col. 1811–1812page 1 of 4
IN
TERTIAM DIVI JOANNIS EPISTOLAM ENARRATIO.
Voss. 11. • Charissime, nuli imitari malum, sed
quod bonum est. Qui benefacit, ex Deo est; qui autem male facit, non videt Deum. ›
Cum nulla communio
♦ Psal. xxxvı, 27.
sit luci ad tenebras, aut
concordia Christo cum
Belial, qui bonum facit
actualiter atque contemplative, Deum Christum
labens, qui est vera lux,
procul est a tenebris et
Belial: quoniam contrarium est benefacienti malefacere: qui malefacil
per hoc ipsum opus, cum
sil Belial et tenebrarum,
is non videt Deum, nec
secundum qualitatem aliquam agnitionem habet
ejus. Omuis enim, qui
peccat, non vidit eum,
nec agnovit eum; quod
vero videre corpus, aut
non videre, aspectu uui
vel non uti constat, cum
D. Hanc veram esse
lectionem demonstrat vers. Lat.
D, recte. Habet enim vers. malefacere.
malo, et fac bonum *, ›
Scriptura divina relatis.
'Ex D, recte.
aliquod sensibile videatur
eliam ab eo, qui malefacit, si aspectum habeat;
et si non videat, qui
aspectu privatur, licet
sit bonus: indubitanter
ostenditur, Deum non
esse corpus, quando benefaciens, eo quod cor
habeat mundum, videt
Deum, licet aspectu carnali privatus sit, cum
non videat eum malefaciens, quamvis acie vehementer acula consistat.
ex hoc ergo (hoc est
benefaciendi et malefaciendi sermone) demonstrat, quæ simul non
subsistunt, esse contraria; item ex eo quod dictum est: ‹ Declina a
et hujusmodi verbis in
1: hiis, si Latina versio comparatur, aliqua
deesse videntur, et interpunctio mutanda.
EPISTOLAM BEATI JUDÆ APOSTOLI ENARRATIO
VERS. 4. ● Subintroierunt enim quidam homines impii, qui olim præscripti, et prædestinati
erant in hoc judicium, Domini nostri gratiam transferentes in luxuriam, et solum Dominatorem, etc. ›
In scholiis Græcis pauca admodum inveniuntur ex Didymiana enarratione desumpta. Deprehendi equidem interdum maximum in singulis
sententiis consensum, ita ut ad Didymi auctoritatem
et inventionem revocari posse omnia videantur. At
ubi verba sententiarumque uexum diversa esse intellexi, malui Didymo aliqua deesse quam aliena
Omnino quoniam Jesus semiel populum de terra
Ægypti liberans, deinceps eos qui non crediderunt,
perdidit Quidam homines impii, Scripturam
divinam quodam utentes dolo atque malignitate,
vindicari. Hoc tamen, si quis accuratius cum scholiis enarrationem Didymi comparaverit, neminem,
fugiet, scholiorum compositores Didymum multis in
locis secutos esse.
Hæc non Didymo, sed Judæ tribuenda videntur, ita ut non quartum solum, sed quintum
simul Epistolæ versum explicandum sibi sumpserit
col. 1813–1814page 2 of 4
PG 39:1813subingressi sunt, eam se prædicare simulantes, præ- Jesum Christum Animadvertendum est solum Doscripti scilicet, id est, ad hoc præscripti judicium, quo a semetipsis dijudicati, traditi sunt improbo sensui. Hi namque propter immensam impietatem, cum essent impudici, gratiam Domini nostri Jesu Christi in luxuriam mutaverunt, per ipsam spurcitiam suam negantes unum Dominatorem Dominum Jesum Christum eorum, qui per Evangelium sunt vocati. Dehine, ut revocet eos, qui crediderunt malignis et impiis, ostendit, quanta sit magnitudo Domini, quem negaverunt, palam faciens, quoniam ipse est, qui eduxit populum ex Ægypto, et salutem præbuit. Secundum, quoniam instabiles atque mulabiles erant quidam eorum, gerentes in animo, quod in Ægypto habuerant voluntatem, perdidit eos differentes in eremo, licet liberati fuerint ex Ægy- dens prophetiæ virtute crucem, maximas habere pto per fidem. His ita prælibatis, necessarium est requirere, qui sint, quos dicit gratiam Domini in luxuriam transtulisse, hoc est impios et divinæ doctrinæ simulatores, nisi forsitan isti sunt præsules hæreseos Nicolaitarum, nullam speciem impudentiæ derelinquentes. Sive autem hæresis ipsa est voluntate polluta, cujus fit memoria in Apocalypsi per Jezabel, quæ super fornicationem esse describitur, seu altera, contemplandum est. Puto autem, quia et de multis hæresibus, quæ cœperunt temporibus apostolorum, dicitur hoc, et auctoribus earum, qui scilicet impudentiam multamque luxuriam sunt sectati, ita ut ipsam spurcitiam suam atque luxuriam idolorum sacrificiis