Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) + khazarzar (second witness) — PG column chips mark the printed columns.
By Our Holy Father Epiphanius, Bishop of the City of...ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΠΟΛΕΩΣ…
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 43:293ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ Ἐπισκόπου Κύπρου πρὸς Διόδωρον ἐπίσκοπον Τύρου περὶ τῶν ιβ λίθων τῶν ὄντων ἐν τοῖς στολισμοῖς τοῦ Ἀαρὼν βιβλίον. [
παρ' Εβραίοις ἐκφωνούμενον· τοῦτο τὸ μέτρον ἐστὶν ἐν Χρονογραφίας Ευσεβίου καὶ τῶν ἄλλων χρονογράφων δηλούμενον, ὡς ἕκαστος τῶν τότε βα σιλέων κατὰ φιλοτιμίαν τῷ δήμῳ Ῥωμαίων πρὸς εὐφρασίαν ἐχαρίζοντο, ερμηνεύεται συνημμένον, ἢ συνεστραμμένον. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ Πρὸς Διόδωρον ἐπίσκοπον Τύρου ΠΕΡΙ ΤΟΝ ΙΒ' ΑΙΘΩΝ ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΣΤΟΛΙΣΜΟΙΣ ΤΟΥ ΑΑΡΩΝ ΒΙΒΛΙΟΝ. - Ήτησας (παρ' ἐμοῦ [7]), τιμιώτατε (Διόδωρε), Β περὶ τῶν ἐν τῷ λογίῳ τῆς ἐπωμίδος τοῦ ἱερέως ἐπὶ τοῦ στήθους Ααρών προστεταγμένων τότε έμπε- πορπῆσθαι λίθων, τάς τε ονομασίας, τάς τε χρόας, εἶτ᾽ οὖν ἰδέας, τούς τε τόπους, καὶ τὰς εἰς θεοσέ βειαν φερούσας τῶν αὐτῶν λίθων θεωρίας, καὶ ἔκα στος λίθος, ὑπὲρ ποίας φυλῆς ἐτέτακτο· πόθεν τε εύρηται, καὶ ποίας πατρίδος (8). Τετραχῆ δὲ διαιρεῖται τὸ λόγιον, καὶ αὐτὸ τετρά γωνον, σπιθαμῆς τὸ μῆκος καὶ εὗρος ὁμοίως. Τοῦ μὲν πρώτου στίχου πρῶτος λίθος σάρδιον, εἶτα τοπά- ζιον, εἶτα σμάραγδος. Τοῦ δὲ δευτέρου στίχου πρῶ- τος λίθος άνθραξ, εἶτα σάπφειρος, εἶτα ίασπις. Τοῦ τρίτου στίχου πρώτος λίθος, λιγύριον, εἶτα ἀχάτης, εἶτα ἀμέθυστος. Τοῦ τετάρτου στίχου πρῶτος, χρυσό- λιθος, εἶτα βηρύλλιον, εἶτα ἐνύχιον. Καὶ οὗτοι μὲν εἰσὶν οἱ ιβ', οἱ ἐν τῇ ἐπωμίδι τοῦ ἱερέως εξηρτημέ- ὧν καὶ διαφοραί, καὶ οἱ τόποι οὗτοι· Δ. Πρῶτος λίθος σάρδιος ὁ Βαβυλώνιος, οὕτω καλούν μενος. Ἔστι δὲ πυρωπὸς τῷ εἴδει καὶ αἱματοειδής, σαρδίῳ τῷ ἰχθύϊ τεταριχευμένῳ ἐοικώς· διὸ καὶ σάρο διος λέγεται, ἀπὸ τοῦ εἴδους λαβὼν τὸ ἐπώνυμον. Ἐν Βαβυλῶνι δὲ τῇ πρὸς Ἀσσυρίαν γίνεται. Εστι δὲ διαυγὴς ὁ λίθος· δυνάμεως δέ ἐστι θεραπευτικῆς, κέχρηνται οἱ ἰατροὶ πρὸς οιδήματα, καὶ ἄλλας πλη- γὰς ὑπὸ σιδήρου γιγνομένας. Έστι δὲ καὶ ἄλλος, σαρδόνυξ, ὃς καλείται μολογάς· μαλακτικός δέ ἐστι στεατωμάτων. Τῆς δὲ αὐτῆς ἰδέας τυγχάνει, ὑπο- Εt DE XII GEMM'S LIBER. A bræi eliam usurpant. Meminit hujus mensure et Eusebius in Chronicis aliique chronologi. Apud quos imperatorum quilibet magnificentiæ suze ostentandæ studio congiarium populo Romano ad epulandum largiri solebat : quae vox idem significat ac conjunctum, sive coagmentatum. S. P. N. EPIPHANII EPISCOPI CYPRI AD DIODORUM TYRI EPISCOPUM DE DUODECIM GEMMIS QUÆ ERANT IN VESTE AARONIS LIBER. Iola lerotarantino interprete. C voi, gemmis esse perhibetur quod in antiqua Latina D 185-225 Quod petiisti, vir præstantissime, de gemmis quas in rationali sive oraculo dicto epo- midis humeralis sacerdotis, supra pectus Aaronis Dominus jussit a lig ri, ut cum eorum nomina, co- lores sive formas, locos, et quæ faciunt inde ad pie tatem meditationes, tum etiam ad quam indicandam tribum quælibet gemma posita fuerit, quoque in loco et in qua patria inveniatur, id paucis tibi ex- ponam : hoc quidem ita se habet. Quadrifariam dicitur rationale. Et ipsum quadra- tum palmi longitudinem ac latitudinem habet. Primi quidemn ordinis prima gemma, sardius, tum topa- zius, dein smaragdus. Secundus ordo primam gem- mam habet carbunculum, secundam sapphirum, tertiam inspidem. In tertio ordine sunt, prima li- gurius, secunda achates, tertia amethystus. In quarto, prima chrysolitlus, secunda beryllus, tertia onychium. istæ quidem sunt xut genimæ, quæ in humerali (epomide) sacerdotis sunt annexæ, qua- rum tum discrimina tum loci sunt isti : 1. Prima gemma, sardius Babylonius dicta. Est vero forma ignea, et quæ sanguinis colorem referat. sardio pisci sale condito et inveterato similis : qua de causa eliam surdius dicitur, a forma (colore) nomine desumpto. Nascitur in Babylone Assyrio- rum. Pellucida est : et vim habet medendi ad tu - mores ac vulnera ferro inflicta. Est et alia quæ sardonyx vocatur, et mołochites, vim emol- liendi steatomata habens. Ejusdem hæc coloris est cum superiore, subviridis. Gravissima autem est versione repertum, ex codl. Vaticano, prodiit Rom 1743. Vide infra. EDIT. (7) Deest aliquid, et sententia pendet. (8) Genuinum et integrum Epiphanii opus de su
PrologueΠΡΟΛΟΓΟΣ
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ] Αἴτησας παρ’ ἐμοῦ, τιμιώτατε Διόδωρε, περὶ τῶν ἐν τῷ λογείῳ τῆς ἐπωμίδος τοῦ ἱερέως ἐπὶ τοῦ στήθους Ἀαρὼν προστεταγμένων τότε ἐμπεπορπῆσθαι λίθων, τάς τε ὀνομασίας, τάς τε χρόας, εἴτ’ οὖν ἰδέας τούς τε τόπους καὶ τὰς εἰς θεοσέβειαν φορούσας τῶν αὐτῶν λίθων θεωρίας, καὶ ἕκαστος λίθος ὑπὲρ ποίας φυλῆς ἐτέτακτο, πόθεν τε εὕρηται καὶ ποίας πατρίδος ... Τετραχῇ δὲ διαιρεῖται τὸ λογεῖον καὶ αὐτὸ τετράγωνον σπιθαμῆς τὸ μῆκος, καὶ εὖρος ὁμοίως. Τοῦ μὲν πρώτου στίχου πρῶτος λίθος σάρδιον, εἶτα τοπάζιον, εἶτα σμάραγδος. Τοῦ δὲ δευτέρου στίχου πρῶτος λίθος ἄνθραξ, εἶτα σάπφειρος, εἶτα ἴασπις. Τοῦ τρίτου στίχου πρῶτος λίθος λυγκούριον, εἶτα ἀχάτης, εἶτα ἀμέθυστος. Τοῦ τετάρτου στίχου πρῶτος [λίθος] χρυσόλιθος, εἶτα βηρύλλιον, εἶτα ὀνύχιον. Καὶ οὗτοι μέν εἰσιν οἱ ιβ οἱ ἐν τῇ ἐπωμίδι τοῦ ἱερέως ἐξηρτημένοι, ὧν καὶ [αἱ] διαφοραὶ καὶ οἱ τόποι οὗτοι. Πρῶτος λίθος σάρδιος ὁ Βαβυλώνιος οὕτω καλούμενος·
παρ' Εβραίοις ἐκφωνούμενον· τοῦτο τὸ μέτρον ἐστὶν ἐν Χρονογραφίας Ευσεβίου καὶ τῶν ἄλλων χρονογράφων δηλούμενον, ὡς ἕκαστος τῶν τότε βα σιλέων κατὰ φιλοτιμίαν τῷ δήμῳ Ῥωμαίων πρὸς εὐφρασίαν ἐχαρίζοντο, ερμηνεύεται συνημμένον, ἢ συνεστραμμένον. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ Πρὸς Διόδωρον ἐπίσκοπον Τύρου ΠΕΡΙ ΤΟΝ ΙΒ' ΑΙΘΩΝ ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΣΤΟΛΙΣΜΟΙΣ ΤΟΥ ΑΑΡΩΝ ΒΙΒΛΙΟΝ. - Ήτησας (παρ' ἐμοῦ [7]), τιμιώτατε (Διόδωρε), Β περὶ τῶν ἐν τῷ λογίῳ τῆς ἐπωμίδος τοῦ ἱερέως ἐπὶ τοῦ στήθους Ααρών προστεταγμένων τότε έμπε- πορπῆσθαι λίθων, τάς τε ονομασίας, τάς τε χρόας, εἶτ᾽ οὖν ἰδέας, τούς τε τόπους, καὶ τὰς εἰς θεοσέ βειαν φερούσας τῶν αὐτῶν λίθων θεωρίας, καὶ ἔκα στος λίθος, ὑπὲρ ποίας φυλῆς ἐτέτακτο· πόθεν τε εύρηται, καὶ ποίας πατρίδος (8). Τετραχῆ δὲ διαιρεῖται τὸ λόγιον, καὶ αὐτὸ τετρά γωνον, σπιθαμῆς τὸ μῆκος καὶ εὗρος ὁμοίως. Τοῦ μὲν πρώτου στίχου πρῶτος λίθος σάρδιον, εἶτα τοπά- ζιον, εἶτα σμάραγδος. Τοῦ δὲ δευτέρου στίχου πρῶ- τος λίθος άνθραξ, εἶτα σάπφειρος, εἶτα ίασπις. Τοῦ τρίτου στίχου πρώτος λίθος, λιγύριον, εἶτα ἀχάτης, εἶτα ἀμέθυστος. Τοῦ τετάρτου στίχου πρῶτος, χρυσό- λιθος, εἶτα βηρύλλιον, εἶτα ἐνύχιον. Καὶ οὗτοι μὲν εἰσὶν οἱ ιβ', οἱ ἐν τῇ ἐπωμίδι τοῦ ἱερέως εξηρτημέ- ὧν καὶ διαφοραί, καὶ οἱ τόποι οὗτοι· Δ. Πρῶτος λίθος σάρδιος ὁ Βαβυλώνιος, οὕτω καλούν μενος. Ἔστι δὲ πυρωπὸς τῷ εἴδει καὶ αἱματοειδής, σαρδίῳ τῷ ἰχθύϊ τεταριχευμένῳ ἐοικώς· διὸ καὶ σάρο διος λέγεται, ἀπὸ τοῦ εἴδους λαβὼν τὸ ἐπώνυμον. Ἐν Βαβυλῶνι δὲ τῇ πρὸς Ἀσσυρίαν γίνεται. Εστι δὲ διαυγὴς ὁ λίθος· δυνάμεως δέ ἐστι θεραπευτικῆς, κέχρηνται οἱ ἰατροὶ πρὸς οιδήματα, καὶ ἄλλας πλη- γὰς ὑπὸ σιδήρου γιγνομένας. Έστι δὲ καὶ ἄλλος, σαρδόνυξ, ὃς καλείται μολογάς· μαλακτικός δέ ἐστι στεατωμάτων. Τῆς δὲ αὐτῆς ἰδέας τυγχάνει, ὑπο- Εt DE XII GEMM'S LIBER. A bræi eliam usurpant. Meminit hujus mensure et Eusebius in Chronicis aliique chronologi. Apud quos imperatorum quilibet magnificentiæ suze ostentandæ studio congiarium populo Romano ad epulandum largiri solebat : quae vox idem significat ac conjunctum, sive coagmentatum. S. P. N. EPIPHANII EPISCOPI CYPRI AD DIODORUM TYRI EPISCOPUM DE DUODECIM GEMMIS QUÆ ERANT IN VESTE AARONIS LIBER. Iola lerotarantino interprete. C voi, gemmis esse perhibetur quod in antiqua Latina D 185-225 Quod petiisti, vir præstantissime, de gemmis quas in rationali sive oraculo dicto epo- midis humeralis sacerdotis, supra pectus Aaronis Dominus jussit a lig ri, ut cum eorum nomina, co- lores sive formas, locos, et quæ faciunt inde ad pie tatem meditationes, tum etiam ad quam indicandam tribum quælibet gemma posita fuerit, quoque in loco et in qua patria inveniatur, id paucis tibi ex- ponam : hoc quidem ita se habet. Quadrifariam dicitur rationale. Et ipsum quadra- tum palmi longitudinem ac latitudinem habet. Primi quidemn ordinis prima gemma, sardius, tum topa- zius, dein smaragdus. Secundus ordo primam gem- mam habet carbunculum, secundam sapphirum, tertiam inspidem. In tertio ordine sunt, prima li- gurius, secunda achates, tertia amethystus. In quarto, prima chrysolitlus, secunda beryllus, tertia onychium. istæ quidem sunt xut genimæ, quæ in humerali (epomide) sacerdotis sunt annexæ, qua- rum tum discrimina tum loci sunt isti : 1. Prima gemma, sardius Babylonius dicta. Est vero forma ignea, et quæ sanguinis colorem referat. sardio pisci sale condito et inveterato similis : qua de causa eliam surdius dicitur, a forma (colore) nomine desumpto. Nascitur in Babylone Assyrio- rum. Pellucida est : et vim habet medendi ad tu - mores ac vulnera ferro inflicta. Est et alia quæ sardonyx vocatur, et mołochites, vim emol- liendi steatomata habens. Ejusdem hæc coloris est cum superiore, subviridis. Gravissima autem est versione repertum, ex codl. Vaticano, prodiit Rom 1743. Vide infra. EDIT. (7) Deest aliquid, et sententia pendet. (8) Genuinum et integrum Epiphanii opus de su
PG 43:294ἔστι δὲ πυρωπὸς τῷ εἴδει καὶ αἱματοειδής, σαρδίῳ τῷ ἰχθύι τεταριχευμένῳ ἐοικώς· διὸ καὶ σαρδίος λέγεται ἀπὸ τοῦ εἴδους λαβὼν τὸ ἐπώνυμον. Ἐν Βαβυλῶνι δὲ τῇ πρὸς Ἀσσυρίαν γίνεται. Ἔστι δὲ διαυγὴς ὁ λίθος· δυνάμεως δέ ἐστι θεραπευτικῆς, ᾧ κέχρηνται οἱ ἰατροὶ πρὸς οἰδήματα καὶ ἄλλας πληγὰς ὑπὸ σιδήρου γιγνομένας. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλος σαρδόνυξ ὃς καλεῖται μολοχάς·20 μαλακτικὸς δέ ἐστι στεατωμάτων, τῆς δὲ αὐτῆς ἰδέας τυγχάνει ὑποχλωρίζων, ἐμβριθέστατος δὲ μᾶλλον παρὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔαρος, ὅτε ἡ ἀρχὴ τῶν Παθῶν. Λίθος τοπάζιον,20 ἐρυθρὸς τῷ εἴδει ὑπὲρ τὸν ἄνθρακα· γίνεται δὲ ἐν Τοπάζῃ, πόλει τῆς Ἰνδίας, ὑπὸ τῶν ἐκεῖσέ ποτε λίθους λατομούντων, ἐν καρδίᾳ ἑτέρου λίθου ὃν οἱ λατομοῦντες θεασάμενοι φαιδρόν, καὶ ὑποδείξαντες ἀλάβαστρόν τισιν ἀπέδοντο ὀλίγου τιμήματος. Θηβαῖοι δὲ προσήνεγκαν τῇ κατ’ ἐκεῖνον καιρὸν βασιλίσσῃ· ἡ δὲ λαβοῦσα ἐν τῷ αὑτῆς διαδήματι μέσον τοῦ μετώπου περιέθετο. Ἔχει δὲ ὁ λίθος δοκιμὴν τοιάνδε· τριβόμενος ἐν ἰατρικῇ ἀκόνῃ οὐκ ἐρυθρὸν ἀποδίδωσι κατὰ τὸ χρῶμα τὸν χυλόν, ἀλλὰ γαλακτώδη·
