PG 10Pope Fabian
Pope Fabian
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

NoticeNotitia

col. 175–176page 1 of 13

(Maxsı, Concil. 1, 769, ex Libro pontificali Damasi papæ. - Vide Patrologiæ Latina tom. CXXVII, col. 1541.) Fabianus natione Romanus, ex patre Fabio, sedit annos 14, mensem unum, dies 11 martyrio coronatur xiv Kalend. Februarias. Fuit autem temporibus Maximini et Africani, usque ad Deciuni secundo et Gratum. Hic regiones divisit diaconibus et fecit septem subdiaconos, qui septem no tariis imminerent, ut gesta martyrum in integrum colligerent; et multas fabricas per cœmeteria fieri præcepit. Post passionem vero ejus, Moses et Maximus presbyteri et Nicostratus diaconus, comprehensi sunt et in carcerem missi. Eodem tempore supervenit Novatus ex Africa, et separavit Fabianus. Anno Christi 238, Maximini se cundo, post interregnum tredecim dierum, xvi Ja nuarii, Fabianus judicio Spiritus sancti in specie columbæ super caput ejus descendentis eligitur, et in pontificia sede, uno animorum omnium consensu collocatur, et ex ea difficillimis temporibus Eccle siam universam gubernat. Euseb. lib. vi, cap. 22. Post Maximinum utrimque a militibus occisum, pacato Ecclesie statu, Privatum hæreticum, a con cilio Africano 90 episcoporum condemnatum, ipse et Donatus Carthaginensis episcopus ecclesiastica communione privarunt. Baronius anno 241, num. 2. Philippum imperatorem a Pontio martyre Chri sti fide imbutum, ut ex Martyrologio et Actis illius constat, ecclesiam in profesto Paschæ ingredi, ejusque preces participare volentem, non prius admisit, quam peccatorum suorum confessionein et exhomologesim prius edidisset, proque iis debitam poenitentiam persolvisset. Euseb. lib. vi, cap. 27; Baron. anno 246, num. 5 et sequentibus. Item anno 249, num. 2 et seqq. Hujus pontificatu Hel chesaitarum, Valesiorum, aliorumque hæreticorum immortalitatem animæ negantium hæreses exortæ, prope sui initio pontificis gladio, conciliorum alio rumque doctorum virorum eam fortiter impugnan tium impetu jugulatæ sunt. Baronius anno 249, num. 6, 7, etc. Donato Carthaginensi episcopo de functo, Cyprianus rhetor eloquentissimus a Cæcilio ad fidein conversus, ab ethnicis per contemptum deinceps Coprianus, id est Stercorarius, nominatus, summo cleri ac totius populi consensu, uno Feli cissimo presbytero infeliciter adversante, ejusdem sedis episcopus eligitur, consulibus duobus Philip pis, qui est Christi nati 250, Fabiani 12, Philippi imperatoris 5. Sev. Bin. Sedit annos 14, menses 11, dies 11. Qui xvI Januarii anno 238 pontificatum auspicatus, xx Ja nuarii anno 253, cum Decius secundum consula tum ageret, et initium imperii auspicatus esset, martyrio coronatus est, annis 15 et 4 diebus se disse oportuit. Baron. ann. 255, num. 5 et 6. Martyrio coronatur. Initio omnium atrocissi mæ persecutionis illius, quam Decius imperator, ex eo quod sub Philippis longe lateque divina præ dicatio pervagata, ingentem numerum ubique ad fidem Christi aggregasset, et gentilis superstitio in dies magis languesceret, ira et invidia incitatus indixit, quamque Deus, teste Cypriano libro De tapsis, ob Christianam disciplinam corruptam, per misit. Baronius prædieto loco. Ilic regiones divisit diaconibus. Sicut Evari stus, ut supra diximus in notis ad Vitam Evaristi, diaconis id muneris injunxit, ut etiam episcopo Evangelium prædicanti assisterent, ita et Fabianus hic addidit, ut iidem quatuordecim urbis regioni bus præessent, singulis binas assignans, ut pau perum in eis degentium curam gererent. Ideoque ex officio diaconi regionarii appellati sunt, qui in con cilio Romano u sub Silvestro, cap. 6, diaconi car dinales etiam nominati reperiuntur; ideo quod, licet diversis in locis agerent, unius tamen ecclesiae, ejusdemque primariæ cardine continerentur. Vide quæ ibi dicemus, item Baron. anno 112, num. 8 et 9. Fecit septem subdiaconos, qui. Ut major sit auctoritas Actorum a notariis conscriptorum, sub diaconos eidem muneri præfecit. Vide notas a Vitam Clementis et Anteri, ibique Baronium. Multas fabricas per cœmeteria. Cum a tertio anno Fabiani usque ad ultimum exclusive pontifi catus sui annum Gordianus et Philippus impe rassent, sub quibus omni ex parte persecutione cessante Dei Ecclesia tranquille agebat, Fabianus pontifex non modo Christianam religionem propa gare, sed etiam propagatam ædificiis supra sepul cra martyrum in cœmeteriis et cryptis erectis pro viribus iſlustrare studuit, quæ deinceps frequenter orandi causa a fidelibus, ut supra dixi, frequentata sunt. At non Fabianus tantum hoc tempore pacis, Romæ ecclesias exstruxit; verum etiam Gregorius Thaumaturgus episcopus Neocæsareæ in Ponto, de quo Gregorius Nyssenus scribit, quod cum im mensum civium numerum convertisset ad fidem, populo pecuniam et operam conferente, nobilis simam exstruxit ecclesiain, altaribus pulcherrime ornatam, quam Deus, quod a tali viro ædificata ac divino cultui consecrata esset, a maximi terræmo tus impetu, quo urbs ipsa funditus eversa fuit, et quod miraculosum, a Diocletiani omnes omnino ecclesias et sacra altaria demolientis furore ac sæ vitia, usque a Gregorii Nysseni tempora illæ sam conservavit. Baron. anno Christi 245, Rum. 2. Moses et Maximus presbyteri. Romanæ Eccle sia presbyteros ac confessores, eosque ultra an num in carcere detentos, misere alllictos fuisse, litteræ Cypriani ad hosce confessores, et confesso rum ad Cyprianum, testantur. Vide epistolas Cy priani 16, 23, 26, 51. Eodem tempore. Nempe quo prædicti confes

Second NoticeNotitia altera

col. 177–178page 2 of 13

Novatianum de Ecclesia, et quosdam confessores, postquam Moses in carcere defunctus est, qui fuit ibi menses $1 Et sic multi Christiani fugerunt Hic fecit ordinationes quinque per mensein Decem brem, presbyteros viginti duos, diaconos septein, episcopos per diversa loca undecim. Qui sepultus est in cœacterio Callisti, via Appia, xı11 Kalendas Februarii. Et cessavit episcopatus dies sex (D. COUSTANT, Epistolæ Rom. pontif., tom. 1 et unic., p. 118.) 1. Cuin fratres omnes in ecclesia essent congre gati, ut eum qui Antero successurus erat ordina rent, subito illapsu columbæ, quæ Fabiani vertici insedit, permotus populus Fabianum episcopatu di gnum esse conclamavit, statimque comprehensum sacerdotali cathedræ imposuit. Ordinationem ejus Eusebius in Chronico post Maximini mortem re censet; sed ibi non est accuratus. Nam et ipso anno, qui Maximini necem excepit, Anteri ordinationem et obitum, Fabianique electionem consignat,licet hæc tria Maximino superstite contigerint, atque alio anno Anterus ordinatus, et alio vita functus fuerit. 2. In Bucheriano aliisque antiquis catalogis hæc legimus: Fabianus annos 14, mensem 1, dies 10. Fuit temporibus Maximini et Gordiani et Philippi, «consulatu Maximini et Africani usque Decio 11 ¡leg. Decio 1) et Grato (hoc est ab anno Christi 236 ³d 250). Passus est x11 (apud Boll. xut; in Fossat. ms. X¡v) Kalendas Februarii. Ex hoc calculo si au feratur mensis unus, et præferatur lectio codicis in quo Fabianus x111 Kal. Febr. passus adnotatur, sequetur ut is papa anno 236, Januarii decimo die, qui in Dominicam incidebat, ordinatus, anno 25º, Januarii 20 die martyrii coronam adeptus sit: quo quidem die in omnibus antiquis monumentis, no minatimque in libro Sacramentorum S. Gregorii kstam ejus ascribitur. 'Apud Pamelium, epist. 4. Sores in carcere detinebantur, et quo in locum Fa biani jam ultra annum martyrio affecti, post an coum interregnum pontificium, Cornelius suffectus erat. Nam qui hæc verba ad tempus Fabiani adhuc viventis referunt, graviter errant; cum non tantum Liber pontificalis hic in Vita Fabiani, et infra in Fita Cornelii, verum ipse quoque Cypr. epistol. 49, 52 et 76, aperte scribant Novatianuni non ante a Novato seductum fuisse, nisi post schisma adversus Cornelium conflatum. Unde quid de epi stola Fabiani prima, qua Novatianus a Novato ejus tempore seductus esse scribitur, sentiendum sit, in polis ad primam epist. dicemus infra. Baron. anno 238, num. 9 et seqq. Postquam Moses in carcere defunctus est, qui fail ibi menses 11. Cum sede adhuc vacante ad Mo sen, Maximum et Nicostratum, postquam in carcere thra annum detenti fuissent, sanctus Cyprianus epistolam scripserit, quæ est 16 editionis Pamel., fuerintque tunc adhuc pace et unitate concordes (quoruia Maximus et Nicostratus post creatum Cornelium, ab eodem, ut ex Eusebio constat, in schismate divisi sunt), certissimum est non sex die bas, ut infra auctor Pontificalis scribit, ueque 3. De beato Fabiani exitu Cyprianus cleri Ro mani litteris certior factus, mox rescribens' hujus sancti pontificis elogium his paucis complexus est Cum de excessu boni viri college mei rumor apud nos incertus esset, frutres charissimi, et opinio au bia nutaret, accepi a vobis litteras ad me missas per Clementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso ejus exitu instruerer. Et exsultavi salis, quod pro integritate administrationis ejus, consum mutiv quoque hoñesta processerit. In quo robis quo que plurimum gratulor, quod ejus memoriam tam celebri et illustri testimonio prosequamini, ut per vos innotesceret nobis, quod et vobis esset circa præ positi memoriam gloriosum, et nobis quoque fidei ac virtutis præberet exemplum. Nam quantum pericu losa res est ad sequendum lapsum ruina præpositi, in tantum utile est et salutare, cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus præbet imitandum. Ea fuit beatorum illorum temporum fides, ut cum boni et utilis pastoris jactura luctum et lacrymas ab ipsius grege exprimere, et ab amico consolatorias litteras exigere debere videretur, et Romani et amicus eorum Cyprianus animos in mutuam gra tulationem effunderent; certi nimirum nihil Eccle siæ ereptum, cui præclarum præstitum sit fidei ac virtutis exemplum. etiam sex mensibus tantum, quod alii asserunt, sed ultra integrum annum hoc tempore seden pontificiam vacasse. Baron. anno 253, num. 28. Quem auctor hic in carcere defunctum esse insi nuat, ex epist. Cornel. ad Fabium Antiochen. quam infra ex Eusebio huc inferemus, constat glorioso martyrio publice in omnium conspectu co ronam martyrii adeptum esse. Ita Baron, anno 255, uum. 39. Et sic multi Christiani fugerunt. Indictio persecutionis atrocissimæ adeo Ecclesiam univer sam concussit, ut complures, licet fortissimi, se subduxerint, et quidem inter alios sanctissimus Cyprianus, divino prope Spiritu impulsus, Dionysius Alexandrinus, ac Paulus eremita: qui deinceps in spelunca, quam tunc temporis nactus est, solita riam vitam agens, exemplum vitæ monasticæ præ bens, permansit ad annum ætatis 113, qui est Con stantii imperatoris 7 inchoatus. Baronius anno Cessarit episcopatus dies 6. Ultra annum sedem pontificiam vacasse, constat ex iis quæ su pra dixi, verbis Postquam Moses; qua de re plura dicemus infra.

