col. 743–744page 1 of 2
culorum ejus mysteria. Hae in montibus sanctis re
perfuntur, in Bethleem, in Golgotha, in resurre
tione, in Thabore transfigurationis monte, in colle
assumptionis. Ideo sancti vocantur montes quia do
minicorum mysteriorum sanctificationem acceperunt.
Fuerint etiam montes prophetæ, nempe ob subli
mitatem præscientiæ, qui habent Dei fundamenta,
hoc est, divinæ cognitionis proœmia. Ab ipsis enim
ad pietatem instituimur. 2. Diligit Dominus portas
Sion super omnia tabernacula Jacob. Tabernacula Ja
cob vere sunt duodecim tribus, sive potius Seloin;
illic enim habitabat arca, ut et ille antiquus Judaro
rum populus, ubi erant etiam sancta sanctorum. Ve
rum portas Sion super hæc omnia dilexit: in illis
enim figuram, hic veritatem operatus est. Diligit au
tem et portas Sion, quia clausis januis Sion Christum
suscepit; ita ut admodum congruenter hæc sequan
tur: 3. Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Diapsalma.
Non modo quia illic januis clausis Christus ingressus
est; sed etiam quia utpote Deus sine januis ingressus,
ut homo se tibi palpandum permittit, non temere id
subjungit, sed quia ad Ecclesiam gentium sermonem
transtulit, simulque sui amota persona, Dei personam
proplieta inducit. 4. Memor ero Rahab et Babylonis,
scientibus me. Cur se Rahab illius memorem futurum
Deus pollicetur? Meretrix quippe erat Rabab, Baby
Jon autem confusionem significat. Qua de causa sic
loquatur, dictio sequens aperit; ait enim, Scientibus
me. Itaque etiamsi Rahab ob fornicationem sit Eccle
sia ex gentibus, Babylon autem ob idolorum multitu
dinem confusionem significet, cum conversa Deum
noverit, jure in nemoria Dei est. Nam synagoga Ju
dæorum, quod ipsum non noverit, in oblivionem ve
nit. Verum quem fructum Rahab et Babylon quæ in
nemoria habentur memori pariant, psalmista mox
indicat: Et ecce alienigenæ, et Tyrus, et populus
Æthiopum, hi fuerunt illic. Illud, Fuerunt, cæteri in
terpretes clarius ediderunt, dum alii, Geniti sunt, alii,
Nati sunt, exposuerunt. Alienigenæ quippe omnino,
et populus Ethiopum, qui nigrorem caliginemque
idololatrie habent, insuperque Tyrus, quæ in errore
regnavit, per Ecclesiam Deo nati sunt, per aque
Hempe et baptismi generationem. 5. Mater Sion di
cet: Homo. Quid dicet? Sane mysteria illa de genti
bus supra memorata. Sed non ait hæc ab homine
doceri Christum enim habent doctorem,
de quo,
quomodo nempe doceat, hæc adjicit: Et homo natus
est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Hominem et
Altissimum Christum appellat; hominem propter
carnem, Altissimum propter divinitatem. Mirabiliter
igitur et clarissime mysterium a Christo in Sion con
summatum dixit, quando discipulis seipsum palpan
dum dedit tune cuim homo natus est in ea, id est
apparuit, quando ipse Altissimus fundavit eam, illic
que Patris gratiam dedit; imo vero fundamentum je
cit Sioni fidem in ipsum, de quo ipse per Isaie lin
guam loquitur: Ecce pono in fundamentum Sion lapi
dem electum, angularem, pretiosum: et qui credet in
ipsum non confundetur (Isai.28.16).6. Dominus narrabil
in scriptura populorum et principum horum qui fuc
runt in ea.Quis Dominus? Is qui apparuit in Sion ut ho
mo, et fundavit eam ut Altissimus. Hic ipse narrat in
scriptura populorum, in descriptione nempe gen
tium. Neque enim unum dixit populum, ne Judæoruin
populum esse putarent; sed multos, ut gentes sub
indicaret: ait autem, Et principum horum qui fuerunt in
ea; apostolos autem dicit: bi enim in Sion principes
constituti sunt. Utriusque rei argumentum accipe. Jo
annes enim scripsit Christum in Sion apostolis dixisse
Sicut misit me Pater, et ego mitto vos (Joan. 20. 21 ).
