In illa enim, quod pastoris est proprium, animam snam pro grege dedit. Quapropter Isaias dicit: Sicut pastor gregem suum pascet, et brachio suo congregabit agnos (Isai. 40. 11). 8. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vistra, 9. sicut in exacerbatione secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri. Illud, Hodie, nec unain diem, nec præsens sarculum significare nos docet Paulus ad Hebræos scribens; ait enim: Adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec Hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex robis fallacia peccati (Hebr. 3. 13). Si igitur voceni ejus in præsenti sæculo audivimus (au divimus enim: Oves meæ vocem meam audiunt, et sequuntur me [Joan. 10. 27]), ne obduremus corda nostra, neque æmulemur Judaicum populum, domum exacerbantem et populum corde duruin a prophetis appellatum: qui persæpe Deum in deserto tentavit, exacerbavit, præcipue autem cum devicto Chanan:eo, quando oportebat gratias agere, contra Deum loquuti sunt, reprehendentes quod se ex Ægypto eduxisset quando immisit in eos serpentes qui mortem infer rent; itaque Paulus dicit: Ne tentemus Dominum, quemadmodum et quidam ex ipsis tentaverunt, et a serpentibus perierunt (1. Cor. 10. 9). Præcepit itaque, ut postquam spiritualis hostis fugatus est, Deique vox per Unigeniti adventum audita est (tunc enim pro pheta, non simpliciter propheta, nec legis mediator erat, sed ipse Deus loquens), ne contra ea loquamur pro quibus gratiarum actiones agendæ sunt quod Jn dæi fecerunt seductorem illum et legis transgresso rem vocantes (Matth. 27. 36 ): quapropter ii qui obloquuntur a serpentibus spiritualibus perennt. Pro baverunt me et viderunt opera mea quadraginta annis. Ilic interpunge et post sequentia modulare: 10. Of fensus fui generationi illi; quia sic interpunxit Paulus fee Patterionium exponens: Probaverunt me, et viderunt opera mea, quadraginta annis (llebr. 3. 9. 10. At cfr. v. 17); subjunxitque postea: Ideo offensus. fui generationi illi; necessaria et congruenti distin-. ctione usus, quoniam quadraginta annis in deserto Deus probabatur ab ipsis. Probabatur nempe signo rum ostensione, cum dicebant: Quoniam percussit petram et fluxerunt aquæ, numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo (Ps. 77. 20)? Ipse autem Pluit illis manna ad manducandum. Et pluit super eos sicut pulverem carnes, et sicut arenam muris volatilia pennata (Ibid. v. 24. 27). Ilæc enim in septuagesinio septimo Psalino Spiritus modulatus est. Ea porio de causa generationi illi, quæ post tot tan taque signa ingrata incredulaque mansit, non ad tem pus, sed perpetuo infensus fuit. Quamobrem tempus non addidit. Cæterum pro illo, Offensus fui, cæteri interpretes, Male affectus fui, hoc est, Vix nec ullo modo delectatus fui, ediderunt. Et dixi: Semper hi errant corde. 11. Ipsi vero non cognoverunt vias meas. Jure Deus populo Judaico infensus mansit: quia ipsi perpetuum, non vero temporaneum errorem retinent. Qui autem perpetuo errat, quandonam convertetur? Alioquin vero non lingua, sed corde errant, id quod est longe gravius: illo enim decepto, morbus incu rabilis est. Quapropter illos per Isaiæ prophetiam in crepabat: Populus hic labiis me honorat, corde autem longe absunt a me (Isai. 29. 13). Ecquid errorem cor dis operatum est? Ignorantia viarum Domini, scilicet mandatorum: quæ non tantum cognescunt ii qui me ditantur, quantui ii qui operantur. Ignorantiam ergo vocat cessationem. Cognitio enim illa vera est quæ per opera habetur: quandoquidem inare aut ex au ditu aut ex remotiore conspectu omnes cognoscimus veram autem ejus cognitionem obtinent ii qui in illo operantur. Sicut juravi in ira mea, si introibunt in re quiem meam. Sicut hoc loco non similitudinem signi ficat, sed sermonis confirmationem. Id est, Vere ju ravi. Quemadmodum ubi dicit: Ut bonus Deus Israel rectis corde (Psal. 72. 1); ac rursum, Ut magnificata sunt opera tua, Domine, omnia in sapientia fecisti (Psal. 103. 