Diaconus ordinulur anno vertente 380, vel ineunte 381. ▲it Socrates, quem sequuntur Hernantius aliique omnes, uno excepto Tillemontio, Joannem jam diaconum fuisse, quando ad Stagirium scri psit. Quid, si dicatur illum scripsisse primum ad Stagirium librum, quando morbo detentus manebat domi, duosque alios postquam recreatus a morbo, diaconus ordinatus fuerat? Verum hæc salebris plena sunt, nec potest quid certo pronuntiari: ita nempe breviter et obscure hæc narrantur a Socrate et Palla dio. Ut ut res est, ordinatus diaconus fuit à Meletio vel anno vertente 380, vel incunte 381: nam ineunte vere ejusdem anni 381 Meletius Constantinopolin se contulit, ibique diem clausit. Libros ad Viduam juniorem seribit. Paulo post quam diaconus electus fuit Joannes (Vide Monitum, 6. 1. c. 595), ut ex ipsa ejus narratione diligenter ex plorata jam suo loco statuimus, videlicet vertente anno 380, vel ineunte 381, libros duos ad Viduam juniorem emisit, hac ductus occasione, quam ipse pluribus enuntiat. Therasius, vir inter primarios sui temporis conspicuus, genere facultatibusque insignis, quem spes vrat ad præfecturas perventurum esse; ad hæc probitate, modestia, pietate ornatus: in ætatis flore diem obiit extremum, postquani annos tantum quinque cum uxore egerat. Quam ut consolaretur hunc librum edidit Joannes: et primo Dei singularem erga viduas exbibitam curam ob oculos ponit, quibus etiam viri loco esse probat. Hinc honestæ viduitatis dignitatem ex Pauli verbis celebrat, neque proborum obitu gandendum esse demonstrat. Postea humanæ vitæ volubilitatem ut ostendat, exemplum affert quo rumdam insignium virorum, qui ad majorem evecti dignitatem, præcipiti violentaque morte sublati sunt. Nec iis beatiores esse ait Imperatores, sed quo majore fortuna tollantur in altum, eo graviore lapsu ruere. Hinc Imperatores sui temporis recenset, qui suo ævo misere perierant; non prolatis nomˆibus, sed invo lutis verbis, quæ nos explicavimus in Monito. Erant autem Imperatores illi novem numero, ex quibus duo tantum communi morte sublati fuerant: novem illi sunt Constantinus et tres filii ejus Constantinus, Constantius et Constans, Gallus, Julianus, Jovianus, Valentinianus et Valens. Hinc transit ad Augustas et Imperatrices, quæ infeliciter perierant, et obscuriora profert, quæ vix ad historiam istius ævi quadrare possint: que nos pro facultate explicavimus in eo dem Monito. Hune ad Viduam juniorem librum sequitur alius liber vel homilia, quæ etiam ad Viduam juniorem fnscribitur. Verum hic non viduam unam, sed viduas omnes juniores alloquitur, quas cohortatur ut in viditate permaneant, non quod secundas nuptias damnet, sed quod sic liberiores maneant, el cælesti sponso Christo se arctius jungere possint. Librum de Virginitate scribit. Longissimum et eximium de Virginitate librum, qui plusquam 68 pa ginas implet, emisisse Joannem putamus Antiochiæ et antequam presbyter esset. Quod enim Antiochiæ ediderit, ipse testificatur homilia undevigesima în Epist. ad Corinthios his verbis: Si autem præterinius ea quæ dicenda essent de virginitate, nemo nos negli gentiæ damnet. Integer enim liber in kunc locum a noO bis est editus: et cum, quam poluimus accuratissime et diligentissime, omnia illic persequuti simus, superva caneum esse duximus ea rursum hic exponere. Locum porro illum, quem homilia undevigesima in Episto lam 1 ad Corinthios in argumentum sibi proponit, scilicet, Bonum est homini mulierem non tangere,etc., in hoc de Virginitate