μιον εἰς τὴν βίβλον Περὶ τῆς. Πρόλογος τῆς βίβλου τῆς. Πρόλογος τῆς βίβλου τῶν ἁγίων γερόντων, ἥτις λέγε- και Παράδεισος. ἄσκησιν θεοσέβεια οι άσκησις Σχήμα μοναζόντων, ήτοι Χριστιανῶν, Ἱεράκας τῷ μὲν ὄντι πολ λὴν εἶχε τὴν ἄσκησιν· περὶ δὲ τῆς ἄλο λης ἀσκήσεως τούτου τοῦ οὐρανίου ανδρός : ἡ μὲν οὖν ἄσκησις τοῦ μακαρίου Μακαρίου, ἦν αὕτη, Οὐ πάντως ψέξας ἢ και ταδραμὼν τῆς τοιαύτης ἀσκήσεως, οὐδὲ ἔβλε τον αὐτὸν πονοῦντα μίαν ἄσκησιν. Ε: τις διὰ τὴν νομιζομένην ἄσκησιν ἐν τῇ Κυριακῇ νηστεύοι, ἀνάθεμα έστω, ἄσκησιν αύχησιν, ἄσκησιν ἢ αύχησιν. ἀσκήσεως (4) τῶν μακαρίων Πατέρων (2). Ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ (3) ἀναγέγραπται ἐνάρετος ἄσκησις καὶ θαυμαστὴ βίου διαγωγή, καὶ ῥήσεις ἁγίων καὶ μακαρίων Πατέρων, πρὸς ζῆλον καὶ παιδείαν καὶ μία μησιν τῶν τὴν οὐράνιον πολιτείαν ἐθελόντων κατορ- θῶσαι (4), καὶ τὴν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν ἄγουσαν βουλομένων ὁδεύειν ὁδόν. Δεῖ οὖν εἰδέναι ὅτι οἱ ἅγιοι Πατέρες, οἱ τοῦδε τοῦ μακαρίου τῶν μοναχῶν βίου ζηλωταὶ γεγονότες καὶ διδάσκαλοι, ἅπαξ τῷ θείῳ καὶ Εἴ τις γυνὴ διὰ νομιζομένην ἄσκησιν μεταβάλλοιτο ἀμφίασμα, καὶ ἀντὶ τοῦ εἰωθότος γυναικείου αμφιάσματος, ἀνδρεῖον ἀναλάβοι, ἀνάθεμα ἔστω. Πατέρων, ἐκ τῶν Πατέρων. Αναγνώσεις ἐκ τοῦ Πατερικού. Βίβλοι Πατέρων. Ἐκλογὴ ἐκ τῶν Πατερικῶν τοῦ μαχαρίου Ιωάννου τοῦ Εὐκρατα. κατορθούν. εἰς οὐδὲν λογισάμενο.. Ει, λόγῳ ἢ ἔργῳ. μὴ ἐξαρκούσης της μνήμης περιλαβείν. σύνταξιν καὶ τῶν ἰσοδυναμούντων λόγων περίληψιν. Επι διττογραφίας. APPENDIX AD PALLADIUM. APPENDICES. APOPHTHEGMATA PATRUM (COTELERIUS, Monumenta Ecclesiæ Græcæ, 4º, tom. III, p. 171.) [Prafatio in librum De] exercitatione seu disci- A plina monastica beatorum Patrum. Hoc in libro fortis ac egregia exercitatio et ad- miranda vitæ institutio, simulque dicta sanctorum beatorumque Patrum conscribuntur, ad æmulatio- nem, eruditionem ac imitationem eorum qui se- cundum disciplinam cœlestem vivere cupiunt, atque in via quæ ad regnum calorum ducit volunt ince- dere. Igitur scire oportet sanctos Patres, qui hu- jusce beatæ monachorum vitæ sectatores fuere ac • quæ suppleri possunt hoc vel simili modo: pool- Nam in ms. codice Colbertino, qui post con- textuin a typographis impressum Lutetiam delatus est, praefatio hac interpolata legitur cum isto titulo: B Per autem intelligitur Cbri- stianæ pietatis exercitatio, in virtutibus sive ad corpus sive ad animum spectantibus, et in præce- ptis consiliisque evangelicis, eui peculiariter ac strictius monachi se ex instituto suo dedunt. Pre- in:le quæ dicitur canon. Gan- grensibus 3, 15, 16, 17, in titulis Dionysianæ vero sionis, Christianitas appellatur, idemque Christia- nitatis nomen pro exacta pietate sumptum passim cernere est. Ad haec S. Basilius in asceticis sape, et alibi, per Christianos intelligit monachos. ait Macarius homil. habet innumeris in locis, insigniter apud Epipha- nium hæresi G7, cap. : apud Palladium in Historia Lausiaca, ubi de Macario Ægypίο, de Maca- C rio Alexandrino, et alibi sarpe ; apud eundem in Vila Chrysostomi cap. : et apud auctorem Vita Dosilliei, quam Corderio debemus, Nolatu quoque dignumn est, canonem Gangrensem 18, ita reddi per Dionysiu: Exiguum : Si quis propter continentiam, quæ putatur, aut con- tumaciam, in die Dominico jejunat, anathena sil ; quasi dubitaverit legenduniue esset vel ideoque utrumque nomen converterit, aut scriptum invenerit. Nec aliter Isidorana interpretatio: Si quis tanquam hoc conti- nentiæ convenire judicans, die Dominico jejunaverit, aut in ejusdem diei contemptum, anathema sit. Re- ctius editis barbara in Bibliotheca juris canonici veteris : Si quis ea quæ arbitratur ascesem per dissi- D mulationem, et diem Dominicum jejunat, sit anathe- · ma. Sed scrib. ea quæ arbitratur ascese, vel ea quam arbitratur ascesem. Atque ut id obiter dicam, simili modo corrigenda est eadem editio can. 13: Si qua mulier arripuerit scemate vestem, pro consueta mu- liebre, virilem accipiat, anathema sit ; reponendo, arripuerit ascenale vestem, et pro. continens Vitas Patrum. De quo videndus Roswey- dus Prolegomenis ad Vitas Patrum: ac e quo ca- pita multa edidit Raderus in Viridario sanctorum; aliaque fragmenta plurima continent scripti codices variarum Bibliothecarum. Ab Antonio et Maximo aliquoties proferuntur sententiæ ac Typicum vero S. Sabe ad Augusti ha- bet, Vila Arsenii metaphrasiica, Libri Patrum, . Colbertina, excerptis ex Joannis Muschi Prato spi- rituali titulus datur, Apud Fulbertun epist. ult. Cui sententiæ multas alias in Vitis Pa- trum consentientes reperire potes, quae tuum animum optime revelabunt. Quem unum de multis locum adduxi ob vulgare_erratum revelabunt pro releva- bunt. Sic ejusdem Fulberti epist. : Precor au- tem bonitatem tuam, ut Raimoni revelare digneris damnum quod pertulit in servitio nostro, imĵo rele- vare. Leidradus epist. : Lucius adest oculis, et nullus fructus operis, quia non revelatur, cum plan- gimus. Quis non videt legendum relevatur? Simili- que mendo deformatur locus iste e Passione xɩ martyrum, apud Vossium et Bollandum: Revelatum est beatissimo Petro ejusdem urbis episcopo, ut irel, et sancta illa pignora exinde studiosissime revelaret : revelaret loco relevaret. procemio. Ιnfra, Item, Denique, præcipus (1) Ασκήσεως. Excisæ fuerunt duæ titull lineæ; 38. Jam ἀσκήσεως nomen sensum quem diximus (2) Πατέρων. Hinc Πατερικόν et Πατρικόν, liber 20. Et in duplici cod. ms. membranaceo biblioth. (5) Ἐν τῇδε τῇ βίβλῳ. Εx Historia Lousiaco (4) Κατορθώσαι. Memoratus liber Colbertinus,

ἐπουρανίῳ πυρωθέντες ἔρωτι, καὶ πάντα τὰ ἐν ἀν- θρώποις καλά τε καὶ τίμια ὡς οὐδὲν λογισάμενοι, πάντων μάλιστα τὸ μηδὲν πρὸς ἐπίδειξιν ποιεῖν ἐπ- ετήδευσαν λανθάνοντες δὲ καὶ τὰ πλεῖστα τῶν κατ ορθωμάτων δι' ὑπερβολὴν ταπεινοφροσύνης συγχα λύπτοντες, οὕτω τὴν κατὰ Θεὸν διήνυσαν οδόν. Οθεν οὐδεὶς ἀκριβῶς δεδύνηται τοῦτον ' ἡμῖν ὑπογράψαι τὸν ἐνάρετον βίον · βραχέα δέ τινα τῶν αὐτοῖς κατωρ- θωμένων λόγων ἢ ἔργων, οἱ σφόδρα περὶ τούτων φιλο- πονήσαντες, γραφῇ παραδεδώκασιν· οὐχ ὡς ἐκείνοις χαριζόμενοι, τοὺς μετέπειτα δὲ διεγείραι πρὸς ζῆλον ἐσπουδακότες. Πλείστοι οὖν κατὰ διαφόρους καιρούς ταῦτα τὰ τῶν ἁγίων γερόντων (5) ῥήματά τε καὶ κατορθώματα ἐν διηγήματος εἴδει ἐξέθεντο, ἁπλῷ τινι καὶ ἀκατασκευάστῳ λόγῳ· εἰς ἐν γὰρ τοῦτο μένον ἑώρων, ὠφελῆσαι τοὺς πολλούς. Ἐπειδὴ δὲ συγκεχυ- Β μένη καὶ ἀσύντακτος οὖσα τῶν πολλῶν ἡ διήγησις δυσκολίαν τινὰ ἐμποιεῖ τῇ διανοίᾳ τοῦ ἀναγινώσκον- τας, μὴ ἐξαρκούσῃ περιλαβείν τῇ μνήμῃ τὸν πολυ- σχεδῶς κατεσπαρμένον τῷ βιβλίῳ νοῦν, τούτου χάριν ἐπὶ τήνδε τὴν ἔκθεσιν κεκινήμεθα τῶν στοιχείων (6), δυναμένην διὰ τὴν τάξιν [καὶ] περίληψιν ἐναργεστά- την τε καὶ ἑτοίμην τοῖς βουλομένοις τὴν ὠφέλειαν παρέχειν. Ἐπειδὴ τὰ περὶ τοῦ ἀ667 Αντωνίου, Αρσενίου τε καὶ ᾿Αγάθωνος, καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ ἄλφα [ἀρχομένων] (7) [Βασιλείου, Βισα-] μίωνος καὶ Βενιαμὶν εἰς τὸ βῆτα στοιχεῖον, καὶ οὕτως καθεξής ἕως τοῦ ω. Ἐπειδὴ δέ εἰσι (8) καὶ ἕτεροι λόγοι γερόντων ἁγίων καὶ πράξεις, μὴ ἐμφαίνοντες τὰ ὀνόματα τῶν τε εἰρηκότων αὐτοὺς καὶ πραξάντων, τούτους μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κατὰ στοιχεῖον ἐν κεφαλαίοις ἐξεθέμεθα. Πολλὰ δὲ ἐρευνήσαντες βιβλία καὶ ζητήσαντες, ὅσα εὑρεῖν ἡδυνήθημεν, ἐνετά- ξαμεν εἰς τὰ τέλη τῶν κεφαλαίων, ἵνα ἐκ πάντων ερανιζόμενοι (9) τὴν τῆς ψυχῆς ὠφέλειαν, καὶ τὰ • Δη τούτων ? γεροντικόν, βίβλος γερόντων. αποσπασμάτια τῶν γερόντων λόγοι ἁγίων Πατέρων γερόντων, Εἰς τὸ Γεροντικόν του ἁγίου Μακαρίου. Ακούσατε, ἀδελφοί. Εἰς τὸ Γεροντικόν. Τοῦ ἁγίου Μακαρίου. Τη 'Ανδρῶν ἁγίων βίβλος, Αρχομένων περιέχει, καὶ τὰ περὶ τοῦ μεγάλου Βα- σιλείου, Βισαρίωνος. Καὶ γοῦν ἐνερανίζεται ὁ ἅγιος μείζονα δύνα- μιν τῆς ψυχικῆς αὐτοῦ ἐνεργείας, χάριν ἔχων τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐγκαθημένην τοῖς λειψάνοις, καὶ τὴν ἴασιν παρεχομένην. Ενερανίζεται δὲ καὶ τοῖς ἐπικεκλημένοις ἑαυτὸν ὁ ἅγιος, ἄγγελόν τε καὶ τὸν ἑαυτοῦ βλέποντα Δεσπότην ἔχων ἐν οὐρανοῖς, Εστι δὲ ὅπου καὶ ὁ Ἑβραῖος Φίλων τὰ ἴσα πάσχει, ἐκ τῶν ἰδίων πόνων συντρανίζων αὐτῷ τὰ λεξείδια. συνερανίζων, APOPHTHEGMATA PATRUM. A magistri, divino calestique amore semel inflamma- Los, cunctaque apud homines præclara et pretiosa pro nihilo ducentes, ante omnia ut nihil ad osten- tationem agerent contendisse, sed latendo, et ple- raque fortia facta præ exsuperantia humilitatis occultande, sic iter præscriptum a Deo confecisse. Quapropter hanc e virtute vitam accurate nobis describere nemo potuit; sed qui multum ista in re susceperunt laboris, pauca quædam ab iis homi- nibus excellenter aut dicta aut gesta, litteris com- mendarunt: non quod a viris gratiam inirent, sed quia posteros ad æmulandum excitare studebant. Plurimi ergo diversis temporibus hæc sanctoruin senum verba atque facinora, narrantium in mo- rem exposuerunt, simplici ac incomposito ser- none : id quippe unum respiciebant, quamplurimis . 。 Opus sape memoratum veteribus ac recentioribus; sæpe in inss. libris per occurrens, nullibi quod sciam inte grum. Citatur in Antonio Melissa sub titulo codice Casarev : quasi Patricum et Geronticum non diffe rant: quod ita esse videtur. Adi ad Rosweydi Pro- legomena in Vitas Patrum, ad Viridarium Raderi, el ad Corderium in Dorothei institutionem primam. Male apud Savilium t. VIII, P. 2, c. 857, ubi de Chrysostomi supposititiis : Distinguen dum, Gerontico. Sancti Macarii. maximum illum librum ; De vitis et apophthegmatibus sanctorum semum Scelis, Thebaidis ac Libya, orti- ne alphabetico compositum, de quo supra editus Joannes Antiochenus cap. 5. Alias illius mentionem facere procul dubio non omisisset. Cæterum ex eo libro, el ex præsenti, excerpta habentur in tribus codicibus optimæ notæ, qui asservantur in Biblio- theca viri illustrissimi Joannis Baptiste Colberti, membranis antiquis, præcipue Græcis, egregie in- struda. Atque ii codices mihi magno usui fuerunt. Continent enim præter eclogen Prati spiritualis, cam varia apophthegmata Patrum, partim litteraria serie, partim alio modo, tum selecta e capitibus PATROL, GR. LXV. C D prodesse. Porro quoniam narratio plurium, cum sit confusa et inordinata, difficultatem non medio- crem lectorum mentibus parit, quæ sententias per librum varie dispersas memoria comprehendere nequaquam valent, idcirco adducti sumus ad susci- piendam hanc per litteras explanationem, utpote quæ propter ordinem, et claram promptamque com- plexionem, possit desiderantibus præbere utilitaten. Siquidem quæ spectant ad abbatem Antonium, Ar- senium, Agathonem, cæterosque quorum nomen a littera A [incipit, elemento A complectitur, quæ- que ad magnum] Basilium, Besarionen, Benjamni- num, elemento B, sicque deinceps usque adultinıam litteramı. Jam vero quia exstant alia quoque san- ctorum senum effata, aliæ actiones, nec nominan- tur qui ita locuti sunt atque egerunt, ea post com- pletum alphabetum disposuimus per,capita. Atque investigatis conquisitisque libris pluribus, quot- quot potuimus invenire, ad fines capitum colloca- libri nondum editi, inscripti, de opere consuli debet Bibliotheca Pnotii cap. 198, cuni Rosweydo ad Vitas Patrum. memoratæ in ms. respondens compleri potest sic: manuscripto. Elize junioris a doctissimo Combefisio vulgatus, sub finem : etc. Sic locus ille est legendus, adeo ut significet: De- nique sanctus confert virtutem, majorem vi ac effica- cia animæ suæ, gratiam obtinens sancti Spiritus, in- sidentem reliquiis suis, quæque medelam præbeat. Contribuit quoque semetipsum sanctus invocatoribus, angelum, suique Domini conspectorem habens in calis. Corrigendus etiam Gregorius Nyssenus orat. in Eunomium, p. 607, el. Paris. ann. : Scris. hoc est congerens. (5) Γερόντων. Unde similiter Γεροντικόν, βιβλίον (6) Τῶν στοιχείων. Non viderat collector noster (7) Ἀπὸ τοῦ ἄλλα ἀρχ. Lacuna hæc superiori (8) Επειδὴ δέ εισι, etc. Desiderantur in nostro (9) Ερανιζόμενοι. Commentarius ce martyrio

ἐπουρανίῳ πυρωθέντες ἔρωτι, καὶ πάντα τὰ ἐν ἀν- θρώποις καλά τε καὶ τίμια ὡς οὐδὲν λογισάμενοι, πάντων μάλιστα τὸ μηδὲν πρὸς ἐπίδειξιν ποιεῖν ἐπ- ετήδευσαν λανθάνοντες δὲ καὶ τὰ πλεῖστα τῶν κατ ορθωμάτων δι' ὑπερβολὴν ταπεινοφροσύνης συγχα λύπτοντες, οὕτω τὴν κατὰ Θεὸν διήνυσαν οδόν. Οθεν οὐδεὶς ἀκριβῶς δεδύνηται τοῦτον ' ἡμῖν ὑπογράψαι τὸν ἐνάρετον βίον · βραχέα δέ τινα τῶν αὐτοῖς κατωρ- θωμένων λόγων ἢ ἔργων, οἱ σφόδρα περὶ τούτων φιλο- πονήσαντες, γραφῇ παραδεδώκασιν· οὐχ ὡς ἐκείνοις χαριζόμενοι, τοὺς μετέπειτα δὲ διεγείραι πρὸς ζῆλον ἐσπουδακότες. Πλείστοι οὖν κατὰ διαφόρους καιρούς ταῦτα τὰ τῶν ἁγίων γερόντων (5) ῥήματά τε καὶ κατορθώματα ἐν διηγήματος εἴδει ἐξέθεντο, ἁπλῷ τινι καὶ ἀκατασκευάστῳ λόγῳ· εἰς ἐν γὰρ τοῦτο μένον ἑώρων, ὠφελῆσαι τοὺς πολλούς. Ἐπειδὴ δὲ συγκεχυ- Β μένη καὶ ἀσύντακτος οὖσα τῶν πολλῶν ἡ διήγησις δυσκολίαν τινὰ ἐμποιεῖ τῇ διανοίᾳ τοῦ ἀναγινώσκον- τας, μὴ ἐξαρκούσῃ περιλαβείν τῇ μνήμῃ τὸν πολυ- σχεδῶς κατεσπαρμένον τῷ βιβλίῳ νοῦν, τούτου χάριν ἐπὶ τήνδε τὴν ἔκθεσιν κεκινήμεθα τῶν στοιχείων (6), δυναμένην διὰ τὴν τάξιν [καὶ] περίληψιν ἐναργεστά- την τε καὶ ἑτοίμην τοῖς βουλομένοις τὴν ὠφέλειαν παρέχειν. Ἐπειδὴ τὰ περὶ τοῦ ἀ667 Αντωνίου, Αρσενίου τε καὶ ᾿Αγάθωνος, καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ ἄλφα [ἀρχομένων] (7) [Βασιλείου, Βισα-] μίωνος καὶ Βενιαμὶν εἰς τὸ βῆτα στοιχεῖον, καὶ οὕτως καθεξής ἕως τοῦ ω. Ἐπειδὴ δέ εἰσι (8) καὶ ἕτεροι λόγοι γερόντων ἁγίων καὶ πράξεις, μὴ ἐμφαίνοντες τὰ ὀνόματα τῶν τε εἰρηκότων αὐτοὺς καὶ πραξάντων, τούτους μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κατὰ στοιχεῖον ἐν κεφαλαίοις ἐξεθέμεθα. Πολλὰ δὲ ἐρευνήσαντες βιβλία καὶ ζητήσαντες, ὅσα εὑρεῖν ἡδυνήθημεν, ἐνετά- ξαμεν εἰς τὰ τέλη τῶν κεφαλαίων, ἵνα ἐκ πάντων ερανιζόμενοι (9) τὴν τῆς ψυχῆς ὠφέλειαν, καὶ τὰ • Δη τούτων ? γεροντικόν, βίβλος γερόντων. αποσπασμάτια τῶν γερόντων λόγοι ἁγίων Πατέρων γερόντων, Εἰς τὸ Γεροντικόν του ἁγίου Μακαρίου. Ακούσατε, ἀδελφοί. Εἰς τὸ Γεροντικόν. Τοῦ ἁγίου Μακαρίου. Τη 'Ανδρῶν ἁγίων βίβλος, Αρχομένων περιέχει, καὶ τὰ περὶ τοῦ μεγάλου Βα- σιλείου, Βισαρίωνος. Καὶ γοῦν ἐνερανίζεται ὁ ἅγιος μείζονα δύνα- μιν τῆς ψυχικῆς αὐτοῦ ἐνεργείας, χάριν ἔχων τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐγκαθημένην τοῖς λειψάνοις, καὶ τὴν ἴασιν παρεχομένην. Ενερανίζεται δὲ καὶ τοῖς ἐπικεκλημένοις ἑαυτὸν ὁ ἅγιος, ἄγγελόν τε καὶ τὸν ἑαυτοῦ βλέποντα Δεσπότην ἔχων ἐν οὐρανοῖς, Εστι δὲ ὅπου καὶ ὁ Ἑβραῖος Φίλων τὰ ἴσα πάσχει, ἐκ τῶν ἰδίων πόνων συντρανίζων αὐτῷ τὰ λεξείδια. συνερανίζων, APOPHTHEGMATA PATRUM. A magistri, divino calestique amore semel inflamma- Los, cunctaque apud homines præclara et pretiosa pro nihilo ducentes, ante omnia ut nihil ad osten- tationem agerent contendisse, sed latendo, et ple- raque fortia facta præ exsuperantia humilitatis occultande, sic iter præscriptum a Deo confecisse. Quapropter hanc e virtute vitam accurate nobis describere nemo potuit; sed qui multum ista in re susceperunt laboris, pauca quædam ab iis homi- nibus excellenter aut dicta aut gesta, litteris com- mendarunt: non quod a viris gratiam inirent, sed quia posteros ad æmulandum excitare studebant. Plurimi ergo diversis temporibus hæc sanctoruin senum verba atque facinora, narrantium in mo- rem exposuerunt, simplici ac incomposito ser- none : id quippe unum respiciebant, quamplurimis . 。 Opus sape memoratum veteribus ac recentioribus; sæpe in inss. libris per occurrens, nullibi quod sciam inte grum. Citatur in Antonio Melissa sub titulo codice Casarev : quasi Patricum et Geronticum non diffe rant: quod ita esse videtur. Adi ad Rosweydi Pro- legomena in Vitas Patrum, ad Viridarium Raderi, el ad Corderium in Dorothei institutionem primam. Male apud Savilium t. VIII, P. 2, c. 857, ubi de Chrysostomi supposititiis : Distinguen dum, Gerontico. Sancti Macarii. maximum illum librum ; De vitis et apophthegmatibus sanctorum semum Scelis, Thebaidis ac Libya, orti- ne alphabetico compositum, de quo supra editus Joannes Antiochenus cap. 5. Alias illius mentionem facere procul dubio non omisisset. Cæterum ex eo libro, el ex præsenti, excerpta habentur in tribus codicibus optimæ notæ, qui asservantur in Biblio- theca viri illustrissimi Joannis Baptiste Colberti, membranis antiquis, præcipue Græcis, egregie in- struda. Atque ii codices mihi magno usui fuerunt. Continent enim præter eclogen Prati spiritualis, cam varia apophthegmata Patrum, partim litteraria serie, partim alio modo, tum selecta e capitibus PATROL, GR. LXV. C D prodesse. Porro quoniam narratio plurium, cum sit confusa et inordinata, difficultatem non medio- crem lectorum mentibus parit, quæ sententias per librum varie dispersas memoria comprehendere nequaquam valent, idcirco adducti sumus ad susci- piendam hanc per litteras explanationem, utpote quæ propter ordinem, et claram promptamque com- plexionem, possit desiderantibus præbere utilitaten. Siquidem quæ spectant ad abbatem Antonium, Ar- senium, Agathonem, cæterosque quorum nomen a littera A [incipit, elemento A complectitur, quæ- que ad magnum] Basilium, Besarionen, Benjamni- num, elemento B, sicque deinceps usque adultinıam litteramı. Jam vero quia exstant alia quoque san- ctorum senum effata, aliæ actiones, nec nominan- tur qui ita locuti sunt atque egerunt, ea post com- pletum alphabetum disposuimus per,capita. Atque investigatis conquisitisque libris pluribus, quot- quot potuimus invenire, ad fines capitum colloca- libri nondum editi, inscripti, de opere consuli debet Bibliotheca Pnotii cap. 198, cuni Rosweydo ad Vitas Patrum. memoratæ in ms. respondens compleri potest sic: manuscripto. Elize junioris a doctissimo Combefisio vulgatus, sub finem : etc. Sic locus ille est legendus, adeo ut significet: De- nique sanctus confert virtutem, majorem vi ac effica- cia animæ suæ, gratiam obtinens sancti Spiritus, in- sidentem reliquiis suis, quæque medelam præbeat. Contribuit quoque semetipsum sanctus invocatoribus, angelum, suique Domini conspectorem habens in calis. Corrigendus etiam Gregorius Nyssenus orat. in Eunomium, p. 607, el. Paris. ann. : Scris. hoc est congerens. (5) Γερόντων. Unde similiter Γεροντικόν, βιβλίον (6) Τῶν στοιχείων. Non viderat collector noster (7) Ἀπὸ τοῦ ἄλλα ἀρχ. Lacuna hæc superiori (8) Επειδὴ δέ εισι, etc. Desiderantur in nostro (9) Ερανιζόμενοι. Commentarius ce martyrio

ἐπουρανίῳ πυρωθέντες ἔρωτι, καὶ πάντα τὰ ἐν ἀν- θρώποις καλά τε καὶ τίμια ὡς οὐδὲν λογισάμενοι, πάντων μάλιστα τὸ μηδὲν πρὸς ἐπίδειξιν ποιεῖν ἐπ- ετήδευσαν λανθάνοντες δὲ καὶ τὰ πλεῖστα τῶν κατ ορθωμάτων δι' ὑπερβολὴν ταπεινοφροσύνης συγχα λύπτοντες, οὕτω τὴν κατὰ Θεὸν διήνυσαν οδόν. Οθεν οὐδεὶς ἀκριβῶς δεδύνηται τοῦτον ' ἡμῖν ὑπογράψαι τὸν ἐνάρετον βίον · βραχέα δέ τινα τῶν αὐτοῖς κατωρ- θωμένων λόγων ἢ ἔργων, οἱ σφόδρα περὶ τούτων φιλο- πονήσαντες, γραφῇ παραδεδώκασιν· οὐχ ὡς ἐκείνοις χαριζόμενοι, τοὺς μετέπειτα δὲ διεγείραι πρὸς ζῆλον ἐσπουδακότες. Πλείστοι οὖν κατὰ διαφόρους καιρούς ταῦτα τὰ τῶν ἁγίων γερόντων (5) ῥήματά τε καὶ κατορθώματα ἐν διηγήματος εἴδει ἐξέθεντο, ἁπλῷ τινι καὶ ἀκατασκευάστῳ λόγῳ· εἰς ἐν γὰρ τοῦτο μένον ἑώρων, ὠφελῆσαι τοὺς πολλούς. Ἐπειδὴ δὲ συγκεχυ- Β μένη καὶ ἀσύντακτος οὖσα τῶν πολλῶν ἡ διήγησις δυσκολίαν τινὰ ἐμποιεῖ τῇ διανοίᾳ τοῦ ἀναγινώσκον- τας, μὴ ἐξαρκούσῃ περιλαβείν τῇ μνήμῃ τὸν πολυ- σχεδῶς κατεσπαρμένον τῷ βιβλίῳ νοῦν, τούτου χάριν ἐπὶ τήνδε τὴν ἔκθεσιν κεκινήμεθα τῶν στοιχείων (6), δυναμένην διὰ τὴν τάξιν [καὶ] περίληψιν ἐναργεστά- την τε καὶ ἑτοίμην τοῖς βουλομένοις τὴν ὠφέλειαν παρέχειν. Ἐπειδὴ τὰ περὶ τοῦ ἀ667 Αντωνίου, Αρσενίου τε καὶ ᾿Αγάθωνος, καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ ἄλφα [ἀρχομένων] (7) [Βασιλείου, Βισα-] μίωνος καὶ Βενιαμὶν εἰς τὸ βῆτα στοιχεῖον, καὶ οὕτως καθεξής ἕως τοῦ ω. Ἐπειδὴ δέ εἰσι (8) καὶ ἕτεροι λόγοι γερόντων ἁγίων καὶ πράξεις, μὴ ἐμφαίνοντες τὰ ὀνόματα τῶν τε εἰρηκότων αὐτοὺς καὶ πραξάντων, τούτους μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κατὰ στοιχεῖον ἐν κεφαλαίοις ἐξεθέμεθα. Πολλὰ δὲ ἐρευνήσαντες βιβλία καὶ ζητήσαντες, ὅσα εὑρεῖν ἡδυνήθημεν, ἐνετά- ξαμεν εἰς τὰ τέλη τῶν κεφαλαίων, ἵνα ἐκ πάντων ερανιζόμενοι (9) τὴν τῆς ψυχῆς ὠφέλειαν, καὶ τὰ • Δη τούτων ? γεροντικόν, βίβλος γερόντων. αποσπασμάτια τῶν γερόντων λόγοι ἁγίων Πατέρων γερόντων, Εἰς τὸ Γεροντικόν του ἁγίου Μακαρίου. Ακούσατε, ἀδελφοί. Εἰς τὸ Γεροντικόν. Τοῦ ἁγίου Μακαρίου. Τη 'Ανδρῶν ἁγίων βίβλος, Αρχομένων περιέχει, καὶ τὰ περὶ τοῦ μεγάλου Βα- σιλείου, Βισαρίωνος. Καὶ γοῦν ἐνερανίζεται ὁ ἅγιος μείζονα δύνα- μιν τῆς ψυχικῆς αὐτοῦ ἐνεργείας, χάριν ἔχων τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐγκαθημένην τοῖς λειψάνοις, καὶ τὴν ἴασιν παρεχομένην. Ενερανίζεται δὲ καὶ τοῖς ἐπικεκλημένοις ἑαυτὸν ὁ ἅγιος, ἄγγελόν τε καὶ τὸν ἑαυτοῦ βλέποντα Δεσπότην ἔχων ἐν οὐρανοῖς, Εστι δὲ ὅπου καὶ ὁ Ἑβραῖος Φίλων τὰ ἴσα πάσχει, ἐκ τῶν ἰδίων πόνων συντρανίζων αὐτῷ τὰ λεξείδια. συνερανίζων, APOPHTHEGMATA PATRUM. A magistri, divino calestique amore semel inflamma- Los, cunctaque apud homines præclara et pretiosa pro nihilo ducentes, ante omnia ut nihil ad osten- tationem agerent contendisse, sed latendo, et ple- raque fortia facta præ exsuperantia humilitatis occultande, sic iter præscriptum a Deo confecisse. Quapropter hanc e virtute vitam accurate nobis describere nemo potuit; sed qui multum ista in re susceperunt laboris, pauca quædam ab iis homi- nibus excellenter aut dicta aut gesta, litteris com- mendarunt: non quod a viris gratiam inirent, sed quia posteros ad æmulandum excitare studebant. Plurimi ergo diversis temporibus hæc sanctoruin senum verba atque facinora, narrantium in mo- rem exposuerunt, simplici ac incomposito ser- none : id quippe unum respiciebant, quamplurimis . 。 Opus sape memoratum veteribus ac recentioribus; sæpe in inss. libris per occurrens, nullibi quod sciam inte grum. Citatur in Antonio Melissa sub titulo codice Casarev : quasi Patricum et Geronticum non diffe rant: quod ita esse videtur. Adi ad Rosweydi Pro- legomena in Vitas Patrum, ad Viridarium Raderi, el ad Corderium in Dorothei institutionem primam. Male apud Savilium t. VIII, P. 2, c. 857, ubi de Chrysostomi supposititiis : Distinguen dum, Gerontico. Sancti Macarii. maximum illum librum ; De vitis et apophthegmatibus sanctorum semum Scelis, Thebaidis ac Libya, orti- ne alphabetico compositum, de quo supra editus Joannes Antiochenus cap. 5. Alias illius mentionem facere procul dubio non omisisset. Cæterum ex eo libro, el ex præsenti, excerpta habentur in tribus codicibus optimæ notæ, qui asservantur in Biblio- theca viri illustrissimi Joannis Baptiste Colberti, membranis antiquis, præcipue Græcis, egregie in- struda. Atque ii codices mihi magno usui fuerunt. Continent enim præter eclogen Prati spiritualis, cam varia apophthegmata Patrum, partim litteraria serie, partim alio modo, tum selecta e capitibus PATROL, GR. LXV. C D prodesse. Porro quoniam narratio plurium, cum sit confusa et inordinata, difficultatem non medio- crem lectorum mentibus parit, quæ sententias per librum varie dispersas memoria comprehendere nequaquam valent, idcirco adducti sumus ad susci- piendam hanc per litteras explanationem, utpote quæ propter ordinem, et claram promptamque com- plexionem, possit desiderantibus præbere utilitaten. Siquidem quæ spectant ad abbatem Antonium, Ar- senium, Agathonem, cæterosque quorum nomen a littera A [incipit, elemento A complectitur, quæ- que ad magnum] Basilium, Besarionen, Benjamni- num, elemento B, sicque deinceps usque adultinıam litteramı. Jam vero quia exstant alia quoque san- ctorum senum effata, aliæ actiones, nec nominan- tur qui ita locuti sunt atque egerunt, ea post com- pletum alphabetum disposuimus per,capita. Atque investigatis conquisitisque libris pluribus, quot- quot potuimus invenire, ad fines capitum colloca- libri nondum editi, inscripti, de opere consuli debet Bibliotheca Pnotii cap. 198, cuni Rosweydo ad Vitas Patrum. memoratæ in ms. respondens compleri potest sic: manuscripto. Elize junioris a doctissimo Combefisio vulgatus, sub finem : etc. Sic locus ille est legendus, adeo ut significet: De- nique sanctus confert virtutem, majorem vi ac effica- cia animæ suæ, gratiam obtinens sancti Spiritus, in- sidentem reliquiis suis, quæque medelam præbeat. Contribuit quoque semetipsum sanctus invocatoribus, angelum, suique Domini conspectorem habens in calis. Corrigendus etiam Gregorius Nyssenus orat. in Eunomium, p. 607, el. Paris. ann. : Scris. hoc est congerens. (5) Γερόντων. Unde similiter Γεροντικόν, βιβλίον (6) Τῶν στοιχείων. Non viderat collector noster (7) Ἀπὸ τοῦ ἄλλα ἀρχ. Lacuna hæc superiori (8) Επειδὴ δέ εισι, etc. Desiderantur in nostro (9) Ερανιζόμενοι. Commentarius ce martyrio

Α ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον γλυκέα τῶν Πατέρων λόγια ἐντρυφῶντες, ἀξίως τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθημεν ὑπὸ Κυρίου πολιτευσάμενοι, τύχωμεν τῆς αὐτοῦ βασι λείας. Αμήν. ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΓΕΡΟΝΤΩΝ (13). Αρχὴ τοῦ Δ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββα Αντωνίου. ποτε ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐν ἀκηδία γέγονε καὶ πολλῇ σκου τώσει λογισμῶν· καὶ ἔλεγε πρὸς τὸν Θεόν· Κύριε, θέλω σωθῆναι, καὶ οὐκ ἐῶσί με οἱ λογισμοί· τί ποιή οι σω ἐν τῇ θλίψει μου ; πῶς σωθῶ; Καὶ μικρὸν διανα στὰς ἐπὶ τὰ ἔξω, θεωρεί τινα ὁ ᾿Αντώνιος ὡς ἑαυτὸν, καθεζόμενον καὶ ἐργαζόμενον, εἶτα ἀνιστάμενον ἀπὸ τοῦ ἔργου καὶ προσευχόμενον, καὶ πάλιν καθεζόμενον καὶ τὴν σειρὰν πλέκοντα, εἶτα πάλιν εἰς προσευχήν ἀνιστάμενον· ἦν δὲ ἄγγελος Κυρίου, ἀποσταλεὶς πρὸς διόρθωσιν καὶ ἀσφάλειαν ᾿Αντωνίου. Καὶ ἤκουσε τοῦ ἀγγέλου λέγοντος · Οὕτως ποίει, καὶ σώζῃ. Ὁ δὲ τοῦτο ἀκούσας, πολλὴν χαρὰν ἔσχε καὶ θάρσος, καὶ οὕτως ποιῶν ἐσώζετο. β'. Ὁ αὐτὸς ἀ667ς Αντώνιος, ἀτενίσας (15) πρὸς τὸ βάθος τῶν τοῦ Θεοῦ κριμάτων, έτησε λέγων· Κύριε, πῶς τινες ὀλιγόβιοι ἀποθνήσκουσι, τινὲς δὲ ὑπεργηρῶσι; καὶ διατί τινὲς μὲν πένονται, ἄλλος δὲ πλουτοῦσι ; καὶ πῶς ἄδικοι μὲν πλουτοῦσι, δίκαιοι δὲ πένονται ; "Ηλθε δὲ αὐτῷ φωνὴ λέγουσα· Αντών νις, σεαυτῷ πρόσεχε· ταῦτα γὰρ κρίματα Θεοῦ εἰσ:, καὶ οἱ συμφέρει σοι αὐτὰ μαθεῖν. γ. Ερώτησέ τις τὸν 256ἂν Αντώνιον, λέγων· ΤΕ φυλάξας τῷ Θεῷ εὐαρεστήσω ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέ ρων εἶπεν· "Α εντέλλομαί σοι φύλαξον· ὅπου δὲ ἂν ἀπέρχῃ, τὸν Θεὸν ἔχε πρὸ ὀφθαλμῶν σου πάντοτε · καὶ ὅπερ ἂν πράττεις (16), ἔχε ἐκ τῶν ἁγίων Γραφών τὴν μαρτυρίαν· καὶ ἐν οἴῳ δ' ἂν καθέζῃ τόπῳ, μὴ ταχέως κινού. Τα τρία ταῦτα φύλαξον, καὶ σώζῃ. Οὐδενὶ πρέπον, ἐν προσευχή πάρεργον, μᾶλλον δὲ κάτεργον. Τοῦτο γὰρ σαφῶς ἐπαίδευσεν δ κατὰ τὸν μέγαν Αντώνιον ἄγγελος. Διδάσκαλοι τῆς ἁγνείας, Ηλίας, καὶ Ἰωάν νης ὁ πρόδρομος, καὶ ὁ θεολόγος Ιωάννης· πραύτη τὸς δὲ, Μωϋσῆς, καὶ Δαυΐδ· τῆς δὲ προσευχῆς, αὐτὸς ὁ Θεοῦ Λόγος, καὶ ὁ φανεὶς ἀγγελος Αντωνίῳ καὶ Παχωμίῳ. ἀπονήσας, APPENDIX AD PALLADIUM. vimus, ea gratis ut ex cunctis fructum animæ col- ligentes, ac in Patrum eloquiis quæ super niel et favum dulcia sunt delectati ', viventes condigne vo- catione qua a Domino vocati fuimus, regnum ipsius · consequamur. Amen. SANCTORUM SENUM APOPHTHEGMATA. Principium litteræ A. De abbate Antonio. quando in eremo, incidit in tædium inultamque co- gitationum caliginem; dixitque ad Deum : Domine, volo salvus fieri, sed cogitationes non permittunt : quid agam in amictione hac mea? Quo modo salvus ero? Cumque paulo post surgens exiisset foras, videt Antonius quemdam, sicut se, sedentem ac B operanten, dein surgentem ab opere, et orantem, iterumque sedentem ac funiculum contorquentem; et inde rursus ad orandum exsurgentem: erat au- tem angelus Domini, qui ad Antonii correctionem cautionemque missus fuerat. Tum audivit angelum dicentes : Sic fac, et salvus eris. Ille hoc audito, summa lætitia atque fiducia repletus est. Et ita fa- ciens, salvabatur. Dei profunditatem intenderet, postulavit dicens : Domine, quomodo nonnulli post paucos vitæ annos moriuntur, nonnulli vero ad ætalem decrepitam perveniunt? Quare quidam pauperes, alii divites sunt? Et quo pacto injusti locupletantur, justi au- tem indigent? Tum venit ad eum vox, dicens : An- toni, attende tibi ipsi; hæc enim judicia Dei sunt, nec tibi conducit illa discere. his verbis : Quidnam observans, Deo placebo? Et respondens senex dixit: Quæ tibi mando custodi : quocunque vadis, Deum semper habeto præ oculis tuis ; et quidquid egeris [sive locutus fueris, testi- monium ex sacris Scripturis assumito; ac in quo- cunque resederis loco, noli cito inde moveri. Tria hæc serva, et salvus lies. • Psal. xvi, 11. III, n. 105. Greg. Thaum, p. 133. Bibliothece cap. 198. Codices Cesarei Vindobonen- ses 214, 234, 237; Joannes Antiochenus, Roswey- dus, Raderus, et Corderius locis supra citatis ; Opera S. Ephrem Syri p. et ; Glossarium Meursii p. 655, ubi de Paulo monacho, et Regiæ Gaza exemplar ins. : de quo superius ad p. ; necnon Isaias abbas orat. 8. Apophthegma in Vitis Patrum, et in Ephremi Ope ribus p. 386, n. 4, inter Apophthegmata atque enar- rationes SS. et antiquorum Patrum: item a Joanne Geometra, Paradisi epigrammate 57, ac ms. Cæsa- reo 165, n. 13; necnon per Eliam Cretensein in C D Commentario ad Joannis Climaci caput 19, prout Gallice adduxit qui Climacum in nostram linguam conversum, docte elucidavit. inquit Joannes dicto Gradu 19, Hinc est, ue in terprete : Neminem decet, inter orandum aliud opus, imo contrarium opus agere. Id enim aperte docuit ille magni Antonii angelus. Adde Scholium Grae des : ciens in consideratione. Legebat vel utrumque. 2. Ο ἅγιος ἀββᾶς Ἀντώνιος (14), καθεζόμενος 1. (10) Sanctus abbas Antonius, cum seleret ali- 2. (11) ldem abbas Antonius cum ad judiciorum 3. (12) Interrogavit nonnullus abbatem Antonium (10) Vitæ Patrum libro v, libello 7, n. 4, et libro (11) Vit. Patr. v, 15, 1; Miscell. Voss. post (12) Vit. Patr. 111, 108; Ephræm p. 386, n. 2. (13) Αποφθέγματα τῶν ἁγίων γερόντων. Photius (14) Ὁ ἅγιος ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, etc. Refertur hoc (15) Ατενίσας. Pelagius in Vitis Patrum, def (16) Reg. cod. 2165 inscr. f λαλεῖς.

Α ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον γλυκέα τῶν Πατέρων λόγια ἐντρυφῶντες, ἀξίως τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθημεν ὑπὸ Κυρίου πολιτευσάμενοι, τύχωμεν τῆς αὐτοῦ βασι λείας. Αμήν. ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΓΕΡΟΝΤΩΝ (13). Αρχὴ τοῦ Δ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββα Αντωνίου. ποτε ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐν ἀκηδία γέγονε καὶ πολλῇ σκου τώσει λογισμῶν· καὶ ἔλεγε πρὸς τὸν Θεόν· Κύριε, θέλω σωθῆναι, καὶ οὐκ ἐῶσί με οἱ λογισμοί· τί ποιή οι σω ἐν τῇ θλίψει μου ; πῶς σωθῶ; Καὶ μικρὸν διανα στὰς ἐπὶ τὰ ἔξω, θεωρεί τινα ὁ ᾿Αντώνιος ὡς ἑαυτὸν, καθεζόμενον καὶ ἐργαζόμενον, εἶτα ἀνιστάμενον ἀπὸ τοῦ ἔργου καὶ προσευχόμενον, καὶ πάλιν καθεζόμενον καὶ τὴν σειρὰν πλέκοντα, εἶτα πάλιν εἰς προσευχήν ἀνιστάμενον· ἦν δὲ ἄγγελος Κυρίου, ἀποσταλεὶς πρὸς διόρθωσιν καὶ ἀσφάλειαν ᾿Αντωνίου. Καὶ ἤκουσε τοῦ ἀγγέλου λέγοντος · Οὕτως ποίει, καὶ σώζῃ. Ὁ δὲ τοῦτο ἀκούσας, πολλὴν χαρὰν ἔσχε καὶ θάρσος, καὶ οὕτως ποιῶν ἐσώζετο. β'. Ὁ αὐτὸς ἀ667ς Αντώνιος, ἀτενίσας (15) πρὸς τὸ βάθος τῶν τοῦ Θεοῦ κριμάτων, έτησε λέγων· Κύριε, πῶς τινες ὀλιγόβιοι ἀποθνήσκουσι, τινὲς δὲ ὑπεργηρῶσι; καὶ διατί τινὲς μὲν πένονται, ἄλλος δὲ πλουτοῦσι ; καὶ πῶς ἄδικοι μὲν πλουτοῦσι, δίκαιοι δὲ πένονται ; "Ηλθε δὲ αὐτῷ φωνὴ λέγουσα· Αντών νις, σεαυτῷ πρόσεχε· ταῦτα γὰρ κρίματα Θεοῦ εἰσ:, καὶ οἱ συμφέρει σοι αὐτὰ μαθεῖν. γ. Ερώτησέ τις τὸν 256ἂν Αντώνιον, λέγων· ΤΕ φυλάξας τῷ Θεῷ εὐαρεστήσω ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέ ρων εἶπεν· "Α εντέλλομαί σοι φύλαξον· ὅπου δὲ ἂν ἀπέρχῃ, τὸν Θεὸν ἔχε πρὸ ὀφθαλμῶν σου πάντοτε · καὶ ὅπερ ἂν πράττεις (16), ἔχε ἐκ τῶν ἁγίων Γραφών τὴν μαρτυρίαν· καὶ ἐν οἴῳ δ' ἂν καθέζῃ τόπῳ, μὴ ταχέως κινού. Τα τρία ταῦτα φύλαξον, καὶ σώζῃ. Οὐδενὶ πρέπον, ἐν προσευχή πάρεργον, μᾶλλον δὲ κάτεργον. Τοῦτο γὰρ σαφῶς ἐπαίδευσεν δ κατὰ τὸν μέγαν Αντώνιον ἄγγελος. Διδάσκαλοι τῆς ἁγνείας, Ηλίας, καὶ Ἰωάν νης ὁ πρόδρομος, καὶ ὁ θεολόγος Ιωάννης· πραύτη τὸς δὲ, Μωϋσῆς, καὶ Δαυΐδ· τῆς δὲ προσευχῆς, αὐτὸς ὁ Θεοῦ Λόγος, καὶ ὁ φανεὶς ἀγγελος Αντωνίῳ καὶ Παχωμίῳ. ἀπονήσας, APPENDIX AD PALLADIUM. vimus, ea gratis ut ex cunctis fructum animæ col- ligentes, ac in Patrum eloquiis quæ super niel et favum dulcia sunt delectati ', viventes condigne vo- catione qua a Domino vocati fuimus, regnum ipsius · consequamur. Amen. SANCTORUM SENUM APOPHTHEGMATA. Principium litteræ A. De abbate Antonio. quando in eremo, incidit in tædium inultamque co- gitationum caliginem; dixitque ad Deum : Domine, volo salvus fieri, sed cogitationes non permittunt : quid agam in amictione hac mea? Quo modo salvus ero? Cumque paulo post surgens exiisset foras, videt Antonius quemdam, sicut se, sedentem ac B operanten, dein surgentem ab opere, et orantem, iterumque sedentem ac funiculum contorquentem; et inde rursus ad orandum exsurgentem: erat au- tem angelus Domini, qui ad Antonii correctionem cautionemque missus fuerat. Tum audivit angelum dicentes : Sic fac, et salvus eris. Ille hoc audito, summa lætitia atque fiducia repletus est. Et ita fa- ciens, salvabatur. Dei profunditatem intenderet, postulavit dicens : Domine, quomodo nonnulli post paucos vitæ annos moriuntur, nonnulli vero ad ætalem decrepitam perveniunt? Quare quidam pauperes, alii divites sunt? Et quo pacto injusti locupletantur, justi au- tem indigent? Tum venit ad eum vox, dicens : An- toni, attende tibi ipsi; hæc enim judicia Dei sunt, nec tibi conducit illa discere. his verbis : Quidnam observans, Deo placebo? Et respondens senex dixit: Quæ tibi mando custodi : quocunque vadis, Deum semper habeto præ oculis tuis ; et quidquid egeris [sive locutus fueris, testi- monium ex sacris Scripturis assumito; ac in quo- cunque resederis loco, noli cito inde moveri. Tria hæc serva, et salvus lies. • Psal. xvi, 11. III, n. 105. Greg. Thaum, p. 133. Bibliothece cap. 198. Codices Cesarei Vindobonen- ses 214, 234, 237; Joannes Antiochenus, Roswey- dus, Raderus, et Corderius locis supra citatis ; Opera S. Ephrem Syri p. et ; Glossarium Meursii p. 655, ubi de Paulo monacho, et Regiæ Gaza exemplar ins. : de quo superius ad p. ; necnon Isaias abbas orat. 8. Apophthegma in Vitis Patrum, et in Ephremi Ope ribus p. 386, n. 4, inter Apophthegmata atque enar- rationes SS. et antiquorum Patrum: item a Joanne Geometra, Paradisi epigrammate 57, ac ms. Cæsa- reo 165, n. 13; necnon per Eliam Cretensein in C D Commentario ad Joannis Climaci caput 19, prout Gallice adduxit qui Climacum in nostram linguam conversum, docte elucidavit. inquit Joannes dicto Gradu 19, Hinc est, ue in terprete : Neminem decet, inter orandum aliud opus, imo contrarium opus agere. Id enim aperte docuit ille magni Antonii angelus. Adde Scholium Grae des : ciens in consideratione. Legebat vel utrumque. 2. Ο ἅγιος ἀββᾶς Ἀντώνιος (14), καθεζόμενος 1. (10) Sanctus abbas Antonius, cum seleret ali- 2. (11) ldem abbas Antonius cum ad judiciorum 3. (12) Interrogavit nonnullus abbatem Antonium (10) Vitæ Patrum libro v, libello 7, n. 4, et libro (11) Vit. Patr. v, 15, 1; Miscell. Voss. post (12) Vit. Patr. 111, 108; Ephræm p. 386, n. 2. (13) Αποφθέγματα τῶν ἁγίων γερόντων. Photius (14) Ὁ ἅγιος ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, etc. Refertur hoc (15) Ατενίσας. Pelagius in Vitis Patrum, def (16) Reg. cod. 2165 inscr. f λαλεῖς.

δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αντώνιος τῷ ἀ66] Ποιμένι, ὅτι Α Αὕτη ἐστὶν ἡ μεγάλη εργασία τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα τὸ σφάλμα ἑαυτοῦ ἐπάνω ἑαυτοῦ βάλῃ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ προσδοκήσῃ πειρασμὸν ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς. ε'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Οὐδεὶς ἀπείραστος δυνήσεται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ἔπαρον γάρ, φησί, τοὺς πειρασμούς, καὶ οὐδεὶς ὁ σωζό- μενος. ς'. Ἠρώτησεν ὁ ἀ66ᾶς Παμβὼ τὸν ἀ66ῶν ᾿Αντώ νιον· Τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Μὴ ἔσο πε- ποιθὼς τῇ δικαιοσύνῃ σου, μηδὲ μεταμελοῦ ἐπὶ μηδὲ μεταμελοῦ ἐπὶ πράγματι παρελθόντι, καὶ ἐγκρατής γενοῦ γλώσσης καὶ κοιλίας. ζ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος · Εἶδον πάσας τὰς παγίδας τοῦ ἐχθροῦ ἡπλωμένας ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ στενάξας εἶπον· Τίς ἄρα παρέρχεται ταύτας; Καὶ άκουσα φωνῆς λεγούσης μοι· Η ταπεινοφροσύνη. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι Εἰσί τινες κατατρίψαντες τὰ ἑαυτῶν σώματα ἐν ἀσκήσει, καὶ διὰ τὸ μὴ ἐσχηκέ- και αὐτοὺς διάκρισιν, μακρὰν τοῦ Θεοῦ γεγόνασιν. θ'. Εἶπεν πάλιν, ὅτι Ἐκ τοῦ πλησίον ἐστὶν ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος. Ἐὰν γὰρ κερδήσωμεν τὸν ἀδελφὸν, τὸν Θεὸν κερδαίνομεν· ἐὰν δὲ σκανδαλίσωμεν τὸν ἀδελφὸν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνομεν. ε. Εἶπε πάλιν· Ωσπερ οἱ ἰχθύες (17) ἐγχρονίζον τες τῇ ξηρᾷ τελευτῶσιν, οὕτως καὶ οἱ μοναχοί, βρα δύνοντες ἔξω τοῦ κελλίου, ἢ μετὰ κοσμικών διατρί- βοντες, πρὸς τὸν τῆς ἡσυχίας τόνον ἐκλύονται. Δεν οὖν, ὥσπερ τὸν ἰχθὺν εἰς τὴν· θάλασσαν, οὕτως καὶ ἡμᾶς εἰς τὸ κελλίον ἐπείγεσθαι, μήποτε βραδύνοντες ἔξω ἐπιλαθώμεθα τῆς ἔνδον φυλακής. ιπ'. Είπε πάλιν, ὅτι Ο καθήμενος ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἡσυχάζων, τριῶν ἀπαλλάττεται πολέμων, τῆς ἀκοῆς, καὶ τῆς λαλιᾶς, καὶ τοῦ βλέπειν· πρὸς ἕνα μόνον ἔχει, τὸν τῆς πορνείας (18). ιδ. 'Αδελφοί τινες παρέβαλον τῷ ἀ56. Αντωνία, ἀναγγεῖλαι αὐτῷ φαντασίας &ς ἔβλεπον, καὶ μαθεῖν παρ' αὐτοῦ εἰ ἀληθιναί εἰσιν, ἢ ἀπὸ δαιμόνων. Εἶχον ἐξ ἔνων, καὶ ἀπέθανεν ἐν τῇ ὁδῷ. Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς τον γέροντα, προλαβὼν εἶπεν αὐτοῖς· Πῶς ἀπέθανεν ὁ μικρὸς ὄνος ἐν τῇ ὁδῷ; Λέγουσιν αὐτῷ· Πόθεν οἶδας, ἀσσα; 'Ο δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Οἱ δαίμονες ἔδειξάν μοι. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἡμεῖς διὰ τοῦτο ἤλθομεν έρω τῆσαί σε, ὅτι βλέπομεν φαντασίας, καὶ πολλάκις γίνον- καὶ ἀληθινοί, μήπως πλανώμεθα. Καὶ ἐπληροφόρη δεν αὐτοὺς ὁ γέρων ἐκ τοῦ κατὰ τὸν ὄνον ἀποδείγμα της, ὅτι ἀπὸ δαιμόνων εἰσίν. εγ'. Ην δέ τις κατὰ τὴν ἔρημον θηρεύων ἄγρια ζῶα, καὶ εἶδε τὸν ἀββᾶν ᾿Αντώνιον χαριεντιζόμενον APOPHTHEGMATA PATRUM. B C est magnum hominis opus, ut culpam suam super se ponat coram Deo, et tentationem exspectct usque ad extremum vitæ halitum. trare poterit in regnum coelorum. Tolle enim, in- quit, tentationes, et nemo salvus erit. nium : Quid agam ? Ait illi senex : Noli in tua justitia confidere, neque de re præterita poeniteas, et con- tine linguam ventremque. · 7. (22) Dictum est ab abbate Antonio : Vidi om- nes laqueos inimici extensos super terram ; et in- gemiscens dixi: Quis utique bosce prætergredietor? Tum audivi vocem aientem mihi : Humilitas. pora in austeritate contriverunt, et quod discretione carerent, longe a Deo facti sunt. mors. Nam si lucrati fuerimus fratrem, Deum lu- cramur ; sin vero fratrem scandalizaverimus, pec- camus in Christum. ram morati fuerint, moriuntur; ita quoque mona- chi, si extra cellan tardaverint, aut cum saecularibus permanserint, a quietæ vitæ tenore decidunt. Opor- tet igitur, sicut piscem in mare, sic et nos ad eel- lam properare : ne forte foris cunctantes, oblivisces- mur interioris custodiæ. Qui sedet in solitudine, et quiescit, a tribus bellis eripitur: auditus, locutionis, et visus ; unum solumn pugnare habet, nempe fornicationis. Antonium, nuntiaturi quas cernebant visiones, et discituri ab illo num vere essent, an a demonibus. Habebant autem asinum, qui in via mortuus est. Ut ergo pervenerunt ad senem, præveniens dixit illis Quo modo in via mortuus est asellus? Ajunt ei : Unde scis, Pater ? Ille vero dixit ipsis : Damo- nes mihi ostenderunt. Tum dicunt ei : Nos pro- D pterea venimus interrogare te, quia videmus phan- Athanasius in Vita Antonii p. 499. Videre ctiam peræ pretium fuerit librum De quadripartito exer - citio celle, cap. 9, in Mamali Solitariorum Petri Francisci Chiffletii viri doctissimi; necnon Euge- ninm papam can. Placuit 16, q. 1. ne 5, inf. in Pam., n. 123. tasias, ac plerumque vera exsistunt, ne erremnus. Et satisfecit eis senex per asini exemplum, compro- bavitque eas visiones a dæmonibus esse. stia animalia venabatur: is abbatem Antonium vi- Doctr. 2; Ephrain n. 4. Andreas in Apocal. c. 53. ! 4. (19) Dixit abbas Antonius abbati Pemeni : Hoe 5. (20) Idem infit : Nemo tentationis expers in- 6. (21) Interrogavit abbas Pambo abbatem Anto- 8. (23) lterum dixit, esse quosdam qui sira cor- 9. (24) Rursus ait : A proximo pendet vita et 10. (25) Dixit adhuc : Sicut pisces si supra ter- 11. (26) Hujusmodi eliam oratio ejus exstitit : 12. (27) Fratres quidam accesserunt ad abbatem (17) Ωσπερ οι ιχθύες. Cod. Vindobon. 234 : (48) της πορνείας. Pelagius cordis, καρδίας. (19) Vit. Patr. xv, 2; Dorothy. Ducir. vu ; Ephrem (20) Doroth. epist. 5, inf. in Evagrio, n. 5. 13. (28) Erat autem quidam qui per eremum agre- 21) Vit. Petr. 1, 2. (22) Vit. Patr. xv, 3; 111, 129; in Doroth. init., el (23) Vit. Patr., x, 1. (24) Vit. Patr. xvii, 2. (25) Vit. Putr. 11, 1. (26) Vit. Patr. 11. 2. (27) Vis. Palr. x, 2. (28) lb. Joan. Geomn. Parad. 68.

δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αντώνιος τῷ ἀ66] Ποιμένι, ὅτι Α Αὕτη ἐστὶν ἡ μεγάλη εργασία τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα τὸ σφάλμα ἑαυτοῦ ἐπάνω ἑαυτοῦ βάλῃ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ προσδοκήσῃ πειρασμὸν ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς. ε'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Οὐδεὶς ἀπείραστος δυνήσεται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ἔπαρον γάρ, φησί, τοὺς πειρασμούς, καὶ οὐδεὶς ὁ σωζό- μενος. ς'. Ἠρώτησεν ὁ ἀ66ᾶς Παμβὼ τὸν ἀ66ῶν ᾿Αντώ νιον· Τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Μὴ ἔσο πε- ποιθὼς τῇ δικαιοσύνῃ σου, μηδὲ μεταμελοῦ ἐπὶ μηδὲ μεταμελοῦ ἐπὶ πράγματι παρελθόντι, καὶ ἐγκρατής γενοῦ γλώσσης καὶ κοιλίας. ζ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος · Εἶδον πάσας τὰς παγίδας τοῦ ἐχθροῦ ἡπλωμένας ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ στενάξας εἶπον· Τίς ἄρα παρέρχεται ταύτας; Καὶ άκουσα φωνῆς λεγούσης μοι· Η ταπεινοφροσύνη. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι Εἰσί τινες κατατρίψαντες τὰ ἑαυτῶν σώματα ἐν ἀσκήσει, καὶ διὰ τὸ μὴ ἐσχηκέ- και αὐτοὺς διάκρισιν, μακρὰν τοῦ Θεοῦ γεγόνασιν. θ'. Εἶπεν πάλιν, ὅτι Ἐκ τοῦ πλησίον ἐστὶν ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος. Ἐὰν γὰρ κερδήσωμεν τὸν ἀδελφὸν, τὸν Θεὸν κερδαίνομεν· ἐὰν δὲ σκανδαλίσωμεν τὸν ἀδελφὸν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνομεν. ε. Εἶπε πάλιν· Ωσπερ οἱ ἰχθύες (17) ἐγχρονίζον τες τῇ ξηρᾷ τελευτῶσιν, οὕτως καὶ οἱ μοναχοί, βρα δύνοντες ἔξω τοῦ κελλίου, ἢ μετὰ κοσμικών διατρί- βοντες, πρὸς τὸν τῆς ἡσυχίας τόνον ἐκλύονται. Δεν οὖν, ὥσπερ τὸν ἰχθὺν εἰς τὴν· θάλασσαν, οὕτως καὶ ἡμᾶς εἰς τὸ κελλίον ἐπείγεσθαι, μήποτε βραδύνοντες ἔξω ἐπιλαθώμεθα τῆς ἔνδον φυλακής. ιπ'. Είπε πάλιν, ὅτι Ο καθήμενος ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἡσυχάζων, τριῶν ἀπαλλάττεται πολέμων, τῆς ἀκοῆς, καὶ τῆς λαλιᾶς, καὶ τοῦ βλέπειν· πρὸς ἕνα μόνον ἔχει, τὸν τῆς πορνείας (18). ιδ. 'Αδελφοί τινες παρέβαλον τῷ ἀ56. Αντωνία, ἀναγγεῖλαι αὐτῷ φαντασίας &ς ἔβλεπον, καὶ μαθεῖν παρ' αὐτοῦ εἰ ἀληθιναί εἰσιν, ἢ ἀπὸ δαιμόνων. Εἶχον ἐξ ἔνων, καὶ ἀπέθανεν ἐν τῇ ὁδῷ. Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς τον γέροντα, προλαβὼν εἶπεν αὐτοῖς· Πῶς ἀπέθανεν ὁ μικρὸς ὄνος ἐν τῇ ὁδῷ; Λέγουσιν αὐτῷ· Πόθεν οἶδας, ἀσσα; 'Ο δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Οἱ δαίμονες ἔδειξάν μοι. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἡμεῖς διὰ τοῦτο ἤλθομεν έρω τῆσαί σε, ὅτι βλέπομεν φαντασίας, καὶ πολλάκις γίνον- καὶ ἀληθινοί, μήπως πλανώμεθα. Καὶ ἐπληροφόρη δεν αὐτοὺς ὁ γέρων ἐκ τοῦ κατὰ τὸν ὄνον ἀποδείγμα της, ὅτι ἀπὸ δαιμόνων εἰσίν. εγ'. Ην δέ τις κατὰ τὴν ἔρημον θηρεύων ἄγρια ζῶα, καὶ εἶδε τὸν ἀββᾶν ᾿Αντώνιον χαριεντιζόμενον APOPHTHEGMATA PATRUM. B C est magnum hominis opus, ut culpam suam super se ponat coram Deo, et tentationem exspectct usque ad extremum vitæ halitum. trare poterit in regnum coelorum. Tolle enim, in- quit, tentationes, et nemo salvus erit. nium : Quid agam ? Ait illi senex : Noli in tua justitia confidere, neque de re præterita poeniteas, et con- tine linguam ventremque. · 7. (22) Dictum est ab abbate Antonio : Vidi om- nes laqueos inimici extensos super terram ; et in- gemiscens dixi: Quis utique bosce prætergredietor? Tum audivi vocem aientem mihi : Humilitas. pora in austeritate contriverunt, et quod discretione carerent, longe a Deo facti sunt. mors. Nam si lucrati fuerimus fratrem, Deum lu- cramur ; sin vero fratrem scandalizaverimus, pec- camus in Christum. ram morati fuerint, moriuntur; ita quoque mona- chi, si extra cellan tardaverint, aut cum saecularibus permanserint, a quietæ vitæ tenore decidunt. Opor- tet igitur, sicut piscem in mare, sic et nos ad eel- lam properare : ne forte foris cunctantes, oblivisces- mur interioris custodiæ. Qui sedet in solitudine, et quiescit, a tribus bellis eripitur: auditus, locutionis, et visus ; unum solumn pugnare habet, nempe fornicationis. Antonium, nuntiaturi quas cernebant visiones, et discituri ab illo num vere essent, an a demonibus. Habebant autem asinum, qui in via mortuus est. Ut ergo pervenerunt ad senem, præveniens dixit illis Quo modo in via mortuus est asellus? Ajunt ei : Unde scis, Pater ? Ille vero dixit ipsis : Damo- nes mihi ostenderunt. Tum dicunt ei : Nos pro- D pterea venimus interrogare te, quia videmus phan- Athanasius in Vita Antonii p. 499. Videre ctiam peræ pretium fuerit librum De quadripartito exer - citio celle, cap. 9, in Mamali Solitariorum Petri Francisci Chiffletii viri doctissimi; necnon Euge- ninm papam can. Placuit 16, q. 1. ne 5, inf. in Pam., n. 123. tasias, ac plerumque vera exsistunt, ne erremnus. Et satisfecit eis senex per asini exemplum, compro- bavitque eas visiones a dæmonibus esse. stia animalia venabatur: is abbatem Antonium vi- Doctr. 2; Ephrain n. 4. Andreas in Apocal. c. 53. ! 4. (19) Dixit abbas Antonius abbati Pemeni : Hoe 5. (20) Idem infit : Nemo tentationis expers in- 6. (21) Interrogavit abbas Pambo abbatem Anto- 8. (23) lterum dixit, esse quosdam qui sira cor- 9. (24) Rursus ait : A proximo pendet vita et 10. (25) Dixit adhuc : Sicut pisces si supra ter- 11. (26) Hujusmodi eliam oratio ejus exstitit : 12. (27) Fratres quidam accesserunt ad abbatem (17) Ωσπερ οι ιχθύες. Cod. Vindobon. 234 : (48) της πορνείας. Pelagius cordis, καρδίας. (19) Vit. Patr. xv, 2; Dorothy. Ducir. vu ; Ephrem (20) Doroth. epist. 5, inf. in Evagrio, n. 5. 13. (28) Erat autem quidam qui per eremum agre- 21) Vit. Petr. 1, 2. (22) Vit. Patr. xv, 3; 111, 129; in Doroth. init., el (23) Vit. Patr., x, 1. (24) Vit. Patr. xvii, 2. (25) Vit. Putr. 11, 1. (26) Vit. Patr. 11. 2. (27) Vis. Palr. x, 2. (28) lb. Joan. Geomn. Parad. 68.

μετὰ τῶν ἀδελφῶν . Θέλων δὲ αὐτὸν πληροφορῆσαι Ο · καὶ ἐσκανδαλίσθη. * Αl. μίαν μίαν. ὁ γέρων, ὅτι χρὴ μίαν * συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελ- φοῖς, λέγει αὐτῷ· Βάλε βέλος εἰς τὸ τόξον σου, καὶ τεῖνον· καὶ ἐποίησεν οὕτως. Λέγει αὐτῷ· Πάλιν τεί νον· καὶ ἔτεινεν. Καὶ πάλιν φησί· Τεῖνον. Λέγει αὐτῷ ὁ θηρευτής· Ἐὰν ὑπὲρ τὸ μέτρον τείνω, κλᾶται τὸ τόξον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὕτως καὶ εἰς τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ· ἐὰν πλεῖον τοῦ μέτρου τείνωμεν κατὰ τῶν ἀδελφῶν, ταχὺ προσρήσσουσι. Χρὴ οὖν μίαν μίαν συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελφοῖς. Ταῦτα ἀκούσας ὁ θησ ρευτής, κατενύγη, καὶ πολλὰ ὠφεληθεὶς παρὰ τοῦ γέροντος, ἀπῆλθε· καὶ οἱ ἀδελφοὶ στηριχθέντες ἀν εχώρησαν εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. ιδ'. Ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος περί τινος νεωτέ ρου μοναχοῦ, ποιήσαντος σημεῖον ἐν τῇ ὁδῷ· ὡς τούτου ἑωρακότος γέροντάς τινας ὁδεύοντας καὶ κάτ μνοντας ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὀνάγρους ἐπιτάξαντος ἐλθεῖν καὶ βαστάσαι τους γέροντας, ἕως οὗ φθάσωσι πρὸς Αντώνιον. Οἱ οὖν γέροντες ἀνήγγειλαν τῷ ἀ664 Αντωνίῳ ταῦτα. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Εοικέ μοι ὁ μου ναχὸς οὗτος πλοῖον εἶναι μεστὸν ἀγαθῶν, οὐκ οἶδα δὲ εἰ ἥξει εἰς τὸν λιμένα. Καὶ μετὰ χρόνον ἄρχεται ἐξαίφνης ὁ ἀ66ᾶς 'Αντώνιος κλαίειν καὶ τίλλειν τὰς τρίχας αὐτοῦ καὶ ὁδύρεσθαι. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθη ταὶ αὐτοῦ· Τί κλαίεις, ἀ66ᾶ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων Μέγας στύλος τῆς Ἐκκλησίας ἄρτι ἔπεσεν (ἔλεγε δὲ περὶ τοῦ νεωτέρου μοναχοῦ)· ἀλλὰ ἀπέλθετε, φησίν, ἕως αὐτοῦ, καὶ βλέπετε τὸ γεγονός. 'Απέρχονται οὖν οἱ μαθηταὶ, καὶ εὑρίσκουσι τὸν μοναχὸν ἐπὶ ψια θίου καθήμενον, καὶ κλαίοντα τὴν ἁμαρτίαν ἦν εἰρ γάσατο. Εωρακὼς δὲ τοὺς μαθητὲς τοῦ γέροντος, λέγει· Εἴπατε τῷ γέροντι ἵνα παρακαλέσῃ τὸν Θεόν, δέκα μόνας ἡμέρας ἐνδοῦναί μοι, καὶ ἐλπίζω ἀπολο γήσασθαι. Καὶ ἐντὸς ἡμερῶν πέντε ἐτελεύτησεν. • ιε'. Ἐπηνέθη τις μοναχὸς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Αντώνιον. Ο δὲ παραβαλόντα αὐτὸν ἐπεί- ρασεν, εἰ φέρει ἀτιμίαν· καὶ εὐρὼν ὅτι οὐ βαστάζει, εἶπεν αὐτῷ· Εοικας κώμῃ, τὰ ἔμπροσθεν κεκαλλω πισμένῃ, τὰ δὲ ὄπισθεν ὑπὸ λῃστῶν συλουμένῃ. ις'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66. Αντωνίῳ· Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐδὲ ἐγώ σε ἐλεῶ, οὐδὲ ὁ Θεός, ἐὰν μὴ σὺ αὐτὸς σπουδάσῃς, καὶ αἰτήσῃς τὸν Θεόν. ιζ'. Παρέβαλόν ποτε γέροντες τῷ ἀ66] Αντωνίῳ, καὶ ἦν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ μετ᾿ αὐτῶν. Καὶ θέλων ὁ γέ ρων δοκιμάσαι αὐτοὺς, προεβάλετο βῆμα ἐν τῆς Γρα φῆς, καὶ ἤρξατο ἐρωτᾷν ἀπὸ τῶν μικροτέρων, τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἕκαστος ἔλεγε κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν. Ὁ δὲ γέρων ἑκάστῳ ἔλεγεν· Οὔπω εὗρες. Ὕστερον ὅλων λέγει τῷ ἀ66ᾷ Ἰωσήφ· Σὺ πῶς λέ- γεις εἶναι τὸν λόγον τοῦτον ; 'Αποκρίνεται· Οὐκ οἶδα. Λέγει οὖν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Πάντως ἀββᾶς Ἰωσήφ εὗρε τὴν ὁδὸν, ὅτι εἶπεν, Οὐκ οἶδα. | APPENDIX AD PALLADIUM. dit cum fratribus urbane agentem. Volens autem A ei plene persuadere senex, interdum condescenden- dum esse fratribus, ait illi : Pone sagittam in arcu tuo, ac tende. Atque ita fecit. Dicit ei : Adhuc tende. Et tetendit. Ilerum ait : Tende. Respondit venator: Si ultra mensuram tetendero, rumpetur arcus. Tum senex : Ita, inquit, ctiam in Dei opere, si supra mensuram tetenderimus erga fratres, cito frangentur. Oportet igitur paululum et aliquoties fratribus condescendere. His auditis venator com- punctione ductus est; multumque a sene emolu- menti capiens, discessit; fratres etiam confirmati, reversi sunt in locum suum. niore inonacho, qui in via miraculum hujusmodi fecerat. Cum vidisset senes quosdam iter agentes atque defatigatos, onagris jussit ut venirent ac portarent senes, donec pervenissent ad Antonium. Hæc ergo senes abbati Antonio nuntiarunt. Et ait illis Videtur mihi monachus iste navigium esse plenum bonis ; sed nescio an ad portum appellet. Et post aliquantum temporis, ecce subito cœpit abbas Antonius fere, capillos vellere, lamentari. Dicunt ei discipuli ipsius : Quam ob rem ploras, abba ? Respondit senex : Modo magna Ecclesiæ co- lumna cecidit. Loquebatur autem de juvene mona- cho. Sed proficiscimini, inquit, usque ad illum, ac videte quidnam contigerit. Abeunt ergo discipuli ; inveniuntque monachum in matta sedentem, ac flentem quod commiserat peccatum. Intuitus autem senis discipulos, ait : Dicite seni, ut Deum depre- cetur, decem solummodo dies mihi concedat, ac spero quod satisfaciam. Sed intra quinque dies obiit. nachus apud abbatem Antonium. Hic autem illum cum accessisset tentavit, an ferret injuriam : com- pertoque quod non sufferret, ait illi : Similis es vi- co, cujus anteriora quidem exornata sunt, posle- riora vero a prædonibus direpta. me. Ait illi senex : Nec ego tui misereor, nec Deus, nisi tu quoque operam navaveris, Deunique fueris · deprecatus. B Antonium, eratque una cum illis abbas Joseph. Et · volens senex probare eos, sermonem proposuit ex Scriptura, coepitque percontari a minoribus quis esset sermo ille. Et unusquisque pro virili sua ex- planabat. Senex autem singulis dicebat: Nondum invenisti. Post cunctos abbati Josepho ait : Tu, quid sibi velle id verbi censes? Respondit : Nescio. Excepit abbas Antonius : Omnino abbas Joseph vlam invenit, qui se nescire professus est. • Al. add. Schol. 41, ad Grad. 4. 2. 14. (29) Audivit abbas Antonius de quodam ju- 15. (30) Laudatus fuerat a fratribus quidam mo- 46. (31) Frater dixit abbati Antonio : Ora pro 17. (32) Convenerunt aliquando senes abbatem D (29) Vit. Patr. VIII, 1; Climacus Gradu 15; (50) Vit. Patr. 111, 88; viii, (31) Vit. Patr. x, 3. (52) Vit. Patr. xν, 4.

μετὰ τῶν ἀδελφῶν . Θέλων δὲ αὐτὸν πληροφορῆσαι Ο · καὶ ἐσκανδαλίσθη. * Αl. μίαν μίαν. ὁ γέρων, ὅτι χρὴ μίαν * συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελ- φοῖς, λέγει αὐτῷ· Βάλε βέλος εἰς τὸ τόξον σου, καὶ τεῖνον· καὶ ἐποίησεν οὕτως. Λέγει αὐτῷ· Πάλιν τεί νον· καὶ ἔτεινεν. Καὶ πάλιν φησί· Τεῖνον. Λέγει αὐτῷ ὁ θηρευτής· Ἐὰν ὑπὲρ τὸ μέτρον τείνω, κλᾶται τὸ τόξον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὕτως καὶ εἰς τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ· ἐὰν πλεῖον τοῦ μέτρου τείνωμεν κατὰ τῶν ἀδελφῶν, ταχὺ προσρήσσουσι. Χρὴ οὖν μίαν μίαν συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελφοῖς. Ταῦτα ἀκούσας ὁ θησ ρευτής, κατενύγη, καὶ πολλὰ ὠφεληθεὶς παρὰ τοῦ γέροντος, ἀπῆλθε· καὶ οἱ ἀδελφοὶ στηριχθέντες ἀν εχώρησαν εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. ιδ'. Ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος περί τινος νεωτέ ρου μοναχοῦ, ποιήσαντος σημεῖον ἐν τῇ ὁδῷ· ὡς τούτου ἑωρακότος γέροντάς τινας ὁδεύοντας καὶ κάτ μνοντας ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὀνάγρους ἐπιτάξαντος ἐλθεῖν καὶ βαστάσαι τους γέροντας, ἕως οὗ φθάσωσι πρὸς Αντώνιον. Οἱ οὖν γέροντες ἀνήγγειλαν τῷ ἀ664 Αντωνίῳ ταῦτα. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Εοικέ μοι ὁ μου ναχὸς οὗτος πλοῖον εἶναι μεστὸν ἀγαθῶν, οὐκ οἶδα δὲ εἰ ἥξει εἰς τὸν λιμένα. Καὶ μετὰ χρόνον ἄρχεται ἐξαίφνης ὁ ἀ66ᾶς 'Αντώνιος κλαίειν καὶ τίλλειν τὰς τρίχας αὐτοῦ καὶ ὁδύρεσθαι. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθη ταὶ αὐτοῦ· Τί κλαίεις, ἀ66ᾶ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων Μέγας στύλος τῆς Ἐκκλησίας ἄρτι ἔπεσεν (ἔλεγε δὲ περὶ τοῦ νεωτέρου μοναχοῦ)· ἀλλὰ ἀπέλθετε, φησίν, ἕως αὐτοῦ, καὶ βλέπετε τὸ γεγονός. 'Απέρχονται οὖν οἱ μαθηταὶ, καὶ εὑρίσκουσι τὸν μοναχὸν ἐπὶ ψια θίου καθήμενον, καὶ κλαίοντα τὴν ἁμαρτίαν ἦν εἰρ γάσατο. Εωρακὼς δὲ τοὺς μαθητὲς τοῦ γέροντος, λέγει· Εἴπατε τῷ γέροντι ἵνα παρακαλέσῃ τὸν Θεόν, δέκα μόνας ἡμέρας ἐνδοῦναί μοι, καὶ ἐλπίζω ἀπολο γήσασθαι. Καὶ ἐντὸς ἡμερῶν πέντε ἐτελεύτησεν. • ιε'. Ἐπηνέθη τις μοναχὸς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Αντώνιον. Ο δὲ παραβαλόντα αὐτὸν ἐπεί- ρασεν, εἰ φέρει ἀτιμίαν· καὶ εὐρὼν ὅτι οὐ βαστάζει, εἶπεν αὐτῷ· Εοικας κώμῃ, τὰ ἔμπροσθεν κεκαλλω πισμένῃ, τὰ δὲ ὄπισθεν ὑπὸ λῃστῶν συλουμένῃ. ις'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66. Αντωνίῳ· Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐδὲ ἐγώ σε ἐλεῶ, οὐδὲ ὁ Θεός, ἐὰν μὴ σὺ αὐτὸς σπουδάσῃς, καὶ αἰτήσῃς τὸν Θεόν. ιζ'. Παρέβαλόν ποτε γέροντες τῷ ἀ66] Αντωνίῳ, καὶ ἦν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ μετ᾿ αὐτῶν. Καὶ θέλων ὁ γέ ρων δοκιμάσαι αὐτοὺς, προεβάλετο βῆμα ἐν τῆς Γρα φῆς, καὶ ἤρξατο ἐρωτᾷν ἀπὸ τῶν μικροτέρων, τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἕκαστος ἔλεγε κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν. Ὁ δὲ γέρων ἑκάστῳ ἔλεγεν· Οὔπω εὗρες. Ὕστερον ὅλων λέγει τῷ ἀ66ᾷ Ἰωσήφ· Σὺ πῶς λέ- γεις εἶναι τὸν λόγον τοῦτον ; 'Αποκρίνεται· Οὐκ οἶδα. Λέγει οὖν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Πάντως ἀββᾶς Ἰωσήφ εὗρε τὴν ὁδὸν, ὅτι εἶπεν, Οὐκ οἶδα. | APPENDIX AD PALLADIUM. dit cum fratribus urbane agentem. Volens autem A ei plene persuadere senex, interdum condescenden- dum esse fratribus, ait illi : Pone sagittam in arcu tuo, ac tende. Atque ita fecit. Dicit ei : Adhuc tende. Et tetendit. Ilerum ait : Tende. Respondit venator: Si ultra mensuram tetendero, rumpetur arcus. Tum senex : Ita, inquit, ctiam in Dei opere, si supra mensuram tetenderimus erga fratres, cito frangentur. Oportet igitur paululum et aliquoties fratribus condescendere. His auditis venator com- punctione ductus est; multumque a sene emolu- menti capiens, discessit; fratres etiam confirmati, reversi sunt in locum suum. niore inonacho, qui in via miraculum hujusmodi fecerat. Cum vidisset senes quosdam iter agentes atque defatigatos, onagris jussit ut venirent ac portarent senes, donec pervenissent ad Antonium. Hæc ergo senes abbati Antonio nuntiarunt. Et ait illis Videtur mihi monachus iste navigium esse plenum bonis ; sed nescio an ad portum appellet. Et post aliquantum temporis, ecce subito cœpit abbas Antonius fere, capillos vellere, lamentari. Dicunt ei discipuli ipsius : Quam ob rem ploras, abba ? Respondit senex : Modo magna Ecclesiæ co- lumna cecidit. Loquebatur autem de juvene mona- cho. Sed proficiscimini, inquit, usque ad illum, ac videte quidnam contigerit. Abeunt ergo discipuli ; inveniuntque monachum in matta sedentem, ac flentem quod commiserat peccatum. Intuitus autem senis discipulos, ait : Dicite seni, ut Deum depre- cetur, decem solummodo dies mihi concedat, ac spero quod satisfaciam. Sed intra quinque dies obiit. nachus apud abbatem Antonium. Hic autem illum cum accessisset tentavit, an ferret injuriam : com- pertoque quod non sufferret, ait illi : Similis es vi- co, cujus anteriora quidem exornata sunt, posle- riora vero a prædonibus direpta. me. Ait illi senex : Nec ego tui misereor, nec Deus, nisi tu quoque operam navaveris, Deunique fueris · deprecatus. B Antonium, eratque una cum illis abbas Joseph. Et · volens senex probare eos, sermonem proposuit ex Scriptura, coepitque percontari a minoribus quis esset sermo ille. Et unusquisque pro virili sua ex- planabat. Senex autem singulis dicebat: Nondum invenisti. Post cunctos abbati Josepho ait : Tu, quid sibi velle id verbi censes? Respondit : Nescio. Excepit abbas Antonius : Omnino abbas Joseph vlam invenit, qui se nescire professus est. • Al. add. Schol. 41, ad Grad. 4. 2. 14. (29) Audivit abbas Antonius de quodam ju- 15. (30) Laudatus fuerat a fratribus quidam mo- 46. (31) Frater dixit abbati Antonio : Ora pro 17. (32) Convenerunt aliquando senes abbatem D (29) Vit. Patr. VIII, 1; Climacus Gradu 15; (50) Vit. Patr. 111, 88; viii, (31) Vit. Patr. x, 3. (52) Vit. Patr. xν, 4.

