυΐδ οὖν τοῦτο μαθών, αὖθις πρὸς Ιωαβ τὸν ἄρχοντα τῆς δυνάμεως ἀποστέλλει τὸν Ουρίαν, αυτόχειρα τὸν ἴδιον ἐπαγόμενον ὄλεθρον. Βιβλίον γὰρ ἐγέγραπτο πρὸς Ἰωά6 συνάψαι τοῖς πολεμίοις, ἀνὰ δὲ τὴν ἰσχυρὰν στῆσαι μάχην πρὸς τῷ τείχει τὸν ἀνδρεῖον, και περ προθυμούμενον, Οὐρίαν ἄντικρυ τῶν πολεμίων, ὑποχωρῆσαί τε, καὶ τοῦτον ἀλωτὸν τοῖς ὑπεναντίοις παραχωρήσαι. Τούτου δὲ γενομένου, λήσεσθαι τὸ τοσοῦτον κακὸν ὁ συνετὸς Δαυΐδ ὑπετόπαζεν· ἀλλὰ Θεοῦ τίς τὸν μέγαν λήσεται ὀφθαλμόν; Ὁ μὲν οὖν ταῦτα πεποίηκεν· ὁ δὲ Θεὸς αὐτῷ τὸν προφήτην Νάθαν ἀποστείλας, ὡς πλούσιος, επιξενωθέντος οὕτω τινὸς ὁδοιπόρου, ποίμνιον ἀμνάδων ἑκατὸν κεκτημέν νος, ἐφείσατο θῦσαι, καὶ πένητος ἀμνάδα μίαν άρπάτας ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ κυρίου τρεφομένην, αὐτῆς συνεθοινήθη τῷ ξενισθέντι, ταύτῃ τὸ δράμα διεξῇ:ι. Δαυίδ μὲν οὖν ὁ θερμότατος ζήλῳ τῷ πρὸς εὐσέβειαν πυρπολούμενος, ἢ μὴν κακῶς τὸ ζῆν ὁ τοῦτο διαπραξάμενος καταστρέψειε, καὶ τὴν ἀμνάδα τοῦ πένητος Σποτίσει δεκαπλασίονα, τὸν Θεὸν ὀξέως ἐπωμόσατο. Νάθαν οὖν πρὸς αὐτόν, Σὺ εἶ, φησί, βασιλεῦ· καὶ γοῦν ὁ Θεὸς τὰ καὶ τά φησι περὶ σοῦ. Εἰς αἰσθησιν τοίνυν ἐλθὼν ὁ Δαυΐδ καὶ μνήμην Θεοῦ, Ημάρτηκα τῷ Κυρίῳ, φησί. Καὶ Νάθαν πρὸς αὐτόν· Καὶ Κύφιος ἀφείλατο τὸ ἁμάρτημά σου. Κλαύσας δὲ πικρῶς, καὶ σποδὸν καὶ σάκκον ὑποστρωσάμενος, ἱκανῶς ἐξομολογησάμενος, τῆς ἀφέσεως κατηξιώθη. 43 Τις χθαμαλὴ θρήνοισιν ἰδὼν ἐσάωσε Νινευή; Πόλις ἦν Νινευή μεγάλη. Ταύτης ή κραυγή προς τὸν Θεὸν ἀναβέβηκε· καὶ δὴ τὸν προφήτην Ἰωνᾶν ὁ Θεὸς ἀποστέλλει, προφητεῦσαι τῇ Νινευή, ὡς κατα στραφήσεται τάχος. Ἰωνᾶς οὖν τὴν ἐπὶ θαρσεῖς ὁδοιπορεῖ, φεύγων τὸ πρόσταγμα· σάλου δὲ γενομέ νου, κλήρῳ καταδικασθεὶς, εἰς βυθὸν ἐμβάλλεται· κῆτος αὐτὸν ὑποδέχεται, τριταῖον ἀπήμεσε θήρ. Πάν λιν προστάσσεται, καὶ δὴ πορεύεται καὶ κηρύσσει, ὡς μετὰ τρεῖς ἡμέρας καταστραφήσεται Νινευή. Νινευίται γοῦν τῆς προφητείας ἀκούσαντες εὐλαδή θησαν, οὐδὲ τοῖς λεγομένοις ἠπείθησαν, ἀλλ᾽ ἕκαστος τῆς πονηρᾶς ἀπέστη πορείας, νηστεύσαντες παμπληθεί, σάκκους τε περιθέμενοι, τά τε βρέφη σύν τοῖς κτήνεσι τῇ νηστεία δαμάσαντες, τῆς ἠπειλημέ νης ὀργῆς τὴν συμφορὰν ἔφυγον, τοῦ Θεοῦ φιλανθρώπῳ ὄμματι καὶ εὐμενεῖ τὸ ἴδιον κατοικτείραντος πλάσμα. 4 Τίς δ' ἐπὶ παιδὶ βάλεν δάκρυον ὁπλοτέρῳ; Τῆς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις θείας παραβολῆς μέμνηται τῆς κατὰ τὸν ἄσωτον παῖδα. Καὶ γὰρ ὁ Σωτὴρ παραβολικώς τάδε φησίν, ὅτι Τις ἄνθρωπος δύο υἱοὺς εἶχεν· ὁ δὲ νεώτερος τῷ πατρὶ προσελθὼν, αἰτήσας τὸ τῆς οὐσίας αὐτῷ ἐπιβάλλον μέρος καὶ λαβὼν ᾤχετο· καὶ τὸν πλοῦτον ἐπ' ἀλλοδαπής δαπανήσας αἰσχρῶς, τελευταῖον ἐπτώχευσε. Πενηθείς οὖν ισχυ ρῶς, τοῖς πολιτάρχαις τῆς χώρας οἷς ἔτυχε κολλη θεὶς, βόσκειν χοίρους εἰς ἀγρὸν ὑπ' αὐτῶν πέμπεται. Τοσοῦτον δὲ λιμῷ πιεζόμενος, ὡς μὴ δύνασθαι τῶν κερατίων, ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι ἐμφορηθῆναι, τῶν πατρικῶν ἀγαθῶν εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν, ἐβουλεύσατο πρὸς τὸν οἰκεῖον ἐπανελθεῖν πατέρα, καὶ παραγίνε sollicitus virum adulteræ accersit. Urias nomen ejus. Hetheus vir, inter audacioris fortitudinis viros in exercitu optimus: quen astantem interrogavit de bello David jussitque domi quiescere; Urias autem sic agere non sustinuit dicens, non oportere dum exercitus Israel solo recubaret et bellaret se domi quiescere et in sinu dilectæ uxoris dormire. Quo audito David iterum ad exercitus ducem Joab mittit Uriam propriæ nuntium mortis manibus suis ferentem. Nam epistolam scripsit ad Joab ut cum hostibus congrederetur, et invalidum prælium prope murum poneretur fortis Urias licet fortitudine major, in conspectu hostium, et recedentibus aliis hic absque defensione hostibus relinqueretur. Quo facto, iguote deleri tantum flagitium prudens David intendebat; sed Dei quis magnum fugiet oculum? Ille sic egit, Deus vero illi Nathan prophetam misit quasi dives, hospitante apud ipsum viatore, de grege centum ovium quas possidebat occidere parcens oven unicam pauperis rapuisset in sinu domini ejus manducantem, quam in cibum hospitantis apposuisset; hoc factum narrabat propheta. David igitur fervida indignatione præ pietate ardens. pessime vivere qui ita fecit sortiatur et ovem pauperis reddet decuplani (Bibl. quadruplam), et ardenter per Deum jurabat. Nathan ergo al eum: Tu es, inquit, o rexi et hæc dixit Deus ad te. In intelligentiam igitur rediit David et Dei memoriam; Peccavi Domino, inquit. Et Nathan ad ipsum: Et Dominus transtulit peccatum tuum. Et amare flens et in cinere et sacco cubans, convenienter confessus est et veniam meruit. Civitas erat Ninive magna. Cujus clamor ad Deum ascendit; et prophetam Jonam mittit Deus prædicere Ninive quod brevi subvertetur. Jonas itaque viam facit ad Tharsim fugiens mandatum; tummescentibus fluctibus, sorte damnatus in profundum projicitur; cete illum recipit, tertio dieque evomit bellua. Rursum mandatum datur, et iter agit et prædicat quod post tres dies subvertetur Ninive. Itaque Ninivitæ prophetiam audientes pie egerunt, verbis increduli non fuerunt, sed unusquisque a via mala declinavit, una jejunantes et saccis induti, infantibus et jumentis jejunium imponentes, el sic ab ira calamitates imminentes fugerunt, Deo erga homines bono oculis misericordibus et mansuetis proprium plasma respiciente. Memoratur divinam in Evangeliis parabolam de prodigo filio. Salvator in parabolis hæc dicit: Ilomo quidam habuit duos filios. Et adolescentior patrem adiens petivit substantive portionem quæ ipsum contingchat, quam congregans abiit et divitias turpiter ad aliam regionem dissipans ad extremum pauper evasit. Et cum multuin egeret, lori in quo vivebat divitibus adhærens, pascere porcos in agro ab illis missus est. Et fame cruciatus, quia non valeret de siliquis quas manducabant porci satiari, paterna bona in mentem reducens, ad patrem revertere volebat et redit. Animo destinabat ad pedes patris procum-

+441 ται. Σκεπτόμενος δὲ τοῖς ποσὶ τοῦ πατρὸς ἐπικαμ φθῆναι, καὶ ὡς οὐκ ἄξιος εἴη πατέρα τοῦτον ὄνομά σαι, δέξασθαι δὲ καὶ τοῖς μισθίοις συναριθμῆσαι λέο γειν διαλογιζόμενος, φθάσας ὁ πατὴρ καὶ μακρόθεν τὸν υἱὸν οἰκτρὸν θεασάμενος ἀλήτην, ᾤκτειρε, καὶ δάκρυα σπείσας ἐπ' αὐτῷ, περιπλακείς τε τοῦ κακοῦ παιδὸς τῷ τραχήλῳ, καὶ λαβόμενος αὐτοῦ τῆς χειρὸς, εἰς τὰ ἴδια χαίρων πάλιν ἕλκει δώματα· τούς τε δού λους συγκαλεσάμενος, χαίρειν διετάξατο τῇ τοῦ παι δὸς ἀφίξει· χρυσῷ δὲ τοῦτον δακτυλίῳ τιμήσας, στολῇ τε λαμπρᾷ κατακοσμήσας, καὶ τῆς πρὸ βρα χέος δυσκλείας ἀπαλλάξας, μόσχον θύσας τοῖς φίλοις ἐπ' αὐτῷ σιτευτόν, εὐωχίαν ἐποίησε, συμφωνίαις τε καὶ μουσικαῖς χορείαις ἐφαίδρυνε τὸ συμπόσιον· καὶ παιδὸς ὄντος ἀγαθοῦ λυπηθέντος, ὡς αὐτὸς τῷ πα τρὶ τοσοῦτον προσκαρτερήσας, δεύτερα τοῦ κακοβίου παιδὸς ἔλαχε γέρα, λόγοις ὁμαλοῖς ὁ πατὴρ τὴν λύ την μεταβαλών, ὅτι χαρῆναι ἔδει πέπεικε καὶ εὐο φρανθῆναι, ὡς ὁ ἀπολωλὺς υἱὸς εὑρέθη, καὶ ὁ θανών ἀνεβίω. 45 Τίς χαίρων καθαροῖσιν ἑκὰς βάλεν οὐδὲ τελώ Ένας; Κεῖται ἡ παροῦσα ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. 46 Τις πρόβατον ὤμοις ἄνθετο πλαζόμενον; Παραβολὴν καὶ ταύτην ὁ Σωτὴρ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις φησίν, ὅτι Ποιμήν τις ἑκατὸν ἔχων ἀμνάδας, μιᾶς ἀπομονωθείσης καὶ πλανηθείσης ἀνὰ τὰ ὄρη, τὰς ἐνενήκοντα εννέα λιπών, κατ' ίχνος εκείνης που ρεύεται· ἣν εὑρὼν κ᾿ ἐπ᾽ ὤμων αράμενος, χαίρων ταῖς ἄλλαις ἐνηρίθμησε δεκάσι. Χαρεῖται, φησί, χαρα ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τῇ τοῦ ἀπολωλότος εὑρέσει, τῶν πολλῶν μᾶλλον καὶ ἀπλανῶν. 47 Τίς λεπρούς ἐκάθηρε; Χριστὸς δέκα λεπροῖς τὴν κάθαρσιν ἐχαρίσατο, ὧν εἷς Σαμαρείτης ὑπῆρχεν. Πικρὰς δ' ἀποέργαθε νούσος, 48 Σώμασι καὶ ψυχαῖς ἐσθλὰ χαριζόμενος; Χριστὸς πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν θερα πεύσας, ταῖς ψυχαῖς καὶ σώμασιν ἀγαθὰ ἐχαρίσατο. 49 Σεῖο, μάκαρ, τάδε δῶρα, βροτῶν φάος· ἀλλ' [ἐπιβαίης 50 οίδματος ἡμετέρου, καὶ σάλος αίψα πέσοι. Τοῖς μαθηταῖς κλυδωνιζομένοις ἐπιστὰς Ἰησοῦς κατὰ κυμάτων πεζοπορῶν, γαλήνην ἐποίησε. Ταύ την τὴν ἱστορίαν ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ παρεθέμεθα. Γρηγόριος τοίνυν ο θεηγόρος, κατὰ τὸν τῆς ἀναγωγῆς λόγον, μετὰ τὴν ἱκανῶς ἐξομολόγησιν, Τῷ ἡμετέρῳ, φησὶν, ἐπίβηθι κύματι, τοῦτ' ἔστι τοῖς ταραχοποιοῖς πάθεσι· ὁ δὲ σάλος (λέγει δὲ τὸ μέλαν ἔπαρμα τῆς ἁμαρτίας) παραχρήμα θραυσθήσεται. ΛΟΓΟΣ Κ', ΚΑ', ΚΒ', ΚΓ', ΚΑ', ΚΕ', ΚΑ', ΚΖ' Αἰνιγματωδῶς ἐν τούτοις τοῖς λόγοις ὁ θεῖος Γρηγό ριος περὶ τοῦ ᾿Αδάμ φησι καὶ τοῦ τῆς βρώσεως ξύλου, περὶ Σοδόμων, περὶ ταρτάρου, περὶ τῶν Ἱερεμίου θρή νων καὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἁλώσεως, περὶ Ἠλία τοῦ προφήτου, περὶ Μωϋσέως καὶ τοῦ παιδοφόνου δόγματος Φαραώ, περὶ Ἰωνᾶ, περὶ Δανιήλ· τούτων δὲ πάντων τὴν ἱστορίαν ἐν τοῖς προλαβοῦσι παρεθέμεθα λόγοις. Μνημονεύει δὲ πάλιν τοῦ τῆς λήθης νέφους, 8 καλύ ψαι τὰς αὐτοῦ φρένας εύχεται, οὐχ ὡς τοῖς Ελλή νων δόγμασι τὴν ῥοπὴν χαριζόμενος, τῶν αὑτοῦ δὲ μᾶλλον συμφορῶν τὸ βάρος ὧδε λέγων σκεπασθῆναι. Εἴ ποτε γὰρ εἶεν ἐμοί, φησί, τῷ πλήθει βαρουμένῳ τῶν συμφορῶν, ἀγαθόν τε εἴη καὶ μάλα προσφιλές. bere et quasi indignum qui patrem eum vocaret, precari meditabatur ut sumeretur et numeraretur inter mercenarios, sed præveniens pater et a longe filium aspiciens miserrimum, errantem, misertus est, lacrymas fudit super ipsum, brachiis collum filii mali amplexus est et manum ejus stringens, in propriam domum gaudens iterum attraxit; servos vocans gaudere jussit de filii reditu; annulo aureo illum decoravit, splendida stola ornavit et cito a sordibus abstersit; vitulum occidens pro amicis saginatum convivium fecit, symphoniis et choreis musicis epulas ornavit; et filio optimo indignante quod ipse patri tam amanter adhærens secundum post filium vita licentioris locum obtinuisset, benignis verbis pater dolentem mutavit suadens quia gaudere oportebat et lætari quod qui perierat filius inventus sit, et mortuus revixerit. Parabolam et istam Salvator in Evangeliis dieit, quod pastor quidam centum habens oves, una in montibus derelicta et errante, nonaginta nove:n linquit et vestigiis ipsam persequitur; quam inventam super bumeros portat gaudens et cum aliis numeravit. Gaudio gaudet, inquit, pastor bonus qui invenit illam quæ perierat magis quam de aliis multis quæ non erraverunt. Christus decem leprosis munditiam donavit, quorum unus Samaritanus erat. Discipulis procella jactatis supervenit Jesus ambulans super fluctibus et serenum factum est; hanc historiam in primo sermone exposuimus. Itaque Gregorius divine loquens secundúm analogicum sermonem de convenienti confessione, Super nostros, inquit, gradere fluctus. id est, tumultuosas cupiditates, et agitatio (dicit peccati tenebrosuin tumorem) confestim serenabitur. CARMEN XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII. In ænigmate in his sermonibus divus Gregorius de Adamo loquitur et de manducatione de ligno, de Sodonis, de Tartaro, de Jeremiæ lamentationibus et Jerusalem destructione, de Elia propheta, de Moyse et de Pharaone qui jussit mortem infantium, de Jona, de Daniel; horum omnium bistoriam in præcedentibus exposuinius carminibus. Memorat autem iterum de oblivionis nube, qua involvi mentein exoptat, non dogmatibus Græcorum hac sententia indulgens, potius vero calamitatum onus sic involvi dicens: Si forte, inquit, illud abundantibus sub calamitatibus gravato mihi tribueretur, bonum mihi· essel et jucundumi valde. Ed. nov. p. 955 scy.

ΛΟΓΟΣ ΚΗ'. Οσα ἐνδιάθεται Τὴν ἐνδιάθετον Γραφὴν ἀπαριθμεῖται, οἷον, Γέφεσις, Έξοδος, Λευϊτικόν, Αριθμοί, Δευτερονόμιον, Ἰησοῦς, Κριταί, Ρούθ, Βασιλεῖαι, Παραλειπόμενα τῶν βασιλειῶν, Εσδρας. Ἰώβ, Ψαλτήριον Δαβίδ, Παροιμίαι Σολομῶντος, Ἐκκλησιαστής, Ασματα ᾀσμάτων, Ωσης, Αμώς, Μιχαίας, Ἰωήλ, ᾿Αβδιοῦ, Ἰωνᾶς, Ναούμ, Αμβακούμ, Σοφωνίας, Αγγαίος, Ζαχαρίας, Μαλαχίας, Ησαΐας, Ἱερεμίας, Ἰεζεκιήλ, Δανιήλ· ἀρχαῖαι μὲν αὗται βίβλοι. Νέαι δὲ, Ματθαῖος, Μάρκος, Λουκᾶς, Ἰωάννης, Πράξεις ἀποστόλων, Παύλου δεκατέσσαρες Ἐπιστολαί, Καθολι καὶ ἑπτὰ, ὧν Ἰακώβου μία, Πέτρου δύο, Ιωάννου τρεῖς, Ἰούδα μία. Μάστιγες Τὰς ἐπενεχθείσας ὑπὸ Θεοῦ μάστιγας τοῖς Αἰγυ πτίοις, ὁ θεῖος ἀπαριθμεῖται Γρηγόριος· εἰσὶ δὲ αὗται αἷμα, βάτραχοι, σκνίπες, κυνόμυια, κτηνῶν ὄλεθρος, φλυκτίδες, χάλαζα, πῦρ, ἀκρὶς, σκότος ψηλαφητόν, Όλεθρος πρωτοτόκων. Δεκάλογος Τῶν δέκα λόγων, ὧν ἐν πλαξὶ λιθίναις ὁ Θεὸς ἐτύπωσε τῷ Μωϋσή, μνήμην ποιεῖται Γρηγόριος ὁ θεόληπτος· εἰσὶ δὲ οὗτοι· Οὐ γνώσῃ Θεὸν ἄλλον, οὐ στήσεις εἴδωλον ἄπνοον ὁμοίωμα κενόν, οὐδέ ποτε ματαίως μνησθήσῃ τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ, Σάββατα φυλάξεις, τίμα τὸν πατέρα σου καὶ μη444 τέρα σου, οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ κλι ψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, οὐκ ἐπιθυμήσεις. Πατριάρχαι Μέμνηται τῶν δώδεκα πατριαρχῶν ὁ μέγας Γρη γόριος τῶν ἐξ Ἰακὼβ ἐξεληλυθότων· εἰσὶ δὲ οὗτοι· Ρουβείμ, Συμεών, Λευί, Ἰούδας, Δάν, Νεφθαλείμ, Γάδ, Ασήρ, Ισάχαρ, Ζαβουλών, Ἰωσήφ, Βενιαμίν. Μαθηταί Τῶν δώδεκα Χριστοῦ μαθητῶν ὁ θεῖος μνημονεύει Γρηγόριος· εἰσὶ δὲ οὗτοι· Πέτρος, Ανδρέας, Ιωάννης, Ιάκωβος, Φίλιππος, Βαρθολομαῖος, Ματθαῖος, Θωμᾶς, Ἰάκωβος Αλφαίου, Ἰούδας, Σίμων, Ἰούδας ἄλλος. Περὶ Γενεαλογίας Χριστοῦ Τὴν δοκοῦσαν τῶν εὐαγγελιστῶν διαφωνίαν ἐν ταῖς γενεαλογίας ὁ θεῖος ἑρμηνεύει Γρηγόριος. Φησὶν οὖν, ὅτι Λουκᾶς μὲν τὴν ἱερατικὴν γενεὰν ἀπαριθμεῖται, Ματθαῖος δὲ τὴν βασιλικήν· Χριστὸς δὲ, βασιλεὺς δηλαδὴ καὶ ἱερεὺς, ὡς μὲν ἐκ μητρός, ἐκ γένους Λευῒ καταγόμενος· ὡς ἐκ δοκοῦντος δὲ πατρὸς, Δαυϊτικὸν ἐπιγραφόμενος ἀξίωμα. Ο μὲν οὖν Ἰωσήφ, τοῦ μὲν Ἠλεὶ παῖς ἐπεγράφετο κατὰ τὸν νόμον, τοῦ δὲ Ἰακὼβ κατὰ τὴν φύσιν. Μωϋσέως γὰρ ἦν νόμιμον, ἀσπέρμου τινὸς ἀποθνήσκοντος ἀδελφοῦ, τινὰ τῶν συγγενῶν τὴν γαμετὴν λήψεσθαι τοῦ τεθνη κότος καὶ τὸν οἶκον, καὶ σπέρμα τῷ τετελευτηκότι άν ἀν ιστάν. Οὕτω τοῦ Ἠλεί τεθνηκότος ἀσπέρμου τὸν CARMEN XXVIII. Quotquot sinceræ. Sinceram Scripturam numerat, scilicet: Sunt Genesis, Exodus, Leviticum, Numeri, Deuteronomium, Josue, Judices, Ruth, Regna, Paralipomena regnorum, Esdras, Job, Psalterium David, Salomonis Parabola, Ecclesiastes, Canticum canticorum, Osee, Amos, Michaas, Joel, Abdias, Jonas, Nalum, Habacuc, Sophonias, Aggæus, Zacharias, Malachias, Isaias, Jeremias, Ezechiel, Daniel, hi veteres libri: novi autem Matthæus, Marcus, Lucas, Joannes, Actus apostolorum, Pauli quatuordecim epistola, Catholica septem, nimirum Jacobi una, Petri duo, Joannis tres, Judæ una. CARMEN XXIX. Plagæ. Allatas a Deo plagas Ægyptiis divus numerat Gregorius, quæ sunt: sanguis, ranæ, sciniples, cznomyia, in jumentis pestis, ulcera, grando, ignis, locusiæ, tenebra palpabiles, primogenitorum strages. CARMEN XXX. Decalogus. Decem leges, quas in tabulis lapideis insculpsit Deus et dedit Moysi, memorat Gregorius divine sapiens, sunt autem istæ: Non cognosces Deum alium; Non constitues idolum inanimum, vanam similitudinem; Nequaquam in vanum memorabis nomen Dei; Sabbata servabis; Honora patrem tuum el matrem Luam; Non occides; Non adulterabis; Non duraberis; Non falsum testimonium dices; Non concupisces. CARMEN XXXI. Patriarchæ. Memoratur duodecim patriarcharum Magnus Gregorius e Jacob orientium; sunt isti: Ruben, Simeou, Levi, Judas, Dan, Nephthalim, Gad, Aser, Issachar, Zabulon, Joseph, Benjamin. CARMEN XXXII. Discipuli. Duodecim Christi discipulorum divus Gregorius mentionem facit. Sunt isti: Petrus, Andreas, Joannes, Jacobus, Philippus, Bartholomæus, Matthæus, Thomas, Jacobus Alphæi, Judas, Simnon, Judas alter. CARMEN XXXIII. De genealogia Christi. Apparentem evangelistarum dissonantiam in genealogiis divus interpretatur Gregorius. Dicit ergo quod Lucas quidem sacerdotalem generationem, Matthæus vero regiam supputat; Christus rex sane et sacerdos, ex matre originem a Levi ducens, ex putativo patre, Davidica inscriptus dignitate. Josephi igitur Heli filius inscribebatur secundum legem, Jacobi filius secundum naturam. Erat enim in lege Moysis quod si moreretur frater sine semine, e parentibus quidam uxorem mortui duceret et domum et semen mortuo suscitaret. Sic mortuo Heli sine semine Joseph ex uxore ejus genuit Jacob. Et demonstrat Ed. nov. p. 250. Ed. nov. p. 263. Ed. nov. p. 263. Ibid. Ed. nov. p. 273. Ed. nov. p. 267.

AD CARVINA S. Ἰωσὴς ἐκ τῆς αὐτοῦ γυναικὸς ἐγέννησεν ὁ Ἰακώβ. Περιστῇ δὲ τῶν δύο φυλῶν τὴν συνάφειαν ὧδε Λαπιστών ἄρχων Ἰούδα πρὸς γάμον ηγάγετο τοῦ μετ γάλου Μαρὼν τὴν θυγατέρα. Λευΐτης δὲ ὁ ᾿Ααρών. Αύθις δὲ καὶ τὸ Περσικόν δόρυ φησὶ τῶν φυλῶν συγχῆσαι τὴν τάξιν διὰ τῆς ἀποικίας· Χριστοῦ δὲ ὄντος Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου, παρθένου δὲ μητρὸς ἀποκνηθέν τους, τη προῤῥήσει πειστέον Ησαΐου, ἡ φησι· Τὴν δὲ γενιὼν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; ΛΟΓΟΣ ΛΔ'. Γενεαλογίας Υἱὸς οὖν Θεοῦ καὶ Θεὸς ὁ Χριστὸς, καὶ Δαβιδ υἱὸς αὐτὸς, καὶ ἱερεὺς καὶ βασιλεύς. Τῶν ἐξ Ἀδὰμ ἔμπαλιν ἢ κατὰ Λουκᾶν γενεαλογιῶν, ὁ θεορήμων μνημονεύει Γρηγόριος οὕτως· 'Αδάμ, Σήθ, Ενώς, Καϊνάν, Μα Τελεήλ, Πάρεδ, Ενώχ, Μαθουσάλα, Λάμεχ, Νώε, Σήμ, 'Αρφαξάδ, Καϊνὰν, Σάλα, Εβερ, Φαλέγ, Ραταῦ, Σερούγ, Ναχώρ, Θάρα, Αβραάμ, Ἰσαάκ, Ιακώς, Ἰούδας, Φαρές. Εσρώμ, Αράμ, Αμιναδάβ, Ναασσών, Σαλμών, Βοόζ, Ὠδὴς, Ἰεσσαὶ, Δαβίδ, Νάθαν, Μαθάν, Μεννάς, Μαλεάς, Ελιακείμ, Ἰωανναν, Ἰωσήφ, Ιούδας, Συμεών, Λευί, Ματθάτ, Ιωρήμ, Ελιέζερ, Ἰωσήφ, Ηρ, Ελμώδ, Κωσάμ, Εδ. δελ, Μελχει, Νηρεί, Σαλαθιήλ, Ζοροβάβελ, Ρητά, Ἰωαννάν, Ἰούδας, Ὡσώκ, Σεμεεὶν, Ματταθίας Ἰωσήφ, Ιαννά, Μελχεί, Λευί, Ματθάτ, Ἠλείὶ, Ἰωσήφ. Οὕτω μὲν ὁ θεῖος Λουκᾶς· ὁ δὲ Ματθαῖος ὁ θαυμάσιος ἐξ 'Αβραὰμ μέχρι Δαβὶδ κατὰ τὸν Λουκᾶν, ἀπὸ δὲ Δαβὶδ ἐπὶ τοὺς Σολομωντιάδας κατάγει οὕτως τῶν εἰρμόν· Δαβίδ, Σολομών, Ροβοάμ, Αβιάς, Ασά, Ἰωσαφάτ, Ιωράμ, Όξίας, Ἰωάθαμ, Αχαζ, Έζε κίας, Μανασσῆς, Αμών, Ἰωσίας, Ἰεχονίας ἂν εἰς Βαβυλώνα αιχμάλωτον ἤγαγον, Σαλαθιήλ, Ζοροβάβελ, Αβιούδ, Ελιακείμ, Αζώρ, Σαδώκ. Αχίμ, Ελιούδ, Ἐλεάζαρ, Ματθαν, Ἰακώβ, Ἰωσήφ. ΛΟΓΟΣ ΛΕ'. Κατὰ Ματθαῖον θαύματα ΛΟΓΟΣ ΛϚ'. Τοῦ αὐτοῦ παραβολαί Τῶν θείων θαυματουργιῶν καθ᾿ ἕκαστον τῶν ἱερῶν εὐαγγελιστῶν καὶ τῶν παραβολῶν μέγας μνημονεύει Γρηγόριος. Φησὶν οὖν, ὅτι Ματθαῖος τοσούτων έμνημόνευσε θαυμάτων· τοῦ λεπροῦ, τῆς πενθερᾶς Πέτρου, τοῦ παιδὸς τοῦ ἑκατοντάρχου, τοῦ κλύδωνος τῶν ἀνέμων, τοῦ λέγεῶνος, τοῦ παραλύτου, τῆς αἱμορροούσης, τῆς τοῦ ἄρχοντος θυγατρός, τῶν ἐνοδίων τυφλῶν, τοῦ βωβοῦ, τοῦ τὴν ξηρὰν ἔχοντος χεῖρα, τοῦ τυφλοῦ καὶ κωφοῦ, τῶν πέντε ἄρτων καὶ τῶν δύο ἰχθύων, τῆς ἐν θαλάσσῃ πεζοπορείας, τῆς Χαναναίας, τῶν ἑπτὰ ἄρτων, τῆς μεταμορφώσεως, τοῦ σεληνιαζομένου, τῶν Ιεριχώ τυφλῶν, τῆς ἀνα βλέψεως τῶν τυφλῶν, καὶ τῆς ἰάσεως τῶν χωλῶν τοῦ ἱεροῦ, καὶ τῆς τῶν μιαρῶν ἐξελάσεως, τῆς συκής, τοῦ σταυροῦ, τῆς ταφῆς, τῆς ἐγέρσεως. Παραβολάς δὲ Ματθαῖος ταύτας γράφει· τοῦ πήξαντος τὴν οἰο κίαν εὐπαγῶς καὶ τοῦ ψαφαρῶς, τοῦ εἰς τέσσαρας φύσεις πεσόντος σπόρου, τοῦ νοθευθέντος σπόρου, τοῦ νάπυος, τῆς ζύμης, τοῦ ἐν ἀγρῷ θησαυροῦ, τοῦ μαργαρίτου καὶ τοῦ ἐμπόρου, τῆς σαγήνης, τοῦ προβάτου του πλανηθέντος, τοῦ· πικροῦ ὀφειλέτου, τῶν μισθωτῶν καὶ τῆς τοῦ μισθοῦ ἰσομοιρίας τοῖς ἐσχάτοις καὶ πρώτοις, τῶν κακῶν γεωργῶν, τοῦ duarum tribumm conjunctionem sic: Naasson princeps Juda in matrimonium duxit magni Aaron filiam et Levites erat Aaron. Iterum et Persicum bellum dicit tribuum permiscuisse ordinem per captivitatem; Christus autem cum sit Deus et homo, et virgo mater peperit eum, Isaiæ prophetiæ credendum est, quæ dicit: Generationem ejus quis enarrabit'? CARMEN XXXIV. Genealogia. Itaque Filius Dei et Deus Christus, et David filius, ipse et sacerdos et rex. Genealogiarum ex Adam secundum Lucam, retrorsus, divine dicens mentionem facit Gregorius sic: Adam, Seil, Enos, Cainan, Maleleel, Jared, Enoch, Mathusala, Lamech, Noe, Sem, Arphaxad, Cainan, Sala, Heber, Phaleg, Ragau, Serug, Nachor, Thare, Abraham, Isaac, Jacob, Judas, Phares, Esron, Aram, Aminadab, Naasson, SalInou, Bouz, Obert, Jesse, David Nalban, Mathan, Mennas, Maleas, Eliakim, Joannan, Joseph, Judas, Simeon, Levi, Matthal, Jorem, Eliezer, Joseph, Iler, Elmod, Cosam, Addi, Melchi, Neri, Salathiel, 20robabel, Resa, Joannan, Judas, Osoc, Semei, Mattathias, Joseph, Janne, Melchi, Levi, Matthal, Heli, Joseph. Sic quidem S. Lucas. Verum Matthæus admirabilis ex Abraham secundum Lucam usque ad David, et a_David per Salomonis progeniem seriem sic ducit, David, Salomon, Roboam, Abias, Asa, Josa punt, Joram, Ozias, Jonatham, Achaz, Ezechias, Mamasses, Amnon, Josias, Jecbonias, quem in Ba bylonem captivum duxerunt, Salathiel, Zorobabel, Abind, Eliacim, Azor, Sadoc, Achim, Eliud, Eleazar, Matthan, Jacob, Joseph. CARMEN XXXV. Miracula secundum Matthæum. CARMEN XXXVI. Ejusdem parabola. Sonctorum evangelistarum miracula atque parabolas singulorum refert Magnus Gregorius. Hæc ergo miracula retulisse Matthæum dicit: Leprosi, socrus Petri, pueri centurionis, tempestatis, legionis, paralytici, bæmorrhoissæ, filiæ principis, cæcorum in via, muti, manum habentis aridam, caci ac surdi, quinque pannm et duorum piscium supra mare ambulationis, Chananææ, septem panum, transfigurationis, lunatici, cæcorum Jerichuntinorum, visus redditi cæcis et sanationis claudorum in templo, ex eoque sacrilegorum expulsionis, ficus, crucis, sepultura, resurrectionis. Has vero parabolas tradit Matthæus: dicantis domum stabiliter et instabiliter, seminis in quatuor loca cadentis, seminis adulterati, sinaμία, ferarenti, thesauri in agro, margarite et negotiatoris, sagena, ovis errantis, crudelis debitoris, ope- 'Isa. Lill, 8. Tuid. In margine suppletur: Ma±0, Ναγγαί, Ελείμ, Ναούμ, Ματταθίας. Ed. nov. p. 273. Ed. nov. p. 977.

πεμπομένου υἱοῦ ὑπὸ τοῦ πατρὸς εἰς ἀμπελῶνα, τῶν ἐν τῷ γάμῳ σχεδίων, τῶν δέκα παρθένων, τῆς διανομῆς τῶν ταλάντων, τῶν προβάτων καὶ τῶν ἐρίφων. Ιωάννου θαύματα Ιωάννης δὲ τούτων ὁ Θεολόγος ἐμνημόνευσε τῶν θαυμάτων· τοῦ ἐν Κανᾶ τῆς Γαλιλαίας γάμου, τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλικοῦ, τοῦ ἐπὶ τῆς πηγῆς παραλύτου, τῶν σ' ἄρτων, τῆς ἐν θαλάσσῃ πεζοπορίας, τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, τοῦ τετραημέρου Λαζάρου, τοῦ πάθους, τῆς ταφῆς, τῆς ἐγέρσεως, τῆς πρὸς τοὺς φίλους ὁμιλίας, τῆς Θωμᾶ ψηλαφήσεως, τῆς μετὰ τὴν Έγερσιν βρώσεως. ΛΟΓΟΣ ΛΗ'. Λουκᾶ θαύματα ΛΟΓΟΣ ΑΘ'. Παραβολαὶ τοῦ αὐτοῦ Λουκᾶς δὲ τοσούτων αὖθις ἐμνημόνευσε θαυμάτων· τοῦ δαιμονῶντος, τῆς πενθερᾶς Πέτρου, τοῦ λεπροῦ, τοῦ παραλύτου, τοῦ ξηρὰν ἔχοντος χεῖρα, τοῦ παιδὸς τοῦ ἑκατοντάρχου, τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας, τῆς ἁμαρτωλοῦ γυναικός, τῶν ἀνέμων, του λεγεῶνος, τῆς αἱμορροούσης, τῆς θυγατρός Ιαείρου, τῶν ε' ἄρτων, τῆς μεταμορφώσεως, τῆς τοῦ μονογενοῦς βάσεως, τοῦ βωδοῦ, τῆς δεσμηθείσης ὑπὸ δαίμονος γυναικός, τοῦ ὑδεριῶντος, τῶν δέκα λεπρῶν, τοῦ Ἱε ριχοῦντος τυφλοῦ, τῶν ἐν τῷ σταυρῷ σημείων, τῆς ταφῆς, τῆς ἐγέρσεως, τῆς εἰς οὐρανοὺς ἀναλήψεως. Παραβολῶν δὲ τοσούτων εμνήσθη· τοῦ θέντος ἀσφαλῆ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τῆς πέτρας, καὶ τοῦ παθόντος εὖ πλέον καὶ πλέον ἀγαπῶντος, τοῦ πεσόντως εἰς τέτο σαρας φύσεις σπόρου, τοῦ τοῖς λῃσταῖς περιπεσόντος, τοῦ παρὰ καιρὸν θυροκρουστοῦντος καὶ καλὰ κομι ζομένου, τοῦ εἰτοικισθέντος πνεύματος σὺν ἄλλοις ἑπτὰ τοῦ λογιζομένου καθελεῖν τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομῆσαι, τῶν παρθένων καὶ τοῦ νυμ φῶνος, τοῦ καλῶς τοῖς ὁμοδούλοις χρησαμένου, τῆς κοπριζομένης συκῆς, τοῦ νάπυος, τῆς ζύμης, τῶν ἐν γάμῳ πενήτων, της δραχμῆς, τοῦ πλανηθέντος προβάτου, τοῦ ἀσώτου, τοῦ τῶν χρεῶν περικόψαντος οἰκονόμου, Λαζάρου τοῦ πτωχοῦ, τῆς εὐτόνως λιταζομένης χήρας, τοῦ τελώνου καὶ Φαρισαίου, τοῦ με ρισμοῦ τῶν μνῶν, τῶν κακῶν γεωργῶν καὶ φονευτῶν τοῦ δεσπότου. ΛΟΓΟΣ Μ'. Μάρκου θαύματα ΛΟΓΟΣ ΜΑ'. Τοῦ αὐτοῦ παραβολαί Μάρκος δὲ τοσούτων εμνήσθη θαυμάτων· τοῦ δαιμονῶντος, τῆς πενθερᾶς Πέτρου, τοῦ λεπρεῦ, τοῦ παραλύτου, τοῦ ξηρὰν ἔχοντος χεῖρα, τῶν ἀνέμων καὶ τῆς θαλάσσης, τοῦ λέγεῶνος, τῆς αἱμορ ῥούσης, τῆς θυγατρὸς Ἰαείρου, τῶν ε' ἄρτων, τῆς ἐν θαλάσσῃ πεζοπορείας, τῆς Συροφοινικίασης, τοῦ κωφοῦ καὶ ἀλάλου, τῶν ζ' ἄρτων, του μογιλάλου. τοῦ Βαρτιμαίου, τῆς ἀκάρπου τυχῆς, τῶν ἐγγὺς τοῦ ναοῦ τυφλῶν καὶ χωλῶν ἰαθέντων. Παραβολῶν δὲ τοσούτων ἐμνήσθη· τοῦ πεσόντος ἐπὶ τὴν γῆν ἀνίσου σπόρου, τῶν ζιζανίων, τοῦ νάπυος, τοῦ θανόντος κληρονόμου χερσὶν ἀδίκων. ΛΟΓΟΣ ΜΒ'. Παραβολαὶ τῶν τεσσάρων Κοινῇ τῶν παραβολῶν ὁ θεῖος μνημονεύει Γρηγό ριος, ὧν οἱ τέσσαρες εὐαγγελισταί συνεγράψαντο - rariorum mercedisque æqualitatis novissimis et primis, malorum agricolarum, filii a patre missi in vineam, libellorum in matrimonio, decem virginum, partitionis talentorum, ovium atque hœdorum. CARMEN XXXVII. Joannis miracula. Joannes autem Theologus hæc miracula tradidit: nuptiarum in Cana Galilææ, filii regull, paralytică piscinæ, quinque panum, supra mare ambulationis, caci ex nativitale, Lazari quatriduani, passionis, sepultura, resurrectionis, ad amicos sermocinationis, contactus Thoma, post resurrectionem manducaLionis. CARMEN XXXVIII. Lucæ miracula. CARMEN XXXIX. Ejusdem parabolæ. Lucas vero hac quoque tradidit miracula: dæmoniaci, socrus Petri, leprosi, paralytici, manum ari dam habentis, pueri centurionis, filii viduæ, peccatricis mulieris, tempestatis, legionis, hemorrhoisse, filiæe Jairi, quinque panum, transfigurationis, fiii unici sanationis, muti, mulieris inclinatæ ob colligationem Satana; hydropici, decem leprosorum, cæci Jerichuntini, in cruce signorum, sepultura, resurrectionis, in cœlos assumptionis. Has autem parabolas tradidit: firmiter super petram ædificantis domum, quo majora passi eo plus diligentis, in quatuor loca seminis cadentis, qui incidit in latrones, importune pulsantis et bene exauditi, domum ingredientis spiritus cum aliis septem; horrea sua destruere cogitanlis et majora facere, virginum et sponsi, recte agentis cum conservis suis, ficus circa quam mittuntur stercora, sinapis, fermenti, pauperumn in coena nuptiarum, drachmæ, ovis amnissa, prodigi, villici iniquitatis, Lazari mendici, viduæ instanter orantis, publicani et pharisæi, mnarum partitionis, malorum agri colarum et sui domini interfectorum. CARMEN XL. Marci miracula. CARMEN XLI. Ejusdem parabolæ. Haec vero miracula tradidit Marcus: dæmoniaci, socrus Petri, leprosi, paralytici, manum aridam habentis, tempestatis et maris, legionis, hæmorrhoissæ, filiæ Jairi, quinque panum, supra mare ambulationis, Syrophonissa, surdi ac muti, septem panum, balbi, Bartimai, sterilis ficus, cæcorum et claudorun prope templum sanatorum. Has autem parabolas tradidit: quod ceciderat super terram inæqualis seminis, zizaniorum, sinapis, hæredis qui inter manus iniquorum perierat. CARMEN XLII. Parabolæ quatuor evangelistarum. Quas easdem parabolas retulerunt quatuor evangelistæ tradit divus Gregorius. Ifæ sunt autem: domus Ed. nov. p. 277. Ed. nov, p. 275 P. 279, P. 275. P. 279. 76 Ed. aov. p. 281.

εἰσὶ δὲ αὗται· οἶκος ἐπὶ ψάμμου πηγνύμενος, σπόρος ἄνισος ζιζανίων, σίτος συμφυής, ἐμπυρισμὸς τοῦ σὺν ζιζανίοις σπόρου, σίνηπι, μαργαρίτης, θησαυρός ἐν ἀγρώ κεκρυμμένος, σαγήνη, ἀμπελῶν, υἱοὶ πεμ πόμενοι παρὰ πατρὸς εἰς ἀγρόν, κακοί γεωργοί, γάμος παιδὶ παρὰ πατρός, γάμου ῥιπτόμενος ῥυπαροχίτων, δέκα παρθένοι γρηγοροῦσαι, αἰφνίδιος ἐπιστασία δεσπότου, ερίφων μερισμὸς καὶ προβάτων, λύχνος φαίνων ἐπὶ λυχνίας, ἀεὶ προσδεχόμενος θε ράπων τὸν δεσπότην, λῃσταῖς περιπεσών, ἑπτὰ σὺν ἄλλοις εισοιχιζόμενον πνεῦμα, συχῆ ἄκαρπος, δραχμή, πρόβατον, υἱὸς ἄσωτος, πικρὸς δεσπότης ἀχαρίστῳ δούλῳ, συνετὸς οἰκονόμος, προκιχρών, Λάζαρος πέτ νης, Φαρισαῖος καὶ τελώνης, χήρας ἀξίωσις εὔτονος, ἄρτος τέκνοις διδόμενος καὶ ἰχθὺς, ἀποθῆκαι σφρα γιζόμεναι, καὶ πλούσιος ἐλπίδων προαρπαζόμενος, ταλάντων διανομή, μνῶν μερισμός, δοῦλος ἐπαινού μενος, ὡσαύτως άλλος κατακρινόμενος. ΛΟΓΟΣ ΜΓ'. Εἰς τὴν ἐν ταῖς νηστείαις σιω πήν 71 Μέλπωδ' οὐ Τροίην οὐκ εὔπλοον οἷα τις 'Αργώ. Οδυσσεὺς ὁ Λαερτιάδης, μετὰ τὸ πορθῆσαι τὸ Ιλιον εἰς τὴν Ἑλλάδα γῆν ὑποστρέφων, πολλὰ πλανηθείς, γυμνές, ναυηγός εἰς Φαίακας ἐλθὼν, τῇ θυγατρὶ θεαθεὶς τοῦ ᾿Αλκινόου παρθένω τυγχανούσῃ, καὶ λόγοις αὐ τὴν συνετοῖς καταιδέσας, ὑπ' αὐτῆς τοῖς Φαίαξι δείκνυται καὶ τῷ βασιλεῖ ᾿Αλκινόῳ, ξένος μὲν καὶ γυμνός, ὅμως αἰδέσιμος καὶ τῶν ἄλλων ἐντιμότατος. Γενόμενος δὲ κατὰ τὸ συμπόσιον, ἤκουσε τῶν ἐν Τροίῃ συμφο ρῶν λυριζομένων καὶ ἀριστειῶν· πυθόμενος δὲ τοῦ δουρείου χάριν ἵππου, εἴ τι τούτοις ἔγνωσται, μαθὼν ὅτι νοὶ, καὶ λεγόντων ἀκούσας, δακρυχέων ἔστενε βαρύ, τοῖς ὁρῶσιν ἔκπληξιν ἐμποιῶν· μὴ τοῦτο πράττειν δὲ πρὸς ἐκείνων παραινούμενος οὐ γὰρ καθήκει τὴν εὐωχίαν δάκρυσι πολυστόνοις ἀνασκευα ζειν), μόλις ἐξεῖπε τὸ ἀπόῤῥητον, ὡς αὐτός ἐστιν Οδυσσεὺς ἄχρι δεῦρο φερόμενος πλάνη. 72 Οὐδὲ συὸς κεφαλὴν, οὐ πολὺν Ηρακλέα. Κουρήτες καὶ Αἰτωλοὶ περὶ χοίρου κεφαλῆς ἀλλή λους κατέκοπτον. Κεῖται ἐν τῷ ιε' λόγῳ ἡ ἱστορία. Ἡρακλῆς δὲ τοὺς δώδεκα διήνυσεν ἄθλους. Κεῖται ἐν β' λόγῳ. 99 Καὶ πῦρ ξεῖνον όλεσσε θυηπόλου ἐν προτέ [ροισι 100 Παῖδας, μὴ καθαρῶς ἀπτομένους θυσίης. Κεῖται ἐν τῷ ιβ' λόγῳ. 101 Τὴν δ' Ιεράν ποτ' ἄκουσα Θεοῦ μεγάλοιο κι [βωτόν, 102 ὡς καὶ κλινομένη κτεινε τὸν ἀψάμενον. Κεῖται ἐν τῷ ιβ' λόγῳ. ΛΟΓΟΣ ΜΔ'. Εἰς τὴν σιωπήν. Πυνθάνομ', ὡς Σαμίων τις ἄναξ φθόνον ὡς [ἀρκέσοιτο, Δείσας εὐδρομίην, μήσατο τοῖον ἄχος. Πόρκην ὂν φιλέεσκε πατρώϊον, ἔμβαλε πόντῳ. Πολυκράτης ὁ τῶν Σαμίων βασιλεὺς εὐτυχής ὤν, καὶ πάντα εὐδρομών, φοβηθεὶς τὴν εὐδρομίαν (οὐδέ ποτε γὰρ ἐλυπήθη), βουλόμενος ἑαυτῷ λύπην περιποιῆσαι, τὸν πατρῷον δακτύλιον δν ἐφίλει λαβὼν, εἰς θάλασσαν ἔῤῥιψεν· ἐδόκει δὲ λυπεῖσθαι περὶ τούτου· καὶ γὰρ ἦν αὐτῷ προσφιλὲς τὸ βιβλίον {al. manu φι βλίον]. Ἰχθὺς οὖν ὑπεδέξατο τὸν δακτύλιον, ὃς ἐδε σμήθη λίνῳ. Τὴν μὲν οὖν ἄγραν ὁ ἰχθυοβόλος τῷ βασιλεῖ, τῷ θεράποντι δὲ τὸν ἰχθὺν ὁ βασιλεὺς παρέσχεν ἀνατεμὼν δὲ καὶ δακτύλιον εὑρὼν ἔνδον, τὸν μὲν ἐν ·super arenam ædificata, semen inæquale zizaniorum, triticum congenitum, crematio seminis cum zizamiís, sinope, margarita, thesaurus absconditus in agro, sagena, vitis, filii a patre missi in agrum, mali agricolæ, nuptiæ factæ filio suo a patre, non habens vestem nuptialem ejectus, decem virgines vigilantes, adventus inexspectatus domini, hœdorum et ovium separatio, lucerna lucens super candelabrum, semper exspectans dominuum servus, qui incidit in latrones, cum aliis septem domum ingrediens spiritus, ficus sterilis, drachmna, ovis, alius prodigus, immisericors dominus erga servum immisericordem, prudens villicus, fenerans, pauper Lazarus, pharisæus et publicanus, viduæ instans oratio, panis filiis datus et piscis, thesauri tuti, et dives omnein sibi spem arripiens, distributio talentorum, mnarum partitio, servus laudatus, eodem modo alter condemnatus. CARMEN XLIII. In silentium jejunii. Ulysses Laertius, diruta Troja, in Græciam revertens, postquam multum errasset, nudus, e naufragio ereptus, in Pheacos devenit. Filiam Alcinoi, quæ erat virgo, vidit atque sapientibus suis verbis commo vit. Hæc ergo eum, quamvis alienigenam et nudum, Pheacis regique Alcinoo nibilominus reverentia dignum atque cæterorum æstimabilissimum ostendit. Cum cibum sumeret, gesta belli Trojæ celebrata illustriaque audivit. Cum ab eo quæsivissent de equo ligneo, an quidquam eorum audivisset, non negavit, et Joquentes audiens multasque fundens lacrymas, valde astantes commovit. Ne ita ageret erga eos admonitus (non enim decet epulas multis lacrymis conturbare), vix secretum declaravit: scilicet se esse Ulyssem usque eo fortuna allatum. CARMEN XLIV. De silentio. Polycrates, Samiorum rex, cum ei faveret fortuna, et omnia prospere ageret, felicitatem extimuit (nunquani enim mastitia fuerat affectus). Sibimet volens moestitiam creare, annulum paternum, quem amabat, in mare jecit. Ex hoc tristitiam se esse percepturum videbatur; nam fibula illi pretiosissima erat. Annukum autem, qui lineæ adhærebat, sorbuit piscis. Hanc capturam piscator regi, qui servo piscem dedit. Eul. nov. p. 883. Hæc pars sunt præcedentis Carminis, vers. 193-195, et in editis sine distinctione sequuntur. EDIT.

COSMAS IEROSOLYMITANUS τῇ χειρὶ πάλιν εἶχεν, αὐτὸν δὲ τὸν ὑποδεξάμενον ἰχθὺν, ἡ τοῦ βασιλέως θυγάτηρ ὑπεδέξατο. Οὕτως ἐκείνῳ, καὶ βουλομένῳ περ, οὐ συνέβη λυπηθῆναι. ΛΟΓΟΣ ΜΕ'. ΛΟΓΟΣ ΜϚ'. Ἔπος ἡρωικὸν καὶ ἰαμβεῖον. Γεγώς ὁ Πρωτεὺς εἰς κλοπὰς μορφωμάτων. Πρωτεύς Θράξ μὲν ἦν τὸ γένος, εἶχε δὲ υἱοὺς Μῶλον καὶ Τηλέγονον. Τούτους λῃστὰς ὄντας ὁ Ἡρακλῆς ἐλθὼν ἀπέκτεινεν, ἀπεχθόμενος διὰ τοὺς Γηρυόνου βοῦς. Τοῦτον οὖν ἀθυμοῦντα τὸν Πρωτέα διὰ τὴν ἀποβολὴν τῶν τέκνων, καὶ ρίψαντα ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν, οἱ θεοὶ ἐλεήσαντες ἀπηθανάτισαν, καὶ γέγονεν ἐνάλιος δαίμων, καὶ ἔρχεται καὶ οἰκεῖ τὴν Φαρίαν νῆσον. Οὗτος λέγεται καὶ μετὰ φωκῶν ἐνα διαιτᾶσθαι· οὗτος καὶ τοῦ ᾿Αλεξάνδρου τήν Ελένην ἔλαβεν ἐλθόντος ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὸ εἴδωλον τῆς Ἑλένης. Ὕστερον δὲ Μενελάου μετὰ τὸν Τρωϊκὸν πόλεμον μαθόντος, ὡς εἰς Αἴγυπτον ἐστιν ἡ Ἑλένη, καὶ ἐλθόντος παρὰ τὸν Πρωτέα, δέ δωκεν αὐτὴν αὐτῷ. Λέγεται δὲ αὐτὸς ὁ Πρωτεύς με ταμορφοῦσθαι πρὸς τοὺς ἐντυγχάνοντας, καὶ ποτὲ μὲν φαίνεσθαι τοιόσδε, ποτὲ δὲ τοιόσδε· καὶ γὰρ καὶ μάντις ἦν, καὶ αὐτὴν δὲ τὴν Φάρον μετεμόρφου τοῖς πλησιάζουσιν, ἵνα μὴ αἰτῆται λέγειν μαντείας καὶ προγνώσεις. Ομοίως δὲ καὶ ὁ Μελάμπους μάντις ἦν καὶ ἱεροφάντης. Οὗτος ἐξέφηνε τὰ ἱερὰ τὰ ἐν Αἰγύπτῳ τοῖς Ἕλλησιν, ἅπερ ἐμιμήσαντο Ἕλληνες· καὶ οὗτος δὲ τῶν μεταμορφουμένων ὡς μάντης ἦν. Οἱ γὰρ μάντεις οὗτοι τηλικαύτην είχον, φησί, δύναμιν, ώστε μεταμορφοῦσθαι εἰς ὅπερ ἂν θελήσωσιν, ὥστε μὴ γινώσκεσθαι παρὰ τῶν προσδιαλεγομένων. Λέγει δὲ τοῦτον ὁ θεῖος Γρηγόριος παρακατιών ὧδε μεμνημένος δι' ιαμβείων Πρωτεύς σοφιστὴς εἰς κλοπὰς μορφωμάτων, Η καὶ Μελάμπους, ἤ τις ἄλλος άστατος· Χριστὸς ἐπήλυθεν άλκαρ ἐμεῖο, ὃς καὶ μαθητὰς ἐκ ζάλης ερρύσατο, Καὶ πολλοὺς παθέων καὶ δαιμονίων ἀπὸ δεσμών 'Ηλευθέρωσε, τῷ θελῆσαι τοὺς χάριν. Κεῖνται αἱ παροῦσαι ἱστορίαι ἐν τῷ α' λόγῳ. Δόλοις έκλεψε τὸν γένους ἀρχηγέτην. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ ΛΟΓΟΣ ΜΖ'. Ενόδια Ἐν τούτοις τοῖς ἐνοδίοις λόγοις ἐν σχήματι εὐχῆς ὁ θεῖος Γρηγόριος πασῶν τῶν ὑπὸ Θεοῦ γεγονυιών εὐεργεσιῶν τοῖς Ἰσραηλίταις μέμνηται, ὡς πυρὶ καὶ νεφέλῃ τούτους καθωδήγησεν ὁ Θεὸς, ὅτι τὴν Ἐρυθρὰν αὐτοῖς τεμών θάλασσαν ὡς διὰ ξηρᾶς διήγαγεν, ὅτι τὸν Φαραὼ πανστρατιά κατεπόντισεν, ὁμαλὴν τὴν ὑγρὰν καὶ ποδίβατον τοῖς προσφιλέσι κατασκευάσας, οὐρανόθεν δὲ αὐτοῖς ἄρτον ὤμβρησε ξένον καὶ ἀσυνἤθη, πέτραν ἀκρότομον διέρρηξε καὶ πηγὰς ἀν έβλυσε, τῶν ἐχθρῶν τὴν δύναμιν ἔτρεψε χερσὶν σταυροτύποις Μωϋσέως, τῇ σελήνῃ καὶ τῷ ἡλίῳ τὸν δρό μον κατέσχε δι' εὐχῆς Ἰησοῦ, τὰ Ἰορδάνεια ῥεῖθρα τοῖς ἐπιγενομένοις ὑπεχώρησεν, ἡ δὲ ὁδὸς ῥᾳδία και εσκευάσθη· αὐτὸς δὲ τοῖς ἀνθρώποις ὁμοιωθείς, την οὐρανίαν ὑπέδειξεν ἄνοδον, ἀναστραφεὶς ἐπὶ γῆς, εἰς οὐρανὸν κουφισθεὶς, ἥξει ταῖς ἐπιθυμοῦσι λαμπρό τερον ἢ τὸ πρὶν, ὃς καὶ πελάγους ἐπέβη, πόντος δὲ τοῖς ποσὶν ὑπεχώρησε τούτων. Εκάστη τῶν ἱστ Cum exenterasset annulumque intus invenisset, in possessione sua illum iterum habuit; piscem vero, qui eum serbuerat, filia regis accepit. Sic illi, etiam volenti, mæstitia non evenit. CARMEN XLV, XLVI. Poēma hervïcum et iambicum. Natus Proteus ad effingendus formas. Proteus, genere Thracius, Molum Telegonenique alios babebat. Hi, cum essent latrones, ab Hercule ob Geryonis boves inviso interfecti sunt. Dolore Tractus ob occisionem filiorum Proteus in mare se præcipitavit; sed dii, misericordia moti, immortalem illum fecerunt, et unus ex deis æquoris factus est, insulam Pharum incolens. Dicitur quoque cum phocis vivere, Alexandroque e Græcia venienti Helenam rapuisse eique ejus imaginem dedisse. Deinde, cum Menelaus, post Trojanum bellum, Helenam esse iu Egypto audivisset Proteumque adiisset, eam illi dedit. Dicitur idein Proteus vertendo faciem adeuntes se decipere, modoque hic, modo ille videri: cum enim etiam esset vates, hanc insulam Pharum invisentibus transformavit, ne vaticinia aut prophetiæ ab eo postularentur. Itidem erat quoque vates Melampus atque hierophanta. Hicce sacra in Ægypto Græcis revelavit, qua imitati sunt Græci. Hic quoque erat quasi transformatorum vates. Vates enim hujusmodi tali, inquiunt, potestate sunt præditi, ut in quodcunque voluerint se vertant, ita ut ab astantibus non agnoscantur. Canit autem illum divus Gregorius in lambis. CARMEN XLVII. Precatio ante iter suscipiendum. In his carminibus, in orationis specie, divus Gregorius omnia beneficia a Deo collata Israeliticis tradidit, quomodo igne,et nube duxerit illos Deus, cum mare Rubrum dividens aute eos, quasi per siccum traduxit, cum Pharaonem cum omni suo exercitu submersit, æquali facilique via populo dilecto parata, de coelo pluit illis panem insolitum et prodigiosum, duram rupem dirupit et fluxerunt aquæ, bostium vires fregit manibus Moysis in modum crucis elevatis, solis et lunæ cursum stare fecit ad orationem Josue, Jordanis fluenta a făcie populi recesserunt, viaque facilis parata fuit. Ipse, hominibus similis factus, cœJestem viam demonstravit, in terra conversatus est, atque in cœlum ascendit, unde desiderantibus adve niet gloriosius quam ante. Supra mare ambulavit et a pedibus eorum fugerunt fluctus. Singulæ historiæ in his jam lectis præponuntur. Dicit ergo divus Gregorius modo deprecatorio: ‹ Rex Christe, ignee style, Cod. γελώς. Est versus 10 carminis Lxxx!!!, cui titulus De dæmonum pugnis, p. 976. Edit. Priores duo versus leguntur in carmine De se ipso et de episcopis inscripto, vers. 728 et 729, p. 816; posteriores et tertius qui mox sequitur, unde sint non videmus Edit. Ne quid interim dicam de hoc et le præce dente Gregorii carmine, Protei certe et Melampo dis historia iisdem propemodum verbis legitur apud Eliam Cretensem in scholiis ad quartam ejusdem Gregorii homiliam. Mai. Ed. nov. p. 295.

AD CARMIMA S. ριῶν ἐν τοῖς ἤδη λεχθεῖσι προτέτακται. Φησὶν οὖν ὁ Θείος Γρηγόριος ἱκετευτικῶς· Χριστέ βασιλεῦ, πύρινε στῦλε, τοῦ Γρηγορίου τῇ πλανωμένη ψυχῇ διὰ τῆς ἐρήμου τοῦ βίου τῆς πικροτάτης, επίσχες τὸν Φαραὼ καὶ παῦσον, τοῦτ᾽ ἔστι τὸν διάβολον τὸν κακὰ βουλευόμενον, καὶ τοὺς πικροὺς ἐργοδιώκτας, τοῦτ' ἔστι τοὺς δαίμονας, καὶ τοῦ πηλοῦ μὲ τῆς ἁμαρτίας με καὶ τῆς πλινθείας τῆς ῥυπαρᾶς ἐργασίας ἀπάλλαξον, πληγαῖς ἀπρεπέσι τοὺς ἐμοὺς ἐχθροὺς ὑποτάξας, οἱ πλήττονται ταῖς καθαραῖς καὶ θεοειδέσιν ἐννοίαις, καὶ τῇ τῶν ἐντολῶν ἐργασία (ταῦτα γὰρ τοῖ; δαίμοσι μάστιγες εἰσιν ἀπρεπεῖς)· ὁμαλὴν δὲ παράσχοις ὁδὸν τὴν βιωτικὴν, δι' ἧς βαδίζω πρὸς τὴν πατρίδα τὴν θείαν κατεπειγόμενος· εἰ δέ με καταλάβῃ σπεύ δων ὁ ἐχθρὸς, ἀλλὰ σύ μοι καὶ τὴν θάλασσαν διατμήξειας, ἄγων δι᾿ ἧς οἶδας ἀσυνήθους καὶ θειοτέρας ὁδοῦ· ἰσχυρὰν δὲ τὴν ἄβατον διαπεράσουμε τρίβον, σπεύδων εἰς τὴν ἐπηγγελμένην γῆν, τοῦτ' ἔστι τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, τὸν ἐμὸν κλῆρον ὃν ὑπέσχον καὶ κατένευσας· καὶ ποταμοὺς στήσειας. ἐμπαθῆ βεύσεως ἀπογεννήματα· καὶ πολέμους ἀλλοφύλων, ἐνθυμήσεων πονηρῶν εἰς φυγὴν τρέψειας, τὸ πολυ στένακτον ἀμβλύνας τῆς ἁμαρτίας βέλος· εἰ δὲ τῆς γῆς ἐπιβῶ τῆς ἱερᾶς, τοῦ σώματος ἀπολυθείς, καὶ τὰ προειρημένα παρελθὼν, εἰς τὴν τῶν πραέων καταντήσας χώραν καὶ κληρονόμος ἀναδειχθείς, Χριστὲ βασιλεῦ, φῶς τῶν ἀνθρώπων, ἐκεῖσε διηνεκέσιν ὑμε νοις ἀσιγήτως δοξολογήσω. ΛΟΓΟΣ ΜΗ'. Περὶ ἀρχῶν 11 'Ως θήρες, Χριστοῖο κατ' ούρεος ἀκροτόμοιο 12 Λαμπομένου, Μωσῆϊ νόμον τ' ἐνὶ πλαξὶ [γράφοντος, 13 Αὐτίκα ρηγνυμένοισιν ὑπὸ σκοπέλοισι δα [μεῖεν. Τὸν νόμον τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ διδοὺς ὁ Θεός, προςέταξε τῷ Μωϋσῃ τὸν λαὸν καθαγνίσαι, καὶ τοῦ ὄρους ὑποκάτω στῆσαι, καὶ τῆς θείας ἀκοῦσαι φωνῆς, μηδὲ τῇ νεφέλῃ προσεγγίσαι, ἢ προσαναβήναι τῷ ὄρει· κἂν θηρίον δὲ θίγῃ, κινδυνεῦσαι λιθοβοληθῆναι. Μωϋσεῖ δὲ προσέταξεν ὁ Θεὸς, εἴσω χωρῆσαι τῆς νεφέλης καὶ τοῦ θείου γνόφου· τὸ γὰρ ὄρος ἐκαίετο πυρί, διότι Κύριος ἐν πυρὶ κατέβη καὶ νεφέλῃ· καὶ Μωϋσῆς ἐντὸς γενόμενος τοῦ γνόφου καὶ τῆς νεφέ λης, τὰς θεοτύπους ἐπεδέξατο πλάκας, ἐν αἷς ἦν γεγραμμένα τὰ προστάγματα τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ δικαιώματα, λόγοι δέκα. Γρηγόριος τοίνυν ὁ Θεολόγος, περί τῆς ἁγίας Τριάδος εἰπεῖν βουλόμενος, είργει μὲν τῷ λόγῳ τοὺς ἀμυήτους· εἴ τι δὲ θηριώδες καὶ ἀνήμε ρον, ἀποδιώκει, Μωϋσῆν μιμούμενος καὶ Ἡσαΐαν, οἵτινες τῷ λαῷ διαμαρτυρόμενοι, Πρόσεχε, φησὶν, οὐρανὸ, καὶ λαλήσω, καὶ ἀκουέτω γῆ ῥήματα ἐκ στόματός μου· ὁ δὲ, Ακουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, ἡ γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησε. Καὶ ταῦτα μὲν Γρηγόριος· καὶ πλέον τὸ Πνεῦμα, φησί, τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ· σὺ δέ μοι τὸν νοῦν καὶ τὴν γλῶσσαν ἀνάστησον, τὴν σάλπιγγα τῆς ἀληθείας τὴν μεγαλό φωνον· ὡς ἂν ἐμοῦ θεολογοῦντος, τέρπωνται πάντες κατὰ ψυχὴν ὁλικῶς ὅλῃ τῇ θεότητι συναφθέντες. ΛΟΓΟΣ ΜΗ. Περὶ Υἱοῦ 62 Ην βροτός, ἀλλὰ Θεός. Ανθρωπος ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς, τὴν μὲν πρώτην γέννησιν ἐκ Πατρὸς ἔχων ἀπαθῶς, τὴν δευτέραν δὲ ἐξ ἡμῶν· καὶ ταύτην οὐκ ἀπό τινος ῥεύσεως, ἐκ Gregorii erranti animæ in deserto vitæ amarissimo compesce cessareque fac Pharaonem, id est diabolum mala suadentem, atque importunos instigatores, id est dæmones. timo peccati laterariaque sordidæ operationis eripe me, cum plagis injucundis meos inimicos subjugaveris, qui puris et divinis cogitationibus castigantur, et observatione mandatorum (hæc enim sunt castigationes dænionibus injucunde): planam autem præbe viam hanc mortalem, per quam ambulem ad patriam coelestem festinanter. Si vigilans inimicus me comprehenderit, tu tamen æquora etiam ante me divide, per viam, quam noscis, insolitam divinamque ducens. Semitam munitam et inaccessam trajicere possim; ad terram promissam festinans, id est regnum cœlorum, eam hæreditatem a te propositam et præparatain. Consistere fac etiam fumina, turbidum semen fluxus. Bella exterorum, pravarum cogitationum in fugam converte, telo luctuosissimo peccati retuso. Si, corpore solutus, in terram sanctam ingressus fuero, ad prædicta pervenero, alque regionis dulcedinis hæres institutus fuero, rex Christe, lux hominum, ibi të sempiternis hymnis sine fine glorificabo.» CARMEN XLVIII. De principiis. Cum Dominus legem suam daret filiis Israel, Moysi præcepit ut sanctificaretur populus, staret ad radicem montis, ad audiendam vocem divinam, ne autem nubi appropinquaret aut in montem ascenderet; etiamsi jumentum tetigisset erat lapidandum. Præcepit autem Moysi Dominus ut in nubem et divinam caligine ingrederetur; mons enimi ardens erat igne, quia Dominus in igne et in nube descenderat. Moyses, in caliginem nubemque ingressus, a Deo tabulas accepit in quibus erant scripta præcepta justificationesque Dei, Decalogus. Gregorius ergo Theologus, de sancta Trinitate loqui volens, carmine suo intere dicit non initiatis, atque quodcunque animale et indomitum persequitur, Moysen et Isaiam imitans, omui populo testificantes: Audite, cali, inquit prior, et loquar, audiat terra verba oris mei 1; alter: Audite, celi, et auribus percipe, terra, quoniam Dominus locutus est. Sicque autem Gregorius:etpraesertim Spiritu, inquit, sancto Dei: tu vero mentem et linguam mihi suscita, ut sint tuba veritatis magna annuntians: cum sim de numine locuturus, omnes tota anima lætentur toti Divinitati tam conjuncti. CARMEN XLIX. De Filio. Homo Christus et Deus priorem naturam ex Patre habuit nullo modo pass bilem, alteram vero ex no- • Isa. 1, • Deut. xxxi, 1. Ed. nov. p. 207, Nɛpl rov Harpóç. Ed. nov. p. 209.

Πνεύματος δὲ ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου. Ἐξ ἡμῶν δὲ λέγεται· καὶ γὰρ ἄνθρωπος ἡ Παρθένος, Θεόν σεσαρκωμένον αμιάντως τεκοῦσα, καὶ συνουσίας ἐκτὸς ἀνδρός. Δαβὶδ γένος, ἀλλ' Αδάμοιο. Τῷ Δαβὶδ ὁ Θεὸς ἐπηγγείλατο τὸν Χριστὸν ἐκ καρποῦ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ ἀναστήσειν κατὰ σάρκα· Δαβὶδ δὲ βασιλεὺς Ἰσραὴλ υἱὸς Ἰεσσαὶ, Βηθλεεμίτης φυλῆς Ἰούδα. Πρῶτος οὖν Ἰακώβ φησιν· Οὐκ ἐκλεί ψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα, οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται, καὶ οὗτος προσδοκία ἐθνῶν. Υἱὸς οὖν Δαβὶδ ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα, ὁ πλάστης 'Αδάμ, ᾿Αδάμ δὲ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκτίσθη κατ' εἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωσιν. 65 Καὶ φάτνη μὲν ἔδεκτο. Τοῦ δόγματος παρ' Αὐγούστου Καίσαρος ἐξεληλυθότος, τὴν οἰκουμένην ὅλην ἀπογράψασθαι, καὶ πάντων εἰς τὴν ἰδίαν πατρίδα κατεπειγομένων, Ἰωσὴφ υἱὸς ὢν Δαβὶδ ἀπὸ Ναζαρέθ εἰς Βηθλεὲμ ἀνῆλθεν εἰς πόλιν Δαβίδ, ἀπογράψασθαι σὺν Μαριάμ τῇ μεμνηστευμένῃ αὐτῷ οὔσῃ ἐγκύῳ· καὶ ἐπλήσθησαν απ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτὴν, καὶ ἔτεκε τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν, καὶ ἀνω ἐκλινεν αὐτὸν ἐν τῇ φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι. Μάγοις δέ τε ἡγεμόνευεν 66 Αστήρ, δωροφόροι δ' ἄρ' ἔβαν, καὶ γούνατ' [ἔκαμψαν. Χριστοῦ γεννηθέντος, μάγοι παρεγένοντο ἀπὸ ἀνατολῶν ὑπὸ ἀστέρος οδηγούμενοι, καὶ Χριστὸν προσ κυνήσαντες, δῶρα παρέσχον αὐτῷ χρυσὸν καὶ λίβα νον καὶ σμύρναν. 67 Ὡς βροτὸς ἦλθ' ἐπ' ἀγῶνα, ὑπέρσχεθε δ' ὡς [αδάμαστος 68 Πειραστὴν τρισσοῖσι παλαίσμασιν. Τρισὶ προσβολαῖς ὁ διάβολος Χριστὸν πειράζει· Πεινῶντι λίθους εἰς ἄρτον προβάλλεται· τὰς βασι λείας τῆς γῆς αὐτῷ δείκνυσι, ταῦτα παρέξειν εἴ γε πεσὼν προσκυνήσοι, διαβεβαιούμενος· εἰς δὲ τὸ πτερύγιον ἀγαγὼν τοῦ ἱεροῦ, βαλεῖν κάτω φησίν εἴπερ Υἱὸς εἴη τοῦ Θεοῦ· πάντων δὲ διαμαρτών, οίχεται κατησχυμμένος. Κεῖται ἐν τῷ γ' λόγῳ ἡ ἐξήγησις. Εἶδαρ ὑπέστη, 69 θρέψε δὲ χιλιάδας. Τροφῆς μὲν ὡς ἄνθρωπος μετέσχεν ὁ Σωτὴρ, ἀλλ' ἐξ ἄρτων πέντε χιλιάδας εφόρεσεν. Κεῖται ἐν τῷ γ' λόγῳ, "Υδωρ τ' εἰς οἶνον ἄμειψεν. Χριστὸς ἐν Κανᾷ γενόμενος τῆς Γαλιλαίας, εἰς γάμον ἐλθὼν, καὶ λείψαντος οἴνου, τοῦτο τῆς μητρός αὐτῷ διασαφησάσης, τοῖς παρεστῶσι τὰς ὑδρίας ὕδατος πληρῶσαι προστάξας, οἶνον ἐξ ὕδατος κιρναν ἱλαρὸν τοῖς δαιτυμόσι καὶ μάλα ἡδὺν παρεσκεύασεν. 70 Λούσατο, άλλ' ἐκάθηρεν ἁμαρτάδας, ἀλλ [ἐβοήθη 71 Πνεύματι βρονταίης φωνῆς ὑπο, υἱὸς ἀνάρτ Έχου. Χριστὸς ἐν Ἰορδάνῃ βαπτισθεὶς ὑπὸ Ἰωάννου, παρὰ μὲν Πατρὸς ὡ, Υἱὸς ἀγαπητός μεμαρτύρηται, Πνεῦμα δὲ τὸ πανάγιον σωματικῷ εἴδει κατῆλθεν ἐπ' αὐτὸν ὡσεὶ περιστερά. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 72 Ως βροτὸς ὕπνον ἔδεκτο, καὶ ὡς Θεὸς εὔνασε [πόντον. Χριστός καθεύδων ἐν τῷ πλοίῳ, κλύδωνος τους μαθητὰς ἐκταράττοντος, ἀναστὰς ἐπετίμησε τοῖς ἀνέμοις· ἡ δὲ θάλασσα γαληνῶς ὑφήπλωσε τῷ προσ τάγματι τὰ νῦν. 75 Γούνα καμεν, παρέτοις δὲ μένος καὶ γούσ (νατ' ἔπηξεν. bis, atque hanc non ex aliquo semine, sed ex Spiritu sancto et Maria Virgine. Ex nobis vero dicitur: homo Virgo, Deunt incarnatum munda pariens, incognito viro. David Deus promisit de fructu ventris ejus se Christum secundum carnem suscitaturum esse; David autem erat rex Israel, filius Jesse, ex Bethleem, ex tribu Juda. Dicit autem primus Jacob: Non auferetar sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gen– tium. Filius David est ergo Christus secunduin carnem, factor Adami, Adamus autem factus est ad imaginem et similitudinem Dei. ‹ Exiit edictum a Cæsare Augusto, ut describeretur universus orbis, et ibant omnes in suam civitatem, Joseph autem, filius David, ascendit de Nazareth in Bethlehem civitatem David, ut profiteretur cum Maria desponsata sibi uxore prægnante. Impleti sunt antem dies ut pareret, et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit et reclinavit eum in præsepio; quia non erat eis locus in diversorio *. Cum Christus natus fuisset, magi, stella duce venerunt ab Oriente, Christumque adorantes obtulerunt ei aurum, thus et myrrham. Ter diabolus tentat Christum ei jejuno lapides in panem convertendos proponit; regna terræ illi demonstrat, quæ se illi esse daturum, si cadens adoraverit, promittit; statuens autem illum super pinnaculum templi, ut mittat se deorsum illi suadet, si Filius Dei est. Cum nihil profecisset, ignominiose discessit. In tertio carmine expositio legitur. Cibis autem ut homo vescitur, sed ex panibus quinque millia satiat. Legitur in tertio loco. Cum Christus esset in Cana Galilææ atque ad nuptias vocatus, deficiente vino, hoc ei mater notum fecit. Tunc astantes jussit implere hydrias aqua, vinuinque ex aquâ factum apponi convivis generosum ac suavissimum. Christus a Joanne in Jordane baptizatus a Patre accepit testimonium quod esset Filius ejns dilectus. Spiritus vero sanctissimus corporali specie sicut columba descendit in ipsum. In secundo carmine legitur. Christus in navicula dormiens, tempestate tremefactis discipulis, surrexit et imperavit ventis, statimque mare obediens iratos fluctus sedavit. • Gen. XLIX, 10. • Luc. 11,7 sqq.

