THEOGNOSTUS ALEXANDRINUS. etiam multiplex. Juxta primum modum hypo- ἢ καὶ πολλαχώς. Καθ' ἕνα μὲν τρόπον ή δραματική theseon dramatica peripetia est: sic Euripidis tragœdiæ hypotheses esse dicuntur. Juxta secundam significationem in rhetorica reperitur rerum in specie disquisitio, secundum quam sophistæ dicunt ponendam esse hypothesin. Juxta tertiam significationem bypothesis dicitur principium demonstrationis, petitio rerum in probationem alicujus argumenti. Sic, ut perhibent, Democritus hypothesi usus est, atomis scilicet et vacuo; Asclepiades materia et poris; mathematica ergo juxta tertium sensum hypotheseon accipitur. Quod arithmeticam non solus coluit Pythagoras, scd etiam celeberrimi ejus discipuli, qui dicere soJebant: Omnia conveniunt numero.... Quod finem quidem habet proximum principaliter arithmetica scientiarum theoriam, qua nullus finis major aut pulchrior est. Consequens autem finis est colligere simul quidquid in substantia definita invenitur. Quis aliquid invenit inter mathematicos? Ut Eudemus narrat, in Astrologia sua, Enopides invenit primus zodiaci circulum, et anni magni conversionem; Thales solis eclipsim, et cursum ejus inter tropicos, semper sui dissimilem; Anaximander terram esse corpus libratum in aere, et circa mundi axem moveri; Anaximenes lunam a sole lumen accipere, et modum defectus ejus; cæteri vero his olim inventis inventa alia addiderunt. Quod primo sidera fixa moventur circa axem per polos transeuntem; secundo quod errantia sidera circa perpendicularem axem zodiaci sese fugiunt; quod demum fixorum et errantium siderum axis, pentedecagoni latus est, quod habet gradus viginti quatuor. περιπέτεια, καθ' δν λέγονται εἶναι ὑποθέσεις τῶν Εὐριπίδου δραμάτων. Καθ' ἕτερον δὲ σημαινόμενον ἡ ἐν ῥητορικῇ τῶν ἐπὶ μέρους ζήτησις, καθ᾽ ἂν λέγου σιν οἱ σοφισταί θετέον ὑπόθεσιν. Κατὰ δὲ τρίτην ὑπο βολὴν ὑπόθεσις λέγεται ἡ ἀρχὴ τῆς ἀποδείξεως, απ τησις οὖσα πραγμάτων εἰς κατασκευήν τινος. Οὕτω μὲν λέγεται Δημόκριτον ὑποθέσει χρῆσθαι ἀτόμοις καὶ κενῷ, καὶ Ἀσκληπιάδης ὄγκοις καὶ πόροις. Ἡ οὖν μαθηματικὴ περὶ τὴν τρίτην είληται. Ὅτι τὴν ἀριθμητικὴν οὐ μόνος ἐτίμα Πυθαγόρας, ἀλλὰ καὶ οἱ τούτου γνώριμοι ἐπιλέγοντες· · ἀριθμῶ δὲ τε παντ' ἐπέοικεν. Ότι τέλος μὲν ἔχει ἀκόλουθον ἀριθμητική κυρίως μὲν, τὴν ἐπιστημονικὴν θεωρίαν ἧς οὐδὲν τέλος οὔτε μεῖζον οὔτε κάλλιόν ἐστιν. Επομένως δε, συλλήβδην καταλαβεῖν πόσα τῇ ὡρισμένη ουσία συμβέβηκεν. Τίς τι εὗρεν ἐν μαθηματικοῖς; Εὔδημος ἱστορεῖ ἐν ταῖς ἀστρολογίαις, ὅτι Οινοπί δης εὗρε πρῶτος τὴν τοῦ ζωδιακοῦ διάζωσιν καὶ τὴν τοῦ μεγάλου ἐνιαυτοῦ περίστασιν. Θαλῆς δὲ ἡλίου ἔλλειψιν καὶ τὴν κατὰ τροπὰς αὐτοῦ περίοδον, ὡς οὐκ ἴση ἀεὶ σμμβαίνει. Αναξίμανδρος δὲ ὅτι ἐστὶν ἡ γῆ μετέωρος καὶ κινεῖται περὶ τὸ τοῦ κόσμου μέσον. ᾿Αναξιμένης δὲ, ὅτι ἡ σελήνη ἐκ τοῦ ἡλίου ἔχει τὸ φῶς καὶ τίνα ἐκλείπει τρόπον. Οἱ δὲ λοιποὶ ἐξευρηΟ μένοις τούτοις ἐπέταξαν ἕτερα. Ὅτι οἱ ἁπλανεῖς κινοῦνται περὶ τὸν διὰ τῶν πόλων ἄξονα μένοντα, οἱ δὲ πλανώμενοι περὶ τὸν τοῦ ζωδιακοῦ πρὸς ὀρθὰς ὄντα ἄξονα αὐτῷ ἀπέχουσιν ἀλλήλων ὅτι τὸν τῶν ἀπλανῶν καὶ τῶν πλανωμένων ἄξονα πεντεκαιδεκαγώνου πλευρὰν οἱ εἰσι μοῖραι εἰκοσιτέσε σαρες. CIRCA ANNUM DOMINI CCLX THEOGNOSTUS ALEXANDRINUS NOTITIA (GALLAND., Bibliotheca veterum Patrum, III, Proleg. pag. xix.) I. Cur Theognosti haud meminerint Eusebius et Hieronymus. Ejus tamen meminit cum laude Athanasius. 