Præfatio Inter ea quæ Joannis Chrysostomi tempore acciderunt, nihil memorabilius illa Antio chenorum seditione, qua, dejectis Theodosii Imperatoris et Flacillæ ejus uxoris statuis, iisdemque per urbem raptatis, Theodosium ita exacerbarunt, ut de urbe delenda sit cogi tatum. Hæc fuit Chrysostomo nostro ad concionandi facultatem exercendam ampla mate ries. Antiochenis quippe inter spem et metum fluctuantibus, dum repentini casus novam inexspectatamque quotidie vel sperandi, vel timendi causam offerrent, imparatus fere semper Chrysostomus, prout res sese dabant, stylum vertere coactus, ex tempore illas admiratione certe dignas homilias pronuntiabat: modo ut in calamitate versantem populum consolaretur; modo ut fractos periculi magnitudine animos confirmaret; tum præcipue ut occasione imminentium malorum Antiochenos ad vitia corrigenda, eluendaque crimina, quæ tantam Dei iram accenderant, monitorum frequentia deduceret: qui certe conatus Chrysostomo cessit ex voto, ut ille alicubi fatetur. Tantæ vero seditionis causa fuit, teste Zosimo, nimia tributorum, quæ quotidie nova excogitabantur, exactio, sive pro celebritate quinti initi ab Arcadio anni, ex quo Augustus promulgatus fuerat, et decimi anni Theodosii Imperatoris qui anno 388 incipiebat, sive pro apparatu belli contra Maximum tyrannum, sive pro ambabus aliisque etiam publicis ne cessitatibus. Tributi onere perculsi Antiocheni cives Præfectum adeunt, ii scilicet qui urba nioris notæ erant, et lacrymantes vectigal indictum nimium queruntur: Dei opem implo rant. Deindeque circumforaneorum et exterorum hominum ex infima plebe turba, commotis animis, in facinora erumpunt primo in publico balneo omnia sus deque ponunt; hinc Præfecti domum adeunt, cancellos jannasque invadunt; vixque coerciti alio furorem con vertunt, depictasque Imperatorum tabellas lapidibus impetunt, fœdant et labefactant; ipsos que Augustos maledictis et conviciis onerant: demum Imperatoris Theodosii Flacillæque ejus uxoris jam defunctæ statuas dejiciunt, et per vicos urbis raptant; jamque plura inferre damna cœperant, cum immissa a Præfecto sagittariorum manu coerciti sunt. Sic exstincta seditione, furori timor successit, atque imminentis pœnæ exspectatio onerosi impositi ve ctigalis oblivionem induxit. Quid inde sit consequutum infra narrabitur in recensione Ho miliarum. Jam de anno seditionis, quo hæ sunt habitæ homiliæ, aliquid dicendum. Missa Sozomeni et Theodoreti narratione, ex quibus post bellum contra Maximum hæc seditio et conciones secundum illam habitæ statuendæ essent: ex notis temporis longe cer tioribus, ante bellum contra Maximum hæc accidisse jam probarunt viri docti et pluribus asseruit Tillemontius in nota 27 ad Vitam Theodosii Imperatoris. Validissimum porro adver sus priorem illam sententiam eruitur argumentum ex ipsis Chrysostomi verbis, qui homilia decima sexta, numero 2, testificatur hunc annum secundum esse ex quo concionari cœperat cœpit autem cum primum presbyter ordinatus fuit anno vertente 385, vel ineunte 386. Quamob rem vel in annum 388 hæ conciones conferendæ sunt, aut potius in 387. Pro priore sen tentia stat Baronius, et post eum Petavius et Henricus Valesius, qui ideo in annum 388 eas conjiciunt, quia illo anno incipiebat decimus imperii Theodosii, ad cujus celebritatem in duclum fuit tributum supra memoratum: quod autem ex Libanio affertur ad illam tuen dam sententiam, intricatum omnino est, et ad utramvis sententiam potest detorqueri. Cer tiorem porro his omnibus notam eruimus ex eo, quod Theodosius Imperator certissime Constantinopoli esset per hiemem et Quadragesimam anni 387, quo etiam anno seditionem contigisse oportet: nam tempore seditionis etiam Constantinopoli certissime degebat; contra autem anno sequenti hac ipsa tempestate Thessalonica Imperator versabatur. Quod vero contra affertur ex celebratione