μετὰ τῶν ἀδελφῶν . Θέλων δὲ αὐτὸν πληροφορῆσαι Ο · καὶ ἐσκανδαλίσθη. * Αl. μίαν μίαν. ὁ γέρων, ὅτι χρὴ μίαν * συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελ- φοῖς, λέγει αὐτῷ· Βάλε βέλος εἰς τὸ τόξον σου, καὶ τεῖνον· καὶ ἐποίησεν οὕτως. Λέγει αὐτῷ· Πάλιν τεί νον· καὶ ἔτεινεν. Καὶ πάλιν φησί· Τεῖνον. Λέγει αὐτῷ ὁ θηρευτής· Ἐὰν ὑπὲρ τὸ μέτρον τείνω, κλᾶται τὸ τόξον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὕτως καὶ εἰς τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ· ἐὰν πλεῖον τοῦ μέτρου τείνωμεν κατὰ τῶν ἀδελφῶν, ταχὺ προσρήσσουσι. Χρὴ οὖν μίαν μίαν συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελφοῖς. Ταῦτα ἀκούσας ὁ θησ ρευτής, κατενύγη, καὶ πολλὰ ὠφεληθεὶς παρὰ τοῦ γέροντος, ἀπῆλθε· καὶ οἱ ἀδελφοὶ στηριχθέντες ἀν εχώρησαν εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. ιδ'. Ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος περί τινος νεωτέ ρου μοναχοῦ, ποιήσαντος σημεῖον ἐν τῇ ὁδῷ· ὡς τούτου ἑωρακότος γέροντάς τινας ὁδεύοντας καὶ κάτ μνοντας ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὀνάγρους ἐπιτάξαντος ἐλθεῖν καὶ βαστάσαι τους γέροντας, ἕως οὗ φθάσωσι πρὸς Αντώνιον. Οἱ οὖν γέροντες ἀνήγγειλαν τῷ ἀ664 Αντωνίῳ ταῦτα. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Εοικέ μοι ὁ μου ναχὸς οὗτος πλοῖον εἶναι μεστὸν ἀγαθῶν, οὐκ οἶδα δὲ εἰ ἥξει εἰς τὸν λιμένα. Καὶ μετὰ χρόνον ἄρχεται ἐξαίφνης ὁ ἀ66ᾶς 'Αντώνιος κλαίειν καὶ τίλλειν τὰς τρίχας αὐτοῦ καὶ ὁδύρεσθαι. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθη ταὶ αὐτοῦ· Τί κλαίεις, ἀ66ᾶ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων Μέγας στύλος τῆς Ἐκκλησίας ἄρτι ἔπεσεν (ἔλεγε δὲ περὶ τοῦ νεωτέρου μοναχοῦ)· ἀλλὰ ἀπέλθετε, φησίν, ἕως αὐτοῦ, καὶ βλέπετε τὸ γεγονός. 'Απέρχονται οὖν οἱ μαθηταὶ, καὶ εὑρίσκουσι τὸν μοναχὸν ἐπὶ ψια θίου καθήμενον, καὶ κλαίοντα τὴν ἁμαρτίαν ἦν εἰρ γάσατο. Εωρακὼς δὲ τοὺς μαθητὲς τοῦ γέροντος, λέγει· Εἴπατε τῷ γέροντι ἵνα παρακαλέσῃ τὸν Θεόν, δέκα μόνας ἡμέρας ἐνδοῦναί μοι, καὶ ἐλπίζω ἀπολο γήσασθαι. Καὶ ἐντὸς ἡμερῶν πέντε ἐτελεύτησεν. • ιε'. Ἐπηνέθη τις μοναχὸς ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Αντώνιον. Ο δὲ παραβαλόντα αὐτὸν ἐπεί- ρασεν, εἰ φέρει ἀτιμίαν· καὶ εὐρὼν ὅτι οὐ βαστάζει, εἶπεν αὐτῷ· Εοικας κώμῃ, τὰ ἔμπροσθεν κεκαλλω πισμένῃ, τὰ δὲ ὄπισθεν ὑπὸ λῃστῶν συλουμένῃ. ις'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66. Αντωνίῳ· Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐδὲ ἐγώ σε ἐλεῶ, οὐδὲ ὁ Θεός, ἐὰν μὴ σὺ αὐτὸς σπουδάσῃς, καὶ αἰτήσῃς τὸν Θεόν. ιζ'. Παρέβαλόν ποτε γέροντες τῷ ἀ66] Αντωνίῳ, καὶ ἦν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ μετ᾿ αὐτῶν. Καὶ θέλων ὁ γέ ρων δοκιμάσαι αὐτοὺς, προεβάλετο βῆμα ἐν τῆς Γρα φῆς, καὶ ἤρξατο ἐρωτᾷν ἀπὸ τῶν μικροτέρων, τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἕκαστος ἔλεγε κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν. Ὁ δὲ γέρων ἑκάστῳ ἔλεγεν· Οὔπω εὗρες. Ὕστερον ὅλων λέγει τῷ ἀ66ᾷ Ἰωσήφ· Σὺ πῶς λέ- γεις εἶναι τὸν λόγον τοῦτον ; 'Αποκρίνεται· Οὐκ οἶδα. Λέγει οὖν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Πάντως ἀββᾶς Ἰωσήφ εὗρε τὴν ὁδὸν, ὅτι εἶπεν, Οὐκ οἶδα. | APPENDIX AD PALLADIUM. dit cum fratribus urbane agentem. Volens autem A ei plene persuadere senex, interdum condescenden- dum esse fratribus, ait illi : Pone sagittam in arcu tuo, ac tende. Atque ita fecit. Dicit ei : Adhuc tende. Et tetendit. Ilerum ait : Tende. Respondit venator: Si ultra mensuram tetendero, rumpetur arcus. Tum senex : Ita, inquit, ctiam in Dei opere, si supra mensuram tetenderimus erga fratres, cito frangentur. Oportet igitur paululum et aliquoties fratribus condescendere. His auditis venator com- punctione ductus est; multumque a sene emolu- menti capiens, discessit; fratres etiam confirmati, reversi sunt in locum suum. niore inonacho, qui in via miraculum hujusmodi fecerat. Cum vidisset senes quosdam iter agentes atque defatigatos, onagris jussit ut venirent ac portarent senes, donec pervenissent ad Antonium. Hæc ergo senes abbati Antonio nuntiarunt. Et ait illis Videtur mihi monachus iste navigium esse plenum bonis ; sed nescio an ad portum appellet. Et post aliquantum temporis, ecce subito cœpit abbas Antonius fere, capillos vellere, lamentari. Dicunt ei discipuli ipsius : Quam ob rem ploras, abba ? Respondit senex : Modo magna Ecclesiæ co- lumna cecidit. Loquebatur autem de juvene mona- cho. Sed proficiscimini, inquit, usque ad illum, ac videte quidnam contigerit. Abeunt ergo discipuli ; inveniuntque monachum in matta sedentem, ac flentem quod commiserat peccatum. Intuitus autem senis discipulos, ait : Dicite seni, ut Deum depre- cetur, decem solummodo dies mihi concedat, ac spero quod satisfaciam. Sed intra quinque dies obiit. nachus apud abbatem Antonium. Hic autem illum cum accessisset tentavit, an ferret injuriam : com- pertoque quod non sufferret, ait illi : Similis es vi- co, cujus anteriora quidem exornata sunt, posle- riora vero a prædonibus direpta. me. Ait illi senex : Nec ego tui misereor, nec Deus, nisi tu quoque operam navaveris, Deunique fueris · deprecatus. B Antonium, eratque una cum illis abbas Joseph. Et · volens senex probare eos, sermonem proposuit ex Scriptura, coepitque percontari a minoribus quis esset sermo ille. Et unusquisque pro virili sua ex- planabat. Senex autem singulis dicebat: Nondum invenisti. Post cunctos abbati Josepho ait : Tu, quid sibi velle id verbi censes? Respondit : Nescio. Excepit abbas Antonius : Omnino abbas Joseph vlam invenit, qui se nescire professus est. • Al. add. Schol. 41, ad Grad. 4. 2. 14. (29) Audivit abbas Antonius de quodam ju- 15. (30) Laudatus fuerat a fratribus quidam mo- 46. (31) Frater dixit abbati Antonio : Ora pro 17. (32) Convenerunt aliquando senes abbatem D (29) Vit. Patr. VIII, 1; Climacus Gradu 15; (50) Vit. Patr. 111, 88; viii, (31) Vit. Patr. x, 3. (52) Vit. Patr. xν, 4.

εσώθη ἐπὶ τὴν γῆν· ὑμεῖς δὲ τὰ σωθέντα ἐπὶ τὴν γῆν θέλετε καταποντίσαι. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ὅτι ὁ ἀββᾶς Αντώνιος αὐτὸν ἀπέστειλεν, εὐθέως ἐδέξαντο αύτ τόν. κβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος - Λογίζομαι ότι έχει τὸ σῶμα κίνησιν φυσικήν συναναφυρεῖσαν αὐτῷ· ἀλλ οὐκ ἐνεργεῖ, μὴ θελούσης τῆς ψυχῆς· μόνον δὲ ση- μαίνει ἐν τῷ σώματι ἀπαθὴ κίνησιν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλο λη κίνησις, ἐκ τοῦ τρέφειν καὶ θάλπειν τὸ σῶμα βρώ μασι καὶ πόμασιν· ἐξ ὧν ἡ θέρμη τοῦ αἵματος διεγεί ρει τὸ σῶμα πρὸς ἐνέργειαν. Διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ Ἀπό στολος· Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῖς μαθηταῖς ἐντελλόμενος εἶπε· Βλέπετε μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ. Εστ: δέ τις καὶ ἑτέρα κίνησις τοῖς ἀγωνιζομένοις, ἐξ ἐπιβου- λῆς καὶ φθόνου δαιμόνων ἐπιγινομένη, ὥστε εἰδέναι δεῖ, ὅτι τρεῖς εἰσι σωματικαί κινήσεις, μία μὲν φυ σική, ἑτέρα δὲ ἐξ ἀδιαφορίας τροφῶν (40), ἡ δὲ τρίτη ἀπὸ δαιμόνων. κγ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ ἀφίες τοὺς πολέ μους ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην, ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἀρο χαίων. Οἶδε γὰρ ὅτι ἀσθενεῖς εἰσι καὶ οὐ βαστάζου σιν. κδ'. Τῷ ἀ66. 'Αντωνίῳ ἀπεκαλύφθη ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅτι Ἐν τῇ πόλει ἐστί τις ὅμοιός σοι, ἰατρὸς τὴν ἐπι στήμην, τὴν περισσείαν αὐτοῦ διδοὺς τοῖς χρείαν ἔχουσι, καὶ πᾶσαν τὴν ἡμέραν τὸ Τρισάγιον ψάλλων μετὰ τῶν ἀγγέλων. κε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Έρχεται και ρὸς, ἵνα οἱ ἄνθρωποι μανῶσι, καὶ ἐπὰν ἴδωσί τινα μὴ μαινόμενον, ἐπαναστήσονται αὐτῷ λέγοντες, ὅτι Σύ μαίνῃ, διὰ τὸ μὴ εἶναι ὅμοιον αὐτοῖς. κς'. 'Αδελφοί παρέβαλον τῷ ἀ667 Αντωνίῳ, καὶ εἶπον αὐτῷ ῥῆμα τοῦ Λευϊτικοῦ. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ γέ ρων εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἠκολούθησεν αὐτῷ ἀββᾶς Αμμωνας κρυφῆ, εἰδὼς τὴν συνήθειαν αὐτοῦ. Καὶ μακρύνας πολὺ ὁ γέρων, στὰς εἰς προσευχὴν ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ· Ο Θεός, ἀπόστειλον τὸν Μωϋσῆν, καὶ διδάξει με τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λα λοῦσα μετ' αὐτοῦ. Εἶπεν οὖν ὁ ἀββᾶς Αμμωνᾶς, ὅτι Τὴν μὲν φωνὴν ἤκουσα τὴν λαλοῦσαν μετ' αὐτοῦ, τὴν δὲ δύναμιν τοῦ λόγου οὐκ ἔμαθον. κι'. Τρεῖς τῶν Πατέρων εἶχον ἔθος κατ' ἐνιαυτὸν ὑπάγειν πρὸς τὸν μακάριον Αντώνιον· καὶ οἱ μὲν δύο πρώτων αὐτὸν περὶ λογισμῶν καὶ σωτηρίας ψυ χῆς· ὁ δὲ εἰς πάντα " ἐσιώπα μηδὲν ἐρωτῶν. Μετὰ δὲ πολὺν χρόνον λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος: Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔχεις ἐρχόμενος ὧδε, καὶ οὐδὲν ἔρω τᾷς με. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Αρκεί μοι μόν νον τοῦ βλέπειν σε, Πάτερ. κη'. Έλεγον, ὅτι τις τῶν γερόντων ηρώτησε τὸν Θεὸν ἰδεῖν τοὺς Πατέρας· καὶ εἶδεν αὐτοὺς χωρὶς τοῦ Η Α1. πάντοτε. Α1. τ. στι, 51. Α1. βαρυνθώσιν. *** ἐκ πληροφορίας τροφῶν. ἐκ διαφοράς τροφών. APPENDIX AD PALLADIUM. ces suas, et vix in terram salva appulit; vos vero A quæ ad terram servata fuerunt vultis submergere. Illi porro comperientes quod ab abbate Antonio missus fuisset, statim eum receperunt. ! 22. (37) Dixit abbas Antonius : Reputo quod corpus habeat motionem naturalem ipsi contempe- ratam, sed nolente animo, non operatur; tantum indicat in corpore motum sine passione. Est autem et alia molio, ex nutritione fomentoque corporis per cibum ac potum; unde sanguinis calor corpus excitat ad operationem. Quare Apostolus scripsit : Nolite inebriari vino, in quo est luxuria¹¹º. Rursum- que Dominus in Evangelio discipulis præcipiens dixit: Videte, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate". Est et alia motio in iis qui in hujus vitæ agone decertant, quæ ex insidiis ac B invidia demonum supervenit. Itaque scire oportet, tres esse corporales motus; unum naturalem, alium ex promiscuo usu ciborum, tertium denique a dæmonibus. tentationesque in ætatem hanc, quemadmodum apud antiquos : scire enim homines nunc indrmos esse, nec posse portare. esse aliquem in urbe ipsi similem, professione me- dicum, qui quidquid superflui possidebat daret in- digentibus, et quotidie Trisagium cum angelis psal- leret. homines insanient, et cum viderint aliquem non insanum, insurgent adversus illum, dicentes : Tu insanis ; eo quod ipsis similis non sit. protulerunt illi testimonium e Levitico. Egressus itaque est senex in eremum, clam sequente eum abbate Ammona, qui consuetudinem ipsius noverat. Et procul senex profectus, stans ad orationem, clamavit voce magna : Deus, Moysen mille, qui me doceat id oraculum. Tum venit ad eum vox cum ipso colloquens. Dixit igitur abbas Ammonas, sc quidem audiisse vocem cum ipso loquentem, verum sermonis vim non intellexisse. C tum Antonium proficisci; ac duo quidem sciscita-D bantur ipsum de cogitationibus et salute animæ ; tertius vero, tacebat omnino, nec quidquam roga- bat. Itaque post multum tempus, ait illi abbas An- tonius Ecce a tanto tempore buc venis, nec de quoquam interrogas me. Tum respondens dixit ei : Mihi id unum sufficit, Pater, quod te video. asse uti videret Patres; ac vidisse illos, præter Luc. Ephes. v, 18. In codice suo, Alias non reddidisset, ex plenitudine ciborum. In Operibus au- tem Ephræmi p. 387, n. 7, interpres præsentis Apophthegmatis habet, ex delectu ciborum, quod esse videtur, 23. (38) Dixit iterum, Deum non demittere bella 24. Revelatum est in solitudine abbati Antonio, 25. Dictum abbatis Antonii : Venit tempus, quo 26. Fratres convenerunt abbatem Antonium, ac 27. Tres Patres solelunt singulis annis ad bea- 28. (39) Aiebant quemdam senum a Deo postu- (37) Vit. Patr. v, 1. (38) Vit. Patr. x, 4. (39) L. Moschum, c. 128. (40) Εξ ἀδιαφορίας τροφών. Ιnvenerat Pelagius

εσώθη ἐπὶ τὴν γῆν· ὑμεῖς δὲ τὰ σωθέντα ἐπὶ τὴν γῆν θέλετε καταποντίσαι. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ὅτι ὁ ἀββᾶς Αντώνιος αὐτὸν ἀπέστειλεν, εὐθέως ἐδέξαντο αύτ τόν. κβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος - Λογίζομαι ότι έχει τὸ σῶμα κίνησιν φυσικήν συναναφυρεῖσαν αὐτῷ· ἀλλ οὐκ ἐνεργεῖ, μὴ θελούσης τῆς ψυχῆς· μόνον δὲ ση- μαίνει ἐν τῷ σώματι ἀπαθὴ κίνησιν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλο λη κίνησις, ἐκ τοῦ τρέφειν καὶ θάλπειν τὸ σῶμα βρώ μασι καὶ πόμασιν· ἐξ ὧν ἡ θέρμη τοῦ αἵματος διεγεί ρει τὸ σῶμα πρὸς ἐνέργειαν. Διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ Ἀπό στολος· Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῖς μαθηταῖς ἐντελλόμενος εἶπε· Βλέπετε μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ. Εστ: δέ τις καὶ ἑτέρα κίνησις τοῖς ἀγωνιζομένοις, ἐξ ἐπιβου- λῆς καὶ φθόνου δαιμόνων ἐπιγινομένη, ὥστε εἰδέναι δεῖ, ὅτι τρεῖς εἰσι σωματικαί κινήσεις, μία μὲν φυ σική, ἑτέρα δὲ ἐξ ἀδιαφορίας τροφῶν (40), ἡ δὲ τρίτη ἀπὸ δαιμόνων. κγ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ ἀφίες τοὺς πολέ μους ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην, ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἀρο χαίων. Οἶδε γὰρ ὅτι ἀσθενεῖς εἰσι καὶ οὐ βαστάζου σιν. κδ'. Τῷ ἀ66. 'Αντωνίῳ ἀπεκαλύφθη ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅτι Ἐν τῇ πόλει ἐστί τις ὅμοιός σοι, ἰατρὸς τὴν ἐπι στήμην, τὴν περισσείαν αὐτοῦ διδοὺς τοῖς χρείαν ἔχουσι, καὶ πᾶσαν τὴν ἡμέραν τὸ Τρισάγιον ψάλλων μετὰ τῶν ἀγγέλων. κε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Έρχεται και ρὸς, ἵνα οἱ ἄνθρωποι μανῶσι, καὶ ἐπὰν ἴδωσί τινα μὴ μαινόμενον, ἐπαναστήσονται αὐτῷ λέγοντες, ὅτι Σύ μαίνῃ, διὰ τὸ μὴ εἶναι ὅμοιον αὐτοῖς. κς'. 'Αδελφοί παρέβαλον τῷ ἀ667 Αντωνίῳ, καὶ εἶπον αὐτῷ ῥῆμα τοῦ Λευϊτικοῦ. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ γέ ρων εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἠκολούθησεν αὐτῷ ἀββᾶς Αμμωνας κρυφῆ, εἰδὼς τὴν συνήθειαν αὐτοῦ. Καὶ μακρύνας πολὺ ὁ γέρων, στὰς εἰς προσευχὴν ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ· Ο Θεός, ἀπόστειλον τὸν Μωϋσῆν, καὶ διδάξει με τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λα λοῦσα μετ' αὐτοῦ. Εἶπεν οὖν ὁ ἀββᾶς Αμμωνᾶς, ὅτι Τὴν μὲν φωνὴν ἤκουσα τὴν λαλοῦσαν μετ' αὐτοῦ, τὴν δὲ δύναμιν τοῦ λόγου οὐκ ἔμαθον. κι'. Τρεῖς τῶν Πατέρων εἶχον ἔθος κατ' ἐνιαυτὸν ὑπάγειν πρὸς τὸν μακάριον Αντώνιον· καὶ οἱ μὲν δύο πρώτων αὐτὸν περὶ λογισμῶν καὶ σωτηρίας ψυ χῆς· ὁ δὲ εἰς πάντα " ἐσιώπα μηδὲν ἐρωτῶν. Μετὰ δὲ πολὺν χρόνον λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος: Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔχεις ἐρχόμενος ὧδε, καὶ οὐδὲν ἔρω τᾷς με. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Αρκεί μοι μόν νον τοῦ βλέπειν σε, Πάτερ. κη'. Έλεγον, ὅτι τις τῶν γερόντων ηρώτησε τὸν Θεὸν ἰδεῖν τοὺς Πατέρας· καὶ εἶδεν αὐτοὺς χωρὶς τοῦ Η Α1. πάντοτε. Α1. τ. στι, 51. Α1. βαρυνθώσιν. *** ἐκ πληροφορίας τροφῶν. ἐκ διαφοράς τροφών. APPENDIX AD PALLADIUM. ces suas, et vix in terram salva appulit; vos vero A quæ ad terram servata fuerunt vultis submergere. Illi porro comperientes quod ab abbate Antonio missus fuisset, statim eum receperunt. ! 22. (37) Dixit abbas Antonius : Reputo quod corpus habeat motionem naturalem ipsi contempe- ratam, sed nolente animo, non operatur; tantum indicat in corpore motum sine passione. Est autem et alia molio, ex nutritione fomentoque corporis per cibum ac potum; unde sanguinis calor corpus excitat ad operationem. Quare Apostolus scripsit : Nolite inebriari vino, in quo est luxuria¹¹º. Rursum- que Dominus in Evangelio discipulis præcipiens dixit: Videte, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate". Est et alia motio in iis qui in hujus vitæ agone decertant, quæ ex insidiis ac B invidia demonum supervenit. Itaque scire oportet, tres esse corporales motus; unum naturalem, alium ex promiscuo usu ciborum, tertium denique a dæmonibus. tentationesque in ætatem hanc, quemadmodum apud antiquos : scire enim homines nunc indrmos esse, nec posse portare. esse aliquem in urbe ipsi similem, professione me- dicum, qui quidquid superflui possidebat daret in- digentibus, et quotidie Trisagium cum angelis psal- leret. homines insanient, et cum viderint aliquem non insanum, insurgent adversus illum, dicentes : Tu insanis ; eo quod ipsis similis non sit. protulerunt illi testimonium e Levitico. Egressus itaque est senex in eremum, clam sequente eum abbate Ammona, qui consuetudinem ipsius noverat. Et procul senex profectus, stans ad orationem, clamavit voce magna : Deus, Moysen mille, qui me doceat id oraculum. Tum venit ad eum vox cum ipso colloquens. Dixit igitur abbas Ammonas, sc quidem audiisse vocem cum ipso loquentem, verum sermonis vim non intellexisse. C tum Antonium proficisci; ac duo quidem sciscita-D bantur ipsum de cogitationibus et salute animæ ; tertius vero, tacebat omnino, nec quidquam roga- bat. Itaque post multum tempus, ait illi abbas An- tonius Ecce a tanto tempore buc venis, nec de quoquam interrogas me. Tum respondens dixit ei : Mihi id unum sufficit, Pater, quod te video. asse uti videret Patres; ac vidisse illos, præter Luc. Ephes. v, 18. In codice suo, Alias non reddidisset, ex plenitudine ciborum. In Operibus au- tem Ephræmi p. 387, n. 7, interpres præsentis Apophthegmatis habet, ex delectu ciborum, quod esse videtur, 23. (38) Dixit iterum, Deum non demittere bella 24. Revelatum est in solitudine abbati Antonio, 25. Dictum abbatis Antonii : Venit tempus, quo 26. Fratres convenerunt abbatem Antonium, ac 27. Tres Patres solelunt singulis annis ad bea- 28. (39) Aiebant quemdam senum a Deo postu- (37) Vit. Patr. v, 1. (38) Vit. Patr. x, 4. (39) L. Moschum, c. 128. (40) Εξ ἀδιαφορίας τροφών. Ιnvenerat Pelagius

εσώθη ἐπὶ τὴν γῆν· ὑμεῖς δὲ τὰ σωθέντα ἐπὶ τὴν γῆν θέλετε καταποντίσαι. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ὅτι ὁ ἀββᾶς Αντώνιος αὐτὸν ἀπέστειλεν, εὐθέως ἐδέξαντο αύτ τόν. κβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος - Λογίζομαι ότι έχει τὸ σῶμα κίνησιν φυσικήν συναναφυρεῖσαν αὐτῷ· ἀλλ οὐκ ἐνεργεῖ, μὴ θελούσης τῆς ψυχῆς· μόνον δὲ ση- μαίνει ἐν τῷ σώματι ἀπαθὴ κίνησιν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλο λη κίνησις, ἐκ τοῦ τρέφειν καὶ θάλπειν τὸ σῶμα βρώ μασι καὶ πόμασιν· ἐξ ὧν ἡ θέρμη τοῦ αἵματος διεγεί ρει τὸ σῶμα πρὸς ἐνέργειαν. Διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ Ἀπό στολος· Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῖς μαθηταῖς ἐντελλόμενος εἶπε· Βλέπετε μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ. Εστ: δέ τις καὶ ἑτέρα κίνησις τοῖς ἀγωνιζομένοις, ἐξ ἐπιβου- λῆς καὶ φθόνου δαιμόνων ἐπιγινομένη, ὥστε εἰδέναι δεῖ, ὅτι τρεῖς εἰσι σωματικαί κινήσεις, μία μὲν φυ σική, ἑτέρα δὲ ἐξ ἀδιαφορίας τροφῶν (40), ἡ δὲ τρίτη ἀπὸ δαιμόνων. κγ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ ἀφίες τοὺς πολέ μους ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην, ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἀρο χαίων. Οἶδε γὰρ ὅτι ἀσθενεῖς εἰσι καὶ οὐ βαστάζου σιν. κδ'. Τῷ ἀ66. 'Αντωνίῳ ἀπεκαλύφθη ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅτι Ἐν τῇ πόλει ἐστί τις ὅμοιός σοι, ἰατρὸς τὴν ἐπι στήμην, τὴν περισσείαν αὐτοῦ διδοὺς τοῖς χρείαν ἔχουσι, καὶ πᾶσαν τὴν ἡμέραν τὸ Τρισάγιον ψάλλων μετὰ τῶν ἀγγέλων. κε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Έρχεται και ρὸς, ἵνα οἱ ἄνθρωποι μανῶσι, καὶ ἐπὰν ἴδωσί τινα μὴ μαινόμενον, ἐπαναστήσονται αὐτῷ λέγοντες, ὅτι Σύ μαίνῃ, διὰ τὸ μὴ εἶναι ὅμοιον αὐτοῖς. κς'. 'Αδελφοί παρέβαλον τῷ ἀ667 Αντωνίῳ, καὶ εἶπον αὐτῷ ῥῆμα τοῦ Λευϊτικοῦ. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ γέ ρων εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἠκολούθησεν αὐτῷ ἀββᾶς Αμμωνας κρυφῆ, εἰδὼς τὴν συνήθειαν αὐτοῦ. Καὶ μακρύνας πολὺ ὁ γέρων, στὰς εἰς προσευχὴν ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ· Ο Θεός, ἀπόστειλον τὸν Μωϋσῆν, καὶ διδάξει με τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λα λοῦσα μετ' αὐτοῦ. Εἶπεν οὖν ὁ ἀββᾶς Αμμωνᾶς, ὅτι Τὴν μὲν φωνὴν ἤκουσα τὴν λαλοῦσαν μετ' αὐτοῦ, τὴν δὲ δύναμιν τοῦ λόγου οὐκ ἔμαθον. κι'. Τρεῖς τῶν Πατέρων εἶχον ἔθος κατ' ἐνιαυτὸν ὑπάγειν πρὸς τὸν μακάριον Αντώνιον· καὶ οἱ μὲν δύο πρώτων αὐτὸν περὶ λογισμῶν καὶ σωτηρίας ψυ χῆς· ὁ δὲ εἰς πάντα " ἐσιώπα μηδὲν ἐρωτῶν. Μετὰ δὲ πολὺν χρόνον λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος: Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔχεις ἐρχόμενος ὧδε, καὶ οὐδὲν ἔρω τᾷς με. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Αρκεί μοι μόν νον τοῦ βλέπειν σε, Πάτερ. κη'. Έλεγον, ὅτι τις τῶν γερόντων ηρώτησε τὸν Θεὸν ἰδεῖν τοὺς Πατέρας· καὶ εἶδεν αὐτοὺς χωρὶς τοῦ Η Α1. πάντοτε. Α1. τ. στι, 51. Α1. βαρυνθώσιν. *** ἐκ πληροφορίας τροφῶν. ἐκ διαφοράς τροφών. APPENDIX AD PALLADIUM. ces suas, et vix in terram salva appulit; vos vero A quæ ad terram servata fuerunt vultis submergere. Illi porro comperientes quod ab abbate Antonio missus fuisset, statim eum receperunt. ! 22. (37) Dixit abbas Antonius : Reputo quod corpus habeat motionem naturalem ipsi contempe- ratam, sed nolente animo, non operatur; tantum indicat in corpore motum sine passione. Est autem et alia molio, ex nutritione fomentoque corporis per cibum ac potum; unde sanguinis calor corpus excitat ad operationem. Quare Apostolus scripsit : Nolite inebriari vino, in quo est luxuria¹¹º. Rursum- que Dominus in Evangelio discipulis præcipiens dixit: Videte, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate". Est et alia motio in iis qui in hujus vitæ agone decertant, quæ ex insidiis ac B invidia demonum supervenit. Itaque scire oportet, tres esse corporales motus; unum naturalem, alium ex promiscuo usu ciborum, tertium denique a dæmonibus. tentationesque in ætatem hanc, quemadmodum apud antiquos : scire enim homines nunc indrmos esse, nec posse portare. esse aliquem in urbe ipsi similem, professione me- dicum, qui quidquid superflui possidebat daret in- digentibus, et quotidie Trisagium cum angelis psal- leret. homines insanient, et cum viderint aliquem non insanum, insurgent adversus illum, dicentes : Tu insanis ; eo quod ipsis similis non sit. protulerunt illi testimonium e Levitico. Egressus itaque est senex in eremum, clam sequente eum abbate Ammona, qui consuetudinem ipsius noverat. Et procul senex profectus, stans ad orationem, clamavit voce magna : Deus, Moysen mille, qui me doceat id oraculum. Tum venit ad eum vox cum ipso colloquens. Dixit igitur abbas Ammonas, sc quidem audiisse vocem cum ipso loquentem, verum sermonis vim non intellexisse. C tum Antonium proficisci; ac duo quidem sciscita-D bantur ipsum de cogitationibus et salute animæ ; tertius vero, tacebat omnino, nec quidquam roga- bat. Itaque post multum tempus, ait illi abbas An- tonius Ecce a tanto tempore buc venis, nec de quoquam interrogas me. Tum respondens dixit ei : Mihi id unum sufficit, Pater, quod te video. asse uti videret Patres; ac vidisse illos, præter Luc. Ephes. v, 18. In codice suo, Alias non reddidisset, ex plenitudine ciborum. In Operibus au- tem Ephræmi p. 387, n. 7, interpres præsentis Apophthegmatis habet, ex delectu ciborum, quod esse videtur, 23. (38) Dixit iterum, Deum non demittere bella 24. Revelatum est in solitudine abbati Antonio, 25. Dictum abbatis Antonii : Venit tempus, quo 26. Fratres convenerunt abbatem Antonium, ac 27. Tres Patres solelunt singulis annis ad bea- 28. (39) Aiebant quemdam senum a Deo postu- (37) Vit. Patr. v, 1. (38) Vit. Patr. x, 4. (39) L. Moschum, c. 128. (40) Εξ ἀδιαφορίας τροφών. Ιnvenerat Pelagius

εσώθη ἐπὶ τὴν γῆν· ὑμεῖς δὲ τὰ σωθέντα ἐπὶ τὴν γῆν θέλετε καταποντίσαι. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ὅτι ὁ ἀββᾶς Αντώνιος αὐτὸν ἀπέστειλεν, εὐθέως ἐδέξαντο αύτ τόν. κβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος - Λογίζομαι ότι έχει τὸ σῶμα κίνησιν φυσικήν συναναφυρεῖσαν αὐτῷ· ἀλλ οὐκ ἐνεργεῖ, μὴ θελούσης τῆς ψυχῆς· μόνον δὲ ση- μαίνει ἐν τῷ σώματι ἀπαθὴ κίνησιν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλο λη κίνησις, ἐκ τοῦ τρέφειν καὶ θάλπειν τὸ σῶμα βρώ μασι καὶ πόμασιν· ἐξ ὧν ἡ θέρμη τοῦ αἵματος διεγεί ρει τὸ σῶμα πρὸς ἐνέργειαν. Διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ Ἀπό στολος· Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῖς μαθηταῖς ἐντελλόμενος εἶπε· Βλέπετε μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ. Εστ: δέ τις καὶ ἑτέρα κίνησις τοῖς ἀγωνιζομένοις, ἐξ ἐπιβου- λῆς καὶ φθόνου δαιμόνων ἐπιγινομένη, ὥστε εἰδέναι δεῖ, ὅτι τρεῖς εἰσι σωματικαί κινήσεις, μία μὲν φυ σική, ἑτέρα δὲ ἐξ ἀδιαφορίας τροφῶν (40), ἡ δὲ τρίτη ἀπὸ δαιμόνων. κγ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ ἀφίες τοὺς πολέ μους ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην, ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἀρο χαίων. Οἶδε γὰρ ὅτι ἀσθενεῖς εἰσι καὶ οὐ βαστάζου σιν. κδ'. Τῷ ἀ66. 'Αντωνίῳ ἀπεκαλύφθη ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅτι Ἐν τῇ πόλει ἐστί τις ὅμοιός σοι, ἰατρὸς τὴν ἐπι στήμην, τὴν περισσείαν αὐτοῦ διδοὺς τοῖς χρείαν ἔχουσι, καὶ πᾶσαν τὴν ἡμέραν τὸ Τρισάγιον ψάλλων μετὰ τῶν ἀγγέλων. κε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Έρχεται και ρὸς, ἵνα οἱ ἄνθρωποι μανῶσι, καὶ ἐπὰν ἴδωσί τινα μὴ μαινόμενον, ἐπαναστήσονται αὐτῷ λέγοντες, ὅτι Σύ μαίνῃ, διὰ τὸ μὴ εἶναι ὅμοιον αὐτοῖς. κς'. 'Αδελφοί παρέβαλον τῷ ἀ667 Αντωνίῳ, καὶ εἶπον αὐτῷ ῥῆμα τοῦ Λευϊτικοῦ. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ γέ ρων εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἠκολούθησεν αὐτῷ ἀββᾶς Αμμωνας κρυφῆ, εἰδὼς τὴν συνήθειαν αὐτοῦ. Καὶ μακρύνας πολὺ ὁ γέρων, στὰς εἰς προσευχὴν ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ· Ο Θεός, ἀπόστειλον τὸν Μωϋσῆν, καὶ διδάξει με τὸ ῥῆμα τοῦτο. Καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λα λοῦσα μετ' αὐτοῦ. Εἶπεν οὖν ὁ ἀββᾶς Αμμωνᾶς, ὅτι Τὴν μὲν φωνὴν ἤκουσα τὴν λαλοῦσαν μετ' αὐτοῦ, τὴν δὲ δύναμιν τοῦ λόγου οὐκ ἔμαθον. κι'. Τρεῖς τῶν Πατέρων εἶχον ἔθος κατ' ἐνιαυτὸν ὑπάγειν πρὸς τὸν μακάριον Αντώνιον· καὶ οἱ μὲν δύο πρώτων αὐτὸν περὶ λογισμῶν καὶ σωτηρίας ψυ χῆς· ὁ δὲ εἰς πάντα " ἐσιώπα μηδὲν ἐρωτῶν. Μετὰ δὲ πολὺν χρόνον λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος: Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔχεις ἐρχόμενος ὧδε, καὶ οὐδὲν ἔρω τᾷς με. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Αρκεί μοι μόν νον τοῦ βλέπειν σε, Πάτερ. κη'. Έλεγον, ὅτι τις τῶν γερόντων ηρώτησε τὸν Θεὸν ἰδεῖν τοὺς Πατέρας· καὶ εἶδεν αὐτοὺς χωρὶς τοῦ Η Α1. πάντοτε. Α1. τ. στι, 51. Α1. βαρυνθώσιν. *** ἐκ πληροφορίας τροφῶν. ἐκ διαφοράς τροφών. APPENDIX AD PALLADIUM. ces suas, et vix in terram salva appulit; vos vero A quæ ad terram servata fuerunt vultis submergere. Illi porro comperientes quod ab abbate Antonio missus fuisset, statim eum receperunt. ! 22. (37) Dixit abbas Antonius : Reputo quod corpus habeat motionem naturalem ipsi contempe- ratam, sed nolente animo, non operatur; tantum indicat in corpore motum sine passione. Est autem et alia molio, ex nutritione fomentoque corporis per cibum ac potum; unde sanguinis calor corpus excitat ad operationem. Quare Apostolus scripsit : Nolite inebriari vino, in quo est luxuria¹¹º. Rursum- que Dominus in Evangelio discipulis præcipiens dixit: Videte, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate". Est et alia motio in iis qui in hujus vitæ agone decertant, quæ ex insidiis ac B invidia demonum supervenit. Itaque scire oportet, tres esse corporales motus; unum naturalem, alium ex promiscuo usu ciborum, tertium denique a dæmonibus. tentationesque in ætatem hanc, quemadmodum apud antiquos : scire enim homines nunc indrmos esse, nec posse portare. esse aliquem in urbe ipsi similem, professione me- dicum, qui quidquid superflui possidebat daret in- digentibus, et quotidie Trisagium cum angelis psal- leret. homines insanient, et cum viderint aliquem non insanum, insurgent adversus illum, dicentes : Tu insanis ; eo quod ipsis similis non sit. protulerunt illi testimonium e Levitico. Egressus itaque est senex in eremum, clam sequente eum abbate Ammona, qui consuetudinem ipsius noverat. Et procul senex profectus, stans ad orationem, clamavit voce magna : Deus, Moysen mille, qui me doceat id oraculum. Tum venit ad eum vox cum ipso colloquens. Dixit igitur abbas Ammonas, sc quidem audiisse vocem cum ipso loquentem, verum sermonis vim non intellexisse. C tum Antonium proficisci; ac duo quidem sciscita-D bantur ipsum de cogitationibus et salute animæ ; tertius vero, tacebat omnino, nec quidquam roga- bat. Itaque post multum tempus, ait illi abbas An- tonius Ecce a tanto tempore buc venis, nec de quoquam interrogas me. Tum respondens dixit ei : Mihi id unum sufficit, Pater, quod te video. asse uti videret Patres; ac vidisse illos, præter Luc. Ephes. v, 18. In codice suo, Alias non reddidisset, ex plenitudine ciborum. In Operibus au- tem Ephræmi p. 387, n. 7, interpres præsentis Apophthegmatis habet, ex delectu ciborum, quod esse videtur, 23. (38) Dixit iterum, Deum non demittere bella 24. Revelatum est in solitudine abbati Antonio, 25. Dictum abbatis Antonii : Venit tempus, quo 26. Fratres convenerunt abbatem Antonium, ac 27. Tres Patres solelunt singulis annis ad bea- 28. (39) Aiebant quemdam senum a Deo postu- (37) Vit. Patr. v, 1. (38) Vit. Patr. x, 4. (39) L. Moschum, c. 128. (40) Εξ ἀδιαφορίας τροφών. Ιnvenerat Pelagius

APOPHTHEGMATA PATRUM 266α 'Αντωνίου. Λέγει οὖν τῷ δεικνύοντι αὐτῷ· Ποῦ Α ἐστιν ὁ ἀββας Αντώνιος; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι εἰς τὸν τόπον ὅπου ὁ Θεὸς, ἐκεῖ ἐστιν. κθ'. Ἐσυκοφαντήθη ἀδελφὸς εἰς κοινόβιον περὶ πορνείας, καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αντώ νιον· καὶ ἦλθον οἱ ἀδελφοὶ ἀπὸ τοῦ κοινοβίου θερα πεῦσαι αὐτὸν καὶ λαβεῖν· καὶ ἤρξαντο ἐλέγχειν ὅτι Οὕτως ἐποίησας. Ὁ δὲ ἀπολογεῖτο ὅτι Οὐδὲν τοιοῦτον ἐποίησα. Εὐχαίρησε δὲ ἐκεῖ ὁ ἀ66ᾶς Παφνούτιος. ὁ Κεφαλάς, καὶ εἶπε παραβολὴν τοιαύτην· Εἶδον εἰς τὴν ὄχθαν τοῦ ποταμοῦ ἄνθρωπον βληθέντα εἰς βόρο · βορον ἕως τῶν γονάτων αὐτοῦ, καὶ ἐλθόντες τινὲς δοῦναι αὐτῷ χεῖρα κατεπόντισαν αὐτὸν ἕως τοῦ τρα χήλου. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος περὶ τοῦ Παφνουτίου· Ἰδοὺ ἄνθρωπος ἀληθινὸς, δυνά- μενος θεραπεῦσαι καὶ σῶσαι ψυχάς. Κατανυγέντες οὖν τῷ λόγῳ τῶν γερόντων, ἔβαλον μετάνοιαν τῷ ἀδελφῶν. Καὶ παρακληθέντες ὑπὸ τῶν Πατέρων ἔλα- βον τὸν ἀδελφὸν εἰς τὸ κοινόβιον. γέγονε Πνευματοφόρος, ἀλλ' οὐκ ἤθελε λαλεῖν διὰ τοὺς ἀνθρώπους· καὶ γὰρ τὰ γινόμενα ἐν τῷ κόσμῳ καὶ τὰ μέλλοντα ἐλθεῖν ἐμήνυεν. λα'. Ποτὶ ὁ ἀββας Αντώνιος ἐδέξατο Κωνσταντίου τοῦ βασιλέως γράμματα", ἵνα έλθῃ εἰς Κωνσταντι νούπολιν· καὶ ἐσκόπει τί ποιῆσαι. Λέγει οὖν τῷ ἀ66ᾷ Παύλῳ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Ωφειλον ἀπελθεῖν; Καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐὰν ἀπέλθῃς, Αντώνιος λέγῃ· εἰ δὲ μὴ ἀπέλθῃς, ἀββᾶς 'Αντώνιος. λβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Ἐγὼ οὐκέτι φοβοῦ μαι τὸν Θεὸν (41), ἀλλ' ἀγαπῶ αὐτόν ". Ἡ γὰρ ἀγάπη Έξω βάλλει τον φόβον. λγ'. Ὁ αὐτὸς εἶπε· Πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχε πάντοτε τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. Μνημόνευε τοῦ θανατοῦντος καὶ ζωογονοῦντος. Μισήσατε τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ. Μισήσατε πᾶσαν σαρκικὴν ἀνάπαυσιν. Αποτάξασθε τῇ ζωῇ ταύτῃ, ἵνα ζήσητε τῷ Θεῷ. Μνημονεύετε τί ἐπηγγείλασθε τῷ Θεῷ· ζητεῖ γὰρ αὐτὸ παρ' ὑμῶν ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως. Πεινάσατε, διψή- σατε, γυμνητεύσατε, ἀγρυπνήσατε, πενθήσατε, κλαύ- σατε, στενάξατε τῇ καρδίᾳ ὑμῶν· δοκιμάσατε εἰ ἄξιοί ἐστε τοῦ Θεοῦ· καταφρονήσατε τῆς σαρκὸς, ἵνα σώσητε ὑμῶν τὰς ψυχὰς. Αμοῦν εἰς τὸ ὄρος της Νιτρίας, καὶ μετὰ τὸ συντυ χεῖν ἀλλήλοις, λέγει αὐτῷ ὁ ἀδεᾶς Ἀμοῦν· Ἐπειδὴ διὰ τῶν εὐχῶν σου ἐπληθύνθησαν οἱ ἀδελφοί, καὶ θέλουσί τινες αὐτῶν οἰκοδομήσα: κελλία μακρὰν ἵνα ἡσυχάσωσι, πόσον κελεύεις ἵνα ἀπέχῃ διάστημα τὰ χτιζόμενα κελλία τῶν ἐνταῦθα; Ο δὲ εἶπε· Γευσώ- μεθα ὥραν ἐνάτην, καὶ ἐξέλθωμεν, καὶ διακινήσωμεν τὴν ἔρημον, καὶ σκοποῦμεν τὸν τόπον. ὡς δὲ ἴδευ ΔΙ. γράμμα βασιλικόν. " εἰς τήν. ἀπάθειαν ἔδειξεν ὁ εἰπὼν Αἰγύπτιος, μὴ φοβεῖσθαι τὸν Κύριον. ablaten Antonium. Dicit ergo monstratori : Ubi est abbas Antonius? Responsumque tulit, eo loci: quo Deus est, ibi eum esse. est fornicationis, surgensque accessit ad abbatem Antonium venerunt pariter fratres e cœnobio, ut curarent eum ac reducerent : ceperuntque argue- re, cur ita fecisset. Ille vero excusabat, negans quidquam hujusmodi a se factum. Commodum il- lic adfuit abbas Paphnutius, dictus Cephalas, qui hanc parabolam protulit : Vidi in ripa fuminis ho- minem usque ad genua in luto dejectum; venien- tes autem nonnulli ut ei manum porrigerent, ad collum usque eumdem demerserunt. Dixit ipsis ab- bas Antonius de Paphnutio abbate: Ecce homo B verus, qui possit curare animas et servare. Quo- circa sermone senum compuncti, demisso genu ve- niam a fratre postularunt; atque a Patribus admo- niti, fratrem admiserunt in cœnobium. se illum Spiritiferum, seu a sancto Spiritu afla- tum, sed propter homines noluisse loqui. Etenim quæ in mundo contingebant, quæque ventura erant indicavit. imperatore abbas Antonius, ut Constantinopolim veniret ; et considerabat quid sibi agendum esset. Ait igitur abbati Paulo suo discipulo: Debeono proficisci? Respondit ille : Si abieris, Antonius di- ceris; si vero manseris, vocaberis abbas Antonius. C plius Deum timeo, sed diligo illum. Charitas enim foras mittit timorem 48. rem Dei. Memor esto illius qui mortificat et vivifi- cat. Odio habete mundum, omniaque quæ in illo sunt. Odite onimem carnis quietem. Renuntiate huic vitæ, ut Deo vivalis. Mementote quid promiseritis Deo; illud enim a vobis requiret in die judicii. Esu- rite, sitite, nudi estote, vigilate, lugete, plorate, ingemiscite in corde vestro; probate vos, an silis Deo digni; carnem contemnite, ut animas vestras servatis. Amun in inontem Nitriæ, et ubi congressi sunt, di- cit abbas Amun : Quandoquidem per preces tuas fratres multiplicati sunt, cupiuntque eorum non- nulli cellas dissitas ædificare, ut quiete inibi vivant, quanto spatio jubes ut construendæ cellæ distent ab hoc loco ? Dixit ille : Manducemus hora nona, et egrediamur, ac solitudinem perambulemus, conspi ciamusque locum. Ut autem eremum peragrarunt, abest ab al. sn Al. Joan. 1, 18. Reg. 31, Scala gradu 29, Ad quem locum Gallicus elucidator laudat Eliam Cretensem, de S. Antonio' enarrantem. Eadem Antonii verba habes apud Do- rotheum Doctrina 4. Et Apophthegma inlogrum in Operibus Ephraemi p. 386, n. 3. Digitized by ' Google 2. Ελεγόν τινες περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αντωνίου, ὅτι 29. (42) Frater in cœnobio calumniam passus. 30. Quidam asseruerunt de sancto Antonio, fuis- 31. Quodam die accepit litteras a Constantio 28. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος τῷ ἀ664 D 32. (43) Dixit abbas Antonius : Ego non am- 33. ldem dixit : Semper labe præ oculis timo- 54. Venit aliquando abbas Antonius ad abbatem (44) 'Εγώ οὐκέτι φοβοῦμαι τὸν Θεόν. Joannes (42) Vit. Patr. ui, 158. (43) Vit. Patr. xvit, 1.

APOPHTHEGMATA PATRUM 266α 'Αντωνίου. Λέγει οὖν τῷ δεικνύοντι αὐτῷ· Ποῦ Α ἐστιν ὁ ἀββας Αντώνιος; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι εἰς τὸν τόπον ὅπου ὁ Θεὸς, ἐκεῖ ἐστιν. κθ'. Ἐσυκοφαντήθη ἀδελφὸς εἰς κοινόβιον περὶ πορνείας, καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αντώ νιον· καὶ ἦλθον οἱ ἀδελφοὶ ἀπὸ τοῦ κοινοβίου θερα πεῦσαι αὐτὸν καὶ λαβεῖν· καὶ ἤρξαντο ἐλέγχειν ὅτι Οὕτως ἐποίησας. Ὁ δὲ ἀπολογεῖτο ὅτι Οὐδὲν τοιοῦτον ἐποίησα. Εὐχαίρησε δὲ ἐκεῖ ὁ ἀ66ᾶς Παφνούτιος. ὁ Κεφαλάς, καὶ εἶπε παραβολὴν τοιαύτην· Εἶδον εἰς τὴν ὄχθαν τοῦ ποταμοῦ ἄνθρωπον βληθέντα εἰς βόρο · βορον ἕως τῶν γονάτων αὐτοῦ, καὶ ἐλθόντες τινὲς δοῦναι αὐτῷ χεῖρα κατεπόντισαν αὐτὸν ἕως τοῦ τρα χήλου. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος περὶ τοῦ Παφνουτίου· Ἰδοὺ ἄνθρωπος ἀληθινὸς, δυνά- μενος θεραπεῦσαι καὶ σῶσαι ψυχάς. Κατανυγέντες οὖν τῷ λόγῳ τῶν γερόντων, ἔβαλον μετάνοιαν τῷ ἀδελφῶν. Καὶ παρακληθέντες ὑπὸ τῶν Πατέρων ἔλα- βον τὸν ἀδελφὸν εἰς τὸ κοινόβιον. γέγονε Πνευματοφόρος, ἀλλ' οὐκ ἤθελε λαλεῖν διὰ τοὺς ἀνθρώπους· καὶ γὰρ τὰ γινόμενα ἐν τῷ κόσμῳ καὶ τὰ μέλλοντα ἐλθεῖν ἐμήνυεν. λα'. Ποτὶ ὁ ἀββας Αντώνιος ἐδέξατο Κωνσταντίου τοῦ βασιλέως γράμματα", ἵνα έλθῃ εἰς Κωνσταντι νούπολιν· καὶ ἐσκόπει τί ποιῆσαι. Λέγει οὖν τῷ ἀ66ᾷ Παύλῳ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Ωφειλον ἀπελθεῖν; Καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐὰν ἀπέλθῃς, Αντώνιος λέγῃ· εἰ δὲ μὴ ἀπέλθῃς, ἀββᾶς 'Αντώνιος. λβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Ἐγὼ οὐκέτι φοβοῦ μαι τὸν Θεὸν (41), ἀλλ' ἀγαπῶ αὐτόν ". Ἡ γὰρ ἀγάπη Έξω βάλλει τον φόβον. λγ'. Ὁ αὐτὸς εἶπε· Πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχε πάντοτε τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. Μνημόνευε τοῦ θανατοῦντος καὶ ζωογονοῦντος. Μισήσατε τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ. Μισήσατε πᾶσαν σαρκικὴν ἀνάπαυσιν. Αποτάξασθε τῇ ζωῇ ταύτῃ, ἵνα ζήσητε τῷ Θεῷ. Μνημονεύετε τί ἐπηγγείλασθε τῷ Θεῷ· ζητεῖ γὰρ αὐτὸ παρ' ὑμῶν ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως. Πεινάσατε, διψή- σατε, γυμνητεύσατε, ἀγρυπνήσατε, πενθήσατε, κλαύ- σατε, στενάξατε τῇ καρδίᾳ ὑμῶν· δοκιμάσατε εἰ ἄξιοί ἐστε τοῦ Θεοῦ· καταφρονήσατε τῆς σαρκὸς, ἵνα σώσητε ὑμῶν τὰς ψυχὰς. Αμοῦν εἰς τὸ ὄρος της Νιτρίας, καὶ μετὰ τὸ συντυ χεῖν ἀλλήλοις, λέγει αὐτῷ ὁ ἀδεᾶς Ἀμοῦν· Ἐπειδὴ διὰ τῶν εὐχῶν σου ἐπληθύνθησαν οἱ ἀδελφοί, καὶ θέλουσί τινες αὐτῶν οἰκοδομήσα: κελλία μακρὰν ἵνα ἡσυχάσωσι, πόσον κελεύεις ἵνα ἀπέχῃ διάστημα τὰ χτιζόμενα κελλία τῶν ἐνταῦθα; Ο δὲ εἶπε· Γευσώ- μεθα ὥραν ἐνάτην, καὶ ἐξέλθωμεν, καὶ διακινήσωμεν τὴν ἔρημον, καὶ σκοποῦμεν τὸν τόπον. ὡς δὲ ἴδευ ΔΙ. γράμμα βασιλικόν. " εἰς τήν. ἀπάθειαν ἔδειξεν ὁ εἰπὼν Αἰγύπτιος, μὴ φοβεῖσθαι τὸν Κύριον. ablaten Antonium. Dicit ergo monstratori : Ubi est abbas Antonius? Responsumque tulit, eo loci: quo Deus est, ibi eum esse. est fornicationis, surgensque accessit ad abbatem Antonium venerunt pariter fratres e cœnobio, ut curarent eum ac reducerent : ceperuntque argue- re, cur ita fecisset. Ille vero excusabat, negans quidquam hujusmodi a se factum. Commodum il- lic adfuit abbas Paphnutius, dictus Cephalas, qui hanc parabolam protulit : Vidi in ripa fuminis ho- minem usque ad genua in luto dejectum; venien- tes autem nonnulli ut ei manum porrigerent, ad collum usque eumdem demerserunt. Dixit ipsis ab- bas Antonius de Paphnutio abbate: Ecce homo B verus, qui possit curare animas et servare. Quo- circa sermone senum compuncti, demisso genu ve- niam a fratre postularunt; atque a Patribus admo- niti, fratrem admiserunt in cœnobium. se illum Spiritiferum, seu a sancto Spiritu afla- tum, sed propter homines noluisse loqui. Etenim quæ in mundo contingebant, quæque ventura erant indicavit. imperatore abbas Antonius, ut Constantinopolim veniret ; et considerabat quid sibi agendum esset. Ait igitur abbati Paulo suo discipulo: Debeono proficisci? Respondit ille : Si abieris, Antonius di- ceris; si vero manseris, vocaberis abbas Antonius. C plius Deum timeo, sed diligo illum. Charitas enim foras mittit timorem 48. rem Dei. Memor esto illius qui mortificat et vivifi- cat. Odio habete mundum, omniaque quæ in illo sunt. Odite onimem carnis quietem. Renuntiate huic vitæ, ut Deo vivalis. Mementote quid promiseritis Deo; illud enim a vobis requiret in die judicii. Esu- rite, sitite, nudi estote, vigilate, lugete, plorate, ingemiscite in corde vestro; probate vos, an silis Deo digni; carnem contemnite, ut animas vestras servatis. Amun in inontem Nitriæ, et ubi congressi sunt, di- cit abbas Amun : Quandoquidem per preces tuas fratres multiplicati sunt, cupiuntque eorum non- nulli cellas dissitas ædificare, ut quiete inibi vivant, quanto spatio jubes ut construendæ cellæ distent ab hoc loco ? Dixit ille : Manducemus hora nona, et egrediamur, ac solitudinem perambulemus, conspi ciamusque locum. Ut autem eremum peragrarunt, abest ab al. sn Al. Joan. 1, 18. Reg. 31, Scala gradu 29, Ad quem locum Gallicus elucidator laudat Eliam Cretensem, de S. Antonio' enarrantem. Eadem Antonii verba habes apud Do- rotheum Doctrina 4. Et Apophthegma inlogrum in Operibus Ephraemi p. 386, n. 3. Digitized by ' Google 2. Ελεγόν τινες περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αντωνίου, ὅτι 29. (42) Frater in cœnobio calumniam passus. 30. Quidam asseruerunt de sancto Antonio, fuis- 31. Quodam die accepit litteras a Constantio 28. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος τῷ ἀ664 D 32. (43) Dixit abbas Antonius : Ego non am- 33. ldem dixit : Semper labe præ oculis timo- 54. Venit aliquando abbas Antonius ad abbatem (44) 'Εγώ οὐκέτι φοβοῦμαι τὸν Θεόν. Joannes (42) Vit. Patr. ui, 158. (43) Vit. Patr. xvit, 1.

Α σαν τὴν ἔρημον ἕως οὗ ἐλθεῖν δύναι τὸν ἥλιον, λέγει Α1. τῷ λογισμῷ. " Ο άρτος, καὶ τὸ ψωμίον, καὶ τὸ βουκίν, βουκίον. συχία, κρόμμυα. βουχκία ἀπεκτεῖνα: τὸ αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος Ποιήσωμεν εὐχὴν καὶ στή σωμεν ὧδε σταυρὸν (50), ἵνα ὧδε κτίσωσιν οἱ θέλον τες κτίσαι, ἵνα καὶ οἱ ἐκεῖθεν, ὅταν παραβάλωσι τού- τους, γευσάμενοι τὸ μικρὸν βουκὶν (51) αὐτων ὥραν ἐνάτην, οὕτως παραβάλωσι, καὶ οἱ ἔνθεν ἀπερχόμε νοι, τὸ αὐτὸ ποιοῦντες, ἀπερίσπαστοι μένωσιν ἐν τῷ παραβάλλειν ἀλλήλοις. Ἔστι δὲ τὸ διάστημα σημεία δεκαδύο. λε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αντώνιος· Ὁ τύπτων τὸ μα ζιν τοῦ σιδήρου, πρῶτον σκοπεῖ τὸν λογισμόν " τί μέλλει ποιεῖν, δρέπανον, μάχαιραν, πέλυκα. Οὕτως καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν λογίζεσθαι ποίαν ἀρετὴν μετερ χόμεθα, ἵνα μὴ εἰς κενὸν κοπιάσωμεν. λς'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ ὑποταγὴ μετὰ ἐγκρατείας ὑποτάσσει θηρία. λζ'. Εἶπε πάλιν· Οἶδα μοναχούς μετὰ πολλούς και τους πεσόντας, καὶ εἰς ἔκστασιν φρενῶν ἐλθόντας, διὰ τὸ ἠλπικέναι ἐπὶ τὸ ἔργον αὐτῶν, καὶ παραλογι σαμένους τὴν ἐντολὴν τοῦ εἰπόντος· Επερώτησον τὸν πατέρα σου, καὶ ἀναγγελεί σοι. λη. Εἶπε πάλιν· Εἰ δυνατὸν, ὅσα βήματα βάλλει ὁ μοναχὸς, ἢ ὅσας σταγόνας πίνει (52) εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ, ὀφείλει θαῤῥεῖν τοῖς γέρουσιν, εἰ ἄρα οὐ πταίει ἐν αὐτοῖς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αρσενίου. α΄. Ὁ ἀββᾶς 'Αρσένιος (53), ἔτι ὧν ἐν τῷ παλα τίῳ, εὔξατο τῷ Θεῷ λέγων· Κύριε, ὁδήγησόν με πῶς σωθῶ. Καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λέγουσα· 'Αρσένιε, φεύγε τοὺς ἀνθρώπους, καὶ σώζῃ. β'. Ο αὐτὸς ἀναχωρήσας ἐν τῷ μονήρει βίῳ, πά- λιν εὔξατο, τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών. Καὶ ἤκουσε φωνῆς λεγούσης αὐτῷ· Ἀρσένιε, φεύγε, σιώπα, ἡσύχαζε αὗται γάρ εἰσιν αἱ βίζαι τῆς ἀναμαρτησίας. γ. Ἐπέστησαν ποτε τῷ ἀ66ᾷ Αρσενίῳ οἱ δαίμονες ἐν τῷ κελλίῳ θλίβοντες αὐτόν. Παραβαλόντες δὲ οἱ δια- κονοῦντες αὐτῷ, καὶ στάντες ἔξω τῆς κέλλης, ήκου- σαν αὐτοῦ βοῶντος πρὸς τὸν Θεὸν καὶ λέγοντος· Ο Θεὸς, μὴ ἐγκαταλίπῃς με· οὐδὲν ἐποίησα ἐνώπιόν σου ἀγαθόν· ἀλλὰ δός μοι κατὰ τὴν χρηστότητά σου βα- λεῖν ἀρχήν. • δ'. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ὥσπερ οὐδεὶς τοῦ πα λατίου εφόρει βελτίονα αὐτοῦ ἐσθῆτα 23· οὕτως οὐδὲ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ευτελεστέραν τις αὐτοῦ ἐφόρει. ε'. Είπέ τις τῷ μακαρίῳ 'Αρσενίῳ Πῶς ἡμεῖς ἀπὸ τοσαύτης παιδεύσεως καὶ σοφίας οὐδὲν ἔχομεν, οὗτοι ὅτε ἦν ἐν τῷ παλατίῳ. βουκίν σου εἰς ὅλα τὰ ψητά. βουκάκρα- τον λαγόνας, λαγύνας. APPENDIX AD PALLADIUM. quo usque sol ad occasumn venisset, ita locutus est abbas Antonius : Oremus, atque hic statuamus cru- cem, ut ibidem ædificent qui ædificare volunt; quo ii qui illic manebunt, quando ad eos qui hic versa- turi sunt accedere voluerint, gustata ad horam no- nam parva sua buccea, sic accedant; et qui line idem facientes perrexerint, in mutua visitatione absque mentis distractione perseverent. Est autem intervallum lapidum duodecim. percutit, prius mente reputat quidnam confectu- rus sit, falcem, gladium, securim. Ita nos quoque, recogitare debemus, cujusmodi virtutem aggredi- mur; ne laboremus in vanum. tia cum abstinentia, feras hominibus subjicit. res plurimos, lapsi sunt, et in mentis excessum inciderunt; quod in operibus suis sperassent, at- que decepti non cogitavissent mandatum illius qui dicit : Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibias. monachus incedit, vel quot aquæ guttas bibit in cella sua, debet confidenter senibus declarare, num in illis offendat. De abbate Arsenio. B versaretur, oravit ad Deum, dicens: Domine, duc me per viam qua salutem consequar. Et descendit ad eum hæc vox: Arseni, fuge homines, et salvus eris. C iterum oravit eamdem precem. Audivitque vocem hujusmodi: Arseni, fuge, tace, quiesce, Hæ enim sunt radices impeccantiæ. cella posito dæmones, et molestia illum afficiebant. Accedentes autem ministri ejus, et extra cellam stantes, audierunt illum clamantem ad Deum ac dicentem : Deus, ne derelinquas me; nihil boni feci coram te ; sed da mihi secundum benignitatem tuam, ut nunc incipiam bene agere. palatio, pretiosiori eo veste induebatur; ita nec in Ecclesia ullus tegebatur viliori. nos, qui adeo eruditi ac docti sumus, nihil habe- Deut. xxx11, 7. Al. ins. 5. 6. Stauropegioruin. Anastasii Hodego p. : seu Dorotheus Institutione Ubi buccellæ sunt, non fala, aut vicia. Instit. 21, quæest. 5, D Αtque hine in Vita Dosithei. Hæc, quia vox abest a Meursii Glossario. aut laxiori versione ; aut quia lectum, vel capitibus videsis Excerpta Vita Luca junioris, tom. Il Auclarii Combelisiani col. 989, ac Ephremi Opera p. 386, n. 6, cum Dorotheo, Doctr. 4, Cedreno et Glyca. Adde hic et aliis Arsenianis apophthegma- tibus Vitam sanctissimi anachoretæ, quæ exstat apud Suriumn Julii, in mss. Græcis Symeonis Mela- phrastæ, Mail. 35. Abbas Antonius dixit : Qui massam ferri 56. Hanc quoque sententiam protulit : Obedien- 37. Rursum ait : Novi monachos qui post labo- 38. (44) Dixit adhuc : Si fieri potest, quot gressus 1. (45) Abbas Arsenius, cum adhuc in palatio 2. (46) Idem cum ad solitariam vitam secessisset, 3. (47) Astiterunt aliquando abbati Arsenio in 4. (48) Aiebant de eodem, quod sicut nullus e 5. (49) Dixit aliquis beato Arsenio : Quomodo (44) Vit. Patr. 111, 176. (45) Vit. Patr. 11, 190; 11, 3. (46) Ibid. (47) Vit. Patr. xv, (48) Vit. Patr. xv, (49) Vit. Patr. x. 5. (50) Στήσωμεν ὧδε σταυρόν. Vides antiquitatem (51) Βουκίν. Pro βουκίον, βουκχίον, buccea. In 11. Εκλεπτεν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖνος βουκκία, φοινίκια, (52) Σταγόνας. Calices aquæ in Vilis Patrum; (35) Ὁ ἀββᾶς Αρσένιος. In duobus hisce primis

Α σαν τὴν ἔρημον ἕως οὗ ἐλθεῖν δύναι τὸν ἥλιον, λέγει Α1. τῷ λογισμῷ. " Ο άρτος, καὶ τὸ ψωμίον, καὶ τὸ βουκίν, βουκίον. συχία, κρόμμυα. βουχκία ἀπεκτεῖνα: τὸ αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος Ποιήσωμεν εὐχὴν καὶ στή σωμεν ὧδε σταυρὸν (50), ἵνα ὧδε κτίσωσιν οἱ θέλον τες κτίσαι, ἵνα καὶ οἱ ἐκεῖθεν, ὅταν παραβάλωσι τού- τους, γευσάμενοι τὸ μικρὸν βουκὶν (51) αὐτων ὥραν ἐνάτην, οὕτως παραβάλωσι, καὶ οἱ ἔνθεν ἀπερχόμε νοι, τὸ αὐτὸ ποιοῦντες, ἀπερίσπαστοι μένωσιν ἐν τῷ παραβάλλειν ἀλλήλοις. Ἔστι δὲ τὸ διάστημα σημεία δεκαδύο. λε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αντώνιος· Ὁ τύπτων τὸ μα ζιν τοῦ σιδήρου, πρῶτον σκοπεῖ τὸν λογισμόν " τί μέλλει ποιεῖν, δρέπανον, μάχαιραν, πέλυκα. Οὕτως καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν λογίζεσθαι ποίαν ἀρετὴν μετερ χόμεθα, ἵνα μὴ εἰς κενὸν κοπιάσωμεν. λς'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ ὑποταγὴ μετὰ ἐγκρατείας ὑποτάσσει θηρία. λζ'. Εἶπε πάλιν· Οἶδα μοναχούς μετὰ πολλούς και τους πεσόντας, καὶ εἰς ἔκστασιν φρενῶν ἐλθόντας, διὰ τὸ ἠλπικέναι ἐπὶ τὸ ἔργον αὐτῶν, καὶ παραλογι σαμένους τὴν ἐντολὴν τοῦ εἰπόντος· Επερώτησον τὸν πατέρα σου, καὶ ἀναγγελεί σοι. λη. Εἶπε πάλιν· Εἰ δυνατὸν, ὅσα βήματα βάλλει ὁ μοναχὸς, ἢ ὅσας σταγόνας πίνει (52) εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ, ὀφείλει θαῤῥεῖν τοῖς γέρουσιν, εἰ ἄρα οὐ πταίει ἐν αὐτοῖς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αρσενίου. α΄. Ὁ ἀββᾶς 'Αρσένιος (53), ἔτι ὧν ἐν τῷ παλα τίῳ, εὔξατο τῷ Θεῷ λέγων· Κύριε, ὁδήγησόν με πῶς σωθῶ. Καὶ ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λέγουσα· 'Αρσένιε, φεύγε τοὺς ἀνθρώπους, καὶ σώζῃ. β'. Ο αὐτὸς ἀναχωρήσας ἐν τῷ μονήρει βίῳ, πά- λιν εὔξατο, τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών. Καὶ ἤκουσε φωνῆς λεγούσης αὐτῷ· Ἀρσένιε, φεύγε, σιώπα, ἡσύχαζε αὗται γάρ εἰσιν αἱ βίζαι τῆς ἀναμαρτησίας. γ. Ἐπέστησαν ποτε τῷ ἀ66ᾷ Αρσενίῳ οἱ δαίμονες ἐν τῷ κελλίῳ θλίβοντες αὐτόν. Παραβαλόντες δὲ οἱ δια- κονοῦντες αὐτῷ, καὶ στάντες ἔξω τῆς κέλλης, ήκου- σαν αὐτοῦ βοῶντος πρὸς τὸν Θεὸν καὶ λέγοντος· Ο Θεὸς, μὴ ἐγκαταλίπῃς με· οὐδὲν ἐποίησα ἐνώπιόν σου ἀγαθόν· ἀλλὰ δός μοι κατὰ τὴν χρηστότητά σου βα- λεῖν ἀρχήν. • δ'. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ὥσπερ οὐδεὶς τοῦ πα λατίου εφόρει βελτίονα αὐτοῦ ἐσθῆτα 23· οὕτως οὐδὲ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ευτελεστέραν τις αὐτοῦ ἐφόρει. ε'. Είπέ τις τῷ μακαρίῳ 'Αρσενίῳ Πῶς ἡμεῖς ἀπὸ τοσαύτης παιδεύσεως καὶ σοφίας οὐδὲν ἔχομεν, οὗτοι ὅτε ἦν ἐν τῷ παλατίῳ. βουκίν σου εἰς ὅλα τὰ ψητά. βουκάκρα- τον λαγόνας, λαγύνας. APPENDIX AD PALLADIUM. quo usque sol ad occasumn venisset, ita locutus est abbas Antonius : Oremus, atque hic statuamus cru- cem, ut ibidem ædificent qui ædificare volunt; quo ii qui illic manebunt, quando ad eos qui hic versa- turi sunt accedere voluerint, gustata ad horam no- nam parva sua buccea, sic accedant; et qui line idem facientes perrexerint, in mutua visitatione absque mentis distractione perseverent. Est autem intervallum lapidum duodecim. percutit, prius mente reputat quidnam confectu- rus sit, falcem, gladium, securim. Ita nos quoque, recogitare debemus, cujusmodi virtutem aggredi- mur; ne laboremus in vanum. tia cum abstinentia, feras hominibus subjicit. res plurimos, lapsi sunt, et in mentis excessum inciderunt; quod in operibus suis sperassent, at- que decepti non cogitavissent mandatum illius qui dicit : Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibias. monachus incedit, vel quot aquæ guttas bibit in cella sua, debet confidenter senibus declarare, num in illis offendat. De abbate Arsenio. B versaretur, oravit ad Deum, dicens: Domine, duc me per viam qua salutem consequar. Et descendit ad eum hæc vox: Arseni, fuge homines, et salvus eris. C iterum oravit eamdem precem. Audivitque vocem hujusmodi: Arseni, fuge, tace, quiesce, Hæ enim sunt radices impeccantiæ. cella posito dæmones, et molestia illum afficiebant. Accedentes autem ministri ejus, et extra cellam stantes, audierunt illum clamantem ad Deum ac dicentem : Deus, ne derelinquas me; nihil boni feci coram te ; sed da mihi secundum benignitatem tuam, ut nunc incipiam bene agere. palatio, pretiosiori eo veste induebatur; ita nec in Ecclesia ullus tegebatur viliori. nos, qui adeo eruditi ac docti sumus, nihil habe- Deut. xxx11, 7. Al. ins. 5. 6. Stauropegioruin. Anastasii Hodego p. : seu Dorotheus Institutione Ubi buccellæ sunt, non fala, aut vicia. Instit. 21, quæest. 5, D Αtque hine in Vita Dosithei. Hæc, quia vox abest a Meursii Glossario. aut laxiori versione ; aut quia lectum, vel capitibus videsis Excerpta Vita Luca junioris, tom. Il Auclarii Combelisiani col. 989, ac Ephremi Opera p. 386, n. 6, cum Dorotheo, Doctr. 4, Cedreno et Glyca. Adde hic et aliis Arsenianis apophthegma- tibus Vitam sanctissimi anachoretæ, quæ exstat apud Suriumn Julii, in mss. Græcis Symeonis Mela- phrastæ, Mail. 35. Abbas Antonius dixit : Qui massam ferri 56. Hanc quoque sententiam protulit : Obedien- 37. Rursum ait : Novi monachos qui post labo- 38. (44) Dixit adhuc : Si fieri potest, quot gressus 1. (45) Abbas Arsenius, cum adhuc in palatio 2. (46) Idem cum ad solitariam vitam secessisset, 3. (47) Astiterunt aliquando abbati Arsenio in 4. (48) Aiebant de eodem, quod sicut nullus e 5. (49) Dixit aliquis beato Arsenio : Quomodo (44) Vit. Patr. 111, 176. (45) Vit. Patr. 11, 190; 11, 3. (46) Ibid. (47) Vit. Patr. xv, (48) Vit. Patr. xv, (49) Vit. Patr. x. 5. (50) Στήσωμεν ὧδε σταυρόν. Vides antiquitatem (51) Βουκίν. Pro βουκίον, βουκχίον, buccea. In 11. Εκλεπτεν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖνος βουκκία, φοινίκια, (52) Σταγόνας. Calices aquæ in Vilis Patrum; (35) Ὁ ἀββᾶς Αρσένιος. In duobus hisce primis

δὲ οἱ ἀγροίκοι καὶ Αἰγύπτιοι τοσαύτας ἀρετὰς κέ- κτηνται ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Αρσένιος· Ἡμεῖς ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου παιδεύσεως οὐδὲν ἔχομεν· οὗτοι δὲ οἱ ἀγροίκοι καὶ Αἰγύπτιοι ἀπὸ τῶν ἰδίων πόνων ἐκτήσαντο τάς άρετάς. ροντα Αιγύπτιον περὶ ἰδίων λογισμῶν, ἕτερος ἰδὼν αὐτὸν εἶπεν· Α66. Αρσένιε, πώς τοσαύτην παίδευ σιν Ῥωμαϊκὴν καὶ Ἑλληνικὴν ἐπιστάμενος, τοῦτον τὸν ἀγροίκον περὶ τῶν σῶν λογισμῶν ἐρωτᾷς ; 'Ο δὲ εἶπε πρὸς αὐτόν· Τὴν μὲν Ρωμαϊκὴν καὶ Ἑλληνι- κὴν ἐπίσταμαι παίδευσιν· τὸν δὲ ἀλφάβητον τοῦ ἀγροίκου τούτου ούπω μεμάθηκα. ζ. Παρέβαλέ ποτε ο μακάριος Θεόφιλος ἀρχιεπίσ σκοπος τῷ 266. Αρσενίῳ, μετὰ ἄρχοντός τινος · πρώτα δὲ τὸν γέροντα, ἀκοῦσαι παρ' αὐτοῦ λόγον. Β Μικρὸν δὲ σιωπήσας ὁ γέρων, ἀπεκρίνατο πρὸς αὐτ τόν· Καὶ ἐὰν ὑμῖν εἴπω, φυλάσσετε; Οἱ δὲ συνέθεντο φυλάττειν. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Ὅπου ἐὰν ἀκούσητε Αρσένιον, μὴ πλησιάσητε. η. Αλλοτε πάλιν βουληθεὶς ὁ ἀρχιεπίσκοπος πα ραβαλεῖν αὐτῷ, ἀπέστειλε πρῶτον εἰδέναι εἰ ἀνοίγει ὁ γέρων. Καὶ ἐδήλωσεν αὐτῷ λέγων· Ἐὰν ἔλθῃς, ἀνοίγω σοι· καὶ ἐάν σοι ἀνοίξω, πᾶσιν ἀνοίγω· καὶ τότε οὐκέτι καθέζομαι ὧδε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἀρχι- επίσκοπος εἶπεν· Εἰ διῶξαι αὐτὸν ἀπέρχομαι, οὐκ ἔτι απέρχομαι πρὸς αὐτόν. θ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τον 466ἂν 'Αρσένιον ἀκοῦσαι παρ' αὐτοῦ λόγον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· "Οση δύ ναμίς σοί ἐστιν, ἀγώνισαι, ἵνα ἡ ἔνδον σου ἐργασία κατὰ Θεὸν ᾖ, καὶ νικήσῃ τὰ ἔξω πάθη. ι. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν τὸν Θεὸν ζητήσωμεν, φανή- σεται ἡμῖν· καὶ ἐὰν αὐτὸν κατάσχωμεν, παραμενει ἡμῖν. ια΄. Εἶπέ τις τῷ ἀ66. Αρσενίῳ· Οἱ λογισμοί μου θλίβουσί με λέγοντες· Οὐ δύναται νηστεύειν οὐδὲ ἐργάσασθαι· κἂν ἐπισκέπτου τοὺς ἀσθενοῦντας· καὶ τοῦτο γὰρ ἀγάπη ἐστίν. Ὁ δὲ γέρων εἰδὼς τὰς σπου τὰς τῶν δαιμόνων, λέγει αὐτῷ· Υπαγε, φάγε, πίε, καμῶ, καὶ μὴ ἐργάσῃ· μόνον τοῦ κελλίου μὴ ἀπο- στῆς. Ηδει γὰρ ὅτι ἡ ὑπομονὴ τοῦ κελλίου φέρει τὸν μοναχὸν εἰς τὴν τάξιν αὐτοῦ (54). ιβ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος, ὅτι ξένος μοναχὸς εἰς ἀλλοτρίαν χώραν μηδὲν μεσαζέτω, καὶ ἀνα- ταύεται. Καὶ ὡς ἐποίησεν τρεῖς ἡμέρας, ἠκηδίασεν· καὶ εὑρὼν μικρά θαλλία, ἔσχισεν αὐτά· καὶ πάλιν εἶπεν· τῇ ἑξῆς ἤρξατο πλέκειν αὐτά· καὶ πεινάσας, Ἰδοὺ ἄλλα μικρά θαλλία εἰσὶν, καὶ ἐσθίω. Καὶ ὡς ἐποίησεν τὰ θαλλία, εἶπεν πάλιν· Ἀναγινώσκω μια κρὸν, καὶ οὕτως ἐσθίω. Καὶ ὡς ἀνέγνω, λέγει· Ποιῶ μου τους μικρούς ψαλμούς, καὶ μετὰ ἀμεριμνίας ἐσθίω. Καὶ οὕτως κατὰ μικρὸν προέκοπτεν, τοῦ Θεοῦ συνεργοῦντος, ἕως οὗ ἦλθεν εἰς τὴν τάξιν αὐτοῦ. Καὶ θάρσος λαβὼν κατὰ τῶν λογισμῶν, ἐνίκα αὐτούς. APOPHTHEGMATA PATRUM. A mus boni; isti autem rustici et Ægyptii, tantas pos- C " sident virtutes? Respondit ei abbas Arsenius: Nos e mundana eruditione nihil retulimus; hi vero ru- stici et Ægyptii, per suos labores virtutes acquisi- verunt. nius quemdam senem Ægyptium de cogitationibus suis, alius eum intuitus dixit: Abba Arseni, qui fit ut tu adeo in eruditione Latina et Græca præ- cellens, hunc rusticum de cogitationibus tuis inter- roges ? Respondit illi: Latinas Græcasque discipli- nas novi quidem; sed istius rustici alphabetum nondum didici. episcopus ad Arsenium abbatem, una cum quodam judice: interrogabat autem senem, ut ab eo ser- monem audiret. Tum post aliquanti temporis silen- tium respondit senex: Et si vobis dixero, custodi- turine estis? Illi vero servaturos se promiserunt. Ait ergo ad illos senex: Ubicunque audieritis esse Arsenium, ne illuc accedatis. cum eo congredi, misit prius, sciscitatum an senex aperiret. Is significavit ei, dicens : Si veneris, pe riam tibi, cumque tibi aperuero, cunctis aperiam; et tunc ultra non manebo hic. Quibus auditis arebt- episcopus ait: Si eum expulsurus pergo, non am- plius eo pergam. aliquid audire. Aitque ad eum senex: Pro virili tua contende ut interior tua operatio secundum Deum sit, et vinces affectus externos. apparebit nobis ; et eum si retinuerimus, nobiscum permanebit. nes meæ affligunt me, ita suggerentes: Non vales je- junare, nec operari; saltem infirmos visita; id enim quoque charitas est. Senex vero, cui nota erat dæ- monum sementis, ait illi: Vade, manduca, bibe, dorni, ne opereris, duntaxat e cella ne discedas. Sciebat enim, per patientem in cella mansionem adduci monachum ad suæ vitæ ordinem. D nachum in aliena regione nullo in negotio medium Interpretatione: Qui cum fecisset tres dies, extæ- dialus est, et inveniens paucas palmulas, scidit eas; et iterum in crastino cœpit plectam (codex Suessio- nensis et Fossatensis, flectam) facere ex eis. Qui cum esurisset, dixit intra se: Ecce aliæ paucæ sunt palmula, explico eas et manduco. El cum perexpen- disset (cod. Fossaténsis perexplicuisset) eas, dixit ülerum : Lego parum, et sic manduco. Et cum legis- set, dixit: Dicam aliquantos psalmos, et jam secu- rus manduco. Et ita paulatim proficiebat Deo coope- rante, donec veniret ad ordinem suum. Et cum acce- pisset fiduciam adversus cogitationes malas, vincebal ews. Quæ Græce reperi in ms. Regio 2615, ad hunc modum : interponere se debere; ita enim quieturum. 5. Ερωτῶντός ποτε τοῦ ἀ663 Αρσενίου τινὰ γέ- 6. (55) Cum interrogaret aliquando abbas Arse- 7. (56) Venit aliquando beatus Theophilus archi- 8. (57) Alia vice iterum cupiens archiepiscopus 9. (58) Frater postulavit ab abbate Arsenio, ex eo 10. (59) Dixit iterum : Si Deum requiramus, 11. (60) Aliquis dixit abbati Arsenio: Cogitatio- 12. (61) Dicebat abbas Arsenius, peregrinum mo- (54) Εἰς τὴν τάξιν αὐτοῦ. Additur in Pelagii (55) Vit. Patr. xv, 7 : Joan. Geom. Parad. 9. (56) Vit. Patr. 11, 4. (57) Ibid. (58) Vit. Patr. ΧΙ, 1. (59) Ibid. (60) Vit. Patr. vn, 27. (61) Vit. Patr. x, 6.