11. Scholæ Alexandrinæ præfuit post Pierium. De tempore quo claruit, disseritur. Sacrorum librorum interpretem egit. Scripsit Hypotyposeon libros vi, jam dudum deperditos. Horum summaria capita ex Photio proposita. I. Inqua de Theognosto Photii censura diluitur. Gregorii Nysseni de eodem scriptore locus expensus. Integra Theognosti fides prædicatur. Ejus Hypotyposeon fragmenta ex magno Athanasio descripta et exhibita. 1. De Theognosto Alexandrino nihil Eusebius, nihil item Hieronymus. Et Hieronymum quidem tacentem haud mirari subit: qui videlicet decem ecclesiasticæ Historiæ libros ab Eusebio Pamphili con-

NOTITIA. scriptos maximo sibi adjumento fuisse profitetur de Incarnatione Dei, eamque possibilem esse arin iis viris illustribus recensendis, qui ante sua guit. Ultimum denique de Dei creatione inscripsit. tempora in Ecclesia floruere; ut propterea silente Eusebio siluerit et doctor maximus. At episcopi Casariensis suspectum videtur esse silentium; quippe, qui Arianorum fautor ac patronus, præterire consueverit quæ illius sectæ dogmata utcunque infringere potuissent, ut superius ex Photio demonstravimus; adeoque immerito Caveo et Fabricio visum est iniquum Baronii judicium, quo Eusebium Theognosti, theologorum celeberrimi, nomen et scripta dolo malo prætermisisse pronuntiavit quod nimirum toû dµoovalov strenuus fuisset assertor. Ejus tamen cum honoris præfatione semel iterumque meminit magnus Athanasius; cui dicitur ἀνὴρ λόγιος, vir disertus, et Θεόγνω στις ὁ θαυμάσιος καὶ σπουδαῖος, admirandus ille ac studiosus Theognostus. 1. Scholæ catechetica Alexandrinæ præfectum fuisse Theognostum post Pierium, ex Philippo Sidete comperimus; adeoque pro Dodwelli rationibus Caro imperante claruisse circa annum CCLXXXII. Origenis vero ipsum fuisse discipulum, vel saltem ejus operum studiosissimum, satis innuere Photius videtur Proxime certe post Origenem exstitisse Theognostum ex eo colligimus, quod sanctus Athanasius utrumque conjungens, zzlatošę ǎvôpaç, priscos viros, appellat Scripsit autem auctor noster plena dictione ac stylo perspicuo libros VII Institutionum theologicarum, jam diu deperditos; quorum inscriptionem ita refert idem Photius: Τοῦ μακαρίου Θεογνώ στου Αλεξανδρέως καὶ ἐξηγητοῦ,Ὑποτυπώσεις.Beali Theognosti Alexandrini, sacrorum librorum interpretis, Hypotyposes. Et illam quidem vocem inTo scholæ catecheticæ præfecturam docendique munus publicum denotare, ipsumque operis titulum "ITUTE a Clemente decessore sumpsisse Ὑποτυπώσεις Theognostum, cum Dodwello existimamus. Singulorum vero librorum argumenta, eodem Photio recensente, sunt