παρ' Εβραίοις ἐκφωνούμενον· τοῦτο τὸ μέτρον ἐστὶν ἐν Χρονογραφίας Ευσεβίου καὶ τῶν ἄλλων χρονογράφων δηλούμενον, ὡς ἕκαστος τῶν τότε βα σιλέων κατὰ φιλοτιμίαν τῷ δήμῳ Ῥωμαίων πρὸς εὐφρασίαν ἐχαρίζοντο, ερμηνεύεται συνημμένον, ἢ συνεστραμμένον. ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ Πρὸς Διόδωρον ἐπίσκοπον Τύρου ΠΕΡΙ ΤΟΝ ΙΒ' ΑΙΘΩΝ ΤΩΝ ΟΝΤΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΣΤΟΛΙΣΜΟΙΣ ΤΟΥ ΑΑΡΩΝ ΒΙΒΛΙΟΝ. - Ήτησας (παρ' ἐμοῦ [7]), τιμιώτατε (Διόδωρε), Β περὶ τῶν ἐν τῷ λογίῳ τῆς ἐπωμίδος τοῦ ἱερέως ἐπὶ τοῦ στήθους Ααρών προστεταγμένων τότε έμπε- πορπῆσθαι λίθων, τάς τε ονομασίας, τάς τε χρόας, εἶτ᾽ οὖν ἰδέας, τούς τε τόπους, καὶ τὰς εἰς θεοσέ βειαν φερούσας τῶν αὐτῶν λίθων θεωρίας, καὶ ἔκα στος λίθος, ὑπὲρ ποίας φυλῆς ἐτέτακτο· πόθεν τε εύρηται, καὶ ποίας πατρίδος (8). Τετραχῆ δὲ διαιρεῖται τὸ λόγιον, καὶ αὐτὸ τετρά γωνον, σπιθαμῆς τὸ μῆκος καὶ εὗρος ὁμοίως. Τοῦ μὲν πρώτου στίχου πρῶτος λίθος σάρδιον, εἶτα τοπά- ζιον, εἶτα σμάραγδος. Τοῦ δὲ δευτέρου στίχου πρῶ- τος λίθος άνθραξ, εἶτα σάπφειρος, εἶτα ίασπις. Τοῦ τρίτου στίχου πρώτος λίθος, λιγύριον, εἶτα ἀχάτης, εἶτα ἀμέθυστος. Τοῦ τετάρτου στίχου πρῶτος, χρυσό- λιθος, εἶτα βηρύλλιον, εἶτα ἐνύχιον. Καὶ οὗτοι μὲν εἰσὶν οἱ ιβ', οἱ ἐν τῇ ἐπωμίδι τοῦ ἱερέως εξηρτημέ- ὧν καὶ διαφοραί, καὶ οἱ τόποι οὗτοι· Δ. Πρῶτος λίθος σάρδιος ὁ Βαβυλώνιος, οὕτω καλούν μενος. Ἔστι δὲ πυρωπὸς τῷ εἴδει καὶ αἱματοειδής, σαρδίῳ τῷ ἰχθύϊ τεταριχευμένῳ ἐοικώς· διὸ καὶ σάρο διος λέγεται, ἀπὸ τοῦ εἴδους λαβὼν τὸ ἐπώνυμον. Ἐν Βαβυλῶνι δὲ τῇ πρὸς Ἀσσυρίαν γίνεται. Εστι δὲ διαυγὴς ὁ λίθος· δυνάμεως δέ ἐστι θεραπευτικῆς, κέχρηνται οἱ ἰατροὶ πρὸς οιδήματα, καὶ ἄλλας πλη- γὰς ὑπὸ σιδήρου γιγνομένας. Έστι δὲ καὶ ἄλλος, σαρδόνυξ, ὃς καλείται μολογάς· μαλακτικός δέ ἐστι στεατωμάτων. Τῆς δὲ αὐτῆς ἰδέας τυγχάνει, ὑπο- Εt DE XII GEMM'S LIBER. A bræi eliam usurpant. Meminit hujus mensure et Eusebius in Chronicis aliique chronologi. Apud quos imperatorum quilibet magnificentiæ suze ostentandæ studio congiarium populo Romano ad epulandum largiri solebat : quae vox idem significat ac conjunctum, sive coagmentatum. S. P. N. EPIPHANII EPISCOPI CYPRI AD DIODORUM TYRI EPISCOPUM DE DUODECIM GEMMIS QUÆ ERANT IN VESTE AARONIS LIBER. Iola lerotarantino interprete. C voi, gemmis esse perhibetur quod in antiqua Latina D 185-225 Quod petiisti, vir præstantissime, de gemmis quas in rationali sive oraculo dicto epo- midis humeralis sacerdotis, supra pectus Aaronis Dominus jussit a lig ri, ut cum eorum nomina, co- lores sive formas, locos, et quæ faciunt inde ad pie tatem meditationes, tum etiam ad quam indicandam tribum quælibet gemma posita fuerit, quoque in loco et in qua patria inveniatur, id paucis tibi ex- ponam : hoc quidem ita se habet. Quadrifariam dicitur rationale. Et ipsum quadra- tum palmi longitudinem ac latitudinem habet. Primi quidemn ordinis prima gemma, sardius, tum topa- zius, dein smaragdus. Secundus ordo primam gem- mam habet carbunculum, secundam sapphirum, tertiam inspidem. In tertio ordine sunt, prima li- gurius, secunda achates, tertia amethystus. In quarto, prima chrysolitlus, secunda beryllus, tertia onychium. istæ quidem sunt xut genimæ, quæ in humerali (epomide) sacerdotis sunt annexæ, qua- rum tum discrimina tum loci sunt isti : 1. Prima gemma, sardius Babylonius dicta. Est vero forma ignea, et quæ sanguinis colorem referat. sardio pisci sale condito et inveterato similis : qua de causa eliam surdius dicitur, a forma (colore) nomine desumpto. Nascitur in Babylone Assyrio- rum. Pellucida est : et vim habet medendi ad tu - mores ac vulnera ferro inflicta. Est et alia quæ sardonyx vocatur, et mołochites, vim emol- liendi steatomata habens. Ejusdem hæc coloris est cum superiore, subviridis. Gravissima autem est versione repertum, ex codl. Vaticano, prodiit Rom 1743. Vide infra. EDIT. (7) Deest aliquid, et sententia pendet. (8) Genuinum et integrum Epiphanii opus de su
PG 43:295ἐμπίπλησι δὲ κρατῆρας ὅσους ἂν θέλῃ ὁ ἀποτρίβων, καὶ τοῦ προτέρου σταθμοῦ οὐκ ἐλαττοῦται οὐδ’ ὅλως. Χρησιμεύει δὲ καὶ ὁ ἐξ αὐτοῦ [οὗτος] χυλὸς πρὸς πάθος ὀφθαλμῶν· καὶ πινόμενος δὲ ἀντιπαθεῖ πρὸς ὕδρωπας καὶ τοῖς ἀπὸ σταφυλῆς θαλασσίας μαραινομένοις. Λίθος σμάραγδος.20 Οὗτος καλεῖται καὶ πράσινος· ἔστι δὲ καὶ χλωρὸς τῷ εἴδει, καὶ διαφορά τις ἐν αὐτοῖς· τινὲς μὲν γὰρ αὐτοὺς νερωνιανοὺς καλοῦσιν, ἄλλοι δὲ δομετιανούς.20 Καὶ ὁ μὲν νερωνιανὸς πικρός ἐστι, τῷ εἴδει σφόδρα χλωρίζων, διειδὴς δὲ καὶ στίλβων. Καλεῖσθαι δὲ νερωνιανὸν εἴτ’ οὖν δομετιανὸν διὰ τοιαύτην αἰτίαν, ὅτι φασὶν ἔλαιον Νέρωνα εἴτε Δομετιανὸν ἐν σκεύεσι βαλεῖν ἱκανοῖς, καὶ ἐκ τοῦ ἰοῦ τῷ χρόνῳ χλωραίνεσθαι τὸ ἔλαιον, καὶ ἐκ τούτου τὴν πέτραν ποτιζομένην περισσοτέρως ἐξανθεῖν τῇ χροιᾷ. Ἄλλοι δέ φασι Νέρωνά τινα τεχνίτην τῶν παλαιῶν πιναροποιῶν, εἴτ’ οὖν λιθουργῶν ἐφευρεῖν τὸ ἀναγκαιότατον τοῦ σμαράγδου, καὶ ἐκ τούτου νερωνιανὸν καλεῖσθαι, οἱ δὲ δομετιανόν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλοι εἰσὶ σμάραγδοι, ὁ μὲν πρῶτος ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ πάνυ ἐοικὼς τῷ νερωνιανῷ, ὁ δὲ ἕτερος ἐν τῇ Αἰθιοπείᾳ, ὃν καὶ ἐν τῷ Φεισσῶνι ποταμῷ λέγεται γεγενῆσθαι.
S. EPIPHANII χλωρίζων. Εμβριθέστατος δὲ μᾶλλον παρὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔαρος, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῶν παθῶν. 11. Β'. Λίθος τοπάζιον, ερυθρὸς τῷ εἴδει ὑπὲρ τὸν ἄν θρακα. Γίνεται δὲ ἐν Τοπάζῃ πόλει τῆς Ἰνδίας, ὑπὸ τῶν ἐκεῖσέ ποτε λίθους λατομούντων, ἐν καρδία ἑτέρου λίθου· ὃν οἱ λατομήσαντες θεασάμενοι φαι- δρὸν, καὶ ὑποδείξαντες ἀλάβαστρόν τισιν ', ἀπέδοντο ὀλίγου τιμήματος. Θηβαῖοι δὲ προσήνεγκαν τῇ κατ' ἐκεῖνον καιρὸν βασιλίσσῃ· ἡ δὲ λαβοῦσα, ἐν τῷ αὐτῆς διαδήματι μέσον τοῦ μετώπου περιέθετο. Εχει δὲ ἡ λίθος δοκιμὴν τοιάνδε Τριβόμενος ἐν ἰατρικῇ ἀκόνῃ; οὐκ ἐρυθρὸν ἀποδίδωσι κατὰ τὸ χρῶμα τὸν χυλόν, ἀλλὰ γαλακτώδη. Εμπίπλησι δὲ κρατῆρας ὅσους ἂν θέλῃ ἀποτρίβων, καὶ τοῦ προτέρου σταθμοῦ οὐκ ἐλατ- τοῦται οὐδ᾽ ὅλως. Χρησιμεύει δὲ καὶ ὁ ἐξ αὐτοῦ οὗτος χυλὸς πρὸς πάθος ὀφθαλμῶν. Καὶ πινόμενος δὲ ἀντι- παθεῖ πρὸς ὕδρωπας, καὶ τοὺς ἀπὸ σταφυλῆς θαλασ σίας μαραινομένους. η Γ'. Λίθος σμάραγδος. Οὗτος καλεῖται καὶ πράσινος. Εστι δὲ καὶ χλωρὸς τῷ εἴδει, καὶ διαφορά τις ἐν αὐτοῖς. Τινὲς μὲν γὰρ αὐτοὺς Νερωνιανούς καλού σιν· ἄλλοι δὲ Δομετιανούς. Καὶ ὁ μὲν Νερωνιανὸς πικρός ὁ ἐστι τῷ εἴδει, σφόδρα χλωρίζων, διειδὴς καὶ στίλβων. Καλείσθαι δὲ Νέρωνιανὸν λέγουσιν, εἴτουν Δομετιανὸν, διὰ τοιαύτην αἰτίαν· ὅτι φασὶν ἔλαιον Νέρωνα εἴτε Δομετιανὸν ἐν σκεύεσι βαλεῖν ἱκανοῖς, καὶ ἐκ τοῦ ἱοῦ τῷ χρόνῳ χλωραίνεσθαι τὸ ἔλαιον, καὶ ἐκ τούτου τὴν πέτραν ποτιζομένην περισσοτέρως ἐξανθεῖν τῇ χροιᾷ. Αλλοι δέ φασι Νέρωνα τινα τε χνίτην τῶν παλαιῶν πιναροποιὸν, εἴτουν λιθουργόν, ἐφευρεῖν τὸ ἀναγκαιότατον τοῦ σμαράγδου, καὶ ἐκ τούτου Νερωνιανὸν καλεῖσθαι· οἱ δὲ Δομετιανόν. ᾿Αλλὰ καὶ ἄλλοι εἰσὶ σμάραγδοι. Ὁ μὲν πρῶτος ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ, πάνυ ἐοικώς τῷ Νερωνιανῷ. Ὁ δὲ ἔτε- ρος ἐν τῇ Αιθιοπίᾳ, δν καὶ ἐν τῷ Φεισσῶνι ποταμῷ λέγεται γεγεννῆσθαι. Φεισσών δέ ἐστιν ὁ παρὰ τοῖς Ελλησιν Ἰνδὸς καλούμενος, παρὰ τοῖς Βαρβάροις δὲ Γάγγης. Λέγουσι δὲ καὶ τὸν ἄνθρακα ἐν αὐτῷ γίνε- σθαι. Ἐκεῖ γάρ, φησίν, ὁ ἄνθραξ, καὶ ὁ λίθος ὁ πρά- σινος. Ἡ δὲ δύναμις, φασί, του λίθου, δηλαδή του σμαράγδου, πρὸς τὸ ἐνοπτρίζεσθαι πρόσωπον. Λέγε η ται δὲ παρὰ τοῖς μυθοποιοῖς προγνωστικὸς εἶναι. Δ. Λίθος ἄνθραξ. Οὗτος εἶδος ξυφοίνικον ' ἔχει. Γίνε ται δὲ ἐν Καρχηδόνι τῆς Λιβύης, ἥτις Αφρική και λεῖται. Ετεροι δέ φασι τὸν λίθον τοῦτον οὕτως εύ- ρίσκεσθαι, οὐκ ἐν ἡμέρᾳ κατοπτευόμενον, ἀλλὰ κατὰ τὴν νύκτα πόῤῥωθεν δίκην λαμπάδος ἢ ἄνθρακος σπινθηρίζοντος, καὶ ὡς μακρόθεν φαίνοντος. Καὶ τούτου ἐπιγινώσκοντες, οἱ τοῦτον ἀνερευνῶντες, ῥᾳ- δίως εὑρίσκουσιν αὐτόν. Βασταζόμενον δὲ ἀδύνατον διαλαθεῖν· ὁποίοις γὰρ ἂν ιματίοις κατακριθή, ή ἀνταύγεια αὐτοῦ ἔξωθεν τῆς περιβολῆς φαίνεται· . * εὕρηται. ' ὡς ἀλάβαστρον, Θηβαίοις τισίν, ο μικρός. * οξυφοίνικον. · sub initium veris. cum bujusmodi mala: affectiones A incipiunt. Topazius gemma colore rubet magis quam car- bunculus. Nascitur in Topaza urbe Indiæ, inventa quondam illic a lapicidis in corde alterius lapidis: quam cum splendidam vidissent, et Thebanis qui- busdam ostendissent parvo pretio vendidere. The- bani vero tum temporis regnum administranti re- ginæ attulerunt. Illa vero diademati suo imposuit in medio frontis. Habet tale experimentum hæc gemma Attrita medica cote reddit succum nor pro suo colore rubrum, sed lacteum. Implet autein succo illius allritæ quot crateres voluerit is qui africat, idque absque prioris ponderis illa plane imminutione. Utilis est succus hic ad morbos ocu- lorum. Epotus adversatur bydropi, et medetur ta- bescentibus ab uva marina sumpta. III. B C . Smaragdus gemma. Vocatur hæc etiam prasinus, estque viridi colore, et differunt tamen aliquantum inter se. Quidam enim illos vocant Neronianos, alii Domitianos. Et Neronianus quidem parva est forma, valde viridis, pellucidus, et splendens. Appellatum vero Neronianum sive Domitianum hujusmodi de causa ferunt: Neronem aiunt sive Domitianum oleum in multa vasa infudisse: et intervallo tein- poris, oleum viridem colorem contraxisse, hocque oleo petram copiosius rigatam floridioris coloris cvasisse. Alii dicunt Neronem quemdam antiquum artificem, gemmaruun sculptorem, smaragdi præ- cipuum usum invenisse, et gemmam istam ab illo Neronianam dictam : alii vero Domitianam appel- lari malunt. Sunt autem et alii smaragdi : et pri- mus quidem nascitur in Julæa, Neroniano valde similis alter vero in Ethiopia, quem etiam in Phisone luvio nasci dicunt. Plison autem apud Græcos Indus, apud Barbaros Ganges vocatur. Aiunt etiam carbunculum in hoc luvio gigni. Illic enim, inquit Moses ', carbunculus et gerimna prasinus. Ferunt autem smaragdum speculi instar imagines reddere. Tradunt etiam fabulatores vim eum habere ad prædicendas res futuras. 1. Carbunculus geinma, Puniceo colore ardet. Na- scitur in Carthagine Libyæ, quæ dicitur Africa. Sunt qui ita inveniri hanc gemmam dicant : in- terdiu quidem non videri, sed noctu instar lampadis et carbonis scintillantis eminus ac procul apparere. Hinc agnitam qui eam quærunt, facile inveniunt. Gestata quibuscunque vestibus tegatur, latere non potest. Splendor enim ejus extra vestes apparet : unde etiam carbunculus appellatur. Carbunculo nonnihil, parum quidem, similis est gemma ce- Gen. 11, 12. vel
PG 43:296Φεισσὼν δέ ἐστιν ὁ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν Ἰνδὸς καλούμενος, παρὰ τοῖς βαρβάροις δὲ Γάγγης. Λέγουσι δὲ καὶ τὸν ἄνθρακα ἐν αὐτῷ γίνεσθαι· ἐκεῖ γάρ, φησὶν [ὁ Μωϋσῆς], ὁ ἄνθραξ καὶ ὁ λίθος ὁ πράσινος. Ἡ δὲ δύναμις, φασί, τοῦ λίθου, δηλαδὴ τοῦ σμαράγδου πρὸς τὸ ἐνοπτρίζεσθαι πρόσωπον. Λέγεται δὲ καὶ παρὰ τοῖς μυθοποιοῖς προγνωστικὸς εἶναι. Λίθος ἄνθραξ.20 Οὗτος εἶδος ὀξὺ φοινίσσον ἔχει. Γίνεται δὲ ἐν Καρχηδόνι τῆς Λιβύης, ἥτις Ἀφρικὴ καλεῖται. Ἕτεροι δέ φασι τὸν λίθον τοῦτον οὕτως εὑρίσκεσθαι, οὐκ ἐν ἡμέρᾳ κατοπτευόμενον, ἀλλὰ κατὰ τὴν νύκτα πόρρωθεν δίκην λαμπάδος, ἢ ἄνθρακος σπινθηρίζοντος, καὶ ὡς μακρόθεν φαίνοντος, κἀκ τούτου ἐπιγινώσκοντες οἱ τοῦτον ἀνερευνῶντες ῥαδίως εὑρίσκουσιν αὐτόν· βασταζόμενον δὲ ἀδύνατον διαλαθεῖν, ὁποίοις γὰρ ἂν ἱματίοις κατακρυβῇ ἡ ἀνταύγεια αὐτοῦ ἔξωθεν τῆς περιβολῆς φαίνεται, ὅθεν καὶ ἄνθραξ κέκληται. Ὀλίγον δὲ ὁ κεραύνιος λίθος παραπλήσιος τούτῳ, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου εὑρίσκεται. Λίθος σάπφειρος πορφυρίζων, ὡς βλάττης πορφύρας τῆς μελαίνης τὸ εἶδος. Πολλὰ δὲ γένη τούτου ὑπάρχουσιν· ἔστι γὰρ ὁ βασιλικός, χρυσοστιγής·