Clare ergo apostolos his principes constituit: post
hanc quippe datam potestatem, ipsos misit in niun
dun. Lucas vero Christum induxit mysterii exposi
tionem in Sion emittentem: Tunc aperuit eorum
înentem, ut intelligerent Scripturus; et dixit eis: Sic
oportebat pati Christum, et resurgere ex mortais tertia
die, et prædicare in nomine ejus pœnitentiam et remis
sionem peccatorum in omnes gentes (Luc. 24. 45-47).
Ecce populorum descriptionein; scilicet gentium he
reditatein acceptam adjecit. Jure ergo non homo pu
rus Sioni mysteria dicit, quia homo, qui est etiam
Deus et Altissimus, ipse cuneta illi clarissime enar
ravit. Diapsalma induxit propheta quia cum Dei per
sonam introduxisset, ipse rursus suam reducit, ex
proprio charactere volens Sionem celebrare. Quid au
tem ait? 7. Sicut lætantium omnium habitatio est in te.
Sicut, id est, quomodo. Miratur enim propheta, quo
modo et quantum lætentur omnes qui habitant in
Sion, dum in memoriam revocant ea quæ illic edita
sunt miracula. Habitant autem illic ii, qui in Spiritu
vitam agunt: siquidem Sion demus est Spiritus.
1. Canticum Psalmi filiis Core, in finem super Maeleth,
ad respondendum verbom sapientiæ Æman Israe
bitæ (a), Lxxxvi.
1. Psalmorum cantores fuisse filios Core jam supra
didicisti: vėrum hic cogites canticum psalmi ipsum
esse, quod et prophetia de Christo mixtum esse opor
tet. Queres item cur, In finem, super Macbeth inscri
batur, quod alii interpretes, Triumphale per chorum,
ediderunt. Itaque manifestum est non unum esse can
torem, sed chorum hanc melodiam concinnare, inci
piente man Israelita cantore, cantore scilicet
alio, ad quem chorus apposite et sapienter respondit.
Quapropter in titulo dicitur, Ad respondendum verbum
sapientie man Israelitæ. 2. Domine Deus salutis
meæ, die clamavi et nocte coram te. 3. Intret in con
spectu tuo oratio mea. Oportet et nostrum singulos
orantes in conspectu Dei, hoc est, secundum placitum
ejus, per totam diem et noctem precari: si quidem
volimus intrare in conspectu ejus orationem, et de
precationes nostras facilem exitum habere, ita ut au
diamus: Preces tuæ et eleemosynæ tuæ ascenderunt in
memoriale in conspectu Dei (Act. 10. 31). Quoniant
totus Psalmus in Christum scriptus est, necessario
eum Dominum et Deum salutis suæ vocavit; de com
muni salute dicit: propriam enim sibi ille salutem
nostram, utpote primitiæ factus, Patrem esse putat et
dicit. Ipso enim volente Filium in mundum venire,
salvi facti sumus. Ad hunc per diem sæpe in monte;
per noctem in loco Gethsemani, cum prodendus esset
à Juda, clamavit, id est, cum fiducia Patrem rogavit,
ut intraret in conspectu ejus oratio sua. Quunam illa
erat? Pater, si non potest hic cutic transire, nisi bibam
illum, fiat voluntas tua (Matih. 26. 42). Inclina aurem
tuam ad precem meam. Id est, precation:s meæ vin
diligenter recogita, vel concedere digneris hæc quæ
postulo: non enim pro meipso, sed pro his, quorum
formam et figuram accepi precor. 4. Quia repleta est
malis anima mea. Quibus? Humanis; omnium quippe
gesto peccata. Et vita mea inferno appropinquavit. De
bebant enim illi mortem, quorum veni traditum chi
rographum. 5. Estimatus sum cum descendentibus in
lacum. Se similem esse ait iis qui descendunt in lacum
mortis. Visus sum ut iki mortis debito obnoxius; sed
non ita res erat: ut sequentia demonstrant. Factus
sum sicut homo sine adjutorio, 6. inter mortuos liber.