Χριστὸς κεκμηκὼς ἀπὸ τῆς ὁδοιπορίας, παρὰ τὴν πηγὴν τὴν ἐν Συχέμ καθίσας, διελέχθη Σαμαρείτιδι· ταύτῃ δὲ προειπὼν τὰ πεπραγμένα, καὶ ὑπ' αὐτῆς μηνυθείς τοῖς πολίταις, πρὸς αὐτὸν ἀφικομένοις τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας ἐκήρυξεν, αυτός τε γόνατα παραλελυμένα εστερέωσε, καὶ χεῖρας ἀνειμένας ἐνίσχυσε, καὶ μέλη ἔπηξε λελυμένα, καὶ χωλοὺς ἐνώρθωσε, καὶ πᾶσαν ἐθεράπευσε νόσον. 74 Εύξατο τίς δ' ἐσάκουσε λιταζομένων ἀμενη [νών. Χριστός σταυροῦσθαι μέλλων προσηύξατο Πάτερ, παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ' ἐμοῦ· πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ' ὡς σύ. Εύξατο μὲν ὡς ἄνθρωπος, τῶν ἀσθενῶν δὲ εὐχομένων εἰσήκουσεν ὡς Θεός Χριστὸς τὸ συναμφότερον. Θύμα Χριστὸς καὶ ἀρχιερεύς· αἷμα Θεῷ ἀνέθηκε, κόσμον ἐκάθηρεν· ἐσταυρώθη, τὴν ἁμαρτίαν καθ ήλωσε· νεκροῖς συναναμίχθη, ἀλλ' ἀνέστησε τοὺς νεκρούς· ἐκεῖνα μὲν τῆς σαρκὸς, ταῦτα τῆς θεότητος. Μή τοίνυν, φησὶ Γρηγόριος ὁ θεσπέσιος, τοῖς ἀνθρω είνας πάθεσι τὴν Χριστοῦ καθυβρίσῃς θεότητα. Περὶ ἁγίου Πνεύματος Ὅτε τὴν σωτήριον Χριστὸς οἰκονομίαν πληρώσας ἀνελήφθη, τὸ πανάγιον Πνεῦμα τοῖς μαθηταῖς, ὡς ἐπηγγείλατο, παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐν ἡμέρᾳ Πεντηκο- ⋅ στῆς ἐξαπέστειλεν· ὤφθη δὲ ὡς ἦχος πνοῆς βιαίας φερομένης, καὶ ἐπλήρωσε τὸν οἶκον οὗ ἦσαν καθήμεναι· καὶ τούτοις ὤφθησαν διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πρὸς πληρωθεῖσι τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου. Ἐκάθισε γὰρ ἐφ᾿ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν, καὶ ἐλάλουν γλώσσαι, τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ. Παρῆσαν δὲ τῶν ἀπὸ παντὸς ἔθνους εὐλαβεῖς ἐν Ἱερουσαλήμ, οἵτινες ἀκούοντες ἐδόξαζον τὸν Θεὸν, καὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. 58 Ἐξ ἑνὸς ἀρχεγόνοιο δάμαρ καὶ Σὴν ἐγένοντο, 40 Οὐ τεκτὴ τεκτός τε, βροτοίγε μὲν ἔσκον ὁμοίως. Τὸν Ἀδὰμ ὁ Θεὸς πλάσας ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐμφυ σήσας αὐτῷ πνεῦμα ζωῆς, εἰς ἔκστασιν αὐτὸν ἀγαγὼν καὶ ὕπνον, τῶν πλευρῶν ἀφελόμενος αὐτοῦ μίαν, τὴν Εὔαν ἐδημιούργησεν· ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ ᾿Αδάμ κατὰ συνάφειαν τῆς Εὔας, καὶ ὁ Σὴν ὑπέστη· καὶ ἡ μὲν Ενα οὔτε γεννητὴ καὶ ἐξ ᾿Αδάμ, ὁ δὲ Σήθ γεννητὸς καὶ αὐτὸς ἐξ ᾿Αδάμ. Τῶν δὲ δύο τὴν ὕπαρξιν ἐξ Ἀδὰμ ἐσχηκότων, οὐκ ἴσως μέντοι, λέγεται μὲν οὐ τεκτὴ ἡ γυνή, καὶ τεκτὸς ὁ Σήθ, ἄμφω πατρὸς ἑνὸς γεγο νότες. ΛΟΓΟΣ ΝΑ'. Περί κόσμου."Εστι δὲ ὁ λόγος εξηγηματικός ΛΟΓΟΣ ΝΒ. Περὶ προνοίας Τὰς Ἑλλήνων δόξας ὁ Θεολόγος ἀνατρέπων Γρηγό ριος, περὶ τῆς προνοίας βουλόμενος ἀποδεῖξαι, τόδε πᾶν τοῖς μεγάλοις κινούμενον οἴαξι τοῦ Θεοῦ, τῆς τούτων τερθρείας τὰ ἀπηχήματα προσφέρει συντά μως καὶ δι' αἰνιγμάτων. Οὗτοι γὰρ τοῖς ἄστρασι τὴν πρόνοιαν ἀπονέμουσιν· ὅθεν τύχας καὶ εἱμαρμένας καὶ πεπρωμένας μοίρας και γεννήσεις παρεισάγουσι. Γρηγόριος οὖν ὁ θαυμάσιος εὐσκόπως τούτων τὸ φρόδιαλεχθῆναι, ὅθεν ἐκεῖνοι πρὸς τὰς τοιαύτας δόξας νημα βάλλει. Καλὸν δὲ καὶ τὸ βραχέα περὶ άστρων ἀπεσφάλησαν. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος ἀνήρ· 27 Τείρεα τείρεσίν ἐστιν ἐναντία, τίς δ᾽ ἄρ᾽ ὁ μίξας; 28 Ὃς γὰρ δὴ συνέδησε, καὶ ἂν ἐθέλῃσιν ἔλυσεν 29 Εἰ δὲ θεὸς, πῶς πρῶτον 8 μοι Θεὸν ἐξετίναξεν; Christus fessus itinere ad fontem in Sichem consedit et cum muliere Samaritana locutus est. Cum ei omnia quæ ipsa fecerat revelasset, mulier civibus suis Christum prope esse nuntium attulit. Quo audito cum ad eum venissent Evangelium iis Regni annuntiavit, pedes debilitatos firmavit, manus paralyticas restituit, membrorum torporem amovit, claudos erexit, omnem denique morbum sanavit. Christus cum in eo esset ut cruci affligeretur, hoc modo precatus est: Puter, transeat a me calix iste. Verum non ut ego volo',sed sicut tu. Oravit ut homo, ut Christus et Deus autem infirmorum preces exaudivit. Christus victima et summus sacerdos sanguinem suum Deo obtulit, mundum purgavit; cruci affixus peccatum una affixit; cum mortuis sepultus, mortuos resuscitavit: illud carnis, hoc deitatis est. Noli ergo, dicit Gregorius, passionibus humanis Christi deitati insultare. Carmen L. De Spirits sancto. Consummato redemptionis nostræ opere cum Christus in cœlum ascendisset, Spiritum sanctum, sicut promiserat, die Pentecostes a Patre misit. Et factus est repente de cœlo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit domum ubi erant sedentes. Et apparuerunt iis dispertitæ linguæ tanquam ignis, seditque supra singulos eorum, et loquebantur linguis magnalia Dei. Erant autem Hierosolymis viri religiosi ex omni gente qui audientes glorificabant Deum et crediderunt in Dominum nostrum Jesum Christos. Postquam Deus Adamum e limo creasset eique inspirasset spiraculum vitæ, in exstasim eum et somnum induxit et ex costa ex corpore ejus sumpta formavit Evam. Ex Adami cum Eva commercio natus est Seth. Eva autem non processit ex Adam, sicut Seth. Ambo igitur quamvis originem ex Adamo duxesint, non tamen mulier τεκτή οι τεκτός Seth ex uno patre nati indiscriminatim dicuntur. Carmen LI. De mundo. Græcorum opiniones refellens Theologus et de Providentia verba facere volens demonstrareque mundum universum Dei imperio administrari, illorum dementiam brevi sermone et comparationibus utendo exponit. Græci sideribus providentiam attribuunt, fortunam inde, sortem, generationes deducentes. Gregorius econtra eorum errores detegit. Haud absurdum est de astris bene disserere; illi autem re imprudenter instituta in hujusmodi errores delapsi sunt. * Matth. xxvΙ, 39. Ed. nov. p. 215. Ed. nov. p. 219. PATROL. GR. XXXVIII. Ed. nov. p. 225.

50 Εἰ μὴ καὶ Θεὸν αὐτὸν ὑπ᾽ ἄστρασι σοῖσιν ελίξης 31 Εἰ δ᾽ οὗ τις κρατέων, πως στήσεται; οὐ γὰρ [όπωπα· 32 Κεῖνοι μὲν τοίοισι λόγοις Θεὸν ἐκτὸς ἔχοιεν· 53 Η γὰρ δὴ Θεός ἐστιν, ἢ ἀστέρες ἡγεμονῆες. · Ἑλλήνων οἱ σοφοὶ πολλὰς περὶ πολλῶν δόξας ἐκθέ μενοι, καὶ μάλιστα περὶ τῶν ἄστρων, τῶν πολλῶν ἀπεσφάλησαν· ἐκεῖνοι δὲ ταῖς εἰμαρμέναις συνηγορεῖν ἐθέλοντες, ὧδε περὶ ἀστέρων ἐξέδωκαν. Λέγουσιν Αριάδνης τινὰ στέφανον καὶ Βερονίκης πλόκαμον, τοιαῦτά τινα παραληροῦντες· Αριάδνη, φησί, θυγάτηρ Μίνωος ὑπῆρχε τοῦ Κρητῶν βασιλέως, ἐλθόντος Θησέως ἐπ' ἀναιρέσει τοῦ Μινωταύρου. Ἐκ τοῦ οὖν Θησέως ἔλαβεν αὐτὴν ὁ Διόνυσος καὶ ἀνήγαγεν αὐτὴν ἐν τῇ Νάξῳ, καὶ συνεμίγη αὐτῇ, καὶ πρὸς τιμὴν αὐτῆς στέφανον ἐν τῷ οὐρανῷ δι᾿ ἄστρων ὑπεζωγράφησεν. Ἡ δὲ τοῦ πλοκάμου τῆς Βερονίκης ἐστὶν αὕτη Βερονίκη γυνή τις ἦν τοῦ ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Πτολεμαίου τοῦ Εὐεργέτου καλουμένου. Τοῦ οὖν ἀνδρὸς αὐτῆς Πτολεμαίου ὄντος ἐν πολέμοις, ηὔξατο, ὅτι εἰ ὑποστρέψει άτρωτος, τὸν πλόκαμον ἀποκείρασα τὸν ἑαυτῆς, ἀναθήσει ἀνάθημα ἐν τῷ ἱερῷ· καὶ ἀνέθηκεν ἡ Βερονίκη. Κόμων οὖν τις ἦν ἀστρονόμος ἐπὶ τῶν ἑαυτῆς χρόνων, καὶ πρὸς κολακείαν αὐτῆς φησιν, ὅτι οἱ θεοὶ τὸν πλόκαμον τοῦτον ἐν ἄστροις ἐπέθηκαν· καὶ νῦν μὲν ἔστι τις βοτρυειδος τεθεὶς ἀστέρων ἐν τῷ οὐ ρανῷ, ὅ καλοῦσι πλόκαμον Βερονίκης. Ομοίως φασὶ περὶ κύκνου· Ζεὺς ἐρασθεὶς, ὡς μέν τινές φασι, τῆς Νεμέσεως, οἱ δὲ τῆς Λήδας, βουλόμενος συγγενέσθαι καὶ μὴ δραθῆναι ὑπὸ τῆς Ηρας, ἐξωμοιώθη κύκνῳ καὶ συνεγένετο τῇ ἐρωμένῃ. Νῦν οὗτος ὁ κύκνος κατεστηρίχθη ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἔστι, φησίν, ὑποζωγραφηθεὶς καὶ ἄστρον ὁ κύκνος. Περὶ δὲ ταύρου φασί· Ταυρός τις ὑπὸ τοῦ Ποσειδῶνος ἀνεδόθη περὶ τὴν Ἑλλάδα· οὗτος ἐλυμαίνετο τὴν χώραν καὶ ἐσίνετο πολλά. Ἐπὶ τοῦτον ἐλθὼν ὁ Θησεύς ἀνεῖλεν αὐτόν· καὶ βουλόμενοι οι θεοί, φησί, μέγα δείξαι του Θησέως τὸ ἔργον, καὶ θεραπεῦσαι καὶ τὸν Ποσειδώνα, κατεστήριξαν τὸν ταῦρον ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἔστι δι' ἀστέ ρων υποζωγραφηθείς. Περὶ δὲ λέοντός φασιν, ὅτι λέων τις ζῶον ἄγριον ἦν ἐν τῇ. Νεμαίᾳ (χώρα δὲ αὕτη τῆς Πελοποννήσου)· οὗτος οὖν ὁ λέων. έλυμαίνετο τοὺς ἐν τῇ χώρα. Εὐρυσθεὺς οὖν βασιλεύων τῶν Μυκηνών καὶ μηνιῶν τῷ Ηρακλεῖ, πέμπει τὸν Ἡρακλέα ἐπ' ἀναιρέσει τοῦ λέοντος· καὶ ἐλθὼν ὁ Ἡρακλῆς ἀνεῖλεν αὐτόν. Οἱ οὖν θεοί, φησί, βουλόμενοι τὸν ἀγῶνα τοῦ Ηρακλέους ἐπίδοξον ποιῆσαι, δι' ἀστέρων αὐτὸν τὸν λέοντα ἐν τῷ οὐρανῷ ἐζωγράφησαν. Περὶ δὲ τοῦ ὀριούχου φασίν· Οὗτος ὁ ὀφιοῦχος Ασκληπιός ἐστιν ὁ τῆς ἰατρικῆς ἔφορος· σύμβολον δὲ ὁ ὄφις τοῦ ἀγήρω· λέγεται γὰρ ἀποδύεσθαι τὸ γῆρας ὁ ὄφις, καὶ ἀνανεοῦσθαι. Ἐπεὶ οὖν ὁ Ἀσκληπιὸς διὰ τῆς ἰατρικῆς ἀνανεοὶ τὰ ἀνθρώπινα σώματα, ποιοῦσιν αὐτὸν μετά τοῦ δρακόντος. Θέλοντες οὖν αὐτὸν, φησίν, οἱ θεοὶ ἀντὶ ἀγάλματος ἀνιερῶσαι, δι' ἄστρων ἀνέθηκαν ἐν τῷ οὐρανῷ. Περὶ Οὐρίωνός φασιν· Οὐρίων οὗτός ἐστιν ὁ καταστηριχθείς· ἔστι δὲ οὗτος ὁ ἐκ τοῦ οὐ ρῆσαι τοὺς θεοὺς ἐν τῇ βύρσῃ τοῦ βούς, τοῦ σφαγέντο; ἐπὶ τῇ τῶν θεῶν φιλοξενίᾳ ὑπὸ θηβαίων βασιλέως, γεννηθείς. Ο ιερεύς τις τῆς Βοιωτίας ἦν βασιλεύς. Οἱ θεοὶ βουληθέντες ἰδεῖν εἰ φιλοξενοἶ, ὡς ἄν θρωποι ἦλθον πρὸς αὐτὸν ὡς φιλοξενισθέντες ὑπ' αὐτ τοῦ. Ὁ δὲ ἐδέξατο καὶ ἔθυσε βοῦν, καὶ ἐξένισεν αὐ τούς. Ξενισθέντες καὶ ἐξερχόμενοι οἱ θεοί, εἶδον τὴν βύρσαν τοῦ σφαγέντος βοός κειμένην κάτω, καὶ οὐρή σαντες οἱ θεοὶ εἰς αὐτὴν, ἐποίησαν ἐξ αὐτοῦ τοῦ οὔρου καὶ τῆς βύρσης τὸν οὐρίωνα. Οὗτος γενόμενος κράτη τῆς Ἀρτέμιδος· αὕτη δὲ σκορπίον ἀνήνεγκε κατ' αὐτ τοῦ, καὶ κρουσθεὶς ἐν τῶν σφυρῶν ἀπέθανεν. Οἱ οὖν θεοὶ ἐλεήσαντες αὐτὸν, ὑπεζωγράφησαν ἐν τῷ οὐρανῷ μετὰ τοῦ σκορπίου. Περὶ δὲ Ηριγόνης φασίν, ὅτι Græci dum inter alias res, astra explicare studebant, in multos et graves errores inciderunt, li qui sortes explicandas susceperunt, hæcce de astris opinantur. De Ariadnes corona et Berenices coma loquentes mirum in modum fabulantur. Ariadne, dicunt, Minois, Cretensium regis filia eo tempore vivebat, quo Theseus Minotauri interficiendi causa in illam pervenit insulam. Thesei manibus eam accepit Bac chus, et in Naxum reduxit, eamque compressit, et in ejus honorem coronam in cœlo inter sidera collocavit. Hæcce porro de Berenices capillo fabulantur; Berenice uxor erat Ptolemæi cognomine Evergetis, in urbe Alexandria. Ptolemæus cum in castris et bello versaretur, conjux votum fecit, quando incolumis rediisset, comam se præcisuram inque templo consecraturam. Quod et fecit. Tum temporis Comon astronomus, Berenicen adulaturus declaravit, deos ipsos illius comam inter astra posuisse; et revera est constellatio racemi formam referens, quam Berenices comam appellitant. Simile quid de Cycno_dicunt. Jupiter amore incensus, dicunt, Nemeseos aut Ledæ, eique clam Junone adesse desiderans, in Cycnuin transformatus cum ea rem habuit. Hic igitur Cycnus in cœlo collocatus est, et reapse Cycnus inter astra est depictus. En quæ de Tauro referunt: Taurus quidam a Neptuno in Græciam missus, totam regionem devastare et destruere cœpit. Theseus eum interfecit: dii autem glorificantes opus Thesei, et honorem Neptuni augentes, Taurum in cœlo collocarunt, et revera Taurus inter sidera suum occupat locuin. Leonein porro ferocem in Nemeæ regione Peloponnesi fuisse tradunt. Eurystheus, rex Mycenarum, Herculi infensus, hunc ad interimendum animal mittit. Quod Herculis factum cum dii debito honore ornare vellent, Leonem inter astra posuerunt. Quoad Anguiferum, Esculapii eum dicunt esse medicinæ præsidem; serpens autem symbolum est ejus quod nunquam senescit; semper enim serpens rejuvenescit. Esculapium itaque quod hominum corpora quasi renovat, draconi similem faciunt. Hinc dii decorare volentes Serpentem in cœlo inter astra locum habere jusserunt. De Orione hæc narrant: Orion inter sidera positus is est quem dii, super bovis in eorum. honorem a Thebarum rege mactati corium mingentes genuerunt. Rex Bootiæ tum temporis idem et sacerdos erat. Hujus hospitalitatem tentantes dii sub forma humana ad eum venerunt. Rex in receptorum honorem taurum mactando hospitalitatis munera exsequitur. Postea exeuntes dii in pellem bovinam, quæ humi jacebat, minxerunt, et sic Orionem genuerunt. Orion cum Artemidis amore flagraret, dea serpentem contra eum misit, a quo in clavicula vulneratus animam efflavit. Eum dii misericordia moti inter astra cum Scorpio fulgere voluerunt. Apud eosdem auctores Erigone Icarii Atheniensis audit. Bacchus porro vini inventor perhibetur inter Græcos. Nam cum Athenas venisset, Icario cuidam quem obvium habuerat, vitis sarmentum dedit; quod cum plautas-

αὕτη θυγάτηρ ἦν τοῦ Ἰκαρίου· Ικάριος δὲ Αθηνατός ἐστι τὸ γένος. Λέγεται μὲν οὖν ὁ Διόνυσος ἐφευρεῖν τὸν οἶνον· αὐτὸν γάρ φασιν Ἕλληνες ἔφο. ρον τῆς ἀμπέλου. Οὗτος ὁ Διόνυσος ἐλθὼν ἐν ᾿Αθήναις, Ἰκαρίῳ τινὶ περιτυχών, δέδωκε, φησὶν, αὐτῷ κλῆμα ἀμπέλου φυτεῦσαι· καὶ ἐφύτευσε καὶ ἐγεώργησεν οἶνον, καὶ αὐτὸς ἔπιε καὶ ἔδωκε ποιμέσι πιεῖν. Οἱ δὲ ποιμένες μεθυσθέντες, διὰ τὸ ἐκ παραδόξου πρῶτον πιεῖν, νομίσαντες φαρμαχθῆναι παρὰ τοῦ Ἰκαρίου, ἀποκτείνουσιν αὐτόν. Ἡ δὲ τούτου θυγάτηρ Ηριγόνη διὰ τῆς κυνὸς τοῦ Ἰκαρίου γνοῦσα, ὅτι τέθνηκεν, ἐποτνιᾶτο καὶ ἔσχαλλε· ταύτην δέ, φησὶν, ἐλεήσαντες διὰ τὸ πάθος, μετέθηκαν αὐτὴν εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ νῦν ἐν τοῖς ἄστροις ἐστὶν ἡ Ηριγόνη. Περὶ μὲν οὖν τῶν ἀνατεθέντων, ὡς Ελληνες ληροῦσιν, ἱκανῶς ἔχει. Λεκτέον δὲ περὶ οὗ φασι ζωοφόρου κύκλου: Πρῶτης μὲν οὖν Ζαραθρούστης περὶ τούτου διεσκέψατο, βάρβαρος ών. Ζάμης δὲ μετὰ τοῦτον καὶ Δαμοίτας οἱ τούτου παῖδες· ἔπειτα Οροίησος ὁ Δαμοίτου παῖς· ἑξῆς δὲ μετὰ τούτους, Οστάνης. Οὗτοι τὸν ζωδιακόν κύκλον διεῖλον εἰς οἴκους καὶ θεοὺς καὶ συνοικεσίας καὶ διαφορὰς ἀέρων· ἑπτὰ μὲν ἔδοξαν εἶναι θεούς, τὸν ἥλιόν φημι καὶ τὴν σελήνην, καὶ τοὺς πέντε πλά νητας, ἐντεῦθεν ἑπτάχορδον καὶ τὴν λύραν ἱστοροῦντες. Φασὶ μὲν οὖν ἀΐδιον εἶναι Θεὸν πάντων ὑπέρτατον, ἐξ οὗ πάντα; εἶναι τοὺς ἄλλους διαβεβαιοῦνται, τοὺς Τιτάνας καὶ δαίμονας, καὶ γηγενεῖς, καὶ Κουρήτας, καὶ ἥρωας, καὶ εἴδωλα θεῖα, καὶ δαιμόνια, τῶν ἀνθρώπων, ὡς φασί, βασιλεύοντα. Ἑπτὰ μὲν ἐφόρους φασί, δι' ὧν τὰ ἀποτελεσματικὰ συμβαίνει, "Αρεα, Αφροδίτην, Δήμητραν, Διόνυσον, ᾿Αθηνῶν, "Ηφαιστον, "Αρτεμιν· τινὲς δὲ καὶ τὸν Ἀσκληπιὸν προσ τιθέασι, τοῖς νοσοῦσιν ἐπαμύνοντα. Αλλοι δὲ ζώνας ὀνομάζοντες τοὺς ἑπτὰ, οὕτως ἀριθμοῦνται· Κρόνος, Ζεύς, Ήλιος, "Αρης, Αφροδίτη, Ερμῆς, Σελήνη. Περὶ δὲ τῆς ζωδιακῆς οἰκήσεως, φασὶν εἰς ἐξ οἴκους διῃρῆσθαι τοῦτον τὸν τρόπον· Κρόνου μὲν οἶκοι, απ γόκερως καὶ ὑδροχόος· Διὸς δὲ, τοξότης καὶ ἰχθύς· "Αρεως, σκορπίος καὶ κριός· Αφροδίτης, ζυγὸς καὶ ταῦρος· Ἑρμοῦ δὲ, παρθένος καὶ δίδυμος· Ηλίου δέ. λέων καὶ καρκίνος. Σύνοικοι δὲ τούτων, Ηλίου μὲν Απόλλων· Ἑρμοῦ, Μοῦσα· Αφροδίτης, 'Αντέρως· "Αρεως, "Ατη· Διός, Ἥρα· Κρόνου, Ρέα. Οὗτοι μὲν τούτων σύνοικοι ἐπὶ τῶν ἐξ ζωδίων, οἷον λέοντος, παρθένου, ζυγοῦ, σκορπίου, τοξότου, αἰγόκερως - καὶ ἑξῆς, Διὸς σύνοικος, Ποσειδών· "Αρεως, Πλούτων· Αφροδίτης, Ίμερος, "Αρτεμις Νεφέλη. Σελήνης μὲν οἶκος οὐκ ἔστι, κατὰ δὲ συμπάθειαν. Ούτως Ηλίου σύνοικοι, λέων καὶ καρκίνος· καὶ οὗτοι ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐξ ζωδίων, οἷον ἰχθύων, κριοῦ, ταύρου, καρκίνου, διδύμου, υδροχόου. Τῶν δὲ διῃρημένων εἰς ἀέρα λς' θεῶν τὰ ὀνόματά φασιν ὧδε· Αϊδωνεύς, Περσεφόνη, Έρως, Χάρις, Ωραι, Λιταί, Τιθὺς, Κυβέλη, Πραξι δίκη, Νίκη, Ηρακλῆς, Εκάτη, "Ηφαιστος, Ισις, Σάραπις, Θέμις, Μοίραι, Εστία, Ερινὺς, Κούρος, Νέμεσις, Νύμφαι, Λητώ, Καιρός, Λοίμη, Φόρη, Ανάγκη, Ασκληπιός, Υγίεια, Τόλμα, Δίκη, Φόβος, "Οσιρις, Ωκεανός, Δόλος, Ελπίς· ἀφ᾽ ὧν ἑξήκοντα ἄλλους εἶναί φασιν· ἐκ δὲ τούτων, τὴν ἄπειρον κίνη σιν τοῦ ζωοφόρου κύκλου καὶ τῶν πλανήτων. Τὰς μὲν οὖν περὶ τούτων δόξας ὁ θεῖος Γρηγόριος συντόμως ἀνατρέπων (καὶ γὰρ ἐντεῦθεν τὰ ἀποτελεσμα τικὰ συμβαίνειν ἐφαντάσθησαν, ἀδιέκβατον ὁδὸν πλανηθέντες), ὧδέ φησιν, ὅτι Τοῖς ἀπτράσιν ἀστέρες εἰσὶν ἐναντίοι, δι᾽ ὧν ἄρσις ἔσται προνοίας, ἥτις δν ταρσίς ἐστι τοῦ Θεοῦ· καὶ γὰρ τρεπόμενον καὶ τὸν Θεὸν αὐτὸν δοίη τις ἂν, ὑπ' ἄστρασιν ελίσσων. Ὅτι set, vindemiae tempore vinum et ipse bibit et pastoribus bibendum dedit. Hi ebrii facti, quippe qui tum primum bunc potuin gustassent, venenatos sese ab Icari, rati, hune interfecerunt. Erigone, ejus alia, per canem certior facta de nece paterna, ejulavit. Dii, ejus miserti, inter astra reposuerunt. Hæc hacLenus. Deum æterReliquum est ut de cyclo quem appellant zodiacum disseramus. De eo Zathrustes, homo barbarus, primus inquisivit; post eum Zames et Damntas, ejus filii, dein Oræsius, Danælæ flius, denique Ostanes. Hi omnes zodiacum in domus diviserunt et deos et habitacula et aeris regiones diversas. Deos numero septem esse censuerunt, solem, Junam et quinque planetas, additis heptachorde et lyra. num, super omnia positum, ex quo cateri omnes procedant, exsistere asserunt, Titanes deinde, Damones, Gigantes, Curetes, Heroes, idola divina, Geniosque hominum gubernatores. Septem præsides nume rant, per quos futa implentur; Martem, Venerem, Cererem, Bacchum, Minervam, Vulcanum, Dianamn. Addant quidam Esculapium medicum. Ali hoc modo recensum faciunt: Saturnus, Jupiter, Sol, Mars, Venus, Mercurius, Luna. Alii deinceps cyclum zodiacum in sex domus dividentes ita scribunt: Saturnus, (cum domo sun), Capricornus, Aquarius, Sol. Jupiter, Sagittarius, Pisces; Mars, Scorpius, Aries; Aphrodite, Libra, Taurus; Mercurius, Virgo, Gemini, Sol, Leo, Cancer. Horum syncci: Sulis quidem Apollo, Mercurii Musa, Veneris Auteros, Martis Ate, Jovis Juno, Saturni Rhea. Hi quidem syncci sunt in sex signis: Leone, Virgine, Libra, Scorpio, Sagittario, Capricorno; Jovis socius est Neptunus; Martis Pluto; Veneris Cupido; Diane Nubes. Lunge non est domus secundum sympathiam. Solis syncci: Leo, Cancer, et sequentes in ceteris zodiaci signis: Piscibus, Ariete, Tauro, Cauero, Genninis, Aquario. Trikinta sex deorum per aerem residentium hæc sunt nomina: Pluto, Proserpina, Amor, Gratia, Hora, Preces, Telbys, Cybele, Praxidice, Victoria, Hercules, Hecale, Vulcanus, Isis, Serapis, Themis, Parce, Vesta, Erinnys, Curos, Nemesis, Nymphæ, Latona, Tempus, Pestis, Phore, Necessitas, Esculapius, Hyga, Tolma, Justitia, Timnor, Osiris, Oceanus, Dolus, Spes. Sexaginta alios exsistere volunt, qui zodiaci circumvolutionibus planetarumque rotationi præsideant. Has igitur de his omuibus opiniones refellens divinus Gregorius (nam errore perpetuo et superstitioso ea interpretabantur) sic ait: Astris sunt contraria astra, quorum motus ad Providentiam et numen ipsum est referendus. Sane versatile fingeret Deum qui eum circa astra circumvolventein se somniaret. Merito igitur Græcorum qui talia delirabant errores innumeri in lucem protrahuntur. Quo minus vero homines postmodum eodem modo pecearent, Gregorius diserte in carminibus suis monuit.

μὲν οὖν οὕτως Ἕλληνες ἐφαντάσθησαν, εἰκότως ή πολυσχεδὴς αὐτῶν δέδεικται πλάνη· ὡς ἂν δὲ μὴ καὶ αὖθις τοῖς αὐτοῖς ὑπαχθεῖεν ἄνθρωποι, προαναστέλλων ὁ θεῖος Γρηγόριος, φησὶ δι' ἐτῶν· 39 Κεῖνοι μὲν τοίοισι λόγοις, Θεὸν ἐκτὸς ἔχοιεν· 33 Ηδη γὰρ Θεός ἐστιν, ἢ ἀστέρες ἡγεμονῆες. 5. Αὐτὰρ ἐγὼ τόδε οἶδα, Θεὸς τάδε πάντα κυβερνᾷ, 35 Νωμών ένθα καὶ ἔνθα Θεοῦ Λόγος, ὅσσα θ' υπερ- [θεν, δι Όσσα τε νέρθεν ἔθηκε νοήμασι, τοῖς μὲν ἔδωκεν 37 Αρμονίην τε, δρόμον τε διαρκέα, ἔμπεδον αἰεί· 38 Τοῖς δὲ βίον στρεπτόν τε καὶ εἰδες πολλά σε [ροντα· 39 ἂν τὰ μὲν ἡμῖν ἔφηνε, τὰ δ' ἐν κευθμῶσι φυλάσσει 40' Ης σοφίης, θνητοῦ δὲ θέλει κενὸν εὐχος ἐλέγ Έχειν. Καὶ ἀλλαχοῦ δέ φησιν αὐτὸς ὁ θεῖος ἀνήρ' Σοὶ μὲν ἄναξ, φαέθων υψίδρομος ἀστρα καλύπτει, Κύκλον ὑπερτέλλων ἔκπυρον, ὡς σὺ νέας. Σοὶ ζώει, φθινύθει τε ἀμοιβαδὶς ὅμμα τὸ νυκτός Μήνη πλησιφαής αὖθις ἐπερχομένη. Σοὶ δὲ ζωοφόρος τε κύκλος καὶ μέτρα χορείης, Ωραις μέτρα φέρει ήπια κιρναμέναις. Απλανέες τε πλάνοι τε παλίμπορον αΐσσοντες, Αστέρες ἠγαθέης εἰσὶ λόγος σοφίης. Ταῦτα μὲν ὁ μέγας Θεολόγος, τὴν δεισιδαίμονα πλάνην ἀνασκευάζων· οὕτω δὲ καὶ Βασίλειος ὁ μέγας περὶ τῶν ζ' ζωνῶν καὶ κάδων, ὧν Ελληνες ληροῦσι, συλλήβδην· τὸ δὲ ἐσφάλθαι τοῦ εἰκότος αὐτοῖς διαβε βαιοῦται. 53 Σιγάσθω Χριστοῖο μέγα κλέος ἄγγελος ἀστὴρ, 54 Αντολίηθε μάγοισιν ἐπὶ πτόλιν ἡγεμονεύσας, 55 Ενθα Χριστὸς ἔλαμψε βροτοῦ γόνος ἄχρονος [υιός. 56 Οὐ γὰρ τῶν τις έην, όσσων φραστῆρες έασιν 57 Αστρολόγοι, ξεῖνος δὲ καὶ οὐ πάρος ἐξεφαάνθη. Χριστοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ἐξ ἀνατολῶν παρεγένοντο μάγοι ὑπὸ ἀστέρος οδηγούμενοι. Γρηγόριος οὖν φησιν ὁ θαυμάσιος, ὅτι ξένος ἦν ὁ ἀστὴρ καὶ μὴ πρότερον φανείς, ὅστις τὴν ἐπὶ Βηθλεὲμ ἐδὸν τοῖς μάγοις ἡγεμόνευεν. Εἰ δὲ λέγοι τις, ὅτι Πως ψευδούς ούσης τῆς περὶ τῶν ἀστέρων δόξης, Χριστοῦ γεννηθέντος ἀστὴρ προηγείται, τοῦτο σκο. πείτω, ὅτι παρ' Εβραίοις μὲν ἀφανὴς ἦν· τούτοις γὰρ ἡ Χριστοῦ προηγόρευτο διὰ τῶν προφητῶν γέννησις, καὶ οἱ γεννᾶται καὶ ὅθεν προέρχεται· Χαλδαίοις δὲ τὸν πάντα βίον ἀστροπαλεύουσιν, εἰκότως ἀστὴρ φαί νεται ταῖς αὐτῶν δόξαις μαχόμενος ξένος γάρ, καὶ οὐ καθ᾽ οἷς ἐνόμιζον ἦν ἐξηγητας και γενειάρχας. Καὶ Γρηγόριος γὰρ διεροφάντης τοῦτο σημαίνων φησὶν, ὅτι τότε ἐφάνη, ὅτε τοῖς ἀστρολόγοις ὁμοῦ τὰ βουλεύματα πέπτωκε τῆς τέχνης, τὸν Δεσπότην τῶν οὐρανίων σὺν τοῖς οὐρανίοις τιμώντων. Ἔστι δὲ καὶ άλλος λόγος περὶ τῆς Πυθίας, καὶ τοῦ τρίποδος, καὶ τῶν ἄλλων λεγομένων παρ' Έλλησι θεῶν· ὡς Χριστοῦ γεννηθέντος οἱ μὲν ἔχαιρον, τὴν ᾿Αφροδίτην τεκεῖν λέγοντες· οἱ δὲ διασαφήσαντες ἔκλαιον, ὡς οὐχ Αφρο δίτη τέτοκεν, ἀλλά τις Μαρία, τὸν τὴν αὐτῶν διολ λύοντα πλάνην. Καὶ τοῦτο πιθανῶς· καὶ γὰρ ἕκαστον εἰκὸς ὅθεν εἶχε τὸ βέβαιον πληροφορηθήναι. Ταύτην ἦγον ἔκπαλαι δὲ τὴν ἡμέραν ἑορτήν Ελληνες, καθ' ην ἐτελοῦντο κατὰ τὸ μεσονύκτιον, ἐν ἀδύτοις τισὶν ὑπεισερχόμενοι, ὅθεν ἐξιόντες έκραζον· ο 'Η παρθέ νος ἔτεκεν, αὔξει φῶς.» Ταύτην Επιφάνιος ὁ μέγας τῆς Κυπρίων ἱερεύς φησι τὴν ἑορτὴν καὶ Σαββακηνοὺς ἄγειν τῇ παρ' αὐτῶν σεβομένῃ Αφροδίτῃ, ἐν δὴ Χαμαρὰ τῇ αὐτῶν προσαγορεύουσι γλώττη. ΛΟΓΟΣ ΝΓ. ΛΟΓΟΣ ΝΔ'. Περὶ ψυχῆς 38 Ιξίονός τινα κύκλον αλιτροτάτοιο φέροντες, 39 Θῆρα, φυτόν, βροτόν, ὄρνιν, ὄφιν, κύνα, [ ἰχθὺν ἔτευξαν. Ελλήνων οἱ σοφοὶ τὰ περὶ ψυχῆς διαφόρως έκδε δωκότες, καὶ τοῦτό φασιν· ὅτι τοῦ σώματος ἐξιοῦσαι ή ψυχή πλάζεται καὶ εἰσπίπτει ἐν ἄλλῳ σώματι, πολλάκις δὲ καὶ θηρίον γίνεται, καὶ φυτὸν, καὶ ἄνθρωπος, καὶ ὄρνεον, καὶ ὄφις, καὶ ἰχθὺς, καὶ χορ ρος, καὶ ὄνος, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, εἰς ὅπερ καταν τήσει, τοῦτο καὶ γίνεται· γίνεται δὲ καὶ ἑκατοντάκις, Hac quidem Theologus; sed Basilius quoque magnus Græcorum de septem zonis vel cadis somnia reutat, eosque de via veritatis aberrasse demonstrat. Christus cum natus esset in Bethlehem Judææ, magi ab Oriente, stella duce, venerunt. Hanc stellam Gregorius plane novam nulloque antea tempore visam magis viam commonstrasse exponit. Quod si quis dicat: Quomodo, cum falsa est de astris opinio, stella nascente Christo apparuit? Qui ita quærit in mentem inducat, apud Hebræos eam non esse visam. His enim Christi generatio per prophetas prædicta fuerat addito loco ubi nasceretur, et unde veniret. Chaldæis autem, qui totam vitam in rebus astrenomicis transigunt sidus illud apparet computo suo adversarium; insolitum euim erat et male cum magistrorum horoscopiis quadrabat. Gregorius, omni rerum sacrarum scientia imbutus, illam stellam apparuisse dicit, quando astrologorum somnia credi desiissent, eo scilicet tempore quo coelestia in collaudando Domino cum coelestibus se associare cœpissent. Alii aliter de Pythia, de tripode, de cæteris Græcorum diis meditantur. Cum Christus in lucem editus esset, alii gaudebant quod Venerem peperisse putabant; alii in propatulo maximopere dolebant quod non Venus, sed Maria quædam partum edidisset, eum scilicet qui ipsos ab erroribus suis foret deliberaturus. Quod clare patet: iis enim rationibus persuademur, quibus certitudo nobis stare videtur. Antiquis Græci temporibus diem festum agere solebant, ubi media nocte initiarentur, et unde peractis solemnitatibus, exeuntes magna voce clamarent: Virgo peperit, tux augmentum capit! - Epiphanius summus Cypriorum sacerdos, Sarracenos memoriæ prodit festum agere Veneri, quam præcipuo cultu venerantur, et quam sua ipsorum lingua Chamarræ nomine appellant. Carmen LIII. De anima. Græcorum sapientes in iis quæ de anima docent, inter ipsos differunt. Sic autem argumentantur: Anima egressa ex aliquo corpore in aliud ingreditur, et fit fera, aut planta, aut homo, aut avis, aut serpens, porcus, asinus, et, ut breviter dicam, illius, cujus corpus intravit, naturam recipit. Hae transitio Carm. 55, nunc 38 v. 15 nev. edit. p. 897. Ed. nov. p. 241. In cod. conjunctim ἐμματόνυκτος.

καὶ διακοσάκις, καὶ χιλιάκις, εἰ τύχοι, καὶ ληθαργεί, ποίαν δορὰν ἀφῆκε καὶ τίς αὐτὴν κατείχε δερματίς. Πρὸς οὖν τὸν τοιοῦτον λῆρον ὁ θεοφάντωρ Γρηγόριος φησι, ὅτι τὴν Ιξίονος περιφοράν, ἣν Ἕλληνες μυ θεύονται, τῇ ψυχῇ προσπορίζουσιν· ἄστατος γάρ. Φασὶ δὲ καὶ περὶ τοῦ Ιξίονος τάδε. Ιξίων ηράσθη τῆς Ἥρας, ἡ δὲ Ηρα προσαγγέλλει τῷ Διῖ. Ζεὺς οὖν βουλόμενος γνῶναι εἰ οὗτος ἐρᾷ αὐτῆς, ἐξομοιοί νεφέλην τῇ Ερᾳ, καὶ ἔστησεν αὐτήν· ὁ δὲ Ἰξίων νομίσας αὐτὴν εἶναι τὴν "Ηραν, συμμίγνυται αὐτῇ τῇ νεφέλῃ καὶ ὀργισθεὶς ὁ Ζεὺς κολάζει αὐτὸν οὕτως· Τροχῷ διατείνας αὐτὸν, ἐποίησεν ἀεὶ φέρε σθαι τὸν τροχὸν, καὶ ἔστιν ἀεὶ οὕτως ἀνακυκλούμενο; καὶ καταφερόμενος, ταύτην τίνων τὴν τιμωρίαν· ῥοιζονται δὲ τῷ τροχῷ διατεταμένος καὶ κυλινδούμενος βιαία φορᾷ· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ ῥοιζοῦσθαι. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ότι τῷ περὶ ψυχῆς δό γματι τῶν Ἑλλήνων ἡ τοῦ Ἰξίονος ἁρμόσεις περι φορά. ΛΟΓΟΣ ΝΕ', ΛΟΓΟΣ ΝΤ', ΛΟΓΟΣ ΝΖ' Οἱ προκείμενοι λόγοι εἰσὶν οὗτοι· Περὶ Διαθηκῶν, περὶ ἐπιφανείας Χριστοῦ, περὶ βαπτίσματος. Οὗτοι μὲν οὖν καὶ μέρος τοῦ περὶ ψυχῆς λόγου εξηγητικοί εἰσιν· αὐτὸς γὰρ ὁ Θεολόγος τὴν τοῦ παντὸς δημιουργίαν ἐξηγεῖται· καὶ περὶ τῆς Χριστοῦ ἐναν θρωπήσεως, τοῦ τε γραπτού νόμου, καὶ τῆς χάριτος τῶν Εβραίων ἐπὶ τούτοις, καὶ τῶν βασιλευσάντων αὐτοῖς, καὶ τοῦ νεοκληρονόμου λαοῦ, τοῦτ' ἔστιν ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν· ἐν τῷ περὶ βαπτίσματος Γρηγόριος ὁ θεῖός φησιν, ὅτι περ ἦν τοῖς Ἑβραίοις πάλαι χριόμενον ταῖς φλιαῖς τὸ τοῦ προβάτου αἷμα κατὰ τὴν νύκτα τῆς ἀπωλείας τῶν Αἰγύπτου πρω τοτόκων. Τοῦτο καὶ ἡμῖν ἡ σφραγὶ; καὶ τὰ βάπτι σμα· δεκάτη γὰρ πληγὴ ἡ τῶν πρωτοτύπων ὑπάρχει ἀπώλεια. Τῷ Μωσεῖ τοίνυν ὁ θεὸς περὶ τοῦ Πάσχα διαταξάμενος, ὅπως θύειν χρὴ καὶ πρὸς τὴν ἐξοδον εὐτρεπίζεσθαι (μετὰ γὰρ τὴν τοιαύτην πληγήν, μ κέτι μένειν εἰς Αἴγυπτον ἔφησεν), όμως της απόες μέχρις αὐτῆς μὴ προϊέναι προσέταξεν, ἀλλ᾽ οἶκοι καθη - μένους τοῦ Πάσχα μεταλαβεῖν· κρέα δὲ ἦν ἑπτὰ μετὰ ἀξύμων ἐσθιόμενα καὶ πικρίδων. Τοίνυν αίματος τοῦ ἀμνοῦ προσέταξεν ὁ Θεὸς προσρᾶναι ταῖς φλιαῖς τῶν ἐν αἷς ὑπῆρχαν θυρών, σημεῖον τοῦ μὴ θίγειν αὐτῶν τὸν ὀλοθρευτήν. Τούτου δὲ γενομένου, κατέβη Κύριος ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἀπώλετο πᾶν πρωτότοκον ἐν αὐτῇ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, ἐπὶ δὲ ταῖς οἰκίαις τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, οὐκ ἐπάταξεν ὁλοθρεύων· τὸ γὰρ αἷμα τοῦ ἀμνοῦ, σημεῖον ἦν ἐπὶ τὰς φλιάς αὐτῶν. Τούτου δὲ τοῖς Αἰγυπτίοις συμβεβηκότος, κατέσπευδον αὐτοὺς ἐξελθεῖν τῆς γῆς αὐτῶν, καὶ ἐξῆλθον. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι καθώς ἐκείνοις ἦν σημείον τὸ αἷμα τοῦ ἀμνοῦ, οὕτω καὶ ἡμῖν τὸ βάπτισμα καὶ τὸ χρίσμα. ΛΟΓΟΣ ΝΗ. Περὶ ἐνανθρωπήσεως κατὰ ᾿Απολιναρίου Εἰ μὲν δή μοι πεῖθε τὸ λώζον· εἰ δὲ μελαίνεις Τὸν χάρτην πολλαῖς χιλιάσιν· ἐπέων, Δευρ' ἄγε πλαξὶ τεαῖς ὀλιγόστιμα ταῦτα χαράξω Γράμματ' ἐμῇ γραφίδι, ἢ μέλαν οὐδὲν ἔχει. Ο θεοπτικώτατος Γρηγόριος πρὸς ᾿Απολινάριον τὸν Λαοδικές ταῦτά φησιν ἀποτεινόμενος. Οὗτος γὰρ πρεσβύτερος ων, τῆς Ἑλλήνων ἐξορμώμενος παιδεύσεως, τῶν Ἑλληνικῶν ἐξηγητής ἦν καὶ δει τερωτής. Πολλάκις οὖν ὑπὸ τῶν ἐπισκόπων τῆς Εκκλησίας παραινούμενος μὴ ἐξηγεῖσθαι τὰ τῶν adeo multiplex est, at centies, ducenties, millies si fors ita voluerit, contingat: aliquando vero obliviscitur quam qualemve pellem exuerit indueritve. His nugis Gregorius Theologus respondet dicendo, Græcos tormenta Ixionis in animam traducere, quæ secundum ipsos instabilis sit. Hæc est Ixionis vita: Ixion amore Junonis ardebat, quæ Jovi rem denunliat; qui cum rei experimentum facere vellet, nubem format Junoni similem Ixionique opposult, qui ita deceptus nubem pro Junone comprimit. Iratus pater deorum Ixionem rotæ astrictum mobili una cum ea circumvolvi jussit. In sempiternas igitur abreptus rotationes circumactus rotæ supplicium patitur; id. euim est ῥοιζούσθαι. Graecorum igitur de anima doctrinam rotæ lxioneæ comparat. Carmina LV, LVI, LVII. Carmina de quibus agitur sunt: De Testamentis; de Epiphania Christi deque ejus Baptismate. Hæc igitur et pars carminis de aninia exegetica sunt; Theologus enim mundi universi creationem more exegetico exponit, ut etiam de Christi Incarnatione, de lege scripta, item de gratia llebræis præstita, de eorum. regibus, de populo recens electo, id est, de nobis Christianis. De baptismo loquens Gregorius dicit Hebræorum superliminaria sanguine tincta fuisse illa nocte, qua primogeniti in Ægypto immolarentur. Nobis quoque sigillum et baptisma supersunt; quandonam decima plaga primogenitorum nex fuit. Deus. Moysi præcepta dedit circa Pascha, monendo quomodo sacrificia offerre fas esset, et qua ratione ad evitum se jam tum accingere deberent (post hanc enim plagam longius in Ægypto morandi locum non iis. fore). Domos relinquere porro iis interdixit, imo in ipsis domibus Pascha manducari volui:, carnes assas. igne cum panibus azymis et lactucis agrestibus. Præcepit Deus ut sanguine agni superliminaria domorum suarum aspergerent, in signum, ne tangeret eos angelus exterminator. His ita ordinatis Dominus descendit in Ægyptum et omne primogenitum interfecit ab homine usque ad pecus; domibus autem filiorum Israel mhil mali fecit exterminator: sanguis enim agni signum erat in postibus eorum. Post hanc plagam Ægyptii Israelitas e terra sua expulerunt: et exierunt. Dicit igitur Gregorius, quemadmodum agni sanguis iis pro signaculo esset, ita et nobis baptismum et chrisma. Carmen LVI. Gregorius Spiritu divino illuminatus ad Apollinarium Laodicensem verba peculiaria pronuntiat. Erat hic presbyter, apud Græcos eruditus, eorumque doctrinæ interpres et doctor. Admonitus sæpe ne Græcorum opiniones, presbyter quia esset, divulgaret, negavit se obtemperaturum. Ad postremum episcopi eum excommunicarunt sacrisque functionibus arcere constituerunt. Apollinarius hæresim amplexus eo Carmen unicum, p. 249 nov. edit.: Προς Ελ- Ed. nov. p. 235. λήνιον περὶ τῶν μοναχῶν προτρεπτικόν.

ACT Ἑλλήνων διὰ τὸ πρεσβύτερον εἶναι, κατεφρόνησεν· ὕστερον δὲ τοῦτον τῆς Ἐκκλησίας οἱ ἐπίσκοποι ἀφώρισαν, παύσαντες αὐτὸν τοῦ λειτουργεῖν. Ὁ δὲ Ο παραξηλωθεὶς εἰς αἵρεσιν ἐτράπη· τὸν γὰρ Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἄνουν ἐδογμάτισεν ὁ παράφρων. Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα τὰ Γρηγορίου τοῦ θείου κατὰ τοῦ δυσσεβοῦς Απολιναρίου νεανιεύματα, μέγιστον δὲ τὸ τῶν ἐμμέτρων ἐπῶν ἐκ Θεοῦ τοῖς ἀνθρώποις δώρημα δι' αὐτοῦ παρασχεθέν. Τοῦ γὰρ Απολιναρίου κατὰ τὴν Καππαδοκῶν γῆν ἐν τοῖς ὁρίοις Γρηγορίου γεγονότος, πόθῳ τῷ πρὸς τὸν λόγον οι πλείους ὑπεκλέπτοντο, καὶ πρὸς ἐκεῖνον αὐτομολοῦντας, τῆς ἐκείνου μετελάμβανον λύμης. Τοῦτο γνοὺς ὁ γέρων, ὁ ἀθλητὴς, ὁ πολλὰς ἐν βίῳ λαβὼν Ολυμπιάδας, ἢ σταγὼν ἡ τῷ Θεῷ πολὺν ἁρμόσασα κόσμον, τὸ τῆς ἁγνείας ἀμάραντον βλάστημα, και της σωφροσύνης ανόθευτον γέννημα, ὁ καθαροῖς ἀπαθείας χείλεσι τὰ χείλη μίξας τὰ καθαρὰ, καὶ πρὸς τὴν ἀσώματον ἐν σώματι φύσιν ἂν καὶ τὸ αὐτὸ λελογισμένος, ὁ τῷ νῷ νοῦς ἀνακραθείς, καὶ τῷ λόγῳ λόγον ἱερουργήσας, καὶ τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος ἐγκυμονήσας, τῶν θεηγορικῶν ἐμμέτρων ἐπῶν τὰς βίβλους κατεσκεύασε, πρεσβύτης λίαν ὑπάρχων καὶ πρὸς τῷ τέλει τῆς ἐν σαρκὶ βιοτῆς ἀποβλέπων. Ο γὰρ Απολινάριός τινα καὶ αὐτὸς Εμμετρα εξετίθετο, ὑποκλέπτων τήν τινων περί αὐτοῦ δόξαν· ὡς τῆς Ἑλληνικῆς γὰρ παιδεύσεως προασπιστήν, οἱ τῆς Ἐκκλησίας αὐτὸν ἡγεμόνες ἐβδελύσσοντο. Βουλόμενος τοίνυν ὁ μέγας Γρηγόριος ἄμφω τοῦτον κατά τε θείαν σοφίαν καὶ μέντοι καὶ ἧς ἐδόκει προασπίζειν, ἀνόητον ὅτι μάλιστα καὶ λίαν ἀπαίδευτον ἀποδεῖξαι, τὸν εἰς αὐτὸν πεποιημένον στίχον υστάτιον, μετὰ τοῦ παρεισενηνεγμένου έλε γείου, ἔκ τε παλαιᾶς τῶν ἔξωθεν ἱστορίας, καὶ μὴν καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς συγγραφής θαυμασίως συν468 ἔθηκε· καὶ τί γὰρ οὐκ ἐκπλήξεως γέμες τῶν Γρη γορίου; Ὅμως φησὶν, Εἰ πολλαῖς χιλιάσι λόγων, ὦ οὗτος, μελαίνεις τὸν χάρτην, δεῦρο ταῖς σαῖς πλαξὶν ὀλιγόστιχα ταῦτα χαράξω τῇ ἐμῇ γραφίδι, ήτις μέσ λαν οὐδὲν ἔχει. Τὸ μὲν οὖν εἰπεῖν. Μελαίνεις τὸν χάρτην, τῆς ἐκ τῶν ἔξωθεν συγγραφῆς ἐστιν ἱστορία· λέγεται δὲ τῆς Σαμίων τυραννίδος· ἔστι δὲ αὕτη· Ιστιαίος Σάμιος μὲν ἦν τὸ γένος, φίλος δὲ γενόμενος Δαρείου τοῦ Περσῶν βασιλέως, ἐλήφθη ὑπ' αὐτοῦ ἐν Περσίδι, καὶ ἐκεῖ διαιτώμενος ἐπεθύμει ἰδεῖν τὴν ἰδίαν πατρίδα· μὴ ἀπολυόμενος δὲ, γράφει τῷ ἰδίῳ ἀνεψεῷ τῷ ᾿Αρι σταγόρα μελετῆσαι ἀποστασίαν, καὶ πείθει καί τινας τῶν Ἰωνίων ἀποστῆναι· γράψει δὲ οὕτως· λαβὼν πιο στὸν οἰκέτην, καὶ τούτου τὴν κεφαλὴν ξυρήσας, ἐγχαράττει τῇ κεφαλῇ ὁ ἡβούλετο δηλῶσαι, εἶτα μελαίνει τὴν χάραξιν, καὶ ἀφῆκας ἀνενεγκεῖν τὰς τρίχας, καὶ μετὰ τὸ κομάσαι αὐτὸν ἀποπέμπει, λέγων τῷ οἰκέτῃ πάλιν ἐκεῖσε ἀποξυρηθῆναι, ἵνα ἀναγνῷ Ἱστιαίου τὰ γράμματα. Αναγνούς τοίνυν ὁ ᾿Αρισταγόρας καὶ τα μαθών, ἐποίησε τὴν ἀποστασίαν σχεδόν πάντων τῶν Ἰωνίων. Εἶτα μανθάνει ἐν Πέρσαις ὁ βασιλεὺς, καὶ σύμβουλος γίνεται τῷ Ιστιαίῳ ὡς Ἕλληνι το δεῖ ποιῆσαι· καὶ συμβουλεύεται παρὰ τοῦ Ἱστιαίου, αὐτὸν πέμψαι εἰς τὴν Ασίαν, ὡς ἱκανὸν ὄντα διαλύ σαι τὰ περὶ τῆς ἀποστασίας. Ελθὼν οὖν ὁ Ιστιαίος ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ, καὶ ὡς ὕποπτος γενόμενος ὅλου τοῦ πράγματος, παρὰ τοῦ ᾿Αρταφέρνου ὑπάρχου Σάρ δεων ἤκουσε· Τοῦτο τὸ ὑπόδημα έβαψεν Ιστιαίος, ὑπεδήσατο δὲ Αρισταγόρας· ὑπόδημα δὲ τὴν ὅλην κατασκευὴν ἔλεγεν. Ο τοίνυν Θεολόγος Γρηγόριος τῶν ἐπῶν ταῖς χιο λιάσι τοῦτον τὸν τρόπον μελαίνειν τον χάρτην τῷ Απολιναρίῳ φησίν. Η γὰρ ἐκείνου διδασκαλία, τοῦ Θεοῦ ἐστὶν ἀποστασία. Τὸ δὲ λέγειν, ὅτι Γράψω ταῖς dementiæ processit ut Dominum nostrum Jesum Christum mente carere asserere sit ausus. Sic Grego rius divinus multa contra Apollinarium impium, quem emendare studebat, pietatis specimina edidit. inter quæ carmina divinitus inspirata et hominum piorum usui destinata maxime elucent. Cum Apollimarius in finibus Cappadocia Gregorii vicinus viveret, multi ejus audiendi cupidi scholam ejus frequentarunt, veneni quod ille evomebat, participes facti. Senex athleta, qui tot e certaminibus coronas reportaverat, pretiosa illa gutta, quæ mundum ipsum irroravit, gemma munda castitatis, fructus ille sapientiæ incorruptus, qui puris innocentiæ labiis purissima sua admovit lahia, qui de spirituali bominis natura meditatus est, qui intellectui infinito suum adjunxit intellectum, qui Verbo verbum consecravit, qui Spiritus sancti gratia impletus egregia de rebus sacris carmina composuit, qui denique in limine senectæ de ratione de vita terrestri reddenda cogitavit. Nam Apollinarius quoque versus aliquot concinnavit ut famæ suæ laboranti inserviret. Cum enim Græcorum disciplinæ atque eruditioni faveret, primores Ecclesiæ eum edio habebant. Gregorius igitur hujus doctrinam, aut potius incredulitatem, dementiam et ignorantiam demonstraturus carmen apologeticum contra ipsum admistis elegiis, materia tum ex veterum profana, tum ex ecclesiastica historia sumpta, atque mirum in modum composuit. Quid mirum? Nonne quid quid ab eo producitur admiratione dignum est? Si tu, inquit, sexcentis versibus chartam illinis, tibi meum offero opus, ubi nihil nigri, nihil maligni obtruditur. Quod si chartam atramento illinere dicit, historiam profanam innuit, tyranni, inquam, Samii, quæ hecce est: Histiæus e Samo oriundus, amicitia postea junctus cum Dario, Persarum rege, hunc in Persidem secutus est, sed patriæ desiderio æger, quam revidere gestiebat, Aristagoræ germano scripsit ut deficeret, et simul aliquot lones ad defectionem permovit epistola, quam tali modo fecit. Servum elegit fidum, ejusque capiti, postquam capillos totonderat, inscripsit quæ fieri vellet. Illitis porro litterarum duetibus tempus exspectavit quo coma renata esset; tum misit eum cum mandato ut capite tonso quæ ibi scripta essent legerentur. Quæ ubi Aristagoras cognovisset, omnibus fere lonibus, ut desciscerent a rege persuasit. floc nuntio accepto rex Histiæum ut Græcum rogat, quid facto opus esset. Hic ei dat consilium ut se in Asiam mitteret ut qui aptissimus ad res esset ordinandas in ea regione. Cum in Asiam pervenisset, et omnibus in suspicionem venisset, ex Artapherne Sardium satrapa hæc verba audivit: fistius hune resarcivil calceum, Aristagoras pedem calceavit; conspirationein ea locutione inpuende. Reprehendit Gregorius Apollinarium, quod in hunc modum sexcentis versibus chartam fœdasset, quippe

πλαξὶν ἀμελάνῳ γραφίδι, τῆς θείας διδασκαλίας παρίστησι τὸ λαμπρόν. Πλαξὶ γὰρ ὁ Θεὸς τοὺς δέκα λόγους τῷ Μωϋσῃ γράψας, μέλανος οὐκ ἐδέησε· γέγραπται γάρ, ὅτι ἡ γραφὴ Θεοῦ, καὶ τὸ ἔργον Θεοῦ. Οὐκ ἀμφίβολον δὲ τὸν τοῖς τοῦ Γρηγορίου λόγοις τε καὶ δόγμασιν ἑπόμενον, τῆς λαμπρᾶς καὶ ἀπεριλήπτου θεότητος ἐν μεθέξει γενόμενον, οὐράνιόν τινα δοκεῖν, οὐ χαμαίζηλον. ΛΟΓΟΣ ΝΕ. Εἰς Ελλήνιον τὸν ἐξισωτήν 445 Καὶ θυσίην μεγάλοιο πατρὸς ζηλώσε πα [ λαιήν. Κεῖται ἡ κατὰ τὴν ᾿Αβραὰμ ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. 183 Ἂν δὲ πάρος γαίηθεν ἐς οὐρανὸν εἶδε ταθεῖ Τσαν 184 Ισακίδης Ἰακὼν ἡμέτερος προπάτωρ 185 Κλίμακα, τήνδ' ἁνιών ὡς κεν Θεὸν αὐτὸν [ίδηται. τοῦτο ἀλλ᾽ ἢ οἶκος Θεοῦ, καὶ αὕτη ἡ πύλη τοῦ οὐρανοῦ. Ἔλαβε δὲ τὸν λίθον ἐν ἔθηκε πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ κατέχεεν ἔλαιον ἐπ' αὐτὸν, καὶ εἶπεν· Ἐὰν ᾖ Κύριος ὁ Θεὸς μετ' ἐμοῦ διαφυλάσ σων με ἐν τῇ ὁδῷ ᾗ πορεύομαι, καὶ δῷ μοι ἄρτον φαγεῖν καὶ ἱμάτιον περιβαλέσθαι, καὶ ἀποστρέψῃ με μετὰ σωτηρίας εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου, καὶ ἔσται Κύριός μοι εἰς Θεὸν καὶ ἡ στήλη αὕτη ἣν ἔστησα, ἔσται μοι σημεῖον, καὶ πάντων ών ἐάν μοι δῷς, δεκάτην ἀποδεκατώσω αὐτά σοι· καὶ εὐξάμενος, εἰς τὴν Μεσοποταμίαν ᾤχετο. 225 Παρθενικὰς δὲ γυναῖκας ὅσαι κλείουσι άνακτα 236 Νυμφίον ἀγνοτάταις μιγνύμενον κραδίαις, 227 Α' Χριστὸν δοκέουσιν ἀκοιμήτοις φαέεσσιν, 228 ούτι μαραινομένας λαμπάδας ανάμεναι. Μέμνηται τῶν φρονίμων παρθένων, αἱ τῷ Δεσπό τη Χριστῷ συνεισῆλθον εἰς τὸν νυμφῶνα λαμπάσι πυρσουμέναις. Δέκα γὰρ παρθένοις τὴν βασιλείαν ὁμοιοῦσθαι τῶν οὐρανῶν φησιν ὁ Σωτήρ' ὧν αἱ μὲν πέντε φρόνιμοι, αἱ δὲ πέντε μωρα!. Τὰς μὲν οὖν μωρὰς μὴ τροφὴν πυρὸς ἔλαιον ἐπιφερομένας, λαμ· πάσι σδεννυμέναις, ἐπεὶ μὴ τῷ νυμφίῳ συναντήσειν οἷόν τε ἦν, τὸν καιρὸν τῆς παρασκευάσεως εἰς τὸν τοῦ πρίασθαι καταναλωσάσας, ἔξω τῶν γάμων εἶχε τὸ πέρας· τὰς τοὐναντίον ἐμπαρασκεύου; δὲ καὶ φρονίμους, ἐλαίῳ τὰς λαμπάδας, δ μεθ᾿ ἑαυτῶν εἶχον ἐπιφερόμεναι, κατακοσμησάσας, ἐξ ἑτοίμου φαιδράς ὁ νυμφὼν εἰσεδέχετο· καί γε τῆς θύρας προβοώσας τὰς ἀθλίας, ὕστερον ἐπικαταλαβούσας, ὅτι μὴ ταύτας οἶδεν ὁ λαλῶν ἔνδοθεν ἐπαμειβόμενος, τῆς χαρᾶς τοῦ νυμφῶνος ἀκλεῶς ἀποπέμπεται. Μετὰ τὸ εὐλογηθῆναι τὸν Ἰακὼβ ὑπὸ τοῦ Ἰσαάκ, καὶ τὰς εὐλογίας κομίσασθαι μετὰ δόλου, ὡς ἐν τῷ δευτέρῳ λόγῳ γεγράφαμεν, ἀντικοτοῦντος αὐτῷ τοῦ Ἡσαῦ καὶ προσδοκῶντος τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς εἰς τὸ τὸν Ἰακὼς ἀποκτεῖναι, ἡ τούτων μήτηρ 'Ρεβέκκα βουλομένη τὸν νεώτερον περιποιήσασθαι παῖδα, προσοχθήσασα δὲ τῇ ψυχῇ τῶν μεθ' ὧν και τώχουν Χαναναίων ταῖς θυγατράσι, πρὸς τοὺς αὐτῆς ἀδελφοὺς ἐν Μεσοποταμίᾳ πέμπει χρόνον αὐτοῖς συμπαραμεῖναι, καὶ τῶν θυγατέρων αὐτῶν ἀγαγεῖν πρὸς γάμον ἑαυτῷ. Γενόμενος δὲ κατὰ Λαμμαούς οὕτω καλούμενον τὸν τόπον, εἶδεν ἐν τῇ γῇ ἐστηριγμένην κλίμακα, ἧς ἡ κεφαλὴ ἀφικνεῖτο εἰς τὸν οὐρανὸν, οἱ δὲ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ ἀνέβαινον καὶ και τέβαινον ἐπ' αὐτῆς, ὁ δὲ Κύριος ἐπεστήρικτο ἐπ' αὐτήν. Ανέστη δὲ πρωί και θαυμάσας ἔφη, ὅτι "Εστι Κύριος ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν, καὶ εἶπεν· Ὡς φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος! Οὐκ ἔστι cujus doctrina esset defectio a Deo. Dicendo autem: Tibi meum offero opus ubi nihil nigri, maligni nihil otruditur, diving doctring splendorem demonstrat. Cum enim Deus legis tabulas Moysi conscriberet, atramento baud eguit; scriptum enim est: Dei scriptura, et opus Dei. Non denique dubium quin in Gregorii verbis et dogmatibus cœleste quid et non terrestre spiret, quando de Divinitate gloriosa et incomprehensibili loquítur. 235 Ναὶ μὴν καὶ τῇσίν γε μέγας νέος ἄῤῥετι θυμῷ 231 Ριπτούσαις δολερὴν Εὔαν ἀπὸ κραδίης. Carmen LIX. Ad Hellenium. Postquam Jacob ab Isaac benedictiones obtinuisset dolo partas, ut in secundo carmine cecinimus, et Esau patris mortem exspectaret, ut eo facilius fratrem occideret, Rebecca mater minorem servare volens filiolum et parum favens filiabus Chananæis, ad fratres suos in Mesopotamiam eum misit ut ibi tempus aliquod maneret et uxorem duceret. Cumque in locum, cui nomen Lammaus, venisset, videt scalain in terra stantem, cujus caput coelum tangebat; angeli autem Dei per illam ascendebant et descendebant; in cacumine Dominus erat. Postridie mane surgens admirabūndus dixit: Vere Dominus est in isto loco, et ego nesciebam; additque: Quam terribilis est locus iste! Non est hic aliud nisi domus Dei et porta cœli. Sublato denique lapide, quem capiti suo supposuerat, fusoque desuper oleo, dixit: Si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ego ambulo, et dederit mihi panem ad vescendum et vestimentum ad induendum, reversusque fuero feliciter ad domum patris mei, erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste, quem erexi, erit mihi in titulum, cunctorumque quæ dederis mihi decimas offeram cibi. Prudentes commemorat virgines quæ intraverunt cum Christo Domino ad nuptias cum accensis lampadibus. Salvator enim regnum cœlorum decem virginibus simile esse dicit, quarum quinque prudentes et quinque fatuæ. Porro fatuarum, quia oleum non sumpsissent ad alendum ignem, lampades exstincta sunt, ita ut sponso obviam ire non possent; nam tempore apparatus ad emendum consumpto, a nuptiis exclusæ sunt. Prudentes autem quæ præparatæ erant et lampades oleo munitas apportaverant, lætas statim sponsus introduxit. Fatuæ et infelices que clamabundæ ante portam stabant et quibus sponsus respondit se eas nescire, a thalamo nuptiali fœde exclusæ suni. Fil. nov. p. 997,

Εὐλαβῶν μεμνημένος γυναικῶν ὁ Θεολόγος, ἀν δρείαν ἔχειν ταύτας ψυχὴν διισχυρίζεται· τὴν δολίαν δέ φησιν Εύαν, ριπτούσας ἀπὸ καρδίας. Ἡ γὰρ Εξα γυνὴ τοῦ πρωτοπλάστου δὲ τῇ τοῦ ὄψεως πεισθεῖσα συμβουλίᾳ, τοῦ καρποῦ γευσαμένη προώριον, καὶ τἀνδρὶ παρασχοῦσα, τῆς πικρᾶς καταδίκης πεπείραται. Διὸ τὰς εἰς ἀνδρῶν ἐννοίας τῇ τῆς ἀρετῆς αυστηρότητι ληξάσας, τὴν ἀπαλωτέραν Εύαν, ᾗ τὸ γυναικεῖον· ἀδρανὲς κατοπτεύεται, τῆς δουλούσης κακίας μηκέτι δεκτικὰς τυγχανούσας ἀποδύεσθαι, καὶ τῆς προμήτορος ἀνορθοῦν τὸ σφάλμα διαγορεύει. 215 Οὐ μέγα· καὶ Χριστὸν γὰρ ἀπ᾿ οὐρανοῦ [ἀστερόεντος Σαρκὶ σὺν ἀνδρομέῃ γαῖαν ἐπερχόμενον, 217 Καὶ τέκον ἡμερίοις ἁγνῆς διὰ μητρὸς ἰόντα Παρθένου, ὄφρα νόμον ἀνδρόμεον τελέσῃ 249 'Αχράντοισι γονῇσι, καὶ ἐκ τύμβοιο θορύντα 250 Ηματι ἐν τριτάτῳ θερμοτέροισι πόθοις 251 Πρῶται θηήσαντο, φίλοις τ' ἤγγειλαν εται [ροις, 252 Γευόμεναι Χριστοῦ γεύσιν ἄκος προτέρης. Πάνυ τῶν εὐλαβῶς διακειμένων τουτωνὶ γυναικῶν φροντίζων ὁ Θεολόγος, εἰς τοσοῦτον ἀρετῆς ἐληλακέκαι φησίν, ὡς μὴ θαυμάζειν ἐν γυναιξὶ τοσαύτην ἀρετὴν ὁρωμένην· ἐπεὶ γυναικῶν Χριστὸς ἐξεγεν νήθη σαρκικῶς ἐπιδημήσας ἡμῖν, καὶ Χριστὸν αὐτὸν ἀναστάντα πρῶται τοῦ τάφου τεθέανται. Πόθῳ γὰρ διανυκτερευούσαις καὶ τὴν ψυχὴν περὶ τοῦ νεκροῦ τετηκυίαις, οὐκ ἔτι νεκρὸς, ἀλλὰ ζῶν ὁ θανὼν ἐμφανίζεται· τοσοῦτον γυναῖκες εἰς ἀρετὴν ἐπιτήδειαι, καὶ μύρου πνοῆς ζωτικῆς ἐκ τάφου νεκρῶν ἀντελάβοντο, βίπτουσαι τῆς ἀρχαίας δυσώδους ἁμαρτίας τὸ ῥυπῶδες. Χαίρετε δὲ πρώταις ἐκείναις, αἷς πονεῖν καὶ λυπεῖσθαι προσέταξε Χριστός μέγα φωνήσας, καὶ τοῖς φίλοις μηνύειν τὴν χαρὰν διετάξατο. 203 Χρύσεα μὲν Λυδίοισι δόμοις έχαρίζετο μύθος 264 Ψήγματα, καὶ ποταμοῦ ὀλβοδότοιο ρόον 265 Χρυσοφόροι δ' Ἰνδοῖσι μελαγχρώτεσσιν [άφυσσον, 266 Μύρμηκες κοίλης πλοῦτον ἀπὸ ψαμάθου. Πακτωλός ἐστι ποταμὸς ἐν τῇ Λυδίᾳ, ἐν ᾧ χρύσ σαμμος γίνεται· ἐν αὐτῷ δὲ βοτάνη τίς ἐστιν, ἧς ὑπὸ τὴν βίζαν ὁ χρυσός. Ταύτην μὲν οὖν τὴν βοτά τὴν ἀποσπώντες, τὴν χρύσαμμον ἐν τῇ βίζῃ μετά χρυσέων ἀποκομμάτων ἔφερον· εἰ δέ τις ἄνευ τῶν βρύων ματαιοπονῶν ἦν, εἶχε τῶν ἐλπισθέντων οὐδέν. ὡσαύτως ἐν τῇ Αἰθιοπίδι γῇ χρύσαμμός ἐστιν ἐν τισι κοιλώμασι ψάμμου, ὅθεν οὐδὲν ἄνδρες πορίσασθαι δύνανται· μύρμηκες δὲ ὄντες πολλοὶ ἐν τῷ τότ πιρ, ταύτην ἀπὸ τῆς κοίλης ἀνάγουσι ψάμμου τῶν δὲ μυρμήκων τὴν χρύσαμμον Αιθίοπες ἀπολαμβάνον τες, τὸν δόκιμον ἔψουσι χρυσόν. Ταύτην ἡ θεία Γραφή τὴν γῆν Εὐλὰτ κατονομάζει· τὸ δὲ χρυσίον φησί τῆς γῆς ἐκείνης καλόν. 337 Καὶ Χριστὸς μερόπεσσι φόρου παρεόντος [ ἐμίχθη. 358 Ηνίκα γαίαν όλην Καίσαρ απεγράφετο 539 Καὶ τέλος αὐτὸς ἔδωκε. Τὸ μὲν ἀπογραφήναι Χριστόν, γέγονεν ἐπὶ Αὐγού στου, παρ' οὗ δόγμα πᾶσαν ἀπογράψασθαι τὴν οἰ κουμένην ἐξῆλθε. Τότε γὰρ Ἰωσὴφ ἀνῆλθεν ἐν Βη θλεὲμ ἀπογράψασθαι σὺν Μαριάμ τῇ μεμνηστευμένη αὐτῷ γυναικὶ οὔσῃ ἐγκύῳ, καὶ πλησθεισῶν τῶν ἡμε ρῶν τοῦ τεκεῖν αὐτὴν, ἔτεκε Χριστὸν Θεὸν Σωτῆρα τὴν Κύριον. Τότε δὲ φόρου παρόντος Καίσαρι δοῦ και τέλος ἐπὶ τῶν Ηρωδιανῶν, γέγονεν ότε Χριστός δὲ τῷ Πέτρῳ κατὰ τὴν θάλασσαν γενομένῳ, προσ έταξε τὸν ἀγρευόμενον ἰχθῦν ἀνατεμεῖν, καὶ δύο δη νάρια ἐν τοῖς ἐγκάτοις κείμενα τοῦ ἰχθύος εὑρηκότα, ὑπὲρ ἀμφοτέρων τοῖς πράκτορσι παρασχεῖν· ὁ καὶ γέγονεν. 345 Οὐχ ἅλις ἔττι βροτοῖσι βαρὺν ζυγὸν ἡγαγε πρώτη 347 Βασκανίη τε δράκοντος, ατασθαλίη τε για 346 Αρχεγόνου κακίη, καὶ φυτὸν ἀνδροφόνον, 348 Γεῦσίς τ' οὐλομένη γνώσιος αντιπάλου. [ναικός. Κεῖται ἡ κατὰ τὸν Ἀδὰμ ἱστορία ἐν τῷ β' λόγῳ. Theologus de feminis piis loquens, virilem iis attribuit animam, Evæ matris dolositate exemptam. Hæc enim, primi viri uxor, ubi, a serpente seducta, fructum intempestive gustasset, dedissetque Adamo, gravem pœnam incurrit. Ideo mentein virilem austeritate imbutam cum Evæ indole molliore comparat, quæ non apta est exuendo animum qui vitiis servit, Evæ sic peccatum excusans. Gregorius de tot feminis piissimis disserens, virtutem iis quæ in aliis ejusdem generis non reperitur, attribuit. muliere natus est Christus et secundum carnem in nobis habitavit; mulieres eum ressuscitatum primæ viderunt. Postquam enim ejus desiderio illa nocte pervigilassent, non jam mortuus, sed vivus iis apparuit Salvator. Hæ mulieres virtuti colendæ maxime idoneæ myrrham flaminis vitalis, sordibus veteris peccati abjectis retulerunt, Gaudete iis primis quæ pati et dolere debebant Christus dixit, amicis suis illud gaudium annuntiare jubendo. Pactolus fluvius Lydiæ arenam vehit auream. Planta in eo crescit, cujus ad radices aurum reperitur. Hac planta extracta, arenam auream radicis cum auro solido reportabant; si quis autem musco negleeto laborabat, operam perdebat, spe frustrabatur. Ita etiam in Æthiopica terra arena est aurea în quibusdam speluncis arenosis, unde nihil in lucem protrahere valent. Formica econtra quibus ca regio abundat, hanc arenam e cavernis protrahunt; quam recipientes Æthiopes igne probant. Eam regionem Scriptura Evilat vocat, auro ejus laudato. Quod refert Christum censitum esse, animadvertendum est id sub Augusto accidisse, a quo edictum exiit ut totus orbis describeretur. Tum igitur Joseph Bethlehem adiit ut in censum ferretur cum Maria desponsata sibi uxore prægnante. Et impletis diebus peperit Christum Deum, Salvatorem, Dominum. Cum tributum esset solvendum (Cæsari enim tributum ab Herodi subjectis solvebatur), Christus Petro juxta mare stanti præcepit ut piscem captum aperiret, denariaque duo intus reperta pro duobus daret exactori; idque factum est.