Α1. ἤθελε. ΑΙ. ἐξῆλθεν. Αl. μύρων. Εt εγʹ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μάρκος τῷ ἀ66. Αρσενίῳ Διατί φεύγεις ἡμᾶς; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς οἶδεν, ὅτι ἀγαπῶ ὑμᾶς· ἀλλ' οὐ δύναμαι εἶναι μετὰ τοῦ Θεοῦ καὶ μετὰ τῶν ἀνθρώπων. Αἱ ἄνω χιλιάδες καὶ μυριάδες ἓν θέλημα ἔχουσιν, οἱ δὲ ἄνθρωποι πολλὰ θελήματα ἔχουσιν. Οὐ δύναμαι οὖν ἀφεἶναι τὸν Θεὸν, καὶ ἐλθεῖν μετὰ τῶν ἀνθρώπων. ιδ. Ἔλεγεν ὁ ἀΰβᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀ662 Αρσενίου, ὅτι ὅλην τὴν νύκτα διετέλει ἀγρυπνῶν· καὶ ὅτε ἦλθε περὶ τὸ πρωΐ διὰ τὴν φύσιν καθευδῆσαι, ἔλεγε τῷ ὕπνῳ· Δεύρο, κακὰ δοῦλε· καὶ ἤρπαζε μικρὸν καθεζό μενος, καὶ εὐθέως ηγείρετο. ιε'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς 'Αρσένιος, ὅτι ἀρκετὸν τῷ μοναχῷ, ἵνα κοιμάται μίαν ὥραν, ἐὰν ᾗ ἀγωνιστής. ις'. Ἔλεγον οἱ γέροντες, ὅτι ἐδόθη ποτὲ εἰ; Σκῆτιν πρὸς ὀλίγα ἰσχάδια, καὶ ὡς μηδὲν ἔντα, οὐκ ἀπέστει λαν τῷ ἀ66ᾷ ᾿Αρσενίῳ, ὡς ἵνα μὴ ὕβριν πάθῃ. Ο δὲ γέρων ἀκούσας οὐκ ἦλθεν εἰ εἰς τὴν σύναξιν, λέ- γων· Αφορίσατέ με τοῦ μὴ δοῦναί μοι τὴν εὐλογίαν ἄξιος λαβεῖν. Καὶ ἤκουσαν πάντες καὶ ὠφελήθησαν εἰς τὴν ταπείνωσιν τοῦ γέροντος. Καὶ ἀπελθὼν ὁ πρεσβύτερος ἀπήνεγκεν αὐτῷ τὰ ἰσχάδια, καὶ ἤνεγκεν αὐτὸν εἰς τὴν σύναξιν μετά χαράς. εξ'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Τοσαῦτα ἔτη ἔμεινε μεθ᾿ ἡμῶν, καὶ μόνον θαλλὶν σίτου (72) ἐποιοῦ μεν αὐτῷ τοῦ ἐνιαυτοῦ· καὶ ὅτε παρεβάλομεν αὐτῷ, ἐξ αὐτοῦ ἐσθίομεν. ιη'. Ἔλεγε πάλιν περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀββᾶ Αρσενίου, ὅτι εἰ μὴ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ οὐκ ἤλλασσε τὸ ὕδωρ τῶν βαΐων, ἀλλὰ μόνον προσετίθει· ἔπλεκε γὰρ σει ρὰν καὶ ἔῤῥαπτεν ἕως ὥρας ἕκτης. Καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν οἱ γέροντες λέγοντες· Διατί οὐκ ἀλλάσσεις τὸ ὕδωρ τῶν βαΐων, ὅτι ὅζει; Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Οτι ἀντὶ τῶν θυμιαμάτων καὶ τῶν ἀρωμάτων " ὧν ἀπο έλαυσα ἐν τῷ κόσμῳ, χρὴ ἀπολαβεῖν με τὴν ὀσμὴν ταύτην (73). ιθ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὡς ήκουεν ὅτι ἐτελέσθη παν γένος οπώρας, ἔλεγεν ἀφ' ἑαυτοῦ· Φέρετέ μοι. Καὶ ἐγεύετο ἅπαξ μόνον ἀπὸ πάντων μικρόν, εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ. κ'. Ἠσθένησε ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος εἰς Σκῆτιν, καὶ ἔχρηζεν εἰς πρᾶγμα ἕως λίνου ενός (74) · καὶ μὴ ἔχων ὅθεν ἀγοράσαι, έλαβε παρά τινος ἀγάπην, καὶ ἐν σίτου· δεῖ γὰρ τοῖς πατρικοῖς τούτοις ονόμασι χρή σασθαι. ἀπολαύειν. ἕως νούμου ενός ? APPENDIX AD PALLADIUM. Quare nos fugis ? Respondit senex : Deus scit, vo3 a me diligi; sed nequeo esse cum Deo et cum homi- nibus. Celestes chiliades ac myriades unam ha- bent voluntatem, homines nullas. ltaque non pos- Su dimittere Deum, ac venire in hominum con- versationem. quod noctem totam pertransibat insomnis; cumque circa matutinum tempus natura impellente dormi- taret, somno dicebat: (64) Veni, serve nequam ; sedensque paululum capiebat somni, ac statim sur- gelat. fcere per unam horam dormire, modo is pugilis nomen mereretur. sunt pauca carica; et ut nullius pretii, non mise- runt ad abbatem Arsenium, ne contumeliam pati videretur. At senex re comperta, non venit ad col- lectam dicens: Excommunicastis me, non dando mihi eulogiam quam fratribus misit Deus, ut qui eum accipere nequaquam mererer. Et audierunt cuncti, ceperuntque utilitatem ex humilitate senis. Tune presbyter veniens, caricas ei detulit, ac re- duxit eum cum gaudio in ecclesiam. mansit nobiscum, et unum duntaxat thallium, men- suram frumenti ci per annum dabamus; cumque adveniremus, comedebamus ex illo. quod nisi semel in anno non mutaret aquam palmą- rum, sed tantum aliam adderet: siquidem plectam lexcbat et consuebat usque ad horam sextam. Mo- nuerunt ergo eum senes, dicendo: Cur aquam pal- marum non mulas, foetidam ? Aitque illis: Quia pro suffimentis et aromatibus, quibus in sæculo usus sum, opus est ut odorem hunc capiam. pomorum genus ad maturitatem pervenisse, ex se dixit : Alferte mili. Et semel tantum ex omnibus pa- rum gustavit, gratias agens Deo. B C Sreti, eoque paupertatis devenerat ut indigeret li- D nea interula: et cum non haberet unde emeret, Anast. quæsl. 60. 3. Luna, in Codice Regularum : ne forte post obitum meum aliqui de parentibus meis, exceptis iis rebus quas illis pro elogiis donaro, inquietare præsumant cui præsum Ecclesiam; etc. Malim, pro culogiis. Unum frumenti thallium : oportet enim his uti patriis nominibus, edita Interpretatio n. 18. Ver- titur a Pelagio, mensuram parvam victus. Intellige, ex foliis palmarum confectam, ut Etymon indicat. lagius vetus interpres : Opus est uti me fœture isto, ac si invenisset exaratum, anam siliquam nummi. Legebatne 43. (62) Dixit abbas Marcus abbati Arsenio : Α 14. (63) Retulit abbas Daniel de abbate Arsenio, 15. (65) Dicebat abbas Arsenius, monacho suf- 46. (66) Aiebant senes: Sceti aliquando datæ 17. (67) Abbas Daniel dicebat: Per tot annos 48. (68) Dixit iterum de eodem abbate Arsenio : 19. (69) Adhuc retulit, quia ubi audivit omne 20. (70) Ægrotavit aliquando abbas Arsenius in (62) Vit. Ραιτ. xvii, 5; L. Climac. Grad. 27; (63) Vit. Patr. iv, 2. (64) Euthymii Vita n. 58. (65) Vit. Patr. 1, (66) Vit. Pair. xv. 8. (67) Vit. Patr. 19, 4. (68) Vit. Patr. iv, 5. (69) Vit. Patr. iv, 6. (70) Vit. Patr. vi, 3. (71) Τὴν εὐλογίαν. Casarii Arelatensis testamen- (71) ἣν ἔπεμψεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀδελφοῖς, ἢν οὐκ ἤμην (72) Μόνον θαλλὶν σίτου. Vila Arsenii : Θαλλίον (73) Χρὴ ἀπολαβεῖν μὲ τὴν ὀσμὴν ταύτην. Pe (74) "Εως λίνου ενός. Eadem versio, usque ad

Α1. ἤθελε. ΑΙ. ἐξῆλθεν. Αl. μύρων. Εt εγʹ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μάρκος τῷ ἀ66. Αρσενίῳ Διατί φεύγεις ἡμᾶς; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς οἶδεν, ὅτι ἀγαπῶ ὑμᾶς· ἀλλ' οὐ δύναμαι εἶναι μετὰ τοῦ Θεοῦ καὶ μετὰ τῶν ἀνθρώπων. Αἱ ἄνω χιλιάδες καὶ μυριάδες ἓν θέλημα ἔχουσιν, οἱ δὲ ἄνθρωποι πολλὰ θελήματα ἔχουσιν. Οὐ δύναμαι οὖν ἀφεἶναι τὸν Θεὸν, καὶ ἐλθεῖν μετὰ τῶν ἀνθρώπων. ιδ. Ἔλεγεν ὁ ἀΰβᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀ662 Αρσενίου, ὅτι ὅλην τὴν νύκτα διετέλει ἀγρυπνῶν· καὶ ὅτε ἦλθε περὶ τὸ πρωΐ διὰ τὴν φύσιν καθευδῆσαι, ἔλεγε τῷ ὕπνῳ· Δεύρο, κακὰ δοῦλε· καὶ ἤρπαζε μικρὸν καθεζό μενος, καὶ εὐθέως ηγείρετο. ιε'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς 'Αρσένιος, ὅτι ἀρκετὸν τῷ μοναχῷ, ἵνα κοιμάται μίαν ὥραν, ἐὰν ᾗ ἀγωνιστής. ις'. Ἔλεγον οἱ γέροντες, ὅτι ἐδόθη ποτὲ εἰ; Σκῆτιν πρὸς ὀλίγα ἰσχάδια, καὶ ὡς μηδὲν ἔντα, οὐκ ἀπέστει λαν τῷ ἀ66ᾷ ᾿Αρσενίῳ, ὡς ἵνα μὴ ὕβριν πάθῃ. Ο δὲ γέρων ἀκούσας οὐκ ἦλθεν εἰ εἰς τὴν σύναξιν, λέ- γων· Αφορίσατέ με τοῦ μὴ δοῦναί μοι τὴν εὐλογίαν ἄξιος λαβεῖν. Καὶ ἤκουσαν πάντες καὶ ὠφελήθησαν εἰς τὴν ταπείνωσιν τοῦ γέροντος. Καὶ ἀπελθὼν ὁ πρεσβύτερος ἀπήνεγκεν αὐτῷ τὰ ἰσχάδια, καὶ ἤνεγκεν αὐτὸν εἰς τὴν σύναξιν μετά χαράς. εξ'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Τοσαῦτα ἔτη ἔμεινε μεθ᾿ ἡμῶν, καὶ μόνον θαλλὶν σίτου (72) ἐποιοῦ μεν αὐτῷ τοῦ ἐνιαυτοῦ· καὶ ὅτε παρεβάλομεν αὐτῷ, ἐξ αὐτοῦ ἐσθίομεν. ιη'. Ἔλεγε πάλιν περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀββᾶ Αρσενίου, ὅτι εἰ μὴ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ οὐκ ἤλλασσε τὸ ὕδωρ τῶν βαΐων, ἀλλὰ μόνον προσετίθει· ἔπλεκε γὰρ σει ρὰν καὶ ἔῤῥαπτεν ἕως ὥρας ἕκτης. Καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν οἱ γέροντες λέγοντες· Διατί οὐκ ἀλλάσσεις τὸ ὕδωρ τῶν βαΐων, ὅτι ὅζει; Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Οτι ἀντὶ τῶν θυμιαμάτων καὶ τῶν ἀρωμάτων " ὧν ἀπο έλαυσα ἐν τῷ κόσμῳ, χρὴ ἀπολαβεῖν με τὴν ὀσμὴν ταύτην (73). ιθ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὡς ήκουεν ὅτι ἐτελέσθη παν γένος οπώρας, ἔλεγεν ἀφ' ἑαυτοῦ· Φέρετέ μοι. Καὶ ἐγεύετο ἅπαξ μόνον ἀπὸ πάντων μικρόν, εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ. κ'. Ἠσθένησε ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος εἰς Σκῆτιν, καὶ ἔχρηζεν εἰς πρᾶγμα ἕως λίνου ενός (74) · καὶ μὴ ἔχων ὅθεν ἀγοράσαι, έλαβε παρά τινος ἀγάπην, καὶ ἐν σίτου· δεῖ γὰρ τοῖς πατρικοῖς τούτοις ονόμασι χρή σασθαι. ἀπολαύειν. ἕως νούμου ενός ? APPENDIX AD PALLADIUM. Quare nos fugis ? Respondit senex : Deus scit, vo3 a me diligi; sed nequeo esse cum Deo et cum homi- nibus. Celestes chiliades ac myriades unam ha- bent voluntatem, homines nullas. ltaque non pos- Su dimittere Deum, ac venire in hominum con- versationem. quod noctem totam pertransibat insomnis; cumque circa matutinum tempus natura impellente dormi- taret, somno dicebat: (64) Veni, serve nequam ; sedensque paululum capiebat somni, ac statim sur- gelat. fcere per unam horam dormire, modo is pugilis nomen mereretur. sunt pauca carica; et ut nullius pretii, non mise- runt ad abbatem Arsenium, ne contumeliam pati videretur. At senex re comperta, non venit ad col- lectam dicens: Excommunicastis me, non dando mihi eulogiam quam fratribus misit Deus, ut qui eum accipere nequaquam mererer. Et audierunt cuncti, ceperuntque utilitatem ex humilitate senis. Tune presbyter veniens, caricas ei detulit, ac re- duxit eum cum gaudio in ecclesiam. mansit nobiscum, et unum duntaxat thallium, men- suram frumenti ci per annum dabamus; cumque adveniremus, comedebamus ex illo. quod nisi semel in anno non mutaret aquam palmą- rum, sed tantum aliam adderet: siquidem plectam lexcbat et consuebat usque ad horam sextam. Mo- nuerunt ergo eum senes, dicendo: Cur aquam pal- marum non mulas, foetidam ? Aitque illis: Quia pro suffimentis et aromatibus, quibus in sæculo usus sum, opus est ut odorem hunc capiam. pomorum genus ad maturitatem pervenisse, ex se dixit : Alferte mili. Et semel tantum ex omnibus pa- rum gustavit, gratias agens Deo. B C Sreti, eoque paupertatis devenerat ut indigeret li- D nea interula: et cum non haberet unde emeret, Anast. quæsl. 60. 3. Luna, in Codice Regularum : ne forte post obitum meum aliqui de parentibus meis, exceptis iis rebus quas illis pro elogiis donaro, inquietare præsumant cui præsum Ecclesiam; etc. Malim, pro culogiis. Unum frumenti thallium : oportet enim his uti patriis nominibus, edita Interpretatio n. 18. Ver- titur a Pelagio, mensuram parvam victus. Intellige, ex foliis palmarum confectam, ut Etymon indicat. lagius vetus interpres : Opus est uti me fœture isto, ac si invenisset exaratum, anam siliquam nummi. Legebatne 43. (62) Dixit abbas Marcus abbati Arsenio : Α 14. (63) Retulit abbas Daniel de abbate Arsenio, 15. (65) Dicebat abbas Arsenius, monacho suf- 46. (66) Aiebant senes: Sceti aliquando datæ 17. (67) Abbas Daniel dicebat: Per tot annos 48. (68) Dixit iterum de eodem abbate Arsenio : 19. (69) Adhuc retulit, quia ubi audivit omne 20. (70) Ægrotavit aliquando abbas Arsenius in (62) Vit. Ραιτ. xvii, 5; L. Climac. Grad. 27; (63) Vit. Patr. iv, 2. (64) Euthymii Vita n. 58. (65) Vit. Patr. 1, (66) Vit. Pair. xv. 8. (67) Vit. Patr. 19, 4. (68) Vit. Patr. iv, 5. (69) Vit. Patr. iv, 6. (70) Vit. Patr. vi, 3. (71) Τὴν εὐλογίαν. Casarii Arelatensis testamen- (71) ἣν ἔπεμψεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀδελφοῖς, ἢν οὐκ ἤμην (72) Μόνον θαλλὶν σίτου. Vila Arsenii : Θαλλίον (73) Χρὴ ἀπολαβεῖν μὲ τὴν ὀσμὴν ταύτην. Pe (74) "Εως λίνου ενός. Eadem versio, usque ad

εἶπεν· Εὐχαριστῶ σοι, Κύριε, ὅτι ἠξίωσάς με λαβεῖν Α ἀγάπην (75) διὰ τὸ ὄνομά σου. κα'. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι εἶχε τὸ διάστημα τοῦ κελλίου αὐτοῦ μίλια τριακονταδύο· οὐκ ἐξήρχετο δὲ ταχέως· ἄλλοι γὰρ ἐποίουν αὐτῷ τὸ διακόνημα. Ὅτε δὲ ἠρημώθη ἡ Σκῆτις, ἐξῆλθε κλαίων, καὶ ἔλεγεν· Απώλεσεν ὁ κόσμος τὴν 'Ρώμην, καὶ οἱ μοναχοὶ τὴν Σκήτιν. κβ'. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Μάρκος τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αρσέ νων λέγων· Καλὸν τὸ μὴ ἔχειν τινὰ ἐν τῷ κελλίῳ αὐ τοῦ παράκλησιν ; εἶδον γὰρ ἀδελφόν τινα ἔχοντα με κρὰ λάχανα, καὶ ἐκριζοῦντα αὐτά. Καὶ εἶπεν ὁ ἀ6 6ᾶς ᾿Αρσένιος· Καλὸν μέν ἐστιν, ἀλλὰ πρὸς τὴν ἕξιν τοῦ ἀνθρώπου· ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃ ἰσχὺν ἐν τῷ τοιού- τῷ τρόπῳ, πάλιν φυτεύει ἄλλα. κγ'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ ὁ μαθητὴς τοῦ 'Αρσενίου λέγων, ὅτι Ευρέθην ποτὲ ἐγγὺς τοῦ ἤπλωσεν αὐτὸν ἄνω βλέπων διὰ τὸν πόνον. Συνέβη δὲ τὸν μακάριον Αρσένιον ἐλθεῖν τοῦ λαλῆσαι αὐτῷ· καὶ εἶδεν αὐτὸν ἡπλωμένον. Ὡς οὖν ἐλάλησε, λέγει αὐτῷ· Καὶ τίς ἦν κοσμικός ἂν εἶδον ὧδε ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ6- 6ᾶς 'Αλέξανδρος· Ποῦ ἑώρακας αὐτόν; Καὶ εἶπεν· Ὣς κατηρχόμην ἀπὸ τοῦ ὄρους, προσέσχον ὧδε ἐπὶ τὸ σπήλαιον, καὶ εἶδόν τινα ἡπλωμένον ἄνω βλέποντα. Καὶ ἔβαλεν αὐτῷ μετάνοιαν λέγων· Συγχώρησόν μοι (70), ἐγὼ ἤμην· πόνος γάρ με κατέσχε. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκοῦν σὺ ἦς; καλῶς. Ἐγὼ ὑπενόησα ότι κοσμικός ἐστι, καὶ διὰ τοῦτο ηρώτησα. κα. Αλλοτε εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος τῷ ἀ66] ᾿Αλε- ξάνδρῳ, ὅτι "Αν ἀποσχέσῃς " τὰ θαλλία σου, ἐλθὲ γεῦσαι μετ᾿ ἐμοῦ· ἐὰν δὲ ἔλθωτι ξένοι, φάγε μετ' αὐτῶν. Ὁ οὖν ἀσσας Αλέξανδρος ὁμαλῶς εἰργάζετο καὶ ἐπι- ειχῶς. Καὶ ὡς γέγονεν ἡ ὥρα, ἀκμὴν εἶχε θαλλία· καὶ θέλων τηρῆσαι τὸν λόγον τοῦ γέροντος, ἀνέμεινε πληρῶσαι τὰ θαλλία 1. Ο οὖν ἀββᾶς ᾿Αρσένιος, ὡς εἶδεν ὅτι ἐχρόνισεν, ἐγεύσατο, λογισάμενος μήποτε ξένους ἔσχεν. Ὁ δὲ ἀββᾶς ᾿Αλέξανδρος ὡς ἐτέλεσεν ὀψὲ, ἀπῆλθε. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ξένους ἔσχες; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ αὐτῷ· Πῶς οὖν οὐκ ἦλθες ; * Αl. ἀπόσχῃ. ο βαΐα. Ο Καὶ κύκλῳ, Τρὶς τὴν ἱερὰν τράπε ζαν διελθὼν θείας χορείας συνισταμένης, τοῦ ἤχου τῶν ἑορταζόντων καὶ πανηγυριζόντων ἀδομένου, καὶ τῶν μαρτύρων συγχωρεύειν ἡμῖν ἐπιθεωμένων. συγχορεύειν. APOPHTHEGMATA PATRUM. accepit a quodam eleemosynam; dixitque : Gratias Al. ago tibi, Domine, quod mihi concesseris ut eleemo- synam pro nomine tuo acciperem. erat spatio milliarium triginta duo; non cito autem egrediebatur ; alii cnim ministerium ei faciebant. Quando autem vastata est Scetis, exiit plorans, dixitque: Mundus Romam perdidit, et monachi Scetim. Arsenium his verbis: Bonumne est, nullum ba- bere in cella sua solatium? Vidi enim fratrem quem- dam qui oluscula habens, eradicabat ea, Respondit abbas Arsenius: Bonum quidem est, al juxta ho- minis habitum. Nam si non habuerit vires in hujus- B modi incepto, iterum alia plantaturus est. lii apud Saponarias: Ut hospitalia, peregrinorum videlicet, et aliorum pro remedio animarum recepia- cula, a piis imperatoribus, Patrum scilicet, et vestro rum in timore et amore Det præparata, ab omni usu et libitu humanæ temeritatis absoluta, in eos usus, quibus sunt constituta, pietatem prædecessorum se- quentes, sub patrocinio vestro dignum est vestro tem- pore el vestra sollicitudine restaurentur. Qui enim agapen pauperum, et sustentationem peregrinorum, el eleemosynam defunctorum defraudant, apud san. clos Patres eorum necalores vocantur. Cujus decreti prior pars ad bonum sensum et constructionem grammaticam hoc modo revocari debet, scribendo nimirum, Patribus scilicet vestris, et pietatem præ- decessorum sequendo. sunt libri, praesertim ascetici, ac liturgici. Sed no- abbatis Arsenii: Exstiti aliquando prope abbatem Alexandrum; et dolore correptus est, seque ob agri- tudinem extendit, sursum aspiciens. Contigit autem ut beatus Arsenius veniret ad loquendum ei; vidit- que illum extensum. Postquam ergo locutus est, dicit ei: Et quis erat homo sæcularis quem hic vi- di? Respondit abbas Alexander: Ubinam conspe xisti eum ? Ait: Cum e monte descenderem, respexi huc ad speluncam, et vidi aliquem extensum cer- nentem sursum. Tum veniam corpore inclinato petiit ab illo, dicens: Parce mihi; ego eramı: dolor enim me comprehendit. Tum senex : Tu igitur eras? Bene habet. Ego putavi seculi honinem fuisse, al- que ideo sciscitatus sum. xandro: Postquam discideris palmeos ramos tuos, veni manducare mecum: quod si hospites super- venerint, cum illis comede. Igitur abbas Alexander, lente operabatur atque moderate. Utque hora venit, adhuc habebat ramos. Et volens senis mandato ob- temperare, exspectavit donec opus suum explesset. At abbas Arsenius, postquam vidit eum tardare, comcdit, secum reputans, forte hospites illi conti- gisse. Abbas vero Alexander, completo opere circa vesperam, perrexit. Dicit ei senex : Habuistine pere= lari in primis debet Apophthegma Theodori Phere niensis infra, cum Sozomeni loco lib. viii, cap. 17. ait Symneon Thessalonicensis cap. lib. De sacris ordinationibus: Id est ex interpretatione viri docti: Ter autem chorea facta circumit sacram mensam: interim cantantur hymni in tono diem festum agentium et panegyrim ce- lebrantium; martyresque ut nobis indulgentiam im- petrent magno clamore invocantur. Mihi vero non est dubium quin reponere oporteat nullatenusque ad indulgentiam ac veniam verbum pertineat. 266. ᾿Αλεξάνδρου· καὶ ἐκράτησεν αὐτὸν πόνο;, καὶ 21. (77) Dicebant de illo, quod ipsius cella dissita 22. (78) Percontatus est abbas Marcus abbatem (75) Αγάπην. Eleemosynam. Canone 14 Conci- D (76) Συγχώρησόν μοι. Εa loquendi formula pleni 23. Narravit boc modo abbas Daniel discipulus 24. (79) Alia vice abbas Arsenius dixit abbati Ale- (77) Vit. Patr. 11, 6. (78) Vit. Patr. x, 7. (79) Vit. Pair xiv, §.

Ὁ δὲ λέγει· Οτι εἶπές μοι, ὅταν ἀποσχίσῃς τα θαλα λία σου, ἐλθέ· καὶ τηρῶν τὸν λόγον σου, οὐκ ἦλθον, ὅτι ἄρτι ἐπλήρωσα. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων τὴν ἀκρίβειαν αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ· Ταχύτερον κατά λυε (84), ἵνα καὶ τὴν σύναξιν του βάλῃς 8, καὶ τοῦ ὕδατός σου μεταλάβης· εἰ δὲ μήγε, ταχέω; ἔχει τὸ σῶμά σου ἀσθενῆσαι. κι'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος εἰς τόπον, καὶ ἦσαν ἐκεῖ κάλαμοι, καὶ ἐκινήθησαν ὑπὸ τοῦ ἀνέ- μου. Καὶ λέγει ὁ γέρων τοῖς ἀδελφοῖς· Τί ἐστιν ὁ σεισμὸς οὗτος; Καὶ λέγουσι· Κάλαμο! εἰπι. Λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ γέρων· Φύσει ἐὰν κάθηταί τις ἐν ἡσυ χίᾳ, ἀκούσει δὲ φωνὴν στρουθίου, οὐκ ἔχει ἡ καρδία τὴν αὐτὴν ἡσυχίαν· πόσῳ μᾶλλον ὑμεῖς ἔχοντες τὸν σεισμὸν τῶν καλάμων τούτων. κς'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι τινὲς ἀδελφοὶ μέλ- λοντες ὑπάγειν εἰς Θηβαΐδα διὰ λινάρια, λέγουσι · Δε ἀφορμῆς ἴδωμεν καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αρσένιον. Καὶ εἰσ- ῆλθεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αλέξανδρος, καὶ εἶπε τῷ γέροντι · 'Αδελφοὶ ἐλθόντες ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας θέλουσί σε ἰδεῖν. Λέγει ὁ γέρων· Μάθε παρ' αὐτῶν δι' ἣν αἰτίαν παρα γεγόνασι. Καὶ μαθὼν ὅτι εἰς Θηβαΐδα διὰ λινάρια ὑπάγουσιν, ἀπήγγειλε τῷ γέροντι. Λέγει καὶ αὐτός· Φύσει οὐ βλέπουσι τὸ πρόσωπον Αρσενίου, ὅτι δι' ἐμὲ οὐκ ἦλθον, ἀλλὰ διὰ τὸ ἔργον αὐτῶν. Ανάπαυσον αυτ τούς, καὶ ἀπόλυσον ἐν εἰρήνῃ, εἰπὼν αὐτοῖς, ὅτι ὑγέ- ρων οὐ δύναται ἀπαντῆσαι. κι'. 'Αδελφός τις ἀπῆλθεν εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀββα ᾿Αρσενίου ἐν Σκήτει, καὶ προσέσχε διὰ τῆς θυρίδας, καὶ θεωρεῖ τὸν γέροντα ὅλον ὡς πῦρ· ἦν δὲ ἄξιος δ ἀδελφὸς τοῦ ἰδεῖν. Καὶ ὡς ἔκρουσεν, ἐξῆλθεν ὁ γέρων, καὶ θεωρεῖ τὸν ἀδελφὸν ὡς ἔκθαμβον. Καὶ λέγει αυτ τῷ· Ἔχεις πολλὴν ὥραν κρούων ; μή τί ποτε είδες ὧδε; Καὶ εἶπε· Οὐχί. Καὶ λαλήσας ει αὐτὸν ἀπὸ έλυσεν. κη'. Καθημένου που τοῦ ἀββᾶ 'Αρσενίου εἰς τὸν Κάνωπον, ἦλθε μία συγκλητική παρθένος πλουσία σφόδρα καὶ φοβουμένη τὸν Θεόν, ἀπὸ Ῥώμης ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ὑπεδέξατο αὐτὴν Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκο πος· καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν, ἵνα πείσῃ τὸν γέροντα δέξασθαι αὐτήν. Καὶ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν παρεκάλεσε λέγων· Ἡ δεῖνα ἡ συγκλητικὴ ἦλθεν ἀπὸ Ῥώμης, καὶ θέλει σε ἰδεῖν. Ο δὲ γέρων οὐ κατεδέξατο ἀπαντῆσαι αὐτῇ. Ὡς οὖν ἀνηγγέλη αὐτῇ ταῦτα, κελεύει στρα θῆναι κτήνη, λέγουσα· Πιστεύω τῷ Θεῷ ἰδεῖν αὐτόν. Οὐ γὰρ ἄνθρωπον ἦλθον ἰδεῖν· εἰσὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ πόλει ἡμῶν πολλοὶ ἄνθρωποι· ἀλλὰ προφήτην ἦλθον ἰδεῖν. Καὶ ὡς ἔφθασε περὶ τὴν κέλλαν τοῦ γέροντος, κατ' οἰκονομίαν Θεοῦ εὐκαίρησεν ὁ γέρων ἔξω τῆς κέλλης· καὶ ἰδοῦσα αὐτὸν προσέπεσε τοῖς ποσὶν αὐ τοῦ. Ὁ δὲ ἤγειρεν αὐτὴν μετ' ὀργῆς (85)· καὶ προστ ἔσχεν αὐτῇ λέγων· Εἰ τὸ πρόσωπόν μου θέλεις ἰδεῖν, Α1. ἀπόσχῃ. Α' ποιῆς ἀταράχως. οι αὐτῷ. 7. μεθ' ὁρμῆς. APPENDIX AD PALLADIUM. " grinos? Respondit: Nequaquam. Tum ille : Quare A ergo non venisti? Hic: Quia dixisti mihi: Cum abscideris palmas tuas,veni; unde dicto tuo audiens, non profectus sum, quia modo perfeci. Tum mira- tus est senes accuratam ejus obedientiam ; aitque illi : Citius solve jejunium, quo et officium tuum recites, et aquam tuam sumas: sin minus brevi corpus tuum in infirmitatem incurret. quemdam locum in quo erant arundines; quæ a vento niotæ sunt. Et ait senex fratribus: Quis est motus hic? Responderunt: Arundines sunt. Itaque dicit eis senex : Revera si quis sederit quiete, au- dieritque vocent aviculæ, non habebit cor ejus re- quiem eamdem : quanto magis vos, harum arundi- num agitationem sentientes. Thebaida propter filum lineum perrecturos, dixisse: Per occasionem abbatem Arsenium invisamus. Ita- que ingressus abbas Alexander, dixit seni: Fratres ex Alexandria venientes, videre te cupiunt. Respon- dit senex : Disce ex iis qua de causa advenerint. Ille ubi comperisset, in Thebaidem lini ergo proficisci, seni renuntiavit. Tum bic: Certe faciem Arsenii non conspicient, quoniam mei gratia non accesse- runt, sed ob opus suum. Suscipe eos ac recreatos dimitte in pace, dicens: Senex vobis occurrere non potest. Arsenii in Sceli, ac per ostium altendebat, videt- que senem instar ignis totum ; erat autem is frater dignus qui conspiceret. Utque pulsavit, egressus est senex, et conspicatus fratrem velut stupore cor- reptum, dixit ei: A multone tempore fores pui- sas? Num aliquid hic es intuitus? Respondit: Ne- quaquam. Tum collocutus, dimisit eum. B C Arsenius in Canopo, senatorii generis virgo, dives admodum, ac Deum timens, venit a Roma, ut vi- deret eum; susceptaque est a Theophilo archiepi- scopo; quem rogavit, ut seni persuaderet admittere illam. Et veniens, hortatus est eum his verbis : illa, senatoria, e Roma advenit, vultque videre te. At senex non acquievit ut mulieri obviam iret. Cum ergo virgini renuntiatum fuisset, jussit sterni ju- D menta, apud se dicens: Confido Deo, quod conspe- ctura sim Arsenium; non enim ad hominem viden- dum sum profecta; quippe cum plurimis viris re- ferta sit nostra civitas ; sed ad intuendum prophetam iter suscepi. Utque pervenit circa cellam senis, commodum sic Deo disponente senex extra cellam vacabat : quem illa contuens, procidit ad pedes ejus. ls vero erexit illam cum ira; intendensque in eam Al. ins. tuo. Inscite, ac alieno plane sensu. gius : cum festinatione, Rubus, 25. (80) Pervenit aliquando abbas Arsenius ad 26. (81) Referebat abbas Daniel, quosdam fratres 27. (82) Aliquis fratrum abiit ad cellam abbatis 28. (85) Quodam tempore dum resideret abbas (80) Vit. Patr. n, 5. (81) Vit. Patr. iii, 192; vii, xxxiv, 2. (81) Vit. Patr. xviii, 1. (85) Vit. Patr. m, 65; v, (84) Κατάλυς. Interpres vetus, disjungere ab opere (85) Μετ' ὀργῆς. Cum indignatione, vertit Pela-

Ὁ δὲ λέγει· Οτι εἶπές μοι, ὅταν ἀποσχίσῃς τα θαλα λία σου, ἐλθέ· καὶ τηρῶν τὸν λόγον σου, οὐκ ἦλθον, ὅτι ἄρτι ἐπλήρωσα. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων τὴν ἀκρίβειαν αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ· Ταχύτερον κατά λυε (84), ἵνα καὶ τὴν σύναξιν του βάλῃς 8, καὶ τοῦ ὕδατός σου μεταλάβης· εἰ δὲ μήγε, ταχέω; ἔχει τὸ σῶμά σου ἀσθενῆσαι. κι'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος εἰς τόπον, καὶ ἦσαν ἐκεῖ κάλαμοι, καὶ ἐκινήθησαν ὑπὸ τοῦ ἀνέ- μου. Καὶ λέγει ὁ γέρων τοῖς ἀδελφοῖς· Τί ἐστιν ὁ σεισμὸς οὗτος; Καὶ λέγουσι· Κάλαμο! εἰπι. Λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ γέρων· Φύσει ἐὰν κάθηταί τις ἐν ἡσυ χίᾳ, ἀκούσει δὲ φωνὴν στρουθίου, οὐκ ἔχει ἡ καρδία τὴν αὐτὴν ἡσυχίαν· πόσῳ μᾶλλον ὑμεῖς ἔχοντες τὸν σεισμὸν τῶν καλάμων τούτων. κς'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι τινὲς ἀδελφοὶ μέλ- λοντες ὑπάγειν εἰς Θηβαΐδα διὰ λινάρια, λέγουσι · Δε ἀφορμῆς ἴδωμεν καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αρσένιον. Καὶ εἰσ- ῆλθεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αλέξανδρος, καὶ εἶπε τῷ γέροντι · 'Αδελφοὶ ἐλθόντες ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας θέλουσί σε ἰδεῖν. Λέγει ὁ γέρων· Μάθε παρ' αὐτῶν δι' ἣν αἰτίαν παρα γεγόνασι. Καὶ μαθὼν ὅτι εἰς Θηβαΐδα διὰ λινάρια ὑπάγουσιν, ἀπήγγειλε τῷ γέροντι. Λέγει καὶ αὐτός· Φύσει οὐ βλέπουσι τὸ πρόσωπον Αρσενίου, ὅτι δι' ἐμὲ οὐκ ἦλθον, ἀλλὰ διὰ τὸ ἔργον αὐτῶν. Ανάπαυσον αυτ τούς, καὶ ἀπόλυσον ἐν εἰρήνῃ, εἰπὼν αὐτοῖς, ὅτι ὑγέ- ρων οὐ δύναται ἀπαντῆσαι. κι'. 'Αδελφός τις ἀπῆλθεν εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀββα ᾿Αρσενίου ἐν Σκήτει, καὶ προσέσχε διὰ τῆς θυρίδας, καὶ θεωρεῖ τὸν γέροντα ὅλον ὡς πῦρ· ἦν δὲ ἄξιος δ ἀδελφὸς τοῦ ἰδεῖν. Καὶ ὡς ἔκρουσεν, ἐξῆλθεν ὁ γέρων, καὶ θεωρεῖ τὸν ἀδελφὸν ὡς ἔκθαμβον. Καὶ λέγει αυτ τῷ· Ἔχεις πολλὴν ὥραν κρούων ; μή τί ποτε είδες ὧδε; Καὶ εἶπε· Οὐχί. Καὶ λαλήσας ει αὐτὸν ἀπὸ έλυσεν. κη'. Καθημένου που τοῦ ἀββᾶ 'Αρσενίου εἰς τὸν Κάνωπον, ἦλθε μία συγκλητική παρθένος πλουσία σφόδρα καὶ φοβουμένη τὸν Θεόν, ἀπὸ Ῥώμης ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ὑπεδέξατο αὐτὴν Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκο πος· καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν, ἵνα πείσῃ τὸν γέροντα δέξασθαι αὐτήν. Καὶ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν παρεκάλεσε λέγων· Ἡ δεῖνα ἡ συγκλητικὴ ἦλθεν ἀπὸ Ῥώμης, καὶ θέλει σε ἰδεῖν. Ο δὲ γέρων οὐ κατεδέξατο ἀπαντῆσαι αὐτῇ. Ὡς οὖν ἀνηγγέλη αὐτῇ ταῦτα, κελεύει στρα θῆναι κτήνη, λέγουσα· Πιστεύω τῷ Θεῷ ἰδεῖν αὐτόν. Οὐ γὰρ ἄνθρωπον ἦλθον ἰδεῖν· εἰσὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ πόλει ἡμῶν πολλοὶ ἄνθρωποι· ἀλλὰ προφήτην ἦλθον ἰδεῖν. Καὶ ὡς ἔφθασε περὶ τὴν κέλλαν τοῦ γέροντος, κατ' οἰκονομίαν Θεοῦ εὐκαίρησεν ὁ γέρων ἔξω τῆς κέλλης· καὶ ἰδοῦσα αὐτὸν προσέπεσε τοῖς ποσὶν αὐ τοῦ. Ὁ δὲ ἤγειρεν αὐτὴν μετ' ὀργῆς (85)· καὶ προστ ἔσχεν αὐτῇ λέγων· Εἰ τὸ πρόσωπόν μου θέλεις ἰδεῖν, Α1. ἀπόσχῃ. Α' ποιῆς ἀταράχως. οι αὐτῷ. 7. μεθ' ὁρμῆς. APPENDIX AD PALLADIUM. " grinos? Respondit: Nequaquam. Tum ille : Quare A ergo non venisti? Hic: Quia dixisti mihi: Cum abscideris palmas tuas,veni; unde dicto tuo audiens, non profectus sum, quia modo perfeci. Tum mira- tus est senes accuratam ejus obedientiam ; aitque illi : Citius solve jejunium, quo et officium tuum recites, et aquam tuam sumas: sin minus brevi corpus tuum in infirmitatem incurret. quemdam locum in quo erant arundines; quæ a vento niotæ sunt. Et ait senex fratribus: Quis est motus hic? Responderunt: Arundines sunt. Itaque dicit eis senex : Revera si quis sederit quiete, au- dieritque vocent aviculæ, non habebit cor ejus re- quiem eamdem : quanto magis vos, harum arundi- num agitationem sentientes. Thebaida propter filum lineum perrecturos, dixisse: Per occasionem abbatem Arsenium invisamus. Ita- que ingressus abbas Alexander, dixit seni: Fratres ex Alexandria venientes, videre te cupiunt. Respon- dit senex : Disce ex iis qua de causa advenerint. Ille ubi comperisset, in Thebaidem lini ergo proficisci, seni renuntiavit. Tum bic: Certe faciem Arsenii non conspicient, quoniam mei gratia non accesse- runt, sed ob opus suum. Suscipe eos ac recreatos dimitte in pace, dicens: Senex vobis occurrere non potest. Arsenii in Sceli, ac per ostium altendebat, videt- que senem instar ignis totum ; erat autem is frater dignus qui conspiceret. Utque pulsavit, egressus est senex, et conspicatus fratrem velut stupore cor- reptum, dixit ei: A multone tempore fores pui- sas? Num aliquid hic es intuitus? Respondit: Ne- quaquam. Tum collocutus, dimisit eum. B C Arsenius in Canopo, senatorii generis virgo, dives admodum, ac Deum timens, venit a Roma, ut vi- deret eum; susceptaque est a Theophilo archiepi- scopo; quem rogavit, ut seni persuaderet admittere illam. Et veniens, hortatus est eum his verbis : illa, senatoria, e Roma advenit, vultque videre te. At senex non acquievit ut mulieri obviam iret. Cum ergo virgini renuntiatum fuisset, jussit sterni ju- D menta, apud se dicens: Confido Deo, quod conspe- ctura sim Arsenium; non enim ad hominem viden- dum sum profecta; quippe cum plurimis viris re- ferta sit nostra civitas ; sed ad intuendum prophetam iter suscepi. Utque pervenit circa cellam senis, commodum sic Deo disponente senex extra cellam vacabat : quem illa contuens, procidit ad pedes ejus. ls vero erexit illam cum ira; intendensque in eam Al. ins. tuo. Inscite, ac alieno plane sensu. gius : cum festinatione, Rubus, 25. (80) Pervenit aliquando abbas Arsenius ad 26. (81) Referebat abbas Daniel, quosdam fratres 27. (82) Aliquis fratrum abiit ad cellam abbatis 28. (85) Quodam tempore dum resideret abbas (80) Vit. Patr. n, 5. (81) Vit. Patr. iii, 192; vii, xxxiv, 2. (81) Vit. Patr. xviii, 1. (85) Vit. Patr. m, 65; v, (84) Κατάλυς. Interpres vetus, disjungere ab opere (85) Μετ' ὀργῆς. Cum indignatione, vertit Pela-

Ιδού βλέπε. Η δὲ ἀπὸ αἰσχύνης οὐ κατενόησε το πρόσωπον αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ γέρων· Οὐκ ἤκου- σας τὰ ἔργα μου; ταῦτα βλέπειν ἀναγκαῖόν ἐστι. Πῶς δὲ ἐτόλμησας τοσοῦτον ποιῆσαι πλοῦν ; οὐκ οἶδας ὅτι γυνὴ εἰ ; οὐκ ὀφείλεις εξέρχεσθαί πού ποτε; Η ίνα ἀπέλθῃς εἰς 'Ρώμην, καὶ εἴπῃς ταῖς ἄλλαις γυναιξίν, ὅτι 'Εώρακα Αρσένιον, καὶ ποιήσωσι τὴν θάλασσαν ὁδὸν γυναικῶν ἐρχομένων πρὸς μέ ; Ἡ δὲ εἶπεν· Ἐὰν θέλῃ ὁ Κύριος, οὐκ ἀφῶ τινα ἐλθεῖν ὧδε· ἀλλ᾽ εἴ- χου ὑπὲρ ἐμοῦ, καὶ μνημόνευε μου διαπαντός. Ο δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· Εὔχομαι τῷ Θεῷ, ἵνα ἐξ- αλείψῃ τὸ μνημόσυνόν σου ἐκ τῆς καρδίας μου. Καὶ ταῦτα ἀκούσασα, ἐξῆλθε τεταραγμένη. Καὶ ὡς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, ἀπὸ τῆς λύπης ἔβαλε πυρέσσειν· καὶ ἀνηγγέλη τῷ μακαρίῳ Θεοφίλῳ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ ὅτι ἀσθενεῖ. Καὶ ἐλθὼν πρὸς αὐτὴν, παρεκάλει μα- Β θεῖν τί ἐστιν ὅ ἔχει. Ἡ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Εἴθε μὴ ἀπήνε τησα ὧδε· εἶπον γὰρ τῷ γέροντι Μνημόνευε μου καὶ εἶπέ μοι· Εύχομαι τῷ Θεῷ, ἵνα ἐξαλειφθῇ τὸ μνη μόσυνόν σου ἐκ τῆς καρδίας μου. Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀπο- θνήσκω ἐκ τῆς λύπης. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ἀρχιεπίσκο- πος· Οὐκ οἶδας ὅτι γυνὴ εἶ, καὶ διὰ τῶν γυναικῶν ὁ ἐχθρὸς πολεμεῖ τοὺς ἁγίους; διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ γέρων περὶ γὰρ τῆς ψυχῆς σου εύχεται διαπαντός. Καὶ οὕτως ἐθεραπεύθη ὁ λογισμὸς αὐτῆς, καὶ ἀπῆλθε μετά χαρᾶς εἰς τὰ ἴδια. κα. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀ662 Αρ- σενίου, ὅτι ἦλθέ ποτε μαγιστριανός, φέρων αὐτῷ δια- θήκην τινὸς συγκλητικού συγγενούς αὐτοῦ, ὅς κατο έλιπεν αὐτῷ κληρονομίαν πολλὴν σφόδρα· καὶ λαβών αὐτὴν, ἤθελε σχίσαι. Καὶ ἔπεσεν ὁ μαγιστριανὸς (86) εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγων· Δέομαί σου, μὴ σχί- σης αὐτὴν, ἐπεὶ αἱρεταί μου ή κεφαλή. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀθος Αρσένιος· Ἐγὼ πρὸ ἐκείνου ἀπέθα νον· αὐτὸς δὲ ἄρτι ἀπέθανε. Καὶ ἀντέπεμψεν αὐτήν, μηδὲν δεξάμενος. λ'. Ελεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐμὲ σαββάτων ἐπιφωσκούσης Κυριακῆς, ἥριε τὸν ἥλιον ὀπίσω από τοῦ, καὶ ἔτεινε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εὐ χόμενος, ἕως πάλιν ἔλαμψεν ὁ ἥλιος εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐκαθέζετο 3. λα'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Αρσενίου καὶ τοῦ ἀββα Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρμης, ὅτι ὑπὲρ πάντας (87) έμβ- σουν τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν. Ὁ μὲν οὖν ἀββᾶς Αρσένιος οὐχ ὑπήντα ταχέως τινί· ὁ δὲ ἀββᾶς Θεόδω ρος ὑπήντα μὲν, ἀλλὰ ὡς βομφαία ἦν. τοῖς κάτω μέρεσι, καὶ ἐχλουμένου ἐκεῖσε, ἔδοξεν αὐτῷ λιπόν. Νεμε- σίῳ μαστριανῷ, μαγιστριανῷ. τον καθωσιωμένον Εὐφρόνιον τὸν στρατηλατιανόν. Εt Ελέγετο δὲ περὶ αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη τις καταλα δεῖν τὴν διαγωγὴν τῆς πολιτείας αὐτοῦ. APOPHTHEGMATA PATRUM. A dixit : Si faciem meam cupis aspicere, en vide. Al. inser. rianus, dignitas a veteribus sæpe memorata, et per recentiores multos exposita; ideoque hic præter- mittenda, nisi monendum fuisset, male epistolam lib. v lsidori Pelusiole titulum habere, pro Memorat Theo- doritus, epist. 79, omnia. C D Illa præ verecundia vultum ipsius contemplata non est. Tum senex: Nonne audiisti opera mea? Hæc considerare oportuit. Quonrodo autem ausa es tantam navigationem conficere? Nonne scis le esse mulierem, nec debere quoquam exire? An ut Ro- mam reversa, dicas cæteris mulieribus: Vidi Arse- nium; fiatque mare iter mulierum adeuntium me? At illa excepit: Si Deo libuerit, non permittain quanque huc appellere. Verum ora pro me, mei- que semper memento. Respondit Arsenius: Deum precor, ut memoriam tui deleat de corde meo. Quibus auditis virgo perturbata discessit. Cumque ad urbem venisset, præ tristitia in febrem incidit ; nuntiatusque est beato Theophilo archiepiscopo morbus ejus. Qui ad illum profectus, precibus di- scere contendebat quidnam esset quod haberet. Respondit ipsa: Utinam me huc non contulissem! Dixi quippe seni: Memor inei esto; ac tuli respon- sum: Deum precor, ut memoria tui e corde meo deleatur. ecce præ tristitia ego morior. Tunc Et archiepiscopus: (89) Nescis, inquit, te esse mulie- rem, sanctosque per mulieres ab inimico impugnari? Eapropter ita pronuntiavit senex. Nam pro anima tna orabit semper. Atque hunc in modum curata est mens feminæ; et cum gaudio ad patriam re- mreavit. quod venerit aliquando magistrianus, deferens te- stamentum cujusdam senatoris propinqui ejus, qui ei maximam hæreditatem reliquerat: quod testa. mentum ubi accepit, voluit lacerare. At procidit magistrianus ad pedes ejus, dicens: Obsecro te, uoli discindere ; alioqui capite truncabor. Tum ab bas Arsenius ait illi: Ego ante ipsum mortuus sum; is autem inodo obiit. Atque remisit testamentum, nec quidquam cepit. Sabbatorum illucescente Dominica, solem relinque- bat retro, manusque ad celum extendcbat, oralis, quousque iterum sol vultum cjus collustraret; atque ita residebat. Theodoro Phernensi, quod supra cunctos gloriam hominum odio haberent. Quocirca abbas Arsenius non facile occurrebat cuiquam. Abbas vero Theo- dorus, occurrebat quidem, sed velut gladius erat. ferioribus partibus |Ægypti, atque illic interpellari autem de eo, quia nemo potuerit comprehendere mo dum conversationis ejus. Græce ex Colbertinis libris ; 20. Καθεζομένου (88) ποτὲ τοῦ ἀ563 Αρσενίου ἐν (86) Μαγιστριανός. Magistrianus sive magiste (87) Ὑπὲρ πάντας. Pelagius, ὑπὲρ πάντα, super 29. (90) Narravit abbas Daniel de abbate Arsenio, 30. (91) Aicbant praterea de illo, quod vespere 31. (92) Dicebant de abbate Arsenio et abbate 32. (93) Sedenti aliquando abbati Arsenio in in- (88) Καθεζομένου. Præponit Pelagius : Dicebant (89) Sup. Noinoc. n. 41. (90) Vit. Patr. vi, 2. (94) Vit. Patr. sir, 1 ; Joan. Geom. Parcd. 2. (92) Vit. Patr. viii, 3. (93) Vit. Patr. xv, 9.

Ιδού βλέπε. Η δὲ ἀπὸ αἰσχύνης οὐ κατενόησε το πρόσωπον αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ γέρων· Οὐκ ἤκου- σας τὰ ἔργα μου; ταῦτα βλέπειν ἀναγκαῖόν ἐστι. Πῶς δὲ ἐτόλμησας τοσοῦτον ποιῆσαι πλοῦν ; οὐκ οἶδας ὅτι γυνὴ εἰ ; οὐκ ὀφείλεις εξέρχεσθαί πού ποτε; Η ίνα ἀπέλθῃς εἰς 'Ρώμην, καὶ εἴπῃς ταῖς ἄλλαις γυναιξίν, ὅτι 'Εώρακα Αρσένιον, καὶ ποιήσωσι τὴν θάλασσαν ὁδὸν γυναικῶν ἐρχομένων πρὸς μέ ; Ἡ δὲ εἶπεν· Ἐὰν θέλῃ ὁ Κύριος, οὐκ ἀφῶ τινα ἐλθεῖν ὧδε· ἀλλ᾽ εἴ- χου ὑπὲρ ἐμοῦ, καὶ μνημόνευε μου διαπαντός. Ο δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· Εὔχομαι τῷ Θεῷ, ἵνα ἐξ- αλείψῃ τὸ μνημόσυνόν σου ἐκ τῆς καρδίας μου. Καὶ ταῦτα ἀκούσασα, ἐξῆλθε τεταραγμένη. Καὶ ὡς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, ἀπὸ τῆς λύπης ἔβαλε πυρέσσειν· καὶ ἀνηγγέλη τῷ μακαρίῳ Θεοφίλῳ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ ὅτι ἀσθενεῖ. Καὶ ἐλθὼν πρὸς αὐτὴν, παρεκάλει μα- Β θεῖν τί ἐστιν ὅ ἔχει. Ἡ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Εἴθε μὴ ἀπήνε τησα ὧδε· εἶπον γὰρ τῷ γέροντι Μνημόνευε μου καὶ εἶπέ μοι· Εύχομαι τῷ Θεῷ, ἵνα ἐξαλειφθῇ τὸ μνη μόσυνόν σου ἐκ τῆς καρδίας μου. Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀπο- θνήσκω ἐκ τῆς λύπης. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ἀρχιεπίσκο- πος· Οὐκ οἶδας ὅτι γυνὴ εἶ, καὶ διὰ τῶν γυναικῶν ὁ ἐχθρὸς πολεμεῖ τοὺς ἁγίους; διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ γέρων περὶ γὰρ τῆς ψυχῆς σου εύχεται διαπαντός. Καὶ οὕτως ἐθεραπεύθη ὁ λογισμὸς αὐτῆς, καὶ ἀπῆλθε μετά χαρᾶς εἰς τὰ ἴδια. κα. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀ662 Αρ- σενίου, ὅτι ἦλθέ ποτε μαγιστριανός, φέρων αὐτῷ δια- θήκην τινὸς συγκλητικού συγγενούς αὐτοῦ, ὅς κατο έλιπεν αὐτῷ κληρονομίαν πολλὴν σφόδρα· καὶ λαβών αὐτὴν, ἤθελε σχίσαι. Καὶ ἔπεσεν ὁ μαγιστριανὸς (86) εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγων· Δέομαί σου, μὴ σχί- σης αὐτὴν, ἐπεὶ αἱρεταί μου ή κεφαλή. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀθος Αρσένιος· Ἐγὼ πρὸ ἐκείνου ἀπέθα νον· αὐτὸς δὲ ἄρτι ἀπέθανε. Καὶ ἀντέπεμψεν αὐτήν, μηδὲν δεξάμενος. λ'. Ελεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐμὲ σαββάτων ἐπιφωσκούσης Κυριακῆς, ἥριε τὸν ἥλιον ὀπίσω από τοῦ, καὶ ἔτεινε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εὐ χόμενος, ἕως πάλιν ἔλαμψεν ὁ ἥλιος εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐκαθέζετο 3. λα'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Αρσενίου καὶ τοῦ ἀββα Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρμης, ὅτι ὑπὲρ πάντας (87) έμβ- σουν τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν. Ὁ μὲν οὖν ἀββᾶς Αρσένιος οὐχ ὑπήντα ταχέως τινί· ὁ δὲ ἀββᾶς Θεόδω ρος ὑπήντα μὲν, ἀλλὰ ὡς βομφαία ἦν. τοῖς κάτω μέρεσι, καὶ ἐχλουμένου ἐκεῖσε, ἔδοξεν αὐτῷ λιπόν. Νεμε- σίῳ μαστριανῷ, μαγιστριανῷ. τον καθωσιωμένον Εὐφρόνιον τὸν στρατηλατιανόν. Εt Ελέγετο δὲ περὶ αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη τις καταλα δεῖν τὴν διαγωγὴν τῆς πολιτείας αὐτοῦ. APOPHTHEGMATA PATRUM. A dixit : Si faciem meam cupis aspicere, en vide. Al. inser. rianus, dignitas a veteribus sæpe memorata, et per recentiores multos exposita; ideoque hic præter- mittenda, nisi monendum fuisset, male epistolam lib. v lsidori Pelusiole titulum habere, pro Memorat Theo- doritus, epist. 79, omnia. C D Illa præ verecundia vultum ipsius contemplata non est. Tum senex: Nonne audiisti opera mea? Hæc considerare oportuit. Quonrodo autem ausa es tantam navigationem conficere? Nonne scis le esse mulierem, nec debere quoquam exire? An ut Ro- mam reversa, dicas cæteris mulieribus: Vidi Arse- nium; fiatque mare iter mulierum adeuntium me? At illa excepit: Si Deo libuerit, non permittain quanque huc appellere. Verum ora pro me, mei- que semper memento. Respondit Arsenius: Deum precor, ut memoriam tui deleat de corde meo. Quibus auditis virgo perturbata discessit. Cumque ad urbem venisset, præ tristitia in febrem incidit ; nuntiatusque est beato Theophilo archiepiscopo morbus ejus. Qui ad illum profectus, precibus di- scere contendebat quidnam esset quod haberet. Respondit ipsa: Utinam me huc non contulissem! Dixi quippe seni: Memor inei esto; ac tuli respon- sum: Deum precor, ut memoria tui e corde meo deleatur. ecce præ tristitia ego morior. Tunc Et archiepiscopus: (89) Nescis, inquit, te esse mulie- rem, sanctosque per mulieres ab inimico impugnari? Eapropter ita pronuntiavit senex. Nam pro anima tna orabit semper. Atque hunc in modum curata est mens feminæ; et cum gaudio ad patriam re- mreavit. quod venerit aliquando magistrianus, deferens te- stamentum cujusdam senatoris propinqui ejus, qui ei maximam hæreditatem reliquerat: quod testa. mentum ubi accepit, voluit lacerare. At procidit magistrianus ad pedes ejus, dicens: Obsecro te, uoli discindere ; alioqui capite truncabor. Tum ab bas Arsenius ait illi: Ego ante ipsum mortuus sum; is autem inodo obiit. Atque remisit testamentum, nec quidquam cepit. Sabbatorum illucescente Dominica, solem relinque- bat retro, manusque ad celum extendcbat, oralis, quousque iterum sol vultum cjus collustraret; atque ita residebat. Theodoro Phernensi, quod supra cunctos gloriam hominum odio haberent. Quocirca abbas Arsenius non facile occurrebat cuiquam. Abbas vero Theo- dorus, occurrebat quidem, sed velut gladius erat. ferioribus partibus |Ægypti, atque illic interpellari autem de eo, quia nemo potuerit comprehendere mo dum conversationis ejus. Græce ex Colbertinis libris ; 20. Καθεζομένου (88) ποτὲ τοῦ ἀ563 Αρσενίου ἐν (86) Μαγιστριανός. Magistrianus sive magiste (87) Ὑπὲρ πάντας. Pelagius, ὑπὲρ πάντα, super 29. (90) Narravit abbas Daniel de abbate Arsenio, 30. (91) Aicbant praterea de illo, quod vespere 31. (92) Dicebant de abbate Arsenio et abbate 32. (93) Sedenti aliquando abbati Arsenio in in- (88) Καθεζομένου. Præponit Pelagius : Dicebant (89) Sup. Noinoc. n. 41. (90) Vit. Patr. vi, 2. (94) Vit. Patr. sir, 1 ; Joan. Geom. Parcd. 2. (92) Vit. Patr. viii, 3. (93) Vit. Patr. xv, 9.

Ιδού βλέπε. Η δὲ ἀπὸ αἰσχύνης οὐ κατενόησε το πρόσωπον αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ γέρων· Οὐκ ἤκου- σας τὰ ἔργα μου; ταῦτα βλέπειν ἀναγκαῖόν ἐστι. Πῶς δὲ ἐτόλμησας τοσοῦτον ποιῆσαι πλοῦν ; οὐκ οἶδας ὅτι γυνὴ εἰ ; οὐκ ὀφείλεις εξέρχεσθαί πού ποτε; Η ίνα ἀπέλθῃς εἰς 'Ρώμην, καὶ εἴπῃς ταῖς ἄλλαις γυναιξίν, ὅτι 'Εώρακα Αρσένιον, καὶ ποιήσωσι τὴν θάλασσαν ὁδὸν γυναικῶν ἐρχομένων πρὸς μέ ; Ἡ δὲ εἶπεν· Ἐὰν θέλῃ ὁ Κύριος, οὐκ ἀφῶ τινα ἐλθεῖν ὧδε· ἀλλ᾽ εἴ- χου ὑπὲρ ἐμοῦ, καὶ μνημόνευε μου διαπαντός. Ο δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· Εὔχομαι τῷ Θεῷ, ἵνα ἐξ- αλείψῃ τὸ μνημόσυνόν σου ἐκ τῆς καρδίας μου. Καὶ ταῦτα ἀκούσασα, ἐξῆλθε τεταραγμένη. Καὶ ὡς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, ἀπὸ τῆς λύπης ἔβαλε πυρέσσειν· καὶ ἀνηγγέλη τῷ μακαρίῳ Θεοφίλῳ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ ὅτι ἀσθενεῖ. Καὶ ἐλθὼν πρὸς αὐτὴν, παρεκάλει μα- Β θεῖν τί ἐστιν ὅ ἔχει. Ἡ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Εἴθε μὴ ἀπήνε τησα ὧδε· εἶπον γὰρ τῷ γέροντι Μνημόνευε μου καὶ εἶπέ μοι· Εύχομαι τῷ Θεῷ, ἵνα ἐξαλειφθῇ τὸ μνη μόσυνόν σου ἐκ τῆς καρδίας μου. Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀπο- θνήσκω ἐκ τῆς λύπης. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ἀρχιεπίσκο- πος· Οὐκ οἶδας ὅτι γυνὴ εἶ, καὶ διὰ τῶν γυναικῶν ὁ ἐχθρὸς πολεμεῖ τοὺς ἁγίους; διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ γέρων περὶ γὰρ τῆς ψυχῆς σου εύχεται διαπαντός. Καὶ οὕτως ἐθεραπεύθη ὁ λογισμὸς αὐτῆς, καὶ ἀπῆλθε μετά χαρᾶς εἰς τὰ ἴδια. κα. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀ662 Αρ- σενίου, ὅτι ἦλθέ ποτε μαγιστριανός, φέρων αὐτῷ δια- θήκην τινὸς συγκλητικού συγγενούς αὐτοῦ, ὅς κατο έλιπεν αὐτῷ κληρονομίαν πολλὴν σφόδρα· καὶ λαβών αὐτὴν, ἤθελε σχίσαι. Καὶ ἔπεσεν ὁ μαγιστριανὸς (86) εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγων· Δέομαί σου, μὴ σχί- σης αὐτὴν, ἐπεὶ αἱρεταί μου ή κεφαλή. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀθος Αρσένιος· Ἐγὼ πρὸ ἐκείνου ἀπέθα νον· αὐτὸς δὲ ἄρτι ἀπέθανε. Καὶ ἀντέπεμψεν αὐτήν, μηδὲν δεξάμενος. λ'. Ελεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐμὲ σαββάτων ἐπιφωσκούσης Κυριακῆς, ἥριε τὸν ἥλιον ὀπίσω από τοῦ, καὶ ἔτεινε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εὐ χόμενος, ἕως πάλιν ἔλαμψεν ὁ ἥλιος εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐκαθέζετο 3. λα'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Αρσενίου καὶ τοῦ ἀββα Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρμης, ὅτι ὑπὲρ πάντας (87) έμβ- σουν τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν. Ὁ μὲν οὖν ἀββᾶς Αρσένιος οὐχ ὑπήντα ταχέως τινί· ὁ δὲ ἀββᾶς Θεόδω ρος ὑπήντα μὲν, ἀλλὰ ὡς βομφαία ἦν. τοῖς κάτω μέρεσι, καὶ ἐχλουμένου ἐκεῖσε, ἔδοξεν αὐτῷ λιπόν. Νεμε- σίῳ μαστριανῷ, μαγιστριανῷ. τον καθωσιωμένον Εὐφρόνιον τὸν στρατηλατιανόν. Εt Ελέγετο δὲ περὶ αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη τις καταλα δεῖν τὴν διαγωγὴν τῆς πολιτείας αὐτοῦ. APOPHTHEGMATA PATRUM. A dixit : Si faciem meam cupis aspicere, en vide. Al. inser. rianus, dignitas a veteribus sæpe memorata, et per recentiores multos exposita; ideoque hic præter- mittenda, nisi monendum fuisset, male epistolam lib. v lsidori Pelusiole titulum habere, pro Memorat Theo- doritus, epist. 79, omnia. C D Illa præ verecundia vultum ipsius contemplata non est. Tum senex: Nonne audiisti opera mea? Hæc considerare oportuit. Quonrodo autem ausa es tantam navigationem conficere? Nonne scis le esse mulierem, nec debere quoquam exire? An ut Ro- mam reversa, dicas cæteris mulieribus: Vidi Arse- nium; fiatque mare iter mulierum adeuntium me? At illa excepit: Si Deo libuerit, non permittain quanque huc appellere. Verum ora pro me, mei- que semper memento. Respondit Arsenius: Deum precor, ut memoriam tui deleat de corde meo. Quibus auditis virgo perturbata discessit. Cumque ad urbem venisset, præ tristitia in febrem incidit ; nuntiatusque est beato Theophilo archiepiscopo morbus ejus. Qui ad illum profectus, precibus di- scere contendebat quidnam esset quod haberet. Respondit ipsa: Utinam me huc non contulissem! Dixi quippe seni: Memor inei esto; ac tuli respon- sum: Deum precor, ut memoria tui e corde meo deleatur. ecce præ tristitia ego morior. Tunc Et archiepiscopus: (89) Nescis, inquit, te esse mulie- rem, sanctosque per mulieres ab inimico impugnari? Eapropter ita pronuntiavit senex. Nam pro anima tna orabit semper. Atque hunc in modum curata est mens feminæ; et cum gaudio ad patriam re- mreavit. quod venerit aliquando magistrianus, deferens te- stamentum cujusdam senatoris propinqui ejus, qui ei maximam hæreditatem reliquerat: quod testa. mentum ubi accepit, voluit lacerare. At procidit magistrianus ad pedes ejus, dicens: Obsecro te, uoli discindere ; alioqui capite truncabor. Tum ab bas Arsenius ait illi: Ego ante ipsum mortuus sum; is autem inodo obiit. Atque remisit testamentum, nec quidquam cepit. Sabbatorum illucescente Dominica, solem relinque- bat retro, manusque ad celum extendcbat, oralis, quousque iterum sol vultum cjus collustraret; atque ita residebat. Theodoro Phernensi, quod supra cunctos gloriam hominum odio haberent. Quocirca abbas Arsenius non facile occurrebat cuiquam. Abbas vero Theo- dorus, occurrebat quidem, sed velut gladius erat. ferioribus partibus |Ægypti, atque illic interpellari autem de eo, quia nemo potuerit comprehendere mo dum conversationis ejus. Græce ex Colbertinis libris ; 20. Καθεζομένου (88) ποτὲ τοῦ ἀ563 Αρσενίου ἐν (86) Μαγιστριανός. Magistrianus sive magiste (87) Ὑπὲρ πάντας. Pelagius, ὑπὲρ πάντα, super 29. (90) Narravit abbas Daniel de abbate Arsenio, 30. (91) Aicbant praterea de illo, quod vespere 31. (92) Dicebant de abbate Arsenio et abbate 32. (93) Sedenti aliquando abbati Arsenio in in- (88) Καθεζομένου. Præponit Pelagius : Dicebant (89) Sup. Noinoc. n. 41. (90) Vit. Patr. vi, 2. (94) Vit. Patr. sir, 1 ; Joan. Geom. Parcd. 2. (92) Vit. Patr. viii, 3. (93) Vit. Patr. xv, 9.

καταλιπεῖν τὸ κελλίον. Μηδὲν δὲ ἐξ αὐτοῦ λαβών, οὔ πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ. πλαγίως. (93*) τως ἐπορεύθη ο μαθητάς τους Φαρανίτας Αλέξαν δρον καὶ Ζώιλον. Εἶπεν οὖν τῷ Ἀλεξάνδρῳ Αναστάς ἀνάπλευσον. Καὶ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ τῷ Ζωίλο εἶπε· Δεῦρο μετ' ἐμοῦ ἕως τοῦ ποταμοῦ, καὶ ζήτησαν μοι πλοῖον ἐπὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν καταπλέον, και ού τως ἀνάπλευσον καὶ σὺ πρὸς τὸν ἀδελφόν σου. Ὁ δὲ Ζώιλος, ἐπὶ τῷ λόγῳ ταραχθεὶς, ἐσιώπησε. Καὶ οὕτως ἐχωρίσθησαν ἀπ' ἀλλήλων. Κατῆλθεν οὖν ὁ γέρων ἐπὶ τὰ μέρη Αλεξανδρείας, καὶ ἠσθένησεν ἀρρωστίαν μεγάλην. Οἱ δὲ τούτου διακονηταὶ εἶπον πρὸς ἀλλή λους· Μὴ ἄρα τις ἡμῶν ἐλύπησε τὸν γέροντα, καὶ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη ἀφ' ἡμῶν ; Καὶ οὐχ εὗρον ἐν ἑαυτοῖς οὐδὲν, οὔτε ὅτι παρήκουσαν αὐτοῦ ποτε. Υγιάνας δὲ ὁ γέρων εἶπε· Πορεύσομαι πρὸς τοὺς ἐμοὺς Πατέρας. Καὶ οὕτως ἀναπλεύσας ἦλθεν εἰς τὴν Πέτραν ὅπου ἦταν οἱ διακονηταὶ αὐτοῦ. Ὄντος δὲ αὐτοῦ πλησίον τοῦ ποταμοῦ, παιδίσκη τις Αιθιόπιστα ἐλθοῦσα, ἥψατο τῆς μηλωτῆς αὐτοῦ. Ὁ δὲ γέρων ἐπετίμησεν αὐτῇ. Ἡ οὖν παιδίσκη εἶπεν αὐτῷ· Εἰ μοναχὸς εἶ, πορεύου εἰς τὸ ὄρος. Ὁ δὲ γέρων ἐπὶ τῷ λόγῳ κατανυγείς ἔλεγεν ἐν ἑαυτῷ· Αρσένιε, εἰ μοναχὸς εἶ, πορεύου εἰς τὸ ὄρος. Καὶ ἐπὶ τούτῳ ἀπήντησαν αὐτῷ ὅ τε Αλέ ξανδρος καὶ Ζώιλος· καὶ ἐπιπεσόντων αὐτῶν τοῖς του σὶν αὐτοῦ, ἔρριψεν ἑαυτὸν καὶ ὁ γέρων· καὶ ἔκλαυσαν ἀμφότεροι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὐκ ἠκούσατε ὅτι ἠσθέ νησα; Καὶ εἶπον αὐτῷ· Ναί. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Καὶ διατί οὐκ ἤλθετε ἰδεῖν με ; Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς ᾿Αλέξαν δρος ὅτι Ο χωρισμός σου ἀφ' ἡμῶν οὐ γέγονε πιθανός. καὶ πολλοὶ οὐκ ὠφελήθησαν, λέγοντες, ὅτι Εἰ μὴ παρ ἤκουσαν τοῦ γέροντος, οὐκ ἂν ἐχωρίσθη ἐξ αὐτῶν. Λέγει αὐτοῖς· Πάλιν οὖν μέλλουσι λέγειν οἱ ἄνθρωποι, ὅτι οὐχ εὗρεν ἡ περιστερὰ ἀνάπαυσιν τοῖς ποσὶν αὐτῆς, καὶ ἀνέστρεψε πρὸς τὸν Νῶε, εἰς τὴν κιβωτόν. Καὶ οὕτως ἐθεραπεύθησαν· καὶ ἔμεινε μετ' αὐτῶν ἕως τῆς τε λευτῆς αὐτοῦ. λγ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Διηγήσατο ἡμῖν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος ὡς περὶ ἄλλου τινός· τάχα δὲ αὐτὸς ἦν· ὅτι καθημένου τινός γέροντος εἰς τὸ κελλίον αὐτ τοῦ, ἦλθεν αὐτῷ φωνὴ λέγουσα· Δεῦρο, καὶ δείξω σου τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων. Καὶ ἀναστὰς ἐξῆλθε· καὶ ἀπήνεγκεν αὐτὸν εἰς τόπον τινά, καὶ ἔδειξεν Αιθίοπα κόπτοντα ξύλα, καὶ ποιήσαντα φορτίον μέγα· ἐπει ρᾶτο δὲ αὐτὸ βαστάσαι, καὶ οὐκ ἠδύνατο· καὶ ἀντὶ τοῦ ἆραι ἐξ αὐτοῦ, πάλιν έκοπτε ξύλα, καὶ προσετίθει τῷ φορτίῳ. Τοῦτο δὲ ἐπὶ πολὺ ἐποίει. Καὶ προβὰς ὀλίγον πάλιν ἔδειξεν αὐτῷ ἄνθρωπον ἱστάμενον ἐπὶ λάκκου, καὶ ἀντλοῦντα ὕδωρ ἐξ αὐτοῦ, καὶ μεταβάλο λοντα εἰς δεξαμενήν τετρημμένην, καὶ τὸ αὐτὸ ὕδωρ ἐκχέουσαν εἰς τὸν λάκκον. Καὶ λέγει αὐτῷ πάλιν Δεύρο, δείξω σοι ἄλλο. Καὶ θεωρεῖ ἱερὸν, καὶ δύο ἄ δρας καθημένους ἵπποις, καὶ βαστάζοντας ξύλον πλα γίως, ἕνα κατέναντι τοῦ ἑνός· ἤθελον δὲ διὰ τῆς πύλης εἰσελθεῖν, καὶ οὐκ ἠδύναντο, διὰ τὸ εἶναι τὸ ξύλον πλάγιον 87. Οὐκ ἐταπείνωσε δὲ ὁ εἷς ἑαυτὸν ὀπίσω τοῦ ΑΙ. ἔμειναν μετ' αὐτοῦ. * Α1. ἀπελθών. 11. i $9 APPENDIX AD PAL·LADIUM. solito, visum est cellam relinquere. Ac nihil inde A B assumens, ita perrexit ad suos discipulos Pharani- tas Alexandrum et Zoilum. Dixit ergo Alexandro : Surge, ascendito navem. Atque ita fecit. Et Zoilo ait : Veni mecum usque ad flumen, et quære navim quæ Alexandriam me vehat, sicque ad fratrem tuum naviga. Zoilus vero tali sermone conturbatus, la- cuit. Eoque modo a se invicem disjuncti sunt. De- scendit igitur senex ad parles Alexandria; quo loci in vehementem morbum incidit. At ipsius ministri seu discipuli se mutuo rogaverunt : Num alteruter nos:rum sener contristavit, et eam ob causam secessit a nobis? Nec invenerunt in se quidpiam culpæ, aut inobedientiæ. Porro senex recuperata sanitate, dixit : Vadam ad Patres meos. Hunc in modum renavigans, venit ad locum qui dicitur Pe- tra, ubi manebant ministri ipsius. Cumque essct juxta flumen, ancilla quædam Æthiopissa accedens, tetigit ipsius meloten. Tum senex increpavit illam. Igitur ancilla ad eum dixit: Si monachus es, in montem proficiscere. Quo sermone senex in com- punctionem adductus, dicebat apud se : Arseni, si es monachus, in montem proficiscere. Interea oc- currerunt ei Alexander et Zoilus. Cumque procidis sent ante pedes illius, se etiam prostravit senex; ac flebant ex utraque parte. Ait senex : Nonne au- diistis aegrotasse me? Responderunt : Ita est. Senex tune: Et cur non venistis ad videndum me? Abbas Alexander dixit: Separatio tua a nobis nequaquam C fuit accepta, imo multis nocuit, qui ita disserebant: Nisi inobedientes exstitissent seni, non ab illis se- cessisset. Dicit eis : Rursus itaque pronuntiaturi sunt homines: Non invenit columba requiem pedi- bus suis, et reversa est ad Noe in arcam 3. Atque hoc pacto conciliati sunt; mansitque cum eis usque ad mortem suam. velut de alio narravit; forte autem ipse erat; quod ad senem quemdam in sua cella sedentem delapsa fuerit hujusmodi vox : Veni, ostendam tibi opera hominum. Ac surgens egressus est; duxitque eum in locum quemdam, et ostendit Æthiopem ligna ca- dentem, ex quibus conficiebat grandem sarcinam ; conabatur autem illam portare, nec valebat; et pro eo ut inde nonnihil tolleret, iterum incidebat ligna, alque adjiciebat ad sarcinam. Id porro diutius fa- ciebat. Et paululum progressus, iterum ostendit ei hominem qui stabat ad lacum, hauriebatque aquam ex illo, ac transferebat in pertusum vas, quod eam- dem aquam in lacum refundebat. Postea dixit ei : Veni, ostendam tibi aliud. Tum vidit templum, ac duos viros sedentes in equis, et portantes lignum oblique, hunc contra illum; volebant autem per januam ingredi, neque poterant, propterea quod lignum transversum esset. Nec se demisit alteruter * Gen. vill, 9. * Al. inser. Vit. Patr. xviii, 2. D 33. (93) Dixit abbas Daniel: Nobis abbas Arsenius

ἑτέρου ἐνέγκαι τὸ ξύλον ἐπ᾿ εὐθείας· καὶ διὰ τοῦτο ἔμειναν ἔξω τῆς πύλης. Οὗτοί εἰσι, φησίν, οἱ βαπτά- ζοντες ώς δικαιοσύνης ζυγὸν μετὰ ὑπερηφανίας, καὶ οὐκ ἐταπεινώθησαν τοῦ διορθώσασθαι ἑαυτοὺς, καὶ πορευθῆναι τῇ ταπεινῇ ὁδῷ τοῦ Χριστοῦ· διὸ καὶ μέ- νουσιν ἔξω τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ κόπτων τὰ ξύλα ἄνθρωπος ἐστιν ἐν ἁμαρτίαις πολλαῖς· καὶ ἀντὶ τοῦ μετανοῆσαι, ἄλλας ἀνομίας προστιθεῖ ἐπάνω τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ. Καὶ ὁ τὸ ὕδωρ ἀντλῶν ἄνθρωπος ἐστι καλὰ μὲν ἔργα ποιῶν, ἀλλ' ἐπειδὴ εἶχεν ἐν αὐτ τοῖς πονηρὰν συμμιγήν, ἐν τούτῳ ἀπώλεσε καὶ τὰ καλὰ αὐτοῦ ἔργα. Χρὴ οὖν νήξειν πάντα ἄνθρωπον εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἵνα μὴ εἰς κενὸν κοπιάσῃ. Πατέρων ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας, ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Αρσέ γιον· καὶ ἦν εἷς ἐξ αὐτῶν θεῖος τοῦ παλαιοῦ Τιμοθέου Β ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας τοῦ λεγομένου ἀκτήμο- νος, καὶ εἶχεν ἕνα ἐκ τῶν τεκναδέλφων αὐτοῦ. Εἶχε δὲ τότε ὁ γέρων ἀσθένειαν, καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀπαντῆσαι αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ ἄλλοι ἔλθωσι καὶ παρενοχλήσωσιν αὐτόν. "Ην δὲ τότε εἰς τὴν Πέτραν τῆς Τρώης. Καὶ ἀνέκαμψαν λυπούμενοι. Συνέβη δὲ ἐπίστασιν βαρβάρων γενέσθαι, καὶ θέλων ἔμεινεν ἐν τοῖς κάτω μέρεσι. Καὶ ἀκούσαντες πάλιν ἦλθον ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ μετὰ χαρᾶς προσελάβετο αὐτούς. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς ὁς ἦν μετ' αὐτῶν· Οὐκ οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἤλθομεν παραβαλεῖν σοι εἰς Τρώην, καὶ οὐκ ἐδέξω ἡμᾶς; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ὑμεῖς ἐγεύσασθε ἄρτον καὶ ἐπίετε ὕδωρ φύσει δὲ ἐγώ, τέκνον, οὔτε ἄρτου οὔτε ὕδατος ἐγευ- σάμην, οὔτε μὴν ἐκάθισα, κολάζων ἐμαυτόν, ἕως οὗ ἐδοκίμασα ὅτι ἐφθάσατε εἰς τὸν τόπον ὑμῶν, ὅτι δι' ἐμὲ καὶ ὑμεῖς ἐσχύλητε· ἀλλὰ συγχωρήσατέ με, ἀδελφοί. Καὶ παρακληθέντες ἀνεχώρησαν. λε'. Ο αὐτῆς ἔλεγεν, ὅτι Εκάλεσέ με μίαν ὁ ἀββας Αρσένιος, καὶ λέγει μοι· "Ανάπαυσον τὸν πατέρα σου, ἵνα ὅταν ἀπέλθῃ της Κύριον, παρακαλέσῃ ὑπὲρ σοῦ, καὶ εὖ σοι γένηται. λς. Έλεγον περὶ τοῦ Αρσενίου, ὅτι, ἀσθενή. σαντος αὐτοῦ ποτε εἰς Σκῆτιν, ἀπῆλθεν ὁ πρεσβύ- τερος, καὶ ἤνεγκεν αὐτὸν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔθηκεν αὐτὸν εἰς χαλάδριον, μικρόν προσκεφάλαιον πρὸς τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ. Καὶ ἰδοὺ εἷς τῶν γερόντων ἐλθὼν ἐπισκέψασθαι αὐτὸν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν εἰς τὸ χαλάδριον (94), καὶ τὸ προσκεφάλαιον ὑποκάτω αὐτοῦ, ἐσκανδαλίσθη, λέγων· Οὗτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος ; καὶ εἰς ταῦτα ἀνάκειται; Λαβὼν δὲ αὐτὸν πρεσβύτερος κατ' ιδίαν, λέγει αὐτῷ· Τί ἦν τὸ ἔργον σου ἐν τῇ κώμῃ σου; Ὁ δὲ εἶπε· Ποιμήν ήμην. Πως οὖν, φησί, διήγες τὸν βίον σου; Ο δὲ ἔφη· Ἐν πολλῷ κόπῳ διήγον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Νῦν οὖν πῶς διάγεις ἐν τῷ κελλίῳ ; Ὁ δὲ ἔφη· Μᾶλλον ἀναπαύομαι. Καὶ λέ γει αὐτῷ· Βλέπεις τοῦτον τὸν ἀ66ἂν 'Αρσένιον; παρ Α1. Ελθών. χώρα Μέμφετο Αρσίνιόν τις ἰδὼν ἐπὶ κώεσιν ὄντα. χαλάδριον, χα- λάω, χαράδριον. εὐτελές τι στρώμα. APOPHTHEGMATA PATRUM. portam remanserunt. Hi, inquit, sunt homines qui velut justitiæ jugum portant cum superbia, nec sere demiserunt ut corrigerentur, incederentque in hu- mili Christi via : unde extra regnum Dei perma- nent. Qui vero ligna cædebat, homo est onustus peccatis; qui loco pœnitentiæ, alias adjicit iniqui- tates ad peccata sua. Ille vero qui hauriebat aquam, homo est, qui quidem bona opera facit, sed quia cum illis mala permista habet, in eo etiain bona opera perdidit. Oportet igitur ut quilibet vigilanter attendat ad opera sua, quo non laboret in vanum. A retro, ut lignum ferret in rectum; ideoque extra C D Instrati. Unde a Joanne Geometra per expri- muitur : Dictum autem videtur aut a verbo rint quidam Patrum ab Alexandria, ut viderent ab- batem Arsenium; ex quibus unus erat veteris Ti- mothei archiepiscopi Alexandrini, pauperis nuncu pati, avunculus, comitemque habebat e fratris sui liberis unum. Tunc vero grolabat senex, noluit- que eis occurrere, ne alii pariter accederent, ac eum interturbarent. Erat porro in Petra Troæ. Illi tristes remearunt. Contigit autem ut barbarorum irruptio fieret; unde mansit sponte in inferioribus partibus. Quo audito, iterum venerunt illum invi- sere. Et alacriter suscepit cos. Dicit illi frater qui una cum illis erat : Noune scis, abba, nos congres- suros tecum, perrexisse Troen, nec a te admissos fuisse? Respondit senex: Vos panem comedistis, ac bibistis aquam; ego vero, fili, sane nec panem nec aquam gustavi, neque sedi, meipsum puniens, donec exploratum habui, vos ad locum vestrum pervenisse, quia propter me fatigati fueratis; sed veniam mihi donate, fratres. Illi recreati discesse runt. bas Arsenius, dixitque mihi: Solatio sis Patri tuo, ut postquam ad Dominum discesserit, orel pro te, ac bene sit tibi. Sceti ægrotaret, profectus presbyter, eum adduxit ad ecclesiam, posuitque in strato, cum parvo cer- vicali sub capite ejus. Tum ecce e senibus unus veniens ad visitandum eum, ubi vidisset illum in strato, cum cervicali subitus, scandalun passus est, dixitque : Hiccine est abbas Arsenius? et eo modo recumbit? Sumens autem illum seorsim presbyter, ait: Quodnam erat opus tuum in tuo pago? Re- spondit ille : Eram pastor. Quonam ergo modo, in- quit, vitam transigebas? Ait : In labore multo. Τum presbyter : Nunc vero quem ad modum in cella agis? Senex : In majori dego quiete. Dicit illi : Vi- des hunc abbatem Arsenium? Quando in mundo versabatur, pater exstitit imperatorum; mille servi aut quasi Vita Arsenii Graeca ms. Quod apud Surium, n. 21, sile stragulum. . 28. Ὁ αὐτὸς διηγήσατο, ὅτι ποτὲ ἦλθόν τινες τῶν (94) Καλάβριον. Stratum, instar lectuli pellibus 34. (95) Idem retulit quod aliquo tempore vene- 35. Idem referebat: Quodam die vocavit me ab- 36. (96) Dixerunt de abbate Arsenio, quod cum (95) Vid. Vitam Arsenii, n. 22. (96) Joan. Geor. Parad. 10.

ἑτέρου ἐνέγκαι τὸ ξύλον ἐπ᾿ εὐθείας· καὶ διὰ τοῦτο ἔμειναν ἔξω τῆς πύλης. Οὗτοί εἰσι, φησίν, οἱ βαπτά- ζοντες ώς δικαιοσύνης ζυγὸν μετὰ ὑπερηφανίας, καὶ οὐκ ἐταπεινώθησαν τοῦ διορθώσασθαι ἑαυτοὺς, καὶ πορευθῆναι τῇ ταπεινῇ ὁδῷ τοῦ Χριστοῦ· διὸ καὶ μέ- νουσιν ἔξω τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ κόπτων τὰ ξύλα ἄνθρωπος ἐστιν ἐν ἁμαρτίαις πολλαῖς· καὶ ἀντὶ τοῦ μετανοῆσαι, ἄλλας ἀνομίας προστιθεῖ ἐπάνω τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ. Καὶ ὁ τὸ ὕδωρ ἀντλῶν ἄνθρωπος ἐστι καλὰ μὲν ἔργα ποιῶν, ἀλλ' ἐπειδὴ εἶχεν ἐν αὐτ τοῖς πονηρὰν συμμιγήν, ἐν τούτῳ ἀπώλεσε καὶ τὰ καλὰ αὐτοῦ ἔργα. Χρὴ οὖν νήξειν πάντα ἄνθρωπον εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἵνα μὴ εἰς κενὸν κοπιάσῃ. Πατέρων ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας, ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Αρσέ γιον· καὶ ἦν εἷς ἐξ αὐτῶν θεῖος τοῦ παλαιοῦ Τιμοθέου Β ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας τοῦ λεγομένου ἀκτήμο- νος, καὶ εἶχεν ἕνα ἐκ τῶν τεκναδέλφων αὐτοῦ. Εἶχε δὲ τότε ὁ γέρων ἀσθένειαν, καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀπαντῆσαι αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ ἄλλοι ἔλθωσι καὶ παρενοχλήσωσιν αὐτόν. "Ην δὲ τότε εἰς τὴν Πέτραν τῆς Τρώης. Καὶ ἀνέκαμψαν λυπούμενοι. Συνέβη δὲ ἐπίστασιν βαρβάρων γενέσθαι, καὶ θέλων ἔμεινεν ἐν τοῖς κάτω μέρεσι. Καὶ ἀκούσαντες πάλιν ἦλθον ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ μετὰ χαρᾶς προσελάβετο αὐτούς. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς ὁς ἦν μετ' αὐτῶν· Οὐκ οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἤλθομεν παραβαλεῖν σοι εἰς Τρώην, καὶ οὐκ ἐδέξω ἡμᾶς; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ὑμεῖς ἐγεύσασθε ἄρτον καὶ ἐπίετε ὕδωρ φύσει δὲ ἐγώ, τέκνον, οὔτε ἄρτου οὔτε ὕδατος ἐγευ- σάμην, οὔτε μὴν ἐκάθισα, κολάζων ἐμαυτόν, ἕως οὗ ἐδοκίμασα ὅτι ἐφθάσατε εἰς τὸν τόπον ὑμῶν, ὅτι δι' ἐμὲ καὶ ὑμεῖς ἐσχύλητε· ἀλλὰ συγχωρήσατέ με, ἀδελφοί. Καὶ παρακληθέντες ἀνεχώρησαν. λε'. Ο αὐτῆς ἔλεγεν, ὅτι Εκάλεσέ με μίαν ὁ ἀββας Αρσένιος, καὶ λέγει μοι· "Ανάπαυσον τὸν πατέρα σου, ἵνα ὅταν ἀπέλθῃ της Κύριον, παρακαλέσῃ ὑπὲρ σοῦ, καὶ εὖ σοι γένηται. λς. Έλεγον περὶ τοῦ Αρσενίου, ὅτι, ἀσθενή. σαντος αὐτοῦ ποτε εἰς Σκῆτιν, ἀπῆλθεν ὁ πρεσβύ- τερος, καὶ ἤνεγκεν αὐτὸν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔθηκεν αὐτὸν εἰς χαλάδριον, μικρόν προσκεφάλαιον πρὸς τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ. Καὶ ἰδοὺ εἷς τῶν γερόντων ἐλθὼν ἐπισκέψασθαι αὐτὸν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν εἰς τὸ χαλάδριον (94), καὶ τὸ προσκεφάλαιον ὑποκάτω αὐτοῦ, ἐσκανδαλίσθη, λέγων· Οὗτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος ; καὶ εἰς ταῦτα ἀνάκειται; Λαβὼν δὲ αὐτὸν πρεσβύτερος κατ' ιδίαν, λέγει αὐτῷ· Τί ἦν τὸ ἔργον σου ἐν τῇ κώμῃ σου; Ὁ δὲ εἶπε· Ποιμήν ήμην. Πως οὖν, φησί, διήγες τὸν βίον σου; Ο δὲ ἔφη· Ἐν πολλῷ κόπῳ διήγον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Νῦν οὖν πῶς διάγεις ἐν τῷ κελλίῳ ; Ὁ δὲ ἔφη· Μᾶλλον ἀναπαύομαι. Καὶ λέ γει αὐτῷ· Βλέπεις τοῦτον τὸν ἀ66ἂν 'Αρσένιον; παρ Α1. Ελθών. χώρα Μέμφετο Αρσίνιόν τις ἰδὼν ἐπὶ κώεσιν ὄντα. χαλάδριον, χα- λάω, χαράδριον. εὐτελές τι στρώμα. APOPHTHEGMATA PATRUM. portam remanserunt. Hi, inquit, sunt homines qui velut justitiæ jugum portant cum superbia, nec sere demiserunt ut corrigerentur, incederentque in hu- mili Christi via : unde extra regnum Dei perma- nent. Qui vero ligna cædebat, homo est onustus peccatis; qui loco pœnitentiæ, alias adjicit iniqui- tates ad peccata sua. Ille vero qui hauriebat aquam, homo est, qui quidem bona opera facit, sed quia cum illis mala permista habet, in eo etiain bona opera perdidit. Oportet igitur ut quilibet vigilanter attendat ad opera sua, quo non laboret in vanum. A retro, ut lignum ferret in rectum; ideoque extra C D Instrati. Unde a Joanne Geometra per expri- muitur : Dictum autem videtur aut a verbo rint quidam Patrum ab Alexandria, ut viderent ab- batem Arsenium; ex quibus unus erat veteris Ti- mothei archiepiscopi Alexandrini, pauperis nuncu pati, avunculus, comitemque habebat e fratris sui liberis unum. Tunc vero grolabat senex, noluit- que eis occurrere, ne alii pariter accederent, ac eum interturbarent. Erat porro in Petra Troæ. Illi tristes remearunt. Contigit autem ut barbarorum irruptio fieret; unde mansit sponte in inferioribus partibus. Quo audito, iterum venerunt illum invi- sere. Et alacriter suscepit cos. Dicit illi frater qui una cum illis erat : Noune scis, abba, nos congres- suros tecum, perrexisse Troen, nec a te admissos fuisse? Respondit senex: Vos panem comedistis, ac bibistis aquam; ego vero, fili, sane nec panem nec aquam gustavi, neque sedi, meipsum puniens, donec exploratum habui, vos ad locum vestrum pervenisse, quia propter me fatigati fueratis; sed veniam mihi donate, fratres. Illi recreati discesse runt. bas Arsenius, dixitque mihi: Solatio sis Patri tuo, ut postquam ad Dominum discesserit, orel pro te, ac bene sit tibi. Sceti ægrotaret, profectus presbyter, eum adduxit ad ecclesiam, posuitque in strato, cum parvo cer- vicali sub capite ejus. Tum ecce e senibus unus veniens ad visitandum eum, ubi vidisset illum in strato, cum cervicali subitus, scandalun passus est, dixitque : Hiccine est abbas Arsenius? et eo modo recumbit? Sumens autem illum seorsim presbyter, ait: Quodnam erat opus tuum in tuo pago? Re- spondit ille : Eram pastor. Quonam ergo modo, in- quit, vitam transigebas? Ait : In labore multo. Τum presbyter : Nunc vero quem ad modum in cella agis? Senex : In majori dego quiete. Dicit illi : Vi- des hunc abbatem Arsenium? Quando in mundo versabatur, pater exstitit imperatorum; mille servi aut quasi Vita Arsenii Graeca ms. Quod apud Surium, n. 21, sile stragulum. . 28. Ὁ αὐτὸς διηγήσατο, ὅτι ποτὲ ἦλθόν τινες τῶν (94) Καλάβριον. Stratum, instar lectuli pellibus 34. (95) Idem retulit quod aliquo tempore vene- 35. Idem referebat: Quodam die vocavit me ab- 36. (96) Dixerunt de abbate Arsenio, quod cum (95) Vid. Vitam Arsenii, n. 22. (96) Joan. Geor. Parad. 10.

