PG 10:203ο μακάριος ἀνεπαύ Αλέξανδρος ὁ δοῦλος καὶ δέσμιος Ἰησοῦ τñç Αλέξανδρος, δοῦλος καὶ δέσμιος Ἰησοῦ Χρι στοῦ, τῇ μακαρίᾳ Αντιοχέων Εκκλησίᾳ ἐν Κυρίῳ χαί ρειν. Ελαφρά μοι καὶ κοῦφα τὰ δεσμὰ ὁ Κύριος ἐποίησε κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εἰρκτῆς πυθομένα τῆς ἁγίας ὑμῶν τῶν Ἀντιοχέων Εκκλησίας κατὰ τὴν θείαν πρόνοιαν Ασκληπιάδην τὸν ἐπιτηδειότατες κατ᾿ ἀξίαν τὴν πίστιν τῆς ἐπισκοπῆς ἐγκεχειρισμένον. Ταῦτα δὲ ὑμῖν, κύριοί μου ἀδελφοί, τὰ γράμ ματα ἀπέστειλα διὰ Κλήμεντος τοῦ μακαρίου πρεσβυτέρου ἀνδρὸς ἐναρέτου καὶ δοκίμου· ὃν ἴστε καὶ ὑμεῖς καὶ ἐπιγνώσεσθε· ὃς καὶ ἐνθάδε παρών κατὰ τὴν πρόνοιαν καὶ ἐπισκοπὴν τοῦ Δεσπότου, ἐπεστήριξε τε καὶ ηύξησε τὴν τοῦ Κυρίου Ἐκκλησίαν. Κατ' αξίαν τὴν πίστιν τῆς ἐπισκοπῆς. κατ᾿ ἀξίαν τῆς πίστεως, τὴν ἐπι σκοπὴν ἐγκεχειρισμένον. Διὰ Κλήμεντος τοῦ μακαρίου πρεσβυτέρου.S. ALEXANDRI HIEROSOL. EPISC. ET MARTYRIS
2)4
bant quæ quidem bibliotheca Diocletiani incendio
haud conflagrasse comperitur, ut advertit Baronius nam testatur Eusebius ad sua usque
tempora integram adhuc perdurasse, atque inde
uberrimam materiam ad suam Historiam ecclesiasticam contexendam se collegisse grato animo
profitetur.
et veneranda canitie conspicuus. Qui cum post stolas, qui ea tempestate litteris excellentes florepræclaram atque illustrem Christianæ fidei confessionem in præsidiali judicio edňam tandem in
custodia animam exhalasset, Mazabanes in ejus
locum episcopus Hierosolymorum renuntiatus est. ›
Hactenus Eusebius. De martyrio ipsius Alexandri
eadem refert Dionysius Alexandrinus ad Corne
lium papam scribens: • Quod, inquit ad
Alexandrum spectat, is in carcerem conjectus
beato exitu defunctus est, ο μακάριος ἀνεπαύGato; sive ut Hieronymus ‹ martyrio coronatur. › Pretiosa ejus mors consignatur anno Domini 252 in Chronico Eusebiano ut proinde
Hierosolymitanam Ecclesiam administrarit annis
circiter 40.
III. Pietate ac doctrina præstans Alexander inter
cætera clarissima monumenta nobilem bibliothecam
in Ælia urbe, quam regebat, exstruxit, in quam
præsertim congessit virorum ecclesiasticorum epiNeque vero suis etiam scriptis Ecclesiam illustrare destitit Alexander. Aliquot enim epistolas
scripsit ad Antinoitas, ex quarum una fragmentum
recitant Eusebius atque Hieronymus
‹ Scripsit et aliam ad Antiochenses per Clementem
presbyterum Alexandriæ, › dum vinctus in carcera
detineretur: ‹ nec non ad Origenem, et pro Origene contra Demetrium;, verba sunt Hieronymi
1. c. Harum epistolarum fragmenta, prout exstant
apud Eusebium cum notis el. Valesii suo loce
in medium adduximus.
S. ALEXANDRI
Primum Cappadocum, deinde Hierosolymitani episcopi et martyris,
FRAGMENTA EPISTOLARUM.
Epistola ad Antiochenses. Apud Eusebium Hist. eccl. lib. vi, cap. 11.