col. 179–180page 3 of 13

De epistolis et constitutionibus ad Fabianum atti- ▲ rum, in quibus Fabianus et septem subdiaconos, nentibus. 1. Origenes, Eusebio teste, ad Fabianum apo logetica scripsit epistolam, qua se orthodoxum probare nitebatur. Hanc notans Hieronymus': Ipse Origenes, inquit, in epistola quam scribit ad Fabia num Romanæ urbis episcopum, pœnitentiam agit, cur talia job quæ in ejus damnationem Roma sub Pontiano consenserat) scripserit, et causas temeri tatis in Ambrosium refert, quod secreto edita in pu blicum protulerit. qui totidem notariis ad conscribenda martyrum ge sta imminerent, constituisse legitur, neque etiam par videtur additamenti hujus auctoritas. Præterea ex eo, quod Gregorius, ab Eulogio Alexandrino epi scopo rogatus ut quæ Eusebius collegerat martyruın gesta ad se transmitteret, lib. vi, epist. 29, re spondet Nulla in archivo hujus nostræ Ecclesiæ vel in Romanæ urbis bibliothecis esse cognovi, nisi pauca quædam in unius codicis volumine collecta; de ve ritate gestorum, quæ ut Romæ conscripta circum feruntur, nonnulli dubitant. Verbis tamen Gregorii pressius insistendum non est. Eo enim antiquior et rerum historicarum peritior Gelasius epist. 33, n. 6, agnoscit ac recipit gesta sanctorum martyrum, 2. Cyprianus epist. 55 ad Cornelium docet, Pri vatum Lambesitanum episcopum in ipsa Lambesi tana colonia, ob multa et gravia delicta, nonaginta episcoporum sententia damnatum, Fabiani et Do nati litteris severissime notatum fuisse. Quod ita qui multiplicibus tormentorum cruciatibus et mira intelligi potest, ut Fabianus Lambesitani concilii litteris tum de Privati delictis et hæresi, tum de sententia in eum lata certior factus, ad Privatum ipsum scripserit, eumque severissime corripuerit; vel, quod probabilius videtur, ad synodum quæ ad se scripserat rescribens, gravissimam huic hære tico notam inusserit. Neque tamen quievit versi pellis homo; sed post Fabiani, ut colligere est *, mortem, spe inductus decipiendi cleri ejus, quem dam e nequitiæ suæ cohorte vexillarium Romam misit, qui furto et fraudulenter litteras pacis elicere curaret. Simul et Cyprianus eidem clero cavens, rem sollicitam ipsi nuntiavit, hoc est vel de qua sollicitus erat clerus Romanus, vel potius, mea quidem sententia, de qua sollicitus erat ipse Cy prianus, ne videlicet Privatus Romanis imponeret. Verum vigilantissimo clero imponere non valuit emissus a Privato perfidiæ consors callidus. Nam et antequam Cypriani in Urbem litteræ perveni rent, nec quis esset latuit, nec litteras quas volebat accepit. bilibus confessionum triumphis irradiant. Verum ubi addit idem papa: Ideo secundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui conscri psere nomir.a penitus ignorantur, prædicti addita menti fidem multum imminuit. Nihil quippe ad ge storum illorum außsvtlay defuisse videretur, si Ro mani pontificis auctoritate a septem notariis, quibus præpositi fuissent totidem subdiaconi, conscripta essent. Ut ut est, Eusebius lib. vi Hist., c. 43, fidem facit, sub Fabiani successore Cornelio in Romana Ecclesia septem diaconos totidemque sub diaconos exstitisse: ac probabile est Fabianum eo ipso tempore, quo singulis diaconis officia partitus est, sua etiam subdiaconis, quævis illa sint, assi gnasse. Tunc vero Roma in quatuordecim regiones dividebatur; ex quo sequitur, ut singulis diaconis duæ attributæ fuerint, quo facilius pauperes quos que dignoscere, eisque subvenire possent. De aliis epistolis ac decretis Fabiano ascriptis. 1. Isidorus Mercator tribus epistolis Fabiani no mine contictis, ideoque alium in tomum rejiciendis, collectionem suam auxit. Ex una illarum ea fluxit opinio, qua Fabianus, ut chrisma per singulos an nos, vetere incenso, in Cœna Domini conficeretur, constituisse creditur. Quocirca levi sane ac sublesta auctoritate nititur hujusmodi opinio. Illam autem expendendi aptior dabitur occasio, ubi ea, in qua 3. Verba ista Bucheriani Catalogi de Fabiano Hic regiones divisit diaconibus, et multas fabricas per cemeteria fieri jussit, in Fossatensi et altero reginæ Suecorum sic interpolata legimus: Hic re giones divisit diaconibus, et fecit septem (apud Boll. sex) subdiaconos, qui septem notariis imminerent, ut gesta martyrum fideliter colligerent; ac deinde omit titur, et multas fabricas per cœmeteria fieri jussit. ʼn istud asserit Isidorus, epistola edetur. Tempus pacis, qua Ecclesia Philippo imperante fruebatur, locum Fabiano dedit, ut in cœmeteriis, in quibus conventus celebrare ac sacra facere so lebant fideles, fabricas fieri vel augeri præciperet. Idem quoque tempus, ut quemdam regendæ Urbis commodiorem ordinem institueret, ei permisit. Quocirca cum Bucheriani catalogi in Liberio desi mentis antiquitas, tum ipsa temporis ratio id nobis facile persuadent, quod in co catalogo de regionibus singulorum diaconorum curæ commissis ac multis fabricis Fabiani jussu constructis scribitur. 4. Sed quia par non est antiquitas corum libro Euseb. lib. vi, c. 26. * Flier. epist. 05 ad 2. Præterea eidem papæ in editionibus Concilio rum decem attribuuntur decreta e Gratiano et al tera compilatione collecta, sed neque majori fide digna. Et horum quidem primum sic enuntiatur Si quis contristatus noluerit reconciliari fratri suo, satisfaciente eo qui contristavit, acerrimis macere tur inediis, usquedum gratanti animo satisfactio nem recipiat. Neque id a Gratiano tantum dist. 90, c. 10, sed et ab Ivone par. 13, c. 60, et Burchardo lib. x, c. 59, eodem nomine laudatur. Verum priora ejus verba expressa sunt ex Basilii Regula, in cujus capite 74 ista ex interpretatione Rufini præmittitur Pammach. et Ocean., c. 4. * Cypr. in fine cp. 30.