ἑτέρου ἐνέγκαι τὸ ξύλον ἐπ᾿ εὐθείας· καὶ διὰ τοῦτο ἔμειναν ἔξω τῆς πύλης. Οὗτοί εἰσι, φησίν, οἱ βαπτά- ζοντες ώς δικαιοσύνης ζυγὸν μετὰ ὑπερηφανίας, καὶ οὐκ ἐταπεινώθησαν τοῦ διορθώσασθαι ἑαυτοὺς, καὶ πορευθῆναι τῇ ταπεινῇ ὁδῷ τοῦ Χριστοῦ· διὸ καὶ μέ- νουσιν ἔξω τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ κόπτων τὰ ξύλα ἄνθρωπος ἐστιν ἐν ἁμαρτίαις πολλαῖς· καὶ ἀντὶ τοῦ μετανοῆσαι, ἄλλας ἀνομίας προστιθεῖ ἐπάνω τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ. Καὶ ὁ τὸ ὕδωρ ἀντλῶν ἄνθρωπος ἐστι καλὰ μὲν ἔργα ποιῶν, ἀλλ' ἐπειδὴ εἶχεν ἐν αὐτ τοῖς πονηρὰν συμμιγήν, ἐν τούτῳ ἀπώλεσε καὶ τὰ καλὰ αὐτοῦ ἔργα. Χρὴ οὖν νήξειν πάντα ἄνθρωπον εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἵνα μὴ εἰς κενὸν κοπιάσῃ. Πατέρων ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας, ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Αρσέ γιον· καὶ ἦν εἷς ἐξ αὐτῶν θεῖος τοῦ παλαιοῦ Τιμοθέου Β ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας τοῦ λεγομένου ἀκτήμο- νος, καὶ εἶχεν ἕνα ἐκ τῶν τεκναδέλφων αὐτοῦ. Εἶχε δὲ τότε ὁ γέρων ἀσθένειαν, καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀπαντῆσαι αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ ἄλλοι ἔλθωσι καὶ παρενοχλήσωσιν αὐτόν. "Ην δὲ τότε εἰς τὴν Πέτραν τῆς Τρώης. Καὶ ἀνέκαμψαν λυπούμενοι. Συνέβη δὲ ἐπίστασιν βαρβάρων γενέσθαι, καὶ θέλων ἔμεινεν ἐν τοῖς κάτω μέρεσι. Καὶ ἀκούσαντες πάλιν ἦλθον ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ μετὰ χαρᾶς προσελάβετο αὐτούς. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς ὁς ἦν μετ' αὐτῶν· Οὐκ οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἤλθομεν παραβαλεῖν σοι εἰς Τρώην, καὶ οὐκ ἐδέξω ἡμᾶς; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ὑμεῖς ἐγεύσασθε ἄρτον καὶ ἐπίετε ὕδωρ φύσει δὲ ἐγώ, τέκνον, οὔτε ἄρτου οὔτε ὕδατος ἐγευ- σάμην, οὔτε μὴν ἐκάθισα, κολάζων ἐμαυτόν, ἕως οὗ ἐδοκίμασα ὅτι ἐφθάσατε εἰς τὸν τόπον ὑμῶν, ὅτι δι' ἐμὲ καὶ ὑμεῖς ἐσχύλητε· ἀλλὰ συγχωρήσατέ με, ἀδελφοί. Καὶ παρακληθέντες ἀνεχώρησαν. λε'. Ο αὐτῆς ἔλεγεν, ὅτι Εκάλεσέ με μίαν ὁ ἀββας Αρσένιος, καὶ λέγει μοι· "Ανάπαυσον τὸν πατέρα σου, ἵνα ὅταν ἀπέλθῃ της Κύριον, παρακαλέσῃ ὑπὲρ σοῦ, καὶ εὖ σοι γένηται. λς. Έλεγον περὶ τοῦ Αρσενίου, ὅτι, ἀσθενή. σαντος αὐτοῦ ποτε εἰς Σκῆτιν, ἀπῆλθεν ὁ πρεσβύ- τερος, καὶ ἤνεγκεν αὐτὸν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔθηκεν αὐτὸν εἰς χαλάδριον, μικρόν προσκεφάλαιον πρὸς τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ. Καὶ ἰδοὺ εἷς τῶν γερόντων ἐλθὼν ἐπισκέψασθαι αὐτὸν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν εἰς τὸ χαλάδριον (94), καὶ τὸ προσκεφάλαιον ὑποκάτω αὐτοῦ, ἐσκανδαλίσθη, λέγων· Οὗτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος ; καὶ εἰς ταῦτα ἀνάκειται; Λαβὼν δὲ αὐτὸν πρεσβύτερος κατ' ιδίαν, λέγει αὐτῷ· Τί ἦν τὸ ἔργον σου ἐν τῇ κώμῃ σου; Ὁ δὲ εἶπε· Ποιμήν ήμην. Πως οὖν, φησί, διήγες τὸν βίον σου; Ο δὲ ἔφη· Ἐν πολλῷ κόπῳ διήγον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Νῦν οὖν πῶς διάγεις ἐν τῷ κελλίῳ ; Ὁ δὲ ἔφη· Μᾶλλον ἀναπαύομαι. Καὶ λέ γει αὐτῷ· Βλέπεις τοῦτον τὸν ἀ66ἂν 'Αρσένιον; παρ Α1. Ελθών. χώρα Μέμφετο Αρσίνιόν τις ἰδὼν ἐπὶ κώεσιν ὄντα. χαλάδριον, χα- λάω, χαράδριον. εὐτελές τι στρώμα. APOPHTHEGMATA PATRUM. portam remanserunt. Hi, inquit, sunt homines qui velut justitiæ jugum portant cum superbia, nec sere demiserunt ut corrigerentur, incederentque in hu- mili Christi via : unde extra regnum Dei perma- nent. Qui vero ligna cædebat, homo est onustus peccatis; qui loco pœnitentiæ, alias adjicit iniqui- tates ad peccata sua. Ille vero qui hauriebat aquam, homo est, qui quidem bona opera facit, sed quia cum illis mala permista habet, in eo etiain bona opera perdidit. Oportet igitur ut quilibet vigilanter attendat ad opera sua, quo non laboret in vanum. A retro, ut lignum ferret in rectum; ideoque extra C D Instrati. Unde a Joanne Geometra per expri- muitur : Dictum autem videtur aut a verbo rint quidam Patrum ab Alexandria, ut viderent ab- batem Arsenium; ex quibus unus erat veteris Ti- mothei archiepiscopi Alexandrini, pauperis nuncu pati, avunculus, comitemque habebat e fratris sui liberis unum. Tunc vero grolabat senex, noluit- que eis occurrere, ne alii pariter accederent, ac eum interturbarent. Erat porro in Petra Troæ. Illi tristes remearunt. Contigit autem ut barbarorum irruptio fieret; unde mansit sponte in inferioribus partibus. Quo audito, iterum venerunt illum invi- sere. Et alacriter suscepit cos. Dicit illi frater qui una cum illis erat : Noune scis, abba, nos congres- suros tecum, perrexisse Troen, nec a te admissos fuisse? Respondit senex: Vos panem comedistis, ac bibistis aquam; ego vero, fili, sane nec panem nec aquam gustavi, neque sedi, meipsum puniens, donec exploratum habui, vos ad locum vestrum pervenisse, quia propter me fatigati fueratis; sed veniam mihi donate, fratres. Illi recreati discesse runt. bas Arsenius, dixitque mihi: Solatio sis Patri tuo, ut postquam ad Dominum discesserit, orel pro te, ac bene sit tibi. Sceti ægrotaret, profectus presbyter, eum adduxit ad ecclesiam, posuitque in strato, cum parvo cer- vicali sub capite ejus. Tum ecce e senibus unus veniens ad visitandum eum, ubi vidisset illum in strato, cum cervicali subitus, scandalun passus est, dixitque : Hiccine est abbas Arsenius? et eo modo recumbit? Sumens autem illum seorsim presbyter, ait: Quodnam erat opus tuum in tuo pago? Re- spondit ille : Eram pastor. Quonam ergo modo, in- quit, vitam transigebas? Ait : In labore multo. Τum presbyter : Nunc vero quem ad modum in cella agis? Senex : In majori dego quiete. Dicit illi : Vi- des hunc abbatem Arsenium? Quando in mundo versabatur, pater exstitit imperatorum; mille servi aut quasi Vita Arsenii Graeca ms. Quod apud Surium, n. 21, sile stragulum. . 28. Ὁ αὐτὸς διηγήσατο, ὅτι ποτὲ ἦλθόν τινες τῶν (94) Καλάβριον. Stratum, instar lectuli pellibus 34. (95) Idem retulit quod aliquo tempore vene- 35. Idem referebat: Quodam die vocavit me ab- 36. (96) Dixerunt de abbate Arsenio, quod cum (95) Vid. Vitam Arsenii, n. 22. (96) Joan. Geor. Parad. 10.

Α τὴρ βασιλέων (99) ὑπῆρχεν ὧν ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ χέ- Αt Β γενόμενος τῶν θειοτάτων Αρκαδίου καὶ Ονορίου. Αὐτός, τὸ μετὰ ταῦτα πατὴρ ἔσῃ τούτων μᾶλλον, ἤπερ ἐγώ, ὅσῳ δὴ τοῦ ἁπλῶς εἶναι τὸ εὖ εἶναι κυριώ τερόν τε καὶ πατρικώτερον, πρακτικώτερον. Ει καὶ πατέρα, οὐχὶ τῶν παίδων μόν νον μόνων) τῶν οἰκείων, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ ἑαυτοῦ καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι. πατὴρ βασιλέως, βα σιλέων. Παρέδωκεν αὐτῷ ὡς τέκνα καὶ μαθητας, οὐ μὴν ὡς βασιλεῖς, τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ. βασιλεοπάτορα λιοι δοῦλοι χρυσόζωνοι (1) καὶ ὅλοι μανιάκια καὶ ὁλοσήρικα φοροῦντες παρειστήκεισαν αὐτῷ· πολύτιμα δὲ στρώματα ὑποκάτω αὐτοῦ ἦν· σὺ δὲ ποιμὴν ὤν, οὐκ εἶχες ἐν τῷ κόσμῳ ἦν νῦν ἔχεις ἀνάπαυσιν· καὶ οὗτος τὴν τρυφὴν ἣν εἶχεν ἐν τῷ κόσμῳ, ὧδε οὐκ ἔχει. Ἰδοὺ οὖν σὺ ἀναπαύῃ, κἀκεῖνος θλίβεται. Ὁ δὲ ἀκού σας ταῦτα, κατενύγη, καὶ ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων Συγχώρησόν μοι, ἀββᾶ ἡμάρτηκα· ἀληθῶς γὰρ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀληθινὴ ὁδὸς, ὅτι οὗτος ἦλθεν εἰς ταπείνωσιν, ἐγὼ δὲ εἰς ἀνάπαυσιν. Καὶ ὠφεληθεί; ὁ γέρων ἀν- εχώρησεν. λζ'. Ηλθέ τις τῶν Πατέρων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Αρσένιον καὶ ὡς ἔκρουσε την θύραν, ἀνέῳξεν ὁ γέρων, νομίζων ὅτι διακονητὴς αὐτοῦ ἐστι. Καὶ ὡς εἶδεν αὐτὸν ἄλλον, έπεσεν ἐπὶ πρόσωπον. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ανάστα, ἵνα σε ἀσπάσωμαι. Καὶ ἔφη αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἐγείρομαι ἐὰν μὴ ἀναχωρήσῃς. Καὶ ἐπὶ πολὺ παρα- κληθεὶς οὐκ ἀνέστη ἕως οὗ ἀνεχώρησεν. λη'. Ἔλεγον περί τινος ἀδελφοῦ ἐλθόντος ἰδεῖν εἰς Σκῆτιν τὸν ἀββᾶν ᾿Αρσένιον, ὅτι ἐλθὼν εἰς τὴν ἐκκλη σίαν, παρεκάλει τους κληρικούς συντυχεῖν τῷ Αρσενίῳ. Ελεγον οὖν αὐτῷ· Ἀναπαύου μικρόν, ἀδελφὲ, καὶ βλέπεις αὐτόν. Ὁ δὲ ἔφη· Οὐ γεύομαι τινος, ἐὰν μὴ αὐτῷ ἀπαντήσω. Επεμψαν οὖν ἀδελφὸν τοῦ τῆς βασιλείας προπάτορος. ιν, 16: Δεβάρρα μήτηρ τοῦ λαοῦ, Ι. Σ Διεβεβαιοῦντο γὰρ καὶ ζηλωτὴν αὐτὸν ᾿Αρσενίου γεγενῆσθαι· Αρσενίου φη- μί, τοῦ τρόπον τινὰ πατρικὸν, Αρκάδιον καὶ ανό ριον τοὺς βασιλείς, θρεψαμένου τε καὶ παιδευσαμέν νου, καὶ διὰ τοῦτο τῇ τοῦ πατρὸς, ὑπὸ τῶν ἁγίων δηλαδὴ Πατέρων, ἐπικληθέντος προσηγορία. Σαμουὴλ ὁ τῶν βασιλέων πατήρ. , Καὶ τοὺς ἀργυρωνήτους, σηριχοφόρους, καὶ χρυσοφόρους, καὶ χρυσοζώνους ὑπάρχοντας. ὅταν μανιά- την χρυσοῦν τῷ οἰκέτῃ περιθῇς. Τη οικέταις περιδέραια χρυσά περιτιθέναι· Ιιom. 45, οἰκέτας καλλωπίσαι χρυσῷ· οἰκέτας χρυσοφορούντας. τρεῖς Πέρσας φοροῦντας ὀλοσήρικα, Μa- γυνὴ ἔχουσα όλοσήρικα. οἰκίαι χρυσοφόροι, οικέται χρυσοφόροι, οικ!αι χρυσόφορος, APPENDIX AD PALLADIUM. aurca zona vincti, omnesque monilibus ac holose- ricis exornati, assistebant ei; pretiosi vero tapetes sub eo sternebantur; tu autem pastor fuisti, nec babebas in mundo quam nunc possides requiem; at ille deliciis quibuscum vivebat in sæculo, hic caret. En igitur, tu animo indulges, ille aflictatur. Quibus auditis senex compunctus est, veniaque per corporis inclinationem postulata, dixit. Parce mihi, Pater; peccavi. Certe enim hæc vera via est, quod is ad humilem venit statuin, ego vero ad quietum. • Et capto emolumento discessit. ' abbatem, et ut pulsavit fores, senex aperuit, putans ministrum suum esse. Sed ubi advertit esse añum, procidit in faciem. Ille dixit ei : Surge, abba, quo te saluten. Sener vero respondit : Non surgamn, ni- si abieris. Et diu rogatus, non surrexit quousque discessisset. nerat ad videndum abbatem Arsenium, quod ad ec- clesiain profectus, petebat a clericis ut. abbatem Arsenium adiret. Itaque dixerunt ei : Exspecta pa- rumper, frater: videbis eum. ille: Nihil quid- quam gusto, nisi ei occurrero. Miserunt igitur fra- Quia præceptor, ac in baptismo susceptor, et ob C potentiam gratiamque aulicam : quæ non advertit Pelagius. In Vita Arsenii apud Metaphrastem ma- gnus Theodosius tradens liberos Arsenio, inquit, al. infra auctor Vitæ, (al. Multoque post, ubi de narra- tione hujus capitis, seu potius Latina habes in Suriana collectione, n. 5-21. Theodosius Arsenio filios suos tradidit, non ut imperatores, sed liberorum atque discipulorum loco habendos. Ex relatione Mi- chaelis Glyce, factum fuisse ait Geor gius Cedienus. Adde ista desumpta ex Vita Euthy- mii, n. 58, apud Bollandum, Januar. 20: Affirmabant enim eum quoque fuisse æmulatorem Arsenti; Arse- a66a, quam Lucas Acherius singulari pietate et eruditione monachus novissimo Spicilegii sui tomo inseruit, p. 242, sic : Bruno talem se omnimodis exhibebat, ut in administrandis quoque regni negotiis, ex omni- bus principibus, consiliis et sapientia et auctoritate nullus eo sublimior haberetur: adeo ut imperator patrem suum eum vocaverit, et majorem cæteris ho- norem ei impenderit. Alias Patricii vocabantur pa- tres imperatoris, ut observatum est a viris doctis, necnon episcopi. Sed et prater præfectum prætorio, apud Cassiodorum, qui plurinium auctoritate erga imperatorem valebat, Pater imperii dictus inveni- tur. In tanta, inquit Vigilius Tapsensis lib. coutra Arium, cap. 2, apud eum Constantium idem Eran- gelus presbyter familiaritate est habitus, ut non jam presbyter, sed Pater imperii vocaretur; et qui ob im- perandum imperator fuerat elevatus, sub liujus re- sbyteri imperio videbatur addictus. Diversa ratione Procopius De adificiis lib. v, cap. 2, Constantino Magno dat nomen Denique imperatoris matrem invenies in Vita Ba- silii Macedonis, cap. 55. Vide Gen. xLv, 8; Para- lip. 11, ; Esth. xii, 6; et Judic. v. 7. tom. VI Chrysostomi, hom nii, inquam, qui in patris quibusdam moribus educa. D mil. 14. et editionis Saviliane L. VII, p. 251, vit el instituit Arcadium et Honorium imperatores: el ideo Patris appellatione, a sanctis scilicet Patribus est appellatus. Græce in mss. Jau de susceptione baptismi audiamus et emendemus Ru- finum in Vitis Parum, lib. 111, n. 37: Fuit quidam wir un palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baplismo suscepit. Νumirum hæc ásústata, nisi expungantur voces, id est Ar- cadium et Honorium: seu potius illis retentis, scri- batur Augustos; ac forte qui ejus filios. Denique quod spectat ad potentiam et gratiam in aula impe- ali, simile quid complectitur Historia Trevirensis, editionis Anglicans tom. VII, p. 249, 1. 13, nescio quis : Ipse Chrysostomus serm. in 18«l. XLVII : Joannem hout. : oral. in I ad Co rinth., Miito catera de ore natu servorum loca. Chronici Alexandrini p. 99, et p. 766; carius homil. 17, Alii. Lo cum alterum Pseudochrysostomi prætermisi tomo eodem Saviliano, p. 412, 1. 42, quia non puto legi debere, nec sed quemadmodum t. V, 130, 57. (97) Venit non nemo Patrum ad Arsenium 38. (98) Aiebant de quodam fratre qui Scetim ve- (97) Vit. Patr. ii, 193. (98) Vit. Patr. vi, xvi, 2. (94) Πατήρ βασιλέων. Infra capite 42, πατήρ (1) Δούλοι χρυσόζωνοι, etc. In Chrysostomo, 1. 8 ; ι. vi, p. 950, Ι. 55; ι. VII, ρ. 550, 1. 4.

Α τὴρ βασιλέων (99) ὑπῆρχεν ὧν ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ χέ- Αt Β γενόμενος τῶν θειοτάτων Αρκαδίου καὶ Ονορίου. Αὐτός, τὸ μετὰ ταῦτα πατὴρ ἔσῃ τούτων μᾶλλον, ἤπερ ἐγώ, ὅσῳ δὴ τοῦ ἁπλῶς εἶναι τὸ εὖ εἶναι κυριώ τερόν τε καὶ πατρικώτερον, πρακτικώτερον. Ει καὶ πατέρα, οὐχὶ τῶν παίδων μόν νον μόνων) τῶν οἰκείων, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ ἑαυτοῦ καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι. πατὴρ βασιλέως, βα σιλέων. Παρέδωκεν αὐτῷ ὡς τέκνα καὶ μαθητας, οὐ μὴν ὡς βασιλεῖς, τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ. βασιλεοπάτορα λιοι δοῦλοι χρυσόζωνοι (1) καὶ ὅλοι μανιάκια καὶ ὁλοσήρικα φοροῦντες παρειστήκεισαν αὐτῷ· πολύτιμα δὲ στρώματα ὑποκάτω αὐτοῦ ἦν· σὺ δὲ ποιμὴν ὤν, οὐκ εἶχες ἐν τῷ κόσμῳ ἦν νῦν ἔχεις ἀνάπαυσιν· καὶ οὗτος τὴν τρυφὴν ἣν εἶχεν ἐν τῷ κόσμῳ, ὧδε οὐκ ἔχει. Ἰδοὺ οὖν σὺ ἀναπαύῃ, κἀκεῖνος θλίβεται. Ὁ δὲ ἀκού σας ταῦτα, κατενύγη, καὶ ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων Συγχώρησόν μοι, ἀββᾶ ἡμάρτηκα· ἀληθῶς γὰρ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀληθινὴ ὁδὸς, ὅτι οὗτος ἦλθεν εἰς ταπείνωσιν, ἐγὼ δὲ εἰς ἀνάπαυσιν. Καὶ ὠφεληθεί; ὁ γέρων ἀν- εχώρησεν. λζ'. Ηλθέ τις τῶν Πατέρων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Αρσένιον καὶ ὡς ἔκρουσε την θύραν, ἀνέῳξεν ὁ γέρων, νομίζων ὅτι διακονητὴς αὐτοῦ ἐστι. Καὶ ὡς εἶδεν αὐτὸν ἄλλον, έπεσεν ἐπὶ πρόσωπον. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ανάστα, ἵνα σε ἀσπάσωμαι. Καὶ ἔφη αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἐγείρομαι ἐὰν μὴ ἀναχωρήσῃς. Καὶ ἐπὶ πολὺ παρα- κληθεὶς οὐκ ἀνέστη ἕως οὗ ἀνεχώρησεν. λη'. Ἔλεγον περί τινος ἀδελφοῦ ἐλθόντος ἰδεῖν εἰς Σκῆτιν τὸν ἀββᾶν ᾿Αρσένιον, ὅτι ἐλθὼν εἰς τὴν ἐκκλη σίαν, παρεκάλει τους κληρικούς συντυχεῖν τῷ Αρσενίῳ. Ελεγον οὖν αὐτῷ· Ἀναπαύου μικρόν, ἀδελφὲ, καὶ βλέπεις αὐτόν. Ὁ δὲ ἔφη· Οὐ γεύομαι τινος, ἐὰν μὴ αὐτῷ ἀπαντήσω. Επεμψαν οὖν ἀδελφὸν τοῦ τῆς βασιλείας προπάτορος. ιν, 16: Δεβάρρα μήτηρ τοῦ λαοῦ, Ι. Σ Διεβεβαιοῦντο γὰρ καὶ ζηλωτὴν αὐτὸν ᾿Αρσενίου γεγενῆσθαι· Αρσενίου φη- μί, τοῦ τρόπον τινὰ πατρικὸν, Αρκάδιον καὶ ανό ριον τοὺς βασιλείς, θρεψαμένου τε καὶ παιδευσαμέν νου, καὶ διὰ τοῦτο τῇ τοῦ πατρὸς, ὑπὸ τῶν ἁγίων δηλαδὴ Πατέρων, ἐπικληθέντος προσηγορία. Σαμουὴλ ὁ τῶν βασιλέων πατήρ. , Καὶ τοὺς ἀργυρωνήτους, σηριχοφόρους, καὶ χρυσοφόρους, καὶ χρυσοζώνους ὑπάρχοντας. ὅταν μανιά- την χρυσοῦν τῷ οἰκέτῃ περιθῇς. Τη οικέταις περιδέραια χρυσά περιτιθέναι· Ιιom. 45, οἰκέτας καλλωπίσαι χρυσῷ· οἰκέτας χρυσοφορούντας. τρεῖς Πέρσας φοροῦντας ὀλοσήρικα, Μa- γυνὴ ἔχουσα όλοσήρικα. οἰκίαι χρυσοφόροι, οικέται χρυσοφόροι, οικ!αι χρυσόφορος, APPENDIX AD PALLADIUM. aurca zona vincti, omnesque monilibus ac holose- ricis exornati, assistebant ei; pretiosi vero tapetes sub eo sternebantur; tu autem pastor fuisti, nec babebas in mundo quam nunc possides requiem; at ille deliciis quibuscum vivebat in sæculo, hic caret. En igitur, tu animo indulges, ille aflictatur. Quibus auditis senex compunctus est, veniaque per corporis inclinationem postulata, dixit. Parce mihi, Pater; peccavi. Certe enim hæc vera via est, quod is ad humilem venit statuin, ego vero ad quietum. • Et capto emolumento discessit. ' abbatem, et ut pulsavit fores, senex aperuit, putans ministrum suum esse. Sed ubi advertit esse añum, procidit in faciem. Ille dixit ei : Surge, abba, quo te saluten. Sener vero respondit : Non surgamn, ni- si abieris. Et diu rogatus, non surrexit quousque discessisset. nerat ad videndum abbatem Arsenium, quod ad ec- clesiain profectus, petebat a clericis ut. abbatem Arsenium adiret. Itaque dixerunt ei : Exspecta pa- rumper, frater: videbis eum. ille: Nihil quid- quam gusto, nisi ei occurrero. Miserunt igitur fra- Quia præceptor, ac in baptismo susceptor, et ob C potentiam gratiamque aulicam : quæ non advertit Pelagius. In Vita Arsenii apud Metaphrastem ma- gnus Theodosius tradens liberos Arsenio, inquit, al. infra auctor Vitæ, (al. Multoque post, ubi de narra- tione hujus capitis, seu potius Latina habes in Suriana collectione, n. 5-21. Theodosius Arsenio filios suos tradidit, non ut imperatores, sed liberorum atque discipulorum loco habendos. Ex relatione Mi- chaelis Glyce, factum fuisse ait Geor gius Cedienus. Adde ista desumpta ex Vita Euthy- mii, n. 58, apud Bollandum, Januar. 20: Affirmabant enim eum quoque fuisse æmulatorem Arsenti; Arse- a66a, quam Lucas Acherius singulari pietate et eruditione monachus novissimo Spicilegii sui tomo inseruit, p. 242, sic : Bruno talem se omnimodis exhibebat, ut in administrandis quoque regni negotiis, ex omni- bus principibus, consiliis et sapientia et auctoritate nullus eo sublimior haberetur: adeo ut imperator patrem suum eum vocaverit, et majorem cæteris ho- norem ei impenderit. Alias Patricii vocabantur pa- tres imperatoris, ut observatum est a viris doctis, necnon episcopi. Sed et prater præfectum prætorio, apud Cassiodorum, qui plurinium auctoritate erga imperatorem valebat, Pater imperii dictus inveni- tur. In tanta, inquit Vigilius Tapsensis lib. coutra Arium, cap. 2, apud eum Constantium idem Eran- gelus presbyter familiaritate est habitus, ut non jam presbyter, sed Pater imperii vocaretur; et qui ob im- perandum imperator fuerat elevatus, sub liujus re- sbyteri imperio videbatur addictus. Diversa ratione Procopius De adificiis lib. v, cap. 2, Constantino Magno dat nomen Denique imperatoris matrem invenies in Vita Ba- silii Macedonis, cap. 55. Vide Gen. xLv, 8; Para- lip. 11, ; Esth. xii, 6; et Judic. v. 7. tom. VI Chrysostomi, hom nii, inquam, qui in patris quibusdam moribus educa. D mil. 14. et editionis Saviliane L. VII, p. 251, vit el instituit Arcadium et Honorium imperatores: el ideo Patris appellatione, a sanctis scilicet Patribus est appellatus. Græce in mss. Jau de susceptione baptismi audiamus et emendemus Ru- finum in Vitis Parum, lib. 111, n. 37: Fuit quidam wir un palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baplismo suscepit. Νumirum hæc ásústata, nisi expungantur voces, id est Ar- cadium et Honorium: seu potius illis retentis, scri- batur Augustos; ac forte qui ejus filios. Denique quod spectat ad potentiam et gratiam in aula impe- ali, simile quid complectitur Historia Trevirensis, editionis Anglicans tom. VII, p. 249, 1. 13, nescio quis : Ipse Chrysostomus serm. in 18«l. XLVII : Joannem hout. : oral. in I ad Co rinth., Miito catera de ore natu servorum loca. Chronici Alexandrini p. 99, et p. 766; carius homil. 17, Alii. Lo cum alterum Pseudochrysostomi prætermisi tomo eodem Saviliano, p. 412, 1. 42, quia non puto legi debere, nec sed quemadmodum t. V, 130, 57. (97) Venit non nemo Patrum ad Arsenium 38. (98) Aiebant de quodam fratre qui Scetim ve- (97) Vit. Patr. ii, 193. (98) Vit. Patr. vi, xvi, 2. (94) Πατήρ βασιλέων. Infra capite 42, πατήρ (1) Δούλοι χρυσόζωνοι, etc. In Chrysostomo, 1. 8 ; ι. vi, p. 950, Ι. 55; ι. VII, ρ. 550, 1. 4.

καταστῆσαι αὐτὸν, ὅτι μακρὰν ἦν ἡ κέλλα αὐτοῦ. Καὶ κρούσαντες τὴν θύραν εἰσῆλθον, καὶ ἀσπασάμενοι τὸν γέροντα ἐκάθισαν σιωπώντες. Εἶπεν οὖν ὁ ἀδελφὸς ὁ τῆς Ἐκκλησίας· Ἐγὼ ὑπάγω, εὔξασθε ὑπὲρ ἐμοῦ. Ο ἐξ ἀδελφὸς ὁ ξένος, μὴ εὑρὼν παῤῥησίαν πρὸς τὸν γέροντα, εἶπε τῷ ἀδελφῷ· Ερχομαι κἀγὼ μετὰ σοῦ. Καὶ ἐξῆλθον ὁμοῦ. Παρεκάλεσεν οὖν αὐτὸν, λέγων· Λάβε με καὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Μωσήν τὸν ἀπὸ λῃστῶν. Καὶ ἐλθόντων αὐτῶν πρὸς αὐτὸν, ἐδέξατο αὐτοὺς μετά χαρᾶς, καὶ φιλοφρονήσας αὐτοὺς ἀπέλυσε. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς ὁ ἐνεγκὼν αὐτόν· Ἰδοὺ ἀπένεγκά σε πρὸς τὸν ξενικὸν καὶ πρὸς τὸν Αἰγύπτιον. Τίς ἐκ τῶν δύο ηρεσέ σοι; Ο δὲ, ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἐμοὶ τέως ὁ Αἰγύπτιος ήρεσεν. Ακούσας δέ τις τῶν Πατέ ρων ταῦτα, εὔξατο τῷ Θεῷ, λέγων· Κύριε, δείξόν μοι τὸ πράγμα τούτο ὅτι ὅς μὲν φεύγει διὰ τὸ ὄνομά σου· ὃς δὲ ἐναγκαλίζεται διὰ τὸ ὄνομά σου. Καὶ ἰδοὺ ἐδείχθη αὐτῷ δύο πλοία μεγάλα ἐν τῷ ποταμῷ, καὶ θεωρεῖ τὸν ἀ66ᾶν Αρσένιον καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ πλέον ἐν ἡσυχία εἰς ἕνα 60- καὶ ὁ ἀββᾶς Μωσῆς καὶ οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ πλέοντες εἰς ἕνα, καὶ ἐψώμιζον αὐτὸν μελικηρίδας. λθ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι μέλλων τελευταν ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος, παρήγγειλεν ἡμῖν λέγων· Μὴ φροντίσητε ποιεῖν ἀγάπας ὑπὲρ ἐμοῦ· ἐγὼ γὰρ εἰ ἐποίησα ἐμαυτῷ ἀγάπην, ταύτην ἔχω εὑρεῖν. *1 μ'. Μέλλοντος τελευτῶν τοῦ ἀ662 Αρσενίου, έτα- ράχθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὔπω ἦλθεν ἡ ὥρα· ὅτε δὲ ἔλθῃ ὥρα, λέγω ὑμῖν. Κριθῆναι δὲ ἔχω μεθ' ὑμῶν ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ φοβερού ", ἐὰν δῶτε τὸ λείψανόν μου τινι. Οἱ δὲ εἶπον· Τί οὖν ποιήσομεν, ὅτι οὐκ οἴδαμεν ἐνταφιάσαι; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐκ οἴδατε βαλεῖν σχοινίον εἰς τὸν πόδα μου, καὶ ἀραί με εἰς τὸ ὄρος; Οὗτος δὲ ὁ λόγος τοῦ γέροντος ἦν· Αρσένιε, διὸ ἐξῆλθες; λαλήσας, πολλάκις μετεμελήθην, σιωπήσας δὲ οὐδέποτε. ὡς δὲ ἐγγὺς ἦν τοῦ τελευτῶν εἶδον αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ κλαίοντα· καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἐν ἀληθείᾳ καὶ σὺ φοβῇ. Πάτερ; Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν ἀληθείᾳ, ο φόβος ὁ νῦν μετ' ἐμοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ, μετ᾿ ἐμοῦ ἐστιν ἀφ' οὗ ἐγενόμην μοναχός. Καὶ οὕτως ἐκοιμήθη. μα'. Ελεγον δὲ ὅτι ὅλον τὸν χρόνον τῆς ζωῆς αὐ τοῦ, καθεζόμενος εἰς τὸ ἐργόχειρον αὐτοῦ, ῥάκκος εἶχεν ἐν τῷ κόλπῳ, χάριν τῶν δακρύων τῶν πιπτόν των ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. 'Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν ὅτι ἐκοιμήθη, δακρύσας εἶπε· Μακάριος εἴ, ἀσσα Αρσένιε, ὅτι ἔκλαυσας ἑαυτὸν εἰς τὸν ὧδε κόσ σμον. Ο γὰρ μὴ κλαίων ἑαυτὸν ὧδε, αἰωνίως ἐκεῖ κλαύσεται. Είτε οὖν ὧδε ἑκὼν, εἴτε ἐκεῖ ἀπὸ βασάνων, ἀδύνατον μὴ κλαῦσαι. μβ'. Διηγήσατο δὲ ὁ ἀββᾶς Δανιήλ περὶ αὐτοῦ, ὅτι οὐδέποτε ήθελε λαλεῖν τι ζήτημα ἐκ τῆς Γραφῆς, καίπερ δυνάμενος λαλῆσαι εἰ ήθελεν ἀλλ' οὐδὲ ἐπι- στολὴν ταχέως έγραφεν. Ὅτε δὲ ἤρχετο εἰς τὴν εκε κλησίαν διὰ χρόνου, ὀπίσω τοῦ στύλου ἐκαθέζετο, ἵνα Β η Α1. φιλοξενίσας. " Αl. Εν. οι Αl. ν. Α1. ἀγάπην. * Α1. Χριστοῦ, οι ΑΙ. ήμελλεν παραδιδόναι τὸ πνεῦμα. APOPHTHEGMATA PATRUM. Sa- A trem, qui eum sisteret, quoniam procul erat cella ipsius. Cumque ostium pulsassent, intrarunt. lutatoque sene sederunt taciti. Dixit ille Ecclesiæ frater : Ego abeo, orate pro me. Frater vero pere- grinus, quod erga senein fiduciam loquendi non baberet, dixit fratri : Ego etiam tecum proficiscor. Simulque exierunt. Deprecatus ergo eum est, dim cens: Duc me ad abbatem Mosem qui fuit latro. Quo cum pervenissent, suscepit illos laetus, dimi- sitque amanter tractatos. Dixit frater qui alium ad- duxerat: Ecce duxi te ad extraneum et ad Ægy- ptium quis e duobus placuit tibi? Respondit ille : Mihi utique placuit Ægyptius. Audiens vero ista Patrum aliquis, oravit Deum sic: Domine, ostende mibi hanc rem, quia ille quidem propter nomen tuum fugit, hic vero propter idem nomen ambabus ulnis suscipit. Et ecce ostensæ sunt ei duæ magnæ naves in Auvio; conspicaturque abbatem Arseniumi et Spiritum Dei in una quiete navigantes. Cunı ab- bate vero Mose angeli Dei in altera vebebantur, eumque melle e favis distillante cibabant. "Al. C Arsenius, denuntiavit nobis dicens : Nolite dare operam ut pro me agapas faciatis. Ego enim si miki agapen feci, inventurus sum eam. turbati sunt ipsius discipuli. Et dixit eis : Nondum venit hora; quando autem venerit, vobis nuntiabo. Cæterum judicandus sum vobiscum ante tremendum tribunal, si corpus meum cuiquam dederitis. Dixe- runt ii : Quid ergo faciemus, qui nescimus sepelire Respondit senex : Nescitis mittere funem in pedem meum, et trahere me in montem ? (4) Solebat au- tem dicere: Arseni, quamobrem e sæculo egressus es? Loqui, pœnituit me sæpe; tacuisse, nunquam. Ut autem morti fuit proximus, fratres viderunt eum fere; et aiunt ei : In veritate, tu quoque linics, Pater? Is illis : Revera, tiuor quo hac hora cor- ripior, mecum esse non destitit a tenipore quo mo- nasticam vitam suscepi. Atque ita obdormivil. pus vilz suz, sedens ad manufcium suum, pannun in sinu gestaverit, ob lacrymas ex oculis ejus deci- dentes. (6) Calerum albas Pomen, audita illius dormitione, dens inβt: Felicem te, abba Arseni, qui hocce in mundo teipsum feveris. Nam qui semet- ipsum hic non deflet, sempiterne illic plorabit. Sive ergo hic sponte, sive ibi per tormenta, fieri nequit quin lugeamus. D nunquam de ulla Scripturæ quæstione loqui volue- rit, licet potuerit si voluisset. Sed nec litteras fa- cile scribebat. Quando autem ad ecclesiam per in- tervalla veniebat, sedebat a tergo columnæ, ne quis • * Doroth. Doctr. 10; Euthymii Vita, n. 59. PATROL. GR. LXV. Vit. Patr. xv, 19. . 39. (2) Aiebat abbas Daniel : Moriturus abbas 40. (3) Cum abbas Arsenius moriturus essel, 41. (5) Affirmabant autem, quod per omne tem- 42. (7) Narravit de eodem abbas Daniel, quod (2) Vit. Patr. x, 9. (3) Vit. Patr. x, 9. (5) Vit. Patr. 111, 4; Martyrolog., Jul. 19. (6) Vit. Pair. xv, 9.

καταστῆσαι αὐτὸν, ὅτι μακρὰν ἦν ἡ κέλλα αὐτοῦ. Καὶ κρούσαντες τὴν θύραν εἰσῆλθον, καὶ ἀσπασάμενοι τὸν γέροντα ἐκάθισαν σιωπώντες. Εἶπεν οὖν ὁ ἀδελφὸς ὁ τῆς Ἐκκλησίας· Ἐγὼ ὑπάγω, εὔξασθε ὑπὲρ ἐμοῦ. Ο ἐξ ἀδελφὸς ὁ ξένος, μὴ εὑρὼν παῤῥησίαν πρὸς τὸν γέροντα, εἶπε τῷ ἀδελφῷ· Ερχομαι κἀγὼ μετὰ σοῦ. Καὶ ἐξῆλθον ὁμοῦ. Παρεκάλεσεν οὖν αὐτὸν, λέγων· Λάβε με καὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Μωσήν τὸν ἀπὸ λῃστῶν. Καὶ ἐλθόντων αὐτῶν πρὸς αὐτὸν, ἐδέξατο αὐτοὺς μετά χαρᾶς, καὶ φιλοφρονήσας αὐτοὺς ἀπέλυσε. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς ὁ ἐνεγκὼν αὐτόν· Ἰδοὺ ἀπένεγκά σε πρὸς τὸν ξενικὸν καὶ πρὸς τὸν Αἰγύπτιον. Τίς ἐκ τῶν δύο ηρεσέ σοι; Ο δὲ, ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἐμοὶ τέως ὁ Αἰγύπτιος ήρεσεν. Ακούσας δέ τις τῶν Πατέ ρων ταῦτα, εὔξατο τῷ Θεῷ, λέγων· Κύριε, δείξόν μοι τὸ πράγμα τούτο ὅτι ὅς μὲν φεύγει διὰ τὸ ὄνομά σου· ὃς δὲ ἐναγκαλίζεται διὰ τὸ ὄνομά σου. Καὶ ἰδοὺ ἐδείχθη αὐτῷ δύο πλοία μεγάλα ἐν τῷ ποταμῷ, καὶ θεωρεῖ τὸν ἀ66ᾶν Αρσένιον καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ πλέον ἐν ἡσυχία εἰς ἕνα 60- καὶ ὁ ἀββᾶς Μωσῆς καὶ οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ πλέοντες εἰς ἕνα, καὶ ἐψώμιζον αὐτὸν μελικηρίδας. λθ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι μέλλων τελευταν ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος, παρήγγειλεν ἡμῖν λέγων· Μὴ φροντίσητε ποιεῖν ἀγάπας ὑπὲρ ἐμοῦ· ἐγὼ γὰρ εἰ ἐποίησα ἐμαυτῷ ἀγάπην, ταύτην ἔχω εὑρεῖν. *1 μ'. Μέλλοντος τελευτῶν τοῦ ἀ662 Αρσενίου, έτα- ράχθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὔπω ἦλθεν ἡ ὥρα· ὅτε δὲ ἔλθῃ ὥρα, λέγω ὑμῖν. Κριθῆναι δὲ ἔχω μεθ' ὑμῶν ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ φοβερού ", ἐὰν δῶτε τὸ λείψανόν μου τινι. Οἱ δὲ εἶπον· Τί οὖν ποιήσομεν, ὅτι οὐκ οἴδαμεν ἐνταφιάσαι; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐκ οἴδατε βαλεῖν σχοινίον εἰς τὸν πόδα μου, καὶ ἀραί με εἰς τὸ ὄρος; Οὗτος δὲ ὁ λόγος τοῦ γέροντος ἦν· Αρσένιε, διὸ ἐξῆλθες; λαλήσας, πολλάκις μετεμελήθην, σιωπήσας δὲ οὐδέποτε. ὡς δὲ ἐγγὺς ἦν τοῦ τελευτῶν εἶδον αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ κλαίοντα· καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἐν ἀληθείᾳ καὶ σὺ φοβῇ. Πάτερ; Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν ἀληθείᾳ, ο φόβος ὁ νῦν μετ' ἐμοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ, μετ᾿ ἐμοῦ ἐστιν ἀφ' οὗ ἐγενόμην μοναχός. Καὶ οὕτως ἐκοιμήθη. μα'. Ελεγον δὲ ὅτι ὅλον τὸν χρόνον τῆς ζωῆς αὐ τοῦ, καθεζόμενος εἰς τὸ ἐργόχειρον αὐτοῦ, ῥάκκος εἶχεν ἐν τῷ κόλπῳ, χάριν τῶν δακρύων τῶν πιπτόν των ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. 'Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν ὅτι ἐκοιμήθη, δακρύσας εἶπε· Μακάριος εἴ, ἀσσα Αρσένιε, ὅτι ἔκλαυσας ἑαυτὸν εἰς τὸν ὧδε κόσ σμον. Ο γὰρ μὴ κλαίων ἑαυτὸν ὧδε, αἰωνίως ἐκεῖ κλαύσεται. Είτε οὖν ὧδε ἑκὼν, εἴτε ἐκεῖ ἀπὸ βασάνων, ἀδύνατον μὴ κλαῦσαι. μβ'. Διηγήσατο δὲ ὁ ἀββᾶς Δανιήλ περὶ αὐτοῦ, ὅτι οὐδέποτε ήθελε λαλεῖν τι ζήτημα ἐκ τῆς Γραφῆς, καίπερ δυνάμενος λαλῆσαι εἰ ήθελεν ἀλλ' οὐδὲ ἐπι- στολὴν ταχέως έγραφεν. Ὅτε δὲ ἤρχετο εἰς τὴν εκε κλησίαν διὰ χρόνου, ὀπίσω τοῦ στύλου ἐκαθέζετο, ἵνα Β η Α1. φιλοξενίσας. " Αl. Εν. οι Αl. ν. Α1. ἀγάπην. * Α1. Χριστοῦ, οι ΑΙ. ήμελλεν παραδιδόναι τὸ πνεῦμα. APOPHTHEGMATA PATRUM. Sa- A trem, qui eum sisteret, quoniam procul erat cella ipsius. Cumque ostium pulsassent, intrarunt. lutatoque sene sederunt taciti. Dixit ille Ecclesiæ frater : Ego abeo, orate pro me. Frater vero pere- grinus, quod erga senein fiduciam loquendi non baberet, dixit fratri : Ego etiam tecum proficiscor. Simulque exierunt. Deprecatus ergo eum est, dim cens: Duc me ad abbatem Mosem qui fuit latro. Quo cum pervenissent, suscepit illos laetus, dimi- sitque amanter tractatos. Dixit frater qui alium ad- duxerat: Ecce duxi te ad extraneum et ad Ægy- ptium quis e duobus placuit tibi? Respondit ille : Mihi utique placuit Ægyptius. Audiens vero ista Patrum aliquis, oravit Deum sic: Domine, ostende mibi hanc rem, quia ille quidem propter nomen tuum fugit, hic vero propter idem nomen ambabus ulnis suscipit. Et ecce ostensæ sunt ei duæ magnæ naves in Auvio; conspicaturque abbatem Arseniumi et Spiritum Dei in una quiete navigantes. Cunı ab- bate vero Mose angeli Dei in altera vebebantur, eumque melle e favis distillante cibabant. "Al. C Arsenius, denuntiavit nobis dicens : Nolite dare operam ut pro me agapas faciatis. Ego enim si miki agapen feci, inventurus sum eam. turbati sunt ipsius discipuli. Et dixit eis : Nondum venit hora; quando autem venerit, vobis nuntiabo. Cæterum judicandus sum vobiscum ante tremendum tribunal, si corpus meum cuiquam dederitis. Dixe- runt ii : Quid ergo faciemus, qui nescimus sepelire Respondit senex : Nescitis mittere funem in pedem meum, et trahere me in montem ? (4) Solebat au- tem dicere: Arseni, quamobrem e sæculo egressus es? Loqui, pœnituit me sæpe; tacuisse, nunquam. Ut autem morti fuit proximus, fratres viderunt eum fere; et aiunt ei : In veritate, tu quoque linics, Pater? Is illis : Revera, tiuor quo hac hora cor- ripior, mecum esse non destitit a tenipore quo mo- nasticam vitam suscepi. Atque ita obdormivil. pus vilz suz, sedens ad manufcium suum, pannun in sinu gestaverit, ob lacrymas ex oculis ejus deci- dentes. (6) Calerum albas Pomen, audita illius dormitione, dens inβt: Felicem te, abba Arseni, qui hocce in mundo teipsum feveris. Nam qui semet- ipsum hic non deflet, sempiterne illic plorabit. Sive ergo hic sponte, sive ibi per tormenta, fieri nequit quin lugeamus. D nunquam de ulla Scripturæ quæstione loqui volue- rit, licet potuerit si voluisset. Sed nec litteras fa- cile scribebat. Quando autem ad ecclesiam per in- tervalla veniebat, sedebat a tergo columnæ, ne quis • * Doroth. Doctr. 10; Euthymii Vita, n. 59. PATROL. GR. LXV. Vit. Patr. xv, 19. . 39. (2) Aiebat abbas Daniel : Moriturus abbas 40. (3) Cum abbas Arsenius moriturus essel, 41. (5) Affirmabant autem, quod per omne tem- 42. (7) Narravit de eodem abbas Daniel, quod (2) Vit. Patr. x, 9. (3) Vit. Patr. x, 9. (5) Vit. Patr. 111, 4; Martyrolog., Jul. 19. (6) Vit. Pair. xv, 9.

Α μηδεὶς ἰδῇ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, μηδὲ αὐτὸς ἄλλ Β Α. τελευτᾷ. ' Αl. τελειώσας. εἰς · την τὴν ἄνω Βαβυλώνος. εἰς Τρώην ἄνω τῆς *αβυλῶνος. πρόσχῃ. "Ην δὲ τὸ εἶδος αὐτοῦ, ἀγγελικόν, ὥσπερ τοῦ Ἰακώβ· ὁλοπόλιος, ἀστείο; τῷ σώματι· ξηρὸς δὲ ὑπῆρ χεν· εἶχε δὲ τὸν πώγωνα μέγαν φθάνοντα ἕως τῆς κοι λίας· αἱ δὲ τρίχες τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἔπεσον ἀπὸ τοῦ κλαυθμοῦ· μακρὸς δὲ ἦν, ἀλλ' ἐκυρτώθη ἀπὸ τοῦ γήρως. Εγένετο “ δὲ ἐτῶν ἐνενήκοντα πέντε. Εποίη σε δὲ εἰς τὸ παλάτιον τοῦ τῆς θεία; μνήμης Θεοδο σίου τοῦ μεγάλου ἔτη τεσσαράκοντα, πατήρ γενόμε νος τῶν θειοτάτων Αρκαδίου καὶ Ονωρίου· καὶ ἐν τῇ Σκήτει ἐποίησεν ἔτη τεσσαράκοντα· καὶ δέκα εἰ; Τρώην τῆς ἄνω Βαβυλῶνος (9) κατέναντι Μέμφεως· καὶ τρία ἔτη εἰς τὸν Κάνωπον Αλεξανδρείας· καὶ τὰ ἄλλα δύο έτη, ἦλθε πάλιν εἰς Τρώην, καὶ ἐκεῖ ἐκοι- μήθη, τελέσας “' ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν φόβῳ Θεοῦ τὸν δρό μον αὐτοῦ· ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης Πνεύ ματος ἁγίου καὶ πίστεως. Κατέλιπε δέ μοι τὸν χι τῶνα αὐτοῦ τὸν δερμάτινον, καὶ τρίχινον καμάσιν λευκὸν, καὶ σανδάλια σεβένινα (10). Καὶ ἐγὼ ἀνάξιος ἐφόρεσα αὐτὰ, ἵνα εὐλογηθώ. μγ. Διηγήσατο πάλιν ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀσια Αρσενίου, ὅτι ποτὲ ἐκάλεσε τοὺς Πατέρας μου, τόν τε ἀββᾶν Αλέξανδρον καὶ Ζώιλον· καὶ ταπεινών ἑαυτὸν εἶπεν αὐτοῖς· Ἐπειδὴ οἱ δαίμονες πολεμοῦσι με, καὶ οὐκ οἶδα εἰ κλέπτουσί με ἐν ὕπνῳ, ἀλλὰ τὴν νύκτα ταύτην κοπιάσατε μετ' ἐμοῦ, καὶ τηρήσατε με εἰ νυσταζω ἐν τῇ ἀγρυπνίᾳ· Καὶ ἐκάθισεν εἷς ἐκ δεν ξιῶν αὐτοῦ, καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων, ἀπὸ ὀψὲ σιωπῶν τες. Καὶ εἶπον οἱ Πατέρες μου, ὅτι ἡμεῖς ἐκοιμήθης μεν καὶ ἀνέστημεν, καὶ οὐκ ᾔσθάνθημεν αὐτὸν νυ στάξαντα. Καὶ ἐπὶ τὸ πρωΐ (ὁ Θεὸς ο δὲν εἰ ἀφ' ἑαυ τοῦ ἐποίησεν, ἵνα νοήσωμεν ὅτι ἐνύσταξεν, ἢ κατὰ ἀλήθειαν ἡ φύσις τοῦ ὕπνου ἦλθεν ἐφύση σε τρεῖς πνοὰς, καὶ εὐθέως ἀνέστη λέγων· Ἐνύσταξα, ναι. Καὶ ἀπεκρίθηκεν ἡμεῖς, λέγοντες· Οὐκ οἴδαμεν. μδ'. Ηλθόν ποτε γέροντες πρὸς τὸν ἀββᾶν Αρσέ γιον, καὶ πολλὰ παρεκάλεσαν ἵνα συντύχωσιν αὐτῷ. Ὁ δὲ ἤνοιξεν αὐτοῖς. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν εἰπεῖν αὐτοῖς λόγον περὶ τῶν ἡσυχαζόντων καὶ μηδενι ἀπαντώντων. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Ὅταν ἡ παρ- θένος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτῆς ᾖ, πολλοὶ θέλου σιν αὐτῇ μνηστευθῆναι· ἐπὰν δὲ λάβῃ ἄνδρα, εν πᾶσιν ἀρέσκει· οἱ μὲν ἐξουθενοῦσιν, ἄλλοι δὲ ἐπα: νοῦσι· καὶ οὐχ οὕτως ἔχει τιμὴν ὡς τὸ πρῶτον, ὅτι ἦν κεκρυμμένη. Οὕτως καὶ τὰ τῆς ψυχῆς· ἀφ' ὅτε δημοσιεύεται, οὐ πάντας δύναται πληροφορῆσαι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ ᾿Αγάθωνος. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Πέτρο; ὁ τοῦ Λωτ, ὅτι Έν τῷ κελλίῳ τοῦ ἀ663 ᾿Αγάθωνος ἤμην ποτέ, καὶ ἦλθε 7, "Ην δὲ ἡ τροφή αυτ τοῦ ὕδωρ καὶ μικροί φοίνικες, ἐξ ὧν εἶχεν καὶ τὰ ἐνδύματα ἀπὸ σιβιννίου να σιβιννίων, ἀπὸ σιβίνου. APPENDIX AD PALLADIUM. 30. videret faciem ipsius, nec ipse aliis intenderet. Porro specie erat angelica, sicut Jacob; totus ca- nus, corpore eleganti : fuit autem aridus; gestavit barbam longam quæ ad ventrem pertingeret; pili oculorum præ fletus vehementia deciderant. Statura erat alla, sed senio curvus. Annos natus nonaginta quinque. Et vero mansit in divinæ memoriæ Theo- dosii majoris palatio annos quadraginta, pater fa- ctus divinissimorum Arcadii et Honorii; Sceti alios quadraginta; in Troe superioris Babylonis, versus Memphim, decem; tres in Canopo Alexandriæ; ad reliquos autem duos annos, rediit Troen; ubi mor- tuus est; postquam in pace ac timore Dei cursum snum consummasset : Quia erat vir bonus et plenus Spirits sancto et fides. Reliquit vero mihi pelliceam suam tunicam, ciliciuum camasum album, cum sandaliis palmeis. Quæ ego indignus gestavi, ut per ea benedicerer. senio: Vocavit aliquando Patres meos, abbatein Alexandrum ac Zoilum, et præ humilitate demittens se, dixit eis: Quandoquidem dæmones impugnant îne, ac nescio an in somino subrepaut, noctem hanc vigilate mecum, et observate, num in pervigilio dormitem. Igitur a vespertino tempore sederunt ta- citi, unus a dextris illius, alter a sinistris. Dixe- runtque Patres mei: Nos dormivimus ac experrecti nec sensimus eum nictantem. Mane autem C (Deus novit, utrum ipse simulaverit, quo putare- mus eum dormituriisse, seu vere sommus natura cogente advenerit) ter flavit, confestimque surre- xit, aiens: Dormii utique. Et respondimus uos: Nescimus. SUINUS, nium, multumque rogaverunt ut colloquerentur com eo. llie autem portam aperuit. Tum hortati suut, ut ad eos sermonem haberet de solitariis qui ne- minem admittunt. Ait senex: Quandiu virgo degit in domo patris sui, plurimi cupiunt sponsi illius fieri; cum vero maritum acceperit, nequaquam placet cunctis, sed illi quidem contemnunt, alii vero prædicant; nec in tali honore est, quali antea fruebatur, quando manebat abscondita. Eodem pacto, et anima res : ex quv vulgantur, omnibus nequeunt satisfacere. De abbate Agathone. pulus]: Eram aliquando in cella abbatis Agathonis, " Act. xi, 24. * Vilæ: In loco qui dicitur Trohen (mis. Suession. : Fossal. Troen) supra Babyloniam. Quol et, aut Lectiones nequaquam improbandæ. . D necnon in Joannis Meursii Glossario. Ammonius monachus De Patribus S neitis et Raithensibus, a R. P. Combefisio editus p · cap. 120, 125, Pruit spiritualis, Adi Lexicon Hipp crateum Foesti. 43. Iterum narravit abbas Daniel de abbate Are 44. Venerunt aliquando senes ad abbatem Arse- 1. (8) Dixit abbas Petrus, ille abbatis Lot disci- (8) Vit. Patr. x, 8. (9) Εἰς Τι ην τῆς ἄνω Βαβυλῶνος. Patrum (10) Σεβένινα. lterum infra in Isaaco Celliota pum.

Α μηδεὶς ἰδῇ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, μηδὲ αὐτὸς ἄλλ Β Α. τελευτᾷ. ' Αl. τελειώσας. εἰς · την τὴν ἄνω Βαβυλώνος. εἰς Τρώην ἄνω τῆς *αβυλῶνος. πρόσχῃ. "Ην δὲ τὸ εἶδος αὐτοῦ, ἀγγελικόν, ὥσπερ τοῦ Ἰακώβ· ὁλοπόλιος, ἀστείο; τῷ σώματι· ξηρὸς δὲ ὑπῆρ χεν· εἶχε δὲ τὸν πώγωνα μέγαν φθάνοντα ἕως τῆς κοι λίας· αἱ δὲ τρίχες τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἔπεσον ἀπὸ τοῦ κλαυθμοῦ· μακρὸς δὲ ἦν, ἀλλ' ἐκυρτώθη ἀπὸ τοῦ γήρως. Εγένετο “ δὲ ἐτῶν ἐνενήκοντα πέντε. Εποίη σε δὲ εἰς τὸ παλάτιον τοῦ τῆς θεία; μνήμης Θεοδο σίου τοῦ μεγάλου ἔτη τεσσαράκοντα, πατήρ γενόμε νος τῶν θειοτάτων Αρκαδίου καὶ Ονωρίου· καὶ ἐν τῇ Σκήτει ἐποίησεν ἔτη τεσσαράκοντα· καὶ δέκα εἰ; Τρώην τῆς ἄνω Βαβυλῶνος (9) κατέναντι Μέμφεως· καὶ τρία ἔτη εἰς τὸν Κάνωπον Αλεξανδρείας· καὶ τὰ ἄλλα δύο έτη, ἦλθε πάλιν εἰς Τρώην, καὶ ἐκεῖ ἐκοι- μήθη, τελέσας “' ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν φόβῳ Θεοῦ τὸν δρό μον αὐτοῦ· ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης Πνεύ ματος ἁγίου καὶ πίστεως. Κατέλιπε δέ μοι τὸν χι τῶνα αὐτοῦ τὸν δερμάτινον, καὶ τρίχινον καμάσιν λευκὸν, καὶ σανδάλια σεβένινα (10). Καὶ ἐγὼ ἀνάξιος ἐφόρεσα αὐτὰ, ἵνα εὐλογηθώ. μγ. Διηγήσατο πάλιν ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ περὶ τοῦ ἀσια Αρσενίου, ὅτι ποτὲ ἐκάλεσε τοὺς Πατέρας μου, τόν τε ἀββᾶν Αλέξανδρον καὶ Ζώιλον· καὶ ταπεινών ἑαυτὸν εἶπεν αὐτοῖς· Ἐπειδὴ οἱ δαίμονες πολεμοῦσι με, καὶ οὐκ οἶδα εἰ κλέπτουσί με ἐν ὕπνῳ, ἀλλὰ τὴν νύκτα ταύτην κοπιάσατε μετ' ἐμοῦ, καὶ τηρήσατε με εἰ νυσταζω ἐν τῇ ἀγρυπνίᾳ· Καὶ ἐκάθισεν εἷς ἐκ δεν ξιῶν αὐτοῦ, καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων, ἀπὸ ὀψὲ σιωπῶν τες. Καὶ εἶπον οἱ Πατέρες μου, ὅτι ἡμεῖς ἐκοιμήθης μεν καὶ ἀνέστημεν, καὶ οὐκ ᾔσθάνθημεν αὐτὸν νυ στάξαντα. Καὶ ἐπὶ τὸ πρωΐ (ὁ Θεὸς ο δὲν εἰ ἀφ' ἑαυ τοῦ ἐποίησεν, ἵνα νοήσωμεν ὅτι ἐνύσταξεν, ἢ κατὰ ἀλήθειαν ἡ φύσις τοῦ ὕπνου ἦλθεν ἐφύση σε τρεῖς πνοὰς, καὶ εὐθέως ἀνέστη λέγων· Ἐνύσταξα, ναι. Καὶ ἀπεκρίθηκεν ἡμεῖς, λέγοντες· Οὐκ οἴδαμεν. μδ'. Ηλθόν ποτε γέροντες πρὸς τὸν ἀββᾶν Αρσέ γιον, καὶ πολλὰ παρεκάλεσαν ἵνα συντύχωσιν αὐτῷ. Ὁ δὲ ἤνοιξεν αὐτοῖς. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν εἰπεῖν αὐτοῖς λόγον περὶ τῶν ἡσυχαζόντων καὶ μηδενι ἀπαντώντων. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Ὅταν ἡ παρ- θένος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτῆς ᾖ, πολλοὶ θέλου σιν αὐτῇ μνηστευθῆναι· ἐπὰν δὲ λάβῃ ἄνδρα, εν πᾶσιν ἀρέσκει· οἱ μὲν ἐξουθενοῦσιν, ἄλλοι δὲ ἐπα: νοῦσι· καὶ οὐχ οὕτως ἔχει τιμὴν ὡς τὸ πρῶτον, ὅτι ἦν κεκρυμμένη. Οὕτως καὶ τὰ τῆς ψυχῆς· ἀφ' ὅτε δημοσιεύεται, οὐ πάντας δύναται πληροφορῆσαι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ ᾿Αγάθωνος. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Πέτρο; ὁ τοῦ Λωτ, ὅτι Έν τῷ κελλίῳ τοῦ ἀ663 ᾿Αγάθωνος ἤμην ποτέ, καὶ ἦλθε 7, "Ην δὲ ἡ τροφή αυτ τοῦ ὕδωρ καὶ μικροί φοίνικες, ἐξ ὧν εἶχεν καὶ τὰ ἐνδύματα ἀπὸ σιβιννίου να σιβιννίων, ἀπὸ σιβίνου. APPENDIX AD PALLADIUM. 30. videret faciem ipsius, nec ipse aliis intenderet. Porro specie erat angelica, sicut Jacob; totus ca- nus, corpore eleganti : fuit autem aridus; gestavit barbam longam quæ ad ventrem pertingeret; pili oculorum præ fletus vehementia deciderant. Statura erat alla, sed senio curvus. Annos natus nonaginta quinque. Et vero mansit in divinæ memoriæ Theo- dosii majoris palatio annos quadraginta, pater fa- ctus divinissimorum Arcadii et Honorii; Sceti alios quadraginta; in Troe superioris Babylonis, versus Memphim, decem; tres in Canopo Alexandriæ; ad reliquos autem duos annos, rediit Troen; ubi mor- tuus est; postquam in pace ac timore Dei cursum snum consummasset : Quia erat vir bonus et plenus Spirits sancto et fides. Reliquit vero mihi pelliceam suam tunicam, ciliciuum camasum album, cum sandaliis palmeis. Quæ ego indignus gestavi, ut per ea benedicerer. senio: Vocavit aliquando Patres meos, abbatein Alexandrum ac Zoilum, et præ humilitate demittens se, dixit eis: Quandoquidem dæmones impugnant îne, ac nescio an in somino subrepaut, noctem hanc vigilate mecum, et observate, num in pervigilio dormitem. Igitur a vespertino tempore sederunt ta- citi, unus a dextris illius, alter a sinistris. Dixe- runtque Patres mei: Nos dormivimus ac experrecti nec sensimus eum nictantem. Mane autem C (Deus novit, utrum ipse simulaverit, quo putare- mus eum dormituriisse, seu vere sommus natura cogente advenerit) ter flavit, confestimque surre- xit, aiens: Dormii utique. Et respondimus uos: Nescimus. SUINUS, nium, multumque rogaverunt ut colloquerentur com eo. llie autem portam aperuit. Tum hortati suut, ut ad eos sermonem haberet de solitariis qui ne- minem admittunt. Ait senex: Quandiu virgo degit in domo patris sui, plurimi cupiunt sponsi illius fieri; cum vero maritum acceperit, nequaquam placet cunctis, sed illi quidem contemnunt, alii vero prædicant; nec in tali honore est, quali antea fruebatur, quando manebat abscondita. Eodem pacto, et anima res : ex quv vulgantur, omnibus nequeunt satisfacere. De abbate Agathone. pulus]: Eram aliquando in cella abbatis Agathonis, " Act. xi, 24. * Vilæ: In loco qui dicitur Trohen (mis. Suession. : Fossal. Troen) supra Babyloniam. Quol et, aut Lectiones nequaquam improbandæ. . D necnon in Joannis Meursii Glossario. Ammonius monachus De Patribus S neitis et Raithensibus, a R. P. Combefisio editus p · cap. 120, 125, Pruit spiritualis, Adi Lexicon Hipp crateum Foesti. 43. Iterum narravit abbas Daniel de abbate Are 44. Venerunt aliquando senes ad abbatem Arse- 1. (8) Dixit abbas Petrus, ille abbatis Lot disci- (8) Vit. Patr. x, 8. (9) Εἰς Τι ην τῆς ἄνω Βαβυλῶνος. Patrum (10) Σεβένινα. lterum infra in Isaaco Celliota pum.

πρὸς αὐτὸν ἀδελφὸς λέγων· θέλω οἰκῆσαι μετὰ ἀδελ- φῶν· εἶπόν μοι πῶς μετ' αὐτῶν οἰκήσω. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· ὡς ἐν τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ὅτε εἰσέρχῃ πρὸς αὐτοὺς, οὕτως φύλαξον τὴν ξενιτείαν σου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου, ἵνα μὴ παρρησιασθῇς μετ' αὐτῶν. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Τί γὰρ ποιεῖ ἡ παρρησία ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εοικεν ἡ παρ- ῥησία καύσωνι μεγάλῳ· ὃς ὅταν γένηται, πάντες φεύγουσιν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ τῶν δένδρων τὸν καρπὸν διαφθείρει. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀβιας Μακά- ριος· Οὕτως χαλεπή ἐστιν ἡ παρρησία; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων· Οὐκ ἔστιν ἕτερον πάθος χαλεπώ- τερον τῆς παρρησίας γεννήτρια γάρ ἐστι πάντων τῶν παθῶν. Πρέπει δὲ τῷ ἐργάτη με παρρησιάζε σθαι, κἂν μόνος ᾗ ἐν τῷ κελλίῳ. Οἶδα γὰρ ὅτι ἀδελ φὸς ποιήσας χρόνον ἐν τῷ κελλίῳ οἰκῶν, ἔχων τι κοιτωνάριον, εἶπεν, ὅτι Μετέβην ἐκ τοῦ κελλίου, μὴ γνοὺς αὐτὸ τὸ κοιτωνάριον, εἰ μὴ ἕτερός μοι εἶπεν. Ὁ τοιοῦτος ἐργάτης ἐστὶ καὶ πολεμιστής. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων Χρὴ τὸν μοναχὸν μὴ ἐάσαι τὴν συνείδησιν αὐτοῦ κατηγορῆσαι αὐτοῦ εἰς οιονδήποτε πράγμα. γ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἄνευ φυλακῆς τῶν θείων ἐντο λῶν οὐ προβαίνει ἄνθρωπος οὐδὲ εἰς μίαν ἀρετήν. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι οὐδέποτε ἐκοιμήθην ἔχων κατά τινος· οὐδὲ ἀφῆκά τινα κοιμηθῆναι ἔχοντα κατ' ἐμοῦ, κατὰ τὴν δύναμίν μου. σ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ660 ᾿Αγάθωνος, ὅτι ἀπῆλ θόν τινες πρὸς αὐτὸν, ἀκούσαντες ὅτι μεγάλην διά- κρισιν ἔχει· καὶ θέλοντες δοκιμάσαι « εἰ ὀργίζεται, λέγουσιν αὐτῷ · Σὺ εἶ 'Αγάθων ; ἀκούομεν περὶ σοῦ ὅτι πόρνος εἶ, καὶ ὑπερήφανος. Ὁ δὲ εἶπεν· Ναί, οὕτως ἔχει. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ εἶ Αγάθων ὁ φλύαρος καὶ κατάλαλος; Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι. Λέγουσι πάλιν· Σὺ εἶ ᾿Αγάθων ὁ αἱρετικός; Καὶ ἀπεκρίθη· Οὐκ εἰμὶ αἱρετικός. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν διατί τοσαῦτα εἴπομέν σοι, καὶ κατεδέξω, τὸν δὲ λόγον τοῦτον οὐκ ἐβάστα- σας ; Λέγει αὐτοῖς· Τὰ πρῶτα ἐμαυτῷ ἐπιγράφω · ὄφελος γάρ ἐστι τῇ ψυχῇ μου· τὸ δὲ αἱρετικός, χω- ρισμός ἐστιν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ οὐ θέλω χωρισθῆναι ἀπὸ Θεοῦ. Οἱ δὲ ἀκούσαντες, ἐθαύμασαν τὴν διάκρι σιν αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθον οἰκοδομηθέντες. Έμεινα χρόνον ἱκανὸν οἰκοδομῶν κελλίον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· καὶ τελειωσάντων αὐτῶν τὸ κελλίον, ἦλθον λοιπὸν τοῦ καθίσαι. Εἶδε δὲ εἰς τὴν πρώτην εβδομάδα πράγμα μὴ ὠφελοῦν αὐτὸν, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Εγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν. Εταράχθησαν δὲ σφόδρα, λέγοντες· Εἰ ὅλως λογι σμὸν εἶχες τοῦ μεταβῆναι, τί τοσοῦτον κόπον ὑπὸ εμείναμεν οικοδομήσαντες τὸ κελλίον; καὶ μέλλουσι Β αὐτόν. * APOPHTHEGMATA PATRUM. fratribus ; doce me quo pacto cum eis maneam. Respondit senes: Quemadmodum prino die ingres. sus tui, sic custodito hospitium tuum peregrinatio- nemque cunctis diebus vitæ tuæ, ita ut erga illos non utaris fiducia. Dicit ei abbas Macarius: Quid enim designat fiducia? (11) Tum senex : Similis est fiducia æstui magno ; qui quando contigerit, fugiunt omnes a facie ejus, quique arborum fructus cor- rumpit. Dicit abbas Macarius: Adeone suvit fidu- cia? Abbas Agatho: Nullus est, inquit, affectus sæ- vior fiducia : omnium quippe perturbationum mater est. Decet autem cultorem sui, fiducia careɛe, etiam si solus in cella versetur. Novi etenim quemdam fratrem, qui diu in cella perseveraverat, habens lectulum, dixisse: E cella emigrasseum, non per- A venit ad eum frater, dicens: Volo babitare cun C cepto illo lectulo, nisi alius monuisset me. Is homo, vere est operarius ac bellator. chus non permittat conscientiæ suæ accusare ipsum ulla in re. (13) Dixit iterum : Sine observatione manda- torum Dei, ne ad unam quidem virtutem hominem procedere. , habens adversus aliquem “ " nec sivi quemquam ire cubituın, qui adversus me haberet, quantum quidemn valui. perrexerint nonnulli, qui audierant, magna praedi- tum esse discretione; et volentes explorare an ira- sceretur, dixerint ei: Tune es Agallio? Audimus de te, quod sis fornicator ac superbus. Respondit : Etiam, ita habet. Iterum aiunt: Tu es Agatho ille nugax et oblocutor? Assensus est se esse. Adhuc ii: Tu es Agatho hæreticus? Et respondit: Non sum bæreticus. Tunc rogaverunt eum his verbis: In- dica nobis, cur ubi tanta tibi imposuimus, agno- veris, postremum vero sermonem now sustinueris? Ait illis : Priora ascribo mihi, quia id conducit animæ meæ; at hæresis, separatio est a Deo, a quo separari nequaquam volo. Quibus auditis, admirati sunt illi discretione: ejus, atque instructi disces · D serint. * Al, inser. Matth. v, 23; Marc. xi, 25. satis diu perseveraverit ædificans cellam cum disci- pulis suis quam cum exstruxissent, venerunt dein illic mansum. Vidit autem prima hebdomada rem sibi noxiam, et discipulis suis ait: Surgite, abea · mus hinc. Illi vehementer turbati sunt, ac dixe- runt : Si omnino sedebat menti, migrare, cur tan - tum laboris sumpsimus in cella construenda ! Scan- dalum adhuc propter nos passuri sunt homines, et 5. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀββᾶ ᾿Αγάθωνος, ὅτι 2. (12) Monuit abbas Aga'ho: Oportet ut mona- 4. (14) Rursum dixit: Nunquam somno me dedi, 5. (15) Aiebant de abbate Agathone, quod ad eum (11) Doroth. Doctr. 4. (19) Vit. Patr. x1, 2. (13) Ibid. 6. (16) De abbate Agathone narraverunt, quod (14) Vit. Patr. χvι, β. (15) Vit. Patr. x, 10. (16) Vit. Patr. vi, 4.

πρὸς αὐτὸν ἀδελφὸς λέγων· θέλω οἰκῆσαι μετὰ ἀδελ- φῶν· εἶπόν μοι πῶς μετ' αὐτῶν οἰκήσω. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· ὡς ἐν τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ὅτε εἰσέρχῃ πρὸς αὐτοὺς, οὕτως φύλαξον τὴν ξενιτείαν σου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου, ἵνα μὴ παρρησιασθῇς μετ' αὐτῶν. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Τί γὰρ ποιεῖ ἡ παρρησία ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εοικεν ἡ παρ- ῥησία καύσωνι μεγάλῳ· ὃς ὅταν γένηται, πάντες φεύγουσιν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ τῶν δένδρων τὸν καρπὸν διαφθείρει. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀβιας Μακά- ριος· Οὕτως χαλεπή ἐστιν ἡ παρρησία; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων· Οὐκ ἔστιν ἕτερον πάθος χαλεπώ- τερον τῆς παρρησίας γεννήτρια γάρ ἐστι πάντων τῶν παθῶν. Πρέπει δὲ τῷ ἐργάτη με παρρησιάζε σθαι, κἂν μόνος ᾗ ἐν τῷ κελλίῳ. Οἶδα γὰρ ὅτι ἀδελ φὸς ποιήσας χρόνον ἐν τῷ κελλίῳ οἰκῶν, ἔχων τι κοιτωνάριον, εἶπεν, ὅτι Μετέβην ἐκ τοῦ κελλίου, μὴ γνοὺς αὐτὸ τὸ κοιτωνάριον, εἰ μὴ ἕτερός μοι εἶπεν. Ὁ τοιοῦτος ἐργάτης ἐστὶ καὶ πολεμιστής. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων Χρὴ τὸν μοναχὸν μὴ ἐάσαι τὴν συνείδησιν αὐτοῦ κατηγορῆσαι αὐτοῦ εἰς οιονδήποτε πράγμα. γ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἄνευ φυλακῆς τῶν θείων ἐντο λῶν οὐ προβαίνει ἄνθρωπος οὐδὲ εἰς μίαν ἀρετήν. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι οὐδέποτε ἐκοιμήθην ἔχων κατά τινος· οὐδὲ ἀφῆκά τινα κοιμηθῆναι ἔχοντα κατ' ἐμοῦ, κατὰ τὴν δύναμίν μου. σ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ660 ᾿Αγάθωνος, ὅτι ἀπῆλ θόν τινες πρὸς αὐτὸν, ἀκούσαντες ὅτι μεγάλην διά- κρισιν ἔχει· καὶ θέλοντες δοκιμάσαι « εἰ ὀργίζεται, λέγουσιν αὐτῷ · Σὺ εἶ 'Αγάθων ; ἀκούομεν περὶ σοῦ ὅτι πόρνος εἶ, καὶ ὑπερήφανος. Ὁ δὲ εἶπεν· Ναί, οὕτως ἔχει. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ εἶ Αγάθων ὁ φλύαρος καὶ κατάλαλος; Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι. Λέγουσι πάλιν· Σὺ εἶ ᾿Αγάθων ὁ αἱρετικός; Καὶ ἀπεκρίθη· Οὐκ εἰμὶ αἱρετικός. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν διατί τοσαῦτα εἴπομέν σοι, καὶ κατεδέξω, τὸν δὲ λόγον τοῦτον οὐκ ἐβάστα- σας ; Λέγει αὐτοῖς· Τὰ πρῶτα ἐμαυτῷ ἐπιγράφω · ὄφελος γάρ ἐστι τῇ ψυχῇ μου· τὸ δὲ αἱρετικός, χω- ρισμός ἐστιν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ οὐ θέλω χωρισθῆναι ἀπὸ Θεοῦ. Οἱ δὲ ἀκούσαντες, ἐθαύμασαν τὴν διάκρι σιν αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθον οἰκοδομηθέντες. Έμεινα χρόνον ἱκανὸν οἰκοδομῶν κελλίον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· καὶ τελειωσάντων αὐτῶν τὸ κελλίον, ἦλθον λοιπὸν τοῦ καθίσαι. Εἶδε δὲ εἰς τὴν πρώτην εβδομάδα πράγμα μὴ ὠφελοῦν αὐτὸν, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Εγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν. Εταράχθησαν δὲ σφόδρα, λέγοντες· Εἰ ὅλως λογι σμὸν εἶχες τοῦ μεταβῆναι, τί τοσοῦτον κόπον ὑπὸ εμείναμεν οικοδομήσαντες τὸ κελλίον; καὶ μέλλουσι Β αὐτόν. * APOPHTHEGMATA PATRUM. fratribus ; doce me quo pacto cum eis maneam. Respondit senes: Quemadmodum prino die ingres. sus tui, sic custodito hospitium tuum peregrinatio- nemque cunctis diebus vitæ tuæ, ita ut erga illos non utaris fiducia. Dicit ei abbas Macarius: Quid enim designat fiducia? (11) Tum senex : Similis est fiducia æstui magno ; qui quando contigerit, fugiunt omnes a facie ejus, quique arborum fructus cor- rumpit. Dicit abbas Macarius: Adeone suvit fidu- cia? Abbas Agatho: Nullus est, inquit, affectus sæ- vior fiducia : omnium quippe perturbationum mater est. Decet autem cultorem sui, fiducia careɛe, etiam si solus in cella versetur. Novi etenim quemdam fratrem, qui diu in cella perseveraverat, habens lectulum, dixisse: E cella emigrasseum, non per- A venit ad eum frater, dicens: Volo babitare cun C cepto illo lectulo, nisi alius monuisset me. Is homo, vere est operarius ac bellator. chus non permittat conscientiæ suæ accusare ipsum ulla in re. (13) Dixit iterum : Sine observatione manda- torum Dei, ne ad unam quidem virtutem hominem procedere. , habens adversus aliquem “ " nec sivi quemquam ire cubituın, qui adversus me haberet, quantum quidemn valui. perrexerint nonnulli, qui audierant, magna praedi- tum esse discretione; et volentes explorare an ira- sceretur, dixerint ei: Tune es Agallio? Audimus de te, quod sis fornicator ac superbus. Respondit : Etiam, ita habet. Iterum aiunt: Tu es Agatho ille nugax et oblocutor? Assensus est se esse. Adhuc ii: Tu es Agatho hæreticus? Et respondit: Non sum bæreticus. Tunc rogaverunt eum his verbis: In- dica nobis, cur ubi tanta tibi imposuimus, agno- veris, postremum vero sermonem now sustinueris? Ait illis : Priora ascribo mihi, quia id conducit animæ meæ; at hæresis, separatio est a Deo, a quo separari nequaquam volo. Quibus auditis, admirati sunt illi discretione: ejus, atque instructi disces · D serint. * Al, inser. Matth. v, 23; Marc. xi, 25. satis diu perseveraverit ædificans cellam cum disci- pulis suis quam cum exstruxissent, venerunt dein illic mansum. Vidit autem prima hebdomada rem sibi noxiam, et discipulis suis ait: Surgite, abea · mus hinc. Illi vehementer turbati sunt, ac dixe- runt : Si omnino sedebat menti, migrare, cur tan - tum laboris sumpsimus in cella construenda ! Scan- dalum adhuc propter nos passuri sunt homines, et 5. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀββᾶ ᾿Αγάθωνος, ὅτι 2. (12) Monuit abbas Aga'ho: Oportet ut mona- 4. (14) Rursum dixit: Nunquam somno me dedi, 5. (15) Aiebant de abbate Agathone, quod ad eum (11) Doroth. Doctr. 4. (19) Vit. Patr. x1, 2. (13) Ibid. 6. (16) De abbate Agathone narraverunt, quod (14) Vit. Patr. χvι, β. (15) Vit. Patr. x, 10. (16) Vit. Patr. vi, 4.