ΛΟΓΟΣ Ξ. Εἰς Ἰουλιανὸν τὸν ἐξισωτήν Η Ομόρω διψάδα γαίαν ἀπέκλυσεν, ὅς μιν ἔδησεν. Ηλίαν τὸν Θεσβίτην. Οὗτος γὰρ προσευξάμενος, τὸν οὐρανὸν ἀπέκλεισε χρόνους τρεῖς καὶ μῆνας ἔξ, καὶ τὸν ὄμβρον δι' εὐχῆς ἤγαγε μετὰ τὸ καθιερώσαι τὴν θυσίαν, καὶ τοὺς προφήτας παραδειγματίσαι τῆς αἰσχύνης, τὸ ἴσον οὐ δυνηθέντας· ἐκ τῆς προκλήσεως. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 2 Αλλος τ' ἐξ ὑδάτων ήρπασε κόσμον ὅλον. Τον Νοέ φησιν. Οὗτος γὰρ ἐκ πάντων τῶν θηρίων καὶ κτηνῶν καὶ ἑρπετῶν συναποκλείσας εἰς τὴν κι σωτὸν ἑαυτῷ, τοῦ κατακλυσμοῦ διέσωσεν. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. 3 Καὶ νοῦσόν τις ἄρηξεν. Ελισσαίόν φησι τὸν προφήτην. Πρὸς αὐτὸν γὰρ Νεεμμὰν ὁ Σύρος λεπρὸς ὢν παρεγένετο, καὶ διὰ προστάγματος τοῦ προφήτου λουσάμενος ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ἀφῆκε τὴν λέπραν αὐτοῦ καθαρισθείς. *Ος δ' ἐκ πολέμων ἐσάωσεν. Λέγει τὸν τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦν. Οὗτος γὰρ τὸν ἥλιον στήσας καὶ τὴν σελήνην, τοὺς πολεμίους διώλεσε καὶ Μωσῆς ἐν τῷ ὄρει σταυροειδῶς τὰς χεῖρας τε τυπο μένος, τὸν ᾿Αμαληκ ἔτρεψεν. Πάλιν τὸν Γεδεών αινίττεται. Οὗτος γὰρ τὸν Μαδιὰμ ὡσεὶ ἑκατὸν χιλιάσι εἴκοσι, ἅμα τριακοσίοις επάταξε. Σὺν αὐτῷ γὰρ ἀθροισθέντος λαοῦ πρὸς πα ράταξιν Μαδιάμ, προσέταξεν αὐτῷ ὁ Θεὸς τὸν λαὸν καταγαγεῖν εἰς τὸ ὕδωρ, καὶ τῶν λαπτόντων τῇ χειρὶ κυνός τρόπῳ ἐπισχεῖν· τὸν δὲ λοιπὸν λαὸν ἀποστρέψαι. Τούτου δὲ γενομένου, τριακοσίων μόνων τῶν λαψάντων ὑπαρχόντων, κατῆλθεν ἐπὶ τὴν παρεμβολὴν νυκτὸς ἐν λαμπάσι καὶ κερατίναις· καὶ ταῖς μὲν κερατίναις ἐσάλπισαν αἱ τρεῖς ἀν᾿ ἑκατὸν ἀρχαὶ, καὶ τὰς ὑδρίας ἐν αἷς ὑπῆρχαν αἱ λαμπάδες, ταύτας ἐξετίναξαν, καὶ τὴν παρεμβολήν Μαδιάμ μετέστησαν ἐκταράξαντες· καὶ μάχαιραν ἀνδρὸς ἐπὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ Κύριος ἔδωκε, καὶ ἀπώλετο πᾶσα ἡ παρεμβολή καὶ τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν τὸν Ζεβεξ καὶ Σαλμανά, καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν τὸν βρὴς καὶ τὸν Ζι,6 συλλα δόμενος, ἐν στόματι ξίφους ἀνεῖλεν. Καὶ Βαρὰν καὶ Δεδώῤῥα γυνὴ τὸν λαὸν κακούμε νον ὑπὸ Μαδιάμ ἐξείλοντο, καὶ Σισάρα πόλεμον συνάψαντες, καὶ τοῦτον τροπωσάμενοι. Τὸν δὲ Σισάρα γυναικὶ προσφυγόντα, καὶ δίψῃ φλεγόμενον, Ιαβηλ δὲ ὄνομα τῇ γυναικί, ὑπὸ τὴν σκηνήν δεξαμένη, γάλα ποτίσασα, καθευδῆσαι τοῦτον καὶ διαναπαύσασθαι πείθει· καὶ τῆς ἐκ τοῦ ὕπνου λαβομένη ευκαιρίας, ἰσχυρῶς ἐπισκελίσασα, τὸν πάσσαλον τῆς σκηνῆς ἤγαγε κατὰ τοῦ γνάθου Σισάρα, καὶ προσήλωσε τῇ γῇ οἰκτρῶς ὑποτρύζοντα καὶ τοῖς ταύτης μηροῖς ὑπου σκαρίζοντα. Καὶ Σαμψών Ναζωραίος Θεοῦ, λέοντα διέσπασεν ὡσεὶ ἔριφον, καὶ χιλίους ἀνεῖλεν ἄνδρας όνου σιαγόν, παρ' ἧς καὶ διψώντι ψυχρὸν ὕδωρ αὐτῷ καὶ μάλα γλυκὺ ἀνεδόθη· καὶ πύλας πόλεως ἰσχύϊ χειρῶν ἀπὸ έσπασε, καὶ φέρων εἰς ὄρος ἀνέτρεχεν ὑψηλὸν φωτοφόρος· καὶ χιλίας ταῖς κέρκοις ἀλώπεκας προσδήσας, λαμπάδας ἀμφὶ τὰς κέρκους ὑφάψας, τῶν ἀλλοφί λων ἐνέπρησεν ἀμητούς· καὶ πασσάλοις ἑπτὰ τοὺς βοστρύχους καινοῖς κάλωσι συνυφασμένους, ὡς οὐδενὸς ὄντος ἐξείλετο, καὶ δεσμούς χειρῶν καὶ ποδῶν διέρρηξε κραταιῶς, εὐχῆς χάριν ἀκερσεκόμης. Να ζωραίος γὰρ ἦν. Αλλ' ὅτε γυναικὸς ἡττηθεὶς ἐξεφή νατο ἀπόῤῥητον, ἀλωτὸς ἦν, τῆς κόμης αποκαρθεί σης αὐτῷ· καί γε τῶν πολεμίων ὑπορυχθεὶς ἔμματα, δέσμιος ἐν οἴκῳ καθήμενος φυλακής, πυροῖς βοιζη δὲν ταχυδρόμον μῦλον ἐφείλκεν ἀείστροφον· μικρά Carmen LX. In Julianum exæqualorem. Eliæ Thesbitæ mentio ft. Hic postquam Deum adorasset, cœlum per tres annos, menses sex clausit, atque iterum precando imbrem deduxit post hostiam immolatam et sacerdotes ad pudorem adductos, quorum preces nihil tale producere valebant. De Noe sermo est. Hic cum ex omnibus bestiis, jumentis et reptilibus paria singula in arca inclusisset, diluvii tempore ea servavit incolumia. Eliseus propheta. Ad eum Naaman Syrus lepra ægrotans venit, ejusque jusso obediens, postquam corpus in Jordane lavisset, a lepra purgatus est. Josne, filius Nave, sole et luna stare jussis, hostes cecidit, sicut et Moses, manibus crucis ad instar extensis, regem Amalec fugavil. Gedeonis mentionem facit qui cum trecentis viris Madianitas, centum viginti millia numero, pervicit; cumque omnem populum belli causa contra Madian gerendi ad se convocasset, præcepit ei Dominus ut omnes ad flumen duceret, et eos seorsum separaret qui lambuerint aquas sicut solent canes lambere, ca:- teram autem multitudinem retro mitteret, Cum trecentis igitur, tot enim lanibuerant aquam, ea nocte ad castra descendit, et dedit lampades in manibus eorum et lagenas. Et cum buccinis clanxissent tres centuriones hydriasque cum lampadibus agitassent, castra Madian confusa sunt præ timore: unius in alterum gladium vertit Dominus, totaque castra perierunt. Gedeon autem cum reges eorum Zebce et Salmana cepisset una cum ducibus Oreb et Zeb, in ore gladii interfecit. Barac et Debora mulier populum vexatum e manibus Madian eripuerunt, postquam illato Sisaræ bello hunc regem Tugassent. Cum igitur Sisara ad mulierem confugisset, sitique laboraret, mulier, cui Jabel nomen, eum introduxit, et cum lac potandum dedisset ad sommuni capiendum hortata est. Tum nomento temporis opportuno clavo tentorii dormientis tempus humi transadegit, misere gementis et subsultantis. Samson Nazaræus Dei, leonem sicut hæðum dilaniavit, sumptaque asini maxilla mille viros interfecit, ex qua debinc sitienti aqua dulcissima erupit. Urbis quoque portas brachiis avulsit humerisque impositas in montis cacumen portavit. Mille idem vulpes caudis alligatas lampadibus messes alienigenarum sucEd. nov. p. 1017.

τῆς κόμης ἐπανθούσης, ευξάμενος δὲ, μέσος ἦν ἀλο λοφύλων, ὅτε παιζόμενος (ίδρυμα δὲ τῶν σεβασμίων αὐτοῖς ὁ τόπος), ἄμφω τῶν ἐν οἷς ἵδρυτο στύλων ὁ σηκὸς χερμάδην λαβόμενος, καὶ σφοδρῶς περικλονήσας, ὅλοις ὁμοῦ τὸν σηκὸν τοῖς ἀλλοφύλοις τάφον ἔθηκε σὺν ταχὺ μορήσας. Καὶ Δαβὶδ παιδάριον ἁπαλὸν, ἰσχυρὸν πολεμιστὴν ἐτροπώσατο, τεύχεσιν ἀστράπτοντα καὶ μέλεσι γαυρούμενον μεγαλοζώοις. Ηρως ἐκ Γέθ Γολιάθ, τὴν παράταξιν ὠνείδισεν Ἰσραὴλ, οὐκ ἦν διαγωνιούμε νος ἐκείνου προσκαλουμένου. Μέγα φρονῶν ὁ ἀλλό φυλος, εἰς θεὸν τὸ στόμα καθώπλιζεν επαιρόμενος καὶ Δαβὶδ παρεζήλωσεν, οὐδὲ τῇν ὀνειδιζομένου Θεοῦ κατεδέχετο, καὶ τὸν λαὸν Ἰσραὴλ ὡς ἔλαφος ύπερέλατο, καὶ ὡς δορκάς ἀντιπαρέτρεχε, λεόντειον ἔβρυχεν, ὡς ἀετὸς ὑπερίπτατο· ῥάβδον ἐξησκημένος, καὶ λίθους τρεῖς καὶ σφενδόνην καὶ τὸ πρὸν ὑδροφόρον κάδιον, λιθοφόρον ευστόχως τοῦ κράνους δὲ Γολιάθ καταλεύσας, πρηνή βαλών, ἔδραμε καὶ τὴν κάραν ἀπέτεμε, καὶ κράτος τοῖς ὁμοφύλοις ἐποίησεν, ἀνὰ τὴν μάχην τὴν ἰσχυρὰν πάντων ἀνδρείως ἀποδε σαμένων, καὶ τῶν ἀντιπάλων τὰς παρεμβολάς κατα τεινάντων. 4 Αλλος δ' οὐρανόθεν λαὸν ἔπρεψε μέγαν. Μωϋσῆς οὗτος. Μάννα γὰρ τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ ὁ Θεὸς οὐρανόθεν παρέσχε καὶ όρτυγομήτραν. Κεῖται ἐν τῷ γ' λόγῳ. 123 Αιακίδησιν ἔῃς, ἡ Αἰτωλῷ Μελεάγρφ. Κεῖται ἡ κατὰ τὸν ᾿Αχιλλέα καὶ Αίαντα ἱστορία ἐν τῷ ιε' λόγῳ· ὁμοίως καὶ ἡ κατὰ τὸν Μελέαγρον περὶ χοίρου κεφαλῆς. 127 Κλήρον ἔχειν ποθέω πατρώϊον ως ποτε λόγχην 198 Σπαρτιάται. Οι Σπαρτιάται ὑπὸ τοῦ Κάδμου σπαρέντες ἐκ τῶν ἐδόντων τοῦ ᾿Αρεως δράκοντος, ὃν ἐν τῇ πηγῇ ἀπέκτεινεν, ἀνεφύησαν ἔνοπλοι, ὡς ὁ μύθος. Εἶτα χρησάμενοι ἑαυτοῖς ὀλιγοστοὶ ὑπελείφθησαν· οἰκή σαντες δὲ τὴν Λακεδαίμονα, τοῖς ἐξ αὐτῶν τά τε ὅπλα καὶ τὴν τούτων παρέδωκαν χρήσιν. Πέλοπος τε γένος Πελοπήκν ώμον. Τάνταλος Φρυγίας ἦν βασιλεύς. Οὗτος γεννᾷ τὸν Πέλοπα. Τούτῳ τῷ Ταντάλῳ ποτὲ οἱ θεοὶ ἐπεξενώ θησαν. Λαβών οὖν τὸν Πέλοπα τὸν ἴδιον υἱὸν ὁ Τάνταλος, κατασφάττει καὶ κρεουργεῖ καὶ ἔψει καὶ πα ρατίθησιν εὐωχίαν τοῖς θεοῖς. Τούτων δὲ τῶν χρεῶν ἡ Δημήτηρ λαβοῦσα τῇ χειρὶ, ἔφαγεν ἀπὸ τοῦ ὤμου οἱ δὲ ἄλλοι θεοὶ ἐλεοῦντες τὸν Τάνταλον καὶ θαυμά σαντες, ὅτι τοῦ παιδὸς αὐτοῦ κατεφρόνησε, συνει θέασι τὰ κρέα καὶ ἀποτελοῦσι σῶον τὸν Πέλοπα· ἦν δὲ παρὰ τὸ σαρκίον ἐκεῖνο, δ ἔφαγεν ἐκ τοῦ ὤμου ἡ Δημήτηρ. Προσθέντες οὖν ἐλεφάντινόν τι κατὰ τὸν ὦμον, ἐπλήρωσαν σῶον τὸν Πέλοπα. Οὕτω λοιπὸν ἅπαν τὸ γένος τῶν Πελοπιδῶν, ἐκ τούτου ἦν ἐπίσημον, ἐχόντων πάντων ἐν τοῖς ὤμοις τὸν ἐλεφάντινον 11 Λάζαρος ἐν προθύροις, δὸς ψίχας ἀλλοτρίας. τόπον. Κεῖται ἐν τῷ α' λόγῳ. 15 Καὶ Χριστὸς μερόπεσσι φόρου παρεόντος [ ἐμίχθη. Κεῖται ἐν τῷ θ' λόγῳ. Παρὰ Νικοβούλου πρὸς τὸν πατέρα 12. Εἶδός τε μέγεθός τε παλαιοτάτοισιν ὁμοῖος 129 Καὶ σκῆπτρον πατέρων εἰς υἱέας αἰἐν ὁδεύον. Σκῆπτρόν φησι τὸ τοῦ ᾿Ατρέως, ὅπερ ἐν τῇ αὐτῇ ὁδοξον γενεᾷ, διήρκεσεν ἐπὶ πολύ, καὶ ἤρξατο μὲν ἀπὸ Ηφαίστου καὶ Διὸς, ἔληξε δὲ εἰς Αγαμέμνονα, ὡς Ομηρός φησι. 130 Κεκροπίδαι τέττιγα πλόκων υπερ νἱέα γαίης 131 Γηγενέες. cendit. Circa clavos septem crinibus novo licio plexis, quasi nihil esset, extraxit, vinčulaque manuum et pedum dirupit, crines habens intonsos voti causa; erat enim Nazaræus. Sed postquam a muliere victus secretum revelasset, crines ejus resecuerunt, ipsumque comprehenderunt. Inimici oculos ejus eruerunt, vinctum catenis in carcerem conjecerunt, ubi molere cogebatur. Capillis auten paulatim renascentibus cum in medio esset alienigenarum, et adductus coram illis luderet (in loco consecrato) apprehendens duas columnas, fortiter concussit, totam domum sepulcrum alienigenis fecit. Davides, puer adhuc delicatulus hostem fortissimum armis fulgentem devicit corporis statura superbientem. Goliath, vir Gethæus, exercitum Israel probris lacessiverat et nemo cum eo congre·li audebat. Alienigena superbus Deum ipsum alta voce insultabat. Quare Davides indignatus jam noluit auram spirare, dum Deus ita contemneretur: Davides qui sicut cervus populum Israel cursu antevertebat, qui pedibus æquabat capream, rugiebat sicut leo, volabat sicut aquila, baculo se armavit, tres lapides, et fundam et vas quod aquarium in promptu habuit, percussoque Goliathi capite, contribulibus regnum confirmavit; itaque fortiter pugnantes hostes victos spoliarunt et adversariorum castra expugnarunt. Moyses, Deus filiis Israel manua colitus plucre fecit, et ortygometram. Carmen LXI. Nicobulus ad patrem. Achillis atque Ajacis historia in XV carmine legitur, sicut et Meleagri de capite porcino. Spartiate a Cadmo ex dentibus draconis Mavortii quem ad fontem occiderat, armati prodierunt, ut An fabula. Inde mutuis vulneribus pæne omnes interierunt. Lacedæmone condita arma el usum eorum posteris suis tradiderunt. Tantalus, rex Phrygiæ Pelopem habuit filium, quem diis ejus hospitium reclamantibus epuli loco coctum proposuit. Ceres forte humeri partem assam comedit; cæteri dii horrore et' misericordia moti patris, qui filio non pepercisset, membra Pelopis reformant et Pelopem redintegrant, excepta ca parte quam Ceres manducaverat et quam dii eburneam refecerunt; et sic omnes postea Pelopidæ articulum im Sumero eburneum, hac re præ omnibus insiguiti, habuerunt, Ed. nov. Ρ· 1017.

Κέκροψ βασιλεὺς γέγονεν ᾿Αθηνῶν, ὅστις μεγάλως τὴν Ἀττικὴν κατεκόσμησεν· οὗτος δέ ἐστιν ὁ καλούμενος διφυής, ὅτι δύο φωνὰς ἦν ἡσχημένος, μίαν τῆς Ἑλλάδος, μίαν δὲ τῆς Αἰγύπτου. Λέγεται γὰρ, ὅτι οἱ ᾿Αθηναῖοι ἄποικοί εἰσιν Αἰγυπτίων ἀπὸ Σάεως πόλεως. Ηγεμών οὖν ἐστι τῆς ἀποικίας οὗτος Ο Κέκροψ, καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔμαθε τὴν Ελλάδα φωνὴν, ἔχων καὶ τὴν Αἰγυπτίαν. Ὁ δὲ λή. γος ὁ λέγων αὐτόχθονας εἶναι τοὺς ᾿Αθηναίους, μύθός ἐστι, λαβὼν τὸ πλάσμα ἀπὸ τοῦ μηδέποτε μεταστῆναι, μᾶλλον καὶ ἀναστῆναι τοὺς οἰκήσαντας εἰς τὴν Αττικήν. Λεπτόγεως γὰρ οὔτα ἡ χώρα, οὐ πάνυ ἦν ζηλωτή, ὥστε τοὺς ὄντας ἐκδιωχθῆναι, καὶ ἄλλους μετοικισθῆναι. Κεκροπίδαι τοίνυν λέγονται οι Αθηναῖοι, τὴν ἐκ τοῦ Κέκροπος ἐπιφερόμενος τιμήν. Τον δὲ τέττιγα λέγονται φέρειν ἐπὶ τῶν πλοκάμων, ὡς μὲν ἔστι νοεῖν τὴν εὐγλωττίαν. Ο γὰρ τέττιξ ἀεὶ λάλος ἐστὶ καὶ ἡδὺς, ἡλίου δὲ φίλος, καὶ παρ' ἀνθοκόμοις οἰκῶν ἀρούραις. 140 Αὐτὰρ ἐγὼ κέλομαί σε τὰ μὲν κάλλιστα που [ λεῦντι 141 Επεσθαι, και χεῖρα φέρειν, Πάτερ· εἰ δὲ 442 Τερποίμην, παίδων με τεῶν ἀπὸ τηλόθι ρίψον [ κακοῖσι 143 Ὡς νόθον, εὐγενέος Ρήνου κριθέντα ρεέθροις, 141 Η καθαρῶν ἀετῶν ψευδῆ γόνον ἀκτίνεσσιν. Ἐνταῦθα μὲν τοῦ Ρήνου ποταμοῦ διακρίνειν τοὺς εὐγενεῖς τῶν παίδων ἐκ τῶν νόθων τὰ ρεύματα, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος· ἀλλαχοῦ δὲ εἰς Κυνόσαργες τοῦτο γίνεσθαι φάσκει. Τόπος γὰρ ἦν ἐν ᾿Αθήναις Κυνόσαργες οὕτω λεγόμενος, ἐν ᾧ οἱ νόθοι ἐκρίνοντο, εἰ τοῦ δέοντος γέγονεν υἱός. Ἐκαλοῦντο δὲ παρὰ Αθηναίοις καὶ οἱ ἀπελεύθεροι νόθοι· νόθοι δὲ καὶ οὗτοι ὡς πρὸς τοὺς ἐλευθέρους ἐκ γεννητῆς, καὶ οὗτοι δὲ ἐκρίνοντο καὶ ἐδοκιμάζοντο, εἰ ὅλως ήλευ θερώθησαν. Κυνόσαργες δὲ ἤκουσεν ὁ τόπος ἀπὸ τούτου Θυσίας πλησίον ἐν ἱερῷ γενομένης, εἰσελθὼν ὁ κύων ήρπασε κρέα του θύματος, καὶ ἤγαγεν ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, καὶ ἐκτίσθη τις ναὸς, καὶ ἐκλήθη Κυ νόσαργες, οἱονεὶ κυνὸς σάρκες, ἀπὸ τῶν σαρχῶν καὶ τοῦ κυνός· ὕστερον δὲ τοῦ κάππα ἐξελθόντος, εἰσἦλθε τὸ γάμμα. Οἱ δὲ ἀετοὶ κρίνουσι τὸν ἴδιον γόνον ταῖς ἀκτῖσι τοῦ ἡλίου. Οτ᾽ ἂν γὰρ τοὺς νεοσσοὺς ἡ ἀετὸς τῶν ὠῶν ἐξαγάγῃ, ὁ Πατήρ παραγίνεται, καὶ τὰ μὲν ἴδια τέκνα ἐπιγινώσκει, τὰ δὲ νόθα τῆς και λιᾶς ἀποβάλλεται. Τινὲς διότι καὶ τὴν ἀετόν φασιν αναιρεῖν νόθον, εἴπερ εὕροι, γεγεννημένον· τὴν δὲ διάκρισιν ταῖς ἀκτῖσι ποιεῖται τοῦ ἡλίου. ΛΟΓΟΣ ΕΒ'. 83 Εἰ δὲ πένης φρενοπλήξ τε καὶ οὐ μελέεσσι Νικοβούλου πρὸς τὸν υἱόν [ πεπηγώς, 8. Τί πρήξεις; οὐ χεῖρα τεὴν σκήπωνι παρέξεις; 8. Οὐκ ὤμοισιν ἐοῖσιν ἀειρόμενος με σαώσεις, 80 'Ως Αγχισιάδης γενέτην εὺν ἐκ πολέμοιο; Ὁ μὲν θεῖος Γρηγόριος τὸν ᾿Αγχίσου Αἰνείαν· οὗ τος δὲ Λύκιος ἦν, εἰς συμμαχίαν Τρώων παραγεγο νώς, τὸν ἴδιον πατέρα Αγχίσην ἐπὶ ὤμων ἀράμενος, πόρρω κομίσαι φησὶ τοῦ πολέμου. Καὶ τοῦτο μὲν πάντως γέγονεν, εἰ καὶ διαφεύγει· πλὴν αὐτὸς τού ναντίον Αἰνείας λέγεται πόρρω τοῦ πολέμου ὑπ' Αφροδίτης κεκομίσθαι (ταύτης γὰρ υἱὸς ἐχρημάτι ζεν, ὡς ὁ μῦθος), ἢ τῶν Διομήδους χειρῶν ἀταμένη, διέσωσεν ἀποθεμένη μακρόθεν τῆς μάχης· διὸ τὸν Διομήδην λέγεται ταύτην κατεπιδιώκοντα, κατ᾿ ἄκρας τρῶσαι τῆς χειρὸς τῷ ἐξυτάτῳ δόρατι· ἔχει δὲ τὸ Ἀλλ' ὅτε δή δ' ἐκίχανε πολὺν καθ' όμιλον ἐπάζων, Ενθ' ἐπορεξάμενος μεγαθύμου Τυδέος υἱός, Ακρην οὔτασε χεῖρα μετάλμενος ὀξέϊ δουρί Αβληχρήν· είθαρ δὲ δόρυ χροὺς ἀντετόρησεν Αμβροσίου διὰ πέπλου, ὃν αἱ Χάριτες κάμον [ αὐτα Πρυμνὸν ὑπὲρ θέναρος, ῥέε δ' ἄμβροτον αἷμα [BROTO ἔπος De Atrei sceptro loquens alt per eamdem id generationem transmissum inde a Vulcano et Jove ad Agamemnona descendisse, teste Honero. Cecrops, rex Atheniensium, Atticam terram optimis dotavit legibus. Duplicem ei naturam ascribebant, quod duas callebat linguas, Græcam et Ægyptiam. Athenienses etenim coloni Ægyptiorum ab urbe Saitica esse perhibentur. Cecrops, hujus colonie moderator, cum in Græciam pervenisset, Græcam linguam Agyptiacae adjecit. Errant qui Athenienses aborigines dicunt. Cum enim terra illa sit sterilis, ejus incolendæ non adeo cupidi erant, ut incolas inde expellere eisque succedere vellent. Cecropidarum itaque nomine appellantur Athenienses, et vere de Cecrope gloriari poterant. Cicadas eos capillis innectere constat id quod eloquentiam significat; cicada enim loquax et grata hominibus, solis amans, in campis habitat foristis. Rheni aquis pueros legitimos a spuriis discerni dicit divinus Gregorius, quod idem de Cynosarge dicebatur. Erat Athenis locus quidam hoc nomine insignis, ubi nothi discernebantur. Nothi porro apud Athenienses liberati quoque nominabantur. In spuriorum enim natales inquirebatur. Cynosarges nomen inde duxit: Fit quondam sacrificium in templo; canis autem ingressus furtim carnem sacrificio destinatam huc aspertavil. Templum igitur conditum est eo loco sub Cynosargis vocabulo, κυνός σάρκες, ita tamen ut x postea in y immutaretur. Aquile pullos suos in præsentia solis radiorum discernunt. Ubi enim mater pullos ex ovis educit, adest pater et genuinos quidem agnoscit filios, spurios autem e nido extrudit. Secundum alios, mater quoque aquila prolem spuriam, ubi invenit, destruit; hanc recognitionem ad solis radios fieri constat. Carmen LXII. Nicobulus ad filium. Divinus Gregorius de Enea, Anchisis filio. Eneas genere Lycius post Trojam expugnatam patrem Anchisen humeris impositum e proelio tnlise canitur. Quod factum, licet fuge simile sit, vere evenit; econira autem Eneas à Venere ex pugna remotus dicitur (ea siquidem se matre natum gloriabatur); illa e Diomedis manibus ereptum conservavit incolumen longe ab acie in tuto repositum. Diomedes nihilominus eam persecutus digitos extremos lancea vulnerasse memoratur. Ed. nov. p. 1041. Iliad. E., 554 sqq.

ὡς ὁ μῦθος, αἵματι καὶ δάκρυσι σταζομένην ὧδε τῆς μάχης ὁ Διομήδης ἀπέπαυσε. Κατ' ἀντίφρασιν οὖν παρήκται τῷ Θεολόγῳ ἡ ἱστορία· τοῦτο δὲ ποιεῖν ἔθος αὐτῷ, καὶ μάλιστα πάντων ὡς ὅτ' ἂν λέγῃ· Η σκιὰν ὡς στερεὴν, ἢ ἀχλύν. Τὸ γὰρ στερεόν ἀντὶ τοῦ ἀσθενοῦς εἴληφεν ἐνταῦθα· τοῦτο δὲ ποιεῖν τοῖς σοφοῖς σύνηθες. Εστι δὲ και τις ἑτέρα περί πατρὸς καὶ παιδὸς ἱστορία τοιαύτη· Σικελία νῆσος ἐστι μεγίστη κειμένη περὶ τὴν Ιταλίαν. Εν ταύτῃ πόλις ἐστὶ Κατάνη, οὕτω λεγομένη. Υπεράνω τῆς Κατάνης, τόπος ἐστὶν ὅρος, ἐξ οὗ ἀναδίδοται πῦρ πολὺ καὶ διηνεκές· καλεῖται δὲ Αίτνη· παρὰ δὲ Ελ-. λησιν, Ηφαίστου κρατῆρες. Τοῦτο δὲ πῦρ ἔστιν ὅτε τοσοῦτον ὑπερβλύζει, ὥστε καὶ ποταμηδόν φέρεσθαι, καὶ ῥεῖν ὡς ὕδωρ μετὰ τῆς ἀναδιδομένης αὐτῷ ὕλης· ἔστι δέ τι καὶ θεῖον τὸ πῦρ τοῦτο. Λέγεται γάρ, ὅτι ποτέ τις πατὴρ μεθ' υἱοῦ εὑρέθη ἐν τῷ ὄρει τούτῳ, καὶ ἄφνω ἐῤῥύη ποταμηδὸν τὸ πῦρ, καὶ ἄπορον αὐτ τοῖς γέγονε τὸ παρελθεῖν· ὁ δὲ παῖς ἔλαβε τὸν πα τέρα καὶ ἐβάστασε, καὶ τὸ πῦρ αἰδεσθὲν τὴν προξιν τοῦ υἱοῦ, ἀνεκόπη τῆς ἐπιρροῆς, καὶ παρῆλθεν ὁ πατὴρ καὶ ὁ παῖς ἀβλαβεῖς. 193 Ορφείη κιθάρη μῦθος πέλεν, ὥσπερ εἰσκω, 194 Πάντας άγων μελέεσσιν όμως ἀγαθούς τε και [κούς τε. Ορφεὺς θρὰς μὲν ἦν τὸ γένος, ὅθεν καὶ τὸ θρησκεύειν λέγεται, τοῦτ' ἔστι τοῖς θεοῖς εὐσεβεῖν· οὗτος δὲ πρῶτος λέγεται τὰς τελετὰς εἰσηγήσασθαι, κατὰ τὸν τρόπον τῶν τελετῶν· οὗτος δέ ἐστιν Ορφεύς, ὁ λεγόμενος διὰ τῆς λύρας θέλγειν καὶ τὰ ἄψυχα, καὶ διὰ τῶν τῆς λύρας κρουσμάτων ἐξημεροῦν καὶ τὰ ἄγρια· λέγεται δὲ, ὅτι οὕτως προσηνῶς καὶ ἡδέως ταῖς ᾠδαῖς αὐτοῦ καὶ αἱ δρῦς καὶ τὰ ἄλογα ζῶα ήγοντο, καὶ λίθοι καὶ ποταμοί· τούτου δὲ ποιήματα φέρονται, ἅτινα ὡς θεολογίας ἔχουσιν Ελληνες. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι Εἴ τίς ποτε ἦν κιθάρα τοῦ Ὀρ480 φέως, λόγον ταύτην εἶναι ὑπολαμβάνω, ὅτι, φησί, τοιαύτην δύναμιν λόγων εἶχεν Ὀρφεύς, ώστε μετα ποιεῖν τὰς ψυχὰς τὰς σκληράς και πετρώδεις καὶ ἀντιτύπους. 495 Ως δ' Αμφιονίη λύρη καὶ λᾶας ἔπειθεν, 190 Ψυχὰς ἀντιτύπους, πετρώδεας. Κανταῦθα τὴν λύραν 'Αμφίονος, λόγον είναι φησιν ὁ θεῖος Γρηγόριος, μεταποιοῦσαν τὰς λιθώδεις ψυχάς. Λέγεται δὲ, ὡς ὑπὸ Ἀμφίονος καὶ Ζήθου αἱ τῆς Ἑλλάδος ἐπτάπυλη διὰ κιθάρας ᾠκοδομήθησαν πύο λαι· εἰσὶ δὲ αὗτα: θαύματος άξιαι. Σχόλιον Χρὴ εἰδέναι, ὡς Επιμηθεὺς τὴν λύραν ἐφευρεῖν καὶ τἄλλα τῆς μουσικῆς λέγεται· ὅθεν καὶ πλάστης ὁ Προμηθεὺς ἀνθρώπων μυθολογεῖται διὰ τὸ τοὺς ἄγαν ἰδιώτας εἰς παιδείαν μεταβάλλειν τῇ προσοὐσῃ αὐτῷ σοφίᾳ. Οἶδα δὲ πομπού 197 Φάρμακον, ὡς λόγος ἦεν, ὃν ἐρχομένῳ κατὰ · Κίρκην 198 Λαρτιάδη πάρε δώρον, ὅπως κε σύεσσιν ἀρήξη, 199 Οἷς ἑτάροις, μὴ δ' αὐτὸς ἔδοι συοθρέμμονα [φορβήν. Πομπός ἐστιν ὁ Ἑρμῆς· οὗτος δὲ τῷ Ὀδυσσεῖ κατὰ Κίρκην πλανωμένῳ (γυνὴ δὲ αὕτη, τὴν οἴκησιν ἐν ἐρήμῳ νήσῳ κεκτημένη, καὶ φαρμακίς, συντρόφων παρέχουσα βρῶσιν) συναντήσας, δέδωκε φάρμακον ὅπως τοῖς ἰδίοις ἑταίροις χοίροις ουσι βοηθήσῃ, μηδὲ αὐτὸς τὴν χοιροποιὸν ἔδεται βρῶσιν. Η γὰρ Κίρκη τοὺς παρεμπίπτοντας αὐτῇ, βρῶσίν τινα παρέχουσα, χοίρους ἐποίει· ᾗ καὶ Οδυσσεύς περιέτυχεν ἐν τῇ πλάνῃ. Αὐτὴ δὲ τοῖς ἑταίροις αὐτοῦ τὴν τοιαύτην παρασχούσα τροφήν, πεποίηκε χοίρους· ἔχων δὲ τοῦ πομποῦ τὸ φάρμακον Οδυσσεὺς οὐ γέγονε χοίρος, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἑταίροις ἐβοήθησε τοῦτο γεγονόσι. Δοὺς γὰρ αὐτοῖς τοῦ πομπαίου φαρμάκου πάλιν εἰς ἄνθρω πείαν αὐτοὺς μετεποίησε φύσιν. Ὁ μὲν οὖν μῦθος βρῶσιν τινα λέγει τὴν τῆς Κίρκης χοιροτρόφον· ἄλλο Teste fabula, Diomedes pugnæ finem imposuit cum Venerem sanguine et lacrymis perfusam vidisset. Gregorius autem factum per antiphrasim narrat, quod ei solemne est, sicut quando dicit: Aut umbram densam, aut nebulam, solidum pro debili sumendo, quod solent facere viri docti. Est quoque alia narratio de patre aliquo ejusque filio. Sicilia insula est prægrandis prope Italiam. Urbs ibi est Catana, et prope mous ignivomus, Ætna nomine, apud Græcos autem Vulcani crateres. Flammæ hujus montis quasi amnis efferuntur cum omnis generis fossilibus, ignisque vere divini aliquid habere credi potest. In hoc monte patrem quem lam cum filio suo fuisse narrant; cumque ignis undæ instar submotus projiceretur nullaque spes salutis ostenderetur, filius patrem inde extulit; quo facto ignis erubescens ob filii pietatem, flumien igneum coercendo fecit ut pater et natus incolumes evaderent. Orpheus genere Thrax τῷ θρησκεύειν i. e. deos colere, nomen et locum dedit. Is primus ceremonias et ritus cultui adjecisse dicitur; idem est qui fidibus inanimata demulsisse et feras erudivisse traditur, imo adeo dulce et suaviter cecinisse, ut quercus et brula, lapides, amnes allicerentur. Poemala ejus laufuam dogmata theologica a Græcis coluntur. Divinus ait Gregorius: Si quando fuit cithara Orphei, verbum eam interpretor, quia Orpheus tantam verbis suis vim addebat, ut animas duras, saxeas, recalcitrantes perdomaret. Amphionis quoque lyram verbum esse asserit Gregorius, quod animas ferrcas emollit. Ab Amphionè et Letho septem portas Thebarum admiratione dignas ædificatas esse fabulantur. Memento, Epimetheum lyram aliaque musica instrumenta invenisse putari; Prometheum autem homines incultos ea, quam ipse possidebat, sapientia donasse legitur. Mercurius nuntius Ulyssi oberranti Circen (mulier est quæ, habitans in insula deserta, veneficium exercet homines porcos reddendo) obviam factus medicamen dedit quo socios in porcos transmutatos reformaret, ipse vero Circes artes effugeret; hæc enim dea porcos faciebat quicunque eam adirent, cibo aliquo dato. Cum igitur Ulysses quoque in ejus insula appulisset, eo quo diximus modo socios ejus mutavit; Ulysses, a Mercurio præmunitus non tantum fornram servavit suam, sed sociis etiam corpora humiana restituit. Hinc fabulæ de Circes quodam comestibili loquitur, quod manducantes in sues transformantur. Alii in eo remedio concupiscentiæ carnalis stimulum vident, cui Mercurii medicamen statim meEs margine.

δὲ τὴν πρὸς αἰσχρὰν μίξιν ἐπιθυμίαν εἶναί φασιν· ὡσαύτως δὲ τὸ τοῦ πομποῦ φάρμακον, αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν, τὸ λυτήριον ταύτης. Μυθεύεται γάρ, ὅτι τοσούτῳ τῆς Κίρκης κατεκράτησεν Οδυσσεύς, ὥστε πεῖσαι συγκαθευδῆσαι, καὶ πρὸς ἄτοπον μίξιν συνελ. θεῖν αὐτῷ. Ὁ δὲ θεῖος Γρηγόριος, λόγον εἶναι τὸ φάρ μακον διαβεβαιοῦται. Τοσοῦτον γὰρ Οδυσσεύς, φησί, πυκινόφρων ὑπάρχων καὶ περὶ λόγους ἐντρεχής, οὔτε χοῖρος γέγονεν, ὅπερ ἐστὶ φρενοπληξίας τεκμήριον, ἀλλὰ γὰρ ἐβοήθησε καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν τοῦτο πεπονθότι κατά φρένας. τις 200 Μῦθον καὶ Πολυδάμνα κεράσσατο θῶνος ἄκοι201 Αἰγυπτίη, δώκε δ' 'Ελένη ξεινήτον ἐσθλον, 202 Νηπενθές τ', ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων. Ελένη ἐστὶ περὶ ἧς ὁ πολυθρύλλητος ἐπὶ πλεῖον ὑπήρχθη πόλεμος ἀμφὶ τοὺς Ἕλληνας καὶ Φρυγίους. Αὕτη δὲ πάνυ μεταμεληθεῖσα τῷ συμπαρεῖναι Αλε ξάνδρῳ, δεινῶς κατὰ ψυχὴν ἔπασχεν, ὡς Ὅμηρος ἐν τῇ πρὸς Ἕκτορα ταύτης διαλέξει δι' ἐπῶν ὧδέ φησιν Τὸν δ' Ελένη μύθοισιν ἡμείβετο δια γυναικών. Διερ ἐμεῖο κυνός κακομηχάνου ὀκρυοέσσης, Ως μ' ὄφελ' ήματι τῷ, ὅτε με πρῶτον τέκε μήτηρ, Οἴχεσθαι φέρουσα κακὴ ἀνέμοιο θύελλα Εἰς ὄρος, ἢ εἰς κύμα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης, Ενθα με κυμ' απόερσε πάρος τάδε έργα γενέσθαι. Αὐτὰρ ἐπεὶ τάδε γ᾽ ὧδε θεοὶ κακὰ τεκμήραντο, Ανδρὸς ἔπειτ' ὠφελλον ἀμείνονος εἶναι ἄκοιτις, "Ος δ' ᾔδει νέμεσίν τε καὶ αΐσχεα πόλλ' ἀνθρώπων. Τούτῳ δ' οὔτ' ἂρ νῦν φρένες ἔμπεδοι, οὔτ' ἄρ' [ὀπίσσω Ἔσσονται· τῷ κέν μιν ἐπαυρήσεσθαι οίω. Αλλά γε νῦν εἰσελθε, καὶ ἔζεο τῷδ' ἐπὶ δίφρῳ, Δάερ, ἐπεί σε μάλιστα πόνος φρένας ἀμφιβέβηκεν Εἶνεκ' ἐμεῖο κυνός, καὶ Ἀλεξάνδρου ἕνεκ᾽ ἄτης Οσιν ἐπεὶ Ζεὺς θῆκε κακόν μόρον, ὡς καὶ ὀπίσσω Ανθρώποισι πελώμεθ' ἀοίδιμοι εσσομένοισι. Ταύτῃ λυπηρῶς τὴν Ἑλένην διακειμένην, ή Πολυδάμνα φάρμακον πιεῖν παρέσχετο, λήθην τῶν κακῶν ἐμποιοῦν. Ὁ μὲν οὖν μῦθος οὕτως ἔχει· Γρηγόριος δέ φησιν ὁ θεῖος, ὅτι λόγος ἦν παρηγορικὸς τῇ Πολυ482 δάμνα, δι' οὗ τὴν τοσαύτην λύπην τῆς Ἑλένης δύ να το παραμυθεῖσθαι· Αἰγυπτίαν δέ φησιν εἶναι τὴν Πολυδάμναν. Καὶ γὰρ εἰς τὴν νῆσον Φαρίαν τὴν Ἑλέ την εὑρεῖν λέγεται Μενέλαος παρὰ τῷ Πρωτεϊ, μετὰ τὸν Τρωϊκὸν πόλεμον. Σχόλιον Χρὴ εἰδέναι, ὡς Ὅμηρος κυκεῶνα το φάρμακόν φησι, τὸ ὑπὸ τῆς Κίρκης ἐνέργειαν ἔχον τοιαύτην, ὡς δύνασθαι μεταβαλεῖν ἀπ' ἀνθρωπίνων σχημάτων εἰς θηριώδεις μορφὲς τοὺς ἐσθίοντας. 208 Τεκμαίρου δ' Οδυσσῆι τὸν ἐκ πόντοιο φυ- [γόντα 209 Γυμνὸν καὶ μελέεσσι τετρυμμένον αἰπὸν αλήτην, 210 Μύθοισιν πυκινοῖσιν ἱκέσσιον ἀντιάσαντα. 211 Παρθενική περ ἐοῦσ' ᾐδέσσατο καὶ βασίλεια, 212 Φαιήκεσσί τ' ἔδειξε καὶ 'Αλκινόῳ βασιλῆτ 215 Ξείνον, ναυηγόν, πάντων γεραρώτατον ἄλλων. Ὀδυσσεὺς ἐν τῇ πλάνῃ ναυηγὸς εἰς Φαίακας και τήχθη· τῶν δὲ Φαιάκων Αλκίνοος ἦν βασιλεὺς ὁ φι λόφρων· Ἡ τοίνυν ᾿Αλκινόου θυγάτηρ παρ' αἰγιαλόν κατελθοῦσα, τὸν Ὀδυσσέα γυμνὸν ὑπό τινα σκέπην εθεάσατο καθεζόμενον προσαγαγοῦσα δὲ καὶ τί ποτε τὸ συμβὰν αὐτῷ πυνθανομένη, καίπερ οὖσα παρθένος, τοσούτῳ τὸν Ὀδυσσέως δέσθη λόγον, ὥστε τοῖς τοῦ ἰδίου πατρὸς αὐτὸν βασιλικοῖς ἀμφιθέματι περιστολίσαι, καὶ ὡς μέγα τι τῷ βασιλεῖ δεικνύειν 'Αλκινο καὶ τοῖς ἄλλοις Φαίαξιν, ὅτι τῶν ἄλλων πάντων ἦν ἐντιμότατος ὁ ξένος καὶ γυμνὸς καὶ ναυηγὸς ἀλήτης, προύχων τοῖς τε λόγοις καὶ τῇ συνέσει. 256 Δελφίς δ' εὐδιόωσαν ὑπεὶρ ἄλλα νῶτα φαεινοῖς 255 Γυροῖς εὐγνάμπτοισιν ἑλισσόμενος πυμάτος- [σιν, 236 Σκιρτψη κατὰ κῦμα τεὸν βίον ἡγεμονεύων 237 Ὣς ποτε καὶ νώτοισιν ἀοίδιμον ἤγαγ' ἀοιδόν. Κιθαρῳδὸς ἦν ὁ ᾿Αρείων. 254 στα γέρων μεγάλοισιν ἀθλητῆρσι κελεύων - 255 Αμφι κόνιν Πισαῖαν ἐπισταμένοισι λόγοισι. Σχόλιον ἀνέγνωμεν ἐν τοῖς λόγοις τοῦ θείου Γρη γορίου περὶ τῆς Πισαίας κόνεως, ώς παρ' Ομήρῳ κεῖται. Γέροντα μὲν ἐγκελευόμενον τοῖς μεγάλοις άθληταίς, Νέστορα φημι. Καὶ γὰρ εἰς ἀγῶνας παdetur. Namque fabula Ulyssem tantam dicit in Circen vim exercuisse, ut Veneris dona læte gustarint. Gregorius id remedii verbum esse affirmat. Ulysses enim, ut idem dicit, animi solertia atque eloquentia insignis, porcus non evasit, quod stupiditatis signum est, sed socios etiam qui talia passi essent in pristinum statum restituit. Helena fuit propter quam famosum inter Græcos et Phryges bellum exarsit. Hæc enim ſemina ubi eam commercii cum Alexandro initi poenitere cœpisset, maximopere anima cruciabatur, teste. Homero, qui eam cum Hectore hac de re querentem introducit. Helena gravissimis animi doloribus affectæ Polydamna Pharmacum dedit quo dolores lenirentur. Sic quidem fabula. Gregorius Polydamnam verba dicit consolatoria, ut id faceret, adhibuisse. Polydamna Egyptia fuit, eodem teste, nam in Pharo insula Menelaus Helenam invenisse legitur apud Proteum, bello Trojano confecto. Scholium. Scito potum veneficium (κυκεώνα) ab Homero relatum in Circes manu tantam vim exercuisse ut qui eun gustassent, brutorum formis induerentur, hominesque esse desinerent. Ulysses naufragus et errabundus ad Phæraces devertit, quorum rex Alcinous bona indole gaudebat. Forte filia regis ad littus venerat, ibique Ulyssem nudum inter juncos viderat sedentem; et cum propius accessisset et quid rei esset ex eo quæsivisset, virgo cum esset, adeo admirata est Ulyssis sermonem, nt vestimenta paterna apportari in ejus usum jusserit, iisque indutum Alcinoo et Phacibus ostenderit. Hospes enim Ulysses, nudus, naufragus, erro, inter omnes eloquentia et ingenio excellebat. Scholium legimus apud Gregorium de cinere Pisano, de quo etiam Homerus. Nestorem autem dico, ut athletas fama celebres exhortatur. Etenim Hector cum Græcorum optimates provocasset, omnesque congredi cum eo timerent, ipse lamentabatur. Iliad. Z, 343 sqq. Ex margine.

L.N ρακαλούμενος Εκτωρ, τοὺς τῶν Ἑλλήνων Δαναούς ἀριστῆας, πάντων εὐλαβηθέντων, αὐτὸς σχετλιάσας διελέγετο, τὰ κατὰ τὸν κορυνήτην Ερευθαλίωνα τὸν Λυκούργου παρεισάγων, ὡς αὐτὸς ἀνεῖλεν ἀγωνισάμενος ἔτι νέος ὢν παρὰ πάντας τῇ ἡλικίᾳ ἐν τῇ κατὰ συστάδην πρὸς Ἀρκάδας μάχῃ. Γέρων δὲ λέγεται παρ' Ομήρφ καὶ Ποσειδών· ὅς ὁμοιωθεὶς τῷ Κάλχαντι πρὸς τοὺς Αίαντας πρώτους εἶπε, καὶ αὐτοὺς προθυμουμένους· ἔχει δὲ τὸ ἔπος ὧδε· ᾿Αλλὰ Ποσειδάων γαιήοχος ἐννοσίγαιος, ᾿Αργείους ώτρυνεν, βαθείης ἐξ ἀλὸς ἐλθὼν Εισάμενος Κάλχαντι δέμας καὶ ἀτειρέα φωνήν Αίαντε πρώτω προσέφη μεμαώτε καὶ αὐτώ Καὶ ἑξῆς· Βῆ δ' ιέναι παρά τε κλισίας καὶ νῆας Ἀχαιῶν Οτρυνέων Δαναούς, Τρώεσσι δὲ κήδε ἔτευχεν. Ιδομενεὺς δ᾽ ἄρα οἱ δουρικλυτὸς ἀντεβόλησεν Τούτῳ μὲν οὖν πάλιν ὁ Ποσειδών διαλέγεται όμοιων θεὶς τῷ Θόαντι κατὰ τὴν φωνὴν, καὶ ἑξῆς· Ἀλλ' Ενοσίχθων Ρεῖα μετεισάμενος, κρατεράς ώτρυνε φάλαγγας Τεύκρον ἐπὶ πρῶτον καὶ Λήττον ἦλθε κελεύων, Πηνελεών θ' ήρωα, Θόαντά τε, Διίπυλόν τε, Μηριόνην τε καὶ Ἀντίλοχον μήστωρας αὐτῆς. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος ὡς παρὰ Νικοβούλου πρὸς τὸν υἱὸν περὶ λόγους προθυμούμενον, ὅτι δὴ Μάλλον πρὸς οἷς οὐκ ἀπείργω, ἀλλὰ καὶ προθυμούμενον πλέον διεγείρω προτρεπόμενος, οἷα γέρων τοῖς λόγοις τοῖς ἐμπείροις μεγάλους ἀθλητὰς διεγείρων, εγκελευόμενός τε πρὸς ἀγῶνα. Κεῖται δὲ πλατυτέρως ἐν τῷ ριθ' λόγῳ περὶ τῆς Πισαίας κόνεως... Κρήνη μελάνυδρος. Τῶν δὲ Σαούλ ὀφθαλμῶν ταῦτα βλεπόντων, σκότος περιεχύθη δει181 νόν. Αὐτὸν δὲ πλανώμενον, εὐστόχως οι τοξόται κατά τῶν ὑποχονδρίων βεβληκότες, ὡς ἐπὶ θήραν προθυ μούμενοι κύνες ταχεῖς ἔσπευδον ἐπ' αὐτόν. Ὁ δὲ τὸν ὁπλοφόρον ἐπ' αὐτῷ σπάσασθαι τὴν ῥομφαίαν ήντιβόλει· μὴ πειθομένῳ δὲ τὸ ξίφος ἑαυτοῦ τοῖς κενεώσε περιπείρας τὸ ἴδιον, πικρὸν ὁμοῦ καὶ μακρὸν τὸν θάνατον ἐπεσπάσατο. Ταῦτά τις Αμαληκίτης ὡς ἕτε φίλῳ τῷ Δαβὶδ ἀπαγγεῖλαι σπουδάζων τὸν χλιδῶνα τὸν ἐπὶ τοῦ βραχίονος Σαούλ καὶ τὸ κατὰ κράνους βασίλειον φέρων ἔρχεται τῷ Δαβίδ, καὶ χάριν ὡς Εῴκει κατατιθέμενος, τὰ μὲν ἄλλα σὺν ἀληθείᾳ διέ ξεισιν, ὅτι δὲ καὶ τὸν Σαούλ αὐτὸς ἐπάταξε, κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς ἀπεφήνατο ψεῦδος. Αὐτίκα μὲν οὖν ὁ φιλόθεος Δαβὶδ ὑπὸ συμπαθείας Ελκόμενος, ἐπὶ μὲν τῷ Σαούλ καὶ τῷ Ἰωνάθαν ἐπένθησεν ἱκανῶς, ἐπειἐπενεγκεῖν τὰς χεῖράς σου ἐπὶ τὸν χριστὸν Κυπών τ' ἀπαγγείλαντι, Πῶς οὐκ Ἔροβήθης τὸν Θεὸν ρίου; προστάξας καί τινι τῶν ὑπασπιστῶν ἀνελεῖν αὐτὸν, καὶ τοῦτό φησι· Τὸ αἷμά σου ἐπὶ τὴν κε· φαλήν σου· διότι τὸ στόμα σου κατὰ σοῦ ἀπερήνατο, ὅτι σὺ ἐπάταξας τὸν χριστὸν Κυρίου. Οὕτω δὲ καὶ τοῦ ᾿Αβεννήρ ἐπιβουλευθέντος ὑπὸ Ἰωάδ, ἔκλαυσε Δαβίδ· καὶ τῷ Σολομῶντι τελευτῶν ἐνετε!- λατο καταγαγεῖν τὸν Ἰωάβ ἐν αἵματι εἰς ᾅδου ἀντὶ τοῦ ᾿Αβεννήρ· καὶ τοῖς υἱοῖς Ρεμμών τοῖς Βηρο θέοις τῷ Βαανᾷ καὶ Ριχὰβ κακὴν δίκην παρέσχεν, ὅτι τὸν Ἰεβοσθὲ κατέκτειναν ἐν τῷ κοιτῶν, τῷ Δαβὶδ τὸ δοκεῖν χαριζόμενοι, τὴν κεφαλὴν Ἰεξασθέ πρὸς αὐτὸν εἰς Χεβρὼν ἀπαγαγόντες, θάττον δὲ στόματι ξίφους ἀναιρεθέντες καὶ παρὰ τὴν κρή την κρεμασθέντες. Ἀρετὴ γὰρ καὶ πραότης ἦν τῷ Δαβίδ περισπουδαστότερον ήπερ βασιλεία. 327 Οὔτε σε πατρῴης ἀπεμέρσαμεν, ὦ ἄνα, τιμῆς. Breuthalionem clavigerum, Lycurgi fiftum introducens, quem vicerat dimicans valde adolescens in pugna stataria contra Arcades pugnata. Senis nomine Neptunus quoque apud Homerum insignitur; qui Calchanti assimilatus, Ajacem utrumque, fortissimos viros allocutus est. Cum eo rursum Neptunus colloquitur, Thoantis vocem simulans. Gregorius, ut in Nicobulo, ad filium discendi cupidum dicit: Nibil boc impedio, imo magis ad id exhortor; senex enim cum sim, fortiores me ad certanien exhortor. De his fusius in carmine CIX de cinere Pisano. CARMEN LXIII. Fons aquæ nigra. Cum Saul hæc vidisset, oculi ejus nefandis tenebris circumfusi sunt. Cum eum errantem sagittarii invenissent, jaculis vulneratum ut canes inter venandum eum persequuntur. Armigerum orat ut se gladio percutiat; et cum hic nollet id facere, proprium gladium in viscera sua defixit, et mortem oppetiit amaram et longam. Vir quidam Amalecita Davidi hune nontium festinans armillam simul e brachio Saulis detractam, et diadema eidem apportavit, gratum facturus, ut opinabatur. Hoc quidem secundum veritatem; sed mentitus est, se interfectorem Saulis dicens. Tum David misericordia commotus de morte Saulis ac Jonathæ nuntio dixit: Quomodo non timuisti Deum, ita nt manum in cbristum Domini injiceres? Uni igitur satellitum ut illum necaret præcepit hæc fatus: Sanguis tuus super caput tuum, quod os tuum locutum est adversum te, quasi Domini unctum percussisees'. Pari modo David Abner flevit a Joab per insidias occisum, et moriens Salomoni præcepit ut Joabum Abneri causa necatum in infernum demitteret. Remmon quoque filiis Baana et Richal graven vindictam sumpsit, quod Jesbosthe in cubili interfecerant; nam cum gratum se facturos autuniantes Jesbosethi caput detruncatum Davidi in Hebron apportassent, extemplo interfecti, super fontem suspensi sunt. Virtus enim et mansuetudo Davidi aniplius cordi erant quam regnum et dominatio. 11 Reg. 1, 14. Iliad. N, v. 43 sqq. 1bidl. v. 208 sqq. Ed. nov. p. 1017. Deest in codice quaternio integer, id est naginæ sexdecim. Est autem hoc carmen in edition - bus 51, nunc 2,

Τὰς παρὰ τέκνων ἐπαγομένας τοῖς γονεῦσιν ἀτι μίας, δς καὶ ὁ νόμος ὑπαιτίας τίθησι τῆς πατρικῆς αὐτοὺς ἀποκληροῦν γνησιότητος, οὐδαμῶς ἐπενεχθή - σεσθαι τῷ χολουμένῳ πατρὶ παρὰ τῶν τέκνων φησίν· Οὐ πατρικῆς ἀπεμερίσαμέν σε τιμῆς, ὅσα πολλάκις παρὰ τῶν παίδων προσάγεται τῷ πατρί. Ὁ γὰρ Ζεὺς τὸν ἴδιον πατέρα ἐκ τῶν οὐρανῶν ρίψας, ὡς ὁ περὶ τούτου μῦθος, τῆς βασιλικῆς αὐτὸν τιμῆς ἀπεμέρισε· καὶ τὸν Δαβὶδ τυραννήσας ᾿Αβεσσαλώμ τῆς βασιλείας ἐδίωξεν. 328 Οὐδὲ μὲν ἀσταχύεσσιν ἐπεχράομεν σέο χώρης, Τοῦ μὲν Ἰωὰν τὸν ἁμητὸν ἐνέπρησεν Αβεσσαλώμ, οὐ μὴν πατρὶ πρὸς παιδὸς ὑπῆρχθαι πώποτε ἀκηκόαμεν. Δύναιτ' ἂν δὲ καὶ ὧδε νοηθῆναι, ὅτι τῶν αὐθαδείας ἔργων πρῶτον ἐστι, καὶ τῆς ἐσχάτης σύμβολον ἐμβροντησίας. 530 Οὐδὲ λέχους ἐπέβημεν, ὁ μὴ φίλον, ἀφρα [δέοντες. Τὰς μὲν παλλακας Δαβὶδ πατρὸς 'Αβεσσαλώμ έταπείνωσεν, ἐντρέψαι τὸν πατέρα βουλόμενος, καὶ τῆς πατρώας τιμῆς ἀποχωρίσαι κατεπειγόμενος. Ρουβεὶμ δὲ τοῦ Ἰακὼβ ὁ πρωτότοκος τὴν παλλακὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Βάλλαν ἐταπείνωσεν, αἰσχύνην τοῦ πατρὸς καταχέας, ὡς αὐτὸς ἐν ταῖς εὐλογίαις Ιακώβ περὶ 'Ρουβείμ, Σκληρῶς φέρεσθαι καὶ σκληρῶς αὐτ θάδης· ἀνέβης γὰρ ἐπὶ κοίτην πατρός σου, τότε ἐμίανας τὴν στρωμνὴν οὗ ἀνέβης. 331 Οὐδὲ δόλον φρασάμεσθα σὺν ἀνδράσι δυσμε νέεσσιν. Δόλον τῷ Ἰακὼς οἱ περὶ τοῦ Ἰωσὴφ κακατεκτηνάμενο: ἐσκέψαντο ἀδελφοί. Τοῦτον γὰρ ὑπὸ τοῦ πα τρὸς πεφιλημένον, ἐνυπνίοις τε θειοτέροις τῆς ἧσπερ τιμῆς ἀξιωθήσεσθαι ἔμελλε προβλέποντα τὴν ἀπόβασιν, οἱ ἀδελφοὶ βαλλόμενοι φθόνῳ, θανατώσει βουλεύονται· καὶ δή ποτε κατά τινα ποιμαίνουσι χῶρον ἀποστείλας τὸν Ἰωσὴφ Ἰακώβ εἰς ἐπισκοπὴν τῶν ἄλλων αὐτοῦ παίδων, ἐλθόντα βοθύνω καταβάλλουσιν ἀνύδρῳ κατὰ τὴν ἔρημον· καί τι χρηστότερον αὐτῷ βουλευσάμενοι, μὴ καλὸν εἶναι τὸν ἀδελφὸν θανατώ σαι φήσαντες, Ισμαηλίταις εἰς Αἴγυπτον κατιοῦσι, τριάκοντα δηναρίων ἀπέδοντο, τὸν δὲ περὶ αὐτὸν αἰ μάξαντες ποικίλον χιτωνίσκον, δόλῳ τὸν πατέρα λαδόντες, ὡς ὑπὸ θηρὸς ὤλετο, πένθος αὐτῷ παρείχον ἀφόρητον. Ὁ δὲ καταχθεὶς εἰς Αἴγυπτον, καὶ τῶν Φαραώ τῷ προέχοντι ὠνηθεὶς, ὑπό τε τῆς κυρίας ερασθεὶς (καὶ γὰρ ὡραῖος ἦν), καὶ σωφροσύνης ἀντ τισχεθείς, λοιδορηθεῖς, εἰρχθεὶς, ἐνύπνια συγκρίνας τοῖς παισὶ Φαραώ, καὶ αὐτῷ μετέπειτα Φαραώ προφητεύσας, χάριτος πλησθεὶς, πάσης βασιλεύσας γῆς Αἰγυπτίων, προστάτης ἦν τοῦ γένους, καὶ τῶν ἐπι βούλων κύριος ἀδελφῶν. Δήλον δὲ τῷ Δαβὶδ σὺν τῷ Αχιτόφελ καὶ ᾿Αβεσσαλώμ ἐβουλεύσατο. Πρὸς Νεμέσιον ἄρχοντα "Ελληνα. 83 Η σταυροῦ μεγάλοιο χαράγματι, μηδὲ μένοντι 84 μέρα μέσον ἔγραψε, τύπος δ' ἔστησε τρό- [παιον, 85 ὡς τὸ πάρος Μωσῆος ἀγακλέος ἐν παλάμησιν. Κεῖται ἡ παροῦσα ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. Οι παθέεσσιν 82 Αλκαρ τοῖς μήσασθε, θεοὺς στήσασθαι άλι- [τρούς, 93 Ψεύστας, πατροφόνους, σκολιούς, ἐπίορκον [ἐμοῦντας, 94 "Αρπαγας, ἀνδρογύνους, μοιχούς, ἐπιβήτορας [ἀνδρῶν. 95 Αθρει δὲ πρώτιστον ὃς ἔπλετο μαργοσύνῃσι, 96 Ταύρος, κύκνος, χρυσός, ὄφις, πόσις, ἄρκτος, άπαντα 97 Οσσα μιν ὠκὺς ἄνωγεν ἔρως, κουρός τ' αλα- [παδνός. Κεῖνται αἱ πᾶσαι προκείμεναι ἱστορίαι ἐν τῷ γ' λόγῳο 105 Σκέπτεό μοι στρατὸν ἄλλον ἀγακλειτῶν έτι [κούρων, 104 Ιουφάλους κερθέοντας ἀναύχενας ἡμιδρα [κοντας 105 Θήρας θηρομιγεῖς τε γελώτον εἶδος έχοντας. Opprobria qua e liberis in parentes cadunt, et quæ lex ipsa sancit ut patri ascribenda, ab irato patre non tolerantur. Sæpe filius patrem hac voce offendit: Non ego te honore paterno exclusi. Nam Jupiter patrem e cœlo humi detrusum, ut in fabula est, dignitate regia spoliavit; Absalom usurpato regno, Ďavidem ex eo ejecit. Joabi messem Absalom igne delevit, nec unquam patri cum filio commane quid fuisse audivimus. Forsitan dixerit aliquis, id et arrogantiæ et impudentiæ opus et signum habendum esse. Absalom Davidis patris concubinas male tractavit, ad patrem deprimendum, et dignitatem paternam Bocci faciens. Ruben primogenitus e Jacob filiis patris concubinam Ballam pro ludibrio habuit, probra in caput paternum cumulans, ita ut Jacob ipse Ruben ita alloquatur: Effusus es sicut aqua, non crescas, qui ascendisti cubile patris tui, et maculasti siratum ejus 2. Fratres Josephi invidia inceusi, qua ratione Jacob fallere possent diu meditabantur. Pater eum præ cæteris diligebat, et Joseph ipse per somnia divinitus missa de futura sua magnitudine augurabatur; quare fratres invidia stimulante eum occidere quæsiverunt. Jacob filium dilectum in locum quemdam, ubi gregem pascebant, misit ad cognoscendum quid agerent. Hi vi arreptum in cisternam aqua carenteui projecerunt in deserto. Sed paulo post resipiscentes fratrem Ismaelitis iter in Ægyptum habentibus triginta denariis vendiderunt. Vestem deinde ejus sanguine tinctata patri, dolum parantes, attulerunt, Josephum a fera devoratum mentientes, unde senex summo dolore affectus est. Ductus igitur Josephus in Egyptum, et Pharaonis præfecto venditus dominæ cupidinem in se vertit (erat enim pulchra facie). Nemo nescit eum restitisse tentationibus, accusatum, in vincula conjectuni, regis ministris somnia explicuisse. Et cum aliquanto post ipsi regi somnia quædam interpretatus esset, beneficiis cumulatus omnem Egyptum gubernavit, toli populo præpositus, et fratrum qui ipsum prodiderant, dominus exstitit. Scimus Absalom cum Achitophel Davidi insidias struxisse. Leg. in carn. I. Leg. in carm. 111. › Gen. xlix, 4. Ed. nov. p. 1071. CARMEN LXIV. Ad. Nemesium archontem Græcum.

θύφαλλοί εἰσιν οἱ περὶ Διόνυσον γενόμενοι. Ἐν γὰρ τῇ Διονύσου ἑορτῇ, φαλλούς δερματίνους σχη ματιζομένους εἰς αἰδοῖα ἀνδρὸς περιετίθεσαν Έλληνες ἑαυτοῖς εἰς τιμὴν τοῦ θεοῦ· καί τινας τῶν φαλτῶν ἀπήρτων ἀπὸ τοῦ τραχήλου ἑαυτῶν, ἄλλους δὲ περὶ τὴν ὀσφὺν τὴν ἑαυτῶν ἰθυτενῶς περιεδέσμουν, μιμουμένους αἰδοῖον ὄρθιον, οὓς καὶ ἰθυφάλλους ἐκάλουν· ὡς εἶναι τῶν φαλλῶν τοὺς μὲν ἐθυφάλλους, τοὺς δὲ πλαγιοφάλλους· τοῦτο δὲ ἐποίουν τιμῶντες τὸν ἐραστὴν τοῦ Διονύσου. Λέγεται γάρ, ότι ηράσθη μειράκιον τοῦ Διονύσου· εἶτα τοῦτο πρὶν ἐπιτύχῃ τῆς ἀσελγείας ποντισθὲν περὶ τὴν Λέρνην ἀπέθανεν. Ο οὖν Διόνυσος ἀφοσιώσασθαι βουλόμενος τὸν ἔρωτα τοῦ ἀποθανόντος μειρακίου, σύκινον αἰδοῖον πελεκίσας, περιῆψεν εἰς τὸν ἑαυτοῦ τράχηλον, καὶ οὕτως περιῄει· καὶ ἐκ τούτου τιμῶντες τὸν Διόνυσον Ελληνες, τοὺς φαλλούς περιετίθεσαν ἑαυτοῖς. ᾿Αναύχενοι δέ εἰσιν οὗτοι· Τὴν Ἐκάτην θεὸν νο μίζουσιν Ἕλληνες, καὶ οἱ μὲν αὐτὴν εἶναι λέγουσι τὴν Αρτεμιν, οἱ δὲ τὴν σελήνην, ἄλλοι ἀδικήν (ita cod.) τινα θεὸν ἐν φάσμασιν ἐκτόποις φαινομένην τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτήν· μάλιστα δὲ φαίνεται τοῖς καταρωμένοις· τὰ δὲ φάσματα αὐτῆς δρακοντικές φαλοι φαίνονται ἄνθρωποι, καὶ ὑπερμήκεις καὶ ὑπερμεγέθεις, ὥστε ἐκ μόνης τῆς θέας καταπλήξαι καὶ δειματῶσαι τοὺς ὁρῶντας. Ημιδράκοντες δὲ εἰσιν οὗτοι· Λέγουσι τὴν ᾿Αθηνῶν Ἕλληνες παρθένον οὖσαν, τεκεῖν δρακοντόμορφον ἄνθρωπον τοιῶσδε· Ο Ζεύς, φησί, βουλόμενος ἀποκνῆσαι τὴν ᾿Αθηνῶν ἐκ τοῦ ἐγκεφάλου αὐτοῦ, ἐδεῖτο συνεργοῦ τοῦ λασόντος καὶ πλήξοντος τὴν κεφαλὴν ἵνα ἀποκνηθῇ· καὶ λόγους προσφέρει τῷ Ηφαίστῳ περὶ τούτου· ὁ δὲ Ηφαιστος οὐκ ἄλλως είλετο σχίσαι τὴν κεφαλὴν τοῦ Διὸς, εἰ μὴ τὴν γεννωμένην διαπαρθενεύσει· καὶ ἠνέσχετο ὁ Ζεύς· λαβὼν δὲ ὁ Ηφαιστος τὸν βου488 πλῆγα, τέμνει τὴν κεφαλὴν τοῦ Διὸς, καὶ ἐξῆλθεν ἡ ᾿Αθηνᾶ, καὶ ἐπεδίωκεν αὐτὴν ὁ Ηφαιστος ἵνα αὐτῇ συγγένηται, καὶ ἐπιδιώκων ἐπεσπέρμαινεν ἐπὶ τὸν μηρὸν τῆς Ἀθηνᾶς· ἡ δὲ ᾽Αθηνα λαβοῦσα ἔριον, ἐξαίμαξε τὸ σπέρμα καὶ ἔῤῥιψεν ἐν τῇ γῇ, καὶ ἐγέ νετο ἐκ τῆς γῆς καὶ τοῦ ἐρίου ἄνθρωπος δρακοντόπους ὃς ἐκαλεῖτο Εριχθόνιος, ἀπὸ τοῦ ἐρίου καὶ τῆς χθο νὸς λαβὼν τὸ ὄνομα. θῆρές εἰσι καὶ θηρομιγεῖς οἶδε· Φασὶν Ἕλληνες, ὅτι ἐσπάρησαν καὶ ἀνεφύησαν αὐθημερόν γίγαντες· ἔστι δὲ ἡ ἱστορία αὕτη· ἐν Θήβαις τῆς Βοιωτίας λέ γεται ὁ Κάδμος ἢ ἄλλος τις, ὃς λαβὼν τοὺς τοῦ δελφίνου δράκοντος οδόντας, ἔσπειρεν εἰς τὴν γῆν, καὶ ἀνεδόθησαν ἔνοπλοι ἄνδρες· ἀνεδόθησαν δὲ ἀπὸ μηρού ἕως ἄνω, καὶ οὕτως ἱστάμενοι ἐπολέμουν ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ἄλλους. Γελοῖον δὲ λέγει εἶδος τούτους ἔχοντας, ἐπείπερ συντέθεινται πολυμόρφως ἐκ διαφ ρων ζώων τε καὶ κτηνῶν καὶ θηρίων. Καὶ γὰρ καὶ Τριπτόλεμος δρακόντων επτερωμένων ἐπιβὰς, συμ παραλαβὼν καὶ τὸν Κελεόν, ἐφιλοτιμεῖτο τὰ σπέρ ματα: Η γὰρ Δημήτηρ πλανωμένη περὶ τῆς θυγαπρὸς Περσεφόνης, ἦλθεν ἐν χώμῃ Ελευσίνῃ, καὶ παρὰ τοῦ Τριπτολέμου μαθοῦσα, ὡς Πλουτεὺς αὐτὴν ἥρπασεν, ἔστη τῆς πλάνης· ὅθεν καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος, τὰ σπέρματα τῷ Τριπτολέμῳ δέδωκε, καὶ τοὺς ἀνθρώπους σπείροντας τὰ ἀπὸ γῆς ἐδίδαξεν ἐσθίειν· βαλάνους γὰρ πρὸ τούτου ήσθιον σπέρμα φηγοῦ, ὅθεν καὶ τὸ φαγεῖν ἐκλήθη. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλα τινὰ παρ' Ἕλλησιν ἀγαλμάτια μικρά, ἐν οἷς ἦν κεφαλὴ κυνός, καὶ παραφυομένη άλλη κεφαλὴ αἰλούρου, καὶ ἑτέρα ἱέρακος, καὶ ἔσεβον Ἕλληνες ταῦτα, καὶ ἐν οἴκοις ἔγραφον· οὐ μόνον δὲ τοιαύτην φύσιν ἔγρα φον, ἀλλὰ καὶ ἄλλα θηριόμορφα τινα, & εσέβοντο οἱ Αἰγύπτιοι. 15 Αὐτοῖς δ᾽ αὖ νέος ἐστὶν ὑψειμένος εἰδεῖ μάχῳ, lthyphalli in Dionysiacis habentur. Hoc enim festo Græci phallis pelliceis ad instar membri virilis facus in dei honorem accinguitur. Alii phallos e collo suspendebant, alii ithyphallum i. e. membrum ere ctum lumbis alligabant. Ithyphalli igitur et plagiophalli distinguuntur, et in honorem amasii Dionysi adhibentur.Adolescens etenim Bacchum ardebat, et priusquam voti compos esset factus, in Lernæ fluentis interiit. cchus in memoriam hujus adolescentis præmature erepti, phallum ficulneum collo adaptavit, et sic prodibat. Tali igitur ornamento in Dionysi honorem Græci utebantur. Anaucheni (collo privati). Hecateu Græci deam esse credunt, alii sub Artemidis nomine, alii Lune. alii Odicæ, quæ quidem sub formis insolitis se invocantibus apparet, imprimis exsecrantibus, sæpius ut femina, cum capite draconis, longissima et maxima statura, ita ut solo intuitu stupescas horum semidraconum. Græci Minervam, dum esset virgo, hominem cum capite draconis peperisse dicunt hoc quidem modo: Jupiter Minervam e capite in lucem editurus adjutorem rogavit ut caput sibi percuteret parituro; adit Vulcanum; qui percussurum se promittit ea lege, ut recens nata sibi defloranda concederetur. Jové annuente, Vulcanus spiculo caput Jovis aperuit, exiitque Minerva. Accidit ut, persequens recens natam ad libidinem explendam, Minervæ femur semine suo pollueret. Dea lana semen expunxit humique projecit. terra igitur et lana bono prodiit anguipes, nomine Erichthonius ab έριον et χθών. De bestiis, θήρες, et de mixtis cum bestiis, θηρομιγείς, hac dicenda: Græci narrant seminates productos que esse eadem die gigantes. Etenim Thebis Boeotia Cadmus, aut quidam alius draconis dentes seminavit, indeque nati viri in armis, qui a cruribus usque ad verticem e terra eminentes inter se dimicabant. Forma is diversissimæ ex variis animalibus collatæ. Triptolemus draconibus alatis vectus, Celeo sibi adjuncto seminare fruges homines docuit. Ceres filiam Proserpinam raptam quærens in pagum Eleusine adventavit, et cognito per Triptolemum, quod Pluto cam rapuisset, ab ithere destitit. Ceres Triptolemo semina dono dedit, mortalesque fructus e terra productos edere docuit. Antea enim glandes, semon ſagi manducabant, unde vox φαγεῖν. Alia quoque apud Graecos simulacra reperiebantur, canis, felis, acci pitris caput præ se ferentia, in domibus depicta. Sed non hæc tantum ungebant Ægyptii, sed alia quoque θηριόμορφα.

