DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. composuisse Chronicon: aliquod igitur inquiren- pag. 15, videre est, ubi eruditissimus Assemannus dum, quod ei attribui possit. Statim sese offert Chronicon Hippolyti Thebani; atque propterea falso ascriptum fuit sancto nostro episcopo ac martyri; postea detegitur, quod istud non possit illius esse; atque tandem aliis venit in mentem illud Julii Afri cani eidem adjudicare. Hæc Jacobus Basnagius. Nos cum altero Basnagio, Samuele nimirum arbitra Bur, editum ab Henrico Canisio, SS. canonum In gelstadii professore, Chronicum longe ab eo diversum esse, quod Hippolyto episcopo Portus Romani in marmore vindicatur. Quippe in eo reperiuntur no mina Constantini Magni, Eusebii, Arii, Basilii Ma ni, imo Metaphrastis etiam. I. Fragmenta ex Catena Arabica non sunt S. Hippolyti. Albertus Fabricius volumine posteriori Operum S. Hippolyti fragmenta, seu excerpta ex ms. Catena Arabica Pentateuchum referente, litteris descripta Syriacis e codice bibliothecæ: Bodleianæ primum edita cum versione Joannis Gagnierii, imprimi cu ravit Nomen sancti Hippolyti inter aliorum san etorum Patrum 111, 1v et v sæculi nomina occurrit bise in excerptis, atque Hippolytus noster circiter quadraginta loca commentatus est in hoc opere. Primus locus, ubi occurrit nomen Hippolyti, est in Genesis cap. vi, 17. ex Syriaco Ebed Jesu episcopi Sobensis catalogo quosdam librorum titulos Latine reddit his verbis Sanctus Hippolytus martyr et episcopus composuit librum de dispensatione, et expositionem Danielis minoris et Susannæ, et capila adversus Caium, et Apologiam pro Apocalypsi et Evangelio Joannis apo stoli et evangelista. Arabes etiam S. Hippolyto tribuunt triginta octo disciplinæ ecclesiastica canones, ut laudatus Asse mannus ibidem testatur his verbis: Canones Ara bicos duodequadraginta sub ejus nomine collegit, to moque primo Canonum Ecclesiæ Alexandrine inse ruit Macarius presbyter ac monachus monasterii Sancti Macarii, in codice Arabico scripto anno Chri sti 1372. Joannes Michael Wanslebius Dominicanus in Historia Ecclesiæ Alexandrina parte v, cap. 3, seu pag. 280 et sequentibus, hos triginta octo ca nones sub nomine Abulidis Gallice edidit, et ibidem in margine lectorem monet se ne conjectura qui dem assequi potuisse quis fuerit ille Abulides. Ve rum Jobus Ludolfus in Historia Æthiopica, p. 335 et sequente, eosdem S. Hippolyti canones Latine interpretatus est, ibique Wanslebium docet, Hippo. lytum ab Æthiopibus Abulidem vocari, ac denique post exhibitos istos triginta octo canones hæc addit Propter hos canones Hippolytus vocatur doctor Ec clesiæ ab Æthiopibus; et tam ab ipsis, quam a re liquis Orientalibus, appellatur papa Romanus, cum tamen in Catalogo pontificum non reperiatur. Alla men invenitur in synaxariis Græcorum xxx Janua rii, qui est v Februarii apud Æthiopes. Cæterum horum canonum capita primus Gallice vulgavit Jo. Michael Wanslebius in libro De Ecclesia Alexan drina, Parisiis 1677, in-12. Latine Jobus Ludolfus in Commentario ad historiam Æthiopicam, Franco furti 1691, fol., pag. 333, et novissime Guil. Wisto nus in volumine Ill operis, quoi Primitivum Chri stianismum renatum inscripsit et Anglice edidit Lon dini 1711, 8º, p. 543. Idem etiam loca Constitutio num apostolicarum adnotavit de iisdem argumentis tractantia. Fabricius tandem ad calcem præfationis, num. 22, ad tomuin 1 Opp. Hippolyti subjunxit, in serenda alias infra pag. 261. Verum hæc Hippolytea Fabriciana excerpta sup posititia esse noscuntur. Ibi enim nothus Hippolytus ubique appellatur Expositor Targum, nuspiam vero episcopus aut martyr; cum tamen ibidem reliqui Patres proprio charactere insigniti compareant videlicet S. Athanasius, patriarcha Alexandrinus; S. Basilius, episcopus Cæsarea; S. Epiphanius, epi scopus Cypri, etc. Accedit Hippolyti hujus Targumi ste interpretationes sapere plerumque rabbinorum ineptias, indignas plane tanto Patre, quantus fuisse perhibetur in sacris litteris potissimum explanandis verus Hippolytus. IV. Scripta S. Hippolyto attributa ab Æthiopibus et Chaldais. Silentio denique præterimus lucubrationes S. Hip polyto a Syro-Chaldæis tributas, quas in biblio theca Orientali Clementino-Vaticana tomo HI, part. 1, DR S. SCRIPTURA LIBRISQUE ALIQUIBUS DEUTERO Inspiratio divina sacræ Scripturæ. - Innumeros babemus in divo Hippolyto articulos circa primarias veritates religionis Christianæ. Ut autem a sacra Scriptura ordiamur, id primo loco notandum est, vetustum hunc episcopum agnoscere divinam sa crorum librorum inspirationem; docet enim pro phetas, hoc est sacros scriptores, qui antiquitus Samuel Basnage, Annal. polit. eccl., tom. II, p. 290. Fabric., Opp. S. Hippolyt., tom. II, p. 37-44.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. vinum"-",› eadem interpretatur de duabus Jesu operabatur, nihil humanum divinitate gerebat. Ve Christi naturis, per vinum intelligens naturam di vinam; per aquam vero naturam humanam Niscuit in poculo suo vinum (inquit ille), in Virgine divinitatem suam uniens cum carne, tanquam vinum merum ac purissimum; sive, ut alibi etiam ha bet Mortale corpus nostrum suæ admiscendo virtuli, rum licet mortuus est tanquam homo, tamen se cundum divinitatis naturam mansit vivus › Habes igitur duas Christi natura: formaliter dis tinctas, earumdemque distinctas operationes in divo Hippolyto assertas cor.spicis. Demonstrandum superest, vetustum hunc Ecclesiæ Patrem, unam agnovisse in Christo personam, unumque princi pium operationum omnium, quæ utrique naturæ conveniunt. Id vero evidentissime constabit unicuique vel le viter attendenti quos superius attulimus textus, ut distinctionem duarum naturarum assertam a divo Hippolyto evinceremus; ex illis enim probe mani festum erit, quod licet duarum naturarum distin ctio perspicue asseratur, nihilominus una tantum in Christo persona astruitur. Proprietates et operationes distinctæ duarum natu rarum in Jesu Christo. — Cæterum inanis scrupulus esset opinari, Eutychianam hæresim designari hac voce µížaç, admiscens; præter enim superius reci tata apertissima testimonia, innumera pariter hoc loco afferre possumus, quæ ab omni erroris suspi cione super hoc articulo illum reddunt immunem. Etenim in tractatu Contra Noetum, peculiares pro prietates operationesque tribuit duabus Christi na taris et quidem his verbis ‹ Sic igitur hu mana sua non recusat, qui demonstrabatur esse Deus, cam... super pulvinum dormit, qui naturam habet insomnem, ut Deus.... cum ab Herode sper nitur, qui totam terram judicaturus est... et a mili tibus illuditur is, cui astant millia millium, et decies centena millia angelorum. › In tractatu Contra Be roxem expresse docet, incarnationis mysterium de monstrare duas substantias perfectas, divinam et humanam: Mysterium namque divinæ incar nationis... perfectæ deitatis et plenæ demonstrati vum bumanitatis; › et utramque naturam suas proprietates et operationes naturales absque ulla casu, quibus divine pariter et humane operatus mutatione servasse: ‹ secundum utrumque suum semper permanens sine casu, quibus divine pariter et humane operatus est: perfectionem per omnem utriusque rationem sibi naturaliter incommutabilem servans; › atque ideo divinum Verbum miracula patrabat, caro vero patiebatur: «Deitate qui dem divina... operans; humanitate vero humana. › Unitas personæ in Jesu Christo. Ipse quippe es perfectus Deus est, et perfectus homo; ipse prout Dei Verbum, divinam habebat naturam, prout vero Adæ filius, habebat naturam humanam: Deus in carnatus est, Deus incorporatus; › et ille ipse est, qui natus est... Deus et homo: idem est, qui ab Herode spernitur, et ab angelis adoratur; › qui ‹ divina operatur et humana,» qui ‹ moritur, ret manet vivus. Quomodo conciliari hæc possunt cum distinctione naturarum? Audi eumdem divum Hippolytum perbelle hoc explicantem Se cundum utrumque suum semper permanens sine est... Et alibi: ‹ Sibimet modum servans secun dum utrumque immutabilem, per quem operatus est utraque decenti more Ex omnibus his quæ modo attulimus quoad incarnationem, infe rendum est, divum Hippolytum in suis scriptis ma nifeste damnare tres primarias hæreses post ejus mortem exortas: Eutychianorum scilicet, Mono thelitarum et Nestorianorum primam quidem, dum astruit in Christo duas naturas distinctas; se cundam vero, dum duas admittit voluntates in eo dem Christo, duasque operationes, quæ duarum na turarum sunt propriæ; tertiam tandem, dum uni tatem personæ in Christo tuetur. In humanitate sua Salvator noster esurivit et si tivit; et in divinitate sua uno eodemque tempore adorabatur ab angelis • Humanam quidem ipsius naturam facile est agnoscere, quando esurit et sitit... Divina vero ipsius natura non obscure cernitur, quando ab angelis adoratur. Uno verbo, operationes istæ adeo distinctæ sunt, juxta S. Hip polytum quod Verbum, «.nihil divinum corpore nis. - Finis ac scopus incarnationis fuit hominum 10 Prov. IX, Idem, in illud Proverb. IX, tom. 1 Opp., pag. 282, et apud Galland., tom. II Biblioth. PP. colum. 488. Quod enim Dei Verbum cum esset carnis expers, sanctam carnem ex sancta Virgine induit, tanquam sponsus sibi ipsam in crucis patibulo ve stem contexens; quo nimirum mortale corpus no strum suæ adunando virtuti, et corruptibile incor ruptibili, infirmum forti miscens, homini qui perierat, salutem præstaret.» Idem, De Antichr., uum. 4. Idem, Contra Noet., num. 18. Idem, Adv. Beron. et Helic., (tom. I Opp., pag. 227 et 228, et apud Galland., colum. 