anni decimi Theodosii, qui anno 388 incipiebat, illud, in quam, nihili est, cum certum sit ex Fastis Idatii et Marcellini, ipsum anni decimi Imperii sui celebritatem uno anno prævenisse, ut cum filio suo Arcadio, qui annum quintum Imperii in 387 inibat, una decimum celebraret, quemadmodum et Maximianus Herculius, cum annum decimum octavum tantum Imperii ageret, una cam Diccletiano, qui vigesi mum agebat, vigesimum celebravit. De hac re autem pluribus in Vita sancti Joannis Chry– sostomi. i Alia vero non minor oboritur difficultas, de qua jam in Monito ad homilias contra Ju

dæos actum est: nimirum in concione quadam contra Judæos, mense Septembri anni 386 habita, Chrysostomus objurgans Antiochenorum Christianorum bene multos, qui cum Judæis, sive tempore a Judæis observato jejunabant, et pascha celebrabant: Ecce namque, inquit, primus dies Azymorum hoc anno in Dominicam diem incidit, et omnino necesse est ut tota hebdomado jejunemus. et cum passio præterioril; et crux advenerit, et resurrectio, nos adhuc jejunantes maneamus. Et sæpenumero ad accidit, ut post crucem, post resurrectionem, hebdomada non dum absoluta, jejunium observemus. Ex his porro dictis liquet Christianos illos, qui in jejunio servando et in pasèlfate celebrando judaizabant, aliquando jejunavisse cum alii Christiani pascha belebrarent, aliquando secus: jejunabant scilicet in die resurrectionis, quando Judæi tardius quam cæteri Christianorum pascha celebrabant; non jejunabant vero, quando Judæi citrus quan Christiani idem festum agebant. In concione vero Chrysostomi supra memorata et mense circiter Septembri anni 386 habita, agitur haud dubie de Quadragesima et de Pa schate anni 387. Eo autem anno, secundum tabulas paschales, incidebat pascha in 25 Aprilis, nempe quam tardissime potest occurrere: quomodo ergo poterant judaizantes illi Christiani hoc anno in paschate jejunare, et pascha tardius celebrare, cum pascha non possit tardius occurrere quam 25 Aprilis, qua die cæteri Christiani non judaizantes hoc anno pascha cele brabant, si quidem tabulis paschalibus standum fuerit? Ingens sane difficultas, sed quæ ta men, ipso fatente Tillemontio, notas temporis quibus homiliam illam contra Judæos in men sem Septembrem anni 386 conferimus, non possit evertere. Etenim, ut diximus in eodem Monito in Homilias contra Judæos, utrum semper Antiocheni invariabili lege Alexandrino rum circa pascha Domini calculum sequuti sint, id sane non usque adeo nobis compertum est: atque etiamsi semper sequuti sint, an affirmare possumus numquam errorem in calculum incidisse? Certe fatentur viri calculorum paschalium peritissimi, quos adii, errorem inter dum in calculis hujusmodi contingere, nec multis abhinc annis contigisse, neque tutum semper esse notas paschales aliis quibuscumque temporum notis anteponere. Tillemontius tamen, qui difficultatem hujusmodi in notis ad Vitam Chrysostomi, ubi agitur de Homiliis contra Judæos, animadvertit et excussit, nullam ejus mentionem fecit in notis ad Vitam Theodosii Imperatoris: ubi homilias hasce Chrysostomi ad populum Antio chenum ita ordinat ac si pascha, ut ferunt paschales tabulæ, inciderit in vigesimam quintam Aprilis; primam igitur homiliam paulo ante seditionem locat; seditionem vero vi gesima sexta Februarii, decem diebus ante Quadragesimam, quæ Antiochiæ incipiebat feria secunda Quinquagesimæ nostræ, illo anno in 8 Martii cadente. Secundam homiliam vel feria quinta vel sabbato ante Quadragesimam 6 Martii, octavo post seditionem die. Tertiam Domi nica sequente 7 Martii, vel circiter. Quartam feria secunda sequente 8 Martii. Quintam feria tertia 9 Martii. Sextam feria quarta circiter, seu 10 Martii. Septimam feria quinta 11 Martii. Octavam feria sexta 12 Martii. Nonam feria secunda hebdomadis secundæ Quadragesimæ 15 Martii. Decimam paucis elapsis postea diebus. Undecimam utpote transpositam, feria se cunda quartæ hebdomadis Quadragesima 29 Martii. Duodecimam feria tertia sequente 30 Martii. Decimam tertiam feria quarta sequente 31 Martii. Decimam quartam paulo post eam quæ decima octava numeratur, quæque habita fuit Dominica quinta Quadragesima 5 Apri lis. Decimam quintam sabbato secundæ hebdomadis Quadragesima, seu 20 Martii. Deci mam sextam Dominica tertia Quadragesimæ 21 Martii. Decimam septimam circa finem heb domadis quartæ Quadragesima. Decimam octavam Dominica quinta Aprilis vel circiter. Decimam nonam post decimam quartam 11 circiter Aprilis. Vigesimam die paschatis 25 Aprilis. Vigesimam primam eodem circiter tempore quo vigesimam secundam sequentem, quæ habita est feria sexta post Dominicam Passionis 16 Aprilis. Sic perturbatum harumce homiliarum ordinem summa accuratione restituere conatur Tillemontius: cui ut in multis adstipulamur, in aliis repugnare cogimur. Ordinem porro homiliarum qualem ille statuit hic uno conspectu repræsentamus. Decima sexta. Prima. Secunda. Undecima. Duodecima. Tertia. Decima tertia. Quarta. Decima septima. Quinta. Sexta. Decima octava. Decima quarta. Septima. Decima nona. Octava. Nona. Vigesima secunda. Decima. Decima quinta. Vigesima prima. Vigesima. Antequam vero de singulis homiliis disseramus, ac de cujusque tum ordine tum argu mento pauca dicamus, e re fuerit annotare, ex titulo homiliæ quæ olim vigesima secunda, jam vero vigesima numeratur, qui titulus in notis Frontonis et in Mss. nostris habet, hane homiliam pronuntiatam fuisse decem diebus ante pascha, itemque ex his verbis ante finem hu

milia, Jam quadraginta dies præterierunt, probe Tillemontium inferre Quadragesimam apud Antiochenos cepisse feria secunda post Quinquagesimam, septemque hebdomadibus apud illos totam Quadragesimam persolvi, jureque hanc homiliam ille in feriam sextam Quadra gesimæ confert: erat quippe illa dies et Quadragesima ab inchoato jejunio, et decima ante pascha. Hinc pro asserto habemus Quadragesimam, quæ aliquot in Ecclesiis variis limitibus circumscribebatur, per septem hebdomadas Antiochiæ observatam fuisse. Cum porro, memoratis supra de causis, paschales tabulas hodiernas, quæ pascha anni 387 in diem 25 Aprilis conferunt, suspectas habeamus saltem pro Ecclesiæ Antiochena usu, neque exploratum nobis sit qua die Antiocheni hoc anno 387 pascha celebraverint, a die mensis in recensione homiliarum commemorando abstinebimus, satisque habebimus indicasse, quando id licebit, qua die hebdomadis homiliæ dictæ fuerint. Prima itaque homilia habita est paucis ante seditionem Antiochenam diebus, ut ex his secundæ homiliæ, num. 3, verbis eruitur: Longam nuper apud charitatem vestram concionem extendi... et laborum mercedem accepi.... Quæ vero merces erat? Civitatis blasphematores punire, et castigare Deum contumelia afficientes, et furiosos cohibere. Hæc proculdubio spe ctant ad primam homiliam, camque longissimam, de sanctorum ærumnis, deque Dei provi dentia erga electos suos, qui in hac vita cruciantur, ubi demum hæc observatu certe digna profert: Sed postquam de blasphemia nobis verba facta nunc sunt, unam a vobis omnibus pe tere volo retributionem pro concione hac atque sermone, ut in civitate blasphemantes mihi ca stigetis: si quempiam in bivio et foro in Deum blasphemantem audieris, accede, increpa: et si verbera infligere oporteat, ne recuses: ipsius faciem alapa percute, contere os ipsius, per cussione manum tuam sanctifica. Qui sane corrigendi modus non esset ad usum hodiernum accommodatus. Secundam homiliam confert Tillemontius vel in feriam quintam, vel in sabbatum ante Quadragesimain: tutius vero dicatur his circiter diebus habitam fuisse, septem exactis, ut ipse Chrysostomus ait, a seditione diebus: quibus se tacuisse dicit, quod ingenti calamitate, et periculi mole consternati Antiocheni, non