libro perpetuo versat et discutit; ita ut perinde certum sit hunc de Virginitate librum in bomilia illa commemorari: ut certum est, ipso teste Chrysostomo, et fatente Tillemontio, Homilias in Epistolam 1 ad Corinthios Antiochiæ habitas fuisse. Verum V. Cl. Tillemontius tantam huic enervandæ sententiæ difficultatem se reperisse putat, ut illa abductus, Joannem jam episcopum et Constantino poli librum hunc edidisse decernat, quia videlicet quodam in loco ille quasi episcopus loquitur. Sed objectionem illam confutamus in Monito ad hunc li brum T. 1. c. 531: ubi clare probamus ipsum in loco illo ex Pauli persona loqui; et passim alibi illum episcoporum, conjugatorum et aliorum perso nas sic assumere comperimus. Indubitatum itaque est, ipso reclamante Chryso stomo, librum de Virginitate emissum Antiochiæ fuisse, ita ut ex verbis ejus argui posse videatur, ipsum tunc in multorum manus devenisse. Quo ten pore autem illum scripserit, nusquam reperimus; probabiliter tamen dici posse puto, ipsum antequam presbyter esset hunc librum adornavisse, cum plus sibi otii esset. Postquam enim presbyter ordinatus fuit, concionandi officio frequentissime fungebatur, ut non vacaret ipsi tam prolixos concinnare libros. Alioquin autem, si presbyter hæc scripsisset, in ho milias, ut credere est, totum distribuisset, ut homi lias de Poenitentia, de Incomprehensibili, de La zaro, etc. De sancto Babyla librum scribit. Huc refe rendus liber ille in sanctum Babylam (T. 2. c. 527. 533), contra Julianum et contra Gentiles „ quem An tiochiæ scripsit et ex memoriæ lapsu Hermantius pro homilia habuit. Temporis notam hic Joannes noster affert, cum dicit jam vigesimum annum agi ex quo Julianus Apostata templum Jerosolymitanum restau rare conatus est. Id vero tentavit Julianus anno Christi 362 unde sequeretur Joannem anno 382 hunc adornasse librum. Verum solet ille non tanto scrupulo has suæ etiam ætatis notas apponere, ut in Monito ad hunc librum pluribus comprobatur (T. 2. p. 525). Hoc unum sine errandi periculo dici posse videtur, illum nempe cum diaconus esset hunc librum scripsisse, ab anno nempe 381 ad 585 et 386 in euntem. Argumentum libri est historia martyrii S. Babylæ cpiscopi Antiocheni declamatorio more, exque ru more vulgi plerumque recensita, tropis redundans in qua veritatem sæpe desideres. Nam ut certum

existimo 8 Babylam pro Christo cæsum fuisse; ita genus et causa martyrii ex populi rumore potius, quam ex vera rerum gestarum historia a Joanne proferri non dubium est. Quis enim, quæso, ille fuerit Romanorum. Imperator Christianus, qui inita cum rege barbaro pace, ca conditione, ut fi lium ille sibi educandum traderet, acceptum pro pi gnore pacis filium confestim jugulaverit, eaque de causa a beato Babyła Ecclesiæ aditu interclusus, eumdem S. præsulem in carcerem trudi et obtruncari jusserit? Hunc Imperatorem quidam sive scholiastes, sive librarius dicit esse Numerianum: quo quid in eptius? Nam vel Christianum dicere Numerianum, vel interfectorem cujusdamı filii regis barbarorum, æque cum vera pugnat historia. Nec magis creditur Actis quibusdam a Bollando editis ad 24 Januarii, ubi Nu mertanus idolorum cultor inducitur S. Babylam ten tans ad impietatem suam trahere, ipsumque cum pueris quibusdam martyrii gloria afficiens: quæ certe non possunt ad Babylam nostrum referri. Verisimile igitur est hic Imperatorem Philippum memorari, qui imperii invadendi causa caso Gor diano Augusto, postquam per tantum scelus voti compos factus