467 et Scopus incarnationis. Circumstantiæ incarnatio Idem, ibid., apud. Fabric., pag. 226, et Gal land. col. 469. Idem, in psul. 11, tom. 1 Opp., pag. 268, et Galland., col. 486. Vide et apud Fabric., pag. 226. et tom. II, pag. 24, 27, 28, 45, et tom. 1, pag. 263 et 264. Idem, Contra Beronem, num. 8, apud Gal land., col. 469. Idem, Comment. in Genesim, tom I Opp., pag. 24, et apud Galland., col. 478. Idem, Contra Beron., tom. I, pag. 228, et apud Galland., col. 468, num. 4. Id., ibid., pag. 230, et apud Galland., col. 469, num. 8.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. salus hinc ‹ Verbum e cœlis descendit... ut... notat ex iis, quæ statim sequuntur, quisque salvaret Adam, qui ceciderat, et immortalitatem largiretur iis qui crederent in nomine ejus... Ne que caro per se sine Verbo subsistere poterat; quia in Verbo babebat subsistentiam, thy Gústa σtv. Incarnato Verbo et facto homine, Pater erat in Filio, et Filius in Patre... Non per fictionem, sed vere factus est homo › Hæc incarnatio peracta est in Virginis utero, operante Spiritu sancto: et error est opinari, Verbum aut aliunde quam de sinu Virginis carnem sumpsisse, aut carnem hanc de cœlo traxisse; cum ante incarnationem nullum corpus haberet, essetque purus spiritus. Prophetæ utique Filium Dei appellaverunt etiam Filium ho minis, sed per anticipationem, scilicet propter fu turam ejus incarnationem: Vocatus a principio Filius hominis, propter futurum, quamvis nondum esset homo» Et alibi: «Qualem igitur Filium suum Deus per carnem misit, nisi Verbum, quod a principio scilicet Filium vocavit, quia futurum erat ut ortum caperet? Et cum Filius vocatur, commune nomen amoris erga homines sumit › Christus ex semine David verus Deus omnes salvare vult. — Ex divi Hippolyti insuper doctrina colligi mus, quod Deus omnes homines salvare velit quod Dominus noster Jesus Christus sit verus Deus Patri coæternus ipse in Patre, et Pater in Christo sit quod Pater omnem potestatem ei dem dederit et eumdem constituerit judicem ac regem omnium creaturarum in cœlis, in terris et in inferis; quod voluntas Patris sit ipse Chri stus Dum vero de Filii temporali nativitate lo quitur, in suspicionem venit S. episcopus Portuen sis, quasi negare voluisset Christum Filium Dei ex David descendisse, ejusque ex semine factum; ait enim ‹ Catulum leonis vocavit propheta ", qui ex Juda et Davide secundum carnem factus est, non quidem ex Davidis factum semine, sed qui de Spiritu sancto concipiatur, et ex sancto germine e terra procederet. Verum, ut optime Tillemontius 11 Gen. xlix, 9. S. Hippolyt., Contra Noet., num. 17. Idem, ibid., num. 16 et num. 4. Idem, ibid., num. 4. Idem, ibid., num. 15. perspicere potest, S. Patrem ex stirpe quidem Da vidica ortuni Jesum Christum agnoscere; ita tamen, ut neget ipsum ea ortum ex Davidis semine › ra tione vulgari, qua cæteri homines, quippe qui de Spiritu sancto conceptus fuerit, et ex sancto ger mine e terra processerit. › DE BEATE MARIE VIRGINITATE ET MATERNITATE. Quanquam sanctus llippolytus nullibi beatissi mam Virginem Mariam titulo Deiparæ (Ocotóxos) insigniat, nihilominus tamen ejusmodi passim uti tur loquendi formulis, ex quibus luce meridiana clarius patescit, sauctum episcopum beatam Virgi nem et Matrem Dei credidisse, et ut talem venera tum fuisse. Etenim disertis verbis profitetur, Ma riam Dei Verbum in utero et concepisse et ge stasse Salvatorem ex ea natum, et sine confu sione Deum et hominem atque Jesum Chri stum esse verum Deum ac hominem Idem quoque sanctus Pater in beatissima Vir gine Maria perpetuam illius virginitatem egregie commendat, dum ita scribit: Universorum con ditor ex sanctissima semper Virgine Maria per con ceptionem inviolabilem sine conversibilitate substan tians sibimet animam intellectualem cum sensitivo corpore, natura factus est homo › Singularis autem S. Hippolyti erga Deiparam pietas, quæ hæ reditario quodam jure ipsi cessit, quæve ex apo stolo Joanne in Polycarpum, ex Polycarpo in Ire næum, ex Irenæo in Hippolytum, cæterosque fuit propagata, apparet ex hisce ejusdem præclaris verbis ‹ Quo tempore adveniens Salvator ex Virgine (arca auro mundo deaurata, intus quidem Verbo, foris verbo Spiritu sancto) suum corpus mundo protulit; adeo, ut veritas demonstrata sit, et manifestata arca. › Paria autem ex Hippolyti scriptis in psalmum xx servavit Theodoretus, Dialog. 1, pag. 36, tom. IV edit. Sirmondianæ ‹ Porro autem arca ex lignis quæ putrescere non exstiterit; terrestrium vero, quod homo inter ho mines natus est, ut a sc ipse Adamum reformaret; infernorum autem, quod inter mortuos reputatus sanctorum animabus prædicans, morte victor mor Omnes vult, omnes salvare desiderat.» tis exstitit. Idem, De Antichr., num. 16. S. Hippolyt., De Antich., num. 3. Hæc omnia Christus œconomice tanquam homo precabatur, qui erat verus Deus. Idem, Contra Judæos, num. 4. Filium auctoris beneficiorum interfece runt, ipse enim est coæternus Patri: Tip Harpì ouv atotos. Idem, ibid., num. 7. In quo autem est Deus, nisi in Christo Jesu, Verbo Patris, et mysterio œconomiæ, id est incarnationis?... Quod autem dixit, in te est Deus, ostendit mysterium œconomiæ, id est incarnatio nis, quod., incarnato Verbo et facto homine, Pater erat in Filio, et Filius in Patre, conversante Filio cum hominibus. Idem, Contr. Noet., num. 4. Omnem potestatem ostendit, quæ a Patre data est Filio, qui coelestium, terrestrium et infer norum rex onminiumque judex creatus est. Cole stium quidem, quod Verbum Patris ante sæcula Voluntas Patris est Jesus Christus.» Idem, Contr. Noet., num. 13. Hippolyt., lib. de Antichr., num. 8. Tillemont, Mémoir., tom. III, not. 6 sur S. Hippolyt., pag. 313. (4)Dic mihi, o beata Maria, quid erat a te in utero conceptum, et quid a te gestabatur in virgi nali matriar? Verbum erat Dei. Hippolyt. apud Theodoret., Dialog. 1, et tom. 1 Opp., pag. 267. Idem in illud: Sapientia ædificarit. Proverb. Ix, 1; tom. 1 Opp., pag. 282. Vide articul. præcedent. S.' Hippolyt., Contra Beronem et Helicem num. 8, p. 469, apud Galland., et 250 apud Fabric. S. Hippolyti Interpretatio in Danielem, num. 6, pag. 101, in Daniele secundum LXX, Romæ, 1772, Hippolytus apud Fabric., tom. 1 Opp., p. 268. el apud Gallandium, tomo Il Biblioth. PP., col. 496.,

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. poterant, erat ipse Salvator. Per hanc enim putre- affectus superbiæ tibi dominetur; si sordes impu dinis et corruptionis expers ejus tabernaculum si- ritatis abstergas, et onus peccati a te abjicias; si gnificabatur, quod nullam peccati putredinem ge- exuas armaturam diaboli, et induas fidei thora nuit... Dominus autem a peccato alienus erat, et cem ". Sicut Isaias, cap. 1: ‹ Lavamini, in ex lignis putrefactioni non obnoxiis secundum ho quit, et quærite judicium, eripite oppressum, judi minem, hoc est, ex Virgine et Spiritu sancto, in- cate orphano, absolvite viduam, et venite, et disce tus et foris tanquam purissimo Verbi Dei auro cir- ptemus, ait Dominus. Et si sint peccata vestra sicut cumtectus. › Eadem fere e sancto Irenæo habet puniceus pannus, ut nivem dealbabo; sique fuerint sanctus Joannes Damascenus contra Jacobitas. ut coccinum, dealbabo ut lanam. Et quando vultis vocem meam audire, bona terræ comedetis. › Vides, dilecte, quomodo propheta baptismi vim purgati vam prædixit; qui enim cum fide in hoc regenera tionis lavacrum descendit, renuntiat malo, et Chri sto se addicit. Hostem abnegat, ac Christum Deum esse confitetur; servitutem exuit, induit adoptio nem; redit ex baptismo splendidus, ut sol radios justitiæ effulgurans. Quod vero maximum est, re vertitur Filius Dei et Christi hæres. › Baptismi effectus. - Sanctus martyr ac episco pus Hippolytus suis in scriptis de duobus duntaxat sacramentis, Baptismo nimirum et Eucharistia, men tionem fecit; verum reliqua nullibi expresse e sa¯ cramentorum numero exclusit. Docet autem per sa cramentum Baptismatis nos obtinere immortalita tem et vitam spiritualem, a servitute ac captivitate dæmonis nos liberari, et induere adoptionem filio rum Dei. Pater igitur immortalitatis, inquit immortalem Filium ac Verbum in mundum misit, qui venit ad homines, loturus eos aqua et Spiritu, et regeneraturus ad animæ corporisque incorrupti bilitatem, inspiravit in nos spiritum vitæ, et incor ruptibili armatura induit. Si igitur homo factus immortalis est, Deus etiam erit. Si vero per aquam et Spiritum sanctum a regeneratione ex lavacro Deus fit, comperietur etiam post resurrectionem e mortuis cohæres Christi esse. Igitur præconis voce proclamo Venite, omnes tribus gentium ad Bapti smatis immortalitatem: Vitam vobis, qui in igno rantiæ caligine versati adhuc estis, fausto significo nuntio; renite ex servitute in libertatem, ex tyrannide ad regnum, ex corruptione ad incorruptibilitatem. Et quomodo, inquit, veniemus? Quomodo? per aquam et Spiritum sanctum. llæc est aqua cum Spiritu conjuncta, qua paradisus rigatur, terra pinguescit, atque ut omnia compendio amplectar, per aquam generatus homo vivificatur, qua Christus baptizatus est, in quam Spiritus sanctus columbæ specie de scendit. Accede ergo, et regenerare, o homo! ad adoptionem filiorum Dei. Et quomodo? inquit. Si non adulterium nec cædem commiseris, nec idola colueris id est, habitum et affectum ad hæc, et alia crimina fructum Baptismi impedientia abjeceris si non vincaris a voluptate, si non committas, ut Ephes. VI, 14. ¹³ Gen. XLIX, 20. S. Hippolyt. Homil. in Theophan., num. 8, pag. 264, apud Fabric., tom. 1 Opp., et apud Gal land., tom. II, col. 494. En tria illa capitaliora, et apud primos Chri stianos expertia propemodum veniæ crimina, idolo latriam, homicidium et adulterium. Prima fronte illa S. Hippolyti verba: «Accede igitur, et regene rare, o homo... Si non