essent audiendis concionibus idonei; ob ne glectam porro fratrum blasphemantium emendationem hæc mala divinitus dicit immissa, quorum postquam imaginem eleganter descripsit, de divitiis, de divitiarum usu, deque eleemosyna el de paupertate pluribus concionalus, orationem claudit. Tertia homilia secundam e vestigio sequitur; illam vero habitam putamus cum Tillemon tio Dominica Quinquagesimæ, ut hodierno more loquamur. Agitur de profectu Flaviani An tiocheni episcopi Constantinopolin ad Imperatorem placandum, et rei bene gerendæ spe po palam consolatur Chrysostomus: pluribus deinde commonstrat jejunii, nisi a vitiis absti neatur, utilitatem esse nullam: postquam vero de detractione vitanda pauca dixerat, cala mitatem præsentem deplorat, et intolerantius sævitum esse narrat: Hi quidem ferro, in quil, illi igne, quidam bestiis traditi perierunt, non viri tantum, sed et pueri: nec ætatis im maturitas, nec populi tumultus, nec quod furore diabolico perciti quidam hæc fecerint, nec quod exactio intolerabilis esset, non paupertas, non quod commune peccatum fuerit, non quod promiserint numquam se amplius talia ausuros, non aliud quidpiam ipsos eripuit: sed absque venia ad barathrum adducebantur, militibus armatis utrimque ipsos agentibus et ob servantibus ne quis reos eriperet; et sequebantur matres, procul quidem filios conspicientes abstractos, sed de calamitate conqueri non audentes. Affectum enim vincebat formido, et na turam superabat metus. Hæc omnia illata sunt Antiochenis mala a Præfectis seu magistra tibus, antequam Theodosius de seditione quidpiam audisset, ut ait ibidem Chrysostomus. Orationem porro claudit monens ut a detractione, ab inimicitiis et a juramentis abstineant. Homilia quarta, feria secunda, quæ erat initium Quadragesimæ, ut videtur habita, bena ex calamitate parta describit, mutatos dicit, et a pristinis moribus reductos Antiochenos. In fine vero ea ipsa monita, quæ in præcedenti se dedisse commemorat, iterum repetit; ni mirum de vitandis detractionibus, inimicitiis et juramentis. Ait vero num. 6 se per hanc hebdomadem de juramentis dicturum esse. Homilia quinta die sequenti, ut initio dicit Chrysostomus, id est feria tertia, pronuntiata est. In ea ærumnosos de more Antiochenos consolatur Chrysostomus, et ad mortis despe ctum cohortatur. Et in fine de juramentis vitandis agit num.7, ac præcedentium sequentium que homiliarum aliquem indicat ordinem his verbis: Primum igitur ei persuadeamus, ut a juramentorum fuga mutationem incipiat, etsi enim et nudiustertius de hac vobis loquutus sum materia, neque tamen hodie desistam, neque cras, neque perendie, eadem monere. Homilia sexta, feria quarta primæ hebdomadis habita, consolationem afflictis impertit, bonam rerum mutationem sperare jubet: moras nuntiis, qui seditionem Antiochenam Im peratori narraturi erant, a Deo immissas dicit, et inde spem bouam auditoribus affert, et de venia a Flaviano episcopo impetranda fiduciam habere jubet: ac postquam de morte nou timenda disseruit, adversus juramenta pro more loquitur. Homilia septima die sequenti, ut multis ex notis liquidum est, habita: Etenim quintam diem, inquit Chrysostomus, agimus vestram consolantes charitatem. Quinta porro dies hæc numeratur incipiendo a Dominica, ita ut de quinta hebdomadis die loquatur. Agitur hic de primis Geneseos verbis, In principio fecit Deus cælum et terram, diciturque Deum non modo cum castigat, sed etiam cum benefacit bonum esse, et a juramentis vitandis clauditur oratio. Homiliam octavam putat Tillemontius die septimam homiliam sequente, id est feria sexta

