ut aquam de fonte scaturientem: sicut et de paradiso dictum est: Fluvius autem procedit ex Edem (Gen. 2. 10); procedit et scaturit. Pater fons aquæ viventis dicitur, secundum prophetam Jeremiam: Obstupuit catum super hoc, et horruit valde terra, quoniam duo et.mala fecit populuɛ meus: me dereliquerunt funtem aqua piventis (Jer. 2. 12. 13). Divinus sermo definiens Patrem fontem aquæ, inducit ex fonte vitæ aquam vi vam que procedit: Qui a Patre procedit (Joan. 15. 26). Quid procedit? Spiritus sanctus. Quonam pacto? Sicut a fonte aqua. Unde hoc quod Spiritus sanclus aqua vocetur? Dicit Salvator: Qui credit in me, sicut dixit Scriptura, Flumina ex ventre ejus fluent aquæ vivæ (Joan. 7. 38): et interpretans evangelista hanc aquam subdit: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem ac cepturi erant credentes in eum (Ibid. v. 39). Si igitur evangelista Joannes declarans Spiritum sanctum, dixit aquam vivam, Pater autem dicit, Me derelique runt fontem aquæ vive: fons Spiritus Pater, pro pterea ctiam ex Patre procedit. Dicitur igitur (repe tere liceat) Spiritus Dei, et Spiritus qui ex Deo, Spiritus Patris, et Spiritus qui a Patre procedit. Spi ritum Domini testatur Hesaias in persona Christi Spiritus Domini super me: eo quod unxerit me (Isai. 61.1). Et Paulus: Dominus autem Spiritus. Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas (2. Cor. 3. 17). Si ubi ad venit Spiritus, ibi est libertas, num ipse est servus? Si eorum ad quos accedit Spiritus sanctus, solvit ser vitutis jugum, et præstat eis libertatis personam: quo modo ipse servus? quomodo largitur quod non habet? quomodo cum ipse sit servus, libertate donat? Non audisti Paulum dicentem, Lex enim Spiritus vitæ in Christo Jesu liberum me reddidit (Rom. 8. 2)? Libe rosne reddit Spiritus servos, qui natura sua non ha bet libertatem? Nam si creatus est, et servus factus, non reddit liberum. 2. Ne vos sophismatibus circumveniant hæretici.Non dico eum servum non creaturam: nova hæc est hæ resis. Periculum est ne tria principia inducant, increa tum, creatum, et aliud nescio quomodo vocem. Spiri tus Dei, Spiritus qui ex Deo: Spiritus Patris, Spiri tus qui a Patre procedit: Spiritus Domini, Spiritus Filli. Quod autem sitis filii, dicit apostolus, misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba Pater (Gal. 4. 6). Ecce ipse Spiritus Filii. Alio loco iterum Spiritum Christi dicit Paulus: Vos autem non estis in carne, sed in Spiritu: siquidem Spiritus Chri sti habitat in vobis (Rom. 8. 9). Obsecro, animadvertite sanctam hanc connexionem. Quasi catenain quam dam sanctam et vivam ex triplici potentia inducit Paulus, naturam conjungens inseparabilem, et in di versis nominibus unam virtutem indicans: Vos autem, inquit, non estis in carne, sed in Spiritu. Ecce Spiri tum. Siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Vide Spi ritum Dei. Si autem quis Spiritum Christi non habet (Ibid.). Et sane oportebat dicere, si quis autem Spi ritum Dei non habet: sed dixit Spiritum Christi: dixit Spiritum Dei, et subdit Spiritum Christi. Si quis autem Spiritum Christi non habet, hic non est ejus. Verum hoc dixit, ut ostendat, si Spiritus sit, et Christum esse; et idem esse, Christuin adesse, et Spiritum adesse, idemque esse, Spiritum Dei dicere et Spiritum Christi. Est igitur Spiritus sanctus, Spiritus veritatis quasi quis dicat Spiritum Filii: quia Salvator dicit, Ego sum veritas (Joan.14.6). Dicitur Spiritus veritatis qui est Spiritus Filii, sicut dicit Paulus: Misit Deus Spiritum Filii sui (Gal. 4. 