ASTERIUS URBANUS. · NOTITIA. eipere debent, ut plene Christiani inveniantur: quia mus, ut luxuriæ ac diversis illecebris, et fœdis in cum Spiritus sanctus infunditur ", cor fidele ad pradentiam et constantiam dilatatur. De Spiritu sancto accipimus, ut efficiamur spirituales: quia animalis komo non percipit ea quæ sunt Spiritus Dei. De Spiritu sancto accipimus ", ut sapiamus inter bonum malumque discernere, justa diligere, injusta respuere, ut malitiæ ac superbiæ repugnedignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus, ut amore vitæ et gloriæ ardore succensi, erigere a terrenis mentem ad superna et divina valeamus. Data Nonis Septembris, id est, quinto die ejusdem mensis, Antonino " et Alexandro viris clarissimis consulibus. Idem Eucherius loco citato. 36 I Cor. 11, 14. Hactenus Eucherius quem consule. paper. cessit anno 224. Spiritus sancti consummans unguenti inunctio elargitar. Similia hac de re due Clementes, alter Romanus in suis Apost. constit. libris, alter Alexandrinus, Justinus martyr aliique plures de hoc sacratissimo sacramento scripserunt, longe ante Urbani pontificis tempora. Quomodo igitur sigillum Domini et 37 Ista etiam infra habentur in decreto Melchiadis "An. 222, vivente adhuc Callisto, cui Urbanus sucsacratum hoc unguentum ab Urbano institutum esse potuit, quod prædictorum testimonio a Christo in~ stitutum est, et ab apostolis usurpatum, et universæ Ecclesiæ traditum est? Vide Bellarm. lib. 11 De confirm., c. 5 et 6, et iv De Roman. pontif., c. 8. SEV. BIN. ANNO DOMINI CCXXXII. ASTERIUS URBANUS NOTITIA (Galland., Velerum Patrum Biblioth., Proleg., III, xI.) 1. Auctor trium librorum adversus Cataphrygas, Asterius Urbanus asseritur. 1. Episcopus fuisse demonstratur. Episcopi antiquitus vocati quandoque presbyteri. Zoticus Otrenus, alius a Comanense videtur. Quo tempore scripserit auctor, inquiritur. Iniqua viri docti censura relunditur. 1. Veterum sententiam de trium librorum auctore 'Αστέριον Ουρβανὸν, τὸ διὰ Μαξιμίλλης πνεῦμα. adversus Cataphrygas, quos Avircio Marcello nunerpatos memorat Eusebius haud unam esse comperimus. Hieronymus enim opus illud modo Rhodonem, modo Apollonium litteris consignasse tradit Rufinus et Nicephorus Claudium Apollinarem, Eusebii nimirum mentem minus recte assecuti. Sed ejusmodi opiniones non esse admittendas, alibi uberius exposuimus Nunc vero post viros doctissimos, Valesium Tillemontium Longuerueum et Dodwellum qui tamen postea sententiam mutavit Asterium Urhanum eorum librorum scriptorem existimamus. Objici quidem potest, ab hujusce operis scriptore mentionem fieri Asterii Urbani; ut proinde non auctor fuerit ipsemet noster Asterius. Sic enim ille Καὶ μὴ λεγέτω ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, τῷ κατὰ Euseb., Hist. eccl. lib. v, cap. 16. Hieron., De vir. illustr., capp. 37 et 40. Rufin., interpr. Euseb. 1 b. v, cap. 15. Niceph. Call., Hist. eccl., lib. iv, cap. 23. Prolegom. ad Bibl. PP. vol. I, cap. 25, § 2, el vol. II, cap. 12. § 2. Vales., ad Euseb. lib. v, cap. 16. Sed quis non videat verba intermedia seriem ora - ·tionis turbare, rescribendumque: Kal µh dɛyétw rò διὰ Μαξιμίλλης πνεῦμα, nec mihi jam dicat ille Maximillæ spiritus? Hinc merito censuit Valesius, verba illa quæ interseruntur, ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, τῷ κατὰ Αστέριον Ουρβανόν, scholion esse quod vetus quidam scholiastes, vel si mavis, Eusebius ipse, ad marginem libri sui apposuerat, ad verba quæ paulo ante occurrunt, αὖθις δὲ ἐν τῷ αὐτῷ φησι 26ye. Quod quidem scholion, ut fieri assolet, fuerit deinceps a librariis in textum illatum: importunum illud quidem, sed eo saltem nomine commodum, quod hinc demum cum ipso viro docto colligamus, Asterium Urbanum trium librorum adversus Cataphrygas habendum esse auctorem, non autem Claudium Apollinarem, ut post Rufinum complures reTillem., Mém., tom. II, pagg. 430, 441, et 670, not. 7, sur les Montan. Longuer., Dissert. de Montan., § 14, pag. 265. Dodw., Dissert. 4 Cypr., § 11, pag. 44. Id., Dissert. 4 Iren., § 38, pag. 369. Aster. Urb., Fragm. infr., col. 151.