185 Σεμνότερος, πινυτοῖσιν ὁρώμενος ἀμφιπρόσ Τωπος 136 Ερμᾶς δίγλυφος, οἷα πρόσω τὸ μὲν, ἄλλο δ [ὄπισθεν. Τοῖς τοιούτοις φησί ψευδωνύμοις θεοῖς, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτὸ κατηφὲς τῇ πορνική μορφή συγκε χυμένον, ὡς τοῖς συνετοῖς ὁρᾶται περιπρόσωπος ἐκείνοις· καὶ ὁ μὲν Ἑρμᾶς δίγλυφός ἐστιν, ἄλλο τι ἔμπροσθεν, ἄλλο δὲ ὄπισθεν· οὕτως γὰρ Ἕλληνες τὸν Ερμᾶν ἀνατιθέασιν. 148 Τίς Σκύλλης σκοπέλους σε διεκπλώοντα και [.λεύει 149 Σπεύδειν εἰς Ιθάκην, μή πως πάρος ἐνθάδ' [ὅληαι; Μυθεύεται κατά το Τυρσηνικών πέλαγος θηρίον ἐπ' ὀρέων, ὅπερ ἐστὶ γυνὴ μὲν περικαλλής μέχρις ὀμφαλοῦ, ἔνθεν καὶ ἔνθεν δὲ κυνῶν κεφαλαί προσπε φύκασιν αὐτῇ ἐξ, τὸ δὲ ἄλλο αὐτῆς σῶμα ἀφιῶδες· ὅπερ θηρίον, φησί, τοὺς παραπλέοντας τα πελάγη ταῦτα κατήσθιεν ἀφειδῶς καὶ θηριωδῶς. Οδυσσεύς οὖν Ιθακήσιος ὢν τὴν ἐνεγκαμένην, μετὰ τὸν Τρωίτον πόλεμον πολλὰ πεπλάγχθαι λέγεται. Και γάρ "Ομηρος ωδέ φησι περὶ αὐτοῦ δι' ἐπῶν· Ανδρα μοι έννεπε, μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλά Πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἕπερ- [σεν Οὗτος οὖν κατὰ τοὺς σκοπέλους γέγονε τῆς Σκύλο λης· πρὶν ἢ δὲ παραγενέσθαι, συμβουλικῶς ἡ Κίρκη πρὸς αὐτὸν τάδε φησί, βουλομένη παρ' ἑαυτῇ κατασχεῖν αὐτὸν, καὶ τὸν ἐκ τῆς Σκύλλης κίνδυνον ύπου φαίνουσα, δι' ἧς παραπλέων ὁ Ὀδυσσεὺς ἓξ τῶν Εταίρων ἀπώλεσεν, ἄνωθεν τῆς Σκύλλης πρὸς ἑαυτὴν ταῖς ἐξ κεφαλαῖς τοσούτους ἀνελκυσάσης καὶ δεινῶς καταβρωτάτης, καὶ τῶν μὲν ἐπιβοωμένων, Οδυσσέως δὲ βλέποντος καὶ βοηθῆσαι μὴ δυναμένου. 150 Τίς δ' ολοήν σε Χάρυβδιν ἀπηνέα; τίς δ' ἐπὶ [πηγήν 451 Τῆς καθαρῆς θεότητος ἐν ἐλύτ δηθύνοντα; 152 Ιλὺς πρόσθ' ἐπέδησε, τὸ δ' ἔκφυγεν ἀγλαὸς ύδωρ. Περὶ τὸ Σικελικὸν τοῦτο καὶ Τυρσηνικὸν πέλαγος ἔστι τις τόπος ἐν ᾧ ἡ θάλασσα γίνεται ἄμπωτις καὶ βαχία, καὶ διίσταται τὸ ὕδωρ, ὥστε τὸν πυθμένα τῆς θαλάσσης κατὰ τοῦτο τὸ μέρος, είγε δυνατόν, ὁρᾶ σθαι. "Αμπωτις δέ ἐστιν οἱονεὶ ἀνάπωτές τις καὶ ἀναρρόφησις· τὸ δὲ ὕδωρ ὑπονοστεῖ ἔν τισι κοιλώ μασι τῶν πετρῶν, καὶ πάλιν ἐκρήγνυται, δ καὶ και λεῖται ραχία. "Ην δὲ ὁ τόπος οὗτος τοῖς πλέουσιν ἄβατος, ἐπικίνδυνός τε καὶ θανάτου μεστός. Ολοβρύ χιον γὰρ ἐγίνετο ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ τὸ πλοῖον, εἰ συνέβη πλέοντος τοῦ πλοίου, γενέσθαι ραχίαν καὶ άμπωτιν. Μέμνηται τούτων καὶ Ομηρος ὧδε λέγων δι' ἐπῶν· Ενθεν μὲν Σκύλλη, ἑτέρωθι δὲ δια Χάρν [βδις ἀντίθετον δὲ ἐκάλεσε την Χάρυβδιν πρὸς τὴν Σκύλλαν παραβαλών. 241 Ορφεύς θήρας ἄγοι, Πέρσῃ δ' Ασκραῖος [ἀείδοι 242 Ησίοδος, Τροίην δὲ καὶ ἄλγεα πηρὸς Ομηρος, 213 Μουσακάς τε, λινός τε, θεῶν ἀπὸ μέτρα φέ- [ροιεν, 21. Οι ρα παλαιοτάτῃσιν ἐπικλέες εἰσὶν ἀοιδαῖς. 215 Ερμῆς ὁ τρισάριστος ἐμοῖς ἐπέεσσιν ἀρήγοι, 246 Οὐδὲ θέλων, σταυρὸν δὲ σέβοι μέτροισι Σι Φύλλα, 247 Τῆς μεγάλης θεότητος ἐλαυνομένη βελέεσ Τσιν. 248 Οὐδὲν ἐπιστρέφομαι, καὶ εἴ τινες άσσον [ίκοντο, 249 Οὐ θεόθεν, βίβλων δὲ παρακλέψαντες ἐμεῖς. Ηδη μὲν περὶ Ορφέως ἡμῖν εἴρηται, ὡς Θράξ ἦν τὸ γένος, καὶ ὅτι λύραν αὐτὸς λέγεται κρούειν εὐστόχως, ᾗ τοὺς λίθους εἷλκε, καὶ θῆρας ἐκοίμιζε, καὶ ὅσα τοιαῦτα· καὶ τῆς κιθάρας τὸν τρόπον, κατά σε τὸν πρόχειρον καὶ μέντοι καὶ τὸν ἀναβεβηκότα νοῦν εὐκρινῆ κατεστήσαμεν. Κεῖται ἐν τῷ ἔγ' λόγῳ. Omnes falsi dii turpi sunt facie et forma ignobili, ut viri docti probe norunt. Mercurius duplex est, alius a parte anteriori, alius a posteriori, in cẞigiebus, quas Græci in ejus honorem faciunt. Ad mare Tyrrhenum animal montanum invenitur, quod mulier est formosissima ad umbilicum usque; utrinque dein sex capita canina inserta sunt; corpus reliquum serpentis est. Hæc fera crudeliter devorat eos qui per id mare navigant. Odysseus Ithacesius post bellum Trojanum multum huic mari inerrasse dicitur, teste Homero. Ulysses cum prope Scylle scopulos jactaretur, priusquam appropinquaret, Circe ejus apud se retinendi cupida de periculo imminenti eum monet; sed nibilominus has rupes pernavigavit, sex e sociis amissis. Scylla enim sextuplice fauce illos ad se traxit absorbuitque, dum misere clamarent, omni humana ope, Ulyssis ipsius auxilio, plane destituti. Juxta Siculum ac Tyrrhenicum pelagus locus est ubi mare fluit ac refluit et velut scinditur, ita ut, si fieri omnino posset, fundus posset oculis videri. Mare autem sic fluctuans est quasi sorbitio et resorbitio. Unda in cavernis se abdit et rupibus, et iterum prorumpit, id quod vocatur ῥαχία. Hic igitur locus navi gantibus inaccessus erat, periculosus et omni mortis generi expositus: navis^ibi tota absorbebatur, si navigantes βαχίας tempore preteribant. Cf. Hom. Jam Orpheum diximus Thracem fuisse genere, lyram doctissime pulsasse, saxa, feras demulsisse et alia his similia. Citharæ etiam, in qua tractanda ingenium ille vir divinum ostendit, naturam descripsimus. Odyss. A.1 s. Odyss. M 255. PATROL. GR. XXXVIII.

Ασκραῖος δὲ ἐστιν Ησίοδος, οὗ διὰ πτωχείαν ὁ πατὴρ Ασκρην ᾤχησε κώμην· ἔδει δὲ Πέρσῃ τὰ δὲ ᾄσματα λόγοι τινές εἰσι πρὸς ψόγον, καὶ ὥσπερ φησὶ τὸ θρησκεύειν Θρᾳκῶν ἐστιν, οὕτω καὶ τὸ θύειν θεοῖς Χαλδαῖοι ἐφευρον, ήτοι Κύπριοι διφορείται οὖν ἡ ἱστορία)· Χαλδαῖοι δὲ ἔθνος ἐστὶ Περσικόν. Τὴν δὲ ἀστρονομίαν λέγονται πρῶτοι εὑρηκέναι Βαβυλώνιοι διὰ Σωροθρύστου δεύτεροι δὲ ἐδέξαντο Αι γύπτιοι. Τὴν δὲ γεωμετρίαν εὗρον Αἰγύπτιοι, ἐκ τοῦ ἀπλέτου τῆς γῆς καὶ τῆς διαιρέσεως τῶν χωρῶν προδιδαχθέντες, καὶ εἶθ' οὕτως συγγράψαντες καὶ χρώμενοι. Τὴν δὲ μαγείαν, φησὶν, εὗρον Μῆδοι πρῶτοι, εἶτα Πέρσαι· διαφέρει δὲ μαγεία γοητείας· ἡ μὲν μαγεία ἐπίκλησίς ἐστι δαιμόνων ἀγαθοποιῶν πρὸς ἀγαθοῦ τινος σύστασιν· ὥσπερ τὰ τοῦ Ἀπολ λωνίου του Τυανέως θεσπίσματα δι' ἀγαθῶν γεγόνασι. Γοητεία δέ ἐστιν ἐπίκλησις δαιμόνων κακοποιῶν περὶ τοὺς τάφους ειλουμένων ἐπὶ κακοῦ τινος σύστασιν· γοητεία δὲ ἤκουσεν ἀπὸ τῶν γόων καὶ τῶν θρήνων τῶν περὶ τοὺς τάφους γινομένων. Φαρμακεία δὲ, ὅτ' ἂν διά τινος σκευασίας θανατηφόρου πρὸς φίλτρον δοθῇ τινι διὰ στόματος. Ιστέον δὲ, ὡς Ατλαντά φασι τὸν Προμηθέως ἀδελφὸν ἐφευρεῖν τὴν ἀστρολογίαν, ἐπιστήμης δὲ ἕνεκεν φέρειν πεφήμισται τὸν οὐρανὸν αὐτόν· Εὐριπίδης δὲ ὁ τραγικὸς ὄρος ὑπερνέφελον ἔφησε τὸν ᾿Ατλαντα. Ησίοδος θεογονίας λέγει τινάς· ἔστι δὲ καὶ αὐτὸς τῶν πραττομένων - ποιητῶν, οὗτινος τρία ποιήματα πράττονται, ή και λουμένη Θεογονία, καὶ τὰ καλούμενα Εργα καὶ ἡμέραι, καὶ ἡ καλουμένη Ασπίς, Εν τῇ οὖν Θεογονίᾳ Ησίοδος ἄρχεται καταριθμεῖσθαι τὰς γενέσεις τῶν θεῶν· καὶ γάρ φησιν· Ἐν ἀρχῇ ἦν ἔρεβος καὶ χάος, τοῦτ' ἔστι ζόφος καὶ βυθός· ἐκ τοῦ χάους καὶ τοῦ αἰθέρος ἐγεννήθη οὐρανὸς καὶ γῆ· ἐκ τοῦ σώμα νοῦ καὶ γῆς, ὁ Κρόνος· ἐκ τοῦ Κρόνου, Ζεύς, - σειδών, Πλούτων· εἶτα καταφέρει σειρὰς γενῶν καὶ θεῶν καινοτέρων ονομάτων, καὶ ὅτι οἶδε οἱ θεοὶ μετά τῶνδε ἐπολέμησαν, καὶ οἴδε ηττήθησαν, καὶ οἶδε διεσπάραξαν τόνδε ή τούσδε. Οἱ γὰρ Τιτάνες λέ γονται τὸν Διόνυσον διασπαράξαι· Τιτάνες δέ εἰσιν ὑποταρτάριοί τινες, ὡς Ομηρος Τούς θ' ὑποταρταρίους, οι Τιτῆνες καλέονται Μέμνηται δὲ καὶ τούτων ὁ προφήτης Ἰεζεκιήλ λέγων, ἐν τῇ κοιλάδι τῶν Τιτάνων· Τιτάνας καλῶν τοὺς περὶ τὸν Ἀντίχριστον συμμάχους, ἐξ ὑποδείγματος τοῖς ἑρμηνευταῖς ληφθέν. Καὶ γὰρ πολλοῖς κέν χρηνται τοῖς τῶν ἔξωθεν, καὶ μάλιστα τοῖς ἐξ αὐτῆς φύσεως τοὔνομα λαχοῦσιν, ὡς ᾅδης καὶ ἀμείδητος· καὶ γάρ ἐστιν ἀηδὴς καὶ ἀγέλαστος ὁ χῶρος. Πλου τεὺς δὲ πάλιν ὅτι πάντοτε δεχόμενος, οὐδέποτε δίδωσι· καὶ ὅσα τοιαῦτα φερωνύμως, η μεταφορικώς ἐκλήθη. Καὶ γοῦν Ησίοδος τοιαῦτά τινα ὀνόματα παρεισάγει· Κόττον καὶ Βριάρεων λέγει τινὰς γεννᾶσθαι ἀπὸ ἑκατὸν χειρῶν ἔχοντας. Οὗτοι, φησί, τοὺς γίγαντας ἐπολέμησαν μετὰ τῶν θεῶν. Οἱ γὰρ γίγαν τες μυθεύονται κατὰ τῶν θεῶν ἐπαναστῆναι, ἕως ἂν ἐκεραύνωσεν αὐτοὺς ὁ Ζεύς· ὁμοίως δὲ περὶ τῶν δρα κοντοπόδων ὁ Ησίοδος λέγει, ὅτι ἐγεννήθησαν αν θρωποι δρακοντόποδες. Μέμνηται δὲ τῶν κεραυνοφό ρων ὁ θεῖος Γρηγόριος τῶν ἑαυτοῦ λόγων καὶ ἀλλα χοῦ· καὶ τὸν μὲν Δία κεραυνοφόρον φησὶν, ὅτι τοῖς γίγασι κεραυνὸν ἐπαφῆκεν· οὗτος δὲ καὶ τὴν Σεμέ λην ἀνήλωσε τὴν Διονύσου μητέρα. Φασὶ δὲ παραληροῦντες Έλληνες, Αστεροπὴν καὶ Βροντήν τινας, Ascræci nomine venit Hesiodus, cujus pater ob paupertatem Ascram habitabat vicum. Carmina ejus mores castigant, et quemadmodum θρησκεύειν a Thracibus venit, sic θύειν θεοῖς ad Chaldeos referri debet aut ad Cyprios (utrumque enim dicitur). Challei gens Persica_sunt. Babylonii primi astronomiam invenisse creduntur per Sorothrustem, ab iisque acceperunt Ægyptii. Ægyptii geometriam invenerunt, per agroruni partitioncm edocti, quam doctrinam scriptis traditam reliquerunt. Magiæ inventores Medi, deinde Persæ. Differunt autem payla el yoŋtsia illa enim invocatio est geniorum bonorum, ad bonum aliquod opus; sic Apollonii Tyanei oracula utilia fuere; hæc autem est invocatio geniorum malorum circa sepulera in -malum aliquem finem; γοητεία derivatur a γόος, gemitus et lamentationes circum sepulcra: φαρμα χεία audit, cum moistura aliqua lelifera philtri instar propinatur. Nota eum dicere Atlantem, Promethei fratrem astrologiam invenisse et ob profundam harum rerum scientiam cœlum humeris portare. Euripides tragicus Atlantem montem esse dicit nubibus altiorem. Hesiodus Theogonias aliquas (deorum orig.) refert; est autem numero magnorum poetarum. Tria ejus exstant poemata: Theogonia; Opera et dies; -Scutum. In Theogonia poeta deorum generationes exponit, dicens: In principio Erebus erat et chaos, i. e. tenebræ et abyssus; ex chao et æthere factum est cœlum et terra; e cœlo et terra, Saturnus; ex hoc, Jupiter, Neptunus, Pluto; dehinc generum et deorum seriem repræsentat novis quibusdam nominibus insignem; posthæc bella recenset eorundem vincentium aut victorum aut invicem se dilaniantium. Sic Titanes Dionysum dilacerasse feruntur. Titanes porro in Tartaro degunt, ut ait Homerus. De iis Ezechiel etiam loquitur quando dicit: In valle Titanum, Titanes vocans qui cum Autichristo dimicant; qua voce interpretes usi sunt, qui multa a rebus externis sumpserunt, præcipue vero ea quæ ex rei natura nomen traxerunt, sicut ᾄδης ει ἀμείδητος; Άδης enim locus est ἀμείδητος. Pluto (πλέον) vocalur quia recipit semper,nunquam reddit; quod idem se habet circa res significative aut metaphorice expres - sas. In Hesiodo quoque similia invenimus; Coutum enim et Briareum cun centum manibus natos fugit, qui deorum auxiliares facti contra gigantes belligerarunt; nam contra deos armare se ausi sunt donec Jovis fulmine necarentur. Huc adde homines anguipedes. Gregorius alibi etiam in suis libris xspauvoφόρους citat, ut Jovem,qui gigantes fulmine nccavit, ut Sunielen, Bacchi matrem. Græci desipientes Asle ropen et Bronten et tonitru et fulminis fabros nominant, et pestem, mortem et alia mała a d'is' mitti dicunt. (1. II. E, 279. :(2) llæc sententia Cosma peculiaris est. Titanes non leguntur in Ezechiole.

οἵτινες τὴν ἀστραπὴν καὶ τὴν βροντὴν ἐχάλκευσαν τῷ Διὶ καὶ τοὺς κεραυνούς· ὅθεν καὶ τὰς νόσους καὶ τοὺς τάφους καὶ βέλη τινὰ ἐπαφεῖσθαι· λέγει παρὰ τῶν θεῶν. Ταῦτα τοίνυν Ἡσίοδος μυθολογεῖ· τὰ δὲ τούτων πικρὰ γεννήματα λέγει· ἐκ δὲ τοῦ τῶν για γάντων αἵματος ταῦτά φησι γεγονέναι τὰ θανατηφόρα ζῶα, οἷον ἅπερ αὐτὸς καταριθμεῖται, τὴν περὶ τὴν Λέρνην ύδραν· αὕτη δέ ἐστιν ὁ ἐννεακέφαλος ὄφις, οἱ δὲ πεντηκοντακέφαλος, ὃν λέγουσιν ἀναιρεθῆναι ὑπὸ τοῦ Ἡρακλέους· καὶ τὴν Χίμαιραν ἧς μέμνηται "Ομηρος δι' ἐπῶν οὕτω λέγων· Πρῶτον μέν ρα Χίμαιραν αμαιμακέτην ἐκέλευσε Πεινέμεν· ἡ δ' ἄρ' την θεῖον γένος οὐδ᾽ ἀν- [θρώπων Πρόσθε λέων, όπιθεν δὲ δράκων, μέσση δὲ Χι- [μαιρα Δεινὸν ἀποπνείουσα πυρὸς μένος αιθομένοιο Ταύτην ἀνεῖλεν ὁ Βελλεροφόντης εὑρὼν ἐκ θεοῦ τὸν Πήγασον ἵππον ἐν Πάτραις τῆς Λυκίας. Ομοίως δὲ καὶ τὸν Κέρβερον φησιν· οὗτος δὲ κύων ἦν περὶ τὴν πύλην τοῦ ᾅδου τρεῖς κεφαλὰς ἔχων· καὶ τοὺς μὲν κατιόντας περὶ τὸν ᾅδην ἔσαινε, τοὺς δὲ ἀνιόντας κατήσθιεν· ὃν ἐφόνευσεν ὁ Ἡρακλῆς ὅτε διὰ τὴν Περσεφόνην κατῆλθε συναρπάσαι τῷ Πειρίθῳ ἀνιών. Καὶ περὶ Γοργόνων δέ φησιν, ὅτι τρεῖς ἦσαν γυναί. κες, φοβερά τοσοῦτον τὰ πρόσωπα ἔχουσαι, ὥστε τοὺς θεωμένους αὐτὰς ἀποθνήσκειν· λέγεται δὲ ὁ Περσεὺς τὴν μίαν τούτων ἀνελεῖν τῷ λόγῳ δρεπάνῳ· καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς Ἡσιόδου θεογονίας. Ομηρος δὲ πολέμους καὶ σφαγὰς ἄνω καὶ κάτω τῶν αὐτοῦ ποιημάτων ἱστορεῖ, καὶ μυρίων κακῶν συμφοράς γεμούσας παρεισάγει, και τινα ληρήματα, ἅττα διὰ τὸ πλῆθος οὐκ εὔκαιρον καθ' ἐν διηγήσασθαι· βραχέα δὲ καὶ τῶν αὐτοῦ παραθήσομεν ληρημάτων. Καὶ γὰρ ἐν τῇ πολυθρυλλήτῳ τούτου ἱστορία τῶν ποιημάτων, Δία καὶ Κρόνον περιστρέφει μυθο λογών, Πραν τε καὶ Ἀφροδίτην, Αθηνᾶν ἐπὶ τούτοις, Απόλλωνά τε καὶ τὴν πικρὰν Ενυώ, καὶ ὅσους ἁπλῶς ἐκ τῆς ποιήσεως ἴσμεν. Ἔστι δὲ ποτὲ μὲν κωμῳδοποιός, ποτὲ δὲ τραγῳδός· κωμῳδὸς μὲν ὡς ὅτ' ἂν ἔνιά τινα εἰς θεοὺς εἰρημένα παρ' αὐτοῦ αποσκώμματα παρεισάγει, οἷον ὅτι "Ηρα φορήσασα καὶ καλλωπισαμένη ἀπῆλθε παρὰ τῷ Δι', καὶ ἠπάτησεν αὐτὸν, καὶ συνεκαθεύδησεν αὐτῇ, καὶ εἴ τι τούτου γελοιωδέστερον φάσκει· τραγῳδὸς δὲ, ὁποῖος ὅτε ἔνια πένθιμα περὶ τῶν θεῶν μυθολογεῖ, οἷον ὅτι τὸν "Ηφαιστον κατεκρήμνισεν ἐν Λήμνῳ, καὶ τὴν Ἥραν αιθέρι καὶ νεφέλαις ἐκρέμασε, σιδηροῖς ἄκμοσι καθ ελκομένην, καὶ χρυσαῖς ἁλύσεσι δεδεμένην· ὅτι πρὸ; ὕπνον, φησίν, αὐτὸν ὑπέσυρε, τὸν ὕπνον ἐπελθεῖν αὐτ τῷ παρακελευσαμένη· καὶ κατὰ τοῦ Ἡρακλέους τὸν σάλον ἐξεγείρασα τῆς θαλάσσης, ὅτε τῆς Τροίας ὑπέστρεφε, τοῦτον σὺν τῷ Τελαμώνι πορθήσασα. Καὶ γὰρ λέγεται ζῆλον ἔχειν πρὸς τὸν Ἡρακλῆν τὴν "Ηραν, καὶ τούτου χάριν ὑποσύραι πρὸς ὕπνον τὸν Δία, ὡς ἐκείνου ἀπολλυμένου, μὴ τάχος ἀναστὰς ἡ Ζεὺς βοηθήσειε· καὶ τοῦτό φησιν ἀφυπνισθέντα τὸν Δία μαθεῖν, καὶ τοιαύταις τὴν Ηραν ὑποβαλεῖν τιμωρίαις. Καὶ ἑτέρωθι, ὡς Αφροδίτη καὶ "Αρης ὑπὸ Διομή δους ετρώθησαν· καὶ αὐτὸς ᾿Απόλλων ἐκινδύνευσε τοῦτο παθεῖν· ἔτι τε τὸν "Αρεα Πτος καὶ Εφιάλτης ἐν κεράμῳ χαλκῷ δέσμιον κατέσχον. Οὗτοι γὰρ Αλωέως ὄντες παῖδες, περὶ τὴν Θετταλίαν οἰκοῦντες, τύραννοι τὴν φύσιν ὑπάρχοντες, ἀνταρσίαν ἐμελέτησαν κατὰ τῶν θεῶν. Ὁ οὖν Αρης, φησίν, ἐπῆλθε κατ' αὐτῶν· εἶτα ἡττηθεὶς ὑπ' αὐτῶν, ἐδέθη χαλκῷ κεράμων· χαλκὸς δὲ κέραμος ἡ πόλις ἐστὶν οὕτω και λουμένη, ἢ εἶδος δεσμοῦ δυσχερούς καὶ δυσλύτου. Λέγονται δὲ οἱ περὶ @τον καὶ Εφιάλτην, ὡς ἐνναςτεῖς ὄντες, τὸ μὲν μῆκος εἶχον τῆς ἡλικίας ὀργυιῶν ἐννέα, τὸ δὲ πλάτος ἐννέα πηχῶν· ηὔξανον δὲ κατ' ἐνιαυτὸν κατὰ μὲν τὸ μῆκος πήχυν ένα, σπιθαμήν δὲ κατὰ τὸ πλάτας. Ἐβουλεύσαντο οὖν τὴν Οσσαν Horum alia fabulosa, alia vere calamitosa, quæ ex sanguine gigantum prodierunt, ut hydra Lernæa cum novem capitikus, aut secundum alios, quinquaginta gerens capita, quæ ab Hercule interfecta. Chimæram occidit Bellerophon, Pegaso, quem Patris Lyciæ ab Apolline acceperat, ascenso. - Cerberus canis ad portam inferni stabat triceps, eis qui intrabant orcum blandiebatur, devorabat redeuntes. Postremo ab Hercule interfectus est ex orco revertente, in quem, Proserpinam rapturus, descenderat. Gorgones feminæ tres adeo tetra facie, ut qui eas intuebantur, morte plecterentur; earum unamı Perseus per insidias, falce armatus, occidit. Hæc de Hesiodi Theogonia. Ilomerus multus est in præliis, stragibus, innumeris denique casibus adversis, quæ singula proferṛe locus non est; pauca tamen quædam recensebimus. Constat eum in cursu_carminum sæpe sæpius poetico more fabulari de Jove, Saturuo, Junone, Venere,Minerva, Apolline, de atra Erinny, aliis innumeris. Homerus modo comoediam,modo tragoediam peragit; comœdiam, ubi facete de diis loquitur, ut cum Juno ornata Jovem adit et, non sine fraude, preces ejus exaudit, et si alia risu digna refert. Tragicum agit, ubi quæ dura aliquis deorum passus est memorat, ut Vulcanum in Lemnum dejectum; quando Junonem in nubibus suspensam ostendit ferreis astrictam incudibus, vinculis aureis ligatam, item quando eadem Somno ut visitet aliquem imperat; quando fluctus maris in Herculem incitat a Troja reversum, ut eum una cum Telamone perderet. Nam Herculi succensere dicitur Juno, et Jovi ideo somnum immisisse, ne flerculi periclitanti auxiliari posset. Sed poeta nos docet, ab Jove experrecto post fraudem cognitam, eo quo diximus modo, Junonem castigataṁ fuisse. Compertum ex aliis locis habemus quomodo Venus ac Mars a Diomede vulnerati fuerint, et Apollo ipse in eodem periculo versatus sit; narrat, Martem in vase æreo inclusum fuisse ab Oto et Ephialte, qui Aloei filii, prope Thessaliam habitantes, indolis indomptæ, seditionem adversus deos mschinabantur. Mars eos aggressus, et ab iis superatus et in vase inclusus æreo, i. e. urbe, aut genere vinculi solido et indissolubili. Oti et Ephialtis socii novem annos nati feruntur novem ulnas longi, novem cubitos lati, Iliad. Z, 179 sqq.

LE 392 5η τῷ ᾿Αθῳ περιθεῖναι (ὄρη δέ εἰσι περὶ τὴν Θράκη»), ὅπως εἰς οὐρανὸν ἀναβάντες τοῖς θεοῖς πολεμήσωσι· διὸ καὶ αὐτοὺς ὁ Ζεὺς ἐκεραύνωσε, προδοθέντος χρησμοῦ τῇ μητρὶ αὐτῶν Μολιόνῃ, ὅτι διὰ τὴν ὑπερηφανίαν αὐτ τῶν κεραυνωθήσονται. Ὑφ' ὧν ὁ ᾿Αρης, ὡς ἔφαμεν, ἡττηθεὶς, χαλεπῶς κατεπονεῖτο· ὡς αὐτοῦ λέγοντος Ομήρου δι' ἐπῶν ἔστιν ἀκοῦσαι· Χαλκέῳ δ' ἐν κεράμῳ δέδετο τρεῖς καὶ δέκα μῆνας· Και νύ κεν ἔνθ' ἀπόλοιτο Αρης ἦτος πολέμοιο, Εἰ μὴ μητρυιή περικαλλὴς Περίβοια, Ερμέα ἐξήγγειλεν..... Ηδη τειρόμενον, χαλεπὸς δέ ἐ δεσμὸς ἐδάμνα Ωσαύτως περὶ "Ηρας καὶ Ἡρακλέους, ὡς ἀκίδι ταύτην ἐβεβλήκει κατὰ τοῦ δεξιοῦ μαζοῦ· ἔχει δὲ τὸ ἔπος ὧδε· Τη δ' "Ηρη ὅτε μιν κρατερὺς παῖς Αμφιτρύωνος Δεξιτερὸν κατὰ μαζίν διστῷ τριγλώχινι Βέβληκε. Πάλιν τε παρεισάγει τὸν Διόνυσον τὴν ἀπειλὴν τοῦ Λυκούργου φεύγοντα, κατὰ θαλάσσης εἰσπηδῆσαι, ὃν ὑπεδέξατο σύντομον ἡ Θέτις· ἔχει δὲ τὸ ἔπος· Οὐδὲ γὰρ οὐδὲ Δρύαντος υἱὸς κρατερὸς Λυκόοργος Δὴν ἦν, ὅς ῥα θεοῖσιν ἐπουρανίοισιν έριζεν Ος ποτε μαινομένοιο Διωνυσσοίο τιθήνας Σεῦς κατ' ἠγάθεον Νυσσήκον· αἱ δ' ἅμα πᾶσαι Θύσθλα κατέχευαν, ὑπ' ἀνδροφόνοιο Λυκούργου Θεινόμεναι βουπλήγι· Διώνυσσος δὲ φοβηθείς Δύσει' ἀλὸς κατὰ κῦμα, Θέτις δ' ὑπεδέξατο κόλπω Δειδιότα· χαλεπός γὰρ ἔχει τρόμος ἀνδρὸς 6μοκλῇ Ταῦτα δὲ δῆθεν δακρύων άξια, καὶ τῇ μὲν τρα γῳδίᾳ τὸ δάκρυον ἕπεται, τῇ δὲ κωμῳδία γέλως· του σαῦτα δὲ συμβῆναι κακά φησιν, ὥστε καὶ τοὺς θεοὺς αὐτοὺς φοβηθῆναι τὰς συμφοράς. Τοῦ γὰρ ᾿Αχιλλέως, φησί, κατὰ κράτος ἀριστεύοντος, φόβος ἔλαβε τὸν Δία, μήπως κατὰ τὸ εἰμαρμένον Ἀχιλλεὺς πορθής σῃ τὸ Ἴλιον· τοῦτο δὲ φοβούμενος, φησί, τοῖς θεοῖς ἐπιτρέπει τὸν βουλόμενον ᾧ βούλεται ἀπελθεῖν καὶ βοηθῆσαι, ἵνα οἱ μὲν τοῖς Τρωσίν, οἱ δὲ τοῖς Ἕλλησι βοηθήσωσι. Τούτων ἐπιτραπέντων, ὁ μὲν Ζεὺς βρον τῇ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, φησὶν, ὁ δὲ Ποσειδών σείει την θάλασσαν. "Αδης δὲ, τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ οὐρανοῦ σαλευθέντων, ἐφοβήθη μή πως καὶ τῆς γῆς σεισθεί σης, ἐξανάῤῥηξις γένηται τῶν καταχθονίων, καὶ δη μοσιευθῇ τὰ κατ' αὐτῶν· ἔστι δὲ τὰ ἔπη ταῦτα· Δείσας δ' ἐκ θρόνου άλτο καὶ ἴαχε, μὴ οἱ ὑπερθεν Γαῖαν ἀναῤῥήξειε Ποσειδάων ενοσίχθων (δ). Μουσαῖος καὶ Λῖνος, παλαιοὶ μέν εἰσι καὶ τῶν περὶ Ορφέα σύντροφοι καὶ τῷ χρόνῳ, οἳ καὶ λέγονται τὰ μέτρα παρὰ τῶν θεῶν μαθεῖν, καὶ πρῶτοι ὑπ' αὐτῶν ἐμπνευσθῆναι· εἰσὶ δὲ παρὰ ταῖς ἀρχαιοτέραις ἱστο ρίαις ἐπίδοξοι· καὶ περὶ τούτων ἀρκετὸς ὁ λόγος. 'Αλλαχοῦ δὲ τῶν μέτρων, καὶ τῆς δάφνης, καὶ τῶν μαντικῶν πομάτων, καὶ τῶν μουσοπνεύστων ποιησό μεθα μνήμην, καὶ τὰς περὶ τούτων λεπτομερέστερον παραθήσομεν ἱστορίας. Καὶ γὰρ ὁ θεῖος Γρηγόριος ἐν τοῖς κατὰ Μαξίμου τοῦ κυνικοῦ, τούτων ἁπάντων ἐμνημόνευσεν. Ἑρμῆς τῶν θεολόγων τῶν παρ' "Ελλησιν ἐστιν ἡ ἀκρότης, ὅθεν καὶ τρισάριστος λέγεται· καὶ γὰρ εἰς Τριάδα καὶ σωτήριον οἰκονομίαν πολλὰ προφητεύειν δοκεῖ τηλαυγώς τε λίαν καὶ θαυμασίως. Οὗτος δὲ ὁ Ἑρμῆς, ἐν τοῖς τοῦ θείου Μωϋσέως χρόνοις ὑπῆρχε σὺν αὐτῷ δὲ Μωϋσῇ τῆς Αἰγυπτίων ἐμυήθη σοφίας. Καὶ οἱ μὲν τὸν Ἑρμῆν αὐτὸν εἶναι Μωϋσέα διαδε βαιοῦνται· Μωϋσῆς μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ὁ Ἑρμῆς, Μωϋσέως δὲ σύσχολος, καὶ παρὰ τῶν Μωσαϊκῶν βι Ελίων τὰς ὑποθέσεις λαβὼν, ἀποῤῥητότερος μέν ἐστι θεολογῶν· τρισάριστος δὲ κέκληται, τρισένα γὰρ Θεὸν λέγειν πρῶτος ἐφεῦρε. Σιβύλλα βασίλισσα μὲν ὑπῆρχε, φιλόσοφος δὲ μέτροις λόγων εὐδοκιμήσασα, καὶ πολύ λαῖς ἄλλαις κατὰ τὸν βίον φιλοσοφίαις. Αὕτη προφα unoquoque anno in ulnæ altitudinem crescentes, in paimæ autem latitudinem. Ili igitur Ossam Atho (montes sunt Thraciae) superinjicere voluerunt, ut in cœlum ascendentes diis ipsis bellum inferrent. Jupiter fulmine eos percussit, oraculo matri Molionæ prodito, filios arrogantiæ debitas pœnas daturos esse. Ab iis, ut supra dictum, Mars superatus graviter tractatus, teste poeta. Item de Junone et Hercule, qui illam in dextra mamilla vulneravit, videsis poetam. Hæc vere sunt lacrimis digna; tragoedia enim lacrimas movet, comoedia risum. Tantum dicit malorum accidisse, ut dii ipsi commoverentur. Sic Jupiter Achillem timuit factum potentem, ne invitis fatis Hium Igne destrucret, ideoque diis permittit cuicumque voluerint, Trojanorum Græcorumve, auxilio irent. Dis ita constitutis Jupiter de cœlo tonat, Neptunus mare agitat, Pluto, coelo marique agitatis, verctur, ne terræ miotu subterranea scindantur et regnum infernum patefiat. Musaus et Linus veteres sunt Orphei collactanei coævique. Dicuntur a diis artem metricam didicisse, inspiratique a diis primi evasisse. Eorum nomina in antiquissimis historiis celebrata hic memorasse satis erit. Alio enim loco de prosodia, de laurea, philtris et iis qui a Musis inspirantur, nobis sermo erit, deque his omnibus fusius disseretur. Gregorius enim in dissertatione contra Maximum Cynicum horum omuium mentionem fecit. Hermes, quotquot sunt inter Græcos theologorum princeps, ter optimus dicitur; nam de Triade et redemptione salutifera acute et mirum in modum loqui videtur. Hic Hermes temporibus divini Moysis vixit, cum ipso Moyse in Ægyptiorum mysteria initiatus. Sunt quillermen et Moysem cundem esse asserant; quod falsum. Hermes, Moysis condiscipulus, in hujus libris scientiam hausisse videtur; certe theologorum subtilissimus est. Ter optimus autem dicitur quod primus Deum triunum nominavit. Sibylla fuit Iliad. E, vers. 387 sqq. Iliad. Z, vers. 130 sqq. Iliad. Y, vers. 62, 63.

νῶς περὶ τοῦ σταυροῦ προηγόρευσε, καὶ περὶ τοῦ Χριστοῦ, καὶ τῆς πάντων τῶν ἐθνῶν ὕστερον σωτηρίας· τούτους δὲ καὶ ἐνταῦθ' οὕτως εἰρήκασιν. Ὅμως ὁ θεῖος Γρηγόριος αποτρέπεται· οὐ γὰρ ἀξίους κρίνει θεολογίας, ἀλλ' ὡς κλέπτας διελέγχει. Καὶ γὰρ Ἑλλήνων οἱ σοφοὶ τῶν ἱερῶν βίβλων παρακλέψαντες, τοῖς ἑαυτῶν μύθοις προστεθείκασιν, ὡς Ομηρος. Πάσαν γὰρ τὴν κατὰ τὸν Σαούλ καὶ Δαβὶδ συγγραφήν, τοῖς ἑαυτοῦ ληρήμασι μετεποίησε. Καὶ γὰρ τοῦ Δαβίδ εἰσιν αἱ πᾶσαι ἀριστεῖαι, αἷς "Ομηρος τοὺς οἰκείους ἀνθρωπίζειν ἁμιλλᾶται κώνωπας· καὶ μὴν καὶ τῶν δυνατῶν παίδων Δαβίδ, οἵτινες θεόδεν κραταιούμενοι, τῶν ὑπερφυῶν ἀνεδείχθησαν ἐνδείκτα:. Καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ θεῖος Απόστολος μαρτυ: ρεῖ μονονουχί λέγων· Επιλείψει με διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, Βαράκ, Σαμψών, Ιεφθάε, Δαβίδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν, οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιών, έφραξαν στόματα λεόντων, ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔουτον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρ εμβολάς έκλιναν ἀλλοτρίων, ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν. Ταῦτα γὰρ 1ησοὺς ὁ τοῦ Ναυῆ, καὶ Χαλέβ, Ιεφθάε τε καὶ Γεδεών, Βαράκ και Σαμψών, καὶ Δαβίδ, καὶ Ιωνάθαν, καὶ οἱ κραταιότατοι παῖδες Δαβίδ· ὁ μὲν εἰς μέρος ἀπὸ είργων τὴν δύναμιν πᾶσαν τῶν πολεμίων, καὶ μόνος εἰς μυριάδας ἀνθιστάμενος, καὶ τούτοις ἄβατον εἰς τὸ πρόσω τὴν ὁρμὴν ἐπισχών· ὁ δὲ μιὰ φορᾷ καὶ προθυμίας ἄλματι ὀκτακοσίους ἀνελών, καὶ τὴν σπάθην ἄλλος τῶν πολεμίων τοσοῦτον φορύξας, ὡς ἔχειν δυσαπόσπαστον τῆς παλάμης· οἵ τε κομίσαντες ὕδωρ ἐκ τοῦ λάκκου Βηθλεὲμ καὶ πᾶσαν ἀναβρήξαντες τὴν τῶν ἐναντίων παρεμβολήν, οἵ τε διασπώντες λέοντας ὡσεὶ ἔριφον, οἵ τε τοῖς γίγασι γυμνοὶ προστ ιόντες καὶ δαμάζοντες τούτους, οι τε ράβδω καὶ λίθοις καθύπερθεν τὴν παράταξιν μεταστήσαντες, ὅσα τε ἄλλα σὺν ἀληθείᾳ τοῖς θεοφόροις ηρίστευται. Ταῦτα γὰρ "Ομηρος τονθορύζων καὶ βληχώμενος τοῖς · δίοις μεταπλάττεται μύθοις· τεκμήριον δὲ τοῦ ψεύ σους, καὶ τῶν ὀνομάτων ἡ σύνθεσις. Καὶ γὰρ αὐτά καθ᾿ ἑαυτὰ καὶ τὰ πατρωνυμικά συντιθέμενα εὐφυῶς ἴδει τις ἄν. Οὐ γὰρ ἐν πᾶσι τοῖς τοσούτοις ὀνόμασε κῶλον εὕροι τις, ἀλλὰ καὶ τὰς βραχείας καὶ τὰς μας κρὰς, ὡς ἀπὸ συνθέσεως κειμένας· ὅπερ ἐστὶ τοῖς εὖ φρονοῦσιν ἀρίδηλον, ὅτι μεταγαγὼν τὴν ἀληθῆ δόξαν εἰς πλάσματα, τοὺς μηδέπω γεγονότας ὡς ὄντας μυκᾶται, κολοιῶν ἀμφιθέμενος τρόπον, ἀλλοτρίοις τε καλλωπιζόμενος ἄνθεσι. Μὴ τοίνυν ἀντωπήσῃ τις τοιούτοις ρήμασιν (οὐ γὰρ θέμις), τῆς βροντώσης φωνῆς τὰ θεῖα ἀκούων Γρηγορίου λέγοντος - 248 Οὐδὲν ἐπιστρέφομαι, καὶ εἴ τινες ἆσσον [ίκοντο, 249 Οὐ θεόθεν, βίβλων δὲ παρακλέψαντες ἐμεῖο. 253 Φοίβος μαντεύοιτο θεῶν μόρον οὐκέτ' ἐόντων. Ηδη μὲν εἴρηται περὶ τοῦ Λοξίου θεοῦ ᾿Απόλλω· νος, ὅτι τοὺς χρησμοὺς ἀσαφῶς παρεῖχεν, ὅθεν εἰς τοὐναντίον τοῖς χρησμῳδουμένοις ἀπέβαινε, διὸ καὶ Λοξίας ἐκλήθη. Ἔστι μὲν οὖν Φωκὶς χώρα ἐν τῇ Ελλάδι· ἐν ταύτῃ πόλις ἐστὶ καλουμένη Δελφοί· ἐν ταύτῃ τῇ πόλει ἐστὶν ἱερὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος ὦ καλεῖται Πυθώ· ἐν τούτῳ τῷ ἱερῷ ἦν ὁ τρίπους, καὶ αἱ μαντεῖα:, καὶ ψήφοι ἦσαν ἐν τῇ κεφαλῇ τοῦ τρίποδος. Ηνίκα οὖν ὁ μαντευόμενος πρώτα περὶ τῆς μαντείας, αἱ ψῆφοι ἥλλοντο καὶ ἐκινοῦντο ἐν αὐταῖς. Τότε οὖν ἡ μάντις ἐνεφορεῖτο καὶ ἔλεγεν ἅπερ ἤθελεν ὁ ᾿Απόλ λων. Ἐκαλεῖτο δὲ ἡ προφῆτις Πυθία, ἣν ἀλλαχοῦ regina, artis metrica peritissima, ut multarum artium humanarum. De cruce quidem manifeste prophetavit, de Christo et de salute omnium populoruin. Gregorius eos derelinquit; non enim collegio theologico eos dignos censet, sed ut latrones reprehendit; Gregorii enim libros sacros suffurati, profanos suos inde locupletarunt, ut Homerus. Omnia quæ de Saule et Davide scripta sunt, de suo, inque suum usum convertit. Fortiter facta certo ad Davidem spectant, et his factis Homerus culices suos in homines vult transformare; re enim vera filii David fortes, divino auxilio adjuti, virtutem supernaturalem_demonstrarunt. Divinus enim Apostolus sic dicit: Deficiet me tempus enarrantem de Gedeon, Barac, Samson, Jephile, David, Samuel et prophetis, qui per fidem vicerunt regna, operati sunt justitiam, adepti sunt repromissiones, obturaverunt ora leonum, exstinxerunt impetum ignis, effugerunt aciem gladii, convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, castra verterunt exterorum, acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos 1. Namque sic egerunt Jesus filius Nave, Chaleb, Jephthe, Geleon, Barac, Samson, David, Jonathas omnesque alii fortes David. Unus enim omneni potestatem hostium ad parvitatem redegit, se unuin contra decem et decem millia opposuit, illorumque inipetum ex adverso compescuit. Alter uno impetu et aggressu octingentos delevit, lanceam ita in hostium latere figens, ut extrahi nequiret. Alii aquam ex lacu Bethlehemitico portant, et tota exterorum castra evertunt; alii leones dilaniant ut hædos; alii nudi immania gigantum corpora vincunt; alii virga et lapidibus armati hostium aciem dissipant, et quæ alia ab hominibus divinis secundum veritatem peraguntur. Hæc omnia lomerus mussitando ac balando cum suis fabulis miscet. Signum sane fraudis ipsorum nominum compositio est; facile enim videtis, appellativa eum et patronymica scienter miscere: non enim in tot nominibus apex est visibilis, sed nec breves videris cum longis; viri autem docti clare vident quod veram gloriam in fictiones transformat, nullo discrimine habito inter præteritum et præsens, graculi more aliorum pennis sese ornans. His verbis animum ne attendas, Gregorius voce tonante divina prohibet. Jam supra dictum est, Apollinem Loxiam oracula s ambigue pronuntiasse, eamque ambiguitatem in res ipsas derivasse. Loxias hinc nomen. Regio in Grecia quædam Phocis appellatur: ibi Delphi oppidum cum templo Apollinis Pythii; in eo tripus, super quo oracula et sententiæ. Quoties igitur de oraculis aliquis consulebat deum, latrunculi saltu movebantur. Tum vates voluntatem Apollinis proferebat. Prophetissa vocabatur Pythia, quam Gregorius alibi inspiratam et exstasi abreptam indicat, ita ut omnis ' febr. x1, 32 sqq.

τῶν ἑαυτοῦ λόγων ὁ θεῖος Γρηγόριος πληροῦσθαι καὶ ἐμφορεῖσθαί φησι ἐνθουσιᾷν, μηκέτι τοῖς συνήθεσι κεχρῆσθαι δυναμένην. Καὶ μὴν ἀλλαχοῦ φησιν ἀνδριάντα φθεγγόμενον· καὶ οὗτος δὲ ἦν ἐν Δελφοῖς τὸ τηνικάδε, φωνὴν ἔναρθρον ηκριβωμένως ἀπολύων. Καὶ γὰρ ἄναρθροι τῶν δαιμόνων εἰσὶν αἱ φωναί, διὰ τὸ μὴ ἔχειν ὄργανα πρὸς διατύπωσιν τῆς ἐξερχομένης φωνῆς. Πῶς δὲ, φησί, θεῶν μηκέτι ὄντων μαντεύεται θάνατον; οἶμαι τὸν χρησμὸν ὄν ᾿Απόλλων ἐν Κυζίκῳ παρέσχε τοῖς πυθομένοις, περὶ δὲ τοῦ ναοῦ τίνος ἂν ἔσται φήσας· τὸν μὲν δόμον Μαρίας ἔσεσθαι, τινὸς παρθένου ἀδαοῦς, ἐφετμεύσας τρισένα θεὸν ὑψιμέ δοντα, οὗτινος ἔγκυος ὁ Λόγος ὀφθήσεται· ὥσπερ δὲ πυρφόρον τόξον μέσον διαδραμών, κόσμον ἅπαντα ζωγρήσει· καθεξής φάσκων αὐτογενής θεός, αὐτο εξούσιος, ἀγαθὸς, θεὸς πρὸ αἰώνων γνωριζόμενος. 236 Κασταλίη τε, Δάφνη τε, δρυός μαντεύματα [ κείσθω, 257 Μηκέτ' ἀριστεύοντα μετ' ἀνδράσιν ἀφρα [δέεσσιν. Ἔστι τις ἐν Ἀντιοχεία πηγή, Κασταλία λεγομένη, ἐν ᾗ λέγεται τὸν ᾿Απόλλωνα παρεδρεύειν, καὶ μαν τείας καὶ χρησμοὺς τοῖς ἐρχομένοις περὶ τὸ ὕδωρ λέγεσθαι· λέγεται δὲ, ὅτι ἡνίκα έμαντεύετό τις, αΰμας λεπτὰς καὶ πνοὰς τὸ ὕδωρ ἀνεδίδου, καὶ ἀναδιδομένων τῶν τοιούτων πνευμάτων, οἱ ἱερεῖς οἱ περὶ τὴν πηγὴν ἔλεγον & θέλει ὁ δαίμων. Ἡ δὲ Δάφνη κόρη τις ὑπῆρχεν ἐκ Λάδωνος τοῦ ποταμοῦ καὶ γῆς τὴν γέννησιν εὐτυχήσασα. Αὕτη, φησί, περικαλλής τε οὖσα τῷ εἴδει, καὶ ὡραϊζομένη ταῖς ὄψεσιν, εἰς ἔρωτα ἐκίνησε τὸν ᾿Απόλλωνα· ὁ δὲ ᾿Απόλλων κινούμενος ἐκ τοῦ ἔρωτος ἐπεδίωκε τὴν Δάφνην, εἴ πως ισχύσει συγγενέσθαι τῇ κόρῃ. Ἡ οὖν κόρη τὴν παρθενίαν ἐθέλουσα φυλάξαι, τῇ οἰκείᾳ μητρὶ τῇ Γῇ προσηύξατο βοηθῆσαι αὐτῇ· ἡ δὲ Γῆ διανοίξασα τοὺς ἑαυτῆς κόλπους ἐδέξατο τὴν παῖδα, καὶ ψυχαγω γῆσαι θέλουσα τὸν Ἀπόλλωνα, φυτὸν ἀνῆκεν ὁμώνυ μον τῇ κόρῃ, ὅπερ λαβὼν ᾿Απόλλων, στέφεται παρά τὸν τρίποδα μαντευόμενος και ψυχαγωγούμενος ὑπὲρ τῆς ἐρωμένης αὐτῷ Δάφνης. Δρυός δὲ μαντεύματά εἰσι ταῦτα· Δωδώνη πόλις ἐστὶ περὶ τὴν Ηπειρον· ἐν ταύτῃ ἦν δρῦς ἐν ᾗ ἐλέ γετο ὁ Ζεὺς ἐπισκιάζειν καὶ μαντείας διδόναι τοῖς χρήζουσιν ἐξ αὐτῆς τῆς δρυός κινήματά τινα εξηγού μενα. Όμηρος δὲ περὶ τοῦ Δωδωναίου μαντείου φησὶν, ὅτι Σελλο. Δωδωναίων ἔθνος, ἱερεῖς τῆς φηγοῦ προεβάλλοντο, ἐν αὐτῇ δὲ τῇ φηγῷ, μαντείον ἦν τοῦ Διὸς ἡ καλουμένη Δωδωναία δρύς. Οὗτοι οὖν οἱ ἱερεῖς, οἷα θεοῦ τυγχάνοντες θεραπευταί, ἀγνεύοντες ἑαυ τοὺς, οὔτε ἐλούοντο, οὔτε ἐπὶ κλίνης εκάθευδον, ἀλλὰ χαμαί, ὡς αὐτὸς Ομηρος ὧδέ φησι δι' ἐπῶν, ὡς παρ' ᾿Αχιλλέως εὐχομένου Ζεῦ ἄνα Δωδωναίς, Πελασγικέ, τηλύθι ναίων. Δωδώνης μεδέων δυσχειμέρου, ἀμφὶ δὲ Σελλο Σοὶ ναίουσ' ὑποφῆται ἀνιπτόποδες, χαμαιεύ [rue Αλλος δέ φησιν, ὅτι τὸ μαντεῖον τοῦτο τὸ λεγόμε τον Δωδωναία δρυς, τὸ τοῦ Διὸς, γυναικῶν ἦν, ἐκεί νων οὐσῶν τῶν προφητίδων. Καὶ εἰσῄεσαν οἱ μαντευόμενοι περὶ τὴν δρῦν· ἡ δὲ δρῦς δῆθεν ἐκινεῖτο, καὶ λοιπὸν αἱ γυναῖκες ἐφθέγγοντο, ὅτι τάδε προλέγει ὁ Ζεύς. Ἐκεῖσε δὲ καὶ λέβης ἐν Δωδώνῃ ἦν· καὶ γὰρ ἀνδριὰς ἐφ᾽ ὕψους τις εἱστήκει βαστάζων ῥάβδον, καὶ παρ' αὐτὸν ἵστατο λέβης. Οἱ οὖν μαντευόμενοι ἤρχοντο παρὰ τὸν τόπον τοῦτον, καὶ ηύχοντο. Ὅτε οὖν ἤθελε, φησίν, ὁ θεὸς χρησμῳδῆσαι, ὁ ἀνδριὰς ἐκεῖνος ἔπαιε τῇ ῥάβδῳ τὸν λέβητα, εἶτα ἔχει ὁ λέβης, καὶ ἐκ τοῦ λέβητος ἦχος τις ἀποτελεῖτο ἐναρμόνιος, καὶ ἐνεφοροῦντο αἱ προφήτιδες, καὶ ἔλεγον & αὐ ταῖς ὁ δαίμων ἐνέβαλεν. cum cæteris commercii expers fiat. De statua porro aliis in locis fogaitur sonum edente, quæ tum Delphis spectabatur; vox vero ejus plane articulata erat; dæmonum e contra voces inarticulate sunt; carent enim organis ad articulandam vocem aplis. Quomodo tandem, dicit, diis deficientibus, mortem in dicat vates? Puto oraculum quod Apollo Cyzici edidit consulentibus, cujus futurum sit templum aliquod: domum spectaturam esse ad Mariam, virginem obscuram, indicans Deum triunum unde Verbum prodibit; id Verbum ut telum igneun totum mundum captabit; deinde addit: Deus a se ipso, omnipotens, bonus, Deus ante sæcula motus. Fons est Antiochiæ nomine Castalius, ad quem sedens Apollo oracula ac vaticinia consulentibus circa aquam edere perhibetur. Quoties enim quis oraculum consulebat, aqua halitus et flatus evoinebat, eoque ipso temporis momento sacerdotes qui fontem circumsistunt dæmonis sententiam patefaciebant. Dapline autem virgo fluvio Ladone Terraque prognata, cum pulchra esset forma et oculis fulgentibus, Apollinem in sui amorem pertraxit; qui Daphnen insequitur, votique compos fieri studet; illa virginitatem conservare volens, Terræ matris auxilium implorat. Terra filiam in gremio recepit, et, consolari cupiens Apollinem, arborem eduxit ejusdein, quo amasia, nominis. Quo accepto Apollo vaticinaus circa fontem et inter amplexus Daphuæ amicæ coronatus est. De quercus vaticinio hæc habeto: Dodona urbs est Epiri; ibi quercus erat, in cujus umbra Jupiter oracula edere credebatur consulentibus per sonum foliorum. Homerus de Dodona loquens, Sellos nominat sacerdotes qui oracula in glandibus quercus Dodonææ involuta evulgabant. Hi sacerdotes, dei ministri, caste vivebant, illotique semper, humi, neque vero in lectis, cubabant, teste Achille apud Homerum preces faciente. Alius oraculum, quod vocatur quercus Dodoniæ, a prophetissis edi asserit. Qui oraculum consulebant, ad quercum accedebant, cujus folia protinus mota, quæ Jovis voluntas esset declarabant. Lebes etiam Dodona erat, et juxta eum statua quæ virgam gerebat. Consulentes igitur deum huc veniebant preces facturi. Quando igitur deus vellet oracula edere, statua lebetem virga percutiebat; inde proveniens sonus quidam harmonicus prophetissas ad voluntatem dei enuntiandam conducebat. Iliad. II, vers. 233-235.

ret 258 Δαίμων τ' Αιγύπτοιο θεὸς κενεηγόρος "Αμμων. Αλέξανδρος ὁ τῶν Μακεδόνων βασιλεὺς ἐπὶ τὰ Περσικό στρατοπεδεύων, τὴν μὲν Λιβύην παρελθών, ἐπὶ τὴν ᾿Αμμωνιακὴν χώραν παραγενόμενος, ἱερὰ τελέσας Αμμωνι τῷ ἐγχωρίῳ θεῷ, χρησμὸν αὐτὸν φῆναι λιτάζεται· τοῦτον δὲ πατέρα πρὸς τῆς οἰκείας μητρός Ολυμπιάδος εἶναι πυθόμενος, ὡς πατρί τε προσευχόμενος ἐξελιπάρει. Τὸν μὲν οὖν χρησμὸν ὡς ᾔτησε καθ' ὕπνους παρασχόμενος, προσέταξε τέμε νος καὶ πόλιν αὐτῷ δείμασθαι, κατὰ τὴν Πρωτεΐδα Φαρίαν νήσον, ὃ καὶ πεποίηκεν ἐκ τοῦ Περσικοῦ ἐπο ανελθών πολέμου. Γρηγόριος οὖν ὁ θεῖος κενεηγόρον τοῦτ' ἔστι ματαιολόγον, τὸν ᾿Αμμωνα διαγορεύει, διότι καὶ τὸν χρησμὸν κατὰ μίμησιν ᾿Απόλλωνος ὑποφαίνει. 259 Βραγχίδαι δ' ἐπὶ τοῖσι καὶ ὀγνύεις Επίδαυ [ρος. Οτι, φησίν, ιχθυόμορφοι ὄντες οἱ τῶν Αἰγυπτίων θεοί, βράγχην έχουσι καὶ λόφον ὑπὲρ κεφαλῆς· λόγος δέ ἐστιν ὁ Ἐπίδαυρος ἀνατεταμένος καὶ ὑψηλός. 200 Καὶ τελεταί κρυπταί τε καὶ ὄμμασιν ἀντιό- [ωσαι, 261 Κλεινῆς ἐν προτέροισιν 'Ελευσίνος αίσχεα [νυκτός. Κρυπταὶ τελεταί εἰσιν, αἱ κατὰ τὸν Κελεὸν καὶ Τριπτόλεμον. Η γὰρ Δήμητρα είχε θυγατέρα την Περσεφόνην· ταύτην ήρπασεν ὁ Πλούτων· περιϊοῦσα δὲ ἡ μήτηρ καὶ ζητοῦσα τὴν θυγατέρα, ἦλθεν εἰς τὴν Ἀττικὴν καὶ καταλύει παρὰ Τριπτολέμῳ τινὶ ἐν χώμῃ Ελευ σίνι, οὕτω καλουμένῃ. Μανθάνει οὖν παρὰ τοῦ Τριπτολέμου, ὅτι Πλούτων ήρπασε την Περσεφόνην, καὶ ὑπὲρ ταύτης τῆς εὐεργεσίας δίδωσι τῷ Τριπτολέμῳ τὰ σπέρματα, λέγω δὴ σἶτον καὶ κριθήν, εντειλαμένη μὴ φθονῆσαι, ἀλλὰ περιελθεῖν καὶ σκορπίσαι πᾶσιν ἀνθρώποις τὰ σπέρματα, ἵνα μάθωσι τὸ σπείρειν καὶ γεωργεῖν καὶ ἐσθίειν τοὺς ἡμετέρους καρπούς. Πάλαι γὰρ ἤσθιον τὰς βαλάνους ἐκ τῶν φηγῶν, ὅθεν ἀπὸ τῆς φηγοῦ τὸ φαγεῖν εἴρηται. Λέγεται δὲ, ὅτι Τρι πτόλεμος λαβὼν ἅρμα δρακόντων πτερωτῶν, καὶ συμπαραλαβὼν καὶ τὸν Κελεὸν, οὕτως ἐπλανᾶτο, καὶ φιλοτιμούμενος τὰ σπέρματα δέδωκεν· ἀλλὰ καὶ θε σμόν τινα μυστηρίων ἐδίδαξεν, ἅτινα τελοῦνται οἱ Έλληνες. Ὡς γὰρ παρὰ τοῖς θεοδιδάκτοις Χριστιανῶν ἐστι τὸ φώτισμα, οὕτως καὶ παρ' ἐκείνοις ἡ τοιάδε. Ἡ δὲ τοιαύτη τῶν Ἑλλήνων ἑορτὴ λέγεται μυστήρια καὶ Ἐλευσίνια καὶ Δημήτρια. Εἴρηται δὲ τῷ Θεολόγῳ καὶ ἀλλαχοῦ, ὡς τὰ μὲν εὖ ποιῆσαι, τὰ δὲ εὖ παθεῖν τὴν Δήμητραν. Τὸ μὲν οὖν εὖ παθεῖν ἐστι τὸ παθεῖν περὶ τῆς Περσεφόνης καὶ στῆναι τῆς πλάν νης, τὸ δὲ εὖ ποιῆσαι τὸ παρασχεῖν ἀντὶ τῆς τοιαύτης. χάριτος τοῖς ἀνθρώποις σπέρματα. 26. Αὐτῶν τε Φρυγίων μανίη τόκος έκτομος ήχή. Ἐν τῇ Φρυγία 'Ρέα ἡ μήτηρ τῶν θεῶν ἐσεβάσθη. Διὸς μὲν καὶ Ποσειδῶνος καὶ Πλούτωνος καὶ Ἥρας μήτηρ ἡ Ῥέα τούτων τῶν θεῶν, γυνὴ δὲ Κρόνου. Ταύτῃ οὖν ἐν τῇ Φρυγία εγίνοντο τελεταί τινες, καὶ ἐνθουσιώντες οἱ τελοῦντες καὶ τελούμενοι καὶ ἐξιστάμενοι ἑαυτῶν, κατέτεμνον τὰ μέλη ὑπὸ ξίφους, μὴ αἰσθανόμενοι, ὅτι τέμνουσιν ἑαυτούς· καὶ αὐλοί τινες ηύλουν καταθέλγοντες αὐτοὺς καὶ παρεγείροντες περ ρὶ τὴν ἐκτομήν. Αχρι δὲ τοῦ παρόντος τινὲς περὶ τὰ ὄρη τῆς Καρίας Ἕλληνες ἀλόγιστοι κατατέμνουσιν ἑαυτούς, ὡς λόγος, τῷ παλαιῷ τούτῳ κρατούμε νοι ἔθει. Οἱ μὲν οὖν Φρύγες, ὡς ἔφημεν, κατέτεμνον ἑαυτοὺς μαχαίραις, οὐκ ἀποκτεῖναι θέλοντες, ἀλλὰ μόνον αἱμάξαι· τοῦτο δὲ ἐποίουν χηλούμενοι αὐτοῖς, ἵνα καὶ ἁπλῶς φέρωσι πληττόμενοι· μετὰ δὲ τὰς πληγάς, πρὸς ἀκαθάρτους μίξεις ἐχώρουν, γυναικῶν δὴ λέγω, οὐκ ἀνδρῶν. 263 Δικταῖοι κορύβαντες ενόπλια μαργαίνοντες. Κρόνος τῇ Ῥέα γενόμενος σύνοικος, ἅπερ ἔτικτεν αὕτη παιδία λαμβάνων αὐτὸς κατέπινε· καὶ οὕτως Alexander, rex ille Macedonum, contra Persiam movens exercitum, Libyam penetrans, in regionem pervenit Ammonis; cui deo postquam sacra fecisset, oraculum ab eo petit, certior factus a matre Olym piaile, quod Ammon pater ipsius esset. Apparuit in somniis Alexandro eique præcepit, simul dans oraculum, ut templum et urbem in Proteide Pharo insula conderet; quod fecit e bello Persico redux. Gregorius Ammonem vaniloquum inanemque Apollinis imitatorem vocat. Ægyptiorum dii quod piscium formam habent, branchias et cristam in capite gerunt. Mystici ritus sunt secundum Celeum et Triptolemum. Ceres filiam habebat Proserpinam; quam cum Pluto rapuisset, mater illius investigandi gratia venit in Atticam et in pago, cui nomen Eleusis, Triptolemum convenit. I c ubi eam certiorem fecit de raptus auctore, Ceres semen tritici et hordei tradidit, monens, ut sine mora homines seminandi, arandi, metendi artem edoceret, eum in finem ut mortales, relictis glandibus, pane vescerentur. Antiquitus enim glandes e fagis comedebant, unde çayɛly rei nomen inditum. Triptolemus deinde draconibus vectus alatis, socioque Celeo assumpto, terram peragravit seminaque cuivis ultro obtulit. Ilue accedit quod ritus quosdam mysticos edocuit Græcorum filios. Quemadmodum enim verum lumen penes theologos est Christianos, ita initiati Græcorum vulgum illuminandi munere funguntur in Eleusiniis s. Cerealibus. Theologus passim refert Cererem hominum benefactricem seminibus communicatis exstitisse, et dura perpessam esse a filiæ suæ raptore. In Phrygia Rhea coli est solita mater deorum Jovis, Neptuni, Plutonis et Junonis, uxor ipsa Saturni. In ejus honorem mysteria per Phrygiam peragebantur; qui autem quasi œstro citi inter sacrificandum circumibant, membra sua cultro incidebant Descii quod in se ipsos furerent. Erant qui tibiis canendo aut dolorem mitigarent, aut ad nova vulnera excitarent: qui antiquus mos ad nostra usque tempora traditus viget in regione Cariæ montana, ubi Græci inconsulto se ipsos isto modo laniant. Phryges igitur, de quibus sermo, non interfecturi se, sed sanguinis eliciendi causa cultros sibi admovent, idque faciunt inter tibiarum cantum. Postea ad coitus impuros procedunt. Saturnus Rheæ maritus quotquot ex ea suscep: liberos, deglutiit, ac tali modo quæ multor enixa