permiscerent. Nam et Paulus de hujusmodi hominibus ita dicit Et nolite communicare operibus immundis tenebrarum, magis autem etiam arguite: ea enim, quæ est etiam dici» / Turpia namque et vehemeuter turpia faciunt, quasi mystico modo, qui sectam Simonis Magi sequuntur. Post hoc autem et Marcionita atque Valentiani et Sithiniani nefanda committunt. occulta ab eis fiunt, turpe Unde et in alia Epistola de eis scribit, dicens: ‹ Isti sunt, qui ingrediuntur in domos, et captivant mulierculas, peccatis involutas et libidinibus variis ductas ",› et sub occasione religionis agunt turpia. Quapropter in luxuriam transtulisse eos dicit gra tiam Domini, per quam luxuriam et effectus ejus negant solum Dominatorem et Dominum nostrum * Apoc. 11, 20. * Ephes. v, 11. * Il Tim. ш,6. Galat. vi, 14. 12 Cor. vit, 6. 13 Psal. CVIII, 8. Didymus. Gallandius, ut periochain scripturæ aliquanto pleniorem facial, pro omnino legendum esse iubet, scientes semel omnia, scilicet, ne cum Vulgata dissideat Latinus interpres. Equidem cum hypo. thesis manifesto manca sit, nihil muto. Patet vero, Didymum, vel saltem interpretem Latinum, locum Judæ impeditissimum ita legisse, etc. In Græco scriptum fuisse videtur, ötɩ. minatorem esse Christum, eo quod solus verus sit Deus. Sic enim, cum solus sit Dominator et Dominus Jesus, non expellit auctoritate Patrem, dicens ei, Domine cœli et terrae. Sic neque Pater, cum solus sit verus Deus, extraneum facit a vera deitate Filium. Dictum namque est ante hæc de eo, quod sit verus Deus iste solus Dominator et Dominus Jesus Christus, qui eduxit populum ex Ægypto per Moysen, quibus ita dictis consequens est, ut non sit alter Deus Moyseos. Neque enim est alius præter Trinitatem. Unum etiam Moyses ministrare dignoscitur, secundum quod dictum est: «Ille de me scripsit *.» Et illud, quod scripsit Moyses, invenimus Jesum implevisse. Quapropter et ipse prævidivitias se putavit improperium Christi "; el non aliter quam ille, qui dixit: «Mihi gloriandum est in cruce Christi "., Cum ergo Jesus sit, qui ex Ægypto Hebræos eduxit, constat quod non de humani tate ex Maria procedente: secundum, quod de Deo Verbum dictum est Jesus, sicuti proxime dixit ● Nobis autem unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia “… Quod autem ait, ‹ quia præscripti sunt, qui transtulerunt gratiam Domini in luxuriam, > cui subjecti sunt, id est, ad hoc præscripti judi cium, etc. (sicut nuper edictum est), considerandum est, ne forsitan hoc possit exponi etiam de his qui similes Judæ præscripti sunt, utique prophetiis. De illo namque dictum est: ‹ Et episcopatum ejus accipiet alter 1; et illud: Levavit contra me calcaneum suum ", adversus doctorem, panes ejus edens, quasi etiam hujusmodi impiis præscriptum sit, sicut de impiis Veteris Testamenti. Vers. 9. ‹ Michael autem, archangelus, quando cum diabolo altercans disputavit de corpore Moysi; nec fuit ausus judicium inferre blasphemiæ sed dixit Imperet tibi Deus. > Si substantialiter malus est diabolus, sicuti putant terrenas naturas introducentes, qui dicunt aliqui! adversus eum, crimini non substantiæ blasphemiæ. Si neque rationabiliter increpat eum Dominus, cum naturam non habet, ut increpationem pro opere non bono suscipiet Sed dum et incro-. patur a creatore Dominoque cunctorum, tanquam dum possit ex hoc aliqua utilitas provenire, et blasphemiam arbitratus maximus archangelus proferre quidquam adversus eum, licet decertaretur pro corpore Moyseos. Nec est diabolus terrena sub8 Matth. x1, 25. ' Joan. v, 46. 10. Hebr. xi, 26. Psal. XL, 10; Joan. xi, 18... In scholio præterea adjecta sunt hæc hæreticorum nomina Puto legendum esse criminis. At ne sic quidem sanatur locus corruptus. Vellem scripsisset auctor, non criminis, sed substantiæ. Fortasse legendum est, cum naturam non habel, el increpationem, etc.Αἰσχρὰ γὰρ καὶ λίαν αἰ σχρὰ ἐπιτελοῦσι δῆθεν μυ στικῶς. Πρὸς τούτοις καὶ οἱ ἀπὸ Σίμωνος καὶ Μαρ κίωνος καὶ Οὐαλεντίνου, Σηθανοί τε καὶ Καλανί ται, ὧν ἡ ἀσέλγεια θεσμός. ὅτι Ἰησοῦς ἅπαξ λαὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου σώσας, καὶ Εστωτιανοὶ καὶ Βορβοριανοί καὶ Βαβυλώνιοι.ENARRATIO IN EPISTOLAM B. JUDÆ.
