adducens, veritatemque faciens: crat autem illa Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat is cm repositum est, et ipse exspe ctatio gentium (Gen. 49. 10). Quibus apprime consen tiunt que sequuntur: Vidcrunt ommes termini terræ salutare Dei nostri. Ad Jud:ros enim ut sibi proprios advenit. His autem oculos claudentibus (Obturaverunt eni:n, inquit Isaias, oculos suos, ne viderent) [Isai. 53. 151), eorum loco termini terre, videlicet gentes, viderunt salutare Dei, quod prius non viderant. 2. Hoc quippe est quod nunc prophetam obstupe facit, de quo etiam Christus admirans dicebat: In judicium ego veni in mundum hunc, ut qui non vident videant, et qui vident cæci fiant (Joan. 9. 39). 4. Jubi late Deo, omnis terra. Jure quidem, quoniam commu nia sunt bona: non enim unius regionis, qualis erat Judea, non gentis unius, sed totius generis est insti tutam mysterium, de quo nos jubilare, quasi in com muni bello victores, jubet. Terram enim hominem generatim sumptum vocavit, ut in sequentibus clarius dicitur. Cantate, et exsultate, et psallite. Non ergo de aridæ elemento, sed de hominibus dicere instituit. Quapropter cen ad multitudinem sermonem habet jubetque primo canere, deinde exsultare, postremo psallere ut divini gaudii initium atque finem Dei glorificationem habeamus. 5. Psallite Domino in citha. ra, in cithara et voce psalmi; 6. in tubis ductilibus, et voce tube cornea. Jubilate in conspectu Regis Domini. Etiamsi tempus fuerit quo his instrumentis ad Deum glorificandum utebantur, ad nos citharam virtutum concordiam intelligamus, quæ nullo modo potest ob tineri, nisi carnem mortificemus, ut iis quasi chordis virtutum concentum perficiamus, et psalmi vocem Deo placentem in cælum emittamus. Quoniam vero post citharam tubam commemoravit, citharam certe Vocal Vetus Testamentum, in quo psallendum erat ex cithara enim psalmodiam concinnari jussum erat tubas autem Evangelia, in quibus jubilare merito ju bemur in conspectu Regis Domini, scilicet Christi, pote qui per evangelicum institutum spirituales vicerimus inimicos. Ideoque tubas plurimas simul commemoravit et unami, quia Evangelium, licet se cundum virtutem unum sit, in quatuor tamen Evan gelia per evangelistas scriptores distributum est. Animadverte autem prophetici dicti accurationem. Nam tubas, quæ pluraliter memoratæ de evangelista rum personis accipiuntur, ductiles vocat, id est, sencas; æneæ namque factæ sunt evangelistarmin linguæ, per donum Spiritus sancti. Tuba autem cor nea est evangelicum verbum mysteriumque in eo contentum, quia caput habet Christum, qui cornu congruenter vocatur: in ipso enim inimicos possu mus cornu impetere: huic itaque Evangelio vocem necessario attribuit, In voce, inquiens, tubæ corneœ. Quoniam plurimis historiam exponentibus, unius tamen Evangelii vox per omnes auditur, qui concor dissime mysterium describunt. 7. Moveatur mare et plenitudo ejus orbis terrarum et omnes qui habitant ir eo. Moveri mare et plenitudinem ejus, scilicet marina animalia nt choreas agant, jam supra diximus. Quin etiam metų prodigiorum a Domino in mari patrato rum, ipsum commoveri jure dixeris. Neque enim Dominum solummodo, sed etiam Petrum anıbulantem excepit (Matth. 14. 25. sqq. ): ac Jesu præcipiente, piscem qui staterem habebat protulit (Matth. 17. 26). Idipsum quoque de orbe terrarum deque habitantibus in eo dixeris. Ipsum enim pr·rcellere et commovere po terant miracuļa a Christo et a prophetis patrata. Ipsis quippe orantibus multa cominovebantur, ut narrat Lucas (Act. 4. 81. et 16. 26). 8. Flumina plaudent manu simul. Flumina dixeris operationes Spiritus, quæ plaudere manu, utpote in unum collectæ, tein pore adventus Christi dicebantur; de quibus dicebat Qui credi in me, sicut dixit Scriptura, flumina de ven tre ejus fluent aquæ vivæ (Joan. 7. 38). Dicas etiam sensilia Alumina plausisse manu et choreas egisse, quando Christum baptisma suscipientem Jordanis excepit. Commune siquidem hoc erat gaudium flumi num et aquarum. 