col. 181–182page 4 of 13

quæstio: Quid si satisfaciente eo qui contristavit, moluerit reconciliari is qui contristatus est? Ex alia autem Regula, vel ad imitationem Regulæ alicujus, architectus decreti hujus propositæ quæstioui re sponsionem de suo subjecit. In Pachomii Regula, cap. 18, legimus: Si quis iracundus vel tristitiam rel invidiam tenet contra proximum suum, ut tempus tenuerit, ita erit pœnitentia ejus, in pune et aqua. Cui Regulæ affine est decretum, quod Ivo par. 13, c. 16, rursum velut ex Fabiano nostro citat: Si quis non vult reconciliari fratri suo quem odio ha bet, tandiu in pane et aqua pœniteat, usquedum re concilietur ei. 5. Gratianus xxxv, quæst. 2 et 5, c. 3, ut ex Fabiano exscribit illud: De propinquis, qui ad affi nitatem per virum et uxorem veniunt, defuncta uxore vel viro, in quinta generatione conjungantur; in quarta, si inventi fuerint, non separentur. In tertia tamen propinquitate non licet uxorem alterius acci pere post obitum ejus. Æqualiter vir conjungatur in matrimonio eis quæ sibi consanguineæ sunt, et uxoris suæ consanguineis post mortem suæ uxoris. Verum novissimi Gratiani editores e Theodori Pœ nitentiali excerptum docent. Illud reipsa in ca Poenitentialis Theodori parte, quam Coislianus co dex a 700 annis exaratus asservat, reperimus sub titulo De quæstionibus conjugiorum. Neque vero sibi constat Gratianus, quippe qui ibid. c. 13, una cum Ivone par. 9, cap. 43, et Burchardo lib. vit, c. 7, postremam decreti hujus partem Julio papæ ascri bit. De hac autem matrimoniorum circa affines lege ann. 1216, in concilio generali Lateranensi, quod Decret. Gregorii IX, lib. v, tit. 14, c. 8, refertur, derogatum fuit. 6. Superiori decreto Gratianus subjicit istud velut ad eumdem Fabianum pertinens: Qui propinquam sanguinis uxorem ducunt et separantur, non licebit eis, quandiu utrique vivunt, alias uxores sibi in con jugio sociare, nisi ignorantia excusentur. Unde conjicere licet, ex eo ipso libro, ex quo superius, exscriptum fuisse, adeoque Theodoro Cantuariensi esse restituendum. 3. Alterum, secundum Gratianum vi, quæst. 11, c. 18, et Ivonem par. 12, c. 65, in hunc modum pro fertur: Quicunque sciens se pejeraverit quadraginta dies in pane et aqua,et septem sequentes annospæniteat; et nunquam sit sine pœnitentia, et nunquam in testi monium recipiatur; communionem tamen posthac recipiat. Cui non absimile est illud, quod Gratia nus xx11, quæst. 5, c. 4, Gelasio, Ivo autem p. 12,' c. 66, ut et Anselmus, Polycarpus ac Burchardus Pelagio attribuunt: Si quis se perjuraverit, et alios sciens in perjurium duxerit, quadraginta dies in pune et aqua,el septem sequentes annos pœniteat, et nunquam sit sine pœnitentia. Et alii si conscii fuerunt, similiter Pæniteant. Porro hæc duo decreta ex eodem fonte fuere non levis suspicio est. Quem vero fontem iðum opinemur, nisi Theodori Cantuariensis Pœni tentiale, ex quo et apud Burchardum lib. x11, c. 11, et apud Ivonem p. 12, c. 68, id conceptis verbis lau datum legimus: Si quis suspicatur quod ad perjurium ducatur, et tamen ex consensu jurat, quadraginta dies puxiteat, et nunquam sit sine gravi pœnitentia? Imo et id, quod supra Fabiani nomine refertur, apud Reginonem lib. 11, c. 324, ut ex Pœnitentiali, et apud Jac. Petitum tom. I, pag. 72, ut ex Theodori Penitentiali sic decurtatum legitur: Quicunque sciens perjuraverit, septem annos pœniteat, et post hæc communionem accipiat. Ei autem parti, qua perjurus nunquam in testimonium recipiendus præ cipitur, consentiunt Matisconense I concilium, can. 17, et capitulare Caroli Magni cap. 39 apud Baluz. pag. 518, quo cavetur: Qui semel perjuratus fuerit, nec testis sit post hæc. Vide et vulgatum Ra- notam pertinet, hoc est frater germanus, frater pa bani Mauri librum III De pœnitentium satisfactione, c. 39, et Halitgarii librum 1v, c. 28. 4. Illud Neque furiosus neque furiosa matrimo nium contrahere possunt; sed si contractum fuerit, non separentur, quod Gratianus xxx, quæst. 7, e. 26; et Ivc par. 8, c. 168, ut Fabiani decretum hudant, a Reginone lib. 11, c. 129, rectius citatur ■ ex lege Romana. Est enim Julii Pauli lib. 11, tit. 19, sententia postremis verbis mutatis. Pro his quippe Paulus dixit, sed contractum matrimonium farore (postmodum accedente) non tollitur; quod minus ambiguum. Vide Digest. lib. xx, tit. 2, g. 10, et Ivonem par. 13, c. 87 et 88, necnon Re gionem lib. 11, c. 130. 7. Gratianus xxxv, quæst. 6, c. 4; Ivo par. 9, c. 57, et Burchardus lib. ví, c. 21, ut ex Fabiani decretis, cap. 8, id proferunt: Consanguineos ex traneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet, sed propinqui ad quorum noti tiam pertinet, id est pater et mater, soror et frater, patruus, avunculus, amita, matertera, et eorum pro creatio. Si autem progenies tota defecerit, ab anti quioribus et veracioribus, quibus eadem propinqui tas nota est, episcopus canonice perquirat; et si in venta fuerit propinquitas, separentur. Quod satis Inconcinne expressum esse liquet ad imitationen, legis 2, tit. 7, lib. 1x Cod. Th. ex interpretatione Anniani, ubi cavetur: In adulterio extraneam mu lierem nullus accuset sed propinqui ad quorum truelis, patruus et consobrinus. 8. Quod Gratianus de consecr., dist. 2, c. 16; Ivo par. 2, c. 27, ac Burchardus lib. v, c. 17, Fa biani nomine ita efferunt: Ut si non frequentius, vel ter laici homines communicent in anno, nisi. forte quis majoribus criminibus impediatur, id est in Pascha et Pentecoste et Natali Domini: hoc ex.. canone 50 concilii Turonensis ni, anno 818 cele brati, ad verba id est, exscriptum fuit. Illud porro. additamentum, id est in Pascha, Pentecoste.et Na tali Domini, expressum est ad imitationem concilii Agathensis, can. 18, ubi statuitur: Sæculares vero, qui in Natali Domini, Pascha et Lentecoste non corımunicayerunt, Catholici non credantur. Integrum

LettersEpistolae

col. 183–184page 5 of 13

vero ac totidem verbis, quot illud Gratianus, Ivo et scriptum est, uno verbo liberentur excepto, cujus Burchardus referunt, a Reginone lib. 1, c. 195, laudatur ut ex libro 11 Capitularium, ubi et exstat c. 45, sed sine additamento id est, etc., quomodo habetur in concilio Turonensi 111. 9. Si quis triginta ætatis suæ non impleverit an nos, nullo modo presbyter ordinetur, etc., quod apud Burchardum lib. 1, c. 10, et Ivonem p. 6, c. 30, Fabiani nomine insignitur, et cujus initium Gratia nus dist. 78, c. 1, Bonifacio papæ ascribit, merus est canon 11 Neocæsariensis concilii ex interpre tatione Martini Bracarensis episcopi, cap. 20 de scriptus. 10. Decernimus ut in omnibus Dominicis diebus altaris oblatio ab omnibus viris et mulieribus fiat tam panis quam vini, ut per has immolationes a peccatorum suorum fascibus liberentur, ex canone 4 concilii Matisconensis 11, anno 585 celebrati, de loco careant concilium præfert. Perperam igitur in codice librorum 16, lib. v, c. 7, apud Burchardum lib. v, c. 24, et Ivonem p. 2, c. 34, Fabiano ascri bitur. Quod quidem Ivonem non advertisse mirum est, cum subinde cap. 41 eorumdem verborum summam perstringens, ea concilii Matisconensis agnoscat. 41. Non est accipiendum sacrificium de manu sa cerdotis, qui orationes vel actiones et reliquas obser vationes in missa secundum ritum implere non po test, codex 16 librorum, lib. v, c. 9; Burchardus Jib. v, c. 50, et lvo p. 12, c. 44, Fabiano tribuunt, ætatem tamen redolet hoc papa recentiorem. Et vero Theodori Cantuariensis esse fidem facit vetus codex Coislianus, in quo cum pluribus aliis Pœnitentialis ejusdem archiepiscopi capitulis exhibetur. Qui non debeant admitti ad excusationem, et non esse communicandum excommunicatis. Dilectissimis ubique Catholicæ Ecclesiæ commi nistris, FABIANUS salutem in Domino. Septem ergo diaconos in urbe Roma per se ptem regiones civitatis, sicut a patribus accepi mus, habemus, qui per singulas hebdomadas Dominicos dies, atque festivitatum solemnia, cuin subdiaconibus et acolythis, ac sequacium' ordi num ministris, injuncta sibi observant ministeria, et parati omni hora sunt ad divinum officium, et quidquid eis injungitur, peragendum. Similiter et vobis, prout opportunum fuerit, per singulas civi tates est faciendum, ut divinum absque ulla mora et negligentia studiose ac solemniter agatur offi cium. Denique septem similiter subdiaconos Divinis præceptis et apostolicis monemur institutig, ut pro cunctarum Ecclesiarum statu im pigro vigilemus affectu. Unde consequens est, de bere vos scire quæ apud Romanam in sacro agun tur ritu Ecclesiam, ut ejus sequentes exempla, ejus veri filii inveniamini, quæ vestra est mater vocata. ' S. Leo ep. 4. ⚫ sequentium. Tres illæ ep. suppositæ ac spuriæ viris do ctis habentur, et merito. De errore Novati et Novatiani. Divinis præceptis, etc. Hæc epistola aliis spu ria, nisi a quibusdam mendis et erroribus expur getur; aliis non a Fabiano, sed potius a Cornelio seripta esse videtur: eo quod infra de Novato et Novatiano hæc referat: Insuper et illud vos scire desideramus, quia nostris temporibus, præpedientibus quidem nostris peccatis, suadente antiquo hoste, qui semper ut leo rugiens circuit quærens quem devoret (1 Petr. v, 8), supervenit Novatus ex Africa, et sepa Tavit de Ecclesia Christi Novatianum, et quosdam alios Christi confessores, et convertit in pravam doctrinam. Quæ sane non ante Cornelii pontificis creationem contigisse, testimonio Libri pontificalis et Cypriani satis est manifestum. Adde quod Pacianus, epist. 3 ad Sympronianum, cum Novatiani meminit, de iis quæ ante sedem Cornelii gesserat, commendat ejus catholicam fidem; sic enim scribit: Cur igitur No valianus tuus, ne falso quidem adhuc episcopatu sacerdos, longe antequam Cornelius Roma episcopus fieret, antequam sacerdotio illius invideret, hæc sua sit? Habes Cypriani testimonium, etc. Et post reli qua At hanc ipsam hæresim Novatiani quando cœ perunt? Audite, quæso, et totum ordinem erroris vestri alvertite. Cornelius jam Romæ episcopus a sexdecim episcopis factus, locum cathedræ vacantis acceperat, et illa qua fuil præditus castimonia vir ginali crebras persecutiones nati principis sustine bat. Tum forte quidam presbyter Novatus ex Africa, etc., Romam venit, etc. Itaque ob hanc causam li ceret firma conjectura statuere, auctorem hujus epistolæ Cornelium potius quam Fabianum fuisse, misi infra mentio fieret septem subdiaconorum, quos, ut ex Vita ejusdem apud Librum pontificalem con stat, notariis Acta martyrum colligentibus et con scribentibus, Fabianus, non Cornelius, omnium sententia præfecit. Tutius igitur ac verius esse vi detur, prædicta de Novato et Novatiano ab aliquo sciolo superaddita fuisse, ideo, quod putarit hæc verba Libri pontificalis, eodem tempore supervenil Novatus, ad Fabiani sedis pontificiæ tempus refe renda esse, cum revera ad ea quæ auctor proxime dixerat, post passionem vero ejus, referri debeant. Baron. anno 238, num. 9 et seqq. SEV. BIN. Septem ergo diaconos. Vide quæ diximus su pra in notis in Vitam Clementis, Evaristi, Anteri et Fabiani. Io. Denique septem similiter subdiaconos. Hic col ligitur hujus epistolæ auctorem esse Fabianum pontificem, et quod illi fidem derogat, surreptitium esse, adeoque expungendum, vel saltem adnotan dum. ID.