ASTERII URBANI centiores statuerunt. Porro Valesiana conjectura episcopo duas Ecclesias longe inter se dissitas fuisse Tillemontio præ cæteris atque Pearsonio arrisisse perhibetur. II. Quis autem qualisve fuerit noster Asterius, non liquet. Episcopum vero ipsum fuisse, illa suadere satis videntur quæ ab co Ancyræ in Galatia peracta noscuntur. Cum enim illius urbis Ecclesiam Montani ejusque feminarum pseudoprophetiis turbatam comperisset, collecto fidelium cœtu pluribus diebus disseruit, eosque in veritate fidei magnopere confirmavit, adversarios vero Deique hostes in fugam convertit quo quidem munere fungi, virum in primis episcopali honore insignitum decebat. Præterea testatur auctor tunc adfuisse dum loqueretur, Zoticum Otrenum quem vocal suum συμπρεσβύτερον, quin et Zolicum Comanensem et Julianum Apamenum, άνδρας δοκίμους καὶ ἐπισκό novç, viros probos et episcopali dignitate ornatos: ut propterea non solum in presbyterorum collegium cooptatus fuisse videatur Asterius, sed et ipsemet episcopus fuerit, qui nimirum tribus aliis astantibus episcopis ad populum in ecclesia verba fecerit. Neque vero quis jure collegerit, nostrum Asterium adeoque Zoticum Otrenum in presbyterii gradu fuisse tantummodo collocatos, quod Zoticum ipsum compresbyterum suum appellet: haud enim insolens in ecclesiasticæ antiquitatis monumentis, episcopos vocari consuevisse presbyteros. Unum afferam exemplum, et quidem ter inculcatum, ex c epistola Irenæi ad Victorem: ‹ Sed et presbyteri illi, inquit, qui ante Soterem Ecclesiæ præfuerunt, quam nunc gubernas. Et mox: «Verum qui te præcesserunt presbyteri. Paucisque interjectis, de Aniceto verba faciens: Cum hic, ait, presbyterorum qui ante se fuerant, consuetudinem retinendam esse diceret,» etc. Kal oi mpd Zwrñpo; πρεσβύτεροι, οι προστάντες τῆς Ἐκκλησίας ἧς ἀφηγῇ.... ἀλλ᾽ οἱ πρὸ σοῦ πρεσβύτεροι λέγοντα (τὸν ᾿Ανίκητον) τὴν συνήθειαν τῶν πρὸ αὐτ τοῦ πρεσβυτέρων ὀφείλειν κατέχειν. Plura suppeditabit Svicerus quem profecto mirari subit illustrem hunc locum præteriisse. Cæterum baud existimaverim equidem cum Lequienio V. C. unum eumdemque fuisse Zoticum Otrenum et Comanensem, quorum divisim meminit auctor: cum inconsonum videatur, uni Tillem., l. c., pag. 671. Pears., indic. Ignat., part. 11, pag. 164. Aster. Urb., Fragm. 1, col. 145. Id. ibid., et Fragm. 4, col. 151. Iren., apud Euseb. Hist. eccl., lib. v, cap. 24. Svicer., Thes. eccl., v. Пpɛσáúrepos, tom. II, pag. 826. commissas. Otrys enim in Bithyniæ finibus colocatur a Strabone; Comanorum vero urbs (ut hic de Comanis Ponticis taceam) Cappadociæ, Ptolemæo teste, attribuitur. In notitiis episcopatuum, prior dioeceseos Asianæ putatur, Ponticæ autem posterior. III. Jam vero quæ superant ex tribus libris Asterii, ætatem satis declarant qua ille scribebat. Sic enim ait Ab obitu Maximillæ usque in hanc diem, plus quam tredecim anni jam elapsi sunt: nec tamen ullum aut particulare bellum, aut universale in terris fuit. Imo Christianis, præcipua quadam Dei misericordia, pax stabilis et firma permansit. Et iterum Ostendant nobis (Cataphryges) quinam inter ipsos Montano et mulierculis successerint: elenim prophetiæ donum in omni Ecclesia ad ultimum usque Domini adventum permanere debere, auctor est Apostolus. Sed nullum prorsus poterunt ostendere, tametsi jam quartus decimus hic agatur annus ab obitu Maximillæ. Ex quibus sane verbis, subductis rationibus, colligit Tillemontius ista scripsisse Asterium circa Domini annuın 231, imperii vero Alexandri x1. Et jure quidem nam Alexander, Herodiano teste ɛiç τεσσαρεσκαιδέκατον ἐλάσας τῆς βασιλείας ἔτος, ἀναι pwal pev, annis quatuordecim citra sanguinem gessit imperium: ut proinde quiete agere permissi fuerint Christiani eo imperante; adeoque pax illa, qua sub Antortino Caracalla, sub Macrino, nec non sub Elagabalo fruebatur Ecclesia, sub Alexandri quoque imperio stabilis et firma permansit, ut scribit noster auctor. Ex iis porro quæ huc usque de Asterio Urbano edisseruimus, in primis vero de illius acri studio in Christiana religione ab hæreticorum fraudibus vindicanda; quis demum æquo animo ferat eo usque processisse virum criticum, ut scribere non dubitarit quæ ab Apollonio, Asterio, Miltiade aliisque illius ævi Montanistarum oppugnatoribus, retulit Eusebius, adeo esse plena declamatoriæ vanitatis, ut eo faciant fidei minus, quo magis affir - mant? Itane vero? Ita quidem vir ille censet; quo nimirum Montanum sive purget sive laudet, suumque proinde Tertullianum ab Ecclesiæ unitate sejunctum ac Montanistis addictum. Lequien., Oriens Christ., tom. II, pagg. 447, Aster., Fragm. 5, infr., col. 151. Id., Fragm. 10, infr., col. 155. Tillem., Mém., tom. II, pag. 441. Herodian., Histor. lib. vi, sub шit. Rigalt., præfat. ad Tertull.