ἐπὶ πολλῶν τούτου γενομένου, άτεκνος ἔμενεν ἡ Ῥέα. Οτε οὖν ἐγέννησε τὸν Δία ἡ Ῥέα, φοβουμένη μή πως καὶ τοῦτο τὸ βρέφος καταποθὲν ἀπόληται, λίθον μὲν σπαργανώσασα δέδωκε τῷ Κρόνω ὡς βρέφος και ταπιεῖν, τὸν δὲ Δία ὑπεξέθετο ἐν τῇ Κρήτῃ, καὶ παρέταξε τῷ βρέφει τούτῳ τοὺς κορύβαντας καὶ τοὺς κουρῆτας ὀρχεῖσθαι, καὶ κροτεῖν καὶ κτυπεῖν τὰ ὅπλα αὐτῶν, καὶ γίνεσθαί τινα ἦχον, τὸν δυνάμενον ὑποκλέ πτειν καὶ παρακρούειν τὸν ἐκ κλαυθμοῦ τοῦ παιδίου ἶχον, ἵνα μὴ, φησὶν, ὁ Κρόνος μαθὼν ποῦ κρύπτεται τὸ παιδίον, τοῦτο λαβὼν καταπίῃ. Τούτων μὲν οὖν μέμνηται τῶν ἑαυτοῦ λόγων ὁ θεῖος Γρηγόριος ἀλλαχοῦ, φάσκων ὧδε· ι Οὐ Διὸς ταῦτα γοναὶ καὶ κλοπαὶ τοῦ Κρητῶν τυράννου, κἂν Ἕλληνες ἀπαρέσκωνται· οὐδὲ κουρήτων ἦχοι καὶ κρότοι, καὶ ὀρχήσεις ἔνοπλοι θεοῦ κλαίοντος ἠχὴν συγκαλύπτουσαι, ἵνα λάθῃ πατέρα μια σύτεκνον;» Δεινὸν γὰρ ἦν ὡς παιδίον κλαυθμυρίζει σθαι, τὸν ὡς λίθον καταποθέντα. Πατὴρ μὲν οὖν μισό τεχνος ὁ Κρόνος, ἐπεὶ τοὺς τικτομένους ἐκ τῆς Ῥέας κατέπινε· παιδίον δὲ κλαυθμυριζόμενόν ἐστιν ὁ Ζεύς" κουρῆτες δὲ καὶ κορύβαντες οἱ παρὰ τῆς Ῥέας ὀρχεῖ σθαι τεταγμένοι· πυρρίχην γὰρ ἔρχησιν ταύτην καλοῦ σι· κτύπον γάρ τινα ἐν ταῖς ἀσπίσιν ἐποίουν οὗτοι, πρὸς τὸ ὑπερηχεῖσθαι τὸν κλαυθμὸν τοῦ παιδίου. Οἱ μὲν οὖν σοφοὶ τῶν Ἑλλήνων, θεὸν εἶναι τὸν Δία φασί. Γρηγόριος δὲ ὁ θεῖος Θεολόγος τὴν δημώδη ιστορίαν εἰ καὶ τίθεται τοῦτον Κρητῶν τύραννον ποιούμενος οὕτως λέγει· ὅτι Ζεὺς τύραννος ἦν Κρήτης, και θέ λοντες αὐτὸν θεραπεύειν οἱ ὑπήκοοι, ἐμυθολόγουν, ὡς ἐκ Κρόνου τινὸς καὶ Ῥέας τὴν γέννησιν ἔσχεν, ἐπεὶ γόης ἄνθρωπος ἦν καὶ λίαν ἀσεβέστατος, διδ καὶ ἐπάγει· «Κἂν Ἕλληνες ἀπαρέσκωνται.» Και γὰρ οὐ βούλονται τοῦτον Ἕλληνες ἄνθρωπον εἶναι, ἀλλὰ θεόν. Στηλιτεύων δὲ τὴν τούτων ἄνοιαν ὁ μέγας θεηγόρος Γρηγόριος, καὶ τὸν τάφον ἐν Κρήτῃ εἶναι λέγει τοῦ Διός. Ο γάρ Ζεὺς ἐκεῖσε τραφεὶς· καὶ ἀποθανών, εἰς τάφον ἐτέθη, ὅστις τάφος ἐπιγραφὴν ἔχει, τὸν Δία κατακεῖσθαι αὐτόθι, ἔλεγχον ὄντα τῶν λεγόντων θεὸν αὐτὸν εἶναι. Καὶ γὰρ ἐλέγχονται, ὅτι καὶ ἄνθρωπος ἦν καὶ τέθνηκε, καὶ κεῖται ἐν Κρήτῃ. Ὡς δέ τινες, ὅτι καὶ σκηπτὸν δεξάμενος ἐκεραυνώθη, τοῦ ὄντως Θεοῦ τῷ δυσσεβεστάτῳ καὶ ψευδωνύμῳ θεῷ πῦρ καὶ θεῖον καὶ πνεῦμα καταιγίδος μερίδα που τηρίου ἀπ᾿ οὐρανόθεν ἐπομβρήσαντος τῷ ἁμαρτωλῷ. 264 Βάκχοι τ' ἀμφὶ γόνον Σεμελήτον οὐρεσιςοῖται. Βάκχοι καὶ Σειληνοί δαίμονές τινές εἰσιν ἐπαδοί καὶ ὁμοκέλευθος τοῦ Διονύσου μέμνηται δὲ τούτων καὶ ἄλλοσε Γρηγόριος ὁ θεῖος ὧδε φάσκων·. Οἶδε Διόνυσος ταῦτα, καὶ μηρὸς ὠδίνων ἀτελὲς κύημα ὥσπερ ἄλλο κεφαλὴ πρότερον, καὶ θεὸς ἀνδρόγυνος, καὶ στρατὸς ἔκλυτος, καὶ χορὸς μεθυόντων, καὶ θη βαίων ἄνοια, καὶ Σεμέλης κεραυνός προσκυνούμενος. Σεμέλη μὲν θυγάτηρ γέγονε Κάδμου τοῦ Θηβῶν βασιλέως. Ταύτης ηράσθη ὁ Ζεὺς καὶ συνεγένετο αὐ τῇ, καὶ εἰς ζῆλον καὶ φθόνον ἐκίνησεν Ηραν την γυναῖκα αὐτοῦ. Ζηλοτυπήσασα οὖν ἡ Ηρα, ἀπέρχεται πρὸς τὴν Σεμέλην καὶ λέγει αὐτῇ, ὅτι 'Απατᾷ σε τὸ ὅλον· οὐδὲ γὰρ Ζεὺς ἐστιν ὁ συγγινόμενός σοι. Εμοι γὰρ, φησίν, ὅτε συγγίνεται, μετὰ ἀστραπῶν καὶ κε ραυνῶν συγγίνεται. Ἐὰν οὖν ἔλθῃ πρὸς σὲ ὁ Ζεὺς, εἰπὲ αὐτῷ, ὅτι Ὡς συγγίνῃ τῇ Ηρᾳ οὕτως συνελθέ μοι· καὶ εἰ μὲν συγγίνεταί σοι μετὰ βροντῶν καὶ κεραυνῶν, τῷ ὄντι ὁ Ζεύς σοι συγγίνεται· εἰ δὲ ἄλ λως πως, οὐκ ἔστιν ὁ Ζεύς. Ταῦτα ὑποθεμένης της "Ηρας, ἐλθόντος τοῦ Διὸς πρὸς τὴν Σεμέλην, ᾐτήθη παρ' αὐτῆς συγγενέσθαι αὐτῇ ὡς τῇ Ηρᾳ συγγίνεται· εἶτα συγγενομένου μετὰ κεραννοῦ, ἀπέθανεν. Ὁ οὖν Ζεὺς θᾶττον τὸ ἔμβρυον 8 ἦν ἐν τῇ Σεμέλῃ erat fetus, orba liberis fuit. Igitur Jovis recens nati vitæ metuens Rhea lapidem Saturno obtulit pannis involutum, quem pueri loco deglutiret; filio ipso in Creta occultato ubi Corybantes et Curetes saltare, instrumenta pulsare, arma concutere jussi erant ne puer vagiens a patre audiretur, quominus, ut cæteri, ab eo devorarétur. Gregorius hujus rei alibi meminit dicens: Nonne vides Jovis Cretensium tyranui generationem, furta, pace Græcorum dixerim, Curetum clamorem et strepitum et saltationes armatas ut pueri vagientis vocem exstinguerent, ne pater, prolis osor, ejusdem domicilium pervestigaret? Mirum sane, puerum vagire, qui ut lapis est devoratus! Saturnus certe liberorum inimicus fuit, siquidem eos deglutit! Puer porro vagiens Jupiter est; adde Curetes et Corybantes Rhcam circumsaltantes (pyrriches ei saltationis generi nomen est), scuta concutientes, ne pueri vagitus auribus percipiatur. Vides Græcorum philosophos pro deo habere Jovem. Gregorius secundum vulgarem narrationein dicit Jovem Cretæ tyrannum esse, et a suis pro Saturni et Rhea filio haberi, eundemque indole perquam dolosa et impia fuisse; quare etiam addit: Pace Gracorum dixerim. Graci enim deun esse volunt, neque vero hominem. Gregorius irridens eorum insipientiæ, Jovis sepulcrum, in Creta esse dicit; ibi enim nutritum et mortuum, postremo sepultum, ejusque nomen monumento sepulcrali inscriptum esse, quo reprehendit cos qui eum pro deo habeant, cum sit homo mortalis in Creta depositus. Secundum alios fulmine ictus periit; sed solus Deus omnipotens huic deo impio, falso, ignem et sulphur cœlitus immisisse credendus erit. Bacchi et Sileni, Dionysi damones et assecla, a Gregorio memorantur: • Dionysus hæc scit, femur parturiens, fetus immaturus; adoratus ut androgynus, exercitus dissolutus, ebriorum turba, Thebanorum insania, ut Semeles denique fulinen. Semeles, Cadmi, Thebanorum regis filiæ amore incensus Jupiter, cum libidinem explesset, Junonis iram non effugit. Hæc enim Semelen convenit eique dicit: Decepta es; non enim cum vero Jove rem habuisti; mihi quidem semper fulmine et tonitru armatus apparet. Quarc dic ei: Adsis mihi ut Junoni! nam ea tantum conditione verus Jupiter haberi poterit. Jupiter ubi vent ad Semelen, voluntati ejus obediens, fulmine armatum se præbuit; et periit Semele. Jupiter fetum e Semele extractum et in femore reconditum ad nonum usque mensem retinuit. Fuit igitur Bacchus fructus immaturus in femore reconditus. Alius etiam poeta Bacchum bis genitum vocat his verbis:

λαβών, ἔβαλεν εἰς τὸν μηρὸν καὶ ἔγραψεν ἕως οὗ γένηται τῶν ἐννέα μηνών. 'Ην δὲ οὗτος ὁ Διάνυσης ἀτελὲς μὲν κύημα, τοῦτο τὸ ἔμβρυον τὸ βληθὲν εἰς τὸν μηρόν. Καὶ ἄλλος δὲ ποιητὴς δίστοκον καλεῖ τὸν Διόνυσον ὧδε λέγων· Εἶπε δὲ φύτλην Βάκχου δισσοτόκοιο· τὸ δὲ λέγειν, «ὥσπερ ἄλλο κεφαλὴ πρότερον, ο περὶ τῆς Αθηνάς φησι· ταύτην γὰρ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ὁ Ζεὺς ἀνέδωκε καθωπλισμένην· οὕτω δ δὲ καὶ περὶ ταύτης ὁ προλαβὼν ἔφησε ποιητής· 244 Τεύχεσιν ἀστράπτουσαν ἀνηκόντιζεν Αθήνην. Τοῦτον μὲν τὸν κεραυνὸν, ἡ τῶν Θηβαίων ἄνοια σέ βει καὶ προσκυνεῖ. Καὶ γὰρ ἐπὶ μωρίᾳ διαβάλλονται Θηβαῖοι, καὶ ἔστι παροιμία ἡ λέγουσα· ἡ Βοιωτία ὖς. Προσκυνοῦσι δὲ τὸν κεραυνὸν, ὅτι τὴν Σεμέλην κατα έφλεξεν ἥτις ἦν Κάδμου θυγάτηρ τοῦ βασιλέως αὐτῶν. Οὗτος μὲν οὖν ὁ Διόνυσος λέγεται τοῦ οἴνου καὶ τῆς μέθης έφορος εἶναι, καὶ αὐτὸν δὲ μέθυσον ποιοῦσι, καὶ τοὺς Βάκχους καὶ Σειληνοὺς σὺν αὐτῷ μεθύσους ἀνα αγορεύουσιν. "Ηρα γὰρ αὐτῷ τὸ μεθύσκεσθαι εἰσηγήσατο, ἵνα γένηται παράφρων· ὠργίζετο γὰρ αὐτῷ ή "Ηρα ὡς υἱῷ τοῦ Διός· ἐξηλοτύπει γὰρ τοὺς ἐκ Διὸς γεννωμένους. 255 Καὶ νυχίης Εκάτης κακὰ φάσματα Τὴν Ἑκάτην θεὸν εἶναι νομίζουσιν Ἕλληνες, καὶ οἱ μὲν αὐτὴν λέγουσιν εἶναι τὴν "Αρτεμιν, οἱ δὲ τὴν σελήνην· ἄλλοι δὲ ᾠδικήν τινα θεὸν ἐν φάσμασιν ἐκτόποις φαινομένην τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτήν, μάλιστα δὲ φαίνεται τοῖς καταρωμένοις· τὰ δὲ φάσματα αὐτῆς δρακοντοκέφαλοι φαίνονται ἄνθρωποι, καὶ ὑπερμήκεις καὶ ὑπερμεγέθεις, ὥστε ἐκ μόνης τῆς θέας καταπλήξαι καὶ δειματῶσαι τοὺς ὁρῶντας. Ως δὲ ναοῖο 206 Μιθραίου κακὰ ἔργα καὶ ὄργια οὐκέτ' άπιστα. Τὸν Μίθραν ἄλλοι μὲν ἄλλως ἐνόμισαν· οἱ μὲν γὰρ τὸν ἥλιον, οἱ δὲ τὸν ἔφορον τοῦ πυρὸς, ἄλλοι δὲ ᾠδι κήν τινα δύναμιν. Γίνονται δὲ τούτῳ τῷ Μίθρᾳ τινὲς τελεταὶ καὶ μάλιστα παρὰ Χαλδαίοις· οἱ δὲ τελούσ μενοι τῷ Μίθρα, κατὰ βαθμόν τινα κολάσεων έτελοῦντο· πρότερον δὲ τὰς ἐλαφροτέρας κολάσεις παρο ελάμβανον, καὶ εἶθ' οὕτως τὰς δραστικωτέρας, οἷον πρότερον ἐλίμωττον αὐτοὺς τοὺς τελουμένους ἐπὶ πεντήκοντα τυχὸν ἡμέρας· εἶτα εἰ ἤγαγον καρτερικῶς. ἐποίουν αὐτοὺς πάλιν ξυσθῆναι ἐπὶ δύο ἡμέρας· εἶτα πάλιν εἰς χιόνα ἐμβληθῆναι ἐπὶ εἴκοσιν ἡμέρας. Λέγονται δὲ τοῦ Μίθρου αἱ κολάσεις ὀγδοήκοντα εἶναι, ἃς κατὰ βαθμὸν δεῖ τὸν τελεσθησόμενον παρελθεῖν. Πρὸς μὲν οὖν αἷς ἔφαμεν, καὶ διανήξεσθαι ὕδωρ πολλὰς ἡμέρας, εἰς πῦρ ἐμβαλεῖν ἑαυτὸν, ἐν ἐρήμῳ διαιτηθῆναι, καὶ ἀσιτῆσαι, καὶ ἄλλα πολλὰ, ἄχρις οὗ τὰς ὀγδοήκοντα κολάσεις παρέλθοι· ἀδύνατον δὲ παρ᾽ αὐτοῖς τὰς τοῦ Μίθρου τελεῖσθαι τελετὰς τὸν μὴ διὰ πασῶν παρερχόμενον τῶν κολάσεων, καὶ δεικνύοντά τινα ἑαυτὸν ὅσιον καὶ ἀπαθῆ. 207 Γαλλαίης Κυβέλης ολολύγματα. Αἰγύπτιοι μὲν κνώδαλα τιμῶντες καὶ ἑρπετὰ, τὰς ἴσεις ἐσέβοντο, καὶ τοὺς κροκοδείλους καὶ τοὺς ὄφεις, τὰς αἰλούρους καὶ γαλέας, καί τινα γένη τῶν ἰχθύων, ἐξ ἀλόγου τιμῆς ἑαυτοῖς ἀτιμίαν ποριζόμενοι. Τῆς δὲ τῆς Γαλλαίας ἐναλλαγῆς κραυγήν, ἀπὸ διηγήσεως παρελάβομεν· ὅτι κατά τινα τόπον ἐπίσημον ἦν ἄγαλ μα τοῦ Διός· τούτῳ δὲ τῷ ἀγάλματι θυσίας τινὰς προσέφερον, καὶ φωνῆς Γαλλαίας ὡς ἀπὸ τοῦ ἀγάλ Generationem dixit Bacchs bis geniti. Quod si eum prius caput appellat, ad Minervam alludit quæ armata e capite Jovis prosiluit. Hoc autem fulmen Thebanorum insania veneratur et adorat. Nam stultitiæ accusantur Thebani, et vulgo dicimus Porcus Boeoticus. Adorant autem fulmen, quia Semele mortis causa fuit. Porro Dionysus viii atque ebrietatis patronus habetur. Certe eum ebrium et cum eo Bacchos et Silenos ebrios depingunt. Juno ei persuasit ut vino indulgeret, quod dementare cum volebat, ei succensens quod esset Jovis filius; omnes namque e Jove prognatos odio habebat Juno. Hecaten Græci deam esse putant. Eam alii Artemidem vocant, alii lunam; alii pro dea infernali habent quæ singularibus induta formis cam invocantibus semot ostendit, imprimis exsecrantibus. Iste figuræ draconis caput plerumque gerunt, suntque magnitudine et altitudiné tanta ut spectantium animi borrescant. Varia fuit de Mithra opinio: alii solem, alii ignis præsidem, alii deinde potestatem aliquam infernalem eum crediderunt. Mysteria in ejus honorem celebrabantur, imprimis apud Chaldæos, quorum initiati per scalam, ut ita dicam, castigationum gradiebantur, primo levium, sed postmodum duriorum. In principio per quinquaginta iis dies esuriendum erat, additis per duos dies frictionibus. Posthæc viginti dierum spatio in nive versantur. Octoginta erant per quæ initiandi transgredi debebant gradatim. Citra ea quæ supra memora vimus, in aqua multos dies natare, in ignem se injicere, vivere in solitudine, jejunare; omnia enim hæc tentamina ei subeunda erant qui in societatem mysteriorum ascisci volebat, donec se virum integrum et purum exhibuisset. Ægyptii in bestiaruin numero reptilia, ibides crocodilos serpentes, feles, mustelas, quædam piscium genera in sui dehonestamentum venerabantur. Alia ex Galliis ad aures nostras religio" pervenit. Ibi in edito quodam loco statua Jovis est, e qua, inter sacra, vox Gallica prodire audiebatur. Sacerdos autem Inminarium dispositionem fecit ita ut lumen ex statua prorumpere videretur. Quando igitur mulieres venirent in templum, nequami iste prætextu Jovis earum amore capti, animos earum terrefaciendo luminibus clamoribusque insolitis, corpora stupravit, maue deinde foras misit. Econtra a muliere casta et Gideli summum aliquando tulit opprobrium. Rhea Galla est genere; nam Gallus cum cantando et tympa.

ματος ἐρχομένης ἀντελαμβάνοντο· ὁ δὲ τούτῳ προσκαρτερῶν ἱερεύς, λυχναψίας τινὰς καὶ φωταυγίας κατά τινα λόγον ποιῶν, ὡς ἀπὸ τοῦ ἀγάλματος έρχομένας προσγινομένας ὑπέφθειρε γυναῖκας τοῦτον τὸν τρόπον· Ἔλεγε, φησὶν, αὐταῖς, ὅτι Ὁ Ζεὺς ἐρασθεὶς βούλεταί σοι συγκαθευδῆσαι· τῆς δὲ προθύμως ἐπο μένης, τοιαύτας φωνὰς καὶ λαμπάδας εποίει, ὥστε δειματῶσαι τὴν παροῦσαν· αὐτὸς δὲ σχηματιζόμενος τὸν Δία, τὴν τοιαύτην διὰ πάσης ὑποφθείρων νυκτός, προΰπεμπεν ἔω. Οτὲ δὲ γυναικὶ σώφρονι περιτυχών καὶ φιλάνδρῳ, φωραθεὶς τῆς ἐσχάτης ἀπέλαυσεν αἰσχύνης. Γαλλαίη δέ ἐστιν ἡ Ῥέα. Γάλλος γάρ τις ᾄσων καὶ τυμπανίσων ἐπὶ τὸ ταύτης ἱερὸν ἐπου ρεύετο· δριμέος δὲ χειμῶνος τοῦτον καταλαβόντος, σπηλαίῳ κατέφυγεν ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ τὰ κύμβαλα, καὶ τὸ τύμπανον ἀνασείσας, τὸν μὲν θῆρα ἐκφοβεῖ· ναὸν δὲ ἀναθεὶς αὐτῇ, Γαλλαίης Κυβέλης επονομάζει· ταύτῃ δὲ οἱ θεοφόρητοι ἀνετίθεσαν. Όσσα τε Νεῖλον 208 Καρποδότην τίουσιν ἐν αἰσχεσιν, ἀνδρογύ [ νοισιν. Τὸν Νεῖλον Αἰγύπτιοι ὡς θεὸν τιμῶσιν ἐν τῇ ἀναβάσει, καὶ τοῦτον εὐφήμουν ὡς εὐφορίας αἴτιον, αὐτὸ τὸ αὐξόμενον ὕδωρ οἰόμενοι θεὸν εἶναι. Φησὶν οὖν ᾿Αρισταίνετος ὁ ἱστορικὸς, ὅτι ἑορτάζουσιν Αἰγύπτιοι τῷ Νείλῳ ἑορτὴν πανδημεί πάντες καὶ πᾶται ἐρχόμεναι παρὰ τὰ θέατρα τῶν πόλεων, κἀκεῖσε θοινῶνκαι ἕκαστος δ ἔχει, χορούς τε συστησάμεναι γυναίκες 50% φοβούμενος την Ηραν τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα, με το ἐβαλε τὴν Ἰὼ εἰς βοῦν, καὶ ποτὲ μὲν εἰς λευκήν, ποτὲ δὲ εἰς μέλαιναν, ποτὲ δὲ εἰς ἰάζουσαν, καὶ οὕτως ἐπλανᾶτο μετ' αὐτῆς. Ηλθεν οὖν καὶ ὁ Ζεὺς μετὰ τῆς Ἰούς πλανώμενος· καὶ τιμῶσιν οἱ Αἰγύπτιοι τὴν Ἰώ, ἤτοι τὴν Ισιν· διὸ ἐπὶ τοῦ ἀγάλματος αὐτῆς ἐπὶ τῆς κεφαλῆς κέρατα βοὸς ἐγγλύφουσι, σημαίνον τες τῆς κόρης τὴν ἐπὶ βοῦν μεταβολήν. Ὁ δὲ Οσιρις παρ' Αἰγυπτίοις ἐνομίσθη θεός· καὶ οἱ μὲν λέγουσιν αὐτὸν εἶναι τὸν Διόνυσον, οἱ δὲ ἕτερον. Τοῦτον οὖν τὸν Οσιριν ὑπὸ τοῦ Τυφῶνος ἐσπαράχθαι φασί, καὶ μέγα πένθος γενέσθαι τοῖς Αἰγυπτίοις, ὥστε ἐπὶ πάντα χρόνον μνήμην ποιεῖσθαι τοῦ σπαραγμοῦ τοῦ Οσίριδος. Ὥσπερ δέ φασι τὸν Διόνυσον ὑπὸ τῶν Τιτά νων ἐσπαράχθαι, οὕτως καὶ Οσιριν ὑπὸ τοῦ Τυφώνος δαίμων δὲ καὶ οὗτος ὁ Τυφών. Μυκήματα δέ φησι δα κρύων άξια, τὸ τὴν Ισιν εἰς βοῦν μεταβληθῆναι καὶ μυα κᾶσθαι, καὶ τὸν "Οσιριν διεσπαράχθαι καὶ πενθεῖσθαι. 270 Καὶ Σάραπις ξύλον αὖον ἔχων δηλήμονα με [θου, 271 Καὶ μόσχος πολύσαρκος "Απις καὶ Μεμείς |droia. Τοῖς Αἰγυπτίοις ὑπὲρ χρόνον τινὰ κατὰ περίοδον ἐγεννᾶτο βοῦς, ἐκ σέλατος σελήνης συλληφθεὶς ὁ βοῦς· ἐκαλεῖτο δὲ παρ᾽ αὐτοῖς Απις· ἔχει δὲ καὶ τινα σημεία περὶ τὴν οὐρὰν καὶ τὴν γλῶτταν, ἐξ ὧν σημείων ἐγνωρίζετο, ὅτι ὁ ᾿Απις ἐστί. Τούτου οὖν τοῦ βοὸς γεννωμένου, ἑορτὴν ἐποίουν οἱ Αἰγύπτιοι, ὡς θεοῦ αὐτοῖς ἐπιδημήσαντος, καὶ παρετίθεσαν τῷ ᾅδουσι τῷ εἰδώλῳ ᾠδάς, ἃς τῷ Διὶ ᾄδονται ὡς τῷ βοῖ ἐν φάτνῃ πανδαισίαν πολλὴν εὐωχοῦντες τὸν θεὸν Νείλῳ, τοῦ Διὸς ἔργον ποιοῦντος καὶ ἄρδοντος τὴν χώραν. Ανδρογύνων δέ φησι τιμὰς, τῷ πανδημεί τοὺς ἄρρενας ἅμα γυναιξὶν ἐκβακχεύεσθαι, καὶ πολύ λάκις ὡς ἐν μέθῃ καὶ ἀσελγαίνειν. 269 Ισιδος Οσίριδός τε μυκήματα δακρυόεντα. Αὕτη ἡ Ἴσις ἐνομίσθη τῇ Ἰοῖ τῇ ἁρπασθείσῃ ἀπὸ τοῦ Διός. Ο γὰρ Ζεὺς, φησίν, ήρπασε τὴν Ἰώ. καὶ Απιν. 272 Καὶ σύ, Λάκαινα τάλαινα, διασταδόν ἔνθα [ καὶ ἔνθα 273 Τεμνομένων μάστιξι νέων ἐπιβώμιος ἀλκή. Λακεδαιμόνιοι προς καρτερίαν γυμναζόμενοι, φορο τὴν ἐποίουν, ἐν ᾗ ἐμάστιζον ἀλλήλους καὶ ἀνδρείαν τινὰ ἐκ τούτου ἐπαιδεύοντο, ἵνα καρτερικῶς ἔχοιεν nizando ad sacra accederet, tempestate subito orta, in speluncam confugit et tympanis pulsatis, f ras inde fugavit, templumque ibi adificatum Cybele Galle consecravit. Nilum Ægyptii divino cultu prosequuntur quo tempore crescit, celebrantes illum ut fertilitatis causamı, ipsamque aquam crescentem deum esse existimantes. Aristænetus historicus refert: Ægyptii omnes Nilo festum celebrant, ad quod undique ad urbium theatra concursu facto, de suo penu quisque vivunt. Dein mulieres per choros constituta carmina canunt in Jovis, dein Nili honorem qui Jovis voluntatem exscquendo terram irrigat. Isti festo virorum cum feminis immoderate coitiones omneque genus luxuriæ nomen fecerunt infame. Isis eadem credita est quæ lo a Jove rapta. Jupiter enim rapuit Io, et timens Junonem, uxorem suam, in bovem mutavit modo albam, modo nigram, modo violaceam, sicque itinerum sociam habuit. Cum ea Jupiter in Ægyptum venit, et Ægyptii cam venerantur ut Isin. Hinc capiti ejus cornua affingunt, virginem in bovem mutatam significantes. Osiris apud Ægyptios divino honore afficitur, quorum aliqui cum pro Baccho habent. Hic Osiris a Typhone dilaceratus esse dicitur, id quod Ægyptiis magni luctus causam dedit per omne tempus ejus necem deflentibus. Quemadmodum Bacchum a Titambus dilaceratum narrant, ita Osirim a Typhone qui et ipse dæmon fuit. Lacrimis sane dignum est, Isin in bovem mutatam esse, Osirim autem dilaceratum lugeri. Interjectis temporum intervallis bos Ægyptiis nascebatur, conceptus e luv julare, Apis nominatus. Apim autem esse, e signis aliquot circa caudam et linguam cognoscunt. Quoties autem nasceretur, festum agebant, quasi deus ad eos venisset, ejusque præsepe cibis lautissimis replent. Lacedæmonii ad corroboranda corpora nudi festum agebant, quo se invicem verberantes animum ad bella futura præparare videbantur. Hoc festum pastity in honorem Artemidis institutum erat dere et virginis, cui timor et cupido ignota erant. Theologus dicit, Lacedæmonios luxuriem et audaciam excr-

περὶ τοὺς πολέμους. Ετίμων δὲ οἱ Λάκωνες ἐν τῇ ἑορτῇ τῶν μαστιγιῶν τὴν "Αρτεμιν. Ταύτην γάρ φασι παρθένον θεόν καρτερικὴ γὰρ ἡ παρθένος καὶ ὑπεράνω πάσης δειλίας καὶ ἐμπαθείας. Μαλακίαν δὲ λέγει τετιμηκέναι τοὺς Λάκωνας καὶ θρασύτητα, ἀλ λαχοῦ τῶν ἑαυτοῦ λόγων ὁ Θεολόγος ὧδε φάσκων. Οἱ γὰρ αὐτοὶ καὶ μαλακίαν ἐτίμησαν καὶ θρασύτητα ἐσεβάσθησαν· μαλακίαν μὲν, ἢ ὅτι ἐποίουν καί τινα ἑορτὴν συσσιτίαν καλουμένην, ἐν ᾗ κοινῶς πάντες ἤσθιον καὶ εὐωχοῦντο καὶ ἐθηλύνοντο, ἢ ὅτι κἀκεῖ τὸ τῆς παιδεραστίας ἐπενέμετο πάθος, ὥσπερ ἔχομεν περὶ τοῦ Παυσανίου καὶ τοῦ ᾿Αργιλίου, ὅτι παιδικὰ ἦν ποτε Αργίλιος τοῦ Παυσανίου. Τὸ δὲ θρασύτητα σεβασθῆναι, περὶ τῆς καρτερίας καὶ τῆς ἀνδρείας ὁ λόγος ἦν· τῷ γὰρ πλέον καρτεροῦντι ἆθλον ἐδίδοτο. Η μέν τοι θεὸς "Αρτεμις παρθένο; οὖσα καὶ στο φρων, ὅμως ἔχαιρε τοῖς ἐπιβωμίοις αἵμασι καὶ τοῖς τῆς ξενοκτονίας. 27. Καὶ Γετικός Ζαμολξις ὀιστεύων δι᾽ ὀμίλου. Ἔστι δέ τις καὶ ἀλλαχοῦ τῶν ἑαυτοῦ λόγων, ἧς ἐπιμέμνηται ἱστορίας, τὸν ᾿Αβάριδος τοῦ ὑπερβορείου διστόν· οὗτος δὲ ὁ ᾿Αβαρις, ὡς Ηρόδοτος φησιν, ἐξ ὑπερβορείων ἦν ἀνθρωπός τις· οἱ δὲ ὑπερβόρειοι ἀρκτικώτεροί εἰσι καὶ ἐνδότεροι τῶν Σκυθῶν. Οὗτος οὖν ὁ ᾿Αβαρις λέγεται ἔνθους γενόμενος, περιδέναι τὴν Ἑλλάδα κύκλῳ μετὰ βέλους, και χρησμούς τι νας καὶ μαντείας λέγειν ὡς ἔνθους. Λυκοῦργος δὲ ὁ ῥήτωρ μέμνηται τοῦ ᾿Αβάριδος ἐν τῷ κατὰ Μενε σαίχμου λόγῳ λέγων, ὅτι λιμοῦ γενομένου ἐν τοῖς Υπερβορείοις, ἦλθεν ὁ ᾿Αβαρις ἐν τῇ Ἑλλάδι, καὶ ἐμισθώτευσε τῷ ᾿Απόλλωνι, καὶ ἐδιδάχθη παρ' αὐτοῦ τὸ χρησμολογεῖν, καὶ οὕτως κρατῶν τὸ βέλος ὡς σύμβολον τοῦ ᾿Απόλλωνος (τοξότης γὰρ οὗτος ὁ θεός), περιῄει χρησμολογῶν ὅλην τὴν Ελλάδα. 275 Πάντα θεῶν ταύρων τε κακὴ ξείνοισι θυηλή. Ταῦροι ἔθνος ἐστὶ περὶ τὴν Σκυθίαν. Ἐν τούτοις μετετέθη ὑπὸ τῆς Ἀρτέμιδος ή θυγάτηρ Ἀγαμέμνονος Ιφιγένεια ἐν τῷ μέλλειν αὐτὴν θύεσθαι ὑπὲρ Ἑλλήνων ἐν τῇ Αὐλίδι, ὑπὲρ ἧς ἐλαφον ἡ θεὸς ἀμεί ψασα δέδωκεν θύσαι. Αὕτη οὖν ἡ Ιφιγένεια οὖσα ἐν τοῖς Ταύροις διὰ τὸ μὴ γνωσθῆναι παρὰ τῶν ἐπι ξενομένων τίς ἐστιν, ἐπέτρεπεν αὐτοὺς θύειν τῇ Αρ τέμιδι· καὶ αὕτη ἦν ἡ ξενοκτονία ἣν λέγει ὁ θεῖος Γρηγόριος ἀλλαχοῦ φάσκων ἐπὶ λέξεως· Οὐ δὲ Ταύ ρων ξενοκτονίαι· καὶ αὖθις· Καὶ τὴν ἀντιδοθεῖσαν ἔλαψον τῆς παρθένου. Ὕστερον δὲ Ορέστης (υἱὸς δὲ καὶ αὐτὸς 'Αγαμέμνονος) δειματούμενος ὑπὸ τῶν Ἐρινύων, καὶ ἐλθὼν παρὰ τοῖς Ταύροις καὶ συλλη φθεὶς ὡς ξένος ἐπ' ἀναιρέσει, καὶ προσενεχθεὶς ὡς ἱερείᾳ τῇ Ιφιγενεία, επεγνώσθη διὰ τοῦ ἐλεφαντίνου ὤμου, καὶ ἀφείθη τῆς θυσίας. Οὕτως λοιπὸν λαβὼν ὁ Ορέστης τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν, λέγω δὴ τὴν Ιφιγένειαν, κομίζει εἰς τὴν ῾Ελλάδα. 276 Καὶ Πολύμνοιο καλοῖο θεὸς φαλὸν ἀμφ [αγαπάζων 277 Δουράτσον. Λέγεται μειράκιον ἐρασθῆναι τοῦ Διονύσου· εἶτα τοῦτο πρὶν ἐπιτύχῃ τῆς ἀσελγείας etc., ut supra λότῷ ΞΔ', paulo post initium. Μέμνηται δὲ τούτων ὁ θεῖος Γρηγόριος καὶ ἀλλαχοῦ φάσκων· Οὐδὲ φαλλοί τινες καὶ ἰθύφαλλοι αἰσχροὶ καὶ τοῖς σχήμασι καὶ τοῖς πράγμασιν· ἐν γὰρ τῇ τοῦ Διονύσου ἑορτῇ, φαλλούς δερματίνους, etc., ut loc. cit. Τοῦτο δὲ ἐποίουν οὗτος δὲ ὁ τιμῶντες τὸν ἐραστὴν τοῦ Διονύσου· — παῖς Πολύυμνος ἐκαλεῖτο. Μάχλην τε Κύπριν τίουσα ἑορτή. Τὴν Κύπριν εἶναί φασι τὴν ᾿Αφροδίτην, περὶ ἧς ἀλλαχοῦ φησιν ὁ θεῖος Γρηγόριος «Οὐ δι' Αφροδί cuisse; luxuriam: συσσιτίαν enim celebrabant, ubi epulas inter et res venereas genio indulgebant, masculorumque concubitum exercebant uti fecit Pausanias cum Argilio amasio. Audaciam, oh fortitudinem et magnanimitatem: fortissimus enim quisque coronabatur. Verum Artemis, virgo cum esset tenera, sanguine exterorum super aris mactatorum delectabatur. In carmine aliquo Gregorii historia legitur de Abaridis Hyperborei jaculo conscripta. Secundum Herodotum Hyperborei Scythis versus septentrionein sunt positi. Hic Abaris, deo aliquo in eo calescente, totam Græciam peragrasse telo armatus, et oracula edidisse dicitur. Lycurgus rhetor de Abaride in oratione contra Menesæchnium dicit, eum, cum Hyperboræi fame laborarent, in Græciam venisse et ab Apolline mercede conductum ab hero vaticinandi artem edidicisse. Atque ita jaculum manu tenens, quod symbolum est Apollinis jaculo armati, per omnem Græciam cucurrit vaticinans. Est prope Scythiam Taurorum gens. Iluc Iphigenia, Agamemnonis filia, translata est ab Artemide, cum in eo esset ut pro Græcis in Aulidis portu immolaretur. Den ipsi cervam substituit. Cum itaque inter Tauros esset Iphigenia, que esset, ignorantes, se Dianæ sacrificari permisit. De hac igitur re Gregorius loqui videtur ubi dicit: Apud Tauros non interficiuntur hospites; et, ‹ Cerva in virginis locum substituta.» Dein, Orestes, Agam. filius, furiis perterritus, ad Tauros venit; quem ut advenam ad sacrificium destinarunt. Cum ad Iphigeniam sacerdotem adduceretur, ab ea aguitos est (humum namque eburneum carnali suffectum gerebat) et ab ara remo:us. Orestes assumpta sorore Iphigenia in Græciam est reversus. Tradunt adolescentem aliquem Dionysi amore inflammatum, priusquam voti compos factus esset, etc. Phalli atque ithyphalli nihil fœdi habent in forma aut in re. In festo enim Dionysi, etc. Hoc autem in hovorem Dionysi faciebant amasii, cui nomen Polyhymnus. Cyprin eamdem cum Aphrodite faciunt, de qua alibi Gregorius Non per impura mysteria Veneris quæ turpiter concepta, turpiter etiam culta, ut Græci ipsi fatentur.» Aphrodite ex pudendis Urani nata esso Cod. hic Προσύμνοιο ut in edd. Sed corrigitu infra Πολύμνος.

Ο της πορνικά μυστήρια τῆς αἰσχρῶς, ὡς αὐτοὶ λέγουσιν Έλληνες, καὶ γεννωμένης καὶ τιμωμένης.» Αὕτη μὲν οὖν ἡ ᾿Αφροδίτη ἐκ τῶν αἰδοίων τοῦ Οὐρανοῦ τὴν γέννησιν μυθεύεται ἔχειν. Ὁ γὰρ Κρόνος, φησὶν, ὁ υἱὸς τοῦ Οὐρανοῦ, λαβὼν τὸ δρέπανον ἀπὸ έκοψε τοῦ ἰδίου πατρὸς τὰ αἰδοῖα καὶ ἔῤῥιψεν εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ταῦτα τὰ αἰδοῖα πεσόντα καὶ ἀφρὸν συνάξαντα, ἀπεκύησαν τὴν Ἀφροδίτην· διὸ καὶ Αφροδίτη καλεῖται ὡς ἐκ τοῦ ἀφροῦ καὶ τῆς καταδύσεως γενομένη. Ταύτῃ τοι καὶ τὴν γέννησιν αἰσχρὰν ἔχειν αὐτὴν καὶ τὴν τιμὴν ὁ μέγας ἀπεφήνατο Θεολόγος. Ομοίως γὰρ αἱ τιμαὶ αὐτῆς δι' αἰσχρουργίας καὶ αἱ ἑορταί δι' ἡδυπαθείας καὶ πορνείας ἐτελοῦντο· καὶ γὰρ καὶ τῆς πορνείας ταύτην ἔφορον εἶναι τὴν Αφροδίτην φασί. Κύπρις δὲ λέγεται πᾶν τὸ καθ' ἡδονὴν συνουσιαστικὸν, καὶ ἀφροδίσιον αὖθις. 278 Κερδαλέη, καὶ Λίνδος ἐξυβρίζουσ' ἱεροῖσι. Κερδὼ καλεῖται ἡ ἀλώπηξ, ἔνθεν καὶ κερδαλῆ ἡ πονηρία καὶ ἡ δολιότης· δόλιον γὰρ καὶ πονηρὸν τὸ ζῶον τοῦτο ἡ ἀλώπηξ. Πορνικὴν οὖν ἑορτὴν τιμᾷν τοὺς Ελληνάς φησι πανούργως τὴν ἐπ' ὀνόματι Κύπριν· καὶ γὰρ αὐτὸ κυρίως τὸ πάθος τῆς πορνείας ἐτίμων. Λίνδος δὲ πόλις ἐστὶ παλαιὰ τῆς Ρόδου. Εν ταύτῃ ἱερεῖ τῷ θύοντι καὶ θοινωμένῳ τὸν βοῦν οἱ θύοντες κατηρῶντο καὶ διελοιδοροῦντο καὶ ὕβριζον βόρεις οὐχ ὁσίας. 281 Εμπεδόκλεις, σὲ μὲν αὐτίκ᾽ ἐτήσια συ [σιόωντα, 232 Καὶ βροτών Αιτναίοιο πυρὸς κρητῆρες ἔδειξαν, 285 Σάνδαλ' ἀποβράσσαντες ἐλαφρονόοιο θεοῖο 284 Χάλκει, καί σε βροτοῖσιν ἐπαισχέα πᾶσιν [έθηκαν. Οὗτος Εμπεδοκλής Πυθαγόριος ἦν την φιλοσοφίαν, Σικελιώτης τὸ γένος· βουλόμενος δὲ κενοδοξῆσαι, ὅτι δὴ ἀνιερώθη καὶ μετάρσιος γέγονεν εἰς οὐρανοὺς, ἔβαλεν ἑαυτὸν ἐν τῷ ἀναδιδομένῳ πυρὶ τῆς Αἴτνης· τοῦτο δὲ τὸ πῦρ ἔλεγον Ἕλληνες, οἱ τοῦ Ηφαίστου κρατῆρες. Καὶ αὐτὸς μὲν ἀπώλετο ὑπὸ τοῦ πυρός· ὁ δὲ Θεὸς βουληθεὶς δημοσιεῦσαι αὐτοῦ τὴν κενοδοξίαν, τὸ σάνδαλον αὐτοῦ ἀποπτυσθῆναι σῶον ἐκ τοῦ πυρὸς ἐποίησε, καὶ οὕτως ἐγνώσθη, ὅτι μετάρσιος μὲν οὐ γέγονε, κατεκάη δὲ ἀξίως τῆς οἰκείας κενοδοξίας. Ηρακλες Εμπεδότιμο, Τροφώνιο, λήξατε μύθων. Ηδη μὲν ἡμῖν εἴρηται περὶ Νέσσου καὶ Ήρας κλέους ἐν τῷ ιε' λόγῳ, ὅτι Δηϊανείρᾳ Νέσσος ὁ ἱππο κένταυρος τοξευθεὶς τοῦ οἰκείου δέδωκεν αἵματος, ἐπειπὼν αὐτῇ τοῦτο κατέχειν, καὶ εἴ ποτε τὸν Ηρα κλῆ συμβῇ ἄλλης ἐρασθῆναι, τὰ ἱμάτιον αὐτοῦ χρίσαι τοῦ αἵματος, καὶ πρὸς τὸν ἑαυτῆς πόθον ἐπει αγαγεῖν· ὅπερ Δηιάνειρα ποιήσασα, πυρίκαυστον τὸν Ἡρακλῆ. πεποίηκε. Καὶ γὰρ ὑφῆψεν ἐκ τοῦ Νέσσου αἵματος τὸ ἱμάτιον, καὶ οὕτως ἑαυτὸν εἰς ποταμὸν καιόμενον ἔβαλε θερμανθέντος δὲ τοῦ ποταμίου δεύ ματος, οὕτως ἀπώλετο παρὰ τὰς καλουμένας θερα μοπύλας· ἔχει δὲ τὸ ἔπος ἐπὶ λέξεως ὧδε· Αμφιτρυωνίδαο μέγα κλέος, ἀλλὰ ἐδάμη Εἵματι σαρκοφάγω κεῖνος ὁ παντολέτης. Τροφώνιος δὲ καὶ Εμπεδότιμος ὑπῆρχον μὲν ἐκ τῆς Βοιωτίας πόλεως Λεβαδίας, μάντεις δὲ τὰς τέχ νας· καὶ οὗτοι δὲ βουλόμενοι κενοδοξῆσαι καὶ δεῖξαι, ὅτι ἀνελήφθησαν, ἑαυτοὺς ἔν τισιν ὑποβρυχίοις ἔβαλον τόποις ἐπὶ τῷ τεθνάναι καὶ μὴ εὑρεθῆναι αὐτῶν τὰ λείψανα· ἐγνώσθησαν δὲ, ὅτι ἐν σπηλαίοις ἀπέθανον, διὰ τὸ μαντεῖον φανῆναι τὸν τόπον. "Εστι δέ τις παρ οιμία ή λέγουσα· Εἰς Τροφωνίου με μάντευσαι· εἴρηται δὲ ἐπὶ τῶν ἀγελάστων καὶ ὠχριώντων. Πᾶς γὰρ ὁ καταβαίνων εἰς τὸ μαντεῖον ἐκεῖνο, ἀγέλαστος ἀνῄει καὶ ὠχριῶν διηνεκῶς· ἔλεγχος δὲ ἦν οὗτος αὐτ dicitur. Saturnus enim filius Urani patris pudenda ferro excisa in mare projecit, ex eorumque spuma Venerem emersisse dicunt, unde etiam nomen nacta sit. Theologus ostendere vult, hujus dee generationem et cultuin pariter turpia esse. Quem enim ei cultum præstabant, is omni fœditate dedecoratus erat. Scimus enim Aphroditen fornicationis deam esse. Cypris, quidquid volupe est et Venereum, designat. Vulpes xɛpow audit, quod epitheton malitiæ et dolo congeminatur. Et vere quidem vulpes animal est astutum ac dolosum. Festum meretricium igitur parum probe Cypridis nomini aflingunt; nam ipsi minime oderant fornicationem. Urbs antiqua, Lindus, in Rhodo insula est. Ibi sacerdoti bovem mactanti epulantique convicia ingerebant et vocibus persequebantur insulsissimis. Empedocles, Pythagoræ discipulus, e Sicilia oriundus, gloriæ stupide erat cupidus, quippe qui, in coelos ascendisse sese vulgo fidem facturus, in Ætnæ tum maxime flammas evomentis crateras se dedit præcipitem. Ibi cum igne consumptus esset, Deus, ut illius vanitatem patefaceret, calceum quem portaverat ferreum, una cum flammis ejaculatus, non ad divos ascendisse philosophum, sed in Ætnæ furnace igne periisse ostendit. Jam diximus Nessum hippocentaurum vulneratum Dejanira de suo sanguine dedisse, monentem ut illum servavet, et, si quando Hercules aliam amaturus foret, ejus vestem illo sanguine tingeret quo ipsum ad sui amorem revocaret; quo facto Herculem accendit; qui cum Nessi sanguine vestem inflammassel, in flumen se projecit, et sic fluvio chulliente, ad Thermopylas interiit, Trophonius et Empedotimus, ambo vates e Lebadia Boeotiæ urbe oriundi, fidem populo facere volen - tes se in cœlos assumptos esse, in loca se stagnosa projecerunt; mori enim volebant, sed ita ut ipsorum plane nihil superesset vestigii. Compertum autem est postea, in speluncis eos mortuos esse, ut in loco ad vaticinandum idoneo. Est enim in proverbio: In Trophonii antro vaticinatus es, quod quidem de iis dictum qui non ridebant, qui colore crant livi 'o. Quisquis enim ibi locorum descendit, tristis et pallido ore revertitur. Digni vero fuerunt Trophonius et Ganymedes qui vaticinarentur, quod templum Apollini Delphico Est initium epigrammatis 86, apud Muratorium [in editione nova n. 70, p. 1135].

τῶν τούτων, ὅτι ὠχριάσαντες καὶ μηδέποτε ἐν τῷ υποβρυχί γελάσαντες τεθνήκασιν. Ηξιώθησαν δὲ Τροφώνιος και Γανυμήδης ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ μαντεύεσθαι διὰ τὸ κτίσαι αὐτοὺς τὸ ἐν Δελφοῖς ἱερὸν τοῦ Απόλλωνος ἀπὸ οἰκείων χρημάτων· μέμνηται δὲ τούτων καὶ ἀλλαχοῦ Γρηγόριος ὁ θεῖος ὧδε φάσκων· Καὶ Τροφωνίου κατὰ γῆς παίγνια καὶ μαντεύματα· ἐποίουν δὲ τελετάς τινας οἱ κατιόντες ἐν τῷ Τροφων νέου σπηλαίῳ μαντεύεσθαι, καὶ ὡς χρησμῳδηθέντες ἀνθεσαν ὠχροὶ καὶ ἀγέλαστοι. 287 Και σύ γ' Αρισταίου κενεαυχέος ἐφρὺς ἄπιστε. Καὶ οὗτος Αρισταῖος Βοιωτούς ἦν Λεβαδίας ὁμοίως τῆς πόλεως, καὶ οὗτος τὸν ὅμοιον τῷ Τροφωνίῳ τρόπον ἀπώλετο κενοδοξήσας. Κατά γυναικών καλλωπιζομένων 41 Ἱστὸν Πηνελόπης, τὸν νὺξ λύεν, ἦμαρ ύφαινεν, 49 Ενδοθι τὴν Ἑκάβην, ἔκτοθι την Ελένην. Πηνελόπη γυνή γέγονεν Οδυσσέως· Οδυσσεὺς δὲ μετὰ τὸν Τρωϊκὸν πόλεμον λέγεται πολλὰ πλανηθή ναι ἐπὶ χρόνον πολύν. Συνήχθησαν οὖν μνήστορες ἐπὶ τὴν Πηνελόπην καὶ παρεκαθέζοντο ταύτῃ, ἤσθιον δὲ ἀπὸ τῶν Ὀδυσσέως κτημάτων. Ελεγον οὖν τῇ Πηνελόπῃ ἐπιλέξασθαι ὃν ἂν ἐθέλοι, καὶ τούτῳ συζυγήναι· ἡ δὲ Πηνελόπη μαθοῦσα ζήν τὸν Οδυσσέα καὶ προσδεχομένη αὐτὸν, χιτῶνα ποικίλον ὑφαίνουσα, τοὺς μνηστήρας ὑπέκλεπτεν ἐπὶ χρόνον πολύν. Εφη γὰρ αὐτοῖς, ὅτι τὸν ἱστὸν ἀπαλλάσσουσα, μετὰ ταῦτα μνηστευθήσομαι. Οἱ μὲν οὖν τοῦτον ὑπεκλέπτοντο τὸν τρόπον, τὴν ἡμέραν καθεζόμενοι καὶ ὁρῶντες ὑφαίνουσαν τὴν Πηνελόπην, αὕτη δὲ νυκτὸς ἀνισταμένη ἀνέλυεν ἅπερ ὕφαινεν ἐν ἡμέρᾳ. Ἐπὶ πολύ δὲ τοῦτο ποιοῦσα, φωραθήναι λέγεται, καὶ τότε αὐτῇ πάντες ἐπιθέμενοι συνεγένοντο· ὅθεν συλλαβοῦσα τίκτει τὸν Πᾶνα, διὸ καὶ Πᾶν ἐκλήθη, καθὼς 51% ἐν τῷ ἔγ' λόγῳ εἴρηται. Ελένη δέ ἐστι περὶ ἧς ὁ Τρωϊκός συνεκροτήθη πόλεμος πρὸς τοὺς Ἕλληνας· πόρνη δὲ ἡ Ἑλένη. Καὶ γὰρ Μενελάου σύμβιος οὖσα, τῷ Πάριδι ᾿Αλεξάνδρῳ ἐπιμανεῖσα, σὺν αὐτῷ εἰς Ιλιον γενομένη, τὰ μυρία δεινὰ τοῖς Ἕλλησι καὶ Τρωσι προεξένησεν· αὕτη δὲ πρὸς πόλεμον αὐτὸν Αλέξανδρον διεγείρει, καθὼς Ομηρος ὡς παρ' ἐκείνου φησίν· Εκτορ, ἐπεί με κατ' αἶσαν ἐνείκεσας͵ οὐδ' ὑπὲρ [αίσαν, Τούνεκά τοι ερέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μεν άκουσον, Ὅτι ἐγώ Τρώων τόσσον χόλῳ οὐδὲ νεμέσσει Ημην ἐν θαλάμῳ, ἀλλ᾽ ἔθελον ἄχει προτραπέσθαι. Νῦν δέ με παρειποῦσ᾽ ἄλοχος μαλακοῖς ἐπέεσσιν Ορμησ' ἐς πόλεμον Εκάβη δὲ μήτηρ μέν ἐστιν Εκτορος καὶ 'Αλε ξάνδρου καὶ Πολυξένης, γυνή δε Πριάμου του Τρώων βασιλέως. Αὕτη δὲ σώφρων τὰ μάλιστα καὶ τῶν θηλειῶν θεῶν προσφιλής, ὡς αὐτοῦ λέγοντος ἀκούειν ἔστι Ομήρου δι' ἐπῶν· Αὕτη δ' ἐς θάλαμον κατεβήσετο κηώεντα, Ενθ' ἔσαν οἱ πέπλοι παμποίκιλοι, ἔργα γυναικῶν Σιδονίων, τὰς αὐτὸς Ἀλέξανδρος θεοειδής Ηγαγε Σιδωνίηθεν ἐπιπλώς ευρέα πόντον, Τὴν ὁδὸν ἢν Ελένην ἀνήγαγεν εὐπατέρειαν Τῶν ἔν' ἀειραμένη Εκάβη φέρε δώρον Αθήνη, *Ος κάλλιστος την ποικίλμασιν ἠδὲ μέγιστος, Αστὴρ δ' ὡς ἀπέλαμπεν, ἔκειτο δὲ νείατος ἄλλων. Βῆ δ' ιέναι, πολλαὶ δὲ μετεσσεύοντο γεραιαί Τὸ δὲ λέγειν τὸν Θεολόγον ταῖς καλλωπιζομέναι; γυναιξίν, ὅτι ἔσωθεν τὴν Εκάβην, καὶ ἔξωθεν τὴν Ελένην, τοῦτό ἐστιν, ὅτι τὰς πορνικῶς καλλωπιζο μένας ἀδύνατον ἐπαγγέλλεσθαι σωφροσύνην. 53 Κήπος Αδώνιδος, ἡ δὲ τεὴ χάρις πλεσίκαρπος. Οὗτος Αδωνις ἐνομίσθη εἶναι θεός. Τοῦτον Ιουλιανὸς ἔσεσεν, ὡς ἐν τοῖς στηλιτευτικοίς λόγοις ὁ θεῖος Γρηγόριος ἔφη· ἄνθρωπος δὲ ὢν ἐράσθη ὑπὸ τῆς Ἀφροδίτης· ἐφονεύθη δὲ ὑπὸ τοῦ ᾿Αρεως, διὰ de sua pecunia fecissent. De his loquens Gregorius alibi: Trophonii sub terra ludibria et oracula. li qui vaticinandi ergo in Trophonii antrum descendebant, mysteriosi aliquid faciebant, et redditis responsis tristes et pallidi reversi sunt. Aristæus Bæotius Lebadiam et ipse habuit patriam, et eodem quo Trophonius molo ambitionis pœnas delit. CARMEN LXV. Adversus mulieres vanus. Penelope axor fuit Ulyssis, qui post bellum Trojanum multum et diu erravit. Convenerunt itaque proci ad cam et bona Ulyssis assiduis comessationibus consumebant. Cum igitur Penelope proposuissent ut queni eorum vellet, eligeret eiqne jungeretur, ipsa Ulyssem vivum sciens eumque exspectans, opus textile incepit et procis per longum tempus deceptis verba dedit, Hoc opere confecto nubam, addens. Interdiu Penelopen operi incumbentem viderunt; quæ noctu solvebat quod per diem contexuerat. Cum postremo in fraude deprehensa esset, proci omnes ei vim intulerunt. Hinc Panem peperit a rei natura nomine accepto. Helenæ gratia bellum Trojanum contra Græcos exarsit. Meretrix autem Helena. Nam cum Menelan conjugata Paridis Alexandri amore incensa cum co Trojam profecta innumerarum Græcis et Trojanis calamitatum causa exstitit; ipsa enim Alexandrum ad bellum exhortatur, teste Homero. Hecuba mater est Hectoris, Alexandri et Polyxenæ, uxor vero Priami regis Trojanorum. Erat autem ſeminarum sapientissima deabusque charissima, ut ait Homerus. Quando Theologus dicit vanis mulieribus, quia intus Hecuba, extrorsum Ilelena, innuit fieri non possE meretricie comptas rectum tramitem sequi. Adonis deus habebatur, a Juliano quoque cultus, ut dicit Gregorius in orationibus suis invectivis. Cum ɔutem vir esset, a Venere amatus est posteaque a Marte amulo obtruncatus. Nos quidem ignoramus ntrum Adonis ob pulchritudinem vitam amiserit, an aliam ob causam. Amori succedere invidiam huicEd. nov. p. 568. Iliad. S. vers. 533. Ibid. vers. 288 sqq.

τὸ ἀντερασθῆναι ὑπὸ τῆς Ἀφροδίτης τὸν "Αρεα. Είτε τοίνυν οἰκεῖον ἔχοντα κάλλος τον Αδωνιν καὶ διὰ τοῦτο ἀπολέσθαι κατὰ τὸν ἀναβεβηκότα λόγον φασὶν Έλληνες, οὐκ ἴσμεν· εἴτε καὶ κῆπον ἔχειν διολλύντα τοὺς οἰκείους καρπούς, οὐκ ἔχομεν λέγειν. Τὸ γὰρ ἐρασθέντα ζηλοτυπηθῆναι καὶ τοῦτον ἀπολέσθαι τὸν τρόπον, εἰς ὑπόνοιαν ἄγει τοιάνδε. Καλόν δὲ τῶν στηλιτευτικῶν λόγων μνημονεύσαντες, τὴν δι' ἣν Αδωνις Ἰουλιανός, παραθέσθαι ὑπόθεσιν. Οὗτος γὰρ ὁ μυσαρὸς εἰς Γαλιλαίους τὸ τῶν Χριστιανῶν μετα έθηκεν ὄνομα διαπαίζων τὴν θρησκείαν· Γρηγόριος δὲ ὁ θεοφόρος ἀντιδιαπαίζων ἀξίως τὸν ἀνόητον, διαφόροις ὀνόμασιν ἀποκαλεῖ· λέγει μὲν αὐτὸν εἰδωλιανὸν, ὡς τοῖς εἰδώλοις προσανέχοντα· Πισαῖον αὖθις, ὡς τὸν ἐν Πισιδία τιμῶντα· Ζεὺς γὰρ ἐν Πίσῃ τῇ πόλει τῆς Ηλιδος ἐξαιρέτως ἐτιμᾶτο· 'Αδωναῖον δὲ διὰ τὸν Αδωνιν ὃν ἐτίμα καὶ ἔσεβς· καὶ Σίταυρον ἐπὶ τούτοις τὸν Ἰουλιανὸν ὁ θεῖος Γρηγόριος ἐπωνόμασεν, ὡς ὁλοκλήρους ταύρους τῷ Διὶ θυσιάζοντα καὶ κατακαίοντα. 53 Πῶς δὲ σύ γ' εἶδος ἔχουσα κολυίτον, είγε κοι [οιόν 56 Εὔπτερον ἀλλοτρίοις ἄνθεσι μῦθος ἔχων, 57 Αὖθις γυμνὸν ἔθηκε γελοίων. Ἔστι τις μύθος τοιόσδε· Κρίσις ἦν, φησί, περί κάλλους ὀρνέων, Ζεὺς δὲ διαιτητής ὑπῆρχε της κρίσεως· ἦν δὲ ὁρισθεῖσα ἡμέρα ἐν ᾗ ἔδει συναυλισθῆναι [παρὰ τὸν Δία τὰ ὄρνεα· τῇ προτέρᾳ δὲ τῆς ὁρισθείς σης ἡμέρας, παρὰ τῷ ποταμῷ φοιτήσαντα τὰ ὄρνεα, τοῖς νάμασιν ἀπενίζοντο τὰ πτερά, ἵνα τὸ φυσικὸν ἑκάστῳ διαλάμψῃ κάλλος· ὁ δὲ κολοιό; (ἔστι δὲ τοῦτο τὸ ὄρνεον εὖ μάλα μικρὸν μὲν τὸ σῶμα, ἀκαλλὲς δὲ τὸ εἶδος) τῶν ἐκπεσόντων παρὰ τοῖς ὕδασι πτερών πε ριθεὶς ἑαυτῷ, ἧκε καὶ αὐτὸς παρὰ τὸν Δία, ὡς ληψό - μενος τοῦ κάλλους τὸ νικητήριον· ἀνέμου δὲ πνεύσαντος καὶ ἀποσκεπάσαντος τὰ ἀλλόφυλα τῶν πτε ρῶν, γυμνὸς εὑρέθη τοῦ κάλλους· ἔχων δὲ τὴν ἐκ φύσεως αὐτῷ περικειμένην ἀμορφίαν, οὕτως τῆς αἰσχύνης απέλαυσεν. 105 Εἰ τάχα καὶ συνεῶσιν ἐνὶ σκοτίοισι πέσοιεν 106 Ειρχθέντες Κίρκης χρίσμασι θηροτόκοις. Αιήτου θυγάτηρ Κίρκη λέγεται, τοῖς δὲ ἰδίου παι τρὸ; ἅρμασιν ἐπ᾽ ἔρημον μετενεχθῆναι νῆσον. Αὕτη φαρμακὶς τυγχάνουσα, βρῶσίν τινα τοῖς παρεμπίπτουσι παρέχουσα, χοίρους, ὡς ὁ μῦθος, ἀπετέλει. Τῇδε καὶ Ὀδυσσεὺς ἐν τῇ πλάνῃ περιτυγχάνει, τοῖς δὲ χρίσμασιν οὐχ ἑάλω τῆς Κίρκης, φάρμακον ἔχων Ἑρμοῦ τοῦ πομποῦ. Τὰς τοίνυν καλλωπιζομένας γυναῖκας ὁ θεῖος Γρηγόριος τῇ Κίρκῃ ἀπεικάζει· ταῖς δὲ τούτων ἄρκυσι τοὺς ἐμπίπτοντας, χοίρους ὀνομάζει. Είργονται γὰρ ὡς τῆς Κίρκης τοῖς χρίσμασιν οἱ ταῖς γυναικείαις τερπόμενοι ζωγραφίαις ἐν συφεῶσιν. 115 Πανδώρην ἐνέπουσι πυρὸς μαλεροῖο κλαπέντος 116 Ποινὴν ἡμερίοις ἄντιτον ελθέμεναι, 117 Ἀντὶ πυρὸς, πῦρ ἄλλο καλοῦ κακόν, ὡς κε [ελέγησι. Τὴν Πανδώραν οἱ τῶν Ἑλλήνων σοφοί, τὴν πρωτ τόπλαστον καλούσι γυναῖκα· Πανδώραν δέ φασι διά τὸ πᾶσι δεδωρῆσθαι· ὥσπερ οὖν καὶ τὸν Νῶε λέγουσι Δευκαλίωνα, καὶ τὸν ἐπὶ τούτου κατακλυσμόν μυθο λογοῦντες παρεισάγουσιν. "Εθος γὰρ αὐτοῖς, ὡς φθάσαντες είπομεν, τῶν θεοπνεύστων βίβλων ἀποτέμνειν τὰς ἱστορίας, καὶ πρὸς τὸν οἰκεῖον καταπλάττειν μύ θον. Φασὶν οὖν, ὅτι πῦρ ἦν πρὸ τῆς γυναικὸς ἐξ οὗ τοὺς ἀνθρώπους οὐκ ἦν μετασχεῖν. Εκλάπη οὖν τὸ πῦρ ὑπὸ Προμηθέως· οἱ οὖν θεοί, φησὶν, ἐποίησαν τὴν Πανδώραν γυναῖκα, καὶ παρέσχον τοῖς ἀνθρώποις πῦρ ἄλλο ἀντὶ τοῦ κλαπέντος πυρός, ἵνα, φησὶν, τοὺς ἀνθρώπους ἐκκαίῃ, τιμωρίαν αὐτοῖς ἐπινοήσαντες ταύτην, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κατακάρδιον ὑπέκκαυμα τὴν αὐτῆς φύσιν οὕτως ἐπινοήσαντες. Κεῖται πλατι τέρως ἀλλαχοῦ. que cædem, nihil est quod miremur. Sed libet referre, ex orat. stelit. Gregorii, unde nomen Julianus Adonis venerit. Hoc enim caput exsecrandum, impium, Galilæos appellandos censuit Christianos; Gregorius autem Christo fidelis par pari referens, varia ei ingerit nomina: idolicum ab idolorum cultu; Pisanum a cultu Jovis Olympii; Pisæ enim, urbs Elidis, præcipuo eum cultu prosequebantur; Adonæum propter Adonim ab eo cultum; Sitaurum denique Gregorius eum appellat ob tauros integros ab eo casos el crematos. Legimus in fabulis: Lis fuit circa avium pulchritudinem, Jove cause arbitro. Indicta igitur fuit dies quo Jupiter aves congregaret. Prima igitur luce aves convenere ad Qumen et undis alas laverunt; quo factum est, ut singularum pulchritudo reluceret. Graculus autem, avis perparva et minime pulchra, pennis per aquas disseminatis se exornavit Jovem que adivit pulchritudinis pretium relaturus. Amante autem vento cum pennæ alienæ detegerentur, tandem pulchritudine destitutus est. Cum igitur natura nihil nisi deformitatem ei deputasset, pudendi locum reliquit amplissimum. Circe Acetæ regis filia esse perhibetur, paterno curru in desertam insulam delata. Cum autem venefica esset, esculenti aliquid ad se venientibus obtulit, unde homines porci fiebant. Postquain Ulysses quoque eo devenisset, nil mali a venefica passus est; Mercurii enim pharmaco munitus erat. Vanas igitur mulieres Gregorius cum Circe comparat, porcos nominando qui ab iis irretiuntur. In suili includuntur ut Circes pharmaco infecti, quotquot tabulis luxuriosis pelliciuntur. Pandoram Graeci primam mulierem appellant. Pandora διὰ τὸ πᾶσι δεδωρῆσθαι. Sic Noe dicunt Denca. lionem, cujus tempore diluvium accidisse fabulantur; solent enim, ut supra dictum, librorum inspiratorum historias mutuari, suisque fabulis immiscere. Dicunt igitur ignem ante mulierem fuisse, ignem vero a Prometheo furto subreptum, Pandoram a diis creatam ignemque alium hominibus datum fuisse, ut homines ureret, hac ultione contra ipsos sumpta, nolentes tamen cor eorum flammis tradere.

129 Οὐκ άΐεις καὶ πρόσθετεὸν πατέρ' ὡς ἀπάτησεν 130 Ανδροφόνοιο φυτοῦ εὐχροος ἀγλαίη. Μέμνηται τῆς κατὰ τὸν ᾿Αδάμ παραβάσεως· ἔστι δὲ ἡ ἱστορία ἐν τῷ β' λόγῳ. 139 Τοῦτο δὲ καὶ πλέον ἐστὶ γελοίον, οἶδεν [ άκοσμον Εἶδος ἔχουσα γυνή, καὶ πατέει Δανάην. Δανάη γυνή ἐστιν ἐρωμένη Διὸς, Ακρισίου μὲν θυγάτηρ, Περσέως δὲ μήτηρ· αὕτη δὲ τρόποις ἐμηχανᾶτο στιβαζομένη, αἰσχροῖς δὲ σχήμασι κλείομένη· διὸ ὁ Ζεὺς ὡς χρυσὸς αὐτῇ φαινόμενος συν εκάθευδεν αὐτῇ. Περιτιθεμένη γὰρ ἑαυτῇ τὸ χρυσίον ἡ Δανάη, εἶδός ἐστιν ἐν ᾧ μετεμορφοῦτο ὁ Ζεὺς οὔτ τως ευσχήμονι, καὶ γὰρ διερρύη τὸ χρυσίον, καὶ συνεγένετο αὐτῇ. Μιμείται τοίνυν την Δανάην, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, γυνή καλλωπιζομένη, κἂν εὔσχη - μον εἶδος ἔχῃ, προσεπινοοῦσα χρωμάτιά τινα δι' ὧν τοὺς ἀνθρώπους ἐφέλκεται, ὡς ἡ Δανάη. 153 Πυνθάνομ', ὡς κενεὴν καὶ ἀνείδεον ὑστερό- [φωνον, Ηχώ τις ποθέων, πλάζεθ' ὑπὲρ σκοπιων. Ηδη μὲν περὶ Πανός εἴρηται, ὡς αὐλητὴς ὢν τῶν ὀρέων τοῖς ἀντηχήμασιν ἑτέρπετο τῆς ἑαυτου φωνῆς. 155 Καὶ μορφῆς ποθ' ἑῆς τις ἐράσσατο, καὶ κατὰ [πηγής "Ηλατ' ἐπ' εἰδώλῳ κάλλεος ουλομένου. Κεῖται μὲν ἐν τῷ ἔγ' λόγῳ. Νάρκισσος οὗτος ἦν ὁ κυνηγέτης, ὅς ὢν χαρίεις τὴν ὄψιν ὑπεράγαν, ὀργῶν τε τῇ Αφροδίτῃ, καὶ πιόμενος ἐπὶ πηγὴν ἔρχεται· τῆς οἰκείας δὲ μορφῆς ἐρασθεὶς τῆς πηγῆς κατεπή δησεν, ὁμοῦ τοῦ κάλλους τοῦ ὀλεθρίου τῷ εἰδώλῳ τὴν θάνατον ἐπισπασάμενος. 157 Αλλη δ' ἂν ποταμοῦ καλοῖς ἐπεμήνατο δεί [θροις 158 Μαίνετο, οὐδ᾽ ὄχθας ἦγ' ἀπέλειπε φίλας 159 Λάπτεν ὕδωρ, χείρεσσιν ἀτύσσετο, ἀφρὸν | έμαρπτει· 160 Ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὡς πυρόεις ὕδασι λῆγε πόθος. 161 Οὕτω τυφλὸν ἔρως καὶ ἀνάρσιον. Ηρα ποτὲ τοῖς ὕδασιν ἐπεμάνη· ἄλλοι δὲ τὴν Τυρώ φασι τὴν ἐγχώριον ποταμὸν ἐρᾶν τὸν Ενιπέα, ἔνθα Adami prævaricationem refert in carmine II. γενομένη, ταῖς ὄχθαις τοῦ ποταμοῦ παρεκαθέζεται φλεγομένη δὲ ὑπὸ τοῦ πόθου, τὰ γέλωτος ἔπραττεν ἔργα, ἔπινεν ὕδωρ, ἤντλει ταῖς χερσὶν, ἐκράτει προσεγγίζουσα, τὸν ἀφρὸν ἐλούετο, διηντλεῖτο καὶ τυχεῖν οὐκ ἠδύνατο τοῦ ποθουμένου· οὐ γὰρ οἷόν τε συγγε νέσθαι αὐτῇ τὸ ὕδωρ. ὡς δὲ ταῦτα ἐποίει, πλέον ἐξήπτετο, καὶ ὁ πυρωθεὶς ἔρως ἐν τοῖς ὕδασιν οὐκ ἤθελε παύσασθαι. Οὕτω, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, τυφλόν τι καὶ ἄδικον ἔρως λίαν, καὶ τὸν ἔμφρονα πολλάκις ἔξω τοῦ νοῦ βάλλων· τοῦτο δέ φησι κατὰ γυναικών καλλωπιζομένων, ὅτι διὰ πολλῶν τρόπων οιστρηλατοῦνται, στιβιζόμεναι, χρωματιζόμεναι, κοσμούμεναι, καὶ σωφροσύνην σχηματιζόμεναι, δι' αὐτῶν τῶν ἐπιτηδευμάτων τὸν ἐγκάρδιον ὑποφαίνου σιν ἔρωτα. Κεῖται ἐν τῷ ρμβ' λόγῳ. 465 Πείθομαι ως ποτε ταῦρον ἀνὴρ σοφὸς ἤπαρε [τέχνη 166 Χρώμασι μορφώσας δουρατέην δάμαλιν 167 Ξεῖνος ἔρως, ἀπνόοισιν ἐπ' εἴδεσιν, ἔμπνοα [βαίνει 168 'Οππότε καὶ σὺ νέοις μήσαιο τοῖον ἄγος. δάμαλιν ξυλίνην στήσας ἐζωγράφησεν, ὡς μέν τινες, Λόγος ἐστὶν, ὅτι τῶν ἀρχαίων τις σοφός ζωγράφος ὅτι ὑδάτων δαμάλεως τοῖς χρώμασιν ἐπιμίξας καὶ οὕτως σκευάσας ἔστησεν ὅμως τὴν δάμαλιν τὴν ξύ λίνην· ταῦρος δὲ ἐνεχθεὶς καὶ παραστὰς ἐπεμαίνετο τῇ δαμάλει τῇ ξυλίνῃ ξένον ἔρωτα επιδεικνύμενος. Φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι αἱ ζωγραφούμεναι για ναῖκες ψιμυθίοις καὶ φυχαρίοις καὶ χρώμασιν ἄλλοις τοὺς ἄνδρας ἐπισπῶνται πρὸς ἔρωτα. Εἰ γὰρ ἐπ' ἄψυχα μανίαν τῷ ταύρῳ τὰ τοιαῦτα πεποίηκεν, πόσο μᾶλλον ἐπ' ἀνδράσιν τῇ ὁμοίς περιεχομένοις σαρκί; 169 Ορφεύς θῆρας ἔπειθε, σὺ δ' ἀνέρας, οίσιν [όμονος 470 Θηρεσὶν ἐστι νέος, θηλυμανής τε βίος. Κεῖται ἡ κατὰ τὸν Ορφέα διήγησις ἐν τῷ ξ λόγω. 183 Πῶς δὲ σὺ τόσσον ἔρωτος ἐπ' ἀνδράσι κε- [στὸν ἄγουσα 186 Λυσιγάμοιο γύναι τῆλε μένεις κακίης; Danae mulier a Jove amata, Acrisii filia Perseique mater, moribus haud integris artibusque malignis, Jovis sub pluvia aurea complexum læte passa est. Admisso namque auro, id est Jove, cum ipso concubuit. Danaen, ut ait Gregorius, imitantur mulieres ambitiosæ quæ, licet formæ non spernendæ, perfidis artibus viros alliciunt. Pan, ut jam diximus, tibicen, tibiarum sono e montibus repercusso delectabatur. Narcissus venator forma egregia præditus, Veneris amore captus ad fontem venit ut sitim expleret. Ibi cum faciem suam vidisset ex aquis resplendentem, in fontem insiluit, ibique pulchritudinis suæ faluuş admirator mortem oppetiit. Juno aliquando aquarum insano amore capta est; alii vero Tyro Enipeum Aluvium adamasse dicunt, cujus ripis assidebat, ridicula prorsus faciens præ ins iuia: bibebat, manibus lauriebat, quasi compleclebatur, corpus lavabat, omnia denique in auxilium adhibuit, nec aqua potiri ac ad libidinem exsatíandam frui licebat. Hæc taliaque faciens amorem non exstinxit ignesque internos aquis delere non valuit. Sic, divinus ait Gregorius, amor nimius res est cæca et iniqua et hominem dementat. Dicit autem hæc contra mulieres quæ ornanientis se circumdant, et mille modis apparantur, comuntur, virtutem et castitatem simulant, libidinem qua ardent, manifestant artibus ipsis quibus irretire viros gestiunt. Fama est veterem aliquem pictorem vaccam ligneam affabre factam exhibuisse, adhibita ad colores miscendos aqua, qua re vacca colorem mentiri volebat. Forte taurus intromissus vaccam ardere, amoreique monstrosumn monstrare cœpit. Docet Gregorius mulieres depictas cerussa, purpura aliisque coloribus virorum amorein stimulare. Nam si taurus in inanimatum quid insanire potuit, quanto magis mulieres in viros cadem carne præditos ferentur!

