cirga annum DOMINI CCLX. MALCHIO ECCLESIÆ ANTIOCHENÆ PRESBYTER. NOTITIA. (GALLAND., Bibliotheca veterum Patrum, III, Proleg. p. xxxmx.) 1. Malchion, vir disertissimus, quo tempore claruit. Doctrina et eruditione præstans. Ecclesiæ Antiochenæ presbyter ordinatur. Acriter disputat adversus Paulum Samosatenum. Ejus memoria in Græcorum Menologiis recolitur. 11. Tempus inquiritur quo celebrata fuit posterior synodus Antiochena, ubi habita Malchionis disputatio. Pearsonii sententia de uno concilio Antiocheno evertitur. III. Epistolam synodicam Malchion litteris consignasse perhibetur. Quo anno illam perscripserit auctor. Eadem ex Eusebio exhibita. Fragmenta ex Actis disputationis Malchionianæ subjecta. 1. Malchion, vir disertissimus, inquit Eusebius hæc temporis notatio ex epistola ejusdem concilii ἀνὴρ τά τε ἄλλα λόγιος, circa Christi annum ccLxx claruisse comperitur. Græcorum litteris vehementer excultus, scholæ sophisticæ apud Antiochiam præfuit, sive, ut loquitur Hieronymus in eadem urbe rhetoricam florentissime docuit. Neque vero doctrina solum et eruditione sæculari excelluit vir egregius, sed etiam ob eminentem Christianæ fidei sinceritatem, presbyterii honorem in ejus loci Ecclesia est consecutus: Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ δι᾿ ὑπερβάλλουσαν τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως γνησιότητα, πρεσβυτερίου τῆς αὐτόθι παροικίας ἠξιωμένος. Synodo Antiochenæ posteriori, quam postremam vocat Eusebius τελευταίας συγκροτηθείσης guvódov, interfuit Malchion; in eaque adversus Paulum Samosatenum qui Ecclesiæ Antiochenæ episcopus Artemonis hæresim instaurarat, acriter disputavit, excipientibus cuncta notariis; solusque omnium occultos hominis sensus ac fraudes detegere valuit. Qua quidem ex confutatione tantam gloriam retulit noster auctor, inquit Valesius ut ea de causa in Menologiis Græcorum die xxvIII Octobris consecrari meruerit. 11. Ex hac autem in tabulis Græcis consignata Malchionis memoria, existimaverim equidem celebratam fuisse hanc synodum anno CCLXIX desinente atque insequente prorogatam. Confirmatur vero Euseb., Hist. eccl., lib. VII, cap. 29. Hieron., De vir. illustr., cap. 71. Euseb., 1. c. Vales. in not. ad Euseb., 1. c. Prolegom., cap. 12; § 1. Epist. conc. Antioch., § 1. Vid. infr., pag. Pagi, Crit. ad ann. 271, § 2. Dionysio pontifici Romano inscripta, sed reddita Felici ejus successori, quod ille supremum diem obierit sub finem Decembris ejusdem anni CCLXIX ut superius ostensum Idque iterum astruitur ex citata epistola synodica, ubi Patres de Firmiliano Cappadociæ antistite verba facientes: Nunc quoque, inquiunt venturus erat Firmilianus; et jam Tarsum usque pervenerat. Sed cum nos jam convenissemus, interea loci dum illum accersimus, dum ejus adventum exspectamus, abiit e vita. Atqui Græci in Menologio die xxvın Octobris S. Firmiliani Cæsareæ in Cappadocia episcopi festum diem agunt. Quare, ut jure arguit Pagius si eo die Firmilianus ad superos transiit, tunc jam congregata erat synodus Antiochena. Atque ex his enimvero longo aberrasse Pearsonium colligimus, qui unicum tantum concilium Antiochenum in causa Samosateni coactum anno CCLXVI agnoscit; a quo propterea merito dissident vel sui contribules, Bullus et Dodvellus ut Tillemontium aliosque omittamus. Neque advertit vir cætera doctus, hanc synodum qua de agimus, Eusebio postremam eapropter dictam ut modo vidimus, quod primæ videlicet meminisset in qua maxime eminuerunt Firmilianus Cæsareæ Cappadocum episcopus, Gregorius Thaumaturgus aliique; Bull., Judic. Eccl. cath., cap. 3, § 7, pag. Dodw., Dissert. sing. ad opp. Pears. cap. 6, § 18. pag. 71. Tillem., Mém. eccl., tom. IV, not. 4 sur Paul de Samos., pag. 666. Euseb., Hist. eccl., lib. vII, cap. 28.