subingressi sunt, eam se prædicare simulantes, præ- Jesum Christum Animadvertendum est solum Doscripti scilicet, id est, ad hoc præscripti judicium,
quo a semetipsis dijudicati, traditi sunt improbo
sensui. Hi namque propter immensam impietatem,
cum essent impudici, gratiam Domini nostri Jesu
Christi in luxuriam mutaverunt, per ipsam spurcitiam suam negantes unum Dominatorem Dominum
Jesum Christum eorum, qui per Evangelium sunt
vocati. Dehine, ut revocet eos, qui crediderunt malignis et impiis, ostendit, quanta sit magnitudo Domini, quem negaverunt, palam faciens, quoniam ipse
est, qui eduxit populum ex Ægypto, et salutem
præbuit. Secundum, quoniam instabiles atque mulabiles erant quidam eorum, gerentes in animo, quod
in Ægypto habuerant voluntatem, perdidit eos
differentes in eremo, licet liberati fuerint ex Ægy- dens prophetiæ virtute crucem, maximas habere
pto per fidem. His ita prælibatis, necessarium est
requirere, qui sint, quos dicit gratiam Domini in
luxuriam transtulisse, hoc est impios et divinæ
doctrinæ simulatores, nisi forsitan isti sunt præsules
hæreseos Nicolaitarum, nullam speciem impudentiæ derelinquentes. Sive autem hæresis ipsa est
voluntate polluta, cujus fit memoria in Apocalypsi
per Jezabel, quæ super fornicationem esse describitur, seu altera, contemplandum est. Puto autem,
quia et de multis hæresibus, quæ cœperunt
temporibus apostolorum, dicitur hoc, et auctoribus
earum, qui scilicet impudentiam multamque luxuriam sunt sectati, ita ut ipsam spurcitiam suam atque luxuriam idolorum sacrificiis permiscerent.
Nam et Paulus de hujusmodi hominibus ita dicit:
Et nolite communicare operibus immundis tenebrarum, magis autem etiam arguite: ea enim, quæ
est etiam dici» /
Turpia namque et vehemeuter turpia faciunt,
quasi mystico modo, qui
sectam Simonis Magi sequuntur. Post hoc autem
et Marcionita atque Valentiani et Sithiniani nefanda committunt.
occulta ab eis fiunt, turpe
Αἰσχρὰ γὰρ καὶ λίαν αἰσχρὰ ἐπιτελοῦσι δῆθεν μυστικῶς. Πρὸς τούτοις καὶ
οἱ ἀπὸ Σίμωνος καὶ Μαρκίωνος καὶ Οὐαλεντίνου,
Σηθανοί τε καὶ Καλανίται, ὧν ἡ ἀσέλγεια Exθεσμός.
Unde et in alia Epistola de eis scribit, dicens: ‹ Isti
sunt, qui ingrediuntur in domos, et captivant mulierculas, peccatis involutas et libidinibus variis
ductas ",› et sub occasione religionis agunt turpia.
Quapropter in luxuriam transtulisse eos dicit gra -
tiam Domini, per quam luxuriam et effectus ejus
negant solum Dominatorem et Dominum nostrum
* Apoc. 11, 20. * Ephes. v, 11. * Il Tim. ш,6.
Galat. vi, 14. 12 Cor. vit, 6.
13 Psal. CVIII, 8.
Didymus. Gallandius, ut periochain scripturæ aliquanto pleniorem facial, pro omnino legendum esse
iubet, scientes semel omnia, scilicet, ne cum Vulgata
dissideat Latinus interpres. Equidem cum hypo.
thesis manifesto manca sit, nihil muto. Patet vero,
Didymum, vel saltem interpretem Latinum, locum
Judæ impeditissimum ita legisse, ὅτι Ἰησοῦς ἅπαξ
λαὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου σώσας, etc.