Antiochiam venerat, Paschatis tem pore ad ecclesiam, precum mysteriorumque consors futurus, accedebat. Quo comperto S. Babylas acce dentem Imperatorem repulit, ecclesiæ aditu inter dixit, et poenitentium loco se sistere jussit, donec poenitentia abluto expiatoque scelere, ad communio nem Ecclesiæ postea reciperetur. Hanc a S. præsule repulsam, grato animo modesteque tulisse Philippum, narrat Eusebius, itemque pœnitentium locum adiisse; ac tum, posteaquam tam grave peccatum secundum Ecclesiæ statuta per confessionem deposuerat, in Ecclesiam admissum fuisse. Sub hæc autem, imperante Decio, Christianorum hoste, S. Babylas pro Christo cervices dedit. Quod de pœnitentia deque Christia nismo Philippi ab Eusebio dicitur, non quasi cer tum, sed ceu a quibusdam ab se auditum, narratur, et a multis vocatur in dubium. Verisimile porro est, ex historia illa Gordiani a Philippo cæsi, manasse illam, quam superius ex Chrysostomo retulimus; sed ita deturpatam deformatamque in omnibus fere sui partibus, ut alia penitus esse videatur. Longe saniora esse videntur quæ de Reliqniis S. Babyle ex suburbio Daphnes in urbem Antio chiam translatis Chrysostomus recenset; necnon de templo Apollinis divinitus fulmine tacto et combusto. Horum enim non ipse modo Chrysostomus oculatus testis erat, sed etiam omnes ejus auditores, quos in homilia ante hunc librum posita alloquitur. Illius enim prodigii cum in homilia, tum in libro de Babyla mentionem facit: in libro autem rem fusius prose quitur, et irridendi causa sophistæ Libanii monodiam seu lamenta minutatim refert, quæ magnam libri partem occupant, queis Libanius deplorat casum illum stupendum, quo Apollinis magni templum im misso igne combustum fuerat. Libri de Sacerdotio. - Libros etiam de Sacerdotio vel cum diaconus ordinatus fuit, si Socrati sit fèddes habenda, vel paulo ante quam ordinaretur compo suit. Qua de re jam superius actum fuit. In hoc etiam circiter tempus (T. 6. c. 305) refe renda videtur Synopsis illa Scripturæ sacræ, cujus magnam partem edidimus: non enim integra að ævum usque nostrum pervenit. Opus esse genuinum probavi in Diatriba, ad quam lectorem mittimus. Sane syno psin Scripturarum scripsisse eum qui divinis literis addictus, earum lectioni et meditationi perpetuain dabat operam, facile credatur. Alia vero argumenta, quæ in Diatriba attulimus, orbi literario exploranda et ad trutinam examinanda mittimus. Presbyter ordinatur a Flaviano. Joannes itaque noster per annos aliquot (an. 386) diaconi tam probe functus officio, cum jam tot specimina dedisset exi miæ eloquentiæ cum pietate conjunctæ, a Flaviane episcopo presbyter ordinatur (Vide Palladium. p. 41. 42. et Tillemont.). Noverat enim ille Verbi Dei præ conem summum fore Joannem nostrum, qui etsi concionatus numquam fuerat, jam ex scriptis suis talenti sibi crediti uberrimas dederat primitias. Ordi natus autem est ante Quadragesimam anni 386, ut ex infra dicendis constabit. Nee mora: postquam ad sacerdotale ministerium assumptus fuit, ad concionan di officium deputatur a Flaviano: quo præsente pri mam homiliam dixit, et cum summa modestia animi que demissione orsus est. Se non semel adolescentu lum, vocat, etsi pene quadragenarius jam erat; se peccatorem dicit, additque Davidem, cælum, ter ram, elementa omnia, feras bestiasque, homines et angelos ad Deum laudandum et celebrandum provo care, peccatores vero numquam. Hinc ad Flaviani tunc præsentis laudes se convertit, aitque illum in sumptuosa domo