6). Est igitur et Spiritus Filii, et Spiritus ejus qui excitavit Jesum Christum. Et audi Paulum ipsum dicentem: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum habitat in vobis (Rom. 8. 11). Hæc nomina sanctæ et immaculatæ virtutis, səncti et adorandi Spiritus: sunt et alia nomina, non naturæ convenientia, sed operationi. Profundus ser mo, et opus habet auribus attentis, munitis et fi delibus. Dicitur autem iterum Spiritus vitæ: quia Salvator dicit, Ego sum veritas et vita (Joan. 14. 6). Dicitur Spiritus vitæ, sicut et Paulus dicit: Lex Spiri tus vitæ (Rom. 8. 2). Hæc nomina ejusdem sunt auctoritatis, et ejusdem naturæ. Sunt autem alia nomina, quæ non adscribuntur sancto Spiritui, sed virtuti et operationi ejus; ut sunt dona ejus. Dico autem, et ante declaro sententiam, postea testimo nium subinducturus. Quando dat Spiritus sanctus, precibus sanctorum, vel mihi, vel alicui Christiano rum sanctificationem, et accipio donum, ita ut san ctum habeain et corpus et animam, donum mihi col latum vocatur Spiritus sanctificationis, hoc est, cha risma. Si dederit Spiritus sanctus cuipiam donum, non habenti sapientiam, vel non habenti intelligen tiam, sed solam fidem det illi, quales sunt multi habentes dona, nt credant Scripturis, qui ignorant Scripturas, licet illis credant, vocatur donum illud Spiritus fidei. Si quis accipiat virtutem et donum a Spiritu sancto, ut credat promissioni bonorum quæ dantur in futuro sæculo, ille Spiritum promissionis accipit. Si quis accipit et sapientiæ donum, vocatur donum Spiritus sapientiæ. Et ubique dona Spiritus vocantur Spiritus. Attende diligenter, dum nos in figura ex parte speculationes tibi declaramus. Venia mus ergo ad demonstrationes. Quando quis habet donum caritatis, dicitur habere Spiritum caritatis. Quando quis acceperit donum martyrii, dicitur ha bere Spiritum virtutis, hoc est, donuin. Jam quia id quod datur, Spiritus sanctus est, vocatur et donum eodem nomine quo is qui donat. Idcirco dicit Paulus Non enim accepistis spiritum servitutis iterum ad timo rem, sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum (Rom. 8. 15); et iterum: Non enim dedit nobis spiritum li moris, sed Spiritum virtutis et dilectionis et temperan tiæ (2. Tim. 1. 7). Spiritum autem hic docet donum sicut quando dicit: Vos autem obsignati estis Spiritu promissionis sancto (Ephes. 1. 13). Promissionis Spi ritus ubinam scriptus est? Dicit Paulus: Habentes autem eumdem Spiritum fidei et promissionis, hoc est, gratiam Spiritus (2. Cor. 4. 15). Ecce igitur Spiritum fidei, et Spiritum promissionis. Si quis fuerit man suetus et humilis corde, donum accepit mansue tudinis est autem donum Dei. Et hoc dicit Pair lus Si autem præoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in Spiritu mansuetudinis (Gal. 6. 1), hoc est, in chari smate doni mansuetudinis: Considerans, inquit, temetipsum ne et tu tenteris. Ecce Spiritum mansuetu dinis. Alii datur sanctificatio animæ et corporis, et vocatur Spiritus sanctificationis, sicut ait ille: Pan lus servus Jesu Christi, vocatus apostolus, segregatus in evangelium Dei, quod ante promisit per prophetas suos secundum Spiritum sanctificationis (Rom. 1. 