ejusmodi. Primo libro de Deo Patre egit, eumque esse rerum opificem, neque materiam illi coæternam esse demonstravit. Secundo necessitatem existentiæ Filii ostendit. Tertio Spiritum sanctum esse, argumentis evicit. Quarto de angelis et dæmonibus pertractavit. Quinto et sexto Hieron., præf. ad lib. De viris illustr. Phot., Bibl.cod. 127. Cav. Hist. litt. ad an. 283, tom I, pag. 147. Fabric., Bibl. Gr. tom. IX, pag. 408. Baron. ad ann. 109, § 59. Athan., De Decret. Nic. syn. num. 25, Opp. tom. I, part. 1, pag. 250. Id. epist. 4, ad Serapion., num. 9, tom. I, part. II, pag. 702. Phil. Sid., Hist. Serm. 24 apud Dodw. ad Dissert. Iren. pag. 488. III. Porro hæc referens Photius, complura¸ in Theognosto reprehendit; quod Origenem assectatus, haud pauca ex ejus libris Пɛpl åpyŵr hauserit, erronea plane atque a veritate aliena. Verum ab hac Photiana censura scriptorem nostrum vindicarunt viri docti, Georgius Bullus et Prudentius Maranus: quorum prior et illud advertit, Photium præ acerrimo adversus Origenem odio, et in Theognostum ejus asseclam et defensorem ſuisse iniquum; proptereaque scripta ejus in malam partem accepisse, seu potius ab aliis accipi voluisse. Non solum vero in Photii reprehensionem incidit Theognostus, sed in eo nonnulla quoque displicuisse Gregorio Nysseno compertum habemus. Sic enim ille contra Eunomium scribens Kal où µávos ἐν τούτῳ πεπλάνηται κατὰ τὴν ἀτοπίαν τοῦ δόγμα τος Ευνόμιος, ἀλλ᾽ ἔστι καὶ ἐν τοῖς Θεογνώστῳ πε πονημένοις τὸ ἴσον εὑρεῖν, ὅς φησὶ τὸν Θεὸν τόδε τὸ πᾶν κατασκευάσαι, πρῶτον τὸν Υἱὸν οἷόν τινα κανόva πpoüñostý¤aobat. Id est: Neque in hoc solus aberravit ad absurdam sententiam Eunomius; sed idem etiam reperire est in libris Theognosti, qui Filium a Deo, cum hoc universum. constituere vellet, primum, veluti quamdam opificii normam, præsuppositum fuisse dicit.» Et hæc quidem Nys. seni censura potior Photiana existimanda videtur. At illam diluit alter nostri catechetæ Alexandıini patronus tum quia Theognostus ab Athanasio ut Consubstantialis defensor et testis, cita:us est; tum quia ipsum illud testimonium quod refert Gregorius, Verbum describit, ut ideam illam et regulam, cujus ad exemplar omnia creavit. Sed, ut dicta demuin concludamus, quæ nonnulli veterum in Theognosto reprehensione digna putarunt, nihil de præclaro magni Athanasii judicio detrahere valent; qui hunc scholæ Alexandrinæ præfectum virum admirandum appellat, adeoque apprime orthodoxum fuisse perhibet. Ea enimvero quæ ex ejus libris deprompsit sanctus ille præsul Alexandrinus, quæque ex eo descripta suo loco protulimus, evincunt ejus testimonio premi Arianos, ipsumque palam prædicantem Filium buooútov demonstrant. Dodw., 1. c. in not. ad fragm. Phil. Sid., pag. 511. Phot. Bibl. cod. 106. Athan., 1. c. pag. 702. Phot. 1. c. Bull., Defens. fid. Nic. sect. 11, cap. 10 $§ 7-9, pag. 135, seq. Maran., Divin. J. C. lib. IV, (cap. 24 §§ 1 et 2, pag. 551, seq. Greg. Nyss., lib. contr. Eunom. Maran. I. c. cap. 25 § 1, pag.