24). Juramentum vero comminationem Dei im mutabilem intelligas. Quemadmodum enim nobis ju ratis mutare sententiam non licet: sic et Deus omnia quæ vel promisit vel comminatus est, numiquam mu tat. Hæc jurandi verbo significat. Quid ergo juravit? Non introiturum Judaicum populum in requiem suam. quod exitum habuit in iis, qui ipsum in deserto inti taverant. In deserto enim lapsi sortitionem terræe promissæ non acceperunt. Quo dicto propheta futuri quoque sæculi requiem commemoravit. Neque enim de illa sermonem, qui jam finen: acceperat, resum psisset, nisi, ut ait Paulus, aliam requiem comitie moraret iis relictam qui obsequentes futuri sunt, in qua Deus ab ommibus iis quæ tune operatur, requie-cet (llebr. 5. 10. 11). 4. Laus cantici Duvidi, quando domus ædificata fuit post captivitatem; sine inscriptione apud Hebr.cos.. Psalmus xcv. 1. Neque hic Psalmus apud Hebr.cos inscriptionein habet, sed apud Septuaginta solum interpretes: quo rum titulum Judrus jure abjecit: ut arguitur ab ipso titulo; Psalmus quippe clare in populum inscribitur atque David, cujus est Psalmus, multis generationibus captivitatem præcedit, postquam in titulo dicitur ædi ficatam fuisse domum. Captivitatem igitur illam dicit, de qua sic Paulus loquitur: Ascendens in altum capti vam duxit captivitatem, dedit dona in hominibus (Ephes. 4. 8). Edificationem domus vocat Dei incarnationem. Ipse enim de propria carne ait: Solvite templum hoc, et in tribus diebus a'dificabo illud (Joan. 2. 19). Hujus itaque domus adificatio post captivitatem nostram, a diabolo inductam, peracta est. Hanc enini Christus libertate donare volens, incarnatus est. De qua hic ipse David in alia prophetiæ parte sic loquutus est Åscendisti in altum, cepisti captivitatem (Psal. 67. 19). Cantate Domino canticum novum, cantate Domino, omnis terra. 2. Cantate Domino, benedicite nomini ejus. Qua de causa canticum novum omnem cantare terramı, nec Judæam tantum præcipit, nisi propter nova mira cula? Ac propemodum David eadem quæ Paulus dicere præoccupat: Si qua in Christo nova creatura, velėra transierunt; ecce facta sunt omnia nova (2. Cor. 5. 17). Quid autem est, Canticum norum aut quo tradente illud cognoscemus? Multa quippe nobis cantica pro pheta edidit, sed, Novum canticum, jam dicens, aliud ab ipsis diversum novum canticum subindicat. Canti cum cecinit etiam Isaias: Cantabo, inquit, canticum dilecto, dilecto meo, vineæ meæ. Vinea facta est dilecto in cornu, in loco pingui (Isai. 5. 1), etc. Sed hæc universam terram cantare par non est, sed Judäam tantum, in quam cantandum esse dicitur. Hrc certe respiciunt ad angelorum canticum a Luca descrip:um. Hlud quippe novum erat. Universam terram propheta advocavit, quoniam hic evangelista hæc angelis mo dulantibus cantata fuisse commemorat: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax, in hominibus benepla citum (Luc. 2. 14). Hæc autem quaudonam dicta sunt? Quando domus ædificata est, id est, cum Christus in Carnatus est. Nato quippe illo, angeli in Bethleem choreas agentes modulati sunt. Cum jubet autem ter cantare, ter Dominum nominat, volens Trinitatem in Christo glorificari. Per ipsum enim et Patrem et Spi ritum sanctum uovinius. Ideo congruenter subjungit Benedicite nomini ejus; sive Patris dixeris, sive Filii, sive Spiritus sancti: nomen quippe Trinitati, Deus quod benedixerunt angeli, qui novum canticum reve larunt, ipso initio in altissimis Deo gloriam referentes, Annuntiate de die in diem saluture Dei nostri, Proce dente quippe tempore, procedit Evangélium: et Christi cognitio dilatato tempore dilatatur, id quod sequentia indicant. 5. Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus. Num hæc sibi vindicare potest populus Judaicus? Quomodo enim tiabit in gentibus gloriam Dei is, cui neque legem extra proprios limites legere conceditur? De hac enim re ipsos reprehendebat Amos propheta: Et le gerunt fɔris legem, e advocaverunt confessiones. AmNOS annum.