Α πάλιν οἱ ἄνθρωποι, σκανδαλισθέντες εἰς ἡμᾶς, λέ- γειν· Ἰδοὺ μετέβησαν πάλιν οἱ ἀκάθιστος. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὀλιγοψυχοῦντας, λέγει αὐτοῖς· Εἰ καὶ σκαν δαλίζονταί τινες, ἀλλὰ πάλιν οἰκοδομηθήσονται έτε- ροι, λέγοντες· Μακάριοι οἱ τοιούτοι, ὅτι διὰ τὸν Θεὸν μετέβησαν, καὶ πάντων κατεφρόνησαν. Πλὴν ὁ θέλων ἐλθεῖν, ἔλθῃ, ἐγὼ τέως ὑπάγω. Ἔβαλον οὗ ἑαυτοὺς εἰς τὸ ἔδαφος, ἀξιοῦντες, ἕως οὗ συγχωρη θῶσιν τὺν αὐτῷ ὁδεῦσαι. ζ. Εἶπον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι πολλάκις μετέβη ἔχων τὴν σμίλαν ἑαυτοῦ μόνην εἰς τὸ μαννάδιν (29). η'. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων, τί μείζον, ὁ σω ματικός κόπος, ἢ ἡ φυλακὴ τῶν ἔνδον. Εἶπε δὲ ὁ γέ ρων· Εοικε δένδρο, ὁ ἄνθρωπος ὁ τοίνυν σωματι κὰς κόπος φύλλα ἐστίν· ἡ δὲ τῶν ἔνδον φυλακὴ ὁ καρπός ἐστιν. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ γεγραμμένον, Πᾶν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκ πτε- καὶ εἰς πῦρ βάλλεται, φανερόν ἐστιν ὅτι διὰ τὸν καρπόν ἐστιν ἡμῶν ἡ σπουδή πάσα, τουτέστι τὴν τοῦ νοὸς φυλακήν. Χρεία δέ ἐστι καὶ τῆς ἐκ τῶν φύλο λων σκέπης καὶ εὐκοσμίας, ἅτινά ἐστιν ὁ σωματικός κόπος. ται, θ'. Ηρώτησαν αὐτὸν πάλιν οἱ ἀδελφοὶ λέγοντες· Ποία ἀρετή ἐστι, Πάτερ, ἐν ταῖς πολιτείαις, ἔχουσα πλείονα κάματον; Λέγει αὐτοῖς· Συγχωρήσατέ μοι, λογίζομαι ὅτι οὐκ ἔστιν ἕτερος κάματος, ὡς τὸ εὔ ξασθαι τῷ Θεῷ. Πάντοτε γὰρ ὅτε θέλῃ ὁ ἄνθρωπος προσεύξασθαι, βούλονται οἱ ἐχθροὶ ἐκκόψαι αὐτόν· οἴδασι γὰρ ὅτι οὐδαμόθεν ἐμποδίζονται, εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Καὶ πᾶσαν δὲ πολιτείαν ἣν ἂν μετέλθῃ οι άνθρωπος, εγκαρτερῶν ἐν αὐτῇ, κτᾶται ἀνάπαυσιν· τὸ δὲ εὔξασθαι, ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς ἀγῶνας χρήζει ι'. *Ην δὲ ὁ ἀ66ας ᾿Αγάθων σοφὸς ἐν τῷ διανοητι κῷ, καὶ ἄοκνος ἐν τῷ σωματικῷ, καὶ αὐτάρκης ἐν πᾶσιν, ἔν τε τῷ ἐργοχείρῳ καὶ τῇ τροφῇ καὶ τῇ ἐσθῆτι. ια΄. Ὁ αὐτὸς ὤδευε μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· καὶ εὑρὼν εἷς ἐξ αὐτῶν μικρὸν ἀράκιον χλωρὸν ἐν τῇ ὁδῷ, λέγει τῷ γέροντι - Πάτερ, κελεύεις λάβω αὐτό; προσέσχεν οὖν ὁ γέρων αὐτῷ θαυμάζων, καὶ λέγει Σὺ ἔθηκας αὐτὸ ἐκεῖ; Λέγει ὁ ἀδελφός· Οὐχι. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πῶς οὖν θέλεις λαβεῖν δ οὐκ ἔθηκας ; γων· Εασόν με οἰκεῖν μετὰ σοῦ. Ερχόμενος δὲ ἐν τῇ ὁδῷ εὗρε μικρὸν νίτρον, καὶ ἤνεγκεν αὐτό. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πόθεν εὗρες τὸ νίτρον ; Λέγει ὁ ἀδελ φός· Ἐν τῇ ὁδῷ εὗρον αὐτὸ, περιπατῶν, καὶ ἔλαβον οι Α1. μελετήσῃ. ΔΙ. χρεία. Α1. - Οὗτοι οὔτε ἀδικοῦσιν οὔτε ἀποκτείνουσιν ἀνθρώπων οὐδένα. Ἐὰν δέ τι εὕρωσιν ἐν τῇ ὁδῷ, χρυσίον ἢ ἱμάτιον ἢ ἀργύριον ἢ ἄλλο τι, οὐδὲν ἀποκινήσειαν αὐτό, οὕτως. APPENDIX AD PALLADIUM. dicturi: Ecce iterum sedem mutarunt isti vagi al- que instabiles. Cernens igitur eos pusillanimitate dejectos, ita prolocutus est: Licet nonnullis scan- dalo futuri simus, aliis erimus ædificationi, qui dicent Beati isti homines, quia propter Deum transmigrarunt, omnibus neglectis. Verumtamen qui voluerit venire, veniat, ego jam recedo. Itaque se in solum prostraverunt, postulantes, donec per- missi sunt cum eo iter agere. haberet duntaxat scalpellum in cista. majus esset, iabor corporis, aut interiorum custo- dia. Senex autem pronuntiavit: Homo similis est :rbori; et corporalis quidem labor, folia refert ; interiorum vero custodia, fructum. Quia vero juxta Scripturam, Omnis arbor, quæ non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ", palet omne studium nostruin spectare ad fructum, hoc est, ad mentis custodiam. Opus tamen habemus etiam tegumento et ornatu ex foliis; nimirum cor- poris labore. centes : Quæ virtus, Pater, inter cæleras majorem exigit laborem? Dicit eis: Ignoscite mihi, existimo nullum laborem æquari precibus ad Deum. Quo- tiescunque enim homo voluerit orare, inimici seu dæmones nituntur eum avertere. Sciunt quippe non aliter impediri se, nisi per orationem ad Deum. Certe quidquid aliud boni operis homo aggressus fuerit, in eo perseverans, requiem obtinet; at ora- tio ad ultimum usque spiritum eget certamine. impiger corpore, et in cunctis idoneus, opere ma- nuum, cibo, vestitu. : eorumque unus inventa ad viam cicercula viridi, ait seni Pater, jubes illam accipiam? Intendit ergo in euin senex miratus, dicitque: Tune il- lam ibi posuisti ? Respondit frater: Nequaquam. Tum senex: Quo modo igitur tollere vis quod non posuisti? B C xitque: Permitte ut tecum maneam. Veniens autem, reperit in itinere parum nitri, illudque attulit. Ad quem senex : Unde accepisti nitrum ? Respondit fra- ter: In via incedens repertum sumpsi. Senex dicit so Matth. tir, 10. miliaque alia, apponi velim locum Stephani in fra- gmento quod vulgavit vir eruditus Samuel Tenna- ifus, ubi de Dyrbæis : seu potius cum ms. Illi neque injuriam faciunt, neque quemquam homi- num occidunt. Si vero aliquid in via invenerin!, au- rum, aut vestem, aut argentum, aut aliud quid, neque sic eorum quidquam ablaturi sunt. Legi quoque po- test, ut plura non dicam, Rerum variarum ex ade versariis Gretseri selectarum opus lib. ut cap. 7. vocamus une munne, un mannequin, cistæ genus. 7. Dixerunt rursus de illo, sæpius emigrasse, cum 8. (17) Interrogatus est abbas Agatho, quidnam 9. (18) Interrogaverunt eum adhuc fratres, di- 10. (19) Erat autem abbas Agatho sapiens mente, 11. (20) Idem iter agebat cum discipulis suis; 12. (21) Venit frater ad abbatem Agathonem, di- D ιβ'. Αδελφὸς ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν ᾿Αγάθωνα, λέο (17) Vit. Palr. x, 11. (18) Vit. Patr. xii, 2; Joan. Geom. Parad. 77. (49) Vit. Patr. Χ, 11. (20) Vit. Patr. iv, 8. Ad capita 11 et 12, si- (21) Append. p. 1002, n. 6. (22) Το μαννάδιν. Videtur esse quod nos Galli

Α πάλιν οἱ ἄνθρωποι, σκανδαλισθέντες εἰς ἡμᾶς, λέ- γειν· Ἰδοὺ μετέβησαν πάλιν οἱ ἀκάθιστος. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὀλιγοψυχοῦντας, λέγει αὐτοῖς· Εἰ καὶ σκαν δαλίζονταί τινες, ἀλλὰ πάλιν οἰκοδομηθήσονται έτε- ροι, λέγοντες· Μακάριοι οἱ τοιούτοι, ὅτι διὰ τὸν Θεὸν μετέβησαν, καὶ πάντων κατεφρόνησαν. Πλὴν ὁ θέλων ἐλθεῖν, ἔλθῃ, ἐγὼ τέως ὑπάγω. Ἔβαλον οὗ ἑαυτοὺς εἰς τὸ ἔδαφος, ἀξιοῦντες, ἕως οὗ συγχωρη θῶσιν τὺν αὐτῷ ὁδεῦσαι. ζ. Εἶπον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι πολλάκις μετέβη ἔχων τὴν σμίλαν ἑαυτοῦ μόνην εἰς τὸ μαννάδιν (29). η'. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων, τί μείζον, ὁ σω ματικός κόπος, ἢ ἡ φυλακὴ τῶν ἔνδον. Εἶπε δὲ ὁ γέ ρων· Εοικε δένδρο, ὁ ἄνθρωπος ὁ τοίνυν σωματι κὰς κόπος φύλλα ἐστίν· ἡ δὲ τῶν ἔνδον φυλακὴ ὁ καρπός ἐστιν. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ γεγραμμένον, Πᾶν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκ πτε- καὶ εἰς πῦρ βάλλεται, φανερόν ἐστιν ὅτι διὰ τὸν καρπόν ἐστιν ἡμῶν ἡ σπουδή πάσα, τουτέστι τὴν τοῦ νοὸς φυλακήν. Χρεία δέ ἐστι καὶ τῆς ἐκ τῶν φύλο λων σκέπης καὶ εὐκοσμίας, ἅτινά ἐστιν ὁ σωματικός κόπος. ται, θ'. Ηρώτησαν αὐτὸν πάλιν οἱ ἀδελφοὶ λέγοντες· Ποία ἀρετή ἐστι, Πάτερ, ἐν ταῖς πολιτείαις, ἔχουσα πλείονα κάματον; Λέγει αὐτοῖς· Συγχωρήσατέ μοι, λογίζομαι ὅτι οὐκ ἔστιν ἕτερος κάματος, ὡς τὸ εὔ ξασθαι τῷ Θεῷ. Πάντοτε γὰρ ὅτε θέλῃ ὁ ἄνθρωπος προσεύξασθαι, βούλονται οἱ ἐχθροὶ ἐκκόψαι αὐτόν· οἴδασι γὰρ ὅτι οὐδαμόθεν ἐμποδίζονται, εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Καὶ πᾶσαν δὲ πολιτείαν ἣν ἂν μετέλθῃ οι άνθρωπος, εγκαρτερῶν ἐν αὐτῇ, κτᾶται ἀνάπαυσιν· τὸ δὲ εὔξασθαι, ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς ἀγῶνας χρήζει ι'. *Ην δὲ ὁ ἀ66ας ᾿Αγάθων σοφὸς ἐν τῷ διανοητι κῷ, καὶ ἄοκνος ἐν τῷ σωματικῷ, καὶ αὐτάρκης ἐν πᾶσιν, ἔν τε τῷ ἐργοχείρῳ καὶ τῇ τροφῇ καὶ τῇ ἐσθῆτι. ια΄. Ὁ αὐτὸς ὤδευε μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· καὶ εὑρὼν εἷς ἐξ αὐτῶν μικρὸν ἀράκιον χλωρὸν ἐν τῇ ὁδῷ, λέγει τῷ γέροντι - Πάτερ, κελεύεις λάβω αὐτό; προσέσχεν οὖν ὁ γέρων αὐτῷ θαυμάζων, καὶ λέγει Σὺ ἔθηκας αὐτὸ ἐκεῖ; Λέγει ὁ ἀδελφός· Οὐχι. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πῶς οὖν θέλεις λαβεῖν δ οὐκ ἔθηκας ; γων· Εασόν με οἰκεῖν μετὰ σοῦ. Ερχόμενος δὲ ἐν τῇ ὁδῷ εὗρε μικρὸν νίτρον, καὶ ἤνεγκεν αὐτό. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πόθεν εὗρες τὸ νίτρον ; Λέγει ὁ ἀδελ φός· Ἐν τῇ ὁδῷ εὗρον αὐτὸ, περιπατῶν, καὶ ἔλαβον οι Α1. μελετήσῃ. ΔΙ. χρεία. Α1. - Οὗτοι οὔτε ἀδικοῦσιν οὔτε ἀποκτείνουσιν ἀνθρώπων οὐδένα. Ἐὰν δέ τι εὕρωσιν ἐν τῇ ὁδῷ, χρυσίον ἢ ἱμάτιον ἢ ἀργύριον ἢ ἄλλο τι, οὐδὲν ἀποκινήσειαν αὐτό, οὕτως. APPENDIX AD PALLADIUM. dicturi: Ecce iterum sedem mutarunt isti vagi al- que instabiles. Cernens igitur eos pusillanimitate dejectos, ita prolocutus est: Licet nonnullis scan- dalo futuri simus, aliis erimus ædificationi, qui dicent Beati isti homines, quia propter Deum transmigrarunt, omnibus neglectis. Verumtamen qui voluerit venire, veniat, ego jam recedo. Itaque se in solum prostraverunt, postulantes, donec per- missi sunt cum eo iter agere. haberet duntaxat scalpellum in cista. majus esset, iabor corporis, aut interiorum custo- dia. Senex autem pronuntiavit: Homo similis est :rbori; et corporalis quidem labor, folia refert ; interiorum vero custodia, fructum. Quia vero juxta Scripturam, Omnis arbor, quæ non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ", palet omne studium nostruin spectare ad fructum, hoc est, ad mentis custodiam. Opus tamen habemus etiam tegumento et ornatu ex foliis; nimirum cor- poris labore. centes : Quæ virtus, Pater, inter cæleras majorem exigit laborem? Dicit eis: Ignoscite mihi, existimo nullum laborem æquari precibus ad Deum. Quo- tiescunque enim homo voluerit orare, inimici seu dæmones nituntur eum avertere. Sciunt quippe non aliter impediri se, nisi per orationem ad Deum. Certe quidquid aliud boni operis homo aggressus fuerit, in eo perseverans, requiem obtinet; at ora- tio ad ultimum usque spiritum eget certamine. impiger corpore, et in cunctis idoneus, opere ma- nuum, cibo, vestitu. : eorumque unus inventa ad viam cicercula viridi, ait seni Pater, jubes illam accipiam? Intendit ergo in euin senex miratus, dicitque: Tune il- lam ibi posuisti ? Respondit frater: Nequaquam. Tum senex: Quo modo igitur tollere vis quod non posuisti? B C xitque: Permitte ut tecum maneam. Veniens autem, reperit in itinere parum nitri, illudque attulit. Ad quem senex : Unde accepisti nitrum ? Respondit fra- ter: In via incedens repertum sumpsi. Senex dicit so Matth. tir, 10. miliaque alia, apponi velim locum Stephani in fra- gmento quod vulgavit vir eruditus Samuel Tenna- ifus, ubi de Dyrbæis : seu potius cum ms. Illi neque injuriam faciunt, neque quemquam homi- num occidunt. Si vero aliquid in via invenerin!, au- rum, aut vestem, aut argentum, aut aliud quid, neque sic eorum quidquam ablaturi sunt. Legi quoque po- test, ut plura non dicam, Rerum variarum ex ade versariis Gretseri selectarum opus lib. ut cap. 7. vocamus une munne, un mannequin, cistæ genus. 7. Dixerunt rursus de illo, sæpius emigrasse, cum 8. (17) Interrogatus est abbas Agatho, quidnam 9. (18) Interrogaverunt eum adhuc fratres, di- 10. (19) Erat autem abbas Agatho sapiens mente, 11. (20) Idem iter agebat cum discipulis suis; 12. (21) Venit frater ad abbatem Agathonem, di- D ιβ'. Αδελφὸς ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν ᾿Αγάθωνα, λέο (17) Vit. Palr. x, 11. (18) Vit. Patr. xii, 2; Joan. Geom. Parad. 77. (49) Vit. Patr. Χ, 11. (20) Vit. Patr. iv, 8. Ad capita 11 et 12, si- (21) Append. p. 1002, n. 6. (22) Το μαννάδιν. Videtur esse quod nos Galli

Α πάλιν οἱ ἄνθρωποι, σκανδαλισθέντες εἰς ἡμᾶς, λέ- γειν· Ἰδοὺ μετέβησαν πάλιν οἱ ἀκάθιστος. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὀλιγοψυχοῦντας, λέγει αὐτοῖς· Εἰ καὶ σκαν δαλίζονταί τινες, ἀλλὰ πάλιν οἰκοδομηθήσονται έτε- ροι, λέγοντες· Μακάριοι οἱ τοιούτοι, ὅτι διὰ τὸν Θεὸν μετέβησαν, καὶ πάντων κατεφρόνησαν. Πλὴν ὁ θέλων ἐλθεῖν, ἔλθῃ, ἐγὼ τέως ὑπάγω. Ἔβαλον οὗ ἑαυτοὺς εἰς τὸ ἔδαφος, ἀξιοῦντες, ἕως οὗ συγχωρη θῶσιν τὺν αὐτῷ ὁδεῦσαι. ζ. Εἶπον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι πολλάκις μετέβη ἔχων τὴν σμίλαν ἑαυτοῦ μόνην εἰς τὸ μαννάδιν (29). η'. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων, τί μείζον, ὁ σω ματικός κόπος, ἢ ἡ φυλακὴ τῶν ἔνδον. Εἶπε δὲ ὁ γέ ρων· Εοικε δένδρο, ὁ ἄνθρωπος ὁ τοίνυν σωματι κὰς κόπος φύλλα ἐστίν· ἡ δὲ τῶν ἔνδον φυλακὴ ὁ καρπός ἐστιν. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ γεγραμμένον, Πᾶν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκ πτε- καὶ εἰς πῦρ βάλλεται, φανερόν ἐστιν ὅτι διὰ τὸν καρπόν ἐστιν ἡμῶν ἡ σπουδή πάσα, τουτέστι τὴν τοῦ νοὸς φυλακήν. Χρεία δέ ἐστι καὶ τῆς ἐκ τῶν φύλο λων σκέπης καὶ εὐκοσμίας, ἅτινά ἐστιν ὁ σωματικός κόπος. ται, θ'. Ηρώτησαν αὐτὸν πάλιν οἱ ἀδελφοὶ λέγοντες· Ποία ἀρετή ἐστι, Πάτερ, ἐν ταῖς πολιτείαις, ἔχουσα πλείονα κάματον; Λέγει αὐτοῖς· Συγχωρήσατέ μοι, λογίζομαι ὅτι οὐκ ἔστιν ἕτερος κάματος, ὡς τὸ εὔ ξασθαι τῷ Θεῷ. Πάντοτε γὰρ ὅτε θέλῃ ὁ ἄνθρωπος προσεύξασθαι, βούλονται οἱ ἐχθροὶ ἐκκόψαι αὐτόν· οἴδασι γὰρ ὅτι οὐδαμόθεν ἐμποδίζονται, εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Καὶ πᾶσαν δὲ πολιτείαν ἣν ἂν μετέλθῃ οι άνθρωπος, εγκαρτερῶν ἐν αὐτῇ, κτᾶται ἀνάπαυσιν· τὸ δὲ εὔξασθαι, ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς ἀγῶνας χρήζει ι'. *Ην δὲ ὁ ἀ66ας ᾿Αγάθων σοφὸς ἐν τῷ διανοητι κῷ, καὶ ἄοκνος ἐν τῷ σωματικῷ, καὶ αὐτάρκης ἐν πᾶσιν, ἔν τε τῷ ἐργοχείρῳ καὶ τῇ τροφῇ καὶ τῇ ἐσθῆτι. ια΄. Ὁ αὐτὸς ὤδευε μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· καὶ εὑρὼν εἷς ἐξ αὐτῶν μικρὸν ἀράκιον χλωρὸν ἐν τῇ ὁδῷ, λέγει τῷ γέροντι - Πάτερ, κελεύεις λάβω αὐτό; προσέσχεν οὖν ὁ γέρων αὐτῷ θαυμάζων, καὶ λέγει Σὺ ἔθηκας αὐτὸ ἐκεῖ; Λέγει ὁ ἀδελφός· Οὐχι. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πῶς οὖν θέλεις λαβεῖν δ οὐκ ἔθηκας ; γων· Εασόν με οἰκεῖν μετὰ σοῦ. Ερχόμενος δὲ ἐν τῇ ὁδῷ εὗρε μικρὸν νίτρον, καὶ ἤνεγκεν αὐτό. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πόθεν εὗρες τὸ νίτρον ; Λέγει ὁ ἀδελ φός· Ἐν τῇ ὁδῷ εὗρον αὐτὸ, περιπατῶν, καὶ ἔλαβον οι Α1. μελετήσῃ. ΔΙ. χρεία. Α1. - Οὗτοι οὔτε ἀδικοῦσιν οὔτε ἀποκτείνουσιν ἀνθρώπων οὐδένα. Ἐὰν δέ τι εὕρωσιν ἐν τῇ ὁδῷ, χρυσίον ἢ ἱμάτιον ἢ ἀργύριον ἢ ἄλλο τι, οὐδὲν ἀποκινήσειαν αὐτό, οὕτως. APPENDIX AD PALLADIUM. dicturi: Ecce iterum sedem mutarunt isti vagi al- que instabiles. Cernens igitur eos pusillanimitate dejectos, ita prolocutus est: Licet nonnullis scan- dalo futuri simus, aliis erimus ædificationi, qui dicent Beati isti homines, quia propter Deum transmigrarunt, omnibus neglectis. Verumtamen qui voluerit venire, veniat, ego jam recedo. Itaque se in solum prostraverunt, postulantes, donec per- missi sunt cum eo iter agere. haberet duntaxat scalpellum in cista. majus esset, iabor corporis, aut interiorum custo- dia. Senex autem pronuntiavit: Homo similis est :rbori; et corporalis quidem labor, folia refert ; interiorum vero custodia, fructum. Quia vero juxta Scripturam, Omnis arbor, quæ non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ", palet omne studium nostruin spectare ad fructum, hoc est, ad mentis custodiam. Opus tamen habemus etiam tegumento et ornatu ex foliis; nimirum cor- poris labore. centes : Quæ virtus, Pater, inter cæleras majorem exigit laborem? Dicit eis: Ignoscite mihi, existimo nullum laborem æquari precibus ad Deum. Quo- tiescunque enim homo voluerit orare, inimici seu dæmones nituntur eum avertere. Sciunt quippe non aliter impediri se, nisi per orationem ad Deum. Certe quidquid aliud boni operis homo aggressus fuerit, in eo perseverans, requiem obtinet; at ora- tio ad ultimum usque spiritum eget certamine. impiger corpore, et in cunctis idoneus, opere ma- nuum, cibo, vestitu. : eorumque unus inventa ad viam cicercula viridi, ait seni Pater, jubes illam accipiam? Intendit ergo in euin senex miratus, dicitque: Tune il- lam ibi posuisti ? Respondit frater: Nequaquam. Tum senex: Quo modo igitur tollere vis quod non posuisti? B C xitque: Permitte ut tecum maneam. Veniens autem, reperit in itinere parum nitri, illudque attulit. Ad quem senex : Unde accepisti nitrum ? Respondit fra- ter: In via incedens repertum sumpsi. Senex dicit so Matth. tir, 10. miliaque alia, apponi velim locum Stephani in fra- gmento quod vulgavit vir eruditus Samuel Tenna- ifus, ubi de Dyrbæis : seu potius cum ms. Illi neque injuriam faciunt, neque quemquam homi- num occidunt. Si vero aliquid in via invenerin!, au- rum, aut vestem, aut argentum, aut aliud quid, neque sic eorum quidquam ablaturi sunt. Legi quoque po- test, ut plura non dicam, Rerum variarum ex ade versariis Gretseri selectarum opus lib. ut cap. 7. vocamus une munne, un mannequin, cistæ genus. 7. Dixerunt rursus de illo, sæpius emigrasse, cum 8. (17) Interrogatus est abbas Agatho, quidnam 9. (18) Interrogaverunt eum adhuc fratres, di- 10. (19) Erat autem abbas Agatho sapiens mente, 11. (20) Idem iter agebat cum discipulis suis; 12. (21) Venit frater ad abbatem Agathonem, di- D ιβ'. Αδελφὸς ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν ᾿Αγάθωνα, λέο (17) Vit. Palr. x, 11. (18) Vit. Patr. xii, 2; Joan. Geom. Parad. 77. (49) Vit. Patr. Χ, 11. (20) Vit. Patr. iv, 8. Ad capita 11 et 12, si- (21) Append. p. 1002, n. 6. (22) Το μαννάδιν. Videtur esse quod nos Galli

ΓΙΑ αὐτό. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ μετ' ἐμοῦ ἦλθες οἰκη- Α σαι, δ οὐκ ἔθηκας, πως εἴληφας; Καὶ ἔπεμψεν αὐ τὸν ἀπενεγκεῖν αὐτό, ὅθεν εἴληφεν αὐτό. ιγ. Αδελφὸς ἠρώτησε τον γέροντα λέγων· Εν- τολή μοι ἔφθασε, καὶ ἔστι πόλεμος ὅπου ἐστὶν ἡ ἐν- τολή. Θέλω οὖν ἀπελθεῖν δι' αὐτὴν, καὶ φοβοῦμαι τὸν πόλεμον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ ἦν Αγά- θων (23), ἐποίει τὴν ἐντολὴν, καὶ ἐνίκα τὸν πό λεμον. ιδ. Ὁ αὐτὸς 'Αγάθων, συνεδρίου γενομένου περί πράγματός τινος ἐν Σκήτει, καὶ λαβόντος τύπον, ὕστερον ἐλθὼν εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ καλῶς ἐτυπώσατε το πράγμα. Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν· Σὺ τίς εἰ ὅτι ὅλως λαλεῖς ; Ὁ δὲ εἶπεν· Υἱὸς ἀνθρώπου. Γέγραπται γάρ· Εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιοσύνην λαλεῖτε, εὐθείας κρίνατε, υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. μ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ653 ᾿Αγάθωνος, ὅτι τρία ἔτη ἐποίησεν, ἔχων λίθον εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ, ἕως οὗ κατώρθωσε τὸ σιωπν. ις'. Ελεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἀββα Αμοῦν, ὅτι ὅτε ἐπίπρασκον σκεῦος, ἅπαξ ἔλεγον τὴν τιμὴν, καὶ τὸ διδόμενον αὐτοῖς ἐλάμβανον σιωπῶν- τις μετὰ ἀναπαύσεως· καὶ πάλιν ὅτε ήθελον ἀγο βάσει τί ποτε, τὸ λεγόμενον αὐτοῖς παρεῖχον μετὰ σιωπῆς, καὶ ἐλάμβανον τὸ σκεῦος, καθόλου μὴ φθεγ- γόμενοι. ιζ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς ᾿Αγάθων εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε ἔδωκα ἀγάπην (24)· ἀλλὰ τὸ δοῦναι καὶ λαβεῖν ἀγάπη μοι ἦν· λογιζόμενος ὅτι τὸ κέρδος τοῦ ἀδελ φοῦ μου, ἔργον καρποφορίας ἐστίν. της. Ὁ αὐτὸς ὅτι ἔβλεπε πράγμα, καὶ ἤθελεν ὁ λογισμὸς αὐτοῦ κρῖναι, ἔλεγεν ἑαυτῷ· Αγάθων, μὴ ποιήσῃς αὐτὸ σύ. Καὶ οὗτος δε ὁ λογισμὸς αὐτοῦ ἡσύ- χαζεν. ιθ'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Ἐὰν ὀργίλος νεκρὸν ἐγείρῃ, οὐκ ἔστι δεκτὸς παρὰ τῷ Θεῷ. κ'. Ἔσχε ποτὲ ὁ ἀββᾶς Ἀγάθων δύο μαθητάς ἀναχωρούντας κατ' ἰδίαν. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, ἠρώτησε τὸν ἕνα· Πῶς διάγεις ἐν τῷ κελλίῳ σου; Ο δὲ ἔφη· Νηστεύω ἕως ὀψὲ, καὶ ἐσθίω δύο παξαμά- τια. Λέγει αὐτῷ· Καλὴ δίαιτα, οὐ πάνυ ἔχουσα κα- πον. Λέγει καὶ τῷ ἄλλῳ· Σὺ πῶς; Ὁ δὲ ἔφη· Δύο δύο (25) νηστεύω, καὶ δύο παξαμάτια ἐσθίω. Καὶ λέ • ΑΙ. οὕτως. " γάρ τις νηστεύῃ ἐξ ἐξ, καὶ ἐκδῷ ἑαυτὸν εἰς μεγάλους κόπους καὶ ἐντολὰς, ἐκτὸς τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ· πάντες οἱ κόποι αὐτοῦ μάταιοί εἰσιν. APOPHTHEGMATA PATRUM. ei: Si mecum veniebas habitare, quod non posueras Psal. Lvu, 2. tho. Legendum videtur Si. solenine convivium. Quam usurpationem nemo ignorat. Historia Trevirensis, tomo XII utilissimi operis, Spicilegil Acheriani p. de Eketberto, Cumque post expleta Missarum solemnia, a fratribus obnize peteretur cibi potusque charitatem sumere, ne eis onerosum fortasse exsisteret, si tanta comitatus ambitione ibidem reficeretur, cœpit a fratribus omuino charilutem refutare, et reditum suum in urbem ma- turare. unum selegi nondum Græce editum, Latine vero valde depravatum, quem bic adtexerem. Est autem Laiæ abbatis oratione 8, in mis. Colbertino: 'Eàv quo modo cepisti? Misitque eum reportare nitrum quo loco acceperat. datum accepi, sed periculum tentationis occurrit in loco mandati. Volo igitur pergere, ob præceptum, sed periculum timeo. Dicit ei senex: Si Agatho esset, mandatum peregisset, ac superasset tenta- tionem. sessus ob aliquod negotium, illudque sanctione fi- nem accepisset, postea veniens dixit monachis: Non reete de negotio sanxistis. Illi autem ad eum: Tu, inquiunt, quisnam es, qui vel loqueris ? Respondh: Sum filius hominis. Scriptum enim est: Si vere B utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hom minum **. C D illum annos lapidem ore gestasse, donec silere di- dieisset. quod quando vas aliquod vendebant, semel pre- tium ponerent, datamque pecuniam acciperent ta- citi cuin quiete: quando autem quidpiam emnere volebant, quod petebatur tribuerent cum silentio, sumerentque vas, nihil omnino prulocuti.. sed dare et accipere, agape mihi erat; reputabam enim quod lucrum fratris mei, opus sit fructuum oblationis. ejus de re judicare, sibimet aiebat: Agatho, tu ne id feceris. Sicque quietus manebat animus ejus. suscitaverit, apud Deum non est acceplus. Jos qui seorsum vitam anachoreticam ducebant. Quadam ergo die petiit ab uno, quonam pacto in cella sua ageret. Respondit ille : Usque ad vesperau jejuno, et comedo duo paxamatia. Tum Agatho: Præclara vivendi ratio, nec labori multumı ohnoxia. Ad alterum vero dixit: Tu autem, quomodo? Re- Hoc est : Nam si quis je junet per sex et sex dies, et se magnis laboribus ac præceptis dedat, extra viam suam; omnes labores ejus inanes sunt. Zinus interpres : Quod si quis sine humilitate vel jejuniis incumbat, ret sese vehementer affligat, vel mandala conetur observare, ejus inanes esse labores. Vides quantum intersit, Græcos aucto. res sula lingua editus labere. Sed nec felichter trans- tulit Evagrius Antiochenus ista Athanasii in Vita Antonii (23) Ει ἦν Ἀγάθων. Patrum Vila: Sic erat Aga- (21) Ουδέποτε έδωκα ἀγάπην. Agapen inteligo : (25) Νηστεύειν δύο δύο. Ex innumeris locis 13. (26) Frater ita percontatus est senem: Man- 14. (27) Idem Agatho, cum Sceli haberetur con- 45. (28) Dicebant de abbate Agathone, per tres 16. Aiebant iterum de illo et de abbate Amun, 17. Idem Agatho dixit: Nunquam dedi agapen,. 18. Idem cum aliquid vidisset, velletque mens 13. (29) Dixit idem : Iracundus quamvis mortuum 20. Habuit aliquando abbas Agatho duos discipu- (265) Vit. Patr. vi, 2. (27) Vit. Patr. 3, 12. (28) Vit. Patr. IV, 7. (25) Vit Pair: x, 13; Joan. Geom. Parad. 62.

ΓΙΑ αὐτό. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ μετ' ἐμοῦ ἦλθες οἰκη- Α σαι, δ οὐκ ἔθηκας, πως εἴληφας; Καὶ ἔπεμψεν αὐ τὸν ἀπενεγκεῖν αὐτό, ὅθεν εἴληφεν αὐτό. ιγ. Αδελφὸς ἠρώτησε τον γέροντα λέγων· Εν- τολή μοι ἔφθασε, καὶ ἔστι πόλεμος ὅπου ἐστὶν ἡ ἐν- τολή. Θέλω οὖν ἀπελθεῖν δι' αὐτὴν, καὶ φοβοῦμαι τὸν πόλεμον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ ἦν Αγά- θων (23), ἐποίει τὴν ἐντολὴν, καὶ ἐνίκα τὸν πό λεμον. ιδ. Ὁ αὐτὸς 'Αγάθων, συνεδρίου γενομένου περί πράγματός τινος ἐν Σκήτει, καὶ λαβόντος τύπον, ὕστερον ἐλθὼν εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ καλῶς ἐτυπώσατε το πράγμα. Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν· Σὺ τίς εἰ ὅτι ὅλως λαλεῖς ; Ὁ δὲ εἶπεν· Υἱὸς ἀνθρώπου. Γέγραπται γάρ· Εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιοσύνην λαλεῖτε, εὐθείας κρίνατε, υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. μ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ653 ᾿Αγάθωνος, ὅτι τρία ἔτη ἐποίησεν, ἔχων λίθον εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ, ἕως οὗ κατώρθωσε τὸ σιωπν. ις'. Ελεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἀββα Αμοῦν, ὅτι ὅτε ἐπίπρασκον σκεῦος, ἅπαξ ἔλεγον τὴν τιμὴν, καὶ τὸ διδόμενον αὐτοῖς ἐλάμβανον σιωπῶν- τις μετὰ ἀναπαύσεως· καὶ πάλιν ὅτε ήθελον ἀγο βάσει τί ποτε, τὸ λεγόμενον αὐτοῖς παρεῖχον μετὰ σιωπῆς, καὶ ἐλάμβανον τὸ σκεῦος, καθόλου μὴ φθεγ- γόμενοι. ιζ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς ᾿Αγάθων εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε ἔδωκα ἀγάπην (24)· ἀλλὰ τὸ δοῦναι καὶ λαβεῖν ἀγάπη μοι ἦν· λογιζόμενος ὅτι τὸ κέρδος τοῦ ἀδελ φοῦ μου, ἔργον καρποφορίας ἐστίν. της. Ὁ αὐτὸς ὅτι ἔβλεπε πράγμα, καὶ ἤθελεν ὁ λογισμὸς αὐτοῦ κρῖναι, ἔλεγεν ἑαυτῷ· Αγάθων, μὴ ποιήσῃς αὐτὸ σύ. Καὶ οὗτος δε ὁ λογισμὸς αὐτοῦ ἡσύ- χαζεν. ιθ'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Ἐὰν ὀργίλος νεκρὸν ἐγείρῃ, οὐκ ἔστι δεκτὸς παρὰ τῷ Θεῷ. κ'. Ἔσχε ποτὲ ὁ ἀββᾶς Ἀγάθων δύο μαθητάς ἀναχωρούντας κατ' ἰδίαν. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, ἠρώτησε τὸν ἕνα· Πῶς διάγεις ἐν τῷ κελλίῳ σου; Ο δὲ ἔφη· Νηστεύω ἕως ὀψὲ, καὶ ἐσθίω δύο παξαμά- τια. Λέγει αὐτῷ· Καλὴ δίαιτα, οὐ πάνυ ἔχουσα κα- πον. Λέγει καὶ τῷ ἄλλῳ· Σὺ πῶς; Ὁ δὲ ἔφη· Δύο δύο (25) νηστεύω, καὶ δύο παξαμάτια ἐσθίω. Καὶ λέ • ΑΙ. οὕτως. " γάρ τις νηστεύῃ ἐξ ἐξ, καὶ ἐκδῷ ἑαυτὸν εἰς μεγάλους κόπους καὶ ἐντολὰς, ἐκτὸς τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ· πάντες οἱ κόποι αὐτοῦ μάταιοί εἰσιν. APOPHTHEGMATA PATRUM. ei: Si mecum veniebas habitare, quod non posueras Psal. Lvu, 2. tho. Legendum videtur Si. solenine convivium. Quam usurpationem nemo ignorat. Historia Trevirensis, tomo XII utilissimi operis, Spicilegil Acheriani p. de Eketberto, Cumque post expleta Missarum solemnia, a fratribus obnize peteretur cibi potusque charitatem sumere, ne eis onerosum fortasse exsisteret, si tanta comitatus ambitione ibidem reficeretur, cœpit a fratribus omuino charilutem refutare, et reditum suum in urbem ma- turare. unum selegi nondum Græce editum, Latine vero valde depravatum, quem bic adtexerem. Est autem Laiæ abbatis oratione 8, in mis. Colbertino: 'Eàv quo modo cepisti? Misitque eum reportare nitrum quo loco acceperat. datum accepi, sed periculum tentationis occurrit in loco mandati. Volo igitur pergere, ob præceptum, sed periculum timeo. Dicit ei senex: Si Agatho esset, mandatum peregisset, ac superasset tenta- tionem. sessus ob aliquod negotium, illudque sanctione fi- nem accepisset, postea veniens dixit monachis: Non reete de negotio sanxistis. Illi autem ad eum: Tu, inquiunt, quisnam es, qui vel loqueris ? Respondh: Sum filius hominis. Scriptum enim est: Si vere B utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hom minum **. C D illum annos lapidem ore gestasse, donec silere di- dieisset. quod quando vas aliquod vendebant, semel pre- tium ponerent, datamque pecuniam acciperent ta- citi cuin quiete: quando autem quidpiam emnere volebant, quod petebatur tribuerent cum silentio, sumerentque vas, nihil omnino prulocuti.. sed dare et accipere, agape mihi erat; reputabam enim quod lucrum fratris mei, opus sit fructuum oblationis. ejus de re judicare, sibimet aiebat: Agatho, tu ne id feceris. Sicque quietus manebat animus ejus. suscitaverit, apud Deum non est acceplus. Jos qui seorsum vitam anachoreticam ducebant. Quadam ergo die petiit ab uno, quonam pacto in cella sua ageret. Respondit ille : Usque ad vesperau jejuno, et comedo duo paxamatia. Tum Agatho: Præclara vivendi ratio, nec labori multumı ohnoxia. Ad alterum vero dixit: Tu autem, quomodo? Re- Hoc est : Nam si quis je junet per sex et sex dies, et se magnis laboribus ac præceptis dedat, extra viam suam; omnes labores ejus inanes sunt. Zinus interpres : Quod si quis sine humilitate vel jejuniis incumbat, ret sese vehementer affligat, vel mandala conetur observare, ejus inanes esse labores. Vides quantum intersit, Græcos aucto. res sula lingua editus labere. Sed nec felichter trans- tulit Evagrius Antiochenus ista Athanasii in Vita Antonii (23) Ει ἦν Ἀγάθων. Patrum Vila: Sic erat Aga- (21) Ουδέποτε έδωκα ἀγάπην. Agapen inteligo : (25) Νηστεύειν δύο δύο. Ex innumeris locis 13. (26) Frater ita percontatus est senem: Man- 14. (27) Idem Agatho, cum Sceli haberetur con- 45. (28) Dicebant de abbate Agathone, per tres 16. Aiebant iterum de illo et de abbate Amun, 17. Idem Agatho dixit: Nunquam dedi agapen,. 18. Idem cum aliquid vidisset, velletque mens 13. (29) Dixit idem : Iracundus quamvis mortuum 20. Habuit aliquando abbas Agatho duos discipu- (265) Vit. Patr. vi, 2. (27) Vit. Patr. 3, 12. (28) Vit. Patr. IV, 7. (25) Vit Pair: x, 13; Joan. Geom. Parad. 62.

στάζων· ὅτι ἐάν τις ἐσθίῃ καθ' ἡμέραν καὶ οὐ χορτά ζηται, κοπιᾷ. Εστι δὲ ἄλλος, νηστεύειν θέλων δύο δύο καὶ χορτάζεσθαι· σὺ δὲ διπλᾶς νηστεύων οὐ χορ τάξη. γει αὐτῷ ὁ γέρων· Κοπιᾷς τόνῳ, δύο πολέμους βα- Ο σε "Ην δ' ὅτε καὶ διὰ δύο, πολλάκις δὲ καὶ διὰ τεσσάρων μετελάμβανε, κα'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Αγάθωνα περί τῆς πορνείας. Καὶ λέγει αὐτῷ· Υπαγε, ρίψον ένα ώπιον τοῦ Θεοῦ τὴν ἀδυναμίαν δ' σου, καὶ ἕξεις ἀνά παυσιν. κβ'. Ησθένησε ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων καὶ ἄλλος τις τῶν γερόντων· 'Ανακειμένων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ κελλί, ἀνεγίνωσκεν ὁ ἀδελφὸς εἰς τὴν Γένεσιν, καὶ ἔρχεται εἰς τὸ κεφάλαιον ὅπου λέγει ὁ Ἰακώβ· Ἰωσήφ οὐκ ἔστι, Συμεὼν οὐκ ἔστι, καὶ τὸν Βενιαμίν λήψε σθε· καὶ καθέξετε μου τὸ γῆρας μετά λύπης εἰς ᾅδου (32). Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Οὐκ ἀρκοῦσί σοι οἱ ἄλλοι δέκα, ἀββᾶ Ιακώβ; Λέγει δ ἀββᾶς ᾿Αγάθων· Παῦσαι, γέρων. Εἰ ὁ Θεὸς ὁ δικαιῶν, τίς ὁ κατακρίνων ; κγ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αγάθων· Αγαπητός μου τις ἐὰν ᾗ καθ' ὑπερβολὴν, καὶ γνῶ ὅτι κατάγει με εἰς ἐλάττωμα, ἀποκόπτω αὐτὸν ἀπ' ἐμοῦ. κδ'. Εἶπε πάλιν· Χρὴ τὸν ἄνθρωπον εἶναι πᾶσαν ὥραν προσέχοντα τῷ κριτηρίῳ τοῦ Θεοῦ. κι'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, ἀδελφῶν λαλούντων περὶ ἀγάπης, ὅτι Ἡμεῖς οἴδαμεν τί ἐστιν ἀγάπη ; Καὶ εἶπε περὶ τοῦ ἀ66. Αγάθωνος, ὅτι σμιλίον εἶχε, καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὸν ἀδελφὸς, καὶ ἐπῄνεσεν αὐτ τὸ, καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτὸν ἐξελθεῖν, εἰ μὴ ἔλαβε τὰ σμιλίου. κς'. Ἔλεγεν ὁ ἀ663ς 'Αγάθων, ὅτι Εἰ δυνατὸν ἦν μοι εὑρεῖν κελεφὸν (55), καὶ δοῦναι αὐτῷ τὸ ἐμὸν σῶμα, καὶ λαβεῖν τὸ αὐτοῦ, ἡδέως εἶχον. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ τελεία ἀγάπη. κζ'. Ἔλεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐλθών ποτε πω- λῆσαι σκεύη ἐν τῇ πόλει, εὗρεν ἄνθρωπον ξένον ἐν τῇ πλατείᾳ ἐῤῥιμμένον ἄρρωστον, μὴ ἔχοντα τὸν ἐπιμε λούμενον· καὶ ἔμεινε σὺν αὐτῷ ὁ γέρων λαβὼν ἐνοι- κίου κελλίον, καὶ ἐκ τοῦ ἐργοχείρου παρεἶχε τὸ ἐνοί- κιον, καὶ τὰ λοιπὰ εἰς τὴν τοῦ ἀῤῥώστου χρείαν ἀν ήλισκε· καὶ ἔμεινε τετράμηνον, ἕως οὗ ἰάθη ὁ ἄρρω στος. Καὶ οὕτως ὁ γέρων ἀπῆλθεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ μετ' εἰρήνης. κη'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Πρὶν ἔλθῃ ὁ ἀββᾶς Αρσένιος πρὸς τοὺς Πατέρας μου, καὶ αὐτοὶ ἔμειναν μετὰ τοῦ ἀ663 Αγάθωνος. Ηγάπα δὲ ὁ ἀββᾶς Αγά- θων τὸν ἀσσαν ᾿Αλέξανδρον, ὅτι ἀσκητὴς ἦν καὶ δύναμιν. Αl. κατάξετε. " Α1. σμιλάριον. ᾅδου. κατάξετε. ήξεται. κατάξηται, ε η. κατάξεται. APPENDIX AD PALLADIUM. spondit: Post biduum jejunii, duos subcinericios A panes manduco. Et ait illi senex: Valde laboras, duo bella gerens. Quia si quis singulis diebus co- mederit, nec fuerit saliatus, defatigatur. Est vero alius, qui cupit per bidua jejunare, atque salurari. At tu duplicato seu biduatim jejunans, nequaquam saliaris. fornicatione; qui responsum dedit: Vade, ante Deum projice infirmitatem tuam, et habebis re- quiem. alius senex. Recumbentibus autem illis in cella, frater quidam legens recitabat e libro Geneseos, venitque ad capitulum ubi dicit Jacob: Joseph non est, Symeon non est, et Benjamin auferetis ; et dedu- celis senectam meam cum tristitia ad infernum s. Et senex cœpit dicere: Non tibi sufficiunt alii de- cem, Pater Jacob? Ad quem Agatho: Desine, in- quit, o senex. Si Deus comprobat, quis audeat con - demnare ? dum charus esset, et cognoscerem quod me ad peccatum deduceret, abscinderem illum a me. attendat ad judicium Dei. B abbas Joseph: Scimus nos quid sit charitas? Et retulit de abbate Agathone, quod habuerit scalpel- lum, cumque advenisset frater, ac illud prædicas. set, non permiserit eum abire, nisi postquam scal- pellum accepit. vento leproso, darem illi corpus meum, ipsiusque acciperem, facerem libenter. Ea enim est perfecta charitas. quando ad civitatem ut venderet vasa sua, iuvenerit hominem peregrinum jacentem in platea ægrum, nec babentem qui ejus curam gereret ; permanseritque cum eo senex, conducta cella, ac ex operis sui mer- cede pretium cellæ solverit, reliquam pecuniam ad intirmi necessitatem insumens, el manserit tres menses, quousque agrotus recuperasset sanitatem : atque ita ad cellam suam regressus fuerit cum pace. abbas Arsenius ad Patres meos, ipsi quoque mane- bant cum abbate Agathone. Diligebat autem abbas Agatho abbatem Alexandrum, quia erat mansuetus ** Gen. x111, 36, 38. Rom. viii, 35, & Al. Antonii p. : sic, Nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. C p Certa emendatio Ad quem textum Gen. xLi1, 38, conspectis libris regiis manu exara- tis, inveni in 219, 810, 2416, In illo autern qui signatur numero 1416, cum littera supra litteram quod est sius scripserunt. 21. Frater sciscitatus est abbatem Agathonem de 22. Agrolaverunt aliquando abbas Agatho, et 23. Dixit abbas Agatho : Si quis mihi supra mo- 24. Etiam dixit : Oportet ut homo qualibet hora 25. Cum fratres de charitate loquerentur, dixit 26. (30) Dixit abbas Agatho : Si fieri posset ut in- 27. (31) Adhuc de illo aiebant, quod veniens ali- 28. Retulit abhas Daniel : Antequam venisset (30) Raderi Viridar. 11, 6, 20. (31) Vit. Patr. ut, 156; Rad. ib. (32) Καθέξετε μου τὸ γῆρας μετά λύπης εἰς (53) Κε.λερόν. Hoc de nomine Petavius et Salmia-

στάζων· ὅτι ἐάν τις ἐσθίῃ καθ' ἡμέραν καὶ οὐ χορτά ζηται, κοπιᾷ. Εστι δὲ ἄλλος, νηστεύειν θέλων δύο δύο καὶ χορτάζεσθαι· σὺ δὲ διπλᾶς νηστεύων οὐ χορ τάξη. γει αὐτῷ ὁ γέρων· Κοπιᾷς τόνῳ, δύο πολέμους βα- Ο σε "Ην δ' ὅτε καὶ διὰ δύο, πολλάκις δὲ καὶ διὰ τεσσάρων μετελάμβανε, κα'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Αγάθωνα περί τῆς πορνείας. Καὶ λέγει αὐτῷ· Υπαγε, ρίψον ένα ώπιον τοῦ Θεοῦ τὴν ἀδυναμίαν δ' σου, καὶ ἕξεις ἀνά παυσιν. κβ'. Ησθένησε ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αγάθων καὶ ἄλλος τις τῶν γερόντων· 'Ανακειμένων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ κελλί, ἀνεγίνωσκεν ὁ ἀδελφὸς εἰς τὴν Γένεσιν, καὶ ἔρχεται εἰς τὸ κεφάλαιον ὅπου λέγει ὁ Ἰακώβ· Ἰωσήφ οὐκ ἔστι, Συμεὼν οὐκ ἔστι, καὶ τὸν Βενιαμίν λήψε σθε· καὶ καθέξετε μου τὸ γῆρας μετά λύπης εἰς ᾅδου (32). Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Οὐκ ἀρκοῦσί σοι οἱ ἄλλοι δέκα, ἀββᾶ Ιακώβ; Λέγει δ ἀββᾶς ᾿Αγάθων· Παῦσαι, γέρων. Εἰ ὁ Θεὸς ὁ δικαιῶν, τίς ὁ κατακρίνων ; κγ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Αγάθων· Αγαπητός μου τις ἐὰν ᾗ καθ' ὑπερβολὴν, καὶ γνῶ ὅτι κατάγει με εἰς ἐλάττωμα, ἀποκόπτω αὐτὸν ἀπ' ἐμοῦ. κδ'. Εἶπε πάλιν· Χρὴ τὸν ἄνθρωπον εἶναι πᾶσαν ὥραν προσέχοντα τῷ κριτηρίῳ τοῦ Θεοῦ. κι'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, ἀδελφῶν λαλούντων περὶ ἀγάπης, ὅτι Ἡμεῖς οἴδαμεν τί ἐστιν ἀγάπη ; Καὶ εἶπε περὶ τοῦ ἀ66. Αγάθωνος, ὅτι σμιλίον εἶχε, καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὸν ἀδελφὸς, καὶ ἐπῄνεσεν αὐτ τὸ, καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτὸν ἐξελθεῖν, εἰ μὴ ἔλαβε τὰ σμιλίου. κς'. Ἔλεγεν ὁ ἀ663ς 'Αγάθων, ὅτι Εἰ δυνατὸν ἦν μοι εὑρεῖν κελεφὸν (55), καὶ δοῦναι αὐτῷ τὸ ἐμὸν σῶμα, καὶ λαβεῖν τὸ αὐτοῦ, ἡδέως εἶχον. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ τελεία ἀγάπη. κζ'. Ἔλεγον πάλιν περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐλθών ποτε πω- λῆσαι σκεύη ἐν τῇ πόλει, εὗρεν ἄνθρωπον ξένον ἐν τῇ πλατείᾳ ἐῤῥιμμένον ἄρρωστον, μὴ ἔχοντα τὸν ἐπιμε λούμενον· καὶ ἔμεινε σὺν αὐτῷ ὁ γέρων λαβὼν ἐνοι- κίου κελλίον, καὶ ἐκ τοῦ ἐργοχείρου παρεἶχε τὸ ἐνοί- κιον, καὶ τὰ λοιπὰ εἰς τὴν τοῦ ἀῤῥώστου χρείαν ἀν ήλισκε· καὶ ἔμεινε τετράμηνον, ἕως οὗ ἰάθη ὁ ἄρρω στος. Καὶ οὕτως ὁ γέρων ἀπῆλθεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ μετ' εἰρήνης. κη'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Πρὶν ἔλθῃ ὁ ἀββᾶς Αρσένιος πρὸς τοὺς Πατέρας μου, καὶ αὐτοὶ ἔμειναν μετὰ τοῦ ἀ663 Αγάθωνος. Ηγάπα δὲ ὁ ἀββᾶς Αγά- θων τὸν ἀσσαν ᾿Αλέξανδρον, ὅτι ἀσκητὴς ἦν καὶ δύναμιν. Αl. κατάξετε. " Α1. σμιλάριον. ᾅδου. κατάξετε. ήξεται. κατάξηται, ε η. κατάξεται. APPENDIX AD PALLADIUM. spondit: Post biduum jejunii, duos subcinericios A panes manduco. Et ait illi senex: Valde laboras, duo bella gerens. Quia si quis singulis diebus co- mederit, nec fuerit saliatus, defatigatur. Est vero alius, qui cupit per bidua jejunare, atque salurari. At tu duplicato seu biduatim jejunans, nequaquam saliaris. fornicatione; qui responsum dedit: Vade, ante Deum projice infirmitatem tuam, et habebis re- quiem. alius senex. Recumbentibus autem illis in cella, frater quidam legens recitabat e libro Geneseos, venitque ad capitulum ubi dicit Jacob: Joseph non est, Symeon non est, et Benjamin auferetis ; et dedu- celis senectam meam cum tristitia ad infernum s. Et senex cœpit dicere: Non tibi sufficiunt alii de- cem, Pater Jacob? Ad quem Agatho: Desine, in- quit, o senex. Si Deus comprobat, quis audeat con - demnare ? dum charus esset, et cognoscerem quod me ad peccatum deduceret, abscinderem illum a me. attendat ad judicium Dei. B abbas Joseph: Scimus nos quid sit charitas? Et retulit de abbate Agathone, quod habuerit scalpel- lum, cumque advenisset frater, ac illud prædicas. set, non permiserit eum abire, nisi postquam scal- pellum accepit. vento leproso, darem illi corpus meum, ipsiusque acciperem, facerem libenter. Ea enim est perfecta charitas. quando ad civitatem ut venderet vasa sua, iuvenerit hominem peregrinum jacentem in platea ægrum, nec babentem qui ejus curam gereret ; permanseritque cum eo senex, conducta cella, ac ex operis sui mer- cede pretium cellæ solverit, reliquam pecuniam ad intirmi necessitatem insumens, el manserit tres menses, quousque agrotus recuperasset sanitatem : atque ita ad cellam suam regressus fuerit cum pace. abbas Arsenius ad Patres meos, ipsi quoque mane- bant cum abbate Agathone. Diligebat autem abbas Agatho abbatem Alexandrum, quia erat mansuetus ** Gen. x111, 36, 38. Rom. viii, 35, & Al. Antonii p. : sic, Nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. C p Certa emendatio Ad quem textum Gen. xLi1, 38, conspectis libris regiis manu exara- tis, inveni in 219, 810, 2416, In illo autern qui signatur numero 1416, cum littera supra litteram quod est sius scripserunt. 21. Frater sciscitatus est abbatem Agathonem de 22. Agrolaverunt aliquando abbas Agatho, et 23. Dixit abbas Agatho : Si quis mihi supra mo- 24. Etiam dixit : Oportet ut homo qualibet hora 25. Cum fratres de charitate loquerentur, dixit 26. (30) Dixit abbas Agatho : Si fieri posset ut in- 27. (31) Adhuc de illo aiebant, quod veniens ali- 28. Retulit abhas Daniel : Antequam venisset (30) Raderi Viridar. 11, 6, 20. (31) Vit. Patr. ut, 156; Rad. ib. (32) Καθέξετε μου τὸ γῆρας μετά λύπης εἰς (53) Κε.λερόν. Hoc de nomine Petavius et Salmia-

Επιεικής. Συνέβη δὲ ὅλους τοὺς μαθητὲς αὐτοῦ πλύ- Α νειν τὰ θρύα εἰς τὸν ποταμόν· καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αλέξαν- δρος ἐπιεικῶς ἔπλυνεν. Οἱ δὲ λοιποὶ ἀδελφοὶ εἶπον τῷ γέροντε· Ὁ ἀδελφὸς ᾿Αλέξανδρος οὐδὲν ποιεῖ. Καὶ θέλων αυτούς θεραπεῦσαι, εἶπεν αὐτῷ· Αδελφὲ Ἀλέ ξανδρε, καλῶς πλύνον αὐτὰ ὅτι λινάριά εἰσι. Καὶ ὡς ἤκουσεν ἐλυπήθη. Καὶ μετὰ ταῦτα παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ γέρων, λέγων· Μὴ γὰρ οὐκ ᾔδειν ὅτι καλῶς Ἐκεῖς; ἀλλὰ τοῦτο εἶπόν σοι ἐπὶ αὐτῶν, ἵνα θερα πεύσω αὐτῶν τὸν λογισμὸν ἐν τῇ σῇ ὑπακοῇ, ἀδελφέ. κθ'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ563 Αγάθωνος, ὅτι ἐσπούδαζε ποιεῖν πᾶσαν ἐντολήν. Καὶ εἰ διέβαινεν εἰς πορθμείον, αὐτὸς πρῶτος ἐκράτει τὴν κώπην· καὶ δες παρέβαλον αὐτῷ ἀδελφοί, εὐθέως ἀπὸ τῆς εὐχῆς ἡ χεὶρ αὐτοῦ τὴν τράπεζαν ἐτίθει· ἦν γὰρ με στὸς ἀγά- της Θεοῦ. Μέλλοντος δὲ αὐτοῦ τελευταν, ἔμεινε τρείς ἡμέρας ἀνεψγμένους ἔχων τοὺς ὀφθαλμοὺς μὴ κινου- μένους. Ένυξαν δὲ αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ λέγοντες· Α66a Αγάθων, ποῦ εἶ; Λέγει αὐτοῖς· Ενώπιον τοῦ κριτη- ρίου τοῦ Θεοῦ ἱσταμαι. Λέγουσιν αὐτῷ· Καὶ σὺ φοβῇ, Πάτερ; Λέγει αὐτοῖς· Τέως ἐποίησα τὴν δύναμίν μου εἰς τὸ φυλάξαι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ· ἀλλ᾽ ἄνθρωπος εἰμι· πόθεν οἶδα εἰ τὸ ἔργον μου εὐηρέστησε τῷ Θεῷ; Λέγουσιν αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· Οὐκ εἴ πεποιθὼς ἐπὶ τὸ έργου σου, ὅτι κατά Θεόν ἐστιν; Λέγει ὁ γέρων· Οὐ Σερρῶ, εἰ μὴ τῷ Θεῷ ἀπαντήσω. Ἕτερον γάρ ἐστι τὸ τοῦ Θεοῦ κριτήριον, καὶ ἕτερον τὸ τῶν ἀνθρώπων. ὡς δὲ ἤθελον ἐρωτῆσαι αὐτὸν ἕτερον λόγον, λέγει αὐτοῖς· Ποιήσατε ἀγάπην, μὴ λαλεῖτε ἄρτι μετ' ἐμοῦ, ὅτι ἀσχολοῦμαι. Καὶ ἐτελειώθη « ἐν χαρᾷ. Εώρων σὰρ αὐτὸν ἀναγόμενον, όν τρόπον τις ἀσπάζεται τους Αυτοῦ φίλους καὶ ἀγαπητούς. Εἶχε δὲ φυλακήν μετ τάλην ἐν πᾶσι, καὶ ἔλεγεν· "Ανευ φυλακῆς μεγάλης να προβαίνει ἄνθρωπος οὔτε εἰς μίαν ἀρετήν. *. Εἰσῆλθέ ποτε ὁ ἀ663ς ᾿Αγάθων εἰς τὴν πόλιν πωλῆται μικρά σκεύη, καὶ εὑρίσκει τινὰ λελωβημέ- τον οι παρὰ τὴν ὁδόν. Λέγει αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Που υπάγεις ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶ; ᾿Αγάθων· Εἰς τὴν πιν πωλήσαι σκεύη. Λέγει αὐτῷ· Ποίησον ἀγάπην, καὶ ἄρόν με ἐκεῖ καὶ βαστάσα; αὐτὸν, ἀπήνεγκεν εἰς τὴν πόλιν. Λέγει αὐτῷ· Οπου πωλεῖς τὰ σκεύη, ἐκεῖ με θές. Εποίησε δὲ οὕτως. Καὶ ὅτε ἐπώλησε Σκεύος, ἔλεγεν αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Πόσον ἐπώλη. σας αὐτό; Καὶ ἔλεγε τόπου. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· Αγό Δεν μοι πλακούντιν 6. Καὶ ἡγόραζε. Καὶ πάλιν επώλει άλλο σκεῦος. Καὶ ἔλεγε· Καὶ τοῦτο πόσου ; Επί έλεγε Τόσου. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· ᾿Αγόρασόν μοι τότε. Καὶ ἡγόραζε. Μετὰ οὖν τὸ πωλῆσαι ὅλα τὰ σκεύη, και θέλειν απελθεῖν, λέγει αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Υπάγεις; Λέγει αὐτῷ· Ναί. Καὶ λέγει· Ποίησον πά δεν ἀγάπην, καὶ ἄρον ὅπου με εὗρες Καὶ βαστάσας Είπα, ήνεγκεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῷ· Ευλογημένος εἶ. 'Αγάθων, ὑπὸ Κυρίου ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. Καὶ ἄρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ οὐδένα εἶδεν· ἦν γὰρ ἄγγελος Κυρίου ἐλθὼν δοκιμάσαι απ Εt εὐθέως. • ἐῤῥιμμένον. σε Αl. πλακούντας εἰ πλακούντα. “ APOPHTHEGMATA PATRUM. ac in exercitatione monastica diligens. Accidit porro giv. • ut omnes ejus discipuli scapos lavarent in flumine ; et abbas Alexander lavabat moderate. Cacteri vero fratres dixerunt seni: Frater Alexander nihil facit. Unde volens eis mederi, ait illi : Frater Alexander, recte lava eos; lini enim sunt. Utque is audivit, acerbe tulit. Et postea solatus est cum senex his verbis: An nesciebam te recte agere ? Verum id tibi coram illis dixi, frater, quo eorum animum in tua obedientia curarem. omne mandatum exsequi contenderet. Et in navi si trajiciebat, primus ipse tractabat remum. Cụm adventassent fratres, statim post preceum, manus ejus mensam apponebat. Plenus enim erat claritate B Dei. (34) Cæterum quando mortis tempus appropin- quavit, tres dies mansit oculis apertis immotisque. Fratres autem pulsaverunt eum, dixeruntque : Abba Agatho, ubinam es? Respondit eis : Sio aute tri- bunal Dei. (55) Aiunt : Ftiam tu times, Pater? Lile : Antea quod potui feci ut observarem niandata Dei; sed homo sum: unde sciam utrum Deo placuerit opus meum ? Dicunt ei fratres : Non confidis in opere tuo, quod secundum Deum sit ? Respondit senex : Non habeo fiduciam, nisi Deo occurrero. Aliud enim est judicium Dei, aliud hominum. Cumque vellent eum alia de re percontari, ait illis : Charitatis opus peragite, we amplius mecumn loquamini: sum quippe occupatus. Et excessit e vita cum gaudio. Vide- runt siquidem eum eductum, quo modo quis salutat amicos suos dilectosque. Habuit porro in cunctis magnam custodiam; et dicere solebat, absque in- genti custodia hominem neque ad unam virtutem progredi. C D Agatho ad vendenda vascula, reperit in via lepro- sum : qui sciscitatus est, quo iret. Respondit ab- bas Agatho : Ad urbem, venditum vasa. Tunc le- prosus infit : Fac charitatem, eo me tolle. Et por- tans eum, adduxit in civitatem. lterum ille : Ubi vendere soles vasa, ibi me pone. Ita fecit. Cumnque vendidisset vas, petiit ab eo leprosus, quanti ven- didisset. Tanti, inquit. Tum is: Eme mihi placen- tam. Emit. lterum aliud vas vendidit. ille : Hoc vero quanti ? Tanti, inquit. Leprosus: Eme m.bi hoc. Emit abbas. Cum ergo vendidisset omnia vasa, velletque abire, dixit ei leprosus: Recedis? Re- spondit : Etiam. Tum ille : Adhuc opus claritatis exerce, reler me quo loco invenisti. Portavitque eum, et ad suum locum restituit Tunc dixit ei: Benedictus es Agatho a Domino in cœlo et in terra. Levatisque oculis abbas meminem amplius vidit. Erat enim angelus Domini qui venerat ut probaret eun. es Al. inser. Al. inser. 29. Commemoraverunt de abbate Agathone, quod 30. Ingressus quodam tempore in civitatem abbas (34) Vit. Patr. xı, 2. (5) Doroth. Decis 11, S

Επιεικής. Συνέβη δὲ ὅλους τοὺς μαθητὲς αὐτοῦ πλύ- Α νειν τὰ θρύα εἰς τὸν ποταμόν· καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αλέξαν- δρος ἐπιεικῶς ἔπλυνεν. Οἱ δὲ λοιποὶ ἀδελφοὶ εἶπον τῷ γέροντε· Ὁ ἀδελφὸς ᾿Αλέξανδρος οὐδὲν ποιεῖ. Καὶ θέλων αυτούς θεραπεῦσαι, εἶπεν αὐτῷ· Αδελφὲ Ἀλέ ξανδρε, καλῶς πλύνον αὐτὰ ὅτι λινάριά εἰσι. Καὶ ὡς ἤκουσεν ἐλυπήθη. Καὶ μετὰ ταῦτα παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ γέρων, λέγων· Μὴ γὰρ οὐκ ᾔδειν ὅτι καλῶς Ἐκεῖς; ἀλλὰ τοῦτο εἶπόν σοι ἐπὶ αὐτῶν, ἵνα θερα πεύσω αὐτῶν τὸν λογισμὸν ἐν τῇ σῇ ὑπακοῇ, ἀδελφέ. κθ'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ563 Αγάθωνος, ὅτι ἐσπούδαζε ποιεῖν πᾶσαν ἐντολήν. Καὶ εἰ διέβαινεν εἰς πορθμείον, αὐτὸς πρῶτος ἐκράτει τὴν κώπην· καὶ δες παρέβαλον αὐτῷ ἀδελφοί, εὐθέως ἀπὸ τῆς εὐχῆς ἡ χεὶρ αὐτοῦ τὴν τράπεζαν ἐτίθει· ἦν γὰρ με στὸς ἀγά- της Θεοῦ. Μέλλοντος δὲ αὐτοῦ τελευταν, ἔμεινε τρείς ἡμέρας ἀνεψγμένους ἔχων τοὺς ὀφθαλμοὺς μὴ κινου- μένους. Ένυξαν δὲ αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ λέγοντες· Α66a Αγάθων, ποῦ εἶ; Λέγει αὐτοῖς· Ενώπιον τοῦ κριτη- ρίου τοῦ Θεοῦ ἱσταμαι. Λέγουσιν αὐτῷ· Καὶ σὺ φοβῇ, Πάτερ; Λέγει αὐτοῖς· Τέως ἐποίησα τὴν δύναμίν μου εἰς τὸ φυλάξαι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ· ἀλλ᾽ ἄνθρωπος εἰμι· πόθεν οἶδα εἰ τὸ ἔργον μου εὐηρέστησε τῷ Θεῷ; Λέγουσιν αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· Οὐκ εἴ πεποιθὼς ἐπὶ τὸ έργου σου, ὅτι κατά Θεόν ἐστιν; Λέγει ὁ γέρων· Οὐ Σερρῶ, εἰ μὴ τῷ Θεῷ ἀπαντήσω. Ἕτερον γάρ ἐστι τὸ τοῦ Θεοῦ κριτήριον, καὶ ἕτερον τὸ τῶν ἀνθρώπων. ὡς δὲ ἤθελον ἐρωτῆσαι αὐτὸν ἕτερον λόγον, λέγει αὐτοῖς· Ποιήσατε ἀγάπην, μὴ λαλεῖτε ἄρτι μετ' ἐμοῦ, ὅτι ἀσχολοῦμαι. Καὶ ἐτελειώθη « ἐν χαρᾷ. Εώρων σὰρ αὐτὸν ἀναγόμενον, όν τρόπον τις ἀσπάζεται τους Αυτοῦ φίλους καὶ ἀγαπητούς. Εἶχε δὲ φυλακήν μετ τάλην ἐν πᾶσι, καὶ ἔλεγεν· "Ανευ φυλακῆς μεγάλης να προβαίνει ἄνθρωπος οὔτε εἰς μίαν ἀρετήν. *. Εἰσῆλθέ ποτε ὁ ἀ663ς ᾿Αγάθων εἰς τὴν πόλιν πωλῆται μικρά σκεύη, καὶ εὑρίσκει τινὰ λελωβημέ- τον οι παρὰ τὴν ὁδόν. Λέγει αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Που υπάγεις ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶ; ᾿Αγάθων· Εἰς τὴν πιν πωλήσαι σκεύη. Λέγει αὐτῷ· Ποίησον ἀγάπην, καὶ ἄρόν με ἐκεῖ καὶ βαστάσα; αὐτὸν, ἀπήνεγκεν εἰς τὴν πόλιν. Λέγει αὐτῷ· Οπου πωλεῖς τὰ σκεύη, ἐκεῖ με θές. Εποίησε δὲ οὕτως. Καὶ ὅτε ἐπώλησε Σκεύος, ἔλεγεν αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Πόσον ἐπώλη. σας αὐτό; Καὶ ἔλεγε τόπου. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· Αγό Δεν μοι πλακούντιν 6. Καὶ ἡγόραζε. Καὶ πάλιν επώλει άλλο σκεῦος. Καὶ ἔλεγε· Καὶ τοῦτο πόσου ; Επί έλεγε Τόσου. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· ᾿Αγόρασόν μοι τότε. Καὶ ἡγόραζε. Μετὰ οὖν τὸ πωλῆσαι ὅλα τὰ σκεύη, και θέλειν απελθεῖν, λέγει αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Υπάγεις; Λέγει αὐτῷ· Ναί. Καὶ λέγει· Ποίησον πά δεν ἀγάπην, καὶ ἄρον ὅπου με εὗρες Καὶ βαστάσας Είπα, ήνεγκεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῷ· Ευλογημένος εἶ. 'Αγάθων, ὑπὸ Κυρίου ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. Καὶ ἄρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ οὐδένα εἶδεν· ἦν γὰρ ἄγγελος Κυρίου ἐλθὼν δοκιμάσαι απ Εt εὐθέως. • ἐῤῥιμμένον. σε Αl. πλακούντας εἰ πλακούντα. “ APOPHTHEGMATA PATRUM. ac in exercitatione monastica diligens. Accidit porro giv. • ut omnes ejus discipuli scapos lavarent in flumine ; et abbas Alexander lavabat moderate. Cacteri vero fratres dixerunt seni: Frater Alexander nihil facit. Unde volens eis mederi, ait illi : Frater Alexander, recte lava eos; lini enim sunt. Utque is audivit, acerbe tulit. Et postea solatus est cum senex his verbis: An nesciebam te recte agere ? Verum id tibi coram illis dixi, frater, quo eorum animum in tua obedientia curarem. omne mandatum exsequi contenderet. Et in navi si trajiciebat, primus ipse tractabat remum. Cụm adventassent fratres, statim post preceum, manus ejus mensam apponebat. Plenus enim erat claritate B Dei. (34) Cæterum quando mortis tempus appropin- quavit, tres dies mansit oculis apertis immotisque. Fratres autem pulsaverunt eum, dixeruntque : Abba Agatho, ubinam es? Respondit eis : Sio aute tri- bunal Dei. (55) Aiunt : Ftiam tu times, Pater? Lile : Antea quod potui feci ut observarem niandata Dei; sed homo sum: unde sciam utrum Deo placuerit opus meum ? Dicunt ei fratres : Non confidis in opere tuo, quod secundum Deum sit ? Respondit senex : Non habeo fiduciam, nisi Deo occurrero. Aliud enim est judicium Dei, aliud hominum. Cumque vellent eum alia de re percontari, ait illis : Charitatis opus peragite, we amplius mecumn loquamini: sum quippe occupatus. Et excessit e vita cum gaudio. Vide- runt siquidem eum eductum, quo modo quis salutat amicos suos dilectosque. Habuit porro in cunctis magnam custodiam; et dicere solebat, absque in- genti custodia hominem neque ad unam virtutem progredi. C D Agatho ad vendenda vascula, reperit in via lepro- sum : qui sciscitatus est, quo iret. Respondit ab- bas Agatho : Ad urbem, venditum vasa. Tunc le- prosus infit : Fac charitatem, eo me tolle. Et por- tans eum, adduxit in civitatem. lterum ille : Ubi vendere soles vasa, ibi me pone. Ita fecit. Cumnque vendidisset vas, petiit ab eo leprosus, quanti ven- didisset. Tanti, inquit. Tum is: Eme mihi placen- tam. Emit. lterum aliud vas vendidit. ille : Hoc vero quanti ? Tanti, inquit. Leprosus: Eme m.bi hoc. Emit abbas. Cum ergo vendidisset omnia vasa, velletque abire, dixit ei leprosus: Recedis? Re- spondit : Etiam. Tum ille : Adhuc opus claritatis exerce, reler me quo loco invenisti. Portavitque eum, et ad suum locum restituit Tunc dixit ei: Benedictus es Agatho a Domino in cœlo et in terra. Levatisque oculis abbas meminem amplius vidit. Erat enim angelus Domini qui venerat ut probaret eun. es Al. inser. Al. inser. 29. Commemoraverunt de abbate Agathone, quod 30. Ingressus quodam tempore in civitatem abbas (34) Vit. Patr. xı, 2. (5) Doroth. Decis 11, S

Επιεικής. Συνέβη δὲ ὅλους τοὺς μαθητὲς αὐτοῦ πλύ- Α νειν τὰ θρύα εἰς τὸν ποταμόν· καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αλέξαν- δρος ἐπιεικῶς ἔπλυνεν. Οἱ δὲ λοιποὶ ἀδελφοὶ εἶπον τῷ γέροντε· Ὁ ἀδελφὸς ᾿Αλέξανδρος οὐδὲν ποιεῖ. Καὶ θέλων αυτούς θεραπεῦσαι, εἶπεν αὐτῷ· Αδελφὲ Ἀλέ ξανδρε, καλῶς πλύνον αὐτὰ ὅτι λινάριά εἰσι. Καὶ ὡς ἤκουσεν ἐλυπήθη. Καὶ μετὰ ταῦτα παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ γέρων, λέγων· Μὴ γὰρ οὐκ ᾔδειν ὅτι καλῶς Ἐκεῖς; ἀλλὰ τοῦτο εἶπόν σοι ἐπὶ αὐτῶν, ἵνα θερα πεύσω αὐτῶν τὸν λογισμὸν ἐν τῇ σῇ ὑπακοῇ, ἀδελφέ. κθ'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ563 Αγάθωνος, ὅτι ἐσπούδαζε ποιεῖν πᾶσαν ἐντολήν. Καὶ εἰ διέβαινεν εἰς πορθμείον, αὐτὸς πρῶτος ἐκράτει τὴν κώπην· καὶ δες παρέβαλον αὐτῷ ἀδελφοί, εὐθέως ἀπὸ τῆς εὐχῆς ἡ χεὶρ αὐτοῦ τὴν τράπεζαν ἐτίθει· ἦν γὰρ με στὸς ἀγά- της Θεοῦ. Μέλλοντος δὲ αὐτοῦ τελευταν, ἔμεινε τρείς ἡμέρας ἀνεψγμένους ἔχων τοὺς ὀφθαλμοὺς μὴ κινου- μένους. Ένυξαν δὲ αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ λέγοντες· Α66a Αγάθων, ποῦ εἶ; Λέγει αὐτοῖς· Ενώπιον τοῦ κριτη- ρίου τοῦ Θεοῦ ἱσταμαι. Λέγουσιν αὐτῷ· Καὶ σὺ φοβῇ, Πάτερ; Λέγει αὐτοῖς· Τέως ἐποίησα τὴν δύναμίν μου εἰς τὸ φυλάξαι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ· ἀλλ᾽ ἄνθρωπος εἰμι· πόθεν οἶδα εἰ τὸ ἔργον μου εὐηρέστησε τῷ Θεῷ; Λέγουσιν αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· Οὐκ εἴ πεποιθὼς ἐπὶ τὸ έργου σου, ὅτι κατά Θεόν ἐστιν; Λέγει ὁ γέρων· Οὐ Σερρῶ, εἰ μὴ τῷ Θεῷ ἀπαντήσω. Ἕτερον γάρ ἐστι τὸ τοῦ Θεοῦ κριτήριον, καὶ ἕτερον τὸ τῶν ἀνθρώπων. ὡς δὲ ἤθελον ἐρωτῆσαι αὐτὸν ἕτερον λόγον, λέγει αὐτοῖς· Ποιήσατε ἀγάπην, μὴ λαλεῖτε ἄρτι μετ' ἐμοῦ, ὅτι ἀσχολοῦμαι. Καὶ ἐτελειώθη « ἐν χαρᾷ. Εώρων σὰρ αὐτὸν ἀναγόμενον, όν τρόπον τις ἀσπάζεται τους Αυτοῦ φίλους καὶ ἀγαπητούς. Εἶχε δὲ φυλακήν μετ τάλην ἐν πᾶσι, καὶ ἔλεγεν· "Ανευ φυλακῆς μεγάλης να προβαίνει ἄνθρωπος οὔτε εἰς μίαν ἀρετήν. *. Εἰσῆλθέ ποτε ὁ ἀ663ς ᾿Αγάθων εἰς τὴν πόλιν πωλῆται μικρά σκεύη, καὶ εὑρίσκει τινὰ λελωβημέ- τον οι παρὰ τὴν ὁδόν. Λέγει αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Που υπάγεις ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶ; ᾿Αγάθων· Εἰς τὴν πιν πωλήσαι σκεύη. Λέγει αὐτῷ· Ποίησον ἀγάπην, καὶ ἄρόν με ἐκεῖ καὶ βαστάσα; αὐτὸν, ἀπήνεγκεν εἰς τὴν πόλιν. Λέγει αὐτῷ· Οπου πωλεῖς τὰ σκεύη, ἐκεῖ με θές. Εποίησε δὲ οὕτως. Καὶ ὅτε ἐπώλησε Σκεύος, ἔλεγεν αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Πόσον ἐπώλη. σας αὐτό; Καὶ ἔλεγε τόπου. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· Αγό Δεν μοι πλακούντιν 6. Καὶ ἡγόραζε. Καὶ πάλιν επώλει άλλο σκεῦος. Καὶ ἔλεγε· Καὶ τοῦτο πόσου ; Επί έλεγε Τόσου. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· ᾿Αγόρασόν μοι τότε. Καὶ ἡγόραζε. Μετὰ οὖν τὸ πωλῆσαι ὅλα τὰ σκεύη, και θέλειν απελθεῖν, λέγει αὐτῷ ὁ λελωβημένος· Υπάγεις; Λέγει αὐτῷ· Ναί. Καὶ λέγει· Ποίησον πά δεν ἀγάπην, καὶ ἄρον ὅπου με εὗρες Καὶ βαστάσας Είπα, ήνεγκεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῷ· Ευλογημένος εἶ. 'Αγάθων, ὑπὸ Κυρίου ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. Καὶ ἄρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ οὐδένα εἶδεν· ἦν γὰρ ἄγγελος Κυρίου ἐλθὼν δοκιμάσαι απ Εt εὐθέως. • ἐῤῥιμμένον. σε Αl. πλακούντας εἰ πλακούντα. “ APOPHTHEGMATA PATRUM. ac in exercitatione monastica diligens. Accidit porro giv. • ut omnes ejus discipuli scapos lavarent in flumine ; et abbas Alexander lavabat moderate. Cacteri vero fratres dixerunt seni: Frater Alexander nihil facit. Unde volens eis mederi, ait illi : Frater Alexander, recte lava eos; lini enim sunt. Utque is audivit, acerbe tulit. Et postea solatus est cum senex his verbis: An nesciebam te recte agere ? Verum id tibi coram illis dixi, frater, quo eorum animum in tua obedientia curarem. omne mandatum exsequi contenderet. Et in navi si trajiciebat, primus ipse tractabat remum. Cụm adventassent fratres, statim post preceum, manus ejus mensam apponebat. Plenus enim erat claritate B Dei. (34) Cæterum quando mortis tempus appropin- quavit, tres dies mansit oculis apertis immotisque. Fratres autem pulsaverunt eum, dixeruntque : Abba Agatho, ubinam es? Respondit eis : Sio aute tri- bunal Dei. (55) Aiunt : Ftiam tu times, Pater? Lile : Antea quod potui feci ut observarem niandata Dei; sed homo sum: unde sciam utrum Deo placuerit opus meum ? Dicunt ei fratres : Non confidis in opere tuo, quod secundum Deum sit ? Respondit senex : Non habeo fiduciam, nisi Deo occurrero. Aliud enim est judicium Dei, aliud hominum. Cumque vellent eum alia de re percontari, ait illis : Charitatis opus peragite, we amplius mecumn loquamini: sum quippe occupatus. Et excessit e vita cum gaudio. Vide- runt siquidem eum eductum, quo modo quis salutat amicos suos dilectosque. Habuit porro in cunctis magnam custodiam; et dicere solebat, absque in- genti custodia hominem neque ad unam virtutem progredi. C D Agatho ad vendenda vascula, reperit in via lepro- sum : qui sciscitatus est, quo iret. Respondit ab- bas Agatho : Ad urbem, venditum vasa. Tunc le- prosus infit : Fac charitatem, eo me tolle. Et por- tans eum, adduxit in civitatem. lterum ille : Ubi vendere soles vasa, ibi me pone. Ita fecit. Cumnque vendidisset vas, petiit ab eo leprosus, quanti ven- didisset. Tanti, inquit. Tum is: Eme mihi placen- tam. Emit. lterum aliud vas vendidit. ille : Hoc vero quanti ? Tanti, inquit. Leprosus: Eme m.bi hoc. Emit abbas. Cum ergo vendidisset omnia vasa, velletque abire, dixit ei leprosus: Recedis? Re- spondit : Etiam. Tum ille : Adhuc opus claritatis exerce, reler me quo loco invenisti. Portavitque eum, et ad suum locum restituit Tunc dixit ei: Benedictus es Agatho a Domino in cœlo et in terra. Levatisque oculis abbas meminem amplius vidit. Erat enim angelus Domini qui venerat ut probaret eun. es Al. inser. Al. inser. 29. Commemoraverunt de abbate Agathone, quod 30. Ingressus quodam tempore in civitatem abbas (34) Vit. Patr. xı, 2. (5) Doroth. Decis 11, S

ράν, καὶ πάλιν λύων αὐτὴν, ἕως οὗ γέγονε τὸ σπορ- Ομεῖον. Καὶ οὕτως ἐπέρασεν. Εβαλον οὖν αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, λέγοντες· Τί τοῦτο ἐποίησας; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· "Ινα μή πάντοτε σπουδάζοντος του λογισμού περιπατῶ. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτο ὑπόδειγμά ἐστιν, ἵνα μετὰ καταστάσεως βαδίζωμεν τὴν ὁδὸν τοῦ Θεού. τῷ ἀ66. ᾿Αντωνίῳ, καὶ ἐπλανήθη τὴν ὁδόν· καὶ καθε ίσας ἐκοιμήθη μικρόν· καὶ ἀναστὰς ἐκ τοῦ ὕπνου, εύξατο τῷ Θεῷ, λέγων· Δέομαί σου, Κύριε ὁ Θεός μου, μὴ ἀπολέσῃς τὸ πλάσμα σου. Καὶ ὤφθη αὐτῷ ὡς χεὶρ ἀνθρώπου κρεμαμένη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, δει- ανύουσα αὐτῷ τὴν ὁδὸν, ἕως οὗ ἦλθε καὶ ἔστη κατά τοῦ σπηλαίου τοῦ ᾿Αντωνίου. π. Τούτῳ τῷ ἀ66] Αμμωνα προεφήτευσεν ὁ ἀ6. Β βας Αντώνιος, λέγων, ὅτι Ἔχεις προκόψαι εἰς τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἔξω τοῦ κελλίου, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ λίθον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Υβρισον τὸν λίθον τοῦτον καὶ τύψον αὐτόν. Ὁ δὲ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος· Μὴ ἐλά- δησεν ὁ λίθος ; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ 1663ς ᾿Αντώνιος· Οὕτω καὶ σὺ καταλαβεῖν μέλλεις τοῦτο τὸ μέτρον. Ο καὶ ἐγένετο. Προέκοψε γὰρ ὁ 1667ς Αμμωνάς οὕτως, ὡς ἀπὸ πολλῆς ἀγαθότητος μηκέτι εἰδέναι τὴν κακίαν. Ἐν οἷς γενομένου αὐτοῦ ἐπισκόπου, προσήνεγκαν αὐτῷ παρθένον λαβοῦσαν ἐν γαστρὶ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ο δεῖνα ἐποίησε τοῦτο δὸς αὐτοῖς ἐπιτιμίαν. Ὁ δὲ σφραγίσας αὐτῆς τὴν κοι λίαν, ἐκέλευσε δοθῆναι αὐτῇ ἐξ ζυγάς σινδονίων, λέ- γων· Μήποτε ὡς ἀπέρχεται γεννῆσαι, ἀποθάνῃ αὐτὴ ἢ τὸ παιδίον, καὶ μὴ εὕρῃ κηδευθῆναι. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ κατ' αὐτῆς ἐντυχόντες· Τί τοῦτο ἐποίησας; ὣς αὐτοῖς ἐπιτιμίαν. Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Βλέπετε, ἀδελφοί, ὅτι ἐγγὺς ἐστι τοῦ θανάτου· καὶ τί ἔχω ἐγὼ ποιῆσαι ; Καὶ ἀπέλυσεν αὐτήν· καὶ οὐκ ἐτόλμησεν ὁ γέρων κατακρίναί τινα. Θ. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι τινὲς ἦλθον δικασθῆ και παρ' αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἐμωροποίει. Και ιδού γυνή τις έστη πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἔλεγεν “· Οὗτος ὁ γέρων σαλός ἐστιν. Ηκουσεν οὖν αὐτῆς ὁ γέρων, καὶ φωνήσας αὐτὴν λέγει· Πόσους κόπους ἐποίησα ἐν τοῖς ἐρήμοις, ἵνα κτήσωμαι τὴν σαλότητα ταύτην, καὶ διὰ σὲ ἔχω ἀπολέσαι αὐτὴν σήμερον ! ε. Ελθέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνᾶς εἰς τόπον γεύ- πεσθαι, καὶ ἦν ἐκεῖ εἷς ἔχων φήμην κακήν· καὶ συνέβη ἐλθεῖν τὴν γυναῖκα, καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ ἔχοντος τὴν κακήν φήμην. Μαθόντες οὖν οἱ οἰκοῦντες εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἐταράχθησαν, καὶ συνήχθησαν, ὥστε διῶξαι αὐτὸν ἐκ τοῦ κελλίου. Καὶ γνόντες ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Αμμωνᾶς εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνόν ἐστιν, ἐλθόντες παρεκάλεσαν αὐτὸν, ὅπως παραγένηται σὺν αὐτοῖς. Ως δὲ γνῶ ὁ ἀδελφὸς, λα- βὼν τὴν γυναῖκα ἔκρυψεν εἰς πίθον μέγαν. Παραγε- νημένου δὲ τοῦ πλήθους, εἶδεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνᾶς τὸ αὐτῆς. * Γ. εἰς τό. " ΑΙ. ἔλεγε τῇ πλησίον αυτής. APUPIITHEGMATA PATRUM. stetit. Atque ita transiit. Igitur fratres corpore flexo petierunt, cur id fecisset. Ait senex : Ne sem- per intenta mente incederem. Sed et illud exemplo est, uti composite in via Dei gradianur. A xens, iterumque solvens eam, quandiu in pontone tem Antonium, a via aberravit; sedensque dormiit parumper : dein e somno excitatus, oravit Deum . sic : Obsecro te, Domine Deus meus, ne creaturam. tuam patiaris perire. Tunc apparuit ei velut manuɛ hominis e cœlo suspensa, ostendens viam, quousque pervenisset ac stetisset ante abbatis Antonii spe- luneam. tonius, quod in timore Dei progressum facturus esset. Ac eduxit eum e cella, ostensoque lapide, dixit : Convicia jace in hunc lapidem, et illum ver- Dera. Ille vero ita fecit. Ait illi abbas Antonius : Num locutus est lapis? Respondit : Nequaquam. Tum Antonius: Ita tu ad eam mensuram perven- turus es. Quod et evenit. Adeo enim profecit abbas Ammonës, ut præ multa bonitate, non amplius nosset malitiam. Itaque cum ad episcopatum eve- ctus fuisset, obtulerunt ei puellam prægnantem, et dixerunt Ille hoc patravit; injunge illis peccati sui pœnam. At Ammonas signo crucis super puellæ uterum facto, jussit ei dari sex sindonum paria, dicens : Ne dum ad partum venerit, aut ipsa, aut C infans obeat, nec sit unde sepultura fiat. Aiunt ei qui feminam accusaturi advenerant : Quare hoc fe- cisti? Impone illis pœnitentiæ mulctain. Ille ad eos : Videtis, fratres, prope mortem est; quid ego agere debeo? Tum dimisit eam; nec ausus est se- nex quemquam condemnare. D eum quidam, ut judicarentur. Senex autem stultum simulabat. Et ecce quædam mulier quæ prope illum stabat, dixit : Iste senex e fatuis est. Audivit ergo mulierem senex, vocataque ea dixit : Quantos labo- res in solitudinibus tuli, ut hanc fatuitatem acqui- rerein; hodie vero propter te perditurus sum illam ! quemdam locum manducaturus, ubi degebat homo malæ (amæ : contigit autem ut mulier ingrederetur in cellam fratris illius prava fama laborantis. Quo comperto incolæ loci, perturbati sunt, et convene- runt, ut eum e cella expellerent. Cumque cognovis- sent episcopum Aminonam adesse, adeuntes roga- verunt eum ut cum illis accederet. Postquam vero rein frater rescivit, acceptam mulierem occultavit in magno dolio. Adventante ergo multitudine, quod sed propter Deum fecerat scivit abbas Ammonas, 5. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς Άμμωνας παραβαλεῖν 7. Profectus aliquando abbas Ammonas ad abba- 8. (42) Huic abbati Ammonæ prædixit abbas An- (3) Appen.l. 1000, n. 8. (63) Vit. Pair. ΣΥ, 12. 9. (43) De illo referebant, quod accesserint ad 10. (44) Venit aliquando abbas Ammonas ad (44) Doroth. Doelt. 6.

ράν, καὶ πάλιν λύων αὐτὴν, ἕως οὗ γέγονε τὸ σπορ- Ομεῖον. Καὶ οὕτως ἐπέρασεν. Εβαλον οὖν αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, λέγοντες· Τί τοῦτο ἐποίησας; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· "Ινα μή πάντοτε σπουδάζοντος του λογισμού περιπατῶ. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτο ὑπόδειγμά ἐστιν, ἵνα μετὰ καταστάσεως βαδίζωμεν τὴν ὁδὸν τοῦ Θεού. τῷ ἀ66. ᾿Αντωνίῳ, καὶ ἐπλανήθη τὴν ὁδόν· καὶ καθε ίσας ἐκοιμήθη μικρόν· καὶ ἀναστὰς ἐκ τοῦ ὕπνου, εύξατο τῷ Θεῷ, λέγων· Δέομαί σου, Κύριε ὁ Θεός μου, μὴ ἀπολέσῃς τὸ πλάσμα σου. Καὶ ὤφθη αὐτῷ ὡς χεὶρ ἀνθρώπου κρεμαμένη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, δει- ανύουσα αὐτῷ τὴν ὁδὸν, ἕως οὗ ἦλθε καὶ ἔστη κατά τοῦ σπηλαίου τοῦ ᾿Αντωνίου. π. Τούτῳ τῷ ἀ66] Αμμωνα προεφήτευσεν ὁ ἀ6. Β βας Αντώνιος, λέγων, ὅτι Ἔχεις προκόψαι εἰς τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἔξω τοῦ κελλίου, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ λίθον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Υβρισον τὸν λίθον τοῦτον καὶ τύψον αὐτόν. Ὁ δὲ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος· Μὴ ἐλά- δησεν ὁ λίθος ; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ 1663ς ᾿Αντώνιος· Οὕτω καὶ σὺ καταλαβεῖν μέλλεις τοῦτο τὸ μέτρον. Ο καὶ ἐγένετο. Προέκοψε γὰρ ὁ 1667ς Αμμωνάς οὕτως, ὡς ἀπὸ πολλῆς ἀγαθότητος μηκέτι εἰδέναι τὴν κακίαν. Ἐν οἷς γενομένου αὐτοῦ ἐπισκόπου, προσήνεγκαν αὐτῷ παρθένον λαβοῦσαν ἐν γαστρὶ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ο δεῖνα ἐποίησε τοῦτο δὸς αὐτοῖς ἐπιτιμίαν. Ὁ δὲ σφραγίσας αὐτῆς τὴν κοι λίαν, ἐκέλευσε δοθῆναι αὐτῇ ἐξ ζυγάς σινδονίων, λέ- γων· Μήποτε ὡς ἀπέρχεται γεννῆσαι, ἀποθάνῃ αὐτὴ ἢ τὸ παιδίον, καὶ μὴ εὕρῃ κηδευθῆναι. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ κατ' αὐτῆς ἐντυχόντες· Τί τοῦτο ἐποίησας; ὣς αὐτοῖς ἐπιτιμίαν. Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Βλέπετε, ἀδελφοί, ὅτι ἐγγὺς ἐστι τοῦ θανάτου· καὶ τί ἔχω ἐγὼ ποιῆσαι ; Καὶ ἀπέλυσεν αὐτήν· καὶ οὐκ ἐτόλμησεν ὁ γέρων κατακρίναί τινα. Θ. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι τινὲς ἦλθον δικασθῆ και παρ' αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἐμωροποίει. Και ιδού γυνή τις έστη πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἔλεγεν “· Οὗτος ὁ γέρων σαλός ἐστιν. Ηκουσεν οὖν αὐτῆς ὁ γέρων, καὶ φωνήσας αὐτὴν λέγει· Πόσους κόπους ἐποίησα ἐν τοῖς ἐρήμοις, ἵνα κτήσωμαι τὴν σαλότητα ταύτην, καὶ διὰ σὲ ἔχω ἀπολέσαι αὐτὴν σήμερον ! ε. Ελθέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνᾶς εἰς τόπον γεύ- πεσθαι, καὶ ἦν ἐκεῖ εἷς ἔχων φήμην κακήν· καὶ συνέβη ἐλθεῖν τὴν γυναῖκα, καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ ἔχοντος τὴν κακήν φήμην. Μαθόντες οὖν οἱ οἰκοῦντες εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἐταράχθησαν, καὶ συνήχθησαν, ὥστε διῶξαι αὐτὸν ἐκ τοῦ κελλίου. Καὶ γνόντες ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Αμμωνᾶς εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνόν ἐστιν, ἐλθόντες παρεκάλεσαν αὐτὸν, ὅπως παραγένηται σὺν αὐτοῖς. Ως δὲ γνῶ ὁ ἀδελφὸς, λα- βὼν τὴν γυναῖκα ἔκρυψεν εἰς πίθον μέγαν. Παραγε- νημένου δὲ τοῦ πλήθους, εἶδεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνᾶς τὸ αὐτῆς. * Γ. εἰς τό. " ΑΙ. ἔλεγε τῇ πλησίον αυτής. APUPIITHEGMATA PATRUM. stetit. Atque ita transiit. Igitur fratres corpore flexo petierunt, cur id fecisset. Ait senex : Ne sem- per intenta mente incederem. Sed et illud exemplo est, uti composite in via Dei gradianur. A xens, iterumque solvens eam, quandiu in pontone tem Antonium, a via aberravit; sedensque dormiit parumper : dein e somno excitatus, oravit Deum . sic : Obsecro te, Domine Deus meus, ne creaturam. tuam patiaris perire. Tunc apparuit ei velut manuɛ hominis e cœlo suspensa, ostendens viam, quousque pervenisset ac stetisset ante abbatis Antonii spe- luneam. tonius, quod in timore Dei progressum facturus esset. Ac eduxit eum e cella, ostensoque lapide, dixit : Convicia jace in hunc lapidem, et illum ver- Dera. Ille vero ita fecit. Ait illi abbas Antonius : Num locutus est lapis? Respondit : Nequaquam. Tum Antonius: Ita tu ad eam mensuram perven- turus es. Quod et evenit. Adeo enim profecit abbas Ammonës, ut præ multa bonitate, non amplius nosset malitiam. Itaque cum ad episcopatum eve- ctus fuisset, obtulerunt ei puellam prægnantem, et dixerunt Ille hoc patravit; injunge illis peccati sui pœnam. At Ammonas signo crucis super puellæ uterum facto, jussit ei dari sex sindonum paria, dicens : Ne dum ad partum venerit, aut ipsa, aut C infans obeat, nec sit unde sepultura fiat. Aiunt ei qui feminam accusaturi advenerant : Quare hoc fe- cisti? Impone illis pœnitentiæ mulctain. Ille ad eos : Videtis, fratres, prope mortem est; quid ego agere debeo? Tum dimisit eam; nec ausus est se- nex quemquam condemnare. D eum quidam, ut judicarentur. Senex autem stultum simulabat. Et ecce quædam mulier quæ prope illum stabat, dixit : Iste senex e fatuis est. Audivit ergo mulierem senex, vocataque ea dixit : Quantos labo- res in solitudinibus tuli, ut hanc fatuitatem acqui- rerein; hodie vero propter te perditurus sum illam ! quemdam locum manducaturus, ubi degebat homo malæ (amæ : contigit autem ut mulier ingrederetur in cellam fratris illius prava fama laborantis. Quo comperto incolæ loci, perturbati sunt, et convene- runt, ut eum e cella expellerent. Cumque cognovis- sent episcopum Aminonam adesse, adeuntes roga- verunt eum ut cum illis accederet. Postquam vero rein frater rescivit, acceptam mulierem occultavit in magno dolio. Adventante ergo multitudine, quod sed propter Deum fecerat scivit abbas Ammonas, 5. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς Άμμωνας παραβαλεῖν 7. Profectus aliquando abbas Ammonas ad abba- 8. (42) Huic abbati Ammonæ prædixit abbas An- (3) Appen.l. 1000, n. 8. (63) Vit. Pair. ΣΥ, 12. 9. (43) De illo referebant, quod accesserint ad 10. (44) Venit aliquando abbas Ammonas ad (44) Doroth. Doelt. 6.