Crucem enim et passionem ut homo sustinuit auxilio
destitutus, nec concessit ut angelus accederet et ades
set; itaque dicit: Torcular culcari solus (Isai. 63. 3)
et Petrum increpavit, cum auriculanı unius apprehen
dentium Dominum abscidit, et hoc illi dixit, Annon
tibi videtur quod possim rogare Patrem meum, et millet
mihi nunc plus quam duodecim legiones angelorum?
Quomodo nunc impleantur Scripture prophetarum,
quoniam sic oportebat fieri (Matth. 26. 33. 54 )7 Hæc
dicens ostendit se virtutemi propriæ divinitatis con
traxisse, ut a prophetis prædicte dispensationis my
sterium in se compleretur. In mortuis autem liber
erat, non tantum ut Deus; scd etiam quod impecca
(a) Eman, et in sequenti Psalmo Atham, Israelitæ vo.
cantur in LXX Interpretibus, quad mendiu est vetustisai
mum. At non Iraelite, sed Fxraitu vorandi, secundwa
Hebraicam veritatem 78.
col. 745–746page 2 of 2
PG 55:745ὠνόμαζον. Οτι δὲ τραυματίαι οἱ ἁμαρτωλοὶ παρὰ τῇ Γραφή λέγονται, Ἱερεμίου μάνθανε λέγοντος· τις δώσει τῇ κεφαλῇ μου ὕδωρ, καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς μου πηγὴν δακρύων; καὶ κλαύσομαι τους τετραυματισμένους θυγατρὸς λαοῦ μου. Δηλοῖ δὲ καὶ τὰ νῦν τῷ ψαλμωδῷ λεχθέντα. Οὐδὲ γὰρ μόνον τραυματίας, καὶ τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ ἐκβληθέντας καὶ τῆς χειρὸς ὠθισθέντας ἐξέθετο, καθ' οὓς ὁ Χριστὸς ἑαυτὸν νομι σθῆναί φησιν· ἔτι δὲ καὶ τοὺς ἐν τάφῳ καθεύδοντας, τοὺς ἀπράκτους καὶ ἀνενεργήτους, ἐνεργῶν καὶ ταῦτα τῶν νεκρῶν τὴν ἀνάστασιν. Εθεντό με ἐν λάκκῳ κατω τάτῳ, ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου. "Ορα πῶς τοῦ πάθους τὴν ἀλήθειαν καὶ τοῦ παθόντος φυλάττει τὸ ἀξίωμα. Τέθειται μὲν γὰρ ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ, φησίν ἐπειδὴ μηδὲν τοῦ ᾅδου κατώτερον· ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν σκοτεινοῖς, ἵνα διὰ τοῦ σκότους τὰ τοῦ θανάτου χωρία αἰνίξηται. Πλὴν ἐν σκιᾷ θανάτου τὸ παροδικὸν τοῦ πά θους δηλῶν, ὁμοῦ δὲ ὅτι καὶ Χριστὸς