THEOGNOSTI ALEXANDRINI FRAGMENTA. THEOGNOSTI FRAGMENTA Ex libris VII Hypotyposeon. (Ex libro ụ. Apud Athanasium De decret. Nicænæ synodi, § XXV, ex edit. BB. Paris. 1698, t. I, part. 1, pag. 230.) Non extrinsecus adinventa est Filii substantia, neque ex nihilo educta; sed ex Patris substantia nata est, ut lucis splendor et aquæ vapor. Neque enim splendor aut vapor, ipsa aqua vel ipse sol est; neque rursus aliquid est alienum, sed est aliquid emanans ex Patris substantia; ita tainen ut nullam divisionem eadem Patris substantia sit perpessa. Ut enim sol idem manens, radiis ab ipso profluentibus non minuitur; ita neque Patris substantia mutationem ullam patitur, cum Filium suum ipsius imaginem habet. Οὐκ ἔξωθέν τις ἐστὶν ἐφευρεθεῖσα ἡ τοῦ Υἱοῦ οὐσία, οὐδὲ ἐκ μὴ ὄντων επεισήχθη· ἀλλὰ ἐκ τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας ἔφυ, ὡς τοῦ φωτὸς τὸ ἀπαύγασμα, ὡς ὕδατος ἀτμίς. Οὔτε γὰρ τὸ ἀπαύγασμα, οὔτε ἡ ἀτ μὶς, αὐτὸ τὸ ὕδωρ ἐστὶν, ἢ αὐτὸς ὁ ἥλιος· οὔτε ἀλλό τριον, ἀλλ' ἀπόρροια τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας, οὐ μερισμὸν ὑπομεινάσης τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας. Ὡς γὰρ μένων ὁ ἥλιος ὁ αὐτὸς, οὐ μειοῦται ταῖς ἐκχειμέναις ὑπ' αὐτοῦ αὐγαῖς· οὕτως οὐδὲ ἡ οὐσία τοῦ Πατρὸς ἀλλοίωσιν ὑπέμεινεν, εἰκόνα ἑαυτῆς ἔχουσα τὸν Υἱόν. Apud Athanasium epist. 4, ad Serapionem, § 11, tom. I, part. 11, pag. 703. Theognostus autem hæc adjicit: Qui primum et secundum terminum transgressus est, minori supplicio dignus videri possit: qui autem tertium contempserit, non ulterius veniam consequetur. Primum autem terminum et secundum ait, doctrinam de Patre et Filio acceptam; tertium vero, verbum in initiatione et in participatione Spiritus traditum. Quod confirmare volens, adducit illud discipulis a Salvatore dictum: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit Spiritus sanctus, docebit vos 1. 