ράν, καὶ πάλιν λύων αὐτὴν, ἕως οὗ γέγονε τὸ σπορ- Ομεῖον. Καὶ οὕτως ἐπέρασεν. Εβαλον οὖν αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, λέγοντες· Τί τοῦτο ἐποίησας; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· "Ινα μή πάντοτε σπουδάζοντος του λογισμού περιπατῶ. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτο ὑπόδειγμά ἐστιν, ἵνα μετὰ καταστάσεως βαδίζωμεν τὴν ὁδὸν τοῦ Θεού. τῷ ἀ66. ᾿Αντωνίῳ, καὶ ἐπλανήθη τὴν ὁδόν· καὶ καθε ίσας ἐκοιμήθη μικρόν· καὶ ἀναστὰς ἐκ τοῦ ὕπνου, εύξατο τῷ Θεῷ, λέγων· Δέομαί σου, Κύριε ὁ Θεός μου, μὴ ἀπολέσῃς τὸ πλάσμα σου. Καὶ ὤφθη αὐτῷ ὡς χεὶρ ἀνθρώπου κρεμαμένη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, δει- ανύουσα αὐτῷ τὴν ὁδὸν, ἕως οὗ ἦλθε καὶ ἔστη κατά τοῦ σπηλαίου τοῦ ᾿Αντωνίου. π. Τούτῳ τῷ ἀ66] Αμμωνα προεφήτευσεν ὁ ἀ6. Β βας Αντώνιος, λέγων, ὅτι Ἔχεις προκόψαι εἰς τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἔξω τοῦ κελλίου, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ λίθον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Υβρισον τὸν λίθον τοῦτον καὶ τύψον αὐτόν. Ὁ δὲ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος· Μὴ ἐλά- δησεν ὁ λίθος ; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ 1663ς ᾿Αντώνιος· Οὕτω καὶ σὺ καταλαβεῖν μέλλεις τοῦτο τὸ μέτρον. Ο καὶ ἐγένετο. Προέκοψε γὰρ ὁ 1667ς Αμμωνάς οὕτως, ὡς ἀπὸ πολλῆς ἀγαθότητος μηκέτι εἰδέναι τὴν κακίαν. Ἐν οἷς γενομένου αὐτοῦ ἐπισκόπου, προσήνεγκαν αὐτῷ παρθένον λαβοῦσαν ἐν γαστρὶ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ο δεῖνα ἐποίησε τοῦτο δὸς αὐτοῖς ἐπιτιμίαν. Ὁ δὲ σφραγίσας αὐτῆς τὴν κοι λίαν, ἐκέλευσε δοθῆναι αὐτῇ ἐξ ζυγάς σινδονίων, λέ- γων· Μήποτε ὡς ἀπέρχεται γεννῆσαι, ἀποθάνῃ αὐτὴ ἢ τὸ παιδίον, καὶ μὴ εὕρῃ κηδευθῆναι. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ κατ' αὐτῆς ἐντυχόντες· Τί τοῦτο ἐποίησας; ὣς αὐτοῖς ἐπιτιμίαν. Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Βλέπετε, ἀδελφοί, ὅτι ἐγγὺς ἐστι τοῦ θανάτου· καὶ τί ἔχω ἐγὼ ποιῆσαι ; Καὶ ἀπέλυσεν αὐτήν· καὶ οὐκ ἐτόλμησεν ὁ γέρων κατακρίναί τινα. Θ. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι τινὲς ἦλθον δικασθῆ και παρ' αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἐμωροποίει. Και ιδού γυνή τις έστη πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἔλεγεν “· Οὗτος ὁ γέρων σαλός ἐστιν. Ηκουσεν οὖν αὐτῆς ὁ γέρων, καὶ φωνήσας αὐτὴν λέγει· Πόσους κόπους ἐποίησα ἐν τοῖς ἐρήμοις, ἵνα κτήσωμαι τὴν σαλότητα ταύτην, καὶ διὰ σὲ ἔχω ἀπολέσαι αὐτὴν σήμερον ! ε. Ελθέ ποτε ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνᾶς εἰς τόπον γεύ- πεσθαι, καὶ ἦν ἐκεῖ εἷς ἔχων φήμην κακήν· καὶ συνέβη ἐλθεῖν τὴν γυναῖκα, καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ ἔχοντος τὴν κακήν φήμην. Μαθόντες οὖν οἱ οἰκοῦντες εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἐταράχθησαν, καὶ συνήχθησαν, ὥστε διῶξαι αὐτὸν ἐκ τοῦ κελλίου. Καὶ γνόντες ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Αμμωνᾶς εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνόν ἐστιν, ἐλθόντες παρεκάλεσαν αὐτὸν, ὅπως παραγένηται σὺν αὐτοῖς. Ως δὲ γνῶ ὁ ἀδελφὸς, λα- βὼν τὴν γυναῖκα ἔκρυψεν εἰς πίθον μέγαν. Παραγε- νημένου δὲ τοῦ πλήθους, εἶδεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνᾶς τὸ αὐτῆς. * Γ. εἰς τό. " ΑΙ. ἔλεγε τῇ πλησίον αυτής. APUPIITHEGMATA PATRUM. stetit. Atque ita transiit. Igitur fratres corpore flexo petierunt, cur id fecisset. Ait senex : Ne sem- per intenta mente incederem. Sed et illud exemplo est, uti composite in via Dei gradianur. A xens, iterumque solvens eam, quandiu in pontone tem Antonium, a via aberravit; sedensque dormiit parumper : dein e somno excitatus, oravit Deum . sic : Obsecro te, Domine Deus meus, ne creaturam. tuam patiaris perire. Tunc apparuit ei velut manuɛ hominis e cœlo suspensa, ostendens viam, quousque pervenisset ac stetisset ante abbatis Antonii spe- luneam. tonius, quod in timore Dei progressum facturus esset. Ac eduxit eum e cella, ostensoque lapide, dixit : Convicia jace in hunc lapidem, et illum ver- Dera. Ille vero ita fecit. Ait illi abbas Antonius : Num locutus est lapis? Respondit : Nequaquam. Tum Antonius: Ita tu ad eam mensuram perven- turus es. Quod et evenit. Adeo enim profecit abbas Ammonës, ut præ multa bonitate, non amplius nosset malitiam. Itaque cum ad episcopatum eve- ctus fuisset, obtulerunt ei puellam prægnantem, et dixerunt Ille hoc patravit; injunge illis peccati sui pœnam. At Ammonas signo crucis super puellæ uterum facto, jussit ei dari sex sindonum paria, dicens : Ne dum ad partum venerit, aut ipsa, aut C infans obeat, nec sit unde sepultura fiat. Aiunt ei qui feminam accusaturi advenerant : Quare hoc fe- cisti? Impone illis pœnitentiæ mulctain. Ille ad eos : Videtis, fratres, prope mortem est; quid ego agere debeo? Tum dimisit eam; nec ausus est se- nex quemquam condemnare. D eum quidam, ut judicarentur. Senex autem stultum simulabat. Et ecce quædam mulier quæ prope illum stabat, dixit : Iste senex e fatuis est. Audivit ergo mulierem senex, vocataque ea dixit : Quantos labo- res in solitudinibus tuli, ut hanc fatuitatem acqui- rerein; hodie vero propter te perditurus sum illam ! quemdam locum manducaturus, ubi degebat homo malæ (amæ : contigit autem ut mulier ingrederetur in cellam fratris illius prava fama laborantis. Quo comperto incolæ loci, perturbati sunt, et convene- runt, ut eum e cella expellerent. Cumque cognovis- sent episcopum Aminonam adesse, adeuntes roga- verunt eum ut cum illis accederet. Postquam vero rein frater rescivit, acceptam mulierem occultavit in magno dolio. Adventante ergo multitudine, quod sed propter Deum fecerat scivit abbas Ammonas, 5. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς Άμμωνας παραβαλεῖν 7. Profectus aliquando abbas Ammonas ad abba- 8. (42) Huic abbati Ammonæ prædixit abbas An- (3) Appen.l. 1000, n. 8. (63) Vit. Pair. ΣΥ, 12. 9. (43) De illo referebant, quod accesserint ad 10. (44) Venit aliquando abbas Ammonas ad (44) Doroth. Doelt. 6.

δ. Παρέβαλέ τις τῶν γερόντων τῷ ἀ66] ᾿Αχιλᾷ, καὶ Λ θεωρεῖ αὐτὸν ῥίψαντα αἷμα ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ· καὶ ἠρώτησεν αὐτόν· Τί ἐστι τοῦτο, Πάτερ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· ὅτι Λόγος ἐστὶν ἀδελφοῦ λελυπηκότος με, καὶ ἡγωνισάμην τοῦ μὴ ἀναγγείλαι αὐτῷ (48), καὶ ἐδεήθην Θεοῦ ἵνα ἀρθῇ ἀπ᾿ ἐμοῦ· καὶ γέγονεν ὁ λό- τις ὡς αἷμα ἐν τῷ στόματί μου, καὶ ἔπτυσα αὐτὸν, καὶ ἀνεπάην, καὶ τὴν λύπην ἐπελαθόμην. Γ. Ελεγεν ὁ ἀ66ἂς ᾿Αμμώης, ὅτι Παρεβάλομεν ἐγὼ καὶ ὁ ἀ66ᾶς Βητίμης τῷ 266. 'Αχιλᾷ καὶ ἡκού- σεμεν αὐτοῦ μελετῶντος τον λόγον τοῦτον· Μὴ φου σου, Ιακώβ, καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον. Καὶ ἐπὶ το λὺ ἔμεινε μελετῶν τὸν λόγον τοῦτον. Καὶ ὡς ἐκρού- σαμεν, ήνοιξεν ἡμῖν, καὶ ἐπηρώτησε· Πόθεν ἐστέ ; Καὶ φοβηθέντες εἰπεῖν, Ἐκ τῶν Κελλίων, εἴπαμεν, Β Ἐκ τοῦ ὄρους τῆς Νιτρίας. Και λέγει· Τί ὑμῖν ποιήσω ὅτι ἀπὸ μήκοθέν ἐστε; καὶ εἰσήγαγεν ἡμᾶς. Καὶ εὖ- ρομεν αὐτὸν ἐργαζόμενον τὴν νύκτα πολλὴν σειράν, καὶ ἠρωτήσαμεν αὐτὸν εἰπεῖν ἡμῖν λόγον. Ὁ δὲ εἶ τν· Ἐγὼ ἀπὸ ὀψὲ ἕως ἄρτι ἔπλεξα εἴκοσιν ὀργυίας, καὶ φύσει οὐ χρήζω αὐτῶν· ἀλλὰ μήπως ἀγανακτή σε ὁ Θεὸς, καὶ ἐγκαλέσῃ μοι, λέγων· Διατί δυνάμε ντες ἐργάσασθαι, οὐκ εἰργάσω ; διὰ τοῦτο κοπιῶ, καὶ πεν ὅλην τὴν δύναμίν μου. Καὶ ὠφεληθέντες ἀνα εχωρήσαμεν. Αχιλᾷ ἀπὸ Θηβαΐδος, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66, πολε μούμαι εἰς σέ. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Υπαγε καὶ σύ, γέρον, εἰς ἐμὲ ἄρτι πολεμῇ; Ο δὲ γέρων ἀπὸ ταπει τώσεως εἶπε· Ναί, ἀ66α. "Ην δὲ ἐκεῖ ἐπὶ τῇ θύρα καθήμενος γέρων τυφλὸς καὶ χωλός. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ηθελον καθίσαι μικρὰς ἡμέρας, καὶ διὰ και γέροντα τοῦτον οὐ δύναμαι καθίσαι. Ακούσας ἀπό ἀββᾶς ᾿Αχιλᾶς, ἐθαύμασε την ταπείνωσιν τοῦ γέροντος, καὶ ἔλεγεν· Αὕτη οὐκ ἔστι πορνεία, ἀλλὰ φθόνος ἐστὶ τῶν πονηρῶν δαιμόνων. εἰ Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αμμών. ἔγεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, οὐκ ἤφιε τὸν μαθητὴν αὐτοῦ έγγιστα αὐτοῦ περιπατῆσαι, ἀλλὰ ἀπὸ μακρόθεν· καὶ εξ ήρχετο ἐρωτήσας περὶ λογισμῶν, ὡς ἔλεγεν αὐτῷ μόνον, εὐθέως ἐδίωκεν αὐτὸν, λέγων· Μήποτε λα λούντων ἡμῶν περὶ ὠφελείας, ἐγκύψῃ τα ξένη ομιλία τὰ τοῦτο οὐκ ἀφῶ σε ἔγγιστά μου. ΤΑ β. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἀμμώης τῷ ἀββα Ησαΐα τῇ ἀρχῇ · Πώς με βλέπεις ἄρτι; Λέγει αὐτῷ· ας έγγελων, Πάτερ. Καὶ εἰς τὰ ὕστερα ἔλεγεν αὐτῷ· Πώς με νῦν βλέπεις; Ο δὲ ἔλεγεν· ὡς τὸν Σατα πῶν· καν λόγον μοι λαλήσεις ἀγαθὸν, ὡς ῥομφαία, αὐτὸν ἔχω. Το Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 ᾿Αμμών, ὅτι ἠσθένει κλινήρης ὢν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ οὐδέποτε ἀφῆκε τὸν το ΔΙ. παρεμπέσῃ. * Αl. 'Ασέῳ. " αὐτό. Ε APOPHTHEGMATA PATRUM. Gen. xLv, 5. pretatio, conservare illud apud me. Rufini, ut non illum dicerem. Halebant in codice suo, Verum Rafnos ms. Corbeiensis, ut non illi dicerem. C D viditque sanguinem ex ore illius promanare; ct interrogavit : Quid hoc est, Paler ? Respondit se- nex : Dictum est cujusdam fratris, qui me con- tristavit, et pugnavi mecum ut non declararem ei; Deumque deprecatus sum, a me id verbi aufer- retur. Fuit ergo velut sanguis in ore meo, atque exspui illud, ac requiem obtinui, remque sum oblitus. accessimus ad abbatem Achilam, et audivimus eum meditantem id verbi: Noli timere, Jacob, descen- dere in Egyptum ". Diuque mansit meditans eum sermonem. Cum autem pulsassemus, aperuit nobis, et interrog.vit : Unde estis ? Porro veriti dicere: Cellis; diximus : E monte Nitriæ. Ait ille : Quid vobis faciam, quod de procul venistis ? Et intro- duxit nos. Invenimus autem eum per noctem ple- ctam multam operatum. Atque rogavimus ut nobis aliquid proloqueretur. Ille vero dixit : Ego a ve- apertino tempore ad hoc, texui viginti ulnas, non tamen iis indigen ; sed ne forte indignetur Deus, accuselque me, dicens : Cur cum posses operari, non es operatus? ideo laboro, faciens quantum valeo. Unde fructu percepto discessimus. abbatem Achilam; et dixit ei: Abba, in te im- pugnor. Ille vero dicit ei : Vade etiam tu, senex, in me modo impugnaris? Senex autem ex hunıili- tate respondit : Etiam, abba. Erat autem illic ad portam sedens senex carcus et claudus. Dicit ei senex Cuperem hic residere paucos dies, sed propter senem hunc non possum. Audiens igitur abbas Achilas, senisque bumilitatem admiratus, dixit : Haec non est fornicatio, sed invidia est ma- lorum dæmonum. De abbate Ammoe. ad ecclesiam pergeret, non permittebat discipulum suum prope se ambulare, sed a longe; et si venis- set interrogare de cogitationibus, mox ut respon- deral, statim expellebat eum, dicens : Ne forte dum aliquid ex usu loquimur, peregrinum irrepat collo quium : ideo te non sino prope me. Quo pacto me vides modo? Respondit: Velut an- gelim, Pater. Et posterioribus temporibus ait : Nunc quo modo me vides? Et ille : Velut Satanam; quamvis bonum ad me protuleris sermonem, in- star gladii illumn habeo. (52) Dixerunt de abbate An:moe, quod agro- taverit recumbens in lecto per plures annos, nes 11. 5. Αλλοτε πάλιν μέγας γέρων παρέβαλε τῷ ἀ66, 6. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ66. Ἀμμώη, ὅτι ὡς ὑπὸ (15) Τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι αὐτῷ. Ejusdem inter- 4. (48) Convenit aliquis senum albatem Achilam 5. Retulit abbas Ammoes : Ego et abbas Betimes 6. Alia vice magnus senex venit e Thebaide ad 1. (50) Dicebant de abbate Ammoe, quod quando 2. (51) Dixit abbas Animoes abbati Isaiæ initio : (49) Vil. Patr. ιν, 9. (50) Vit. Patr. xı, 3. (51) Vit. Patr. x1, 4. (52) Vit. Patr. 19,

δ. Παρέβαλέ τις τῶν γερόντων τῷ ἀ66] ᾿Αχιλᾷ, καὶ Λ θεωρεῖ αὐτὸν ῥίψαντα αἷμα ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ· καὶ ἠρώτησεν αὐτόν· Τί ἐστι τοῦτο, Πάτερ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· ὅτι Λόγος ἐστὶν ἀδελφοῦ λελυπηκότος με, καὶ ἡγωνισάμην τοῦ μὴ ἀναγγείλαι αὐτῷ (48), καὶ ἐδεήθην Θεοῦ ἵνα ἀρθῇ ἀπ᾿ ἐμοῦ· καὶ γέγονεν ὁ λό- τις ὡς αἷμα ἐν τῷ στόματί μου, καὶ ἔπτυσα αὐτὸν, καὶ ἀνεπάην, καὶ τὴν λύπην ἐπελαθόμην. Γ. Ελεγεν ὁ ἀ66ἂς ᾿Αμμώης, ὅτι Παρεβάλομεν ἐγὼ καὶ ὁ ἀ66ᾶς Βητίμης τῷ 266. 'Αχιλᾷ καὶ ἡκού- σεμεν αὐτοῦ μελετῶντος τον λόγον τοῦτον· Μὴ φου σου, Ιακώβ, καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον. Καὶ ἐπὶ το λὺ ἔμεινε μελετῶν τὸν λόγον τοῦτον. Καὶ ὡς ἐκρού- σαμεν, ήνοιξεν ἡμῖν, καὶ ἐπηρώτησε· Πόθεν ἐστέ ; Καὶ φοβηθέντες εἰπεῖν, Ἐκ τῶν Κελλίων, εἴπαμεν, Β Ἐκ τοῦ ὄρους τῆς Νιτρίας. Και λέγει· Τί ὑμῖν ποιήσω ὅτι ἀπὸ μήκοθέν ἐστε; καὶ εἰσήγαγεν ἡμᾶς. Καὶ εὖ- ρομεν αὐτὸν ἐργαζόμενον τὴν νύκτα πολλὴν σειράν, καὶ ἠρωτήσαμεν αὐτὸν εἰπεῖν ἡμῖν λόγον. Ὁ δὲ εἶ τν· Ἐγὼ ἀπὸ ὀψὲ ἕως ἄρτι ἔπλεξα εἴκοσιν ὀργυίας, καὶ φύσει οὐ χρήζω αὐτῶν· ἀλλὰ μήπως ἀγανακτή σε ὁ Θεὸς, καὶ ἐγκαλέσῃ μοι, λέγων· Διατί δυνάμε ντες ἐργάσασθαι, οὐκ εἰργάσω ; διὰ τοῦτο κοπιῶ, καὶ πεν ὅλην τὴν δύναμίν μου. Καὶ ὠφεληθέντες ἀνα εχωρήσαμεν. Αχιλᾷ ἀπὸ Θηβαΐδος, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66, πολε μούμαι εἰς σέ. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Υπαγε καὶ σύ, γέρον, εἰς ἐμὲ ἄρτι πολεμῇ; Ο δὲ γέρων ἀπὸ ταπει τώσεως εἶπε· Ναί, ἀ66α. "Ην δὲ ἐκεῖ ἐπὶ τῇ θύρα καθήμενος γέρων τυφλὸς καὶ χωλός. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ηθελον καθίσαι μικρὰς ἡμέρας, καὶ διὰ και γέροντα τοῦτον οὐ δύναμαι καθίσαι. Ακούσας ἀπό ἀββᾶς ᾿Αχιλᾶς, ἐθαύμασε την ταπείνωσιν τοῦ γέροντος, καὶ ἔλεγεν· Αὕτη οὐκ ἔστι πορνεία, ἀλλὰ φθόνος ἐστὶ τῶν πονηρῶν δαιμόνων. εἰ Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αμμών. ἔγεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, οὐκ ἤφιε τὸν μαθητὴν αὐτοῦ έγγιστα αὐτοῦ περιπατῆσαι, ἀλλὰ ἀπὸ μακρόθεν· καὶ εξ ήρχετο ἐρωτήσας περὶ λογισμῶν, ὡς ἔλεγεν αὐτῷ μόνον, εὐθέως ἐδίωκεν αὐτὸν, λέγων· Μήποτε λα λούντων ἡμῶν περὶ ὠφελείας, ἐγκύψῃ τα ξένη ομιλία τὰ τοῦτο οὐκ ἀφῶ σε ἔγγιστά μου. ΤΑ β. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἀμμώης τῷ ἀββα Ησαΐα τῇ ἀρχῇ · Πώς με βλέπεις ἄρτι; Λέγει αὐτῷ· ας έγγελων, Πάτερ. Καὶ εἰς τὰ ὕστερα ἔλεγεν αὐτῷ· Πώς με νῦν βλέπεις; Ο δὲ ἔλεγεν· ὡς τὸν Σατα πῶν· καν λόγον μοι λαλήσεις ἀγαθὸν, ὡς ῥομφαία, αὐτὸν ἔχω. Το Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 ᾿Αμμών, ὅτι ἠσθένει κλινήρης ὢν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ οὐδέποτε ἀφῆκε τὸν το ΔΙ. παρεμπέσῃ. * Αl. 'Ασέῳ. " αὐτό. Ε APOPHTHEGMATA PATRUM. Gen. xLv, 5. pretatio, conservare illud apud me. Rufini, ut non illum dicerem. Halebant in codice suo, Verum Rafnos ms. Corbeiensis, ut non illi dicerem. C D viditque sanguinem ex ore illius promanare; ct interrogavit : Quid hoc est, Paler ? Respondit se- nex : Dictum est cujusdam fratris, qui me con- tristavit, et pugnavi mecum ut non declararem ei; Deumque deprecatus sum, a me id verbi aufer- retur. Fuit ergo velut sanguis in ore meo, atque exspui illud, ac requiem obtinui, remque sum oblitus. accessimus ad abbatem Achilam, et audivimus eum meditantem id verbi: Noli timere, Jacob, descen- dere in Egyptum ". Diuque mansit meditans eum sermonem. Cum autem pulsassemus, aperuit nobis, et interrog.vit : Unde estis ? Porro veriti dicere: Cellis; diximus : E monte Nitriæ. Ait ille : Quid vobis faciam, quod de procul venistis ? Et intro- duxit nos. Invenimus autem eum per noctem ple- ctam multam operatum. Atque rogavimus ut nobis aliquid proloqueretur. Ille vero dixit : Ego a ve- apertino tempore ad hoc, texui viginti ulnas, non tamen iis indigen ; sed ne forte indignetur Deus, accuselque me, dicens : Cur cum posses operari, non es operatus? ideo laboro, faciens quantum valeo. Unde fructu percepto discessimus. abbatem Achilam; et dixit ei: Abba, in te im- pugnor. Ille vero dicit ei : Vade etiam tu, senex, in me modo impugnaris? Senex autem ex hunıili- tate respondit : Etiam, abba. Erat autem illic ad portam sedens senex carcus et claudus. Dicit ei senex Cuperem hic residere paucos dies, sed propter senem hunc non possum. Audiens igitur abbas Achilas, senisque bumilitatem admiratus, dixit : Haec non est fornicatio, sed invidia est ma- lorum dæmonum. De abbate Ammoe. ad ecclesiam pergeret, non permittebat discipulum suum prope se ambulare, sed a longe; et si venis- set interrogare de cogitationibus, mox ut respon- deral, statim expellebat eum, dicens : Ne forte dum aliquid ex usu loquimur, peregrinum irrepat collo quium : ideo te non sino prope me. Quo pacto me vides modo? Respondit: Velut an- gelim, Pater. Et posterioribus temporibus ait : Nunc quo modo me vides? Et ille : Velut Satanam; quamvis bonum ad me protuleris sermonem, in- star gladii illumn habeo. (52) Dixerunt de abbate An:moe, quod agro- taverit recumbens in lecto per plures annos, nes 11. 5. Αλλοτε πάλιν μέγας γέρων παρέβαλε τῷ ἀ66, 6. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ66. Ἀμμώη, ὅτι ὡς ὑπὸ (15) Τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι αὐτῷ. Ejusdem inter- 4. (48) Convenit aliquis senum albatem Achilam 5. Retulit abbas Ammoes : Ego et abbas Betimes 6. Alia vice magnus senex venit e Thebaide ad 1. (50) Dicebant de abbate Ammoe, quod quando 2. (51) Dixit abbas Animoes abbati Isaiæ initio : (49) Vil. Patr. ιν, 9. (50) Vit. Patr. xı, 3. (51) Vit. Patr. x1, 4. (52) Vit. Patr. 19,

δ. Παρέβαλέ τις τῶν γερόντων τῷ ἀ66] ᾿Αχιλᾷ, καὶ Λ θεωρεῖ αὐτὸν ῥίψαντα αἷμα ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ· καὶ ἠρώτησεν αὐτόν· Τί ἐστι τοῦτο, Πάτερ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· ὅτι Λόγος ἐστὶν ἀδελφοῦ λελυπηκότος με, καὶ ἡγωνισάμην τοῦ μὴ ἀναγγείλαι αὐτῷ (48), καὶ ἐδεήθην Θεοῦ ἵνα ἀρθῇ ἀπ᾿ ἐμοῦ· καὶ γέγονεν ὁ λό- τις ὡς αἷμα ἐν τῷ στόματί μου, καὶ ἔπτυσα αὐτὸν, καὶ ἀνεπάην, καὶ τὴν λύπην ἐπελαθόμην. Γ. Ελεγεν ὁ ἀ66ἂς ᾿Αμμώης, ὅτι Παρεβάλομεν ἐγὼ καὶ ὁ ἀ66ᾶς Βητίμης τῷ 266. 'Αχιλᾷ καὶ ἡκού- σεμεν αὐτοῦ μελετῶντος τον λόγον τοῦτον· Μὴ φου σου, Ιακώβ, καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον. Καὶ ἐπὶ το λὺ ἔμεινε μελετῶν τὸν λόγον τοῦτον. Καὶ ὡς ἐκρού- σαμεν, ήνοιξεν ἡμῖν, καὶ ἐπηρώτησε· Πόθεν ἐστέ ; Καὶ φοβηθέντες εἰπεῖν, Ἐκ τῶν Κελλίων, εἴπαμεν, Β Ἐκ τοῦ ὄρους τῆς Νιτρίας. Και λέγει· Τί ὑμῖν ποιήσω ὅτι ἀπὸ μήκοθέν ἐστε; καὶ εἰσήγαγεν ἡμᾶς. Καὶ εὖ- ρομεν αὐτὸν ἐργαζόμενον τὴν νύκτα πολλὴν σειράν, καὶ ἠρωτήσαμεν αὐτὸν εἰπεῖν ἡμῖν λόγον. Ὁ δὲ εἶ τν· Ἐγὼ ἀπὸ ὀψὲ ἕως ἄρτι ἔπλεξα εἴκοσιν ὀργυίας, καὶ φύσει οὐ χρήζω αὐτῶν· ἀλλὰ μήπως ἀγανακτή σε ὁ Θεὸς, καὶ ἐγκαλέσῃ μοι, λέγων· Διατί δυνάμε ντες ἐργάσασθαι, οὐκ εἰργάσω ; διὰ τοῦτο κοπιῶ, καὶ πεν ὅλην τὴν δύναμίν μου. Καὶ ὠφεληθέντες ἀνα εχωρήσαμεν. Αχιλᾷ ἀπὸ Θηβαΐδος, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66, πολε μούμαι εἰς σέ. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Υπαγε καὶ σύ, γέρον, εἰς ἐμὲ ἄρτι πολεμῇ; Ο δὲ γέρων ἀπὸ ταπει τώσεως εἶπε· Ναί, ἀ66α. "Ην δὲ ἐκεῖ ἐπὶ τῇ θύρα καθήμενος γέρων τυφλὸς καὶ χωλός. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ηθελον καθίσαι μικρὰς ἡμέρας, καὶ διὰ και γέροντα τοῦτον οὐ δύναμαι καθίσαι. Ακούσας ἀπό ἀββᾶς ᾿Αχιλᾶς, ἐθαύμασε την ταπείνωσιν τοῦ γέροντος, καὶ ἔλεγεν· Αὕτη οὐκ ἔστι πορνεία, ἀλλὰ φθόνος ἐστὶ τῶν πονηρῶν δαιμόνων. εἰ Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αμμών. ἔγεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, οὐκ ἤφιε τὸν μαθητὴν αὐτοῦ έγγιστα αὐτοῦ περιπατῆσαι, ἀλλὰ ἀπὸ μακρόθεν· καὶ εξ ήρχετο ἐρωτήσας περὶ λογισμῶν, ὡς ἔλεγεν αὐτῷ μόνον, εὐθέως ἐδίωκεν αὐτὸν, λέγων· Μήποτε λα λούντων ἡμῶν περὶ ὠφελείας, ἐγκύψῃ τα ξένη ομιλία τὰ τοῦτο οὐκ ἀφῶ σε ἔγγιστά μου. ΤΑ β. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἀμμώης τῷ ἀββα Ησαΐα τῇ ἀρχῇ · Πώς με βλέπεις ἄρτι; Λέγει αὐτῷ· ας έγγελων, Πάτερ. Καὶ εἰς τὰ ὕστερα ἔλεγεν αὐτῷ· Πώς με νῦν βλέπεις; Ο δὲ ἔλεγεν· ὡς τὸν Σατα πῶν· καν λόγον μοι λαλήσεις ἀγαθὸν, ὡς ῥομφαία, αὐτὸν ἔχω. Το Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 ᾿Αμμών, ὅτι ἠσθένει κλινήρης ὢν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ οὐδέποτε ἀφῆκε τὸν το ΔΙ. παρεμπέσῃ. * Αl. 'Ασέῳ. " αὐτό. Ε APOPHTHEGMATA PATRUM. Gen. xLv, 5. pretatio, conservare illud apud me. Rufini, ut non illum dicerem. Halebant in codice suo, Verum Rafnos ms. Corbeiensis, ut non illi dicerem. C D viditque sanguinem ex ore illius promanare; ct interrogavit : Quid hoc est, Paler ? Respondit se- nex : Dictum est cujusdam fratris, qui me con- tristavit, et pugnavi mecum ut non declararem ei; Deumque deprecatus sum, a me id verbi aufer- retur. Fuit ergo velut sanguis in ore meo, atque exspui illud, ac requiem obtinui, remque sum oblitus. accessimus ad abbatem Achilam, et audivimus eum meditantem id verbi: Noli timere, Jacob, descen- dere in Egyptum ". Diuque mansit meditans eum sermonem. Cum autem pulsassemus, aperuit nobis, et interrog.vit : Unde estis ? Porro veriti dicere: Cellis; diximus : E monte Nitriæ. Ait ille : Quid vobis faciam, quod de procul venistis ? Et intro- duxit nos. Invenimus autem eum per noctem ple- ctam multam operatum. Atque rogavimus ut nobis aliquid proloqueretur. Ille vero dixit : Ego a ve- apertino tempore ad hoc, texui viginti ulnas, non tamen iis indigen ; sed ne forte indignetur Deus, accuselque me, dicens : Cur cum posses operari, non es operatus? ideo laboro, faciens quantum valeo. Unde fructu percepto discessimus. abbatem Achilam; et dixit ei: Abba, in te im- pugnor. Ille vero dicit ei : Vade etiam tu, senex, in me modo impugnaris? Senex autem ex hunıili- tate respondit : Etiam, abba. Erat autem illic ad portam sedens senex carcus et claudus. Dicit ei senex Cuperem hic residere paucos dies, sed propter senem hunc non possum. Audiens igitur abbas Achilas, senisque bumilitatem admiratus, dixit : Haec non est fornicatio, sed invidia est ma- lorum dæmonum. De abbate Ammoe. ad ecclesiam pergeret, non permittebat discipulum suum prope se ambulare, sed a longe; et si venis- set interrogare de cogitationibus, mox ut respon- deral, statim expellebat eum, dicens : Ne forte dum aliquid ex usu loquimur, peregrinum irrepat collo quium : ideo te non sino prope me. Quo pacto me vides modo? Respondit: Velut an- gelim, Pater. Et posterioribus temporibus ait : Nunc quo modo me vides? Et ille : Velut Satanam; quamvis bonum ad me protuleris sermonem, in- star gladii illumn habeo. (52) Dixerunt de abbate An:moe, quod agro- taverit recumbens in lecto per plures annos, nes 11. 5. Αλλοτε πάλιν μέγας γέρων παρέβαλε τῷ ἀ66, 6. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ66. Ἀμμώη, ὅτι ὡς ὑπὸ (15) Τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι αὐτῷ. Ejusdem inter- 4. (48) Convenit aliquis senum albatem Achilam 5. Retulit abbas Ammoes : Ego et abbas Betimes 6. Alia vice magnus senex venit e Thebaide ad 1. (50) Dicebant de abbate Ammoe, quod quando 2. (51) Dixit abbas Animoes abbati Isaiæ initio : (49) Vil. Patr. ιν, 9. (50) Vit. Patr. xı, 3. (51) Vit. Patr. x1, 4. (52) Vit. Patr. 19,

Α λογισμὸν αὐτοῦ προσχεῖν εἰς τὸ ἐσώτερον αὐτοῦ κελ- Β λίον, ἰδεῖν τί ἔχει. Πολλὰ γὰρ αὐτῷ προσέφερον διὰ τὴν ἀσθένειαν. Καὶ εἰσερχομένου τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Ἰωάννου καὶ ἐξερχομένου, εκάμυς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἴδῃ τί ποιεῖ. "Ηδει γὰρ ὅτι ἦν πιστὸς μοναχός. δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66. ᾿Αμμώῃ, αιτούμενος παρ' αὐτοῦ λόγον. Καὶ μείνας μετ' αὐτοῦ ἡμέρας ἑπτά, οὐκ ἀπεκρίθη αύ τῷ ὁ γέρων, προπέμπων δὲ αὐτὸν εἶπεν αὐτῷ· Απελ- θε, πρόσεχε σεαυτῷ· ἐμοῦ τέως αἱ ἁμαρτίαι γεγό. νασι τείχος σκοτεινὸν ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ. ε'. Ἔλεγον διὰ τὸν ἀ66ἂν ᾿Αμμώην, ὅτι ἐποίησε πεντήκοντα ἀρτάδας σίτου, πρὸς χρείαν ποτέ, καὶ ἔβαλεν εἰς τὸν ἥλιον· καὶ πρὶν ξηρανθῆναι αὐτὰ και λῶς, εἶδε πρᾶγμα ἐν τῷ τόπῳ μὴ ὠφελοῦν αὐτόν· καὶ λέγει τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ· Αγωμεν ἔνθεν. Οι δὲ σφόδρα ἐλυπήθησαν. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς λυπουμένους, λέγει αὐτοῖς· Λυπεῖσθε διὰ τοὺς ἄρτους; ἀληθῶς εἶδον ἐγώ τινας φυγόντας, καὶ ἑάσαντας κεκονιαμένα τὰ θυρίδια μετὰ βιβλίων μεμβράνων· οὐδὲ ἔκλεισαν τὰς θυρίδας, ἀλλ' ἀπῆλθον ἀνεῳγμένας καταλιπόντες αὐτάς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αμμοῦν τοῦ Νιτριώτου. α'. ῾Ο ἀββᾶς Αμμοῦν ὁ Νιτριώτης παρέβαλε τῷ σου κόπον ἔχω, καὶ πῶς τὸ ὄνομά σου ἐμεγαλύνθη ἐν τοῖς ἀνθρώποις ὑπὲρ ἐμέ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αν τώνιος · Ἐπειδὴ ἐγὼ ἀγαπῶ τὸν Θεὸν ὑπὲρ σέ. β'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Αμμοῦν, ὅτι ἐποίησεν εἰς μετὴν το κριθής, μῆνας δύο. Παρέβαλε δὲ αὐτὸς τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐὰν ἀπέλθω εἰς τὸ κελλίον τοῦ πλησίον, ἢ καὶ αὐτός μοι παραβάλῃ διά τινα χρείαν, εὐλαβούμεθα συλλαλῆσαι ἀλλήλοις, μή τις ἀνακύψῃ ξένη ομιλία. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλῶς ποιεῖς · χρήζει γὰρ ἡ νεότης φυλακής. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ66ᾶς Ἀμμοῦν· Οἱ γέροντες οὖν τί ἐποίουν; Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Οἱ γέροντες προκόψαντες, οὐκ εἶ χον ἐν αὐτοῖς ἕτερόν τι, ἢ ξένον ἐν τῷ στόματι, ἵνα αὐτὸ λαλήσωσιν. Ἐὰν οὖν γένηται ἀνάγκη, φησί, λα λῆσαι μετὰ τοῦ πλησίον, θέλεις λαλήσω ἐν ταῖς Γρα- φαῖς, ἢ ἐν τοῖς λόγοις τῶν γερόντων ; Λέγει ὁ γέρων - Εἰ οὐ δύνασαι σιωπᾷν, καλόν ἐστι μᾶλλον ἐν τοῖς λό- γοις τῶν γερόντων, καὶ μὴ ἐν τῇ Γραφῇ. Κίνδυνος γάρ ἐστι οὐ μικρός. γ'. Αδελφὸς ἦλθεν ἀπὸ Σκήτεως πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἀμμοῦν, καὶ λέγει αὐτῷ· Πέμπει με ὁ Πατήρ μου εἰς διακονίαν, καὶ φοβοῦμαι τὴν πορνείαν. Λέγει αυτ τῷ ὁ γέρων · Οἴαν ώραν ἔρχεται σοι πειρασμός, είπέ· Ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, εὐχαῖς τοῦ Πατρός μου ἐξω ελοῦ με. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν ἔκλεισε παρθένος τὴν θύραν ἐπάνω αὐτοῦ· καὶ βοήσας φωνῇ μεγάλη εἶπεν· Ὁ Θεὸς τοῦ Πατρός μου, ἐξελοῦ με· Καὶ εὐθέως εὑρέθη εἰς τὴν ὁδὸν τῆς Σκήτεως. Α1. ὁρῶ ὅτι πλ. μάτην APPENDIX AD PALLADIUM. unquam cogitationen suam diiniserit ad attenden- dum in cellam interiorem, ut aspiceret quid habe- ret. Multa enim propter infirmitatem ei afferebant. Et discipulo suo Joanne intrante ac exeunte, clau- debat oculos, ne videret quid faciebat. Noverat quippe fidelem esse monachuin. abbatem Ammoem, postulans ab eo sermonem. Et licet manserit cum eo septen dies, nihil re- sponlit senex. (53) Verumn deducens eum, dixit : Abi, attende tibi; mea certe peccata exstiterunt paries tenebrosus inter me ac Deum ". quaginta frumenti ǝrtabas fecit aliquando ad usum suuni, solique exposuit; sed priusquam probe sic- carentur, aspexit in loco negotium non ipsi fru- ctuosum ; et ait pueris suis : Abeamus hiuc. At illi vehementer contristati sunt. Videns autem eos tristes, ait Propter panes mœæretis? Vere vidi ego nonnullos qui fugerunt, relinquentes ostiola deal- bata cum libris membraneis; nec fores clauserunt, sed abierunt relictis iis apertis. De abbate Ammun Ni:riota. Antonium, et ait illi: Ego plus te laboravi; cur ergo nomen tuum magnificatum est inter homines super me? Respondit abbas Antonius: Quoniam Deum plus quam tu diligo. sura hordei exigua vixisse duos menses. Venit au- tem ipse ad abbatem Pœmenem, et ait ei : Si abie- ro ad cellam proximi, aut ipse ad me venerit ob aliquam necessitatem, veremur colloqui mutuo, ne qua subrepat externa confabulatio. Dicit ei senex : Recte facis; indiget enim juventus custodia. Tum abbas Ammun : Senes ergo quid agere solebant? Respondit : Senes in virtute progressi, non habe- bant in se aliud quid, aut externum in ore, ut illud loquerentur. Si igitur evenerit necessitas, inquit Ammun, loquendi cuin proximo, vis de Scripturis vel de seniorum sermonibus disseram ? Excepit senex : Tacere si non vales, præstat loqui de senum dictis, quam de sacra Scriptura. Non parvum enim est periculum. Ammun, et dixit ei : Mittit me Pater meus ad mi- nisterium, et vereor fornicationem. Ait ad eum se- nex : Qua hora orietur tentatio, ita loquere : Deus virtutum, precibus Patris mei eripe me. (57) Quo- dam igitur die, virgo januam clausit super eum; et clamans voce magna dixit: Deus Patris mei, eripe me; statimque in via quæ Scetim ducit collocatus est. D Isa. LIX, 2. * F. ex Suida. pop. Ant.; Hesych. cent. 2, n.ult. • 4. Retulit abbas Premen, quod frater accessit ad 5. Aiebant circa abbatein Aminoem, quod quin- 1. (54) Abbas Ammun Nitriota venit ad abbatem 2. (55) Dicebant de abbate Ammun, eum e men- C 3. (56) Profectus est frater e Sceli ad abbatem 266. 'Αντωνίῳ, καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Ἐγὼ πλείονά το (53) Inf. Pamen., n. 52. (55) Vit. Patr. xvII. 3. (55) Vit. Patr. x1, 20. (56) Doroth. Doctr. 1. (57) Leg. Eucholog. p. 32, n. 50; Chrysost. 6 ad

Α λογισμὸν αὐτοῦ προσχεῖν εἰς τὸ ἐσώτερον αὐτοῦ κελ- Β λίον, ἰδεῖν τί ἔχει. Πολλὰ γὰρ αὐτῷ προσέφερον διὰ τὴν ἀσθένειαν. Καὶ εἰσερχομένου τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Ἰωάννου καὶ ἐξερχομένου, εκάμυς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἴδῃ τί ποιεῖ. "Ηδει γὰρ ὅτι ἦν πιστὸς μοναχός. δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66. ᾿Αμμώῃ, αιτούμενος παρ' αὐτοῦ λόγον. Καὶ μείνας μετ' αὐτοῦ ἡμέρας ἑπτά, οὐκ ἀπεκρίθη αύ τῷ ὁ γέρων, προπέμπων δὲ αὐτὸν εἶπεν αὐτῷ· Απελ- θε, πρόσεχε σεαυτῷ· ἐμοῦ τέως αἱ ἁμαρτίαι γεγό. νασι τείχος σκοτεινὸν ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ. ε'. Ἔλεγον διὰ τὸν ἀ66ἂν ᾿Αμμώην, ὅτι ἐποίησε πεντήκοντα ἀρτάδας σίτου, πρὸς χρείαν ποτέ, καὶ ἔβαλεν εἰς τὸν ἥλιον· καὶ πρὶν ξηρανθῆναι αὐτὰ και λῶς, εἶδε πρᾶγμα ἐν τῷ τόπῳ μὴ ὠφελοῦν αὐτόν· καὶ λέγει τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ· Αγωμεν ἔνθεν. Οι δὲ σφόδρα ἐλυπήθησαν. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς λυπουμένους, λέγει αὐτοῖς· Λυπεῖσθε διὰ τοὺς ἄρτους; ἀληθῶς εἶδον ἐγώ τινας φυγόντας, καὶ ἑάσαντας κεκονιαμένα τὰ θυρίδια μετὰ βιβλίων μεμβράνων· οὐδὲ ἔκλεισαν τὰς θυρίδας, ἀλλ' ἀπῆλθον ἀνεῳγμένας καταλιπόντες αὐτάς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αμμοῦν τοῦ Νιτριώτου. α'. ῾Ο ἀββᾶς Αμμοῦν ὁ Νιτριώτης παρέβαλε τῷ σου κόπον ἔχω, καὶ πῶς τὸ ὄνομά σου ἐμεγαλύνθη ἐν τοῖς ἀνθρώποις ὑπὲρ ἐμέ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αν τώνιος · Ἐπειδὴ ἐγὼ ἀγαπῶ τὸν Θεὸν ὑπὲρ σέ. β'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Αμμοῦν, ὅτι ἐποίησεν εἰς μετὴν το κριθής, μῆνας δύο. Παρέβαλε δὲ αὐτὸς τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐὰν ἀπέλθω εἰς τὸ κελλίον τοῦ πλησίον, ἢ καὶ αὐτός μοι παραβάλῃ διά τινα χρείαν, εὐλαβούμεθα συλλαλῆσαι ἀλλήλοις, μή τις ἀνακύψῃ ξένη ομιλία. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλῶς ποιεῖς · χρήζει γὰρ ἡ νεότης φυλακής. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ66ᾶς Ἀμμοῦν· Οἱ γέροντες οὖν τί ἐποίουν; Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Οἱ γέροντες προκόψαντες, οὐκ εἶ χον ἐν αὐτοῖς ἕτερόν τι, ἢ ξένον ἐν τῷ στόματι, ἵνα αὐτὸ λαλήσωσιν. Ἐὰν οὖν γένηται ἀνάγκη, φησί, λα λῆσαι μετὰ τοῦ πλησίον, θέλεις λαλήσω ἐν ταῖς Γρα- φαῖς, ἢ ἐν τοῖς λόγοις τῶν γερόντων ; Λέγει ὁ γέρων - Εἰ οὐ δύνασαι σιωπᾷν, καλόν ἐστι μᾶλλον ἐν τοῖς λό- γοις τῶν γερόντων, καὶ μὴ ἐν τῇ Γραφῇ. Κίνδυνος γάρ ἐστι οὐ μικρός. γ'. Αδελφὸς ἦλθεν ἀπὸ Σκήτεως πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἀμμοῦν, καὶ λέγει αὐτῷ· Πέμπει με ὁ Πατήρ μου εἰς διακονίαν, καὶ φοβοῦμαι τὴν πορνείαν. Λέγει αυτ τῷ ὁ γέρων · Οἴαν ώραν ἔρχεται σοι πειρασμός, είπέ· Ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, εὐχαῖς τοῦ Πατρός μου ἐξω ελοῦ με. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν ἔκλεισε παρθένος τὴν θύραν ἐπάνω αὐτοῦ· καὶ βοήσας φωνῇ μεγάλη εἶπεν· Ὁ Θεὸς τοῦ Πατρός μου, ἐξελοῦ με· Καὶ εὐθέως εὑρέθη εἰς τὴν ὁδὸν τῆς Σκήτεως. Α1. ὁρῶ ὅτι πλ. μάτην APPENDIX AD PALLADIUM. unquam cogitationen suam diiniserit ad attenden- dum in cellam interiorem, ut aspiceret quid habe- ret. Multa enim propter infirmitatem ei afferebant. Et discipulo suo Joanne intrante ac exeunte, clau- debat oculos, ne videret quid faciebat. Noverat quippe fidelem esse monachuin. abbatem Ammoem, postulans ab eo sermonem. Et licet manserit cum eo septen dies, nihil re- sponlit senex. (53) Verumn deducens eum, dixit : Abi, attende tibi; mea certe peccata exstiterunt paries tenebrosus inter me ac Deum ". quaginta frumenti ǝrtabas fecit aliquando ad usum suuni, solique exposuit; sed priusquam probe sic- carentur, aspexit in loco negotium non ipsi fru- ctuosum ; et ait pueris suis : Abeamus hiuc. At illi vehementer contristati sunt. Videns autem eos tristes, ait Propter panes mœæretis? Vere vidi ego nonnullos qui fugerunt, relinquentes ostiola deal- bata cum libris membraneis; nec fores clauserunt, sed abierunt relictis iis apertis. De abbate Ammun Ni:riota. Antonium, et ait illi: Ego plus te laboravi; cur ergo nomen tuum magnificatum est inter homines super me? Respondit abbas Antonius: Quoniam Deum plus quam tu diligo. sura hordei exigua vixisse duos menses. Venit au- tem ipse ad abbatem Pœmenem, et ait ei : Si abie- ro ad cellam proximi, aut ipse ad me venerit ob aliquam necessitatem, veremur colloqui mutuo, ne qua subrepat externa confabulatio. Dicit ei senex : Recte facis; indiget enim juventus custodia. Tum abbas Ammun : Senes ergo quid agere solebant? Respondit : Senes in virtute progressi, non habe- bant in se aliud quid, aut externum in ore, ut illud loquerentur. Si igitur evenerit necessitas, inquit Ammun, loquendi cuin proximo, vis de Scripturis vel de seniorum sermonibus disseram ? Excepit senex : Tacere si non vales, præstat loqui de senum dictis, quam de sacra Scriptura. Non parvum enim est periculum. Ammun, et dixit ei : Mittit me Pater meus ad mi- nisterium, et vereor fornicationem. Ait ad eum se- nex : Qua hora orietur tentatio, ita loquere : Deus virtutum, precibus Patris mei eripe me. (57) Quo- dam igitur die, virgo januam clausit super eum; et clamans voce magna dixit: Deus Patris mei, eripe me; statimque in via quæ Scetim ducit collocatus est. D Isa. LIX, 2. * F. ex Suida. pop. Ant.; Hesych. cent. 2, n.ult. • 4. Retulit abbas Premen, quod frater accessit ad 5. Aiebant circa abbatein Aminoem, quod quin- 1. (54) Abbas Ammun Nitriota venit ad abbatem 2. (55) Dicebant de abbate Ammun, eum e men- C 3. (56) Profectus est frater e Sceli ad abbatem 266. 'Αντωνίῳ, καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Ἐγὼ πλείονά το (53) Inf. Pamen., n. 52. (55) Vit. Patr. xvII. 3. (55) Vit. Patr. x1, 20. (56) Doroth. Doctr. 1. (57) Leg. Eucholog. p. 32, n. 50; Chrysost. 6 ad

Περὶ τοῦ ἀσσα Ανούσ. σ'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι ὁ ἀββᾶς 'Ανούβ καὶ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν καὶ οἱ λοιποὶ ἀδελφοὶ αὐτῶν, ἐκ μιας κοιλίας ὄντες, καὶ μοναχοὶ ἐν τῇ Σκήτει γενό- ξενοι, ὅτε ἦλθον οἱ Μάζικες καὶ ἠρήμωσαν αὐτὴν τὸ πρῶτον, ἀνεχώρησαν ἐκεῖθεν, καὶ ἦλθον εἰς τόπον και λούμενον Τερενοῦθιν, ἕως οὗ σκοπήσωσι πῶς ὀφείλωσι μεῖναι. Καὶ ἔμειναν ἐκεῖ εἰς παλαιὸν ἱερὸν μικρὰς ἡμέρας. Εἶπε δὲ ὁ ἀ66ἂς Ανου6 τῷ ἀ66] Ποιμένι · Ποίη σον ἀγάπην· σὺ καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἕκαστος καταμόνας ἡσυχάσει, καὶ μὴ ἀπαντήσωμεν ἀλλήλοις τὴν ἑβδο μάδα ταύτην. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ως θέλεις ποιοῦμεν. Καὶ ἐποίησαν οὕτως. Ην δὲ ἐκεῖ ἄγαλμα λίθινον ἐν αὐτῷ τῷ ἱερῷ· καὶ ἡγείρετο ὁ γέρων σε ό ἀδδᾶς Ἀνουδ κατὰ πρωί, καὶ ἐλιθοβόλει τὸ πρός- ωπον τοῦ ἀγάλματος, καὶ καθ᾿ ἑσπέραν ἔλεγεν αὐτῷ· Συγχώρησόν μοι. Καὶ ἐπλήρωσε τὴν ἑβδομάδα οὕτως ποιῶν. Τῇ δὲ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου ἀπήντησαν ἀλλή λοις, καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῷ ἀδεᾷ Ανούβε Εἶδόν σε, ἀβδα, τῇ ἑβδομάδι ταύτῃ λιθάζοντα τὸ πρόσωπον τοῦ ἀγάλματος, και οι μετάνοιαν αὐτῷ ποιοῦντα · πιστὸς ἄνθρωπος ταῦτα ποιεῖ; Καὶ ἀπὸ εκρίθη ὁ γέρων· Καὶ τοῦτο τὸ πρᾶγμα δι' ὑμᾶς ἐποίη- απ. Οτι οι εἴδετε με λιθοβολούντα τὸ πρόσωπον τοῦ ἀγάλματος, μὴ ἐλάλησεν, ἢ ὠργίσθη; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν: Ου. Καὶ πάλιν, ὅτι ἔβαλον αὐτῷ μετ τάνοιαν, μὴ ἐταράχθη, καὶ εἶπεν, Οὐ συγχωρῶ ; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ού. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Καὶ ἡμεῖς οὖν ἐσμεν ἑπτὰ ἀδελφοί· εἰ θέλετε ἵνα μείνω- μεν μετ' ἀλλήλων, γενώμεθα ώσπερ τὸ ἄγαλμα τοῦτο, ἅπερ ἐὰν ὑβρισθῇ ἡ σε δοξασθῇ, οὐ ταράσσεται. Ει οὐ θέλετε γενέσθαι οὕτως, ἰδοὺ τέσσαρες πύλαι οι εἰσὶν ἐν τῷ ἱερῷ· ἕκαστος ὅπου θέλῃ ἀπέλθῃ. Καὶ ἔβαλον ἑαυτοὺς χαμαί, λέγοντες τῷ ἀ66ᾷ ᾿Ανούβ· Ὣς θέλεις, Πάτερ, ποιοῦμεν, καὶ ἀκούομεν ὡς λέγεις ἡμῖν. Εἶπε δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Εμείναμεν μετ' ἀλλήλων τὸν ἅπαντα χρόνον ἡμῶν, ἐργαζόμενοι κατά τὸν λόγον τοῦ γέροντος ἂν εἶπεν ἡμῖν· καταστήσαν- τος αὐτοῦ ἕνα ἐξ ἡμῶν οἰκονόμον· καὶ πᾶν ὅπερ ἐτί- θεῖ ἡμῖν ἐσθίομεν· καὶ ἀδύνατον ἦν εἰπεῖν τινα ἐξ ἡμῶν, Φέρε ἡμῖν σε ἄλλο τί ποτε, ἢ εἰπεῖν, ὅτι Οὐ θέλομεν τι τοῦτο φαγεῖν. Καὶ ἐποιοῦμεν τὸν πάντα χρόνον ἡμῶν ἐν ἀναπαύσει καὶ εἰρήνῃ. Ει β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Ανούβ· Ἐξ οὗ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ ἐκλήθη ἐπ' ἐμὲ οὐκ ἐξῆλθε ψεῦδος ἐκ τοῦ στόματός μου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αβραάμ. α'. Ελεγον περί τινος γέροντος, ὅτι ἐποίησε πεν- τήκοντα έτη, μήτε ἄρτον ἐσθίων μήτε οἶνον πίνων ταχύ. Καὶ ἔλεγεν, ὅτι ἀπέκτεινα τὴν πορνείαν καὶ τὴν φιλαργυρίαν καὶ τὴν κενοδοξίαν. Καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὸν ὁ ἀδδος ᾿Αβρααμ, ἀκούσας ὅτι εἶπε τοῦτο, καὶ ω ὁ γέρων οι Αl. καὶ πάλιν. * στοαί. ο ἡμῖν ΑΙ. θέλει. APOPHTHEGMATA PATRUM. B A c De abbate Anub. Abbas Anub et abbas Pœmen ac reliqui fratres eorum, ex uno utero orti, vitanique monasticam in Sceti agentes, quando venerunt Mazices ac vasta- verunt eam primum, discesserunt illinc, venerunt- que ad locum nomine Teremuthin, eo loco mausuri donec prospicerent ulinam deberent habitare. manserunt ibi aliquot dies in templo quodam an- tiquo. Dixit autem abbas Anub ad abbatem Pame nem : Fac opus charitatis ; tu et fratres tui, unus- quisque separatim ac solitarie degat, nec mutuaeon- grediamur per hanc hebdomadamn. Respondit abbas Pamen : Quemadmodum vis, faciemus. Atque ita fecerunt. Erat autem illic ipso in templo simula- crum lapideum; et quotidie surgebat mane senex abbas Anub, ac in faciem simulacri jactabat lapides; vespere vero dicebat ei: Ignosce mihi. Ac totam bebdomadem pertransiit sic faciens. Sabbati veľo die, congressi sunt. Dixit ergo abbas Pœmen abbati Anub: Vidi te, abba per hebdomadam hanc saxis petere faciem simulacri, et genu Dexo ab eo veniam postulare : homo fde præditus istanc facit ? Senex tum respondit : Hanc ergo rem vestra gratia feci. Vidistis me lapides jacientem in faciem simu- lacri; nunc tunc locutum est aut in iram prorupit ? Dixit abbas Pomen : Nequaquam. lterum vidi- stis, inclinato corpore ignosci mihi postulantem ; nunc turbatum est, ac dixit : Non ignosco ? Excepit abbas Pæmen : Nullatenus. Tunc senex : Eliam nos ergo, inquit, sumus septem fratres; si cupitis ut simul maneamus, efficiamur velut illud simula- crum; quod sive contumelia sive honore afficiatur, non conturbatur ideo. Si vero ita non vultis agere, ecce quatuor portæ prostant in templo, abeat unus- quisque quocunque placuerit. Illi se humi prostra- verunt, dicentes ad abbatem Anub : Quemadmo- dum vis, Pater, facienus; obtemperabimus dictis tuis. Retulit porro abbas Pomen: Mausimus una per omne vitæ tenipus, operati juxta verbum senis quod dixit nobis; cum ille unum e nobis consti- tuisset œconomum; et quidquid nobis apposuerat, comedebamus, nec llcebat dicere, vel : Affer aliud quid, vel : Hoc nolumus manducare. Atque ita omne vitæ nostræ tempus in quiete ac pace pere- Times. men Christi invocatum est super nie, non egressum fuit mendacium ex ore meo. De abbate Abrahamo. quinquaginta egerit, nec panem comedens nec vinum bibens, facile. Ac dicebat : Fornicationem, avari Liam et vanam gloriam peremi. Quod ubi ab eo die ctum fuisse audivit abbas Abraham, accessit, aitque abest ab al. Al. ötɛ. * Deest. † in al. A1. Alert ab al. 4. ( 58 ) Haec abbalis Joannis narratio exstitit - 2. (59) Dixit abbas Anub: Ex quo tempore no- 4. (60) De quodam sene referebant, quod annos (58) Vit. Patr. xv, 11. (60) Vit. Petr. x, 45. (59) Vit. Patr. viii. 38.

Περὶ τοῦ ἀσσα Ανούσ. σ'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι ὁ ἀββᾶς 'Ανούβ καὶ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν καὶ οἱ λοιποὶ ἀδελφοὶ αὐτῶν, ἐκ μιας κοιλίας ὄντες, καὶ μοναχοὶ ἐν τῇ Σκήτει γενό- ξενοι, ὅτε ἦλθον οἱ Μάζικες καὶ ἠρήμωσαν αὐτὴν τὸ πρῶτον, ἀνεχώρησαν ἐκεῖθεν, καὶ ἦλθον εἰς τόπον και λούμενον Τερενοῦθιν, ἕως οὗ σκοπήσωσι πῶς ὀφείλωσι μεῖναι. Καὶ ἔμειναν ἐκεῖ εἰς παλαιὸν ἱερὸν μικρὰς ἡμέρας. Εἶπε δὲ ὁ ἀ66ἂς Ανου6 τῷ ἀ66] Ποιμένι · Ποίη σον ἀγάπην· σὺ καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἕκαστος καταμόνας ἡσυχάσει, καὶ μὴ ἀπαντήσωμεν ἀλλήλοις τὴν ἑβδο μάδα ταύτην. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ως θέλεις ποιοῦμεν. Καὶ ἐποίησαν οὕτως. Ην δὲ ἐκεῖ ἄγαλμα λίθινον ἐν αὐτῷ τῷ ἱερῷ· καὶ ἡγείρετο ὁ γέρων σε ό ἀδδᾶς Ἀνουδ κατὰ πρωί, καὶ ἐλιθοβόλει τὸ πρός- ωπον τοῦ ἀγάλματος, καὶ καθ᾿ ἑσπέραν ἔλεγεν αὐτῷ· Συγχώρησόν μοι. Καὶ ἐπλήρωσε τὴν ἑβδομάδα οὕτως ποιῶν. Τῇ δὲ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου ἀπήντησαν ἀλλή λοις, καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῷ ἀδεᾷ Ανούβε Εἶδόν σε, ἀβδα, τῇ ἑβδομάδι ταύτῃ λιθάζοντα τὸ πρόσωπον τοῦ ἀγάλματος, και οι μετάνοιαν αὐτῷ ποιοῦντα · πιστὸς ἄνθρωπος ταῦτα ποιεῖ; Καὶ ἀπὸ εκρίθη ὁ γέρων· Καὶ τοῦτο τὸ πρᾶγμα δι' ὑμᾶς ἐποίη- απ. Οτι οι εἴδετε με λιθοβολούντα τὸ πρόσωπον τοῦ ἀγάλματος, μὴ ἐλάλησεν, ἢ ὠργίσθη; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν: Ου. Καὶ πάλιν, ὅτι ἔβαλον αὐτῷ μετ τάνοιαν, μὴ ἐταράχθη, καὶ εἶπεν, Οὐ συγχωρῶ ; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ού. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Καὶ ἡμεῖς οὖν ἐσμεν ἑπτὰ ἀδελφοί· εἰ θέλετε ἵνα μείνω- μεν μετ' ἀλλήλων, γενώμεθα ώσπερ τὸ ἄγαλμα τοῦτο, ἅπερ ἐὰν ὑβρισθῇ ἡ σε δοξασθῇ, οὐ ταράσσεται. Ει οὐ θέλετε γενέσθαι οὕτως, ἰδοὺ τέσσαρες πύλαι οι εἰσὶν ἐν τῷ ἱερῷ· ἕκαστος ὅπου θέλῃ ἀπέλθῃ. Καὶ ἔβαλον ἑαυτοὺς χαμαί, λέγοντες τῷ ἀ66ᾷ ᾿Ανούβ· Ὣς θέλεις, Πάτερ, ποιοῦμεν, καὶ ἀκούομεν ὡς λέγεις ἡμῖν. Εἶπε δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Εμείναμεν μετ' ἀλλήλων τὸν ἅπαντα χρόνον ἡμῶν, ἐργαζόμενοι κατά τὸν λόγον τοῦ γέροντος ἂν εἶπεν ἡμῖν· καταστήσαν- τος αὐτοῦ ἕνα ἐξ ἡμῶν οἰκονόμον· καὶ πᾶν ὅπερ ἐτί- θεῖ ἡμῖν ἐσθίομεν· καὶ ἀδύνατον ἦν εἰπεῖν τινα ἐξ ἡμῶν, Φέρε ἡμῖν σε ἄλλο τί ποτε, ἢ εἰπεῖν, ὅτι Οὐ θέλομεν τι τοῦτο φαγεῖν. Καὶ ἐποιοῦμεν τὸν πάντα χρόνον ἡμῶν ἐν ἀναπαύσει καὶ εἰρήνῃ. Ει β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς 'Ανούβ· Ἐξ οὗ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ ἐκλήθη ἐπ' ἐμὲ οὐκ ἐξῆλθε ψεῦδος ἐκ τοῦ στόματός μου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αβραάμ. α'. Ελεγον περί τινος γέροντος, ὅτι ἐποίησε πεν- τήκοντα έτη, μήτε ἄρτον ἐσθίων μήτε οἶνον πίνων ταχύ. Καὶ ἔλεγεν, ὅτι ἀπέκτεινα τὴν πορνείαν καὶ τὴν φιλαργυρίαν καὶ τὴν κενοδοξίαν. Καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὸν ὁ ἀδδος ᾿Αβρααμ, ἀκούσας ὅτι εἶπε τοῦτο, καὶ ω ὁ γέρων οι Αl. καὶ πάλιν. * στοαί. ο ἡμῖν ΑΙ. θέλει. APOPHTHEGMATA PATRUM. B A c De abbate Anub. Abbas Anub et abbas Pœmen ac reliqui fratres eorum, ex uno utero orti, vitanique monasticam in Sceti agentes, quando venerunt Mazices ac vasta- verunt eam primum, discesserunt illinc, venerunt- que ad locum nomine Teremuthin, eo loco mausuri donec prospicerent ulinam deberent habitare. manserunt ibi aliquot dies in templo quodam an- tiquo. Dixit autem abbas Anub ad abbatem Pame nem : Fac opus charitatis ; tu et fratres tui, unus- quisque separatim ac solitarie degat, nec mutuaeon- grediamur per hanc hebdomadamn. Respondit abbas Pamen : Quemadmodum vis, faciemus. Atque ita fecerunt. Erat autem illic ipso in templo simula- crum lapideum; et quotidie surgebat mane senex abbas Anub, ac in faciem simulacri jactabat lapides; vespere vero dicebat ei: Ignosce mihi. Ac totam bebdomadem pertransiit sic faciens. Sabbati veľo die, congressi sunt. Dixit ergo abbas Pœmen abbati Anub: Vidi te, abba per hebdomadam hanc saxis petere faciem simulacri, et genu Dexo ab eo veniam postulare : homo fde præditus istanc facit ? Senex tum respondit : Hanc ergo rem vestra gratia feci. Vidistis me lapides jacientem in faciem simu- lacri; nunc tunc locutum est aut in iram prorupit ? Dixit abbas Pomen : Nequaquam. lterum vidi- stis, inclinato corpore ignosci mihi postulantem ; nunc turbatum est, ac dixit : Non ignosco ? Excepit abbas Pæmen : Nullatenus. Tunc senex : Eliam nos ergo, inquit, sumus septem fratres; si cupitis ut simul maneamus, efficiamur velut illud simula- crum; quod sive contumelia sive honore afficiatur, non conturbatur ideo. Si vero ita non vultis agere, ecce quatuor portæ prostant in templo, abeat unus- quisque quocunque placuerit. Illi se humi prostra- verunt, dicentes ad abbatem Anub : Quemadmo- dum vis, Pater, facienus; obtemperabimus dictis tuis. Retulit porro abbas Pomen: Mausimus una per omne vitæ tenipus, operati juxta verbum senis quod dixit nobis; cum ille unum e nobis consti- tuisset œconomum; et quidquid nobis apposuerat, comedebamus, nec llcebat dicere, vel : Affer aliud quid, vel : Hoc nolumus manducare. Atque ita omne vitæ nostræ tempus in quiete ac pace pere- Times. men Christi invocatum est super nie, non egressum fuit mendacium ex ore meo. De abbate Abrahamo. quinquaginta egerit, nec panem comedens nec vinum bibens, facile. Ac dicebat : Fornicationem, avari Liam et vanam gloriam peremi. Quod ubi ab eo die ctum fuisse audivit abbas Abraham, accessit, aitque abest ab al. Al. ötɛ. * Deest. † in al. A1. Alert ab al. 4. ( 58 ) Haec abbalis Joannis narratio exstitit - 2. (59) Dixit abbas Anub: Ex quo tempore no- 4. (60) De quodam sene referebant, quod annos (58) Vit. Patr. xv, 11. (60) Vit. Petr. x, 45. (59) Vit. Patr. viii. 38.

Α λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας τὸν λόγον τοῦτον; Καὶ λέγει· Αl. μή λ. ὅτι ἐστί. ** 6ο ΑΙ. εὑρέθη δὲ πάλιν 6. πολλά. (6..) Παρὰ στίχους, παρὰ λόγους. Εργα σοφὸς μοναχῶν γράψας, ἐλάχιστα παρῆλθε. Περὶ τοῦ φονεύοντος ἢ παρὰ μέσ λος ποιοῦντος τὸν ἴδιον οἰκέτην. Ναί. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ Ἰδοὺ εἰσ· ἔρχῃ εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ εὑρίσκεις εἰς τὸ ψιά- θεόν σου γυναῖκα, δύνασαι λογίσασθαι ὅτι οὐκ ἔστι δε γυνή; Λέγει· ου· ἀλλὰ πολεμῶ τῷ λογισμῷ, μὴ ἅψασθαι αὐτῆς. Λέγει οὖν ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ· Ιδού οὐκ ἀπέκτεινας, ἀλλὰ ζῇ τὸ πάθος, δέδεται δέ. Πά λιν ὡς περιπατεῖς *, βλέπεις λίθους καὶ ἔστρακα, μέσον δὲ τούτων χρυσόν, δύναται ἡ διάνοιά σου λογί σασθαι τοῦτο ὥσπερ ταῦτα; Λέγει· Οὐχί· ἀλλὰ που λεμῶ τῷ λογισμῷ μὴ λαβεῖν αὐτό. Καὶ λέγει ὁ γέ ρων· Ἰδοὺ ζῇ 8, ἀλλὰ δέδεται. Λέγει πάλιν ὁ ἀββᾶς Αβραάμ. Ἰδοὺ ἀκούεις περὶ δύο ἀδελφῶν, ὅτι ὁ εἷς ἀγαπᾷ σε, ὁ δὲ ἄλλος μισεῖ σε καὶ κακολογεῖ σε· ἐὰν ἔλθωσι πρὸς σέ, τοὺς δύο ἐξ ἴσης " ἔχεις; Λέγει· Οὐχί· ἀλλὰ πολεμῶ τῷ λογισμῷ, ἀγαθοποιῆσαι τῷ μισοῦντί με ὡς τῷ ἀγαπῶντί με. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ6δας Αβραάμ· Ωστε οὖν ζῶσι τὰ πάθη, μόνον δὲ δεσμούς ται ὑπὸ τῶν ἁγίων. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αβραὰμ, λέγων· Ἐὰν συμβῇ με πολλάκις οι φαγεῖν, τί ἐστι ; Καὶ ἀπο κριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Τί λαλεῖς, ἀδελφέ; τοσαῦτα ἐσθίεις; ἢ δοκεῖς ὅτι εἰς ἅλωνα ἦλθες; γ. Ελεγε περί τινος τῶν Σκητιωτῶν ὁ ἀ650ς 'Αβραάμ, ὅτι γραφεὺς ἦν, καὶ οὐκ ἤσθιεν ἄρτον. Ηλ θεν οὖν ἀδελφὸς παρακαλῶν αὐτὸν γράψαι αὐτῷ βι βλίον. Ο οὖν γέρων ἔχων τὸν νοῦν αὐτοῦ εἰς τὴν θεωρίαν, ἔγραψε παρὰ στίχους, καὶ οὐκ ἔστιξεν. Ο δὲ ἀδελφὸς λαβὼν καὶ θέλων στίξαι, εὗρε παρὰ λόγους. Καὶ λέγει τῷ γέροντι · Παρὰ στίχους (63) ἐστὶν, 4664. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Υπαγε, πρῶτον ποίησον τὰ γεγραμμένα, καὶ τότε ἔρχῃ καὶ γράφω σοι καὶ τὴν λοιπάδα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αρη. Παρέβαλε ὁ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ τῷ ἀ66] Αρῃ καὶ καθημένων αὐτῶν, ἦλθεν ἀδελφὸς πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Εἰπέ μοι τί ποιήσω ἵνα σωθώ. Ο δὲ λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε, ποίησον τὸν ἐνιαυτὸν τοῦτον, κατ' ὀψὲ ἐσθίων ἄρτον καὶ ἅλας, καὶ δεῦρο πάλιν, καὶ λαλῶ σοι. Καὶ ἀπελθὼν ἐποίησεν οὕτως. Πληρω θέντος δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἦλθε πάλιν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀ66ᾶν "Αρην. Εὐκαίρησε δὲ τότε καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραὰμ ἐκεῖ. Καὶ εἶπε πάλιν ὁ γέρων τῷ ἀδελφο Υπαγε, νήστευσον καὶ τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν δύο δύο. Καὶ ὡς ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφὸς, λέγει ὁ ἀββᾶς 'Αβραάμ τῷ ἀ66. Αρῃ· Διατί ὅλοις τοῖς ἀδελφοῖς μετὰ ζυ γοῦ ἐλαφροῦ λαλεῖς, τῷ δὲ ἀδελφῷ τούτῳ φορτία βα- ρέα ἐπιτιθεῖς; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· οἱ ἀδελφοὶ καθὼς ἔρχονται ζητοῦντες, οὕτως καὶ ὑπάγουσιν οὖν τὸ πάθος. ΑΙ. ἴσου. Παρὰ ἐν μέλος γίνεσθαι. Παρὰ τὴν σήν μοι ἀνάπαυσιν. παρὰ τὴν ἐμὴν πρώτην ἀνάπαυσιν. παρά APPENDIX AD PALLADIUM. illi : Tu talem sermonem protulisti? Respondit : Etiam. Dixit ei abbas Abraham: Ecce intras in teilan tuam, et supra (uam mattain invenis mu- lierem, potesne cogitare quod non sit mulier? Ait : Non; sed adversus animum meuin pugno, ut non tangam illam. Tum abbas Abraham: Ecce non per- evist, sed vivit affectus, quanquam ligatus est. Iterium, inter ambulandum, vides lapides ac testas, med unique aurum, polestne niens tua reputare hoc velut illa? Respondit: Neutiquam; sed resisto cogitationi mne, ut aurum non_tollam. Excepit se- nex ; nece vivit, sed ligatus est affectus. Iterum abbas Abraham : Eu, inquit, audis de duobus fra- tri; us, te ab uno diligi, ab alio odio haberi ac vitu- perari; si te convenerint, ambos pari modo susci- pies? Ille : Nequaquam; sed animum superabo, ut benefaciam osori meo perinde ac amatori. Ait illi abbas Abraham : Atque adeo vivunt affectus, dun- taxa' autem vinciuntur a sanctis. Frater interrogavit abbatem Abrahamum, di- cens. Si contigerit me sæpe manducare, quidnam idl est? Et respondens senex infit: Quid loqueris, frater? Tantane comedis? An putas te ad aream venisse? (61) De quodam Scetiotarum dixit abbas Abraham, quod scriba esset, nec pane vesceretur. Accessit frater, orans ut ei exscriberet librum. S nex igitur qui animum contemplationi intentuin haberet, descripsit per versus mutile, nec inter- punxit. At frater, accepto libro, cum velle' pun- gere, invenit sententias quasdamı fuisse omissas. Et ait seni : Abba, omnes non continet versus. Dicit senex : Abi, prius fac quæ scripta sunt, tuneque veni, et scribam tibi quod superest. De abbate Are. B C Venit (62) abbas Abraham ad abbatem Arem; et ipsis seulentibus accessit frater ad senem, dixitque ei : Doce me, quid facere debeo ut salutem con- sequar. Respondit ille : Abi, toto isto anno vespere mandnca panem cum sale, et veni iterum, tibi lo- quar. Ille ab it, atque ita fecit. Peracto autem anno, rursus adiit frater abbatem Arem : tuncque oppor- tune aderat abbas Abrahamı. Igitur dixit iterum fratri senex : Vade, hoc etiam anno jejuna mandu- cans semel per singulos duos dies. Cumque aliisset D flater, ita compellavit abbatem Arem abbas Abra- bam : Cur fratribus cunctis ex jugo levi loqueris, huc vero fratri gravia imponis unera? Respondit sener : Fratres sicut veniunt inquisitumn, ita et re- cedunt: hic vero propter Deum accedit, ut audiat * Al. inser. ¿v ódi, xal. Hoc est, pre- termissis quibusdamn versibus ac sententiis. Sensu id postulante; ac juxta Joannis Geometræ versum : Sic supra, p. : Αpud Epiphanium s Al. add. hæresi 58, n. 2, Uno memo bro mutilari. Palladius Lousiacæ cap. 26, Recuso tuum curationem. Abs ac removeatur a me. Vet Paschasio interprete, Re- frigeratione tua non egeo. Nam quod legitur in Bi- bliotheca Patrum, mutatio est, quæ ex ignoratione sensus particule originem ducit. (61) Jannes Geomeʻra, Parad. 8. (62) Vit. Pair: χιν, 2.

Α λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας τὸν λόγον τοῦτον; Καὶ λέγει· Αl. μή λ. ὅτι ἐστί. ** 6ο ΑΙ. εὑρέθη δὲ πάλιν 6. πολλά. (6..) Παρὰ στίχους, παρὰ λόγους. Εργα σοφὸς μοναχῶν γράψας, ἐλάχιστα παρῆλθε. Περὶ τοῦ φονεύοντος ἢ παρὰ μέσ λος ποιοῦντος τὸν ἴδιον οἰκέτην. Ναί. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ Ἰδοὺ εἰσ· ἔρχῃ εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ εὑρίσκεις εἰς τὸ ψιά- θεόν σου γυναῖκα, δύνασαι λογίσασθαι ὅτι οὐκ ἔστι δε γυνή; Λέγει· ου· ἀλλὰ πολεμῶ τῷ λογισμῷ, μὴ ἅψασθαι αὐτῆς. Λέγει οὖν ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ· Ιδού οὐκ ἀπέκτεινας, ἀλλὰ ζῇ τὸ πάθος, δέδεται δέ. Πά λιν ὡς περιπατεῖς *, βλέπεις λίθους καὶ ἔστρακα, μέσον δὲ τούτων χρυσόν, δύναται ἡ διάνοιά σου λογί σασθαι τοῦτο ὥσπερ ταῦτα; Λέγει· Οὐχί· ἀλλὰ που λεμῶ τῷ λογισμῷ μὴ λαβεῖν αὐτό. Καὶ λέγει ὁ γέ ρων· Ἰδοὺ ζῇ 8, ἀλλὰ δέδεται. Λέγει πάλιν ὁ ἀββᾶς Αβραάμ. Ἰδοὺ ἀκούεις περὶ δύο ἀδελφῶν, ὅτι ὁ εἷς ἀγαπᾷ σε, ὁ δὲ ἄλλος μισεῖ σε καὶ κακολογεῖ σε· ἐὰν ἔλθωσι πρὸς σέ, τοὺς δύο ἐξ ἴσης " ἔχεις; Λέγει· Οὐχί· ἀλλὰ πολεμῶ τῷ λογισμῷ, ἀγαθοποιῆσαι τῷ μισοῦντί με ὡς τῷ ἀγαπῶντί με. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ6δας Αβραάμ· Ωστε οὖν ζῶσι τὰ πάθη, μόνον δὲ δεσμούς ται ὑπὸ τῶν ἁγίων. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αβραὰμ, λέγων· Ἐὰν συμβῇ με πολλάκις οι φαγεῖν, τί ἐστι ; Καὶ ἀπο κριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Τί λαλεῖς, ἀδελφέ; τοσαῦτα ἐσθίεις; ἢ δοκεῖς ὅτι εἰς ἅλωνα ἦλθες; γ. Ελεγε περί τινος τῶν Σκητιωτῶν ὁ ἀ650ς 'Αβραάμ, ὅτι γραφεὺς ἦν, καὶ οὐκ ἤσθιεν ἄρτον. Ηλ θεν οὖν ἀδελφὸς παρακαλῶν αὐτὸν γράψαι αὐτῷ βι βλίον. Ο οὖν γέρων ἔχων τὸν νοῦν αὐτοῦ εἰς τὴν θεωρίαν, ἔγραψε παρὰ στίχους, καὶ οὐκ ἔστιξεν. Ο δὲ ἀδελφὸς λαβὼν καὶ θέλων στίξαι, εὗρε παρὰ λόγους. Καὶ λέγει τῷ γέροντι · Παρὰ στίχους (63) ἐστὶν, 4664. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Υπαγε, πρῶτον ποίησον τὰ γεγραμμένα, καὶ τότε ἔρχῃ καὶ γράφω σοι καὶ τὴν λοιπάδα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αρη. Παρέβαλε ὁ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ τῷ ἀ66] Αρῃ καὶ καθημένων αὐτῶν, ἦλθεν ἀδελφὸς πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Εἰπέ μοι τί ποιήσω ἵνα σωθώ. Ο δὲ λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε, ποίησον τὸν ἐνιαυτὸν τοῦτον, κατ' ὀψὲ ἐσθίων ἄρτον καὶ ἅλας, καὶ δεῦρο πάλιν, καὶ λαλῶ σοι. Καὶ ἀπελθὼν ἐποίησεν οὕτως. Πληρω θέντος δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἦλθε πάλιν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀ66ᾶν "Αρην. Εὐκαίρησε δὲ τότε καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραὰμ ἐκεῖ. Καὶ εἶπε πάλιν ὁ γέρων τῷ ἀδελφο Υπαγε, νήστευσον καὶ τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν δύο δύο. Καὶ ὡς ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφὸς, λέγει ὁ ἀββᾶς 'Αβραάμ τῷ ἀ66. Αρῃ· Διατί ὅλοις τοῖς ἀδελφοῖς μετὰ ζυ γοῦ ἐλαφροῦ λαλεῖς, τῷ δὲ ἀδελφῷ τούτῳ φορτία βα- ρέα ἐπιτιθεῖς; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· οἱ ἀδελφοὶ καθὼς ἔρχονται ζητοῦντες, οὕτως καὶ ὑπάγουσιν οὖν τὸ πάθος. ΑΙ. ἴσου. Παρὰ ἐν μέλος γίνεσθαι. Παρὰ τὴν σήν μοι ἀνάπαυσιν. παρὰ τὴν ἐμὴν πρώτην ἀνάπαυσιν. παρά APPENDIX AD PALLADIUM. illi : Tu talem sermonem protulisti? Respondit : Etiam. Dixit ei abbas Abraham: Ecce intras in teilan tuam, et supra (uam mattain invenis mu- lierem, potesne cogitare quod non sit mulier? Ait : Non; sed adversus animum meuin pugno, ut non tangam illam. Tum abbas Abraham: Ecce non per- evist, sed vivit affectus, quanquam ligatus est. Iterium, inter ambulandum, vides lapides ac testas, med unique aurum, polestne niens tua reputare hoc velut illa? Respondit: Neutiquam; sed resisto cogitationi mne, ut aurum non_tollam. Excepit se- nex ; nece vivit, sed ligatus est affectus. Iterum abbas Abraham : Eu, inquit, audis de duobus fra- tri; us, te ab uno diligi, ab alio odio haberi ac vitu- perari; si te convenerint, ambos pari modo susci- pies? Ille : Nequaquam; sed animum superabo, ut benefaciam osori meo perinde ac amatori. Ait illi abbas Abraham : Atque adeo vivunt affectus, dun- taxa' autem vinciuntur a sanctis. Frater interrogavit abbatem Abrahamum, di- cens. Si contigerit me sæpe manducare, quidnam idl est? Et respondens senex infit: Quid loqueris, frater? Tantane comedis? An putas te ad aream venisse? (61) De quodam Scetiotarum dixit abbas Abraham, quod scriba esset, nec pane vesceretur. Accessit frater, orans ut ei exscriberet librum. S nex igitur qui animum contemplationi intentuin haberet, descripsit per versus mutile, nec inter- punxit. At frater, accepto libro, cum velle' pun- gere, invenit sententias quasdamı fuisse omissas. Et ait seni : Abba, omnes non continet versus. Dicit senex : Abi, prius fac quæ scripta sunt, tuneque veni, et scribam tibi quod superest. De abbate Are. B C Venit (62) abbas Abraham ad abbatem Arem; et ipsis seulentibus accessit frater ad senem, dixitque ei : Doce me, quid facere debeo ut salutem con- sequar. Respondit ille : Abi, toto isto anno vespere mandnca panem cum sale, et veni iterum, tibi lo- quar. Ille ab it, atque ita fecit. Peracto autem anno, rursus adiit frater abbatem Arem : tuncque oppor- tune aderat abbas Abrahamı. Igitur dixit iterum fratri senex : Vade, hoc etiam anno jejuna mandu- cans semel per singulos duos dies. Cumque aliisset D flater, ita compellavit abbatem Arem abbas Abra- bam : Cur fratribus cunctis ex jugo levi loqueris, huc vero fratri gravia imponis unera? Respondit sener : Fratres sicut veniunt inquisitumn, ita et re- cedunt: hic vero propter Deum accedit, ut audiat * Al. inser. ¿v ódi, xal. Hoc est, pre- termissis quibusdamn versibus ac sententiis. Sensu id postulante; ac juxta Joannis Geometræ versum : Sic supra, p. : Αpud Epiphanium s Al. add. hæresi 58, n. 2, Uno memo bro mutilari. Palladius Lousiacæ cap. 26, Recuso tuum curationem. Abs ac removeatur a me. Vet Paschasio interprete, Re- frigeratione tua non egeo. Nam quod legitur in Bi- bliotheca Patrum, mutatio est, quæ ex ignoratione sensus particule originem ducit. (61) Jannes Geomeʻra, Parad. 8. (62) Vit. Pair: χιν, 2.