Τὴν ᾿Αφροδίτην έφορον εἶναί φασι τῆς πορνείας καὶ τῶν ἐρωτικῶν ἁπάντων καὶ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς ὁρώντων· ὅθεν, ὡς Ομηρός φησι, τὴν ᾿Αφροδίτην ἔχειν τὰ πρὸς ἀπάτην ἐπιτήδεια πολλαχοῦ τις ἂν ἴδοι, μάλιστα δὲ ἐκ τῶν κατὰ τὴν "Ηραν· μᾶλλον ὁ Ζεὺς Ομήρω μεμυθολόγηται τοῖς Τρωσὶν ἐχαρίζετο καὶ τοὺς Ἕλληνας ἡττᾶσθαι παρεσκεύαζεν διὰ τὴν τῆς Θέτιδος ἱκετείαν ἕνεκεν ᾿Αχιλλέως, ἵνα ζητήσω σιν αὐτὸν Ἕλληνες ἡττώμενοι· καὶ γὰρ ἦν παροξυσμὸς μεταξὺ Αχιλλέως και Αγαμέμνονος ένεκεν Χρυσηίδος καὶ Βρισηίδος. Χρύσης γὰρ ἱερεὺς ὢν Απόλλωνος παρῆν ἐπὶ ναύσταθμον τῶν Ἑλλήνων Χρυσηΐδα τὴν ἰδίαν λυτρωσόμενος παῖδα, γέρας ᾿Αγαμέμνονι δοθεῖσαν ὑφ᾽ Ἑλλήνων· αὕτη γὰρ καὶ Βρισηῖς ἡ τοῦ ᾿Αχιλλέως εξαίρετοι τῆς αἰχμαλωσίας ὑπῆρχον νεάνιδες. Λύτρων δὲ πολλῶν ὑπὸ Χρύσου παρεχομένων, Αγαμέμνων οὐ προσέσχεν, ἀλλὰ γὰρ ἠτίμασεν τὸν ἱερέα πρὸς τούτοις. Ὁ δὲ τῷ Απόλ λινι κατὰ τῶν Ἑλλήνων ἐντυγχάνει λοιμικῆς δὲ νόσου τὸ στρατόπεδον νεμομένης, Κάλχαντος ἀληθὲς διασαφήσαντος, ᾿Αγαμέμνων ἠναγκάζετο τὴν Χρυ σηΐδα τῷ πατρὶ τῷ οἰκείῳ ἀποδοῦναι· διέστηκεν δὲ πρὸς ᾿Αχιλλέα, ὡς ἅτε Κάλχαντα τὸν χρησμὸν ὧδε φῆναι παρεσκευασμένον. ᾿Αφελεῖται οὖν τὴν Βρισηίδα τοῦ ᾿Αχιλλέως, δι᾽ ἦν εἰς λόγους καταστάντες δι ηνέχθησαν. ᾿Αχιλλέως δὲ κλαίοντος ἀντὶ τῆς κόρης, ἡ · μήτηρ Θέτις ἀνελθεῖν λέγεται καὶ λόγοις αὐτὸν αἱμυλίοις μεταβαλεῖν· εἶτ᾽ ἔπειτα εἰς Ολυμπον ἀφικομένη τῷ Διὶ προσαγγέλλει τοῖς Τρωσὶν ἐπαμύναι, ὅπως Έλληνες ἡττώμενοι δεηθῶσιν ᾿Αχιλλέως. Ζεὺς δὲ τῆς Θέτιδος τὴν ἱκετείαν δεξάμενος, ἐπὶ μὲν τῇ ὑποσχέσει κεκίνηκε τὰς ἀφρύας, τὰς δὲ τρίχας τῆς κει φαλῆς σεῖται κατανεύσει λέγεται, συγκινῆσαί τε τὸν οὐρανὸν ὅλον τῶν τριχῶν αὐτοῦ κινουμένων. Τῆς τοί τον Θέτιδος τὴν ἱκετείαν πληρῶσαι θέλων ὁ Ζεὺς καὶ εἰς πέρας ἄγων, τοῖς μὲν Τρωσιν ἐβοήθει, τοῖς δὲ Ἕλλησι κακὰ ἐβουλεύετο. Φροντίζουσα δὲ τῶν Ἑλ λήνων ή "Ηρα βουλεύεται πρὸς μίξιν ἀπατῆσαι τὸν Δία καὶ πρὸς ὕπνον καθελκύσαι, ὅπως καθεύδοντος τοῦ Διὸς ἀβοήθητοι γενόμενοι Τρῶες τοῖς Ἕλλησιν ἡττηθῶσιν. Ταῦτα βουλευσαμένη λαμβάνει τὰ καλίωπίσματα ἐκ τοῦ κεστοῦ τῆς Ἀφροδίτης (ὁ δὲ κεστὸς κάψιόν ἐστί τι, ἱμὰς ποικίλος, ἐν ᾧ πάντα τὰ πρός κάλλος καὶ εὐμορφίαν καὶ χάριτας ἐναπό κεινται)· εἶτα κοσμησαμένη άνεισιν παρὰ τὸν Δία καὶ κινεῖ αὐτὸν πρὸς ἡδονὴν καὶ λαγνείαν. Καθέλκει οὖν αὐτὸν εἰς ὕπνον τριῶν ἡμερῶν· καθευδόντων δὲ, φησί, βοτάνας ἀνέδωκεν εὐώδεις ἡ γῆ, κρόκον φημί καὶ λωτὸν καὶ ὑάκινθον· ἔχει δὲ τὸ ἔπος ὧδε· Τοῖσι δ' ὑπὸ χθὼν δια φύεν νεοθηλέα ποίην, Λωτόν θ' ἑρσήεντα ἰδὲ κρόκον ἠδ᾽ ὑάκινθον Πυκνὸν καὶ μαλακόν ὃς ἀπὸ χθονὸς ὕψος ξερ [γεν Φησὶν οὖν ὁ θεσπέσιος Θεολόγος, ὅτι τὸν κεστὸν τῆς Αφροδίτης ἐπιφέρεται γυνή τοιούτοις σχηματιζο μένη καλλωπισμοῖς πρὸς ἀπάτην ἀνδρῶν καὶ λα γνείαν· ἡ δὲ τοιοῦτον κεστὸν φέρουσα πως δύναται σωφρονεῖν, κἂν τοῦτο πολλάκις οἰηθείη; Λυσίγαμον δὲ τὸν κεστὸν καλεῖ· καὶ γὰρ τῶν πρὸς αἰσχράν μέσ ξιν ὑπηρέτης ἐστὶν καὶ πρόξενος τὰ πρὸς ἀπάτην ἔχων κείμενα, ὥς φησιν αὐτῇ Διομήδης τῇ Αφρο είτῃ· Εἶκε, Διὸς θύγατερ, πολέμου καὶ δηϊοτητες! Ἢ οὐχ ἅλις ὅττι γυναίκας ἀνάλκιδας ήπερο [πεύεις Γάμος δὲ οὐκ ἂν κληθείη τὸ δι' αἰσχρότητος τὴν σύστασιν ἔχον· λύει τοιγαροῦν γαμικὸν θεσμὸν ἡ τοιῶσδε κεχρημένη γυνή. Venerem rei meretriciæ omniumque quæ ad impuras voluptatis artes spectant patronam prædicant. Ipse Homerus Veneri, quæcunque seducendis ad turpes amores anim's apta sunt, inesse, sæpe dicit, in its præsertim versibus quæ de Junone loquuntur. Jupiter, codem Homero teste, Trojanis favebat maxime, Græcorumque cladibus gaudebat, Thetidis motus precibus Achillis gratia factis: lis namque inter Achil lem et Agamemnonem propter Chryseiden et Briseiden intercedebat. Chryses enim sacerdos Apollinis að classem venit Græcorum ad filiam quæ Agamemnoni tradita fuerat redia endam; non audivit Agamemnon vocem supplicis, imo duris interpellavit verbis. Chrysis, Græcus ulturus, Apollinem adiit. Pestis subito exorta cum Græcorum exercitum invasisset, Calchasque veridicus monuisset, rex patri filiam reddere coactus est; iram autem contra Achillem vertit quasi is Calchantem subornasset ad oraculum reddendum, simulque eripit Achilli Briseiden, quæ litis causa erat. Achilles lacrymas ob puellain ereptani furidens, matrem obviam habuit, quæ verbis mitigantibus filii dolorem lenivit. Thetis deinde Jovem permovit ut Trojanis auxilio esset; sic enim fore ut Græci Achille indigerent. Jupiter preces deæ exaudivit, cujus in rei signem supercilia movit crinesque et sie totum tremefecit Olynipum. Jupiter igitur, ut diximus, preces Thetidos exsequi volens, Trojanis succurrit, Græcis mala intulit. Juno deinceps Græcis favens Jovem ad somnum concubitumque perducere studuit ut eo dormiente res Trojana Græcorum armis succumbere!. Talia me iitans, ornamenta nintuata est e cesto Veneris (est autem capsula ubi quæcunque pulchritudini, forma, gratiæ inserviunt includebantur), sicque ornata adiit Jovem eumque ad voluptatem et coeindum pellexit, dein somnum intulit trium dierum. Dum autem dormirent, terra plantas edidit bene olentes, crocum, lotum, hyacinthum. Theologus summe venerandus dicit: Mulier Veneris cestum portat, quando hujusmodi ornamentis ad virorum libidinem excitandam induitur. Quomodo vero mulier hune cestum portans prudens esse poterit? Bune cestum dissolvere etiam connubium asserit; turpes enim amores fomentat, fraudum causa est et consiliarius, sicut Diomedes dicit Veneri. Matrimonium justum nunquam dixeris concubinatum; mulier autem talis vinculum matrimoniale solvit. Iliad. E, vers. 547. Iliad. E, 348.

231 Κελτοί μὲν κρίνουσι γόνον Ρήνοιν δεέθροις. Οἱ Κελτοὶ ἔθνος εἰσίν· ποταμὸς δὲ τῇ τούτων προς παράκειται χώρα Τήνος καλούμενος. Ἐν τοῖς ὕδασι τοῦ Ρήνου τὴν γονὴν διακρίνουσι· καὶ γὰρ παρὰ τὸν ποταμὸν πορευόμενοι, εἰ γνήσιος ἐστιν ὁ παῖς ἢ ἀλλότριος, τότε ὕδωρ σαφηνίζει τούτοις τὴν γονὴν, καὶ εἰ μὲν νόθον ἐστὶ τὸ παιδίον. 291 Εσθήρ εἶδος ἔτεύξεν ἐράσμιον, ἀλλά τι κείνης Έργον ἀριπρεπης ἔθνος ἔμεινεν όλον. Εσθήρ τῶν θυγατέρων ἦν Ἰσραὴλ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος· αὕτη δὲ ὡραία ἦν τῷ εἴδει σφόδρα. Αταρξέρξης τοίνυν ὁ Περσών βασιλεὺς ἐρασθεὶς αὐτῆς, εἰς γυναῖκα ταὐτὴν προσελάβετο. Τῷ οὖν 'Αταρξέρξει δυναστεύων τις ἦν ᾿Αμᾶν τοὔνομα, ὃς αὐτοῦ τῆς βασιλείας εἶχεν τὰ δεύτερα. Ζήλῳ τοί νον βαλλόμενος τῷ πρὸς Ἰουδαίους 'Αμᾶν, πείθει τὸν Αταξέρξην πάντας ἀναιρεθῆναι τοὺς Ἰουδαίους. Μαρδοχαίός τις πρὸς γένους ἦν τῇ Ἐσθήρ, ανήρ φρόνιμος καὶ σοφὸς καὶ πνεύματος ἔμπλεος θείου. Τάκτῆς δὲ οὔσης τῆς ἡμέρας καθ᾿ ἣν τὸ πρόσταγμα πληροῦν ἅπαντας τοὺς ὑπ' αὐτῷ τέταγμένους ὁ βασιλεὺς διετάξατο, τὴν Ἐσθὴρ εἰς λόγους κινήσας ὁ Μαρδοχαίος πείθει καλλωπισαμένην εἰς τὴν βασιλέα παρ᾽ ἔθος αὐτομολήσαι· οὐ γὰρ εἰ μὴ κέκλητο δυο νατὸν ἦν αὐτὴν ἀφικέσθαι. Ταύτην δὲ ποικίλως ἐστι Εασμένην ὁ ᾿Αταρξέρξης θεασάμενος πρὸς αὐτὸν ἀφικομένην, ἔκλυτος ὑφ᾽ ἡδονῆς γεγονὼς ἐξελίμπανεν· ἡ δὲ πλέον ἐξάπτειν αὐτὸν βουλομένη τουναντίον αντεξελύετο λυγιζομένη καὶ καταμαλακιζομένη· τούτου δὲ ταύτης ἐπειλημμένου καὶ μή ποτε διαφωνήσοι δεξιττομένου, φιλήμασί τε καὶ ψήγμασι καὶ ὅσοις ἔστιν ἀνακτᾶσθαι τοὺς ἐκλελυμένους σχηματιζομένου, τῆς Ἐσθῆρος τὸ ἀπόρθητον διασαφησάσης, αὐτ τίκα τὴν μὲν πρόσταξιν ἡκύρωσεν ὁ βασιλεὺς, μηδὲν τῶν δογματισθέντων Ιουδαίους πεπονθέναι προστάξεις τὸν δὲ ταύτης αὐτῷ τῆς συμβουλίας Αμάν αίττον ξύλῳ κρεμάσας ἀπώλεσεν, πᾶσαν τὴν ἐκείνου ἀρχὴν τῷ σοφῷ προσνείμας Μαρδοχαίῳ. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι Εσθήρ καλλωπισταμένη τὸ ἔθνος ἔσωἐὸ σεν ὅλον· οὐ γὰρ ἀπατῆσαι ἀλλὰ δῶσαι τὰς ψυχὰς ἡγωνίσατο. Τοῦτο δὲ καὶ Ἰουδ10 ἐποίησεν Ολοφέρνου πολιορκοῦντος μετά πολλῆς δυνάμεως, τῆς πόλεως ἐξελθοῦσα καὶ τοῖς πολεμίοις ἑαυτὴν ἐπιδοῦσα, καλο λωπισαμένη τε καὶ ὀλοφέρνην δι' ἀπάτης ἀνελοῦσα, καὶ τοῖς ὁμοφύλοις εὑραμένη σωτηρίαν. 293 Γράψε ποτ' όμματα πόρνης Ιεζάβελ αγριόου μες, Αὕτη ἐστὶν Ιεζάβελ ἡ τοῦ ᾿Αχαάβ γυνή, ἧς ἐμνήσθημεν ἐν τῷ κατὰ τὸν προφήτης Ηλίαν διηγήματι. Αὕτη μετὰ τὸ τὸν ᾿Αχαὰς ἀποθανεῖν, καὶ Ἠλίαν μετατεθεῖναι, ἔτι ἐβασίλευεν, υἱὸν ἔχουσα τὸν Ἰωράμ τοῦ Ἰσραὴλ βασιλέα· ἦν δὲ τὸ τηνικαῦτα προφή τεύων Ελισσαίος. Συνέβη τοίνυν τοὺς ἄρχοντας συνηθροίσθαι ἐν Ρεμμώθ Γαλαάδ, ἐν οἷς ἦν Ηοῦ τῶν ἀρχόντων εἰς καθεζόμενος. Ελισσαίος τοίνυν ἀπὸ έστειλεν τὸ παιδάριον αὐτοῦ χρῖσαὶ τὸν Ποῦ εἰς βασιλέα ἐν μέσῳ τῶν ἀρχόντων· ὅς ἐλθὼν λέγει αὐτῷ· Λόγος Κυρίου πρὸς σὲ, ἄρχων τῆς δυνάμεως· ὁ δὲ ἐξανέστη καὶ κατ' ἰδίαν σὺν αὐτῷ πορεύεται· καὶ φησι· Τάδε λέγει Κύριος· Εχρισά σε εἰς βασιλέα ἐπὶ τὸν Ισραήλ· καὶ τοῦτο εἰπὼν ᾤχετο. Οἱ μὲν οὖν ἐπυνθάνοντο τί ποτε ἦν ὁ λόγος· Ποῦ δέ φησιν Ανήρ ἐστιν ἐξεστακώς, τὰ καὶ τὰς φησὶν, ἀπήγγελλέ μοι· οἱ δὲ συνεστράφησαν ἐν ἑαυτοῖς (Κύριος γάρ, φησὶν, Αλλοίωσε τὰς καρδίας αὐτῶν), καὶ ἐβόησαν ἔκαστος, καὶ ἀναστάντες ἔχρισαν αὐτόν. Καὶ ἐβασίλευσεν Ηοῦ ἐν Ρεμμώθ, καὶ πάντας ἀνεῖλεν παραΛοῦσέ γε μὴν πόρνας αἵματι πορνιδίῳ. Celtarum terram Rhenus duvius alluit, cujus aquæ ad id consultæ indicant utrum justis aliquis parentilus natus sit, an nothus habendus... Esther una ex filiabus Israel tempore exsilii Babylonici, egregia forma, Artaxerxi regi Persarum, quem Sui anure Incenderat, nupsit. Aman, vir a rege maximis rebus gerendis præpositus, et secundas in regnb partes gerens. Hic Judais iuvidens Artaxerxi persuadet ut omnes Judeos interficiat. Mardochæus autem, ex eadem qua Esther, gente, vir erat multa expertus, divinoque Spiritu repletus. Ubi dies venit qua rex omines regno gubernando prepositus congregaverat, Mardochæns Estheri persuasit ut ornata ultro ad regem præter consuctudinem intraret; non enim licebat regem convenire nisi vocaretur. Artaxerxes videns eam egregie ornatam, præ voluptate non jam sui compos omnem, irain deposuit. Illa magis eum excitatura virium defectionem omniumque membrorum solutionem patitur; rex stitem perterritus eam manibus tollit, delicientemque vitibus osculis refovet, blanditiisque ejus animum revocare summa ope nisus est. Esther postquam animi desiderium patefecisset, rex revocat edictum et Judæos libertate frui jubet. Auctorem porro istius proscriptionis Aman patibulo suspendit ejusque dignitatem in Mardobæum transtulit. Gregorius observat verbis suis, Estlier ornantem sese omnem Judæorum ġ ħtem salvasse; non cum ad seducendum; sed ad salvandum animas id fecisse. Judith idem fecit quo tempore Holophernes cum magno exercitu urbem obsideret. Uibe enim egressa bostibus se tradidit, dein ornatd insid.oso Holopherni circumveniens eum obtruncavit, atque ita contribules in libertatem vindicavit. Jezabel uxor est Achab de qua in historia Elize mentionem fecimus. Achab mortuo et Elia a terra res moto, regnabat, vivente adhuc filio rege Israel. Tum temporis Eliseus prophetæ munus obibat. Cum igitur principes in Ramoth Galaad congregarentur, inter quos Jehu sedebat, Eliseus puerum suum misit ut Jehu Tegem ungeret in medio principum. Qui cum advenisset, dixit: Verbum Domini ad te, u princeps virtutis. Ille igitur surrexit et solus cum eo abiit. Nuntius hæc: Unxi te regem super Israel; quod cum dixisset, reliquit eum. Deliberarunt cæteri quid esset istud verbum; Jeli respondit: Vir propheta est, et dixit mihi hoc et illud; tum illi mutata mente (Deus enim ita voluit) exclamarunt ad unum omnes eumqua in medio upserunt. Regnavit itaque Jehu in Ramoth, et omnes Baal sacerdotes interfecit eorumque altaria destruxit. Juram cum co curru vectum appropiuquare accepisset, in aciem contra eum processit, acco- • [V Reg. ix, 3 sqq. Aliquid deest. PATROL. GR. ΧΧΧΥΙΙ. • Digitized by

χρήμα τοὺς ἱερεῖς τοῦ Βάαλ, καὶ τὰ θυσιαστήρια καθεῖλεν. Τοῦ δὲ Ἰωρὰμ ἀκούσαντος καὶ αὐτὸν ὁρῶντος ἐπὶ τοῦ ἅρματος παραγενόμενον, εἰς συνάν τησίν τε παρατάξασθαι ἐξιόντος, πληγείς πέπτωκεν καὶ ἀπέθανεν. Ιεζάβελ δὲ πόρνη οὖσα, τοὺς ὀφθαλ μοὺς ἐστιβέσατο, καὶ τὴν στολὴν ἠλλάξατο, μ' ἐπίπτου παρέκυπτεν, θέλξαι τὸν Ηοῦ βουλομένη· αὐτὸς δὲ παριὼν ἴδεν αὐτὴν, καὶ προσέταξεν κατεαγῆναι ἔθεν διέκυπτεν· καὶ οὕτως αὐτῆς διασκορπισ σθείσης τὸ μὲν αἷμα κύνες ἔλειξαν κατὰ τὴν Ἠλιοῦ προφητείαν ἐν μερίδι τοῦ ἀμπελῶνος Ναβουθὲ οὗ ἀπέκτεινεν· αἱ δὲ πόρναι τῷ ταύτης αἵματι παρὰ τὴν κρήνην ἐλούσαντο. Πρὸς Ολυμπιάδα 93 Παντός σοι μύθοιο καὶ ἔργματος ἔμπνοος εἰ- [κών, μέλλουσα προς γάμον συνάπτεσθαι ἀνδρὶ (τοῦτο γὰρ ὑπὸ τῶν γονέων ποιεῖν ἠναγκάζετο· καὶ γὰρ ἦσαν τῶν ἐν πάσῃ σχεδὸν τῇ ὑφ' ηλίῳ πλούτῳ προέχοντες καὶ ἀξιώμασιν), ὅμως τῶν θείων οὐκ ἐλιθάργησε διδασκαλιών. Τοῦτον οὖν τὸν λόγον δι' ἐπῶν πρὸς αὐτ τὴν ὁ Θεολόγος γεγράφηκεν. Πάσης δὲ σοφίας Εμπει ρος ἡ Ολυμπιάς, ὅπως χρὴ τῷ γάμῳ προσιέναι καὶ συζῆν τῷ ἀνδρί. Ικανῶς οὖν καταρτήσας αὐτὴν ὑπόδειγμα, τὴν ἀδελφὴν ᾿Αμφιλοχίου τοῦ τῆς Εἰκο νιαίων ἐπισκόπου παράγει· αὕτη δὲ σοφὴ τὰ πάντα καὶ ταῖς κατὰ Θεὸν ἀρεταῖς διαφαίνουσα. ἢ καὶ τὴν Ολυμπιάδα ἐξ ἀπαλῶν ὀνύχων ήθεσι σεμνοῖς ὑποδε ξαμένη διέπλασεν· θηλυτέραν δὲ Χειρώνην ταύτην φησὶν ἐκ τοῦ κατὰ τὸν ᾿Αχιλλέα παραδείγματος με γαλαυχούμενος. Οὗτος γὰρ τεχθείς, Χείρωνι τῷ ὑπο ποκενταύρῳ τροφεῖ ὁμοῦ καὶ διδασκάλῳ παραδίδοται ὑπὸ θέτιδος τῆς μητρός. Ο οὖν Χείρων λαβὼν των Αχιλλέα, τοῖς ἐπισθίοις αὐτοῦ μέρεσι κατὰ τὸ ἐπ πικὸν ἐπικαθίσας ἔθος, ἐγύμναζει τα πολεμικὰ καὶ μάλιστα διδάσκων τὴν τοξείαν· ἂν καὶ διέτρεψεν ἐλάφων μυελοῖς καὶ ἄλλων ζώων· διὸ καὶ Ἀχιλλεὺς κέκληται μὴ μετασχων χειλοῦ· χειλὸς γὰρ ἡ χερΑὕτη ἐστὶν Ὀλυμπιάς ἡ κατὰ τὸν Χρυσόστομον τώδης υπάρχει τροφή. Τὴν τοίνυν ἀδελφὴν Αμφια Ἰωάννην, ἐπὶ μὲν τῶν χρόνων Γρηγορίου τοῦ Θεολό- χίου Χειρώνην θηλυτέραν φησὶν, ὅσον ἐν γυναιξίν του κόρη τυγχάνουσα παρθένος ἔτι, καὶ τῶν λόγων· ὑπερέχουσαν, ἐκ τοῦ πατρὸς τὴν Ολυμπιάδα δεξα αὐτοῦ ἐν ἀκροάσει γενέσθαι κατηξιωμένη· διόπερ καὶ μένην καὶ σεμνοῖς ἤθεσι διαπλάσασαν. Ὡς γὰρ ὁ εἰς τοσοῦτον ἀρετῆς ἐλήλακεν ὕψος, ὡς τοιαύτη γεΧείρων ἔμπειρος ὢν τῶν πολεμικῶν, τοιοῦτον ἀνο νέσθαι οἷον ἂν αὐτὴν ὁ τῶν θεοφόρων χορός μεγαλο έδειξε τὸν ᾿Αχιλλέα παιδεύσας οἷος ἦν· οὕτω δὴ καὶ αυχεῖ. Καὶ γὰρ καὶ Βασίλειος ὁ θεῖος καὶ Γρηγόριος αὐτὴ τῶν κατὰ Θεὸν ἀρετῶν ἐργάτης τε οὖσα καὶ ὁ τούτου ἀδελφὸς τῆς Ὀλυμπιάδος μνήμην ποιοῦνται, διδάσκαλος, τοιαύτην ἀνέδειξε τὴν Ὀλυμπιάδα· του πολλοῖς αὐτὴν ἐγκωμίοις ἐξαίροντες, ὡς αὐτοῦ Γρη- σοῦτον μεγάλοις παιδοτρίβαις τὸ προσμένειν, μέγαν γορίου τοῦ Νυσαέως ἔστιν ἀκοῦσαι ἐν τῇ βίβλῳ τῶν τὸν παιδαγωγούμενον ἀπεργάζεται· ὡς ἔστιν ἀρχαίας Εἰς τοὺς μακαρισμούς λόγων. Αὕτη μὲν οὖν τῶν ἐπιμνησθῆναι φράσεως, ὅτι μεγάλων διδασκάλων μετ Γρηγορίου τοῦ μεγάλου Θεολόγου λόγων ἠξιωμένη, γάλοι γενήσονται καὶ οἱ μαθηταί. Ωσπερ γὰρ ἀπαλὰς 90 Θηλυτέρη Χειρωνὶς ὑπὸ προπόδεσσι γάμοι, 100 Η σ' ἐκ πατρὸς ἔδεκτο καὶ ἔπλασεν ἤθεσι [κεδνοῖς· 101 Αυτοκασιγνήτη μέγ' αμύμονος ἀρχιερῆος 102 Αμφιλόχου, τὸν ἔπεμψα Θεῷ Θέκλῃ γε σὺν [άγνη. plaque clade animam exspiravit. Jezabel, more meretricio oculos pinxit stibio, vesteque mutata ad fenestram stetit, ut Jehu seduceret. Itic qui eam prateriens viderat, humi cain præcipitari jussit; atque quod Elias ei post necem Naboth prædixerat, evenit: canes istius feminæ sanguinem linxerunt; meretrices vero ipsius sanguine ad fontem se laverunt. CARMEN LXVI. Ad Olympiadem. Olympias Jo. Chrysostomi ætate virgo sacris Gregorii theologi concionibus fruebatur, et, ob eximiam virtutem a sanctorum choro collaudata est. Basilius enim ejusque frater Gregorius honorifice de ca loquuntur, ut patet ex opere Gregorii Nysseni De beatitudinibus. llæc itaque virgo, que Gregorium concionantem audiverat, in eo erat ut matrimonium iniret (ita enim statuerant parentes divitiis et honoribus inter omnes illa ætate excellentes; sed multum abfuit ut sancti viri præcepta negligeret. Gregorius ipse epistolam metrice conscriptam ei dedicavit, exponens qua ratione viro nuptam se gerere deceat, eique ut virAutis exemplar sororein Amphilochii, Iconii episcopi, propo.it; que virturibus divinis ornata Olympiade.n a teneris unguiculis ad bonos mores formandam suscepit. Achillis deinde historiam in memoriam revocat, qui ubi natus erat, Chironi hippocentauro nutriendus et simul edocendus a Thetide matre traditur. Chiron igitur alumnum suum in omnia exercitia bellica initiatus est et imprimis sagittandi artem edocuit. Nutrivit cumdem cervorum aliarumque bestiarum medullis; unde etiam nomen Achilles, i. e. qui equorum pabulum non gustat (à, yuó;). Sororem Amphilochii nominat ut mulierum longe præstantissi - mam, qua Olympiadem adolescentulam a patre acceptani ad res honestas formavit. Sicut enim Chirad rei bellicæ peritus Achillem talem, qualis erat ipse, fecit, ita illa quoque virtutum divinarum magistra discipulam sui similem remisit. Constat enim magistrorum solertium commercium aluminis maximopere prodesse, secundum vetus dictum: Maguorum doctorum magni evadunt discipuli. Sicut enim caseus calathi formam recipit, ita discipuli, prout ignavi sunt aut acrioris ingenii, magistrorum mores et habitus imitande exprimunt. Olympiadis nepos fuit Seleucus, ad quem Amphilochius epistolam versibus - Jambicis composuit; benigne cnim adolescentem ad litterarum studium exhortatur. Ed. nov. p. 1065.

τυρὸς τοῦ καλάθου τὸν τύπον ἀναδέχεται, οὕτω δὴ τῶν διδασκάλων τοὺς τρόπους καὶ τὴν ἕξιν, καθ' ήν, εἴτε νωθροί, εἴτε διεγηγερμένοι τύχοιεν οι μαθητευό μενοι ἀνατυποῦνται. Ταύτης δὲ τῆς Ὀλυμπιάδος ἀδελφιδούς Σέλευκος ἦν, πρὸς ἂν τὴν ἰαμβικὴν ἐπιστο την Αμφιλόχιος γεγράφηκεν ὡς ἀπὸ συνηθείας ῶν, θαῤῥῶν τε καὶ τὸν νέον πρὸς λόγους διεγείρων, ἐν ᾗ πρὸς τῷ τέλει τῆς Ὀλυμπιάδος μέμνηται διὰ θάμβων λέγων ὧδε· Την σεμνότητος ἀγνείας τ' ἀσκήσεως Εμψυχον εικόνα πίστεώς τε σφράγισμα Ολυμπιάδα πρόσειπε τὴν σὴν τιτθίδα. ριος· Όμηρος ὁ ποιητὴς περὶ τὴν ᾿Αρκαδίαν γεγο νώς, ἁλιεῦσι φθειριζομένοις περιέτυχεν, καὶ ἠρώτη σεν αὐτοὺς οὕτως· Ανδρες ἀπ' Αρκαδίης ἁλιήτορες, ἡ δ' ἔχομεν τις ῥ' Ἔστι δὲ ὁ νοῦς τῆς ἐρωτήσεως οὗτος· Αγκά δες ἄνδρες, ἁλιεῖς τὴν τέχνην, ἄρα ἐθηράσαμέν τι; Οἱ δὲ ἁλιεῖς ἀπεκρίναντο τοῦτο τὸ ἔπος· ἦν δὲ πηρὸς Ὅμηρος τὰς ὄψεις· καί φασιν οἱ ἁλιεῖς· "Οσσ' ἔχομεν λιπόμεσθα, τὰ δ' οὐχ ἔλομεν φερό [μεσθα. Ο δὲ νοῦς τοῦ ἔπους οὗτός ἐστιν· Οὓς μὲν φθεῖρας Λέγει δὲ Γρηγόριος ὁ θεῖος σὺν Θέκλῃ τῇ ἀοιδίμῳ ἐθηράσαμεν, οὐκ ἔχομεν· οὓς δὲ οὐκ ἰσχύσαμεν θη τὸν Ἀμφιλόχιον προπέμψαι. Καὶ γὰρ αὐτοῦ προτε τελεύτηκεν, πρὸς γένους ὑπάρχων αὐτῷ· ἦν δὲ τῆς Εἰκονιαίων ἐπίσκοπος, ὅθεν ή καλλίνικος ώρμάτο μαθήτρια Παύλου, λέγω δὲ Θέκλα ή φίλαγνος καὶ καλλιπάρθενος μάρτυς. ΛΟΓΟΣ ΞΖ'. ΛΟΓΟΣ ΞΗ. Περὶ ἀρετῆς δι' ἐπῶν 2. Πυνθάνομ' Αλφειοῖο καλὸν ῥέον, ὡς διὰ πι [ κρῆς 23 Γρχεθ' ἀλὺς, μέγα θαῦμα, γλυκὺς πόρος, οὐδ' [ἐπίμικτος. Αλφειός ποταμός ἐστιν τῆς ᾿Αρκαδίας Αρκαδία δὲ πόλις (χώρα) Πελοποννήσου· ἔστι δὲ πηγὴ ἐν Σικελίᾳ τῇ νήσῳ Αρέθουσα τοὔνομα. Λέγεται οὖν, ὅτι ὁ ποταμὸς ἠράσθη τῆς πηγῆς τῆς Αρεθούσης, καὶ ἐρασθείς διαδὺς τὸ πέλαγος ἀναδίδοται ἐν Σικελίη παρὰ τὴν πηγὴν, μὴ συναναμιχθείς τῇ ἁλμυρίδι τῆς θαλάσσης, ἀλλὰ καθαρὸν τὸ νᾶμα διαφυλάττων πρὸς τὴν ἐρωμένην. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ᾿Αρκαδίας εμνήσθη μεν, καλὸν καὶ τὸ κατὰ τὸν Ὅμηρον παραθέσθαι Αρκαδικόν ζήτημα· καὶ γὰρ τούτου μέμνηται ἐν τοῖς κατὰ Ἰουλιανοῦ Στηλιτευτικοῖς ὁ θεῖος Γρηγό ρᾶται, φέρομεν ἐν τοῖς ἱματίοις· οὐκ ἐνόησεν δὲ τὸ λεγόμενον, ὁ ῞Ομηρος, καὶ μικρὸν ἐκεῖσε γενόμενος ἀπὸ λύπης ἀπέθανεν. Φασὶ δὲ καὶ τὸν χρησμὸν αὐτ τοῦ πρὸ τούτου δεδόσθαι, οπόταν αὐτῷ προταθείη ζήτημα, καὶ μὴ εὕροι, τεθνήξεσθαι τότε. Φασὶ δὲ καὶ περὶ ᾿Αριστοτέλους, ὅτι μαθητής γέγονεν Πλάτωνος, εἰ καὶ τὰ μάλιστα περὶ τὸ φυσικὸν μέρος τῆς φιλοσοφίας ἐπιδούς, ἐσπούδασε πάντων τῶν μετὰ τὰ οὐ ράνια σώματα τὰς αἰτίας εἰπεῖν καὶ τὰς φύσεις, οἷον γῆς, θαλάττης, ἀέρος, αἰθέρος, ζώων, φυτών, ὑετῶν, χιόνος, σεισμών, κομητῶν, πάντων ἁπλῶς. Οὗτος οὖν τὴν πάντων διερευνησάμενος φύσιν, έδουλήθη καὶ τὴν τοῦ Εὐρίπου φυσιολογῆσαι φύσιν· καὶ μὴ ἰσχύσας καταλαβεῖν, ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν ἐν τούτῳ τῷ μέρει τῆς θαλάσσης, τοῦτο ἐπιφθεγξάμενος· Ἐπειδὴ Αριστοτέλης οὐχ εἷλεν τὸν Εύριπον, Εύριπος ἐχέτω τὸν Αριστοτέλην· καὶ τέθνηκεν οὕτως ὁ ᾿Αριστοτέ λης. Ὁ δὲ Εύριπος τόπος ἐπὶ τῆς θαλάσσης μεταξύ τῆς Εὐβοίας νήσου καὶ τῆς Ἀττικῆς, ὅς ἐπτάκις τρέ πεται τῆς ἡμέρας· τρέπεται δὲ τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τούτῳ τῷ μέρει τῷ ὑποφεύγειν καὶ οἱονεὶ ἀναροφεῖσθαι, καὶ πάλιν ἐξερεύγεσθαι, καὶ ἀναπληροῦσθαι τὸ ὕδωρ Gregorius Amphilochium venerandæ Thecla simile quid misisse dicit. Prius enim, quam ipse, vita functus est. Erat autem Iconii episcopus, unde etiam Pauli discipula fortis, casta, virgo martyr prodierat. CARMINA LXVII, LXVIII. De virtuie. Alpheus Quvius notus Arcadiæ quæ Peloponnesi regio est. Fons est in Sicilia insula Arethusa nomine. Alpheum igitur dicunt amore Arethusa captum mare trajecisse et prope foutem Siculum emersisse. Non vero cum aqua marina se commiscuit, sed undam puram conservavit amasio fonti. Quoniam autem de Arcadia nobis sermo est, ea quæ Homerus de Arcadia dicit, referre juvat. De his enim Gregorius in suis contra Julianum sermonibus loquitur: llomerus, cum apud Arcades esset, piscatoribus occurrit pediculosis, et eos sic interrogavit: Viri piscatores ex Arcadia, habemusne aliquid? Hujus interrogationis sensus hic est: Arcades, viri piscatores, cepimusne aliquid? Ad hoc illi: Quod habuimus, reliquimus; et quod non cepimus, portamus. Sensus: quos quident pediculos cepimus, jam non habemus; quos autein capere nequivimus, in vestibus portamus. Homerus sensum responsi non comprehendit, et postquam paulum temporis ibi versatus esset, moerore vitam finivit. Sunt qui dicant, vaticinium ei aliquando datum fuisse, quo die quastionem aliquam propositam non solvisset, illico moriturum esse. Constat Aristotelem Platonis discipulum fuisse, et in primis rebus physicis in quantum ad philosophiam attinent, siuduisse idque cgisse, ut omnium quæ infra solem sunt, causas et naturam doceret, ut terræ, maris, aeris, vtheris. animalium, plantarum, pluviæ, nivis, terrae motuum, conetarum, omnium, ut paucis dicam. Postquam omnium rerum naturam perscrutatus esset, Euripi quoque naturam investigare voluit, et cum mon invenisset, se in sinum Euripi præcipitavit exclamans: Aristoteles Euripum non comprehendit; comprehendat igitur Euripus Aristotelem: et sic mortuus est. Euripus autem inter Euboeam et Atticam situs septies movetur fluendo et refluendo, idque septies unoquoque die. Gregorius in orationibus contra Julianum utriusque, Homeri et Anstotelis mortem commemorat similem, siquidem Homerus ob quæstiogem Arcadicam non solutam; Aristoteles ob Euripuin incomprehensum mortuus sit. Ergo etiam Cosmas iambicum illud tribuit, Amphilochio; quod sententiæ vontradicit Billii tribuentis Gregorio Nazianzeno. Ed. nov. p. 405.

OLYMITANUS COSMAS IEROSOLYMITANUS πάλιν ὡς ἦν· τοῦτο δὲ γίνεται, ὡς εἶπον, ἑπτάκις τῆς ἡμέρας. Φησὶν ὧν ὁ θεῖος Γρηγόριος ἐν τοῖς Στη τευτικοῖς, ὡς ἄμφω τεθνήκασιν ἀπὸ κοινοῦ Ὅμηρος καὶ ᾿Αριστοτέλης· ὁ μὲν γὰρ "Ομηρος διὰ τὸ Ἀρκαδικὸν τέθνηκεν ζήτημα, ὁ δὲ 'Αριστοτέλης διὰ τὸ τοῦ Ευρίπου ἀπόρημα. ΛΟΓΟΣ ΕΘ'. ΛΟΓΟΣ Ψ. Εἰς ἐμαυτόν 21 Καὶ πόρνοι κρατέουσι λόγοι· τὸ δὲ φάσγανον, [αν, από 22 Τις πήξει Φινεές πορνοφόνῳ παλάμῃ; 23 Ζηλήμων ψυχήν τε καὶ ούνομα. Ηδη μὲν περὶ τῶν Μωαβιτῶν καὶ ᾿Αμμανιτῶν ἐν τῷ δωδεκάτῳ εἴρηται ἡμῖν λόγῳ, ἐν ᾧ τὴν κατὰ τὸν νεκρομάντιν Βαλαὰμ καὶ τὴν τοῦ Βεὼρ Βαλάκ παρ ηγάγομεν ἱστορίαν, μνήμην τοῦ Φινεές ποιησάμενοι ζήλου· νῦν δὲ πλατυτέρως περὶ τούτου εὔκαιρον ἐκθέσθαι. Τὰς θυγατέρας οἱ Μωαβίται τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ ἀνιοῦσιν ἐξ Αἰγύπτου, κατὰ τὴν αὐτῶν γενομένοις χώραν, εἰς ἀπάτην προβάλλονται κεκαλλω πισμένας· ὁ δὲ λαὸς ἐξεχύθη καὶ ἐπόρνευεν μετ' αὐτ τῶν, καὶ ἐτελοῦντο τῷ Βεελφεγώρ θεῷ αὐτῶν. Γέγονεν οὖν θραύσις ἐν τῷ λαῷ μεγάλη, καὶ τῆς ὀργῆς ἀναφθείσης ὁ λαὸς ἀοράτως πληττόμενος Επιπτεν. Φινεές οὖν υἱὸς Ἐλεάζαρ υἱοῦ Ἀαρὼν τοῦ ἱερέως, κατά τινα λόγον εἰσδόντας θεασάμενος Ισραηλίτην (Ζαμβρὴ ἦν τούνομα), καὶ τὴν τοῦ ἄρχοντος Μαδιάμ θυγατέρα, ζηλώσας, τὸν σιρομάστην Ελὼν ἀμφοτέρους ἐπ' ἀλλήλοις όντας διέπειρεν, κατὰ γαστρὸς τὸν σιρομάστην διαμπερές, 3 δὴ λέγεται, διελάτας· οὕτω δὲ τὴν θραῦσιν κοπάσαι συμβέβηκεν, τοῦ Φινεὶς ἐξ ιλασαμένου, καθώς ψάλλει Δαβίδ· Καὶ ἔστη Φινεές καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραύσις, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην· τοῦ Θεοῦ τῷ ζήλῳ τοῦ Φινεὶς ἐξιλεώσασθαι μεμαρτυρηκότος. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, Αί, αί, θρηνητικῶς, ὅτι δὲ πόρνος κρατοῦσι λόγοι τῶν τεμνόντων τὴν Τριάδα Αρειανῶν, καὶ οὐδεὶς ἐστι Φινεὶς τὴν πορνείαν ἐξολοθρεύ σαι τῷ πορνοφόνῳ τῆς εὐσεβείας λόγω καὶ γὰρ αὐτοῦ τῆς βασιλίδος ἐξελθόντος ἐφρὺν ἐπαίρετο δυστ σεβής. Ο Η τὶς ἀρήξει Δόγμασιν Εβραίοις πλησσομένοις ἀδίκως, 25 Μωσῆς ἐκ δ' ὀλέσας Αἰγύπτιον αὐτίκα μῦθεν; Μωϋσέως χάριν ἡμῖν πλατέως ἐν τῷ β' εἴρηται λόγῳ· Μωϋσῆς δὲ τῶν ἰδίων ἀδελφῶν τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπ' Αίγυπτίου τυπτόμενόν τινα θεασάμενος, ζηλώσας, τὸν μὲν Αἰγύπτιον ἐπάταξεν, πέρας αὐτῷ τῆς κακίστης αίθωρον παρασχόμενος, καὶ τοῖς ἐφεξῆς ὑπ' αὐτοῦ τὸν ὅμοιον μέλλουσι καταπονείσθαι τρόπον, τὴν ἐκείνου ταχίστην ἀπαλλαγὴν λύτρωσιν εὑράμενος. Ὁ μὲν οὖν θεοφάντωρ Γρηγόριος, ὡς φθάσαντες ἔφημεν, τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκδιμήτας, μαθὼν τοὺς τῆς ἀσεβείας ὑπασπιστές τονθορύ ζοντας αὖθις, καὶ τῶν εὐσεβῶν κατορουμένους δε γμάτων, ἐκ παραγώγου φησίν, Τίς Φινεὶς τὸν πέρνον διαλέσεις λόγον; Τίς κατὰ Μωϋσέα τοῖς Εβραίους δόγμασι, τοῦτ' ἔστι τοῖς εὐσεβέσι καὶ γνησίοις βοηθή δει, τὸν Αἰγύπτιον λόγον, τουτέστι τὸν σκοτεινὸν καὶ συνεσκιασμένον καὶ πόρρω τυγχάνοντα τοῦ θείου φω τὰς ἐξαφανίσας; Οὐ γὰρ Γρηγόριος ἐγώ, φησί, πάρ· ειμι, ὅστις μόνος τοῦτο πράττειν, θεόθεν εϊληφώς τὸ δύνασθαι, κέκτημαι· οὐδέ τις, φησί, τοσαύτην δόξαν δύναται κτήσασθαι παρὰ τῷ μεγάλω λαῷ· του οὗτον ἡ τοῦ ἀνδρὸς δύναμις καὶ παῤῥησία, τῷ μὲν λόγῳ βροντώσα, ταῖς δὲ πράξεσιν ἐξαστράπτουσα· οὐ γὰρ διὰ κενῆς αὐτῷ ταῦτ᾽ εἴρηται. Καὶ γὰρ ἐσημε καὶ κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν Μωϋσῆς μὲν ἐπὶ ζήλῳ CARMINA LXIX, LXX. De semetipso. Jam autea, in duodecimo carmine, de Moabitis et Ammonitis diximus, ubi Balaam, et Bailac, filii Beor, historiam narravimus, et de Phinees zelo mentionem fecimus; nunc vero fusius de hoc loquen-li locus est et tempus. Cum filii Israel ex Ægypto migrassent et ad Moabitiden appropinquassent, Moabite ad illos seducendos filias suas improbe ornatas mittunt. Populus per omnes partes terræ diffusus fornicationi se dedit et deo Belphegor sacrificavit. Incidit igitur gravissima plaga in populum, et, ira divina inflammata, invisibili modo afflictus peribat. Phinces, filius Eleazari, filii Aaronis, cum vidisset ingredientem in tupanar Israelitam (Zambre ei nomen) cum filia principis Madian, invidia lactus, arrepto pugione, amborum simul ventrem perfodit. Cessavit autem plaga post expiationem Phinees, secundum David psallentem: Stetit Phinees, et placavit, et cessavit quassatio, el repulatum est in justitiam',Deo testificante, se placatum esse zelo Phinees. Dicit igitur divinus Gregorius: Heu! beu! voce lamentabili quia verba fornicaria Arianorum Trinitatem dirimunta et nullas Phinees adest, qui pugione pietatis fornicationem rescindat. Nam ubi e regia exibat, supercilium superborum more corrugabat. De Moyse fasius locuti sumus in secundo carmine. Qui cum nnum ex fratribus suís, filium Israel ab Ægyptio percussum vidisset, ira abreptus Ægyptium occidit, vexationi sic fine imposita, et eorum, quæ ipse postea passurus erat, punitionem anticipando exercuit. Cum divimus Gregorius, ut diximus antea, a Constantini urbe exsularet et impietatis patronos de novo mussitare et sanam doctrinam pedibus calcare audivisset, dicit: Ubi alter Phinees a destruendam fornicariam doctrinam? Quis, sicut Moyses Debræcorum religioni, id est, quis piis et genuinis hominibus succurret, destruendo Egyptiorum doctrinam obscuram, tenebrosam a luniine divino lenge remotam? Nam Gregorius non dicit: Ego adsum, qui divinitus accepta potestate hoc nunc facere debeo, nec quisquam est qui hanc gloriam apud multitadinein acquirere possit; quantacunque sit viri potestas et audacia, verbo tonans, artibus fulgurans; non enim hreassum hæc ab eo dicta. Ut enim quotidie de generatione in generationein Moyses, Princes et Elise ob · Psal. cv, 50, 31. Ed. nov. p. 854.

καὶ Φινεὶς καὶ Ἠλίας μεγαλαυχοῦνται τῇ Γραφή δακτυλοδεικτούμενοι, και Γρηγόριος μόνος πάντων τῷ λόγῳ προλάμπων δόξαν έχει μεγάλην παρὰ πάν τας ἐν Ἐκκλησίᾳ Θεοῦ θαυμαζόμενος. 35 Μηδ' ως Ευρίποιο πολυπλάγκτοιο ῥέεθρον Τήνδε μετακλίνοι ἔνθα καὶ ἔνθα ρέων. Τίς, φησί, τὴν πίστιν ἀμετάτρεπτον φυλάξει, μηδαμῶς αὐτὸς κατὰ τὸν Εὔριπον πολυπλανήτοις δεύμασι ταύτην μετατρέπων ὧδε κἀκεῖσε; Ο γὰρ Εὔ ριπος τόπος ἐστὶ τῆς θαλάσσης μεταξὺ τῆς Εὐβοίας καὶ τῆς Ἀττικῆς, etc. ut p. 199. Τίς οὖν, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, τὴν πίστιν δύναιτ' ἂν ἄτρεπτον και τασχεῖν, μὴ τῷ Ευρίπω ἐξομοιούμενος; Sequentia continuatim leguntur in codice. 63 Καὶ γὰρ πρόσθ' επέδησας των μέγαν, [ἀλλ' ἐδαμάσθης "Ως μιν δεθλοθέτης ἐστεφάνωσε μέγας, 65 Καὶ θῆκεν περίβωτον ἐῷ κηρύγματι νίκην. ទទ Πάντα δ' ἔδωκεν έχειν διπλα τὰ οἱ κέδασας. Ιώβ ἦν τις δίκαιος ἀνὴρ πλούσιος, ἂν ὁ διάβολος εἰς πειρασμὸν ἐξαιτήσας, τὰ μὲν ὑπάρχοντα αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς ἀπώλεσεν διὰ κενῆς, αὐτὴν δὲ νόσῳ περιέβαλε δεινοτάτη. Τοῦ γε μὴν εὐχαρίστως φέρον τος, ὁ μὲν διάβολος ηττήθη περιβόητον δὲ τὴν νίκην ὁ Θεὸς ποιησάμενος, διπλοῖς ἐτίμησεν ἅπασι τὸν οἱκεῖον θεράποντα 69 Λάζαρος ἐν νεκύεσσιν ἐγὼ νέος, ἀλλὰ βόησον, Εγρεο, καὶ ζήτω τοῖσι λόγοισι νέκυς. Κεῖται περὶ τοῦ Λαζάρου ἐν τῷ α' λόγῳ. 14 Λυσιμελής νέος εἰμὶ ὁ λέκτριος, ἀλλὰ βοη [σου, Πήγνυσο; καὶ κλίνην βήσομαι, ὕψι φέρων. Κεῖται ἐν τῷ ς' λόγω 73 Σῶν κλέπτω θυσάνων παλάμαις ἄκος, ἀλλὰ [δέεθρον Αἵματος ἔσχε τάχος σαρξὶ μαραινομέναις. Ομοίως ἐν τῷ α' λόγῳ κεῖται περὶ τῆς αἱμος βοούσης, 75 Σοί δ' υποκάμπτομ' έγωγε τεὸν λάχος ὡς Χα Irarala 76 Γυρὸν ἔχουσα δέμας, ἀλλ' ἀνάειρέ μ', ἄναξ. Χαναναία τις ἦν γυνή, ἧς ἡ θυγάτηρ κακῶς ἐδαιμονίζετο· ἢ προσελθοῦσα Χριστῷ, καὶ σωτηρίαν αἱτοῦσα, τὴν δωρεάν εἰσαναβάλλεται, μὴ δεῖν εἰπών, τοὺς παῖδας ἀφέντα, τὸν ἄρτον διδόναι τοῖς κυναρίας· τῆς δὲ τοῖς ποσὶ προκυλινδουμένης Χριστοῦ, πειθανόν τε καὶ πίστεως γέμον, ὅτι δὴ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων· αὐτῶν ἀπολαύουσι καὶ κύνες εἰπούσης, μὴ τοσαύτην ἐν Ἰσραὴλ πίστιν ὅσην ἐν αὐτῇ μαρτυρήσας Ἰησοῦς εὐρηκέναι, τὴν χάριν κατανεύει, μή μόνον τῆς δαιμονικῆς λύμης τὸ θυγάτριον ἀπαλλάξας, ἀλλὰ καὶ αὐ τὴν τοῖς δαίμοσι φοβεράν καταστήσας. 77 Σοὶ δ' ὕπνος ἐπεὶ γλυκὺς, ἀλλὰ τάχιστα 78 Ἔγγερ καὶ στήτω σοῖσι λόγοισι σάλος.. Χριστὸς πλεόντων τῶν μαθητῶν ὑπνώσας ἐν τῷ πλοίῳ ἐκάθευδεν· πνευμάτων δὲ βιαίων καὶ θαλαττίων κυμάτων τῇ σκάφῃ προσρηγνυμένων, οι μαθητοῖς ἀνέμοις ἐπετίμησεν καὶ τῇ θαλάσσῃ· ἦν δὲ παρταὶ περιστάντες Ἰησοῦν ἀφυπνίζουσιν· ὃς ἀναστὰς αυτίκα γαλήνη. Continuatim item sequentia in codice. Οὐδὲ τρίχες ἰσχὺν ἔχουσ' ὀλίγην. Τοὺς βαθεῖς ἔχοντας πώγωνας καὶ τοὺς χιτώνας σύροντας καὶ σχήματι ταπεινῷ ἐνδυμάτων διαθρυπτομένους, Γρηγόριος ὁ θεῖος διασύρων φησὶν, Εξ. ταύγωνα κτήσαιο μέγαν, ὦ οὗτος, καὶ σολοικίζεις καὶ λίαν ιδιώτης υπάρχεις, ἀλλ' οὖν τοῖς ὁρῶσιν άγω γελος εἶ· τοῦτο δὲ, φησί, πρὸς ἀρετὴν ἐπάρκιον ἔστω κτῆμα τῷ βουλομένῳ· καὶ τριχῶν δύναμις λέγεται μεγάλη, ὡς ἡ τοῦ Σαμψών, ὃς λέων ὡσεὶ ἔριφον δι εσπᾶτο, καὶ χιλιάδες ἦσαν ἀλώσιμοι τῆς αὐτοῦ χά ρὸς τὴν ἰσχὺν οὐκ ὑφιστάμεναι, καὶ πύλαι πόλεως ἀνεῤῥιπίζοντο, νωτοφορούμεναι, καὶ μοχλοὶ διεθρύπτοντο, καὶ περίβολοι καθείλκοντο βίαν χειρῶν οὐ sanctitatem magal æstimantur-in Scripture, ita quoque Theologus, unus omnium, doctrina præfulget cæteris, ideoque ab Ecclesia in admiratione babetur. Quis inquit, fidem inconcussam custodiet, non, Euripi instar, huc et illuc, sicut unda_mobilis, pertraclus? Est autem Euripus mare inter Atticam atque Euboeam etc. Quis igitur, dicit Gregorius, tidem constantem servare poterit, nec Euripo similis erit? Løb vir justus et dives, diaboli tentationibus traditus possessiones suas, imo filios amisit, ipseque mor-, - ho teterrimio ligebatur. Sed cum omnia hæc æquo animo perferret, victus est diabolus. Deus, Jobi constantiam remuneraturus, omnia quæ prius habebat, in duplo reddidit. Chananæa erat mulier, cujus filia a dæmone vexabatur. Cum igitur accessisset ad Christum, et ut filiam sanaret ab eo petiisset, Christus id unum dixit, non oportere, neglectis filiis, panem dari canibus. Illa ad peles Salvatoris_prolapsa fideique plena respondit: Catelli quoque de micis edunt quæ de dominorum mensa cadunt. Tom Jesus, nunquam se tantam fidem in Israel invenisse testatus, quod mulier ab ipso peti·rat, concessit, nec a dæmonis vexationibus solum filiam liberavit, sed eam dæmonibus ipsis reformidandam reddidit. Christus, cum discipulis navigans, sompo in navicula indulsit. Ventis autem cum maris undæ vehe menter exagitarentur et jamjam in navim irruerent, discipuli circumstantes Jesum expergefecerunt. Qui. surgens imperavit ventis et mari, statimque facta est tranquillitas. De barbis longis, promissis, de tunicis justo longioribus, de vestium ridicula forma ridere volens Gregorius dicit: Si magna tibi barba, o sodes; si barbare Joqueris, si vita tua mores receptos offendit, iis tamen qui te vident angelus es: qui talis est, nihil ei ad virtutem deest. Capillorum quoque virtus magna dicitur, sicut Samsonis qui leonem hædi instar discerpsit; qui sexcentos manibus domuit suis virus effeminatos; qui urbis portas evulsas humeris portavit; a quo pessuli fracti sunt, pali e terra extracti, vincula, clavi ferrei, nemine resistente, soluta, El. nov. p. 943. Ed. nov. p. 915.

$31 COSMAS HIEROSOLYM.TANUS τετληκότες, δεσμά τε καὶ χάλκειοι διελύοντο πάσσαλοι. Καὶ τῷ μὲν Ναζιραίων Σαμψών τοσαῦτα κόμη κεχάριστο τῷ δὲ βουλομένῳ καὶ προστασίας λαοῦ καὶ δόξης τῆς παρὰ πολλῶν τετυχηκέναι, πώγων ἐρκέσει βαθύς, ἐξωμίς τε σύρουσα, καὶ χιτῶν τῆς ζώνης διαῤῥέων, ὠχρότης ὀλίγη παρειάς, καὶ πλά γιος αὐχὴν, καὶ κλεπτομένη φωνή, καὶ σκυλάκιον σαίνισμα, καὶ τοῖς παραδυναστεύουσι λόγος ὅτι μά λιστα θωπευτικός, καὶ τρόπος ὑφήμερος, και βραχέα λογίδια, τῆς Γραφῆς ἀποτμήματα· προσθήσομεν δὲ τέρψεως χάριν καὶ ὀλιγοστά τροπάρια λιγυρώτατα. Τὸν γὰρ τοιούτοις θαύμασι προβεβλημένον τις τα ραστήσει λόγος; "Ων τὰ πάντα κεκονιαμένος τάφος καὶ πλήρης μυδαλέων νεκρῶν· τοῖς ἀβλέπτοις βιοεικοῖς ἀστερόμουσος οὐρανὸς κατοπτεύεται, και γε σχηματιζόμενος ἀφελότητα, τηνικαῦτα μέγιστο; ἀναγορεύεται τῶν ἀσωμάτων ἀρχάγγελος. Εἰς ἀγαπητούς. Τις θήσει φλογίνην ρομφαίαν ἐμῷ παραδείσῳ; Τις δώσει μεγάλης παρθενίης φύλακα; Φλογίνην ρομφαίαν ὁ Θεὸς ἔταξε στρεφομένην τυ λάσσειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, τοῦ τῆς τρυφῆς κτήματος τοῦ προπάτορος ἀπωσάμενος. Καὶ τὴν μὲν ἱστορίαν ἐν τῷ β' λόγῳ κειμένην εὑρήσεις· τὴν δὲ παρθενίαν θείῳ παραδείσῳ ἀπεικασμένην φησὶν ὁ θείας Γρηγόριος· τίς θήσει φυλακὴν τῷ ἐμῷ παραδείσῳ; τοῦτ' ἔστι τῇ θεοειδεῖ παρθενίᾳ, ὡς ἂν μή τις δραμὼν τὸν καρπὸν προώριον ἀποσυλήσει. "Αρσενα πάντ' ἀλέεινε,συνείσακτον δὲ μά- [λιστα, Μεῤῥᾶς πικρὸν ὕδωρ, παρθένε, πείθεό μοι. Τὸν συνείσακτον βίον τῷ πικρῷ τῆς Μερρᾶς ὕδατι Γρηγόριος ὁ θεῖος παραβάλλει· Μεμιάς δὲ πηγη πικρὸν τὸ ῥεῖθρον ἀνεδίδου. Κεῖται δὲ ἡ παρούται ἱστορία ἐν τῷ γ' λόγω. ΛΟΓΟΣ ΟΖ'. ΛΟΓΟΣ ΟΙΚ. Οτι καὶ παίζειν ἔστι σεμνώς Οἱ δ᾽ Ἑλικῶνες Είμετε, καὶ δάφναι, καὶ τριπόδων μανίας. Τὰ μὲν πρόχειρον τῆς ἐννείας τοὺς Ἑλικῶνας ναεῖν, ὑποτίθεται, τοὺς στρογγυλιστάς. Καὶ γὰρ ἐν τῷ γε λᾶν ἀτάκτως καμαρούνταί τινες, καὶ ἐν τῷ παίζειν ἀσέμνως ἐξάλλονται, καὶ ὀρχούμενοι γυρίζονται. Και Ελίκη δὲ πόλις ἐστὶ τῆς Βοιωτίας, ἐν ᾗ πολλή τις ἀσεμνότης ὑπῆρχεν. Δάφνας δέ φησιν ὡς ἀπὸ τῆς ερασθείσης κόρης ὑπὸ τοῦ ᾿Απόλλωνος, τὴν ἀπὸ τοῦ γέλωτος τοῦ ἀσέμνου σημαίνων οἶμαι διάχυσιν, καὶ τὸν ἔκτοπον οἶστρον. Τριπόδων δὲ μανίας πάντως τη κατὰ τὸν τρίποδα ἐξάλλεσθαι· καὶ γὰρ ἐν τῷ τρίποδο τὰς μαντικὰς ἐξάλλεσθαι ψήφους ὁ λόγος ἔχει. Εἰς Φιλάγριον καὶ πρὸς ὑπομονήν Εστιν Επικτήτοιο μέγα κλέος ἐν προτέροισι. Ἔστιν Αναξάρχου· ὧν ὁ μὲν ἀγνύμενος Το σκέλος οὐκ ἀλέγιζεν, ὁ δ' ὅμου χείρας έχοντος Κοπτόμενός γ' ἐβόα· Πτίσσετε τὸν θύλακον. Ἐπίκτητος φιλόσοφος ἦν. Οὗτος ἐδέθη τὸ σκέλος ὑπὸ τοῦ τυράννου Λακεδαίμονος καὶ διεῤῥήγνυτο τὸ σκέλος· ὕστερον δὲ ἠβουλήθη ὁ τύραννος λύσαι αυτ τόν. Ηρετο οὖν αὐτὸν οὕτως θέλεις, ὦ Επίκτητε, λύσω σε; Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο· Τί γάρ; δέδεμαι; ὡς τῆς ψυχῆς αὐτοῦ δῆθεν μὴ δεδεμένης. Διὸ λέγεται μὴ τὸ σῶμα ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχειν, ἀλλὰ ἡ ψυχή. Ομοίως Ανάξαρχος φιλόσοφος ἦν· οὗτος συσχεθεὶς ὑπὸ ᾿Αρχελάου τοῦ τυράννου, καὶ βληθεὶς ἐν ὅλμῳ, ἐπτίσσετα Hæc quidem omnia Samson Nazaræus capillorum beneficio peregit. Quod si quis magistratus apud populum ambil, si apud oinnes in honore esse vult, memento, barbam promissam, tunicam humi cadenLem, zonam plurimum ad id proficere. Accedat genarum pallor, collum paulisper remissum, vox gracilis, blanditiæ tantum non caninæ, vultus erga dominos servilis, habitus plus quam modestus, facete et breviter dicta, rei litterariæ simabcrum; accedant, delectanili ergo, metaphore delicatule. Qui enim talia in deliciis habet, unquamne resipiscet? Haec omnia sepulera cadaveribus repleta. Dum enim a cæcis mundanis cœlum sideribus ornatum suspicitur, tunc maximus spirituum prædicatur archangelus. CARMEN LXXV. In dilectos. Angelum cum gladio flammeo collocavit Deus ad custodiendam viam arboris scientiæ, postquam protoparentem e paradiso ejecisset. Id factum in secundo carmine relatum reperies. Gregorius virginitatem cum paradiso comparat. Quis ponet paradiso meq custodiam? id est, virginitati, quæ deitatis imagineni refert; nemo ergo fructum imniaturum gustet. Vitam communem Gregorius cum aqua amara Merræ comparat. Lege hane historiam in carmine tertio. CARMINA LXXVII, LXXVIII. In ludo quoque gravitas. De heliconibus qui cogitat, rotundos eos cogitabit. Sunt qui effusius ridendo corpus curvant, qui ludentes indecoros saltus faciant, qui inter saltandum in gyrum ferantur. Est autem Helice urbs Boeotia marum dissolutione famosa. Daphnas eam appellat, ad puellam ab Apolline amatam alludens, et habitum qui ṛisum immoderatum sequitur et lasciviam reprehensibilem significans. Tripodum furor inde vocitatur quod in tripode saliunt; in tripode enim calculi sortium subsultare dicuntur. CARMEN LXXIX. Ad Philagrium atque de patientia. Epictetus philosophus cum Lacedæmoniorum tyranno familiariter uteretur, hie crus ei vinciri jussit. Tyrannus postea vinculis eum solvere volens, interrogat: Visne te solvam? Ad quæ philosophus: Nun. Apud Muratorium epigramma 205 [nunc 16, çditionis novæ p. 1181]. Id. epigr. 211 [riunc 14, ed. nov. p. 1169]. Id. epigr. 217 [nunc 25, ed. nov. p. 1175]. Id. epigr. 196 [nunc 4, cd. nov. p. 1165j,

μοχλῷ ξυλίνων (πτίσσεσθαι δέ ἐστι, τὸ δίκην πτισάτης τυπτεσθαι· ἔνθεν καὶ πτισάνη είρηται παρὰ τὸ τύπτεσθαι)· πισσόμενος δὲ τοῦτο ἔφη· Πτίσσε τὴν ᾿Αναξάρχου θύλακον· οὐ γὰρ πτίσσεις Ανάξαρχον· αἰνιττόμενος, οἷα φιλόσοφος δῆθεν, τοῦ σώματος μηδένα λόγον ποιείσθαι. Ο τοίνυν θεῖος Γρηγόριος τῷ Φιλαγρίῳ κάμνοντι δεινῶς ἐπὶ χρόνον πολύν τὸ σῶμα, καὶ μηδὲν τούτου φροντίζοντι, χάριν τὰς παρούσας παρήγαγεν ἱστορίας, δεικνὺς τοῦ Φιλαγρίου τὸ τῆς ψυχῆς εὐγενές, ὃς κάμνων, καὶ νόσῳ τρυχόμενος, καὶ τὸ σῶμα ἀχρειωθείς, όμως κατὰ ψυχὴν ἀνδρεῖος ἦν καὶ ἐγκωμένος. ΛΟΓΟΣ Π', ΛΟΓΟΣ ΠΑ', ΛΟΓΟΣ ΙΒ'. Εἰς Γιγάντιον οἰκοδόμον Αλλος μὲν Βαβυλῶνος ἐπίδρομον ἅρμασι τεῖχος, Αλλος δ' Αιγύπτου δείματο πυραμίδας. Καὶ πόντον πεζός τις ἐπήλαινε, καὶ διὰ γαίης Νῆας ἐϋσσέλμους ἤγαγε Θρηϊκίης. Μέμνηται τούτων ὁ θεῖος Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς Βασίλειον τὸν θεῖον ἐπιταφίῳ, φάσκων ἐπὶ λέξεως οὕτως· «Τί μοι πρὸς τὸ ἔργον τοῦτο ἐπτάπυλοι Θῆβαι, καὶ Αἰγύπτιοι πυραμίδες, καὶ Μαυσώλου Καρικός τάφος, καὶ Κολοσσοῦ χαλκός ἄμετρος, καὶ ναῶν μεγέθη καὶ κάλλη τὰ μηδὲν ὄντα;: Περὶ μὲν οὖν τοῦ Μαυσώλου τάφου καὶ τῶν ναῶν εἰρήσεται προϊόντος τοῦ λόγου· καὶ γὰρ ἐπὶ λέξεως μέμνηται τούτων τοῖς ἐφεξῆς κατὰ τυμβωρύχων. Περὶ δὲ τῶν ἑπταπύλων, καὶ Θηβῶν, καὶ πυραμίδων, καὶ τεί χεων, λεκτέον ἡμῖν· Επτάπυλοί εἰσιν αἱ τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὑπὸ Ἀμφίονος καὶ Ζήθου κτισθεῖσαι διὰ κιθάρας. Αἱ δὲ Αἰγύπτια: Θῆβαί εἰσιν ἑκατοντάπυλοι· μεγίστη δὲ πάλαι γέγονε, καὶ οὕτως μεγίστη ὥστε ἑκατὸν ἔχειν τὰς πύλας. Τὰ δὲ Βαβυλώνια τείχη λέγεται εἶναι ἰσχυρώτατα· ἀπὸ γὰρ πλίνθου ὀπτῆς καὶ ἀσφάλτου λυομένης εκτίσθησαν· καὶ τὸ πλάτος ἔχοντα πολύ τοσοῦτον, ὡς δύνασθαι ἐπ' αὐτοῦ τρέχειν καὶ ἁρματα δι' ὀχημάτων· καὶ τὸ μῆκος δὲ πολὺ καὶ τὴν περι φέρειαν ἔχουσι πολλήν. Αἱ δὲ πυραμίδες καὶ αὐτα θεάματος εἰσιν ἄξιαι ἐν τῇ Αἰγύπτῳ ἐκτισμέναι, ἄστινας πυραμίδας οἱ μὲν Χριστιανοὶ λέγομεν εἶναι τὰ ὡρεῖα τοῦ Ἰωσήφ, ἔνθα τὸν σῖτον ἀπέθετο τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τῆς εὐθηνίας. Οἶκοι γάρ εἰσιν ὑπερμεγέθεις, περιβόλοις αξιαγάστοις πεπυκνωμένοι· Ελληνες δὲ τάφους τῶν βασιλέων εἶναί φασιν, ὧν ἐστιν καὶ Ηρόδοτος. Ὁ δὲ Κολοσσός ἐστιν ὁ ἐν Ῥόδῳ ἀνακείμενος τότε άνδριάς χαλκός λίαν θαυμαστός, ὑπερο μέγεθες, ὥς τινές φασιν, ὀγδοήκοντα πηχέων ἔχων τὸ ὕψος, ιβ' δὲ τὸ πλάτος· τοῦτον δὲ καθεῖλον Αγα ρηνοὶ τὸν ἀνδριάντα ληϊζόμενοι τὴν Ῥωμανίαν, κατὰ τοὺς χρόνους Κωνσταντίνου τοῦ ἐν Συρακούσαις τῆς Σικελίας ἀναιρεθέντος. Πεζός μὲν τὴν θάλασσαν οὐδείς πως λέγεται σὺν ἀληθείᾳ διελάσαι, πλὴν Μωϋσέως καὶ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, καὶ ταῦτα τμηθείσης εἰς δύο· Χριστὸς δὲ, καὶ Χριστοῦ θελήσαντος Πέτρος, ἦλθον διὰ κυμάτων πεζοποροῦντες. Τὸ δὲ διὰ ξηρᾶς ναῦς ἀγαγεῖν τῆς Θράκης, πολλοὶ μὲν πρότερον πεποιήκασιν, ἀλλὰ καὶ Κωνσταντίνος πεποίηκεν ὁ νέος διὰ ξηρᾶς ἐλάσας τὰς ναῦς. Εστιν γὰρ περὶ τὴν Θρᾴκην τόπος ἓξ μιλίων διάστημα ξηρᾶς ἔχων, καὶ τῶν θαλασσῶν μεταξὺ διιστῶν· ὅθεν εὐεπίβατος ἡ Θρᾴκη τοῖς Γότθοις· Γοτθία δὲ τοῖς Θραξί [όμορος·] καὶ Γότθοι μὲν ἐπιόντες τὰς οἰκείας ναῦς (αὗται δὲ μονόξυλοι), διαπερῶσι πρὸς Θρᾷκας· Θρᾷκες δὲ πολύ λάκις ἐντεῦθεν ἐπὶ Γοτθίαν διὰ ξηρᾶς τὰς οἰκείας και θέλκουσι ναῦς. Κύκλος ἐστὶ πολὺς τῆς διὰ τῆς στενής θαλάσσης εἴτε ἀνιοῦσιν ἢ κατιοῦσιν μέχρις αὐτόσε· θά λασσα δὲ στενή ἐστιν ἡ διὰ τῆς ᾿Αβύδου (πόλεως δὲ τῆς Τρωάδος αὕτη) ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν φέρουσα, κἀκεῖθεν ἐπὶ τὴν Ποντικὴν παραπέμπουσα ligatus sum? Nam anima non vineta erat. Hinc etiam aliqui hominem non corpore, sed anima constare volunt. Simile quod Anaxarcho philosopho accidit. Ab Archelao enim tyranno in mortarium intrusus fuste ligneo tundebatur. Tunde, dixit, Anaxarchi saccum; ipsum enim Anaxarchum tundere nequis; innuens, ut vere philosophus, se nullam corporis rationem habere. Gregorius Philagrii causa qui tum gravi morbo vexatus non indignabatur, has historias narrat, Philagrii magnanimitatem laudans, qui morbo gravi oppressus, corpore extenuato jacens, animam fortem et virilem ostendebat. CARMINA LXXX, LXXXL, LXXXII. In giganteum adificatorem. Hæcce Gregorius in concione funebri divi Basilii refert: Quid ad me septem portæ Thebarum, pyramides Ægyptiæ, Mausoli Caris sepulcrum, statua ænea Colossi immensa; quid templorum magnitudo splendorque pro nihilo reputandus? De Mausoleo quidem déque templis postea sermo erit. De his enim disputandi gratia in sequentibus abi de sepulcrorum efossoribus, dicturi sumus. De septem anten Thebarum portis, de pyramidibus ac manibus aliquid nobis dicendum restat. Thebæ cum septem portis in Græcia sunt ab Amphione ac Zetho ad cithara sonum ædificate; Egyptiæ autem Theba centum portas habent. Grandissima enim olim hæc urbs centum portas habebat. Moenia Babylonica fortissima fuisse dicuntur, latere cocto et bitumine liquido constructa, adeo lata ut quadrigæ plures ibi fronte commeare possent; altissima insuper et immensi circuitus.-Pyramides in Ægypto visu dignissimæ nobis Christianis horrea sunt ubi Joseph septem annorum pinguium frumenta deposuerat. Edificia enim sunt solito majora, claustris cincta miri». Greci econtra, inter quos lerodotus, regum sepulcra eas esse censent. Colossus in Rhodi insula statua ænea est spectatissima, octoginta cubitis alta, duodecim lata. Hanc statuam ●verterunt Agareni, cum Romaniam spoliarent, temporibus Constantini in Syracusarum urbe occisi. Nemo sicco pede unquam mare trajecisse dicitur præter Moysem et filios Israel qui in duas partes scissum permearunt. Christus quoque et, Christo ita volente, Petrus pedibus in mari ambularunt. Naves in Thracia per siccun trabere multi olim conati sunt; sed et Constantinus Junior naves per siccum propulit. Esi enim in Thracia locus sex milliaribus inter utrumque mare situs, qua Gotthi facile in Thraciam penetrant. Gotthia est vicina Thraciæ, et Gotthi navibus monoxylis couscensis Thraciam sæpe aleuni. Thraces vero sæpe naves per siccum in Gotthiam trahunt. Magnus per mare angustum transitus, Id. cpigr. 225 [nunc 1, ed. nov. p. 1165].