MALCHIONIS EPISTOLA CONTRA PAULUM SAMOSAT. quorum tamen alter mortem oppetierat, quo tem- Fabricius qui Hieronymi auctoritatem quopore coacta fuit postrema; alter vero in ejusdem actis nuspiam comparet, tum et ipse fortasse defunetas. Nimirum in priore, anno Christi cclxıv celebrata, Samosatenus dogmatis sui novitatem occultare adnisus, indemnis evasit; in posteriore autem circa annum CCLXX habita, Ecclesiæ communione interdictus atque ab episcopali sede dejectus fuisse perhibetur. HI. Damnato itaque Paulo et Domno suffecto, Patres Antiocheni unum, ait Eusebius ex communi sententia ad Dionysium Romanæ urbis episcopum et ad Haximum Alexandrinum scripserunt epistelem. Hanc autem epistolam synodicam litteris consignasse Malchionem, testis est luculentus Hieronymus: Sed et alia, inquit, grandis epistola ez persona synodi, ab eo scripla ad Dionysium et Veximum, Romanæ et Alexandrinæ Ecclesiæ episcopos, dirigitur. Neque mirum sane, antistites Antiochenos id muneris Malchioni detulisse, viro scilicet disertissimo; quique suscepta disputatione adversus Paulum, ut scribit Eusebius solus omnium occultos hominis sensus fraudesque detegere valuit; ■t propterea minime audiendi sint Caveus et dammodo elevare aggrediuntur: licet posterior melius consultus, sententiam deinceps mutarit, Malchionem ejusdem epistolæ synodicæ auctorem agnoscens In quam quidem sententiam concessisse quoque cl. Harduinum duce procul dubio Hieronymo, novinius. Cæterum, cum tradat Eusebius postremum istud Antiochenum concilium celebratum fuisse temporibus Aureliani imperatoris, quem quidem anno ccLxx circa mensem Aprilem Claudio II successisse cum Tillemontio censemus; propterea eodem anno currente perscriptam fuisse a Malchione hanc synodicam epistolam existiniamus, cum Dionysii Romani pontificis obitus nuntium Antiochiam nondum pervenisset. Porro ejusmodi ecclesiasticæ antiquitatis monumentum ex Eusebio Valesiano descripsimus, additis quoque fragmentis ejusdem, ut videtur, epistolæ quæ apud Leontium Byzantium servantur Præterea subjecimus ex eodem Leontio et Petro Diacono quæ superant ex Actis disputationis habitæ a Malchione contra Samosatenum, cujus paulo ante meminimus. MALCHIONIS ECCLESIÆ ANTIOCHENÆ PRESBYTERI EPISTOLA Ex persona Antiochenæ synodi perscripta, adversus Paulum Samosatenum. Apud Eusebium Hist. Διονυσίῳ καὶ Μαξίμῳ καὶ τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμέ• την πᾶσι συλλειτουργοῖς ἡμῶν ἐπισκόποις καὶ πρεσβυτέροις καὶ διακόνοις· καὶ πάσῃ τῇ ὑπὸ τὸν οὐρα νὸν καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, Ελενος και Υμέναιος καὶ Θεόφιλος καὶ Θεότεκνος καὶ Μάξιμος· Πρόκλος - Νι κόμας καὶ Αἰλιανός καὶ Παῦλος καὶ Βώλανος καὶ Πρωτογένης καὶ Ἱέραξ καὶ Εὐτύχιος καὶ Θεόδω ρος καὶ Μαλχίων καὶ Λούκιος· καὶ οἱ λοιποὶ πάντες Euseb., Hist. eccles. lib. vii, cap. 30. Hieron., De vir. illustr., cap. 71. Euseb., 1. c. cap. 29. Cav., Hist. litt. ad ann. 270, tom. 1, pag. Fabric., Bibl. eccl. in not. ad Hieron., pag. Fabric., Bibl. Gr. tom. XI, pag. 546. Harduin., Concil. tom. 1, edit. Venet. pag. 911, not. 1. Euseb. 1. c. cap. 30. G eccl. lib. v11, cap. 30. Dionysio et Maximo, et omnibus per universum orbem comministris nostris, episcopis, presbyteris et diaconis; et universæ Ecclesiæ catholicæ quæ sub cœlo est, Helenus et Hymenæus, Theophilus, Theotecnus,Maximus, Proculus, Nicomas, Ælianus, Paulus, Bolanus, Protogenes, Hieras, Eutychius, Theodorus et Malchion et Lucius; et reliqui omnes qui nobiscum sunt vicinarum urbium et provinciarum epiTillem., Hist. des emp., tom. III, not. 3 sur Aurel., pag. 532. Leont. Byz., lib. II contr. Nestor., sub fin. Petr. Diac., lib. De incarnat. ad Fulgent., сар. 6. Alularós. In codice Mazar., Fuket., Savil. et Meil. Aliavos legitur. Rufinus quoque Ælianum vocat, atque ita fere Nicephorus et Syncellus. Cæterum Athanasius, in libro De synodis Arimini et Seleucia, testatur in hac synodo 70 fuisse Patres, qui Paulum Samosatensem deposuerunt. VALES.

