riain nostram, tu subsequeris, sicut servus domi- τὴν ἡμετέραν δόξαν, τότε σὺ ἐπακολουθήσεις. οἷα θε ράπων δεσπότῃ. VERS. 23. Tollamque manum meum et videbis posteriora mea: faciem autem meum videre non poteris. Didymi. Divina natura, qualis ab æterno ante mundi constitutionem exsistebat, per faciem indica· tur; creatio autem et providentia per posteriora significantur. CAP. XXXIV, vers. 2. Esto paralus mane ut ascendas statim in montem Sinai, stabisque mecum super verticem. Didymi. - Non enim cum alio stat nisi cum Deo, cui prædictum profectum perficiet. Quid est autem stare cuin Deo, nisi paratum esse ad audienda Dei præcepta? VERS. 3. Et nullus ascendal tecum nec videatur quispiam per totum montem: boves quoque et ores non pascantur e contra. Didymi.-Quicuuque Moyse imperfectiores eram, eɔs sub monte stare imperavit. Στ. κγ'. Καὶ ἀφελῶ τὴν χεῖρα, καὶ τότε ὄψει τὰ ὀπίσω μου· τὸ δὲ πρόσωπόν μου οὐκ ὀφθήσεταί σοι. Διδύμου. Ἡ μὲν προκόσμιος ὕπαρξίς τε και θειό της δηλοῦται διὰ τοῦ προσώπου· ἡ δὲ δημιουργία καὶ πρόνοια, διὰ τῶν ὀπίσω ΚΕΦ. ΛΔ', στ. β'. Και γίνου ἕτοιμος εἰς τὸ πρωί, καὶ ἀναβήσῃ τὸ πρωΐ εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινᾶ, καὶ στήσῃ μοι ἐκεῖ ἐπ' ἄκρου τοῦ ὄρους. Διδύμου. Οὐ γὰρ ἑτέρῳ τινὶ ἵσταται, ἀλλ' ἡ Θεῷ, ᾧ τὴν δηλωθεῖσαν προκοπὴν διανύσει. Τί δέ ἐστι τὸ ἑστάναι Θεῷ, ἢ τὸ ἕτοιμον γενέσθαι πρὸς τὸ ἀκροᾶσθαι Θεοῦ διδασκαλίαν; Στ. γ'. Καὶ μηδεὶς ἀναβήτω μετὰ σοῦ, καὶ μηδεὶς ὀφθήτω ἐν παντὶ τῷ ὄρει· καὶ τὰ πρόβατα καὶ οἱ βόες μὴ νεμέσθωσαν πλησίον τοῦ ὄρους. Διδύμου. Τοῖς ἀπολειπομένοις τῆς τοῦ Μωϋσέως τελειότητος μένειν κάτω τοῦ ὄρους προσέταξε. Huic commentario sequentia in codice subjunguntur: Idem et Gregorius Nyssrus. llæc autem in editis mox leguntur. FRAGMENTA IN REGUM LIB. II. (Ex Calena Nicephori supra laudata, tom. 11.) CAP. XXII. Vers. 5. Quia circumdederunt me contritiones mortis: torrentes iniquitatis terruerunt mie. Didymi. Vel etiam torrentes iniquitatis dicit, quia in iniquitatem incidunt qui non viriliter resistunt tentationibus. VERS. 6. Dolores inferni circumdederunt me prævenerunt me afflictiones mortis. Didymi. Dolores mortis et inferni peccata sunt letalia. VERS. 9. Ascendit fumus in ira ejus, et ignis de ore ejus vorabit; carbones accensi sunt ab eo. Didymi. sumitur perniciosa materia, analogiam habens ad - Ascendit fumus in ira ejus, dum conΚΕΦ. ΚΒ', στ. ε'. "Οτι περιέσχον με συντριμμοί θανάτου, καὶ χείμαῤῥοι ἀνομίας ἐξεθάμβησαν με. Διδύμου. Η καὶ χείμαρροι ἀνομίας, διὰ τὸ εἰς ἀνομίαν ἔρχεσθαι τοὺς μὴ γενναίως ὑφισταμένους τὰ πειρατήρια. Στ. ς'. αδίνες ᾅδου περιεκύκλωσάν με, προέφθασαν με θανάτου σκληρότητες Διδύμου. ὠδῖνες θανάτου καὶ ἄδου τὰ πρὸς θάνατον ἁμαρτήματα. Στ. θ'. 'Ανέβη καπνὸς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ πῦρ ἐκ στόματος αὐτοῦ κατέδεται· ἄνθρακες ἐξεκαύ θησαν ἀπ' αὐτοῦ. Διδύμου. Ανέβη καπνὸς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, τῆς μοχθηρᾶς ύλης δαπανωμένης, ἀναλογίαν ἐχούσης lignum, fenum, stipulam, quæ al improbis hominis πρὸς τὰ ἐποικοδομούμενα ἐπὶ τῷ Χριστοῦ θεμελίω bus superædificantur super verum fundamentum Christi (1 Cor.1ιι, 12). Hæc autem sunt prava actiones vel perversa dogmata. Carbones vero aliquando