S. EPIPHANII χλωρίζων. Εμβριθέστατος δὲ μᾶλλον παρὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔαρος, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῶν παθῶν. 11. Β'. Λίθος τοπάζιον, ερυθρὸς τῷ εἴδει ὑπὲρ τὸν ἄν θρακα. Γίνεται δὲ ἐν Τοπάζῃ πόλει τῆς Ἰνδίας, ὑπὸ τῶν ἐκεῖσέ ποτε λίθους λατομούντων, ἐν καρδία ἑτέρου λίθου· ὃν οἱ λατομήσαντες θεασάμενοι φαι- δρὸν, καὶ ὑποδείξαντες ἀλάβαστρόν τισιν ', ἀπέδοντο ὀλίγου τιμήματος. Θηβαῖοι δὲ προσήνεγκαν τῇ κατ' ἐκεῖνον καιρὸν βασιλίσσῃ· ἡ δὲ λαβοῦσα, ἐν τῷ αὐτῆς διαδήματι μέσον τοῦ μετώπου περιέθετο. Εχει δὲ ἡ λίθος δοκιμὴν τοιάνδε Τριβόμενος ἐν ἰατρικῇ ἀκόνῃ; οὐκ ἐρυθρὸν ἀποδίδωσι κατὰ τὸ χρῶμα τὸν χυλόν, ἀλλὰ γαλακτώδη. Εμπίπλησι δὲ κρατῆρας ὅσους ἂν θέλῃ ἀποτρίβων, καὶ τοῦ προτέρου σταθμοῦ οὐκ ἐλατ- τοῦται οὐδ᾽ ὅλως. Χρησιμεύει δὲ καὶ ὁ ἐξ αὐτοῦ οὗτος χυλὸς πρὸς πάθος ὀφθαλμῶν. Καὶ πινόμενος δὲ ἀντι- παθεῖ πρὸς ὕδρωπας, καὶ τοὺς ἀπὸ σταφυλῆς θαλασ σίας μαραινομένους. η Γ'. Λίθος σμάραγδος. Οὗτος καλεῖται καὶ πράσινος. Εστι δὲ καὶ χλωρὸς τῷ εἴδει, καὶ διαφορά τις ἐν αὐτοῖς. Τινὲς μὲν γὰρ αὐτοὺς Νερωνιανούς καλού σιν· ἄλλοι δὲ Δομετιανούς. Καὶ ὁ μὲν Νερωνιανὸς πικρός ὁ ἐστι τῷ εἴδει, σφόδρα χλωρίζων, διειδὴς καὶ στίλβων. Καλείσθαι δὲ Νέρωνιανὸν λέγουσιν, εἴτουν Δομετιανὸν, διὰ τοιαύτην αἰτίαν· ὅτι φασὶν ἔλαιον Νέρωνα εἴτε Δομετιανὸν ἐν σκεύεσι βαλεῖν ἱκανοῖς, καὶ ἐκ τοῦ ἱοῦ τῷ χρόνῳ χλωραίνεσθαι τὸ ἔλαιον, καὶ ἐκ τούτου τὴν πέτραν ποτιζομένην περισσοτέρως ἐξανθεῖν τῇ χροιᾷ. Αλλοι δέ φασι Νέρωνα τινα τε χνίτην τῶν παλαιῶν πιναροποιὸν, εἴτουν λιθουργόν, ἐφευρεῖν τὸ ἀναγκαιότατον τοῦ σμαράγδου, καὶ ἐκ τούτου Νερωνιανὸν καλεῖσθαι· οἱ δὲ Δομετιανόν. ᾿Αλλὰ καὶ ἄλλοι εἰσὶ σμάραγδοι. Ὁ μὲν πρῶτος ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ, πάνυ ἐοικώς τῷ Νερωνιανῷ. Ὁ δὲ ἔτε- ρος ἐν τῇ Αιθιοπίᾳ, δν καὶ ἐν τῷ Φεισσῶνι ποταμῷ λέγεται γεγεννῆσθαι. Φεισσών δέ ἐστιν ὁ παρὰ τοῖς Ελλησιν Ἰνδὸς καλούμενος, παρὰ τοῖς Βαρβάροις δὲ Γάγγης. Λέγουσι δὲ καὶ τὸν ἄνθρακα ἐν αὐτῷ γίνε- σθαι. Ἐκεῖ γάρ, φησίν, ὁ ἄνθραξ, καὶ ὁ λίθος ὁ πρά- σινος. Ἡ δὲ δύναμις, φασί, του λίθου, δηλαδή του σμαράγδου, πρὸς τὸ ἐνοπτρίζεσθαι πρόσωπον. Λέγε η ται δὲ παρὰ τοῖς μυθοποιοῖς προγνωστικὸς εἶναι. Δ. Λίθος ἄνθραξ. Οὗτος εἶδος ξυφοίνικον ' ἔχει. Γίνε ται δὲ ἐν Καρχηδόνι τῆς Λιβύης, ἥτις Αφρική και λεῖται. Ετεροι δέ φασι τὸν λίθον τοῦτον οὕτως εύ- ρίσκεσθαι, οὐκ ἐν ἡμέρᾳ κατοπτευόμενον, ἀλλὰ κατὰ τὴν νύκτα πόῤῥωθεν δίκην λαμπάδος ἢ ἄνθρακος σπινθηρίζοντος, καὶ ὡς μακρόθεν φαίνοντος. Καὶ τούτου ἐπιγινώσκοντες, οἱ τοῦτον ἀνερευνῶντες, ῥᾳ- δίως εὑρίσκουσιν αὐτόν. Βασταζόμενον δὲ ἀδύνατον διαλαθεῖν· ὁποίοις γὰρ ἂν ιματίοις κατακριθή, ή ἀνταύγεια αὐτοῦ ἔξωθεν τῆς περιβολῆς φαίνεται· . * εὕρηται. ' ὡς ἀλάβαστρον, Θηβαίοις τισίν, ο μικρός. * οξυφοίνικον. · sub initium veris. cum bujusmodi mala: affectiones A incipiunt. Topazius gemma colore rubet magis quam car- bunculus. Nascitur in Topaza urbe Indiæ, inventa quondam illic a lapicidis in corde alterius lapidis: quam cum splendidam vidissent, et Thebanis qui- busdam ostendissent parvo pretio vendidere. The- bani vero tum temporis regnum administranti re- ginæ attulerunt. Illa vero diademati suo imposuit in medio frontis. Habet tale experimentum hæc gemma Attrita medica cote reddit succum nor pro suo colore rubrum, sed lacteum. Implet autein succo illius allritæ quot crateres voluerit is qui africat, idque absque prioris ponderis illa plane imminutione. Utilis est succus hic ad morbos ocu- lorum. Epotus adversatur bydropi, et medetur ta- bescentibus ab uva marina sumpta. III. B C . Smaragdus gemma. Vocatur hæc etiam prasinus, estque viridi colore, et differunt tamen aliquantum inter se. Quidam enim illos vocant Neronianos, alii Domitianos. Et Neronianus quidem parva est forma, valde viridis, pellucidus, et splendens. Appellatum vero Neronianum sive Domitianum hujusmodi de causa ferunt: Neronem aiunt sive Domitianum oleum in multa vasa infudisse: et intervallo tein- poris, oleum viridem colorem contraxisse, hocque oleo petram copiosius rigatam floridioris coloris cvasisse. Alii dicunt Neronem quemdam antiquum artificem, gemmaruun sculptorem, smaragdi præ- cipuum usum invenisse, et gemmam istam ab illo Neronianam dictam : alii vero Domitianam appel- lari malunt. Sunt autem et alii smaragdi : et pri- mus quidem nascitur in Julæa, Neroniano valde similis alter vero in Ethiopia, quem etiam in Phisone luvio nasci dicunt. Plison autem apud Græcos Indus, apud Barbaros Ganges vocatur. Aiunt etiam carbunculum in hoc luvio gigni. Illic enim, inquit Moses ', carbunculus et gerimna prasinus. Ferunt autem smaragdum speculi instar imagines reddere. Tradunt etiam fabulatores vim eum habere ad prædicendas res futuras. 1. Carbunculus geinma, Puniceo colore ardet. Na- scitur in Carthagine Libyæ, quæ dicitur Africa. Sunt qui ita inveniri hanc gemmam dicant : in- terdiu quidem non videri, sed noctu instar lampadis et carbonis scintillantis eminus ac procul apparere. Hinc agnitam qui eam quærunt, facile inveniunt. Gestata quibuscunque vestibus tegatur, latere non potest. Splendor enim ejus extra vestes apparet : unde etiam carbunculus appellatur. Carbunculo nonnihil, parum quidem, similis est gemma ce- Gen. 11, 12. vel
PG 43:297οὐ πάνυ δὲ οὗτος θαυμαζόμενος ὡς ὁ διόλου πορφυρίζων. Καὶ οὗτος δὲ λέγεται εἶναι ἐν τῇ Ἰνδίᾳ καὶ Αἰθιοπείᾳ. Διὸ τὸ τέμενος παρὰ Ἰνδοῖς φασιν εἶναι τοῦ Διονύσου τξε ἀναβαθμοὺς ἔχον ἐκ σαπφείρου λίθου, εἰ καὶ τοῖς πολλοῖς ὑπάρχει ἄπιστον. Ἔστι δὲ θαυμαστὸς ὁ λίθος καὶ εὐειδέστατος καὶ χαριέστατος. Διὸ καὶ ἐν τοῖς χλιδῶσι καὶ ὁρμίσκοις κατατιθέασι τοῦτον, μάλιστα οἱ βασιλεῖς. Ἀλεξίπονος δέ ἐστι· τριβόμενος γὰρ καὶ ψυδράκων καὶ φυμάτων γινομένας πληγὰς σὺν γάλακτι ἰᾶται χριόμενος τοῖς ἡλκωμένοις τόποις. Γέγραπται δὲ καὶ ἐν τῷ Νόμῳ τὴν τῷ Μωϋσεῖ ὀφθεῖσαν ὀπτασίαν ἐν τῷ ὄρει, καὶ δοθεῖσαν νομοθεσίαν ἐπὶ λίθου σαπφείρου πεφυκέναι λέγεται. Λίθος ἴασπις.20 Οὗτός ἐστι τῷ εἴδει σμαραγδίζων· παρὰ δὲ τὰ χείλη τοῦ Θερμόδωντος ποταμοῦ εὑρίσκεται, καὶ περὶ Ἀμαθοῦντα τὴν ἐν Κύπρῳ. Ἀλλ’ ἔστι γένος πολὺ καλούμενον ἀμαθούσιον· τὸ εἶδος τοιόνδε ἐστὶ τοῦ λίθου, κατὰ τὴν σμάραγδόν ἐστι χλωρίζουσα, ἀλλὰ ἀμβλυτέρα καὶ ἀμαυροτέρα· καὶ ἔνδοθεν χλωρὸν ἔχει τὸ σῶμα, ἐοικυῖα ἰῷ χαλκοῦ ἔχοντι φλέβας τετραστίχους. Ὡς δὲ τοῦτο ἠκούσαμεν εἶναι φαντασίας, ὡς οἱ μυθολόγοι λέγουσιν.
ὅθεν καὶ ἄνθραξ κέκληται. Ολίγον δὲ ὁ κεραύνιος οίνωπόν η λίθος αὐτῷ ἔοικε. Καλοῦσι δὲ τὸν κεραύνιον, οἶν ωπόν. Εστι δὲ ὁ Χαλκηδόνιος ' καλούμενος λίθος παρα πλήσιος τούτῳ, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ευρί σχεται. Ε· Λίθος σάπφειρος πορφυρίζων, ὡς βλάττης πορφύ- ρας (9) τῆς μελαίνης τὸ εἶδος. Πολλὰ δὲ γένη τούτου ὑπάρχουσιν. Εστι γὰρ ὁ βασιλικός, χρυσοσταγής οὐ πάνυ δὲ οὗτος θαυμαζόμενος, ὡς ὁ διόλου πορφυρί- ζων. Καὶ οὗτος δὲ λέγεται εἶναι ἐν τῇ Ἰνδίᾳ καὶ Αἰω θιοπίς. Διὸ τὸ τέμενος παρὰ Ἰνδοῖς φασὶν εἶναι τοῦ Διονύσου τξε' ἀναβαθμοὺς ἔχον ἐκ σαπφείρου λίθου, εἰ καὶ τοῖς πολλοῖς ὑπάρχει ἄπιστον. Ἔστι δὲ θαυμα- στὸς ὁ λίθος καὶ εὐειδέστατος, καὶ χαριέστατος. Διδ καὶ ἐν τοῖς ' χλιδόσι καὶ ὁρμίσκοις κατατιθέασι τοῦ τον, μάλιστα οἱ βασιλεῖς. 'Αλεξίπονος δέ ἐστι. Τριβό μενος γὰρ καὶ ψυδράκων καὶ φυμάτων γινομένας πληγὰς σὺν γάλακτι ἰᾶται, χριόμενος τοῖς ἡλκωμένοις τόποις. Γέγραπται δὲ καὶ ἐν τῷ νόμῳ, τὴν Μωϋσῃ ὀφθεῖσαν ὀπτασίαν ἐν τῷ ὄρει, καὶ δοθεῖσαν νομοθεσ σίαν, ἐπὶ λίθου σαπφείρου πεφυκέναι λέγεται. Γ. Λίθος ίασπις. Οὗτός ἐστι τῷ εἴδει σμαραγδίζων, παρὰ δὲ τὰ χείλη τοῦ Θερμώδοντος ποταμοῦ εὑρί σκεται, καὶ περὶ ᾿Αμαθοῦντα, οὐ τοὺς ἐν Κύπρῳ '. Αλλ' ἔστι γένος πολύ καλούμενον ᾿Αμαθούσιον. Τὸ εἶδος δὲ τοιόνδε ἐστὶ τοῦ λίθου· Κατὰ τὴν σμάρα- γδόν ἐστι χλωρίζουσα, ἀλλὰ ἀμβλυτέρα καὶ ἀμαυρο- τέρα. Καὶ ἔνδοθεν χλωρὸν ἔχει τὸ σῶμα, ἐοικυῖα ἰῷ χαλκοῦ, ἔχοντι φλέβας τετραστίχους· ὡς δὲ τοῦτο Ακούσαμεν εἶναι φαντασίας, ὡς οἱ μυθολόγοι * λέγου- σιν. "Αλλη δέ ἐστι γλαυκοτέρα θαλάσσης, βαθυτέρα τῷ ἄνθει καὶ τῇ βαφῇ. "Αλλη δὲ ἐν τοῖς σπηλαίοις, ἐν τῷ ὄρει τῆς Ιδης ἐν τῇ Φρυγία, ὁμοιάζουσα τῇ ἀπὸ τοῦ αἵματος " κόχλου, διαυγεστέρα μᾶλλον, ὥσπερ οἶνῳ ὁμοιάζουσα, ἢ ἀμεθύστου ξανθοτέρα *. Οὐ γάρ ἐστι μιᾶς χροιᾶς, οὐδὲ τῆς αὐτῆς δυνάμεως. Αλλ' ἡ μὲν ἔστι χαυνοτέρα, καὶ λευκοτέρα, οὔτε πάνυ στίλβουσα, οὔτε πάλιν ἀποδέουσα· ἄλλη δὲ κρυστάλ- λου ὕδατι ὁμοία. Λέγεται δὲ ὑπὸ τῶν μυθοποιῶν ἄκος εἶναι φαντασιών 7. Ευρέθη δὲ παρὰ Ιβηρσι καὶ ποιμέσιν Υρκανῶν τοῖς κατὰ τὴν Κασπίαν γῆν. Αλλη δὲ ἴασπις, οὐ πάνυ λάμπουσα, χλωρά, ἥτις ἔχει γραμμὰς μέσας. Καὶ ἄλλος ίασπις ὁ παλαιός καλούμενος, ὅμοιος ἢ χιόνι, ἢ ἀφρῷ θαλάσσης. Τοῦ- τόν φασιν οἱ μυθοποιοὶ τοὺς θῆρας τοὺς ἐν ἀγρῷ φο- βεῖσθαι, καὶ τὰ φάσματα. Λίθος λιγύριον ". Τούτου δὲ τὴν εὔρεσιν οὐδαμῶς ἔγνωμεν, οὔτε παρὰ φυσιολόγοις, οὔτε παρά τισιν ἀρχαίοις τοῖς περὶ τούτων μεμεριμνηκόσιν. Ευρο- μεν δὲ λαγκούριον οὕτω καλούμενον λίθον, ὃν τινες καρχηδόνιος. · ταῖς. · Αμαθοῦντα τὴν ἐν Κύπρῳ. · ἔχουσα. φ. τετ. καὶ ταύτην ἄκος εἶναι φαν τασμάτων, οι μυθ. * πορφύρας τῆς ἀπὸ τοῦ αἵμ. ο βαθυτέρα, φαντασμάτων. Γ. λυγκούριον. DE XII GEMMIS LIBER. A raunius, quem aliqui vini nigricantis co- B C lore cognominant. Est etiam gemma dicta carcho- donius non absimilis huic, quoniam et ibidem loci reperitur. V. Sapphirus gemma purpurascit, ut species blattæ, id est, purpuræ nigræ. Multa sunt ejus genera. Est enim regius, aureis punctis varius. Non est vero hic in tanta admiratione, quamta ille qui prorsus purpurascit. Et hic dicitur esse cum in India tum etiam in Æthiopia. Quocirca aiunt apud Indos temi- plum exstructum Baccho exstare, quod gradus ex sapphiro trecentos sexaginta quinque habeat, quamvis multi fidem non adhibeant. Est vero gemma admirabilis, pulcherrima, gratissima: pro- pterea etiam in armillis et monilibus reponi con- suevit, idque potissimum a regibus. Locnm etiam inter remedia habet. Attrita enim et tacti per- mista plagis quæ funt ex pustulis albis et tuber- culis medetur, si illis ittimator. Scriptum est et in lege, visionem quae Mosi apparuit in monte, et le- gem datam, in gemma sapphiro fuisse expressam. D Z'. VI. Jaspis geinma. Hæc smaragdum forma (colore) refert. Invenitur ad ripas Thermodontis fluvii, et circa Amathuntem oppidum Cypri. Hujus vero lapidis Amathusii dicti multa sunt genera. Quod ad colorem, viret ut smaragdus; sed est ol- Lusior et hebetior. Intus corpus habet virile, similis ærugini, habetque venas quatuor ordinum. Hæc noxia phantasmata expellit, ut quidam fabulantur. Est et alia magis glauca quam mare, saturatior flore et tinctura. Alia reperitur in speluncis montis Idæ in Phrygia, pellucidior purpura quæ cochleæ marinæ sanguine tingitur, et vini nigricantis colori similior, amethysto saturatior. Nec enim unius et ejus- lem coloris ac facultatis est jaspis; sed hæc quidem mollior est et albior, quæ neque valde nitet, neque rursus splendore destituitur; alia vero similis aquæ glaciei Tradunt fabulatores hac ipsa pelli phanta- smata. Invenitur autem apud Iberos et pastores Hyrcanos, qui terram Caspian accolunt. Est et alius jaspis, non valde splendens, viridis. Est et alius idem antiquus vocatus, similis nivi seu spuma marine. Hunc tradunt fabulatores tum venenatas bestias, turn etiam spectra metuere. VII. Ligyrius vel lyncurius gemma. De hujus inven- tione vel apud naturæ indagatores, vel apud alios veteres, qui harum rerum meminerunt, nihil co- gnovimus. Invenimus tamen lancurium gemmam PATROL. GR. XLIII. (9) Πορφύρας puto pro interpretatione in margine scriptumn luisse.