adulterium, nec cædem commiseris, nec idola colueris, videri possent a Baptismi gratia eos abigere, qui talium criminum rei sunt. Si vero hujus Patris mens attente perpen datur, omnis illico evanescet difficultas; primo enim omnes gentes ad hoc sacramentum invitat: ‹ Ve bite, omnes tribus gentium, ad Baptismatis immor Enumerat paulo su Fructus baptismi Christi. pra fructus baptismi Salvatoris nostri Jesu Christi hoc modo Vides, dilecte, quot et quantorum bonorum jacturam facturi fuissemus, si Joannis monitioni Dominus cessisset, et Baptismum non sus cepisset. Clausi enim erant antehac cœli, inaccessa supera regio... Statim autem aperti sunt cœli ipsi. Reconciliatio facta visibilium cum invisibilibus, cœ lestes ordines gaudio sunt impleti, Satanæ in terris ægritudines, res absconditæ, quæ erant, patefactæ sunt, quæ hostium erant in numero, reddita fuere amica. > Realis Christi in Eucharistia præsentia. Noster Eucha panis est Dominus noster Jesus Christus. ristia, prout docet S. Hippolytus, est sacramen tum, quo Jesus Christus divinam ipsius carnem, ac venerabilem ejus sanguinem dedit nobis edendum bibendumque in remissionem peccatorum En apertum veteris hujus doctoris testimonium, quo realis Christi præsentia in sanctissimo Eucharistiæ sacramento contra Calvinistas invictissime demon stratur. Huc spectant etiam, quæ legimus in fra gmentis ejus Commentarii in Genesim ad ea Scripturæ verba Pinguis ejus panis, et ipse dabit delicias principibus 13. Hoc figuram vocationis nostræ interpretamur, ait S. Hippolytus; quod enim pin gue, lautum est. Quinam vero panis lautior nostro? Noster enim panis Dominus est, ut ipse ait talitatem; › quod sane et idolorum cultores, et adul teros, etc., præsupponit. 2° Nullum est crimen, quantumvis enorme, quod divino hoc sacramento non deleatur juxta Isaia textum, quem de Baptismo interpretatur S. Hippolytus, uti supra vidimus. Ergo sacramentum hoc delet idololatriam, adulte rium, etc. Igitur sanctus martyr id unum inten dit, oportere scilicet abjicere habitum et affectum ad hæc erimina, uti et ad cætera omnia, ut Baptismi gratia obtineatur; quod quidem verum est, et cum Ecclesiæ doctrina apprime congruit. Idem, loc. cit., num. 6. Idem, tom. I Opp., pag. 282, et apud Galland., tom. II, pag. 488.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. Ego sum panis vitæ “. Ecquis vero alius dabit ci- tur, non moritur, neque a clavis et lancea perfo bum principibus, quam Dominus noster Jesus Chri stus? Non tantum iis qui credunt e gentibus, sed etiam ex circumcisione, qui principatum tenent in fide, hoc est patribus et patriarchis, et prophetis, omnibusque credentibus in nomen ejus ac passio nem › Eucharistia corpus Christi et sacrificium mun dum ac incruentum. Hoc corpus, ac venerabilis sanguis quotidie super nostra altaria offeruntur in memoriam primæ cœnæ: «Quæ in arcana et divina mensa, inquit S. Hippolytus, quotidie perfi ciuntur et sanctificantur, in memoriam nunquam non recolendæ memoriæ primæ illius divinæ et ar canæ cœnæ › In opere, quod inscribitur De cha rismatibus traditio apostolica, Eucharistiam vocat sacrificium mundum ac incruentum ab episcopis et presbyteris duntaxat offerendum. En illius ver ba ‹ Primus įgitur natura Pontifex unigenitus Christus non sibi honorem rapuit, sed a Patre con stitutus est; qui factus homo propter nos, et spi rituale sacrificium offerens ipsi Deo ac Patri ante passionem, nobis constituit solis hoc facere, licet nobiscum essent alii consimiles quoque, qui in eum crediderunt: verum non statim ac aliquis cre didit, jam et sacerdos constitutus fuit, aut dignita tem pontificalem obtinet. Sed post assumptionem illius nos juxta ejusdem constitutionem offérentes sacrificium mundum ac incruentum elegimus episco pos el presbyteros et diaconos numero septem. Ex his (septem) unus erat Stephanus, beatus martyr... Nusquan cernitur iis usus esse (Stephanus), quæ officio diacoui non convenirent; non sacrificium obtuliașe, aut manus cuipiam imposuisse, sed diaconi ordinem usque ad finem custodisse. › Desumpsi mus hæc ex Atdzoxalla apostolorum, quæ vulgo S. nostro Hippolyto ascribitur. ratur, non sudat, non fundit sanguinem. › Ejus modi naturis constant angeli, et animæ corporeis vinculis exsolutæ; ambæ enim istæ naturæ sunt al terius generis, et diversæ a creaturis bujus mundi, quæ sub aspectum cadunt, et corruptioni subji ciuntur Ex his clarissime eruitur, divum Hippolytum agnovisse animam natura sua immortalem; et an gelos uti substantias pure spirituales, et a materia omnino secretas: quæ quidem duæ essentiales ve ritates aliqua involvuntur obscuritate in ominibus ferme scriptoribus sacris, qui ante ipsum florue runt. Resurrectio generalis. Animæ quoque immor talitatem diserte astruit vetustus hic Pater, dum resurrectionem generalem adversus Platonem pro bat ita disserens: ‹ In quo continentur omnIUL animæ, usque ad tempus quod Deus determina vit, tunc omnium resurrectionem facturus, con ani mas ex corpore in corpus aliud detrudendo, sed eadem ipsa corpora iterum excitando. Quæ disso luta videntes, si fidem denegatis, o Græci, discite non esse increduli. Animam enim credentes factam, et immortalem a Deo conditam secundum senten tiam Platonis, in tempore; non debetis non cre dere, quod Deus potens est, ex iisdem elementis composituin et factum, ad vitam illud revocans, immortale reddere: illud enim possibile, hoc vero impossibile non dicetur de Deo. Nos ergo credimus corpus resurrecturum. Si enim corrumpitur, non omnino perditur; terra enim recipiens illius reli quias, illas servat, et efflorescunt factæ instar se minis, et terræ pinguedini implicata, et immersa; et seminatum quidem granum, nudum seminatur, ad imperium vero Dei Creatoris florens, indutum et gloriosum exsurgit, non ante quam moriens dis solvatur, et terræ commisceatur. Adeo ut non vane credamus resurrectionem corporum. Nam etiamsi ad tempus solvatur corpus, propter primam ab initio transgressionem perpetratam; tanquam in conflatorio terræ mandatur, rursum aliquando re formandum non tale, quale nunc, resurrecturum, sed purum, et non amplius corruptioni obnoxium. ita depingit ‹ Erunt, inquit S. Hippolytus, ho- Et cuilibet corpori sua propria anima reddetur; et mines in resurrectione sicut angeli Dei, nimirum corruptionis expertes, immortales, nihil defluxu ali quo deperdere soliti; nam immortalis natura non generat,, non generatur, non augetur, non dor mit, non esurit, non sitit, non fatigatur, non pati "Joan. vi, 35, 48. DE NATURA ANGELORUM ET ANIMARUM, 'RESURRECTIONE MORTUORUM, EXTREMO JUDICIO, PRÆMio ac supplicio Status hominum post resurrectionem. Angeli et animæ immortales ac incorruptibiles. Sanclus Hippolytus statum hominum post resurrectionem Hippolyt., Fragment.. ex Commentar, in Ge nesin, tom. II, pag. 28, et apud Galiand., 1. c., col 481. Et paravit mensam suam, promissam san ctæ Trinitatis cognitionem, nec non venerandum sanctumque ejus corpus, ac sanguinem, quæ in ar cana, et divina mensa quotidie perficiuntur, et sa criticantur in memoriam nunquam non recolenda memoriæ primæ illius, et divinæ el arcanæ cœnæ. › illo induta, non morore marcescet, sed cum illo. gaudebit, pura purum inhabitans. Cui nunc in mundo juste comes facta, et non habens in ulla re illum insidiatorem, rapietur, et accipietur cum omni gaudio. Injusti vero nom immutata assument S. Hippolyt., in illud Proverb. 1x, 1: Sapientia ædi ficavit; Fabr., tom. 1 Opp., pag. 282, et apud Gal land., tom. II, col. 488. Tom. 1 Opp. S. Hippolyt., apud Fabric., pag. 258 et 259, et apud Galland., tom. II, col. 512 et S. Hippolyt., tractat. De resurrectione. toni. 1 Opp., pag. 244, et apud Galland., tom. II, col. 495.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI.' cospora, nec liberata affectibus et morbis, neque pus corrumpens, sed irrequieto dolore ex corpore Hla glorificata accipient, sed in iis, quibus finierunt effervescens et ebulliens: illis somnus cessationem vitam, morbis, et quales in incredulitate vixerunt, et quietem non conciliabit, non nox leniet et mul tales certe judicabuntur › Ex his colligitur cebit dolores, non mors supplicia solvet. Non juva sanctum nostrum episcopum conformiter sacræ bit exhortatio affinium intercessorum; Dam justi Scripturæ docuisse unumquemque cum proprio non amplius ab illis videbuntur, et non sunt illo corpore esse resurrecturum; corpora justorum glo- rum memoria digni. Soli enim justi operum justo riosa, impassibilia, corruptionis expertia fore, et rum erunt memores, per quæ pervenerunt ad' re una cum anima beata æternitate fruitura esse; gnum cœleste, in quo nec somnus, nec dolor, nec econtra autem corpora impiorum non immutatum corruptio, nec sollicitudo, nec nox, nec dies tem iri, iisdemque morbis ac infirmitatibus obnoxia pore mensurata, nec sol necessitate quadam per fore, quibus in hoc sæculo fuere obnoxia. circulum cœli cursum suum agitans, non lunæ de cursus et incrementum, quæ temporum mutationes inducit, et terram madidam reddens. Non sol ar dens, non Ursa versatilis, non Orionis ortus, non astrorum errores innumeri, non invia terra, non in ventu difficilis paradisi aula, non molestus maris fre mitus, impediens, quominus a vectore pedibus calce tre; justis enim et ipsum pervium, etiamsi humido non privetur. Cœlum non erit inaccessum hominibus, et via, qua ascendi et scandi possit, non talis erit, quæ non possit inveniri. Non terra rudis et inculta, et hominibus laborem, et molestiam creans, sed sponte fructus progeminans ad ecultum et ornatum. Non iteratæ ferarum generationes, neque alioruin animalium effervescens et ebulliens substantia; neque enim