col. 185–186page 6 of 13

ordinavimus³, qui septem notariis imminerent, et qui vult omnes homines salvos fieri et nominem pe gesta martyrum veraciter in integro colligerent, nobisque rimanda manifestarent. Quod etiam vos omnes agere monemus, ne in posterum aliqua ex his dubitatio fiat, quæstioque oriatur; quoniam omnia quæ scripta sunt, ad nostram doctrinam scri pla sunt'. Et que nostris temporibus veraciter scribuntur. ad futurorum doctrinam diriguntur. Et ideo fidelissimis hæc negotia committi præcipi mus, ne aliqua in eis illusio inveniatur, ex qua fidelibus scandalum, quod absit, oriatur. Unde et charitatem vestram paterna dulcedine petimus ³, ut in cunctis affectum vestræ charitatis sancta modo Ecclesia inveniat, et favoris vestri solatiis, quocun que necesse fuerit, potiatur. Et sicut bonitas studii vestri de se nobis certitudinem præbet, ut in nullo diffidere debeamus de ea, sed magis, ut sapienti bus filiis Ecclesiæ nostræ, hæc fiducialiter com mendemus; ita postpositis opportunitatis occasio nibus, vestra eflicacia elaborare enixius debet, at que modis quibus possibile fuerit, omni studio abigere contumelias". Hortamur etiam vos, juxta dictum Apostoli, stabiles esse et immobiles, abun dantes in opere Domini semper, scientes quod labor vester non est inanis in Domino*. Et alibi: Vigilate et orale, et state in fide. Viriliter agite, et confor tamini. Omnia vestra in charitate fiant. Insuper et illud vos scire desideramus quia nostris teni poribus præpedientibus quidem nostris peccatis, suadente antiquo boste, qui semper ut leo rugiens circuit”, quærens quem devoret, supervenit Nova tus ex Africa, et separavit de Ecclesia Christi¹** No valianum et quosdam alios Christi confessores, et convertit in pravam doctrinam. quibus vos, fra tres, avertite, et cavete ab omnibus qui alterain fdem et doctrinam tenent, quam apostoli et suc cessores eorum tenuerunt et docuerunt, ne, quod absit, post eum abeuntes, in laqueum Satanæ ca datis, et compedibus ejus detincamini. **** Unde fraternitatis vestræ charitatem intimis obsecramus precibus, ut nostræ parvitatis in vestris sacris ora tionibus memores esse dignemini, orantes ac de precantes Dominum cœli, ut tam nos quam sanela mater Ecclesia Christi pretioso sanguine redem pta, a laqueis venantis Satanæ, et ab importunis et malis hominibus liberetur, et sermo Dei currat et clarificetur, et prava eorum et omnium perversa docentium corruat doctrina atque deficiat. Preca mur etiam, ut pietatis vestræ precibus impetrare studeatis, ut Deus et Dominus noster Jesus Christus, rire 114", sua ingenti omnipotentia reverti faciat corda eorum ad sanam doctrinam et catholicam fidem, quatenus resipiscant a diaboli laqueis ¹³, quibus capti tenentur, et aggregentur filiis matris Ecclesiæ. Reminiscentes quoque fratrum vestro rum, miseremini illorum, quibus potestis bonis studiis vestris, ne perdantur, sed ut precibus et aliis bonitatis vestræ studiis Domino " salventur. Ita ergo in his agite, ut obedientes filii et fideles sanctæ Dei Ecclesiæ appareatis, et ut mercedis præmia percipiatis. Hi, et omnes qui rectam non docent doctrinam, vel rectam non tenent fidem, accusatores neminem recte credentium accusare possunt, quia infamia sunt notati, et a sinu sanctæ matris Ecclesiæ, apostolico mucrone, usque ad rectam conversationem et reversionem eorum ab scissi. Unde apostolica auctoritate, cum omnibus ejusdem apostolicæ atque universalis Ecclesiæ filiis statuentes sancimus, ut omnes qui in catholica fide suspecti sunt în accusatione recte credentium non suscipiantur; quia suspiciones semper sunt amo vendæ. Merito ergo eorum reprobatur accusatio qui in recta fide suspecti sunt". Nec eis omnino est credendum, qui Trinitatis fidem ignorant. Similiter omnes, quos sanctorum Patrum statuta tam præ teritis quam futuris temporibus anathematizant, sub movemus et ab omni accusatione fidelium alienamus. Discreti ergo semper debent esse fideles ab infidelibus, et justi ab injustis; quoniam infideles et malevoli, mo dis quibus possunt, semper infestant fideles et per dere nituntur; et ideo non sunt suscipiendi,sed repel lendi,et procul abjiciendi, ne perdere tideles aut infa mare possint.Quapropter, charissimi, cavete talium foveam,in quam multos cecidisse cognovimus. Cavete talium jacula “, et antiqui hostis tentamenta, per quæ etiam proprios propinquos coram nobis vul meratos cadere vidimus. Attendite laqueos insi diantium, quibus notos et commilitones strangu lare solent. Nolite tales sequi, sed procul repel lite eos. Estote, juxta Veritatis vocem, prudentes ut serpentes, et simplices ut columbæ ". Videte, ne in vacuum quoque curratis, aut laboretis, sed alter utrorum fulti precibus et orationibus, voluntatem Dei facere contendite, et a memoratis, si incorri gibiles apparuerint, vos in omnibus separate. Si militer ab omnibus quos Apostolus commemorat dicens: Cum eis nec cibum sumere ¹º; quia et illi, sicut et isti, sunt repellendi ", et ante satisfactio nem Ecclesiæ non sunt suscipiendi; quoniam illi, * Rom. xv, 4. * 1 Cor. xv. 58. 'I Cor. xvi, 15, 14; Matth. xxvi, 41. loc sub Cornelio contigit defuncto jam Fabiano, ut pluribus Baronius ad an. 238, n. 9. *** S. Bonifacii A. Mog. ep. 6, quam cousule. ***** | Tim. 11, 4. * Vide Pontificalem librum in Clemente et Antero. Greg. ep. 95, lib. v11. 7 agere contendatis. Greg. lib. x, ep. 32. Petr. v, 8. ' || Petr. 111. 1 Tim. 11, 26. 14 omnino. 18 piendi: ita in Luc. 1 Adrian. coll. c. 4. 17 q. 4 bus modis interpolata. 19 Matth. x, 16; Phil. 11. Insuper et illud vos scire desideramus. Hæc integra periodus surreptitia est, et ab aliquo scioło superaddita, qui existimavit ea quæ in Vità Fabiani de Novato el Novatiano scribuntur, temporibus * S. Greg. ep. 21, lib. vII. Suspecti omnes semper sunt amovendi et non reci Omnes quos sanctorum. S. Bonf. ep. 19, pluri 301 Cor. v, 11. * 6. q. 1: Omnes illi sunt ab. Fabiani accidisse, ideoque in hanc epistolam infe renda esse. Vide quæ diximus verbo, Divinis præ ceptis.