educatum, jam asperam et squalidam gregis sui pascendi causa vitam agere. Demum ejus antecessorem laudibus extollit Meletium. Post hanc primam concionem opinatur vir sagacis simus Tillemontius habitam fuisse homiliam secundai in Oziam et in Seraphinos, at levibus permotus seu rationibus seu conjecturis, quas etiam ille dubitando profert. Nam ut in Monito (T. 6. c. 93) ad Homilias de Seraphinis diximus, hæc homilia proferri non po tuit ante annum 388, ut in Monito codem probatur. Conciones in Genesim. Anno 386. Verum optime opinatur idem Tillemontius (Tillemont. p. 42), cum dicit putare se octo Sermones in Genesim, qui Tomo quarto Homilias in Genesim sequuntur (T. 4. c. 581), habitos fuisse ineunte Quadragesima anni 586. Id enim perspicue declarat Chrysostomus, cum secun dum sermonem his verbis orditur: Numquid memini stis quæstionum, quæ nuper vobis propositæ sunt? In tantam enim arrogantiam et audaciam nos provexistis; ut quæstiones intrepide aggrediamur: imo nec arrogan tiæ nec audaciæ id facinus est. Non enim viribus nostris confidentes, sed antistitum precibus ac vestris omnia committentes ad stadium nos accinximus. Hic clare vides Chrysostomum ad stadium se accingenteni, ci Quadragesimac sermones primum ineuntem, soque i

pene audaciæ incursantem quod rem tantam aggrede retur: quæ certe omnia Quadragesimates sermones prima vice incipientem indicant. Non enim ea usus est ordiendi ratione anno insequente 387, cum Ser mones de Statuis per totam Quadragesimam habuit. Itaque hi sermones sine dubio pertinent ad annum 386, quo' ineunte presbyter ordinatus fuerat, et an nis saltem duobus ante quam Homilias 67 in Gene sim, quæ in eodem Tomo præcedunt, haberet, hos sermones dixerat; ubi plurima passim animadvertas, quæ iisdem sæpe verbis in homiliis illis observantur. In his concionibus, etiamsi inter primas quas Chry sostomus habuit numerentur, non modo eloquen tiam, ubertatem in dicendo, nitidum genus verbo rum et inventionis felicitatem admireris, quæ in cæteris omnibus ejus operibus elucent, ubi stylum semper videmus populari assensioni accommodatuın; sed etiam animadvertas quantum ad extemporaneam declamationem semper comparatus fuerit tantus arti ſex, et quam ad res quantumvis inopinatas stylo per sequendas præsto fuerit. Hoc uno rem exemplo per cipias. In Sermione quarto num. 3, cum accedente nocte lucernæ ecclesiæ accenderentur, auditores aversis a concionatore oculis, ad lucernas se conver tunt hinc ille statim eorum socordiam carpit, et multa haud dubie imparatus, dicit præclare, ac si rem meditatus accessisset, qui tamen hæc prævidere milo modo potuerat. Homilia in S. Meletium.· Iloc circiter tempore homiliam dixit in S. Meletium, a quo ipse lector et postea diaconus ordinatus fuerat. Tempus ipse Chry sostomus in concione profert cum dicit: Quintus enim annus jam præteriit, ex quo ille migravit ad Jesum. Obiit autem Meletius Constantinopoli, illo evocatus ab Imperatore anno 381 circa finem mensis Maii. Quamobrem post mensens Maium anni 386 habita fuerit hæc homilia, ante capsam Reliquiarum ejus dem sancti. Non in anniversaria obitus die: neque enim dixisset Chrysostonius jam præteriisse annum quintum: sed fortassis in die translationis Reliquiarum ejus Antiochiam, que incidere videtur in duodeci mam Februarií, qua die Martyrologia Græcum et Romanum ejus festum annuntiant. Qui calculus si stet, et si Martyrologia diem translationis accurate notent, quod tamen secus non raro contingit, hæc concio