FRAGMENTA CONTRA MONTANISTAS. ASTERII URBANI QUE SUPERSUNT FRAGMENTA EX LIBRIS III CONTRA MONTANISTAS AD ABERCIUM MARCELLUM. (GALLAND., op. cit., tom. III, p. 273, ex Eusebio, Hist. eccl. lib. v, capp. 16 et 17.) 1. Exordium operis. Ἐκ πλείστου ὅσου καὶ ἱκανωτάτου χρόνου, ἀγαπητέ Λουίρκιε Μάρκελλο επιταχθεὶς ὑπὸ σοῦ συγγράψει τινὰ λόγον εἰς τὴν τῶν κατὰ Μιλτιάδην λεγομένην αίρεσιν εφεκτικώτερον πῶς μέχρι νῦν διεκείμην· οὐκ ἀπορίᾳ τοῦ δύνασθαι ἐλέγχειν μὲν τὸ ψεῦδος, μαρτυρεῖν δὲ τῇ ἀληθείᾳ· δεδιὼς δὲ καὶ ἐξευλαβούμενος, μή πη δόξω τισὶν ἐπισυγγράφειν ἢ ἐπιδιατάσσεσθαι τῷ τῆς τοῦ Εὐαγ γελίου Καινῆς Διαθήκης λόγῳ· ᾧ μήτε προσθεῖναι μήτ' ἀφελεῖν δυνατόν, τῷ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον αὐτὸ πολιτεύεσθαι προηρημένω. Προσφάτως δὲ γενόμενος ἐν 'Αγκύρα τῆς Γαλατίας, καὶ καταλαβὼν τὴν κατὰ Πόντον Ἐκκλησίαν ὑπὸ τῆς νέας ταύτης, οὐχ ὡς αὐτοί φασι προφητείας, πολὺ δὲ μᾶλλον ὡς δειχθήσεται ψευδοπροφητείας διατεθρυλλημένην καθ όσον δυνατόν, τοῦ Κυρίου παρασχόντος, περὶ αὐτῶν τε τούτων καὶ τῶν προτεινομένων ὑπ' αὐτῶν έκαντά τε διελέχθημεν ἡμέραις πλείοσιν ἐν τῇ ἐκκλησία· ὡς τὴν μὲν Ἐκκλησίαν ἀγαλλιασθῆναι, καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐπιῤῥωσθῆναι· τοὺς δὲ ἐξεναντίας πρὸς τὸ παρὸν ἀποκρουσθῆναι, καὶ τοὺς ἀντιθέ Αουίρκιε Μάρκελλε. Rectius in codice Maz., Med. ei Fuk. scribitur 'Αουρκιε. Apud Nicer phorum in lib. v legitur Αβέρκιε. In Menologiis Græcorum ad diem 22 Octobris mentio fit τοῦ ἁγίου καὶ ἱπαποστόλου Αβερκίου ἐπισκόπου Ἱεραπόλεως, τοῦ θαυματουργοῦ. Cujus Vitam Græce edidit P. Halloisius in tom. 11 De illustribus orientalis Ecclesiæ scriptoribus. Est autem'id nomen Latinum, topinor, cum nullam habeat Græcæ originis notam. Τῶν κατὰ Μιλτιάδην. Nicephorus addit ἴσον δ᾽ εἰπεῖν Μοντανόν, quod scholii vice a Nicephoru ad litum esse non dubito. Sed cur hic, quisquis est innominatus auctor, hæresim Cataphrygarum, Miltiadis potius quam Montani sectam appellaverit, obscurum est. Non enim hic Miltiadein illum intelligit, de quo Eusebius in sequenti capite loquitur. Is enim pro catholica veritate adversus Cataphrygas scripsit. Itaque Joannes Langus, vir doctissimus, qui Nicephorum interpretatus est, hoc loco Alcibiadem pro Miltiade emendavit. Certe Alcibiades inter præcipuos auctores sectæ Cataphrygarum memoratur ab Eusebio supra in cap. 3 hujas libri. Aut igitur hic legendum est Alcibiades, aut illi scribendum Miltiades. Εἰς τὴν τῶν κατὰ Μιλτιάδην αἵρεσιν. Hejus loci versionem Valesianam notat Dodwellus Dissert. & in Irenæum, § 38, p. 370), ejusque censura probatur Fabricio Bibl. Gr. tom. V, p. 192. Ceterum Hiltiadem quemdam hæreticum nunc primum agnoscimus ex Fragmento Caii, ut videur, Romani de Canone sacrarum Scripturarum, § 4, hujus tomi col. 33 relato. Cum jamdudum id mihi munus injunxeris, Avirci Marcelle charissime, ut adversus Miltiadis heresim opus aliquod componerem, anceps tamen atque animo dubius hactenus substiti: non quod aut mendacium refellere, aut veritati patrocinari minime valerem: sed quod verebar ac reformidabam, ne forte quibusdam viderer evangelicæ Novi Testamenti doctrinæ quidquam scribendo addere, et denuo statuere voluisse: cui tamen neque adjici quidquam neque adimi fas est, ab co præsertim qui ex Evangelii præceptis vitam agere instituerit. Nuper vero cum essem Ancyræ in Galatia, et Ecclesiam illius loci nova illa, non ut ipsi dicunt, prophetia, sed ut po tea demonstrabitur, pseudoprophetia turbatam deprehendissem; quantum facere potui, Deo juvante, tum de his insis, tum de reliquis omnibus quæ ab illis proponebantur, singillatim in ecclesia disserui pluribus diebus: adeo ut Ecclesia quidem incredibili gaudio affecta, et in veritate fidei magnopere confirmata sit; adversarii vero tunc quidem fugati, et Dei hostes non medio- 'Εφεκτικώτερον πῶς. Ιn codice Regio ae Mediceo rw; accentum rejicit in ultimam syllabam antecedentis vocabuli. Quod ideo notare volui, quia ad marginem editionis Genevensis idipsum' indicatur paulo obscurius. In codice quoque Maz. et Fuk. πως accentum rejicit in antecedentem vocem. Τὴν κατὰ Πόντον Εκκλησίαν. Longe preférenda est codicis Regii scriptura, quam confirmat etiam Nicephorus in lib. iv, cap. 25, την κατά το που Ἐκκλησίαν, id est, Ecclesiam illius loci, ut habet Latinus interpres, Ancyræ scilicet. Sic in Cinscriptione epistolæ Smyrnensium ad reliquas Ec. clesias, καὶ πάσαις ταῖς κατὰ πάντα τόπον τῆς ἁγίας καθολικῆς Ἐκκλησίας παροικίαις. Et infra τῶν κατὰ τόπον πρεσβ. Διατεθρυλημένην. id est personantem ac perstrepentem. Tota enim Ecclesia illius loci rumore novæ prophetiæ personabat, cum ob tantæ rei novitatem cuncti de ea re loquerentur. Ex quo apparet donum prophetiæ jam tum illis temporibus in Ecclesia rarum atque inusitatum fuisse, quippe cum exorta Montani prophetia tantos tumultus tunc temporis in Ecclesia excitaverit. Quod certe non contigisset, si solemne tunc ac pervulgatum in Ecclesia fuisset prophetiæ donum. Porro διατεθρυλλημένην Langus vertit decantatam. Ἕκαστὰ τε. Amplector emendationem Christophorsoni, qui ἑκάστοτε correxit, id est assidue, quotidie. Et sic Savilius ad oram libri sui emendavit.