homines tunc rursus generant, sed manet indesinenter numerus justorum cum justis angelis, et spiritibus. His verbis obtemperate, et illa credentes, o homines! eritis justorum consortes, et futurorum bonorum potiemini, quæ neque vidit oculus, neque auris audivit, neque ascenderunt in cor hominis, quæ præparavit Deus iis qui diligunt Idem corpus resurget. In Epistola ad Severi nam tradit hiç S. Pater, nixus auctoritate S. Pauli, idein corpus resurrecturum. • Primitias igitur bunc (Christum) nominat (Paulus 1 Epist. ad Co rinth. xv, 20) dormientium, et primogenitum ex mortuis “, qui resurgens et volens ostendere, quod idem hoc esset resuscitatum, quod et mortuum fue rat, dubitantibus discipulis accersens Thomam dixit 16 Accede huc, tange, et vide, quia spiri tus carnem et ossa non habet, sicut me vides ha bentem. Idern (Paulus) in eadem Epistola appel lans ipsum primitias ", testimonium nostræ asse verationi perhibuit, quod ex eadem massa carnem assumptam Servator resuscitavit. faciens eam pri mitias carnis justorum, ut omnes credentes fiducia bujus resuscitati exspectemus futuram resurrectio nem Judicium extremum. In libro autem De Antichristo, num. 63, ex Novi et Veteris Testamenti Scriptura probat S. Hippo lylus resurrectionem generalem, præmia es suppli cia hominum. Numero autem 64, ita de interitu De extremo judicio agit S. Hippolytus tum in libro De Antichristo, tum in tractatu adversus Platonem. In hoc scribit de illo Quod omnes, sive justi sive injusti, ducentur co ram Deo Verbo: illi enim Pater omne judicium de…. illum ". dit, et ille voluntatem Patris implens judex ad veniet; ille, inquam, quem nos Christum vocamus neque enim Minos, aut Rhadamanthus sunt judices, ut secundurn vos, ethnici; sed ille, quem Deus et Pater glorificavit, de quo alibi particulatim disse ruimus in gratiam eorum qui quærunt veritatem; ille ipse justum judicium Patris in omnes exercens ordinabit, quod æquum et justum erit, unicuique secundum opera: cujus judicio sisteņtur omnes, ho mines, angeli (dæmones), et unanimes vocem emit tent: Justum est judicium tuum (20).› Hu Præmium bonorum, et pæna malorum. jus vocis æquitas, prosequitur S. Hippolytus, appa ret in retributione in utroque, cum benefacientibus juste fruitio æterna præbeatur, malorum vero cupidis eternum supplicium distribuatur, et expendatur. Et hos manet ignis inexstinguibilis, et qui nunquam finietur, et vermis igneus non moriens ", non cor 18 Coloss. 1, 18. 1 Luc. xxiv, 39. 44, 45. 2º 1 Cor. 11, 9. mundi loquitur: His itaque futuris …….. › ac jam mundi universi appetente consummatione, quid reliquum est, quam ut Dominus et Salvator noster Jesus Christus Deus in cœlis appareat, in quem speravimus? Qui conflagrationem, justumque judi cium cunctis inducturus sit, qui in eum non_cre diderunt. › 17 1 Cor. XV, S. Hippolyt., lib. adv. Græcos et Platonem, num. 2, toin. 1 Opp.; Fabric., pag. 221, et apud Galland., colum. 452. S. Hippolyt., apud Theodoret., dialog. 2, pag. 155; apud Fabric., tom. 1 Opp. pag. 92, et Origo Antichristi. Ejus nomen. Pro hujus ca pitis coronide quædam afferemus divi Hippolyti loca circa Antichristum. Nebulonem hunc ex trìbu Dan nasciturum docet sanctus iste episcopus suamque sententiam firmare studet auctoritate 18 Joan. V, 22. " Isa. Lxw, 24; Maic. ix, Galland., tom. II, col. 499. S. Hippolyt., adv. Græc. et Platonem, apud Fabric., tom. I, pag. 222, et apud Galland., tom. fl Bibl. PP., num. 3, col. 453. S. Hippolytus, lib. De Antichristo, num. 14.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. quarum certam solutionem latere nos voluit Spiritus sanctus, sicuti et determinatum tempus quo om nia consummabuntur; quod tempus nibilominus ad exitum sexti millenarii ab eodem S. Hippolyto præ figitur. Ex quibus sane peculiaribus divi Hippolyti opinionibus probe conjicimus, eum in exponendo litterali Scripturarum sensu parum admodum ex celluisse. Scripturarum, et præcipue Genesis cap. XLIX, v. bitabunt? Vanæ ac inutiles quæstiones sunt istæ, 17, et Jeremiæ cap. VIII, v. 16. Verum opinio hæc ad summum ut simplex conjectura proferri potest; hanc quippe retulisse, refutasse est, ut quilibet probe dignoscet, si vel leviter perpendere velit duo illa Scripturæ testimonia, quibus ejus opinio, tota quanta est, innititur. Quoad Antichristi nomen, ea sancto Hippolyto opinio stetit, hoc designari illis Apocalypsis verbis Et numerus ejus sexcenti sexaginta sex "; et licet definire non audeat sanctus episcopus, quodnam nomen ex hoc numero emer gere possit, nihilominus ex conjectura opinatur post S. Irenæum, impostorem hunc fortasse appel lari debere boc nomine > Titan sive Evanthas, sive Latinus; quæ quidem conjectura, æque ac prima, futilis est. Tempus Antichristi.· Non æque nutat, quod do cet idem sanctus martyr de tempore Antichristi ad ventus; docet quippe hunc iniquitatis virum in fine mundi venturum esse; quod et communiter docet Ecclesia. Cæterum non ille sum ego, qui as sentiri possim D. Hippolyto quædam Scripturæ te stimonia de præciso Antichristi adventu interpre tanti; veluti cum ait Antichristum venturum in postrema septuaginta hebdomadarum Danielis constat enim, ut alibi jam vidimus, hebdomadam hanc finem habuisse in primo Jesu Christi adventu, quo peracto circumstantiæ omnes notabilissimæ impletæ sunt, quas impleri debere in illa hebdomada Scripturæ nuntiaverant. Extunc quippe urbs inclyta Jerusalem destructa fuit, templum eversum, sacri ficium abolitum, abominatio desolationis fuit in loco sancto; quemadmodum ecclesiastica narrat bistoria ex fide ipsorum Hebræorum, qui, cum propriis oculis calamitates illas conspexissent, litteris con signarunt. Enoch et Elias. Nec ultra conjecturæ fines va gatur altera hæc S. Hippolyti opinio Enochum scilicet et Eliam prophetas per dimidium septuage simæ hebdomadæ pugnaturos cum Antichristo; nec non insumpturos in prædicatione bis mille, bis centum sexaginta dies; › quod æque incertum est. Enoch et Elias apparebunt utique Antichristi ætate, homines ad pœnitentiam cohortantes, sicuti eodem loco noster hic auctor docet. Verum, quonam præ cise tempore apparebunt? Quot diebus terram ha $1 Apoc. XII, S. Hippolyt. lib. De Ant., num. 48. Idem, ibid. Idem, ibid., num. 19. Idem, ibid., num. 43 et seqq. Captatio hæc certi temporis Antichristi, ut et Christi ad ju dicium venturi, omnino cavenda, quod nosse hæc mortales Providentia noluerit. Videndus S. Chryso Felicioribus ventis Characteres Antichristi. mare istud enavigat, cum docet seductorem hunc, ut facilius bomines decipiat, venturum esse quibusdam notis ac signis distinctum, quæ in sacris litteris Jesu Christo tribuuntur; seductor enim, ut ait sanctus Hippolytus, per omnia similis videri vult Filio Dei. Leo quidem Christus, ex sacris Scri pturis; et ex iisdem Scripturis leo Antichristus. Rex Christus; ac rex Antichristus. Exhibitus est Salvator ut agnus; ipse quoque pariter ut agnus apparebit. Misit Dominus apostolos in omnes gel. tes; mittet et ipse perinde pseudoapostolos. Con gregavit Salvator oves, quæ dispersæ erant; ipse quoque pariter populum congregabit, qui dispersus est. Dedit Dominus fidelibus suis signaculum; ipse quoque similiter dabit. Apparuit Salvator hominís habitu; ipse quoque in hominis habitu veniet. Ex citavit Salvator, ac sanctam domum suam ut tem plum fecit; ipse itidem templum lapidibus constru ctum Hierosolymis excitabit. › Hi sunt, juxta S. Hippolytum, characteres qui in speciem Jesu Chri sto et Antichristo communes erunt; quibus aliud adjungit non æque certum; quod scilicet, cum Salvator venerit in circumcisione in mundum, ve niet et ille similiter. Hoc autem pacto a vero Christo secerni poterit seductor ille erit quippe politicus tyrannus, qui omnium tormentorum genere animadvertet in eos, qui illius doctrinam sectari abnuent; insuper falsis promissionibus allicere tentabit; per summam arrogantiam divinos honores exquiret quem tandem Dominus humiliabit, et pœnam infliget ni miæ illius superbiæ debitam. Jesus Christus eum exterminabit spiritu oris sui et deinceps ve niet judicare omnes homines. Hæc sunt notabiliora, quæ in divo Hippolyto quoad dogma deprehendere potui. stomus, homil. 2 adv. Judæos, et Hieronymus in Danielis 1x, aliique ibidem. S. Hippolyt., lib. De Antichristo, num. 43. Idem, ibid., nun. 6 et seqq. Idem, ibid., num. 6. Idem, 1. c., num. 25. Idem, 1. c., num. 52 et seqq. Idem, l. c., num. 63 et Il Thessal. 11, 1.