habita fuerit duodecima Februarii anni 387, post annos quinque et octo cum dimidio menses. Ut ut res est, certum omnino videtur hanc homiliam pronuntiatam fuisse, vel anno 386 post mensem Maium, vel ineunte anno 387. Meletium vero tanto amore prosequebantur Antiocheni, tanta apud illos crat ejus nominis fama, ut onines fere filiis suis Me letii nomen imponerent, et illius imaginem ubique pingerent, imprimerentque in annulis, sigillis et phialis, referente Chrysostomo. Concionatori tanto innumeræ sese offerebant orandi c arguendi causæ et occasiones: Antiochenorum multoram dissoluti mores, et effrenata quorumdam in peccando licentia, quam in seric homiliarum fre quenter impetí videbimus: hæreticorum varii gene ris, maximeque Anomicorum, depravata doctrina, qui quotidie contra Catholicos velificabantur; Judæo. rum quoque Christi inimicorum ausus, quos in qua dam saltem rituum parte sectabantur aliquot Christia ni. Et Anomœos quidem adoriendi propositum jam pridem susceperat, atque in primis suis homitiis ipsos impetere orsus esset; sed cum videret illos concioni bus interesse suis, et cum voluptate aures sibi præ bere, ne prædam abigeret, inquit ille, utque illorum animas irretiret, linguam ab hujusmodi certaminibus aliquamdiu coercuit. Coptæ autem sunt conciones illæ contra Anomœos aut vertente Jutio anni 386, aut ineunte Augusto qui calculus constare deprehenditur ex iis quæ de prima contra Judæos homilia dicuntur in Monito (Vide in Monito t. 1. c. 837-844) ad illas contra Judæos homilias, ubi ex ipsis Chrysostomi verbis arguitur primam habitam fuisse mense Augusto ejtts dem anni 386. Conciones contra Anomœos. Non una scrie et continenter dictæ fuerunt conciones ista contra Ano mœos; sed illarum cursus interceptus est sub in itium, quando ingruente casu contra Judeos disce ptandum fuit. Deinde vero contra Anomœos et contra Judæos alternis vicibus concertatum est. At vices illas metiri non possumus intervallis æqualibus. In prima itaque contra Anomœos concione, post quam dixerat, ut vidimus, qua de causa pridem sus ceptum consilium illos impugnandi aliud in tempus transmisisset, nempe, ut auditores qui sibi benevoli videbantur, irretiret: demum hortantibus ipsis Ano mois ut in arenam descenderet, illorum errores impetere orsus est, amico tamen animo, non ut adversarios feriret, sed ut jacentes erigeret. Secundam contra Anomœos homiliam interposito plurimorum dierum spatio pronuntiavit. Multa enim Chrysostomum a destinato cursu interpellarunt; con tra Judæos nempe habita, eaque admodum necessa ria, concertatio, de qua, his contra Anomœos re censitis, pluribus agemus; Patrum quorumdam spi ritualium (sic ille ) adventus, de quibus suo loco nar rabitur. Demum illis ad loca sua reversis, sanctum præconem excepere memoriæ martyrum frequentes; quibus celebratis intermissam contra Anomœos con certationem repetiit. In tertia idem argumentum de Incomprehensibilitate Dei contra adversarios prosequitur. Sub finem vero in auditores acerrime invehitur, quod concione, quam libenter audiebant, soluta, sese statim subdu cerent, et sacris mysteriis, quæ continuo celebra bantur, non interessent. nes, In quarta, post solitas contra hæreticos velitatio cœtui gratulatur, quod monitis suis morem gesserit, pravamque ante sacra mysteria recedendi consuetudinem abjecerit: dolet tamen, quod marsu piorum sectores quidam concionem interturbarent, monetque ne aurum argentumve in marsupiis defe rant, så velint talem pestem abigere.