In Græco scriptum fuisse videtur, ötɩ.
minatorem esse Christum, eo quod solus verus sit
Deus. Sic enim, cum solus sit Dominator et Dominus Jesus, non expellit auctoritate Patrem, dicens
ei, Domine cœli et terrae. Sic neque Pater, cum
solus sit verus Deus, extraneum facit a vera deitate
Filium. Dictum namque est ante hæc de eo, quod
sit verus Deus iste solus Dominator et Dominus
Jesus Christus, qui eduxit populum ex Ægypto per
Moysen, quibus ita dictis consequens est, ut non
sit alter Deus Moyseos. Neque enim est alius præter
Trinitatem. Unum etiam Moyses ministrare dignoscitur, secundum quod dictum est: «Ille de me
scripsit *.» Et illud, quod scripsit Moyses, invenimus Jesum implevisse. Quapropter et ipse prævidivitias se putavit improperium Christi "; el non
aliter quam ille, qui dixit: «Mihi gloriandum est in
cruce Christi "., Cum ergo Jesus sit, qui ex Ægypto Hebræos eduxit, constat quod non de humani -
tate ex Maria procedente: secundum, quod de Deo
Verbum dictum est Jesus, sicuti proxime dixit:
● Nobis autem unus Dominus Jesus Christus, per
quem omnia “… Quod autem ait, ‹ quia præscripti
sunt, qui transtulerunt gratiam Domini in luxuriam, >
cui subjecti sunt, id est, ad hoc præscripti judi -
cium, etc. (sicut nuper edictum est), considerandum
est, ne forsitan hoc possit exponi etiam de his qui
similes Judæ præscripti sunt, utique prophetiis. De
illo namque dictum est: ‹ Et episcopatum ejus accipiet alter 1; et illud: Levavit contra me calcaneum suum ", adversus doctorem, panes ejus
edens, quasi etiam hujusmodi impiis præscriptum
sit, sicut de impiis Veteris Testamenti.
Vers. 9. ‹ Michael autem, archangelus, quando
cum diabolo altercans disputavit de corpore Moysi;
nec fuit ausus judicium inferre blasphemiæ sed
dixit Imperet tibi Deus. >
Si substantialiter malus est diabolus, sicuti putant
terrenas naturas introducentes, qui dicunt aliqui!
adversus eum, crimini non substantiæ blasphemiæ. Si neque rationabiliter increpat eum Dominus, cum naturam non habet, ut increpationem
pro opere non bono suscipiet Sed dum et incro-.
patur a creatore Dominoque cunctorum, tanquam
dum possit ex hoc aliqua utilitas provenire, et
blasphemiam arbitratus maximus archangelus proferre quidquam adversus eum, licet decertaretur
pro corpore Moyseos. Nec est diabolus terrena sub8 Matth. x1, 25. ' Joan. v, 46. 10. Hebr. xi, 26.
Psal. XL, 10; Joan. xi, 18...
In scholio præterea adjecta sunt hæc hæreticorum nomina: καὶ Εστωτιανοὶ καὶ Βορβοριανοί
καὶ Βαβυλώνιοι.
Puto legendum esse criminis. At ne sic quidem sanatur locus corruptus. Vellem scripsisset
auctor, non criminis, sed substantiæ.
Fortasse legendum est, cum naturam non habel, el increpationem, etc.
col. 1815–1816page 3 of 4
stantia. Habuit enim aliquando divinam gloriaw viam ejus, et extra vultum Dei propter ignorantiam
et sanctam Dei scientiam, licet conversus de ma
gnitudine tanta ceciderit. Ostenditur itaque ex
communi sensu, quem habemus de cunctis rationa
libus, quoniam, cum sunt arbitrii liberi, et conver
sio sit facta diaboli, natura non malus est, quomodo
nec ipse, qui cunctos malignitate transcendit, hu
jusmodi est, licet adversarii hujus contemplationis
præscribant præsenti Epistolæ et Moyseos as
sumptioni propter eum locum, ubi significatur
verbum archangeli de corpore Moyseos ad diabo
lum factum. Non enim ex his tantummodo, sed in
omni divina Scriptura monstratur de casu ejus: et
unus nunc sermo est, propterea etiam diabolus ap
pellatus est. Voluntatis enim ejus, non essentiæ
diaboli nomen est, ut frequenter dictum est. Sicut
enim in Juda dicendum est, cum substantiam ejus
significamus, hominem dicentes eum, mores vero,
cum diabolum appellamus, agnoscentes a Salva
tore, qui dixit discipulis: «Unus ex vobis diabolus
est "; › sic in isto nomen diaboli malam ejus si
gnificat voluntatem, cum forte aliud nomen sub
stantiam ejus insinuat. Et ideo dixi forte, quoniam
non habemus in divina Scriptura clare dicta no
mina propria rationabilium. Quod etsi non est, alta
men communi nomine angeli ejus substantia decla
ratur, aliqua scilicet exsistens præter malam ope
rationem, quod dum fecisset, diabolus appellatus
est.