designant castigationes, v. c., cum dicit Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi: hoc enim faciens, carbones ignis congeres super caput ipsius; et David: Cadent super eos carbones, in ignem dejicies eos. Ili carbones erunt tibi auxilio. Aliquando autem carbones designant ignitos Dei sermones, quibus cogitationes anima purificantur; quod manifestumn facit Isaias, dicens: Ει missus est unus ex seraphim, et forcipe carbonem ὄντι ὑπὸ φαύλων ἀνθρώπων, ξύλα, χόρτον, καλά μην. Φαῦλαι δὲ ταῦτα πράξεις καὶ γνῶμαι. Οἱ δὲ ἄνθρακες ποτὲ μὲν κολάσεις σημαίνουσιν, ὡς ἐν τῷ· Ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν· ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν. Τοῦτο γὰρ ποιῶν ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ· καὶ τῷ, Πεσοῦνται ἐπ' αὐτοῖς ἄνθρακες πυρὸς, καὶ καταβαλεῖς αὐτούς. Οὗτοι ἔσονταί σοι βοήθεια. Ποτέ δὲ τοὺς διαπύρους τοῦ Θεοῦ λόγους, καθαίροντας τοὺς τῆς ψυχῆς λογισμούς. Καὶ δῆλον ἐξ Ἡσαΐου, φήσαντος· Καὶ ἀπεστάλη ἐν τῶν σεραφίμ, και ἔλαβεν άνθρακα τῇ λαβίδι ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου.

FRAGMENTA IN II REG. Πυρυζ τοίνυν εἰς φαιδρότητα τους λογισμοὺς τῆς tulit de altari (Isa. v, 6). Porro ignis ille animæ ad ἑτοίμου πρὸς τοῦτο ψυχῆς, ἁμαρτωλοὺς δὲ καθαίρει, τὰς πράξεις αὐτῶν καταφλέγον τάδε πυρ· εἰ μὴ δέξωνται τοῦτο, καταφλέξει τὸ πῦρ αὐτοὺς τὸ αἰώνιον. Στ. ι. Καὶ ἔκλινεν οὐρανὸν καὶ κατέβη, καὶ γνόφος ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ. Διδύμου. Ἡ δὲ κατάβασις τῇ τοῦ Σωτῆρος ἀκό λουθος οἰκονομίᾳ. Κατέβη δὲ οὐ τοπικῶς, ἀλλ' ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων, μορφὴν δούλου λαβών. Τὸ δὲ ἀσαφὲς καὶ λανθάνον τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως διὰ τοῦ γνόφου παρίσταται. Εἰς τοῦτον γὰρ καὶ Μωϋσῆς, ὡς ἦν ἀνθρώπῳ δυνατὸν, εἰσελήλυθε. Τοαύτη καὶ ἡ δεῦρο ἐπιδημία, τῷ μὴ δι' ὅλων ἐγνῶσθαι τοῖς γενητοῖς. Στ. ια'. Καὶ ἐπεκάθισεν ἐπὶ χερουβείμ, καὶ ἐπετάσθη, καὶ ὤφθη ἐπὶ πτερύγων ανέμων. hoc paratæ cogitationes probat ut illa pulchrior evadat; purificat autem peccatores pravas eorum actiones consumens: quem ignem nisi receperint, æterno igne comburentur. VERS. 10. Inclinavit calos et descendit, et caligo sub pedibus ejus. Didymi. Descensio ad œconom.am referenda est. Descendit autem non locum mutando, sed furmam servi accipiendo, cum in forma Dei esset (Philipp. 11, 6, 7). Quod vero obscurum et abditum est in cognitione Dei, per caliginem designatur: quam quidem caliginem, quantum homini possibile est, penetravit Moyses. Talis fuit Dei inter nos adventus, siquidem ex parte tantum cognitus est a mortalibus. Vers. 11. Et sedit super cherubim, et volavit, et apparuit super pennas ventorum. Didymi. Cherub interpretatur multitudo cognitionis. Illis igitur rationalibus animalibus, vel etiam animabus quæ ipsis similes sunt, insidens Deus, per acutissimam eorum intelligentiam volat. Quod si ventos sensibiles intellexeris, illis per providentiam insidet Deus, ipsos pro arbitrio dirigens: Producit enim, inquit, ventos de thesauris suis (Psal. cxxxiv, 7). Si autem ventorum nomine eos intelfexeris qui Spiritu in sublime feruntur, virosque sapientes ventis flatus suos emittentibus similes esse volueris, illorum