MALCHIONIS ANTIOCHENI scopi, presbyteri ac diaconi, et Ecclesize Dei, cha- οἱ σὺν ἡμῖν παροικούντες τὰς ἐγγὺς πόλεις καὶ ἔθνη rissimis fratribus in Domino salutem. ἐπίσκοποι καὶ πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι· καὶ αἱ Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ, ἀγαπητοῖς ἀδελφοῖς ἐν Κυρίῳ χαίρειν. 1. Paucis deinde interjectis hæc subjungunt: Scripsimus etiam ad complures episcopos longius dissitos; eosque hortati sumus, ut ad exitialis doctring morbum curandum accederent. Nam et ad Diony. sium Alexandrinum, et ad Firmilianum Cappadociæ antistitem, beatæ recordationis viros, litteras dedimus. Quorum ille scripsit quidem ad Antiochiam; sed erroris ducem ne salutatione quidem dignatus est; neque ad eum nominatim, verum ad universam Antiochensium Ecclesiam litteras suas direxit, quarum etiam exemplum hic subjecimus. Firmilianus vero cum bis Antiochiam venisset, damnavit quidem dogmatis ab illo invecti novitatem, ut testamur nos qui adfuimus, et alii plures perinde ac nos optime norunt. Sed cum ille mutaturum se sententiam promisisset; credens ei Firmiliauus, speransque sine ullo religionis nostræ probro atque dispendio rem optime posse constitui, distulit sen - tentiam suam; deceptus scilicet ab homine, qui Deum ac Dominum suum negabat, et qui fidem quam antea profitebatur violaverat. Nunc quoque Antiochiam venturus erat Firmilianus, et jam Tarsum usque pervenerat; quippe improbitatem hominis Deum negantis antea fuerat expertus. Sed cum mos jam convenissemus, interea loci dum illum accersimus, dum ejus adventum exspectamus, abiit e vita. II. Deinde paulo post, cujusmodi fuerit hominis vita, exponunt his verbis: Sed quoniam a fidei regula recedens, ad spuriam et adulterinam doctri- ἀποστὰς τοῦ κανόνος ἐπὶ κίβδηλα καὶ νόθα δι Τούτοις μετὰ βραχέα, επιλέγουσι ταῦτα· Ἐπεστέλλομεν δὲ ἅμα καὶ παρεκαλοῦμεν πολλοὺς καὶ τῶν μακρὰν ἐπισκόπων, ἐπὶ τὴν θεραπείαν τῆς θα νατηφόρου διδασκαλίας· ὥσπερ καὶ Διονύσιον τὸν ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξανδρείας· καὶ Φιρμιλιανὸν τὸν ἀπὸ τῆς Καππαδοκίας, τους μακαρίτας· ὧν ὁ μὲν ἐπέστειλεν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν, τὸν ἡγεμόνα τῆς πλάνης οὐδὲ προσρήσεως ἀξιώσας· οὐδὲ πρὸς πρόσωπον γράψας αὐτῷ ἀλλὰ τῇ παροικίᾳ πάσῃ· ἧς καὶ τὸ ἀντίγραφον ὑπετάξαμεν. Ὁ δὲ Φιρμιλιανὸς καὶ δὶς ἀφικόμενος, κατέγνω μὲν τῶν ἐκείνου καινοτομουμένων, ὡς ἴσμεν καὶ μαρτυροῦμεν οἱ παραγενόμενοι, καὶ ἄλλοι πολλοί συνίσασιν· ἐπαγγειλαμένου δὲ μεταθήσεσθαι, πιστεύσας καὶ ἐλπίσας ἄνευ τινὸς περὶ τὸν λόγον λοιδορίας τὸ πρᾶγμα εἰς δέον καταστήσε σθαι, ἀνεβάλετο παρακρουσθεὶς ὑπ' αὐτοῦ τοῦ καὶ τὸν Θεὸν τὸν ἑαυτοῦ καὶ Κύριον ἀρνουμένου, καὶ τὴν πίστιν ἦν καὶ αὐτὸς πρότερον εἶχε μὴ φυλάξαν τος. Εμελλε δὲ καὶ νῦν ὁ Φιρμιλιανὸς εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν διαβήσεσθαι· καὶ μέχρι γε Ταρσῶν ἧκεν, ἅτε τῆς ἀρνησιθέου αὐτοῦ κακίας πεῖραν εἰληφώς ἀλλὰ γὰρ μεταξὺ συνεληλυθότων ἡμῶν καὶ καλούν των καὶ ἀναμενόντων ἄχρις ἂν ἔλθῃ, τέλος ἔσχε τοῦ βίου. nam se transtulit, hominis ab Ecclesia alieni actus examinare nihil attinet: neque quod cum antea pauper ac mendicus esset, nec ullas omnino facultates aut a parentibus relictas accepisset, aut artis ullius exercitio sibi comparasset; nunc ad incredibilem opulentiam pervenit per scelera ac sacrilegia, fratrumque concussiones; dum injuria affectos de24) Ἐπίσκοποι καὶ πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι, καὶ αἱ Ἐκκλησίαι. Notanda est in primis hujus epistolæ inscriptio, quæ non solum episcoporum, sed presbyterorum et diaconorum, atque adeo plebis ipsius nomen præfixum continet; eodem plane modo in Actis Carthaginiensis synodi cui præfuit Cyprianus: Cum in unum Carthagine convenissent episcopi plurimi, cum presbyteris et diaconis, præsente etiam Μεθ' ἕτερα δ' αὖθις τὸν βίον τοῦ αὐτοῦ οἴας ἐτύγ χανεν ἀγωγῆς, διαγράφουσιν ἐν τούτοις· ὅπου δὲ δάγματα μετελήλυθεν, οὐδὲν δεῖ τοῦ ἔξω ὄντος τὰς πράξεις κρίνειν· οὐδὲ ὅτι πρότερον πένης ὢν καὶ πτωχὸς, καὶ μήτε παρὰ πατέρων παραλαβών μηδε μίαν εὐπορίαν, μήτε ἐκ τέχνης ἢ τινὸς ἐπιτηδεύμα τος κτησάμενον, νῦν εἰς ὑπερβάλλοντα πλοῦτον ἐλή λακεν, ἐξ ἀνομιῶν ταὶ ἱεροσυλιῶν, καὶ ὧν αἰτεῖ καὶ σείει τοὺς ἀδελφούς καταβραβεύων τοὺς ἀδικου *Ανευ τινὸς περὶ τὸν λόγον λοιδορίας. Male hunc locum vertit Christophorsonus, qui Rutivum recte præeuntem sequi noluit. Vertit enim, sine ulla verborum contumelia, cum vertendum esset, sine ulla religionis nostræ contumelia. In. Αποστὰς τοῦ κανόνος. Sic vocant Patres regulam fidei. Ita Eusebius in lib. iv, cap. 23, le plebis maxima parte, etc. Idem legitur in Coditi Dionysio Corinthiorum episcopo loquens, τῷ τῆς Eliberitano. VALES. Οὐδὲ πρὸς πρόσωπον γράψας αὐτῷ. Falsa est igitur ac supposititia epistola Dionysii Alexandrini ad Paulum Samosatensem, quæ edita est in tomo XI Bibliothecæ sanctorum Patrum una cum 40 propositionibus Pauli Samosatensis, et Dionysii ad eas responsionibus. Nam Patres quidem Antiocheni concilii affirmant Dionysium non dedisse litteras ad Paulum, sed tantum ad Ecclesiam Antiochensem. In illa autem epistola quæ Dionysii nomine publicata est, Dionysius bis Paulo scripsisse