θάλασσαν, μιλέων ἔχουσα διάστημα μικρός προς τριακοσίων. Οὕτω μὲν οὖν, φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, τοσαῦτα Γιγάντιος δὴ λιθοξόος ὑπάρχων, δρη τινάξας, κηπόν μοι κατεσκεύασεν ἐκτὸς ὑδάτων ἀρδευόμενος· λέγει δὲ τὸ τῆς ἀρετῆς εύτροπον ὑπόδειγμα. ΛΟΓΟΣ ΠΓ. Εἰς Προαιρέσιον σοφιστήν Βροντὴν Ἀτοὶς ἔνεικε γεόκτυπο. Οἱ τῶν Ἑλλήνων σοφοὶ τὴν βροντήν εἶναί φασιν ἀπὸ τῶν Κυκλώπων. Λέγονται δὲ γενέσθαι οἱ Κύκλωτες ἐν τῇ Σικελίᾳ νήσῳ περὶ τὰ ὀρεινὰ ταύτης, ποι μενικὸν βίον ἐπιτηδεύοντες βιαιότερον· λέγονται δὲ οὗτοι ἀνθρωποφάγοι τινές. Τούτων δὲ τρεῖς εἶναί φασιν τοὺς ἐξοχωτάτους, τὸν Βρόντην, τὸν Ἀστερός την, τον Αργην: οὗτοι δὲ, φασί, χαλκεῖς ὄντες τὴν τέχνην, διὰ τῆς οἰκείας τέχνης την βροντήν κατ εσκεύασαν τῷ Διὶ καὶ τὴν ἀστραπήν. Κύκλωπες δὲ ἐλέγοντο, ὡς μὲν Ησίοδος, ὅτι ἕνα μόνον εἶχον κυκλοτερῆ ὀφθαλμόν. ἂν γάρ ἐστιν ἡ ὀφθαλμός, διὸ καὶ κύκλωψ, τοῦτ' ἔστι κυκλοτερῆ τὸν ὀφθαλμὸν ἔχων. Παλαίφατος δὲ Κύκλωπας αὐτοὺς καλεῖ, ὅτι κυκλοτερή τινα νῆσον ᾤκουν. Οὗτοι μὲν οὖν καὶ τοὺς Οδυσσέως κατεδίωξαν ἑταίρους· γενόμενος δὲ κατ' ἐκεῖνον τὸν χῶρον Οδυσσεὺς ἐν τῇ πλάνῃ, Κύκλωπι περιτυχών, έἴργεται σὺν τοῖς ἑταίροις εἰς ἄντρον· ἐν ᾧ τὴν μὲν νύχτα ὁ Κύκλων σὺν τοῖς προβάτοις φυλίζετο, τὴν ἡμέραν δὲ λίθῳ μεγίστῳ φράττων τὰ πρόβατα, έβοσκεν. Τῶν οὖν ἅμα τῷ Ὀδυσσεί καθ ειργμένων, καθημέραν ήσθιεν ἵνα, τὸν Ὀδυσσέα καταλιπών ἔσχατον, ἅτε δὴ χαρίη καὶ προσηνέστερον. Αὐτὸς μὲν οὖν βακτηρίαν ὁ Κύκλωψ προσφάτως αὐτῷ τοῦ δρυμοῦ τμηθεῖσαν ἐν τῷ σπηλαίῳ ἀποθέμενος, ἧς τὸ μέγεθος ὡς ἱστὸς νηός, ᾤχετο· καὶ δὴ ταύτην Οδυσσεὺς ὀξύνας, τὸν Κύκλωπα ἀπετύφλω σεν. Τοιώφός Κύκλων Οδυσσέως ήρετο τούνομα Ὀδυσσεὺς δὲ, οὔτις λέγεται, ἀπεκρίνατο. Μέλλοντας δὲ τοῦ Κύκλωπος τὴν Ὀδυσσέα φαγείν, λαβὼν οἶνον Οδυσσεύς προσφέρει τῷ Κύκλωπι ἐπειπών· Κύκλωψ, λάβε καὶ πίε οίνον. Κύκλωψ οὖν δεξάμενος παρ' έθος πιὼν ἐμεθύσθη· τῷ δὲ καθεύδοντι βαθὺ τὸ ξύλον ἐπι βαλὼν ἀπετύφλωσεν ὁ Οδυσσεύς. Κύκλωψ οὖν ἀνατ νήψας καὶ μὴ βλέπων, ἀνὰ τὸ ἄντρον ταῖς χερσὶ τὸν Οδυσσέα ζητῶν οὐχ εἷλεν, ἀμφὶ τὰ μῆλα τούτου. κρυπτομένου. Στὰς δὲ Κύκλων πρὸς τῇ θύρα τοῦ σπηλαίου τὸν λίθον ἀπωσάμενος, καθ᾽ ἐν ταῖς χερσὶν ἐξιοῦσι τοῖς προβάτοις ἐπιτιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπιμε τῶς ἐρευνᾶτο· κριοῦ δὲ μεγίστου τῆς ἀγέλης προ ηγουμένου τοῖς ἐρίοις Ὀδυσσεὺς ὑπὸ τὴν κοιλία προσδήσας ἑαυτὸν, οὕτω λαθὼν ἔξεισι του σπηλαίου, πολλὰ τοῦ Κύκλωπος ὕστερον καταγελάσας· Κύκλων δὲ τῇ σκάφῃ τὸν Οδυσσέα γνοὺς ἐπιβάντα, πέτρας ἀποκινήσας ἐπ' αὐτὸν ἀφῆκεν, καὶ τὴν θάλασσαν διαναστήσας τῇ τῶν λίθων ὁρμῇ, σάλον αὐτοῖς ἐξετάραξεν. Οδυσσεὺς οὖν χάριν τῷ Κύκλωπι καταθέτ μενος, ὡς εἰ σφενδονῶν ἐπιμείναι, θάττον εἰς Ἰθάκην ἐπειγόμενον ἐκπέμψειεν, τοῦ βάλλειν ὁ Κύκλων ἐπαύσατο, μᾶλλον εὐεργετεῖν ἢ ἀμύνεσθαι τὸν ἐχθρὸν ὑποτοπάσας φωνήσας δὲ φοβερὴν μετ' οἰμωγῆς, ἅπαντας θάττον τους Κύκλωπας συνειλεγμένους, καὶ τίς πυνθανομένους ή συμφορὰ καὶ πόθεν, Ούτις με φονεύει, ὁ Κύκλων ἀπεκρίνατο. Εἰ οὖν οὕτις δ φονεύς ἐστιν, θεόθεν εἶναι τούτῳ τὴν ὀργὴν οἱ Κύκλωπες ἐπειπόντες ᾤχοντο. Φησὶν οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, ὅτι νεόκτυπον βροντήν ἤγαγεν Ατθις, εἴτε τὴν μοῦσαν τῆς ξένης γλώττης Ατθίδος καὶ τὸ αὐ. sive ascendas sive descendas. Mare porro angustum est inde ab Abydo usque ad Constantini urbem, at¬ que inde ad mare Ponticum, paulo plus trecentis millibus passuum. Sic igitur, dicit Gregorius ejusmodi giganteus constructor, montibus commotis hortum mihi præparavit abɛque aquis irrigatup; inquit autenį virtutis exemplar proficuum. CARMEN LXXXIII. In Proheresium sophistam, Viri Græcorum docti tquitru dicunt a Cyclopibus originem trahere. Cyclopes in insula Sicilia regiones montanas habitasse feruntur, vitam pastoralem degentes; insuper anthropophagi appellantur. Eorum in numero tres statura præcellunt, Brontes, Asteropes, Arges, qui, fabri cum sint ærarii, tonitrua et fulgura Jovi fabricarunt. Cyclopes secundum Hesiodum nominantur quod unum oculum in circuli modum habebant. Palæphatus autein cyclopes ens vocat, quod insulam circularem, incolebant. Hi porro Ulyssis socios persecuti sunt; quo euim tempore Ulysses errans in eas regiones venisset et apud Cyclopem devertisset, in antrum cum sociis includitur, in quo Cyclops cum grege pernoctabat, interdiu autem, lapide maxima ad antri os obvoluto, gregem pascebat. sociis cum Ulysse ita conclusis, homo monstrosus unum quotidie manducavit, Ulyssem sibi reservans' ultimum. Cyclops relicto in spelunca pato quem in querecto exciderat, el cujus altitudo navis malum æquabat, discessit. Ulysses ejus ope præacuti, monstri oculum excaecavit; rogatusque nomen suum. Οὗτις nominar, respondit. Ubi per ordinem successionis Ulysses manducandus esset, vinum Cyclopi offert dicens: Amabo, bibe. Cyclops cum præter consuetudinem bibisset, inebriatusque dormiret, palo eum excæcavit. Post ubi resipuisset seque cæcum sentiret, ad portam antri Wyssem manibus quærebat, nec invenit, quippe qui arietis abdomini se alligasset. Tum lapide amo10. unamquamque ovium egredientium investigabat, Ulysse, ut diximus, per dolum exeunte; de quo postea multus risus. Inimicum deinde nave conscensa aufugisse sentiens, saxa in navigantem jaculatus est atque ita maris Ductus sublevavit. Postremo Ulysses post tot tantaque rerum discrimina, cum Cyclops saxa jacere deşiisset, credens ita se naviganti magis prodesse quam obesse, vociferatus cum ululatu ompes Cyclopes couyocal; qui cum auctorem infortunii nosse vellent, ille, Οὔτις (nemo) me interficit, quae rentibus reponit. Si nemo te interficit, numen aliquod divinum experiris; atque ita abierunt. Gregorius Proheresii eloquentiam vere Atticam cum tonitru comparat ejusque effectus contra Græciam fulgurare opiBatur. Apud Murator. epigr. 1 [nunc 3, ed. nov. p. 1109},

$37 τῆς σημαίνων πρὸς τὴν καλλιέπειαν καὶ τέχνην έναρ μόνιον, εἴτε τοὺς λόγους τοῦ οἰκείου σοφιστοῦ Προαιρεσίου νεόκτυπον ὡς βροντὴν κατὰ τὴν Ἑλλάδα φερομένους, καὶ νέον τι βροντῶντας ἀποσκοπήσας ταῦτά φησι. ΛΟΓΟΣ ΠΑ', ΛΟΓΟΣ ΠΕ'. Εἰς Μαρτινιανόν Εἰ τις Τάνταλος ἐστιν ἐν ὕδασιν αὖος ἀπίστοις, Εἴ τις ὑπὲρ κεφαλῆς πέτρος ἀεὶ φοβέων. Τάνταλος υἱὸς ἦν του Αιός. Οὗτος, ὡς "Ελληνές φασιν, ἠξιώθη τῆς τραπέζης τῶν θεῶν, καὶ ἀξιωθεὶς ἐδημοσίευσεν τὰ μυστήρια αὐτῶν, καὶ κολάζεται χόλασιν διὰ τοῦτο τοιάνδε· Ἐν τοῖς ὑπὸ γῆν δικαιωτηρίοις ἐστὶν ἔχων πέτραν ἐπάνω αὐτοῦ, καὶ κάτω ὕδωρ πολὺ καὶ βλαστήματα καρποφόρα, καὶ ἦρται ὁ λίθος κατ' αὐτοῦ. Ἐὰν οὖν θέλει πιεῖν ἐκ τοῦ παρ ρακειμένου ὕδατος, τίπτει ἡ πέτρα ἐπάνω αὐτοῦ, καὶ τιμωρεῖται. Οὕτως οὖν λιμῷ καὶ δίψει τήκεται, ὁρῶν μὲν ἀφ' ὧν ἔδει φαγεῖν καὶ πιεῖν, μὴ δυνάμενος δὲ διὰ τὴν ἐπηρτημένην αὐτῷ πέτραν. Μέμνηται δὲ τούτων καὶ ἀλλαχοῦ Γρηγόριος ὁ θεῖος λέγων· "Η ' εσθίεσθαι δι' ἐν ἔφαμεν τρόπον, ὅτι κατὰ πᾶσαν νύχτα πληρούμενον, καθ' ἑκάστην ημέραν τοῦ Προμηθέως τὸ παρ ἐσθίετο. Τούτων τεσσάρων ἱστοριῶν ὑφ᾽ ἂν μέμνηται Γρηγόριος ὁ θεῖος ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Στηλιτευτικῶν αὐτοῦ λόγων φημὶ δὴ τῆς κατὰ τὸν Τάνταλον, ἐν οἷς αὐτὸν καὶ ἐπιγενείοις τοῖς ὕδα σιν οὖσιν ξηραίνεσθαί φησιν, ὅτι τῆς γενειάδος μὲν ἅπτεται τοῦ ὕδατος, δίψει δὲ φλεγόμενος πιεῖν οὐ δύναται διὰ τὸν τῆς ἐπηρτημένης πέτρας φόβον· ὡσαύτως τῆς Ἰξίονος περιφορᾶς, περὶ ἧς ἡμῖν εἴρητ ται ἐν τῷ Περὶ ψυχῆς λόγῳ, ὅτι τῆς Τῆρας ὁ Ἰξίων ερασθεὶς, τροχῷ δεσμεῖται ὑπὸ Διὸς διηνεκῶς βοιζού μενος, καὶ τοῦτον κολαζόμενος τὸν τρόπον· εἶτα δὲ καὶ περὶ Προμηθέως, ὅτι τὸ πῦρ κλέψας καὶ τὸν Δία περὶ τὰ κρέα τῆς θυσίας ἀπατήσας, διηνεκώς τὸ ἤπαρ ὑπ' ἀετοῦ κατεσθίεται. Ταρτάρει τε μυχοὶ καὶ δαίμονες ἀγριόθυμοι. Καὶ πυρόεις ποταμὸς καὶ ζόφος ἀθάνατος, Κεῖται περὶ Φλεγέθοντος καὶ ζόφου καὶ Ταρτάρου καὶ Κωκυτοῦ καὶ ᾿Αχέροντος ἐν τῷ ιδ' λόγῳ. Πλάτων τὸ τοῦ μύθου πείσεσθαι, ἀνυδρίᾳ ξηραίνεσθαι ἐν μέσῳ γὰρ ὁ φιλόσοφος ἐν τῷ Φαίδωνι περὶ τούτων δι τοῦ ὕδατος. φαπτόμενόν τ' όρνισιν ἀγήραον παρ αλιτροῦ, Μέμνηται τούτου καὶ ἀλλαχοῦ, κείρεσθαι λέγων τὸ ἦπαρ ὑπὸ τῶν ὀρνίθων· ἔστι δὲ ἡ κατὰ τὸν Προ μηθέα ἱστορία. Προμηθεύς ούτος λέγεται κλέψαι τὸ πῦρ παρὰ τῶν θεῶν, καὶ ἐνεγκεῖν εἰς ἀνθρώπους, καὶ ὅτι περὶ τὰ κρέα τῆς θυσίας ἀπατήσας τὸν Δία, εἰς ὀργὰς ἐκίνησεν διττάς. Ζεὺς οὖν βουλόμενος αὐτὸν τιμωρήσασθαι, ἐποίησεν ἀετὸν κατεσθίειν αὐτοῦ τὸ ἦπαρ, καὶ τὴν μὲν ἡμέραν κατήσθιε τὸ ἦπαρ, τὴν δὲ νύκτα πάλιν ἀνεπληροῦτο, καὶ πάλιν ἤρχετο ὁ ἀετὸς καὶ ἤσθιεν αὐτὸ, ἕως οὗ ὁ Ἡρακλῆς ἐλθὼν ἐτόξευσεν τοῦτο τὸ ὄρνεον. Αγήραον δέ φησι κατα εξῆλθεν. Αλλαι τε φθιμένων τίσιες εἶν άΐδη. Τῆς Λητούς ἐρασθῆναι λέγεται Τιτυός, καὶ ἐρασθεὶς αὐτῆς ἐκράτησεν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ κρηδέμνου Αρτεμις δὲ καὶ Ἀπόλλων παῖδες ὄντες τῆς Λητούς κατετόξευσαν αὐτὸν καὶ ἀνεῖλον· καὶ νῦν, φησὶν, ἐν τῷ ᾅδῃ ἔχει τὰ βέλη ἐμπεπαρμένα καὶ κολάζεται καὶ τοῦτό ἐστιν ὅ φησιν ὁ θεῖος Γρηγόριος· "Αλλαι τε φθιμένων τίσιες εἶν Αΐδη. Ως φοβεραλ ψυχῶν μάστιγες οὐχ ὁσίων Οὗτος ἐμοῖσι λίθοισι φέρει στονύενται σίδηρον, Οὗτος ἐμοὶ, φεῦ φεῦ, ποὺ δὲ λίθος Σισύφου: CARMINA LXXXIV, LXXXV. Ad Martinianum, Tantalus, Jovis filius, ad deorum mensam, ut Græci dicunt, adhibitus est; sed postquam eorum arcana revelasset, hancce pœnam subiit. Ad inferos relegatus saxum capiti babet imminentem, infraque aquam copiosam et ramos frugiferos. Quando aquam bibere præsumit, saxum minatur. Sic itaque fame ac siti languet cibus et patus adsunt, sed adest etiam saxum. Gregorius eorumdem quoque meminit alio loco › fabulam docere, fieri posse, ut aliquis in mediis aquis ariditate languescat. Passim dicit, hepar ab avibus corrodi; factum autem legimus in Prometheo, qui ignem de cœlo rapšum bominibus detulisse fertur, et ob carnes inter sacrifioandum dolose subreptas duplicem Jovis iram incurrisse. Hic ultionem ab eo sumpturus, aquilam misit, qui hepar miseri ita tunderet, ut quod interdiu ablatum fuerat, noctu succresceret, donec Bercules avem telo occideret, tormentumque cessaret. Gregorius has quatuor narrationes singillatim memorat in suis contra Julianum orationibus; eam, inquam, quæ de Tantalo est, quem in mediis aquis siti languescere dicit. Aquam enim quasi manibus tangit miser siti laborans, sed ob saxum imminens eam explere nequit; altera est de Ixione cum rota simul circumagitato de quo nos in sermone De anima verba fecimus, dicentes, Ixionem ob amorem Junonis rota alligatum una cum ea ad perpetuam circumvolutionein damnatum fuisse. Deinde Prometheus, cujus ob ignem subreptum et fraudem Jovi inter sacrificandum illatam pœna ea est ut hepar ejus quotidianis aquilæ piorsibus corrodatur. De Phlegethonte, de tenebris Tartareis, de Cocyte atque Acheronte in decimo quarto carmine dictum est. Plato cţiam philosophus de iis in Phædone disseruit. Tilyum dicunt Latonæ amore captum illam veste arreptam capere voluisse. Artemis autem et Apollo, Latone liberi, talis eum transfoderunt. Sed nunc quoque, prosequitur, telis confoditur, et sic poenas dat. Hi sunt quos Gregorius innuit dicens: Alique perditorum in inferno panæ. Sisyphus ille criminosus qui multum in Jovem peccaverat, et, secundum fabulam, Asopo fluvio filiam suam a Jove raptam cum indicasset, quinque annis Mortem in vincula conjecit; et cum per hoc tempus nemo decederet, Mors soluta e vinculis cum rapuit, et in orco positum ita punivit. Jupiter eum condemnavit ut saxum prægrande in collem manibus volvendo tolleret; quod ubi in cacumine advenit, subito Apud Murator. carm. 3 [nunc 40, ed. nov. Apud Murator. epigr. 9 [nunc 46, ed. nov. p. 11251.

Πανοῦργος ὁ Σίσυφος καὶ πολλὰ εἰς τὸν Δία ἁμαρ τῶν, ὡς ὁ μῦθος, τῷ μὲν ᾿Ασωπῷ ποταμῷ τὴν Ανπερ αὐτοῦ Ζεὺς ήρπασε. θυγατέρα δείξης, χρόνοις ε' δεσμεύει τὸν θάνατον· μηδενὸς δὲ τοσοῦτον ἐπὶ χρόνον τελευτώντος, λυθεὶς ὁ θάνατος αὐτὸν ἀφαιρεῖ ται· γενόμενος ἐν τοῖς ᾅδου δὲ ταύτην ἔσχε τὴν τι μωρίαν· Λίθον αὐτὸν μέγαν ἀνακυλίειν ὁ Ζεὺς προσέταξεν ἐπί τι γεώλοφον· ὁ δὲ λίθος ἐπ' ἄκρῳ γενόμενος τῷ βουνῷ, αὖθις κατεκυλινδεύετο, ἕως οὗ τὸ πεδίον κατελάμβανεν· ὁ δὲ Σίσυφος τοῦτον πάλιν ἀνάγων, μόχθῳ πολλῷ διηνεκή τιμωρίαν ὑπέμεινεν. ΛΟΓΟΣ ΠΖ', ΛΟΓΟΣ ΠΗ'. Εἰς Ευφήμιον Α' Χάριτες Μούσῃσι· Τί λέξομεν; οὐκέτ' ἄγαλμα Χειρῶν ἡμετέρων Ευφήμιος ἐν μερόπεσσι; Κ' αἱ Μοῦσαι Χαρίτεσσιν· Ἐπεὶ φθόνος ἐστὶν • αλιτρός. Χάριτές εἰσι τρεῖς, Πασιθέα, ἡ Πειθώ, καὶ Εἰ ρήνη Μοῦσαι δὲ ἐκ Διὸς καὶ Μνημοσύνης ἐννέα, Κλειώ, Ευτέρπη, Θάλεια, Μελπομένη, Τερψιχόρη, Ερατώ, Πολυμνία, Ουρανίη, Καλλιόπη, ἥτις καὶ προέχει πασῶν. Ταύτης υἱὸν φημίζουσιν "Ομηρον τὴν ποιητὴν Ἑλλήνων, ὃς τῶν ἄλλων παρ' αὐτοῖς ἐστιν ἐπίσημος. Ταύτας δὲ πάντας μουσικού τυγχά νειν ἐφόρους φασί· ταύτῃ καὶ μουσικὸν ἅπαν, τὸ τερπνὸν νομιζόμενον, καὶ μουσόπνευστος ὁ περί τι τῶν τοιούτων δεξιός· μουσότευκτος δὲ ἄγαν ἡ εὔμορφος. Κάλλιμος ήτθέων Εὐφημιάς, ὥς σε θανών περ Κάλλιμος ἐν χώροις χῶρος όδ' Ηλύσιος. Μέμνηται τῶν Ηλυσίων πεδίων ὁ θεῖος Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς Βασίλειον τὸν θεῖον λόγῳ, φάσκων ἐπὶ λέξεως ὧδε·· Οὐδὲν ὁ Μίνως ἐκεῖνος καὶ ὁ Ραδάμανθυς, οὓς ἀσφοδελῶν λειμώνων καὶ Ηλυσίων πε δίων ἐτίμησαν Ελληνες.» Πλάτων μὲν οὖν ὁ φιλό σοφος, ἐν τῷ Φαίδωνι περὶ Ταρτάρου καὶ Πυριφλεγέ θοντος Κωκυτοῦ τε καὶ ᾿Αχέροντος εἰπὼν, καὶ ὅτι τοὺς κακοὺς ἐκεῖσε δεῖ κολάζεσθαι, φησὶ καὶ περὶ τῶν ἀπροδελών λειμώνων, καὶ Ηλυσίων πεδίων, ὅτι δὴ τοὺς ἀρετῇ βεβιωκότας τοιοῦτος ὑποδέξεται χώρος. Τὸ μὲν οὖν Ἠλύσιόν ἐστιν ὄνομα τοῦ τόπου, οἱονεὶ ἀλύσιον καὶ ἀπολύσιον· τὸ δὲ τοῦ ἀσφοδελοῦ, καὶ τοῦτο φυτοῦ τινός ἐστιν ὄνομα, ὀσμὴν ἔχοντος οὐ φαύλην καὶ τὸ ἄνθος ἐπιτερπές. Ἕλληνες οὖν φασιν, ὅτι ὁ Μίνως καὶ ὁ Ραδάμανθυς εἰς τοῦτον μετετέ θησαν τὸν χῶρον, ὡς εὐσεβεῖς. Λέγονται γὰρ οὗτοι Διὸς υἱοὶ, ὧν ὁ μὲν Μίνως νομοθέτης ἦν, παρὰ τοῦ πατρὸς δεξάμενος τὴν νομοθετικήν· ὁ δὲ Ραδάμαν θυς δίκαιος δικαστής, ὡς παρὰ τοῦ πατρὸς τὴν δι καιοσύνην μαθών· διὰ τοιούτοις αὐτοὺς μετὰ θάνατον τιμῶσι χώροις. Γρηγόριος δὲ ὁ θεῖος Βασίλειον τὸν μέγαν, ταῖς ὄντως ἀρεταῖς ἀπαστράψαντα βουλόμενος ὑπερεξᾶραι καὶ ἐκ τῶν ἔξωθεν, οὐδὲν, φησί, πρὸς τοῦτον ὁ Μίνως ἐκεῖνος καὶ ὁ Ραδάμανθυς, ούς τοσ οὗτον ἐθαύμασαν Ἕλληνες ἐπ᾿ εὐσεβείᾳ, ὡς καὶ τοιοῦτον αὐτοῖς μυθολογῆσαι χώρον, φημὶ δὴ τὸν Ηλύσιον καὶ ἀσφοδελόν λειμῶνα. Καὶ μέν της Εὐφη μιον νέον όντα καὶ πολλαῖς ἀρεταῖς διαπρέψαντα κάλλιστον ἐν χώροις φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος· ὁ δὲ χῶρος Ηλύσιος, τοῦτ' ἔστι τερπνός τε ὁμοῦ καὶ τῶν πώποτε θαυμαζομένων οὐ δεύτερος. AOFOI II', ', LA', LB', LI”, LA', LR', LG”, LZ. LH. Εἰς Καισάριον τὸν ἀδελφόν Εἴ τινα δένδρον ἔθηκε γάος καὶ εἴ τινα πέτρην, Εἴ τις καὶ πηγὴ ῥευσεν ὀδυρομένη, Πέτραι καὶ ποταμοὶ καὶ δένδρεα λυπρά πέλοισθε Πάντες Καισαρίῳ γείτονες ἠδὲ φίλοι. Δένδρα μὲν ἔθηκεν ὁ θρήνος τὰς τοῦ Φαέθοντος ἀδελφάς· ὃς υἱὸς ὢν τοῦ Ἡλίου, ὡς ὁ μῦθος, θνητές, delapsum in planitiem cecidit. Sisyphus iterato labore et extenuato corpore, pœnam sempiternam dedit. CARMINA LXXXVII, LXXXVIII. Ad Euphemium. Gratiae sunt tres, Pasithea, Pithon, Irene. Musa, Joris et Mnemosynes filia, sunt novem: Clio, Εterpe, Thalia, Melpomene, Terpsichore, Erato, Polymnia, Urania, et omnium prima Calliope, cujus filium dicunt Homerum qui apud Græcos maxime honoratur. Eas omnes artium ingenuarum præsides prædi cant. Ad Musas igitur pertinere putatur, quodquod gratum est, sive μουσόπνευστος aliquis sit sive μουσότευχτος. De campis Flysiis divus Gregorius in sermone De divino Basilio hæc dicit: Nullins pretii ille Minos et Rhadamanthus quos Graci in pratis florentibus Elysiisque campis honorant. Plato philosophus certe in Phædone disserens de Tartaro, de Pyriphlegethonte, de Cocyto et Acheronte dicit ibi malos panas subire; de pratis item floridis et campis Elysiis loquitur ut de loco qui recipit eos qui in vita virtutem exercuerunt. Elysium itaque est nomen loci, sicut ἀλύσιον εἰ ἀπολύσιον. Quod ad asphodelum attinet, nomen est plantæ odoris boni florem gignentis amoenissimum. In hunc igitur locum Græci Minoem et Rhadamanthum utpote viros probos translatos esse perhibent. Sunt autem Jovis filii: Minos legislator, leges condendi arte a patre accepta; Rhadamanthus autem judex justus, utpote a patre justiti in edoctus; quaro etiam mortuos cos inibi mortales venerantur. Gregorius porro Basilium Magnum qui virtutibus cunctis præfulserat, laudibus celebrare volens, dicit: Nihil cum illo comparati Minos, Rhadamanthus, quos Græci adeo venerati sunt virtutis gratia, ut eis campum Elysium et pratum semper florens assignarent. Gregorius Euphemium, adolescentem forma maxime egregium in istis locis commoratum esse refert. Est autem campus elysius, locus perquam amœnus nullique, quoad pulchritudinem, secundus. CARMINA LXXXIX-XCVIII. In Casarium fratrem. Luetus in arbores mutavit sorores Phaethontis, qui Solis filius mortalis et ætate florens rogavit patrem Apud eumdem. epigr. 27 [nunc 35, ed. ΠΟΥ. Ρ. 1121. Codex Πασιθέα, exin lacuna, in qua recentior manus s ripsit ή Πειθώ καὶ Εἰρήνη. p. 11211. Apud Murator. epigr. 28 [nunc 36, ed. nov Apud Murator. epigr. 64 [nunc 18, ed. nov. Ρ. 1113.

νήπιος ὢν ήτει τὸν πατέρα τὸ πύρινων ἡνιοχῆσαι ἅρμα, καὶ λάμψαι τοῖς ἀνθρώποις· οὐκ ἰσχύσας δὲ οὐδὲ τὴν κατὰ τάξιν εὐρηκὼς ἐξανῦσαι πορείαν, ὡς Εν:οι, κεραυνωθεὶς ὑπὸ τοῦ Διὸς ἐῤῥίφη, ὡς δὲ ἔτε ρωι, ὑπὸ τῆς ἀμέτρου φλογὸς τοῦ πυρίνου ἅρματος κατεκάη. Τοῦτον αἱ ἀδελφαὶ ἐπένθουν οἰκτρῶς· ἃς ἐλεήσας ὁ Ζεὺς εἰς αἰγείρους μετέβαλεν. Αὗται λέο γονται καὶ μετὰ τὸ ἀποδενδρωθῆναι δακρύειν ἤλεκτρον ἐν τῷ Πακτώλῳ (ita cod.) ποταμῷ. 'Η δὲ Νιόβη ἓξ υἱοὺς καὶ ἓξ θυγατέρας ἐσχηκυῖα κατεκαυχατο τῆς Λητούς, ὡς αὕτη μὲν δύο τέτοκεν τῷ Διὶ, αὐτὴ δὲ δώδεκα· ἀνθ' ὧν οἱ τῆς Λητούς ὀξυνθέντες Απόλλων καὶ "Αρτεμις ἀπέκτειναν τοὺς ἐξ αὐτῆς· ἡ δὲ τῷ πένθει κατείχετο. Ταύτην ὁ Ζεὺς οἰκτείρας, ἐκείνους μὲν ἔθαψεν, αὐτὴν δὲ εἰς λίθον μετέβαλεν, ἀφ' ἧς τῶν ὀφθαλμῶν πηγὰς δακρύων ἐκρέειν φασίν καὶ μέχρι τοῦ νῦν. ΛΟΓΟΣ ΕΘ', ΛΟΓΟΣ Ρ'. Εἰς τὸν πατέρα Μέμνηται Μων τέως καὶ τῆς Βηθλεὲμ καὶ τῆς Χρι στον μεταμορφώσεως. Κεῖνται δὲ ἱστορία: ἐν τοῖς ήδη προλεχθείσιν. ΛΟΓΟΣ ΡΑ'. Εἰς τὴν μητέρα Σώρρα σοφὴ τίουσα φίλον πόσιν. GREGORII IIIEOL. οὔπω μέν μοι γέγονεν ἄχρι τοῦ νῦν, ὁ δὲ κύριος μου πρεσβύτης· διὸ καὶ ἠρνήσατο μετέπειτα φο βηθεῖσα, καὶ ὡς οὐκ ἐγέλασα, λέγουσα· ὅμως κατά τὸν καιρὸν εἰς ὥρας τὸν Ἰσαὰκ τέτοκεν. Αννα σὺ δ' υἷα φίλον καὶ τέκες εὐξαμένη. Καὶ νηῷ μιν· ἔδωκας ἁγνὸν θεράποντα Σαμονή.. Ἡ μὲν τοῦ Σαμουήλ μήτηρ "Αννα τὸν Σαμουήλ εὐξαμένη τῷ Θεῷ καὶ τεκοῦσα προσήνεγκεν· ἡ δὲ Νόννα τοῦ θείου Γρηγορίου ἡ μήτηρ καὶ τέτοκεν εὐξαμένη, καὶ τῷ Θεῷ τούτονὶ τὸν μέγαν παρέσχεν ἀρχιερέα. Η δ' ἑτέρη κόλποις Χριστὸν ἔδεκτο μέγαν. Ετέρα ἐστὶν Αννα τῆς Θεοτόκου ή μήτηρ ἥτις τὴν Μαριάμ διὰ τῆς προσευχῆς κυήσασα, Χρι στὸν δι' αὐτῆς τὸν ὄντως μέγαν Θεὸν ἀνθρωπίνως τοῖς κόλποις ὑπεδέξατο. Μήτηρ μὲν οὖν Χριστοῦ Μαρία ἡ Θεοτόκος, Μαρίας δὲ μήτηρ 'Αννα, καὶ πατὴρ Ιωακείμ. Sequentia usque ad carm. 140 continuatim leguntur in codice. Εμπεδόκλεις σὲ μὲν αὐτίκ' ενώτισα φυσι ζώντα, Καὶ βροτόν Αίτναίοιο πυρὸς κρητῆρες ἔδειξαν. Ο Εμπεδοκλῆς βουλόμενος ἑαυτῷ Θεοῦ δόξαν περι ποιήσασθαι, ἐν τῷ ἀναδιδομένῳ πυρὶ τῆς Αἴτνης βαλων ἑαυτὸν ἀνηρέθη. Κεῖται ἡ ἱστορία ἐν τῷ ξ λόγῳ. Νόννη δ' οὐ κρητῆρας ἐσήλατο, πρὸς δὲ τραπέζη Τῇδέ ποτ' ευχομένη καθαρὸν θύος ἔνθεν ἀέρθη. Καὶ νῦν θηλυτέρῃσι μετατρέπει εὐσεβέεσσι Σουσάννη Μαριάμ τε καὶ 'Ανναις ἔρμα γυναικών. Σουσάννα σώφρων οὖσα, χεῖρας ἀθεσμοτάτας ἐξἔφυγεν ἱερέων ἀκολάστων. Κεῖται ἐν τῷ γ' λόγῳ, Μαριάμ δὲ ἐστιν ἡ Μωϋσέως ἀδελφὴ καὶ ᾿Ααρών, Σάββα μεμαρτύρηται τὸν ᾿Αβραὰμ τετιμηκέναι, καθώς Πέτρος φησὶν ὁ ἀπόστολος, ὡς Σάββα τῷ Αύρααμ ὑπήκουσεν, κύριον αὐτὸν καλοῦσα. Καὶ γὰρ ὅτε πρὸς αὐτὴν περὶ τοῦ Ἰσαὰκ γέγονεν ἐπαγ γελία, ὑπὸ τὴν σκηνήν οὖσα, λεγάντων ἀκούσασα πρὸς ᾽Αβραὰμ τῶν ξενωθέντων αὐτοῖς ἀγγέλων περὶ τῆς συλλήψεως αὐτῆς, ἐγέλασεν, καί φησιν· Εἰ ut currum igneum sibi conducendum concederet. Imperitus autem artis currum regendi et paterna præcepta prudentia exsequendo impar, fulmine tactus ex alto cecidit, secundum alios autem flammis currus igniti consumptus est. Sororum fratrem amare lugentium Jupiter misertus, in populos eas mutavit. Quo facto illæ electrum prope Pactolum lacrymando distillare dicuntur. Niobe sex filiorum et totidem filiarum genitrix, Latonain præ se despiciebat quod duo pepererat Jovi, ipsa vero duodecim. Ilinc Apollo et Diana indignati Niobæ liberos omnes trucidarunt, ipsamque dolentem, liberis sepultis, in lapideni muta -· verunt matrem, cujus ex oculis fontes lacrymarum Quere perenniter fabulantur. CARMINA XCIX, C. Ad patrem. De Moyse, de Bethlehem, deque Christi transfiguratione sermo est. Quæ omnia supra memorata sunt. CARMEN CI. Ad matrem. Abrahamum constat a Sara uxore in maximo honore habitum fuisse, et Petrus apostolus dicit: Sara obediebat Abrahæ, dominum eum vocando' Ubi enim Isaac ex ea nascendus ei annuntiabatur, pone tento rium stans, angelos hospitio exceptos ea de re loquentes audiens risit, dicens: Nondum tale mihi obtigit, et dominus meus retulus est; ideo etiam præ timore negavit se risisse; sed nihilominus tempore et hora statutis Isaacum peperit. Anna, mater Samuelis cum filium vovisset Domino, ubi pepererat, eum Deo obtulit; sed Nonna quoque, divi Gregorii mater, precibus suis emagitavit filium a Deo, et postea magnum archipresbyterum Deo consecravit. Allera Anna, Deiparæ mater, Aliam Mariam precando adepta, Christum, vere Deum, per eam more humano in sinu suo concepit. Mater ergo Christi est Maria Deipara; Mariæ autem parentes Anna et Joaclim. Empedocles, divino se honore circumdaturus in Ætnæ flammas se præcipitavit, et sic interiit. 3. 1 Petr., 111, 6. Apud Murator. epigr. 73, 78, 81 [nunc 57, 62, 65; ed. nov. p. 1131, 1133]. Apud Murator. epigr. 84 [nunc 68, ed. nov. p. 1135). {3) Ergo videtur corrigendus Muratorius, Annam hic intelligit illam piam vetulam, quæ sum parvulum in templo cum Simeone excepit. Certe hoc Cosmæ priscum testimonium pro Anua divæ Virginis genitrice non est negligendum. Apud Murator. epigr. 85 [nunc 69, ed. nov. ibid.].

Στις μετὰ τὴν διάβασιν τῆς Ἐρυθράς θαλάσσης και τὴν παντελῆ τῶν Αἰγυπτίων καθαίρεσιν, λαβοῦσα τὸ τύμπανον, πασῶν ἐξῆρχεν τῶν Ἰσραηλιτίδων, χορεύουσα καὶ τὴν ἐπινίκιον ᾠδὴν. ᾄδουσα "Ασωμεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. "Αννα δέ ἐστιν ἡ τοῦ Σαμουήλ μήτηρ, ἥτις τεκοῦσα, τῷ Κυ ρίῳ ἐξωμολογήσατο, Εστερεώθη, λέγουσα, ἡ καρδία μου ἐν Κυρίῳ· αἷς τὴν ἰδίαν συγκρίνει μητέρα Γρηγόριος, ἐπείπερ εὐχομένη παρὰ τῇ θείᾳ τραπέζῃ, τῆς ζωῆς ἐλύθη τῆς ἐπικαίρου. Ηρακλες Εμπεδότιμο, Τροφώνια, λήξατε [μύθων Και σύ γ' Αρισταίον κεκεαυχέος ὀφρὺς ἄπιστε. Κεῖνται αἱ παροῦσαι ἱστορίαι ἐν τῷ ξδ' λόγῳ. Ού μόσχων θυσίην σκιοειδέα, οὐδὲ χιμάρρων, Οὐδὲ πρωτοτόκων Νόννα ἔθηκε Θεῷ, Ταῦτα νόμοις προτέροισιν ὅτ' εἰκόνες, ἡ δ' ἄρ' [ἑαυτὴν Δώκεν ὅλην βιότῳ μάνθανε καὶ θανάτῳ. Μόσχων θυσίαν καὶ χιμάρρων καὶ πρωτοτόκων λύτρα τῷ Μωϋσῃ προσέταξεν ὁ Θεὸς νομοθετῶν διδόκαι Θεῷ· Γρηγόριος δέ φησιν, ὅτι τοῖς σκιώδεσι ταῦτα ἀναγκαῖα ἦν· νυνὶ δὲ οἷον Νόννα πεποίηκεν ἑαυτήν τε καὶ τὸν ἄνδρα καὶ τὸν παῖδα καθιερώσασα τῷ Θεῷ. Πίστις Ενώχ μετέθηκε και Ηλίαν. Κεῖται ἐν τῷ β' λόγῳ. Δώκε Θεῷ θυσίην Ἀβραὰμ πάιν, ὡς δὲ θύγατρα Κλεινὺς Ἰεφθάε, ἀμφότεροι μεγάλην. Η μὲν ἱστορία τῆς ᾿Αβραάμ θυσίας ἐν τῷ α λόγῳ κεῖται. Ἡ δὲ τῆς Ἰεφθάε θυσίας ἐξήγησίς ἐστιν αὕτη· Τίκτεται δὲ αὐτῷ καὶ Ιεφθάε ἀπὸ παλ. λακῆς, ἀνὴρ ἀμφοτεροδέξιος, σοφός τε καὶ θείου Πνεύματος καὶ δυνάμεως πλήρης. Τοῦτον οἱ ἀδελφοὶ ζηλώσαντες, ἀτίμως αὐτὸν ὡς παλλακῆς υἱὸν ἐξω αποστέλλουσι, πατρώας αὐτὸν ἀπωσάμενοι κληρονο μίας· ὁ δὲ ἀναστὰς, ἐπ' ἀλλοδαπῇ μετώκησεν. Οὐκ εἰς μακρὰν δὲ πόλεμος ἐφύετο τῶν ᾿Αμμανιτών, παρῆσάν τε τὸν Ἰσραὴλ κακωσόμενοι· πτοηθέντες δὲ καὶ γενόμενος έντρομοι, τὴν Ἱεφθάς συμμαχῆσαι σφισιν ἐξελιπάρουν. Αὐτὸς μὲν οὖν εὖ εἰδὼς τῇ μὲν κακίᾳ προσανέχειν, τοῖς ἀτίμοις δὲ μὴ προχείρως συνέπεσθαι, πρεπόντως καὶ ὡς θέμις ἦν ἀπεκρίνατο· Ὑμεῖς γάρ με, φησὶν, μεμισήκατε καὶ παρ' ὑμῶν ἐξαπεστάλκατε, καὶ νῦν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἀνάγ της ὑμῶν ἐρεῖτε· Δεῦρο καὶ πολέμησαν τὸν πό λεμον ἡμῶν· οἱ δὲ τοῖς βήμασιν καταιδεσθέντες αὐτ τοῦ, συνιέντες τε, καὶ μέντας πρὸς τὸν πόλεμον ἱκανὸν ὑπάρχοντα προγινώσκοντες, όμως ηπίοις βή μασιν κατεμάλασσον, αὐτὸν ἄρχειν μετά τον πόλε μου παντὸς Ἰσραὴλ ὑποσχόμενοι. Πεισθέντος γοῦν καὶ πρὸς τὴν μάχην ἀφικομένου, οἱ μὲν πολέμιοι κατά κράτος ἐτρέποντο· τούτῳ δὲ δι' εὐχῆς ἦν, τον πρώ τως αὐτῷ συναντήσοντα τῶν οἰκείων ἐπανιέντι καθε ιεροῦν τῷ Θεῷ· μονόπαις δὲ τούτῳ παρθένος ἦν ὅτι λίαν καλή, ή προσυπαντήσατα τῷ πατρὶ μετὰ χαρμοσύ νης καὶ τυμπάνων, τῶν ἄλλων προηγείτο βαρὺ δὲ καὶ λίαν στενάξας ἐκ βάθους ὀδυνηρόν, Ού μοι, φησί, θύγατερ, ἔμπεδος ἕστηκάς μοι· τὸ γὰρ στόμα. μου περὶ σοῦ πρὸς τὸν Θεὸν ἄνοιξα, καὶ νῦν σκόλων γέγονας ἐν ὀφθαλμοῖς μου· οὐ γὰρ δυνήσομαι τὴν εὐχὴν παραβῆναι. Ἡ δὲ νεάνις ἀλύπω τε προθέσει καὶ ψυχῆς ἀνδρειότητι, Πληρώ σαις, ἔφη, πάτερ, τὴν ὑπόσχεση οὗ χάριν συν έτριψεν Κύριος τοὺς ἐχθροὺς ὑπὸ χεῖράς σου μικρὸν δὲ ταῖς συνεταίραις ταύτην συνείναι φήσασα συγχωρῆσαι, τὴν παρθενίαν ἀνὰ τὰ ὄρη τεσσάρακοντα ἡμερῶν κλαύσασα μετὰ τῶν παρθένων Ισραήλ, πα τρικῆς ὑπὸ χειρὸς ἐργασθεῖσα τῷ Θεῷ καθιερώθη. Susanna, femina casta manus impuras senum pravorum effugit. Adisis carm. ΠΙ. Maria, Moysis et Aaron soror, post transitum maris Bubri et stragem Ægyptiorum, cymbalo sumpto omnes Israelitas antecessit, saltans et ita canens: Cante nus Domino: gloriose enim magnificatus est'. Anna, mater Samues lis, post partum filii Dominum glorificavit, dicens: Confirmatum est cor meum in Domino. His mulieribus Gregorius suam matrèm comparat; postquam enim ad mensam divinam preces fecisset, casu felici vita est defuncta. Vitulorum et hædorum immolationem primogenitorum autem redemptionen Moysi Deus præceperat in honorem divinum. Gregorius autem dicit hær necessaria esse iis qui sub umbra viverent. Et Nouna quidem legi satisfecit, se ipsam, maritum et prolem Deo consecrando. Abrahami sacrificium in carm. III narratur. Historia vero Jephthe hæcce est: Natus est lephthe ex meretrice, vir ambidexter, sapiens et Spiritu divino ac virtute abundaus. Hunc fratres ut spurium expellentes, paterna hæreditate spoliarunt; quare in alia regione consedit. Paulo post bellum Ammonitarum exortum est, et hosten vastabundi terram invaserant. Territi igitur et trepidantes Jephthe obsecrati sunt ut ipsis auxilio esset. Hic autem malignitati resist re, et improbis non obtemperare edocus, jure respondit: Nonne vos estis, qui odistis me, el ejecistis de domo patris mei, et nunc venistis ad me necessitate compulsi, dicentes: Veni, et præliare prælium nostrum. lloc ejus responso commoti et se juste reprehensos sentientes, ejus tamen fortitudinem suspicientes, ei persuaserunt, declarando, ipsum post bellum regnaturum esse, ut belli summam capesseret, Cum igitur exercitum in aciem duceret, hostes vi repulsi sunt; spopondit itaque se consecraturum quem primum ex ædibus suis obviam habuerit. Habebat autem filiam unicam, egregia forma quæ patri obviam facta cum lætitia et tympanis alias omnes antecedebat. Tum pater ex imo pectore gemens: Heu, heu, filia mea, decepisti me; aperui enim as meum ad Dominum; et nune omen facta es in oculis meis; non enim volum prætergredi potero. Puella autem læto animo: Implebis, inquit, pater, promissum, cujus gratia Dominus hostes, sub manus tuas redegit. Tuin postulat ut cuia sociabus esset aliquandiu, et virginitatem suam in montibus deflevit; postremo a patre Deo consecrata cst. Matrem suam propriam Saram vocat, siquidem ipse, ad exemplum Isaaci, voti beneficio in lucem editus 1 Gen. xv,12 sqq. • Exod. xv, 1 sqq. *1 Reg. 11, 1. Jud. x1, 35 sqq. Id. epigr. 86 [nunc 70, ed. nov. p. 1135]. Male μύθους apud Muratorium, cujus vide adn. Secundum casum more Græco posuit etiam Horatius, 11, od ɔ, 17: Desine mollium querclarum. lit. epigr. 92 [nunc 76, ed. nov, p. 1129) Id. epigr. 108 [nunc 92, cd. nov. p. 1145).

AD CARMINA S. GREGORI THEOL. Σάρρα φίλη πῶς τὸν σὸν Ἰσαὰκ λίπες, ἡ [ποθέουσα Τῶν Ἀβραάμ κόλπων ὡς τάχος ἀντιάσαι; Σάρραν τὴν ἰδίαν ἀποκαλεῖ μητέρα, διὰ τὸ αὐτὸν ἐξ επαγγελίας κατὰ τὸν Ἰσαὰκ τεχθῆναι, καὶ τῷ Θεῷ καθιερωθῆναι. Κόλπους δέ φησιν Αβραάμ οἷς ὁ πτωχὸς ἐπαναπαύσασθαι λέγεται. Κεῖται περὶ τῶν κόλπων τοῦ ᾽Αβραὰμ ἱστορία ἐν τῷ α' λόγῳ. Στήλη σοι θανάτου μελιηδέος δε τράπεζα, Νόννα παρ' ᾗ ἐλύθης ευχομένη κύματα. Χρὴ εἰδέναι, ὅτι ὁ λόγος διὰ τῶν ἐγκωμιαστικῶν προέρχεται, οἷον γένους, παιδεύσεως καὶ πράξεων. Βὲ γὰρ μή τις εὐγενής, ἢ φρόνιμος, ἢ εἴτροπος εἴη, ψεκτὸς τοῖς πᾶσι καθέστηκεν. Στήλη δε διηνεκές ἐστι κατηγόρημα ἐπί τε τῶν εὖ ἐχόντων καὶ τῶν ἐναντίων, οἷον ὡς Αθηναίοι τὸν ᾿Αρίθμιον Ἐξελίτην στηλιτεύουν σιν, ότι διέφθειρεν τοὺς Ἕλληνας χρήμασιν ἐπὶ τὸ μᾶλλον ὑπακοῦσαι τῷ Πέρσῃ, ἀτιμώσαντες καὶ αὐτὸν καὶ ἅπαν αὐτοῦ τὸ γένος, ἄδειαν δεδωκότες ἐν τοῖς γράμμασι τῷ βουλομένῳ ἀνελεῖν αὐτὸν, ἐπιγράψαν. τες καὶ τὴν αἰτίαν ἐν στήλῃ, ἥτις ἦν αὐτῷ ψόγος, Ὅτι, φησί, τὸν χρυσὸν τῶν ρ' Μήδων εἰς Πελοπόννησον ήγαγεν. Ὡσαύτως καὶ τῶν εὐεργετῶν ἀνεγράφησαν αἱ εὐεργεσίαι στηλωθεῖσαι, ὡς περὶ τοῦ Βοσπορίτου Λεύκωνος τοῦ ἄρχοντος εὐεργεσία εν Αθήναις ἀν εγράφη. Στήλης δὲ ἄξιον τῆς ἰδίας μητρὸς τὸ τέλος φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος, οὐχ ὡς ἄν τις υπολάβοι τὴν στήλην ἐπὶ λόγῳ, ἀλλ' ὥστε τὸν ἔπαινον εἰς τὸ διηνεκὲς ἀνακεῖσθαι. Στήλη δέ ἐστιν, ή λίθος, ή χαλκὸς ἐπιμήκης, τετράγωνος, ἐν ᾧ στηλιτεύεται ὁ γραφόμενος, καθὼς ἐν τῷ κατὰ τυμβωρύχων λόγῳ φησίν· Στήλη γράψατε νεκροφόνον τούμπαλιν· ἢ τὸ καλῶς ἐνταῦθα σημαίνων γραφήναι. ΛΟΓΟΙ ΡΕ, ΡΓ', ΡΔ', ΡΕ', ΡΓ', ΡΖ', ΡΗ', Θ', ΡΙ, PIA', PIB', PIF', PIA'. · Κατὰ τυμβωρύχων δι' ἐπῶν (δ). Επτά βίοιο πέλει τάδε θαύματα, τεῖχος, ἄγαλμα, Κῆποι, πυραμίδες, νηός, ἄγαλμα, τάφος. Τεῖχός ἐστιν τὸ Βαβυλῶνος ὅπερ ἔφημεν ἐπίδρα μον τοῖς ἅρμασι· οἱ δέ φασι τὴ Ῥώμης Καπετώλιον. Εστι γὰρ κτίσμα μέγα περιβόλεις συνεχόμενον, ἐν ᾧ πλήθη ζωδίων ἐστὶν, καὶ σημεῖον ἑκάστῳ τούτων ἦν ποτε· καὶ γάρ φασι κώδωνας ἐκ χειρὸς ἀποκρε μασθῆναι τούτων. Ζώδιον δὲ κατ᾽ ἔθνος ἦν ἅπαν, ὅπερ, φησὶν, ἐσήμαινεν διὰ τοῦ κώδωνος τὴν οὔπερ εἰκονίζει κίνησιν ἔσθ' ὅτε πολεμικὴν ἔθνους· πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα θαύματα ἄξια κατὰ Ῥώμην ἐστίν. Αλλοι δὲ φασιν ἐν Ηρακλείᾳ τυγχάνειν ίδρυμά τι κατά ἀμφιθεάτρου, ἐν ᾧ καλλίστη μὲν καὶ θαυμασία τις ἐστιν οἰκοδομή· ἔχει δέ τι καὶ πλέον. Κατὰ γὰρ τὸ ἀκρότατον τῆς οἰασοῦν γωνίας τοῦ τείχους εἴ τις καθ᾿ ἑαυτὸν τῷ λίθῳ μυστικῶς λόγον ἐπαφῇ, τὸν ἑτέρωθεν ἱστάμενον τηλαυγώς ῥήματος ἀκροᾶσθαι φασιν. Αγαλμα δέ ἐστιν ὁ ἐν Κολοσσαῖς τῇ λεγομένῃ Ρόδῳ χαλκὸς ἀνδριάς, ὃν ὑπερμεγέθη τυγχά νόντα καθεῖλον ᾿Αγαρηνοί γεγονότες αὐτοῦ· οὗτος δὲ ὀγδοηκοντάπηχυς ἐλέγετο εἶναι. Κήποι δέ εἰσιν Αλ. κινόου καὶ 'Αδώνιδος· Αλκίνοος δὲ τῶν Φαιάκων γέγονεν βασιλεύς, φιλόξενος καὶ λαμπρός τις τούς τὰ οἴκους καὶ κήπους καὶ τὰς εὐωχίας· ἡ γὰρ Αλκ:- νέου πλουσία μάλιστα καὶ φιλότιμος τράπεζα, Πυρα μίδες δὲ οἱ παρ' ἡμῶν λεγόμενοι τοῦ Ἰωσὴφ σιτοδολῶνες, τῆς κατ' Αίγυπτον Βαβυλῶνος μικροῦ διεστη κότες. Ναὸς δὲ ὁ ἐν Κυζίκοις τῇ πόλει: μέγας γὰρ οὗτος καὶ θαύματος ἄξιος· ὅς τῷ μὲν. Απόλλωνι πρότερον ἵδρυτο, ὑπ' αὐτοῦ δὲ προκεχρησμώδηται ΜαDeoque consecratus est. Sinum porro Abrahami nomiuat, quia in eo pauper recipitur. Videsis Abrahamk historiam in carmine I. Sciendum, vituperationem ex rebus invidia dignis nasci, ut genere, artibus liberalibus, fortiter factis, Nisi quis enim nobilis aut ingeniosus aut bonis moribus imbutus fuerit, omnibus contemptibilis est. CoTuinoa (στήλη) est monumentum perenne in memoriam bonorum æque ac pravorum. Sic Athenienses Arithmium Exelitam in inscriptione lapidaria infamia notarunt, quod Græcos pecunia corrumpere voluisset, ut se Persarum regi dederent, ipsium et liberos ejus infamantes, et cuique volenti eum occidere permittentes, impunitate promissa, et columnæ punitionis causam insculpentes: quod C. pond, aur, a Media In Peloponnesum attulerat. Sed bonorum quoque homina menoriæ tradebantur; sic Bosporita Leuconis, qui archon fuerat, et cujus erga Athenienses bene facta isto modo notabantur. Columna denique dignum fuis matris suæ finem dicit Gregorins, matronæ, quæ non vituperationem sed laudein meruisset. Est autem othan lapis aut æs quadrangulum in quo eb facinus aut beneficium laudandus notatur, ut in ser mone contra tumulorum violatores: Utrinsecus in stela mortuorum tortorem scribite, significans ibi honoris causa inscribenda esse nomina. CARMINA CII CXIV. Contra sepulcrorum effossores. Moenia Babylonis adeo lata esse diximus, ut plures ibi quadrigæ una commeare possent; idem de Capitolio Romano referunt. Est autem ædificium grande vallis circumdatum, ubi multitudo animalculorum est signatorum, et tintinnabulum portantium. Ζώδιον est in universum quidquid διὰ τοῦ κώδωνος signif cabit motum hostilem vel alium nationis quam imagine exprimit. Sed et alia Romæ memoratu digna. Sunt qui Heracleæ ædificium esse dicant e regione amphitheatri cum conclavi magnifico; huc accedit quod si quis stans adversum angulum muri vocem debilem secreto protulit, is qui altrinsecus stat clare audit quod dictum est. - Statua est ænea Colossis, Rhodi urbe, maxima, quem Agareni huc devenientes humi æquarunt; octoginta uluas longa fuit. De hertis Alcinoi et Adonidis fama percrebuit. Erat autein Aleinous rex Phracum, hospitalitatis amans et in domibus, hortis, epulis conspicius, mensa lauta, în quan.· Pyramides a nobis pro horreis babitæ parum a Baby'onė distabant. Non prætereundum est Apud Murator. epigr. 106 [nunc 90, ed. nov. p. 1143]. (*) Id. epigr. 116 fnunc 110, ed. nos. p. 4147]. Apud Murator. epigr. 140 [nunc 50, ed. nov. p. 1187).

μίας ἔσεσθαι μετὰ ταῦτα, ἧς κέκληται καὶ ἔστιν ἠξίωσε δ' ἄν τις, εἰ μὴ νεώτερον οἴηται, τὸν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ναὸν τὸν πάλαι θαυμαστώτερον ὄντα θεαμάτων. "Αγαλμα πάλιν ἐστὶν τὸ ἐν Σμύρνῃ τοῦ Βελλεροφόντου, ὅπερ ἐστὶν ἐπ' ἐχήματος ἐπὶ τὴν θάλασσαν προκύπτον τοῦ τείχους, δ τε Πήγασος π πος μικρὸν ὄπισθεν του ποδός κατεχόμενος, πολλάκις μὲν ἠρέμα σαλευούσης συνεπόμενος χειρός· προ ευθούμενος δὲ σὺν βίᾳ, μένων πάγιος καὶ ἀκράδαντος. Τάφος δέ ἐστιν ὁ τοῦ Μαυσώλου ἐν Κάραις, περὶ οὗ νῦν εἰρήσεται πλατυτέρως. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα νεώτερα καθέστηκεν, ἅτινα θαύματος ἀξιοῦσιν ἄνθρωποι τάς τε Επταπύλους τῆς Ἑλλάδος &ς Αμφίων καὶ Ζήθος ᾠκοδόμησαν διὰ κιθάρας, καὶ τὰς Θήβας Εκατονταπύλους, καὶ τὸν ᾿Αλεξανδρείας Φάρον ἐπὶ τεσσάρων φάσκοντες ὑελίνων ἐστηρίχθαι παγούρων, εἴ γε ἀληθῶς, καὶ τούτων ἄλλα τινὰ νεώτερα γέγονεν ἔν τε δομήσεσι καὶ ναοῖς ἀγάλματι καὶ περιβόλοις καὶ λοετροῖς καὶ φοροστασίοις καὶ πράγματι διαφόροις. Μαυσώλου τάφος ἐστὶ πελώριος, ἀλλὰ Κάρεσσι Τίμιος, οὔτις ἐκεῖ τυμβολέτης παλάμη. Ο Μαυσώλου τοῦ Καρὸς τάφος μέγιστός ἐστι. Μαύσωλο; γάρ. Καρίας γέγονε τύραννος· Καρία δὲ πρὸς τῇ ᾿Ασιανῇ χώρᾳ καὶ αὕτη μεγίστη τίς ἐστιν επαρχία, έως Τρωάδος διατείνουσα. Οὗτος οὖν ὁ Μαύσωλος τάφον ᾠκοδόμησεν ἑαυτῷ πολυανάλυ τον ἐν χώματί τινι καὶ λιμναζούσῃ λίμνη, Ενδον κειμένου τοῦ τάφου γράφεται δὲ καὶ Καρικός τά φος, ἵνα ᾗ κτητικός· γράφεται δὲ καὶ Καρὸς, ἵνα ᾖ ἐθνικὸν τοῦ Μαυσώλου τοῦ Καρὸς ὁ Καρικὸς τάφος. Οὕτω γὰρ ὁ θεῖος Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς Βασίλειον τὸν μέγαν λόγο, κτητικώς φησι· Καὶ Μαυσώλου Και ρικὸ; τάφος. Ἐν Κνίδι (ita cod.) δὲ ἄλλος τάφος ἐστὶν, Τίμωνος προσαγορευόμενος. Ούτος πλούσιας μὲν ἦν ἐπ προγόνων, βραχὺς δὲ καὶ νέος τὴν ἡλικίαν ὀρφανισθεὶς, τὸν προγονικών πλοῦτον διεσκόρπισεν συναναστρεφόμενος λούπαξιν· ὕστερον μέντοι πενω θεὶς, ὑπ' αὐτῶν κατεγελᾶτο τῶν τὴν αὐτοῦ καταν αλωτάτων περιουσίαν· εἶτα πάλιν πλουτήσας, κἀκε! νων οἰομένων κατ' ἔθος αὐτῷ κολλᾶσθαι, καὶ λόγοις ἐξαιρόντων εὐφήμοις, καὶ φιλικὰ τῷ δοκεῖν ἐπιβοών των, Χαῖρε, κύρι Τίμων, αὐτὸς ἑαυτῷ προσλαβών ἀπεκρίνατο· Χαῖρε, Τίμων, χαῖρε κύρι Τίμων, χαῖρε κύρι πολὺ Τίμων, χαῖρε τὸ ἐμὸν βαλάντιον· διὰ τοῦ του σημαίνων τῆς εὐπορίας εἶναι καὶ φρονήσεως τὴν τιμὴν ἁρμοδίαν, εἰδώς τε τοὺς κύλακας μέχρι τότε κολακεύειν ἕως ὁ πλοῦτος ῥεῖ, καὶ τρυφὴν αὐτοῖς ἐμποιεῖ. Πτωχεύοντος γὰρ τοῦ πρὶν εὐεργετοῦντας, αὐτοὶ πρῶτοι τῶν συμφορῶν αὐτῷ παραίτιοι γίνονται. Τούτου δὲ τοίνυν τοῦ Τίμωνος τάφος ἐστὶν ἐν Κνίδιο τῆς αὐτοῦ μνημόσυνον ἀρετῆς. Ἔστι δὲ καὶ ἕτερος τάφος ἐν Καλαβρίᾳ τοῦ καρατομηθέντος ναυάρχου τοῦτον δέ φασι σημᾶναι πρῶτον τὴν Φαρίαν πάροδον ἐν Κατάναις, διὰ τοῦ μεταξὺ Σικελίας καὶ Καλαβρίας διαρρέοντος πόρου· τούτου δὲ τὸν τάφον ἐφ' ὕψους ἀνακείμενον τιμώσιν οι ναυτικοί, λυχνίας τινὰς ἀμφ' αὐτὸν ἐπιτελοῦντες, καὶ μάλα γε γαννυμέν νως ευωχούμενοι. Στῆλαι καὶ πλοκέοντες ἐν οὔρεσιν, ἔρησε για [γάντων. Πρὸς τοὺς τυμβωρύχους ὁ θεῖος Γρηγόριος ἀπο τεινόμενος, τα θαυμαστὰ προβάλλεται ἔργα, ὅτι δὲ ταῦτα μὲν ἐπὶ θαύμασιν άδονται, οὐδεὶς δὲ πώποτε θαύματος ἔργον ἐπεδείξατο, τάφον τινὰ καθελών· ὡς εἶναι νέον τὸ θαῦμα τοῖς κακῶς ἐπιτηδεύουσι». Προσ τίθησιν οὖν τοῖς τοῦ βίου θαύμασιν καὶ τὰς στήλας, De Cyzici templum, magnum et spectatu dignum, Apollini constructum, quod Mariæ fore, ab oraculo pradicebatur, ad quam re et nomine pertinet. Tamen aliquis templum quod Constantinopoli est, magnificentius dixerit. Statua Bellerophontis est Smyrnæ, currui impositus, simul mobilis et immobilis. Mausoleo, quod apud Cares est, nunc pluribus dicendum. Sed alia etiam monumenta recentiora exsistunt quæ inter miracula annumerantur: Thebe cum septem portis quas Amphion et Zethus citharæ sonis con. struxerunt,›Thebæ centum portis ornatæ; Pharus Alexandriæ qui quatuor paguris insistit, si verum dicunt, et alia quæ occurrunt in ædificiis, templis, statuis, vallis, balneis et aliis hujusmodi. Mausoli Caris natione sepulcrum prægrande est. Mausolus Cariæ tyrannus innotuit; Caria Asiam minio rem attingit, provincia magna et quæ ad Troadem usque protenditur. Mausolus igitur magnis expensis tu mulum sibi ædificavit in aggestu et loco paludoso, intusque sepulcrum. Scribitur etiam tumulus xapirbę com vi possessiva; item xapòç ad significandam vocem ethnicam. Sic divus Gregorius in oratione in Basilium magnum possessivo sensu xapixò dicit. Cnidi alius cernitur tumulus; Timonis appellatur. Hie parentibus pecuniosis, natus iisque in tenera ætate orbus, patrimonium luxuriose vivendo dissipavit. Ubi pauper esset factus, ii ipsi qui ejus bona deglutiverant, eum ridebant. Postea dives redditus, irrisores, rati, eum pristinam vitam acturum esse, laudibus et blanditiis eum prosecuti sunt clamantes: Salve, Timon domine. Hic autem sibi ipse succlamabat: Salve, Timon, Salve, Timon domine, salve multumi mea crumena, significans honores divitiis et intelligentiæ accommodari solere, adulatores autem cuni pecuniis avolare se optime scire. D.ves enim pauper fit quia parasiti divitias in egestatem mutant. Ilajos igitur Timonis sepulcrum Cnidi est, ut ejus prudentiam testetur. Alius tamulus, navarchi scilicet du colfati, in Calabria est. Hic primus Pharium prope Catanam fretum inter Siciliam et Calabriama monstrasse dicitur, quare nautæ ejus sepulcrum ignibus accensis et epularum apparatu honorant. Adversus sepulcrorum effossores Gregorius invehens dicit, horum faeta carminibus celebrari, nullo modn Putem opus a tali violatore peractum laude dignum esse. Mirabilibus annumerat stelas, gigantum cirea montes conamina, que singula licet jam memorata, hic repetere haud piget. Column (στῆλα:) sunt quas Hercules a Gadensibus cepit; in quo illud mirum est quod Herculis columnas, i. e. Gadiuin urtem, non Apud Murator. epigr. 147 [nunc 37, nov. d. p. 1189]. Apud Murator. epigr. 163 [nunc 75, cd. Lov. p. 1195.]

καὶ τῶν γιγάντων τὰ ἐν ὄρεσιν ἔργα, καὶ τούτων μὲν εἰ καὶ τὰ μάλιστα τὸν λόγον προκαταβεβλήμεθα, καὶ πάλιν εἰπεῖν οὐκ ὀκνητέον· Στήλαι μὲν οὖν εἰ σιν &ς Ἡρακλῆς είληφεν παρὰ τῶν τὰ Γάδειρα κατα οικούντων, θαυμαστόν τι τὸ μὴ πέρα τῶν Ηρακλέους στηλών, τοῦτ' ἔστι Γαδείρων, περατὸν εἶναι· γιγάν των ἔργα δὲ τὰ κατὰ τοὺς Μολιονίδας. Τῆς γὰρ Μο λιόνης δύο υἱος Ωτον καὶ Ἐφιάλτην τεκούσης, οι κατ' ἐνιαυτὸν ηύξανον κατὰ μὲν τὸ μῆκος πήχυν ένα, κατὰ δὲ τὸ πλάτος σπιθαμήν, λέγεται τούτους ύβρι στις γεγονέναι καὶ λίαν ὑπερηφάνους, οἳ τὴν Οσσαν τῷ ᾿Αθω βουλευσάμενοι ἐπιθεῖναι, τοῖς θεοῖς ἀντα ἄξαι κατ' οὐρανὸν γενόμενοι προθυμήθησαν. Η οὖν στα καὶ ἡ ᾿Αθως δύο εἰσὶν ὅρη περὶ τὴν Θράκην, ἅτινα ἀλλήλοις ἐπιθεῖναι σκεψαμένους, καὶ δι' αὐτῶν εἰς οὐρανοὺς ἀνελθεῖν οιηθέντας, κεραυνωθέντας ἀπο λέσθαι τούτους ὁ μῦθος διαγορεύει. Ταῦτά φησιν έργα πεπληρωμένα τῶν γιγάντων ἐν ὄρεσιν ὁ θεῖος Γρηγόρεος· ἀλλ' ἐκείνοις μὲν ὁ σκηπτὸς ἀντὶ τοῦ τολμήματις ὡς εἴθε καὶ τοῖς τυμβωρύχοις ἡ ὁμοία υπήρχθη δίκη. Δίποτε Κύρος αναξ βασιληγον ὡς ἀνέφξε Τύμβον, ἐπὶ χρυσῷ γράμμα τόδ' εὗρε μόνον Οἴγειν ἀπλήστοιο τάφους χερός. Τῶν ἀρχαιοτέρων τις βασιλέων τάφον ἑαυτῷ δειμάμενος, πολλοῖς ἐπιστώσατο τρόποις πλήρη τοῦτον ὑπάρχειν χρυσίου· τῷ δὲ σκοπὸς ἦν τὴν ἁπληστίαν στηλιτεύσαι τοῦ μέλλοντος αὐτὸν ἐπ' ἐλπίδι χρυσοῦ διανοίγειν· οὐδὲν ἐναπέκειτο δὲ τῷ τάφῳ πλὴν ἐπι γράμματος· ἐγγέγραπτο δέ· Απλήστου χειρός τάφους ἀνοίγειν. Κύρος οὖν ὁ βασιλεὺς δελεασθεὶς τῇ περιφανείς τῆς ἔξωθεν τοῦ τάφου θεωρίας, ὡς ἐπὶ χρή- μασι τὸν τάφον ἀνέφξεν· εὑρηκὼς δὲ τῶν ἐλπισθένο των οὐδὲν, τῆς οἰκείας πλεονεξία; ἔλεγχον τὴν ἐπιγραφὴν εὐράμενος, δια στόματος γέγονε πάντων ἐπὶ ἀπληστία. Ὡς ἐπὶ βουκτασίῃ γαῖαν ἀφεῖσα δίκη. Ταύτην ἐν τῷ τρίτῳ λόγῳ ἱστορίαν παρεθέμεθα ἔστιν δὲ ἡ κατὰ τὸν βουθοίνα Ηρακλῆν καὶ Θειοδάμαντα τὴν ἀροτῆρα καὶ τοὺς Δρύοπαις. Πλυθεν εἰς ἀϊδην τις ὁ δ' ἔπτατο, ἄλλος άλεσσε θῆρας· ὁ δὲ πλεκτὸν υἱδὶ τεῖξε δόμον. Μέμνηται πάλιν τῶν δοκηθέντων εἶναι θαυμαστών παρὰ ἀνθρώποις, ὅτι δὲ τοιοῦτον πεποίηκεν, ὁ τὸν τά ον ἀναρρήξας, εἰ καὶ τὰ μάλιστα δια στόματος πάντων ἐστὶν ἐπὶ λώσῃ. Ὁ μὲν οὖν εἰς ᾅδην ἐλθὼν, ἔστιν ὁ Πειρίθους, ὃς ἄπυγος ἐκλήθη. Κατελθὼν γὰρ εἰς τὸν ᾄδην διὰ τὸ ἁρπάξει τοῦ Πλούτωνος τὴν Περ σεφόνην, εδέθη κάτω παρὰ πέτραις τισίν· ὁ δὲ Ηρακλής κατελθών, θέλων λαβεῖν τὸν Πειρίθουν, αὐτὸν μὲν ἀνείλκυσεν, αἱ δὲ πυγαὶ αὐτοῦ προσέμειναν τῇ πέτρα· ἐκλήθη οὖν ὁ Πειρίθους ἄπυγος. Αὐτὸς μὲν οὖν, ὡς ὁ μύθος, κατῆλθεν εἰς τὸν ᾅδην, καὶ αὐτὸς ἐπετάσθη τοῦτον τὸν τρόπον, ἑλκύσαντος αὐ τὸν τοῦ Ἡρακλέους. Μυθεύεται δὲ κύων τις είναι παρὰ τὰς πύλας τοῦ ᾅδου, τρεῖς ἔχων κεφαλάς, ὃς καὶ τρίκρανος καλεῖται καὶ τρικέρβερος. Οὗτος τοὺς μὲν κατιόντας ἐν τῷ ᾅδῃ σαίνει κολακεύων, τοὺς ἀνιόντας δὲ δεινῶς κατεσθίει· φύλαξ γὰρ τῶν πυλών εἶναι λέγεται τοῦ ᾅδου. Ὁ οὖν Ἡρακλῆς κατελθών τῷ Πειρίθῳ τὴν Περσεφόνην συναρπάσαι, ἀν:ὼν ἀπέκτεινεν αὐτόν. Ἐπειδὴ δὲ τοῦ Πειρίθου μνήμην ἠγάγομεν, ἄπυγον αὐτὸν εἰρηκότες (ἔστιν δὲ ἐν τῷ πρώτῳ Στηλιτευτικῷ λόγῳ περί τε τῶν ἀπύγων καὶ licet superare. Gigantum opera ad Moliones filios spectant. Moliono enim duos filios, Otum ét Ephialseu peperit, qui unoquoque anno cubitum unum in altitudinem, unam palmam in latitudinem crescebant, indeque altos spiritus sumebant; nam Ossain Atho imponere conati, diis ipsis bellum inferre præsumebant. Sunt autem Ossa et Athos montes Thraciæ, quos alium alii imponere tentantes inde in cœlum ipsum ascensuri, ut putabant, fulmine tacti perierunt, testante fabula. Hæcce igitur Gregorius a gigantibus peracta esse ait in montibus; sed audaciæ pœnam fulmine tacti dederunt. Utinam sepulcroruin violatores simile judicium mañerçt! Antiquorum quidam regum tumulum sibi construxit et, quacunque posset ratione, illum auro plenum esse famam divulgavit. Id autem fecit ut avaritiam ejus quí illud ob aurum aperire auderet, reprimeret. Inscriptum autem erat: Non nisi avarus tumulos aperit. - Cyrus rex, ad quem fama erat perlata, aurum sitiens, sepulcrum aperuit. Cum autem nihil eorum quæ speraverat, invenisset, excepta inscriptions memorata, quæ ipsius avaritiam perstringebat, ab omnibus avarus est habitus. Hanc historiam in tert. carm. narravimus; est autem de Hercule Buthœna, de Theodamante colono et de Dryopibus. Rursus de iis loquitur quæ hominibus mirabilia videntur, et sepulcrorum violatorem accusat, quod, spreto aliorum de se judicio, s pulcrum aperuerit. In infernum descendit Pirithous cognomine άπυγος, Cum enim Proserpinam liberaturus in Orco esset, saxis quibus insederat adhæsit, et cum Hercules eum inde avelleret, nates in saxis pependerunt, unde nomea. Fabula de cane tricipite narrat, portas inferni custodiente; hic ingredientibus in orcum cauda blanditur, exeuntes vero crudeliter devorat. Hercules descendens, ut Pirithoo auxiliaretur, Cerberum obtruncavit. Quandoquidem de Pirithoo locuti sumus azuyov eum nominantes, reminiscendum est, Pirithoum sine clunibus esse, quæ Herculi nigræ sunt. De daubus enim sermo est fratribus circa omnia et ubique injuste agentibus, Passalo et Aclemone. Vocaantur quoque Cecropes ob indolis duritatem, ut ait Dius commentator. Horum mater, Temnonis nomine, cmın Aliorum male facta in terris vidisset, eos monuit caverent ne in Herculem inciderent. Quondam ubi Hercules sub arbore cubaus dormiret atque arma ejus in herba jacerent, illi prope accedentes capere ea Apud Murator. epigr. 173 [nunc 84, ed. nov. r. 1197. (*) Apud Surator. epigr. 173 frune 97, el. nov. p. 11991. Apud Murator, epigr. 177 [nunc 88, ed. no ibid.]