VERS. 11. Væ illis, qui in viam Cain abierunt,
et in errorem Balaam mercede diffusi sunt, et con
tradictione Core perierunt! >
Quoniam per omnia declarati sunt cecidisse a
verbo veritatis hæretici, ostendit eos diversis sub
jectos malis. Dicit enim eos in viam Cain ambulare,
qui propter invidiam et impietatem necavit fratrem.
Qui, dum contristari debuisset eo, quod sacrificium
ejus susceptum non erat, quod impie indubitanter
obtulerat, et imitari fratrem, ut et iste pie Deo mu
nus offerat invidia magis correptus adversus
eum, homicida primus apparuit. Et non in boc solo
quievit, sed etiam extendens impietatem suam,
peccator circa Deum factus voluntarie, a vultu ejus
expulsus esse nihil jam putans in se Dei pro
videntia provenire, secundum omnia quæ habebat,
se auctoritatem esse credebat, et voluntatem suam.
Præsentes igitur hæreticos ambulare, inquit, in
28 Joan. V, 70.
1 Gen. IV, 7. 17 ibid. 8.
Mingarellus ad Didymum (supra col. 202 D)
putat legendum divinam gratiam. EDIT.
factos, sed etiam præponentes semetipsos Creatori,
illum siquidem animalis naturæ, se autem spiri
tuales esse dicentes. Quapropter non recte divi
dunt
ea, quæ volunt immolantes offerre se
putant, quoniam primitias sibimel, secundas vero
partes offerunt Deo. Ex hujusmodi enim nequitia
atque fallacia homicidæ fiunt fratrum suorum, offe
rentes eis quæ sapienda non sunt, magis autem ad
suam imitationem vocantes eos, cum dicunt: ‹ Trans
eamus in campum 17. › Dicit igitur eosdem similes
esse Balaam, præponentes pietati mercedem obla
tam ei a rege Madianita, ut malediceret eis, qui Dei
benedictione fruebantur 18. Qui etiam injustitiæ
mercede diffusi sunt, vaticinantes enim inveniuntur,
et pro sancto Spiritu spiritum erroris habentes,
unde etiam dant et isti consilium fornicationis et
idolorum culturæ, sicut ille proditione populi
Dei. Hæc autem de hæreticis quilibet dicens, ad
superiora proficiat, et non tantum in verbo, sed in
littera qua constant, qua etiam in Apocalypsi Joan
nis tanguntur, quod hæc habeant intellectualiter
falsi doctores, cum sint amatores principatus atque
superbiæ, et præsulibus Ecclesiæ resistentes, magis
autem apostolis, qui ex Deo habent, ut sacerdotes
sint. Hi namque Core contradictione scilicet erra
verunt. Ille siquidem restitit sacerdotio, Aaron Dei
voluntate collato, el propter contradictionem nova
morte multatus est ipse, et qui cum eo esse vide
bantur.
Vers. 12, 13. ‹ Hi qui in dilectionibus vestris
maculatis coepulantur sine timore, semetipsos
pascentes: nubes sine aqua, quæ a ventis circum
feruntur, arbores autumnales, infructuosæ, eradi
catæ, bis mortuæ, fluctus ferocis maris, spu
mantes suas confusiones, sidera, seductiones, qui
bus, etc.
Cum ostendisset eos, qui ambulant in viam Cain,
et effusi sunt injusta mercede Balaam, et eos qui
perditi sunt contradictione Gore; sequitur dicens
Hi sunt convivia celebrantes, quando dilectiones
habentes, coepulantes in maculis suis, dum carnes
polluunt proprias, et transferunt ad luxariam Do
mini gratiam. Proinde cum omnia hujusmodi cum
multo contemptu faciant, sine timore semetipsos
pascunt. Cum enim sunt sub pastore vero ita de
geutes, sine timore et sine reverentia constituti,
18 Num. XXII,
17 sqq.
Sensus videtur hic esse: Objectionibus suis
præsentem epistolam et Moyseos assumptionem
prælendunt.
De hoc libro pseudepigrapho ('Aválnic
Mwvoέws), ex quo desumpta sunt quæ in Ep. Jude
v. 9 leguntur, cfr. J. A. Fabricii Codex Pseudepigr.
V. T., vol. I, p. 402, 403, 839 sq.
Scribendum videtur, eum.