dietan: fuisse. Verum reclamat Chrysostomus, qui testificatur initio se nuper, non heri, in illud: In principio fecit Deus cælum et terram, verba fecisse, quod haud dubie ad homiliam septimam pertinet. Itaque est illa in sabbatum conferenda, quod etiam nobis suadent bæc verba statim post initium, Ad finem nobis devenit hebdomas. Argumentum homiliæ ducit ab his verbis: Deambulabat Deus in paradiso in meridie. Hinc pavidos formidolososque semper esse impios, pios autem fiducia plenos dicit. Demum pro consuetudine de juramentis vitan dis agit, sextumque jam diem ait esse quo de servanda hujusmodi lege admonet. Homiliam nonam in feriam secundam secundæ hebdomadis Quadragesimæ probabiliter conjicit Tillemontius. Hac de re vero nulla comparet nota qua aut certum aut verisimile quidpiam statuamus. Habita autem fuit hæc concio post silentium unius vel plurium dic– rum, ut initio diserte ait Chrysostomus: contra quam opinatur Tillemontius, qui cum octa vam in feriam sextam conjiciat, et nonam in feriam secundam hebdomadis sequentis, ait in Vita Chrysostomi, art. 15, interpositas sabbati et Dominicæ dies fuisse haud dubie Chryso stomi concionibus insignitas, quæ conciones jam amissæ fuerint. Populum autem Antioche num laudat initio Chrysostomus, quod monitis suis obtemperantes de abigenda juramento rum consuetudine curarent. In hæc item verba, Cæli enarrant gloriam Dei, multa dicit, et Dei providentiam in rerum naturalium ordine atque concentu prædicat: demumque claudit orationem monendo ut a juramentis abstineatur. Homilia decima non die nonam insequente habita fuit, licet idem prosequatur argumen tum, ut voce nuper indicatur. Auditoribus autem gratulatur Chrysostomus quod monitis suis obtemperaverint. Longe præstare ait verbum Dei audire quam jejunare: probat deinde mundum sine Dei providentia stare non posse. Desinitque demum cohortando ut ajuramentis abstineatur. Homiliam undecimam putat Tillemontius habitam fuisse post eam quæ decima quinta in scribitur infra, necnon post sequentem decimam sextam: hoc autem ratiocinio utitur ille In ea, inquit, homilia, de periculis et ærumnis quibus jam functa civitas Antiochena erat, agitur, quæ post adventum Hellebichi et Cæsarii accidisse videntur. Ille autem adventus Hellebichi et Cæsarii in decimæ septimæ homiliæ titulo, longe post undecimam, de qua nunc agimus, memoratur. Hocfultus argumento Tillemontius, non modo decimam quintam, sed etiam decimam sextam ante undecimam locandam esse putat. At, præterquam quod om nes prorsus Manuscripti eumdem quem Editi ordinem servant, ea omnia quæ tunc temporis acciderunt pericula, terrores, minas, non sat accurate novimus, ut ex hujusmodi ratiocinio aliquid in ordine mutandum censeamus. Multa dixit Chrysostomus, forteque multo plura tacuit. Quamobrem donec quid certius emergat, prisco ordini standum putamus. In hac igi tur homilia principio gratias agit Chrysostomus, quod civitas ab immisso terrore respirave rit; ex injectis quippe suspicionibus perterriti quam plurimi aufugerant; hoc calamitatis et terroris tempore aliquot diebus tacuit Chrysostomus, ut ipse ait. Hanc vero homiliam con jicit Tillemontius in feriam secundam quartæ hebdomadis Quadragesimæ, et quidem optime, ut ad homiliam decimam tertiam dicemus. Agitur præcipue in hac homilia de Dei sapientia in hominis constitutione, et in fine de vilando juramento. Duodecimam item et decimam tertiam, post decimam quintam et decimam sextam eadem qua supra de causa rejicit Tillemontius. At nescio quo pacto intelligat illud in hac homilia duodecima n. 2: Tribus igitur præteritis diebus unum cognitionis Dei modum quærebamus, ip sumque in finem deduximus, interpretantes, quomodo Coeli enarrant gloriam Dei: et quale sit Pauli dictum, Invisibilia ipsius a creatura mundi per ea, quæ facta sunt, intellecta conspi ciuntur et demonstravimus quomodo a creatura mundi, et quomodo per cælum et terram et mare Creator glorificetur. Hodie vero, etc. Hic seriem trium homiliarum clare affert Chry sostomus, quo ordine habitæ fuerant ante duodecimam: nempe nonæ, decimæ et undecimæ. In nona num. 2 argumentum