1). Ob verso ordine hoc dixit; sensus autem sic habet Paulus qui factus est apostolus secundum Spiritum sanctificationis. Multi enim putaverunt, primo verbo, ut jacet, hærentes (sic intelligendum esse): qui præ destinatus fuit Filius Dei secundum Spiritum sancti ficationis. Non est autem sic; sed, Paulus apostolus ordinatus secundum Spiritum sanctificationis. Et quando ordinatus est? Ex resurrectione Jesu Christi. Quoniam alii quidem apostoli ante passionem, autem post resurrectionem, et propterea dicitur, Se cundum Spiritum sanctificationis. Et aliud dico: Quan do incipimus omnes tempore sacrorun mysteriorum dicere, Pater noster qui es in calis (Matth. 6. 9): do num accepimus Spiritun adoptionis, hoc est donum sancti Spiritus. Spiritus vocatur æmulationis, sicut dicit Paulus Quoniam æmulatores estis Spirituum (1. Cor. 14. 12), hoc est, æmulationem habetis ad spiri tualia dona. Quoniam æmulatores estis Spirituum, hoc est, donorum. Et, Adhuc excellentiorem vobis viam monstro (1. Cor. 12. 31). Si linguis hominum loquar, et angelorum, caritatem autem non habeam, nihil sum hic * Hic textum Scripturæ invertit scriptor iste, et quæ de Christo dicuntur vult de Paulo intelligi. Sed de Christo in telligit Joan. Chrysostomus Homil. I in Epist. ad Romanos, ut monet Fronto Ducæus.

Spiritus Domini, Spiritus Patris, Spiritus Filii, Spiri tus Christi, Spiritus ejus qui excitavit Christum, Spi ritus vitæ, Spiritus veritatis. Dein dona: Spiritus virtutis, Spiritus caritatis, Spiritus temperantia, Spi ritus promissionis, Spiritus fidei, Spiritus revelationis, Spiritus adoptionis filiorum. Quando aliquis accipit gratiam judicandi, accipit Spiritum judicii, sicut dicit Hesaias, Et purgabit eos Dominus Spiritu judicii, et Spiritu adustionis (1 sai. 4. 4): ultricem et purgatri сем 1 vim vocat Spiritum judicii et Spiritum adustio mis. David autem petit Spiritum rectum, qui dirigat, et in rectam viam ferat. Et iterum petit donum prin cipale, quod dominetur affectibus, efficiatque ne anima serviat illis. Quoniam enim perversum fuerat cor Davidis, et a continentia venerat in nequitiam affectionum et voluptatis, et quia non juste judicium tulerat de interficiendo viro, et servus factus erat concupiscentiæ, in adulterium prolapsus, petit Spiri tum rectum, inquiens: Innova in visceribus meis; et ne projicias me, inquit, a facie tua: et redde mihi læ titiam salutaris tui, et Spiritu principali confirma me (Psal. 50. 10-12): hoc est, dono quo dominer affe ctionibus, et cohibeam voluptates. 5. Hæretici Macedoniani quomodo verum Scriptura rum sensum adulterarint; argumentum Macedoniano Hæc a nobis dicta sunt de Spiritus sancti di vina majestate, et de diversitate operationum ejus. Hæretici autem cum ignorarent ipsum, quando dicit Spiritum sanctificationis vel promissionis, dona commemorare: id ad naturam referunt, dicentes, Deum dedisse, et Spiritum sanctum donavisse. Vi disti, inquiunt, donum Dei esse? Legerunt ea quæ ad donɔ pertinebant, et ipsa ad naturam retulerunt; cum oportuisset intelligere quæ nomina ad naturam pertinerent et que dona gratiam significarent: cau pones fuerunt adulteratæ veritatis, confuderunt om nia, subverterunt seipsos, exciderunt a veritate, Ob tenebratum est insipiens cor eorum: dicentes se esse sa pientes infatuati sunt (Rom. 1. 21. 