col. 187–188page 7 of 13

innocente innocens eris **. Et Apostolus inquit: Per vertunt bonos mores colloquia mala *. Idcirco, ut jam prælibatu:n est, mali sunt semper cavendi, et bonis atque benevolis est inhærendum 38 ut peri culum desidiæ, quantum possumus, declinemus. Et ne pestis hæc latius divulgetur severitate qua possumus, abscindamus; quoniam non teme ritas intervenit præsumptionis, ubi est " diligentia pietatis. Agat semper 38 unusquisque vestrum, hac informatione apostolica fultus juxta vires suas, et fraterna dilectione, et sancta religione, mores pro prios conservare, et in commune alterutrum adju vare, et in charitate permanere, et in Dei voluntate indesinenter studeat inhærere, ut simul laudantes Dominum, indefessas semper illi gratias agamus. Valete in Domino, charissimi, et prædicta, ut me lius potestis, Domino opem ferente, adimplere stu dete. Data Kalendis Julii, Maximino " et Africano viris clarissimis consulibus 4º. Ut chrisma omni anno renovetur consecrando et vetus in ecclesiis ponatur cremando; de accusatione sacer dotum, et ut oves pastorem suum, nisi in fide erraverit, reprehendere non audeant. cum quibus cibum sumere non licet, manifeste perverteris; et cum electo electus eris, el cum viro apparent sequestrati usque ad satisfactionem a re liquis fratribus ". Quamobrem non debent nec pos sunt in accusationem fidelium suscipi, sed etiam ab eorum consortio, usque ad jam dictam satisfa ctionem repelli, ne similes eis efficiantur, aut eorum excommunicationi subjaceant; quoniam sic apostoli statuerunt dicentes: Cum excommunicatis non est communicandum. Et si quis cum excommu nicatis, avertendo regulas, scienter psallat in domo, aut simul locutus fuerit aut oraverit, ille commu nione privetur 25. Tales ergo in omnibus sunt ca vendi, et non suscipiendi, quia juxta Apostolum, non solum qui faciunt damnantur, sed et qui con sentiunt facientibus 16. Unde et beatus apostolorum princeps, Petrus, in ordinatione Clementis allo quens populum, inter cætera ait ": Si inimicus est iste Clemens alicui pro actibus suis 28 nolite exspectare, ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse; sed prudenter observare debetis, et voluntati ejus absque commonitione obsecundare, et avertere vos ab eo, cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his, quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicitias ferre, festinet citius reconciliari ei qui omnibus præest, ut per hoc redeat ad salu tem, cum obedire cœperit monitis præsidentis. Si vero quis amicus non est, et locutus fuerit his qui bus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis qui exterminare Dei Ecclesiam volunt: et cum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est. Et est multo nequior hostis hic quam illi qui foris sunt, et evidenter inimici sunt. Hic enim per amicitiarum speciem, quæ sunt inimica, gerit et Ecclesiam dispergit ac vastat. Ideoque, charissimi, his apostolicis institutis vos monentes instruimus, ut effecta "certior charitas vestra, sollicitius deinceps agere studeat et cautius, ne perversi et infideles homines, lædendi fideles et benevolos ha beant facultatem: quoniam spes talium et omnium impiorum, tanquam lanugo est, quæ a vento tollitur, et tanquam spuma gracilis, quæ a procella disper gitur, et tanquam fumus, qui a vento diffusus est, et tanquam memoria hospitis unius diei prætereun tis 30. Summopere, charissimi, tales cavendi sunt, et avertendi atque rejiciendi, si nocentes apparue rint; quia non solum ecclesiasticæ, sed etiam sæ culi leges se "nocentes non suscipiunt, sed repel Junt. Unde scriptum est: Os impiorum devorat ini quitatem *. Et Dominus per Prophetam loquitur, dicens: Cum sancto sanctus eris, et cum perverso 1. Ut per annos singulos novum chrisma conficia tur, et vetus incendatur. II. De episcopis non accusandis ac obtrectationibus lacerandis. FABIANUS episcopus urbis Romæ, omnibus Orien talibus episcopis et cunctis fidelibus, in Domino salutem. Exigit dilectio vestra sedis apostolicæ consulta, quæ vobis denegare non possumus nec debemus. Hoc autem et prædecessores nostros multarum re gionum episcopis egisse liquet; et nos, qui in ea dem sede, Domino largiente, collocati sumus, agere debere fraterna charitas et obedientiæ debitum compellit. Cura est ergo vestræ sollicitudini adhi benda, ut ea, quæ sunt ab apostolis eorumque suc cessoribus ordinata, et instigante sancto Spiritu instituta, nec dissimulatio negligere, nec aliqua præsumptio valeat perturbare. Sed sicut hoc, quod rationis exigebat utilitas, oportuit diffinire; ita quod diffinitum est, non debet violari. Litteris vestris vero inter cætera insertum inve nimus **, quosdam regionis vestræ episcopos Fidelibus. 23 11. q. 3: Sicut apostoli statuerunt. can. 11. can. 11 apost. interp. Dionysio. * Rom. 1, 32. 27 dist. 63: Si inimicus. epist. Clementi tributa ex versione Rutini Patr. t. I. * S. Leo ep. 2. 30 Sap. v, 15. " abest, se, a ms. 32 Prov. xix, 28. 341 Cor. XV, 33 Psal. xv, 26. 39 Maximo. an. 236. 15 S. Leo ep. 4. 36 idem ep. 2. 37 idem ep. 2. 2 S. Bonif. Greg. epist. 117, lib. vu. 42 de consecr. dist. 3: Litteris vestris. Apocrypham nonnullis videri testantur B., Poss. aliique Catholici, et multa probant. Episcopos. Indicatur materiam sacramenti confirmationis esse chrisma, quod est unguentum ex oleo et balsamo mistum, et ab episcopo conse cratum. Ex eo enim quod scribit, Christum ritum conficiendi apostolos docuisse, utique aliquam for mam benedicendi et consecrandi tradidisse, dubium non est. Unde præterquam quod sanctissimi Pa tres, Clemens, Dionysius, Irenæus, Urbanus ponti

col. 189–190page 8 of 13

nisi vero a vestro nostroque ordine discrepare, et non per sumptionis delabitur; et nullatenus eruitur, singulos annos in Coena Domini chrisma conficere, sed duos aut tres annos confectionem sancti chri smatis semel actam conservare. Dicunt enim, ut in memoratis apicibus reperimus, nec balsamum per singulos annos posse reperiri, nec necesse fore per singulos annos chrisma conficere, sed dum una confectio chrismatis abundat, aliam fieri necesse non habere. Errant enim qui talia excogitant ".", et mente vesana potius quam recta sentientes, hæc dicunt. In illa enim die Dominus Jesus, post quam cœnavit cum discipulis suis, et lavit eorum pedes, sicut a sanctis apostolis prædecessores nostri acceperunt, nobisque reliquerunt, chrisma conficere docuit. Ipsa enim lavatio pedum, nostrum signi ficat baptismum, quando sancti chrismatis unctione perficitur atque confirmatur. Nam sicut ipsius diei solemnitas per singulos annos est celebranda, ita ipsius sancti chrismatis confectio per singulos annos est agenda, et de anno in annum renovan da, et fidelibus tradenda; quia novum sacramentum est per singulos annos et jam dicto die innovan dam, et vetus in sanetis ecclesiis cremandum. Ista a sanctis apostolis et successoribus eorum accepi mus, vobisque tenenda mandamus. Hæc sancta Romana Ecclesia, et Antiochena a tempore aposto lorum custodit; hæc Hierosolymorum et Ephesino rum tenet. In quibus apostoli præsidentes, hæc docuerunt, et vetus chrisma incendi, et non am plins quam uno anno uti, permiserunt, atque deinceps novo frui, et non veteri, jubentes docue runt. Si quis ergo his obviare tentaverit, omnem sibi per vos, et per omnes recte intelligentes *, indulgentiæ aditum intelligat obseratum; quia pra vissimarum mentium perversa doctrina, dum indul gentius frenis utitur ", in prævaricationem præ prudentium sustentatione et correctione liberetur. Illa autem, quæ circa divina mysteria et erga baptizandos, in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplanda sunt in tuitu, ne locum supervacuis intentionibus et su perstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium men tes ad talia non debemus inducere, quia docendi potius sunt, quam illudendi 49. Ad nostram cnim lætitiam benefacta perveniunt, et moeroris aculeis Hic $1 nos, quæ fuerint male facta, pungunt 5º. inter manus latronum et dentes luporum furentium, utcunque versamur, et contumaces sunt subditi atque oves. Nam latratu canum 3, baculoque pa storis, luporum rabies deterrenda est. " Illa vero quæ fomentis non sanantur vulnera, ferro abscindi necesse est. Nec silere " possumus, ut cum hic ab illicitis revocemus aliquos, officii nostri provocamur instinctu, in speculis a Domino constituti, ut vigi lantiæ nostræ diligentiam comprobantes, et quæ coercenda sunt resecemus 88, et quæ observanda sunt censeamus Consulere etiam nos, ut in prædictis litteris vestris invenimus, super accusatione sacerdotum voluistis, quæ oppido apud vos, ut in eisdem apicibus reperimus, crebrescit. Significastis insu per, plerosque attendere, multos in ipsis hono ribus ecclesiasticis non congruenter vivere sermo nibus et sacramentis 58 quæ per eos populis mi nistrantur. O miseros homines, qui hos intuendo, Christum obliviscuntur: qui et multo ante præ dixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imi tandi videantur illi, qui ea quæ dicunt, non faciunt; et traditorem suum tolerans, usque in finem etiam ad evangelizanduni cum cæteris misit. Nam apostoli nos. 46 Siricius ep. 1, c. 7. 47 Innoc. ep. 25 49 idem ep. 2, cap. 1. compungunt. 31 S. Aug. de pasto tibus, cap. 7. ** S. Hier. ep. 83. '83 Siric. mox cit. Cal. ep. 2, c. 1. servemus. 8 sentiamus. * I. q. 1: Significastis insuper. 58 S. August. lib. L hom., hom. ult., cap. 13. H. De consecr., dist. 3: Litteris vestris. ad Milev. PP. 8 Cal. ad Gallos cap. 12. fex epistola sua, etc., hoc alibi sanctum chrisma, alibi unguentum sanctificatum nominent, conciliis Florentino et Tridentino nunc aperte definitum est, quod universæ Ecclesiæ, ex institutione Christi, ab apostolis traditum erat. Bellarm., Suarez, Valent. de sacram. confirm. Hanc epistolam Possevinus in Apparutu sacro, verbo Fabianus, a quibusdam, ne So quibus, velut apocrypham rejici asserit. Qui confirmationem a Melchiade institutam esse aiunt, ex hac et præcedentis Urbani epistola satis refu tantur. Sev. BIN. In illa die Dominus. Ut chrisma conficiatur e consecretur feria quinta in Coena Dominica, ab apostolis institutum esse ait, ideoque ab ea consue tudine nequaquam recedendum esse decernit. Hunc ritum eodem tempore observatum fuisse indicat Cyprianus, vel quisquis auctor est ejus libri, serm. de unet. chrism., his verbis: Hodie in Ecclesia (lo quitur de die Cenæ Domini) ad populum acquisitio ais sanctificandum, in participatione dignitatis el nominis sacrum chrisma conficitur, in quo mistum leo balsamum, regiæ sacerdotalis gloriæ exprimit unitatem, quibus dignitatibus initiandis, divinitus est xactio instituta. Eadem consuetudo colligitur ex Işi doro, Alcuino, Ruperto et aliis antiquis divinorum officiorum scriptoribus. Unde in concilio Meldensi, c. 46, expresse præcipitur, ut nemo sacrum chrisma, nisi in quinta feria majoris hebdomada, conficere præsumat. Et hanc ob causam in cap. Quoniam, de sent. excomm., in 6, dicitur, chrisma esse conficien dum in die Cœnæ Domini, etiamsi terra interdicta exsistat. Errant igitur qui putant fuisse aliquando usitatum in Ecclesia, ut quolibet anni tempore chri sma conficeretur. Quod dicitur cap. Omni tempore de consecr., dist. 4, item conc. Tolet. 1, cap. 20, licere episcopo omni tempore chrisma conficere, intelligendum est non simpliciter de omni tempore sed accommodate, de omni tempore annuali, quod ad conficiendum chrisma præscriptum est. Accedit quod concilia non aliquam temporis, sed potius certi ministri determinationem præfinire intendant quasi dicerent: Soli episcopo, non presbytero, liceat omni tempore consueto sacrum chrisma conficere. Nam concilium 10let. expresse intendit prohibere abusum quorumdam presbyterorum, qui confectio nem chrismatis sibi usurpabant. Vide Suarez tom III, disp. 38, sect. 1