δικαιοσύνης ἐτύγ χανεν ἥλιος, πρὸς βραχὺ καθάπερ ὑπὸ σκιᾶς τοῦ θανά του κρυπτόμενος. Επ' ἐμὲ ἐπεστηρίχθη [] ο θυμός σου. Αναγκαίως, ἐπειδήπερ αὐτὸς τοῦ γένους τὰς ἁμαρ τίας ἐβάστασεν, ἐπ' αὐτῷ ὁ κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν θύ μός· θάνατος δὲ ἦν, καὶ κατάρα ἐπήρχετο· ἔνθα επι στηριχθεὶς, οὐκ ἔτι τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων ἐπέρχεται. Καὶ πάντας τοὺς μετεωρισμούς σου ἐπήγαγες ἐπ' ἐμέ. Μετεωρισμοὺς τοῦ Θεοῦ τὰ παρ' αὐτῷ ὑψηλὰ λέγει. οἷον βασιλείαν, ἁγιασμόν, τὸ συγκαθέζεσθαι δούλους ὄντας Δεσπότῃ. Ὥσπερ τοίνυν τὰ δι' ἡμᾶς ταπεινὰ, οὕτω καὶ τὰ περὶ ἡμῶν ὑψηλὰ ὁ Πατὴρ ἐπὶ τὸν Χριστὸν ἀναγκαίως επήγαγεν. Ἐν αὐτῷ γὰρ τούτων τὴν ἀπό λαυσιν ἔχομεν. "Οτι δὲ μετέωρα τὰ ὑψηλὰ λέγει, σαφῶς ἡμῖν Ἱερεμίας ἐξέδωκε· φησὶ γὰρ οὕτως· Ἐὰν ὑψωθῇ ὁ οὐρανὸς εἰς τὸ μετέωρον, φησί Κύριος· τουτέστιν, ἐὰν αὐτοῦ ὑψηλότερος γένηται. Διάψαλμα τοῖς εἰρημένοις πρόσκειται, ἐπειδὴ τῶν κατὰ τὸν τάφον διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐπιμνησθεὶς καὶ τὸν θάνατον, νυνὶ τὸν λόγον εἰς τὰ τούτων ἀνώτερα, την προδοσίαν φημὶ καὶ τὸν σταυρὸν, ἀνήγαγεν. Εμάκρυνας τους γνωστούς μου ἀπ' ἐμοῦ. β'. Τοῦτο Λουκᾶς ἐν αὐταῖς φράζει ταῖς λέξεσιν, ἔνθα του σταυροῦ τὴν ἱστορίαν ἐξέθετο. Εἱστήκεισαν δὲ πάντες οι γνωστοί αὐτοῦ ἀπὸ μακρόθεν, καὶ γυναῖκες αἱ συνακολουθήσασαι αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ὁρῶ σαι ταῦτα. Εθεντό με βδέλυγμα ἑαυτοῖς. Ἐπὶ τοῦ Πέτρου καὶ τοῦτο πεπλήρωται, ἡνίκα ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ ἀρχιερέως εὐλαβηθεὶς τοὺς λέγοντας, Αληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ· ἡ γὰρ λαλιά σου δῆλον σε ποιεί, ήρξατο καταναθεματίζειν καὶ ὀμνύειν, ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. Παρεδόθην, καὶ οὐκ ἐξεπορευόμην. Ἐξὸν γὰρ αὐτῷ ἐκπορευθῆναι, τουτέστιν, ἐκκλίναι, ἐπειδὴ καὶ τὸν καιρὸν τῆς ἐφόδου τῶν Ἰουδαίων εγίνωσκεν, ὥστε λέ γειν τοῖς μαθηταῖς, Καθεύδετε τὸ λοιπὸν καὶ ἀνα παύεσθε· ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με· ἑκὼν ὅμως παραδοθῆναι ἡνέσχετο. Οἱ ὀφθαλμοί μου ἠσθένησαν ἀπὸ πτωχείας, ἐκέκραξα πρὸς σὲ, Κύριε. Πτωχείαν καλεῖ τὸ πάθος· ὅθεν καὶ Παῦλος περὶ αὐτοῦ φησιν Επτώχευσεν ὑπὲρ ἡμῶν, πλούσιος ὤν. Οἱ ὀφθαλμοὶ τοίνυν αὐτοῦ διὰ τὸ πάθος ἠσθένησαν· ἑκὼν γὰρ ἐχαρ τέρει τὰ ἀνθρώπινα. Οὕτω δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡσθένης σεν, ὥστε καὶ κράξαι, Ελωί, Ελωί, λημα σαβαχθανῇ. "Ολην τὴν ἡμέραν διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου· εὔδηλον ἐπὶ τοῦ σταυροῦ· ὁ γὰρ ἀρχιερεὺς ὑπὲρ ἡμῶν θυσίαν προσφέρων, ἐν εἴδει προσευχῆς τὰς χεῖρας ἐκτείνων, τὴν οἰκονομίαν τοῦ πάθους ἐπετέλεσε. Μὴ τοῖς νεκροῖς ποιήσεις θαυμάσια, ἢ ἰατροὶ ἀναστήσουσι, καὶ ἐξομολογήσονταί σοι; Διάλεξιν ἐνταῦθα πρὸς τὸν Πατέρα πεποίηται, ἡμῖν γνωρίσαι τὰς αἰτίας βουλόμενος, ὧν ἔνεκεν ἀναγκαία ἦν αὐτοῦ πρὸς τοὺς νεκρούς κατάβασις. Εἰσὶ δὲ αὗται, ὅτι τοῖς νεκροῖς οὐ ποιεῖ θαυμάσια· οὐδὲ γὰρ ἀστραπὰς ἐπιτελεῖ παρ' αυ τοῖς, ἢ βροντάς· οὐ χειμῶνα ἐξ αἰθρίας, οὐδὲ πάλιν εὐω δίαν ἀπὸ χειμῶνος ἀθρόον, ἢ ἄλλα ὅσα παρέχει τοῖς ζῶ σιν ἀπὸ τῆς κτίσεως θαύματα· ἀλλ᾽ οὐδὲ ἰατροὶ ἀναστήσουσι τοὺς νεκροὺς, ἵνα ταῦτα τὰ εἰρημένα θεάσωνται. Πῶς οὖν ἐξομολογεῖσθαι, πῶς δὲ σώζεσθαι οἱ ἐν ἀπιστία τετελευτηκότες δύνανται, καὶ μήτε νόμῳ, μήτε προφή ταις ἀκηκοότες; Οὐ γὰρ ἦσαν αὐτῶν ἐπακούσαντες. Διάψαλμα τῶν ἑξῆς ὁ προφήτης προέταξεν, ἀναπαύσαντος αὐτῷ τὴν μελωδίαν τοῦ Πνεύματος· τῆς αὐτῆς δὲ ὅμως τῶν λόγων οἰκονομίας ἔχει. Μὴ διηγήσεται τις ἐν τῷ τηκε τάφῳ τὸ ἔλεός σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῇ ἀπω λείας; Τίς γὰρ προφήτης ἢ νομοθέτης ἐν τῷ τάφῳ, ἢ ἐν τῇ γῇ τῆς ἀπωλείας; Λέγει δὲ τὸ τῶν νεκρῶν χωρίον ἀπώλειαν, διὰ τὸ ἀνέλπιστον τῆς ζωῆς προσαγορεύων τὸν θάνατον. Τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ ἢ τὴν ἀλήθειαν, τουτέστι, τὸν νόμον αὐτοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς, ἢ καὶ τὸν Χριστὸν αὐτόν· ἔλεος γὰρ ἐν αὐτῷ καὶ ἀλήθειαν