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI.. sunt. Caute ac cum metu veritates religionis tradendæ Sanctus noster episcopus initio sui tracta tus De Antichristo lectionem præbet iis summe necessariam, quibus Deus indolem ac dotem cæte ros docendi largitus est. In eo posita autem est hæc lectio quod scilicet religionis veritates facile non tradant iis, qui ad earumdem abusum proni sout ac dispositi, sed piis solummodo hominibus, qui in timore Dei vivunt, in sanctitate et justitia. Ili ipsi, qui docent, docere debent cum metu, nec cœlestia eloqui debent, nisi charitas urgeat: hinc ipse gentium Apostolus cum metu et caute de my steriis fidei loquebatur; quia cum tunc temporis Dec omnes homines crederent, nec toti terrarum orbi fides illucesceret, justa formidinis causa illi non deerat, fore ut hæc mysteria indignis et ad con temptum summe dispositis innotescerent; ideoque Timotheo discipulo suo etiam atque etiam com mendat, ut non tradat veritates a se jam acceptas, nisi piis ac religiosis viris, qui alios possint easdem veritates docere. Cum igitur beatus Apostolus, subjungit S. Hippolytus, hæc caute ac cum metu tra deret, ………. videns scilicet spiritu, non esse omnium fidem; quanto res nobis majoris periculi fiet, si te mere nullaque ratione profanis hominibus atque indignis tradiderimus divina eloquia! › Hanc summe necessariam moralis partem confirmat doctrina et praxis summorum virorum omnium, qui in Eccle sia floruerunt. Observandum præterea, quod ex lau datis S. Hippolyti verbis invictum pro disciplina arcani primis Ecclesiæ sæculis sancte custodita, argumentum deducatur. pluras. attendere deberent hæretici nostri hujus sæculi, nec non multi qui inter Catholicos male vivunt. Cum de mysteriis agitur, curiosius non inquiren dum. Nec minoris est utilitatis id quod docet alio loco idem S. Hippolytus scilicet, cum de mysteriis agitur, curiosius non inquirendum. Exem plum proferamus ab eodem excerptum, quod est de generatione Verbi: Sed dicet mihi aliquis (verba sunt S. Hippolyti): Quomodo Verbum genitum est? Explicationem hujus mysterii quomodo petis tu, qui modum generationis humanæ non potes per fecte efferre? Non satis est tibi scire quod Deus mundum condidit, nisi audeas inquirere quomodo condidit? Non sufficit tibi cognoscere, quod Fi lius Dei tibi apparuit ad salutem, si tamen id credis; sed insuper quomodo genitus est secundum spiritum curiose indagas? Atqui generationem ejus secundum carnem enarrare non pluribus quam duobus (Matthæo et Lucæ ) concreditum est: et tu audes generationem secundum spiritum scrutari? Quam generationem apud se Pater servat, reve ‹ laturus tunc sanctis, qui ut faciem ejus videant ‹ digni erunt. › Satis habe, quod a Christo dictum est Quod natum est ex spiritu, spiritus est”, Sufficiant hæc testimonia fidelibus veritatis studiosis; infideles enim nulli credunt. › Charitas Christianu. Figuræ Ecclesiæ. - Charitas Jesu Christi est anima Ecclesiæ, et est veluti vincu lum quo fideles uniuntur. Per banc charitatem, sicuti et per fidem, Ecclesia recipit Baptismum Ecclesia per fidem.... et charitatem in Deum, recipit lavacrum regenerationis › Qui post susceptum Baptismum transgrediuntur Dei mandata, vel religioni Christianæ nuntium mittunt, æternam propriæ animæ mortem inferunt. Pecca tum mors est animæ, inquit sanctus hic Pater præsertim autem mochia; quia enim anima Chri sto copulata discessione a fide in perennem traditur mortem, ad ejus rei fidem violato quoque corpora lium nuptiarum fœdere perversisque thalamis lex pœnam mortis indisit. In sancto Hippolyto variæ quoad Ecclesiam comparationes ac similitudines occurrunt; in primis comparat eam navi fluctibus pelagi jactatæ, quæ tamen naufragio haud perit, Quo pacto oportet legere ac intelligere divinas Scri Qui in Scripturarum sacrarum lectione operam locant suam, duo præ oculis habere de bent. Ex sacris his libris modum cognoscendi Deum, eidemque famulandi eruere debent, cum ex his fontibus solummodo hæc hauriri possint; 2° in id summopere incumbere debent, ut verum earum dem Scriptiprum sensum percipiant, et abhorrere ab omni interatione ad arbitrium conficta, vel que peculiari nostro spiritui, nostrisque passioni bas sit conformis, uno verbo, nullam Scripturis vim quia a Christo gubernatur. En elegantem hujus inferre debent: Non secundum propriam volunta Seun, neque secundum proprium sensum, neque vim inferentes in ea, quæ ab eo data sunt; sed Guomodo ipse (Deus) per sanctas Scripturas docere voluit, sic intelligamus Quæ quidem verba * Joan. 111, 6. S. Hippolyt., lib. De Antichr., num. 1. Idem, adv. Noet., num. 9. Idem, ibid., num. 16. Idem, lib. De Antichristo, num. 59. comparationis descriptionem ab Hippolyto adorna tam Alæ navium sunt Ecclesiæ, mare mun dus, in quo Ecclesia fluctibus jactatur, nec tamen naufragio perit, quippe cum solerten gubernatorem Christum secum habeat; fert vero etiam in medio S. Hippolyt., tractat. in Susannam, apud Fa bric., tom. Opp., pag. 276, et apud Galland., t. II, colum. 445. S. Hippolyt., lib. De Antichr., cap. 59.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. erectum adversus mortem tropæum, quæ videlicet sit Ecclesiæ magisterium: ‹ Est enim Ecclesia or crucem Domini secum portet. Est enim ejus prora dinis, non confusionis magistra. › Notent sibi hæc Oriens, puppis vero Occidens, cavitas Meridies; verba auro cedroque digna Ecclesiæ antistites, clavi duo Testamenta; circum extenti funes Christi theologiæque doctores. charitas, quæ Ecclesiam astringit; linum, quod se cum fert, lavacrum est regenerationis quæ fideles renovat. Venti loco adest Spiritus ille e cœ lis, quo fideles consignantur Deo; habet pariter illa comites et ferreas anchoras, sancta nimirum Chri sti mandata, quæ ferri robur ipsum præferant; quin et nautas a dextris atque sinistris sanctorum angelorum more assistentes, quorum ope munitur Ec clesia. In ea scala, quæ in altum ad antennam sub vehit, imago est salutaris Christi passionis, fideles trahens, ut in cœlos ascendant. Signa super anten nam in altum sublata, prophetarum, martyrum et apostolorum in Christi regno quiescentium stipatus ordo. › Colligitur ex his ultimis verbis, quemadmo dum bene observat cl. Ceillierius sanctum no strum episcopum conìmuniter ab antiquis receptam sententiam secutum fuisse, quod nimirum pro phetæ, apostoli et martyres felicitatem æternam in cœlis adepti fuerint. Ecclesia mulier sole amicta.. Paulo infra aliam de Ecclesia similitudinem affert, dum illa Apocaly pseos verba cap. xu, 1-6: Et vidi signum magnum et mirabile, mulierem amictam sole, etc., in quæ ita commentatur Mulierem amictam sole cla rissine Ecclesiam significavit (Joannes), Paterno indutam Verbo, quod sole micantius splendet. Di cendo vero lunam sub pedibus ejus, cœlesti chari tate lunæ in morem ornatam ostendit. Quod autem ait in capite ejus corona stellarum duodecim, duo decim apostolos designat, per quos fundata est Ec clesia. Et habens in utero clamabat parturiens, el cru ciabatur, ut pareret; quia non cessat Ecclesia ex corde Verbum gignere, quod in mundo ab infideli bus persecutionem patitur. Et peperit, inquit, filium masculum, qui erat recturus omnes gentes; nimirum Ecclesia, dum Christum Dei, masculam ac perfectam prolem, qui Deus et homo prædicatur, semper pa rit, docet omnes gentes. Porro dicendo, raptus est filius ejus ad Deum, et ad thronum ejus; cœlesten regem, non terrenum esse significat, qui ex illa semper nascitur. › Idem S. Pater in tractatu per brevi De Susanna multis etiam ostendit, Susannam figuram gessisse Ecclesiæ. In opere vero De tradi tione apostolorum docet, numero 19, apud Gallandium tomo II Bibliotheca Patrum, columna 507, quodnam sa Dan. xII, 43, Quod sic lavacro regenerationis comparet Hippolytus, nihil aliud commodius lino occurrit, quo sic capiuntur pisces, et cujus metaphora, præ dicatio evangelica Proclo, Chrysostomo, etc., de claratur. Ejus itaque navis, quæ Ecclesia est, linum capiendis pisciculis, et ut jam Christi ac Ecclesiæ membra sint extra mundi profani salsedinem, lava crum est regenerationis, quo sic Christo incorpo ramur. Tempus ad Baptismum recipiendum præfinitum. Quoad disciplinam, hæc observanda veniunt apud S. Hippolytum primo, solemnitatem Paschatis fuisse tempus præfinitum ad ministrandum et reci piendum Baptismum. Ait enim sanctus episcopus in illud Dum observarent diem aptum " com mentans ‹Quem porro, nisi diem Paschæ, per quem lavacrum in pomario æstuantibus paratur? › Dispositiones ad Baptismum. — Dispositiones au tem ibidem vetustus hic Pater commemorat, dum ita prosequitur: • Susanna lavans munda Deo sponsa sistitur cum duabus solis puellis. Quando enim Ecclesia ex more cupit lavacrum suscipere, duas necessario ancillas comites babet; etenim Ec clesia per fidem in Christum, et per charitatem in Deum confessa recipit lavacrum. › Hinc Baptismi comites fides et charitas. Oleum, atque unctio in Baptismo.- Eodem in loco S. Hippolytus inter ritus in Baptismo conferendo adhiberi solitos recenset oleum atque unctionem. Scribit enim in versum 17 Danielis: Dixitque puellis: Afferte mihi oleum: Proinde fides et charitas, oleum et smegmata lavantibus parant. Quænam vero smegmata, nisi Verbi mandata? Quod nam autem oleum, nisi virtus Spiritus sancti? qui bus post lavacrum tanquam unguento fi‹leles perun guntur. Cuncta hæc per beatam Susannam nostri causa figurabantur: ne modo`scilicet, qui Deo cre dimus, ea quæ inpræsentiarum in Ecclesia fiunt, tanquam nova ac peregrina existimemus. › Se Tempus celebrandi solemnitatem paschalem. cundo tradit hic vetustus Ecclesiæ Pater, Paschatis solemnitatein celebrari debuisse Dominica post de cimam quartam lunam Martii, nisi decima quarta luna incideret in diem Sabbati; quo sane in casu juxta eumdem celebrari non debebat festus Pascha tis dies Dominica sequenti, sed transferri in aliam subsequentem Dominicam, ne festus hic dies cele braretur eodem die, quo Dominus noster Jesus Christus mortuus est Tertio docet solvendum esse Quad*¨* simale je junium Dominica Paschatis: Solvere autem opor tet jejunium, ubi Dominica inciderit › Remi Geillier, Hist. géntr. des auteurs, tom. II, pag. 371. S. Hippolyt., lib. De Antichr., num. 50. Id., tract. De Susanna, apud Galland.. tom. II, colum. 443 et 444,; et apud Fabric., tom. I, pag. 275. Id., De cyclo pasch. Idem, ibid.