col. 191–192page 9 of 13

degunt moderamine, curam habere sollicitam, et causas utilitatesque eorum cum Dei timore dispo nere. Valde ergo iniquum est, ut alii quilibet, omis sis suis, se illorum causis admisceant. Sed illi eo rum vitam et judicium competenti regularique de beant moderamine disponere, qui eos in sacerdo tium ordinant, et a quibus jam ordinati sunt; quo niam, ut lex loquitur, maledictus omnis est qui transfert terminos proximi sui. Et dixit omnis po pulus: Amen”. Deus ergo, fratres 7, ad hoc præ ordinavit vos, et omnes qui summo sacerdotio fun guntur, ut injustitias removeatis, et præsumptiones abscindatis, et in sacerdotio laborantibus succur ratis, et 76 opprobriis et calamitatibus eorum lo cum non præbeatis; sed ei, qui calumniam et oppro brium patitur, adjutorium feratis, illum vero, qui calumniam vel opprobrium facit, abscindatis, et Domino in suis sacerdotibus opem feratis. Sacer dotes quoque Dominus sibi elegit, ut sacrificent ei, et offerant oblationes Domino. Levitas quoque sub eis esse jussit in ministeriis eorum. Unde ad Moy sen loquitur, dicens: Princeps autem principum Levitarum Eleazar, filius Aaron sacerdotis, erit su per excubitores ecclesiæ sanctuarii ". De his enim locutus est Dominus ad Moysem: Tolle Levitas pro primogenitis filiorum Israel, et pecora Levitarem pro pecoribus eorum, eruntque Levitæ mei. Ego Do minus. Si Levitas suos esse Dominus voluit, quanto magis sacerdotes sibi ascivit? De quibus ait: Så quis externorum accesserit, morietur “º. Omnia vero quæ Domini sunt, caute tractanda sunt, et non le viter præcipitanda; quoniam et inter homines pro fidelibus habentur, qui dominorum suorum causas bene custodiunt, et fideliter tractant, atque præce pta dominorum suorum bene custodiunt, et non transgrediuntur. Pro infidelibus vero reputantur hi, qui dominorum suorum causas incaute et negli genter tractant, et præcepta eorum despiciunt, et non, ut debent, custodiunt. Ideo hæc præmisimus, ut cognoscatur ab his, quibus incognitum est, quod et sacerdotes quos sibi Dominus de omnibus asci vit, et suos esse voluit, non sunt leviter tractandi, nec lacerandi, nec temere accusandi aut reprehen dendi, nisi a magistris suis, quoniam eorum eau sas sibi Dominus reservare voluit, et suo judicio vindicari. Nam in his et in aliis præceptis Domini, et fideles cognoscuntur, et infideles reprobantur. Tolerandi enim hi sunt potius a fidelibus, quam exprobrandi, veluti palea cum tritico, usque ultimum ventilabrum, sicut pisces mali cum bonis, usque ad segregationem, quæ futura est in littore, hoc est, in fine sæculi. Nullatenus ergo potest talem consuetudinem non habuerunt, nec habendam pos locorum singulorum, omnium qui sub eorum, docuerunt; similiter et successores eorum, quan quam multa de talibus, prævidentes Spiritu Dei ſutura, statuerunt. Porro, ut legitis in Actibus apostolorum, erat eo tempore inter fideles cor unum et anima una, neque aliquis eorum aliquid suum proprium dicebat, sed erant illis omnia communia *. Nulla enim inter eos accusatio, nisi familiaris erat, nec unquam inter imitatores eorum aut fideles fieri debet, dicente Domino: Quod tibi non vis fieri, al teri non facias “. Et idem: Diliges proximum tuum sicut teipsum "; et: Dilectio proximi matum non operatur ". Ipsi ergo apostoli et successores eo rum olim statuerunt, eos ad accusationem non recipi, qui sunt suspecti 63, vel qui heri, aut nu diustertius, vel dudum fuerunt inimici, quo niam suspecti facti sunt, et qui non sunt bo ne conversationis ", vel quorum vita est accusabi lis, aut dubii in recta fide. Similiter quorum fides **, vita et libertas nescitur, vel qui infamiæ maculis sunt aspersi, aut sceleribus irretiti “. Neque eos, sacerdotes debere vel posse aut clericos accusare, qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec sui sunt ordinis; quoniam sicut sacerdotes vel reliqui cle rici a sæcularium laicorum excluduntur accusa tione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alie nandi criminatione. Et sicut isti ab illis *7 ita et illi ab istis non recipiantur; quoniam sicut Do mini sacerdotum segregata debet esse conversatio ab eorum conversatione, ita et litigatio; quia ser vum Dei non oportet litigare *. Tales, charissimi fratres, accusationes, et injustas aut nocivas æmu lationes, pro viribus prohibete, quia contentio * summopere est vitanda. Septies enim cadet justus in die, et resurget, impii autem corruent in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ait Salomon, ne gau deas, et in ruina ejus non exsultet cor tuum; ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam. Non contendas cum pessimis, nec æmuleris impios, quoniam non habent futurorum ɛpem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Nec æmuleris viros malos, nec desideres esse cum eis, quia rapinam meditatur mens eorum, et fraudes la bia corum loquuntur 7. Hæc cavete, charissimi. Hæc meditamini, et fratribus in omnibus solatium præstate quia in hoc cognoscent omnes, ut ipsa per se Veritas ait, quoniam mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem ". Si enim in re bus sæcularibus suum cujusque jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio? Quod is:a observatione observabitur, si nihil potestati, sed totum æquitati tribuitur. Unde constat episco » Act. IV, 32. Matth. vII, 12; Luc vi. 61 Tob. IV, 16: Matth. xx11, 39; Marc. x11, 31; Luc. x, 27. Rom. xi, 10. * Ambr. ep. 64. 6 Adrian. coll. 15. 65 3. q. 5: Suspectos autem inimic. 66 Adrian. coll. 19. 72. q. 7: Sicut sacerdotes. 81 Tim. II. Adrian. coll. 5. 7º Prov. xxiv, 17 segg. " Joan. XIII, 35. " S. Greg. ep. 121 lib. vII.” Idem ep. 66 ejusdem libri. ** Deuter. XXVII, 17. 1: Deus ergo fratres. 76 Proclus ep. ad Domninum Ant. 77 Num. 111, 32. ** S. August. Iv advers. Cresc., 26, et de utilitate pœnitentiæ, cap. 12. c. 51. q. ad 78 Ibid. 45. 7 Num. 81 Const. M. coll. Adr.

col. 193–194page 10 of 13

condemnari, humano examine, quem Deus suo ju- carnales spirituales infestent. Idcirco, ut prædictum dicio reservavit, ut propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat, fiat immobile. Et ideo, quia voluntas ejus non immutatur, nullus præsumat ea que sibi non sunt concessa. Unde est illud quod Apostolus loquitur dicens: Jam quidem om nino delictum est, quia judicia habetis vobiscum. 8ª Quare non magis iniquitatem patimini? Quare non potius fraudamini **? Ad illud redeatur quod Domi nus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et in judicio tecum contendere, dimitte ei el pallium *. Et alio loco Qui aufert quæ tua sunt, ne repetas Sant autem quædam, quæ levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione gra viora. Quis unquam dicentem fratri suo: Fatue, ream gehennæ putaret, nisi ipsa Veritas "** diceret? sum fuerit, accusantium propositionibus sustenta est, statuerunt, ne accusarentur, aut si aliter fieri non possit, perdifficilis eorum fieret accusatio, et a quibus, ut supra dictum est, non præsumeretur, neque a propriis sedibus aut Ecclesiis episcopi eji cerentur ". Quod si quomodo præsumptum fuerit antequam et proprius locus, et sua omnia eis legi bus” redintegrarentur, nullatenus a quoquam ac cusarentur aut criminarentur, et nisi sponte elege rint, cuiquam pro talibus non responderent; sed postquare, ut præfixum est, restituti fuerint, et sua omnia eis legibus redintegrata, dispositis ordinatis que suis, magnum spatium, tractandi causa, eis concederetur; et postea, si necesse fuerit, regula riter vocati, venirent ad causam; et si justum vi fili vero * qui illa peccata perpetrant, de quibus Apostolus ait: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur *7, valde cavendi sunt, et ad emendationem, si voluntarie noluerint, compellendi; quia infamiæ maculis sunt aspersi, et in barathrum delabuntur, nisi eis sacerdotali auctoritate subven um fuerit. Similiter et illi de quibus ipse ait Cum hujuscemodi hominibus nec cibum sumere **; qui infamia sunt notati antequam sacerdotali aucto ritate sanentur, et in gremio sanctæ matris Eccle siæ redintegrentur; quia qui extra nos sunt, nohis com communicare non possunt. Manifestum est enim, quod hi exera nos sunt, et a nobis discreti esse debent, cum quibus nos nec edere, nec cibum sumere licet. Similiter et omnes personæ, quibus libet turpitudinibus ac scurrilitatibus subjectæ, in fames sunt effectæ; et omneз", qui adversus pa tres armantur, infames efficiuntur. Arenam verv et salem el massam ferri facilius est portare, quam ho minem imprudentem et fatuum atque impium *. Quo kiem qui minoratur corde, cogitat inania; et vir imprudens et errans, cogitat stulta ". Multos enim sepplactavit suspicio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. Cor durum male habebit in novissimo; el qui amat periculum, in ipso peribit. Cor ingre tiens duas vias, non habebit requiem, et pravi cordis ie” illis scandalizabitur. Cor nequam gravabitur in doloribus, et peccator adjiciet ad peccandum ". Ta ka cogitantes sancti apostoli, eorumque successo- honorabitur, hoc quod timet Deum. Semen autem res”, Spiritu Dei replęti malos homines præviden tes, et simplices considerantes, difficilem, aut nun quam voluerunt esse accusationem sacerdotum, ne a malis potuissent everti aut submoveri: quia si hoc facile concederetur sæcularibus et malis hominibus, aut nullus, aut vix perpauci remane rent; quoniam semper fuit, et est, et, quod pejus est, nimis viget, ut mali bonos persequantur, et S. August. Enchir. c. 78 et 79. 83 | Cor. vi, 7. g. 2: Illi qui. 87 Galat. v, 4. 881 Cor. v, 11. "Eccli. xvi, 23.”pravum cor in. ³ Eccli. 111, 26 seqq. Episcopi si a propriis. "Conc. Rom. v sub Symmacho. propriis. 11. q. 1: Statuimus, ut si quis clericorum. * cap. 38 Coll. Adr. * Conc. Rom. v sub. Symmacho. Luc. 11, 40. ³ Eccli. x, 7, 23, 24, 31. • Eccli. x1, 7, 8. tione fratrum responderent. Nulla enim permittit ratio ", dum ad tempus eorum bona vel Ecclesiæ atque res ab æmulis aut a quibuscunque detinen tur, ut aliquid illis objici debeat. Nec quisquam potest eis quoquo modo quidlibet majorum vel mi norum objicere, dum ecclesiis, rebus, aut potesta tibus carent suis. Similiter statutum est ", et nos eadem statuta firmantes, statuimus, ut si aliquis clericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eosque criminari voluerit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submo tus a clero, curiæ tradatur, cui diebus, vitæ suæ deserviat, et infamis absque ulla restitutionis spe permaneat. Nec ullus unquam præsumat, accusa sator simul esse et judex vel testis: quoniam in omni judicio quatuor personas necesse est semper adesse, id est, judices electos, et accusatores, ac defensores, atque testes. Similiter statuentes, apo stolica auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves, quæ ei commissæ fuerant *, nisi in fide erra verit, reprehendere audeat quia facta præposito rum, oris gladio * ferienda non sunt, neque potest esse discipulus super magistrum, dicente Veritatis voce Non est discipulus super magistrum, nec ser vus super dominum suum *. Odibilis autem coram Deo et hominibus est superbia, et exsecrabilis omnis iniquitas. Perdidit Deus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium sensu. Semen hominum hoc exhonorabitur, quod præterit mandata Domini. In medio fratrum, rector illorum in honore; et qui ti ment Dominum, erunt in oculis ejus. Fili, ait Sa lomon, in mansuetudine serva animam tuam, el da illi honorem, cui honor competit³. Priusquam inter roges, ne vituperes quemquam; et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, ne respondeas ver bum; et in medio seniorum ne adjicias loqui *. 83* Matth. v, 22. 90 Eccli. XXII, 18. 33. q. 1 Matth. v, 40. 8 Luc. VI, 30. Proclus ad Domninum. Idem infra in decr. Steph. 7 Adrian. coll. 5. 3. q. 1: Episcopi si a Curia_hæc valde suspecta est Ant. August. S. Greg. Past. p. II, c. 5. Mauh. x, 24;