orationis ponit hoc Pauli dictum, Invisibilia ipsius, etc., et il Jud Psalmorum, Cæli enarrant gloriam Dei: in decima item num. 2 se hoc ipsum argumen tum persequi declarat: in undecima quoque num. 2 se eidem argumento insistere testifica tur. Annon Chrysostomi dictis vim infert Tillemontius, cum decimam inter et undecimam vult interseri decimam quintam et decimam sextam? Id autem ille subdubitando tantum pro ponit in nota 29 ad Theodosium Imperatorem n. 10, 11 et seqq., fateturque eum, quem nos statuimus, ordinem clare a Chrysostomo indicari, sed nescio quo pacto ab eodem ipso ordine postea discedat. Cæterum cum dicit Chrysostomus, tribus præteritis diebus, non intelligitur de tribus diebus consequentibus, sed de tribus postremis diebus, quibus ante concionatus erat. In hac item homilia 12, quæ habita fuit feria tertia quartæ hebdomadis, eidem insistit hypothesi, de sapientia Dei in mundi opificio; postea agit de jure naturali, cujus cognitio nem Deus homini indidit, deque juramento vitando. Decimam tertiam homiliam dixit postridie duodecimam. Principioque gratias agit Deo de mutata rerum facie, sublatoque metu, qui tantus fuerat, ut civitatis, inquit, major pars præ timore et comminatione illa ad deserta et fauces montium et occulta locorum transmigraverit. Hinc de multis ad tribunal adductis, de horribili habita verberum et flagellorum quæstione, de aliis ad supplicium raptatis, de matre et sorore cujusdam, de quo intus judicabatur, ad vestibulum in pulvere volutatis. Hæc pathetice describit Chrysostomus, quæ paucis ante die bus, scilicet antequam undecimam concionem haberet, gesta fuerant. Cæterum quod initio habet Chrysostomius: Qualem feriam quartam præteritam vidimus, et qualem præsentem vide

mus (a)? Quo declaratur quarta feria habitam homiliam fuisse, et quidem quartæ hebdoma dis Quadragesima, aut fortasse tertiæ, secundum alium numerandi modum. multis quippe jam sæculis Græci primam jejuniorum Dominicam et hebdomadem vocant eam, quam nos primam Quadragesimæ vocamus. Hic vero de nomine tantum est quæstio. Hujus autem he bdomadis quarta die habitam homiliam, et ex serie homiliarum et ex Chrysostomi silentio aliquot dierum inter homilias decimam et undecimam palam esse videtur. In hac porro ho milia.præmissis bene multis de calamitate illa Antiochena, ad pristinum de hominis opificio argumentum descendit, et cohortando de more ad juramenta vitanda, orationem claudit. Decimam quartam Tillemontius locandam putat post decimam octavam, hac permotus ra tione: Initio ait Chrysostomus: Non parum civitatem nobis heri diabolus perturbavit, sed et Deus nos iterum non parum consolatus est. Hæc verba, inquit, adventum Hellebichi, et nuntium jam Constantinopoli advenisse significant. Verum hæc hariolando dicuntur. Quot suspiciones et terrores immissos putas Antiochenis dum animi penderent, et quorsum tam infausta res evasura esset ignorarent? De iis vero terroribus rumoribusque ratiocinari quomodo pos sumus, qui eorum haud dubie maximam partem ignoramus, et,si qua novimus, ita obscure percipimus, ut vix inde quampiam temporis notam expiscari possimus. Hæc homilia ferme tota est de vitando juramento. om Decimam quintam homiliam vult Tillemontius habitam fuisse inter decimam et undeci mam, tum ob causas supra ad undecimam memoratas, quia Chrysostomus initio sic habet Oportebat et hodie, et superiore sabbato, de jejunio movere sermonem. Ubi superiore, quasi es set primo, de primo sabbato Quadragesimæ, subdubitando tamen, intelligit; sed nos, ut et Bernardus Brixianus, de superiore, sive de præcedente intelligimus atque nullam aliam interponi posse homiliam inter decimam et undecimam jam superius probavimus. Occa sione metus, quo affecti Constantinopolitani erant, multa dicit de bono tinoris, et in fine contra jurandi ab aliisque juramentum exigendi consuetudinem