PG 43:298Ἄλλη δέ ἐστι γλαυκοτέρα θαλάσσης, βαθυτέρα τῷ ἄνθει καὶ τῇ βαφῇ· ἄλλη δὲ ἐν τοῖς σπηλαίοις, ἐν τῷ ὄρει τῆς Ἴδης ἐν τῇ Φρυγίᾳ, ὁμοιάζουσα τῇ ἀπὸ τοῦ αἵματος κόχλου, διαυγεςτέρα μᾶλλον, ὥσπερ οἴνῳ ὁμοιάζουσα ἢ ἀμεθύστου ξανθοτέρα· οὐ γάρ ἐστι μιᾶς χροιᾶς οὐδὲ τῆς αὐτῆς δυνάμεως· ἀλλ’ ἡ μέν ἐστι χαυνοτέρα καὶ λευκοτέρα, οὔτε πάνυ στίλβουσα, οὔτε πάλιν ἀποδέουσα. Ἄλλη δὲ κρυστάλλου ὕδατι ὁμοία· λέγεται δὲ ὑπὸ μυθοποιῶν ἄκος εἶναι φαντασιῶν. Εὑρέθη δὲ παρὰ Ἴβηρσι καὶ ποιμέσιν Ὑρκανῶν τοῖς κατὰ τὴν Κασπίαν γῆν. Ἄλλη δὲ ἴασπις οὐ πάνυ λάμπουσα, χλωρά, ἥτις ἔχει γραμμὰς μέσας. Καὶ ἄλλος ἴασπις ὁ παλαιὸς καλούμενος ὅμοιος ἢ χιόνι ἢ ἀφρῷ θαλάσσης. Τοῦτόν φασιν οἱ μυθοποιοὶ τοὺς θῆρας ἐν ἀγρῷ φοβεῖσθαι, καὶ τὰ φάσματα. Λίθος λιγύριον.20 Τούτου δὲ τὴν εὕρεσιν οὐδαμῶς ἔγνωμεν, οὔτε παρὰ φυσιολόγοις, οὔτε παρά τισιν ἀρχαίοις τοῖς περὶ τούτων μεμεριμνηκόσιν. Εὕρομεν δὲ λαγκούριον οὕτω καλούμενον λίθον, ὅν τινες τῇ τρανῇ διαλέκτῳ λαγούριον καλοῦσι·
ὅθεν καὶ ἄνθραξ κέκληται. Ολίγον δὲ ὁ κεραύνιος οίνωπόν η λίθος αὐτῷ ἔοικε. Καλοῦσι δὲ τὸν κεραύνιον, οἶν ωπόν. Εστι δὲ ὁ Χαλκηδόνιος ' καλούμενος λίθος παρα πλήσιος τούτῳ, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου ευρί σχεται. Ε· Λίθος σάπφειρος πορφυρίζων, ὡς βλάττης πορφύ- ρας (9) τῆς μελαίνης τὸ εἶδος. Πολλὰ δὲ γένη τούτου ὑπάρχουσιν. Εστι γὰρ ὁ βασιλικός, χρυσοσταγής οὐ πάνυ δὲ οὗτος θαυμαζόμενος, ὡς ὁ διόλου πορφυρί- ζων. Καὶ οὗτος δὲ λέγεται εἶναι ἐν τῇ Ἰνδίᾳ καὶ Αἰω θιοπίς. Διὸ τὸ τέμενος παρὰ Ἰνδοῖς φασὶν εἶναι τοῦ Διονύσου τξε' ἀναβαθμοὺς ἔχον ἐκ σαπφείρου λίθου, εἰ καὶ τοῖς πολλοῖς ὑπάρχει ἄπιστον. Ἔστι δὲ θαυμα- στὸς ὁ λίθος καὶ εὐειδέστατος, καὶ χαριέστατος. Διδ καὶ ἐν τοῖς ' χλιδόσι καὶ ὁρμίσκοις κατατιθέασι τοῦ τον, μάλιστα οἱ βασιλεῖς. 'Αλεξίπονος δέ ἐστι. Τριβό μενος γὰρ καὶ ψυδράκων καὶ φυμάτων γινομένας πληγὰς σὺν γάλακτι ἰᾶται, χριόμενος τοῖς ἡλκωμένοις τόποις. Γέγραπται δὲ καὶ ἐν τῷ νόμῳ, τὴν Μωϋσῃ ὀφθεῖσαν ὀπτασίαν ἐν τῷ ὄρει, καὶ δοθεῖσαν νομοθεσ σίαν, ἐπὶ λίθου σαπφείρου πεφυκέναι λέγεται. Γ. Λίθος ίασπις. Οὗτός ἐστι τῷ εἴδει σμαραγδίζων, παρὰ δὲ τὰ χείλη τοῦ Θερμώδοντος ποταμοῦ εὑρί σκεται, καὶ περὶ ᾿Αμαθοῦντα, οὐ τοὺς ἐν Κύπρῳ '. Αλλ' ἔστι γένος πολύ καλούμενον ᾿Αμαθούσιον. Τὸ εἶδος δὲ τοιόνδε ἐστὶ τοῦ λίθου· Κατὰ τὴν σμάρα- γδόν ἐστι χλωρίζουσα, ἀλλὰ ἀμβλυτέρα καὶ ἀμαυρο- τέρα. Καὶ ἔνδοθεν χλωρὸν ἔχει τὸ σῶμα, ἐοικυῖα ἰῷ χαλκοῦ, ἔχοντι φλέβας τετραστίχους· ὡς δὲ τοῦτο Ακούσαμεν εἶναι φαντασίας, ὡς οἱ μυθολόγοι * λέγου- σιν. "Αλλη δέ ἐστι γλαυκοτέρα θαλάσσης, βαθυτέρα τῷ ἄνθει καὶ τῇ βαφῇ. "Αλλη δὲ ἐν τοῖς σπηλαίοις, ἐν τῷ ὄρει τῆς Ιδης ἐν τῇ Φρυγία, ὁμοιάζουσα τῇ ἀπὸ τοῦ αἵματος " κόχλου, διαυγεστέρα μᾶλλον, ὥσπερ οἶνῳ ὁμοιάζουσα, ἢ ἀμεθύστου ξανθοτέρα *. Οὐ γάρ ἐστι μιᾶς χροιᾶς, οὐδὲ τῆς αὐτῆς δυνάμεως. Αλλ' ἡ μὲν ἔστι χαυνοτέρα, καὶ λευκοτέρα, οὔτε πάνυ στίλβουσα, οὔτε πάλιν ἀποδέουσα· ἄλλη δὲ κρυστάλ- λου ὕδατι ὁμοία. Λέγεται δὲ ὑπὸ τῶν μυθοποιῶν ἄκος εἶναι φαντασιών 7. Ευρέθη δὲ παρὰ Ιβηρσι καὶ ποιμέσιν Υρκανῶν τοῖς κατὰ τὴν Κασπίαν γῆν. Αλλη δὲ ἴασπις, οὐ πάνυ λάμπουσα, χλωρά, ἥτις ἔχει γραμμὰς μέσας. Καὶ ἄλλος ίασπις ὁ παλαιός καλούμενος, ὅμοιος ἢ χιόνι, ἢ ἀφρῷ θαλάσσης. Τοῦ- τόν φασιν οἱ μυθοποιοὶ τοὺς θῆρας τοὺς ἐν ἀγρῷ φο- βεῖσθαι, καὶ τὰ φάσματα. Λίθος λιγύριον ". Τούτου δὲ τὴν εὔρεσιν οὐδαμῶς ἔγνωμεν, οὔτε παρὰ φυσιολόγοις, οὔτε παρά τισιν ἀρχαίοις τοῖς περὶ τούτων μεμεριμνηκόσιν. Ευρο- μεν δὲ λαγκούριον οὕτω καλούμενον λίθον, ὃν τινες καρχηδόνιος. · ταῖς. · Αμαθοῦντα τὴν ἐν Κύπρῳ. · ἔχουσα. φ. τετ. καὶ ταύτην ἄκος εἶναι φαν τασμάτων, οι μυθ. * πορφύρας τῆς ἀπὸ τοῦ αἵμ. ο βαθυτέρα, φαντασμάτων. Γ. λυγκούριον. DE XII GEMMIS LIBER. A raunius, quem aliqui vini nigricantis co- B C lore cognominant. Est etiam gemma dicta carcho- donius non absimilis huic, quoniam et ibidem loci reperitur. V. Sapphirus gemma purpurascit, ut species blattæ, id est, purpuræ nigræ. Multa sunt ejus genera. Est enim regius, aureis punctis varius. Non est vero hic in tanta admiratione, quamta ille qui prorsus purpurascit. Et hic dicitur esse cum in India tum etiam in Æthiopia. Quocirca aiunt apud Indos temi- plum exstructum Baccho exstare, quod gradus ex sapphiro trecentos sexaginta quinque habeat, quamvis multi fidem non adhibeant. Est vero gemma admirabilis, pulcherrima, gratissima: pro- pterea etiam in armillis et monilibus reponi con- suevit, idque potissimum a regibus. Locnm etiam inter remedia habet. Attrita enim et tacti per- mista plagis quæ funt ex pustulis albis et tuber- culis medetur, si illis ittimator. Scriptum est et in lege, visionem quae Mosi apparuit in monte, et le- gem datam, in gemma sapphiro fuisse expressam. D Z'. VI. Jaspis geinma. Hæc smaragdum forma (colore) refert. Invenitur ad ripas Thermodontis fluvii, et circa Amathuntem oppidum Cypri. Hujus vero lapidis Amathusii dicti multa sunt genera. Quod ad colorem, viret ut smaragdus; sed est ol- Lusior et hebetior. Intus corpus habet virile, similis ærugini, habetque venas quatuor ordinum. Hæc noxia phantasmata expellit, ut quidam fabulantur. Est et alia magis glauca quam mare, saturatior flore et tinctura. Alia reperitur in speluncis montis Idæ in Phrygia, pellucidior purpura quæ cochleæ marinæ sanguine tingitur, et vini nigricantis colori similior, amethysto saturatior. Nec enim unius et ejus- lem coloris ac facultatis est jaspis; sed hæc quidem mollior est et albior, quæ neque valde nitet, neque rursus splendore destituitur; alia vero similis aquæ glaciei Tradunt fabulatores hac ipsa pelli phanta- smata. Invenitur autem apud Iberos et pastores Hyrcanos, qui terram Caspian accolunt. Est et alius jaspis, non valde splendens, viridis. Est et alius idem antiquus vocatus, similis nivi seu spuma marine. Hunc tradunt fabulatores tum venenatas bestias, turn etiam spectra metuere. VII. Ligyrius vel lyncurius gemma. De hujus inven- tione vel apud naturæ indagatores, vel apud alios veteres, qui harum rerum meminerunt, nihil co- gnovimus. Invenimus tamen lancurium gemmam PATROL. GR. XLIII. (9) Πορφύρας puto pro interpretatione in margine scriptumn luisse.
PG 43:299καὶ τάχα τοῦτο οἶμαι τὸ λιγύριον, ἐπειδὴ αἱ θεῖαι γραφαὶ τὰ ὀνόματα ἑτέρως μετεποιήσαντο, ὡς τὸν σμάραγδον πράσινον, καὶ ὅτι πως ἐν τῇ τῶν λίθων τούτων ὀνομασίᾳ οὐκ ἐμνήσθησαν καὶ ὑακίνθου, καίτοι γε προόπτου καὶ ἐντίμου ὄντος λίθου· ὥστε εἰς νοῦν ἡμᾶς λαβεῖν μήποτε τὸ λιγύριον τοῦτο καλεῖ ἡ θεία γραφή. Ὑάκινθος οὖν τὰς μὲν ἰδέας ἔχει διαφόρους· ὅσῳ γὰρ εὑρίσκεται ὁ λίθος βαθύτερος τῇ χροιᾷ, τοσοῦτον ἀναγκαιότερός ἐστι τῶν ἄλλων. Ἔοικε δὲ ὑάκινθος τῇ ἐρέᾳ ἢ ὑποπορφυρίζων ποσῶς. Διὸ καὶ ἡ θεία γραφὴ ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας τὰ ἱερατικὰ ἐνδύματα κεκοσμῆσθαί φησι. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος λίθος καλεῖται θαλαςσίτης,20 ὁ δὲ δεύτερος ῥοδινός,20 ὁ τρίτος νάτιβος·20 ὁ τέταρτος λέγεται χαννιαῖος,20 ὁ δὲ πέμπτος περιλεύκιος.20 Εὑρίσκονται δὲ οὗτοι ἐν τῇ ἐσωτέρᾳ βαρβαρίᾳ τῆς Σκυθίας. Οὗτοι δὲ οἱ λίθοι μετὰ τοῦ εἶναι πολύτιμοι ἔχουσι καὶ ἐνέργειαν τοιαύτην· βαλλόμενοι εἰς ἄνθρακας πυρὸς αὐτὰ μὲν οὐ βλάπτονται, τοὺς δὲ ἄνθρακας σβεννύουσιν·
Α τῇ τρανῇ διαλέκτῳ λαγούριον καλοῦσι. Καὶ τάχα τοῦτο οἶμαι τὸ λιγύριον, ἐπειδὴ αἱ θεῖαι Γραφαὶ τὰ ὀνόματα ἑτέρως μετεποιήσαντο· ὡς τὸν σμάραγδον πράσινον. Καὶ ὅτι πως ἐν τῇ τῶν λίθων τούτων ὀνο μασίᾳ, οὐκ ἐμνήσθησαν καὶ ὑακίνθου, καίτοι γε προ- όπτου καὶ ἐντίμου ὄντος λίθου· ὥστε εἰς νοῦν ἡμᾶς λαβεῖν, μήποτε τὸ λιγύριον τοῦτο καλεῖ ἡ θεία Γραφή. Υάκινθος οὖν τὰς μὲν ἰδέας ἔχει διαφόρους. Οσῳ γὰρ εὐρίσκεται ὁ λίθος βαθὺς ' τῇ χροιᾷ, τοσοῦτον αναγκαιότερός ἐστι τῶν ἄλλων. Εοικε δὲ ὑάκινθος τῇ ἐρέᾳ, ἢ ὑποπορφυρίζων * ποσῶς. Διὸ καὶ ἡ θεία Γραφή ἐξ ὑακίνθου καὶ προφύρας τὰ ἱερατικὰ ἐνδύματα κε- κοσμῆσθαί φησι. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος λίθος καλεῖται θαλασσίτης· ὁ δὲ δεύτερος, ῥοδινός· ὁ τρίτος, νάτι- 6ος· ὁ τέταρτος λέγεται χανιαῖος· ὁ δὲ πέμπτος, Β παραλεύκιος . Εὑρίσκονται δὲ οὗτοι ἐν τῇ ἐσωτέρᾳ βαρβαρίᾳ τῆς Σκυθίας. Οὗτοι δὲ οἱ λίθοι μετὰ τοῦ εἶναι πολύτιμοι, ἔχουσι καὶ ἐνέργειαν τοιαύτην· Βαλλόμε νοι εἰς ἄνθρακας πυρός, αὐτοὶ μὲν οὐ βλάπτονται, τοὺς δὲ ἄνθρακας σβεννύουσιν. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ εἰ λαβών τις τὸν λίθον ἐνειλίσσῃ ὀθόνῃ, καὶ ἐπιθῇ ἐπ' ἄνθρακας πυρός, οὐδ᾽ αὐτὴ ἡ καλύπτουσα οθόνη φλογίζεται, ἀλλὰ μένει ἀσινής. Λέγεται δὲ ὁ λίθος ταῖς τικτούσαις γυναιξὶν εἰς εὐτεκνίαν χρησι- μεύειν. Ἔστι δὲ καὶ φασμάτων ἀπελαστικός. Η'. Λίθος ἀχάτης. Οὗτος ὑπελήφθη εἶναι περίλευκος καλούμενος, ὃς ὑπὸ τὸν ὑάκινθον εὑρίσκεται. Θαυ μαστὸς δὲ ἐστι, τῷ εἴδει ὑποκυανίζων, ἔξωθεν περιφέρεται λευκὴν ἔχων, μαρμάρου τρόπον ἢ ἐλε φαντίνου ". Καὶ οὗτος δὲ περὶ τὴν Σκυθίαν εὑρίσκε ται. Ἔστι δὲ ἐκ τούτων τῶν λίθων ἀγάτης χρῶμα ἔχων λέοντος· τριβόμενος δὲ μεθ᾽ ὕδατος, καὶ χριόμε νος ἐπὶ δήγματος θηρίου, ἀποτρέπει τον σκορπίου, καὶ ἐχιδνῶν, καὶ τῶν τοιούτων. Θ. Λίθος ἀμέθυστος. Οὗτος κατὰ τὴν αὑτοῦ περιφέρειαν φλογίζων ἐστὶ βαθέως. Ἡ δὲ αὐτή ἐστι λευκοτέρα ἐκ τοῦ μέσου, οἰνωπὸν ἀποπέμπουσα εἶδος. Ἡ δὲ μορφὴ αὐτοῦ διάφορος. Τάχα δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ὄρεσι γί- νεται τῆς Λιβύης. Ὁ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐστιν ὑακίνθῳ καθαρῷ παραπλήσιος· ὁ δὲ ἀμφικόχλῳ (11). Γίνεται ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς θαλάσσης τῆς αὐτῆς Λιβύης. Λίθος χρυσόλιθος. Τοῦτόν τινες χρυσόφυλλον κε κλήκασι. Χρυσίζων μὲν ἔστιν. Εὑρίσκεται δὲ ἐν τῷ φρέατι διπέτρῳ, παρὰ τὸ τεῖχος τῆς ᾿Αχαιμενίτιδος Βαβυλῶνος. Τὴν γὰρ Βαβυλῶνα καὶ τὸ φρέαρ ἐκεῖνο 'Αχαιμενίτιδα καλοῦσιν, ὅτι, φασίν, ὁ πατὴρ Κύρου τοῦ βασιλέως, Αχιμενεὺς ὁ ἐκαλεῖτο. Ἔστι βαθύτερος. • ἢ ὑποπορφυρίζει. * περίλευχος, Ελέ φαντος. 'Αχαιμένους. αίματι κόχλου, S. EPIPHANII vocalam, quam vulgari lingua lagurium appellant. El forte puto hunc esse ligurium, quandoquidem diving Litterae nomina transposuerunt, exempli gratia, smaragdum prasinum appellantes. Et inter nomina gemmarum hyacinthi, qui et præcipuus et pretiosus est lapis notusque omnibus, non memi- nerunt ut in mentem nobis venerit, num forte ligyrium hanc gemmam appellet sancta Scriptura. Hyacinthus igitur diversas habet formas. Quo enim reperitur colore profundior, eo cateris præ- stantior est. Similis est colori lanæ qui suppurpu- rascit aliquatenus. Quapropter vestes sacerdotales hyacintho et purpura ornatas fuisse tradit divina Scriptura. Et primus quidem lapis vocatur mari- nus; secundus, roseus; tertius, nativus ; quartus, chauniæus; quintus, perileucus. Inveniuntur le geminæ in interiori Barbaria Scythia; et propter quod sunt valde pretiosæ, miram quoque eflica- ciam habent: nam in ignis carbones conjectæ, ipsæ quidem tantum abest ut absumantur, ut ipsos car- bones exstinguant; nec id tantum, sed si quis hanc gemmam panniculo involutam in carbones ignitos conjecerit, panniculus quoque illæsus conservatur. Dicitur etiam hæc gemma conducere mulieribus parituris, ut facilius pariant. Praeterea fugat spectra. ' VIII. B Gemma achates. Hanc gemmam suspicati sunt quidam esse eam quæ dicitur perileucos, quæ in hyacinthi mentione dicta est a nobis. Mirabilis est gemma coloris subcærulei, extrinsecus circum- C ferentiam habens albam instar marmoris vel ebo- ris. Invenitur circa Scythiam. Est etiam inter achalis species, quæ leonis colorem habet. Si teratur cum aqua, et illinatur morsui venenato, avertit venenum scorpii, viperarum et hujusmodi venenatarum bestiarum. IX. Amethystus gemma. Ilæc circumferentiam babet profundo ceu colore flammæ ardentem; ipsa vero circumferentia in medio albior est, et a vino Græ- cis dictum colorem vibrat. Forma ejus est varia, forte autem et ipsa in montibus Libyæ nascitur. Quædam ex eis puro hyacintho est similis, altera vero purpuræ : nasciturque in littore et præruptis locis maris ejusdem Lybiæ. Gemma chrysolithus. Hunc aliqui chrysophyl- lum (10) vocarunt. Aurum quidem colore suo re- fert. Invenitur autem in puteo duplicis petræ ad moenia Achæmenitidis Babylonis. Babylonem etiam et puteum illum Achæmenitida cognominant, quod dicant regis Cyti patrem Achæmenem vocatum D *. I'. al. sub Hyacintho reperitur. " in sequenti cap. sed chrysoberyllum, eamque Babylonicam : quod huic loco convenit. ut supra in sexto lapide. (10) Chrysophyllum alii auctores non habent, (11) Θαλάσσης, νεί θαλασσίῳ κόχλῳ vel potius