Alexander, servus Dei et vinctus Jesu Christi,
beatissimæ Antiochensium Ecclesiæ in Domino salutem. Expedita mihi ac levia vincula Deus effecit
custodiæ meæ tempore, postquam comperi, Asclepiadem virum fidei merito maxime idoneum, sanctissimæ Ecclesiæ vestræ episcopatum divina providentia suscepisse. Porro has litteras, domini fratres, per beatum presbyterum Clementem ad vos
misi, virum virtute præditum et probatum: quem
vos et nostis jam, et amplius cognoscetis. Qui qui.
dem Dei nutu ac providentia, dum hic apud nos
præsens esset, Ecclesiam Christi et confirmavit et
magnopere auxit.
Dionys. Alex., apud Euseb. Hist. eccl. lib. v1,
cap. 46.
Hieron., De vir. illustr., cap. 62.
Euseb., Chron. ad ann. MMCCLXVII.
Baron., ad ann. 253, § 125.
Euseb., Hist. eccl. lib. vi, cap. 20.
Id. ibid., cap. 11.
Hieron., 1. c.
Euseb., Hist. eccl. lib. vi, capp. 11, 14, 19.
Aoulos Kuplov (sic). In codice Med., Maz. et
Fuk. inscriptio hujus epistolæ aliter legitur, hoc
modo: Αλέξανδρος ὁ δοῦλος καὶ δέσμιος Ἰησοῦ
Xptorou quibus consentit Rufini interpretatio."
Karà tor naiòr τñç εipnτns. Hanc epistolam scripsit Alexander fervente adhuc persecutione,
cum esset in vinculis, necdum ad episcopatum Hierosolymorum ascitus, ut ex his verbis apparet.
Hinc est, quod in inscriptione epistolæ appellat se
vinctum Jesu Christi. Ex quo conficitur, male in
Αλέξανδρος, δοῦλος καὶ δέσμιος Ἰησοῦ Χρι
στοῦ, τῇ μακαρίᾳ Αντιοχέων Εκκλησίᾳ ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Ελαφρά μοι καὶ κοῦφα τὰ δεσμὰ ὁ Κύριος
ἐποίησε κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εἰρκτῆς πυθομένα
τῆς ἁγίας ὑμῶν τῶν Ἀντιοχέων Εκκλησίας κατὰ τὴν
θείαν πρόνοιαν Ασκληπιάδην τὸν ἐπιτηδειότατες
κατ᾿ ἀξίαν τὴν πίστιν τῆς ἐπισκοπῆς εγκεχειρισμένον. Ταῦτα δὲ ὑμῖν, κύριοί μου ἀδελφοί, τὰ γράμ
ματα ἀπέστειλα διὰ Κλήμεντος τοῦ μακαρίου πρεσβυ
τέρου ἀνδρὸς ἐναρέτου καὶ δοκίμου· ὃν ἴστε καὶ
ὑμεῖς καὶ ἐπιγνώσεσθε· ὃς καὶ ἐνθάδε παρών κατὰ
τὴν πρόνοιαν καὶ ἐπισκοπὴν τοῦ Δεσπότου, ἐπεστή
ριξέ τε καὶ ηύξησε τὴν τοῦ Κυρίου Ἐκκλησίαν.
Chronico Eusebii Asclepiadis ordinationem conferri
in annum primum Antonini Caracallæ. Nam Asclepiadis ordinatio contigit eodem tempore, quo Alexander ob Christiani nominis confessionem in carcerem conjectus est. Id autem accidisse principatu
Severi ipse Eusebius testatur in Chronico.
Κατ' αξίαν τὴν πίστιν τῆς ἐπισκοπῆς. Rectius Nicephorus, κατ᾿ ἀξίαν τῆς πίστεως, τὴν ἐπισκοπὴν ἐγκεχειρισμένον. Quod sive ex libro, sive
ex conjectura Nicephorus ediderit, omnino probum
videtur.
Διὰ Κλήμεντος τοῦ μακαρίου πρεσβυτέρου.