In quinta demum, iis breviter retractatis, quæ prius dixerat, nova adhibet contra Anomœos argu menta. In his porro concionibus elucet Chrysosu-mi non solum eloquentia, sed etiam vis argumentorum. Nec minus suspiciendæ sunt responsiones ad objecta hæreticorum, quibus asperguntur etiam sales, qui in dicendo mirum quantum valeant. Ita ut bauð a vero aberraverit si quis has homilias inter præstantis sima sancti doctoris opera computaverit. Concio in S. Philogonium. 1. 1. c. 747. Post quintam, quæ mense Decembri (A. 386. Decemb.), ut verisimile est, habita fuit, Chrysostomus ad nova tela contra Anomœos vibranda paratus, ut ipse dicit, die festo S. Philogonii episcopi Antiocheni, qui in vigesinam Decembris, quinque diebus ante Natalem Domini, incidebat, interpellatus fuit, ejusque pane gyricum pronuntiavit, ipsum tamen non absolvit, sed maxima præconii parte Flaviano episcopo, eadem die concionaturo, relicta, in orationis medio cursum intercepit, ut populum ad Natalem Christi rite cele brandum hortaretur, ac postquam peccatoribus pœ nitentiæ resipiscentiæque modum præscripsit, ora tionem claudit. Sequentem de Consubstantiali homiliam contra Anomœos habuit, ut indicat ipse, paucis diebus postquam de eodem argumento concionatus erat, incunte videlicet anno 387, et quantum conjectare licet, quinta Januarii die, qua circenses ludi cele brabantur. Sic enim ille concionem incipit: Iterum circenses, iterum nobis imminutus est conventus. Die sequenti ut confutaret Anomœos, qui ex peti tione filiorum Zebedæi et ex responsione Christi, Sedere autem ad dexteram vel sinistram meam non est meum dare vobis, oppugnandi ansam arripiebant, cam habuit homiliam quæ octava inscribitur. Hanc concionem sequitur illa de Lazaro quatri duano (T. 1. c. 779), in qua Anomœorum argumen tum ex historia Lazari quatriduani petitum confuta tur. In hanc vero illegitimitatis suspicionem injicere conatus est quidam nuperus, qui non adverterat hane de Lazaro quatriduano luculenter commemorari in sequenti de Christi precibus, quoniam hæc homilia in editione Saviliana longo intervallo a sequenti se parata erat: verum ejus argumenta pluribus confu tavimus in Monito ad has homilias col. 779. Altera de Christi precibus continenter post Homi liam de Lazaro habita est. In hac egregie common stratur Christi preces ad Patrem directas, non probare illum esse Patre minorem. Utramque vero habuit ineunte anno 387, paulo post quam alias contra Ano ma'os dixerat, ut ipse refert in secunda, num. 2, ubi ei se nuper, de gloria Unigeniti dixisse. Sic enim conciones de Incomprehensibili non semel ap llat. Duas alias contra Anomocos conciones ille habuit Constantinopoli (T. 1. c. 795), ubi illa hæresis gras Babatur, ut et Antiochiæ: de illis autem suo loco agetur. Conciones contra Judæos. - Ilomiliarum vero contra Judæos ordinem in prius Editis mire perturbatum, Deo dante, nec sine labore restituimus (T. 1. c. 837). Primam homiliam habuit, postquam certamina contra Anomicos orsus, primaque jam habita concione, in stantibus Judæorum feriis, scenopegiis, jejuniis, qui bus Christiani quidam Antiocheni, partim spectandi, partim etiam una celebrandi atque jejunandi causa interesse solebant: huic ille morbo ut mederetur, concertationis contra Anomœos cursùm iutercepit, ac Judæos Judæorumque sequaces adortus est. Qua vero anni tempestate hæc concionari cœperit, ipse paulo post initium homiliæ primæ testificatur his verbis Feriæ miserorum atque ærumnosorum Judæorum con tinuæ et frequentes instant, tube, scenopegia, jejunia. His notatur haud dubie mensis Tisri, sive September, cujus decimo quinto die incipiebat scenopegia, seu festum Tabernaculorum. Illo autem mense plures apud Judæos occurrebant dies festi, quam in quolibet alio totius anni, ut videas apud Buxtorfum, Leusde num et alios. Quod etiam indicat Chrysostomus, cuim dicit assidui et crebri. Hanc solemnitatumn frequen tiam aliquot diebus antevertisse Chrysostomum; tum præmissa verba declarant, tum mox afferendɗ testi ficantur. Quare mense Augusto primam homiliam dixisse videtur. In hac vero homilia, ubi Christianos illos insecta tur, qui religionis causa Judæorum sacra ferius, ædes adirent, rem affert singularem, cui ille interfuis, et quam prætermittere non licet. Postquam hæc Evan gelii Joannis verba attulit (T. 1. c. 847. 