etiam alis, id est sublimibus Διδύμου. Τὸ δὲ χερουβ ἑρμηνεύεται πληθυσμὸς γνώσεως. Τοῖς οὖν λογικοῖς τούτοις ζώοις, ἢ καὶ ταῖς τοιαύταις ψυχαῖς ἐπιβὰς ὁ Θεὸς, ἵσταται διὰ τῆς ὀξυτάτης νοήσεως. Ανέμους δὲ, εἰ μὲν τοὺς αἰ σθητούς λάβοις, τῷ λόγῳ τῆς προνοίας ἐπιβαίνει τούτων Θεὸς, ἄγων αὐτοὺς ὡς βούλεται· Ἐξάγων γάρ ἐστιν ἀνέμους ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ. Εἰ δὲ τοὺς πνεύματι μετεωριζομένους, καὶ ὡς ἀνέμους πνοὰς ἐκπέμποντας, σοφοὺς ἄνδρας νοήσεις, καὶ τούτων ταῖς πτέρυξι, τουτέστι ταῖς ὑψιπετέσι νοήσεσιν ὁ Θεὸς ἐπιβαίνων ίπταται πανταχοῦ. Καὶ ἀνέμους δὲ διδασκαλίας, περὶ ἑτεροδόξων λέγων εἶπεν ὁ ᾿Από- cogitationibus, Deus invehens ubique volat. Sed et στολος· "Ινα μηκέτι ὦμεν νήπιοι, κλυδωνιζόμενοι, καὶ περιφερόμενοι παντὶ ἀνέμῳ τῆς διδασκαλίας, ἐν τῇ κυβείᾳ τῶν ἀνθρώπων, ἐν πανουργίᾳ πρὸς τὴν μεθοδείαν τῆς πλάνης. Στ. ιδ'. Καὶ ἐβρόντησεν ἐξ οὐρανοῦ Κύριος, καὶ ὁ Ὕψιστος ἔδωκε φωνὴν αὐτοῦ. δ Διδύμου. Εκβάσεως τετυχηκότων τῶν περὶ Χρισ στοῦ προφητευομένων, ὁ Θεὸς εὐθὺς οὐρανόθεν βροντᾷ· τοῦτο μὲν, τῷ τῇ ἐκβάσει μεγαλοφώνους δεδεῖχθαι τὰς προφητείας· τοῦτο δὲ, τῷ θεολογίας ὕψος τὸν Θεὸν ταῖς διανοίαις περὶ τοῦ μονογενοῦς ἐμβαλεῖν Υἱοῦ, καὶ λέγειν· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγα πητὸς, ἐν ᾧ εὐδόκησα. Τοιγαροῦν οὐχ αἷμα καὶ σὰρξ αὐτοῖς ἀπεκάλυψεν, ἀλλ' ὁ Πατὴρ ὁ οὐράνιος, τὸν ἴδιον Υἱὸν παρασκευάσας, πρὸς ὑποδοχήν τῆς θείας βροντῆς ἐν γῇ σωματικῶς γεγονέναι, καὶ τὴν ἰδίαν ψυχὴν νόμῳ θνητότητος προέσθαι ὑπὲρ τοῦ πλάσματος, ὡς ἂν ἐκ τῆς οὐρανόθεν ἐρχομένης βρον τῆς μετεωρισθέντες τῶν γηίνων, προσπελάσωσι τῷ οὐρανίῳ, τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου φοροῦντες. Στ. ιε'. Καὶ ἀπέστειλε βέλη, καὶ ἐσκόρπισεν αὐτούς· καὶ ἤστραψεν ἀστραπὴν, καὶ ἐξέστησεν αὐτούς. Διδύμου. Τοῖς ἐναντίως διακειμένοις ἐξαποστέλλει βέλη, συνταράξαι δυνάμενα τοὺς ὁμονοοῦντας ἐν τῷ κακῷ. Λέγει δὲ νῦν βέλη τους προαναφωνουμένους tenlos doctrina inducit Apostolus, cum, de heterodoxis loquens, dicit: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, et circumferamur omni venio doctrina, in nequitia hominum, in astutia ad circumventionem erroris (Ephes. iv, 14). Vers. 14. Et intonuit de cœlo Dominus, et Allissimus dedit vocem suam. Didymi. Impletis omnibus quæ de Christo prædixerant propheta, protinus de coelo Deus intonat: tum altitonarum prophetiarum veritatem ipso rerum exitu demonstrando, tum etiam altissimum de divina Filii sui unigeniti natura sensum omnium mentibus injiciendo, cum de ipso dicit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene comη placui (Matth. xvii, 5). Caro equidem et sanguis non revelavit illis, sed Pater cœlestis: qui, ut divini tonitru susceptionem præpararet, Filium suum corporaliter in terra conversari statuit, propriamque animam dimittere propter creaturam, quo scilicet, per illud caelitus superveniens tonitru a terrenis sublime abstracti, homini cœlesti appropinquarent, cœlestis (ut ait Apostolus) imaginem ferentes. VERS. 15. Misit sagittas et dissipavit eos, et fulguravit fulgur, et obstupefecit eos. Didymi. In inimice affectos mittit sagittas, quæ illos conturbent, in malo unanimes. Hic autem sagittas vocat verba superius de ultione prolata.