ASTER URBANI cri dolore perculsi fuerint. Cum vero ejus loci τους λυπηθῆναι. Αξιούντων οὖν τῶν κατὰ τόπου presbyteri postularent, ut eorum quæ contra veritatis adversarios dicta fuerant, commentarium ipsis scriptum relinquerem: astante etiam compresbytero nostro Zotico Otreno, id quidem minime præstiti; sed simul atque huc rediissem, scriptarum me omnia, et ad ipsos quamprimum missurain, Deo favente, promisi. πρεσβυτέρων, ὅπως τῶν λεχθέντων κατὰ τῶν ἀντιδιατιθεμένων τῷ τῆς ἀληθείας λόγῳ ὑπόμνημά τι καταλίπωμεν· παρόντος καὶ τοῦ συμπρεσβυτέρου ἡμῶν Ζωτικοῦ τοῦ Ἑτρηνοῦ τοῦτο μὲν οὐκ ἐπράξαμεν· ἐπηγγειλάμεθα δὲ ἐνθάδε γράψαντες, τοῦ Κυρίου διδόντος, διὰ σπουδῆς πέμπειν αὐτ τοῖς I. Ex libro r. Η τοίνυν ἔνστασις αὐτῶν καὶ ἡ πρόσφατος τοῦ αποσχίσματος αἵρεσις πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν, τὴν αἰτίαν ἔσχε τοιαύτην. Κώμη τις εἶναι λέγεται ἐν τῇ κατὰ τὴν Φρυγίαν Μυσία καλουμένη Αρ δαβαν τούνομα· ἔνθα φασί τινὰ τῶν νεοπίστων Igitur obstinata illorum coitio adversus Ecclesiam et nova perniciosi schismatis læresis, hanc habuit originem. Vicus quidam esse dicitur in Mysia contermina Phrygia, nonine Ardaba: in quo, aiunt, Montanum quemdam ex iis qui fidelium numero recens ascripti fuerant, immodica primi loci cupί- πρώτως, Μοντανὸν τοὔνομα κατὰ Γράτον 'Ασίας ditate captum, primum sub Grato Asiæ proconsule aditum in se adversario spiritui præbuisse: et damone repletum, subito quodam furore ac mentis excessu concuti cœpisse, et nova quædam atque inaudita proloqui; hariolantem ac prædicentein futura, præter morem atque institutum Ecclesiæ a majoribus traditum, et continua deinceps successione propagatum. Porro ex his qui tunc temporis adulterinos hominis sermones audierant, alii quidem ut abreptitium et dæmoniacum ac spiritu erroris actum, turbasque in populo excitantem indignabundi objurgabant, et loqui ulterius prohibebant: quippe qui in mente haberent discrimen a Domino prænotatum, minasque quibus jubemur adventum falsorum prophetarum vigilanter ac sol. licite observare. Alii vero velut sancto Spiritu et prophetiæ gratia elati inflatique mirum in modum, et distinctionis a Domino præmonstratæ penitus obliti, illum infatuantem et adulatoren vulgique seductorem spiritum uhro ad loquendum provocabant, capti ejus illecebris et in fraudem inducti. Hac igitur arte seu potius fraude ac versutia diabolus adversus eos qui dieto Domini audientes non erant, exitium machinatus, cum ab illis immerito ναι, 34) Καὶ τοὺς ἀντιθέτους. Malim ἀντιθέους, ut legitur ad marginem editionis Genevensis. Cum enim jam dixerit τοὺς ἐξεναντίας ἀποκρουσθῆς ineptissima esset repetitio, εἰ τοὺς ἀντιθέτους iterum nominaret. Verum ἀντιθέους, quod η longe gravius est, appellat Montanistas, id est Dei adversarios, eo quod novum Paracletum inducerent. Atque ita in codice Fuk. et Savil. scriptum habetur. Si quis vero ἀντιθέτους retinere maluerit. non repugnato. Infra enim dicuntur: ἀντιδιαταθέ μενοι, ut et apud Gregor. Nyssenum lib. i contra Eunomium, et Paulum in II ad Timoth. Τοῦ Ὀτρηνού. Male apud Nicephorum legitur Οστρηνοῦ. Distinguendus autem videtur hic Zoticus Otrenus a Zotico Comanensi episcopo, cujus infra meniinit hic auctor. Nam et Comanensis ille antiquior fuit. Ἐν τῇ κατὰ τὴν Φρυγίαν Μυσίᾳ. Rufinus vertit: Vicus quidam esse dicitur apud Phrygiam Mysia civitatem: ineptissime. Nec melius Musculus et Christophorsonus interpretantur, apud Mysiam Phrygiæ. Quid enim, amabo, sibi vult Mysia Phrygiz? Duplex olim fuit Mysia, sicut et Phrygia, teste Strabone in libro sit. Alia major, quam Olym ἀνθύπατον, ἐν ἐπιθυμίᾳ ψυχῆς ἀμέτρῳ φιλοπρω τείας δόντα πάροδον εἰς ἑαυτὸν τῷ ἀντικειμένῳ, πνευματοφορηθῆναι τε καὶ αἰφνιδίως ἐν κατοχῇ τινι καὶ παρεκστάσει γενόμενον ἐνθουσιᾷν· ἄρξασθαί τε λαλεῖν καὶ ξενοφωνεῖν, παρὰ τὸ κατὰ παράδοσιν καὶ κατὰ διαδοχὴν ἄνωθεν τῆς Ἐκκλησίας ἔθος δῆ θεν προφητεύοντα. Τῶν δὲ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἐν τῇ τῶν νόθων ἐκφωνημάτων ἀκροάσει γενομένων, οἱ μὲν ὡς ἐπὶ ἐνεργουμένῳ καὶ δαιμονῶντι καὶ ἐν πλάτης πνεύματι ὑπάρχοντι, καὶ τοὺς ὄχλους ταράττοντε ἀχθόμενοι ἐπετίμων, καὶ λαλεῖν ἐκώλυον· μεμνημέ νοι τῆς τοῦ Κυρίου διαστολῆς τε καὶ ἀπειλῆς, πρὸς τὸ φυλάττεσθαι τὴν τῶν ψευδοπροφητῶν ἐγρηγορό τως παρουσίαν. Οἱ δὲ ὡς ἁγίῳ Πνεύματι καὶ προφη τικῷ χαρίσματι επαιρόμενοι, καὶ οὐχ ἥκιστα χαυνούμενοι, καὶ τῆς διαστολῆς τοῦ Κυρίου ἐπιλανθανό μενοι, τὸ βλαψίφρον καὶ ὑποκοριστικὸν καὶ λαοπλά νον πνεῦμα προκαλοῦντο· θελγόμενοι καὶ πλανώ μενοι ὑπ' αὐτοῦ, εἰς τὸ μηκέτι κωλύεσθαι σιωπάν τέχνῃ δέ τινι, μᾶλλον δὲ τοιαύτῃ μεθόδῳ κακοτεχνίας ὁ διάβολος τὴν κατὰ τῶν παρηκόων ἀπώ λειαν μηχανησάμενος, καὶ παρ' ἀξίαν ὑπ' αὐτῶν τι μώμενος, ὑπεξήγειρε τε καὶ προσεξέκαυσεν αὐτῶν τὴν ἀποκεκοιμημένην ἀπὸ τῆς κατὰ ἀλήθειαν penem vocat Strabo; alia minor, quam Hellespontiam vocat Ptolemæus. Utraque porro Phrygiæ contermina fuit. Unde natum proverbium apud Græcos, Χωρὶς τὰ Μυσῶν. Fuit et altera Mysia in Europa, Thraciæ contributa, quam Latini quidem Mosiam vocant, Græci vero semper Μυσίαν. Ad hujus ergo distinctionem, ἡ κατὰ Φρυγίαν Μυ cia hic dicitur Mysia Phrygiæ contermina, seu Asiatica. Porro vicus iste in codice Maz. dicitur Αρδαβασ. Κατὰ τῶν παρηκόων. Rufinus indisciplinatos vertit, Musculus immorigeros, non male. Intelliguntur enim ii qui præceptum Domini, quo præmoniti fuerant ut a falsis prophetis caverent, negligebant; τῆς διαστολῆς τοῦ Κυρίου ἐπιλανθανό μενοι, ut supra loquitur hic imominatus scriptor. Pessime Christophorsonus. Τὴν ἀποκεκοιμημένην. Metaphora est a mulieribus, que relicto mariti toro furtim ad mochum transeunt. Nam κοιμάσθαι, seu dormire, de hujusmodi adulteriis dici solet, ut in libris sacris occurrit non semel. Quod cum non intelligeret Christophorsonus, erroris somno consopitam vertit.