PG 43:300οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ εἰ λαβών τις τὸν λίθον ἐνειλίσσῃ ὀθόνῃ καὶ ἐπιθῇ ἐπ’ ἄνθρακας πυρός, οὐδ’ αὐτὴ ἡ καλύπτουσα ὀθόνη φλογίζεται, ἀλλὰ μένει ἀσινής. Λέγεται δὲ ὁ λίθος ταῖς τικτούσαις γυναιξὶν εἰς εὐτεκνίαν χρησιμεύειν· ἔστι δὲ καὶ φασμάτων ἀπελαστικός. Λίθος ἀχάτης.20 Οὗτος ὑπελήφθη εἶναι περίλευκος καλούμενος, ὃς ὑπὸ τὸν ὑάκινθον εὑρίσκεται· θαυμαστὸς δέ ἐστι, τῷ εἴδει ὑποκυανίζων, ἔξωθεν περιφέρειαν λευκὴν ἔχων, μαρμάρου τρόπον ἢ ἐλεφαντίνου. Καὶ οὗτος δὲ περὶ τὴν Σκυθίαν εὑρίσκεται. Ἔστι δὲ ἐκ τούτων τῶν λίθων ἀχάτης χρῶμα ἔχων λέοντος. Τριβόμενος δὲ μεθ’ ὕδατος καὶ χριόμενος ἐπὶ δήγματος θηρίου ἀποτρέπει ἰὸν σκορπίου καὶ ἐχιδνῶν καὶ τῶν τοιούτων. Λίθος ἀμέθυστος.20 Οὗτος κατὰ τὴν αὐτοῦ περιφέρειαν φλογίζων ἐστὶ βαθέως· ἡ δὲ αὐτή ἐστι λευκοτέρα ἐκ τοῦ μέσου, οἰνωπὸν ἀποπέμπουσα εἶδος. Ἡ δὲ μορφὴ αὐτοῦ διάφορος· τάχα δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ὄρεσι γίνεται τῆς Λιβύης· ὁ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐστιν ὑακίνθῳ καθαρῷ παραπλήσιος, ὁ δὲ ἀμφικόχλῳ. Γίνεται ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς θαλάσσης τῆς αὐτῆς Λιβύης. Λίθος χρυσόλιθος.20 Τοῦτόν τινες χρυσόφυλλον κεκλήκασι. Χρυσίζων μέν ἐστιν·
Α τῇ τρανῇ διαλέκτῳ λαγούριον καλοῦσι. Καὶ τάχα τοῦτο οἶμαι τὸ λιγύριον, ἐπειδὴ αἱ θεῖαι Γραφαὶ τὰ ὀνόματα ἑτέρως μετεποιήσαντο· ὡς τὸν σμάραγδον πράσινον. Καὶ ὅτι πως ἐν τῇ τῶν λίθων τούτων ὀνο μασίᾳ, οὐκ ἐμνήσθησαν καὶ ὑακίνθου, καίτοι γε προ- όπτου καὶ ἐντίμου ὄντος λίθου· ὥστε εἰς νοῦν ἡμᾶς λαβεῖν, μήποτε τὸ λιγύριον τοῦτο καλεῖ ἡ θεία Γραφή. Υάκινθος οὖν τὰς μὲν ἰδέας ἔχει διαφόρους. Οσῳ γὰρ εὐρίσκεται ὁ λίθος βαθὺς ' τῇ χροιᾷ, τοσοῦτον αναγκαιότερός ἐστι τῶν ἄλλων. Εοικε δὲ ὑάκινθος τῇ ἐρέᾳ, ἢ ὑποπορφυρίζων * ποσῶς. Διὸ καὶ ἡ θεία Γραφή ἐξ ὑακίνθου καὶ προφύρας τὰ ἱερατικὰ ἐνδύματα κε- κοσμῆσθαί φησι. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος λίθος καλεῖται θαλασσίτης· ὁ δὲ δεύτερος, ῥοδινός· ὁ τρίτος, νάτι- 6ος· ὁ τέταρτος λέγεται χανιαῖος· ὁ δὲ πέμπτος, Β παραλεύκιος . Εὑρίσκονται δὲ οὗτοι ἐν τῇ ἐσωτέρᾳ βαρβαρίᾳ τῆς Σκυθίας. Οὗτοι δὲ οἱ λίθοι μετὰ τοῦ εἶναι πολύτιμοι, ἔχουσι καὶ ἐνέργειαν τοιαύτην· Βαλλόμε νοι εἰς ἄνθρακας πυρός, αὐτοὶ μὲν οὐ βλάπτονται, τοὺς δὲ ἄνθρακας σβεννύουσιν. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ εἰ λαβών τις τὸν λίθον ἐνειλίσσῃ ὀθόνῃ, καὶ ἐπιθῇ ἐπ' ἄνθρακας πυρός, οὐδ᾽ αὐτὴ ἡ καλύπτουσα οθόνη φλογίζεται, ἀλλὰ μένει ἀσινής. Λέγεται δὲ ὁ λίθος ταῖς τικτούσαις γυναιξὶν εἰς εὐτεκνίαν χρησι- μεύειν. Ἔστι δὲ καὶ φασμάτων ἀπελαστικός. Η'. Λίθος ἀχάτης. Οὗτος ὑπελήφθη εἶναι περίλευκος καλούμενος, ὃς ὑπὸ τὸν ὑάκινθον εὑρίσκεται. Θαυ μαστὸς δὲ ἐστι, τῷ εἴδει ὑποκυανίζων, ἔξωθεν περιφέρεται λευκὴν ἔχων, μαρμάρου τρόπον ἢ ἐλε φαντίνου ". Καὶ οὗτος δὲ περὶ τὴν Σκυθίαν εὑρίσκε ται. Ἔστι δὲ ἐκ τούτων τῶν λίθων ἀγάτης χρῶμα ἔχων λέοντος· τριβόμενος δὲ μεθ᾽ ὕδατος, καὶ χριόμε νος ἐπὶ δήγματος θηρίου, ἀποτρέπει τον σκορπίου, καὶ ἐχιδνῶν, καὶ τῶν τοιούτων. Θ. Λίθος ἀμέθυστος. Οὗτος κατὰ τὴν αὑτοῦ περιφέρειαν φλογίζων ἐστὶ βαθέως. Ἡ δὲ αὐτή ἐστι λευκοτέρα ἐκ τοῦ μέσου, οἰνωπὸν ἀποπέμπουσα εἶδος. Ἡ δὲ μορφὴ αὐτοῦ διάφορος. Τάχα δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ὄρεσι γί- νεται τῆς Λιβύης. Ὁ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐστιν ὑακίνθῳ καθαρῷ παραπλήσιος· ὁ δὲ ἀμφικόχλῳ (11). Γίνεται ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς θαλάσσης τῆς αὐτῆς Λιβύης. Λίθος χρυσόλιθος. Τοῦτόν τινες χρυσόφυλλον κε κλήκασι. Χρυσίζων μὲν ἔστιν. Εὑρίσκεται δὲ ἐν τῷ φρέατι διπέτρῳ, παρὰ τὸ τεῖχος τῆς ᾿Αχαιμενίτιδος Βαβυλῶνος. Τὴν γὰρ Βαβυλῶνα καὶ τὸ φρέαρ ἐκεῖνο 'Αχαιμενίτιδα καλοῦσιν, ὅτι, φασίν, ὁ πατὴρ Κύρου τοῦ βασιλέως, Αχιμενεὺς ὁ ἐκαλεῖτο. Ἔστι βαθύτερος. • ἢ ὑποπορφυρίζει. * περίλευχος, Ελέ φαντος. 'Αχαιμένους. αίματι κόχλου, S. EPIPHANII vocalam, quam vulgari lingua lagurium appellant. El forte puto hunc esse ligurium, quandoquidem diving Litterae nomina transposuerunt, exempli gratia, smaragdum prasinum appellantes. Et inter nomina gemmarum hyacinthi, qui et præcipuus et pretiosus est lapis notusque omnibus, non memi- nerunt ut in mentem nobis venerit, num forte ligyrium hanc gemmam appellet sancta Scriptura. Hyacinthus igitur diversas habet formas. Quo enim reperitur colore profundior, eo cateris præ- stantior est. Similis est colori lanæ qui suppurpu- rascit aliquatenus. Quapropter vestes sacerdotales hyacintho et purpura ornatas fuisse tradit divina Scriptura. Et primus quidem lapis vocatur mari- nus; secundus, roseus; tertius, nativus ; quartus, chauniæus; quintus, perileucus. Inveniuntur le geminæ in interiori Barbaria Scythia; et propter quod sunt valde pretiosæ, miram quoque eflica- ciam habent: nam in ignis carbones conjectæ, ipsæ quidem tantum abest ut absumantur, ut ipsos car- bones exstinguant; nec id tantum, sed si quis hanc gemmam panniculo involutam in carbones ignitos conjecerit, panniculus quoque illæsus conservatur. Dicitur etiam hæc gemma conducere mulieribus parituris, ut facilius pariant. Praeterea fugat spectra. ' VIII. B Gemma achates. Hanc gemmam suspicati sunt quidam esse eam quæ dicitur perileucos, quæ in hyacinthi mentione dicta est a nobis. Mirabilis est gemma coloris subcærulei, extrinsecus circum- C ferentiam habens albam instar marmoris vel ebo- ris. Invenitur circa Scythiam. Est etiam inter achalis species, quæ leonis colorem habet. Si teratur cum aqua, et illinatur morsui venenato, avertit venenum scorpii, viperarum et hujusmodi venenatarum bestiarum. IX. Amethystus gemma. Ilæc circumferentiam babet profundo ceu colore flammæ ardentem; ipsa vero circumferentia in medio albior est, et a vino Græ- cis dictum colorem vibrat. Forma ejus est varia, forte autem et ipsa in montibus Libyæ nascitur. Quædam ex eis puro hyacintho est similis, altera vero purpuræ : nasciturque in littore et præruptis locis maris ejusdem Lybiæ. Gemma chrysolithus. Hunc aliqui chrysophyl- lum (10) vocarunt. Aurum quidem colore suo re- fert. Invenitur autem in puteo duplicis petræ ad moenia Achæmenitidis Babylonis. Babylonem etiam et puteum illum Achæmenitida cognominant, quod dicant regis Cyti patrem Achæmenem vocatum D *. I'. al. sub Hyacintho reperitur. " in sequenti cap. sed chrysoberyllum, eamque Babylonicam : quod huic loco convenit. ut supra in sexto lapide. (10) Chrysophyllum alii auctores non habent, (11) Θαλάσσης, νεί θαλασσίῳ κόχλῳ vel potius
PG 43:301εὑρίσκεται δὲ ἐν τῷ φρέατι διπέτρῳ παρὰ τὸ τεῖχος τῆς Ἀχαιμενίτιδος Βαβυλῶνος· τὴν γὰρ Βαβυλῶνα καὶ τὸ φρέαρ ἐκεῖνο Ἀχαιμενίτιδα καλοῦσιν, ὅτι, φασίν, ὁ πατὴρ Κύρου τοῦ βασιλέως Ἀχιμενεὺς ἐκαλεῖτο. Ἔστι δὲ καὶ χρυσόπαστος. Οὗτος στομαχικοῖς καὶ κοιλιακοῖς τριβόμενος καὶ πινόμενος ἰαματικὸς ὑπάρχει. Λίθος βηρύλλιον γλαυκίζων μέν ἐστι, θαλασσοβαφής, ἔχων εἶδος καὶ τῆς ὑδαρεστέρας ὑακίνθου. Γίνεται δὲ περὶ τὸ τέρμα τοῦ ὄρους τοῦ καλουμένου Ταύρου. Εἰ δέ τις θελήσει κατ’ ἀντικρὺ τοῦ ἡλίου τοῦτον ἀνακλάσαι, φαίνεται ὡς ὕελος κέγχρους ἔχων ἔνδοθεν διαυγεῖς. Ἄλλη δέ τις βήρυλλος ταῖς κόραις τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ δράκοντός ἐστι παραπλησία. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλη πάλιν ὁμοία κηρῷ· ἐφάνη δὲ αὕτη περὶ τὴν ἔξοδον τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ. Λίθος τὸ ὀνύχιον.20 Οὗτος ὁ λίθος ξανθὴν πάνυ ἔχει τὴν χροιάν. Τέρπεσθαι δὲ τῷ λίθῳ τούτῳ φασὶ τὰς νύμφας τῶν βασιλέων ἢ καὶ πλουσίων ἀνδρῶν, αἵ τινες καὶ εἰς ἐκπώματα ἴδια ἀνατρεψάσασαι ἔχουσι τὸν λίθον τοῦτον. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι ὀνυχίται ὁμωνύμως καλούμενοι, οἵ τινες κηρῷ τῷ μελιχρόῳ εἰσὶ παραπλήσιοι· τινὲς δέ φασιν αὐτοὺς ἐξ ὕδατος στακτοῦ πεπῆχθαι.
δὲ καὶ χρυσόπαστος (12). Ούτος στομαχικοῖς καὶ κοι· Διακοῖς τριβόμενος, καὶ πινόμενος, ιαματικὸς ὑπάρ χει. Λίθος βηρύλλιον, γλαυκίζων μὲν ἔστι, θαλασσοβα φὴς, ἔχων εἶδος καὶ τῆς ὑδαρεστέρας ὑακίνθου. Γι- νεται δὲ περὶ τὸ τέρμα τοῦ ὄρους τοῦ καλουμένου Ταύρου. Εἰ δέ τις θελήσῃ κατὰ ἀντικρὺ τοῦ ἡλίου τοῦτον ἀνακαλέσαι ', φαίνεται ὡς ύελος κέγχρους ἔχων ἔνδοθεν διαυγείς. "Αλλη δέ τις βήρυλλος, ταῖς κόραις τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ δράκοντός ἐστι παραπλη Ἔστι δὲ καὶ ἄλλη πάλιν ὁμοία κηρῷ. Εφάνη δὲ αὕτη περὶ τὴν ἔξοδον τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ. Λίθος τὸ ὀνύχιον. Οὗτος ὁ λίθος ξανθὴν πάνυ έχει Β τὴν χροιάν. Τέρπεσθαι δὲ τῷ λίθῳ τούτῳ φασὶ τὰς νύμφας τῶν βασιλέων, ἢ καὶ πλουσίων ἀνδρῶν, απ τινες καὶ εἰς ἑκπτώματα (13) ἴδια ἀνατρέψασαι έχουσι τὸν λίθον τοῦτον. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι ὀνυχίται όμωνύ- μως καλούμενοι, οἵτινες κηρῷ τῷ μελιχρόῳ εἰσὶ παραπλήσιοι. Τινὲς δέ φασιν αὐτοὺς ἐξ ὕδατος ἀταί- κτου πεπῆχθαι. Ονυχίτας δὲ αὐτοὺς λέγουσι φυ σιολογικῶς, ἐπεὶ ὁ ὄνυξ τῶν ἀστείων ἀνδρῶν μαρ μάρῳ ἐστὶ συνεδιαζόμενο; *, σὺν τῇ τοῦ αἵματος ἰδέα. Αλλοι δέ που καὶ τὸν λίθον τὸν μαρμάρινον ἀπὸ τοῦ δοκιμίου, ψευδωνύμως ονυχίτην καλοῦσι διὰ τὸ καθα ρὸν τῆς λευκότητος . ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΟΣ ΛΙΘΟΥ, Ὃν καὶ αὐτὸν ἐφέρει ὁ ἀρχιερεὺς τρὶς ἐνιαυτοῦ εἰσερχόμενος εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. Ο λίθος ὁ ἀδάμας εμφερής εστί κατὰ τὴν χροιάν τῷ ἀέρι. Τοῦτον δὲ ἐφόρει ὁ ἀρχιερεὺς ὅτε εισήρχετο εἰς τὰ ῞Αγια τῶν ἁγίων. Τρὶς δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰσήρο χετο· τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα, τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ τῆς Σκηνοπηγίας. Ην δὲ κείμενος ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ ἀρχιερέως ὅτε ἐνεδιδύσκετο τὸν ποδήρη, καὶ ἐπάνω τοῦ ποδήρους ἐπενεδύετο τὴν ἐπωμίδα. Κατέβαινε δὲ ἡ ἐπωμὶς ὀλίγον κατώτερον τοῦ στήθους. Ην γὰρ σπιθαμῆς καὶ ἡμισείας τὸ μῆκος. Ἐκ δεξιῶν δὲ καὶ ἐξ εὐωνύμων ἐπάνωθεν τῶν μαζῶν *, ἔνθα δύο άσπι- δίσκοι ἦσαν συνεῤῥαμμένοι, ἀπῃώρηντο δύο σμάρα γδοι. Εἰς μέσον δὲ τούτων ἦν ἡ δήλωσις, ὃς ἦν ὁ δηλωθεὶς " ἀδάμας, την χροιὰν ἀερίζων. Ἐπάνω δὲ τῶν ὤμων οἱ δηλωθέντες δώδεκα λίθοι. Τρὶς δὲ, ὡς εἴρηται, τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐδηλοῦτο τῷ λαῷ διὰ τοῦ πετά- λου. Καὶ εἰ ἐν ἁμαρτίᾳ εὑρέθησαν, καὶ μὴ ἐν ταῖς ἐντολαῖς, ἃς ἐδεδώκει ὁ Θεὸς, ἐτρέπετο, φασὶν, ἡ χροιά τοῦ λίθου, καὶ ἐγένετο μέλας· καὶ ἐκ τούτου ἐγίνω- · ἀνακλάσαι. • συνδιαζόμενος, ὁμοιαζόμενος. • χρυσόπρασος, ΧΙ. διὰ τὸ ἀκριβὲς τῆς λειότητος. · ὤμων. * ὁ ἤτοι δηλ. DE XII GEMMIS LIBER. A fuisse. Invenitur et chrysopastus, qua: stomachicis et cœliacis pota vim medendi habet. IA'. ca. IB'. B vel In humeris. * Galero addita. sus; malim quæ gemina colore porri succum refert, auri intervenientibus guttis, unde similiter ab auro, ut chrysolithus nomen accepit : non chrysolitho tamen, sed beryllo, de qua mox agetur, cognata, legimus. C D Beryllus gemma glauca est, colore ma- ris, aut hyacinthi dilutioris. Nascitur circa finem montis Tauri. Si quis velit hanc e regione solis contemplari, videbitur non secus ac vitrum intrin- secus grana milii habere pellucida. Est et alia be- ryllus pupillis oculorum serpentumn similis. Item alia ceræ similis, quæ circa Euphratis exitum re- peritur (14). XII. Onyx vel onychium gemma. Est hac valde flavo colore. Plurimum delectari hac gemnia aiunt regum et divitum hominum sponsas, quæ hanc geminai) in poculorum usum conver'unt. Sunt et alii onyclitæ æquivoce dicti, qui ceræ, mellis coloremn habentis, sunt similes. Aiunt autem aliqui eos ex aqua coire ac veluti congelari. Onychitas appel- lant a nativo corum colore, quia elegantium viro- rum unguis sit marmori similis non sine colore sanguinis tanen. Alii vero sane et ipsum marmor ab exploratione unguis onychitam vocant, falso nomine propter puritatem albedinis (15). DE ADAMANTE GEMMA, Quam etiam gestabat summus pontifex, dum ter in anno ingrederetur Sancia sanctorum. Adamas colore similis est aeri. Hunc gestabat summus pontifex in Sancta sanctorum ingrediens. Ter vero in anno ingrediebatur, in Paschate, Pen- tecoste et Tabernaculorum festo. Ponebatur autem super pectus summi sacerdotis, ubi is talarem ve- stem, et super talarem humerale (16) induisset. Descendebat vero humerale paulo infra pectus; erat enim ejus longitudo dodrantis (17) cum dimidio. A dextris et a sinistris supra mamillas *, ubi duo parva ceu scuta consuta erant, pendebant duo smaragdi. In medio autem horum erat declaratio, quæ erat jam dictus adamas, colore acrem refe- rens. Super humeros vero duodecim jam indicata gemmæ. Ter vero, ut dictum est, per annum osten- debatur (sic ornatus pontifex) populo cum lamina aurea. Quod si in peccato deprehenderentur, si in præceptis quæ dederat Deus, non ambulassent, nutabatur, ut ferunt, color lapidis, et fiebat niger. · ponantur, ignem emittunt, ut specula concava, Anonymus. Sic et crystalli. onyx vocatur. tit. (12) Χρυσόπαστος. Id est, aureis punctis consper- (13) Εκτώματα. Ex onyche enim pocula facta (14) Berylli si splæricæ fiant, et radiis solis op- (15) Alabastrites quidem lapis a Dioscoride etiam (16) Epomidem D. Hieron. superhumerale ver (17) Σπιθαμῆς, palmi, D. Hieron vinus.