1. 27), Si enim Patrem meum nossetis, et me nossetis: neque vero me nostis, nec Patrem; ita pergit: Quod testimonium hoc fide dignius adducum? Si Patrem non norunt, Filium crucifixerunt, Spiritus auxilium repulerunt, quis locum illum esse dæmonum diversorium affirmare non ausit? Non adoratur ibi Deus, absit; sed idololatriæ deinceps locus est: et tamen aliqui illis tamquam sacrariis ad hærent. Atque hæc non conjecturis adductus dico, sed ipsa edoctus experientia. Nam ante hoc triduum, mihi credite, non mentior, matronam quamdam honestam ingenuam, modestam et fidelem vidi, quam homo qui dam impurus, opinione Christianus (talia enim auden tem, sincerum Christianum non dixerim), Hebræorum ædem intrare, ibique jusjurandum de negotiis sibi con creditis dare cogebal. Ut vero illa opem implorabat, et vim sceleratam amoliri cupiebat; sibi enim, quæ divi norum mysteriorum consors facta esset, illum locum adire, nefas esse putabat: incensus ego zelo alque ar dens surrexi, nec illam ad prævaricationem trahi sum passus, eripuique ab iniqua ista abductione. Postea eum qui traxerat illam, Christianusne esset, rogavi: cui confitenti graviter institi, fatuitatem exprobrans, extre mamque dementiam, et asinis illum præstare negavi, si Christum se adorare profitens, ad Judæorum, qui ipsum crucifixissent, speluncas quemquam traheret. Producto que longius sermone, primum jurare prorsus non licere, neque ad jusjurandum quempiam incitare, ex sacro Evangelio docui: dcinde, non fidelem et initiatum quin noque eum qui nondum sit initiatus, in istam MG

cessitatem trahenaum fuisse. Postquam diu multumque loquutus animum ejus ab errore opinionis liberavi, cax sam sciscitatus sum, cur ecclesia relicta ad Judæorum collegia illam traxerit. At ille multos sibi dixisse inquie bat, jusjurandum, quod ibi daretur, magis formidandum esse. Ob quæ ingemiscebam, et ira incendebar, hinc rursus ridebam. Cernens enim diaboli astutiam ingemui, quod hominibus id persuadere posset: considerata vero corum qui decipiebantur socerdia; excandui, et eorum dem quanta esset amentia mecum reputans, risi. Nisit igitur ille, licet rei gravitas adimeret jocandi faculta tem; sed jøcas ille mihil de gravitate decerpsit. Secundam homiliam decem aut pluribus elapsis a prima diebus habuit, ac quinque diebus ante, quam Judæorum jejunium adesset, ut sic ipse declarat in itio: Illegitimum igitur ipsorum jejunium post quinque dies deincepe instat: at ego ante decem dies, vel plures, cokortationem ad vos kabui, ut fratrés vestros præmuni rem. Ne vero dubites hanc ipsam esse, quam secun dam contra Judæos habuit, vide quomodo ibi de prima loquatur num. ₺: Non audistis in priori con cione, quam clare fuerit oratione demonstratum, ipsas animas Judæorum, el loca ubi congregantur, a dæmo nibus habitari? Id vero, nempe et animas Judæorum, et loca corumdem a dæmonibus habitari, conspicue et fuse probat ille homilia prima contra Judæos num. 6: ita ut certo certius sit, illam esse contra Judæos primam, hanc vero secundam, quam dotemus ad nos Ir.utilam devenisse: nihil certe non egimus ut eam sartam et tectam ederemus; sed frustra cessere co batus omnes. Tertiam incunctanter posuimus Homiliam cam cu jus titulus est, In eos qui primo Pascha jejunant, id est, contra Christianos illos, qui cum Pascha Judæo rum aliquot diebus post Pascha Christianorum cele bratur, in Paschate Christianorinn jejunant, ut jeju nium usque ad Pascha Judæorum prosequantur. Illud autem anno sequenti 387, inquit Chrysostomus, ac cidebat, atque, ut tam pravam consuetudinem