dicitur. Sed nec stylus illius epistolæ ac responsionis reliquis Dionysii scriptis respondet. Itaque opus illud adulterinum esse, ob eas quas dixi rationes mihi persuadeo, licet Baronius eam epistolam pro vera ac germana habuerit. Ið. ἀληθείας παρίστατε κανόνι. ID. Σείει τοὺς ἀδελφούς. Duplici ratione concussionis crimen admittitur; aut cum terrore potestatis, magistratus vel miles aliquid exigit; aut cum per fraudem et calumniam, suffragii prætextu ali - quid a quopiam elicitur, ut in lege 1, de calumn miatoribus. Hoc secundum genus concussionis intelligunt Patres concilii Antiocheni. De primo genere concussionis loquitur Maximinus in epistola ad Sabinum, quam refert Eusebius in lib. 1x, cap. 9. Nescio autem, cur tantopere refugerit Christophorsonus voces concutere et concussiones, cum tamen sint Latinæ, et a veteribus jurisconsultis crebro usurpate. Sed et in Evangelio ea vox habetur, ubi Joannes militibus ita præcipit: Neminem concutialis; contenti estole stipendiis vestris. Apud Graecos antiquissimus est usus vocis σείειν eu sensu pro

EPISTOLA CONTRA PAULUM SAMOSAT. μένους καὶ ὑπισχνούμενος βοηθήσειν μισθοῦ· cipit, promittens quidem sese illis accepta mercede opem laturum; fallens autem ipsos, et ex facilitate litigantium, qui, ut negotio liberentur, quidvis dare parati sunt, lucrum inaniter captans; et pietatem quæstum esse existimans. Neque quod fastu et arrogantia supra modum elatus sæculares gerit diguitates, et ducenarius vocari quam episcopus mavult, per forum magnifice incedens; epistolas legens, ac diclans iuter ambulandum palam ac publice; stipatusque maxima hominum multitudine, partim praeeuntium, partim subsequentium: adeo ut ex illius fastu et arrogantia, incredibilis invidia odiumque multorum adversus fidem nostram conflatum sit. Neque item attinet examinare ambitiosam hominis vanitatem in ecclesiasticis convenψευδόμενος δὲ καὶ τούτους, καὶ μάτην καρπούμε νας τὴν τῶν ἐν πράγμασιν ὄντων ἑτοιμότητα πρὸς τὸ διδόναι ὑπὲρ ἀπαλλαγῆς τῶν ἐνοχλούντων πορισμὸν ἡγούμενος τὴν θεοσέβειαν Οὔτε ὡς υψηλά φρονεῖ καὶ ὑπερῆται κοσμικὰ ἀξιώματα ὑποδυόμενος· καὶ δουχηνάριος μᾶλλον ἢ ἐπίσκοτις θέλων καλεῖσθαι· καὶ σοβῶν κατὰ τὰς ἀγοράς καὶ ἐπιστολὰς ἀναγινώσκων καὶ ὑπαγορεύων ἅμα βαδίζων δημοσίᾳ καὶ δορυφορούμενος, τῶν μὲν προπορευομένων, τῶν δὲ ἐφεπομένων πολλῶν τὸν ἀριθμόν· ὡς καὶ τὴν πίστιν φθονεῖσθαι καὶ μισεῖσθαι διὰ τῶν όγκον αὐτοῦ καὶ τὴν ὑπερηφανίαν τῆς καρδίας· οὔτε τὴν ἐν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς συνόδοις τερατείαν, ἣν μηχανεται δοξοκοπῶν καὶ φαντασιοκοπῶν· καὶ τὰς τῶν ἀκεραιοτέρων ψυχὰς τοῖς τοιούτοις ἐκπλήττων· tibus, quam omni studio consectatur; nihil aliud βῆμα μὲν καὶ θρόνον ὑψηλὸν ἑαυτῷ κατασκευασάμενος, οὐχ ὡς Χριστοῦ μαθητής σήκρητον δὲ ὥσπερ οἱ τοῦ κόσμου ἄρχοντες, ἔχων τε καὶ ὀνομάζων· παίων τε τῇ χειρὶ τὸν μηρόν, καὶ τὸ βῆμα ἀράτ των τοῖς ποσί· καὶ τοῖς μὴ ἐπαινοῦσι, μηδὲ ὥσπερ ἐν τοῖς θεάτροις κατασείουσι ταῖς ὁθόναις μηδ' ἐκε ἐνωτί τε καὶ ἀναπηδῶσι κατὰ τὰ αὐτὰ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν στασιώταις ἀνδράσι τε καὶ γυναίοις, ἀκόσμως οὕτως ἀκροωμένοις· τοῖς δ᾽ οὖν ὡς ἐν οἴκῳ Θεοῦ σεμνοπρεπῶς καὶ εὐτάκτως ἀκούουσιν, ἐπιτιμῶν· καὶ ἐπιβρίζων· καὶ εἰς τοὺς ἀπελθόντας ἐκ τοῦ βίου τού τον παροινῶν ἐξηγητὰς τοῦ λόγου φορτικῶς ἐν τῷ πανῷ, καὶ μεγαλοῤῥημονῶν περὶ ἑαυτοῦ, καθάπερ οὐκ ἐπίσκοπος, ἀλλὰ σοφιστὴς καὶ γόης ψαλμοὺς δὲ cafummari. Sic enim Aristophanes et Teleclides loquuntur, teste Suida in voce σεῖσαι. VALES. Καταβραβεύων τοὺς ἀδικουμένους. Langus vertit, præmia accipiens, non male. Utitur hac voce Paulus in Ep. ad Colossenses cap. ult. Ib. Μάτην καρπούμενος. Vox μάτην referenda est non ad Paulum ipsum qui hac arte pecuniam corradebat, sed ad litigantes, qui pecuniam suam quam Paulo dederant ut suffragium suum ipsis commodaret, perdebant absque ullo fructu. ID. Πορισμὸν ἡγούμενος τὴν θεοσέβειαν. Hæc verba desumpta sunt ex Epistola I ad Timotheun cap vi. ID. Ούτε ὡς ὑψηλὰ φρονεῖ. In vetustissime colice Mazar., Fuk. et Medic. legitur, καὶ οὕτως υψηλοφρονεί. Sed reclior est vulgata scriptura, quam Regius codes et Syncellus et Nicephorus confirmant. Hæc enim verba pendent ex superioribus. Ib. Δουκηνάριος. De procuratoribus ducenariis vide quæ scripsit Salmasius in notis ad Historiam Augustam. Sic dicebantur procuratores, qui ducenta sestertia annui salarii nomine accipiebant a principe, ut clare docet Dio in lib. Lu, pag. 506. ID. Υπαγορεύων ἅμα. Post hanc vocem punclom in summo notatur tum in codice Regio, tum apud Nicephorum et Syncellum. Sed cum in codie Med. et Maz. nulla