FRAGMENTA CONTRA MONTANISTAS. πίστεως διάνοιαν· ὡς καὶ ἑτέρας τινὰς δύο γυναῖκας coleretur, mentes eorum a vera fide secubantes ἐπεγείραι, καὶ τοῦ νόθου πνεύματος πληρῶσαι· ὡς somnoque oppressas excitavit paulatim ac vehicκαὶ λαλεῖν ἐκφρόνως καὶ ἀκαίρως καὶ ἀλλοτριοτρός mentius inflammavit. Quippe duas alias muliercu πως ὁμοίως τῷ προειρημένῳ· καὶ τοὺς μὲν χαίρον- las suscitavit, et adulterino spiritu replevit; adco της καὶ καυχωμένους ἐπ' αὐτῷ, μακαρίζοντος ut ipsæ quoque, perinde ac supra memoratus ille, τοῦ πνεύματος, καὶ διὰ τοῦ μεγέθους τῶν ἐπαγ insana quædam et importuna atque aliena loqneγελμάτων ἐκφυσιοῦντος· ἔσθ' ὅπη δὲ καὶ κατακρίνον rentur. Et eos quidem qui ea re delectabantur atτος στοχαστικῶς καὶ ἀξιοπίστως αὐτοὺς ἄντικρυς, que intumescebant, spiritus ille healos prædicabat ἵνα καὶ ἐλεγκτικὸν εἶναι δοκῇ· ὀλίγοι δ' ἦσαν et promissorum magnitudine supra modum infa.. οσοι τῶν Φρυγῶν ἐξηπατημένοι· τὴν δὲ καθόλου bat. Interdum tamen conjecturis et fide dignis.a9 - καὶ πᾶσαν τὴν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν Ἐκκλησίαν βλασφη- gumentis utens, palam eos condemnabat, quo scili μεῖν διδάσκοντος τοῦ ἀπηυθαδισμένου πνεύματος, cet etiam objurgatorius videretur. Hi perpauci ὅτι μήτε τιμὴν μήτε πάροδον εἰς αὐτὴν τὸ ψευδο- erant Phryges, hujusmodi fraude decepti. Univerπροφητικὸν ἐλάμβανε πνεῦμα. Τῶν γὰρ κατὰ τὴν sam vero quæ per orbem terrarum sparsa est, EcἈσίαν πιστῶν πολλάκις καὶ πολλαχῆ τῆς Ασίας clesiam, idem ille arrogantissimus spiritus maleεἰς τοῦτο συνελθόντων καὶ τοὺς προσφάτους dictis appetere eos docebat, eo quod nec honorem λόγους ἐξετασάντων καὶ βεβήλους ἀποφηνάντων καὶ nec aditum ullum ad ipsam pseudopropheticus ἀποδοκιμασάντων τὴν αἵρεσιν, οὕτω δὴ τῆς τε Εκ- spiritus reperiret. Nam cum fideles qui in Asia κλησίας ἐξεώσθησαν, καὶ τῆς κοινωνίας εἴρχθησαν. erant, sæpius et in plurimis Asiæ locis ejus rei cansa convenissent, novamque illam doctrinam examinassent et profanam atque impiam judicasseut, damnata hæresi, isti ab Ecclesia et fidelium communione expulsi sunt. III. Ex libro II. Ἐπειδὴν τοίνυν καὶ προφητοφόντας ἡμᾶς ἀπεκά λουν, ὅτι μὴ τοὺς ἀμετροφώνους αὐτῶν προφήτης ἐδεξάμεθα· τούτους γὰρ εἶναι φασιν οὔσπερ ἐπηγ γείλατο τῷ λαῷ πέμψειν ὁ Κύριος· ἀποκρινάσθωσαν ἡμῖν, πρὸς Θεοῦ· ἔστι τίς, ὦ βέλτιστοι, τούτων τῶν ἀπὸ Μοντανοῦ καὶ γυναικῶν λαλεῖν ἀρξαμένων, ὅσο τις ὑπὸ Ἰουδαίων ἐδιώχθη, ἢ ὑπὸ παρανόμων ἀπεκτάνθη; Οὐδείς. Οὐδέ γε τὶς αὐτῶν κρατηθεὶς ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος ἀνεσταυρώθη; Οὐ γὰρ οὖν· οὐδὲ μὲν οὐδὲ ἐν συναγωγαῖς Ἰουδαίων τῶν γυναικῶν τις ἐμαστιγώθη ποτέ, ἢ ἐλιθοβολήθη; Οὐδαμόσε οὐδαμῶς. Αλλα δὲ θανάτῳ τελευτῆσαι λέγονται Μοντανός τε καὶ Μαξιμίλλα. Τούτους γὰρ ὑπὸ πνεύματος βλαψίφρονος ἑκατέρους ὑποκινήσαντος, λόγος ἀναρτῆσαι ἑαυτοὺς, οὐχ᾽ ὁμοῦ, κατὰ δὲ τὸν τῆς ἑκάστου τελευτῆς καιρὸν φήμη πολλή· καὶ οὕτω δὲ τελευτῆσαι καὶ τὸν βίον καταστρέψαι, Ἰούδα προδότου δίκην. Καθάπερ καὶ τὸν θαυμαστὸν ἐκεῖνον τὸν πρῶτον τῆς κατ' αὐτοὺς λεγομένης προφητείας οἷον ἐπίτροπόν Καὶ τοὺς μὲν χαίροντας. Hæc periodus connectenda est cum illa sequenti, τὴν δὲ καθό i, etc. Sic enim sensus integer absolvitur, quod interpretes non animadverterunt. Tamen acumen interpretis in hoc præcipue elucet, ut verborum ac sensus ἀκολουθίαν diligentissime consectetur. Porro hic locus in codice Maz., Mel, Fuk. et Savil. ita legitur, καὶ τοὺς μὲν χαίροντας καὶ χαυνουμένους ὑπ' αὐτῶν, etc. Ἵνα καὶ ἐλεγκτικόν. Sciebat Montanus, seu dæmon qui per Montani os loquebatur, olim a Domino prædictum fuisse, fore ut Spiritus Dei in adventu suo mundum argueret de peccato. Itaque demnon ille, ut verum Dii Spiritumn se esse auditoribus confirmaret, cos interdum arguebat et objurgabat. Vide Ambrosium in Epist. ad Thessal. cap. v, cujus verba hic merentur ascribi: Hinc est, snde et Joannis apostoli Epistola: «Nolite, inquit, omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Deo sunt: a quia si mulia bona dicat, in aliquo autem exod fidei adversum est, promat, sciatur non esse Spiritus sanctus. Nihil enim erroris in Spiritu sanao poterit