22). Eapropter in ierunt: Quoniam de Spiritu quæstiones moves, et ex Scripturis doces, et vis testes habere Scripturas: ab ipsis Scripturis moti dicimus ea ipsa quæ de Spiritu sancto Salvator dixit. Quid igitur dicit ille? Cum au tem venerit Paracletus, Spiritus veritatis qui a Patre procedit, deducet vos in omnem veritatem: non enim loquetur a seipso, sed quæcumque audierit, loquetur, et quæ ventura sunt annuntiabit vobis: ille me glorificabit; quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. 15. 26). Vidisti quoniodo, inquit, a semetipso non loqui tur, sed ex illo accipit? Non potest demonstrari Spi ritus auctoritas. An non demonstravit, inquit, eum subjacere potestati Filii, et mutuari ab eo, atque aliis suppeditare? Attende diligenter. Quoties tibi dictum aliquod apparet obscurum, ne statim advoles ad di ctionem, sed exspecta finem sententiæ. Non vides, quando exstruuntur domus, quomodo omnia confusa sint, calx, lapides, ligna, et in oculis tuis omnia per mixta videantur, artifici autem omnia bene quadrent? Scit enim quo tempore hoc confusum in hoc loco, il lud in alio congruat: et quæ nunc dispersa in harmo niam quamdam convenientia ædificii pulchritudinem perficiant. Igitur cuin videris dicentem ab hoc in il lud, et ab illo in hoc transilire, puta eum sibi materias præparare: quando enim conjungo materias, tunc ostendo quam bene conveniant. Una natura Filii est at Spiritus, una virtus, una veritas, una vita, una ɛa pientia. At ab eo tempore quo Salvator dignatus est assumere naturam nostram, impletur Spiritu sancto non quod sit inferior Spiritu sancto, sed quod caro opus habeat humana figura, ut accipiat adventum Spiritus; non quod non possit Deus Verbum sancti ficare creaturam quam assumpsit. Nam si hunc con cesseris sermonem, supervacuus erit Filius: sufficie bat enim Pater ad sanctificandam carnem. Num igi tur Pater quasi infirmus assumit Filium? num quasi * Hæ voces, et purgatricem, desunt in cold. infirmus Filjus assumit Spiritum? Sed quia una natura est, quæ omnia in omnibus operatur, alia quidem Pater operatur, et in omni natura suscipitur: alia au tem Filius, et in omnem transit naturam: alia vero Spiritus, et in omni natura suscipitur. Quando igitur natura secundum seipsum consideratur, par est et æqualis, plena herilis potestatis et auctoritatis ad mirabilis, neque indiga, neque imperfecta, non pro ficit, non minuitur, non augmenta suscipit, non atte nuatur. Cum autem accepit Deus Verbum carnem nostram, fecit eam humano more, quæ quasi unum prophetarum vel apostolorum suscipiat Spiritum san ctum. Dixiprius, non quod non sufficiat divinitas Filii, sed ut perfecta Trinitatis cognitio in opificio illo os tendatur. Assequuta est caro Domini Spiritum san ctum, et deinde voluit Salvator carnem, quam accepit, Spiritui sancto propria reddere: ut quodcumque faciebat Christus secundum carnem, adscriberetur Spiritui sancto, qui habitavit in eo, sicut in sancto hu mano templo. Homo enim propter nos, Deus autein propter seipsum; Deus propter seipsum, homo au tem propter amorem erga homines. Ejecit dæmones; et voluit fugationem dæmonum adscribi sancto Spiri tui, aitque: Si autem ego in Spiritu sancto ejicio da monia (Matth. 12. 28). Non dixit, in Deo Verbo, sed adscribit Spiritui, sicut vir sanctus Spiritu sancto di guatus. Certe quando intravit in templum, sumpsit prophetain Hesaiam, et legit: legit autem quæ de seipso erant scripta: Et ut revolvit librum, ait: Spi ritus Domini super me (Luc. 4. 17. 