PG 43:302Ὀνυχίτας δὲ αὐτοὺς λέγουσι φυσιολογικῶς, ἐπεὶ ὁ ὄνυξ τῶν ἀστείων ἀνδρῶν μαρμάρῳ ἐστὶ συνιδιαζόμενος σὺν τῇ τοῦ αἵματος ἰδέᾳ· ἄλλοι δέ που καὶ τὸν λίθον τὸν μαρμάρινον ἀπὸ τοῦ Δοκιμίου ψευδωνύμως ὀνυχίτην καλοῦσι διὰ τὸ καθαρὸν τῆς λευκότητος.
δὲ καὶ χρυσόπαστος (12). Ούτος στομαχικοῖς καὶ κοι· Διακοῖς τριβόμενος, καὶ πινόμενος, ιαματικὸς ὑπάρ χει. Λίθος βηρύλλιον, γλαυκίζων μὲν ἔστι, θαλασσοβα φὴς, ἔχων εἶδος καὶ τῆς ὑδαρεστέρας ὑακίνθου. Γι- νεται δὲ περὶ τὸ τέρμα τοῦ ὄρους τοῦ καλουμένου Ταύρου. Εἰ δέ τις θελήσῃ κατὰ ἀντικρὺ τοῦ ἡλίου τοῦτον ἀνακαλέσαι ', φαίνεται ὡς ύελος κέγχρους ἔχων ἔνδοθεν διαυγείς. "Αλλη δέ τις βήρυλλος, ταῖς κόραις τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ δράκοντός ἐστι παραπλη Ἔστι δὲ καὶ ἄλλη πάλιν ὁμοία κηρῷ. Εφάνη δὲ αὕτη περὶ τὴν ἔξοδον τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ. Λίθος τὸ ὀνύχιον. Οὗτος ὁ λίθος ξανθὴν πάνυ έχει Β τὴν χροιάν. Τέρπεσθαι δὲ τῷ λίθῳ τούτῳ φασὶ τὰς νύμφας τῶν βασιλέων, ἢ καὶ πλουσίων ἀνδρῶν, απ τινες καὶ εἰς ἑκπτώματα (13) ἴδια ἀνατρέψασαι έχουσι τὸν λίθον τοῦτον. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι ὀνυχίται όμωνύ- μως καλούμενοι, οἵτινες κηρῷ τῷ μελιχρόῳ εἰσὶ παραπλήσιοι. Τινὲς δέ φασιν αὐτοὺς ἐξ ὕδατος ἀταί- κτου πεπῆχθαι. Ονυχίτας δὲ αὐτοὺς λέγουσι φυ σιολογικῶς, ἐπεὶ ὁ ὄνυξ τῶν ἀστείων ἀνδρῶν μαρ μάρῳ ἐστὶ συνεδιαζόμενο; *, σὺν τῇ τοῦ αἵματος ἰδέα. Αλλοι δέ που καὶ τὸν λίθον τὸν μαρμάρινον ἀπὸ τοῦ δοκιμίου, ψευδωνύμως ονυχίτην καλοῦσι διὰ τὸ καθα ρὸν τῆς λευκότητος . ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΟΣ ΛΙΘΟΥ, Ὃν καὶ αὐτὸν ἐφέρει ὁ ἀρχιερεὺς τρὶς ἐνιαυτοῦ εἰσερχόμενος εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. Ο λίθος ὁ ἀδάμας εμφερής εστί κατὰ τὴν χροιάν τῷ ἀέρι. Τοῦτον δὲ ἐφόρει ὁ ἀρχιερεὺς ὅτε εισήρχετο εἰς τὰ ῞Αγια τῶν ἁγίων. Τρὶς δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰσήρο χετο· τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα, τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ τῆς Σκηνοπηγίας. Ην δὲ κείμενος ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ ἀρχιερέως ὅτε ἐνεδιδύσκετο τὸν ποδήρη, καὶ ἐπάνω τοῦ ποδήρους ἐπενεδύετο τὴν ἐπωμίδα. Κατέβαινε δὲ ἡ ἐπωμὶς ὀλίγον κατώτερον τοῦ στήθους. Ην γὰρ σπιθαμῆς καὶ ἡμισείας τὸ μῆκος. Ἐκ δεξιῶν δὲ καὶ ἐξ εὐωνύμων ἐπάνωθεν τῶν μαζῶν *, ἔνθα δύο άσπι- δίσκοι ἦσαν συνεῤῥαμμένοι, ἀπῃώρηντο δύο σμάρα γδοι. Εἰς μέσον δὲ τούτων ἦν ἡ δήλωσις, ὃς ἦν ὁ δηλωθεὶς " ἀδάμας, την χροιὰν ἀερίζων. Ἐπάνω δὲ τῶν ὤμων οἱ δηλωθέντες δώδεκα λίθοι. Τρὶς δὲ, ὡς εἴρηται, τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐδηλοῦτο τῷ λαῷ διὰ τοῦ πετά- λου. Καὶ εἰ ἐν ἁμαρτίᾳ εὑρέθησαν, καὶ μὴ ἐν ταῖς ἐντολαῖς, ἃς ἐδεδώκει ὁ Θεὸς, ἐτρέπετο, φασὶν, ἡ χροιά τοῦ λίθου, καὶ ἐγένετο μέλας· καὶ ἐκ τούτου ἐγίνω- · ἀνακλάσαι. • συνδιαζόμενος, ὁμοιαζόμενος. • χρυσόπρασος, ΧΙ. διὰ τὸ ἀκριβὲς τῆς λειότητος. · ὤμων. * ὁ ἤτοι δηλ. DE XII GEMMIS LIBER. A fuisse. Invenitur et chrysopastus, qua: stomachicis et cœliacis pota vim medendi habet. IA'. ca. IB'. B vel In humeris. * Galero addita. sus; malim quæ gemina colore porri succum refert, auri intervenientibus guttis, unde similiter ab auro, ut chrysolithus nomen accepit : non chrysolitho tamen, sed beryllo, de qua mox agetur, cognata, legimus. C D Beryllus gemma glauca est, colore ma- ris, aut hyacinthi dilutioris. Nascitur circa finem montis Tauri. Si quis velit hanc e regione solis contemplari, videbitur non secus ac vitrum intrin- secus grana milii habere pellucida. Est et alia be- ryllus pupillis oculorum serpentumn similis. Item alia ceræ similis, quæ circa Euphratis exitum re- peritur (14). XII. Onyx vel onychium gemma. Est hac valde flavo colore. Plurimum delectari hac gemnia aiunt regum et divitum hominum sponsas, quæ hanc geminai) in poculorum usum conver'unt. Sunt et alii onyclitæ æquivoce dicti, qui ceræ, mellis coloremn habentis, sunt similes. Aiunt autem aliqui eos ex aqua coire ac veluti congelari. Onychitas appel- lant a nativo corum colore, quia elegantium viro- rum unguis sit marmori similis non sine colore sanguinis tanen. Alii vero sane et ipsum marmor ab exploratione unguis onychitam vocant, falso nomine propter puritatem albedinis (15). DE ADAMANTE GEMMA, Quam etiam gestabat summus pontifex, dum ter in anno ingrederetur Sancia sanctorum. Adamas colore similis est aeri. Hunc gestabat summus pontifex in Sancta sanctorum ingrediens. Ter vero in anno ingrediebatur, in Paschate, Pen- tecoste et Tabernaculorum festo. Ponebatur autem super pectus summi sacerdotis, ubi is talarem ve- stem, et super talarem humerale (16) induisset. Descendebat vero humerale paulo infra pectus; erat enim ejus longitudo dodrantis (17) cum dimidio. A dextris et a sinistris supra mamillas *, ubi duo parva ceu scuta consuta erant, pendebant duo smaragdi. In medio autem horum erat declaratio, quæ erat jam dictus adamas, colore acrem refe- rens. Super humeros vero duodecim jam indicata gemmæ. Ter vero, ut dictum est, per annum osten- debatur (sic ornatus pontifex) populo cum lamina aurea. Quod si in peccato deprehenderentur, si in præceptis quæ dederat Deus, non ambulassent, nutabatur, ut ferunt, color lapidis, et fiebat niger. · ponantur, ignem emittunt, ut specula concava, Anonymus. Sic et crystalli. onyx vocatur. tit. (12) Χρυσόπαστος. Id est, aureis punctis consper- (13) Εκτώματα. Ex onyche enim pocula facta (14) Berylli si splæricæ fiant, et radiis solis op- (15) Alabastrites quidem lapis a Dioscoride etiam (16) Epomidem D. Hieron. superhumerale ver (17) Σπιθαμῆς, palmi, D. Hieron vinus.
On the Adamant StoneΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΟΣ ΛΙΘΟΥ
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΟΣ ΛΙΘΟΥ Ὃν καὶ αὐτὸν ἐφόρει ὁ ἀρχιερεὺς τρὶς ἐνιαυτοῦ εἰσερχόμενος εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων. Ὁ λίθος ὁ ἀδάμας ἐμφερής ἐστι κατὰ τὴν χροιὰν τῷ ἀέρι· τοῦτον δὲ ἐφόρει ὁ ἀρχιερεὺς ὅτε εἰσήρχετο εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων· τρὶς δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰσήρχετο, τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα, τῆς πεντεκοστῆς, καὶ τῆς σκηνοπηγίας. Ἦν δὲ κείμενος ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ ἀρχιερέως ὅτε ἐνεδιδύσκετο τὸν ποδήρη, καὶ ἐπάνω τοῦ ποδήρους ἐπενεδύετο τὴν ἐπωμίδα· κατέβαινε δὲ ἡ ἐπωμὶς ὀλίγον κατώτερον τοῦ στήθους· ἦν γὰρ σπιθαμῆς καὶ ἡμισείας τὸ μῆκος· ἐκ δεξιῶν δὲ καὶ ἐξ εὐωνύμων ἐπάνωθεν τῶν μαζῶν, ἔνθα δύο ἀσπιδίσκοι ἦσαν συνερραμμένοι ἀπῃώρηντο δύο σμάραγδοι. Εἰς μέσον δὲ τούτων ἦν ἡ δήλωσις, ὃς ἦν ὁ δηλωθεὶς ἀδάμας τὴν χροιὰν ἀερίζων. Ἐπάνω δὲ τῶν ὤμων οἱ δηλωθέντες δώδεκα λίθοι. Τρὶς δέ, ὡς εἴρηται, τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐδηλοῦτο τῷ λαῷ διὰ τοῦ πετάλου.
δὲ καὶ χρυσόπαστος (12). Ούτος στομαχικοῖς καὶ κοι· Διακοῖς τριβόμενος, καὶ πινόμενος, ιαματικὸς ὑπάρ χει. Λίθος βηρύλλιον, γλαυκίζων μὲν ἔστι, θαλασσοβα φὴς, ἔχων εἶδος καὶ τῆς ὑδαρεστέρας ὑακίνθου. Γι- νεται δὲ περὶ τὸ τέρμα τοῦ ὄρους τοῦ καλουμένου Ταύρου. Εἰ δέ τις θελήσῃ κατὰ ἀντικρὺ τοῦ ἡλίου τοῦτον ἀνακαλέσαι ', φαίνεται ὡς ύελος κέγχρους ἔχων ἔνδοθεν διαυγείς. "Αλλη δέ τις βήρυλλος, ταῖς κόραις τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ δράκοντός ἐστι παραπλη Ἔστι δὲ καὶ ἄλλη πάλιν ὁμοία κηρῷ. Εφάνη δὲ αὕτη περὶ τὴν ἔξοδον τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ. Λίθος τὸ ὀνύχιον. Οὗτος ὁ λίθος ξανθὴν πάνυ έχει Β τὴν χροιάν. Τέρπεσθαι δὲ τῷ λίθῳ τούτῳ φασὶ τὰς νύμφας τῶν βασιλέων, ἢ καὶ πλουσίων ἀνδρῶν, απ τινες καὶ εἰς ἑκπτώματα (13) ἴδια ἀνατρέψασαι έχουσι τὸν λίθον τοῦτον. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι ὀνυχίται όμωνύ- μως καλούμενοι, οἵτινες κηρῷ τῷ μελιχρόῳ εἰσὶ παραπλήσιοι. Τινὲς δέ φασιν αὐτοὺς ἐξ ὕδατος ἀταί- κτου πεπῆχθαι. Ονυχίτας δὲ αὐτοὺς λέγουσι φυ σιολογικῶς, ἐπεὶ ὁ ὄνυξ τῶν ἀστείων ἀνδρῶν μαρ μάρῳ ἐστὶ συνεδιαζόμενο; *, σὺν τῇ τοῦ αἵματος ἰδέα. Αλλοι δέ που καὶ τὸν λίθον τὸν μαρμάρινον ἀπὸ τοῦ δοκιμίου, ψευδωνύμως ονυχίτην καλοῦσι διὰ τὸ καθα ρὸν τῆς λευκότητος . ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΟΣ ΛΙΘΟΥ, Ὃν καὶ αὐτὸν ἐφέρει ὁ ἀρχιερεὺς τρὶς ἐνιαυτοῦ εἰσερχόμενος εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. Ο λίθος ὁ ἀδάμας εμφερής εστί κατὰ τὴν χροιάν τῷ ἀέρι. Τοῦτον δὲ ἐφόρει ὁ ἀρχιερεὺς ὅτε εισήρχετο εἰς τὰ ῞Αγια τῶν ἁγίων. Τρὶς δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰσήρο χετο· τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα, τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ τῆς Σκηνοπηγίας. Ην δὲ κείμενος ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ ἀρχιερέως ὅτε ἐνεδιδύσκετο τὸν ποδήρη, καὶ ἐπάνω τοῦ ποδήρους ἐπενεδύετο τὴν ἐπωμίδα. Κατέβαινε δὲ ἡ ἐπωμὶς ὀλίγον κατώτερον τοῦ στήθους. Ην γὰρ σπιθαμῆς καὶ ἡμισείας τὸ μῆκος. Ἐκ δεξιῶν δὲ καὶ ἐξ εὐωνύμων ἐπάνωθεν τῶν μαζῶν *, ἔνθα δύο άσπι- δίσκοι ἦσαν συνεῤῥαμμένοι, ἀπῃώρηντο δύο σμάρα γδοι. Εἰς μέσον δὲ τούτων ἦν ἡ δήλωσις, ὃς ἦν ὁ δηλωθεὶς " ἀδάμας, την χροιὰν ἀερίζων. Ἐπάνω δὲ τῶν ὤμων οἱ δηλωθέντες δώδεκα λίθοι. Τρὶς δὲ, ὡς εἴρηται, τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐδηλοῦτο τῷ λαῷ διὰ τοῦ πετά- λου. Καὶ εἰ ἐν ἁμαρτίᾳ εὑρέθησαν, καὶ μὴ ἐν ταῖς ἐντολαῖς, ἃς ἐδεδώκει ὁ Θεὸς, ἐτρέπετο, φασὶν, ἡ χροιά τοῦ λίθου, καὶ ἐγένετο μέλας· καὶ ἐκ τούτου ἐγίνω- · ἀνακλάσαι. • συνδιαζόμενος, ὁμοιαζόμενος. • χρυσόπρασος, ΧΙ. διὰ τὸ ἀκριβὲς τῆς λειότητος. · ὤμων. * ὁ ἤτοι δηλ. DE XII GEMMIS LIBER. A fuisse. Invenitur et chrysopastus, qua: stomachicis et cœliacis pota vim medendi habet. IA'. ca. IB'. B vel In humeris. * Galero addita. sus; malim quæ gemina colore porri succum refert, auri intervenientibus guttis, unde similiter ab auro, ut chrysolithus nomen accepit : non chrysolitho tamen, sed beryllo, de qua mox agetur, cognata, legimus. C D Beryllus gemma glauca est, colore ma- ris, aut hyacinthi dilutioris. Nascitur circa finem montis Tauri. Si quis velit hanc e regione solis contemplari, videbitur non secus ac vitrum intrin- secus grana milii habere pellucida. Est et alia be- ryllus pupillis oculorum serpentumn similis. Item alia ceræ similis, quæ circa Euphratis exitum re- peritur (14). XII. Onyx vel onychium gemma. Est hac valde flavo colore. Plurimum delectari hac gemnia aiunt regum et divitum hominum sponsas, quæ hanc geminai) in poculorum usum conver'unt. Sunt et alii onyclitæ æquivoce dicti, qui ceræ, mellis coloremn habentis, sunt similes. Aiunt autem aliqui eos ex aqua coire ac veluti congelari. Onychitas appel- lant a nativo corum colore, quia elegantium viro- rum unguis sit marmori similis non sine colore sanguinis tanen. Alii vero sane et ipsum marmor ab exploratione unguis onychitam vocant, falso nomine propter puritatem albedinis (15). DE ADAMANTE GEMMA, Quam etiam gestabat summus pontifex, dum ter in anno ingrederetur Sancia sanctorum. Adamas colore similis est aeri. Hunc gestabat summus pontifex in Sancta sanctorum ingrediens. Ter vero in anno ingrediebatur, in Paschate, Pen- tecoste et Tabernaculorum festo. Ponebatur autem super pectus summi sacerdotis, ubi is talarem ve- stem, et super talarem humerale (16) induisset. Descendebat vero humerale paulo infra pectus; erat enim ejus longitudo dodrantis (17) cum dimidio. A dextris et a sinistris supra mamillas *, ubi duo parva ceu scuta consuta erant, pendebant duo smaragdi. In medio autem horum erat declaratio, quæ erat jam dictus adamas, colore acrem refe- rens. Super humeros vero duodecim jam indicata gemmæ. Ter vero, ut dictum est, per annum osten- debatur (sic ornatus pontifex) populo cum lamina aurea. Quod si in peccato deprehenderentur, si in præceptis quæ dederat Deus, non ambulassent, nutabatur, ut ferunt, color lapidis, et fiebat niger. · ponantur, ignem emittunt, ut specula concava, Anonymus. Sic et crystalli. onyx vocatur. tit. (12) Χρυσόπαστος. Id est, aureis punctis consper- (13) Εκτώματα. Ex onyche enim pocula facta (14) Berylli si splæricæ fiant, et radiis solis op- (15) Alabastrites quidem lapis a Dioscoride etiam (16) Epomidem D. Hieron. superhumerale ver (17) Σπιθαμῆς, palmi, D. Hieron vinus.