ab oleat, homiliarum contra Anomœos et de Unigeniti gloria cursum intercipit, ut ipse initio homiliae decla aat his verbis: Rursus necessarium quoddam et urgens kegolium, eorum quæ nuper dicta sunt seriem interrum pens, ad se orationem traducit, et a susceptis cum hæreti cis certaminibus nos abducit. Nam nos quidem rursus de Unigeniti gloria ad caritatem vestram verba facere parati eramus. His porro declarat se jam secundo Ho miliarum contra Anomdeos cursum interpellare, quod se primo fecisse dicit initio homiliæ primæ contra Judæos. Etenim cum primam contra Anomoeos ora tionem habuisset, cursum sistere coactus est, non modo ut contra Judæos concertaret, quod duabus homiliis præstitit; sed etiam ut Patres spirituales seu episcopos vicinos, qui Antiochiam venerant, excipe ret, ac postea occurrentes multas martyrum solemni tates celebraret. His, inquam, omnibus interpellatus est a cœpta contra Anomœos pugna; ita ut non mo dicum temporis intervallum fuerit primam inter ho miliam contra Anomœos et tertiam. Cum autem pri mam contra Judæos homiliam habuerit mense Au gusto anni 586, ut supra diximus; secundam vero ineunte circiter Septembri, decem, ait ille, aut pluri bus diebus post primam, magnam Septembris partem insumpserit in excipiendis illis vicinis episcopis, et celebrandis martyrum solemnitatibus, rursumque Septembri exeunte mense pugnam contra Anomwos resumpserit, quam, vel nondum exacto Septembri, vel initio Octobris iterum prosequutus sit, urgente, ut ille ait, necessitate ut contra Judæos rursus certamen haberet. An vero post secundam contra Anomœos concionem, hanc tertiam contra Judæos habuerit, an post tertiam vel post quartam, id plane incertum est, neque hac de re quidquam certi statui posse vi detur. Ne autem hanc tertiam contra Judæos concionem diu post Septembrem amandemus, prohibere videtur Chrysostomus Homilia in diem Natalem Christi, quam habuit anno 386, die vigesima quinta Decembris Tempus autem tum erat, inquit, festi Tabernaculorum et jejunii: hoc enim illa verba sibi volunt, Humiliate animas vestras; idque a Judæis circa finem mensis Gorplei, id est Septembris, quod et vos testamini, ce lebrabatur. Tunc enim multos prolixosque sermones contra Judæos protulimus, importunum eorum jejunium accusantes. Eo igitur, ut nos constituimus, temporo has tres contra Judæos conciones habuit. Neque tas mën ita mense Septembri habitas dicit has inultas prolixasque homilias, ut nullam ante, nullam post Septembrem pronuntiarit. Nam cum ait, Tunc enint multos prolixosque sermones contra Judæos habuimus, tempus circiter annotat, neque homilias illas omnes mense Septembri circumscribit: non enim solet Chrysostomus tanto scrupulo notas temporum consi gnare, ut passim observavimus. Cum vero dicit, multos prolixosque sermones, has tres homilias indi care videtur, etiamque fortasse alias, quæ injuria temporum interciderint: parum enim abfuit, quin secunda etiam homilia perierit, utpote quæ in uno tantum Codice magna sui parte mutila reperta sit. Imo vero certum videtur aliquot ex iis quas hic me morat homilias intercidisse; nam in fine tertiæ dicit Quemadmodum demonstravimus, cum hac de re multi habiti fuerint a me sermones; non sic locuturus, si duos tantum hac de re sermones pronuntiasset. Sed cave putes com Frontone Ducao, homiljas quinque sequentes his Chrysostoini verbis, longos prolixosque sermones significari. Illas siquidem conciones pro juntiavit diu post Homiliam in Natalem Domini anno 386 habitam, unde excerpta illa verba sunt _t mox, neque dubiis argumentis palam facies mus. Contra hunc nostrum calculum dubia quædam pro ponit V. Cl. Tillemontius, circa tempus nempe quo homilia tertia habita fuit. Sed illi apte, ni fallor, re spondimus in Monito ad Homilias contra Judæos T. 1, c. 837: quo lectorem remittimus. Longe difficiliorem alam movet quæstionem, quæ suam pariter et no™ stram sententiam impetat, ex titulo nempe hujus ter