μελαμπύγων τῷ θείῳ λόγος Γρηγορίῳ), τὸν μὲν ἄπυ· γον τὸν Πειρίθουν εἶναι ἰστέον, μελάμπυγον δὲ τὸν Ἡρακλῆν αὐτόν. Δύο γὰρ εἶναι τινας ἀδελφοὺς ὁ λόγος διαγορεύει κατὰ γῆν πᾶσαν ἐπιδεικνυμένους ἀδικίαν· ὁ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐλέγετο Πάσσαλος, ὁ δὲ ἕτερος Ἀκλήμων· ἐλέγοντο δὲ καὶ Κέκροπες διὰ τὴν τῶν ἔργων δριμύτητα, ὥς φησι Δῖος ὁ ὑπομνηματιστής. Τούτοις δὲ ἡ μήτηρ, Τεμνονὶς τούνομα, έωρακυῖα κατὰ γῆν πολλὰ δεινὰ ἐργαζομένους, εἶπεν μὴ περιτυχεῖν μελαμπύγῳ. Καί ποτε τοῦ Ἡρακλέους ὑπὸ δένδρον κοιμωμένου καὶ τῶν αὐτοῦ ὅπλων ἐπικεκλιμένων τῷ φυτῷ, πλησιάσαντες οὗτοι τοῖς ὅπλοις ἐπιχειρῆσαι ἠβουλήθησαν· εὐθὺς δὲ ὁ Ἡρακλῆς αἰσθά μενος, λαβὼν αὐτοὺς κατακέφαλα ἐπὶ ξύλῳ δεσμεύ σας εβάστασεν. Τότε οὖν ἐκεῖνοι τῆς ἐντολῆς ἐμνής σθησαν τῆς ἑαυτῶν μητρός, έωρακότες κρεμάμενοι του Ηρακλέους τὴν πυγὴν μέλαιναν ἐκ τῆς τῶν τριχῶν δασύτητος· καὶ πρὸς ἀλλήλους αὐτὸ τοῦτο διαλεγόμενοι, γέλωτα πολὺν προσήψαν τῷ Ηρακλεῖ, καὶ εὐθὺς αὐτοὺς καὶ τῶν δεσμῶν ἐλυτρώσατο καὶ ἀπέλυσεν. Ο δὲ κατασκευάσας τῷ υἱῷ πλεκτόν οἷ πον (1)... Ὁ δὲ τοὺς θῆρας ὠλέσας αὐτός ἐστιν Ηρακλῆς, ὡς δοκεῖ τῷ μύθῳ. Θῆρας διέσπασε Σαμψών δ τοῦ Θεοῦ Ναζιραῖος· τὸν γὰρ λέοντα ταῖς χερσὶ διεῖλεν ὡσεὶ ἔριφον· καὶ Δαβὶδ έτυπτεν τὸν λέοντα, καὶ τοῦ φάρυγγος κατέχων ἀπέπνιξεν ἐν τῷ ποιμνίῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ παιδάριον ὤν; καὶ τὴν ἄρκον ἔτυπτεν καὶ ἀπέπνιγεν, καὶ τῶν στομάτων ἐκ μέσων αὐτῶν ἀπέσπα τὴν θήραν. Καὶ Βαναΐας ὁ Καβασαηλίτης, ὁ παῖς Δαβίδ, καὶ αὐτὸς ἐν ἡμέραις χιόνος ἐν λάκκῳ καταβας, τὸν λέοντα, γυμνὸς ὤν, ἀπέπνιξεν. Χρυσός μὲν Λυδίοισιν ἐπέκλυσεν. Κεῖται ἡ παροῦσα ἱστορία ἐν τῷ νθ' λόγῳ, καὶ ὅσα μὲν ἄλλα περὶ τῶν ἐν ᾅδου κολάσεων ὁ παρών με μνηται λόγος τῶν τυμβωρύχων κατευχόμενος ἐν τοῖς ἢ προλεχθείσι λόγοις εὑρήσεις ἅπαντα ΛΟΓΟΣ ΡΙΕ', ΛΟΓΟΣ ΡΙϚ'. Περὶ ἐνανθρωπήσεως Χριστοῦ κατὰ 'Απολιναρίου Ο παρών λόγος δογματικός ἐστιν· μέμνηται δὲ τῆς Ἀδὰμ διαπλάσεως καὶ παραβάσεως, καὶ τῆς Χριστοῦ ἐνανθρωπήσεως, καὶ τῶν εἰς κοινὴν τοῦ γένους σωτηρίαν αὐτοῦ παθημάτων. Κεῖνται δὲ ἐν τοῖς προκειμένοις ταῦτα διαφόρως. ΛΟΓΟΣ ΡΙΖ. Περί Προνοίας Χρὴ εἰδέναι, ὡς Ἐπίκουρος ὁ φιλόσοφος μὴ προ νοεῖσθαι τὸν Θεὸν τῶν τῇδε πραγμάτων ἐδόξασεν· οὗτος δὲ τέλος παντὸς ἀγαθοῦ τὴν ἡδονὴν ἐτίθετο. Καὶ οἱ μὲν νῦν ἐξηγηταὶ λέγουσι τίθεσθαι τὴν ἡδονὴν, οὐ τὴν ἀκάθαρτον, ἀλλὰ τὴν φυσικωτάτην κατάστα σιν, καὶ τοῦτον οἱ φιλόσοφοι ἀποσκορακίζουσιν καὶ ὡς μὴ λέγοντα Πρόνοιαν, καὶ ὡς τὴν ἡδονὴν τέλος οριζόμενον τοῦ καλοῦ, ἀλλ' οὐχὶ τὸ πρῶτον καὶ μόν τον κάλλν, ὅπερ ἐστὶ Θεός. Χρὴ σημειώσασθαι, ὡς ὁ θεῖος Γρηγόριος τὸν Θεὸν πρῶτον καλὸν καὶ ἔσχατον ὀρεκτὸν ἀποκαλεῖ καὶ δυσόρεκτον· τὴν δὲ Πρόνοιαν Ελλήνων παῖδες ἐξαίρουσιν, τῇ φορᾷ τὸ πᾶν ἐπισ τρέποντες καὶ τοῖς ἄστροις καὶ τοῖς ἀποτελεσματι κοῖς προσανέχοντες, τύχας καὶ γενέσεις καὶ είμαρ μένας παρεισάγουσιν. Γρηγόριος οὖν ὁ θεῖος τὴν τῆς Προνοίας ἄρσιν ἄνταρσιν ἰσχυριζόμενος εἶναι Θεόν, τὸν Δαβίδ παρεισάγει καὶ Μωϋσῆν καὶ Ελισσαίων; ὧδε φάσκων δι' Ιάμβων· conati sunt. Hercules quem eorum conatus non fugiebat, aggressores capillis apprehensos arbori suspendit. Tum moniti materni memores facti sunt videntes Herculis posteriora nigris crinibus obumbrata. De quo cum plurima inter se colloquerentur, Herculi amplam ridendi_materiam præbuerunt, qui brevi post vinculis solutos dimisit. Cum filio suo domum... exstruxisset..... Ferarum occisor est ipse llercules, teste fabula. Feras intereniit etiam Samson, Dei Nazaræus; manibus enim leonem ut hædum strangulabat. David quoque leonem interemit, arrepto gutture cum suffocando, idque cum admodum puer gręgem paternum pasceret; idem ursum suffocavit et prædam e media gula eripuit. Danaias Cabasaelita” biberno tempore in foveam descendens leonem suffocavit. Adesis carm. LIX. CARMINA CXV, CXVI. De intarnatione Christi adversus Apollinarium. Carmen hoc dogmaticum de Adami creatione et prævaricatione et Christi incarnatione loquitur ejusque pro cominuni salute suppliciis. De his omnibus passim in iis quæ præcedunt, mentionent fecimus. CARMEN CXVII. De providentia. Notandum. Epicurum philosophum existimasse Deum rebus terrestribus non providere. Idem Sinem summi boni in voluptate ponit. Sunt autem et nunc quidem maxime qui illum accusent quod voluptatem intelligat non illam quidem impuram, sed eam quæ cum rebus naturalibus conjuncta est; sed nihilominus Epicurum coarguunt quasi Providentiam non in mente habuisset et quod voluptatem definit nens boni neque vero bonum ipsum et solum, quod est Deus. Gregorius, ut videmus. Deum primum et ultimam bonum concupiscibile appellat. Græci econtra, sublata Providentia, omnia motui siderum et astrologiæ concedentes, fortunam utramque, nativitatem et sortes docent. Divus igitur Gregorius Providentiam ejusque effectüm affirmars, David, Moysen et Elisæum argumentandi gratia allegat. Deest aliquid. Apud Murator.epig. 179[nunc 90, ed. nov. ibid]. Male apud Muratorium 'Ροδίοισι. Εt quidem APHd 1700 ed Ed in loco mos citato νθ', εἰς Ελλήνιον, vers. 265 sq. Ed. μον. 255. P. 229. p.

12 Δαυίδ σε ταῦτα πειθέτω καὶ Μωϋσῆς, 63 'Ελίσσεός τε, οὗ τρέμω μεμνημένος 64 Ο μὲν κολασθεὶς ἐνδεῶς τοῖς πταίσμασιν, 65 Ὁ δ' ἀντὶ μικρῶν καὶ Θεοῦ λαβὼν θέαν, 46 Νόμον τε, καὶ τοσοῦτον ἐκσῶσαι στρατόν. 67 'Ο δ' ἐκ βραχείας ὕβρεως καὶ νηπίοις 68 Πληγήν τοσαύτην ἀντιδοὺς παρ' ἐλπίδα. Ο μὲν Δαβίδ μερικῶς ἐκολάσθη τοῖς πταίσμασιν, ἡνίκα τὴν Οὐρίου γυναῖκα μοιχεύσας τὸν οὐρίαν ἐφόνευσεν, τὸν ὅμοιον παθὼν τρόπον ὑπὸ τοῦ ᾿Αβεσ σαλώμ τοῦ ἰδίου υἱοῦ. Οὗτος γὰρ τὰς παλλακὰς αὐτοῦ ἐταπείνωσεν καὶ τοῦτον πρὸς βραχὺ τῆς βασιλείας ἀπέστησεν, ἐπ' ἀλλοδαπῆς αὐτὸν ἀπελάσας, ὡς ἐν τῷ Εγ' διεξήλθομεν λόγῳ. Πάλιν τε κολάζεται τὸν λαὸν Ἰσραὴλ ἀριθμήσας· καὶ γὰρ ἄγγελος παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐξῆλθεν θραῦσαι ἐν τῷ λαῷ. Τριῶν γὰρ αὐτῷ προ ταθέντων παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἡ λιμῷ διαφθαρήναι την γῆν, ἢ χερσὶν ἐχθρῶν καταπονεῖσθαι διωκόμενον, ἢ θανάτῳ τριῶν ὑποβληθήσεσθαι ἡμερῶν· εἰς χεῖρας Θεοῦ παραδοὺς ἑαυτὸν, ἴδεν ἄγγελον ἐσπασμένον ῥομφαίαν καὶ θραύοντα· ἐξ ὡρῶν δὲ πάρεργον ἦν ἑβδομήκοντα χιλιάδες ἀπὸ Δᾶν πεπτωκυῖαι καὶ ἕως Βηρσαδές - μικροῦ δὲ τὸν λαὸν εἰκὸς συντριβῆναι, εἰ μὴ σπεύσας Δαβὶδ ἐξωμολογήσατο, τὴν ὀργὴν ἐφελκυσάμενος· ὡς αὐτοῦ μὲν ἁμαρτόντος μὴ δεῖν ἐπὶ τὸν λαὸν τὴν θείαν ἐπενεχθήσεσθαι μῆνιν· οὕτω δὲ καὶ θυσίαις τὸν Θεὸν ἐξιλεώσασθαι ταῖς ἐκ Σιὼν ἐξενεχθεί σαις λέγεται παρὰ τὴν ἄλω τοῦ Ὀρνᾶ, δι' ὧν ἁπάντων λέω τὸν Θεὸν ποιησάμενος, τὴν ὀργὴν ἀνεχαίτισεν παραυτίκα. Μωϋσῆς δὲ μικρᾶς ἀντιτιμᾶται προθέ σεως τοσοῦτον, ὡς καὶ Θεὸν αὐτὸν φανεροῖς κατιδεῖν ὀφθαλμοῖς, καὶ τοσούτου προστασίαν δέξασθαι πλήθους καὶ τῶν μεγάλων τεράτων υπηρετῆσαι Θεῷ, καὶ θεὸν ὅμως Φαραὼ χρηματίσαι. Οὐ γὰρ ἡ ζῆλον ἐνδιάθετον επεδείξατο πατάξας τὸν Αἰγύπτιον, καὶ τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ συγκακουχεῖσθαι τοῦ συμβασιλεύειν προκρίνας τοῖς Αἰγυπτίοις. Οὕτως Ελισσαίος μικρᾶς χάριν ὕβρεως, καὶ ὅτι λίαν εὐτελοῦς τοῖς νηπίοις ἀνα τιμετρήσας τοσαύτην ἀπανθρωπίαν, ἄρκους τοῦ δρυ μοῦ τῷ λόγῳ προστάξας ἐξελθούσας ἀνηλεῶς τοὺς αθλίους σπαράξαι. Οὐ γὰρ πλὴν ἐκερτόμησαν αὐτὸν Η βοήσαντες "Ανάβαινε, φαλακρέ, ἀνάβαινε· ὅπερ ἦν τῇ νηπιαζούσῃ συγγνωστὸν ἀδείᾳ, καὶ μέντοι τοσαύτης επειράθησαν αὐτίκα τῆς ἀπανθρωπίας, οὐχ ὡς τοῦ προφήτου ταῖς λοιδορίαις τῶν παίδων προσεσχηκότος, ἀλλὰ τῆς μελλούσης αὐτοῖς ἐπιφύεσθαι πονηρίας πρὸ τοῦ βλαστῆσαι ῥιζόθεν τὸν καρπὸν ἀποκείραντος, ὅπερ αὐτοῖς καὶ ψυχικῆς αἴτιον ὑπῆρ χεν σωτηρίας. Οὐ γὰρ δή τις εἴποι ταῦτα συγκρίνων τὴν κατά τινα γέννησιν ἐμοὶ ἢ εἰμαρμένην συμβῆναι, οὐδὲ τῇ φορᾷ καὶ τοῖς ἄστροις επιτρέψει τους οἴακας τοῦ παντός, ἀλλ' ὡς ὁ θεῖος ἀπέδειξεν Γρη γόριος τῷ Θεῷ τὴν πρόνοιαν παραχωρήσοι, πιστεύσῃ τε τοῖς τῶν θείων κριμάτων πηδαλίοις οἰακίζεσθαι καὶ περιστρέφεσθαι δὴ τὸ πᾶν. ΛΟΓΟΣ ΡΙΠ. Οροι παχυμερείς Ο παρών λόγος ορίζεται πάντα τὰ ὄντα, σημαίνων ἑκάστου τὴν ποιότητα· δηλοῖ δὲ δι᾿ ἣν αἰτίαν ἔχαστον τῆς οίας ἔτυχεν κατωνομάσθη προσηγορίας· περὶ δὲ τὰ τέλη μέμνηται τῆς Χριστοῦ ἐνανθρωπή σεως, ἀρχόμενος ἀπὸ τῆς ἐκ Παρθένου γεννήσεως, καθ' ἓν ἕκαστον ὧν ἔδρασε καθ' ἡμᾶς γεγονώς, μέσ χρις αὐτοῦ τῆς δευτέρας ἐνδόξου παρουσίας. Καὶ κεῖνται ἐν τοῖς ἤδη προλεχθεῖσιν αἱ ἱστορίαι. Davides multis adversitatibus afflictus est, postquam, Uriæ uxore stuprata, Uriam ipsum occidit: nam eadem fere ab Absalon filio postea passus est. Hic enim concubinas paternas sprevit, patrem e regno tantum non ejecit, in exterorum eum terram expellens, ut in carin. LXIII narravimus. Alia ei poena inflicta est propter populi censum; angelus enim a Deo missus plagas populo inflixit. Cum enim Deus tria ipsi proposuisset, ut aut cum populo fame premeretur, aut ab hostibus fugaretur, aut tertio die moreretur, in Dei potestatem se dedit, et angelum stricto gladio omnia vastantem vidit, ita ut sex horarum spatio a Dan usque ad Bersabe septuaginta millia cæsa sint, brevique totus populus exstinctus periisset, nisi David iram divinam pœnitentia sua deprecatus esset, profitendo, cum ipse peccaverit, injustum fore si populus pro peccatis non suis plecteretur. Hostiis deinceps ex Sion allatis, ad aream Ornam Deumi placavit. Quibus omnibus cum Deum sibi propitium reddidisset, iram divinam repente compescuit. Moyses in obedientiæ præmium adeo honoratus est, ut Deum ipsum oculis videre ei liceret, et tantæ multitudinis dux esse diguus haberetur, addito miraculorum dono, quo et Deo et Pharaoni serviret. Nam Ægyptium percutiendo quauto zelo animatus esset monstravit, et cum populo Dei indigna pati maluit quam cum Egyptiis regnare. Sic Eliseus parvæ causa injuriæ, quam tamen impunem relinquere noluit, pueros miseros ursis ex silva egressis immisericorditer dilacerandos tradidit. Nihil enim aliud quam conviciando clamaverant, calve, ascende'.quod adolescentulorum petulantiæ condouandum erat; attamen hujus facti tam gravem vindictam passi sunt, non quod propheta eorum conviciis admodum iratus fuerit, sed ut malitiæ eorum radix evelleretur priusque fructus portaret funestos; quod etiam eorum anima saluti profuit. Cave autem credas hæc fortuito et sorte quadam accidisse, neve astris universi gubernium attribuas, sed sicut Gregorius demonstravit, Dei providentiam agnosce et sic habeto, Dei judicio et ductu omnia gubernari. CARMEN CXVII. Definitiones minus éxaciæ. Hocce carmen omnia quæ sunt determinat, uniuscujusque qualitatem significans, atque ostendit, quam ob causain unumquodque tali vel tali nomine appelletur. Postremum de Incarnatione Christi loquitur, a Virginis ortu incipiens, et persequitur omnia quæ fecit, habitans inter nos usque ad secundum adventum gloriosum. Vide superiora. 114 Reg. 1, 23. Ed. nov. p. 960. PATROL. GR. XXXVIII.

5.).) ΛΟΓΟΣ ΡΙΘ. Περὶ ἀρετῆς Ἐξ ὧν στοαί τε προσώπων οφρύες, Ακαδμίαι τε καὶ πλοκαὶ Πυρρωνίων, Σκέψις ἐφεξῆς τεχνιτών ληρήματα. Ξενοκράτης καὶ ᾿Αριστοτέλης Πλάτωνος γεγόνασι μαθηταί, οἵτινες αὐτοῦ καὶ τὴν διατριβὴν διεδέξαντο καὶ ὁ μὲν Ξενοκράτης ἐποίησε τὴν Στωϊκὴν αἵρεσιν, Αριστοτέλης δὲ τὴν περιπατητικὴν αἵρεσιν. Εἰσὶ δὲ τῆς φιλοσοφίας οἱ ὁρισμοί, οἷον, ἐξ ὑποκειμένου, ἐκ τέλους, ἐξ ὑπεροχῆς, ἐξ ἑτυμολογίας, καὶ τὰ ἑξῆς· αὖθις τε οἱ φερόμενοι εὑρέται τῶν ὀρισμῶν τῆς φιλοσοφίας, καὶ ὡς εἰς θεωρητικὸν καὶ πρακτικόν διαιρεῖται, καὶ τὸ μὲν ὡς εἰς φυσιολογικόν και μαθηματικὸν καὶ θεωρητικόν· τὸ δὲ εἰς ἠθικὸν καὶ πολιτι κὸν καὶ οἰκονομικόν· καὶ τὸ μὲν τούτων εἰς ἀριθμητικὴν καὶ μουσικὴν καὶ γεωμετρικὴν καὶ ἀστρονομίαν, οἷον τὸ μαθηματικόν· τὸ δὲ εἰς νομοθετικὸν καὶ δικαστικὸν, οἷον τὸ πολιτικὸν, καὶ ὅσα καθεξῆς ἑαυτοὺς συνιστῶντες ἐπεισήγαγον. Αἱ δὲ ἀκαδημίαι καὶ Πυρρώνιοι πλοκαί, εἰσὶν αὗται· Λέγονταί τινες Πυρρώνιοι ύποτυπώσεις περὶ τῆς σκέψεως, οἷον περὶ τῶν λόγων τῆς σκέψεως όνομασιῶν αὐτῆς καὶ ἐννοιῶν καὶ ἀρχῶν αὐτῆς, εἰ δογματίζει ὁ ἐπίσκοπος, εἰ αἵρεσιν ἔχει, εἰ φυσιολογεῖ, εἰ ἀναιρεῖ τὰ φαινόμενα, τί τὸ κριτήριον τῆς σκέψεως, τί τὸ τέλος, τίνες οἱ ὁλοσχερεῖς τρόπος τῆς ἐποχῆς, τίνες οἱ δέκα τρόποι καὶ τίνες οι πέντε, τίνες αἱ σκεπτικαὶ φωναί, τίς ἡ οὐδὲν, τίς ἢ μᾶλλον, τίς ἡ ἀσάφεια, τί τὸ ἔξεστιν, καὶ τὸ τάχα, καὶ τὸ ἐπέχω, καὶ οὐδὲν ὁρίζω, τί τὸ πάντα ἀκαταλήπτως, ὅτι παντὶ λόγῳ λόγος ἴσος ἀντίκειται, τίς ἡ ἐπισκεπτικὴ ὁδὸς ἐπὶ τὴν Ηρακλείτου φιλοσοφίαν, εἰ διαφέρει τι ἡ Δημοκρίτου τῆς σκέψεως, εἰ διαφέρει τι τῶν ἀκαδημιών ή σκέψις, εἰ ἡ κατὰ ἰατρικὴν ἐμπειρία, ἡ αὐτή ἐστιν τῇ σκέ ψει, πόθεν ἀρχτέον τῆς πρὸς τοὺς δογματικούς ζητήσεως, τί τὸ κριτήριον, εἰ ἔστι κριτήριον ἀληθείας, τί τὸ ὑφ' οὗ, τί τὸ δι᾽ οὗ, τί τὸ καθό, περὶ ἀληθούς καὶ ἀληθείας, εἴ τι ἀληθὲς, τί τὸ σημεῖον, ἢ εἴ τι σημεῖον ἐνδεικτικὸν, τίς ἡ ἀπόδειξις, τίνες αἱ δρα στικαὶ ἀρχαὶ, τί Θεός, τί τὸ αἴτιον, καὶ ἡ περὶ τὸν βίον τέχνη, τίνες αἱ ὑλικαὶ ἀρχαί, εἰ καταληπτά τα σώματα, τίς ἡ κρίσις, τίς ἡ κίνησις, περὶ τῆς μετα βλητικῆς κινήσεως, περὶ αὐξήσεως καὶ μειώσεως, περὶ ἀφαιρέσεως καὶ προθέσεως, περὶ μεταθέσεως, περὶ ὅλου καὶ μέρους, περὶ φυσικῆς μεταβολῆς, περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς, περὶ τόπου, περὶ χρόνου, τί τὸ ἠθικὸν μέρος, εἰ ἔστιν τι τοῦτο φύσει, εἰ ἔστιν τις περὶ τὸν βίον τέχνη, εἰ ὠφελεῖ τὸν ἔχοντα αὐτὴν, περὶ ἀριθμοῦ, τί ἐστι φύσει ἀγαθὸν καὶ κακὸν διάφορον. Αὗται μὲν αἱ τῶν Πυῤῥωνίων ὑποτυπώσεων πλακαί λῆρον δὲ ταύτας φησὶν ὁ θεῖος Γρηγόριος. Παρειςἀγουσι γὰρ Αριστοτέλην καὶ Ἐπίκουρον καὶ ἄλλους τῶν Στωϊκῶν, ὡς ἀπεφήναντο περὶ ἀκαταλήπτων· αὖθις Κλειτόμαχον καὶ Καρνεάδην καὶ λοιπῶν αἱ ζητήσεις τῶν ἀκαδημιακῶν· αἱ τῶν σκεπτικῶν ἐρε ἐξῆς, περὶ τῶν ἀνωτάτω τριῶν φιλοσοφιών, της δογματ τικῆς, τῆς ἀκαδημιακῆς, καὶ τῆς σκεπτικῆς, καὶ ἀπὸ τοῦ φαίνεσθαι τὸν Πύῤῥωνα περὶ τὴν σκεπτικὴν τῶν πρὸ αὐτοῦ σωματικώτερον καὶ ἐπιφανέστερον προσ εληλυθέναι τῇ σκέψει, ἥντινα καὶ δύναμιν ὁρίζονται καὶ πάθος, περὶ τῶν σκεπτομένων. Καὶ πολὺς ἂν εἴη λόγος τὰ ἐφεξῆς ἐν πλάτει ληρήματα διεξιέναι, ὅσα τε ἀπορεῖν οἷόν τε καὶ ἀμηχανεῖν καὶ ἐνθουσιἂν καὶ ἐξεστηκέναι· ἅτινα πάντα τεχνιτῶν ὁ θεῖος Γρηγόριος ληρήματα ἀπεφήνατο. 218 Τίς οὐκ ἀκούει τὸν Σινωπέα τὸν κύνα; CARMEN CXIX. De virtute. Xenocrates atque Aristoteles Platonis discipuli magistrum in scholis condendis imitati sunt; Xenocrates enim Stoicam, Peripateticam Aristoteles sectam fundaverunt. Termini philosophici: objectum, Onis, exinentia, etymologia, etc. Hi igitur terminorum philos. inventores ipsam in theoreticam et practicam diviserunt; atque rursus illam, in physiologicam et mathematicam et speculativam; hanc in moralem, et politicam, et ceronomicam, ita rursus distribuentes: arithmeticam, musicam, geometriam, astronomiam, mathematicam; legislativam, judicialern, politicam, et quæ alia in mediam protulerunt. Systemata academiarum et Pyrrhonismi hæcce: Propositiones quædam Pyrrhoniorum circa dubium versantur, cirea formulas dubium exprimentes, ideas et fundamenta illius: in quo hæc inquiruntur: num is qui philosophatur dogmatice procedat; num seclain amplectatur; num in rebus naturalibus perscrutandis versetur; nom ea quæ in sensus cadunt, tollat. Quid porro dubii (philos. 10.) criterium? quid objectum? quinam modi integri dubitationis? qui decem modi? qui quinque? qui termini dubium enuntiantes circa nihil, plus, obscurum, licitum? quid intelligendum per: fieri potest; hæsito; nihil determino? quid: omnia incomprehensibilia? (ratiocinium enim a ratiocinio vincitur). Qua via rationali ad Heracliti philosophiam pervenitur? In quo a Democriti differt? Num ab Academiis differt scepticismus? Anne medicorum experientia cum scepticorum experientia congruit? quid est criterium? quid criterium veritatis? quid: a quo? per quod? secundum ens? quid verum? quid veritas? quid est signum?quid signum demonstrativum? demonstratio quid? quænam sunt principia activa? quid Deus? quid causa? quid ars vivendi? quæ principia materialia? num corpora comprehensibilia? quid temperamentum? quid motus? dein quaestio moveri potest de motu alterne, de incremento, de imminutione, de detractione, de additione, dle transpositione, de toto et parte, de mulatione naturali; de ortu et obiia, de loco, de tempore. Luc adde: quid est pars moralis? naturalis? Estne ars vivendi? Num ei, qui ea gaudet, prodest? quid numerus in quo bonum et malum, quoad naturam, differunt? Hæ sunt propositiones Pyrrhonis discipulorum, quas Gregorius pro nugis habet. Nam Aristotelem inducunt et Epicurum et alios Stoicos de incomprehensibilibus disputantes.Adde Clitomachum, Carneadem; adde cæterorum academicorum quæstiones, item: scepticorum; trium porro philosophiarum quas supra nominavimus recordamini, dogmatice, academica, scemicr; in mentem porro veniat Pyrrhonis qui antecessoribus suis planius, clarius dubitavit. Scious quidem eos P. 413.

Φιλόσοφος μὲν οὗτος ὑπῆρχεν κυνικός. Κυνικοὶ λέγονται ὡς ἐκ μεταφορᾶς τοῦ κυνός· ἔχουσι γὰρ τὸ πρὸς τοὺς οἰκείους καὶ τοὺς ἔξω διακριτικόν. Οὗτος ἀκτησίαν εἰς τὸ ἀκρότατον ἀσπαζόμενος· οὐ γὰρ ἡ μόνον βακτηρίαν ἐκέκτητο, οἶκον δὲ ὕπαιθρον ἐν μέσῳ τῆς πόλεως στρεπτόν πίθον, καὶ τροφὴ αὐτῷ ἦν αὐτοσχέδιος. Είτε τοίνυν οὗτος, εἴτε τῶν ἀρχαίων κυνῶν τις βασιλεί προσελθὼν ἠξίου τροφῆς λαβεῖν τι· δίδωσι δὲ ὁ βασιλεὺς, εἴτε τιμῶν, εἴτε δοκιμά ζων, όμως χρυσίου τάλαντον· ὁ δὲ δεξάμενος, ἄρτον ενησάμενος, περισσὸν ἔῤῥιψεν ἐπειπών· Λαβεῖν ἔχρηζον οὐ τὸν ἄβρωτον τύφον. Οὗτος μὲν οὖν είτε Διογένης ἐστὶν, εἴτε ἄλλος, οὐκ ἴσμεν· ὅμως καὶ Διογένης πίθον ᾤχει διὰ τὸ κρύος, ἡμέρας δὲ ἐξιών προσῄει τῷ ἡλίῳ. Ποτέ γοῦν θερμαινομένου αὐτοῦ, ἐπέστη ᾿Αλέξανδρος ὁ Μακεδὼν ἀπο σκοτῶν αὐτῷ τοῦ μὴ θερμαίνεσθαι· εἶπεν δέ· Τί βούλει σοι χαρίσωμαι, ὦ Διόγενες; Ὁ δὲ εἶπεν· Τὸ μικρὸν ὑπεκστῆναι μα, ένα θερμανθῶ. Καί τις άλλος Σωστάτης ἐπὶ τῶν Πτολεμαίων φιλόσοφος ἵστατο φθειριζόμενος ἔν τινι τόπῳ ἐν ἡλίῳ· ὁ δὲ Πτο λεμαῖος ἄνωθεν ἀπό τινος ἀπόπτου θεασάμενος κατ ἦλθεν ἵνα αὐτὸν εἰς τὰ βασίλεια λάβοι· ὁ δὲ Σωστάτης ἰδὼν αὐτὸν εἰσῆλθεν εἰς κλάσμα πίθου κειμένου, καὶ ἀπεκρύβη τὸν Πτολεμαῖον· ὕστερον δὲ τοῦτόν τινες εἰς ἀτυχῆ διέβαλλον. "Αλλοι δέ φασιν ὅτι αὐτὸς ὁ Πτολεμαῖος ἐπεφθέγξατο τὸ ἰαμβεῖον τοῦτο· Θέλω τύχης σταλαγμιὸν ἢ φρενών πίθον αἰνιττόμενος ὅτι ὁ πίθος ἐκεῖνος μεστός ἐστι φρενών, καὶ ὅμως διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἀτυχῆ οὐδὲν ὠφέλησεν αὐτὸν ἡ πληθὺς τῶν φρενών. Οὐκ ὀρθῶς δὲ ταῦλο ὑπειλήφασιν· φιλοσοφία γάρ ἐστι τὸ πάντων ἀνώτε μῶν τῶν ὁρωμένων κεκτῆσθαι τὸ φρόνημα· καὶ Γρηγόριος ὁ θεῖος ἀμέλει ταύτῃ τὸ φιλόσοφον ἐπαινεῖ τὸ καὶ βασιλείας αὐτῆς ὑπερανεστηκέναι τῷ λογια σμή. 298 Κράτης δ' ἐμοί ως; χρημάτων ὑπερτιθεὶς. 929 Αὐτὴν μεθείς τε μηλόβοταν τὴν οὐσίαν. Κράτης Θηβαῖος ἦν τῆς Βοιωτίας τὸ γένος. Οὗτος φιλοσοφῆσαι θέλων τὴν κυνικὴν φιλοσοφίαν, λαβὼν τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ ἔῤῥιψεν τῷ δήμῳ κηρύξας οὔ τως • Κράτης ἀπολύει τὰ Κράτητος, ἵνα μὴ τὰ Κρά τητος κρατήσει τὸν Κράτητα· καὶ τὰ χωρία αὐτοῦ εἴασεν γενέσθαι μηλόβοτα. Μηλόβοτον δέ ἐστι χωρίον ἐν ᾧ ἀπολύονται τὰ πρόβατα εἰς τὸ βόσκεσθαι· μῆλα γὰρ τὰ πρόβατα καλοῦνται, ὅθεν καὶ μηλονόμοι οἱ ποιμένες, καὶ μηλωτὴ ἡ δορὰ τοῦ προβάτου. 256 Φασὶν τὸν αὐτὸν, ὥς τινες δ' ἄλλον τινὰ 237 των φιλοσοφούντων ἐξ ἴσου φρονήματος, 238 Πλέοντα του κλύδωνος άγριουμένου, 439 Έπειτα φόρτῳ τῆς νεώς βαρουμένης 240 'Ρίπτειν προθύμως εἰς βυθὸν τὰ χρήματα· 211 Τοῦτον δ᾽ ἐπειπεῖν ἄξιον μνήμης λόγον 242 Εὐγ᾽, ὦ τύχη, μοι τῶν καλῶν· διδάσκαλε, 243 Ὡς εἰς τρίβωνα βαδίως συστέλλομαι. Τὸν αὐτὸν Κράτητά φασιν, ὡς δέ τινες Αντισθένην, ἄλλοι δὲ Ζήνωνα· κυνικοὶ δὲ φιλόσοφοι καὶ οὗτοι· ὅμως τούτων εἷς πλέων καὶ χειμῶνος συμβάντος. καὶ ναυαγίου γενομένου, εὐχαρίστως φέρων τὴν ἐσομένην αὐτῷ πενίαν, πρὸς τὴν τύχην ἐφθέγξατο - Εύγε, ὦ τύχη, χάριν σοι ὁμολογῶ, ὅτι τὴν ἐμὴν οὐσίαν ἄχρι τοῦ τριβωνίου περιέστησας· ώς τινών τῶν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἐμπεφορτισμένων τῇ νηί. 214 "Αλλος παρῆκεν οὐσίαν τοῖς ἐκ γένους. Τὸ μὲν τοῖς συγγενεῦσι τὴν οὐσίαν παραχωρῆσα: μικρὸν εἶναι δοκεῖ τοῖς πολλοῖς, καίπερ ὃν μέγιστον. Καὶ γὰρ ὁ θεῖος Γρηγόριος ὡς ἐπὶ μεγάλῳ τὸν τοῦτο πεποιηκότα θαυμάζει, ὡς ἐξ αὐτῆς τῶν πραγμάτων τῆς ἀκολουθίας ἔστι καταστοχάσασθαι· οἱ γὰρ πλείου; τὸν ἐμφιλόσοφον οὐκ εἰδότες βίον, ὡς πάντων ἐστὶ τῶν ὀρωμένων ὑπερανέχων, τοῖς δοκοῦσι κατὰ τὸν βίον εὐδαίμοσιν ὑποσύρονται, ἀμέλει παρ' αὐτὰ τοῦ seepsin definisse, potestatem, affectum. Longum esset omnia illorum deliramenta exsequi circa dubium, hæsitationem, enthusiasmum, exstasin: quæ omnia Gregorius pro nugis artificiosis habėt. Dingenes philosophus fuit cynicus, Cynici voce a xúwv transsumpta dicuntur, qua inter se et ab exteris discernuntur. Nihil omnium possidere, unica ei philosophia; prater baculum enim nihil gerebat; doliumi rotundum in media urbe sub divo pro domicilio, cibus quo magis fortuitus, eo jucundior. Hic igitur aut alius quidam de canum grege regem adiit cibum petens. Rex sive honoris sive æstimationis gratia Lalentunı dat; quo accepto philosopbus panem emit, et argenti reliquum bumi projecit his verbis: Cibo egeo, luxu facile carco! Utrum Diogenes iste fuerit an alius quisquam, ignoro. Diogenes frigoris gratia expellendi in cado habitabat, interdiu soli se exponebat. Die quodam Alexander Macedo ante eum ita stetit at selis lucem averteret, eique dixit: Quid vis, Diogenes, ut tibi gratificer? Ille: Paululum a sole recedas, inquit, ut calefiam. Alius quidam, Sostates nomine, sub Ptolemæis philosophus in sole stetit pediculos captans. Quem cum Piolemæus ex alto vidisset, descendens euto ut regiam intraret, rogavit; Sostates autem, viso en, in dolium fractum se recepit ne a Ptolemæo cerneretur. Postremo non desierunt qui eum ob miseriam reprehenderent; alii dicunt Ptolemæum ipsum hunc versum pronuntiasse: Malo fortunæ secundæ gultam quam ingenii doliam; quo innuit, illud dolium plenum esse ingenii, ob paupertatem inhabitantis nihil prodesse. In quo errabant; philosophia enim facultas est omnibus affectibus sese superiorem præstandi. Gregorius eam amore prosequitur philosophiam cujus lux ipsam regiam diguitatem superat. Crates Thebanus, genere Bootius, Cynicorum more philosophari volens, quæ bona possidebat populo distribuit exclamando: Crates quæ Cratetis sunt solvit, ne illa bona Cratetis Cratetem vinciani. Item agros suos incallos (μηλόβοτα) reliquit. Hoc uomine appellatur ager, ubi oves pascuntur; μῆλα enim oves, μηλονόμοι, pastores, μηλωτή, vellus. Que modo narravimus, ab aliis ad Antisthenem aut Zenonem referuntur, qui et ipsi cynici sunt philosophi. Ex his unus cum navigaret et, exorta tempestate, in eo esset ut naufragium faceret, nullo modo perterritus imminentis paupertatis terriculamentis, ad fortunam conversus hæc dixit: Euge, Fortuna, gratias tibi ago quod substantiam meam ad pallium usque redegisti! Pars enim corum quæ possidebat aavi imposita erat.

βίου ὑψηλὸν ἐπανελέσθαι τῶν τίνα συμβαίη πάντων· οι συγγενεῖς τυραννίδι τῆς ἐκείνου κρατεῖν οὐσίας ἁμιλλῶνται, μὴ δεῖν φάσκοντες τὸν φιλόσοφον χρημάτων ἀντιποιεῖσθαι, καὶ συνηγόρους τῆς ἀνοίας οὐκ ὀλίγους εὑρίσκουσιν. Οὐ τῆς τυχούσης οὖν ἀρετῆς ἐστιν ὑπερφρονεῖν τυραννούμενον, είγε μάλιστα καὶ τοὺς τυραννεῖσθαι δύναιτ' ἂν πολλάκις ισχυρότερος εἶναι· τοῦτο δὲ καὶ αὐτὸς ὁ θεῖος Γρηγόριος αινίτ τεται πεπονθέναι φάσκων· Πρίν τι λαβεῖν τίουσιν, ἀτὰρ στυγέουσι λαβόντες· καὶ πάλιν· Αρπαλέαις παλάμαις ήρκεσα δυσμενέων· καὶ αὖθις· Τὰ δ᾽ ἁλιτρῶν παλάμῃσιν ἑλώρια θήκατο δαίμων. Ο μὲν οὖν φιλόσοφος οὐκ ἂν ποτε παρὰ τῶν μὴ τῶν αὐτῶν αὐτῷ τῆς φιλοσοφίας επανηρημένων βίον νουθετούμενος πεισθείη, κἂν ὅτι καλῶς ὑπέχειν δοκοίη τὸ προφερόμενον· ὕβρις γὰρ παρὰ τῶν ἐμπαθεστέρων νουθετεῖσθαι· εἰ γὰρ καλόν ἐστι τὸ λεγόμενον, ἐχρῆν ἑαυτοῖς ἐπιλέγειν τὸ χρήσιμον· ἀνοίας γὰρ τῆς ἀνωτάτω τυφλώττοντας περὶ φωταυγίας ἑτέροις διαλέ γεσθαι· καὶ πρὸς ἀνάβλεψιν προτρεπομένους άλλους σφᾶς ἐν τυφλότητι διαμένειν. 245 Αλλος δ' ὑπερβὰς ταῦτα ὡς ἀνθρώπινα, 246 Απανθ' όσ' εἶχεν εἰς μίαν βωλόν τινα 247 Χρυσῆν συνελών, ἔπειτ' ἀναχθεὶς εἰς βάθος 248 Βυθῷ δίδωσι τὴν ἀλαζόνα πλάνην, 249 Μὴ δεῖν γὰρ ἄλλῳ προξενεῖν τὸ μὴ καλόν. Οὗτος τὴν πᾶσαν ὕπαρξιν αὐτοῦ πιπράσας, καὶ συναγαγὼν τὸ χρυσίον εἰς μίαν βῶλον, ἀναχθεὶς κατὰ μέσης τῆς θαλάσσης, τῷ βυθῷ προσρίπτει τὴν βολον τοῦ χρυσίου, μὴ κρίνας ἄλλῳ παρασχεῖν, ὡς ἂν μὴ τοῦ κακοῦ πρόξενος ἄλλοις γένηται· ἀλαζονείαν γὰρ ἔφασκεν τὴν ἀπὸ τοῦ πλούτου πλάνην ὑπάρχειν. 276 Δηλοῦσι σησαμοῦσιν ἄρτοι κρίθινοι 277 Υπεξιόντες, καὶ τραγωδίας έπη, 278 Ὡς ἄν τι καὶ τόδ' ευστόχως εἰρημένον· 179 'Ο ξένε, τυράννοις ἐκ ποδῶν μεθίστασο. Τυράννους οἶδεν ὁ Θεολόγος τοὺς θρασείς λόγους, ὡς ἐκ τῆς τραγῳδίας· μάλιστα γὰρ οἱ τραγικοὶ τῇ τοιαύτῃ κέχρηνται τροπῇ. Σησαμοῦσι δέ, φησί, και θινοι ἄρτοι, τοῦτ' ἔστιν εὐτελεῖς· τοῦτο δὲ παρά δοσίς ἐστιν· τοιοῦτον μέν ἐστιν τὸ παρὰ τραγικοῖς, μᾶλλον δὲ κωμικοίς λεγόμενον, ὅτι διὰ τῶν ἡδυτέρων ἄρτων τοὺς εὐτελεῖς ἀποφαυλίζουσιν ἄρτους. Καταπαίζει οὖν ὁ θεῖος Γρηγόριος, τῇ παραδόσει χρώ μενος, τῷ διὰ τῆς στωμυλίας τῆς ἡδυνούσης ἐν τῷ φθέγγεσθαι ἀποφαυλίζειν τοὺς παρατυγχάνοντας δια ελέγχων αὐτούς· τοιοῦτος δὲ ἦν ὁ Διογένης. Αὐτὸς γὰρ τοὺς ξένους ὑπεξέστησεν, ἵνα εἰ τι Διογένης διὰ τῆς στωμυλίας ἐποίει ἀποχωρεῖν τοὺς τὴν σκιὰν αὐτῷ ἐμποιοῦντας· τοῖς τυράννοις δὲ ἀντὶ τοῦ τοῖς λόγοις τοῖς τυραννικοῖς, ποιῶν ἀναχωρεῖν τοὺς ἐντυγχάνον τας. Σκοπὸς δὲ τῷ θείῳ Γρηγορίῳ ἀποδείξαι μὴ κατ' ἀρετὴν τοὺς Ελλήνων σοφούς ταῦτα πεποιηκέναι, ἀλλὰ κατ' ἐπίδειξιν. «Τί γὰρ ἔδει, φησί, βωμών τε καὶ κηρυγμάτων ἐπὶ τούτοις, εἰ κατ' ἀρετῆς πόθον, ἀλλὰ μὴ φανητιῶντες ἔπραττον; ο 280 Σέριν τε φεύγουσ᾽ ἐκ μέσων ἡδυσμάτων, 281. "Οψον πενήτων· ἀφθονός τε τῆς χάρις. 286 Καλόν Κλεάνθους τὸ φρέαρ· καὶ Σωκράτους 287 Τὸ ζῆν πενιχρώς, τάλλα δ' ὡς ἀσχήμονα 288 οἱ Χαρμίδαι τε καὶ σκέπη τριβωνίων, 289 Ὑφ' οἷς τὰ θεῖα τοῖς νέοις ὁ γεννάδας 200 Συνῆν· μόνοι γὰρ οἱ καλοὶ νοήμονες. Κλεάνθης καὶ αὐτὸς εἰς τῶν κυνικών φιλοσόφων. Οὗτος ἔν τινι φρέατι στήσας ἑαυτὸν ὑδρεύετο τοῖς παροῦ. σιν ὕδωρ, καὶ διδοὺς πιεῖν ἐλάμβανεν παρ' αὐτῶν ἄρτον καὶ ἤσθιεν· θαυμάζεται δὲ παρὰ τῶν φιλοσόφων καὶ αὐτὸς ὡς καρτερικός. Ὁ δὲ Σωκράτης φιλόσοφος ὢν τις ριῆγεν τὴν ἀγορὰν, καὶ μειράκια προετρέπετο ἐπὶ τι λοσοφίαν, καὶ μάλιστα πρὸς φιλοσοφίαν ἐνόμιζεν εἶναι ἐπιτήδεια τὰ περικαλλή μειράκια· τοὺς γὰρ εὐμόρ φους οι φιλόσοφοι λέγουσιν εἶναι καὶ εὐφυείς. Ην οὖν δόξα παρὰ ᾿Αθηναίοις, ὅτι παιδεραστής ἦν ὁ Σωκρά της, διὰ τὸ ἐπιλέγεσθαι τοὺς εὐμόρφους. Βρίσκεται δὲ ὁ Πλάτων ἐν τῷ Θεαιτήτῳ καὶ πανταχῆ οὕτως λέCognatis fortunam suam relinquere, multis quidem res nibili videtur, licet maximi sit. Gregorius carto majorem in modum adiniratur eum qui illud facit, sicut ex rebus ipsis licet concludere. Namque plerique vitam philosophicam, quæ omnes res superat, ignorantes, iis qui felices esse videntur blandiuntur. Cognati substantiam possessoris sibi appropinquare tentant, dicentes philosophum bona terrestria affectare nefas esse, et stultitiæ advocatos nou paucos reperiunt. Non cuique datur elato animo ferre tyrannidem, præcipue ubi resistendo par est: quod sibi accidisse refert Gregorius: Priusquam acceperunt, reverentur, cum acceperint, oderunt; et rursus: Rapacibus inservivi iuimicorum manibus; et alibi: Peccatorum insidiis prædam posuit diabolus. Philosophus igitur nunquam eos audiet qui vitam secundum aliam quam ipse, philosophiam instituerunt, quamvis quod offertur, pulchri speciem præ se ferat. talibus edoceri probrum est. Ut dictum aliquid sit pulchrum, utile esse debebit. Extrema est insipientiæ, cæcos de claritate lucis inter se disputare, et dum alios illuminare præsumunt, ipsi in cæcitat permanent. Hic omnibus venditis postquam aurum in unam massam coegisset, in altum mare projicere maluit quam alii dare, verens ne mali irritamentum fieret; superbiam enim a divitiis originem trabere credebat. Theologus sermones superbos tyrannos nuncupat, quales in tragoediis habentur. Auctores enim tragici primi hoc genere usi sunt. Placentis ait, panes hordeacei, i. e. parvi pretii; ita docemur. Est autem inos apud tragicos, potius autem apud comicos, dicere, meliorum panum gratia eos qui minus boni sunt, contemni. Illudit igitur Gregorius illis, traditione utens dicendo, eos verborum illecebris alios irretire solitos esse. Talis erat Diogenes; exteros enim alienabat, ne eos æmulos et testes parum commodos haberet, si quando quæ non essent suaviloquio mendacioque simulabat. Voluit autem Gregorius ostendere, non virtutis amore Græcos ista fecisse, sed per ostentationem. Utquid enim aræ et auspicia, si virtutis studio, neque vero per ostentationem agebant? Cleanthes et ipse cynicus ad puteum staus aquam volentibus hauriebat, et pro aqua panem accepit. Hujus viri constantia apud philosophos ipsos in admiratione habetur. Socrates philosophus in foro circuibat et adolescentes ad philosophiæ studium incitabat et quidem pulcherrimos quosque. Qui enim

γων, ὅτι καλὸς ὁ Θεαίτητος, καὶ καλὸς ὁ Χαρμίδης. Αντικρυς οὖν ἐν τοῖς λόγοις ἔμφασιν παρέχει ὁ Πλάτων, ότι Σωκράτης ὑπωπτεύθη τοιοῦτος εἶναι, διὰ τὰς τοιαύτας, ὡς εἰπεῖν, ἀντερωτήσεις, ὅτι Καλός μὲν εἶ, ἀλλ' οὐ τὴν ὄψιν, ἀλλὰ τὴν ψυχήν ὑπενοήθη δὲ ὅτι καὶ τῷ ᾿Αλκιβιάδῃ συγγίνεται κατὰ τὸν αἰσχρὸν ἔρωτα· οἱ δὲ περὶ Σωκράτους λέγουσιν, ὡς οὐ κατὰ τὸν ἐμπαθῆ, ἀλλὰ κατὰ τὸν θεῖον ἔρωτα. Ανυτος οὖν καὶ Μέλιτος ᾐτιάσαντο τὸν Σωκράτην, ὡς δαιμόνια καινὰ παρεισφέροντα τῇ πολιτεία. Κατε κρίθη οὖν ὡς διαφθείρων τοὺς νέους ἀποθανεῖν πιόντα κώνειον, καὶ πιὼν ἀπέθανεν. Σκέπας δὲ τριΦωνίων φησὶ ὑφ' αἷς τοῖς νέους συνἦν τὰ θειότερα, ὡς οἱ περὶ αὐτόν· ἄλλοι δέ φασιν τὰ αἰσχρότερα. 294 Αλκμαίονος δὲ τίς τόδ' αινέσει ποτέ, 293 "Ος πρώτ' Αθηναίων τῶν ἀοιδίμων φέρων, 296 'Ανήρ γένει τε καὶ κράτει πνέων μέγα, 997 Τοσοῦτον ὤφθη χρημάτων ἡττώμενος, 298 "Οσον περ εἰκὸς ἦν φανῆναι κρείττονα. Οὗτος ᾿Αλκμαίων Αθηναῖος ἦν, τὸ γένος ἐπίσημος, λίαν τὴν ἐλευθερίαν ἀεὶ φυλάττειν ἐθέλων τοῖς Αθηναίοις. Τυραννηθείσης οὖν τῆς πόλεως ὑπὸ Πεισιστράτου, μὴ φέρων ὁρᾷν δουλευούσας τὰς ᾿Αθήνας ἐξῆλθεν οὗτος· καὶ δὴ ἐξελθὼν μηχανᾶται, καὶ σκου πὸν εἶχεν, πῶς τὴν ἐλευθερίαν ᾿Αθηναίοις ἀποκαταστήσαι. Απελθὼν οὖν ἐν Δελφοῖς εἰς τὸ Ἀπολλώ νειον ἱερὸν, ἐκμισθοῦται παρὰ Δελφῶν τὸ ἱερὸν ἐπὶ μισθοφορᾷ· ἐκμισθωσάμενος δὲ καὶ ἔχων ὑφ' ἑαυτὸν πάντας καὶ πάσας τὰς τοῦ ᾿Απόλλωνος διακόνους, πείθει τὴν ἱέρειαν τὴν Πυθίαν, ἵνα εἰ τίς ποτε Λακεδαιμόνιος μαντευσόμενος εἰσέλθοι, μηδὲν αὐτῷ λέ γειν ἄλλο ἢ ὅτι τὰς Αθήνας ὑμῖν λέγει ἐλευθεροῦν ὁ θεός. Τούτου συνεχῶς καὶ πλειστάκις γενομένου, παρωρμήθησαν Λακεδαιμόνιοι, καὶ ἐξέβαλον ἐλθόντες ἀπὸ τῶν ᾿Αθηνῶν τοὺς τυράννους. Μέγα οὖν κλέος Έκτοτε ὁ ᾿Αλκμαίων ἀπηνέγκατο, τας Αθήνας ἐλευθερώσας. Αλλ' ὁ τοσοῦτος ὤφθη χρημάτων ἡττώ562 μενος· ἐλθὼν γὰρ ἐν Λυδίᾳ πρὸς τὸν Κροῖσον; ἐσχά τως γελᾶται παρὰ Λυδίοις. Κροῖσος γὰρ ἐν ταμείῳ χρυσίου πάντα προθεὶς, ἔχειν ὅσον βούλοιτο τῶν ψηγμάτων τῷ ᾿Αλκμαίωνι προστάσσει· ὁ δὲ τοὺς κόλπους πλήσας καὶ τὰς γνάθους καὶ τὴν κόμην του χρυσίου ἐξῆλθεν, καὶ τῆς ἀπληστίας ὅσον ἦν καταγελᾶσθαι τὸν χρυσόπαστον εἰκὸς ὑπὸ Λυδίων τῆς ἀμετρίας αὐτῶν διαπαιζόντων· διό φησιν ὁ θεῖος Γρηγόριος305 Προῆλθε Λυδοῖς πλούσιος γελώμενος. 506 Τί δ' ὁ Πλάτων σοι, καίπερ ὢν σοφώτατος; 309 Ο μὲν καπήλου δυστυχούς έζη βίον, 310 Πόνους διαντλῶν κέρδεσι θαλαττίοις 311 Ελαιον ἦν ὁ φόρτος. Οὔπω τοῦτ᾽ ἴσως 312 Ερεῖς ἄπληστον, καὶ πενίᾳ τι προσνέμεις. 315 Τὸ δὲ τραπέζας προσκυνεῖν τυραννικὰς 314 Πλάτωνα (φεῦ λόγων τε καὶ σεμνῶν τρόπων) 515 Εῶ λέγειν, πράσιν τε καὶ οὐχὶ πράσιν 316 Εἰ μὴ Λίβυς τις τῆς Πλάτωνος 'Ελλάδος 317 Ὤφθη γ' αμείνων καὶ μικροῦ τιμήματος 318 Δόξαν τε καὶ Πλάτωνος ὠνεῖται λόγους. Πλάτωνος τοῦ φιλοσόφου καθάπτεται ὁ θεῖος Γρη γόριος ὡς καπηλικώς ζήσαντος, πράσει γὰρ ἐνησχολεῖτο καὶ οὐ πράσει· τὴν ἐμπορίαν δὲ αὐτοῦ φησιν ἔλαιον εἶναι. Τῆς οὖν ὄντως φιλοσοφίας ἀλλότριον τὸ εμπορεύεσθαι πραγματείας ἐστίν. Ο γὰρ ἐμπορευτης βαναυσώδης ἐστὶν, ἀλλ᾽ οὐ λόγιος. Καὶ γὰρ τῷ πρὸς λόγους ὄντως ἀφορῶντι δόξα μόνη γένοιτ' ἂν ἡ ἐκ τῶν λόγων· πῶς γὰρ ἂν ἐκεῖνος καὶ λόγιος εἴη πλούτῳ τὴν δόξαν θηρώμενος, ἀλλὰ μὴ καὶ πενία συζῶν ἐσχάτῃ, τῶν τὰ διαδήματα περικειμένων τῇ σοφίᾳ λαμπρότερος κατοπτεύοιτο; Πλὴν ἀλλ᾽ ἴδωμεν. τὸν νοῦν τοῦ Θεολόγου· καὶ γάρ φησιν· Εστω πενία συγγνωστὸν πολλάκις ἡ ἐμπορία, ὅπερ οὐκ ἔστιν· ἀλλ᾽ ἵνα, φησί, συγκαταβάσει χρησώμεθα, τίς ἂν ἐκεῖνον φιλόσοφον ορίσαιτο τὸν τραπέζαις λίχναις κυνιδίων ἐντετηκότα δίκην, ἢ κ᾽ ἂν γοῦν μοίρας ἀξιώσειεν ἐμφρόνως, σαίνοντα καθορῶν τοῖς ὡσεὶ και egregia sunt forma, eos philosophi egregiæ indolis esse dicunt. Quare Athenienses Socratem pæderastem esse divulgarunt quia formosissimos semper eligebat discipulos. Sed Plato in Theaeteto et ubivis dicit: Pulcher Theaetetus, pulcher Charmides. Palam igitur in dialogis Plato dicit, Socratem in istius vitii suspi... cionem incidisse propter hujusmodi locutiones: Pulcher es, sed non facie, sed anima. Cum Alcibiade quoque istiusmodi commercium habuisse putatur; alii vero de Socratis amore non carnali, sed puro. et. spirituali loquuntur. Anytus et Melitus Socratem incusarunt quod nova dæmonia in civitatem induceret. Condemnatus est igitor quasi adolescentes corrumperet, ad cicutam, quam hauriens mortuus est. Tunicas, quibus indutus cum adolescentibus conversabatur, purissimas fuisse, amici; cæteri pollutas affirmant. Alemæon Atheniensis, genere insignis et libertatis Athenis conservaudæ perquam cupidus. Igitur cum urbs sub Pisistrato esset tyranno, Alcniæon Atheniensium servitutem indigne ferens, discessit, et libertatis Atheniensibus reddendæ rationes et vias inquirit. Profectus inde Delphos et in Apollinis templum ingressus, pretio conduxit, et cum tali modo omnes Dei ministros et ministras sub se haberet, Pythiæ sacerdoti suasit ut quoties Laco ad consulendum oraculum venisset, ei insinuaret quod Deus Athenas liberas esse futuras juberet. Hoc oraculi monito excitati Athenas a tyrannis liberarunt. Hinc liberatoris nomen Alemæoni ab Atheniensibus inditum et magna ejus fuit gloria. Sed hic tantus vir avaritiæ deditus erat. Nam postquam in Lydiam ad Crœsum venisset, a Lydiis irrisus est supra modum. Croesus enim qui aurum quod possidebat omne, in unum coacervaverat, Alemæoni permisit quantum vellet, sumere; hic vero cum sinum, genas et comas auro implesset, discessit; Lydii autem videntes eum sic quasi deauratum, insaliablitatem bominis merito riserunt. Gregorius divinus Platonem objurgat quod vitam cauponariam ageret: oleum autem vendehat. At veræ. philosophiæ repugnat commercium et mercatura. Mercator negotia exercet illiberalia, neque vero elo: quentiam. Nam qui eloquentiæ vere studet, ex oratione ei oritur gloria. At quomodo eloquens erit qui in divitiis gloriam positam putat? Noune, in extrema paupertate vivens magis lucet quam qui diademate redimiti sunt? Sed mentem Theologi scrutemur. Mercaturam faciat egenus; quod non est. Sed ut ad minora descendamus: quis eum putabit philosophum esse qui ad epularum delicias canum more accurrit? An minimæ eum participem credit prudentia, cum videt adulantem eos. qui erosi membri partem ut cani

EROSOLYMITANUS COSMAS ψίχας αὐτῷ προσρίπτουσιν, ή τινος ἀποκεκνισμένου κωλεοῦ μοίραν, τροφὴν κυνός; δ δή φησι Γρηγόριος, ἄγαν λιμώττοντος. Εἰ γὰρ δεσπότην παθῶν τὸν φι λόσοφον ὁ τῆς ἀληθείας ἐπίσταται λόγος, τὸν κοιλίας ὑπόφορον ἀργυρωνήτων οἰκοτρίβων τὸν οἰκότριβα φιλόσοφον χείρονα καταθήσεται· πρὸς δὲ τὰς δοκού σας σαθρὰς ἀπολογίας ἀρκετὸν εἰς ἀπόδειξιν τὸ καὶ βασιλέων αὐτῶν ἰσχυρότερον εἶναι καὶ παθῶν αὐτοῦ κράτορα τὸν φιλόσοφον· οὐ γάρ ἐστι μηχανὴ τοῖς όπως οὖν ἁμιλλωμένοις ἐλεῖν τὸν φιλόσοφον. Τὸ γὰρ κατὰ ψυχὴν τρόπον τινὰ συμπεπλεγμένον αὐτῷ καὶ συνημμένον, οὐ βυθός, οὐ διωγμός, οὐ γυμνότης, οὐ μάστιγες, οὐδὲ μάχαιρα καθαρίσαι δυνήσονται. Τοίνυν φιλόσοφος ἐκεῖνος κεκλῆσθαι καὶ λόγιος, ὃς καὶ θωπείας καὶ πλούτου καὶ τῶν ἄλλων φημὶ τῶν πρὸς τὸ ἁβροδίαιτον υπέρτερος καθορᾶται· πρὸς ὢν καὶ γῆς κρατοῦντες ἐπείγονται τύραννοι καὶ μεγιστάνες· ἀλλ᾽ οὐχ ὡς ἐμπορίας εἵνεκα καὶ τραπέζης λίχνης ἡδυβόρων βεβαρημένης όψων καὶ κύλικος ηδυπότου ταῖς τῶν πλουσίων ἀράχνης δίκην ἐντέτηκε γωνίαις. Ὀρθρίζειν γάρ, οὐχ ὁ πλούσιος, ἀλλ' ὁ σοφὸς καὶ τοὺς ἀπαιδεύτους ἡ Σολομῶντος βούλεται παροιμία. Καὶ μὴν καὶ Γρηγορίου τοῦ θεσπεσίου καμβός ἐστι και ριος γεγραμμένος· «Σοφών θύρας εκτριβε, πλουσίων δὲ μή.» Πῶς ἂν οὖν ὁ πρὸς ἦν ὀρθρίζειν ἅπαντας ἔδει καὶ φέρεσθαι, φερόμενος μᾶλλον καὶ τῶν ἀλογωτέρων ταῖς θύραις παρεδρεύων κληθείη φιλόσοφος; Η τίνος καὶ γοῦν μοίρας λογιότητος μετειληχέναι πιστευθήσεται; Αλλ' ίδωμεν τὴν ἱστορίαν· ἔστι δὲ καὶ κατὰ τὴν Πλάτωνος λιχνίαν. Πλάτων τοίνυν ὁ φιλόσοφος ἀκούων, ὅτι μεγαλοφυής ἐστιν ὁ Διονύσιος ὁ τῆς Σικελίας τύραννος, ἔπλευσεν πρὸς αὐτόν· καὶ οἱ μὲν ἐξηγηταί τοῦ Πλάτωνος οι νεώτεροί φασι διὰ δύο τοῦτον αἰτίας καταπλεῦσαι, τοῦ ἱστορῆσαι τὸ πῦρ τὸ ἐκ τῆς Αίτνης ἀναδιδόμενον, καὶ τοῦ πεῖσαι Διονύ στον φιλοσοφήσαι. Πολλοὶ δὲ τῶν ἱστορικῶν καὶ τῶν ἀρχαίων φιλοσόφων φασίν, ὡς διὰ λυχνίαν πρὸς τὸν Διονύσιον ἀπῆλθεν ὁ Πλάτων· οἷς καὶ ὁ μακάριος Γρηγόριος μᾶλλον συντίθεται, καὶ οὐ τοῖς νεωτέροις Πλάτωνος ἐξηγηταῖς. Λέγει δὲ καὶ Ξενοφῶν εἰς τὴν πρὸς Αἰσχίνην ἐπιστολὴν, ὡς διὰ λαιμαργίαν ὁ Πλά των εἰς τὴν Σικελίαν πρὸς Διονύσιον τὸν τύραννεν ἀπῆλθεν· ὅπερ φησὶ καὶ ὁ θεῖος Γρηγόριος ἀλλαχοῦ, ὅτι διὰ τὴν πολυτέλειαν τῶν ἀρίστων Διονυσία, ἀπῆλθεν· καὶ ποιεῖται τεκμήριον τὸ καὶ πραθῆναι αὐτόν· ἐπράθη γὰρ τῷ ὄντι. Λαβὼν γὰρ αὐτὸν ὁ Διο νύσιος δέδωκε τῷ ναυάρχω Πολλίδι τῷ Λακεδαιμονίω τῷ τηνικαῦτα διάγοντι ἐκεῖσε· εἶτα ὁ Πολλὶς ἐλθὼν εἰς Αἴγυπτον, πωλεῖ αὐτὸν πεντήκοντα μνῶν τῷ Αν νικέρει. 319 Του δ' ἐκ Κυρήνης μέγα μὲν ἡ παρρησία· 320 "Ομως δ' έμιξε τῷ ἐλευθέρῳ τρυφήν, 321 Βλάπτων τὸ καλὸν ἀλμυρῷ τῷ δόγματι 392 Μύρον γὰρ ἔζον σὺν πότῳ κατέπνεεν 323 Τὸ δ' εὐχάριστον του τρόπου καὶ στωμύλον 324 Οδηγὸν εἶχε λημμάτων. Ξενοκράτης ὁ τοῦ Πλάτωνος μαθητής, ὁ τὴν Στων τὴν αἵρεσιν ποιήσας, σώφρων μὲν εἶναι λέγεται, ἀλλὰ τρυγητής· τοσοῦτον δὲ σώφρων εἶναι λέγεται ὁ Ξενο κράτης, ὅτι καὶ τρυφῶν οὐκ ἐκινεῖτο πρὸς τὰ ἀφρο δίσια. Διὰ τοῦτο οὗτός φησι τάξαι τὰ πάθη ὑπακούειν τῷ λόγῳ. Ὁ οὖν μακάριος Γρηγόριος ὡς λαιμάργου Ο κατηγορεῖ αὐτοῦ. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ Ξενοκράτους. Τῷ γὰρ εἰπεῖν, ὅτι τῷ ἐλευθέρῳ τὴν τροφὴν ἔμιξεν, πείθει περὶ Ξενοκράτους εἰρῆσθαι. ὡς ἂν δὲ μὴ τὴν ἱστορίαν ἀμφίκρημνον καταλίποιμεν, εὔκαιρον καὶ περὶ τῆς στωμυλίας εἰπεῖν καὶ παῤῥησίας· τὸν γὰρ Διογένην αινίττεσθαι δοκεῖ μοι τῷ λόγῳ. Οὗτος γὰρ κυνικὸς ἐλέγετο φιλόσοφος· κυνικὸς δὲ ἐκλήθη ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν χερσαίων κυνῶν. Ὥσπερ γὰρ οἱ κύνες ἔχουσί τι καὶ οὗτοι καὶ φυλακτικὸν καὶ διακριτικὴν projiciunt? Si enim veritatis sermo philosophum cupiditatibus servire videt, faciet ut philosophus intemperans pejor evadat quam ultimus servorum Quod porro ad excusationem pertinet, id unum sufficit quod philosophus regibus ipsis fortior est, quia animi cupiditates moderatur. Nullo enim modo fieri potest ut philosophus in reprehensionem cadat, cujus constantiam nec abyssus, nec persecutio, nec flagella, nec gladius percutere valent. Philosophus igitur et sapiens vocabitur qui blanditias, divitias et alia hujusmodi contemnit, et ad quem nihilominus reges et optimates accurrunt. Ipse autem non commercii aut epularumi lautarum aut poculorum vino dulci repletorum gratia divitum limina, araneæ instar frequentat. Proverbia Salomonis præcipiunt ineruditos mane surgere; quod facere dives recusat. Bene Gregorius: Portas adi sapientum, non divitum. Quomodo igitur philosophus appelletur is, ad quem omnes expedit cursitare, si ipse portas stultorum frequentat? Num vel tantillum sanæ mentis habere censebitur? Audi historiam de Platone guloso. Hic cum audiisset Dionysium Siciliæ tyrannum magnitudine animi excellere, ad eum navigavit. Commentatores autem Platone recentiores ob duas potissimum causas illum adiisse tyrannum, ut ignem Ætnæum exploraret et cum Dionysio de philosophia disputaret. Nulli autem et historici et antiquitatis philosophi Platonem iter ob gulositatem suscepisse dixerunt, quibus Gregorius divinus assentitur, recentiores Platonis prætereundo commentatores. Sed Xenophon quoque in sua ad Eschinem Epistola scribit Platonem ob gulositatem Dionysium adiisse; imo Gregorius noster et ipse dicit eum euline Dionysii odore allectum eo ivisse. Venditun porro Platonem esse constat. Dionysius enim cum dedit Pollidi Lacedæmonio, qui eum Anniceri quinquaginta minis vendidit. Xenocrates, Platonis discipulus, sectæ Stoica auctor, ingenii acuti sed libidinosi fuisse dicitur, ita tamen ut libidines sponte refrenaret, persuasum habens, cupiditates rationi subjiciendas esse. Gregorius eum gulositatis incusat. Hæc de Xenocrate. Dicendo eniin, cum liberalitate luxuriem junctam fuisse, ad Xenocratem alludit. Ut vero sermonem inchoatum exsequamur, e re erit de loquacitate et ingenuitate loquamur. Ad Diogenem alludere mihi quidem videtur, philosophium qui cynicus audiebat a κύων. Quem admodum enim canes vigiles diseernendi facultate præditi sunt, qua familiam ab exteris discernunt, ita quoque Diogenes: philosophiæ enim dogmata observabat, et qui ad philosophiam apti essent ab ineptis discernebat. Talis eum esset, quid mirum si lingua libere utebatur, reges, sciolos, omncm denique hominem honestatis amore increpabat, urbane, interdum etiam per jocum? lloc respectu Gregorius cum appellat deceptorem potius quam philosophum. Fallacia namque est in ingenuitate vel urbanissima.

(διακρίνουσι γὰρ τοὺς οἰκείους τῶν ξένων καὶ φυλάττουσιν), οὕτω καὶ οὗτος ἐμιμεῖτο τὸ διακριτικὸν καὶ φυλακτικὸν, καὶ τὰ μὲν τῆς φιλοσοφίας ἐφύλαττεν δόγματα, διέκρινε δὲ τοὺς ἐπιτηδείους καὶ ἀνεπιτηδείους πρὸς φιλοσοφίαν. Οὗτος οὖν ὁ Διογένης τοιοῦτος ὤν, ἦν εἰκότως εὐπαρρησίαστος· ήλεγχε δὲ καὶ δυνάστας καὶ ἐλλογίμους, καὶ πάντα ἄνθρωπον,δῆθεν διὰ τὸ καλόν· ἐλέγχων δὲ, ἀστειότερον καὶ γελοιωδέστερον ήλεγχεν. Πρὸς τοῦτο οὖν ἀποβλέπων ὁ θεῖος Γρηγόριος, ἀπατητικὸν αὐτὸν μᾶλλον ἢ φιλόσοφον καλεῖ· στωμυλία γὰρ ἡ κατὰ ἀστειότητα προερχομένη, ἀπάτη. Οὕτω ποτέ 325 Στολῇ γυναικῶν ᾿Αρχελάου τοῦ σοφοῦ 316 Οὐκ οἶδ' ὅπως τε καὶ δι' ἂν τὴν αἰτίαν 337 Δωρουμένου, Πλάτων μὲν οὐ προσήκατο, 328 "Ιαμβον εἰπὼν καίριον ἐξ Ευριπίδου· 529 Οὐκ ἂν δικναίμην θῆλυν ἐνδῦναι στολήν. 350 'Ως δὲ τὸ δώρημ᾽ ἦλθεν εἰς αὐτοῦ χέρας, 531 Φέροντος ἀνδρὸς, καὶ προθύμως λαμβάνει, 332 Καὶ τὴν ἰάμβου κομψότητα αμείω 535 Βάλλει τόδ' εἰπών· καὶ γὰρ ἐν βακχεύμασιν 534 Ουσά γε σώφρων οὐ διαφθαρήσεται. Ταύτην οὐκ ἄν τις ἱστορίαν καλέσοι, κατηγορίαν δέ. Καὶ γὰρ τὸ δράμα διηγεῖται, ὡς Αρχελάου στο λὴν γυναικείαν παρέχοντος, Πλάτων οὐ προσήκατο, ἴαμβον ἐξ Εὐριπίδου φθεγξάμενος· ὕστερον δὲ φέροντος ἀνδρὸς καὶ προσήκατο, καὶ τὴν ἰάμβου κομ ψότητα βάλλει ιαμβείῳ, ὡς εἴ γε σώφρων οὐ διαφθα βήσεται, γυναικείαν καίπερ ἀμφιβαλλόμενος στολήν· τοῦ λόγου σημαίνοντος τὸ τῆς λιχνείας αὐτοῦ καὶ τοῦ τρόπου τὸ πλεονεκτικόν· ταύτῃ γὰρ δουλότροπος ή φιλόσοφος φωραθήσεται. 535 Ὁ δὲ αὐτὸς Αρχέλαος, ὡς φασιν, ποτέ 30 λαβεῖν θελήσαντός τι τοῦ Σοφοκλέους, 557 Εὐριπίδῃ δίδωσι τῷ σοφωτάτῳ, 538 Τοσαῦτ' ἐπειπών· Σὺ μὲν ἄξιος δοκεῖς 3. Ζητεῖν, ἔμοιγε λαμβάνειν· Εὐριπίδης 540 Δεικνὺς ὅπως ἄριστον εὐγενὴς τρόπος. Καὶ ταύτην κατηγορίαν εἰκότως υποληπτέον, ᾗ συμπέπλεκται και τις ἔπαινος· ὡς ὁ μὲν Σοφοκλῆς δουλοπρεπῶς ἔτει λαβεῖν παρὰ τοῦ ᾿Αρχελάου, ἡ δὲ τῷ μηδὲν αἰτήσαντι δίδωσιν Εὐριπίδῃ, κρίνας ἐκεῖνον εἶναι μᾶλλον φιλόσοφον τὸν καὶ πρὸς τὰ δοκοῦντα δυσχερή καρτερικὸν καὶ ἀνάλωτον· τοῦτο δὲ καὶ ἀλ λαχοῦ ταῖς παρθενικαῖς ὑποθήκαις ὁ θεῖος εἰσάγει Γρηγόριος, ὧδε φάσκων δι᾿ ἐπῶν· Μή σε δολώση Χρειώ, ἥτε τάχιστα καὶ ἔμφοονα φώτα δαμάζει Καὶ αὖθις Μάζα στενή σοι καὶ σκέπη τὸ φορτίον ἂν μήποτ' αἰσχρὸν εἶνεκεν πάθης 3.1 Τάξας δὲ τοῖς Ἕλλησι τοὺς φόρους ποτὲ 349 Ο Λυσιμάχου, καὶ τἆλλα τῶν πρώτων φανείς 343 Εν δημαγωγίαις τε καὶ στρατηγίαις, 541 Τοσοῦτον ὤφθη χρημάτων ανώτερος, 565 Ωσθ' ὅτι μὲν ἔσχε τοὔνομ' ἐκ τῆς πράξεως 346 Δίκαιος ὤν τε καλούμενος εἰς ἔτι 347 Εκὼν παρήσω, τὰς δὲ παῖδας ἡ πόλις 348 Εκδοῦσα τιμᾷ χρήμασι πενίαν καλὴν 549 Αὐτόν τ' ἔθαψεν οὐκ ἔχονθ' ὅθεν ταφῇ. Τὴν ἀρετὴν παριστῶν τοῦ ἀνδρὸς, φησὶν, ὅτι καὶ στρατηγίας ἄγων καὶ δημαγωγίας καὶ φόρους τάξα; χρημάτων ὑπερίδεν, ἐξ ὧν βουλομένῳ κτήσασθαι δυνατὸν ἦν· τοσοῦτον δὲ χρημάτων ἀνώτερος ὤφθη ὡς καὶ πενία συζῆν ἐσχάτῃ. Τάς τε γὰρ παῖδας αὐτοῦ φιλοφρόνως τιμήσασα χρήμασιν ἡ πόλις ἀντὶ τῆς έναρέτου πενίας ἐκδέδωκεν, αὐτόν τε κηδίας ἠξίωσε περι φανοῦς, οὐ κεκτημένον ὅθεν κηδευθείη. Καὶ τί γὰρ πλέον ἢ δίκαιον εἰς ἔτι καὶ νῦν, αὐτὸν ἀναγορεύεσθαι τῆς ἀρετῆς ὁ τρόπος πεποίηκεν; 351 Ως μὴ παλαιοῖς ἰσχυριζοίμην μόνον 552 Πύρρου κρατήσας ἐν μάχῃ Φαβωρίνος· 353 'Ην δὲ στρατηγὸς τῶν περιβλέπτων ἄγαν, 354 Καὶ τοῖσδ᾽ ἐνίκα μᾶλλον. Ὡς γὰρ εἰς στενὶν 355 Ο Πύρρος ἦλθεν ἐλπίδων ἐπειράθη 356 Χρυσοῦ ταλάντοις τὸν στρατηγὸν ἁρπάσαι· 357 'Ο δ' οὐκ ἐδέξατ', ἀλλ' ὅμως ἐσπείσατο. 358 Επεὶ δ' ὁ Πύῤῥος, ὡς λέγουσ', εἰρηνικὰ 359 Παίζων πρὸς αὐτὸν, τῶν ἐνόπλων θηρίων 360 Εν τῶν ἐλέφανθ᾽ ὑπερφυᾶ τε καὶ μέγαν, 361 Οὔπω κατ' ὄψιν οἱ τέως ἐγνωσμένον, 362 Έδειξε ῥινὸς ὑπερφανείσης αθρόως, 563 Οὔτ᾽ ἐπτοήθη, καὶ τόδ' εἶπεν ἵλεως· 30. Οι μὲ οὔτε χρυσὸς εἶλεν, ούτε θηρίον. Quæ sequitur historia, accusatio potius videri poterit Tradunt, Archelaum vestem muliebrem obtulisse Platoni recusanti et versum Euripideum recitanti; dein ubi virilem apportari jussisset, Platonem acceptam tulisse, versum illum scite retorquentem, ut indicaret, viro bono nequaquam notam inuri, quamvis mu liebri veste induto. Hæc autem Platonis indolem ad gulositatem pronam indicaverint. Servilis enim animus ca in re æque ac liberalis dignoscitur. Quæ sequuntur vituperationem æque ac laudationem continent. Sophocles Archelaum adiit aliquid rogitans; ille non petenti Euripidi dedit quod Sophocli refutavit, assereus, vere sapientem eum esse casus adversos patienter et forti animo ferre didicerit. Hoc etiam alibi, in præceptis quæ virginibus dedit, exsequitur. qu Aristidis virtutem celebrare volens dicit exercitibus eum præfuisse, populum rexisse, vectigalia administrasse, ex quibus omnibus rem familiarem augere licebat; adeo vero divitias contemnebat ut in summa paupertate vitam ageret. Filias ejus civitas munifice dotavit, patrem autem mortuuin exsequiis honoravit, cum ipse unde efferretur non reliquisset. Quid enim hujus viri virtutem magis celebrare poterit quam Justi cognomen per omne tempus? Fabricium Romanorum ducem a probitate avertere voluit Pyrrhus. Cum enim post victoriam, auri talenta ei obtulisset ut eum corrumperet, Fabricius pecuniam negavit se accepturum esse. Et cum eleEs carmine cui titulus: Præcepla ad virgines ed. nov. p. 33), ve s. 211, 212. Carmen Aa virginem vers. 13, 14, ed. uov. p. 384.