hic notetur distinctio, malim legere uno duetu, υπαγορεύων ἅμα βαδίζων δη μετία, etc. Certe Rufinus hunc locum ita legitalque intellexit, ut ex þejus versione apparet: Nam et incedens per plateas, tali quadam ambitione utebatur, publice epistolas relegens, atque in auditu onwium et oculis dictans. ID. Βῆμα μὲν καὶ θρόνον ὑψηλόν. Reprehendunt Patres Antiocheni concilii in Paule episcopo Antiochiæ, non quod thronum habuerit. Hoc enim insigne erat episcoporum, ut in throno seu cathequam inanem gloriam captans, et pompam affectans atque hujusmodi artibus animos imperitorum perterrefaciens. Nam et tribunal et sublimem thronum, non ut Christi discipulus, sibi ipse construxit, et secretum, perinde ac sæculares magistratus, ita appellatum habuit. Ad hæc femur manu percutere, et tribunal pedibus pulsare solitus. Eos vero qui non laudarent, nec ut in theatris feri solet, oraria concuterent, neque una cum fautoribus ipsius viris ac mulierculis indecore auscultantibus exclamarent atque exsilirent; sed cum gravitate ac modestia, sicut in domo Dei decet, audirent, increpabat et contumeliis afficiebat. Εt alios quidem legis nostre doctores jam vita functos petulanter in concione dra sederent. Qui mos jam inde an apostoucis temporibus invaluerat in Ecclesia. Certe Jacobi fratris Domini thronum Hierosolymis adhuc sua ætate servatum fuisse, testatur Eusebius in lib. vit, cap. 18. Id igitur in Paulo damnant memorati Patres, quod tribunal sibi exstrui curasset in ecclesia, et in eo thronum sublimem sibi statuisset. Recte itaque Rufinus bune locum ita vertit: In ecclesia vero iribunal sibi multo altius quam fuerat, exstrui, et thronum in excelsioribus collocari jubet. Episcopi quidem sedebant in cathedra paulo altiore quam reliqui presbyteri, ut dicemus ad librum x. Sed tribunal non habebant. Postea vero invaluerunt absidæ gradatæ et exhedra, de quibus Ambrosius loquuntur et Augustinus: quæ quidem a tribunalı parum differebant. Ib. Σήκρητον δέ. Hunc locum non intellexerunt interpretes Musculus et Christophorsonus. Secretum proprium erat magistratuum et majorum judicum locus scilicet interior prætorii, cancellis munitus ac velis obpansis inclusus, in quo magistratus sedebant, dum reorum causas cognoscerent. Vide quæ notavi ad Amm. Marcellini lib. xv, pag. 87. In codice Mazar., Med. et Fuket. legitur ohκρητόν τε rectius, ut opinor. Sed mox legendum est παίων δέ, που ut vulgo editum est τε. iv. Κατασείουσι ταῖς ὀθόναις. Solebant olim in theatris spectatores in signum favoris oraria concutere. Vide quæ notavit Casaubonus ad Vopiscum in Aureliano, ubi Vopiscus dicit Aurelianum primum omnium oraria dedisse populo Romano ad favorem. Aurelianus igitur id acceperat ab Orientalibus, qui longe ante ipsum orariis ad eam rem utebantur, ut docet hic locus, et Philostratus in cap. 5 lib. 1_De vita Apollonii, loquens de Tarsensibus, et Dio libro Lxi, in tine. lp.

MALCHIONIS ANTIOCHENI σας, ὡς δὴ νεωτέρους καὶ νεωτέρων ἀνδρῶν συγγράμ ματα· εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐν μέσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ, τῇ μεγάλη τοῦ Πάσχα ἡμέρᾳ ψαλμῳδεῖν γυναῖκας παρασκευάζων, ὧν καὶ ἀκούσας ἄν τις φρίξειεν. Οἷα καὶ τοὺς θωπεύοντας αὐτὸν ἐπισκόπους τῶν ὁμόρων ἀγρῶν τε καὶ πόλεων καὶ πρεσβυτέρους, ἐν ταῖς πρὸς τὸν λαὸν ὁμιλίαις καθίησι διαλέγεσθαι. lacerabat: de se autem ipse magnifice loquebatur, τοὺς μὲν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν παύnon ut episcopus, sed ut sophista quidam et inipostor. Quinetiam psalmos in honorem Domini Jesu Christi cani solitos, quasi novellos et a recentioribus h^minihus compositos abolevit. Mulieres autem magno Paschæ die in media ecclesia psalmos quosdam canere ad sui ipsius laudem instituit; quod quidem audientibus horrorem merito incusserit. Episcopos quoque vicinorum pagorum et civitatum, nec non et presbyteros assentatores suos submisit, qui in suis ad populuin concionibus eadem de ipso prædicarent. 