Letter IIIEpistola III

col. 195–196page 11 of 13

Exemplo Cham &lii Noe', damnantur qui patrum ob hoc ad fastigium sacerdotale provexit, ut man suorum culpas in publicum produnt 8, aut eos ac cusare vel detrahere præsumunt: veluti Cham, qui patris sui Noe pudenda non operuit, sed deridenda monstravit. Similiter et illi exemplo Sem et Japhet justificantur, qui reverenter operiunt, et non pro dunt ea quæ patres suos excessisse cognoscunt. Si enim a fide deviaverit episcopus, erit corrigendus prius secrete a subditis suis. Quod si incorrigibilis, quod absit! apparuerit, tunc erit accusandus ad primates suos, aut ad sedem apostolicam. Pro aliis vero actibus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis, quam accusandus, aut publice dero gandus; quia cum in eis a subditis delinquitur 10, ejus ordinationi obviatur, qui eos ei prætulit, di cente Apostolo: De ordinationi resistit, qui pote stati resistit “. Qui vero omnipotentem Deum me tuit ", nec contra Evangelium, nec contra aposto los, nec contra prophetas vel sanctorum Patrum in stituta, aliquid ullo modo agere consentit. Sacerdo tes ergo honorandi sunt, non lacerandi vel expro brandi sunt. Legitur in Ecclesiastico: In tota ani ma tua time Deum, et sacerdotes illius sanctifica. In omni virtute tua dilige eum qui te fecit, et mini stros ejus non derelinquus. Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotem, et propurga te cum brachiis. Da illi partem, sicut mandatum est tibi, primitiarum, et de negligentia purga te cum paucis. Datum brachiorum tuorum, et sacrificium sanctificationis offeres Domino, et initia sanctorum; et pauperi porrige manum tuam, ut perficiatur pro pitiatio et benedictio tua ". Hæc non tantummodo vobis, sed omnibus fratribus per vos nota fieri vo lumus, ut unanimes, unum sentientes, permanea mus in Christo nihil per contentionem nobis ", ne que per inanem gloriam vindicantes, non homini bus, sed Deo Salvatori nostro placentes. Cui est ho nor et gloria in sæculorum sæcula. Amen. Ut peregrina judicia respuantur atque accusatus in suo loco causam suam peragat, et ut omnis qui crimen objicit, scribat se probaturum, et si non probaverit quod objicit, pœnam quam intulerit, patiatur. 1. Qui non debeant admitti ad accusationem. II. De peregrinis judiciis. III. De pulsatis. IV. Si quis iratus crimen objecerit, vel objecia non probaverit. V. Si episcopus accusatus sedem apostolicam appel lavit. Dilectissimo fratri HILARIO episcopo Fabianus. Divinæ circa nos gratiæ memores esse debe mus, qui nos per dignationis suæ misericordiam, datis ipsius inhærentes, et in quadam sacerdotum ejus specula constituti, prohibeamus illicita et se quenda doceamus. In tantum enim in occiduis par tibus, quibus moraris, audivimus astutiam diaboli sævire in populum 16 Christianum, atque multiplici deceptione prorumpere, ut non solum laicos sæcu lares, sed ipsos quoque Domini sacerdotes premat atque vexet. Unde, in graudi mœrore positi, dissi mulare non possumus quod corrigere atrociter de bemus. Quapropter competens adhibenda est tali bus medela vulneribus, ne immatura curandi faci litas, mortifera capitis peste nihil possit ", sed segnius tracta pernicies, reatu non legitimæ cura tionis, involvat pariter sauciatos et medentes. I. Ob id ergo statuentes decernimus ut h¡¹³, qui non sunt bonæ conversationis, aut quorum vita est ac cusabilis, aut quorum ſides, vita et libertas nescitur, non possint Domini sacerdotes accusare, ne viles personæ ad accusationem eorum admittantur. Si militer hi, qui in aliquibus criminibus irretiti sunt, vel qui sunt suspiciosi, vocem adversum majores natu non habeant accusandi; quia suspiciosa vox et inimica veritatem solet opprimere. II. Peregrina vero " judicia, salva in omnibus apo stolica auctoritate, generali sanctione prohibemus, quia indignum est ab externis, ut judicetur, qui provinciales et a se electos debet habere judices, nisi fuerit appellatum. Unde oportet ", si aliquis episcoporum super certis accusetur criminibus, ut ab omnibus audiatur qui sunt in provincia episco pis, quia non oportet accusatum alicubi, quam in foro suo, audiri. Si quis vero judicem adversunr sibi senserit ª¹. vocem appellationis exhibeat ". Ap pellantem autem non debet afflictio ulla aut deten tionis injuriare custodia; sed liceat appellatori vi tiatam causam appellationis remedio sublevare. Li ceat etiam in causis criminalibus appellare. Nec vox appellandi denegetur ei, quem supplicio sen tentia destinarit. III. Pulsatus ante suum judicem causam dicat "; el ante non suum judicem, pulsatus, si voluerit, ta ceat; et ut pulsatis, quoties appellaverint, induciæ dentur **. IV. Si quis ergo iratus crimen aliquod cuilíbet te mere objecerit *, convicium non est pro accusa tione habendum; sed, permisso tractandi spatio, ið quod iratus dixit 26, ³, per scripturam se probaturum esse fateatur; ut, si fortasse resipiscens, quæ præ 7 Genes. Ix. 8 Isid. 1, sent. 59. • Sup. habetur idem in epist. Anacleti ultima. 10 S. Gregor., Past. It, c. 5. 11 Rom. x, 2. 11. q. 3 Qui omnipotentem. 1ª Eccli. vII,'31-36. "Innoc. 1, ep. 2, c. 13. captis peste c. 15. Felix III, ep. 7. 15 Hilarius papa S. Leonis successor, ep. 3. 18 Adr. coll., ad finem usque epistolæ habentur etiam in decr. Sixti III. 17, ex Cod. Theod., lib. ix, tit. 4, const. 10. 10 3. quæst. 6: Si quis episcoporum. Si quis jud. " Vide Adr. coll. c. 27, 32, 35, 54, ex interpr. Aniani in libri xi Cod. Theod., necnon notata Ant. Aug. " 3... 1: Pulsatus ante. 6, Qui crimen. ** Adr. coll. 47, ex Aniano in const. 5, tit. primi lib. non prosit. Haec 1 idem Adr. cap. 11, quæst. 6 const. 2, 45 et 20, tit. 30, Adr. coll. c. 56. 1x Cod. Theod.