18). Num igitur hæc Deo Verbo conveniunt? Deus dicit, Spiritus Do mini super me. Non negari potest quin persona homi nis loquatur. Spiritus Domini super me, eo quod unxit me (Isai. 61. 1). Per Spiritum, inquit, sanctum un ctus sum. Propterea dicit Petrus, Jesum a Nazareth, quem unxit Deus Spiritu sancto et virtute (Act. 10. 38). 6. Hic animadvertamus obsecro. Hæc enim onınia in apparatum illius sermonis assumuntur, De meo ac cipiet (Joan. 16. 14): non enim ab aliis in alia efferi mur, sed, ut dixi, materias dispono, ut tu conjun ctionem concinnes. Dignatus est Spiritu sancto, bapti zatus est in Jordane; dicitque Joannes: Vidi cælos apertos, et Spiritum Dei descendentem sicut columbam, et manentem super eum (Joan. 1. 32). Vidisti quo modo, humano modo accipit Spiritum sanctum? Nul lus sic impius, ut credat divinitatem accipere Spiritum. Dicit Joannes Baptista: Medius vestrum stetit, quem vos ignoratis, et ego nesciebam eum: sed qui misit me, ut baptizarem in aqua, ille mihi dixit: Super quem vi deris Spiritum sanctum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, hic est Filius meus (Joan. 1. 26. 33). Descendit Spiritus sanctus, ut impleatur hoc Hesaie Spiritus Domini super me (Isai. 61. 1). Ba ptizata est caro, et statim baptizatus ascendit de aqua, et ductus est a Spiritu in desertum. Ducta est, et quasi pædagogum habuit caro Spiritum sanctum. Quare ductus est? Ut nobis figuram daret: sicut caro mea non ducitur concupiscentiis, sed ducitur Spiritu, sie et vos debetis. Propterea et Paulus: Si autem Spiritu Dei ducimini, non jam estis in carne (Galat. 5. 18); et Quicumque Spiritu Dei ducuntur, non sunt sub lege (Rom. 8. 14). Ducitur caro Christi, ducamur et nos. Propterea enim omnia in seipsum assumit, ut nobis exemplum relinquat. Ductus est a Spiritu, ut tentaretur (Matth. 4. 1), et vicit diabolum; non dei tas: contumelia enim fuerit deitati dicere, Vici. Deus enim numquam vincitur, neque vincit, sed semper prævalet et dominatur. Nam si omnino vinceret, pos sibile esset et ipsum vinci. At qui semper dominatur, est onnipotens, et neque tumultuantur adversus eum subditi, neque adversus conatum et laborem subdito rum suorum prævalet. Si igitur caro dominica, et do minicum figinentum, novus homo cælestis, vum germen, quod novo partu floruit, pit Spiritum sanctum, habes testimonia advenisse Spiritum de cælo: et ductum eum esse a Spiritu, ut vinceret diabolum. Imago Adam quæ in principio se no acce

descendisse, sicut novit virtus Christi quæ omnia perscrutatur: imo tremo potius quam dico, ne in immensam abyssum abeat navicula, et desit Spiri tus. Da enim mihi navim paratam, gubernatorem Hautas, fines, anchoras, omnia disposita, et nus quam esse spiritum venti: nonue cessat omnis quan tuscumque est apparatus, si desit operatio spiritus? Ita fieri solet licet sit sermonis ampla supellex, et meus profunda, et eloquentia, et intelligentia, si non adsit Spiritus sanctus, qui vim suppeditet, oliesa sunt omnia. 9. Solvitur argumentum Macedonianorum.— Quare igitur de seipso, sicut et de Spiritu sancto dixit, meipso non loquor? Quasi agonista essemus, subver timus contradicentem, sufficientibus consequenter argumentis persuasuri, his et illis, siquidem parere voluerint. Non enim omnino necessitate eos adduce mus, sed dicamus tamen, si forte persuadeantur: et ne admireris si ego homo hoc dicam. Dicit Deus Eze chieli Abi ad domum Israel et dic eis, si forte audiant, si forte credant (Ezech. 