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. JUDICIUM DE S. HIPPOLYTI INGENIO, ERUDITIONE AC STYLO DE EJUSDEM DE INGENIO, ERUDITIONE AC STYLO S. HIPPOLYTI. Judicium Maurinorum de ingenio, eruditione, elc., S. Hippolyti. Eruditi Historiæ litterariæ Galliæ auctores de sancti Hippolyti Portuensis ingenio ac cruditione ita pronuntiant Cum sanctus Hip polytus tam multa, quemadmodum ostendimus, conscripserit opera, non dubitamus quin vir multa eruditione fuerit. Quid? quod nos necdum in om nium, quæ e calamo ejus fluxere, operum notitiam pervenisse, multo autem minus illa omnia et singula adnotasse arbitremur. Hoc saltem constat omnino, quod nullum eruditionis ecclesiasticæ tunc temporis fuerit genus, de quo non aliquid scripto reliquerit; adeo ut optimo jure sistendus a nobis hoc loco san etus Hippolytus esset veluti sacrarum litterarum in. terpres, canonista, theologus, controversista, histo ricus, chronologus, orator atque poeta Christianus. Sanctus quoque Hieronymus non dubitat san ctum nostrum eos inter Ecclesiæ Patres recensere, qui in tantum (verba sunt doctoris maximi) phi Josophorum doctrinis atque sententiis suos resar ciunt libros, ut nescias quid in illis primum admi rari debeas, eruditionem sæculi, an scientiam Scri pturarum. > Maximam esse inter doctrinam sancti Hippolyti nostri et illam divi Irenæi sui magistri consensio dem ex iis, quæ supra de residuis illius operibus disputavimus, facile deprehendet studiosus lector. Causa vero hujus consensionis nequaquam tamen In illius discipulatum unice refundenda est; sed potissimum etiam hoc illius summæ sollicitudini ascribendum, quam adhibebat, ne vel minimum quidquam, quod ab antecessoribus suis acceperat, immutaret Quemadmodum autem S. Irenæus divinitatem Verbi æterni tam valide ac invicte confirmavit, ut pauci omnino sancti Patres concilio Nicæno poste riores de hoc religionis mysterio dignius locuti fuerint; sic fere omnia, quæ superant, sancti Hip polyti scripta textibus conserta sunt, quibus hæc doctrina clarissime stabilitur. Hinc judicare licet Histoire littéraire de la France, tom. I, pag. 397 et suiv. S. Hieronym., epist. ad Magnum orator., num. 70, p. 430 edit. noviss. Venet., in-4. Apud Fabric., Opp. Ilippolyt. tom. I, pag. 3, num. 2. Sand., Hist. eccles., lib. 1, pag. 98. Circa annum tamen ætatis, quo passus est Christus, maluit S. Hippolytus ab Irenæo magistro so discedere, quam a communi sententia. Nam scripserat Irenæus passum esse Christum quadra zenario majorem lib. 11 adv. hæres., cap. 22. Econ ira Hippolytus in interpretatione in Danielem, num. de magnitudine injuriæ, quam sancto nostro intulit Sandius dum eumdem accusat, quasi opposi tam sententiam tenuisset. Sed ab hac falsa crimi natione cl. Bullus eumdem tam plene ac cu mulate vindicavit, ut nulla supersit amplius hac in re difficultas. c Insuper sanctus Hippolytus sui magistri secutus est doctrinam in stabilienda animarum immortali tale ac corporum resurrectione. Duæ hæ veritates religionis Christianæ sua ætate præprimis acerrime impugnatæ fuerunt. Opinionem de metempsychosi etiam evertit, atque auctoritatem Apocalypsis, velut genuini Joannis evangelistæ scripti, defendit. Quia eo etiam processit, ut sententiam quoque illam, quæ sancto Irenæo quoad Epistolam ad Hebræos tribui tur, quod nimirum non sit divi Pauli, amplexatus fuerit; quanquam eamdem ut Scripturan sacram susceperit. Ad hæc verosimile est Portuensem epi scopum saltem ex parte opinioni divi Irenæi acces sisse de statu animarum post mortem, et de dura tione mundi, quam uterque exactis sex annorum millibus statuebant. At magistrum suum in studio interpretandæ sa cræ Scripturæ indefesso antecelluit, indeque planum fecit, quod sacrorum librorum intelligentiam velut rem summi momenti ad religionem sartam tectam que servandam consideravit. Hæc gloria sancto Hippolyto nostro debetur, quod primas inter san ctos Patres, qui in plures sacræ Scripturæ libros commentati fuerint, tenuerit partes; quodque ipse incitamento ac exemplo fuerit magno Origeni ad suscipiendum laborem Ecclesiæ tam proficuum. Fatendum etiam quod, Origene excepto, nullus SS. Patrum plus operæ dederit sensui allegorico quam sanctus Hippolytus. Hujus rei sane convinci mur ex reliquiis ejusdem commentariorum in sa cras litteras. Photius quoque observat eumdem protulisse sententias ad veritatis limam minus exa ctas; sed hæc Photius intelligit de ea diligentia et cura, quæ primum longo teinpore post ætatem, qua sanctus noster scripserat, innotuit atque ob servata fuit. 4, ait: Passus vero est anno tricesimo tertio. ▸ Lecta est Hippolyti episcopi et martyris interpretatio Danielis, quem etsi ad verbum non explicat, sententiam tamen, ut ita dicam, non præ tercurrit. Multa porro veteri more, non ut postea fuere accuratius excussa, persequitur. Quanquam eorum posci rationem æquum non est. Neque enim fas ab iis, qui fundamenta rei alicujus consideranda posuerint, rationem repetere eorum quæ præte riere; sed favere potius conatui ipsi, quantulum cunque in rerum contemplandarum comprehensione processerint. Phot., cod. cc.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI Stylus sancti Hippolyti. Quod autem sancti Hippolyti dicendi scribendique formam concernit, hæc omnes amabilis primorum sæculorum simpli citatis præ se fert characteres. Hac tamen non ob stante divus Hieronymus magnam eloquentiæ vim sancto nostro ascribit: siquidem eloquentia multum sociabilis est cum simplicitate, quam in ejus scriptis observavimus. Eloquentia enim is om nino valet, quanquam simplici utatur stylo, quis quis apte et apposite ad persuadendum disserit; ille autem persuadere potest, qui argumentis utitur ad commovendos et sedandos affectus maxime accom modatis. Cæterum stylus ejus erat gravis, clarus, nitidus, concisus, inutilibus rebus minime omnino intrica tus, atque sacrarum Scripturarum interpretationi maxime congruens. Sed lepores ac venustatem ele gantiæ Atticæ non habet. Regulæ quoque ad sermo nis elegantiam conducentes interdum ab eo negle ctæ fuerunt. Hæc de indole, ingenio, eruditione ac stylo sancti Hippolyti clarissimi viri e congregatione Sancti Mauri pronuntiarunt. Crisis Ceillierii de ingenio, eruditione ac stylo san cti Hippolyti. Ab horum virorum judicio non abludit crisis doctissimi Ceillierii, quo judice san clus noster Hippolytus habuit ingenium præclarum, mite atque a satyra omnino abhorrens. Cohærenter cogitat, nativo dicendi genere utitur, solide ratio cinatur. Suis in sacram Scripturam expositionibus plus inhæret spiritui quam litteræ. Verum allegoria illius sunt venustæ, et plerumque satis appositæ. At vero expositio sensus litteralis non adeo feliciter eidem interdum successit. Genus ejus dicendi cla rum, grave ac succinctum; quamvis autem ejus orationi non insint omnes styli Atheniensis venusta tes, ornatus tamen, nobilis, fluidus et amœnus est illius stylus Cæterum et Maurini nostri, et Remigius Ceillie rius in dijudicando ingenio, stylo et eruditione san cti Hippolyti secuti potissimum sunt virum erudi tissimum Photium, cujus censuram integram refert Dupinius sua in Bibliotheca ita loquens: Hip polyti contra hæreticos librum legerat Photius, et en quid de eo sentiat: Hippolyti, Irenæi audito ‹ ris, contra 32 hæreses legi libellum; a Dosithea nis orditur, et ad Noetum usque et Noetianos pergit. Eas omnes tradit ab Irenæo confutatas ⚫ fuisse hæreses, et se in eo libello nihil aliud, ‹ quam illius Patris ratiocinia et argumenta colle gisse. Perspicua est, et gravis ejus oratio, et ni 24 Gen. I, 1. Hippolytus vir disertissimus. ▸ Hieron., epist. 28 ad Lucinium. S. Hippolyti eruditione clarissimi. Martyrolog. Roman., 22 Augusti. Remi Ceillier, Hist. gén. des auteurs, t. II, p. 371 et 372. Dupin., Biblioth., t. I, p. 178 et 179 edit. Latin. Coloniæ,1703. Vide hujus sect. cap. 1, art. 10, ubi de ori gine, nomine ac tenipore Antichristi disseruimus; hic duntaxat adhuc auimadvertimus, quod nullo hil habet irritum, quamvis ei styli Atheniensis * desint lepores. Non vera promit, et in primis Epistolæ ad Hebræos Paulum non esse aucto ‹ rem.›... Apud eumdem auctorem (Photium) alibi Hippolyti commentarii cujusdam in Danielem t mentio: Etiamsi non explicet, inquit Photius, cillum prophetam ad litteram, ipsum tamen nullum comittere sensum, priscorum more res explicare, ‹non vero ita accurate, ut exinde sunt expositæ; at

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. splendide illustrata publici juris facere in animum duodecim apostolis, ubinam quisque eorum prædi induxit, inscius adhuc quem exitum babiturum es set cl. Jani consilium in edendis divi Hippolyti ope ribus. Post indefessam igitur in indagandis ac colligendis, quæ injuria temporum nondum inter ciderunt, sancti nostri scriptis, duobus volumini bus in folio minore Hippolytum evulgavit laudatus Albertus Fabricius Hamburgi, quorum primum volumen anno 1716, alterum 1718. lucem publi cam vidit. In volumen prius congessit quæcunque Hippoly ti hujus reperire potuit. Primo loco apparet liber De Antichristo, cujus editionem Combefisianam recensuit ad primam Parisiensem Gudianam auni 1661, nec pauca emendavit. Substratæ etiam sunt singulis paginis adnotationes Combefisii; item eæ, quas suæ editioni manu propria alleverat Gudius, non omissis iis, quas Epistolis suis criticis inse ruerat Tanaquillus Faber. His suas passim adjecit observationes ipse Fabricius, qui et veterum de illo libro testimonia adjunxit. Sequitur Canon pa schalis, in jam memorata statua marmorea, ad urbem Romam effossa, Græce et Latine, cum iis, quæ non solum in Canonem hunc Josephus Scali ger, Dionysius Petavius, Ægidius Bucherius, J. Dominicus Cassinus; sed etiam in Catalogum scri ptorum Hippolyti, in eadem statua descriptum, Stephanus le Moyne, Thomas Galeus, Eduardus Bernardus, Guil. Caveus scripserunt, addita ipsa statua, tribus tabulis æneis expressa. Cum vero præter Canonem paschalem etiam Demonstrationem temporum Paschatis et Chronicon Hippolytus com posuerit, testimonia veterum, in quibus unius ex his tribus mentio fit, conjunctim exhibentur una cum antiqua versione Latina Chronici, quod ex multis