col. 197–198page 12 of 13

iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ▲ iniqua, et nemo non abjiciet. In conspectu oculorum ut reus criminis teneatur. Omnis ergo, qui crimen tuoru:n conculcabit “os suum, el super sermones objicit ", scribat se probaturum. Revera semper ibi causa agatur, ubi crimen admittitur. Et qui non probaverit quod objecit, pœnam quam intulerit ipse patiatur. V.Placuit etiam, ut si episcopus accusatus appel laverit ad apostolicam sedem 38, id statuendum quod ejusdem sedis pontifex censuerit. Hæc tamen om niño in sacerdotum causa forma servetur, ne quem quam sententia, nou a suo judice dicta, constrin gat". Occurrere quoque quisque fidelium ruinis debet oppressorum et miserorum subsidio 30, , quo valeant, ex revelatione alienæ vindictæ, a se Dei removere vindictam ". Libat enim Domino pro spera, qui ab afflictis pellit adversa. Unde scriptum est: Frater fratrem adjuvcns exaltabitur”. Eccle sia enim Dei sine macula et ruga debet existere, et ideo non oportet eam a quibusdam conculcari aut məculari, quia scriptum est: Una est columba mea, perfecta mea”. Hine iterum Dominus ad Moysem ait: Est locus penes me, et stabis super petranı.. tuos admirabitur: Novissime autem perverlet os suum et in verbis tuis dabit scandalum. Multa au divi *, et non coæquavi ei, et Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet; el pluga dolosa, dołosi divídet vulnera. Qui fodit fo veam, incidet in illam; et qui statuit lapidem pro ximo, offendet in eo; et qui laqueum alii ponit, per ibit in illo. Facienti consilium nequissimum, super ipsum devolvetur; et non agnoscet unde adveniet illi. Illusio et improperium superborum, et vindicta, sicut leo insidiabitur illis. Laqueo peribunt, qui oblectan tur casu justorum; dolor autem consumet illos ante quam moriantur. Ira el furor, utraque exsecrabilia sunt; et vir peccator, continens erit illorum **_**. Qui vindicari vult, a Deo invemet vindictam; et pecca:a illius servans, servabit. Relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata solventur. Homo homini reservat iram, et a Deo quærit medelam? In hominem sibi similem non habet misericordiam, et de peccatis suis deprecatur Altissimum? Ipse, dum caro sit, reservat iram et propitiationem petit a Deo? Quis exorabit pro delictis illius? Memento novissimo rum, et desine inimicari. Tabitudo enim, et mors imminent in mandatis ejus. Memorare timorem Dei, el non irascaris proximo. Memorare testamenti Al tissimi, et despice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus in cendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. Se cundum enim ligna silvæ, sic ignis exardescet; el secundum virtutem hominis, iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exaltabit iram suam. Certamen festinatum incendet ignem, et lis festinans effundet sanguinem, et lingua testificans adducet mortem. Si sufflaveris in scintillam, quasi ignis exar debit; el si exspueris super illam, exstinguetur, et utraque ex ore proficiscuntur. Susurro et bilinguis, maledictus; multos enim turbavit pacem habentes. Lingua tertia multos commovit, et dispersit illos de gente in gentem. Civitates muratas divitum de struxit, et domos magnatorum effodit. Virtutes pv pulorum concidit, et gentes fortes dissolvit. Lingua tertia mulieres viratas ejecit, et privavit illas labori bus suis. Qui respicit illam, non habebit requiem, nec habebit amicum in quo requiescat. Flagelli plaga livorem facit: plaga autem linguæ comminuet ossa. Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quomodo qui interierunt per linguam suam. Beatus, qui tectus est a lingua nequam, qui in iracundiam illius non transivit, et qui non attraxit jugum ejus, et vinculis ejus non est ligatus. Jugum enim illius, jugum fer reum est et vinculum illius, vinculum æreum est. Mors illius, mors nequissima; et utilis potius infer Quis est locus, qui non sit Domini, dum cuncta in ipso, per quem creata sunt, continentur? Est tamen locus apud Deum, videlicet sanctæ Ecclesiæ moitas, in qua supra petram statur, dum confessio uis soliditas humiliter tenetur. Te, frater, et om nes fratres nostros Ecclesiam Christi sanguine re demptam regentes, monemus, ut omnes a præci pitio, in quo fratres et Domini pastoribus detra bendo et persequendo, verbis et factis labuntur, Laqueis quibus potestis, retentetis, et lacerari eos " in bamo " iræ non permittatis, quia scriptum est Ira enim viri justitiam Dei non operatur *. Hinc " rursum dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, et tardus ad iram. Hæc autem vos, Deo auctore, omnia servare non ambigo, sed occasione admonitionis exorta, bonis vestris desideriis et operibus me furtive subjungo, ut quod non admoniti facitis, quando vobis etiam admonens additur, jam non soli faciatis. Quapro pter, fratres, oportet vos et omnes fideles diligere invicem, et non detrahere aut accusare alterutrum; scriptum est enim: Dilige proximum, et conjungere fide " cum illo. Quod si denudaveris absconsa illius, non persequeris post eum. Sicut enim hono qui perdit emicum suum, sic qui perdit amicitiam proximi sui et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic qui de reliquisti proximum tuum, et non eum capies. Non illum sequaris quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo, quoniam vulnerata est anima ejus. Ultra eum non poteris colligare, et maledicti est concordatio. Denudare autem amici mysteria, de sperativ est animæ infelicis. Annuens oculo fabricat 32 Prov. 37 In imo. 43.4 Eccli. * idem c 48, ex Aniani interpr. in const. 11, ejusdem tituli. 28 Adr. coll. c, 21. In decret. Ivon., "Cod. Theod. lib. iv, tit. 16, const. 2, 30 consilio. 31 conc. Tol. VIII, c. 2. 33 Cant. vi, 8. * Exod. xxxiii, 21. S. Greg. ep. ₺4 libri v11. "Greg. ep. 128 lib. v. * conjunge fidem. 1 condulcabit. lib. IV. Jacob. 1, 20. 36 labi eos. **odivi.

Decrees of Saint FabianDecreta S. Fabiani

col. 199–200page 13 of 13

harum, contra spiritualia nequitiæ in cœlestibus. Propterea accipite armaturam Dei, ut possitis resi stere in die malo, et in omnibus perfecti stare. State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lo ricam justitiæ, et calceati pedes in præparatione Evangelii pacis, in omnibus sumentes scutum fidei in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere. Et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei “. Hæc, frater, quæ tibi scripsimus, generaliter omnibus nota fieri volumus, ut quæ ce teros tangunt; omnibus nota fiant. Omnipotens Deus te, frater, et reliquos fratres nostros, ubique consistentes, protegat usque in finem *, qui cun etum mundum dignatus est redimere, Jesus Christus Dominus noster, qui est benedictus in sæcula. Amen. Data decimo septimo Kalend. Novembr. Africano et Decio " viris clarissimis consulibus. nus, quam illa. Perseverantia illius non permanebit, et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum sed obtinebit vias injustorum. In flamma sua non comburet justos. Qui derelinquunt Dominum, inci dent in illam; et exardescet in illis, et non exstinguc tur; et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus lædet illos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire lin guam nequam, et ori tuo facito ostia, et seras auri bus tuis. Aurum tuum et argentum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori luo rectos. Et attende, ne forte labaris in lingua tua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et sit casus tuus insanabilis in mortem 48. Ista caveant omnes, et cohibeant linguam suam a malo, et labia eorum ne loquantur dolum ". De cætero, charissimi, con fortamini in Domino, et in potentia virtutis ejus. In duite vos, armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli; quoniam non est nobis colluctatio adversus carner et sanguinem, sęd adversus principes * Eccli. XXVIII, 1-50. 46 Psal. xxxIII, 14. "mendosa adnotatio.. * Ephes. vi. 10-17. 48 S. Greg. ep., 54, lib. vi. Decreta S. Fabiani ex Decreto Gratiani desumpta, nec prioribus inserta. I. Inediis maceretur acerrimis qui fratri suo reconci liari non vult. (Dist. 90, Si quis contristatus; Basil. in Reg., c. 74.) Si quis contristatus noluerit reconciliari fratri suo, satisfaciente eo qui contristavit, acerrimis maceretur iuediis, usque dum gratanti animo satis factionem recipiat. U. Infamis efficitur qui sciens pejerare præsumit. (6, q. 1, Quicunque sciens; Regino ex lib. Pani tentiali. ) Quicunque sciens se pejeraverit, quadraginta dies in pane et aqua, et septem sequentes annos poeniteat; et nunquam sit sine pœnitentia; et nun quam in testimonium recipiatur; communionem tamen post hoc percipiat III. Furiosus et furiosa matrimonium contrahere non possunt. (32, q. 7, Neque furiosus. Et in Decret, Ivo. lib. v1. Affert Regino ex lege Rom.) Neque furiosus, neque furiosa matrimonium contrahere possunt. Sed si contractum ſuerit, non separentur IV. Affines in quinta generatione copulari possunt, et in quarta, si fuerit inventi, non separentur. (35, q. 2 et 3, De propinquis. Est ex Pœnitentiali Theodori.) De propinquis, qui ad affinitatem per virum et uxorem veniunt, defuncta uxore vel viro, in quinta generatione conjungantur; in quarta, si inventi fuerint, non separentur. In tertia tamen propin quitate non licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Equaliter vir conjungatur in matri monio eis, quæ sibi consanguineæ sunt, et uxoris suæ consanguineis, post mortem suæ uxoris. Ad titulum immediate præscriptum. (Eodem cap., ex eo‹lem Pœnitentiali.) Qui propinquam sanguinis uxorem ducunt et separantur, non licebit eis, quandiu utrique vivunt, alias uxores sibi in conjugio sociare, nisi igno rantia excusentur. V. Consanguinei tantum, vel, si progenies defecil, antiqui et veraces, propinquitatem in synodo com pulent. (35, q. 6, Consanguineos extraneorum. Et in Decret. Ivo. lib. v11.) Consanguineos extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet, sed propin qui, ad quorum notitiam pertinet, id est, pater et mater, soror et frater, patruus, avunculus, amita, matertera, et eorum procreatio. Si autem progenics tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus quibus eadem propinquitas nota est, episcopus ca nonice perquirat: et si inventa fuerit propinquitas, separentur. VI. Ter in anno quisque fidelium communicet. (De consecr. dist. 2, Etsi non. Et in Decr. Ivo. lib. 1.) Etsi non frequentius, saltem in anno ter laici homines communicent, nisi forte quis majoribus quibuslibet criminibus impediatur, in Pascha videlicet, et Pentecoste, et Natali Domini. VII. Ante annos 30 presbyter non ordinetur. (Dist. 78, Si quis, 30; et in Decr. Ivo. lib. m; ex Martino Bracar., cap. 20.) Si quis triginta ætatis suæ non impleverit annos, nullo modo presbyter ordinetur, etiamsi valde sit dignus; quia et ipse Dominus triginta

Page scan enlarged

Notebook

Full View