De Clemente Alexandrino hic loqui Alexandrum
putavit Hieronymus in Catalogo. Certe Clemens
Alexandrinus usque ad Severi tempora vitam produxit, et in his regionibus peregrinatus est, ut ipsemet testatur in lib. 1 Stromatei. Sed et Alexandri
episcopi familiaris fuit; cui etiam librum dicavit
De ecclesiastica regula, seu adversus Judæos, ut
PG 10:205Ι. Ασπάζεται ὑμᾶς Νάρκισσος ὁ πρὸ ἐμοῦ διέπων τὸν τόπον τῆς ἐπισκοπῆς τὸν ἐνθάδε, καὶ νῦν συν εξεταζόμενός μοι διὰ τῶν εὐχῶν ἑκατὸν δεκαὲξ ἔτη ἐνυχώς, παρακαλῶν ὑμᾶς ὁμοίως ἐμοὶ φρονήσας Τοῦτο γὰρ καὶ θέλημα Θεοῦ, ὡς οἶδας, γέγονεν, κ. δ. λ. Προσέθηκε δὲ τοῖς γράμμασιν, ὅτι τοῦτο οὐ δέποτε ἠκούσθη, οὐδὲ νῦν γεγένηται, το, παρόντων ἐπισκόπων λαϊκοὺς ὁμιλεῖν· οὐκ οἶδ' ὅπως προ φανῶς οὐκ ἀληθῆ λέγων. Οπου γοῦν εὑρίσκονται οἱ ἐπιτήδειοι πρὸς τὸ ὠφελεῖν τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ παρα καλοῦνται τῷ λαῷ προσομιλεῖν, ὑπὸ τῶν ἁγίων ἐπι σκότων· ὥσπερ ἐν Λαρανδοις Εὔελπις ὑπὸ Νέωνος καὶ ἐν Ἰκονίῳ Παυλίνος ὑπὸ Κέλσου· καὶ ἐν Συνά δας Θεόδωρος ὑπὸ Ἀττικοῦ, τῶν μακαρίων ἀδελ φῶν. Εἰκὸς δὲ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις τοῦτο γίνεσθαι, ἡμᾶς δὲ μὴ εἰδέναι. ἡ σὴ ἁγιότης, τὴν τοῦ Κυρίου Ἐκκλησίαν, Συνεξεταζόμενός μοι διὰ τῶν εὐχῶν. Ομοίως ἐμοὶ φρονῆσαι. ὁμοίως ἐμοὶ ὁμοφρονῆσαι, Τούτο γάρ, κ. τ. λ. Προσέθηκε δέ. Οὐκ οἶδ' ὅπως. οὐκ οἶδα, Έν Συνάδοις. Συννάδοις. ἀπὸ τοῦ Συνναίειν, Συνοικείν, Συνναία, Σύνναδα Τὸ μὲν πρῶτον Συναία Συνναία) ἀπὸ τῆς συν αγωγής και συνοικήσεως προσαγορευθῆναι· μετά δὲ ταῦτα παρεφθαρμένως ὑπὸ τῶν πλησιοχώρων Σύνναδα κληθῆναι. Σύνναδα ΝΑΔΕΩΝ, ΔΩΡΙΕΩΝ, ΙΩΝΩΝ.EPISTOLARUM FRAGMENTA.
Ι.
Ex epistola aa Antinoitas. Ibidem.
Ασπάζεται ὑμᾶς Νάρκισσος ὁ πρὸ ἐμοῦ διέπων
τὸν τόπον τῆς ἐπισκοπῆς τὸν ἐνθάδε, καὶ νῦν συν
εξεταζόμενός μοι διὰ τῶν εὐχῶν ἑκατὸν δεκαὲξ
ἔτη ἐνυχώς, παρακαλῶν ὑμᾶς ὁμοίως ἐμοὶ φρονήσας
Salutat vos Narcissus, qui ante me episcopalem
hujus Ecclesiæ sedem tenuit, et qui nunc mibi
conjunctus est in orationibus, annos natus sexdecim supra centum, hortaturque vos mecum ut idem
omnes sentiatis.
Ex epistola ad Origenem. Ibid., cap. 14.
Τοῦτο γὰρ καὶ θέλημα Θεοῦ, ὡς οἶδας, γέγονεν, κ. Hæc enim Dei voluntas fuit, ut nosti, etc.
δ. λ.
Ex epistola ad Demetrium episcopum Alexandrinum. Ibid., cap. 19.
Προσέθηκε δὲ τοῖς γράμμασιν, ὅτι τοῦτο οὐδέποτε ἠκούσθη, οὐδὲ νῦν γεγένηται, το, παρόντων
ἐπισκόπων λαϊκοὺς ὁμιλεῖν· οὐκ οἶδ' ὅπως προ
φανῶς οὐκ ἀληθῆ λέγων. Οπου γοῦν εὑρίσκονται οἱ
ἐπιτήδειοι πρὸς τὸ ὠφελεῖν τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ παρακαλοῦνται τῷ λαῷ προσομιλεῖν, ὑπὸ τῶν ἁγίων ἐπισκότων· ὥσπερ ἐν Λαρανδοις Εὔελπις ὑπὸ Νέωνος·
καὶ ἐν Ἰκονίῳ Παυλίνος ὑπὸ Κέλσου· καὶ ἐν Συνά
δας Θεόδωρος ὑπὸ Ἀττικοῦ, τῶν μακαρίων ἀδελφῶν. Εἰκὸς δὲ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις τοῦτο γίνεσθαι,
ἡμᾶς δὲ μὴ εἰδέναι.