reperiri. Sed aut per exercitium eloquii Quando igitur prophetarum nos interfectores vocarunt, propterea quod loquaces ipsorum prophetas non admisimus (hos enim esse affirmant, quos Dominus populo se missurun esse promiserit), respondeant nobis, quæso, per Deum, estne aliquis eorum, qui jam inde a Montano et mulierculis garrire primum cœperunt, qui a Judæis persecutionem passus sit, aut ab impiis trucidatus? Nemo certe. Nec vero ullus eorum pro Christi nomine prehensus, in crucem actus est; sed neque ulla mulier in Judæorum synagogis aut flagris cæsa, aut lapidibus impetita est. Nusquam profecto, nec unquam. Imo longe alio mortis genere interiisse dicuntur Montanus et Maximilla. Ambo enim, ut fama est, ab insano spiritu incitati, laqueo sibi gulam fregerunt; non quidem simul, sed suæ quisque mortis tempore atque ita instar proditoris Judæ vitam finierunt. Sic etiam admirabilis ille Theodotus, qui primus prophetiæ illorum quasi procurator quidam quadam spiritalia, quædam vero carnalia, quia omnis error carni deputatur; aut certe commento quodam astutiæ bona fingit, ut his inserat mula, sicut supra memoravi: quemadmodum in Montang et Priscilla et Maximilla prophetis Cataphrygium spiritus mundi imitationem boni simulabat, ut per multa verisimilia, nec non et vera, mentiretur se esse Spiritum sanctum. Εἰς τοῦτο συνελθόντων. Christophorsonus legisse videtur εἰς ταὐτό. Αμετροφώνους. Alludit ad epithetum illud, quo Homerus in lliade Thiersitem afecit, ἀμετροςπής, quod idem est ac falsiloquus. Nam qui mentiuntur, nullum in dicendo modum servare solent. Ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος. In Nicephoro legitur, ὑπὲρ τοῦ νόμου, quod non probe; subauditur enim τοῦ Χριστοῦ, μt Rufinus et Christophorsonus supplevit. Sic apud Eusebium lib. v, cap. 18, loquitu Apollonius, ubi de Alexandro. Οἷον ἐπίτροπον. Rufinus hæc verba non agnoscit. Sic enim vertit, velui primogenitum prophetiæ ipsorum, Theodotum nomine. Omnes tamen codices et Nicephorus hanc vocem agnoscunt. Erat

ASTERII URBANI fuit, plurimorum sermone perhibetur falso mentis τινα Θεόδοτον, πολύς αίρει λόγος ὡς αἱρόμενον excessu abreptus fuisse, perinde ac si levaretur aliquando et assumeretur in cœlum; cumque se totum fraudulentissimo'spiritui permisisset, ab eo in altum jactatus miserabili exitu periisse. Et id quidem ita factum esse narrant. Sed quoniam ipsi non vidimus, nequaquam existimamus nos quid- ‹quam eorum certo cognoscere. Nam forte hoc, forte etiam alio mortis genere Montanus ac Theodotus e mulier illa jam a nobis nominata occubuerunt. Nec mihi jam dicat ille Maximillæ spiritus (prout in eodem Asterii Urbani libro relatum est): «Arceor tanquam lupus ab ovibus. Non sum lupus, sed verbum, spiritus et potentia. Verum potentiam illam in spiritu evidenter ostendat et approbet, faterique et assentiri per spiritum cogat eos qui tunc aderant, ut garrulum illum spiritum alloquerentur et examinarent; viros probos et episcopali dignitate præditos, Zoticum scilicet Comanensem et Juliánum Apamenum. Quibus Themison aliique os obturantes, mendacem illum et vulgi seductorem spiritum ab illis coargui vetuerunt. Nonne etiam hoc mendacium omnibus manifestum apparuit? Etenim ab obitu Maximille usque in hane diem plusquam tredecim anni jam elapsi sunt: nee tamen ullum aut particulare bellum,aut universale in terris fuit. Imo Christianis præcipua quadam Dei misericordia pax stabilis et firma permansit. apud Montanistas arca quædam, in quam sodales stipem conjiciebant ad prophetarum alimoniam. Primus Theodotus hujus arce curam gessit, quem idcirco procuratorem prophetiæ hic scriptor vocat, quod reditus illorum et prædia procuraret. Erat alioqui Montanus eum suis prophetissis magnus æruscator, qui pecuniam undique corraderet oblationum specie salaria etiam præbere solitus iis, qui doctrinam suam prædicarent, ut scribit Apollonius apud Eusebium lib. v, cap. 17. Arcam igitur seu fiscum habuerit necesse est, et procuratorem ærarii, qui salaria, id est pecunias, numeraret iis quibus Montanus decreverat. Πολὺς αἱρεῖ λόγος. In