judiciis ad Hippolytum retulere doctissimi viri. Hisce adjunxit integram dissertationem Fran cisci Blanchini De Canone paschali Hippolyti, Romæ anno 1703 editam, et disceptationes, quibus de anno primo imperii Severi Alexandri, in cathedra marmorea Hippolyti memorato, inter se contende runt Virginius Valsechius, Philippus de la Turre, et Joan. Vignolius. Quæ porro hic scripta, vel fra gmenta Hippolyti, sunt: Demonstratio adversus Ju dæos ex versione Latina Francisci Turriani, quam esse particulam Commentariorum Hippolyti in Psal mos Fabricius suspicatur; fragmenta ex libro ad versus Græcos, qui inscribitur: Adversus Platonem de causa universi; ex opere adversus hæreses, in quibus copiosiora sunt, quæ Adversus Beronem, ser vata a Nicephoro Constantinopolitano et Anastasio Bibliothecario, et adversus Noetum Latine tantum, hic exhibentur; item Iɛpì xaptoµátwy árostolish napádosɩs, Homilia in sacrosancta Theophania, pri mum edita ex mss. codice Thomæ Galei, interspersis notulis Fabricii; et fragmenta ex Ilippolyti Commen tariis in varios Scripturæ libros, et ex ejus Homi liis. Subjecta appendix complectitur scripta dubia et supposita, librum De consummatione mundi; De caverit, ac ubi consummatus sit, quam nudam jam publicaverat Fabricius anno 1714, unacum tribus illis De vita Moysis libris, Gaulmini commentario illustratis pag. 508, sed nunc stipatam amplissimis adnotationibus Francisci Combeſisii. Item De septua ginta apostelis, ac quæ reperiri potuere ex scri ptis Hippolyti junioris Thebani. Volumine posterio ri horum operum continentur: Hippolyti Demon stratio adversus Judæos, ejusdemque adversus hæ resin Noeti, utraque nunc primum Græce ex codice Vaticano ms. edita, cum eadem Turriani versione, et iisdem notis, quæ jam vol. I, pag. 228 et 235, insertæ reperiuntur. Fragmenta ex Commentariis in Genesin, Græce et Latine itidem primum in lu cem emissa ex Catena Patrum Græcorum 88 biblio thecæ Vindobonensis, quæ continent adnotationes ad Genes. r, 5, 6; 111, 8; XLIX, 3, 4, 5, 11, 12, 16, Alia quædam fragmenta, ut de Ezechia, in Isaiæ xxxvIII, 5, ex cod. Coislin. 193. Locus ex Hippoly ti sermone 2, in Danielem, citatus Eustrathio, cap. 19 adversus Psychopannychitas, et nonnulla in Re naudoti Historia patriarcharum Alexandr., pag. 360, Hippolyto ascripta, quæ tamen potius Julii Romani esse præfatio docet. Commentationes in Genes. VII, 6; vIII, 1, et Deuteron. xxxIII, 1, ex Pentateucho Arabico biblioth. Bodleianæ, quas cl. Gaguier inde excerptas Latine vertit: in quibus ta men nihil Commentariis Hippolyti Græcis in Gene sim respondet. Loca nonnulla in Leontii Byzantini lib. 1 contra Nestorium, et in Concilio Lateranensi anno 649, pag. 281 et 287, ex Hippolyto adducta. Doctorum virorum adnotationes de Hippolyto, no minatim ex Sam. Petiti Eclog. chronolog., lib. III, cap. 2, de heckædecaeteride et ex Georg. Bulli De fens. fid. Nicæn., sect. 11, cap. 8, et sect. 11, cap. 8, de doctrina Hippolyti, unacum J. Ern. Grabii adnotationibus eodem spectantibus. His denique subjungitur Hippolyti junioris Thebani fragmentum ex Chronico commentario ab Henrico Canisio in tom. III Lectionum antiquarum editum. Quia vero hæc omnia non ultra 62 paginas implent, ad justum volumen conficiendum additur appendix complectens Spicilegium Patrum sæculi 11, et Chalcidii Commen tarios in Timæum Platonis emendatos, et notis il lustratos. In Spicilegio illo occurrunt: 1° Irenæi fragmenta nuper a cl. Christoph. Matth. Pfaffio edi ta; 2° Clementis Alexandrini fragmenta, quæ in editione Oxoniensi tantum Græce leguntur; alia item a Macario Chrysocephalo, Anastasio Sinaita, Nicephoro CP. et Joan. Damasceno, ex Clemente Alex. citata; 3° Methodii Eubulii Convivium decem virginum a Leone Allatio et Petro Possino editum, nec non Combefìsii Auctuario Bibl. Patrum inser tum, cum Leonis Allatii diatriba de Methodiis; 4º Claudii Salmasii Commentarius inchoatus in Arno bium ex apographo Gudiano editus; 5° Acta Ar chelai, episcopi Mesopotamiæ cum Manete, ex edi tione Laur. Alexandri Zaccagnii, quibus subjungi

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. tur Ludov. Anton. Muratorii disquisitio in Mani- phania; 3° sequitur De charismatibus apostolica chæorum anathematismos; 6° S. Pamphili marty ris Expositio capitum Actuum apostolicorum, a Mont fauconio et Zaccagnio edita, cui et aliæ xɛpalato pézprat ejusdem libri sacri subjunguntur; 7° Acta passionis S. Pamphili martyris ex libris Eusebii Cæsariensis de illius Vita, cum notis Papebrochii; Gregorii Thaumaturgi Expositio fidei. Judicium Ceillierii de hac editione.-Cæterum, ob servante clarissimo Remigio Ceillierio laudata Fabricii operum Hippolyteorum editio non satis nobis exacta videtur. Neque enim perdoctus editor ordinem temporum neque materiarum accurate observavit in recensendis ejus scriptis; atque verosimile est quod ea imprimi curaverit, prout ea receperit eique in manus inciderint. Hæc tamen laus cl. Fabri cio debetur, quod in colligenda fragmentorum co pia scriptorum hujus Patris haud infeliciter labora verit, quæ in veterum auctorum operibus, in con ciliorum Actis, et in bibliothecarum Parisiensis, Germaniæ et Britanniæ angulis dispersa latebant quod ex iis quædam e Græco in Latinum traduxe rit, plurimis observationibus maxime peraccom modis tum ad textum dilucidandum, tum ad do ctrinæ capita enodanda, quæ prima fronte lectores perplexos reddere possent, illustraverit. traditio. Ultimo tandem loco sistitur Canon pa schalis Græce ac Latine, interprete eruditissimo Francisco Blanchinio, notisque Ægidii Bucherii il lustratus. Aliæ editiones quorumdam opusculorum S. Hip polyti. Editio Cycli paschalis. Cæterum novæ editionis operum S. Hippolyti spem fecit v. cl. J. Guil. Janus historiæ in academia Wittenbergensi professor, in cujus manibus fuerunt schedæ Mil lianæ, quæ cum nonnulla adhuc inedita complecte tur, tum alia ex unius tantum codicis apographo edita, cum pluribus melioris notæ ms. collata, mul tisque partibus emendatiora exhibebit, iis, quæ aperte Ilippolyto supposita sunt, segregatis, aut saltem distinctis quorumdam etiam novas ver siones juxta relationem in Actis eruditorum Lipsieu sibus 1718, pag. 444, daturum se promisit. Sed promissum non exsolvit. Antequam Fabricius scripta S. Hippolyti unum in corpus collegisset, quædam jam separatim impressa visebantur. Sic Cyclus paschalis in opere quod cl. Scaliger De emendatione temporum confecit impressus Græce occurrit 1583, Paris. in fol., Lugduni Batavorum 1598, Coloniæ Allobrogum seu Geneva 1629. Cl. Gruterus in collectione Inscriptionum Heidel bergæ 1600 evulgata, et anno 1707 Amstelodami reimpressa, eunidem Cyclum paschalem Græce publicavit. P. Bucherio interprete Latine prodiit anno 1634, in fol., Antwerpiæ, (cum commentario et veterum de S. Hippolyto testimoniis in ejusdem Bucherii Doctrina temporum. Franciscus Blanchi nius hunc Cyclum postea inseruit dissertationibus suis De calendario et cyclo Juliano Romæ 1703 impressis. Editio Gallandii. Anno 1766, vir perdoctus Andreas Gallandius Hippolyti Opera in ordinem di gesta, duasque in partes tributa, rursus in lucem emisit sua in Bibliotheca veterum Patrum, tomo II, Venetiis. In hac editione quæ ampliora sunt, sive integra, sive mutila, priorem locum obtinent; po steriorem vero fragmenta reliqua minutiora pro ar gumenti dignitate aut varietate discreta. Primum locum in editione Gallandii Demonstratio S. Hippo ti de Christo et Antichristo occupat; hanc excipit opusculum in Susannam. Tertio sequitur Demon stratio adversus Judæos. Dein fragmentum insigne subjicitur ex libro adversus Græcos, qui inscribitur Adversus Platonem de causa universi. Quintum locum occupat egregia sane lucubratio adversus Noetum. Tandem Hippolyteorum partem primam apud Gal landium claudunt fragmenta 8, excerpta ex sermone de theologia et incarnatione contra Beronem et Helico nem (alias Helicem). Huic Gallandius præcedentium editorum observationes adjecit, neque notas omisit, quas eruditus Sirmondianorum editor margini al levit; Anastasii versioni testimoniorum Hippoly teorum Combefisianain recensionem apposuit, atque integras Capperonnierii animadversiones subdidit. la parte continentur reliqua scripta Hippolytea el 1° occurrunt excerpta Commentariorum in aliquot sacræ Scripturæ libros a Joanne Alberto Fabricio tum e ms. codicibus eruta, tum ex antiquis Eccle siæ scriptoribus studiose collecta; 2º exhibentur varia lóywv seu Sermonum homiliarumque fra ¡menta: iisque præmittitur homilia in sancta Theo Editiones libri de Antichristo et opusculi in Su sannam. Demonstrationem De Christo et Anti christo primus in lucem extulit, Græcisque typis edidit 1661, in 8°, Marquardus Gudius Holsatus deinde anno 1672, Græco-Latine vulgavit illustra vitque Franciscus Combefisius in Auctario novissimo Bibliotheca Putrum, tomo I, pag. 26-62, Parisiis in fol., addito etiam opusculo in Susannam a pag. 50 56. Combefisii versio Latina quinque post annos repetita in Bibliotheca PP. Lugdunensi tom. XXVII, pag. 1-9, anno scilicet 1677. Editiones tractatus adversus Judæos et Græcos. Demonstrationem adversus Judæos, sive ejus fra gmentum Latine ex Francisci Turriani versione primus vulgavit Possevinus in Apparatu sacro, ubi de Hippolyto disserit, Venetiis 1603, et Coloniæ 1608, in fol.; et Carolus Josephus Imbonatus Me diolanensis in Bibliotheca Latino-Hebraica Romæ 1694, in fol., pag. 74. Fragmentum insigne adver sus Græcos et Platonem Græce, ut ex ltalia acce perat, primus edidit David Hoeschelius in notis ad Photium pag. 923, Augustæ Vindelicorum 1601, in Remi Ceillier, Histoire génér. des auteurs, tom. II, pag. 372.