concionatur. Decima sexta tunc habita fuit, cum sparso quodam falso futuræ populationis rumore, nes de fuga deliberabant. Hanc etiam loco movere conatur Tillemontius, et inter decimam et undecimam locare, quod tamen, ut ad duodecimam diximus, admitti nequit. His porro ni titur Chrysostomi verbis Tillemontius: n.6 ait S. doctor, Secundam jejunii septimanam præter ivimus. Duas ergo jejunii hebdomadas tantum præteriisse infert, atque ideo hanc loco mo vendam esse statuit Tillemontius, qui illam putat habitam Dominica tertia Quadragesimæ, pro prima Dominica numerando eam quæ primam jejunii diem præcedebat, quam Quinqua gesima Dominicam vocamus. Quid vero si tunc temporis Antiochiæ prima Dominica Quadra gesimæ vocabatur ea quæ, more hodierno, intra jejunium prima occurrit? nam jejunium in cipiebat feria secunda post Quinquagesimam, ut nunc incipit feria quarta, poterantque illam hebdomadam Antiocheni non numerare pro prima Quadragesimæ, ut nos non numeramus ¡lloque modo una hebdomade tardius hæc homilia habita fuerit, Dominica seilicet tertia ho dierno more sumpta. Sed tunc etiam magna superesset difficultas: nam hæc homilia decimanı tertiam et sequentes præcessisset. Certe hæc omnia salebris sunt plena, ut ipse fatetur Til lemontius, qui non semel aliquam amplexus sententiam ab ea desistere cogitur. Usus for tasse et tractatio diuturna aliquam in re tam obscura afferent notitiam, qua possimus in Vita Chrysostomi in fine operum adornanda hæc accuratius, et clarius statuere. Quapropter rem dubiam relinquere consulto statuimus. Id unum tantum contendimus, non posse hanc homiliam inter decimam et undecimam locari, memoratis supra de causis. Præmissis quibusdam de timiditate Antiochenorum deque juramento vitando, argumentum homiliæ mu tuatur Chrysostomus ex his Pauli verbis: Paulus vinctus Jesu Christi, et Timotheus frater, Paulumque gloriosiorem ex vinculis demonstrat, quam ex virtute miraculorum. Decima septima habita est postquam Ellebichus seu Hellebichus, Magister militum, et Cæsarius, Magister, ab Imperatore missi perquisitum de seditione, Antiochiam advenerant. Hellebichus hic, Magister equitum peditumve, alibi memoratus occurrit, et justitiæ clemen liæque laude celebris erat: Cæsarius etiam, Magister officiorum alibi dictus, pari gaude bat probitatis fama. Pronuntiata autem fuit hæc homilia cum Antiocheni pene a metu liberi essent. Innumera, ait num. 1 Chrysostomus, exspectavimus mala, omnium facultates dire ptum iri, habitacula cum habitantibus comburenda, civitatem medio tollendam ex orbe, et ipsius reliquias omnes perituras, aratrum ipsius terram suscepturam: sed ecce hæc omnia intrà ex spectationem tantum steterunt, et in opus non processerunt. Sub hæc narratur quomodo mo nachi ex montibus Antiochiam descenderint, ut judices placarent, dum interim philosophi omnes Græci urbem desererent; quo pacto etiam sacerdotes in gratiam populi strenue rem gesserint. Pœnas ab Imperatore demum irrogatas leves tolerabilesque ait, neque dolen dum si orchestram et balnea occluserit, ac Metropoleos dignitatem ab urbe Antiochia sus tulerit. Veram Antiochiæ dignitatem esse, quod in ea discipuli Christi primum Christiani sint vocati; quod Antiocheni sanctis Jerosolymitanis fame laborantibus opem tulerint. Non magnitudinem, sed pietatem urbes exornare. In fine vero ait, alios adhuc in carcere degere, alios in exsilium mittendos esse. Hanc homiliam Tillemontius confert in hebdo madem quartam Quadragesimæ post feriam quartam; sed ex conjectura tantum. Decima octava homilia post dimidium jejunii dicta fuit, ut ait initio Chrysostomus. Pu (a) Bernardus Brixianus habet: Quale præteritum vidimus quatriduum, el arale nunc videmus præsens. Vox autem gra cá , quam traducit per, quatriduum, stylo ecclesiastico, a tempore usque Clementis Alexandrini, significat feriam quar Lam hebdomadis.