διηγήσασθα ἴσχύεν, ὑποτελὴς τοῦ θανάτου τυγχάνων, διὰ τὴν κατὰ παντὸς γένους ἀπόφασιν. Μὴ γνωσθήσεται ἐν τῷ σκότει τὰ θαυμάσιά σου, καὶ ἡ δικαιοσύνη σου έν γῇ ἐπιλελησμένῃ; Ετι τῶν αὐτῶν ἔχεται· σκότος γὰρ τὸν ᾄδην ὡς ἀφεγγῆ καλεῖ· τὸ δὲ αὐτὸ καὶ γῆν ἐπιλελησμένην. Οὐκ ἦν γὰρ ἐκεῖνα τὰ χωρία ἐπισκέψεως τυχόντα, μέχρι τῆς τοῦ Σωτῆρος εἰς τοὺς νεκροὺς καὶ ταβάσεως.[] Οθεν οὔτε τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ, οὔτε ἡ δικαιοσύνη, τουτέστιν, οὔτε τὰ σημεῖα, οὔτε ὁ νόμος παρ' αὐτοῖς προσεδοκᾶτο γνωρίζεσθαι. Πολλάκις δὲ τοὺς αὐτοὺς ἀνακυκλοῖ λόγους, ἀπαραίτητον τοῦ πάθους τὴν οἰκονομίαν ἐπιδεῖξαι βουλόμενος, ὡς ὁμοῦ τοῖς νεκροῖς καὶ τοῖς ζῶσι συμφέρουσαν. Κἀγὼ πρὸς σέ, Κύριε, ἐκέκραξα, καὶ τῷ πρωί ἡ προσευχή μου προφθάσει σε. Ἐπειδὴ γὰρ Υἱὸς ἦν ὁμότιμος τῷ Πατρὶ, προσευχόμενος, ἀναγκαίως ή προσευχή προέφθασεν, ὥσπερ εἰς συνάντησιν αὐτοῦ, πρὸς ἐν ἐγίνετο τρέχουσα. Εικότως δὲ καὶ τὸν καιρὸν προσέθηκεν, ὥστε σε καὶ ἐντεῦθεν μαθεῖν ὅτι τοῖς Εὐαγγελίοις ἐκτίθεται σύμφωνα. Φησί γὰρ ὁ Λουκᾶς· Ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξελθεῖν αὐτὸν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι· καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ. Καὶ τίνος χάριν μετὰ κραυγῆς προσηύχετο, σαφῶς τὰ ἑξῆς δεί κνυσιν· ἐντυγχάνοντος γὰρ καθέστηκε ῥήματα. Ίνα τι, Κύριε, ἀπωθεὶς τὴν ψυχήν μου (1. εὐχήν μου], ἀπο στρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ; Ταῦτα ὥστε ἡμέτερον πρόσωπον ἀναδεξάμενος ἔλεγεν, ὅπερ διὰ τὴν παρακοὴν ὁ Θεὸς ἀπεστρέφετο καὶ τὴν ἡμετέραν ἀπω θεῖτο ψυχὴν, ἀνθ' ὧν παρέβη τὸν ποιητὴν μεμφόμενος, Ὁ Χριστὸς δὲ οὐκ ἀγνοῶν ἐρωτᾷ, ἀλλὰ δεικνύς, ὡς οὐ χρὴ τὸ λοιπὸν ἀποστρέφεσθαι, αὐτοῦ τὴν ὑπὲρ πάντων ἀπολογίαν προφέροντος. Πτωχός εἰμι ἐγὼ καὶ ἐν κατ ποις ἐκ νεότητός μου. Πτωχὸς γὰρ δι' ἡμᾶς, πλούσιος ὤν, ἔτι δὲ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητος γέγονεν, ἥκων εἰς Αἴγυπτον, ἐκεῖθεν εἰς Ναζαρέτ τῆς Γαλιλαίας κρυπτόμενος, ἄλλας τε πολλὰς