'Ο δὲ Θεόγνωστος καὶ αὐτὸς προστιθεὶς φησὶ ταῦτα· 'Ο πρῶτον παραβεβηκώς ὅρον καὶ δεύτερον, ἐλάττονος ἂν ἀξιοῖτο τιμωρίας· ὁ δὲ καὶ τὸν τρίτον ὑπεριδών, οὐκέτι ἂν συγγνώμης τυγχάνοι Πρῶτον δὲ ὅρον καὶ δεύτερόν φησι τὴν περὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ κατήχησιν τὸν δὲ τρίτον, τὸν ἐπὶ τῇ τελειώσει καὶ τῇ τοῦ Πνεύματος μετ οχῇ παραδιδόμενον λόγον. Καὶ τοῦτο βεβαιῶσαι θέλων, ἐπάγει τὸ παρὰ τοῦ Σωτῆρος εἰρημένον τοῖς μαθηταῖς· ι Ετι πολλὰ ἔχω ὑμῖν λέγειν, ἀλλ᾽ οὔπω δύνασθε χωρεῖν. "Οταν δὲ ἔλθῃ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, διδάξει ὑμᾶς.» Ibidem. Deinde ait (Theognostus): Sicut eos qui per-C fecta nondum capere possunt alloquitur Salvator, ad illorum sese parvitatem demittens; cum perfectis autem Spiritus sanctus versatur; neque tamen quis ideo dixerit, Spiritus sancti doctrinam Filii doctrinam superare; sed quod Filius quidem sese demittat ad imperfectos, Spiritus vero sanctus si1 Joan. χνι, 12, 13. Οὐκ ἔξωθεν. Huic fragmento sequentia præmittit Athanasius: Μάθετε τοίνυν, ὦ Χριστομά χοι Αρειανοί, ὅτι Θεόγνωστος μὲν, ἀνὴρ λόγιος, οὐ παρητήσατο τὸ ἐκ τῆς οὐσίας εἰπεῖν. Γράφων γὰρ περὶ Υἱοῦ ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Ὑποτυπώσεων, οὕτως εἴρηκεν· Οὐκ ἐξ. «Discite igitur, ο Christi hostes Ariani, Theognostum virum eruditum minime refugisse ab hac ipsa dictione ex substantia. Nam in secundo Hypotyposewn hæc de Filio scribit: Non extrinsecus, › etc. Τυγχάνοι. Sic codd. mss. Regius et Seguerianus. Basiliensis vero, τυγχάνῃ. Editi, τύχοι. MONTF. Εἶτά φησιν· Ὥσπερ τοῖς μηδέπω χωρεῖν δυναμένοις τὰ τέλεια διαλέγεται ὁ Σωτὴρ, συγκαταβαίνων αὐτῶν τῇ σμικρότητι· τοῖς δὲ τελειουμένοις συγγί νεται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ οὐδέπου τοῖς ἐκ τούτων ἂν φαίη τὴν τοῦ Πνεύματος διδασκαλίαν ὑπερβάλλειν τῆς τοῦ Υἱοῦ διδαχῆς· ἀλλ' ὅτι ὁ μὲν Υἱὸς συγκατα βαίνει τοῖς ἀτελέσι, τὸ δὲ Πνεῦμα σφραγίς ἐστι τῶν Περὶ Πατρός. Reg. et Seguer., περὶ τοῦ Πατρός. ID. Τὸν ἐπί. Τον deest in Reg. et Seguer. Mos Regius, Seguer., Angl., Gobler. et Felckmanni L, καὶ τῇ τοῦ Πνεύματος. Editi, καὶ τὸν ἐπὶ τῇ τοῦ Πνεύματος. ID. Ετι. Reg. et Seguer., ἐπεί. Paulo post in iisdem δέ deest post ὅταν. Ibidem Reg., Seguer., Gobler. et Felckmanni I, τὸ ἅγιον Πνεύμα. Editi, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. fic autem Scripturæ locus, quoad sententiam tantum, non ad verbum ab Athanasio affertur. ID.