Male Gallandius cum sensum loci non satis
intelligeret, conjecit, obtulerat. Verius videtur, ut
rl ipse pie Deo munus offerat.
Hoc aperte falsum. Vel omitti debet, vel
corrigi cum Gallaudio, est, nihilque.
Tacite correxit Gallandius velut, recte, nam
volunt sensuin nullum habet.
Gallandius, nescio an de consilio, certe ve
rius, scripsit pro ditione. Nihil adnotavit.
Ut sæpissime, ita etiam in hoc loco Latinus
interpres a Vulgata multum recedit. Gall., ut hanc
versionem Vulgatæ conformaret, conjecit, hi sunt
qui.... macula. Hoc nimium videtur. Lenius cor
rige, hi sunt, qui in dilectionibus vestris maculati
coepulantur.
col. 1817–1818page 4 of 4
PG 39:1817quique comparant semetipsos sanctis nubibus, ▲ viam veritatis, quain, agnoscentes, reverti post ter19 pluentibus justitiam. Quæ nubes utique veritatis sunt, secundum quod scriptum est: Nubes pluant justitiam; et: «Usque ad nubes veritas tua "., Qnibus plenis imbre spirituali mandatur, ne pluant super indignos. Verumtamen licet nitantur semetipsos prædicti viri comparare nubibus sanctis, ov vúðpas ita ut fluant de intelligibili ejus ventre flumina aquæ vivæ”. › Imitantur igitur isti nubes. δίúvol, attamen nubes sunt sine aqua, non habentes in semetipsis scientiam Dei. Quod qui perceperit, habet in semetipso fonten aquæ salientis in vitam æternam;" Etiam arboribus semelipsos comparare contendunt, quæ bonos afferunt fructus, cum sint utique arbores bonæ, et licet hoc faciant isti, arbores tamen autumnales et sine fructu sunt. Nam licet promittant mentientes, fructum habere. se bonum, arguuntur tamen, cum non possint uvam et fiscum ferre hi, qui spinæ sunt et tribuli, et arbores sine fructu. Hæc autem omnia et spinæ et tribuli opportuna sunt, ut igne crementur. Super hæc itaque, quod sine fructu sunt, evenit eis, ut etiam radicitus evulsi secundo moriantur; quia peccantes consequenter habent mortem; et isti secundo peccant, hoc est, actu et sensu; secundo etiam mori dicuntur. In eis igitur, qui secundo moriuntur, elxótw; d' aútoù; gum”. Unum necessario consequens est, ut, cum secundo moriuntur, eradicari videantur, ut nullam spem habeant, denuo germinandi. Blasphemantes enim in Spiritum sanctum, remissionem non habent peccatorumi, neque nunc, neque in futuro sæculo. Repræsentat igitur hæc Scriptura conturbatos mores, et perturbatum intellectum hæreticorum, cum dicit eos ‹ fluctus ferocis maris, spumanies suas confusiones, per quæ turpiter immorantur, universa fornicaria celebrantes circa eos, cum quibus copulari festinant, augentes malitiam suam, et lumen se esse simulantes apud eos qui sunt in tenebris constituti; cet imitantes patren suum Satanam, qui in lucis augelumn transforɛiç åɣyɛdov ❤wadę, xal matur ". Verumtamen, licet hane phantasiam celebrare valeant, tamen sidera sunt erroris, bus caligo tenebrarum æterna servatur. Tradentur enim tenebris exterioribus, dum fuerit eorum lumen exstinctum. Lux enim impiorum exstinguetur”. De hujusmodi sideribus dicitur Quæ cadit sicut folia fici et vineæ ", dum vera sidera non folia, sed fructus sunt veræ vitis et fici. Scriptumi namque de hujusmodi justis est: ‹ Fulgebunt sicut claritas firmamenti, et intelligentes erunt sicut astra 29; > propterea namque sancti resurgentes a mortuis, cum incorruptibili et spirituali corpore, solis et lunæ et siderum gloriæ comparantur. Diximus prius de his qui vocati sunt eo quod præscripti, et quod prædictumn de eis sit, etiam hoc dicendum est, sicut de Juda proditore: quod vere firmatur ex his quoniam ante fidem morquæ postea subjungit apostolus, dicens (vers. 14tui sunt, cum, in impie16): Prophetavit autem de his_septimus ab Adam, tale malitiaque degentes, Enoch, dicens: Ecce venit Dominus in sanctis milet visi sunt a mortuis libus ejus, facere judicium contra omnes, et arper poenitentiam surreguere omnes impios de omnibus operibus impiexisse, accedentes ad tatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus Evangelium. Quando de duris, quæ locuti sunt contra Deuin peccatores imillo reflectuntur ad impii. Hi sunt murmuratores, querulosi, secundum pietatem, secundo mo- desideria sua ambulantes, et os eorum loquitur riuntur superba, mirantes personas quæstus causa. › de quibus dicitar: Melius erat eis, non agnovisse 1ɔ Isa. xLv, 8. 20 Psal. LVI, 11. 1 Joan. iv, 14. 22 Joan. VII, 38. 38 | Petr. II, 32. 811 Cor. xi, 14. 26 Prov. x, 9. 17 Isa. xxxiv, 4. 28 Dan. XII, 3. Recte Matthæius corrigendum esse censet, Confirmatur hoc versione Lalina. Matth. XII, Fx auctoritate versionis Latinæ scribendum est, die autous. Hoc Matthæius ex conjectura-correxit.νεφέλας ἐκάλεσε, διὰ τὸ μὴ ἔχειν τὸν ἀρδεύοντα ταῖς φιλο θέοις ψυχαῖς τοῦ Πνεύ ματος λόγον, τὸν γινό μενον αὐταῖς «πηγὴν ὕδα τος, ἀλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον» Δένδρα άκαρπα φθινοπωρινὰ, ἐπειδὴ πάλιν, δί και οι ἐλαίαις ἑαυτοὺς καὶ ἀμ πέλοις καρποφόροις παρ έβαλον, καθὼς καὶ νεφέ λαις. — Φθινοπωρινοὶ δὲ, τουτέστι καὶ καρπῶν καὶ φύλλων ἔρημοι. ἢ καὶ οὕτως, ἐπειδὴ πρὸ τῆς πίστεως ἐτεθνήκει σὺν ἀσεβείᾳ, εἶτα προσελθόντες τῷ Εὐαγ γελίῳ ἔζησαν, πάλιν δὲ ἀπιδείᾳ καὶ ἡδονῇ ἐκ δόντες ἑαυτοὺς τεθνήκα τεθνηκέναι φησίν. μιμούμενοι γὰρ τὸν ἑαυτῶν ἀρχηγὸν Σατα νᾶν, μετασχηματιζόμενον αὐτοὶ μετασχηματίζεσθαι θέλουσιν εἰς διδασκάλους ἀληθείας, ἀλλ᾽ οὖν πλα νῶντες εἰσι, παραχαράτο τοντες τὴν ἀλήθειαν ἀσελ. γείαις δυσφημιῶν. Αστέρες πλανῆται, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς τὸν αἰῶνα τετήρηται..... 8 ἐτεθνήκεισαν ἀσεβίᾳ.ENARRATIO IN EPISTOLAM B. JUDÆ.
quique comparant semetipsos sanctis nubibus, ▲ viam veritatis, quain, agnoscentes, reverti post ter19
pluentibus justitiam. Quæ nubes utique veritatis
sunt, secundum quod scriptum est: Nubes pluant
justitiam; et: «Usque ad nubes veritas tua ".,
Qnibus plenis imbre spirituali mandatur, ne pluant
super indignos. Verumtamen licet nitantur semetipsos prædicti viri comparare nubibus sanctis,
νεφέλας ov vúðpas
ἐκάλεσε, διὰ τὸ μὴ ἔχειν
τὸν ἀρδεύοντα ταῖς φιλοθέοις ψυχαῖς τοῦ Πνεύματος λόγον, τὸν γινόμενον αὐταῖς «πηγὴν ὕδατος, ἀλλομένου εἰς ζωὴν
αἰώνιον»
ita ut fluant de intelligibili ejus ventre flumina
aquæ vivæ”. › Imitantur igitur isti nubes.
Δένδρα άκαρπα φθινοπωρινά, ἐπειδὴ πάλιν, δίúvol,
και οι
ἐλαίαις ἑαυτοὺς καὶ ἀμ·
πέλοις καρποφόροις παρέβαλον, καθὼς καὶ νεφέ-
attamen nubes sunt sine
aqua, non habentes in
semetipsis scientiam Dei.
Quod qui perceperit,
habet in semetipso fonten aquæ salientis in vitam æternam;"
Etiam arboribus semelipsos comparare contendunt, quæ bonos afferunt
fructus, cum sint utique
arbores bonæ, et licet
hoc faciant isti, arbores
tamen autumnales et sine
fructu sunt.
λαις. — Φθινοπωρινοὶ δὲ,
τουτέστι καὶ καρπῶν καὶ
φύλλων ἔρημοι.