111. Etenim Filium Dei e colo descendisse, nobiscum conliteri renuit, ut aliquid obiter præmiutamus ex iis quæ infra uberius exponentur. Neque id simplici assertione nostra, sed ex ipsis quæ ad vos misimus Gestis non semel declaratur: maxime vero, ubi dicit Jesum Christum e terra ortum fuisse. At β vero illi qui in ejus honorem psalmos canunt, et coram populo eum deprædicant, ipsum quem impietatis doctorem habuerunt, angelum esse dicunt e cœlo delapsum. Atque hæc ille omnium hominum superbissimus non probibet; sed interest ipse, cum dicuntur. Quid hic referre attinet subintroductas, ut Antiocheni vocant, mulieres, tam ipsius quam presbyterorum ejus ac diaconorum? In quibus non hoc solum, sed etiam alia insanabilia crimina, quorum conscius est et quorum ipsos reos esse convicit, nihilominus tegit ac dissimulat, ut illos sibi obnoxios habeat; utque dum sibi ipsis metuunt, ipsum ob ea quæ impie agit ac loquitur, accusare non audeant. Ad hæc divitiis eos locupletavit. Cujus rei causa ab iis qui talia concupiscunt, amatur atque suspicitur. Quid, inquam, attinet hæc scrihere? Scimus utique, fratres dilectissimi, episcopum et universum clerum bonorum operum exemplum multitudini præbere debere. Neque illud ignoramus, quot ex ejusmodi mulierum contubernio partim in præceps lapsi sint, partim in suspicionem venerint. Itaque etiam si quis concesserit, niἘπισκόπους τῶν ὁμόρων αγρών. Chorepiscopos intelligere videtur. Eos enim distinguit epistola ab episcopis urbium. Hos igitur in concionibus ad populum, similia ac mulieres illas psaltrias, de Paulo dixisse asserunt Patres: quod Christophorsonus non intellexit. VALEes. ር Υπομνημάτων. Quod supra observavimus, errare vulgo interpretes in hujus vocis explicatione, id perspicuum fit hoc loco. Nam et Langus et Musculus et Christophorsonus commentarios interpretati sunt; cum acta seu gesta vertere debuissent. Acta autem illa synodi Antiochenæ nihil aliud erant, quam disputatio Malchionis adversus Paulum Sainosatenum, quæ a notariis excepta fuerat, ut supra dixi: Eusebius. Ex iis Actis testimonia quædam profert Leontius Byzantius in libro II contra Nestorium, eaque distinguere videtur a disputatione Malchionis contra Paulum: ubi etiam doctus interpres commentarios vertit. Id. Supple γεγενῆσθαι. EDIT. PATROL. Συνεισάκτους. Quid essent συνείσακτοι mulieres, jam pridem notavit Joannes Langus, vir doctissimus, ad librum vi Nicephori, cap. 50, et post illum B. Rhenanus ad lib. vi Rufini. Quorum doctis observationibus nibil est, quod addamus. Hujusmodi mulieres a clericis vulgo sorores vocaΤὸν μὲν γὰρ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ οὐ βούλεται συνομολογεῖν ἐξ οὐρανοῦ κατεληλυθέναι, ἵνα τι προλαβόντες τῶν μελλόντων γραφήσεσθαι θῶμεν· καὶ τοῦτο οὐ λόγῳ ψιλῷ ῥηθήσεται, ἀλλ᾽ ἐξ ὧν ἐπέμψαμεν ὑπομνημάτων δείκνυται πολλαχόθεν· οὐχ ἥκιστα δὲ ὅπου λέγει Ἰησοῦν Χριστὸν κάτωθεν (59'). Οἱ δὲ εἰς αὐ· τὸν ψάλλοντες καὶ ἐγκωμιάζοντες ἐν τῷ λαῷ, ἄγγελον τὸν ἀσεβῆ διδάσκαλον ἑαυτῶν ἐξ οὐρανοῦ κατεληλυ θέναι λέγουσι. Καὶ ταῦτα οὐ κωλύει, ἀλλὰ καὶ λεγο μένοις πάρεστιν ὁ ὑπερήφανος. Τὰς δὲ συνεισάκτους αὐτοῦ γυναῖκας ὡς ᾿Αντιοχεῖς ὀνομάζουσι, καὶ τῶν περὶ αὐτὸν πρεσβυτέρων καὶ διακόνων, οἷς καὶ τοῦτο καὶ τὰ ἄλλα ἁμαρτήματα ανίατα ὄντα συγκρύπτει, συνειδὼς καὶ ἐλέγξας, ὅπως αὐτοὺς ὑπόχρεως ἔχῃ, περὶ ὧν λόγοις καὶ ἔργοις ἀδικεῖ, μὴ τολμῶντας κατηγορεῖν τῷ καθ᾿ ἑαυτοὺς φόβῳ· ἀλλὰ καὶ πλου σίους ἀπέφηνεν· ἐφ᾽ ᾧ πρὸς τῶν τὰ τοιαῦτα ζηλούντων φιλεῖται καὶ θαυμάζεται· τί ἂν ταῦτα γράφοιμεν; Επιστάμεθα δὲ, ἀγαπητοί, ὅτι τὸν ἐπίσκοπον καὶ τὸ Ιερατεῖον ἅπαν παράδειγμα εἶναι δεῖ τῷ πλήθει πάν των καλῶν ἔργων· καὶ οὐδὲ ἐκεῖνο ἀγνοοῦμεν, ὅσοι ὑπὸ τοῦ συνεισάγειν ἑαυτοῖς γυναῖκας ἐξέπεσον· οἱ δ᾽ ὑποπτεύθησαν· ὥστ᾽ εἰ καὶ δοίη τις αὐτῷ τὸ μηδὲν ἀσελγὲς ποιεῖν, ἀλλὰ τήν γε ὑπόνοιαν τὴν ἐκ τοῦ τοιούτου πράγματος φυομένην ἐχρῆν εὐλαβηθῆναι, μήτινα σκανδαλίσῃ, τοὺς δὲ καὶ μιμεῖσθαι προ τρέψηται. Πῶς γὰρ ἂν ἐπιπλήξειεν ἢ νουθετήσειεν ἕτερον, μὴ συγκαταβαίνειν ἐπιπλέον εἰς ταὐτὸν για bantur. Id me docuit canon 3 concilii Nicæni, qui in vetustissimo codice Corbeiensi hanc habet inscriptionem: De subintroductis, id est adoptiris sororibus. Ex quibus explicanda est lex Honorii 44. in codice Theodos. de episcopis et clericis. Eum, qui probabilem sæculo disciplinam agit, decolorari consortio sororiæ appellationis non decet, etc. Sic etiam devotæ Deo virgines quosdam sibi extraneos adjungebant, quos fratres vocare consueverant. Quam nequitiam perstringit Hieronymus in epistola ad Eustochium de custodia virginitatis: Frater sororem virginem deserit. Cælibem spernit virgo germanum; fratrem quarit extraneum. Et cum in eodem proposito esse se simulent, quærunt alienorum spiritale solatium, ut domi habeant carnale commercium. Dicebantur etiam commanentes ejusmodi mulieres. Sic enim inscribitur canon ille concilii Nicæni in vetustissimo codice C. Justelli De commanentibus. Agapetas quoque eas vocabant, teste Hieronymo in dicta epistola, ubi acerrime in eas invehitur. VALES. "Ωστε καὶ εἰ δοίη. Rectius in codice Maz., Fuk. et Med. legitur ὥς τ' εἰ καὶ δοίη. Atque ita Nicephorus et Syncellus, nisi quod apostrophen non habent. ID.