endice Med., Maz. et Fuk. legitur pet. Apud Eusebium tamen in lib. viII, bis ita scribitur, ut hoc loco scriptum vides, molùç αἱρεῖ λόγος, ubi αἱρεῖ idem valet ac κρατεί. Пapsxoτñrai. Male interpretes omnes hunc locum cepere: Tapexotīvai est falso mentis excessu abripi. Sic mapéxozaσis supra sumitur, id est falsa ecstasis. Sunt enim veræ ecstases in Ecclesia, cujusmodi fuit Petri apostoli in Actibus cap. x et x1, ubi Petrus vidisse dicitur in ecstasi visionem. Talis item fuit ecstasis Pauli apostoli, eum ad tertium usque cœlum abreptus est. Puerorum quoque ecstases in testimonium adducuntur a Cypriano in epistola 9. Sunt item falsæ ecstases apud hæreticos, 443 παρεκστάσεις eleganter dicuntur ab hoc scriptore. Eodem modo, quo napadiopoiosis falsæ emendat ones dicuntur a Porphyrio in Quæstionibus Homericis. Et hæ quidem falsæ ecstases propius ad furorem accedunt, utpote a dæmone procuratæ. Illæ vero quæ a divino Spiritu immittuntur, placidæ sunt, nec statum mentis ullo modo perturbant, ut docet Epiphanius in hæresi Cataphryga. rum, et hic auctor innominatus. Quare fallitur Nico‘aus Rigaltius, qui in Notis suis ad epistolam 9 ποτε καὶ ἀναλαμβανόμενον εἰς οὐρανούς, παρεκστῆναί τε καὶ καταπιστεῦσαι ἑαυτὸν τῷ τῆς ἀπάτης πνεύματι· καὶ δισκευθέντα, κακῶς τελευτῆσαι. Φασὶ γοῦν τοῦτο οὕτως γεγονέναι. ᾿Αλλὰ μὴ ἄνευ τοῦ ἰδεῖν ἡμᾶς, ἐπίστασθαί τι τῶν τοιούτων νομίζομεν, ὦ μακάριε. Ίσως μὲν γὰρ οὕτως, ἴσως δὲ οὐχ' οὕτως τετελευτήκασι Μοντανάς τε καὶ Θεόδοτος καὶ ἡ προειρημένη γυνή. Καὶ μὴ λεγέτω (ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ κατά Αστέριον Ουρβανόν) τὸ διὰ Μαξιμίλλης πνεῦμα, «Διώκομαι ὡς λύκος ἐκ προβάτων. Οὐκ εἰμὶ λύκος· ῥῆμά είμι καὶ πνεῦμα καὶ δύναμις ο ᾿Αλλὰ τὴν ἐν τῷ πνεύματι δύναμιν ἐναργώς δειξάτω καὶ ἐλεγξάτω· καὶ ἐξομο λογεῖσθαι διὰ τοῦ πνεύματος καταναγκασάτω τοὺς τότε παρόντας, εἰς τὸ δοκιμάσαι καὶ διαλεχθῆναι τῷ πνεύματι λαλοῦντι ἄνδρας δοκίμους καὶ ἐπισκόπους, Ζωτικὸν ἀπὸ Κομάνης κώμης, καὶ Ἰουλιανὸν ἀπὸ Απαμείας, ὧν οἱ περὶ Θεμίσωνα τα στόματα φιμώ σαντες, οὐκ εἴασαν τὸ ψευδὲς καὶ λαοπλάνον πνεύμα ὑπ' αὐτῶν ἐλεγχθῆναι. Καὶ πῶς οὐ καταφανές ἤδη γέγονε καὶ τοῦτο τὸ ψεῦδος; Πλείω γὰρ ἡ τρισκαίδεκα ἔτη εἰς ταύτην τὴν yàp ἡμέραν, ἐξ οὗ τετελεύτηκεν ἡ γυνή· καὶ οὔτε μὲ ρικός, οὔτε καθολικός κόσμῳ γέγονε πόλεμος· ἀλλὰ καὶ Χριστιανοῖς μᾶλλον εἰρήνη διάμονος ἐξ ἑλέους Θεοῦ. Cypriani ecstases furorem et alienationem mertis interpretatus est. Non ita Hieronymus, cujus hæc sunt verba ad Suniam et Fretelam: Aliter enim Latinus sermo Exstasiv exprimere non potest, nisi mentis excessum. Ita etiam Tertullianus in libro De anime, cap. 45: Hanc vim ecstasim dicimus, excessensus et amentiæ instar. Idem tamen ecstasim absolute amentiam interpretatur, alque spiritalem esse vim, qua constat prophetia. Sic in libro De anima, cap. 21, et in libro 1 Contra Marcionem, cap. 22. Verum hæc a Tertulliano scripta sunt, Montani erroribus jam decepto. sum 'Aîâà_µǹr årev. In codice Regio, Maz., Fuk., Savil.et Med. scriptum reperi, ¿22ă µý. Quam lectionem veriorem esse existimo; eamque secutus est Musculus. At Christophorsonus hæc per interrogationem dici existimavit. Ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ κατά Αστέριον Ούρβα ror. Hæc verba scholion esse mihi videntur, quod vetus quidam scholiastes, seu Eusebius ipse, ad marginein libri sui adnotaverat ad verba quæ paulo ante præcesserunt, αὖθις δὲ ἐν τῷ αὐτῷ φησὶ λόγῳ Porro ex his verbis elicitur, Asterium Urbanuin auctorem esse horum trium librorum adversus Cataphrygas non autem Apollinarem, ut credidit Rufinus et Christophorsonus. Kojárns. Oppidum videtur fuisse Pamphyliæ. Certe Ephesius episcopus Comaneus memoratur in epistola episcoporum Pamphyliæ provinciæ ad Leonem Augustum, quæ refertur in parte tertia concilii Chalcedonensis, pag. 591. Ol zepi Bɛμlowra. Illustris hic fuit inter Montanistas, qui se confessorem et martyrem jactabat: aususque est epistolam catholicam exemplo Apostoli scribere ad Ecclesias, ut novam prophetiam commendaret. De hoc multa Apollenius apud Eusobium Hist. eccl. lib. v, cap. 23..