Nam licet promittant mentientes, fructum habere.
se bonum, arguuntur tamen, cum non possint uvam
et fiscum ferre hi, qui spinæ sunt et tribuli, et
arbores sine fructu. Hæc autem omnia et spinæ et
tribuli opportuna sunt, ut igne crementur. Super
hæc itaque, quod sine fructu sunt, evenit eis, ut
etiam radicitus evulsi secundo moriantur; quia
peccantes consequenter habent mortem; et isti secundo peccant, hoc est, actu et sensu; secundo
etiam mori dicuntur. In eis igitur, qui secundo moriuntur,
ἢ καὶ οὕτως, ἐπειδὴ πρὸ
τῆς πίστεως ἐτεθνήκει
σὺν ἀσεβείᾳ, εἶτα
προσελθόντες τῷ Εὐαγγελίῳ ἔζησαν, πάλιν δὲ
ἀπιδείᾳ καὶ ἡδονῇ ἐκδόντες ἑαυτοὺς τεθνήκαGiv, elxótw; d' aútoù;
τεθνηκέναι φησίν.
gum”. Unum necessario consequens est, ut, cum
secundo moriuntur, eradicari videantur, ut nullam
spem habeant, denuo germinandi. Blasphemantes
enim in Spiritum sanctum, remissionem non habent peccatorumi, neque nunc, neque in futuro
sæculo. Repræsentat igitur hæc Scriptura conturbatos mores, et perturbatum intellectum hæreticorum, cum dicit eos ‹ fluctus ferocis maris, spumanies suas confusiones, per quæ turpiter immorantur, universa fornicaria celebrantes circa
eos, cum quibus copulari festinant, augentes malitiam suam, et lumen se esse simulantes apud eos
qui sunt in tenebris constituti;
• μιμούμενοι γὰρ τὸν cet imitantes patren
ἑαυτῶν ἀρχηγὸν Σατα suum Satanam, qui in
νᾶν, μετασχηματιζόμενον lucis augelumn transforɛiç åɣyɛdov ❤wadę, xal matur ". Verumtamen,
αὐτοὶ μετασχηματίζεσθαι licet hane phantasiam
θέλουσιν εἰς διδασκάλους celebrare valeant, tamen
ἀληθείας, ἀλλ᾽ οὖν πλα- sidera sunt erroris, quiνῶντες εἰσι, παραχαράτο bus caligo tenebrarum
τοντες τὴν ἀλήθειαν ἀσελ. æterna servatur.
γείαις δυσφημιῶν. Αστέρες πλανῆται, οἷς
ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς τὸν αἰῶνα τετήρηται..... 8
Tradentur enim tenebris exterioribus, dum fuerit
eorum lumen exstinctum. Lux enim impiorum
exstinguetur”. De hujusmodi sideribus dicitur:
Quæ cadit sicut folia fici et vineæ ", dum vera
sidera non folia, sed fructus sunt veræ vitis et fici.
Scriptumi namque de hujusmodi justis est: ‹ Fulgebunt sicut claritas firmamenti, et intelligentes
erunt sicut astra 29; > propterea namque sancti
resurgentes a mortuis, cum incorruptibili et spirituali corpore, solis et lunæ et siderum gloriæ comparantur. Diximus prius de his qui vocati sunt eo
quod præscripti, et quod prædictumn de eis sit,
etiam hoc dicendum est,
sicut de Juda proditore: quod vere firmatur ex his
quoniam ante fidem morquæ postea subjungit apostolus, dicens (vers. 14tui sunt, cum, in impie16): Prophetavit autem de his_septimus ab Adam,
tale malitiaque degentes,
Enoch, dicens: Ecce venit Dominus in sanctis milet visi sunt a mortuis libus ejus, facere judicium contra omnes, et arper poenitentiam surreguere omnes impios de omnibus operibus impiexisse, accedentes ad
tatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus
Evangelium. Quando de duris, quæ locuti sunt contra Deuin peccatores imillo reflectuntur ad impii. Hi sunt murmuratores, querulosi, secundum
pietatem, secundo mo- desideria sua ambulantes, et os eorum loquitur
riuntur:
superba, mirantes personas quæstus causa. ›
de quibus dicitar: Melius erat eis, non agnovisse
1ɔ Isa. xLv, 8. 20 Psal. LVI, 11. 1 Joan. iv, 14.
22 Joan. VII, 38. 38 | Petr. II,
32. 811 Cor. xi, 14. 26 Prov. x, 9. 17 Isa. xxxiv, 4. 28 Dan. XII, 3.
Recte Matthæius corrigendum esse censet,
ἐτεθνήκεισαν ἀσεβίᾳ. Confirmatur hoc versione Lalina.
Matth. XII,
Fx auctoritate versionis Latinæ scribendum
est, die autous. Hoc Matthæius ex conjectura-correxit.