EPISTOLA CONTRA PAULUM SAMOSAT. ναικί, μὴ ὀλισθῇ φυλαττόμενον ὡς γέγραπται hil ab eo turpe committi, suspicionem tamen quæ ὅστις μίαν μὲν ἀπέστησεν ἤδη, δύο δὲ ἀκμαζούσας καὶ εὐπρεπεῖς τὴν ὄψιν ἔχει μεθ' ἑαυτοῦ· κἂν ἀπίῃ του, συμπεριφέρει· καὶ ταῦτα τρυφῶν καὶ ὑπερεμπι ελάμενος; inde nasci solet, vitari oportebat; ue quemquam offenderet, neve aliquos ad initationem sui provocaret. Quo enim modo increpabit alium et admonebit, ut a frequentiori mulieris consuetudine ab stineat, ne forte corruat, sicut scriptum est, is, qui unam quidem jam dimisit, duas vero ætate florenles et forma conspicuas secum habet, et quocunque proficiscitur, circumducit; idque deliciis diuens et epulis sese ingurgitans? ἂν ἕνεκα στενάζουσι μὲν καὶ ὀδύρονται πάντες καθ' ἑαυτούς· οὕτω δὲ τὴν τυραννίδα καὶ δυναστείαν αὐτ τοῦ πεφόβηνται, ὥστε κατηγορεῖν μὴ τολμᾷν. Αλνὰ ταῦτα μὲν, ὡς προειρήκαμεν, εύθυνεν ἄν τις τὸν ἄνδρα, τὸ γοῦν φρόνημα καθολικὸν ἔχοντα, καὶ συγ καταριθμούμενον ἡμῖν· τὸν δὲ ἐξορχησάμενον τὸ μυστήριον καὶ ἐμπομπεύοντα τῇ μιαρᾷ αἱρέσει τῇ Αρτεμα (τί γὰρ οὐ χρὴ μόλις τὸν πατέρα αὐτοῦ δη- vero, qui prodito atque ejurato religionis nostre λεται;) οὐδὲν δεῖν ἡγούμεθα τούτων τοὺς λογισμούς IV. His de causis omnes quidem apud se privatim ingemiscunt atque suspirant; sed potentiam ejus ac tyrannidem adeo reformidant, ut accusare illum non audeant. Verum de his, sicut antea diximus, examinaverit fortasse aliquis et in judicium vocaverit hominem catholicæ professionis, nobisque fidei ac ministerii societate conjunctum. Ab hoc ἀπαιτεῖν. mysterio, et adl exsecrandam transgressus hæresin Artemæ (quidni enim parentem illius vobis tandem indicemus?) in ea se plurimum jactavit; ab hoc, inquam, rationem eorum omnium exigendam esse non existimamus. Εἶτ᾽ ἐπὶ τέλει τῆς ἐπιστολῆς, ταῦτ' ἐπιλέγουσιν· αναγκάσθημεν οὖν ἀντιτασσόμενον αὐτὸν τῷ Θεῷ καὶ μὴ εἶχοντα ἐκκηρύξαντες, ἕτερον ἀντ᾿ αὐτοῦ τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ καταστῆσαι ἐπίσκοπον, Θεοῦ προνοίᾳ ὡς πεπείσμεθα. τὸν τοῦ μακαρίου Δημητριανοῦ καὶ ἐπιφανῶς προστάντος πρὸ τούτου τῆς αὐτῆς παροικίας υἱὸν Δόμνον, ἅπασι τοῖς πρέΦυσιν ἐπισκόπῳ καλοῖς κεκοσμημένον· ἐδηλώσαμέν τε ὑμῖν, ὅπως τούτῳ γράφητε, καὶ τὰ παρὰ τούτου κοινωνικὰ δέχησθε γράμματα Τῷ δὲ ᾿Αρτεμᾶ ούτες ἐπιστελλέτω· καὶ οἱ τὰ Ἀρτεμᾶ φρονοῦντες τούτῳ κοινωνείτωσαν. 'Ds réxpartat. Intelligit locum, qui habe- ¡ar in cap. xxv Ecclesiastici, aut certe locum ex cap. vi Proverbior. VALES. Υπερεμπιπλάμενος. Melius in codice Maz. et Fuk. scribitur nepeµniµndáµevos, quam vocei non intellexerunt interpretes. Arguunt Patres Paulum, quod formosas mulieres semper secum haberet; idque luxu diffluens, et vino atque epulis sese ingurgitans, quæ libidinis incentiva sunt. ID. Εξορχησάμενον. Valesius ita interpretatur quasi in aliquo codice legisset εξορκισάμενον. Er corrigendis ad calcem edit. Cantabr.--Lectionem quidem vulgatam exhibent quoque Syncellus et Nicephorus sed vim vocis opáμevov satis expressit Valesius verbis illis prodito mysterio. Interpretationem confirmat Budæus ex Luciano, et Synesio in Comment. L. G. v. 'Egopɛiat. De aliis hujus vocis acceptionibus vide sis Hesychium edit. noviss. v. Εξορχήσομαι, ubi tamen prater rem ex nostra epistola synodica locus iste laudatur. Neque omillas velim Harpocrationem v. Εξορχησάμενος ad quem item locum plura noster Valesius. Adi quoque, si lubet, Suidam v. 'Elopnáµny. Exzoμzevoarta. Nicephorus et Syncellus habent tumours Gavta. Sed in codice Maz., Fuk. ac Medic., Euroμredova scribitur rectius. Cæterum in hujus loci versione corrigendus est Rufinus hoc modo: Hic vero, qui abjurato fidei mysterio ad pollatissimam se Artema hæresim contulit. Et paulo post ubi leguntur hæc verba: Hic vero, qui indiyans habitus est esse in Ecclesia catholica, anathema scribatur. Lego Artema scribal, ut fere scriptum habent duo vetustissimi codices. Ex quibus etiam V. In fine autem epistolæ hæc adjiciunt: llunc igitur Deo bellum iudicentem, nec cedere volentem, cum a communione nostra abdicassemus, necesse habuimus alium ejus loco Ecclesiæ catholicæ episcopum ordinare, non absque divina, ut credimus, providentia Demetriani scilicet beatæ memoriæ episcopi qui ante hunc magna cum laude eamdem rexit Ecclesiam, filium Donnum; virum omnibus quæ episcopum decent, dotibus exornatum. Quod quidem idcirco vobis significavimus, ut et ad eum scribatis, et ab eo communicatorias litteras accipiatis. Hic vero ad Artemam scribat, si lubet; et qui Artemam sectantur, cum eo communicent. sequentia corrigenda sunt in hunc modum: Arteme scribat, et illius hæresis seetatores ei communicent. Sic enim habet Græcum exemplar epistolæ,.ex quo hæc conversa sunt. Atque ita diserte scriptum habet vetustissimus codex Rufini in bibliotheca S. Germani. VALES. Tov μaxapirov. In codice Med., Fuk. et Maz. et apud Nicephorum et Syncellum legitur tou paxapiov, nec multum refert, utro modo scribatur. ID. Παρὰ τούτου τὰ κοινωνικὰ δέχησθε γράμpara. Communicatorias litteras vocant Latini, quarum usus est antiquissimus in Ecclesia. Easdem etiam formalas dixerunt, ut testatur Augustinus in epistola 163. Duplex autem fuit earum genus. Aliæ enim clericis et laicis peregrinaturis dabantur, ut a peregrinis episcopis ad cominunionem admitterentur. Aliæ erant, quas episcopi testandæ communionis