Quod vero in litteris tuis adjecisti, nunquam
antea visum nec adhuc factum fuisse, ut præsentibus episcopis laici concionarentur; in eo nescio
quomodo a veritate longissime aberrasti. Nam sicubi reperiuntur qui fratribus prodesse possint, eos
sancti episcopi ultro adhortantur, ut ad populum
conciones habeant. Sic Evelpis Larandis rogatus
est a Neone; Paulinus Iconii a Celso; Theodorus
apud Synnada ab Attico, fratribus nostris beatissimis. Idque etiam alibi fieri credibile est, quamvis
nos ignoremus.
voces sine dubio præcesserant, ut constaret apertius, si totam epistolam haberemus.
scribit Eusebius Hist. eccl. lib. vi, cap. 13. Paulo dum est igitur ἡ σὴ ἁγιότης, sanctitas tua. Que
post nostri codices Maz., Med. et Fuk. scriptum
habent, τὴν τοῦ Κυρίου Ἐκκλησίαν, sicut legit etiam
Hieronymus.
Συνεξεταζόμενός μοι διὰ τῶν εὐχῶν. Pessime hunc locum verterunt Rufinus et Christophorsonas. Recte autem Hieronymus, licet non ad verbam, interpretatur hoc modo: Salutat vos Narcistus, qui ante me hic tenuit episcopalem locum, et
RRC mecum eumdem orationibus regit. Hoc enim
sibi vult Alexander, Narcissum in orationibus duntaxat, non in reliquo episcopali munere, sibi collegam fuisse. Quocirca addit eumdem Narcissum
annos centum ac sexdecim natum esse. Ex quibus
apparet, Alexandrum non tam adjutorem quam
episcopum in locum Narcissi, utpote jam decrepiti,
factum fuisse; Narcissum vero nudum nomen episcopi atque honorem retinuisse.
Ομοίως ἐμοὶ φρονῆσαι. In codice Med. ac
Maz. et Fuk. et apud Nicephorum scribitur, ὁμοίως
ἐμοὶ ὁμοφρονῆσαι, rectius procul dubio, ut ex Rufoi et Hieronymi interpretatione convincitur.
Τούτο γάρ, κ. τ. λ. Fragmentum istud Ori
genianis interuit nuperus Origenis cl. editor tom. I,
pag. 6. — (Patrologia nostræ t. XI, quem videsis.
Loir.)
Προσέθηκε δέ. Alloquebatur Demetrium
in tertia persona, idque honoris causa. SubaudienΟὐκ οἶδ' ὅπως. Hæc epistola ad Demetrium
scripta est ab Alexandro. Hierosolymorum episcopo,
viro disertissimo: unde singulari numero loquitur,
οὐκ οἶδα, quamvis non tantium suo, sed et Casariensis episcopi nomine litteras scribat.
Έν Συνάδοις. Scribendum est Συννάδοις.
Certe Rufinus vertit apud Synnadam. Urbs est
Phrygia notissima, sic dicta ἀπὸ τοῦ Συνναίειν, id
est Συνοικείν, eo quod multi ex Macedonia illuc ad
incolendum confluxerint. Unde primo quidem dicta
est Συνναία, postea vero corrupto vocabulo Σύνναδα
a finitimis vocata est. Stephanus in lib. De urbibus:
Τὸ μὲν πρῶτον Συναία (scribe Συνναία) ἀπὸ τῆς συν
αγωγής και συνοικήσεως προσαγορευθῆναι· μετά
δὲ ταῦτα παρεφθαρμένως ὑπὸ τῶν πλησιοχώρων
Σύνναδα κληθῆναι. Εx his apparet, Σύνναδα cum
duplice scribi debere. Quod quidem confirmant
etiam nummi veteres. Exstat apud Joannem Tristanum nummus Caracallæ cum hac inscriptione, CYNΝΑΔΕΩΝ, ΔΩΡΙΕΩΝ, ΙΩΝΩΝ. Quæ quidem inscriplio docet, Synnadenses fuisse Dorionas, id est Dorienses, lonibus permistos. Erant enim origine
Macedones, ac proinde Dorienses; verum in medio
Ionia siti.