9. Montes exsultabunt a facie Do mini, quoniam venit. Montes vocari prophetas ob con templationis sublimitatem, jam supra diximus. Ili de præsentia Christi merito exsultabunt, quia ipsorum prophetia in opus exivit: nam si sensibilia inteHexe ris, jure etiam hoc modo exsultabunt, quoniam sele bat Judaicus populus idolis immolare in excelsis, ut in libro Regum narratur: deinde vero in adventu Christi hoc cessavit. Quoniam venit judicare terram. Judicabit orbem terræ in justitia, et populos in æqui tate. Quomodo ipsum venire dicit, nisi quia proplieta cum esset, quod ut futurum prænuntiabat, id quasi praesens cernebat? Sed primo de adventu in carne loquitur, qui prior fuit; secundo autem de secunde ejus adventu, in quo judex-venturus est. Verum in primo ejus adventu bona ex eo parta suscipit; secun dum autem adventum metu judicii jam adesse putat. Utile admodum est terribilia præ oculis habere, et quasi imminentia respicere, ut hinc peccata præscin dainus. Quæ est autem judicii œconomia? Justitia et æquitas. Itaque injustitiam fugiamus, et a tortuosis declinemus ne dolis fidamus, avaritiam ne sectemiur. Hæc quippe sunt Dei judicio contraria, et eos qui his addicti sunt in damnationem deducunt. 1. Davidi; sine inscriptione apud Hebræos. Psalmus XCVIII. 1. Alii quidem omnes sine inscriptione Psalmum ediderunt sed Davidi inscripserunt Septuaginta in terpretes, quasi de spirituali Davide Christo prophe tiam contineat. 1. Dominus regnavit, irascantur populi. Judæorum populos dicit: hos enim regnum Christi in iram et furorem concitavit, ita ut Pilato dicerent Noli dicere quod rex sit Judæorum (Joan. 19. 21); ac rursum Non habemus regem, nisi Cæsarem (Ibid. v. 15). Qui sedet super Cherubim, moveatur terra. Ju dæam rursus subiudicat. Cum enim Magi ex Oriente venerunt dicentes, Ubi est qui natus est rex Judæorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus ad orare eum: audiens Herodes turbatus est, et omnis Jero solyma cum illo (Matth. 2. 1-3). Quid autem fecerit ille qui sedet super Cherubim, sequentia indicant. 2. Dominus in Sion magnus et excelsus super omnes populos. In Sion enim januis clausis ingressus, ma gnitudinem suam ostendit; atque per hoc miraculum clare demonstravit, se esse illum super Cherubim sedentem. Et ideo quæcumque facit ille creaturæ con ditor, natura nostra præstantiora sunt. Tunc os:en sus est excelsus super omnes populos, cum apostolis donum Spiritus sancti tribuit, qui ejus celsitudinem, non uni populo, sed omnibus ubique annuntiarunt. 3. Confiteantur nomini tuo magno, quoniam terribile et sanctum est. Omne Dei nomen magnum est: nam mo do ad ejus gloriam consentaneo intelligenda snnt ejus nomina. Siquidem si Dominus dicatur, non pari, qua apud nos, ratione dicitur; si Rex, diverse in eo in telligitur regni dignitas. Cæterum magnum est Dei nomen, quo seipsum nominavit, quando Moyse dicen te: Ecce ego veniam ad filios Israel, et dicam eis: Do minus Deus Hebræorum misit me ad vos: et si interro gent me, Quod nomen est ipsi: quid dicam eis? respon dit ei: Dices filiis Israel, Qui est misit me ad vos (Exod. 3. 13. 14). Huic terribili et sancto ut confiteaniur propheta præcepit. Nam qui temporaneus est, etiamsi potens sit, non tamen admodum terribilis, quia quo dam decurso tempore ejus dominatio cessat: qui au tem semper est et æternus, jure terribilis est; nulla quippe spes est ipsum aut mutandum aut cessaturum esse. Quia vero sanctum et terribile hoc nomen esse dicit, terribile esse intelligas inimicis, scilicet dæmo nibus, qui vel invocationem ejus fugiunt; sancıtım autem fidelibus, qui non alio modo, quam per nomen Christi sanctificationem habent. 4. Et honor regis ju dicium diligit. Quod enim est judicii opus? Insoutes absolvere, noxios declarare: quapropter judicium di ligit Regis honor, id est, imperium et potentia. Ideo