PG 43:303Καὶ εἰ ἐν ἁμαρτίᾳ εὑρέθησαν, καὶ μὴ ἐν ταῖς ἐντολαῖς ἃς ἐδεδώκει ὁ Θεός, ἐτρέπετο, φασίν, ἡ χροιὰ τοῦ λίθου καὶ ἐγένετο μέλας, καὶ ἐκ τούτου ἐγίνωσκον ὅτι θάνατον ἐξαπέστειλε Κύριος· ἡνίκα δὲ ἐν μαχαίραις αὐτοὺς ἔπεμπεν, ἐγένετο αἱμάτινος, ὡς ἐν τῷ Ἰερεμίᾳ φησίν. «Ἐξαπόςτειλον τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐξελθέτωσαν ὅσοι εἰς θάνατον εἰς θάνατον, ὅσοι εἰς μάχαιραν εἰς μάχαιραν, καὶ ὅσοι εἰς λιμὸν εἰς λιμόν, καὶ ὅσοι εἰς αἰχμαλωσίαν εἰς αἰχμαλωσίαν. Εἰ δὲ ἐγίνετο ὡσεὶ χιὼν λαμπρός, ἐγίνωσκεν ὁ λαὸς ὅτι οὐδαμοῦ ἁμαρτία, καὶ τότε ἑώρταζον, ὡς λέγει ὁ προφήτης. «Ἑόρταζε, Ἰούδα, τὰς ἑορτάς σου, ἀποδὸς τὰς εὐχάς σου». Περιεῖλε Κύριος τὰ ἀδικήματά σου· λελύτρωκέ σε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν σου· βασιλεύσει Κύριος ἐν μέσῳ σου· οὐκ ὄψῃ κακὰ οὐκέτι. Διὸ καὶ ἐπὶ Ζαχαρίου τοῦ πατρὸς Ἰωάννου ἐν τῇ ἐφημερίᾳ αὐτοῦ ἐν τῷ πάσχα, λαμπρὸς ἐγίνετο ὁ λίθος· τότε γὰρ ἀρχὴν ἔλαβε τοῦ ἱερατεύειν τὸν ἐνιαυτόν, καὶ τῷ ἐπιόντι ἕτερος ἀνελάμβανε τὸν ποδήρη· ὅτε καὶ βραδύνοντος τοῦ Ζαχαρίου εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων ἐν ἀγωνίᾳ ἦν ὁ λαός, μήποτε ἔσται ὁ λίθος αὐτοῖς ἐλεγμὸς ἁμαρτίας.
σχον ὅτι θάνατον ἐξαπέστειλε Κύριος. Ηνίκα δὲ ἐν μα- χαίραις αὐτοὺς ἔπεμπεν, ἐγένετο αἱμάτινος· ὡς ἐν τῷ Ἱερεμία φησίν· Ἐξαποστειλον τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐξελθέτωσαν, ὅσοι εἰς θάνατον, εἰς θάνατον· ὅσοι εἰς μάχαιραν, εἰς μάχαιραν· καὶ ὅσοι εἰς λιμὸν, εἰς λιμόν· καὶ ὅσοι εἰς αἰχμαλωσίαν, εἰς αἰχμαλωσίαν. Εἰ δὲ ἐγίνετο ὡσεὶ χιών λαμπρός, ἐγίνωσκεν ὁ λαὸς ὅτι οὐδαμοῦ ἁμαρτία· καὶ τότε ἑώρταζον· ώς λέγει ὁ προφήτης Ἑόρταζε, Ἰούδα, τὰς ἑορτάς σου, ἀπό δος τὰς εὐχάς σου· περιεῖλε Κύριος τὰ ἀδικήματά σου. Λελύτρωκέ σε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν σου. Βασι- λεύσει Κύριος ἐν μέσῳ σου. Οὐκ ὄψῃ κακὰ οὐκ έτι. Διὸ καὶ ἐπὶ Ζαχαρίου τοῦ πατρὸς Ιωάννου ἐν τῇ ἐφημερίᾳ αὐτοῦ, ἐν τῷ Πάσχα, λαμπρὸς ἐγίνετο ὁ λίθος. Τότε γὰρ ἀρχὴν ἔλαβε τοῦ ἱερατεύειν τὸν ἐνι- αυτόν. Καὶ τῷ ἐπιόντι ἕτερος ἀνελάμβανε τὸν ποδή ρη· ὅτε καὶ βραδύνοντος τοῦ Ζαχαρίου εἰς τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων ἐν ἀγωνίᾳ ἦν ὁ λαὸς, μή ποτε ἔσται ὁ λίθος αὐτοῖς ἐλεγμὸς ἁμαρτίας. Καὶ ἐξελθόντος αὐτοῦ, καὶ γνόντες ὅτι μεγάλης δόξης οπτασίαν ἑώρακεν, ἐχά- ρησαν σφόδρα. Ἰωάννης γὰρ ἦν μέλλων γεννᾶσθαι ὁ ἄγγελος τοῦ Χριστοῦ. Διὸ καὶ δεδοξασμένον τὸ πέτ πλον * ἐφάνη. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραὴλ οἱ δώδεκα λίθοι οὗτοι προσετάχθησαν ἐγκαταλεχθῆναι, ὡς εἶναι ἕνα λίθον προς μίαν φυλὴν ἡρμοσμένον, ελευσόμεθα κατὰ τὴν προτέραν διαίρεσιν, ἐπὶ τὴν ἀκολουθίαν τῶν γεγενημένων υἱῶν τοῦ Ἰακώβ. Οὕτω Ο γάρ ἐστιν ἁρμόδιον συντάττειν αὐτούς. Παῖδες Λείας δ'· Ρουβήν, σάρδιον Συμεών, τοπά ζιον Λευΐ, σμάραγδος· Ἰούδας, ἄνθραξ. Παίδες Βαλλᾶς β'. Ἡ Βαλλὰ παιδίσκη ἦν τῆς Ραχήλ. Καὶ ἐπεὶ οὐκ ἔτικτε, δίδωσι τῷ Ἰακὼβ αὐτ τὴν γυναῖκα πρὸς τὸ ποιῆσαι παῖδας. Εἰσὶ δὲ οὗτοι· Δάν, σάπφειρος· Νεφθαλείμ, ίασπις. Παίδες Ζελφᾶς β'. Η Ζελφὰ παιδίσκη ἦν τῆς Λείας, καὶ δίδωσι τῷ Ἰακώβ γυναῖκα πρὸς τὸ ποιῆσαι παἶ- δας. Εἰσὶ δὲ οὗτοι· Γάδ, λιγύριον Ασήρ, ἀχάτης. Παῖδες Λείας β'· Ισάχαρ, ἀμέθυστος· Ζαβουλών, χρυσόλιθος. Παίδες Ραχήλ β'. Ἰωσήφ, βηρύλλιον Βενιαμίν, ἐνύχιον. Οὗτοί εἰσιν οἱ ἡρμοσμένοι δώδεκα λίθοι καθ' ἑκά- στην φυλὴν τοῦ Ἰσραήλ. πέταλον. ο έγκατακλεισθῆναι. S. EPIPHANII DE XII GEMMIS LIBER. 30% flinc agnoscebant quod Dominus mortem missurus A esset. Cum vero eos gladio perdere vellet, efficie- batur sanguinei coloris. Ui per Jeremiam inquit: Emille populum ipsius, et egrediantur ; quicunque ad mortem, ad mortem; quicunque ad gladium, ad gladium; quicunque ad famem, ad famem : quicum- que ad captivitatem, ad captivitatem . Quodsi ut nix splenderet, agnoscebant se non peccasse, et tunc festum celebrabant. Quemadmodum propheta ail : Celebra festa tua, Juda, redde vota tua : abs- tulit Dominus tuas iniquitates. Redemit te e mani- bus hostium tuorum. Regnabit Dominus in medio tui. Non videbis ulterius mala s. Idcirco etiam tem- pore Zachariæ patris Joannis, dum ad eum vices spectarent, in Paschate, splendidus fuit lapis. Tum etiam cœpit hoc anno fungi sacerdotio. Sequente autem alius tunicam talarem sumpsit: quando etiam tardante Zacharia in Sanctis sanctorum, anxius crat populus 3, ne forte genuina eos peccati redar- gueret. Caeterum ipso egresso agnoscentes, quod magnæ gloriæ visionem vidisset, valde exhilarati sunt. Nasciturus enim erat Joannes prænuntius Christi. Quapropter etiam lamina aurca glorificata apparuit. Quoniam vero isti duodecim lapides jussi sunt inseri Rationali, secundum duodecim tribus Israeli- ticas, ut unusquisque lapis uni tribui responderet, veniam juxta divisionem præcedentem ad filior m Jacobo natorum seriem. Ita enim convenit eos (filios Jacobi et lapides) idoneo ordine conjungi. Filii Leæ quatuor; Ruben, sardius; Symeon, to- pazius ; Levi, smaragdus: Judas, carbunculus. Filii Billa, duo. Bilba ancilla erat Rachelis. Ra- chel vero cum non pareret, dedit eam Jacobo in uxorem, ut filios in ca susciperet. Nati autem sunt ex ea : Dan, sapphirus; Nephthali, jaspis. Filii Zilphæ, duo. Zilpha ancilla erat Leæ, et dedit eam Lea Jacobo in uxorem, ut ex ea filios procuraret. Sunt vero isti: Gad, ligurius; Aser, achates. Filii Leæ, duo : Isachar, amethystus; Zabulon, chrysolithus. Filii Rachelis, duo: Joseph, beryllus; Benja- min, onychium. B Hæ sunt duodecim gemmæ, unicuique tribui Is- D raelis respondentes. Jer. xv, 1, 2. • Nahum 1, 15. * Luc. 1, sqq. * AD LECTOREM. Cum superior ille liber Epiphanii longe brevior in manuscriptis quibusdam codicibus exstaret, ubi et multa secus quam in Gesneri editione legerentur, nos, ut ne quid, quod Epiphanio inscriberetur, deside- rare posses, etiam alteram illam editionem, quæ prioris velut epitome quædam videtur, subjiciendam decrevimus, cum Latina interpretatione Francisci Turriani. Quod utrumque una cum aliis Epiphanii opusculis accepimus a R. P. Andrea Schotto Societatis nostræ humanissimo peræque et eruditissimo viro. [At hæc epitome non Epiphanii est, sed Anastasii Sinaitæ, in cujus etiam operibus invenitur quæst. 40; hic igitur omittenda erat. EDIT.
PG 43:304Καὶ ἐξελθόντος αὐτοῦ, καὶ γνόντες ὅτι μεγάλης δόξης ὀπτασίαν ἑώρακεν, ἐχάρησαν σφόδρα. Ἰωάννης γὰρ ἦν μέλλων γεννᾶσθαι ὁ ἄγγελος τοῦ Χριστοῦ. Διὸ καὶ δεδοξαμένον τὸ πέταλον ἐφάνη. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραὴλ οἱ δώδεκα λίθοι οὗτοι προσετάχθησαν ἐγκαταλεχθῆναι, ὡς εἶναι ἕνα λίθον πρὸς μίαν φυλὴν ἡρμοσμένον, ἐλευσόμεθα κατὰ τὴν προτέραν διαίρεσιν ἐπὶ τὴν ἀκολουθίαν τῶν γεγενημένων υἱῶν τοῦ Ἰακώβ· οὕτω γάρ ἐστιν ἁρμόδιον συντάττειν αὐτούς. Παῖδες Λείας δ. Ῥουβήν, σάρδιον· Συμεών, τοπάζιον· Λευί, σμάραγδος· Ἰούδας, ἄνθραξ. Παῖδες Βαλλᾶς β. Ἡ Βαλλὰ παιδίσκη ἦν τῆς Ῥαχήλ· καὶ ἐπεὶ οὐκ ἔτικτε, δίδωσι τῷ Ἰακὼβ αὐτὴν γυναῖκα πρὸς τὸ ποιῆσαι παῖδας· εἰσὶ δὲ οὗτοι Δάν, σάπφειρος· Νεφθαλείμ, ἴασπις. Παῖδες Ζελφᾶς β. Ἡ Ζελφὰ παιδίσκη ἦν τῆς Λείας· καὶ δίδωσι τῷ Ἰακὼβ [αὐτὴν] γυναῖκα πρὸς τὸ ποιῆσαι παῖδας· εἰσὶ δὲ οὗτοι· Γάδ, λιγύριον· Ἀσήρ, ἀχάτης. Παῖδες Λείας β, Ἰσάχαρ, ἀμέθυστος· Ζαβουλών, χρυσόλιθος. Παῖδες Ῥαχὴλ β, Ἰωσὴφ, βηρύλλιον· Βενιαμίν, ὀνύχιον. Οὗτοί εἰσιν οἱ ἡρμοσμένοι δώδεκα λίθοι καθ’ ἑκάστην φυλὴν τοῦ Ἰσραήλ.
σχον ὅτι θάνατον ἐξαπέστειλε Κύριος. Ηνίκα δὲ ἐν μα- χαίραις αὐτοὺς ἔπεμπεν, ἐγένετο αἱμάτινος· ὡς ἐν τῷ Ἱερεμία φησίν· Ἐξαποστειλον τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐξελθέτωσαν, ὅσοι εἰς θάνατον, εἰς θάνατον· ὅσοι εἰς μάχαιραν, εἰς μάχαιραν· καὶ ὅσοι εἰς λιμὸν, εἰς λιμόν· καὶ ὅσοι εἰς αἰχμαλωσίαν, εἰς αἰχμαλωσίαν. Εἰ δὲ ἐγίνετο ὡσεὶ χιών λαμπρός, ἐγίνωσκεν ὁ λαὸς ὅτι οὐδαμοῦ ἁμαρτία· καὶ τότε ἑώρταζον· ώς λέγει ὁ προφήτης Ἑόρταζε, Ἰούδα, τὰς ἑορτάς σου, ἀπό δος τὰς εὐχάς σου· περιεῖλε Κύριος τὰ ἀδικήματά σου. Λελύτρωκέ σε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν σου. Βασι- λεύσει Κύριος ἐν μέσῳ σου. Οὐκ ὄψῃ κακὰ οὐκ έτι. Διὸ καὶ ἐπὶ Ζαχαρίου τοῦ πατρὸς Ιωάννου ἐν τῇ ἐφημερίᾳ αὐτοῦ, ἐν τῷ Πάσχα, λαμπρὸς ἐγίνετο ὁ λίθος. Τότε γὰρ ἀρχὴν ἔλαβε τοῦ ἱερατεύειν τὸν ἐνι- αυτόν. Καὶ τῷ ἐπιόντι ἕτερος ἀνελάμβανε τὸν ποδή ρη· ὅτε καὶ βραδύνοντος τοῦ Ζαχαρίου εἰς τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων ἐν ἀγωνίᾳ ἦν ὁ λαὸς, μή ποτε ἔσται ὁ λίθος αὐτοῖς ἐλεγμὸς ἁμαρτίας. Καὶ ἐξελθόντος αὐτοῦ, καὶ γνόντες ὅτι μεγάλης δόξης οπτασίαν ἑώρακεν, ἐχά- ρησαν σφόδρα. Ἰωάννης γὰρ ἦν μέλλων γεννᾶσθαι ὁ ἄγγελος τοῦ Χριστοῦ. Διὸ καὶ δεδοξασμένον τὸ πέτ πλον * ἐφάνη. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραὴλ οἱ δώδεκα λίθοι οὗτοι προσετάχθησαν ἐγκαταλεχθῆναι, ὡς εἶναι ἕνα λίθον προς μίαν φυλὴν ἡρμοσμένον, ελευσόμεθα κατὰ τὴν προτέραν διαίρεσιν, ἐπὶ τὴν ἀκολουθίαν τῶν γεγενημένων υἱῶν τοῦ Ἰακώβ. Οὕτω Ο γάρ ἐστιν ἁρμόδιον συντάττειν αὐτούς. Παῖδες Λείας δ'· Ρουβήν, σάρδιον Συμεών, τοπά ζιον Λευΐ, σμάραγδος· Ἰούδας, ἄνθραξ. Παίδες Βαλλᾶς β'. Ἡ Βαλλὰ παιδίσκη ἦν τῆς Ραχήλ. Καὶ ἐπεὶ οὐκ ἔτικτε, δίδωσι τῷ Ἰακὼβ αὐτ τὴν γυναῖκα πρὸς τὸ ποιῆσαι παῖδας. Εἰσὶ δὲ οὗτοι· Δάν, σάπφειρος· Νεφθαλείμ, ίασπις. Παίδες Ζελφᾶς β'. Η Ζελφὰ παιδίσκη ἦν τῆς Λείας, καὶ δίδωσι τῷ Ἰακώβ γυναῖκα πρὸς τὸ ποιῆσαι παἶ- δας. Εἰσὶ δὲ οὗτοι· Γάδ, λιγύριον Ασήρ, ἀχάτης. Παῖδες Λείας β'· Ισάχαρ, ἀμέθυστος· Ζαβουλών, χρυσόλιθος. Παίδες Ραχήλ β'. Ἰωσήφ, βηρύλλιον Βενιαμίν, ἐνύχιον. Οὗτοί εἰσιν οἱ ἡρμοσμένοι δώδεκα λίθοι καθ' ἑκά- στην φυλὴν τοῦ Ἰσραήλ. πέταλον. ο έγκατακλεισθῆναι. S. EPIPHANII DE XII GEMMIS LIBER. 30% flinc agnoscebant quod Dominus mortem missurus A esset. Cum vero eos gladio perdere vellet, efficie- batur sanguinei coloris. Ui per Jeremiam inquit: Emille populum ipsius, et egrediantur ; quicunque ad mortem, ad mortem; quicunque ad gladium, ad gladium; quicunque ad famem, ad famem : quicum- que ad captivitatem, ad captivitatem . Quodsi ut nix splenderet, agnoscebant se non peccasse, et tunc festum celebrabant. Quemadmodum propheta ail : Celebra festa tua, Juda, redde vota tua : abs- tulit Dominus tuas iniquitates. Redemit te e mani- bus hostium tuorum. Regnabit Dominus in medio tui. Non videbis ulterius mala s. Idcirco etiam tem- pore Zachariæ patris Joannis, dum ad eum vices spectarent, in Paschate, splendidus fuit lapis. Tum etiam cœpit hoc anno fungi sacerdotio. Sequente autem alius tunicam talarem sumpsit: quando etiam tardante Zacharia in Sanctis sanctorum, anxius crat populus 3, ne forte genuina eos peccati redar- gueret. Caeterum ipso egresso agnoscentes, quod magnæ gloriæ visionem vidisset, valde exhilarati sunt. Nasciturus enim erat Joannes prænuntius Christi. Quapropter etiam lamina aurca glorificata apparuit. Quoniam vero isti duodecim lapides jussi sunt inseri Rationali, secundum duodecim tribus Israeli- ticas, ut unusquisque lapis uni tribui responderet, veniam juxta divisionem præcedentem ad filior m Jacobo natorum seriem. Ita enim convenit eos (filios Jacobi et lapides) idoneo ordine conjungi. Filii Leæ quatuor; Ruben, sardius; Symeon, to- pazius ; Levi, smaragdus: Judas, carbunculus. Filii Billa, duo. Bilba ancilla erat Rachelis. Ra- chel vero cum non pareret, dedit eam Jacobo in uxorem, ut filios in ca susciperet. Nati autem sunt ex ea : Dan, sapphirus; Nephthali, jaspis. Filii Zilphæ, duo. Zilpha ancilla erat Leæ, et dedit eam Lea Jacobo in uxorem, ut ex ea filios procuraret. Sunt vero isti: Gad, ligurius; Aser, achates. Filii Leæ, duo : Isachar, amethystus; Zabulon, chrysolithus. Filii Rachelis, duo: Joseph, beryllus; Benja- min, onychium. B Hæ sunt duodecim gemmæ, unicuique tribui Is- D raelis respondentes. Jer. xv, 1, 2. • Nahum 1, 15. * Luc. 1, sqq. * AD LECTOREM. Cum superior ille liber Epiphanii longe brevior in manuscriptis quibusdam codicibus exstaret, ubi et multa secus quam in Gesneri editione legerentur, nos, ut ne quid, quod Epiphanio inscriberetur, deside- rare posses, etiam alteram illam editionem, quæ prioris velut epitome quædam videtur, subjiciendam decrevimus, cum Latina interpretatione Francisci Turriani. Quod utrumque una cum aliis Epiphanii opusculis accepimus a R. P. Andrea Schotto Societatis nostræ humanissimo peræque et eruditissimo viro. [At hæc epitome non Epiphanii est, sed Anastasii Sinaitæ, in cujus etiam operibus invenitur quæst. 40; hic igitur omittenda erat. EDIT.