Α λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας τὸν λόγον τοῦτον; Καὶ λέγει· Αl. μή λ. ὅτι ἐστί. ** 6ο ΑΙ. εὑρέθη δὲ πάλιν 6. πολλά. (6..) Παρὰ στίχους, παρὰ λόγους. Εργα σοφὸς μοναχῶν γράψας, ἐλάχιστα παρῆλθε. Περὶ τοῦ φονεύοντος ἢ παρὰ μέσ λος ποιοῦντος τὸν ἴδιον οἰκέτην. Ναί. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ Ἰδοὺ εἰσ· ἔρχῃ εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ εὑρίσκεις εἰς τὸ ψιά- θεόν σου γυναῖκα, δύνασαι λογίσασθαι ὅτι οὐκ ἔστι δε γυνή; Λέγει· ου· ἀλλὰ πολεμῶ τῷ λογισμῷ, μὴ ἅψασθαι αὐτῆς. Λέγει οὖν ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ· Ιδού οὐκ ἀπέκτεινας, ἀλλὰ ζῇ τὸ πάθος, δέδεται δέ. Πά λιν ὡς περιπατεῖς *, βλέπεις λίθους καὶ ἔστρακα, μέσον δὲ τούτων χρυσόν, δύναται ἡ διάνοιά σου λογί σασθαι τοῦτο ὥσπερ ταῦτα; Λέγει· Οὐχί· ἀλλὰ που λεμῶ τῷ λογισμῷ μὴ λαβεῖν αὐτό. Καὶ λέγει ὁ γέ ρων· Ἰδοὺ ζῇ 8, ἀλλὰ δέδεται. Λέγει πάλιν ὁ ἀββᾶς Αβραάμ. Ἰδοὺ ἀκούεις περὶ δύο ἀδελφῶν, ὅτι ὁ εἷς ἀγαπᾷ σε, ὁ δὲ ἄλλος μισεῖ σε καὶ κακολογεῖ σε· ἐὰν ἔλθωσι πρὸς σέ, τοὺς δύο ἐξ ἴσης " ἔχεις; Λέγει· Οὐχί· ἀλλὰ πολεμῶ τῷ λογισμῷ, ἀγαθοποιῆσαι τῷ μισοῦντί με ὡς τῷ ἀγαπῶντί με. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ6δας Αβραάμ· Ωστε οὖν ζῶσι τὰ πάθη, μόνον δὲ δεσμούς ται ὑπὸ τῶν ἁγίων. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αβραὰμ, λέγων· Ἐὰν συμβῇ με πολλάκις οι φαγεῖν, τί ἐστι ; Καὶ ἀπο κριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Τί λαλεῖς, ἀδελφέ; τοσαῦτα ἐσθίεις; ἢ δοκεῖς ὅτι εἰς ἅλωνα ἦλθες; γ. Ελεγε περί τινος τῶν Σκητιωτῶν ὁ ἀ650ς 'Αβραάμ, ὅτι γραφεὺς ἦν, καὶ οὐκ ἤσθιεν ἄρτον. Ηλ θεν οὖν ἀδελφὸς παρακαλῶν αὐτὸν γράψαι αὐτῷ βι βλίον. Ο οὖν γέρων ἔχων τὸν νοῦν αὐτοῦ εἰς τὴν θεωρίαν, ἔγραψε παρὰ στίχους, καὶ οὐκ ἔστιξεν. Ο δὲ ἀδελφὸς λαβὼν καὶ θέλων στίξαι, εὗρε παρὰ λόγους. Καὶ λέγει τῷ γέροντι · Παρὰ στίχους (63) ἐστὶν, 4664. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Υπαγε, πρῶτον ποίησον τὰ γεγραμμένα, καὶ τότε ἔρχῃ καὶ γράφω σοι καὶ τὴν λοιπάδα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αρη. Παρέβαλε ὁ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ τῷ ἀ66] Αρῃ καὶ καθημένων αὐτῶν, ἦλθεν ἀδελφὸς πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Εἰπέ μοι τί ποιήσω ἵνα σωθώ. Ο δὲ λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε, ποίησον τὸν ἐνιαυτὸν τοῦτον, κατ' ὀψὲ ἐσθίων ἄρτον καὶ ἅλας, καὶ δεῦρο πάλιν, καὶ λαλῶ σοι. Καὶ ἀπελθὼν ἐποίησεν οὕτως. Πληρω θέντος δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἦλθε πάλιν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀ66ᾶν "Αρην. Εὐκαίρησε δὲ τότε καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραὰμ ἐκεῖ. Καὶ εἶπε πάλιν ὁ γέρων τῷ ἀδελφο Υπαγε, νήστευσον καὶ τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν δύο δύο. Καὶ ὡς ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφὸς, λέγει ὁ ἀββᾶς 'Αβραάμ τῷ ἀ66. Αρῃ· Διατί ὅλοις τοῖς ἀδελφοῖς μετὰ ζυ γοῦ ἐλαφροῦ λαλεῖς, τῷ δὲ ἀδελφῷ τούτῳ φορτία βα- ρέα ἐπιτιθεῖς; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· οἱ ἀδελφοὶ καθὼς ἔρχονται ζητοῦντες, οὕτως καὶ ὑπάγουσιν οὖν τὸ πάθος. ΑΙ. ἴσου. Παρὰ ἐν μέλος γίνεσθαι. Παρὰ τὴν σήν μοι ἀνάπαυσιν. παρὰ τὴν ἐμὴν πρώτην ἀνάπαυσιν. παρά APPENDIX AD PALLADIUM. illi : Tu talem sermonem protulisti? Respondit : Etiam. Dixit ei abbas Abraham: Ecce intras in teilan tuam, et supra (uam mattain invenis mu- lierem, potesne cogitare quod non sit mulier? Ait : Non; sed adversus animum meuin pugno, ut non tangam illam. Tum abbas Abraham: Ecce non per- evist, sed vivit affectus, quanquam ligatus est. Iterium, inter ambulandum, vides lapides ac testas, med unique aurum, polestne niens tua reputare hoc velut illa? Respondit: Neutiquam; sed resisto cogitationi mne, ut aurum non_tollam. Excepit se- nex ; nece vivit, sed ligatus est affectus. Iterum abbas Abraham : Eu, inquit, audis de duobus fra- tri; us, te ab uno diligi, ab alio odio haberi ac vitu- perari; si te convenerint, ambos pari modo susci- pies? Ille : Nequaquam; sed animum superabo, ut benefaciam osori meo perinde ac amatori. Ait illi abbas Abraham : Atque adeo vivunt affectus, dun- taxa' autem vinciuntur a sanctis. Frater interrogavit abbatem Abrahamum, di- cens. Si contigerit me sæpe manducare, quidnam idl est? Et respondens senex infit: Quid loqueris, frater? Tantane comedis? An putas te ad aream venisse? (61) De quodam Scetiotarum dixit abbas Abraham, quod scriba esset, nec pane vesceretur. Accessit frater, orans ut ei exscriberet librum. S nex igitur qui animum contemplationi intentuin haberet, descripsit per versus mutile, nec inter- punxit. At frater, accepto libro, cum velle' pun- gere, invenit sententias quasdamı fuisse omissas. Et ait seni : Abba, omnes non continet versus. Dicit senex : Abi, prius fac quæ scripta sunt, tuneque veni, et scribam tibi quod superest. De abbate Are. B C Venit (62) abbas Abraham ad abbatem Arem; et ipsis seulentibus accessit frater ad senem, dixitque ei : Doce me, quid facere debeo ut salutem con- sequar. Respondit ille : Abi, toto isto anno vespere mandnca panem cum sale, et veni iterum, tibi lo- quar. Ille ab it, atque ita fecit. Peracto autem anno, rursus adiit frater abbatem Arem : tuncque oppor- tune aderat abbas Abrahamı. Igitur dixit iterum fratri senex : Vade, hoc etiam anno jejuna mandu- cans semel per singulos duos dies. Cumque aliisset D flater, ita compellavit abbatem Arem abbas Abra- bam : Cur fratribus cunctis ex jugo levi loqueris, huc vero fratri gravia imponis unera? Respondit sener : Fratres sicut veniunt inquisitumn, ita et re- cedunt: hic vero propter Deum accedit, ut audiat * Al. inser. ¿v ódi, xal. Hoc est, pre- termissis quibusdamn versibus ac sententiis. Sensu id postulante; ac juxta Joannis Geometræ versum : Sic supra, p. : Αpud Epiphanium s Al. add. hæresi 58, n. 2, Uno memo bro mutilari. Palladius Lousiacæ cap. 26, Recuso tuum curationem. Abs ac removeatur a me. Vet Paschasio interprete, Re- frigeratione tua non egeo. Nam quod legitur in Bi- bliotheca Patrum, mutatio est, quæ ex ignoratione sensus particule originem ducit. (61) Jannes Geomeʻra, Parad. 8. (62) Vit. Pair: χιν, 2.

πλεῖον αὐτῶν κόπος καὶ πόνος. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς. Αl. ἀπελθεῖν. Εἰμὶ τεσσαράκοντα ἐτῶν, μίαν εὐχὴν μὴ ποιήσας καὶ νῦν ἐὰν ζήσω ἄλλα τεσσαράκοντα ἔτη, οὐ παύο μαι εὐχόμενος τῷ Θεῷ, ἵνα συγχωρήσῃ μοι τὰς ἁμαρ τίας μου. Οὐδὲ γὰρ ἐργόχειρον ἐποίει, ἀλλὰ πάντοτε ηύχετο, λέγων· Ημαρτον ὡς ἄνθρωπος, ὡς Θεός ἱλάσθητι (70). Καὶ γέγονεν αὐτῷ ἡ εὐχὴ αὕτη, εἰς μελέτην νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Ην δὲ ἀδελφὸς μένων μετ' αὐτοῦ, καὶ ἤκουσεν αὐτοῦ λέγοντος· αχλησά σοι, Κύριε, ἄφες μοι, ἵνα ἀναπαύσωμαι μικρόν. Και ἐγένετο αὐτῷ πληροφορία, ότι συνεχώρησεν αὐτῷ ὁ Θεὸς πάσας τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ, καὶ τὸ τῆς γυναι κός· εἰς δὲ τὸ παιδίον οὐκ ἐπληροφορήθη. Καὶ εἶπεν αὐτῷ τις τῶν γερόντων, ὅτι καὶ τὸ τοῦ παιδίου συν εχώρησέ σοι ο Θεός· ἀλλὰ ἀφίες σε ἐν τῷ πόνῳ, ὅτι συμφέρει τῇ ψυχῇ σου. γ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν περὶ τῆς ὑποδοχῆς τῶν ἀδελ φῶν, ὅτι δεῖ ἐρχομένους τοὺς ἀδελφοὺς προσκυνεῖν· οὐ γὰρ αὐτοὺς, ἀλλὰ τὸν Θεὸν προσκυνοῦμεν. Εἶδες γάρ, φησί, τὸν ἀδελφόν σου, εἶδες Κύριον τὸν Θεόν σου· καὶ τοῦτο, φησί, παρὰ τοῦ ᾿Αβραὰμ παρειλή φαμεν. Καὶ ὅτε δέχεσθε, πρὸς ἀνάπαυσιν παραβιά ζεσθε· καὶ τοῦτο γὰρ παρὰ τοῦ Λώτ μεμαθήκαμεν παραβιασαμένου τοὺς ἀγγέλους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ανδρέου. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανδρέας" Πρέπει τῷ μοναχῷ τὰ τρία ταῦτα· ἡ ξενιτεία, ἡ πτωχεία, καὶ ἡ σιωπὴ ἐν ὑπομονή. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αϊώ. Ελεγον περί τινος γέροντος εἰς τὴν Θηβαΐδα ἀ€6α 'Αντιανοῦ, ὅτι πολλὰς πολιτείας εποίησεν ἐν τῇ νεότητι αὐτοῦ, καὶ εἰς τὸ γῆρας αὐτοῦ ἠσθένησε, καὶ ἐτυφλώθη, καὶ πολλὴν παράκλησιν οἱ ἀδελφοὶ διὰ τὴν αὐτοῦ ἀσθένειαν ἐποίουν, καὶ ἔβαλον εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ· καὶ ἠρώτησαν τὸν ἀ66ᾶν Αίὼ περὶ τούτου Τί γίνεται διὰ τὴν πολλὴν παράκλησιν ταύτην ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν ἡ καρδία αὐτοῦ θέλῃ, καὶ συγκαταβαίνῃ ἡδέως, ἐὰν φάγῃ ἐν φοίνι κιν, ὁ Θεὸς αἴρει αὐτὸ ἐκ τοῦ κόπου αὐτοῦ· ἐὰν δὲ μὴ συγκαταβαίνῃ, ἀλλὰ μὴ θέλων λαμβάνῃ, ὁ Θεὸς της ρεῖ τὸν κόπον αὐτοῦ σῶον, ὅτι μὴ θέλων βιάζεται· κἀκεῖνοι τὸν μισθὸν ἔχουσιν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αμμωναθᾶ. Ηλθέ ποτέ τις ἄρχων εἰς τὸ Πηλούσιον, καὶ ἤθελεν ἀπαιτῆσαι ἐπικεφάλαια τους μοναχούς, καθάπερ καὶ τοὺς κοσμικούς. Και συνήχθησαν ὅλοι οἱ ἀδελφο πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Αμμωναθαν περὶ τούτου, καὶ ἐψη φίσαντό τινας τῶν Πατέρων ἀνελθεῖν οὐ πρὸς τὸν βα σιλέα. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς 'Αμμωναθάς· Οὐ χρεία τοῦ σκυλμοῦ τούτου· ἀλλὰ μᾶλλον ἡσυχάσατε εἰς τὰ κελλία ὑμῶν, καὶ νηστεύσατε δύο εβδομάδας, καὶ τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ ἐγὼ μόνος ποιῶ τὸ πρᾶ. γμα. Καὶ ἀπῆλθον οἱ ἀδελφο, εἰς τὰ κελλία ἑαυτῶν· Σπι1, 24, ὡς ἄνθρωπος ἥμαρτον, ὡς Θεός συγχώρη Του. APPENDIX AD PALLADIUM. illis : Natus sum annos quadraginta, neque vel unam A prevem ad Deum fudi; nunc vero si alios quadra- ginta annos vixero, non cessabo orare Deum, ut mibi condonet delicta mea. Non enim opus ma- nuum faciebat, sed orabat semper, hunc in mo- dum : Peccavi ut homo, ut Deus esto propitius. Atque eam orationem noctu dieque meditabatur. Cæterum frater manebat cum eo; audivitque hæc illius verba : Molestus tibi fui, Domine, dimitte mihi, ut parum quietis capiam. Et plenam accepit securitatem, quod ei ignovisset Deus cuncta pec- cala, etiam illud mulieris; at de puero certior fa- ctus non est. Dixit tamen ei senum aliquis: Etiam scelus in puerulo perpetratum condonavit tibi Deus; sed te in dolore ac labore relinquit, quia conducit animæ tuæ. fratres adorare oportet. Nam, non eos, sed Deum adoramus. Vidisti enim, inquit, fratrem tuum, vidi- sti Dominum Deum tuum. Et hoc, addidit, accepi- mnus ab Abrahamo ". Cumque susceperitis, ad quie- tem capiendam cogite. Id namque nos docuit Lot, quando angelis vim intulit ”. De abbate Andrea. Dixit abbas Andreas: Tria hæc monachum de- cent : secessus a patria, paupertas, et in tolerantia silentium. De abbate Aio. Referebant de quodam sene Thebaidis, abbate Antiano, quod dum esset juvenis multa bonæ con- versationis opora fecerat, in senectute vero, incur- rerat in morbum et cæcitatem; fratres autem quod aegrotaret, magnam de eo curam gerebant, cibum- que in os ejus immittebant. Qua de re interrogave- runt abbatem Aio, quidnam eveniret ex hac multa sollicitudine. Ac respondit : Dico vobis : Si cor ejus desideraverit et condescenderit libenter, ctan comederit unam palmulam, Deus tollit eam e la- Lore ejus ; quod si non acquieverit, sed sumpse- rit invitus, salvum laborem illi servabit Deus, quia nolens cogitur : fratres vero mercedem conse- quentur. De abbate Ammonatha. Advenit aliquando Pelusium præses, voluitque a înonachis exigere capitalem pensionem, sicut a sæ- cularibus. Itaque cuncti fratres apud abbatem Am- monatham eain ob rem convenerunt; decreverunt autem ut quidam Patrum adirent imperatorem. Dicit eis abbas Ammonathas : Non opus est ejus- inodi fatigatione; sed potius quieti manete in cellis vestris, ac jejunate duas hebdomadas, ego solus per Christi gratiam perficiam negotium. Reversi igitur sunt fratres in cellas suas : senex pariter in cella B C Gen. xviti, 2. Gen. xix, 3. * In oratione Chrysostomicɔ t. VI Savil. p. 1007, 1. 3. Idemn dixit de susceptione fratrum: Venientes (70) Ήμαρτον ὡς ἄνθρωπος, ὡς Θεός ιλάσθητι

πλεῖον αὐτῶν κόπος καὶ πόνος. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς. Αl. ἀπελθεῖν. Εἰμὶ τεσσαράκοντα ἐτῶν, μίαν εὐχὴν μὴ ποιήσας καὶ νῦν ἐὰν ζήσω ἄλλα τεσσαράκοντα ἔτη, οὐ παύο μαι εὐχόμενος τῷ Θεῷ, ἵνα συγχωρήσῃ μοι τὰς ἁμαρ τίας μου. Οὐδὲ γὰρ ἐργόχειρον ἐποίει, ἀλλὰ πάντοτε ηύχετο, λέγων· Ημαρτον ὡς ἄνθρωπος, ὡς Θεός ἱλάσθητι (70). Καὶ γέγονεν αὐτῷ ἡ εὐχὴ αὕτη, εἰς μελέτην νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Ην δὲ ἀδελφὸς μένων μετ' αὐτοῦ, καὶ ἤκουσεν αὐτοῦ λέγοντος· αχλησά σοι, Κύριε, ἄφες μοι, ἵνα ἀναπαύσωμαι μικρόν. Και ἐγένετο αὐτῷ πληροφορία, ότι συνεχώρησεν αὐτῷ ὁ Θεὸς πάσας τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ, καὶ τὸ τῆς γυναι κός· εἰς δὲ τὸ παιδίον οὐκ ἐπληροφορήθη. Καὶ εἶπεν αὐτῷ τις τῶν γερόντων, ὅτι καὶ τὸ τοῦ παιδίου συν εχώρησέ σοι ο Θεός· ἀλλὰ ἀφίες σε ἐν τῷ πόνῳ, ὅτι συμφέρει τῇ ψυχῇ σου. γ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν περὶ τῆς ὑποδοχῆς τῶν ἀδελ φῶν, ὅτι δεῖ ἐρχομένους τοὺς ἀδελφοὺς προσκυνεῖν· οὐ γὰρ αὐτοὺς, ἀλλὰ τὸν Θεὸν προσκυνοῦμεν. Εἶδες γάρ, φησί, τὸν ἀδελφόν σου, εἶδες Κύριον τὸν Θεόν σου· καὶ τοῦτο, φησί, παρὰ τοῦ ᾿Αβραὰμ παρειλή φαμεν. Καὶ ὅτε δέχεσθε, πρὸς ἀνάπαυσιν παραβιά ζεσθε· καὶ τοῦτο γὰρ παρὰ τοῦ Λώτ μεμαθήκαμεν παραβιασαμένου τοὺς ἀγγέλους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ανδρέου. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανδρέας" Πρέπει τῷ μοναχῷ τὰ τρία ταῦτα· ἡ ξενιτεία, ἡ πτωχεία, καὶ ἡ σιωπὴ ἐν ὑπομονή. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Αϊώ. Ελεγον περί τινος γέροντος εἰς τὴν Θηβαΐδα ἀ€6α 'Αντιανοῦ, ὅτι πολλὰς πολιτείας εποίησεν ἐν τῇ νεότητι αὐτοῦ, καὶ εἰς τὸ γῆρας αὐτοῦ ἠσθένησε, καὶ ἐτυφλώθη, καὶ πολλὴν παράκλησιν οἱ ἀδελφοὶ διὰ τὴν αὐτοῦ ἀσθένειαν ἐποίουν, καὶ ἔβαλον εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ· καὶ ἠρώτησαν τὸν ἀ66ᾶν Αίὼ περὶ τούτου Τί γίνεται διὰ τὴν πολλὴν παράκλησιν ταύτην ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν ἡ καρδία αὐτοῦ θέλῃ, καὶ συγκαταβαίνῃ ἡδέως, ἐὰν φάγῃ ἐν φοίνι κιν, ὁ Θεὸς αἴρει αὐτὸ ἐκ τοῦ κόπου αὐτοῦ· ἐὰν δὲ μὴ συγκαταβαίνῃ, ἀλλὰ μὴ θέλων λαμβάνῃ, ὁ Θεὸς της ρεῖ τὸν κόπον αὐτοῦ σῶον, ὅτι μὴ θέλων βιάζεται· κἀκεῖνοι τὸν μισθὸν ἔχουσιν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Αμμωναθᾶ. Ηλθέ ποτέ τις ἄρχων εἰς τὸ Πηλούσιον, καὶ ἤθελεν ἀπαιτῆσαι ἐπικεφάλαια τους μοναχούς, καθάπερ καὶ τοὺς κοσμικούς. Και συνήχθησαν ὅλοι οἱ ἀδελφο πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Αμμωναθαν περὶ τούτου, καὶ ἐψη φίσαντό τινας τῶν Πατέρων ἀνελθεῖν οὐ πρὸς τὸν βα σιλέα. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς 'Αμμωναθάς· Οὐ χρεία τοῦ σκυλμοῦ τούτου· ἀλλὰ μᾶλλον ἡσυχάσατε εἰς τὰ κελλία ὑμῶν, καὶ νηστεύσατε δύο εβδομάδας, καὶ τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ ἐγὼ μόνος ποιῶ τὸ πρᾶ. γμα. Καὶ ἀπῆλθον οἱ ἀδελφο, εἰς τὰ κελλία ἑαυτῶν· Σπι1, 24, ὡς ἄνθρωπος ἥμαρτον, ὡς Θεός συγχώρη Του. APPENDIX AD PALLADIUM. illis : Natus sum annos quadraginta, neque vel unam A prevem ad Deum fudi; nunc vero si alios quadra- ginta annos vixero, non cessabo orare Deum, ut mibi condonet delicta mea. Non enim opus ma- nuum faciebat, sed orabat semper, hunc in mo- dum : Peccavi ut homo, ut Deus esto propitius. Atque eam orationem noctu dieque meditabatur. Cæterum frater manebat cum eo; audivitque hæc illius verba : Molestus tibi fui, Domine, dimitte mihi, ut parum quietis capiam. Et plenam accepit securitatem, quod ei ignovisset Deus cuncta pec- cala, etiam illud mulieris; at de puero certior fa- ctus non est. Dixit tamen ei senum aliquis: Etiam scelus in puerulo perpetratum condonavit tibi Deus; sed te in dolore ac labore relinquit, quia conducit animæ tuæ. fratres adorare oportet. Nam, non eos, sed Deum adoramus. Vidisti enim, inquit, fratrem tuum, vidi- sti Dominum Deum tuum. Et hoc, addidit, accepi- mnus ab Abrahamo ". Cumque susceperitis, ad quie- tem capiendam cogite. Id namque nos docuit Lot, quando angelis vim intulit ”. De abbate Andrea. Dixit abbas Andreas: Tria hæc monachum de- cent : secessus a patria, paupertas, et in tolerantia silentium. De abbate Aio. Referebant de quodam sene Thebaidis, abbate Antiano, quod dum esset juvenis multa bonæ con- versationis opora fecerat, in senectute vero, incur- rerat in morbum et cæcitatem; fratres autem quod aegrotaret, magnam de eo curam gerebant, cibum- que in os ejus immittebant. Qua de re interrogave- runt abbatem Aio, quidnam eveniret ex hac multa sollicitudine. Ac respondit : Dico vobis : Si cor ejus desideraverit et condescenderit libenter, ctan comederit unam palmulam, Deus tollit eam e la- Lore ejus ; quod si non acquieverit, sed sumpse- rit invitus, salvum laborem illi servabit Deus, quia nolens cogitur : fratres vero mercedem conse- quentur. De abbate Ammonatha. Advenit aliquando Pelusium præses, voluitque a înonachis exigere capitalem pensionem, sicut a sæ- cularibus. Itaque cuncti fratres apud abbatem Am- monatham eain ob rem convenerunt; decreverunt autem ut quidam Patrum adirent imperatorem. Dicit eis abbas Ammonathas : Non opus est ejus- inodi fatigatione; sed potius quieti manete in cellis vestris, ac jejunate duas hebdomadas, ego solus per Christi gratiam perficiam negotium. Reversi igitur sunt fratres in cellas suas : senex pariter in cella B C Gen. xviti, 2. Gen. xix, 3. * In oratione Chrysostomicɔ t. VI Savil. p. 1007, 1. 3. Idemn dixit de susceptione fratrum: Venientes (70) Ήμαρτον ὡς ἄνθρωπος, ὡς Θεός ιλάσθητι

καὶ ὁ γέρων ἡσύχασεν εἰς τὸ ἴδιον κελλίον. Ὡς οὖν επληρώθησαν δεκατέσσαρες ἡμέραι, ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τοῦ γέροντος, ὅτι οὐκ εἶδον αὐτὸν πώ πότε κινηθέντα, καὶ ἔλεγον· Κατήργησεν ὁ γέρων τὸ πράγμα ἡμῶν. Τῇ δὲ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ συν έχθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τὰς συνταγάς· καὶ ὁ γέ- ρων ἦλθε πρὸς αὐτοὺς ἔχων τὴν Σάκραν (71) ὑπὸ τοῦ βασιλέως εσφραγισμένην. Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἐξέστησαν, λέγοντες. Πότε ταύτην ἤνεγκας, ἀβδα; Καὶ λέγει ὁ γέρων Πιστεύσατέ μοι, ἀδελφοί, ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπῆλθον πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἔγραψε τὴν Σάκραν ταύτην· καὶ ἐλθὼν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν υπέγραψα αὐτὴν παρὰ τῶν ἀρχόντων· καὶ οὕτως ἦλθαν πρὸς ὑμᾶς. Ακούσαντες δὲ ἐφοβήθησαν, καὶ ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν· καὶ ἡνύσθη αὐτῶν τὸ πρᾶ- γμα, καὶ οὐκ ἠνώχλησεν αὐτοῖς' ὁ ἄρχων. Αρχὴ τοῦ Β στοιχείου. Περὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ελεγέ τις τῶν γερόντων, ὅτι ὁ ἅγιος Βασίλειος ἐν κανοβία παραβαλών, μετὰ τὴν πρέπουσαν διδασκα- λίαν λέγει τῷ ἡγουμένῳ· Ἔχεις ἀδελφὸν ὧδε ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Πάντες δοῦλοί σού εἰσι, καὶ σπουδάζουσι σωθῆναι, δέσποτα. Πάλιν λέγει αὐτῷ· ἔχεις ἐν ἀληθείᾳ τινὰ ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ ἤνεγκεν αὐτῷ ἕνα ἀδελφόν· καὶ ἐχρήσατο αὐτὸν εἰς τὸ ἄριστον ὑπηρέτην• ὁ ἅγιος Βασίλειος. Μετὰ δὲ τὸ γεύσασθαι, ἔδωκεν αὐτῷ νίψασθαι· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Βασίλειος· Δεύρο, κἀγὼ δώσω σοι νίψασθαι. Ὁ δὲ κατεδέξατο αὐτοῦ ἐπιχέοντος τὸ ὕδωρ. Καὶ λέ- γει αὐτῷ, ὅτι Ὅταν εἰσέρχωμαι εἰς τὸ ἱερατεῖον, δεύρο ἵνα ποιήσω σε διάκονον. Καὶ τούτου γενομέν του, ἐποίησεν αὐτὸν πρεσβύτερον· καὶ ἔλαβεν αὐτὸν μεθ' ἑαυτοῦ εἰς τὸ ἐπισκοπεῖον, διὰ τὴν ὑπακοὴν αυτού. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος . α'. Ἔλεγεν ὁ ἀ66ας Δουλᾶς ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Βισαρίωνος, ὅτι Οδευόντων ἡμῶν ποτε εἰς ὄχθαν τῆς θαλάσσης, εδίψησα, καὶ εἶπον τῷ ἀ66] Βισαρίωνι· 1663, διψῶ πάνυ. Καὶ ποιήσας εὐχὴν ὁ γέρων, λέ- γει μοι· Πίε ἐκ τῆς θαλάσσης. Καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπιον. Ἐγὼ δὲ ἥντλησα εἰς τὸ ἀγγεῖον, μήποτε παρ' ἐκεῖ (72) διψήσω. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων, Α1. αὐτούς. Η ΔΙ. αὐτῷ. " ΑΙ. ὑπηρετεῖν. * Α1. Βησαρίωνο; Βησσαρίωνος. Νικηταί, Ουαλεντι- γιανός, καὶ Μαρκιανός, ἔνδοξοι, τροπαιούχοι, ἀεισέ βαστο Ανατολίῳ, Ἴσον Σάκρας ἀποσταλείσης παρὰ τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ φιλοχρίστου βασιλέως Μαρκιανού, πρὸς τοὺς ἀπαντα τοῦ θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, περὶ τοῦ συνελθεῖν πάντες εἰς τὴν Νικαέων. Οι νικηταὶ Ουαλ. κ. Μ. Ε. τ. ά. Λέοντι, καὶ ὡσαύτως 'Ανατολίῳ καὶ λοιποῖς ἐν πᾶσι. Ἐξῆλθον δὲ καὶ οἱ ᾿Αρμένιοι τὸ τεῖχος Βλαχερνῶν, καὶ ἔβαλον πῦρ εἰς τὸν ἔμβολον τὸν παρ- Εκεῖ τοῦ ἁγίου Νικολάου. APOPHTHEGMATA PATRUM. A sua quietem egit. Postquam ergo pertransierunt B C dies quatuordecim, indignati sunt fratres adversus senem, quod non viderint illum ullatenus moventem se; ac dixerunt : Irritum fecit senex negotium no- strum. Quinta decima vero die congregati sunt, quemadmodum cendixerant; venitque ad eos senex cum Sacra ab imperatore obsignata. Quod intuiti fratres, obstupuerunt, dixeruntque : Quando cam attulisti, abba ? Ait senex : Mihi credite, fratres; hac nocte ad imperatorem abii, et hanc Sacram ex- aravit ; tum pergens Alexandriamn, curavi subscribi eam per magistratus; atque ita veni ad vos. Quo illi audito, timore correpti sunt; et inclinaverunt se coram eo, confectumque fuit eorum negotium, nec illos amplius molestia affecit præses. Principium litteræ B. De magno Basilio. ctus Basilius cum ad cœnobium venisset, post con- venientem doctrinam, dixerit præposito : Habesne hic fratrem qui obedientiæ virtute ornatus sit? Respondit legumenus : Domine, omnes servi tui sunt, et ad salutem consequendam aspirant. Iterum dixit ei : In veritate, estne tibi aliquis obedientia præditus? At ille adduxit ei unum ex fratribus. Ususque est eo sanctus Basilius ministro inter pran- dendum. Postquam autem comedisset, dedit ei fra- ter aquam ad lavandum; tum dixit sanctus Basi- lius : Veni, ego quoque dabo tibi aquam abluendis manibus. Is vero passus est sibi ab ipso infundi aquam. Ait illi : Cum ingressus fuero in sacrarium, accede, ut te faciam diaconum. Quo peracto, in presbyterum etiam ordinavit; assumpsitque secum in episcopio, propter singularem ipsius obedientiam. De abbate Besarione. Besarionis : Aliquando iter agentibus nobis ad lit- tus maris, in sitim incidi; el divi abbati Besario- ni : Abba, admodum sitio. Tunc oratione ad Deum fasa, ait mihi senex : Bibe, e mari. Edulcata au- tem est aqua et bibi. Porro ego aliam haustam infudi in vas, si forte sitirem adhuc in itinere. • et nia, ut in nomine noto, vice adnotationis proferam titulum Sacræ Marciani imperatoris, prout habetur codice regio 1026. Ubi ergo in concilio Chalcedo- Densi parte 1, cap. 37, legitur, memoratus liber ostendit: ulteriori loco. Adverbium quod rarius in usu reperi- tar. Utitor eo, præter Allatianum anonymum libro De locis Hierosolymitanis, auctor Chronici Alexan- PATROL, GR. LXV. drini p. 504. Sic Latimi dixerunt inante aut in ante et inantea, teste cum aliis Commodiano instructione : Mens bonis invigilet: cave ut haud delinquas inante. Id est postkac, non autem ut antea ex errore docti editoris ac interpretis. Apud August. serm. De tempore, et Cæsarium homil. 5, earum quas Ste- phanus Baluzius clarissimi vir nominis evulgavit ; Pauperi eleemosynam petenti dicunt: Vade, vade in ante, et dabil, vel del tibi Deus, etc. Capitulorum Caroli (73) Commemoravit senum nonnullus, quod san- 1. (74) Retulit abbas Dulas discipulus abbatis (74) Τὴν Σάκραν. Dabitur, spero, mihi læc ve- D (71) Παρ' ἐκεῖ. Vel παρεκεί. Iterum, ultra, inde, (73) Dorotheus Doctrina 1. (74) Vit. Patr. 11, 4.

καὶ ὁ γέρων ἡσύχασεν εἰς τὸ ἴδιον κελλίον. Ὡς οὖν επληρώθησαν δεκατέσσαρες ἡμέραι, ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τοῦ γέροντος, ὅτι οὐκ εἶδον αὐτὸν πώ πότε κινηθέντα, καὶ ἔλεγον· Κατήργησεν ὁ γέρων τὸ πράγμα ἡμῶν. Τῇ δὲ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ συν έχθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τὰς συνταγάς· καὶ ὁ γέ- ρων ἦλθε πρὸς αὐτοὺς ἔχων τὴν Σάκραν (71) ὑπὸ τοῦ βασιλέως εσφραγισμένην. Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἐξέστησαν, λέγοντες. Πότε ταύτην ἤνεγκας, ἀβδα; Καὶ λέγει ὁ γέρων Πιστεύσατέ μοι, ἀδελφοί, ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπῆλθον πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἔγραψε τὴν Σάκραν ταύτην· καὶ ἐλθὼν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν υπέγραψα αὐτὴν παρὰ τῶν ἀρχόντων· καὶ οὕτως ἦλθαν πρὸς ὑμᾶς. Ακούσαντες δὲ ἐφοβήθησαν, καὶ ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν· καὶ ἡνύσθη αὐτῶν τὸ πρᾶ- γμα, καὶ οὐκ ἠνώχλησεν αὐτοῖς' ὁ ἄρχων. Αρχὴ τοῦ Β στοιχείου. Περὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ελεγέ τις τῶν γερόντων, ὅτι ὁ ἅγιος Βασίλειος ἐν κανοβία παραβαλών, μετὰ τὴν πρέπουσαν διδασκα- λίαν λέγει τῷ ἡγουμένῳ· Ἔχεις ἀδελφὸν ὧδε ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Πάντες δοῦλοί σού εἰσι, καὶ σπουδάζουσι σωθῆναι, δέσποτα. Πάλιν λέγει αὐτῷ· ἔχεις ἐν ἀληθείᾳ τινὰ ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ ἤνεγκεν αὐτῷ ἕνα ἀδελφόν· καὶ ἐχρήσατο αὐτὸν εἰς τὸ ἄριστον ὑπηρέτην• ὁ ἅγιος Βασίλειος. Μετὰ δὲ τὸ γεύσασθαι, ἔδωκεν αὐτῷ νίψασθαι· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Βασίλειος· Δεύρο, κἀγὼ δώσω σοι νίψασθαι. Ὁ δὲ κατεδέξατο αὐτοῦ ἐπιχέοντος τὸ ὕδωρ. Καὶ λέ- γει αὐτῷ, ὅτι Ὅταν εἰσέρχωμαι εἰς τὸ ἱερατεῖον, δεύρο ἵνα ποιήσω σε διάκονον. Καὶ τούτου γενομέν του, ἐποίησεν αὐτὸν πρεσβύτερον· καὶ ἔλαβεν αὐτὸν μεθ' ἑαυτοῦ εἰς τὸ ἐπισκοπεῖον, διὰ τὴν ὑπακοὴν αυτού. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος . α'. Ἔλεγεν ὁ ἀ66ας Δουλᾶς ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Βισαρίωνος, ὅτι Οδευόντων ἡμῶν ποτε εἰς ὄχθαν τῆς θαλάσσης, εδίψησα, καὶ εἶπον τῷ ἀ66] Βισαρίωνι· 1663, διψῶ πάνυ. Καὶ ποιήσας εὐχὴν ὁ γέρων, λέ- γει μοι· Πίε ἐκ τῆς θαλάσσης. Καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπιον. Ἐγὼ δὲ ἥντλησα εἰς τὸ ἀγγεῖον, μήποτε παρ' ἐκεῖ (72) διψήσω. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων, Α1. αὐτούς. Η ΔΙ. αὐτῷ. " ΑΙ. ὑπηρετεῖν. * Α1. Βησαρίωνο; Βησσαρίωνος. Νικηταί, Ουαλεντι- γιανός, καὶ Μαρκιανός, ἔνδοξοι, τροπαιούχοι, ἀεισέ βαστο Ανατολίῳ, Ἴσον Σάκρας ἀποσταλείσης παρὰ τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ φιλοχρίστου βασιλέως Μαρκιανού, πρὸς τοὺς ἀπαντα τοῦ θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, περὶ τοῦ συνελθεῖν πάντες εἰς τὴν Νικαέων. Οι νικηταὶ Ουαλ. κ. Μ. Ε. τ. ά. Λέοντι, καὶ ὡσαύτως 'Ανατολίῳ καὶ λοιποῖς ἐν πᾶσι. Ἐξῆλθον δὲ καὶ οἱ ᾿Αρμένιοι τὸ τεῖχος Βλαχερνῶν, καὶ ἔβαλον πῦρ εἰς τὸν ἔμβολον τὸν παρ- Εκεῖ τοῦ ἁγίου Νικολάου. APOPHTHEGMATA PATRUM. A sua quietem egit. Postquam ergo pertransierunt B C dies quatuordecim, indignati sunt fratres adversus senem, quod non viderint illum ullatenus moventem se; ac dixerunt : Irritum fecit senex negotium no- strum. Quinta decima vero die congregati sunt, quemadmodum cendixerant; venitque ad eos senex cum Sacra ab imperatore obsignata. Quod intuiti fratres, obstupuerunt, dixeruntque : Quando cam attulisti, abba ? Ait senex : Mihi credite, fratres; hac nocte ad imperatorem abii, et hanc Sacram ex- aravit ; tum pergens Alexandriamn, curavi subscribi eam per magistratus; atque ita veni ad vos. Quo illi audito, timore correpti sunt; et inclinaverunt se coram eo, confectumque fuit eorum negotium, nec illos amplius molestia affecit præses. Principium litteræ B. De magno Basilio. ctus Basilius cum ad cœnobium venisset, post con- venientem doctrinam, dixerit præposito : Habesne hic fratrem qui obedientiæ virtute ornatus sit? Respondit legumenus : Domine, omnes servi tui sunt, et ad salutem consequendam aspirant. Iterum dixit ei : In veritate, estne tibi aliquis obedientia præditus? At ille adduxit ei unum ex fratribus. Ususque est eo sanctus Basilius ministro inter pran- dendum. Postquam autem comedisset, dedit ei fra- ter aquam ad lavandum; tum dixit sanctus Basi- lius : Veni, ego quoque dabo tibi aquam abluendis manibus. Is vero passus est sibi ab ipso infundi aquam. Ait illi : Cum ingressus fuero in sacrarium, accede, ut te faciam diaconum. Quo peracto, in presbyterum etiam ordinavit; assumpsitque secum in episcopio, propter singularem ipsius obedientiam. De abbate Besarione. Besarionis : Aliquando iter agentibus nobis ad lit- tus maris, in sitim incidi; el divi abbati Besario- ni : Abba, admodum sitio. Tunc oratione ad Deum fasa, ait mihi senex : Bibe, e mari. Edulcata au- tem est aqua et bibi. Porro ego aliam haustam infudi in vas, si forte sitirem adhuc in itinere. • et nia, ut in nomine noto, vice adnotationis proferam titulum Sacræ Marciani imperatoris, prout habetur codice regio 1026. Ubi ergo in concilio Chalcedo- Densi parte 1, cap. 37, legitur, memoratus liber ostendit: ulteriori loco. Adverbium quod rarius in usu reperi- tar. Utitor eo, præter Allatianum anonymum libro De locis Hierosolymitanis, auctor Chronici Alexan- PATROL, GR. LXV. drini p. 504. Sic Latimi dixerunt inante aut in ante et inantea, teste cum aliis Commodiano instructione : Mens bonis invigilet: cave ut haud delinquas inante. Id est postkac, non autem ut antea ex errore docti editoris ac interpretis. Apud August. serm. De tempore, et Cæsarium homil. 5, earum quas Ste- phanus Baluzius clarissimi vir nominis evulgavit ; Pauperi eleemosynam petenti dicunt: Vade, vade in ante, et dabil, vel del tibi Deus, etc. Capitulorum Caroli (73) Commemoravit senum nonnullus, quod san- 1. (74) Retulit abbas Dulas discipulus abbatis (74) Τὴν Σάκραν. Dabitur, spero, mihi læc ve- D (71) Παρ' ἐκεῖ. Vel παρεκεί. Iterum, ultra, inde, (73) Dorotheus Doctrina 1. (74) Vit. Patr. 11, 4.

καὶ ὁ γέρων ἡσύχασεν εἰς τὸ ἴδιον κελλίον. Ὡς οὖν επληρώθησαν δεκατέσσαρες ἡμέραι, ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τοῦ γέροντος, ὅτι οὐκ εἶδον αὐτὸν πώ πότε κινηθέντα, καὶ ἔλεγον· Κατήργησεν ὁ γέρων τὸ πράγμα ἡμῶν. Τῇ δὲ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ συν έχθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τὰς συνταγάς· καὶ ὁ γέ- ρων ἦλθε πρὸς αὐτοὺς ἔχων τὴν Σάκραν (71) ὑπὸ τοῦ βασιλέως εσφραγισμένην. Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἐξέστησαν, λέγοντες. Πότε ταύτην ἤνεγκας, ἀβδα; Καὶ λέγει ὁ γέρων Πιστεύσατέ μοι, ἀδελφοί, ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπῆλθον πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἔγραψε τὴν Σάκραν ταύτην· καὶ ἐλθὼν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν υπέγραψα αὐτὴν παρὰ τῶν ἀρχόντων· καὶ οὕτως ἦλθαν πρὸς ὑμᾶς. Ακούσαντες δὲ ἐφοβήθησαν, καὶ ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν· καὶ ἡνύσθη αὐτῶν τὸ πρᾶ- γμα, καὶ οὐκ ἠνώχλησεν αὐτοῖς' ὁ ἄρχων. Αρχὴ τοῦ Β στοιχείου. Περὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ελεγέ τις τῶν γερόντων, ὅτι ὁ ἅγιος Βασίλειος ἐν κανοβία παραβαλών, μετὰ τὴν πρέπουσαν διδασκα- λίαν λέγει τῷ ἡγουμένῳ· Ἔχεις ἀδελφὸν ὧδε ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Πάντες δοῦλοί σού εἰσι, καὶ σπουδάζουσι σωθῆναι, δέσποτα. Πάλιν λέγει αὐτῷ· ἔχεις ἐν ἀληθείᾳ τινὰ ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ ἤνεγκεν αὐτῷ ἕνα ἀδελφόν· καὶ ἐχρήσατο αὐτὸν εἰς τὸ ἄριστον ὑπηρέτην• ὁ ἅγιος Βασίλειος. Μετὰ δὲ τὸ γεύσασθαι, ἔδωκεν αὐτῷ νίψασθαι· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Βασίλειος· Δεύρο, κἀγὼ δώσω σοι νίψασθαι. Ὁ δὲ κατεδέξατο αὐτοῦ ἐπιχέοντος τὸ ὕδωρ. Καὶ λέ- γει αὐτῷ, ὅτι Ὅταν εἰσέρχωμαι εἰς τὸ ἱερατεῖον, δεύρο ἵνα ποιήσω σε διάκονον. Καὶ τούτου γενομέν του, ἐποίησεν αὐτὸν πρεσβύτερον· καὶ ἔλαβεν αὐτὸν μεθ' ἑαυτοῦ εἰς τὸ ἐπισκοπεῖον, διὰ τὴν ὑπακοὴν αυτού. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος . α'. Ἔλεγεν ὁ ἀ66ας Δουλᾶς ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Βισαρίωνος, ὅτι Οδευόντων ἡμῶν ποτε εἰς ὄχθαν τῆς θαλάσσης, εδίψησα, καὶ εἶπον τῷ ἀ66] Βισαρίωνι· 1663, διψῶ πάνυ. Καὶ ποιήσας εὐχὴν ὁ γέρων, λέ- γει μοι· Πίε ἐκ τῆς θαλάσσης. Καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπιον. Ἐγὼ δὲ ἥντλησα εἰς τὸ ἀγγεῖον, μήποτε παρ' ἐκεῖ (72) διψήσω. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων, Α1. αὐτούς. Η ΔΙ. αὐτῷ. " ΑΙ. ὑπηρετεῖν. * Α1. Βησαρίωνο; Βησσαρίωνος. Νικηταί, Ουαλεντι- γιανός, καὶ Μαρκιανός, ἔνδοξοι, τροπαιούχοι, ἀεισέ βαστο Ανατολίῳ, Ἴσον Σάκρας ἀποσταλείσης παρὰ τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ φιλοχρίστου βασιλέως Μαρκιανού, πρὸς τοὺς ἀπαντα τοῦ θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, περὶ τοῦ συνελθεῖν πάντες εἰς τὴν Νικαέων. Οι νικηταὶ Ουαλ. κ. Μ. Ε. τ. ά. Λέοντι, καὶ ὡσαύτως 'Ανατολίῳ καὶ λοιποῖς ἐν πᾶσι. Ἐξῆλθον δὲ καὶ οἱ ᾿Αρμένιοι τὸ τεῖχος Βλαχερνῶν, καὶ ἔβαλον πῦρ εἰς τὸν ἔμβολον τὸν παρ- Εκεῖ τοῦ ἁγίου Νικολάου. APOPHTHEGMATA PATRUM. A sua quietem egit. Postquam ergo pertransierunt B C dies quatuordecim, indignati sunt fratres adversus senem, quod non viderint illum ullatenus moventem se; ac dixerunt : Irritum fecit senex negotium no- strum. Quinta decima vero die congregati sunt, quemadmodum cendixerant; venitque ad eos senex cum Sacra ab imperatore obsignata. Quod intuiti fratres, obstupuerunt, dixeruntque : Quando cam attulisti, abba ? Ait senex : Mihi credite, fratres; hac nocte ad imperatorem abii, et hanc Sacram ex- aravit ; tum pergens Alexandriamn, curavi subscribi eam per magistratus; atque ita veni ad vos. Quo illi audito, timore correpti sunt; et inclinaverunt se coram eo, confectumque fuit eorum negotium, nec illos amplius molestia affecit præses. Principium litteræ B. De magno Basilio. ctus Basilius cum ad cœnobium venisset, post con- venientem doctrinam, dixerit præposito : Habesne hic fratrem qui obedientiæ virtute ornatus sit? Respondit legumenus : Domine, omnes servi tui sunt, et ad salutem consequendam aspirant. Iterum dixit ei : In veritate, estne tibi aliquis obedientia præditus? At ille adduxit ei unum ex fratribus. Ususque est eo sanctus Basilius ministro inter pran- dendum. Postquam autem comedisset, dedit ei fra- ter aquam ad lavandum; tum dixit sanctus Basi- lius : Veni, ego quoque dabo tibi aquam abluendis manibus. Is vero passus est sibi ab ipso infundi aquam. Ait illi : Cum ingressus fuero in sacrarium, accede, ut te faciam diaconum. Quo peracto, in presbyterum etiam ordinavit; assumpsitque secum in episcopio, propter singularem ipsius obedientiam. De abbate Besarione. Besarionis : Aliquando iter agentibus nobis ad lit- tus maris, in sitim incidi; el divi abbati Besario- ni : Abba, admodum sitio. Tunc oratione ad Deum fasa, ait mihi senex : Bibe, e mari. Edulcata au- tem est aqua et bibi. Porro ego aliam haustam infudi in vas, si forte sitirem adhuc in itinere. • et nia, ut in nomine noto, vice adnotationis proferam titulum Sacræ Marciani imperatoris, prout habetur codice regio 1026. Ubi ergo in concilio Chalcedo- Densi parte 1, cap. 37, legitur, memoratus liber ostendit: ulteriori loco. Adverbium quod rarius in usu reperi- tar. Utitor eo, præter Allatianum anonymum libro De locis Hierosolymitanis, auctor Chronici Alexan- PATROL, GR. LXV. drini p. 504. Sic Latimi dixerunt inante aut in ante et inantea, teste cum aliis Commodiano instructione : Mens bonis invigilet: cave ut haud delinquas inante. Id est postkac, non autem ut antea ex errore docti editoris ac interpretis. Apud August. serm. De tempore, et Cæsarium homil. 5, earum quas Ste- phanus Baluzius clarissimi vir nominis evulgavit ; Pauperi eleemosynam petenti dicunt: Vade, vade in ante, et dabil, vel del tibi Deus, etc. Capitulorum Caroli (73) Commemoravit senum nonnullus, quod san- 1. (74) Retulit abbas Dulas discipulus abbatis (74) Τὴν Σάκραν. Dabitur, spero, mihi læc ve- D (71) Παρ' ἐκεῖ. Vel παρεκεί. Iterum, ultra, inde, (73) Dorotheus Doctrina 1. (74) Vit. Patr. 11, 4.

καὶ ὁ γέρων ἡσύχασεν εἰς τὸ ἴδιον κελλίον. Ὡς οὖν επληρώθησαν δεκατέσσαρες ἡμέραι, ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τοῦ γέροντος, ὅτι οὐκ εἶδον αὐτὸν πώ πότε κινηθέντα, καὶ ἔλεγον· Κατήργησεν ὁ γέρων τὸ πράγμα ἡμῶν. Τῇ δὲ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ συν έχθησαν οἱ ἀδελφοὶ κατὰ τὰς συνταγάς· καὶ ὁ γέ- ρων ἦλθε πρὸς αὐτοὺς ἔχων τὴν Σάκραν (71) ὑπὸ τοῦ βασιλέως εσφραγισμένην. Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἐξέστησαν, λέγοντες. Πότε ταύτην ἤνεγκας, ἀβδα; Καὶ λέγει ὁ γέρων Πιστεύσατέ μοι, ἀδελφοί, ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀπῆλθον πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἔγραψε τὴν Σάκραν ταύτην· καὶ ἐλθὼν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν υπέγραψα αὐτὴν παρὰ τῶν ἀρχόντων· καὶ οὕτως ἦλθαν πρὸς ὑμᾶς. Ακούσαντες δὲ ἐφοβήθησαν, καὶ ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν· καὶ ἡνύσθη αὐτῶν τὸ πρᾶ- γμα, καὶ οὐκ ἠνώχλησεν αὐτοῖς' ὁ ἄρχων. Αρχὴ τοῦ Β στοιχείου. Περὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ελεγέ τις τῶν γερόντων, ὅτι ὁ ἅγιος Βασίλειος ἐν κανοβία παραβαλών, μετὰ τὴν πρέπουσαν διδασκα- λίαν λέγει τῷ ἡγουμένῳ· Ἔχεις ἀδελφὸν ὧδε ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Πάντες δοῦλοί σού εἰσι, καὶ σπουδάζουσι σωθῆναι, δέσποτα. Πάλιν λέγει αὐτῷ· ἔχεις ἐν ἀληθείᾳ τινὰ ἔχοντα ὑπακοήν; Ὁ δὲ ἤνεγκεν αὐτῷ ἕνα ἀδελφόν· καὶ ἐχρήσατο αὐτὸν εἰς τὸ ἄριστον ὑπηρέτην• ὁ ἅγιος Βασίλειος. Μετὰ δὲ τὸ γεύσασθαι, ἔδωκεν αὐτῷ νίψασθαι· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Βασίλειος· Δεύρο, κἀγὼ δώσω σοι νίψασθαι. Ὁ δὲ κατεδέξατο αὐτοῦ ἐπιχέοντος τὸ ὕδωρ. Καὶ λέ- γει αὐτῷ, ὅτι Ὅταν εἰσέρχωμαι εἰς τὸ ἱερατεῖον, δεύρο ἵνα ποιήσω σε διάκονον. Καὶ τούτου γενομέν του, ἐποίησεν αὐτὸν πρεσβύτερον· καὶ ἔλαβεν αὐτὸν μεθ' ἑαυτοῦ εἰς τὸ ἐπισκοπεῖον, διὰ τὴν ὑπακοὴν αυτού. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος . α'. Ἔλεγεν ὁ ἀ66ας Δουλᾶς ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Βισαρίωνος, ὅτι Οδευόντων ἡμῶν ποτε εἰς ὄχθαν τῆς θαλάσσης, εδίψησα, καὶ εἶπον τῷ ἀ66] Βισαρίωνι· 1663, διψῶ πάνυ. Καὶ ποιήσας εὐχὴν ὁ γέρων, λέ- γει μοι· Πίε ἐκ τῆς θαλάσσης. Καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ, καὶ ἔπιον. Ἐγὼ δὲ ἥντλησα εἰς τὸ ἀγγεῖον, μήποτε παρ' ἐκεῖ (72) διψήσω. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων, Α1. αὐτούς. Η ΔΙ. αὐτῷ. " ΑΙ. ὑπηρετεῖν. * Α1. Βησαρίωνο; Βησσαρίωνος. Νικηταί, Ουαλεντι- γιανός, καὶ Μαρκιανός, ἔνδοξοι, τροπαιούχοι, ἀεισέ βαστο Ανατολίῳ, Ἴσον Σάκρας ἀποσταλείσης παρὰ τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ φιλοχρίστου βασιλέως Μαρκιανού, πρὸς τοὺς ἀπαντα τοῦ θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, περὶ τοῦ συνελθεῖν πάντες εἰς τὴν Νικαέων. Οι νικηταὶ Ουαλ. κ. Μ. Ε. τ. ά. Λέοντι, καὶ ὡσαύτως 'Ανατολίῳ καὶ λοιποῖς ἐν πᾶσι. Ἐξῆλθον δὲ καὶ οἱ ᾿Αρμένιοι τὸ τεῖχος Βλαχερνῶν, καὶ ἔβαλον πῦρ εἰς τὸν ἔμβολον τὸν παρ- Εκεῖ τοῦ ἁγίου Νικολάου. APOPHTHEGMATA PATRUM. A sua quietem egit. Postquam ergo pertransierunt B C dies quatuordecim, indignati sunt fratres adversus senem, quod non viderint illum ullatenus moventem se; ac dixerunt : Irritum fecit senex negotium no- strum. Quinta decima vero die congregati sunt, quemadmodum cendixerant; venitque ad eos senex cum Sacra ab imperatore obsignata. Quod intuiti fratres, obstupuerunt, dixeruntque : Quando cam attulisti, abba ? Ait senex : Mihi credite, fratres; hac nocte ad imperatorem abii, et hanc Sacram ex- aravit ; tum pergens Alexandriamn, curavi subscribi eam per magistratus; atque ita veni ad vos. Quo illi audito, timore correpti sunt; et inclinaverunt se coram eo, confectumque fuit eorum negotium, nec illos amplius molestia affecit præses. Principium litteræ B. De magno Basilio. ctus Basilius cum ad cœnobium venisset, post con- venientem doctrinam, dixerit præposito : Habesne hic fratrem qui obedientiæ virtute ornatus sit? Respondit legumenus : Domine, omnes servi tui sunt, et ad salutem consequendam aspirant. Iterum dixit ei : In veritate, estne tibi aliquis obedientia præditus? At ille adduxit ei unum ex fratribus. Ususque est eo sanctus Basilius ministro inter pran- dendum. Postquam autem comedisset, dedit ei fra- ter aquam ad lavandum; tum dixit sanctus Basi- lius : Veni, ego quoque dabo tibi aquam abluendis manibus. Is vero passus est sibi ab ipso infundi aquam. Ait illi : Cum ingressus fuero in sacrarium, accede, ut te faciam diaconum. Quo peracto, in presbyterum etiam ordinavit; assumpsitque secum in episcopio, propter singularem ipsius obedientiam. De abbate Besarione. Besarionis : Aliquando iter agentibus nobis ad lit- tus maris, in sitim incidi; el divi abbati Besario- ni : Abba, admodum sitio. Tunc oratione ad Deum fasa, ait mihi senex : Bibe, e mari. Edulcata au- tem est aqua et bibi. Porro ego aliam haustam infudi in vas, si forte sitirem adhuc in itinere. • et nia, ut in nomine noto, vice adnotationis proferam titulum Sacræ Marciani imperatoris, prout habetur codice regio 1026. Ubi ergo in concilio Chalcedo- Densi parte 1, cap. 37, legitur, memoratus liber ostendit: ulteriori loco. Adverbium quod rarius in usu reperi- tar. Utitor eo, præter Allatianum anonymum libro De locis Hierosolymitanis, auctor Chronici Alexan- PATROL, GR. LXV. drini p. 504. Sic Latimi dixerunt inante aut in ante et inantea, teste cum aliis Commodiano instructione : Mens bonis invigilet: cave ut haud delinquas inante. Id est postkac, non autem ut antea ex errore docti editoris ac interpretis. Apud August. serm. De tempore, et Cæsarium homil. 5, earum quas Ste- phanus Baluzius clarissimi vir nominis evulgavit ; Pauperi eleemosynam petenti dicunt: Vade, vade in ante, et dabil, vel del tibi Deus, etc. Capitulorum Caroli (73) Commemoravit senum nonnullus, quod san- 1. (74) Retulit abbas Dulas discipulus abbatis (74) Τὴν Σάκραν. Dabitur, spero, mihi læc ve- D (71) Παρ' ἐκεῖ. Vel παρεκεί. Iterum, ultra, inde, (73) Dorotheus Doctrina 1. (74) Vit. Patr. 11, 4.

Α λέγει μοι - Διατί ήντλησας; Λέγω αὐτῷ· Συγχώρησόν Β μοι, μήποτε παρ' ἐκεῖ διψήσω. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς ὧδε, καὶ πάντη Θεός. β'. "Αλλοτε χρείας αὐτῷ γενομένης, ἐποίησεν εὐ- χην, καὶ διέβη τὸν Χρυσορόαν ποταμὸν πεζῇ, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν. Ἐγὼ δὲ θαυμάσας, μετενόησα αὐτῷ, λέγων· Πῶς ᾐσθάνου τοὺς πόδας σου ἐν τῷ περιπατεῖν σε εἰς τὸ ὕδωρ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ἕως τῶν ἀστραγάλων ᾐσθανόμην τοῦ ὕδατος· τὸ δὲ λοι- πὸν ἦν στερεόν. γ. Αλλοτε πάλιν ὑπαγόντων ἡμῶν πρός τινα " γέ ροντα, ἦλθεν ὁ ἥλιος εἰς τὸ δῦναι. Καὶ εὐξάμενος ὁ γέρων εἶπε· Δέομαί σου, Κύριε, στήτιο ὁ ἥλιος, ἕως οὗ φθάσω εἰς τὸν δοῦλόν σου. Καὶ ἐγένετο αὕτως, δ'. "Αλλοτε πάλιν ἦλθον (79) εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ καὶ εὗρον αὐτὸν ἑστηκότα εἰς εὐχὴν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐκτεταμέναι εἰς τὸν οὐρανόν· ἔμεινε δὲ ἐπὶ δεκατέσσαρας ἡμέρας τοῦτο ποιῶν. Καὶ μετὰ τοῦτο ἐφώνησέ με, καὶ εἶπέ μοι· Ακολούθει μοι. Καὶ ἐξελ- θόντες ἐπορεύθημεν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ διψήσας, εἶπον· 'Λέβα, διψῶ. Καὶ λαβὼν ὁ γέρων τὸ μηλωτές ριόν μου ἀπῆλθεν ὡσεὶ λίθου βολήν· καὶ ποιήσας εὐχὴν ἤνεγκέ μοι αὐτὸ μεστὴν ὕδατος. Περιπατοῦν τες δὲ ἤλθομεν κατά τινος σπηλαίου· καὶ εἰσελθόν τες εὕρομέν τινα ἀδελφὸν καθεζόμενον καὶ ἐργαζό μενον σειράν, καὶ μὴ ἀνανεύοντα πρὸς ἡμᾶς, μήτε ἀσπαζόμενον, μήτε ὅλως θέλοντα συνάραι λόγον μεθ' ἡμῶν. Καὶ λέγει μοι ὁ γέρων · "Αγωμεν ἐντεῦθεν• τάχα οὐ πληροφορεῖται ὁ γέρων λαλῆσαι ἡμῖν. Καὶ ὡδεύσαμεν εἰς τὴν Λυκώ, ἕως ἤλθομεν εἰς τὸν ἀββαν Ἰωάννην ". Καὶ ἀσπασάμενοι αὐτὸν ἐποιήσαμεν εὐ χήν. Εἶτα ἐκάθισαν λαλεῖν περὶ τῆς θεωρίας ἧς εἶδε. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Βισαρίων, ὅτι ἀπόφασις ἐξῆλθεν ἵνα καθαιρεθῶσι τὰ ἱερά. Εγένετο δὲ οὕτως, καὶ και θηρέθησαν. Ἐν δὲ τῷ ὑποστρέφειν ἡμᾶς, ἤλθομεν πάλιν κατὰ τοῦ σπηλαίου ὅπου εἴδομεν τὸν ἀδελφόν. Καὶ λέγει μοι ὁ γέρων· Εἰσέλθωμεν πρὸς αὐτὸν, μή πως ὁ Θεὸς ἐπληροφόρησεν αὐτὸν λαλῆσαι ἡμῖν. Καὶ ὡς εἰσήλθομεν, εὕρομεν αὐτὸν τελειωθέντα. Καὶ λέ • Α1. ἄλλον, * ΑΙ. ἐξελθόντες δὲ ἐκεῖθεν. * ΑΙ. παραβαλεῖν τῷ 266ᾷ Ἰωάννη. Διηγήσατο ἡμῖν ὁ ἀββᾶς Δουλᾶς ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ660 Βησαρίωνος, λέγων, ὅτι Ἦλθόν ποτε εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀσσα μου, καὶ εὗρον αὐτὸν ἑστῶτα εἰς προσευχὴν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ εκτεταμέναι εἰς τὸν οὐρανόν. Εμεινε δὲ τοῦτο ποιῶν ἐπὶ δεκατέσσαρας ἡμέρας. Καὶ μετὰ τοῦτο ἐφώνησε μαι, καὶ εἱπέ μοι· Ακολούθει μοι. Καὶ ἐξελθόντες ἐπορεύθημεν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ διψήσας, εἶπον αὐτῷ· 'Αβδα, διψώ. Λαβὼν δὲ τὸ μηλωτάριον αὐτοῦ ὁ γέρων, ἐπορεύθη ἀπ' ἐμοῦ ὡσεὶ λίθου βουλήν· καὶ ποιήσεις εὐχὴν, ἤνεγκέν μοι αὐτὸ μὲ τὸν ὕδατος. Καὶ ὠδεύσαμεν εἰς τὴν Λυκῶ, ἕως οὗ ἐφθάσαμεν προς τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην. Καὶ ἀσπασάμενοι αὐτὸν, ἐποιή σαμεν εὐχὴν, καὶ ἐκαθίσαμεν ὁμιλεῖν περὶ τῆς θεω ρίας ἧς εἶδεν. Εἶπεν δὲ ὁ ἀββᾶς Βησαρίων, ὅτι ἐξῆλ- θεν ἀπόφασις ἀπὸ τοῦ Κυρίου, ἵνα καθαιρεθῶσιν τὰ ἱερὰ τῶν εἰδώλων. Εγένετο δὲ οὕτως, καὶ καθῃρέθη - σαν. APPENDIX AD PALLADIUM. Quod intuitus senex, dicit mihi : Quare hausisti? Responsum do : Ignosce mihi; ne forte postea si- Liam. Tunc senex : Deus hic, et ubique Deus. precatus est, ac luvium Chrysoroam pedibus per- transivit, atque ultra progressus est. Ego autem admirans, inclinavi me ante eum et dixi : Quomodo sentiebas pedes tuos, dum ambulares in aqua? Respondit senex : Usque ad talos sentiebam aquam; reliquum vero, solidum erat. dain senen, venit sol ad occasum. Precatusque senex dixit : Obsecro te, Domine, stet sol, donec pervenerim ad servum tuum. Atque ita factum est. cum stantem in oratione, manusque habebat in cœlum extensas; id autem facere perseveravit per quatuordecimn dies. Post quos vocavit me, ac dixit : Sequere me. Egressi itaque perreximus ad ere- mun. Ego vero sitiens, dixi : Abba, sitio. Tum senex accepta melote mea abscessit quasi jactum lapidis; atque oratione peracta, retulit meloten plenam aqua. (78) Cæterum incedendo veniinus ad quamdam speluncam : quam ingressi, invenimus fratrem sedentem, qui plectam faciebat, nec ad nos intendebat oculos, nec salutabat, omninoque nolebat nobiscum sermonem habere. Ait mihi senex Abeamus hinc; forsitan non placet neque est revelatum seni ut loquatur nobiscum. Itaque profecti sumus versus civitatem Lyco, quousque venimus ad abbatem Joannem. Hunc postquam salutassemus, fecimus orationem. Deinde sederunt, ut loquerentur de visione quam conspexerat. Et dixit abbas Besario : Emissum eat edictum, ut tem- pla destruantur. Atque ita evenit, destructa sunt. Cum autem reverteremur, venimus iterum ad spe- luncam, in qua fratrem videramus. Dixit mihi senex : Ingrediamur ad eum; si forte Deus inspi- raverit ei ut nobis loquatur. Utque intravimus, in- * - C Caroli Calvi tit. 12, n. 6: Quicunque ab hinc in ante latronem receperit. De inantea quærat studio- sus lector in Spelmanni Glossario. Ita quod ex nunc in antea quinque canonici ibi erunt. Spicileg. D Acher., XII, p. 522, 523. Vide Cassianum Collat. I, 14; xx, 8. nis bibliotheca Colbertinæ: Hoc est, ut Latine reddidit Pelagius : Narravit abbus Dulas, qui fuit discipulus abbatis Besarionis, dicens : Veni aliquando in cellam abbatis mei, et in - veni eum stantem ad orationem; et manus ejus eram extensæ in cœlum. Permansit autem hoc faciens jugi- ter per quatuordecim dies. Et post have vocavit me, et dixit: Sequere me. Et exeuntes perreximus in ere- mum. Et cum sitirem, dixi ei : Abba, sitio. Ille au- tem melotem tollens discessit a me, quantum juctus est lapidis: et facta oratione attulit eam plenam aqua. Et abivimus in civitatem Lyco, et venimus ad abbatem Joannem. Et salutantes eum, fecimus ora- tionem. Deinde sedentes cœperunt loqui de visione quam viderat (ita recte vetus editio). Dirit abtas Besarion: quia exivit præceptum a Domino, ut de- struantur templa. Et factum est sic; el destrucia sunt. 2. (75) Alio tempore cum necessitas ingruisset, 3. (76) Alia iterum vice, euntibus nobis ad quem- 4. (77) Alias iterum veni in cellam ejus, et reperi (75) Vit. Patr. 11, 2. (76) Vit. Patr. 11, 3. (77) Vit. Patr. x11, 3. (78) Vit. Patr. III, 1. (79) "Αλλοτε πάλιν ἦλθον. Εs optimis membra-

Α λέγει μοι - Διατί ήντλησας; Λέγω αὐτῷ· Συγχώρησόν Β μοι, μήποτε παρ' ἐκεῖ διψήσω. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς ὧδε, καὶ πάντη Θεός. β'. "Αλλοτε χρείας αὐτῷ γενομένης, ἐποίησεν εὐ- χην, καὶ διέβη τὸν Χρυσορόαν ποταμὸν πεζῇ, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν. Ἐγὼ δὲ θαυμάσας, μετενόησα αὐτῷ, λέγων· Πῶς ᾐσθάνου τοὺς πόδας σου ἐν τῷ περιπατεῖν σε εἰς τὸ ὕδωρ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ἕως τῶν ἀστραγάλων ᾐσθανόμην τοῦ ὕδατος· τὸ δὲ λοι- πὸν ἦν στερεόν. γ. Αλλοτε πάλιν ὑπαγόντων ἡμῶν πρός τινα " γέ ροντα, ἦλθεν ὁ ἥλιος εἰς τὸ δῦναι. Καὶ εὐξάμενος ὁ γέρων εἶπε· Δέομαί σου, Κύριε, στήτιο ὁ ἥλιος, ἕως οὗ φθάσω εἰς τὸν δοῦλόν σου. Καὶ ἐγένετο αὕτως, δ'. "Αλλοτε πάλιν ἦλθον (79) εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ καὶ εὗρον αὐτὸν ἑστηκότα εἰς εὐχὴν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐκτεταμέναι εἰς τὸν οὐρανόν· ἔμεινε δὲ ἐπὶ δεκατέσσαρας ἡμέρας τοῦτο ποιῶν. Καὶ μετὰ τοῦτο ἐφώνησέ με, καὶ εἶπέ μοι· Ακολούθει μοι. Καὶ ἐξελ- θόντες ἐπορεύθημεν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ διψήσας, εἶπον· 'Λέβα, διψῶ. Καὶ λαβὼν ὁ γέρων τὸ μηλωτές ριόν μου ἀπῆλθεν ὡσεὶ λίθου βολήν· καὶ ποιήσας εὐχὴν ἤνεγκέ μοι αὐτὸ μεστὴν ὕδατος. Περιπατοῦν τες δὲ ἤλθομεν κατά τινος σπηλαίου· καὶ εἰσελθόν τες εὕρομέν τινα ἀδελφὸν καθεζόμενον καὶ ἐργαζό μενον σειράν, καὶ μὴ ἀνανεύοντα πρὸς ἡμᾶς, μήτε ἀσπαζόμενον, μήτε ὅλως θέλοντα συνάραι λόγον μεθ' ἡμῶν. Καὶ λέγει μοι ὁ γέρων · "Αγωμεν ἐντεῦθεν• τάχα οὐ πληροφορεῖται ὁ γέρων λαλῆσαι ἡμῖν. Καὶ ὡδεύσαμεν εἰς τὴν Λυκώ, ἕως ἤλθομεν εἰς τὸν ἀββαν Ἰωάννην ". Καὶ ἀσπασάμενοι αὐτὸν ἐποιήσαμεν εὐ χήν. Εἶτα ἐκάθισαν λαλεῖν περὶ τῆς θεωρίας ἧς εἶδε. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Βισαρίων, ὅτι ἀπόφασις ἐξῆλθεν ἵνα καθαιρεθῶσι τὰ ἱερά. Εγένετο δὲ οὕτως, καὶ και θηρέθησαν. Ἐν δὲ τῷ ὑποστρέφειν ἡμᾶς, ἤλθομεν πάλιν κατὰ τοῦ σπηλαίου ὅπου εἴδομεν τὸν ἀδελφόν. Καὶ λέγει μοι ὁ γέρων· Εἰσέλθωμεν πρὸς αὐτὸν, μή πως ὁ Θεὸς ἐπληροφόρησεν αὐτὸν λαλῆσαι ἡμῖν. Καὶ ὡς εἰσήλθομεν, εὕρομεν αὐτὸν τελειωθέντα. Καὶ λέ • Α1. ἄλλον, * ΑΙ. ἐξελθόντες δὲ ἐκεῖθεν. * ΑΙ. παραβαλεῖν τῷ 266ᾷ Ἰωάννη. Διηγήσατο ἡμῖν ὁ ἀββᾶς Δουλᾶς ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ660 Βησαρίωνος, λέγων, ὅτι Ἦλθόν ποτε εἰς τὸ κελλίον τοῦ ἀσσα μου, καὶ εὗρον αὐτὸν ἑστῶτα εἰς προσευχὴν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ εκτεταμέναι εἰς τὸν οὐρανόν. Εμεινε δὲ τοῦτο ποιῶν ἐπὶ δεκατέσσαρας ἡμέρας. Καὶ μετὰ τοῦτο ἐφώνησε μαι, καὶ εἱπέ μοι· Ακολούθει μοι. Καὶ ἐξελθόντες ἐπορεύθημεν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ διψήσας, εἶπον αὐτῷ· 'Αβδα, διψώ. Λαβὼν δὲ τὸ μηλωτάριον αὐτοῦ ὁ γέρων, ἐπορεύθη ἀπ' ἐμοῦ ὡσεὶ λίθου βουλήν· καὶ ποιήσεις εὐχὴν, ἤνεγκέν μοι αὐτὸ μὲ τὸν ὕδατος. Καὶ ὠδεύσαμεν εἰς τὴν Λυκῶ, ἕως οὗ ἐφθάσαμεν προς τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην. Καὶ ἀσπασάμενοι αὐτὸν, ἐποιή σαμεν εὐχὴν, καὶ ἐκαθίσαμεν ὁμιλεῖν περὶ τῆς θεω ρίας ἧς εἶδεν. Εἶπεν δὲ ὁ ἀββᾶς Βησαρίων, ὅτι ἐξῆλ- θεν ἀπόφασις ἀπὸ τοῦ Κυρίου, ἵνα καθαιρεθῶσιν τὰ ἱερὰ τῶν εἰδώλων. Εγένετο δὲ οὕτως, καὶ καθῃρέθη - σαν. APPENDIX AD PALLADIUM. Quod intuitus senex, dicit mihi : Quare hausisti? Responsum do : Ignosce mihi; ne forte postea si- Liam. Tunc senex : Deus hic, et ubique Deus. precatus est, ac luvium Chrysoroam pedibus per- transivit, atque ultra progressus est. Ego autem admirans, inclinavi me ante eum et dixi : Quomodo sentiebas pedes tuos, dum ambulares in aqua? Respondit senex : Usque ad talos sentiebam aquam; reliquum vero, solidum erat. dain senen, venit sol ad occasum. Precatusque senex dixit : Obsecro te, Domine, stet sol, donec pervenerim ad servum tuum. Atque ita factum est. cum stantem in oratione, manusque habebat in cœlum extensas; id autem facere perseveravit per quatuordecimn dies. Post quos vocavit me, ac dixit : Sequere me. Egressi itaque perreximus ad ere- mun. Ego vero sitiens, dixi : Abba, sitio. Tum senex accepta melote mea abscessit quasi jactum lapidis; atque oratione peracta, retulit meloten plenam aqua. (78) Cæterum incedendo veniinus ad quamdam speluncam : quam ingressi, invenimus fratrem sedentem, qui plectam faciebat, nec ad nos intendebat oculos, nec salutabat, omninoque nolebat nobiscum sermonem habere. Ait mihi senex Abeamus hinc; forsitan non placet neque est revelatum seni ut loquatur nobiscum. Itaque profecti sumus versus civitatem Lyco, quousque venimus ad abbatem Joannem. Hunc postquam salutassemus, fecimus orationem. Deinde sederunt, ut loquerentur de visione quam conspexerat. Et dixit abbas Besario : Emissum eat edictum, ut tem- pla destruantur. Atque ita evenit, destructa sunt. Cum autem reverteremur, venimus iterum ad spe- luncam, in qua fratrem videramus. Dixit mihi senex : Ingrediamur ad eum; si forte Deus inspi- raverit ei ut nobis loquatur. Utque intravimus, in- * - C Caroli Calvi tit. 12, n. 6: Quicunque ab hinc in ante latronem receperit. De inantea quærat studio- sus lector in Spelmanni Glossario. Ita quod ex nunc in antea quinque canonici ibi erunt. Spicileg. D Acher., XII, p. 522, 523. Vide Cassianum Collat. I, 14; xx, 8. nis bibliotheca Colbertinæ: Hoc est, ut Latine reddidit Pelagius : Narravit abbus Dulas, qui fuit discipulus abbatis Besarionis, dicens : Veni aliquando in cellam abbatis mei, et in - veni eum stantem ad orationem; et manus ejus eram extensæ in cœlum. Permansit autem hoc faciens jugi- ter per quatuordecim dies. Et post have vocavit me, et dixit: Sequere me. Et exeuntes perreximus in ere- mum. Et cum sitirem, dixi ei : Abba, sitio. Ille au- tem melotem tollens discessit a me, quantum juctus est lapidis: et facta oratione attulit eam plenam aqua. Et abivimus in civitatem Lyco, et venimus ad abbatem Joannem. Et salutantes eum, fecimus ora- tionem. Deinde sedentes cœperunt loqui de visione quam viderat (ita recte vetus editio). Dirit abtas Besarion: quia exivit præceptum a Domino, ut de- struantur templa. Et factum est sic; el destrucia sunt. 2. (75) Alio tempore cum necessitas ingruisset, 3. (76) Alia iterum vice, euntibus nobis ad quem- 4. (77) Alias iterum veni in cellam ejus, et reperi (75) Vit. Patr. 11, 2. (76) Vit. Patr. 11, 3. (77) Vit. Patr. x11, 3. (78) Vit. Patr. III, 1. (79) "Αλλοτε πάλιν ἦλθον. Εs optimis membra-

γες μας ὁ γέρων· Δεύρο, ἀδελφέ, συστείλωμεν τὸ σῶμα αὐτοῦ· εἰς γὰρ τοῦτο ἔπεμψεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς ωδε. Συστελλόντων δὲ ἡμῶν εἰς τὸ θάψαι αὐτὸν, εξ- ρομεν ὅτι γυνὴ ἦν τῇ φύσει. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων, καὶ εἶπεν· "Ιδε πῶς καὶ γυναῖκες καταπαλαίουσι τὸν Σατανᾶν, καὶ ἡμεῖς ἐν ταῖς πόλεσιν ἀσχημονοῦμεν. Καὶ δοξάσαντες τὸν Θεὸν τὸν ὑπερασπιστὴν τῶν ἀγα Σύντων αὐτόν, ἀνεχωρήσαμεν ἐκεῖθεν. ε. "Ηλθέ τίς ποτε δαιμονιζόμενος εἰς τὴν Σκῆτιν, καὶ ἐγένετο εὐχὴ περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ οὐκ εξήρχετο ὁ δαίμων· ἦν γὰρ σκληρός. Καὶ λέγουσιν εἰ κληρικοί· Τί ἔχομεν ποιῆσαι τῷ δαίμονι τούτῳ ; οὐδεὶς δύναται αὐτὸν ἐκβαλεῖν, εἰ μὴ ὁ ἀββᾶς Βισα - βίων· καὶ ἐὰν αὐτὸν παρακαλέσωμεν ", οὐδὲ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἔρχεται. Τοῦτο οὖν ποιήσωμεν· ἰδοὺ ἔρχε- Β και πρωί πρὸ πάντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν· ποιήσωμεν τὸν πάσχοντα καθευδῆσαι " εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ· καὶ ὅτε εἰσέρχεται, στῶμεν εἰς εὐχὴν, καὶ εἴπωμεν αὐτῷ· Ἐξύπνησαν καὶ τὸν ἀδελφὸν, ἀ663. Εποίησαν δὲ οὕτως, καὶ ἐλθόντος τοῦ γέροντος πρωί, ἐστάθησαν εἰς εὐχὴν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἐξύπνησον καὶ τὸν ἀδελφόν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· ᾿Ανάστα, Εξελθε ἔξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ἀπ' αὐτοῦ ὁ δαίμων, καὶ ἰάθη ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. -'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Βισαρίων, ὅτι Τεσσαράκοντα νυ- χθήμερα έμεινα μέσον ῥάμνων, στέκων, μὴ κοιμό μενος. πρεσβυτέρου ἐκ τῆς ἐκκλησίας. Ὁ δὲ ἀββᾶς Βισαρίων ἀναστὰς συνεξῆλθεν αὐτῷ, λέγων, ὅτι Καγώ άμαρ- τωλός είμι. η'. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Βισαρίων εἶπεν, ὅτι Τεσσαρά κοντα έτη οὐκ ἔθηκα ἑαυτὸν ἐπιπλευρὸν 10, ἀλλὰ καθε έμενος ἢ στήκων ἐκοιμώμην. θ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Ὅταν ἐν εἰρήνῃ τυγχάνῃς καὶ οὐ πολεμῆσαι, τότε μᾶλλον ταπεινοῦ, μήπως χαρᾶς ἀλλοτρίας ἐπεισελθούσης καυχησώμεθα, καὶ παρα- δθῶμεν εἰς πόλεμον. Πολλάκις γὰρ ὁ Θεὸς διὰ τὰς ἀσθενείας ἡμῶν οὐ συγχωρεῖ ἡμᾶς παραδοθῆναι ", ἵνα μὴ ἀπολώμεθα. ι. Αδελφός συνοικῶν ἀδελφοῖς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Βισαρίωνα· Τί ποιήσω ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Σιώπα, και με μετρήσης ἑαυτόν. τα'. ῾Ο ἀββᾶς Βισαρίων ἀποθνήσκων έλεγεν, ὅτι ὀφείλει εἶναι ὁ μοναχός, ὡς τὰ χερουβὶμ καὶ τὰ σε ραφία, όλος έφθαλμός. Διηγήσαντο οἱ μαθηταὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος, τὸν βίον αὐτοῦ οὕτως γεγενῆσθαι, ὡς ἔν τι τῶν ἀερίων πτηνών ἢ νηκτῶν ἢ χερσαίων ζώων, αταράχως καὶ ἀμερίμνως πάντα τὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ χρόνον διατε- λέσαντα 1. Οὐ γὰρ φροντίς οἴκου παρ' αὐτοῦ ἐμελετάτο, " περὶ τούτου. * Αl. καθίσαι. • Α1. ἐπὶ πλευρών, οι Α1. συγχωρεῖ ἡμῖν πολεμηθῆναι. ΔΙ. διατελέσας ει διατελέσαι. (81-82) APOPHTHEGMATA PATRUM. A venimus eum morte consummatum. Ait mili senex : C D Veni, frater, componamus corpus ejus. Ad hoc enim misit nos Deus huc. Cum ergo componeremus ad sepulturam, invenimus mulierem esse. Tum admiratus senex, in hæc prorupit verba: Ecce quomodo etiam feminæ superant dæmones, nos vero in urbibus indecore agimus. Atque glori- ficato Deo, qui protector est diligentium se, inde secessimus. eo facta est oratio in ecclesia; verum dæmon non egrediebatur; erat enim sævus. Aiunt clerici : Quid babemus facere adversus hunc dæmonein? Nemo potest eum ejicere, nisi abbas Besario; sed si eum rogaverimus, neque in ecclesiam venturus est. Hoc ergo faciamus : ecce venit mane ad ecclesiam ante omnes; ponamus hunc dæmonium patientem in loco ipsius, quasi dormientem ; et cum ingredietur, stenus ad orationem, ac dicamus ei : Excita fra- trem, abba. Atque ita fecerunt. Accedente sene mane, steterunt ad orationem, et aiunt ei : Excita fratrem. Tum dixit ci senex : Surge, egredere foras. Statimque exiit ab eo dæmon, et sanalus est ex illa hora. noctes mansi inter spinas, stans, nec dormiens. per presbyterum expellebatur ab ecclesia. Abbas autem Besario surgens, egressus est cum eo, lis prolatis verbis : Ego quoque peccator sum. ginta non recubui super latus, sed aut sedens aut stans dormiebam. impugnaris, tunc magis humilem te præbe, ne forte gaudio extraneo irrepente gloriemur, tradamurque ad certanen. Nam Deus sæpe non permittit, pro- pter infirmitates nostras, ut bello ac tentationi tra- damur, ne pereamus. rogavit abbatem Besarionem, quid sibi opus facto esset. Respondit senex : Tace, nec te cum aliis metiaris. monachus, instar cherubinorum et seraphinorum, totus esse oculus. fuisse vitam illius, quemadmodum alicujus aeriæ avis, aut piscis, aut terrestris animalis; omne enim vitæ suæ tempus absque molestia et curis peregisse. Nam nec domus cura per eumn agitaba • Al. add. Vit. Patr. vult, 4. 2. 5. Αδελφός τις ἁμαρτήσας ἐχωρίζετο ὑπὸ τοῦ 5. (80) Scetim venit aliquando damoniacus, et pro 6. (81-82) Dixit abbas Besario : Quadraginta dies ac 7. (83) Quidam frater qui peccaverat, segregatus 8. Idem abbas Besario dixit : Per annos quadra- 9. Is ipse monuit : Quando in pace degis, neque 10. (84) Frater commoraus cum fratribus inter- 11. (85) Abbas Besario, moriens dicebat : Debet 12. Narraverunt abbatis Besarionis discipuli, ita (90) Vit. Patr. 11, 4. (85) Vit. Patr. 13, (84) App. p. 1005, n. 52. (85) Vit. Patr. xi, 7.

γες μας ὁ γέρων· Δεύρο, ἀδελφέ, συστείλωμεν τὸ σῶμα αὐτοῦ· εἰς γὰρ τοῦτο ἔπεμψεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς ωδε. Συστελλόντων δὲ ἡμῶν εἰς τὸ θάψαι αὐτὸν, εξ- ρομεν ὅτι γυνὴ ἦν τῇ φύσει. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων, καὶ εἶπεν· "Ιδε πῶς καὶ γυναῖκες καταπαλαίουσι τὸν Σατανᾶν, καὶ ἡμεῖς ἐν ταῖς πόλεσιν ἀσχημονοῦμεν. Καὶ δοξάσαντες τὸν Θεὸν τὸν ὑπερασπιστὴν τῶν ἀγα Σύντων αὐτόν, ἀνεχωρήσαμεν ἐκεῖθεν. ε. "Ηλθέ τίς ποτε δαιμονιζόμενος εἰς τὴν Σκῆτιν, καὶ ἐγένετο εὐχὴ περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ οὐκ εξήρχετο ὁ δαίμων· ἦν γὰρ σκληρός. Καὶ λέγουσιν εἰ κληρικοί· Τί ἔχομεν ποιῆσαι τῷ δαίμονι τούτῳ ; οὐδεὶς δύναται αὐτὸν ἐκβαλεῖν, εἰ μὴ ὁ ἀββᾶς Βισα - βίων· καὶ ἐὰν αὐτὸν παρακαλέσωμεν ", οὐδὲ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἔρχεται. Τοῦτο οὖν ποιήσωμεν· ἰδοὺ ἔρχε- Β και πρωί πρὸ πάντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν· ποιήσωμεν τὸν πάσχοντα καθευδῆσαι " εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ· καὶ ὅτε εἰσέρχεται, στῶμεν εἰς εὐχὴν, καὶ εἴπωμεν αὐτῷ· Ἐξύπνησαν καὶ τὸν ἀδελφὸν, ἀ663. Εποίησαν δὲ οὕτως, καὶ ἐλθόντος τοῦ γέροντος πρωί, ἐστάθησαν εἰς εὐχὴν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἐξύπνησον καὶ τὸν ἀδελφόν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· ᾿Ανάστα, Εξελθε ἔξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ἀπ' αὐτοῦ ὁ δαίμων, καὶ ἰάθη ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. -'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Βισαρίων, ὅτι Τεσσαράκοντα νυ- χθήμερα έμεινα μέσον ῥάμνων, στέκων, μὴ κοιμό μενος. πρεσβυτέρου ἐκ τῆς ἐκκλησίας. Ὁ δὲ ἀββᾶς Βισαρίων ἀναστὰς συνεξῆλθεν αὐτῷ, λέγων, ὅτι Καγώ άμαρ- τωλός είμι. η'. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Βισαρίων εἶπεν, ὅτι Τεσσαρά κοντα έτη οὐκ ἔθηκα ἑαυτὸν ἐπιπλευρὸν 10, ἀλλὰ καθε έμενος ἢ στήκων ἐκοιμώμην. θ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Ὅταν ἐν εἰρήνῃ τυγχάνῃς καὶ οὐ πολεμῆσαι, τότε μᾶλλον ταπεινοῦ, μήπως χαρᾶς ἀλλοτρίας ἐπεισελθούσης καυχησώμεθα, καὶ παρα- δθῶμεν εἰς πόλεμον. Πολλάκις γὰρ ὁ Θεὸς διὰ τὰς ἀσθενείας ἡμῶν οὐ συγχωρεῖ ἡμᾶς παραδοθῆναι ", ἵνα μὴ ἀπολώμεθα. ι. Αδελφός συνοικῶν ἀδελφοῖς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Βισαρίωνα· Τί ποιήσω ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Σιώπα, και με μετρήσης ἑαυτόν. τα'. ῾Ο ἀββᾶς Βισαρίων ἀποθνήσκων έλεγεν, ὅτι ὀφείλει εἶναι ὁ μοναχός, ὡς τὰ χερουβὶμ καὶ τὰ σε ραφία, όλος έφθαλμός. Διηγήσαντο οἱ μαθηταὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος, τὸν βίον αὐτοῦ οὕτως γεγενῆσθαι, ὡς ἔν τι τῶν ἀερίων πτηνών ἢ νηκτῶν ἢ χερσαίων ζώων, αταράχως καὶ ἀμερίμνως πάντα τὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ χρόνον διατε- λέσαντα 1. Οὐ γὰρ φροντίς οἴκου παρ' αὐτοῦ ἐμελετάτο, " περὶ τούτου. * Αl. καθίσαι. • Α1. ἐπὶ πλευρών, οι Α1. συγχωρεῖ ἡμῖν πολεμηθῆναι. ΔΙ. διατελέσας ει διατελέσαι. (81-82) APOPHTHEGMATA PATRUM. A venimus eum morte consummatum. Ait mili senex : C D Veni, frater, componamus corpus ejus. Ad hoc enim misit nos Deus huc. Cum ergo componeremus ad sepulturam, invenimus mulierem esse. Tum admiratus senex, in hæc prorupit verba: Ecce quomodo etiam feminæ superant dæmones, nos vero in urbibus indecore agimus. Atque glori- ficato Deo, qui protector est diligentium se, inde secessimus. eo facta est oratio in ecclesia; verum dæmon non egrediebatur; erat enim sævus. Aiunt clerici : Quid babemus facere adversus hunc dæmonein? Nemo potest eum ejicere, nisi abbas Besario; sed si eum rogaverimus, neque in ecclesiam venturus est. Hoc ergo faciamus : ecce venit mane ad ecclesiam ante omnes; ponamus hunc dæmonium patientem in loco ipsius, quasi dormientem ; et cum ingredietur, stenus ad orationem, ac dicamus ei : Excita fra- trem, abba. Atque ita fecerunt. Accedente sene mane, steterunt ad orationem, et aiunt ei : Excita fratrem. Tum dixit ci senex : Surge, egredere foras. Statimque exiit ab eo dæmon, et sanalus est ex illa hora. noctes mansi inter spinas, stans, nec dormiens. per presbyterum expellebatur ab ecclesia. Abbas autem Besario surgens, egressus est cum eo, lis prolatis verbis : Ego quoque peccator sum. ginta non recubui super latus, sed aut sedens aut stans dormiebam. impugnaris, tunc magis humilem te præbe, ne forte gaudio extraneo irrepente gloriemur, tradamurque ad certanen. Nam Deus sæpe non permittit, pro- pter infirmitates nostras, ut bello ac tentationi tra- damur, ne pereamus. rogavit abbatem Besarionem, quid sibi opus facto esset. Respondit senex : Tace, nec te cum aliis metiaris. monachus, instar cherubinorum et seraphinorum, totus esse oculus. fuisse vitam illius, quemadmodum alicujus aeriæ avis, aut piscis, aut terrestris animalis; omne enim vitæ suæ tempus absque molestia et curis peregisse. Nam nec domus cura per eumn agitaba • Al. add. Vit. Patr. vult, 4. 2. 5. Αδελφός τις ἁμαρτήσας ἐχωρίζετο ὑπὸ τοῦ 5. (80) Scetim venit aliquando damoniacus, et pro 6. (81-82) Dixit abbas Besario : Quadraginta dies ac 7. (83) Quidam frater qui peccaverat, segregatus 8. Idem abbas Besario dixit : Per annos quadra- 9. Is ipse monuit : Quando in pace degis, neque 10. (84) Frater commoraus cum fratribus inter- 11. (85) Abbas Besario, moriens dicebat : Debet 12. Narraverunt abbatis Besarionis discipuli, ita (90) Vit. Patr. 11, 4. (85) Vit. Patr. 13, (84) App. p. 1005, n. 52. (85) Vit. Patr. xi, 7.