FRAGMENTA CONTRA MONTANISTAS. VI. Es libro 11. Ὅταν τοίνυν ἐν πᾶσι τοῖς εἰρημένοις ἐλεγχθέντες, ἀπορήσωσιν, ἐπὶ τοὺς μάρτυρας καταφεύγειν πειρῶν και· λέγοντες πολλοὺς ἔχειν μάρτυρας, καὶ τοῦτο εἶν και τεκμήριον πιστὸν τῆς δυνάμεως τοῦ παρ' αὐτοῖς λεγομένου προφητικοῦ πνεύματος. Τὸ δέ ἐστιν ἄρα, ὡς ἔοικε, παντὸς μᾶλλον οὐκ ἀληθές. Καὶ γὰρ τῶν Ελλων αἱρέσεων τινες, πλείστους ὅσους ἔχουσι μάρ τυρας· καὶ οὐ παρὰ τοῦτο δήπου συγκαταθησόμεθα, οὐδὲ ἀλήθειαν ἔχειν αὐτοὺς ὁμολογήσομεν. Καὶ πρῶτοί γε οἱ ἀπὸ τῆς Μαρκίωνος αἱρέσεως Μαρκιωνισταί καλούμενοι, πλείστους ὅσους ἔχειν Χριστοῦ μάρτυρας λέγουσιν· ἀλλὰ τόν γε Χριστὸν αὐτὸν κατὰ ἀλήθειαν οὐχ ὁμολογοῦσι. Ὅθεν τοι καὶ ἐπειδὰν οἱ ἐπὶ τὸ τῆς κατὰ ἀλήθειαν πίστεως μαρτύριον κληθέντες ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας τύχωσι μετά τινων τῶν ἀπὸ τῆς τῶν Φρυγῶν αἱρέ σεως λεγομένων μαρτύρων, διαφέρονταί τε πρὸς αὐτ τους, καὶ μὴ κοινωνήσαντες αὐτοῖς τελειοῦνται, διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι συγκαταθέσθαι τῷ διὰ Μοντανοῦ καὶ τῶν γυναικῶν πνεύματι. Καὶ ὅτι τοῦτο ἀληθὲς, καὶ ἐπὶ τῶν ἡμετέρων χρόνων ἐν ᾿Απαμείᾳ τῇ πρὸς Μαιάνδρες τυγχάνει γεγενημένον, ἐν τοῖς περὶ Γάϊον καὶ Αλέξανδρον ἀπὸ Εὐμενείας μαρτυρήσασι, πρόδηλον. Ταῦτα εὑρὼν ἔν τινι συγγράμματα αὐτῶν ἐνισταμέ των τῷ ᾿Αλκιβιάδου τοῦ ἀδελφοῦ συγγράμματι ἐν ᾧ ἀποδείκνυσι περὶ τοῦ μὴ δεῖν προφήτην ἐν έχε στάσει λαλεῖν, ἐπετε μόμην. 'Αλλ' ό γε ψευδοπροφήτης ἐν παρεκστάσει ᾧ ἔπεται ἄδεια καὶ ἀφοβία· ἀρχόμενος μὲν ἐξ ἐκουΤῷ ᾿Αλκιβιάδου τοῦ ἀδελοῦ συγγράμματι. Nescio quo fato Alcibiadis nomen pro Miltiade et Mihiadis pro Alcibiade substitutum est. Nam superiore quidem capite Miltiadis vocabulum pro Alcibiade positum esse observavimus. Ilic contra, Alcibiades pro Miltiade irrepsit. Certe apud Nicephomm Μιλτιάδου legitur, quanquam ncc Nicephorus nee Christophorsonus hunc locum intellexit. Postquam vero in omnibus quæ supra posui core victi, nihil habent quod respondeant, ad martyres confugere conantur, asserentes multos se martyres habere, idque potentiæ prophetici illius qui apud ipsos est spiritus, certissimum esse documentum. Sed hoc meo quidem judicio, nihilo verius est. Nam et aliarum hæreseon sectatores plurimos se habere martyres praedicant: neque idcirco tamen eis a3sentiemur, nec veritatem penes illos esse fatebimur. Primi certe qui Marcionis hæresim sequuntur, vulgo Marcionitæ cognominati, quamplurimos habere se dicunt martyres Christi. Et tamen Christum ipsum re vera minime confitentur. Quamobrem quotiescunque Ecclesiæ viri ad martyrium pro vera fide subeundum vocati, una cum quibusdam de Phrygum hæresi qui martyres dicuntur, casu quodam coierint, semper ab illis dissentiunt et communionem eorum sollicite vitantes, gloriosum martyrii exitum consequuntur; quippe qui Montani et muliercularum spiritui assensum commodare nefas ducant. Atque id verum esse constat ex iis quæ nostra ætate in urbe Apamea quæ ad Mæandrum sita est, gesta sunt a Caio et Alexandro martyribus, oriundis Eumenia. Hæc ego cum reperissem in quodam libro ipsorum adversus Miltiadem fratrem nostrum, qui peculiari opere docuerat, non decere prophetam in ecstasi loqui, in compendium redegi. Αλλὰ ὅ γε ψευδοπροφήτης ἐν παρεκστά Get. Male Rufinus et Baronius hæc verba ex Miltiadis libro desumpta esse existimarunt. Neque enim hic innominatus auctor quidquam citat ex Miltiadis libro, sed tantum ex responsione Catapbrygarum adversus Miltiadis librum; quod non animadverterunt interpretes. Est autem hic hujus loci sensus, magnum esse discrimen inter veros prophetas et falsos. Veri enim prophetæ qui Spiritu Dei repleti erant, quieto ac tranquillo animo prædicebant futura. Pseudoprophetæ vero, qualis erat Montanus, cum furore et insania loquebantur. Certe Catholici hoc præcipue objiciebant Montanisus, qui se prophetico spiritu plenos esse jactabant, quod in ecstasi prophetarent: cum tamen nec in Novo, nec in Vetere Testamento prophetas in ccslasi unquam prophetasse legamus. Itaque Miltia des librum adversus eos scripsit hoc titulo: Περὶ τοῦ μὴ δεῖν προφήτην ἐν ἑκστάσει λαλεῖν. Ει Epiplanius adversus hæresim Montanistarum cap. 2: Όσα γὰρ οἱ προφῆται ειρήκασι, μετὰ συνέσεως παρακολουθοῦντες ἐφθέγγοντο, et cap. 4, ac sequen- ' Pseudopropheta autem in falso mentis excessu cujus comes est licentia et audacia, a spontanea quitibus, hanc veræ ac spiritalis prophetiæ certissimam notam esse dicit, ut mentis suæ compotes sint, qui futura prædicunt. Similiter Joannes Chrysostomus homilia 29 in Epistolam I ad Corinthios, ubi discrimen affert inter divinationem, et prophetiam: lloc enim, inquit, proprium est vatis seu divinatoris, emolæ esse mentis, pelli, trahi, raptari lanquam furentem, Propheta vero non ita: sed mente sobria, et cum modesta ac temperata animi constitutione; et qua loquitur intelligens, dicit omnia. His adde Hieronymum in Præfatione Commentariorum in Nalum: Non enim loquitur in εκστάσει, ut Montanus et Prisca Maximillaque delirant; sed quod prophetat, liber est visionis intelligentis universa quæ loquitur. Idem in præfatione Commentariorum in labacuc. Idem in libro secundo Commentariorum in Epist. ad Ephesios: An igitur juxta Montanum, patriarchas et prophetas in ecstasi locutos accipiendum, et nescisse quæ dixerint? Aut si hoc impium est (spiritus quippe prophetarum prophetis subjectus est), intellexerunt utique quæ locuti sunt, etc. Porro notandum est hunc anonymum scriptorem nunquam ecstases appellare vanos illos mentis excessus Montanistarum, sed semper parecstases, ob eam rationem quam supra dixi. Quippe ecstases. fere in bonam partem sumuntur a Cypriano et Tertulliano, et viris sanctis immissæ leguntur a Deo, ut Adamo et Petro apostolo. Al parecstasis semper in malam partem accipitur.