Second witness · khazarzar edition
De xii gemmis ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ Ἐπισκόπου Κύπρου πρὸς Διόδωρον ἐπίσκοπον Τύρου περὶ τῶν ιβʹ λίθων τῶν ὄντων ἐν τοῖς στολισμοῖς τοῦ Ἀαρὼν βιβλίον. ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1. Πρῶτος λίθος σάρδιος ὁ Βαβυλώνιος οὕτω καλούμενος· ἔστι δὲ πυρωπὸς τῷ εἴδει καὶ αἱματοειδής, σαρδίῳ τῷ ἰχθύι τεταριχευμένῳ ἐοικώς· διὸ καὶ σαρδίος λέγεται ἀπὸ τοῦ εἴδους λαβὼν τὸ ἐπώνυμον. Ἐν Βαβυλῶνι δὲ τῇ πρὸς Ἀσσυρίαν γίνεται. Ἔστι δὲ διαυγὴς ὁ λίθος· δυνάμεως δέ ἐστι θεραπευτικῆς, ᾧ κέχρηνται οἱ ἰατροὶ πρὸς οἰδήματα καὶ ἄλλας πληγὰς ὑπὸ σιδήρου γιγνομένας. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλος σαρδόνυξ ὃς καλεῖται μολοχάς· μαλακτικὸς δέ ἐστι στεατωμάτων, τῆς δὲ αὐτῆς ἰδέας τυγχάνει ὑποχλωρίζων, ἐμβριθέστατος δὲ μᾶλλον παρὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔαρος, ὅτε ἡ ἀρχὴ τῶν Παθῶν. 1. Λίθος τοπάζιον, ἐρυθρὸς τῷ εἴδει ὑπὲρ τὸν ἄνθρακα· γίνεται δὲ ἐν Τοπάζῃ, πόλει τῆς Ἰνδίας, ὑπὸ τῶν ἐκεῖσέ ποτε λίθους λατομούντων, ἐν καρδίᾳ ἑτέρου λίθου ὃν οἱ λατομοῦντες θεασάμενοι φαιδρόν, καὶ ὑποδείξαντες ἀλάβαστρόν τισιν ἀπέδοντο ὀλίγου τιμήματος. Θηβαῖοι δὲ προσήνεγκαν τῇ κατ' ἐκεῖνον καιρὸν βασιλίσσῃ· ἡ δὲ λαβοῦσα ἐν τῷ αὑτῆς διαδήματι μέσον τοῦ μετώπου περιέθετο. Ἔχει δὲ ὁ λίθος δοκιμὴν τοιάνδε· τριβόμενος ἐν ἰατρικῇ ἀκόνῃ οὐκ ἐρυθρὸν ἀποδίδωσι κατὰ τὸ χρῶμα τὸν χυλόν, ἀλλὰ γαλακτώδη· ἐμπίπλησι δὲ κρατῆρας ὅσους ἂν θέλῃ ὁ ἀποτρίβων, καὶ τοῦ προτέρου σταθμοῦ οὐκ ἐλαττοῦται οὐδ' ὅλως. Χρησιμεύει δὲ καὶ ὁ ἐξ αὐτοῦ οὗτος χυλὸς πρὸς πάθος ὀφθαλμῶν· καὶ πινόμενος δὲ ἀντιπαθεῖ πρὸς ὕδρωπας καὶ τοῖς ἀπὸ σταφυλῆς θαλασσίας μαραινομένοις. 1.3 Λίθος σμάραγδος.Οὗτος καλεῖται καὶ πράσινος· ἔστι δὲ καὶ χλωρὸς τῷ εἴδει, καὶ διαφορά τις ἐν αὐτοῖς· τινὲς μὲν γὰρ αὐτοὺς νερωνιανοὺς καλοῦσιν, ἄλλοι δὲ δομετιανούς. Καὶ ὁ μὲν νερωνιανὸς πικρός ἐστι, τῷ εἴδει σφόδρα χλωρίζων, διειδὴς δὲ καὶ στίλβων. Καλεῖσθαι δὲ νερωνιανὸν εἴτ' οὖν δομετιανὸν διὰ τοιαύτην αἰτίαν, ὅτι φασὶν ἔλαιον Νέρωνα εἴτε Δομετιανὸν ἐν σκεύεσι βαλεῖν ἱκανοῖς, καὶ ἐκ τοῦ ἰοῦ τῷ χρόνῳ χλωραίνεσθαι τὸ ἔλαιον, καὶ ἐκ τούτου τὴν πέτραν ποτιζομένην περισσοτέρως ἐξανθεῖν τῇ χροιᾷ. Ἄλλοι δέ φασι Νέρωνά τινα τεχνίτην τῶν παλαιῶν πιναροποιῶν, εἴτ' οὖν λιθουργῶν ἐφευρεῖν τὸ ἀναγκαιότατον τοῦ σμαράγδου, καὶ ἐκ τούτου νερωνιανὸν καλεῖσθαι, οἱ δὲ δομετιανόν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλοι εἰσὶ σμάραγδοι, ὁ μὲν πρῶτος ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ πάνυ ἐοικὼς τῷ νερωνιανῷ, ὁ δὲ ἕτερος ἐν τῇ Αἰθιοπείᾳ, ὃν καὶ ἐν τῷ Φεισσῶνι ποταμῷ λέγεται γεγενῆσθαι. Φεισσὼν δέ ἐστιν ὁ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν Ἰνδὸς καλούμενος, παρὰ τοῖς βαρβάροις δὲ Γάγγης. Λέγουσι δὲ καὶ τὸν ἄνθρακα ἐν αὐτῷ γίνεσθαι· ἐκεῖ γάρ, φησὶν ὁ Μωϋσῆς, ὁ ἄνθραξ καὶ ὁ λίθος ὁ πράσινος. Ἡ δὲ δύναμις, φασί, τοῦ λίθου, δηλαδὴ τοῦ σμαράγδου πρὸς τὸ ἐνοπτρίζεσθαι πρόσωπον. Λέγεται δὲ καὶ παρὰ τοῖς μυθοποιοῖς προγνωστικὸς εἶναι. 1.4 Λίθος ἄνθραξ. Οὗτος εἶδος ὀξὺ φοινίσσον ἔχει. Γίνεται δὲ ἐν Καρχηδόνι τῆς Λιβύης, ἥτις Ἀφρικὴ καλεῖται. Ἕτεροι δέ φασι τὸν λίθον τοῦτον οὕτως εὑρίσκεσθαι,οὐκ ἐν ἡμέρᾳ κατοπτευόμενον, ἀλλὰ κατὰ τὴν νύκτα πόρρωθεν δίκην λαμπάδος, ἢ ἄνθρακος σπινθηρίζοντος, καὶ ὡς μακρόθεν φαίνοντος, κἀκ τούτου ἐπιγινώσκοντες οἱ τοῦτον ἀνερευνῶντες ῥαδίως εὑρίσκουσιν αὐτόν· βασταζόμενον δὲ ἀδύνατον διαλαθεῖν, ὁποίοις γὰρ ἂν ἱματίοις κατακρυβῇ ἡ ἀνταύγεια αὐτοῦ
ἔξωθεν τῆς περιβολῆς φαίνεται, ὅθεν καὶ ἄνθραξ κέκληται. Ὀλίγον δὲ ὁ κεραύνιος λίθος παραπλήσιος τούτῳ, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τόπου εὑρίσκεται. 1.5 Λίθος σάπφειρος πορφυρίζων, ὡς βλάττης πορφύρας τῆς μελαίνης τὸ εἶδος. Πολλὰ δὲ γένη τούτου ὑπάρχουσιν· ἔστι γὰρ ὁ βασιλικός, χρυσοστιγής· οὐ πάνυ δὲ οὗτος θαυμαζόμενος ὡς ὁ διόλου πορφυρίζων. Καὶ οὗτος δὲ λέγεται εἶναι ἐν τῇ Ἰνδίᾳ καὶ Αἰθιοπείᾳ. Διὸ τὸ τέμενος παρὰ Ἰνδοῖς φασιν εἶναι τοῦ Διονύσου τξεʹ ἀναβαθμοὺς ἔχον ἐκ σαπφείρου λίθου, εἰ καὶ τοῖς πολλοῖς ὑπάρχει ἄπιστον. Ἔστι δὲ θαυμαστὸς ὁ λίθος καὶ εὐειδέστατος καὶ χαριέστατος. Διὸ καὶ ἐν τοῖς χλιδῶσι καὶ ὁρμίσκοις κατατιθέασι τοῦτον, μάλιστα οἱ βασιλεῖς. Ἀλεξίπονος δέ ἐστι· τριβόμενος γὰρ καὶ ψυδράκων καὶ φυμάτων γινομένας πληγὰς σὺν γάλακτι ἰᾶται χριόμενος τοῖς ἡλκωμένοις τόποις. Γέγραπται δὲ καὶ ἐν τῷ Νόμῳ τὴν τῷ Μωϋσεῖ ὀφθεῖσαν ὀπτασίαν ἐν τῷ ὄρει, καὶ δοθεῖσαν νομοθεσίαν ἐπὶ λίθου σαπφείρου πεφυκέναι λέγεται. 1. Λίθος ἴασπις. Οὗτός ἐστι τῷ εἴδει σμαραγδίζων· παρὰ δὲ τὰ χείλη τοῦ Θερμόδωντος ποταμοῦ εὑρίσκεται, καὶ περὶ Ἀμαθοῦντα τὴν ἐν Κύπρῳ. Ἀλλ' ἔστιγένος πολὺ καλούμενον ἀμαθούσιον· τὸ εἶδος τοιόνδε ἐστὶ τοῦ λίθου, κατὰ τὴν σμάραγδόν ἐστι χλωρίζουσα, ἀλλὰ ἀμβλυτέρα καὶ ἀμαυροτέρα· καὶ ἔνδοθεν χλωρὸν ἔχει τὸ σῶμα, ἐοικυῖα ἰῷ χαλκοῦ ἔχοντι φλέβας τετραστίχους. Ὡς δὲ τοῦτο ἠκούσαμεν εἶναι φαντασίας, ὡς οἱ μυθολόγοι λέγουσιν. Ἄλλη δέ ἐστι γλαυκοτέρα θαλάσσης, βαθυτέρα τῷ ἄνθει καὶ τῇ βαφῇ· ἄλλη δὲ ἐν τοῖς σπηλαίοις, ἐν τῷ ὄρει τῆς Ἴδης ἐν τῇ Φρυγίᾳ, ὁμοιάζουσα τῇ ἀπὸ τοῦ αἵματος κόχλου, διαυγεστέρα μᾶλλον, ὥσπερ οἴνῳ ὁμοιάζουσα ἢ ἀμεθύστου ξανθοτέρα· οὐ γάρ ἐστι μιᾶς χροιᾶς οὐδὲ τῆς αὐτῆς δυνάμεως· ἀλλ' ἡ μέν ἐστι χαυνοτέρα καὶ λευκοτέρα, οὔτε πάνυ στίλβουσα, οὔτε πάλιν ἀποδέουσα. Ἄλλη δὲ κρυστάλλου ὕδατι ὁμοία· λέγεται δὲ ὑπὸ μυθοποιῶν ἄκος εἶναι φαντασιῶν. Εὑρέθη δὲ παρὰ Ἴβηρσι καὶ ποιμέσιν Ὑρκανῶν τοῖς κατὰ τὴν Κασπίαν γῆν. Ἄλλη δὲ ἴασπις οὐ πάνυ λάμπουσα, χλωρά, ἥτις ἔχει γραμμὰς μέσας. Καὶ ἄλλος ἴασπις ὁ παλαιὸς καλούμενος ὅμοιος ἢ χιόνι ἢ ἀφρῷ θαλάσσης. Τοῦτόν φασιν οἱ μυθοποιοὶ τοὺς θῆρας ἐν ἀγρῷ φοβεῖσθαι, καὶ τὰ φάσματα. 1. Λίθος λιγύριον. Τούτου δὲ τὴν εὕρεσιν οὐδαμῶς ἔγνωμεν, οὔτε παρὰ φυσιολόγοις, οὔτε παρά τισιν ἀρχαίοις τοῖς περὶ τούτων μεμεριμνηκόσιν. Εὕρομεν δὲ λαγκούριον οὕτω καλούμενον λίθον, ὅν τινες τῇ τρανῇ διαλέκτῳ λαγούριον καλοῦσι· καὶ τάχα τοῦτο οἶμαι τὸ λιγύριον, ἐπειδὴ αἱ θεῖαι γραφαὶ τὰ ὀνόματα ἑτέρως μετεποιήσαντο, ὡς τὸν σμάραγδον πράσινον, καὶ ὅτι πως ἐν τῇ τῶν λίθων τούτων ὀνομασίᾳ οὐκ ἐμνήσθησαν καὶ ὑακίνθου, καίτοι γε προόπτου καὶ ἐντίμου ὄντος λίθου· ὥστε εἰς νοῦν ἡμᾶς λαβεῖν μήποτε τὸ λιγύριον τοῦτο καλεῖ ἡ θεία γραφή. Ὑάκινθος οὖν τὰς μὲν ἰδέας ἔχει διαφόρους· ὅσῳ γὰρ εὑρίσκεται ὁ λίθος βαθύτερος τῇ χροιᾷ, τοσοῦτον ἀναγκαιότερός ἐστι τῶν ἄλλων. Ἔοικε δὲ ὑάκινθος τῇ ἐρέᾳ ἢ ὑποπορφυρίζων ποσῶς. Διὸ καὶ ἡ θεία γραφὴ ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας τὰ ἱερατικὰ ἐνδύματα κεκοσμῆσθαί φησι. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος λίθος καλεῖται θαλασσίτης, ὁ δὲ δεύτερος ῥοδινός, ὁ τρίτος νάτιβος· ὁ τέταρτος λέγεται χαννιαῖος, ὁ δὲ πέμπτος περιλεύκιος. Εὑρίσκονται δὲ οὗτοι ἐν τῇ ἐσωτέρᾳ βαρβαρίᾳ τῆς Σκυθίας. Οὗτοι δὲ οἱ λίθοι μετὰ τοῦ εἶναι πολύτιμοι ἔχουσι καὶ ἐνέργειαν τοιαύτην· βαλλόμενοι εἰς ἄνθρακας πυρὸς αὐτὰ μὲν οὐ βλάπτονται, τοὺς δὲ ἄνθρακας σβεννύουσιν· οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ εἰ λαβών τις τὸν λίθον ἐνειλίσσῃ ὀθόνῃ καὶ ἐπιθῇ ἐπ' ἄνθρακας πυρός, οὐδ' αὐτὴ ἡ καλύπτουσα ὀθόνη φλογίζεται, ἀλλὰ μένει ἀσινής. Λέγεται δὲ ὁ λίθος ταῖς τικτούσαις γυναιξὶν εἰς εὐτεκνίαν χρησιμεύειν· ἔστι δὲ καὶ φασμάτων ἀπελαστικός. 1. Λίθος ἀχάτης. Οὗτος ὑπελήφθη εἶναι περίλευκος καλούμενος, ὃς ὑπὸ τὸν ὑάκινθον εὑρίσκεται· θαυμαστὸς δέ ἐστι, τῷ εἴδει ὑποκυανίζων, ἔξωθεν περιφέρειαν
λευκὴν ἔχων, μαρμάρου τρόπον ἢ ἐλεφαντίνου. Καὶ οὗτος δὲ περὶ τὴν Σκυθίαν εὑρίσκεται. Ἔστι δὲ ἐκ τούτων τῶν λίθων ἀχάτης χρῶμα ἔχων λέοντος. Τριβόμενος δὲ μεθ' ὕδατος καὶ χριόμενος ἐπὶ δήγματος θηρίου ἀποτρέπει ἰὸν σκορπίου καὶ ἐχιδνῶν καὶ τῶν τοιούτων. 1. Λίθος ἀμέθυστος. Οὗτος κατὰ τὴν αὐτοῦ περιφέρειαν φλογίζων ἐστὶ βαθέως· ἡ δὲ αὐτή ἐστι λευκοτέρα ἐκ τοῦ μέσου, οἰνωπὸν ἀποπέμπουσα εἶδος. Ἡ δὲ μορφὴ αὐτοῦ διάφορος· τάχα δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ὄρεσι γίνεται τῆς Λιβύης· ὁ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐστιν ὑακίνθῳ καθαρῷ παραπλήσιος, ὁ δὲ ἀμφικόχλῳ. Γίνεται ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς θαλάσσης τῆς αὐτῆς Λιβύης. 1.10 Λίθος χρυσόλιθος. Τοῦτόν τινες χρυσόφυλλον κεκλήκασι. Χρυσίζων μέν ἐστιν· εὑρίσκεται δὲ ἐν τῷ φρέατι διπέτρῳ παρὰ τὸ τεῖχος τῆς Ἀχαιμενίτιδος Βαβυλῶνος· τὴν γὰρ Βαβυλῶνα καὶ τὸ φρέαρ ἐκεῖνο Ἀχαιμενίτιδα καλοῦσιν, ὅτι, φασίν, ὁ πατὴρ Κύρου τοῦ βασιλέως Ἀχιμενεὺς ἐκαλεῖτο. Ἔστι δὲ καὶ χρυσόπαστος. Οὗτος στομαχικοῖς καὶ κοιλιακοῖς τριβόμενος καὶ πινόμενος ἰαματικὸς ὑπάρχει. 1.11 Λίθος βηρύλλιον γλαυκίζων μέν ἐστι, θαλασσοβαφής, ἔχων εἶδος καὶ τῆς ὑδαρεστέρας ὑακίνθου. Γίνεται δὲ περὶ τὸ τέρμα τοῦ ὄρους τοῦ καλουμένου Ταύρου. Εἰ δέ τις θελήσει κατ' ἀντικρὺ τοῦ ἡλίου τοῦτον ἀνακλάσαι, φαίνεται ὡς ὕελος κέγχρους ἔχων ἔνδοθεν διαυγεῖς. Ἄλλη δέ τις βήρυλλος ταῖς κόραις τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ δράκοντός ἐστι παραπλησία. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλη πάλιν ὁμοία κηρῷ· ἐφάνη δὲ αὕτη περὶ τὴν ἔξοδον τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ. 1.12 Λίθος τὸ ὀνύχιον. Οὗτος ὁ λίθος ξανθὴν πάνυ ἔχει τὴν χροιάν. Τέρπεσθαι δὲ τῷ λίθῳ τούτῳ φασὶ τὰς νύμφας τῶν βασιλέων ἢ καὶ πλουσίων ἀνδρῶν, αἵ τινες καὶ εἰς ἐκπώματα ἴδια ἀνατρεψάσασαι ἔχουσι τὸν λίθον τοῦτον. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι ὀνυχίται ὁμωνύμως καλούμενοι, οἵ τινες κηρῷ τῷ μελιχρόῳ εἰσὶ παραπλήσιοι· τινὲς δέ φασιν αὐτοὺς ἐξ ὕδατος στακτοῦ πεπῆχθαι. Ὀνυχίτας δὲ αὐτοὺς λέγουσι φυσιολογικῶς, ἐπεὶ ὁ ὄνυξ τῶν ἀστείων ἀνδρῶν μαρμάρῳ ἐστὶ συνιδιαζόμενος σὺν τῇ τοῦ αἵματος ἰδέᾳ· ἄλλοι δέ που καὶ τὸν λίθον τὸν μαρμάρινον ἀπὸ τοῦ Δοκιμίου ψευδωνύμως ὀνυχίτην καλοῦσι διὰ τὸ καθαρὸν τῆς λευκότητος.
Continue reading PG 43: Libri de XII Gemmis versio Antiqua →≣ entire volume