In hanc homiliam hæc notat Savilius p. 759: ‹ Hanc homiliam, editam Romæ anno 1581, castigavi mus ex Manuscripto ex Bibliotheca Regia Lutetiæ, adhibitis etiam Florentis Christiani conjecturis: ac primum sublato titulo Romani Codicis, quem rectissime damnat Florens, cum de Acacio nullum in hoc toto sermone verbum, substituimus alium ex Regio commodiorem. Florens pro 'Axáxtov ex ingenio &xaxov [substituit], ut de Christo intelligatur. › His consona dicit Fronto Ducæus in Notis: In Editione Romana, inquit, anni 1581, huic sermoni præfixus erat titulus, siç tòv äɣiov 'Axáxiov moiµéva, xai elç tò пpóɓatov, De sancto Acacio pastore et de ove: sed castigavit ex Ms. Regio Editio Savilii Græcum textum, et hunc titulum substituit, quem exhibuimus: quandoquidem neque in toto orationis decursu mentio ulla fit Acacii. Fuit hoc nomine Cæsareæ Palæstinæ episcopus quidam, qui synodo Seleuciensi interfuit, ut ex Tripartita Historia constat lib. 5, c. 34. Alius Berœæ fuit episcopus temporibus Gratiani Imperatoris ex ejusdem Historiæ lib. 1x, cap. 3. Forte scriptum hic fuit, ɛiç ǎxaxov лcipiéva, De innocente pastorę. › Utrum autem hæc lectio, els tbv äytov 'Axáxiov, In sanctum Acacium, ex librariorum vitio manarit utruni vero ex cujuspiam Græculi ausu invecta fuerit, non ita facile est statuere. Certe ita titulus habet, non in Romano Codice tantum, sed etiam in Regio, cujus lectiones in imis paginis posuimus. Et obser ves velim, etsi initio memoria martyrum in plurali celebrari dicatur, in fine tamen homiliæ [811] unum ET QUOD CHRISTUS SIT PASTOR ET OVIS: NECNON DE VELO ET PROPITiatorio (a). 1. Martyres cum Christo comparati; Filius cum Pa tre cooperatur. Rursus martyrum memoria, rursus piorum festi dies, rursus angelorum argumentum, rursus Ecclesiæ celebritas. Memoria est eorum qui martyrium sunt perpessi: honor autem martyrum, gloria est ejus pro quo martyrium subierunt. Hono rantur martyres pro Christo passi; adoratur Chri stus, qui pro omnibus passus est. Illi quidem per sup plicium ex humili gradu sese in sublimem evexerunt Servator autem a sublimitate divinitatis, ad humilita tem humanæ naturæ descendit, non egressus quidem a dignitate, sed ut œconomiam suam operaretur. Au divimus enim eum dicentem: Ego sum pastor bo nus, qui posuit animam suam pro ovibus (Joan. 10. 11); qua ille oratione et benignitatem suam osten dit, et potentiam prædicavit. Nam quod pro ovibus patiatur, id benignitatis; quod vero animam suam ipse ponat, id potestatis est: non enim vim pati tur, sed economiam operatur. Etsi namque dicat apostolus Patrem illum tradidisse pro nobis (Rom. 8. 52), non necessitate Filium subiisse supplicium ar guit, sed voluntatem Filii cum paterna concur risse ostendit. Tradit autem seipsum Filius, non necessitate serviens, sed cum Patris sententia coope rans. Aliud enim est servilem in modum ministrare, aliud divino more ' cooperari. Cooperatur enim cum Patre Unigenitus, etiamsi id nolint hæretici, qui pro pria nequitia indivisibilem naturam dividunt, qui Pa trem creatorem, Filium subministrum, Spiritum sanctum item ministrum prædicant; qui nec Pauli voces reverentur, qui ministros prædicationis non subministros vocavit, sed cooperatores Dei, cum di xit, Dei sumus cooperatores (1. Cor. 3. 9). Paulusne cooperator, Filius vero subminister? Ne quæras igi tur quid Christus dixerit per Hesaiam, sed quid per seipsum. Propter seipsum siquidem pastor est, propter te ovis; hæc quippe duae lectiones hodie concurrerunt. Hesaias certe de ipso lectioneni suppe ditabat eunucho, Quasi ovis ad occisionem ductus est 1 Reg., ut Deum decet. (a) Collata cum MS. Regio 1476, in quo titulus sic habet in sanctum Acacium pastorem, el in ovem, et in velum, el in propitiatorium. (Isai. 53. 7. Act. 8. 32): Servator autem, Ego sum pastor bonus (Joan. 10. 11). Tu mihi igitur discri men ovem inter et pastorem ostende; in quonam ovis, in quonam pastor sit. Nisi enim nominum differen tiam noveris, unde cognosces excellentiæ dignitatem? Palam sane est ovem esse ob supplicii economiam'. pastorem vero ob potentiam benignitatis. Neque enim erubescit Deus appellari pastor. Oportebat quidem nos ipsum Deum ac Regem agnoscere: sed quia Deum ut homines ratione præditi non novimus, vult ille nos, ut oves irrationabiles, saltem agnoscere pa storem. Si enim Servator, cum in mundum venit, te hominem rationabilem reperisset, ut Deus tibi ne cessario apparuisset: sed quia te hominem non inve nit, tamquam ovem a priscis usque temporibus er rantem, et per prophetas Dominum invocantem: Er ravi sicut ovis, quæ periit, quære servum tuum (Psal. 118, 176) ideo regiam occultat dignitatem, et pa storis curam profert. Quocirca a principio statuit in præsepi corpus suum collocari: matremque et œco nomie ministrum Joseph in angustias deducit: neque enim illum dixerim vel patrem Servatoris, vel Mariæ virum, sed socium et mediatorem mysterii. Siquidem sponsus erat virginis, non maritus ejus; sed maritus quidem nomine, re minister œconomia. Hic itaque in angustum deducitur cum Maria in Bethlehem: ita ut propter diversorii angustias infantem in præsepio lo cari necesse fuerit. Dei autem opus erant angustiæ illæ, ut ex necessitate in illum deponeretur locum benignus ille; deponeretur, inquam, propter carnalem œcono miam. Cur hoc ita dispensat? Quia præsepe est bruto rum mensa; humanitas vero in brutorum naturam de generavit (Homo enim, cum in honore esset, non in tellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et simi lis factus est illis) (Psal. 48. 13): cælestem cibum iu brutorum mensa apponit, ut qui animo bruti essent, in præsepi, quasi in propria sibi mensa, non ultra brutorum foenum invenirent; sed eum qui dixit, Ego sum panis, qui de cælo descendit, et, qui dat vitam mun do (Joan. 6. 35. 41). Ovis igitur propter economiam, Deus vero propter gloriam suam. Ponit igitur ani 1 Florens Christianus mavult, ob passionis Dei œconc miam.