suæ causa ad alios mittebant episcopos, et quas ipsi vicissim ab aliis accipiebant: de quibus hic loquitur synodus. Eæ autem paulo post ordinationem mitti solebant a recens ordinatis episcopis. De his intelligendus videtur Augustinus in epistola 162, Cyprianus in epistola ad Cornelium pag. 92, denique epistola synodica concilii Sardicensis. Si quis tamen cuncta hæc loca de formatis. etiam intelligere voluerit, equidem non repugnabo. Porro notanda est hoc loco diligens cautela sanctorum Patrum, qui deposito hæretico sacerdote, nomen catholici episcopi qui in ejus locum substitutus fuerat, cunctis episcopis significant; ut scilicet sciant a quo ecclesiasticas litteras accipere, et ad quem scribere debeant. Eamdem ob causam Cypria: uus misit Cornelio papæ nomina catholicorum epi-

MALCHIONIS EPISTOLA CONTRA PAULUM SAMOSAT. Fragmenta Epistolæ, ut videtur, ejusdem Synodi Antiochena, ejus videlicet partis quam constat fuisse ab Eusebio prætermissam. Apud Leontium Byzantium, lib. 111 contra Nestor., sub finem. Ait igitur in commentariis (de Paulo loquuntur) servare dignitatem sapientiæ. Et post alia: Si autem secundum formationem et generationem sapientiam, ut nos credimus, substantialiter, sed copulatus erat, homini hoc accidere. Et rursus: Non enim congeneratam fuisse cum humanitate secundum qualitatem. Etf post alia: Quid autem vult dicere aliam esse et diversam formationem Christi a nostra, volentibus nobis in hac maxima una re differre ipsius constitutionem a nostra, quod scilicet in ipso sit Verbum quod in nobis homo interior Et postea: Si dicere habitasse in eo sapientiam, sicut in nullo alio, hoc modum quidem inhabitationis eumdem declarat, mensura vero et multitudine excellit: verbi gratia, duplo plus, aut quomodocunque amplius, vel minus duplo quam alii, cognoscente ipso a sapientia. Hoc autem nolunt catholici et ecclesiastici canones, sed potius illos quidem participasse sapientiam foris inspirantem, quæ alia est apud ipsos; ipsam vero sapientiam per se ipsam substantialiter in corpus ex Maria venisse. Et post alia: Ac dicunt, non esse duos filios. Si autem Filius est Dei Jesus Christus; Filius vero etiam sapientia; et aliud est sapientia, et aliud Jesus Christus: duo sunt filii. Et postea: Copulationem vero cum sapientia aliter in- non autem secundum substantiam in corpore fortellige, secundum disciplinam et participationem; matain. Et post alia: Neque Deus qui corpus humanum ferebat et induerat, passionum humanarum principaliter expers erat; neque corpus humanum divinorum operum principaliter expers erat in eo in quo erat, et per quem hæc opera faciebat. Formatus est principaliter ut homo in ventre; et secundario Deus erat in ventre συνουσιωμένος τῷ ἀνθρωπίνῳ, id est, copulata substantia ejus cum homine. Ex Actis disputationis habitæ a Malchione contra Paulum Somosatenum. Apud Petrum Diaconum lib. De Incarnat. ad Fulgentium, cap. 6. Inter opera S. Fulgentii epist. 16. Ex simplicibus fit certe compositum, sicut in Christo Jesu, qui ex Deo Verbo et humano corpore quod est ex senine David, unus factus est, nequaquam ulterius divisione alīqua, sed unitate subsistens. Tu vero videris mihi secundum hoc nolle compositionem fateri; ut non substantia sit in eo Filius Dei, sed sapientia secundum participationem. Hoc enim dixisti, quia sapientia dispendium patiatur, et ideo composita esse non possit: nec cogitas, quod divina sapientia sicut antequam se exinanis· set, indiminuta permansit; ita et in hac exinanitione quam gessit misericorditer, indiminuta atque indemutabilis exstitit. Et hoc etiam dicis, quod sapientia habitaret in eo, sicut habitamus et nos in domibus, ut alter in altero sed neque pars domus nos sumus, nec nostri pars domus est. Ex iisdem Actis apud Leontium l. c. Nonne ante dicebam, quod non concedis Filium unigenitum qui est ex æternitate ante omnem creascoporum totius Africæ, ut scribit in epistola citata ad Cornelium. Patres quoque Sardicensis concilii eamdem adhibuerunt diligentiam. Sed et quoties mortuis episcopis alii in eorum locum fuerant ordinati, eorum nomina reliquis episcopis indicare consueverat ordinator, ut scirent ad quos scribere, et a quibus pacificas litteras accipere deberent, ut discimus ex Theophili epistolis paschalibus. VALES. Nos dicimus, quod sicut homo exterior et interior sunt una persona; sic Deus Verbum et humunitas assumpta sunt una persona, quod negat hic Paulus. CAN. Συνάφειαν, humanitatem aiebat Paulus unitam esse cum sapientia, sicut disciplina unitur cum discente ver participationem. CAN. turam, in toto Salvatore ovowalat, id est, unitum esse secundum substantiam? Secundario. Kati deútepov λóyov. Turrian. Ex simplicibus. Huic fragmento ista præmittit Petrus Diaconus: Hinc etiam a sanctis Patribus adunatione ex divinitate et humanitate Christus Dominus noster compositus prædicatur. Quod nolens Paulus Samosatenus confiteri, damnatus est ab Antiocheno concitio, Malchione presbytero ejusdem Antiochenæ Ecclesiæ, viro per omnia eruditissimo, et ab universis sacerdotibus qui contra eumdem Paulum convenerant tunc electo; qui summum disputationis certamen a concilio memorato suscipiens, ita eumdem hæreticum inter cætera redarguit, dicens: Ex simplicibus, etc. Ut alter in altero. Editi Lovan. et Basil. ut alter in altera.