2. 3. 7). Dicimus hæc, Si forte audiant, si forte credant, si forte assentiantur. Quod si hæc nobis dicentibus non assentiantur, innoxii su mus nos. Sic Paulus docebat, et postquam docuit, dicit: Testificor omnibus quod mundus sum a sanguine omnium vestrum. Non enim subterfugi quominus annun tiarem vobis viam Dei (Act. 20. 26. 27). Et nunc dico Quare Salvator dixit, meipso non loquor: et de Spiritu sancto: seipso non loquetur? Oro caritatem vestram, hic animadvertamus. Cum unus sit Christus, multi prodierunt falsi Christi, sicut Salvator dixit Multi venient in nomine meo falsi Christi, et falsi pro phetæ (Matth. 24. 24). Cum igitur unus sit Christus, quem prophetæ venturum promiserunt: ante adven tum ejus apparuerunt quidam deceptores, dicentes Nos sumus. Theudas dixit: Ego sum; Judas Galilæus dixit Ego sum: et seducebant multos (Act. 5. 36. 37). Salvator venit, et dixit: Quotquot venerunt ante me, fures fuerunt et latrones (Joan. 10. 8) Quoniam igitur primii, cum deceptores essent, Christi nomen induentes populo persuadere conati sunt, quod ipsi Christus erant; non simul in lucem prodeuntes, sed singuli seorsim, unus quidem nunc se offerens, alius autem alio tempore: dicit Christus: Quotquot vene runt ante me, fures fuerunt et latrones; sed non audie runt cos oves (Joan. 10. 8). Oves meæ meam vocem audiunt, et cognoscunt vocem meam, et sequuntur me (Ibid. v. 27). Venerant igitur illi falsi Christi, et non docuerunt ex lege et ex prophetis, sed ex seipsis lo quuti sunt, et ex propria sententia. Salvator venit, et non discessit a lege, non discessit a prophetis, sed dicebat quasi in exemplo: Bene dixit Hesaias (Matth. 45. 7); et iterum: Nonne scriptum est in lege ve stra (Joan. 8. 17)? Et cum accederet ad eum diabo Jus, dicit ei: Scriptum est, Dominum Deum tuum ado rabis et illi soli servies (Matth. 4. 10). Venit igitur Christus secundum carnem et non loquutus est ex scipso, sed ex prophetis. Igitur quia illi qui ante Christum venerunt, in nomine Christi non sunt loquu ti, neque ex lege, neque ex prophetis, sed ex propria sententia, errores loquuti sunt: dicit Salvator: Ego a meipso non loquor, sicut illi (Joan. 14. 10). seipso enim loqui, extra legem loqui est. Sic igitur oportet etiam nos loqui. Cum videris hareticos Aristotelica vel Platonica inovere, dic, Nos a nobisipsis non loqui mur: quæcunque audivimus a Christo, hec loqui mur. Et unde hoc, quod is qui a seipso loquitur, pseu dopropheta sit, vel loqui a seipso pseudoprophetam nobis indicet? Dicit Ezechiel prophcta: Vivo ego, dicit Dominus ad prophetas qui seducunt populum meu³n, non misi eos: a seipsis loquuti sunt, et ex corde suo loquuntur (Ezech. 13. 3. 6. 10). Proinde quia pseudo prophete a seipsis prædicaverunt, Salvator a suspi cione hac se purgans dicit: Ego a meipso non loquor. Unde hoc quod Salvatoren deceptorem esse suspi cati sunt? Hoc primum proponemus. In festo Sceno pegiæ quærebant turbæ Jesum, dicentes: Ubi est? Et erat de co diversa vox; alii dicebant, Bonus cs alii dicebant, Non, sed seducit populum (Joan. 7. 12). Vidisti quomodo in suspicionem venerit ut seductor? Item post sanctam Salvatoris mortem dicunt pontifi ces Pilato Scimus, Domine, seductorem illum adhuc viventem dixisse, Post tres dies resurgam (Matth. 27. 63). Hec ideo dixi, ut demonstrarem eum habitum fuisse seductorem. Quia igitur seductor nabitus est, dicit: Ego a meipso non loquor (Joan. 14. 