ἐπιβουλὰς ὑφιστάμενος. Υψω θεὶς δὲ ἐταπεινώθην καὶ ἐξηπορήθην. Υψος εἴτε τῶν σημείων, εἴτε τοῦ σταυροῦ λέγοις, ἐφ' ἑκατέρων ἐταπεινοῦτο καὶ ἐξηπορεῖτο παρὰ τῶν Ἰουδαίων φαυλιζό μενος. Επ' ἐμὲ διῆλθον αἱ ὀργαί σου. Τὰς κατὰ τῆς ἀνθρωπότητός φησιν ὀργὰς, τουτέστι, τὰς ἐπιτιμίας καὶ τὰς ἀπειλάς, ἃς ὑπὲρ ἡμῶν ἑαυτὸν διὰ παθῶν προσ ενέγκας ἐδέξατο. Οἱ φοβερισμοί σου ἐξετάραξαν με ἐκύκλωσάν με ὡσεὶ ὕδωρ. Τὰ φόβητρα τὰ κατά του πρωτοπλάστου ἀνθρώπου λέγει. Ισχυρὰ γὰρ ἦν ἐπειδὴ σφραγίζουσαν ἀπόφασιν Θεοῦ καὶ συμμαχοῦσαν έκέ κτητο. Ὑφ᾽ ὧν εἰς τοσοῦτον ἐταράχθη, ὥστε λέγειν Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου έως θανάτου. Ἀλλὰ μὴν καὶ συνεσχέθη καθάπερ ύδατι τοῖς λογισμοίς κυκλούμενος. Διόπερ πρὸς τὸν Πατέρα ἔλεγε· Νυν ή ψυχή μου τετάρακται. Καὶ τί εἴπω; Πάτερ, σῶσόν με τῆς ὥρας ταύτης. ᾿Αλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην. Ολην τὴν ἡμέραν περιέσχον με ἅμα, Τῆς ἡμέρας ἐνταῦθα του πάθους ἐμνημόνευσεν, ἐν ᾗ πάντες αὐτὸν ἅμα ἀρχιερεῖς καὶ πρεσβύτεροι καὶ Φαρι σαῖοι καὶ γραμματεῖς καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἰουδαίων ἐκύκλωσάν. Δηλοῖ δὲ καὶ ὁ Ματθαῖος, ὅτε συνηγμένων πάντων, ὁ Πιλάτος, Τίνα θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν; ἐπυνθάνετο. Εμάκρυνας ἀπ' ἐμοῦ φίλον καὶ πλησίον, καὶ τοὺς γνωστούς μου ἀπὸ ταλαιπωρίας. Τὸν Πέτρον λέγει φίλος γὰρ διὰ τὴν μαθητείαν ἐτύγχανεν. Εἴσῃ δὲ τοῦ Κυρίου λέγοντος· Οὐκ ἔτι ὑμᾶς καλῶ δούλους, ἀλλὰ φίλους. Πλησίον τὸν αὐτὸν διὰ τὸ λίαν θερμὸν καὶ ἀκμάζον τῆς πίστεως· γνωστοὺς δὲ αὐτοῦ τοὺς ἀποστόλους ἅπαντας. Οὗτοι γὰρ αὐτὸν ὑπὲρ πάντας ἐγίνωσκον, ὡς ἐν Εὐαγγελίοις ακήκοας λέγοντος· Πάτερ δίκαις, καὶ ὁ κόσμος σε οὐκ ἔγνω· ἐγὼ δέ σε ἔγνων, καὶ αὐ τοὶ ἔγνωσαν, ὅτι σύ με απέστειλας. Αλλ' ὅμως ἔνεκα τῆς τοῦ πάθους ταλαιπωρίας πρὸς καιρὸν ἅπαντες ἐμακρύνθησαν. Οὐκ αὐτοῖς δὲ τοῦτο, ἀλλὰ τῷ Πατρὶ λογίζεται. Υπερέβαινε γὰρ αὐτῶν τὴν δύναμιν τοῦ σταυροῦ τὸ μυστήριον. Βουλῇ δὲ τοῦτο Πατρὸς καὶ εὐδοκίᾳ ἐπράξ τε το.