DE VITA ET SERIPTIS S. HIPPOLYTI. fol., et recusum Geneva 1613, Rothomagi 1653, riani versione primus vulgavit Canisius tom. V in fol. Deinde cum sua versione Stephanus le Moyne in Variis sacris, pag. 53, Lugduni Batavorum 1685, 1694, in 4º. Cum eadem interpretatione etiam recu dendum dedit J. Albertus Fabricius in appendice ad opera Josephi Judæi, Lipsiæ 1691, in fol. Editiones tractatus adversus hæresin Noeti, et contra Beronem et Helicem.- Fragmentum De Deo uno et trino, et de mysterio incarnationis contra hæresin Noeti sub homiliæ nomine Latine edidit ex sua versione Gerardus Vossius Tungrensis, ad calcem Gregorii Thaumaturgi, Moguntiæ, 1604, in 4º, notis etiam subjectis a pag. 58-68. Qua vero de causa cum operibus S. Gregorii Thaumaturgi hic tractatus Parisiis 1622 reimpressus non fuerit, ignoramus. Anno tamen 1618 in Bibliotheca Patrum Coloniensi sine notis prodiit, et Lugduni 1677, tom. III, et in supplemento Morelliano Paris. 1639, tom. I, p. 620. Fragmenta octo de theologia et incarnatione adver sus Beronem et Helicem hæreticos, Latine ex Tur Antiquarum lectionum, pag. 154, Ingolstadii 1604, in 4°. Hæc fragmenta cum eadem versione in Bi bliothecis SS. Patrum Coloniensi, Lugdunensi, et Parisiis 1654 reimpressa fuerunt. Eadem fragmenta Latine pridem vertit Anastasius apocrisiarius, inque Collectaneis Anastasii Bibliothecarii edidit Parisiis 1620, in 8°, Sirmondus, additis e Turriani codice Græcis, atque ita Græce ac Latine leguntur etiam in tom. III Operum Sirmondi Parisiis 1696, in fol., pag. 583. Græce item et Latine Operum sancti Maximi tom. I præmissa edidit Combefisius, qui et Anastasii versionem recensuit. Eadem exinde in suum Hippolytum transtulit Fabricius. Posthæc ex Combefisii editione Græca desumpsit Basoagius, ac Turriani versioni adjunxit tom. I Thesauri Cani siani; ad cujus calcem præterea v. cl. Claudii Capperonnierii animadversiones in Anastasii ver sionem cum Græcis collatam adjecit anno 1725, Amstelodami in folio. Varia eruditorum placita de hujus Chronici auctore. rum primus. Occurrebat 'dolori nostro vir doctissi mus dominus Du Cange in postrema editione Pa schalis Chronici; ubi de Hippolyti Canone, et Com mentario Paschæ plurima cum disseruerat solidiori, qua pollet, eruditione in omni genere litterarum, visus est aliquam in spem nos adducere libri Hip polytei reperiundi in vetusto illo codice, quem Inter Opera S. Hippolyti episcopi et martyris, de quibus hucusque disseruimus, nonnulli viri docti recensendum existimarunt et Chronicon illud, quod anonymus, qui sub extremis Alexandri Severi im peratoris temporibus floruit, Africano coævus, circa Christi annum 236, scripsisse comperitur. Hanc sententiam præ cæteris est amplexus v. cl. Can gius Sed in aliam abierunt Pearsonius et Canisius Antiquarum lectionum tom. III, et Labbeus Dodwellus quorum posterior anonymum, quo de agimus, scripsisse statuit paucis post Hippoly tum annis; cum alias sanctus iste martyr et epi scopus primo ejusdem Alexandri Severi anno Cyclum suum inchoasse noscatur. Cæterum, inquit, multa noster anonymus habet, quæ cum hypothe sibus Hippolyti chronologicis in ejusdem paschali Canone observatis consentire videantur, quæque adeo Hippolyto anonymum debuisse fas est ut suspicemur. Quorum quidem virorum eruditorum sententiæ illa in primis nos cogunt accedere, quæ hac de re præclare satis edisseruit illustris præsul Franciscus Blanchinius Sic igitur ille Dolebamus quod liber ille interciderit, ubi di gesserat Hippolytus demonstrationem temporum Pasche, quemadmodum in tabula. Opus enim illud, si ad nos integrum pervenisset, haberi deberet post sacras litteras omnium pretiosissimum. Siqui dem ante Hippolytum nemo digesserat in certam seriem, nec ad cycli normam redegerat sacros annales: quod ille præstitit Christianorum scripto Du Cange, Præfat. ad Chronicon Pasch., $ 18 et 25. Pearson., Dissert. 1 de success. prim. Rom. pontif. cap. 10, § 1. Dodwel., Dissert.singul. de Rom. pontif. prim. in primo Bibliothecæ manuscriptorum publico bono in lucem protulerant. Adornavit vero etiam ipse v. cl. tertiam ejusdem opusculi editionem, num. IV in Selectis ad illustrandum Chronicon, quod para bat: cujus titulum in indiculo Selectis præfixo, ex antiquis membranis cum redderet pag. 403, ita commendavit: IV. Liber generationis ab Adam usque ad ordinem, quæ (sic) continentur in hoc libro. Opus quod Hippolyto Portuensi ascribi posse duximus in præfatione: ex editione Henrici Canisii, et Philippi Laþbei ad fidem codicis colle gii soc. Jesu Parisiensis recognitum. Et ecce in præfatione plurimus est in conjecturis conquirendis, unde Hippolyto martyri, quem Portuensem episco pum ex vn suburbicariis fuisse autumat, tribui præ cæteris debeat. › Verum, si ad Hippolytum episcopum et martyrem Canon iste marmoreus referendus est, ut omnium doctorum ipsiusque adeo Cangii suffragio refertar; demonstraturum me esse confido, ad eumdem Hippolytum non pertinere codicem illum Canisia success., cap. 14, § 19. Blanch., Dissert. de Can. pasch. S. Hippo-. lyti, cap. 3, § 7 seqq., et apud Fabric. tom. Opp. 1, pag. 114 et seqq.

DE VITA ET SCRIPTIS S. HIPPOLYTI. autem Domini usque in xIII annum imperii Alexandri Cæsaris anni 206, servatum est Pascha, quod in commemorationem Domini nostri Jesu ⚫ Christi servatur a nobis. Fiunt igitur omnes andi ‹ ab Adam usque in hunc diem anni 5738. › Quæ quidem hic a nobis allata si quis cum iis, quæ de Hippolyti Chronico attigimus, ad amussim conferre velit; illud ipsum esse ejusdem Chronicon haud difficulter forte concedet, cui laterculum is præmi serit, vel subdiderit, in Paschalis festi, de quo in illa, quam diximus, sectione egit, inveniendi cano nem seu regulam; ad quam præteritos et sequentes annos expendere lectorem voluerit. › num et Labbeanum, cæteroquin spectabilem: sed Abratur. Ipse enim erat justum Pascha. Passione esse potius referendum, vel ad Heronem illum ex philosophe Christianum et martyrem: quem ipse a neocoratu templi Serapidis in Portu Romano ad Christi fidem evocatum suspicatur ex Græca in scriptione apud Sponium sect. x, num. 22, Severo Alexandro imperante, ipsique adeo Hippolyto æqua lem; et de temporibus scripsisse docet ex veterum testimoniis, eumque neophytum explesse marty rium. Accedo itaque ad eam sententiam, quam secundo loco idem laudatus auctor in præfatione subtexuit, dicens vel Hippolyto episcopo, vel ‹ auctori synchrono, qui vixerit sub Alexandro Augusto, ▸ esse librum adjudicandum. Præstat ejus verba transcribere ex num. 18 præfationis Cæterum Hippolyti Chronico, de quo agimus, geminum prope est, nisi ipsummet exstiterit Chro nicon illud, quod edidit Henricus Canisius tom. III Antiq.lection., et Philippus Labbeus tom. Inovæ Bi bliothecæ ex ms. codice collegii Paris. soc. Jesu hocce titulo: De divisionibus et generationibus gentium. Quod quidem Chronicon ad Alexandri Severi annum x))], eumque imperii postremum, quo impe rante se vixisse non semel auctor innuit, perdu citur. Is vero in præfatione descripturum se ait ‹ Gentium divisionem, et parentum dinumeratam generationem, inhabitationis quoque tempora, et bellorum commissiones, et judicum tempora, qui, et quibus regibus mati sunt, qualesque captivi ‹ tates populi, et quibus judicibus contigerint, quique sacerdotes, quibus temporibus fuerant, et ‹ quæ divisio, et quæ perditio facta sit, quonam ‹ modo generatio seminis Israel de Patribus in Christo completa sit, et quot quantique per ‹ quanta tempora dinumerentur anni a creatura ‹ sæculi usque in hunc diem.» Præfationi index subjicitur, cujos 6 caput bisce verbis conceptum legitur: «Declaratio Paschæ, et quis quando ser vavit ex temporibus Moysi in hunc diem. › Quæ quidem ad ea referuntur, quæ habentur in ea sectio ne, ubi de Paschate subinde a Judæis exacto agitur. Tum additur: generatione autem Christi post 30 ‹ annos cum passus est Dominus, ¡Pascha cele Recte quidem argumentatur ex hisce duobus numeris annorum a Passione Domini ad annum xiit Severi Alexandri, nec non ab eo, quem xxxı ante Passionem ex veterum sententia incarnationi Do minicæ tribuebat. Quinetiam, ut addam reliquas epochas in marmoreo Canone recensitas, concedam plerasque earum cum numeris codicis Labbeani et Canisiani congruere. Verum cum discrepent ab eisdem reliquæ, eaque potissimum quæ definit intervallum inter duo Paschata, Exodi et Ezechiæ; evidenter ostenditur marmoreum Hippolyti Chro nicon diversum esse a scripto ipsi æquali, in com putis dissentienti. Cum vero constet, Hippolyti numeros tam prope accedere ad peritiorum chro nologorum sententias, uti ex comparatione os❤ tensum fuit supra: econtra vero vitiosa mani feste sit computatio anonymi in definiendo præ sertim intervallo a Paschate Josue ad Pascha Eze chiæ; operæ pretium duco, rationes Hippolyti hoc in monumento superstites exhibere; ut hæc anti quissima omnium chronologia paschalis, maximæ Hippolyti peritiæ testis, in commendationem cedat sapientiæ Patrum, qui proximi ab apostolis, et ab apostolicis viris prima Ecclesiæ sæcula, ut sanguine pro Christo fuso, ita etiam scriptis clarissimis illustrarunt. (Canonem paschalem S. Hippolyti vide infra.) EDIT.