10), sed de le ge, de prophetis, quæcumque audivi a Patre (Joan. 15. 15): non secundum divinitatem audivi a Patre, in lege et in prophetis. Ex persona carnis loquitur, ut solvat errorem. Ego a meipso non loquor, sed quæcumque audivi a Patre. Vos autem quæcumque audivistis a patre restro diabolo, loquimini (Joan. 8. 44). Et ut demonstret diabolum, quando in aliquibus loquitur, mendacium operari, dicit: Quando loquitur mendacium, ex propriis loquitur. Ego ex meipso non loquor (Ibid.). sed ex pro phetis et lege hoc enim est veritas. Sicut igitur Sal vator purgans se a suspicione, dicit, Ego a meipso non loquor, sicut deceptores: sic et de Spiritu san eto dicenduin. 40. Cæterum, obsecro, hic animum adhibeamus. › Secundum dictum Salvatoris multi apparent pseudo prophete et psendochristi, et dicit quidam, Ego sum et alius, Ego sum, sicut scriptum est, Multi venient in nomine mco dicentes: Ego sum Christus, et mullos seducent, sed ne seducamini (Luc. 21. 8). Sicut igitur erant qui suspicabantur Christi nomen a deceptoribus usurpari, sic et multi simulaturi erant se habere Spi ritum sanctum quem non haberent, et loquuturi. Sed illic quidem homo apparebat, et dicebat, Ego sum Christus hic autern nemo audebat dicere, Ego sum Spiritus sanctus: non enim cum corpore, sed invi sibilis adveniebat. Venit ad Petrum, venit ad Paulum, et in confesso erat eos Spiritum Domini habere. Pro dit Simon, et dicit: Spiritum habeo. Ex facie nullus videt quis habeat, vel quis non habeat: vel quis Spi ritum immundum, vel quis Spiritum sanctum habeat (Act. 8.). Nam si visibilis esset, non decepisset; nam agnitione fuisset redargutus. Venit Montanus, dicens Spiritum sanctum habeo (a). Venit Manichæus, di cens Spiritum sanctum habeo: id vero palam non erat. Ut ne igitur plures nomine seducerentur, quo niam invisibiliter donum venturum erat, dicit: Cum ven-rit Paracletus, Spiritus veritatis, qui a Patre pro cedit, ille vos memores faciet verborum meorum, et inducet vos in omnem veritatem: non enim a semetipso loquetur (Joan. 16. 13). Si quem videritis dicentein, Spiritum sanctum habeo, et non loquentem evange lica, sed propria verba, is a se ipso loquitur, et non est Spiritus sanctus in ipso. Sicut enim dicit de seipso Ego a meipso non loquor: ut solvat suspicio nem deceptionis, imo errorein a veritate separet, et ostendat, quinam habeant Spiritum sanctum, et qui non habeant, sed simulent se habere, dicit: seipso non loquetur. me audistis quid tradidi. Quando ve niet invisibilis Spiritus, mea loquetur. Si videritis ali quem evangelica repetentem, profecto Spiritum san ctum habet. Veniet enim Spiritus sanctus, ut in me moriam vobis revocet ea quæ docui. Si quis igitur eorum, qui se dicunt habere Spiritum sanctum, dicat aliquid a seipso, et non ex evangeliis, non credite; meam doctrinam sequamini. seipso non loquetur. Sed hac ratione adventus ejus indicat quis acceperit Spiritum, et quis non acceperit: si quis sequitur di eta Christi, Spiritum sanctum habet. Nullus enim po test dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (1 Cor. 12. 3). Venit Manes, vere pavels, hoc est insaniens, consentaneum errori suo nomien habens; et dixit Ego sum Paracletus (b), quem promisit Salvator apo stolis ego sum Filius Dei. Ubi audisti in Evangelio (a) Montanus et Manichæus dicebant se Spiritum sanctum habere. (b) Manes dicebat se esse raracletum.