γες μας ὁ γέρων· Δεύρο, ἀδελφέ, συστείλωμεν τὸ σῶμα αὐτοῦ· εἰς γὰρ τοῦτο ἔπεμψεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς ωδε. Συστελλόντων δὲ ἡμῶν εἰς τὸ θάψαι αὐτὸν, εξ- ρομεν ὅτι γυνὴ ἦν τῇ φύσει. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων, καὶ εἶπεν· "Ιδε πῶς καὶ γυναῖκες καταπαλαίουσι τὸν Σατανᾶν, καὶ ἡμεῖς ἐν ταῖς πόλεσιν ἀσχημονοῦμεν. Καὶ δοξάσαντες τὸν Θεὸν τὸν ὑπερασπιστὴν τῶν ἀγα Σύντων αὐτόν, ἀνεχωρήσαμεν ἐκεῖθεν. ε. "Ηλθέ τίς ποτε δαιμονιζόμενος εἰς τὴν Σκῆτιν, καὶ ἐγένετο εὐχὴ περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ οὐκ εξήρχετο ὁ δαίμων· ἦν γὰρ σκληρός. Καὶ λέγουσιν εἰ κληρικοί· Τί ἔχομεν ποιῆσαι τῷ δαίμονι τούτῳ ; οὐδεὶς δύναται αὐτὸν ἐκβαλεῖν, εἰ μὴ ὁ ἀββᾶς Βισα - βίων· καὶ ἐὰν αὐτὸν παρακαλέσωμεν ", οὐδὲ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἔρχεται. Τοῦτο οὖν ποιήσωμεν· ἰδοὺ ἔρχε- Β και πρωί πρὸ πάντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν· ποιήσωμεν τὸν πάσχοντα καθευδῆσαι " εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ· καὶ ὅτε εἰσέρχεται, στῶμεν εἰς εὐχὴν, καὶ εἴπωμεν αὐτῷ· Ἐξύπνησαν καὶ τὸν ἀδελφὸν, ἀ663. Εποίησαν δὲ οὕτως, καὶ ἐλθόντος τοῦ γέροντος πρωί, ἐστάθησαν εἰς εὐχὴν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἐξύπνησον καὶ τὸν ἀδελφόν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· ᾿Ανάστα, Εξελθε ἔξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ἀπ' αὐτοῦ ὁ δαίμων, καὶ ἰάθη ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. -'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Βισαρίων, ὅτι Τεσσαράκοντα νυ- χθήμερα έμεινα μέσον ῥάμνων, στέκων, μὴ κοιμό μενος. πρεσβυτέρου ἐκ τῆς ἐκκλησίας. Ὁ δὲ ἀββᾶς Βισαρίων ἀναστὰς συνεξῆλθεν αὐτῷ, λέγων, ὅτι Καγώ άμαρ- τωλός είμι. η'. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Βισαρίων εἶπεν, ὅτι Τεσσαρά κοντα έτη οὐκ ἔθηκα ἑαυτὸν ἐπιπλευρὸν 10, ἀλλὰ καθε έμενος ἢ στήκων ἐκοιμώμην. θ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν· Ὅταν ἐν εἰρήνῃ τυγχάνῃς καὶ οὐ πολεμῆσαι, τότε μᾶλλον ταπεινοῦ, μήπως χαρᾶς ἀλλοτρίας ἐπεισελθούσης καυχησώμεθα, καὶ παρα- δθῶμεν εἰς πόλεμον. Πολλάκις γὰρ ὁ Θεὸς διὰ τὰς ἀσθενείας ἡμῶν οὐ συγχωρεῖ ἡμᾶς παραδοθῆναι ", ἵνα μὴ ἀπολώμεθα. ι. Αδελφός συνοικῶν ἀδελφοῖς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Βισαρίωνα· Τί ποιήσω ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Σιώπα, και με μετρήσης ἑαυτόν. τα'. ῾Ο ἀββᾶς Βισαρίων ἀποθνήσκων έλεγεν, ὅτι ὀφείλει εἶναι ὁ μοναχός, ὡς τὰ χερουβὶμ καὶ τὰ σε ραφία, όλος έφθαλμός. Διηγήσαντο οἱ μαθηταὶ τοῦ ἀββᾶ Βισαρίωνος, τὸν βίον αὐτοῦ οὕτως γεγενῆσθαι, ὡς ἔν τι τῶν ἀερίων πτηνών ἢ νηκτῶν ἢ χερσαίων ζώων, αταράχως καὶ ἀμερίμνως πάντα τὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ χρόνον διατε- λέσαντα 1. Οὐ γὰρ φροντίς οἴκου παρ' αὐτοῦ ἐμελετάτο, " περὶ τούτου. * Αl. καθίσαι. • Α1. ἐπὶ πλευρών, οι Α1. συγχωρεῖ ἡμῖν πολεμηθῆναι. ΔΙ. διατελέσας ει διατελέσαι. (81-82) APOPHTHEGMATA PATRUM. A venimus eum morte consummatum. Ait mili senex : C D Veni, frater, componamus corpus ejus. Ad hoc enim misit nos Deus huc. Cum ergo componeremus ad sepulturam, invenimus mulierem esse. Tum admiratus senex, in hæc prorupit verba: Ecce quomodo etiam feminæ superant dæmones, nos vero in urbibus indecore agimus. Atque glori- ficato Deo, qui protector est diligentium se, inde secessimus. eo facta est oratio in ecclesia; verum dæmon non egrediebatur; erat enim sævus. Aiunt clerici : Quid babemus facere adversus hunc dæmonein? Nemo potest eum ejicere, nisi abbas Besario; sed si eum rogaverimus, neque in ecclesiam venturus est. Hoc ergo faciamus : ecce venit mane ad ecclesiam ante omnes; ponamus hunc dæmonium patientem in loco ipsius, quasi dormientem ; et cum ingredietur, stenus ad orationem, ac dicamus ei : Excita fra- trem, abba. Atque ita fecerunt. Accedente sene mane, steterunt ad orationem, et aiunt ei : Excita fratrem. Tum dixit ci senex : Surge, egredere foras. Statimque exiit ab eo dæmon, et sanalus est ex illa hora. noctes mansi inter spinas, stans, nec dormiens. per presbyterum expellebatur ab ecclesia. Abbas autem Besario surgens, egressus est cum eo, lis prolatis verbis : Ego quoque peccator sum. ginta non recubui super latus, sed aut sedens aut stans dormiebam. impugnaris, tunc magis humilem te præbe, ne forte gaudio extraneo irrepente gloriemur, tradamurque ad certanen. Nam Deus sæpe non permittit, pro- pter infirmitates nostras, ut bello ac tentationi tra- damur, ne pereamus. rogavit abbatem Besarionem, quid sibi opus facto esset. Respondit senex : Tace, nec te cum aliis metiaris. monachus, instar cherubinorum et seraphinorum, totus esse oculus. fuisse vitam illius, quemadmodum alicujus aeriæ avis, aut piscis, aut terrestris animalis; omne enim vitæ suæ tempus absque molestia et curis peregisse. Nam nec domus cura per eumn agitaba • Al. add. Vit. Patr. vult, 4. 2. 5. Αδελφός τις ἁμαρτήσας ἐχωρίζετο ὑπὸ τοῦ 5. (80) Scetim venit aliquando damoniacus, et pro 6. (81-82) Dixit abbas Besario : Quadraginta dies ac 7. (83) Quidam frater qui peccaverat, segregatus 8. Idem abbas Besario dixit : Per annos quadra- 9. Is ipse monuit : Quando in pace degis, neque 10. (84) Frater commoraus cum fratribus inter- 11. (85) Abbas Besario, moriens dicebat : Debet 12. Narraverunt abbatis Besarionis discipuli, ita (90) Vit. Patr. 11, 4. (85) Vit. Patr. 13, (84) App. p. 1005, n. 52. (85) Vit. Patr. xi, 7.

ροντι, καὶ ἐκράτησεν ἡμᾶς φαγεῖν· ἔβαλε δὲ ἡμῖν Α βαρανέλαιον. Καὶ λέγομεν αὐτῷ· Πάτερ, μᾶλλον μια κρὸν χρήσιμον ἔλαιον βάλε ἡμῖν. Ο δὲ ἀκούσας, ἐσφράγισεν ἑαυτὸν, λέγων· Εἰ ἐστιν ἄλλο ἔλαιον ἐκτὸς τούτου, οὐκ οἶδα ἐγώ. δ. Ὁ ἀββᾶς Βενιαμίν εἴρηκε τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ἐπιθνήσκων· Ταῦτα ποιεῖτε, καὶ δύνασθε σωθῆναι· Πάντοτε χαίρετε, ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε. ε. Ὁ αὐτὸς εἰρηκε· Τὴν βασιλικὴν ὁδὸν πορεύε σία, καὶ τὰ μίλια μετρεῖτε, καὶ οὐκ ὀλιγωρεῖτε. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Βιαρέ Ηρώτησέ τις τὸν ἀ65ἂν Βιαρέ, λέγων· Τί ποι ήσω ἵνα σωθώ ; Καὶ λέγει αὐτῷ· Υπαγε, ποίησον την κοιλίαν σου μικράν, καὶ τὸ ἐργόχειρόν σου μικρόν, καὶ μὴ ταράσσου εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ αύξη. Αρχὴ τοῦ Γ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Γρηγορίου τοῦ θεολόγου. ε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Γρηγόριος, ὅτι τὰ τρία ταῦτα ἀπαιτεῖ ὁ Θεὸς παρὰ παντὸς ἀνθρώπου ἔχοντος τὸ βάπτισμα· πίστιν ὀρθὴν ἀπὸ τῆς ψυχῆς, καὶ ἀλή- Σαν ἀπὸ τῆς γλώσσης, καὶ σωφροσύνην ἀπὸ τοῦ σόμενος. Γ. Εἶπε πάλιν· Ολος ὁ βίος ἀνθρώπου, ἡμέρα μέα, τοῖς πόθῳ κάμνουσιν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου. Τον ἐν δέρμασιν, ἄξιον δεκαοκτώ νομισμάτων έχε δὲ τὴν Παλαιὰν καὶ Καινὴν Διαθήκην " γεγραμ- μην την· καὶ ἔκειτο ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, ἵνα ὁ θέλων τῶν ἀδελφῶν ἀναγνῷ. Ελθὼν δέ τις ἀδελφῶν ξένος παραβαλεῖν τῷ γέροντι, ὡς εἶδεν αὐτὸ, ἐπεθύμησεν εὐτοῦ, καὶ κλέψας ἐξῆλθεν. Ο δὲ γέρων οὐκ ἐδίωξεν επίπω αὐτοῦ, ὥστε καταλαβεῖν αὐτὸν, καίπερ νοή της. Απελθὼν οὖν ἐκεῖνος εἰς τὴν πόλιν, ἐζήτει πως σε αυτό· καὶ εὑρὼν τὸν θέλοντα ἀγοράσαι, ἀπὸ και την τιμὴν νομίσματα δεκαέξ. 'Ο δὲ θέλων ἀγο- 52523, λέγει αὐτῷ· Δός μοι πρῶτον, δοκιμάσω αὐτὸ, και στω τὸ τίμημά σοι παρέχω. Δέδωκεν οὖν αὐτό. Ὁ δὲ λαβών, ήνεγκε τῷ ἀ66ᾷ Γελασίῳ δοκιμάσαι ετε, εἰρηκώς αὐτῷ τὴν ποσότητα ἦν καὶ ὁ πωλῶν επ. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Αγόρασον αὐτὸ, καλὸν τὰς ἔστι καὶ ἄξιον ἧς εἴρηκας τιμῆς. Καὶ ἐλθὼν : ννρωπος είπε τῷ πωλοῦντι ἄλλως, καὶ οὐ καθώς ἐπὶ ὁ γέρων, λέγων· Ἰδοὺ ἔδειξα αὐτὸ τῷ ἀ66] πλατίῳ, καὶ εἶπέ μοι ὅτι πολλοῦ ἐστι, καὶ οὐκ ἔστιν εξον ής είρηκας τιμῆς. Ἐκεῖνος ἀκούσας, λέγει και Ουδέν σοι ἄλλο εἶπεν ὁ γέρων; Λέγει αὐτῷ· Ο.χ. Τότε λέγει· Οὐκέτι θέλω πωλῆσαι αὐτό. Και επιγεῖς δὲ ἦλθε προς τον γέροντα μετανοῶν, καὶ τρεχαλῶν αὐτὸν δέξασθαι αὐτό. Ο δὲ γέρων οὐκ μελι λαβείν. Τότε λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς, ὅτι Ἐὰν Α1. εἴρηκε. " | APOPHTHEGMATA PATRUM. qui detinuit nos ut manducaremus : apposuit autem B nobis oleum e raphanis. Dicimus ei : Pater, potius immitte parum boni olei. Ille vero audiens, se si- gno crucis obsignavit, atque ait : An sit aliud oleum præter istud, ego nescio. suos : Hæc facile, et poteritis salvari : Semper gaudete; sine intermissione orate; in omnibus gra- tius agile 16. liaria melimini, nec sitis negligentes. De abbate Biare. Aliquis interrogavit abbatem Biare, sic: Quid agam, ut salvus fiam? Ait illi : Vade, fac ventrem tuum parvum et opus manuum parvum, nec tur- beris in cella tua : sic salvaberis. Principium litteræ G. De abbate Gregorio theologo. Deus ab omni homine baptizato: fidem rectam ex animo, veritatem in lingua, et temperantiam de corpore. est, unus dies, iis qui desiderio laborant. De abbate Gelasio. Crit librum in membranis pretii octodecim solido- rum : in quo descriptum erat totum Vetus ac No- vum Testamentum; et in Ecclesia positus erat, ut qui voluisset fratrum, legeret. Veniens aulem pere grinus aliquis fratrum ad invisendum senem, post- quam vidit codicem, desiderio correptus, furatus est eum, ac discessit. Senex autem non est homi- nem insecutus, ut comprehenderet, quamvis rem intellexisset. Abiens ergo ille in civitatem, quære- bat quo illum venderet. Inventoque qui vellet eme- re, postulavit pro pretio sedecim solidos. Qui vero volebat enere, dixit ei : Da mihi prius, probem il- lum, et postea pretium solvam. Dedit igitur. Porro accipiens ille detulit ad abbatem Gelasium, uti pro- baret, declaravitque pretium quod venditor impo- suerat. Ait senex : Eme illum ; est cuim bonus ac elegans, valelque quantum dixisti. Rediens ita- que homo, aliter prolocutus est vendenti, nec jux- ta senis verba, aiens: Ecce ostendi librum abbati Gelasio, dixitque mihi, carum esse, nec valere id quod petis. Quo ille audito, dixit ei : Nihilne aliud protulit senes? Respondit : Nihil. Tunc frater : Non amplius volo vendere. Compunctus autem ac- cessit ad senein pœnitens, et oravit ut reciperet codicem. At senex nolebat. Tunc dixit ei frater : D * Abest ab al. Thess. v, 16, 17, 18. 5. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Γελασίου, ὅτι εἶχε βι 4. Abbas Benjamin moriens ita monuit filios- 5. (88) Idem dixit: Regia via incedite, et mil- 4. (89) Dixit abbas Gregorius : Tria hæc exigit 2. (90) Dixit iterum: Velut tota hominis vila 1. (91) Dicebant de abbate Gelasio, quod habue- (83) Doroth. Doctr. 10. (29) Vu. Patr. 1, 3. (90) Gr. Naz., Or. 28, p. 473. (91) Vit. Patr. xvi, 1.

ροντι, καὶ ἐκράτησεν ἡμᾶς φαγεῖν· ἔβαλε δὲ ἡμῖν Α βαρανέλαιον. Καὶ λέγομεν αὐτῷ· Πάτερ, μᾶλλον μια κρὸν χρήσιμον ἔλαιον βάλε ἡμῖν. Ο δὲ ἀκούσας, ἐσφράγισεν ἑαυτὸν, λέγων· Εἰ ἐστιν ἄλλο ἔλαιον ἐκτὸς τούτου, οὐκ οἶδα ἐγώ. δ. Ὁ ἀββᾶς Βενιαμίν εἴρηκε τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ἐπιθνήσκων· Ταῦτα ποιεῖτε, καὶ δύνασθε σωθῆναι· Πάντοτε χαίρετε, ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε. ε. Ὁ αὐτὸς εἰρηκε· Τὴν βασιλικὴν ὁδὸν πορεύε σία, καὶ τὰ μίλια μετρεῖτε, καὶ οὐκ ὀλιγωρεῖτε. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Βιαρέ Ηρώτησέ τις τὸν ἀ65ἂν Βιαρέ, λέγων· Τί ποι ήσω ἵνα σωθώ ; Καὶ λέγει αὐτῷ· Υπαγε, ποίησον την κοιλίαν σου μικράν, καὶ τὸ ἐργόχειρόν σου μικρόν, καὶ μὴ ταράσσου εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ αύξη. Αρχὴ τοῦ Γ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Γρηγορίου τοῦ θεολόγου. ε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Γρηγόριος, ὅτι τὰ τρία ταῦτα ἀπαιτεῖ ὁ Θεὸς παρὰ παντὸς ἀνθρώπου ἔχοντος τὸ βάπτισμα· πίστιν ὀρθὴν ἀπὸ τῆς ψυχῆς, καὶ ἀλή- Σαν ἀπὸ τῆς γλώσσης, καὶ σωφροσύνην ἀπὸ τοῦ σόμενος. Γ. Εἶπε πάλιν· Ολος ὁ βίος ἀνθρώπου, ἡμέρα μέα, τοῖς πόθῳ κάμνουσιν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου. Τον ἐν δέρμασιν, ἄξιον δεκαοκτώ νομισμάτων έχε δὲ τὴν Παλαιὰν καὶ Καινὴν Διαθήκην " γεγραμ- μην την· καὶ ἔκειτο ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, ἵνα ὁ θέλων τῶν ἀδελφῶν ἀναγνῷ. Ελθὼν δέ τις ἀδελφῶν ξένος παραβαλεῖν τῷ γέροντι, ὡς εἶδεν αὐτὸ, ἐπεθύμησεν εὐτοῦ, καὶ κλέψας ἐξῆλθεν. Ο δὲ γέρων οὐκ ἐδίωξεν επίπω αὐτοῦ, ὥστε καταλαβεῖν αὐτὸν, καίπερ νοή της. Απελθὼν οὖν ἐκεῖνος εἰς τὴν πόλιν, ἐζήτει πως σε αυτό· καὶ εὑρὼν τὸν θέλοντα ἀγοράσαι, ἀπὸ και την τιμὴν νομίσματα δεκαέξ. 'Ο δὲ θέλων ἀγο- 52523, λέγει αὐτῷ· Δός μοι πρῶτον, δοκιμάσω αὐτὸ, και στω τὸ τίμημά σοι παρέχω. Δέδωκεν οὖν αὐτό. Ὁ δὲ λαβών, ήνεγκε τῷ ἀ66ᾷ Γελασίῳ δοκιμάσαι ετε, εἰρηκώς αὐτῷ τὴν ποσότητα ἦν καὶ ὁ πωλῶν επ. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Αγόρασον αὐτὸ, καλὸν τὰς ἔστι καὶ ἄξιον ἧς εἴρηκας τιμῆς. Καὶ ἐλθὼν : ννρωπος είπε τῷ πωλοῦντι ἄλλως, καὶ οὐ καθώς ἐπὶ ὁ γέρων, λέγων· Ἰδοὺ ἔδειξα αὐτὸ τῷ ἀ66] πλατίῳ, καὶ εἶπέ μοι ὅτι πολλοῦ ἐστι, καὶ οὐκ ἔστιν εξον ής είρηκας τιμῆς. Ἐκεῖνος ἀκούσας, λέγει και Ουδέν σοι ἄλλο εἶπεν ὁ γέρων; Λέγει αὐτῷ· Ο.χ. Τότε λέγει· Οὐκέτι θέλω πωλῆσαι αὐτό. Και επιγεῖς δὲ ἦλθε προς τον γέροντα μετανοῶν, καὶ τρεχαλῶν αὐτὸν δέξασθαι αὐτό. Ο δὲ γέρων οὐκ μελι λαβείν. Τότε λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς, ὅτι Ἐὰν Α1. εἴρηκε. " | APOPHTHEGMATA PATRUM. qui detinuit nos ut manducaremus : apposuit autem B nobis oleum e raphanis. Dicimus ei : Pater, potius immitte parum boni olei. Ille vero audiens, se si- gno crucis obsignavit, atque ait : An sit aliud oleum præter istud, ego nescio. suos : Hæc facile, et poteritis salvari : Semper gaudete; sine intermissione orate; in omnibus gra- tius agile 16. liaria melimini, nec sitis negligentes. De abbate Biare. Aliquis interrogavit abbatem Biare, sic: Quid agam, ut salvus fiam? Ait illi : Vade, fac ventrem tuum parvum et opus manuum parvum, nec tur- beris in cella tua : sic salvaberis. Principium litteræ G. De abbate Gregorio theologo. Deus ab omni homine baptizato: fidem rectam ex animo, veritatem in lingua, et temperantiam de corpore. est, unus dies, iis qui desiderio laborant. De abbate Gelasio. Crit librum in membranis pretii octodecim solido- rum : in quo descriptum erat totum Vetus ac No- vum Testamentum; et in Ecclesia positus erat, ut qui voluisset fratrum, legeret. Veniens aulem pere grinus aliquis fratrum ad invisendum senem, post- quam vidit codicem, desiderio correptus, furatus est eum, ac discessit. Senex autem non est homi- nem insecutus, ut comprehenderet, quamvis rem intellexisset. Abiens ergo ille in civitatem, quære- bat quo illum venderet. Inventoque qui vellet eme- re, postulavit pro pretio sedecim solidos. Qui vero volebat enere, dixit ei : Da mihi prius, probem il- lum, et postea pretium solvam. Dedit igitur. Porro accipiens ille detulit ad abbatem Gelasium, uti pro- baret, declaravitque pretium quod venditor impo- suerat. Ait senex : Eme illum ; est cuim bonus ac elegans, valelque quantum dixisti. Rediens ita- que homo, aliter prolocutus est vendenti, nec jux- ta senis verba, aiens: Ecce ostendi librum abbati Gelasio, dixitque mihi, carum esse, nec valere id quod petis. Quo ille audito, dixit ei : Nihilne aliud protulit senes? Respondit : Nihil. Tunc frater : Non amplius volo vendere. Compunctus autem ac- cessit ad senein pœnitens, et oravit ut reciperet codicem. At senex nolebat. Tunc dixit ei frater : D * Abest ab al. Thess. v, 16, 17, 18. 5. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Γελασίου, ὅτι εἶχε βι 4. Abbas Benjamin moriens ita monuit filios- 5. (88) Idem dixit: Regia via incedite, et mil- 4. (89) Dixit abbas Gregorius : Tria hæc exigit 2. (90) Dixit iterum: Velut tota hominis vila 1. (91) Dicebant de abbate Gelasio, quod habue- (83) Doroth. Doctr. 10. (29) Vu. Patr. 1, 3. (90) Gr. Naz., Or. 28, p. 473. (91) Vit. Patr. xvi, 1.

Α μὴ λάξῃς αὐτὸ, οὐκ ἔχω ἀνάπαυσιν ". Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ οὐκ ἀναπαύῃ, Ἰδοὺ δέχομαι αὐτό. Καὶ ἔμεινεν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖνος ἕως τῆς τελευτῆς αὐτοῦ, ὠφεληθεὶς ἀπὸ τῆς ἐργασίας τοῦ γέροντος. β'. Τούτῳ τῷ ἀ66] Γελασίῳ κατελείφθη ποτὲ παρὰ γέροντός τινος, μοναχοῦ καὶ αὐτοῦ, περὶ τὴν Νικό πολιν τὴν οἴκησιν ἔχοντος, κελλίον καὶ τὸ περὶ αὐτὸ χωρίον. Γεωργὸς δέ τις Βακάτου τοῦ τότε πρωτεύον- τος τῆς Νικοπόλεως τῆς κατὰ Παλαιστίνην, συγγενής ῶν τοῦ κοιμηθέντος γέροντος, προσελθὼν τῷ αὐτῷ Βακάτῳ Αξίου λαβεῖν τὸ αὐτὸ χωρίον, ὡς δῆθεν ἐκ τῶν νόμων εἰς αὐτὸν ἐλθεῖν ὀφείλοντος. Ο δὲ δράσ στης γὰρ ἦν) αὐτοχειρὶ τὸ χωρίον λαβεῖν ἐπειρᾶτο παρὰ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου. Μὴ θέλων δὲ κελλίον μου ναχικὸν παραδοῦναι κοσμικῷ ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Γελά τὰ ζῶα τοῦ ἀ663 Γελασίου μεταφέροντα τὰς ἐλαίας τοῦ καταλειφθέντος χωρίου αὐτῷ, βιαίως ταῦτα ἀπο- σπάσας, εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ τὰς ἐλαίας λαβὼν, μόλις μετὰ ἀτιμίας ἀπέλυσε τὰ ζῶα μετὰ τῶν κτηνιτῶν αὐ- τῶν. Ὁ δὲ μακάριος γέρων τοῦ μὲν καρποῦ οὐδ᾽ ὅλως άντεποιήθη, τῆς δὲ δεσποτείας τοῦ χωρίου οι παρεχών ρησε, διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν. Εφ' όν " ἐξαφθεὶς ὁ Βακάτος, χρεῶν καὶ ἄλλων ἑλκουσῶν αὐτὸν (φιλόδικος γὰρ ἦν), ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ὁρμᾷ, πεζῇ τὴν ὁδοι πορίαν ποιούμενος. Γενόμενος δὲ κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν, τότε ὡς μεγάλου φωστῆρος λάμποντος τοῦ ἁγίου Συ- μεών, τὰ κατ' αὐτὸν ἀκούσας (ὑπὲρ ἄνθρωπον γὰρ ἦν), ἐπεθύμησεν ὡς χριστιανὸς τὸν ἅγιον θεάσασθαι. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἀπὸ τοῦ στύλου ὁ ἅγιος Συμεών, Β σιος, οὐ παρεχώρει. Παρατηρησάμενος δὲ ὁ Βακάτος εὐθὺς εἰσελθόντα εἰς τὸ μοναστήριον, ἠρώτα· Πόθεν Αl. ἀναπαῆναι. 1. ἐκεῖ, 1ο ΔΙ. ὑφ' ὧν. εἶ, καὶ ποῦ πορεύῃ; Ο δέ φησιν· Ἀπὸ Παλαιστίνης εἰμὶ, καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν ὑπάγω. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Καὶ τίνος χάριν; Λέγει αὐτῷ ὁ Βακάτος ο Διὰ χρείας πολλάς· καὶ ἐλπίζω διὰ τῶν εὐχῶν τῆς ἁγιωσύνης σου ἐπαναλῦσαι, καὶ προσκυνεῖν τὰ ἅγιά σου ίχνη. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Συμεών· Οὐ θέλεις, ἀνέλπιστε τῶν ἀνθρώπων, εἰπεῖν ὅτι κατὰ τοῦ ἀνθρώ που τοῦ Θεοῦ ἀνέρχῃ. 'Αλλ' οὐκ εὐοδά σοι ἔσται, οὐδὲ δψει ἔτι τὸν οἶκόν σου. Ἐὰν οὖν πείθῃ τῇ συμβουλίᾳ μου, ἐντεῦθεν ἤδη ἀναλύσας πρὸς αὐτὸν ὁρμᾶς, καὶ μετα- νοεῖς αὐτῷ, εἴγε ἐν τοῖς ζῶσιν ὢν καταλάβης τὸν τόπον. Εὐθέως οὖν ληφθεὶς ὑπὸ πυρετοῦ, καὶ ὑπὸ τῶν συνόντων ἐν λεκτικίῳ βληθείς, επείγετο κατά τὸν λόγον τοῦ ἁγίου Συμεών καταλαβεῖν τὴν χώραν, καὶ μετανοῆσαι τῷ ἀββα Γελασίῳ. ᾿Αλλὰ φθάσας τὴν Βήρυτον, ἐτελεύτησε, μὴ θεασάμενος τὸν οἶκον αὐτοῦ, κατὰ τὴν προφητείαν τοῦ ἁγίου. Ταῦτα δ υἱὸς αὐτοῦ, Βικάτος καὶ αὐτὸς λεγόμενος, μετά την τελευτὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, πολλοῖς καὶ ἀξιοπίστοις ἀνδράσι διηγήσατο. γ΄. Καὶ τοῦτο δὲ πολλοὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δι ηγήσαντο ὅτι Ποτὲ οψαρίου ενεχθέντος αὐτοῖς, τοῦτο τηγανίσας ὁ μάγειρος, εἰσήνεγκε τῷ κελλαρίτῃ - χρείας δὲ ἐπειγούσης τὸν κελλαρίτην, ἐξῆλθε τοῦ κελλαρίου, ἐάσας τὸ ἀψάριον ἐν σκεύει χαμαί, παρ αγγείλας θρεπταρίῳ μικρῷ τοῦ μακαρίου Γελασίου APPENDIX AD PALLADIUM. Nisi acceperis, nunquam ero quietus. Senex ad cum : Si quiescere non potes, ecce admitto illum. Cap. terum mansit eo loci frater usque ad mortem suam, capto per id quod senex egerat salutari emolumento. quemdam, monachum etiam ipsum, incolam luci Nicopoleos vicini, relicta fuit cella cum agro cir- cumjacente; colonus autem aliquis Vacati hominis qui tunc primas Nicopoli Palæstinæ ferebat, cum esset defuncti senis cognatus, accedens ad Vaca- tum, orabat ut prædium illud acciperet, quod nem- pe per leges ad se pervenire deberet. Ille vero (erat enim violentus) manu propria agrum au- ferre nitebatur ab abbat: Gelasio. Qui abbas Ge- lasius, nolens cellam monasticam tradere viro sæ- culari, non cedebat. At Vacalus cum observasset jumenta abbatis Gelasii transferre oleas relicti illius prædii, per vim ea distraxit, allatisque in domum suam oleis, vix et cum contumelia remisit jumenta cum veterinariis. Beatus vero senex fruges qui- «lem nequaquam vindicabat sibi, sed præ ii domi- nio cedere nolebat, ob prædictam causam. Igitur contra eum exardescens Vacatus, aliis quoque ne- gotiis trahentibus, nam litigiosus erat, Constan- tinopolim concitus perrexit, pedestri itinere profi- ciscens. Cum autem venisset circa Antiochiam, tunc instar luminaris magni fulgente beato Symeo- ne, audiens quæ de illo ferebantur (humanas enim vires superabant), desideravit tanquam Christianus sanctum videre. At sanctus Symeon, e columna conspicatus eum statim intrautem in monasterium, C interrogavit : Cujas es? et quo vadis? Respondit ille: Palaestinus sum ; Constantinopolim profci- scor. Symeon : Qua de causa? Vacalus: Propter multa negotia; ac spero, per preces sanctitatis tuɔ rediturum me, atque adloraturum sancta vestigia tua. Dicit ei sanctus Symeon : Non vis fateri, o in- ter homines deplorate, quod contra hominem Dei abeas. Sed prosperum non habebis iter neque am- plius videbis domum tuam. Si ergo pares consilio meo, hinc jam recedens, ad ipsum properabis, et genu flexo petes veniam, modo adhuc vivus ad lo- cum pertigeris. Statim igitur febre correptus est, el a comitibus in lecticam missus, festinabat juxta sancti Symeouis sermonem ut ad regionem perve. D niret, atque abbati Gelasio pœnitere se per pro- fundam inclinationem monstraret. Verum ubi Be- rytum attigit, mortuus est, nec vidit domum suam, juxta sancti prædictionem. Ista filius ejus, Vacatus etiam nomine, post mortem patris, multis ac fide dignis hominibus enarravit. runt : Aliquando pisce ad fratres allato, cum illum coquus frixisset, portavit ad cellaritam; necessi- tate autem cellaritam urgente, exivit e cellario, re- linquens piscem humi in vase, mandans alumnulo beati Gelasii ut custodiret ad tempus, donec ipse " 2. Huic abbati Gelasio aliquando per senem 3. Et hoc quoque multi e discipulis ejus retule-

Α μὴ λάξῃς αὐτὸ, οὐκ ἔχω ἀνάπαυσιν ". Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ οὐκ ἀναπαύῃ, Ἰδοὺ δέχομαι αὐτό. Καὶ ἔμεινεν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖνος ἕως τῆς τελευτῆς αὐτοῦ, ὠφεληθεὶς ἀπὸ τῆς ἐργασίας τοῦ γέροντος. β'. Τούτῳ τῷ ἀ66] Γελασίῳ κατελείφθη ποτὲ παρὰ γέροντός τινος, μοναχοῦ καὶ αὐτοῦ, περὶ τὴν Νικό πολιν τὴν οἴκησιν ἔχοντος, κελλίον καὶ τὸ περὶ αὐτὸ χωρίον. Γεωργὸς δέ τις Βακάτου τοῦ τότε πρωτεύον- τος τῆς Νικοπόλεως τῆς κατὰ Παλαιστίνην, συγγενής ῶν τοῦ κοιμηθέντος γέροντος, προσελθὼν τῷ αὐτῷ Βακάτῳ Αξίου λαβεῖν τὸ αὐτὸ χωρίον, ὡς δῆθεν ἐκ τῶν νόμων εἰς αὐτὸν ἐλθεῖν ὀφείλοντος. Ο δὲ δράσ στης γὰρ ἦν) αὐτοχειρὶ τὸ χωρίον λαβεῖν ἐπειρᾶτο παρὰ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου. Μὴ θέλων δὲ κελλίον μου ναχικὸν παραδοῦναι κοσμικῷ ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Γελά τὰ ζῶα τοῦ ἀ663 Γελασίου μεταφέροντα τὰς ἐλαίας τοῦ καταλειφθέντος χωρίου αὐτῷ, βιαίως ταῦτα ἀπο- σπάσας, εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ τὰς ἐλαίας λαβὼν, μόλις μετὰ ἀτιμίας ἀπέλυσε τὰ ζῶα μετὰ τῶν κτηνιτῶν αὐ- τῶν. Ὁ δὲ μακάριος γέρων τοῦ μὲν καρποῦ οὐδ᾽ ὅλως άντεποιήθη, τῆς δὲ δεσποτείας τοῦ χωρίου οι παρεχών ρησε, διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν. Εφ' όν " ἐξαφθεὶς ὁ Βακάτος, χρεῶν καὶ ἄλλων ἑλκουσῶν αὐτὸν (φιλόδικος γὰρ ἦν), ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ὁρμᾷ, πεζῇ τὴν ὁδοι πορίαν ποιούμενος. Γενόμενος δὲ κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν, τότε ὡς μεγάλου φωστῆρος λάμποντος τοῦ ἁγίου Συ- μεών, τὰ κατ' αὐτὸν ἀκούσας (ὑπὲρ ἄνθρωπον γὰρ ἦν), ἐπεθύμησεν ὡς χριστιανὸς τὸν ἅγιον θεάσασθαι. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἀπὸ τοῦ στύλου ὁ ἅγιος Συμεών, Β σιος, οὐ παρεχώρει. Παρατηρησάμενος δὲ ὁ Βακάτος εὐθὺς εἰσελθόντα εἰς τὸ μοναστήριον, ἠρώτα· Πόθεν Αl. ἀναπαῆναι. 1. ἐκεῖ, 1ο ΔΙ. ὑφ' ὧν. εἶ, καὶ ποῦ πορεύῃ; Ο δέ φησιν· Ἀπὸ Παλαιστίνης εἰμὶ, καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν ὑπάγω. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Καὶ τίνος χάριν; Λέγει αὐτῷ ὁ Βακάτος ο Διὰ χρείας πολλάς· καὶ ἐλπίζω διὰ τῶν εὐχῶν τῆς ἁγιωσύνης σου ἐπαναλῦσαι, καὶ προσκυνεῖν τὰ ἅγιά σου ίχνη. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Συμεών· Οὐ θέλεις, ἀνέλπιστε τῶν ἀνθρώπων, εἰπεῖν ὅτι κατὰ τοῦ ἀνθρώ που τοῦ Θεοῦ ἀνέρχῃ. 'Αλλ' οὐκ εὐοδά σοι ἔσται, οὐδὲ δψει ἔτι τὸν οἶκόν σου. Ἐὰν οὖν πείθῃ τῇ συμβουλίᾳ μου, ἐντεῦθεν ἤδη ἀναλύσας πρὸς αὐτὸν ὁρμᾶς, καὶ μετα- νοεῖς αὐτῷ, εἴγε ἐν τοῖς ζῶσιν ὢν καταλάβης τὸν τόπον. Εὐθέως οὖν ληφθεὶς ὑπὸ πυρετοῦ, καὶ ὑπὸ τῶν συνόντων ἐν λεκτικίῳ βληθείς, επείγετο κατά τὸν λόγον τοῦ ἁγίου Συμεών καταλαβεῖν τὴν χώραν, καὶ μετανοῆσαι τῷ ἀββα Γελασίῳ. ᾿Αλλὰ φθάσας τὴν Βήρυτον, ἐτελεύτησε, μὴ θεασάμενος τὸν οἶκον αὐτοῦ, κατὰ τὴν προφητείαν τοῦ ἁγίου. Ταῦτα δ υἱὸς αὐτοῦ, Βικάτος καὶ αὐτὸς λεγόμενος, μετά την τελευτὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, πολλοῖς καὶ ἀξιοπίστοις ἀνδράσι διηγήσατο. γ΄. Καὶ τοῦτο δὲ πολλοὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δι ηγήσαντο ὅτι Ποτὲ οψαρίου ενεχθέντος αὐτοῖς, τοῦτο τηγανίσας ὁ μάγειρος, εἰσήνεγκε τῷ κελλαρίτῃ - χρείας δὲ ἐπειγούσης τὸν κελλαρίτην, ἐξῆλθε τοῦ κελλαρίου, ἐάσας τὸ ἀψάριον ἐν σκεύει χαμαί, παρ αγγείλας θρεπταρίῳ μικρῷ τοῦ μακαρίου Γελασίου APPENDIX AD PALLADIUM. Nisi acceperis, nunquam ero quietus. Senex ad cum : Si quiescere non potes, ecce admitto illum. Cap. terum mansit eo loci frater usque ad mortem suam, capto per id quod senex egerat salutari emolumento. quemdam, monachum etiam ipsum, incolam luci Nicopoleos vicini, relicta fuit cella cum agro cir- cumjacente; colonus autem aliquis Vacati hominis qui tunc primas Nicopoli Palæstinæ ferebat, cum esset defuncti senis cognatus, accedens ad Vaca- tum, orabat ut prædium illud acciperet, quod nem- pe per leges ad se pervenire deberet. Ille vero (erat enim violentus) manu propria agrum au- ferre nitebatur ab abbat: Gelasio. Qui abbas Ge- lasius, nolens cellam monasticam tradere viro sæ- culari, non cedebat. At Vacalus cum observasset jumenta abbatis Gelasii transferre oleas relicti illius prædii, per vim ea distraxit, allatisque in domum suam oleis, vix et cum contumelia remisit jumenta cum veterinariis. Beatus vero senex fruges qui- «lem nequaquam vindicabat sibi, sed præ ii domi- nio cedere nolebat, ob prædictam causam. Igitur contra eum exardescens Vacatus, aliis quoque ne- gotiis trahentibus, nam litigiosus erat, Constan- tinopolim concitus perrexit, pedestri itinere profi- ciscens. Cum autem venisset circa Antiochiam, tunc instar luminaris magni fulgente beato Symeo- ne, audiens quæ de illo ferebantur (humanas enim vires superabant), desideravit tanquam Christianus sanctum videre. At sanctus Symeon, e columna conspicatus eum statim intrautem in monasterium, C interrogavit : Cujas es? et quo vadis? Respondit ille: Palaestinus sum ; Constantinopolim profci- scor. Symeon : Qua de causa? Vacalus: Propter multa negotia; ac spero, per preces sanctitatis tuɔ rediturum me, atque adloraturum sancta vestigia tua. Dicit ei sanctus Symeon : Non vis fateri, o in- ter homines deplorate, quod contra hominem Dei abeas. Sed prosperum non habebis iter neque am- plius videbis domum tuam. Si ergo pares consilio meo, hinc jam recedens, ad ipsum properabis, et genu flexo petes veniam, modo adhuc vivus ad lo- cum pertigeris. Statim igitur febre correptus est, el a comitibus in lecticam missus, festinabat juxta sancti Symeouis sermonem ut ad regionem perve. D niret, atque abbati Gelasio pœnitere se per pro- fundam inclinationem monstraret. Verum ubi Be- rytum attigit, mortuus est, nec vidit domum suam, juxta sancti prædictionem. Ista filius ejus, Vacatus etiam nomine, post mortem patris, multis ac fide dignis hominibus enarravit. runt : Aliquando pisce ad fratres allato, cum illum coquus frixisset, portavit ad cellaritam; necessi- tate autem cellaritam urgente, exivit e cellario, re- linquens piscem humi in vase, mandans alumnulo beati Gelasii ut custodiret ad tempus, donec ipse " 2. Huic abbati Gelasio aliquando per senem 3. Et hoc quoque multi e discipulis ejus retule-

Α μὴ λάξῃς αὐτὸ, οὐκ ἔχω ἀνάπαυσιν ". Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ οὐκ ἀναπαύῃ, Ἰδοὺ δέχομαι αὐτό. Καὶ ἔμεινεν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖνος ἕως τῆς τελευτῆς αὐτοῦ, ὠφεληθεὶς ἀπὸ τῆς ἐργασίας τοῦ γέροντος. β'. Τούτῳ τῷ ἀ66] Γελασίῳ κατελείφθη ποτὲ παρὰ γέροντός τινος, μοναχοῦ καὶ αὐτοῦ, περὶ τὴν Νικό πολιν τὴν οἴκησιν ἔχοντος, κελλίον καὶ τὸ περὶ αὐτὸ χωρίον. Γεωργὸς δέ τις Βακάτου τοῦ τότε πρωτεύον- τος τῆς Νικοπόλεως τῆς κατὰ Παλαιστίνην, συγγενής ῶν τοῦ κοιμηθέντος γέροντος, προσελθὼν τῷ αὐτῷ Βακάτῳ Αξίου λαβεῖν τὸ αὐτὸ χωρίον, ὡς δῆθεν ἐκ τῶν νόμων εἰς αὐτὸν ἐλθεῖν ὀφείλοντος. Ο δὲ δράσ στης γὰρ ἦν) αὐτοχειρὶ τὸ χωρίον λαβεῖν ἐπειρᾶτο παρὰ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου. Μὴ θέλων δὲ κελλίον μου ναχικὸν παραδοῦναι κοσμικῷ ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Γελά τὰ ζῶα τοῦ ἀ663 Γελασίου μεταφέροντα τὰς ἐλαίας τοῦ καταλειφθέντος χωρίου αὐτῷ, βιαίως ταῦτα ἀπο- σπάσας, εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ τὰς ἐλαίας λαβὼν, μόλις μετὰ ἀτιμίας ἀπέλυσε τὰ ζῶα μετὰ τῶν κτηνιτῶν αὐ- τῶν. Ὁ δὲ μακάριος γέρων τοῦ μὲν καρποῦ οὐδ᾽ ὅλως άντεποιήθη, τῆς δὲ δεσποτείας τοῦ χωρίου οι παρεχών ρησε, διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν. Εφ' όν " ἐξαφθεὶς ὁ Βακάτος, χρεῶν καὶ ἄλλων ἑλκουσῶν αὐτὸν (φιλόδικος γὰρ ἦν), ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ὁρμᾷ, πεζῇ τὴν ὁδοι πορίαν ποιούμενος. Γενόμενος δὲ κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν, τότε ὡς μεγάλου φωστῆρος λάμποντος τοῦ ἁγίου Συ- μεών, τὰ κατ' αὐτὸν ἀκούσας (ὑπὲρ ἄνθρωπον γὰρ ἦν), ἐπεθύμησεν ὡς χριστιανὸς τὸν ἅγιον θεάσασθαι. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἀπὸ τοῦ στύλου ὁ ἅγιος Συμεών, Β σιος, οὐ παρεχώρει. Παρατηρησάμενος δὲ ὁ Βακάτος εὐθὺς εἰσελθόντα εἰς τὸ μοναστήριον, ἠρώτα· Πόθεν Αl. ἀναπαῆναι. 1. ἐκεῖ, 1ο ΔΙ. ὑφ' ὧν. εἶ, καὶ ποῦ πορεύῃ; Ο δέ φησιν· Ἀπὸ Παλαιστίνης εἰμὶ, καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν ὑπάγω. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Καὶ τίνος χάριν; Λέγει αὐτῷ ὁ Βακάτος ο Διὰ χρείας πολλάς· καὶ ἐλπίζω διὰ τῶν εὐχῶν τῆς ἁγιωσύνης σου ἐπαναλῦσαι, καὶ προσκυνεῖν τὰ ἅγιά σου ίχνη. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος Συμεών· Οὐ θέλεις, ἀνέλπιστε τῶν ἀνθρώπων, εἰπεῖν ὅτι κατὰ τοῦ ἀνθρώ που τοῦ Θεοῦ ἀνέρχῃ. 'Αλλ' οὐκ εὐοδά σοι ἔσται, οὐδὲ δψει ἔτι τὸν οἶκόν σου. Ἐὰν οὖν πείθῃ τῇ συμβουλίᾳ μου, ἐντεῦθεν ἤδη ἀναλύσας πρὸς αὐτὸν ὁρμᾶς, καὶ μετα- νοεῖς αὐτῷ, εἴγε ἐν τοῖς ζῶσιν ὢν καταλάβης τὸν τόπον. Εὐθέως οὖν ληφθεὶς ὑπὸ πυρετοῦ, καὶ ὑπὸ τῶν συνόντων ἐν λεκτικίῳ βληθείς, επείγετο κατά τὸν λόγον τοῦ ἁγίου Συμεών καταλαβεῖν τὴν χώραν, καὶ μετανοῆσαι τῷ ἀββα Γελασίῳ. ᾿Αλλὰ φθάσας τὴν Βήρυτον, ἐτελεύτησε, μὴ θεασάμενος τὸν οἶκον αὐτοῦ, κατὰ τὴν προφητείαν τοῦ ἁγίου. Ταῦτα δ υἱὸς αὐτοῦ, Βικάτος καὶ αὐτὸς λεγόμενος, μετά την τελευτὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, πολλοῖς καὶ ἀξιοπίστοις ἀνδράσι διηγήσατο. γ΄. Καὶ τοῦτο δὲ πολλοὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δι ηγήσαντο ὅτι Ποτὲ οψαρίου ενεχθέντος αὐτοῖς, τοῦτο τηγανίσας ὁ μάγειρος, εἰσήνεγκε τῷ κελλαρίτῃ - χρείας δὲ ἐπειγούσης τὸν κελλαρίτην, ἐξῆλθε τοῦ κελλαρίου, ἐάσας τὸ ἀψάριον ἐν σκεύει χαμαί, παρ αγγείλας θρεπταρίῳ μικρῷ τοῦ μακαρίου Γελασίου APPENDIX AD PALLADIUM. Nisi acceperis, nunquam ero quietus. Senex ad cum : Si quiescere non potes, ecce admitto illum. Cap. terum mansit eo loci frater usque ad mortem suam, capto per id quod senex egerat salutari emolumento. quemdam, monachum etiam ipsum, incolam luci Nicopoleos vicini, relicta fuit cella cum agro cir- cumjacente; colonus autem aliquis Vacati hominis qui tunc primas Nicopoli Palæstinæ ferebat, cum esset defuncti senis cognatus, accedens ad Vaca- tum, orabat ut prædium illud acciperet, quod nem- pe per leges ad se pervenire deberet. Ille vero (erat enim violentus) manu propria agrum au- ferre nitebatur ab abbat: Gelasio. Qui abbas Ge- lasius, nolens cellam monasticam tradere viro sæ- culari, non cedebat. At Vacalus cum observasset jumenta abbatis Gelasii transferre oleas relicti illius prædii, per vim ea distraxit, allatisque in domum suam oleis, vix et cum contumelia remisit jumenta cum veterinariis. Beatus vero senex fruges qui- «lem nequaquam vindicabat sibi, sed præ ii domi- nio cedere nolebat, ob prædictam causam. Igitur contra eum exardescens Vacatus, aliis quoque ne- gotiis trahentibus, nam litigiosus erat, Constan- tinopolim concitus perrexit, pedestri itinere profi- ciscens. Cum autem venisset circa Antiochiam, tunc instar luminaris magni fulgente beato Symeo- ne, audiens quæ de illo ferebantur (humanas enim vires superabant), desideravit tanquam Christianus sanctum videre. At sanctus Symeon, e columna conspicatus eum statim intrautem in monasterium, C interrogavit : Cujas es? et quo vadis? Respondit ille: Palaestinus sum ; Constantinopolim profci- scor. Symeon : Qua de causa? Vacalus: Propter multa negotia; ac spero, per preces sanctitatis tuɔ rediturum me, atque adloraturum sancta vestigia tua. Dicit ei sanctus Symeon : Non vis fateri, o in- ter homines deplorate, quod contra hominem Dei abeas. Sed prosperum non habebis iter neque am- plius videbis domum tuam. Si ergo pares consilio meo, hinc jam recedens, ad ipsum properabis, et genu flexo petes veniam, modo adhuc vivus ad lo- cum pertigeris. Statim igitur febre correptus est, el a comitibus in lecticam missus, festinabat juxta sancti Symeouis sermonem ut ad regionem perve. D niret, atque abbati Gelasio pœnitere se per pro- fundam inclinationem monstraret. Verum ubi Be- rytum attigit, mortuus est, nec vidit domum suam, juxta sancti prædictionem. Ista filius ejus, Vacatus etiam nomine, post mortem patris, multis ac fide dignis hominibus enarravit. runt : Aliquando pisce ad fratres allato, cum illum coquus frixisset, portavit ad cellaritam; necessi- tate autem cellaritam urgente, exivit e cellario, re- linquens piscem humi in vase, mandans alumnulo beati Gelasii ut custodiret ad tempus, donec ipse " 2. Huic abbati Gelasio aliquando per senem 3. Et hoc quoque multi e discipulis ejus retule-

φυλάττειν αὐτὸ πρὸς ὥραν, ἕως οὗ ἀνακάμψῃ· τὸ δὲ Δ παιδίον λιχνισθεν, ἔβαλεν ἐσθίειν ἀφειδῶς τὸ ἁψά- ριον. Εἰσελθὼν δὲ ὁ κελλαρίτης, καὶ εὑρὼν αὐτὸ ἐσθίον, ἀγανακτήσας κατὰ τοῦ παιδὸς χαμαι καθη μένου, ἀπαρατηρήτως τῷ ποδὶ ἔθησεν· ἐξ ἐνεργείας δέ τινος, κατά καιρίου κρουσθείς, λειποθυμήσας ἀπέθανεν. Ὁ δὲ κελλαρίτης φόβῳ κατασχεθείς, ἀνα- κλίνας τοῦτον ἐν τῇ ἰδίᾳ στρώσει, καὶ σκεπάσας, ἐπελθὼν προσέπεσε τοῖς ποσὶ τοῦ ἀββα Γελασίου, ἀπαγγέλλων αὐτῷ τὸ γενόμενον. Ὁ δὲ παραγγείλας αὐτῷ μηδενὶ ἄλλῳ εἰπεῖν, ἐκέλευσεν αὐτῷ μετὰ τὸ πάντες ἡσυχάσαι ἑσπέρας, εἰσενέγκαι αὐτὸ εἰς τὸ διακονικὸν, καὶ θεῖναι ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ἀναχωρήσαι. Καὶ ἐλθὼν ὁ γέρων εἰς τὸ διακονι κὸν, ἔστη εἰς προσευχήν· καὶ τῇ ὥρᾳ τῆς νυχτερι τῆς ψαλμῳδίας, συναχθέντων τῶν ἀδελφῶν, ἐξῆλθεν ὁ γέρων ἔχων ἀκολουθοῦν αὐτὸ τὸ μειράκιον· μηδε νὸς τὸ γενόμενον εἰδότος, πλὴν αὐτοῦ, καὶ τοῦ κελ- λαρίτου, ἕως τῆς αὐτοῦ τελευτής. Β ο δ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου, οὐχ οἱ μας θηταὶ αὐτοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν πυκνώς αὐτῷ παραβαλόντων διηγοῦντο, ὅτι ἐν τῷ καιρῷ τῆς εἰκουμενικῆς συνόδου τῆς ἐν Καλχηδόνι 1, Θεοδόσιος ὁ προκατάρξας ἐν Παλαιστίνῃ τοῦ κατὰ Διόσκορον σχίσματος ει, προλαβὼν τοὺς ἐπισκόπους ἐπανελθεῖν μέλλοντας ἐπὶ τὰς ἰδίας Εκκλησίας (παρὴν γὰρ καὶ αὐτὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει, διωχθεὶς ἀπὸ τῆς ἰδίας πατρίδος ὡς ταραχαῖς ἀεὶ χαίρων), ὥρμησε πρὸς τὸν ἀβιαν Γελάσιον εἰς τὸ αὐτοῦ μοναστήριον, λέγων κατά τῆς συνόδου, ὡς τὸ Νεστορίου δόγμα κυρωσά- της διὰ τούτου νομίζων τὸν ἅγιον ὑφαρπάζειν, πρὸς συνεργίαν τῆς αὐτοῦ ῥᾳδιουργίας καὶ τοῦ κατ' αὐτὸν σχίσματος. Ο δὲ ἐκ τῆς τοῦ ἀνδρὸς καταστάσεως, καὶ ἐκ τῆς προσούσης αὐτῷ θεόθεν συνέσεως, τὸ διεφθαρμένον τῆς αὐτοῦ γνώμης καταλαβών, οὐ συναπήχθη τῇ αὐτοῦ ἀποστασίᾳ, ὡς οἱ τότε σχεδόν τέντες, ἀλλ' ἀξίως αὐτὸν ἀτιμάσας ἀπέπεμψεν. Εἰς μένων γὰρ ἐνεγκὼν τὸ θρεπτάριον ὅπερ ἐκ νεκρῶν ανέστησεν, ἔλεγεν ἐν ἤθει σεμνῷ οὕτως· Ἐὰν περί πίστεως θέλης διαλεχθῆναι, ἔχεις τοῦτον παρὰ σοῦ ἀκούοντα καὶ διαλεγόμενόν σοι· ἐμοὶ γὰρ οὐ σχολή τὰ παρὰ σοῦ ἀκούειν. Ἐπὶ τούτοις διατραπείς, καὶ ἐπὶ τὴν ἁγίαν πόλιν ὁρμήσας, συναρπάζει μὲν ὅλον * μοναχικὸν, ἐν προσχήματι θείου ζήλου · συναρπά- δει δὲ καὶ τὴν Αὐγούσταν τότε παρούσαν· καὶ οὕτως συνεργόν λαβών, βίς κατέσχε τὸν θρόνον Ἱεροσολύ- των· φόνοις τοῦτον προαρπάσας, καὶ τὰ ἄλλα ἀθέ- μετα καὶ ἀκανόνιστα διαπράξας, & μέχρι νῦν πολλοί μνημονεύουσι. Τότε δὴ ὡς ἐγκρατής γενόμενος, καὶ τοῦ σκοποῦ ἐπιτυχών, καὶ ἐπισκόπους πλείστους χει ροτονήσας, προλαμβάνων τοὺς θρόνους τῶν ἐπισκό των μηδέπω έπανελθόντων, μεταστέλλεται καὶ τὸν ξν Γελάσιον· καὶ προτρέπεται εἰς τὸ ἱερατεῖον, δελεάζων ἅμα καὶ ἐκφοβῶν. Εἰσελθόντι οὖν αὐτῷ εἰς τὸ ἱερατείον, ἔλεγεν ὁ Θεοδόσιος ᾿Αναθεμάτισαν Τα ενάλιον. Ο δὲ μηδὲν καταπλαγείς, "Αλλον οὐκ Οκ, φησίν, ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, εἰ μὴ Ἰου * Α1. Χαλκηδόν.. οι ΑΙ. σχήματος. Α1. οὐ μόνον οὐ. APOPHTHEGMATA PATRUM. reverteretur; puer vero gulæ libidine tentatus, coepit avide piscern manducare. Tum ingressus cellarius, et inveniens comedentem, ira concitatus, puerum sedentem bumi, inconsiderate pede per- cussit; atque is, damone procurante, letaliter pulsatus, deficiente animo interiit. Unde cellarius timore correptus, reclinavit eum in proprium stra- tum, et obtexit; atque abiens procidit adl pedes ab- batis Gelasii, nuntians ei quod contigerat. Ille vero postquam admonuisset ne alii cuiquam diceret, jussit ut vespere, cum omnes quiescerent, afferret puerum in diaconicum, poneret coram altari, sic- que abscederet. Tum ad diaconicum profectus senex, stetit ad precationem, atque hora nocturna psal- modiæ, congregatis fratribus, exivit senex, asse- clam habens adolescentulum; nec quisquam rem cognovit, quandiu vixit, præter ipsum et cella- rium. B G C D aiebant, sed et referebant multi eorum qui frequen- ter illum adierant, quod tempore acumenicæ sy- nodi Chalcedone congregala, Theodosius, ille qui. in Palästina schisma Dioscori auspicatus est, præ- veniens episcopos ad suas Ecclesias reversuros- (nam ipse quoque aderat Constantinopoli, patria: quod semper tumultibus delectaretur pulsus), ir- ruit in abbatem Gelasium in monasterio ejus, lo- quens adversus syuodum, quasi quæ dogina Ne- storii confirmasset, et per hujusmodi dictum exis- timans a se abreptum iri senem in societatem fal-- laciæ suæ et schismatis. At ille ex hominis consti-: tulione, necnon ex ea quam divinitus babebat pru- dentia, deprehendens ejus depravatam sententiam atque voluntatem, ad hæretici defectionem seu apo- stasiam, instar caterorum fere omnium, non est ab- ductus ; sed prout nierebatur inhonoratum ablegavit. Nam in medium adducto alumno, puero illo quem - excitaverat a mortuis, ita graviter et composite - locutus est : Si de fide cupis disserere, hunc habes, qui a te audiet, tecumque colloquetur; mili enim non vacal tua auscultare. Ad quæ verba ille confu- sus, in sanctam civitatem prorupit; ubi quidem ad suas partes abripuit omnes monachos, specie zeli divini : abripuit quoque Augustam quæ illic tunc aderat; atque ita hujus auxilio usus, vi se dein Hierosolymitanam occupavit, cædibus prære- ptam ; aliaque contra leges et canones perpetravit, quæ hucusque commemorant multi. Tunc igitur, ut qui potestatem obtineret, votique esset compos, ordinatis episcopis pluribus, invadendo episcopo- rum nondum regressorum thronos, etiam abbatem Gelasium arcessivit; quem ad sacrarium invitavit, deliniens simul ac terrens. Cum ergo ingressus esset in sacrarium, dixit Theodosius : Anathema. profer adversus Juvenalem. Abbas vero impavidus : Aliens, inquit, non novi Hierosolymorum episco 4. De abbate Gelasio, non modo discipuli ipsius

φυλάττειν αὐτὸ πρὸς ὥραν, ἕως οὗ ἀνακάμψῃ· τὸ δὲ Δ παιδίον λιχνισθεν, ἔβαλεν ἐσθίειν ἀφειδῶς τὸ ἁψά- ριον. Εἰσελθὼν δὲ ὁ κελλαρίτης, καὶ εὑρὼν αὐτὸ ἐσθίον, ἀγανακτήσας κατὰ τοῦ παιδὸς χαμαι καθη μένου, ἀπαρατηρήτως τῷ ποδὶ ἔθησεν· ἐξ ἐνεργείας δέ τινος, κατά καιρίου κρουσθείς, λειποθυμήσας ἀπέθανεν. Ὁ δὲ κελλαρίτης φόβῳ κατασχεθείς, ἀνα- κλίνας τοῦτον ἐν τῇ ἰδίᾳ στρώσει, καὶ σκεπάσας, ἐπελθὼν προσέπεσε τοῖς ποσὶ τοῦ ἀββα Γελασίου, ἀπαγγέλλων αὐτῷ τὸ γενόμενον. Ὁ δὲ παραγγείλας αὐτῷ μηδενὶ ἄλλῳ εἰπεῖν, ἐκέλευσεν αὐτῷ μετὰ τὸ πάντες ἡσυχάσαι ἑσπέρας, εἰσενέγκαι αὐτὸ εἰς τὸ διακονικὸν, καὶ θεῖναι ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ἀναχωρήσαι. Καὶ ἐλθὼν ὁ γέρων εἰς τὸ διακονι κὸν, ἔστη εἰς προσευχήν· καὶ τῇ ὥρᾳ τῆς νυχτερι τῆς ψαλμῳδίας, συναχθέντων τῶν ἀδελφῶν, ἐξῆλθεν ὁ γέρων ἔχων ἀκολουθοῦν αὐτὸ τὸ μειράκιον· μηδε νὸς τὸ γενόμενον εἰδότος, πλὴν αὐτοῦ, καὶ τοῦ κελ- λαρίτου, ἕως τῆς αὐτοῦ τελευτής. Β ο δ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου, οὐχ οἱ μας θηταὶ αὐτοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν πυκνώς αὐτῷ παραβαλόντων διηγοῦντο, ὅτι ἐν τῷ καιρῷ τῆς εἰκουμενικῆς συνόδου τῆς ἐν Καλχηδόνι 1, Θεοδόσιος ὁ προκατάρξας ἐν Παλαιστίνῃ τοῦ κατὰ Διόσκορον σχίσματος ει, προλαβὼν τοὺς ἐπισκόπους ἐπανελθεῖν μέλλοντας ἐπὶ τὰς ἰδίας Εκκλησίας (παρὴν γὰρ καὶ αὐτὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει, διωχθεὶς ἀπὸ τῆς ἰδίας πατρίδος ὡς ταραχαῖς ἀεὶ χαίρων), ὥρμησε πρὸς τὸν ἀβιαν Γελάσιον εἰς τὸ αὐτοῦ μοναστήριον, λέγων κατά τῆς συνόδου, ὡς τὸ Νεστορίου δόγμα κυρωσά- της διὰ τούτου νομίζων τὸν ἅγιον ὑφαρπάζειν, πρὸς συνεργίαν τῆς αὐτοῦ ῥᾳδιουργίας καὶ τοῦ κατ' αὐτὸν σχίσματος. Ο δὲ ἐκ τῆς τοῦ ἀνδρὸς καταστάσεως, καὶ ἐκ τῆς προσούσης αὐτῷ θεόθεν συνέσεως, τὸ διεφθαρμένον τῆς αὐτοῦ γνώμης καταλαβών, οὐ συναπήχθη τῇ αὐτοῦ ἀποστασίᾳ, ὡς οἱ τότε σχεδόν τέντες, ἀλλ' ἀξίως αὐτὸν ἀτιμάσας ἀπέπεμψεν. Εἰς μένων γὰρ ἐνεγκὼν τὸ θρεπτάριον ὅπερ ἐκ νεκρῶν ανέστησεν, ἔλεγεν ἐν ἤθει σεμνῷ οὕτως· Ἐὰν περί πίστεως θέλης διαλεχθῆναι, ἔχεις τοῦτον παρὰ σοῦ ἀκούοντα καὶ διαλεγόμενόν σοι· ἐμοὶ γὰρ οὐ σχολή τὰ παρὰ σοῦ ἀκούειν. Ἐπὶ τούτοις διατραπείς, καὶ ἐπὶ τὴν ἁγίαν πόλιν ὁρμήσας, συναρπάζει μὲν ὅλον * μοναχικὸν, ἐν προσχήματι θείου ζήλου · συναρπά- δει δὲ καὶ τὴν Αὐγούσταν τότε παρούσαν· καὶ οὕτως συνεργόν λαβών, βίς κατέσχε τὸν θρόνον Ἱεροσολύ- των· φόνοις τοῦτον προαρπάσας, καὶ τὰ ἄλλα ἀθέ- μετα καὶ ἀκανόνιστα διαπράξας, & μέχρι νῦν πολλοί μνημονεύουσι. Τότε δὴ ὡς ἐγκρατής γενόμενος, καὶ τοῦ σκοποῦ ἐπιτυχών, καὶ ἐπισκόπους πλείστους χει ροτονήσας, προλαμβάνων τοὺς θρόνους τῶν ἐπισκό των μηδέπω έπανελθόντων, μεταστέλλεται καὶ τὸν ξν Γελάσιον· καὶ προτρέπεται εἰς τὸ ἱερατεῖον, δελεάζων ἅμα καὶ ἐκφοβῶν. Εἰσελθόντι οὖν αὐτῷ εἰς τὸ ἱερατείον, ἔλεγεν ὁ Θεοδόσιος ᾿Αναθεμάτισαν Τα ενάλιον. Ο δὲ μηδὲν καταπλαγείς, "Αλλον οὐκ Οκ, φησίν, ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, εἰ μὴ Ἰου * Α1. Χαλκηδόν.. οι ΑΙ. σχήματος. Α1. οὐ μόνον οὐ. APOPHTHEGMATA PATRUM. reverteretur; puer vero gulæ libidine tentatus, coepit avide piscern manducare. Tum ingressus cellarius, et inveniens comedentem, ira concitatus, puerum sedentem bumi, inconsiderate pede per- cussit; atque is, damone procurante, letaliter pulsatus, deficiente animo interiit. Unde cellarius timore correptus, reclinavit eum in proprium stra- tum, et obtexit; atque abiens procidit adl pedes ab- batis Gelasii, nuntians ei quod contigerat. Ille vero postquam admonuisset ne alii cuiquam diceret, jussit ut vespere, cum omnes quiescerent, afferret puerum in diaconicum, poneret coram altari, sic- que abscederet. Tum ad diaconicum profectus senex, stetit ad precationem, atque hora nocturna psal- modiæ, congregatis fratribus, exivit senex, asse- clam habens adolescentulum; nec quisquam rem cognovit, quandiu vixit, præter ipsum et cella- rium. B G C D aiebant, sed et referebant multi eorum qui frequen- ter illum adierant, quod tempore acumenicæ sy- nodi Chalcedone congregala, Theodosius, ille qui. in Palästina schisma Dioscori auspicatus est, præ- veniens episcopos ad suas Ecclesias reversuros- (nam ipse quoque aderat Constantinopoli, patria: quod semper tumultibus delectaretur pulsus), ir- ruit in abbatem Gelasium in monasterio ejus, lo- quens adversus syuodum, quasi quæ dogina Ne- storii confirmasset, et per hujusmodi dictum exis- timans a se abreptum iri senem in societatem fal-- laciæ suæ et schismatis. At ille ex hominis consti-: tulione, necnon ex ea quam divinitus babebat pru- dentia, deprehendens ejus depravatam sententiam atque voluntatem, ad hæretici defectionem seu apo- stasiam, instar caterorum fere omnium, non est ab- ductus ; sed prout nierebatur inhonoratum ablegavit. Nam in medium adducto alumno, puero illo quem - excitaverat a mortuis, ita graviter et composite - locutus est : Si de fide cupis disserere, hunc habes, qui a te audiet, tecumque colloquetur; mili enim non vacal tua auscultare. Ad quæ verba ille confu- sus, in sanctam civitatem prorupit; ubi quidem ad suas partes abripuit omnes monachos, specie zeli divini : abripuit quoque Augustam quæ illic tunc aderat; atque ita hujus auxilio usus, vi se dein Hierosolymitanam occupavit, cædibus prære- ptam ; aliaque contra leges et canones perpetravit, quæ hucusque commemorant multi. Tunc igitur, ut qui potestatem obtineret, votique esset compos, ordinatis episcopis pluribus, invadendo episcopo- rum nondum regressorum thronos, etiam abbatem Gelasium arcessivit; quem ad sacrarium invitavit, deliniens simul ac terrens. Cum ergo ingressus esset in sacrarium, dixit Theodosius : Anathema. profer adversus Juvenalem. Abbas vero impavidus : Aliens, inquit, non novi Hierosolymorum episco 4. De abbate Gelasio, non modo discipuli ipsius

σενάλιον. Ευλαβηθεὶς δὲ ὁ Θεοδόσιος, μὴ καὶ ἄλλοι τὸν εὐσεβῆ αὐτοῦ ζῆλον μιμήσωνται, 28- λεύει αὐτὸν εὐφυῶς ἔξω " βληθῆναι τῆς ἐκκλησίας. Παραλαβόντες δὲ αὐτὸν οἱ τοῦ αὐτοῦ σχήματος ", περιέστησαν αὐτῷ ξύλα, καίειν αὐτὸν ἀπειλοῦντες. Ορῶντες δὲ αὐτὸν μηδὲ οὕτως ἐνδιδόντα, μηδὲ κα ταπτήσσοντα, καὶ εὐλαβούμενοι τὴν τοῦ δήμου ἔγερ σιν, διὰ τὸ περιβόητον εἶναι τὸν ἄνδρα (τὸ ὅλον ἐκ τῆς ἄνωθεν ἦν προνοίας), ἀπέλυσαν ἀβλαδὴ τὸν μάρ τυρα, τό γε ἐφ' ἑαυτῷ Χριστῷ ὁλοκαυτωθέντα. ε'. Ελεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐν νεότητι τὸν ἀκτή μονα βίον καὶ ἀναχωρητικὸν μετήρχετο· ἦσαν δὲ κατ' αὐτὸν τὸν καιρὸν καὶ ἄλλοι πλεῖστοι κατὰ τοὺς αὐτοὺς τόπους, τὸν αὐτὸν βίον αὐτῷ συνασπαζόμε νοι· ἐν οἷς καὶ γέρων τις ἦν εἰς ἄκρον ἁπλούστα- Β τος καὶ ἀκτήμων, ἐν μονοκελλίῳ οἰκήσας (92) ἄχρι εὐφυῶς Α1. σχίσματος. ΑΙ. Ησαΐου πρεσβυτέρου καὶ ἀναχωρητοῦ, περὶ καταστάσεως ἀρχαρίων, καὶ περὶ τῶν μονοκαλλιτῶν, καὶ τῶν θελόντων οἰκῆσαι ἐν κοινοβίῳ. τὸ μονοκελλικὸν Εν τῶν ἀναγκαίων έδοξε τῷ καιρῷ καὶ τοῖς ἐφεστῶσι πρά γμασι, τὸ περιλειφθὲν τέως, ὅσον ἐν προνοίαις ἐτάς- τέτο, μοναῖς τε καὶ ἐκκλησίαις, καὶ τοῖς βασιλεῖ πα ρασπίζουσιν, ἀφεικότας τῶν δεσποτών, τάττειν εἰς τελευτῆς, καίπερ μαθητὰς ἐσχηκὼς ἐν τῷ γήρα αὐτοῦ. Οὗτος ήσκησε φυλάξαι τὸ μὴ κτήσασθαι δύο χιτῶνας, μηδὲ μεριμνῆσαι περὶ τῆς αὔριον μετὰ τῶν συνόντων αὐτῷ μέχρι θανάτου. Ὅτε οὖν συνέβη τὸν ἀ663. Γελάσιον, ἐκ θείας συνεργίας συστήσασθαι τὸ κοινόβιον, προσεφέροντο αὐτῷ καὶ χωρία πολλά ἐκτήσατο δὲ καὶ τὰ πρὸς τὰς χρείας τοῦ κοινοβίου κτήνη ἀχθοφόρα καὶ βόας. Ο γάρ χρηματίσας τῷ θείῳ Παχωμίῳ ἐν πρώτοις κοινόβιον συστήσασθαι, καὶ τούτῳ συνήργει εἰς τὴν πᾶσαν τοῦ μοναστηρίου σύστασιν. Ἐν τούτοις οὖν βλέπων αὐτὸν ὁ προειρη- μένος γέρων, καὶ γνησίαν σώζων πρὸς αὐτὸν ἀγά- πην, ἔλεγεν αὐτῷ· Φοβοῦμαι, ἀσσα Γελάσιε, μὴ δεθῇ ὁ λογισμός σου εἰς τὰ χωρία καὶ τὴν λειπὴν κτῆσιν τοῦ κοινοβίου. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Δέδεται μᾶλλον ὁ λογισμός σου εἰς τὸ κεντητῆριν το ἐν ᾧ εργάζῃ, ἢ ὁ λογισμὸς Γελασίου εἰς τὰ κτήματα. ς'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου, ὅτι πολλάκις ἐνοχληθεὶς ὑπὸ τῶν λογισμῶν ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἔρη μον, μιᾷ τῶν ἡμερῶν λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Ποιη σον ἀγάπην, ἀδελφὲ, καὶ εἴ τι δ᾽ ἂν ποιήσω, βάστα ξον, καὶ μηδὲν λαλήσῃς μοι τὴν ἑβδομάδα ταύτην Καὶ λαβὼν βαΐνην ράβδον, ήρξατο περιπατεῖν εἰς τὸ αὐλύδριον αὐτοῦ· καὶ κοπιάσας ἐκάθισε μικρὸν, καὶ πάλιν ἀναστὰς περιεπάτει. Γενομένης δὲ ἑσπέρας, λέγει τῷ λογισμῷ · Ο εἰς τὴν ἔρημον περιπατῶν ἄρτον οὐκ ἐσθίει, ἀλλὰ βοτάνας· σὺ δὲ διὰ τὴν ἀσθένειάν σου φάγε λεπτολάχανον. Καὶ ποιήσας οὕτως, πάλιν λέγει τῷ λογισμῷ· Ο εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ στέγην οὐ κοιμᾶται, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ἀέρα· καὶ οὖν ποίησον οὕτως καὶ κλίνας ἑαυτὸν, κοιμᾶται εἰς τὸ αὐλύδριον. Ποιήσας ἐνεργείας. ΑΙ. κεντητήριον. στρατιωτικόν, πλὴν καὶ μονοκελλικὸν ξύμπαντας ὡς ἐντεῦθεν αὐτοὺς ἐκείνοις ὑπὲρ τῶν ἰδίων προσμένον- τας μάχεσθαι. • APPENDIX AD PALLADIUM. $52 pum, prater Juvenalem. At Theodosius veritus ne A alii quoque pium hominis zelum imitarentur, jussit ut cum irrisione pelleretur ab ecclesia. Acceptum autem schismatici circumdederunt lignis, minati se combusturos eum. Sed videntes neque propter- ea cedere, nec pavere, atque veriti plebis conci- tationem, quod homo esset celebri fama (totum autem e superna veniebat providentia); martyrem illæsum dimiserunt, qui, quantum fuerat in se, Christo in holocaustum sese obtulerat. anachoreticam in juventute professus fuisset: erant autem eo tempore iisdem in locis etiam alii plures qui par vitæ institutum fuerant amplexati; quos inter senex quidam, summæ simplicitatis, nibilque possidens, qui in separata cellula usque ad mor- tem habitavit, quamvis in senectute habuerit disci- pulos. Is in ea observatione sese exercuerat, ut duas tunicas non possideret, nec una cum sociis suis de crastino cogitaret, ad mortem usque. Cum ergo accidit ut abbas Gelasius cœnobium Deo coope- rante constitueret, offerebantur ei multa prædia; possidebat autem et ad usus cœnobii necessaria jumenta sarcinaria, cum bobus. Qui enim olim di- vino Pachomio oraculum dedit, ut construeret cœ- nobium, huic quoque ad omnem monasterii neces- sitatem succurrebat. In his ergo versantem Gela- sium intuitus prædictus senex, ac germanam erga eum conservaus dilectionem, ait illi : Vereor, abba Gelasi, ne alligetur mens tua cum ad agros, tum ad reliquam cœnobii possessionem. Tunc ille ad C eum Magis alligata est cogitatio tua ad subulam qua operaris, quamn Gelasii mens ad ejusmodi bona. sepe passus a cogitationibus, ut in cremum sece- deret, dixit quadam die discipulo suo: Exerce charitatem, frater, quidquid fecero, tolera, nul- Jumque ad me promas sermonem hebdomada hac. Et accipiens virgamı palmcam, cœpit ambulare in alriolo suo ; cumque lasscscisset, selit parumper ; iterumque surgens ambulabat. Vespere autem fa- eto, reputavit intra se: Qui per solitudinem ince- dit, non pane vescitur, sed herbis; tu vero propter infirmitatem tuam comede olusculum. Quod ubi fecisset, iterum menti suæ dixit: Qui versatur in eremo, sub tectum non dormit, sed ad aerem ; tu igitur ita facito; et recumbens dormivit in atriolo. Abest ab al. 1. lita dicebantur. Cod. Vindobon. 156, n. : Hinc in hisce perobscuris verbis salebrosi scriptoris Georgii Pachymerz Histor. lib. II, cap. : D Quem ego locum longe aliter ac eru- ditus interpres accipiendum esse atque vertendum augurabar; hoc fere modo: Unum visum est tem- pori rebusque ingruentibus necessarium, ut quotquot supererant collocati in procurationibus, monasteriia et ecclesiis, ac inter imperatoris satellites, soluti dominis, in militiam ascriberentur cuncti, etiam qui in Monocelliis: quo hi pro illis illorumque faculta- tibus perseverantes pugnarent. 5. De eodem relatum est, quod vitam inopem et 6. Referebant de abbate Gelasio, quod molestiam (92) Έν μονοκελλίῳ οἰκήσας. Tales Monocel-

σενάλιον. Ευλαβηθεὶς δὲ ὁ Θεοδόσιος, μὴ καὶ ἄλλοι τὸν εὐσεβῆ αὐτοῦ ζῆλον μιμήσωνται, 28- λεύει αὐτὸν εὐφυῶς ἔξω " βληθῆναι τῆς ἐκκλησίας. Παραλαβόντες δὲ αὐτὸν οἱ τοῦ αὐτοῦ σχήματος ", περιέστησαν αὐτῷ ξύλα, καίειν αὐτὸν ἀπειλοῦντες. Ορῶντες δὲ αὐτὸν μηδὲ οὕτως ἐνδιδόντα, μηδὲ κα ταπτήσσοντα, καὶ εὐλαβούμενοι τὴν τοῦ δήμου ἔγερ σιν, διὰ τὸ περιβόητον εἶναι τὸν ἄνδρα (τὸ ὅλον ἐκ τῆς ἄνωθεν ἦν προνοίας), ἀπέλυσαν ἀβλαδὴ τὸν μάρ τυρα, τό γε ἐφ' ἑαυτῷ Χριστῷ ὁλοκαυτωθέντα. ε'. Ελεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἐν νεότητι τὸν ἀκτή μονα βίον καὶ ἀναχωρητικὸν μετήρχετο· ἦσαν δὲ κατ' αὐτὸν τὸν καιρὸν καὶ ἄλλοι πλεῖστοι κατὰ τοὺς αὐτοὺς τόπους, τὸν αὐτὸν βίον αὐτῷ συνασπαζόμε νοι· ἐν οἷς καὶ γέρων τις ἦν εἰς ἄκρον ἁπλούστα- Β τος καὶ ἀκτήμων, ἐν μονοκελλίῳ οἰκήσας (92) ἄχρι εὐφυῶς Α1. σχίσματος. ΑΙ. Ησαΐου πρεσβυτέρου καὶ ἀναχωρητοῦ, περὶ καταστάσεως ἀρχαρίων, καὶ περὶ τῶν μονοκαλλιτῶν, καὶ τῶν θελόντων οἰκῆσαι ἐν κοινοβίῳ. τὸ μονοκελλικὸν Εν τῶν ἀναγκαίων έδοξε τῷ καιρῷ καὶ τοῖς ἐφεστῶσι πρά γμασι, τὸ περιλειφθὲν τέως, ὅσον ἐν προνοίαις ἐτάς- τέτο, μοναῖς τε καὶ ἐκκλησίαις, καὶ τοῖς βασιλεῖ πα ρασπίζουσιν, ἀφεικότας τῶν δεσποτών, τάττειν εἰς τελευτῆς, καίπερ μαθητὰς ἐσχηκὼς ἐν τῷ γήρα αὐτοῦ. Οὗτος ήσκησε φυλάξαι τὸ μὴ κτήσασθαι δύο χιτῶνας, μηδὲ μεριμνῆσαι περὶ τῆς αὔριον μετὰ τῶν συνόντων αὐτῷ μέχρι θανάτου. Ὅτε οὖν συνέβη τὸν ἀ663. Γελάσιον, ἐκ θείας συνεργίας συστήσασθαι τὸ κοινόβιον, προσεφέροντο αὐτῷ καὶ χωρία πολλά ἐκτήσατο δὲ καὶ τὰ πρὸς τὰς χρείας τοῦ κοινοβίου κτήνη ἀχθοφόρα καὶ βόας. Ο γάρ χρηματίσας τῷ θείῳ Παχωμίῳ ἐν πρώτοις κοινόβιον συστήσασθαι, καὶ τούτῳ συνήργει εἰς τὴν πᾶσαν τοῦ μοναστηρίου σύστασιν. Ἐν τούτοις οὖν βλέπων αὐτὸν ὁ προειρη- μένος γέρων, καὶ γνησίαν σώζων πρὸς αὐτὸν ἀγά- πην, ἔλεγεν αὐτῷ· Φοβοῦμαι, ἀσσα Γελάσιε, μὴ δεθῇ ὁ λογισμός σου εἰς τὰ χωρία καὶ τὴν λειπὴν κτῆσιν τοῦ κοινοβίου. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Δέδεται μᾶλλον ὁ λογισμός σου εἰς τὸ κεντητῆριν το ἐν ᾧ εργάζῃ, ἢ ὁ λογισμὸς Γελασίου εἰς τὰ κτήματα. ς'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Γελασίου, ὅτι πολλάκις ἐνοχληθεὶς ὑπὸ τῶν λογισμῶν ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἔρη μον, μιᾷ τῶν ἡμερῶν λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Ποιη σον ἀγάπην, ἀδελφὲ, καὶ εἴ τι δ᾽ ἂν ποιήσω, βάστα ξον, καὶ μηδὲν λαλήσῃς μοι τὴν ἑβδομάδα ταύτην Καὶ λαβὼν βαΐνην ράβδον, ήρξατο περιπατεῖν εἰς τὸ αὐλύδριον αὐτοῦ· καὶ κοπιάσας ἐκάθισε μικρὸν, καὶ πάλιν ἀναστὰς περιεπάτει. Γενομένης δὲ ἑσπέρας, λέγει τῷ λογισμῷ · Ο εἰς τὴν ἔρημον περιπατῶν ἄρτον οὐκ ἐσθίει, ἀλλὰ βοτάνας· σὺ δὲ διὰ τὴν ἀσθένειάν σου φάγε λεπτολάχανον. Καὶ ποιήσας οὕτως, πάλιν λέγει τῷ λογισμῷ· Ο εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ στέγην οὐ κοιμᾶται, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ἀέρα· καὶ οὖν ποίησον οὕτως καὶ κλίνας ἑαυτὸν, κοιμᾶται εἰς τὸ αὐλύδριον. Ποιήσας ἐνεργείας. ΑΙ. κεντητήριον. στρατιωτικόν, πλὴν καὶ μονοκελλικὸν ξύμπαντας ὡς ἐντεῦθεν αὐτοὺς ἐκείνοις ὑπὲρ τῶν ἰδίων προσμένον- τας μάχεσθαι. • APPENDIX AD PALLADIUM. $52 pum, prater Juvenalem. At Theodosius veritus ne A alii quoque pium hominis zelum imitarentur, jussit ut cum irrisione pelleretur ab ecclesia. Acceptum autem schismatici circumdederunt lignis, minati se combusturos eum. Sed videntes neque propter- ea cedere, nec pavere, atque veriti plebis conci- tationem, quod homo esset celebri fama (totum autem e superna veniebat providentia); martyrem illæsum dimiserunt, qui, quantum fuerat in se, Christo in holocaustum sese obtulerat. anachoreticam in juventute professus fuisset: erant autem eo tempore iisdem in locis etiam alii plures qui par vitæ institutum fuerant amplexati; quos inter senex quidam, summæ simplicitatis, nibilque possidens, qui in separata cellula usque ad mor- tem habitavit, quamvis in senectute habuerit disci- pulos. Is in ea observatione sese exercuerat, ut duas tunicas non possideret, nec una cum sociis suis de crastino cogitaret, ad mortem usque. Cum ergo accidit ut abbas Gelasius cœnobium Deo coope- rante constitueret, offerebantur ei multa prædia; possidebat autem et ad usus cœnobii necessaria jumenta sarcinaria, cum bobus. Qui enim olim di- vino Pachomio oraculum dedit, ut construeret cœ- nobium, huic quoque ad omnem monasterii neces- sitatem succurrebat. In his ergo versantem Gela- sium intuitus prædictus senex, ac germanam erga eum conservaus dilectionem, ait illi : Vereor, abba Gelasi, ne alligetur mens tua cum ad agros, tum ad reliquam cœnobii possessionem. Tunc ille ad C eum Magis alligata est cogitatio tua ad subulam qua operaris, quamn Gelasii mens ad ejusmodi bona. sepe passus a cogitationibus, ut in cremum sece- deret, dixit quadam die discipulo suo: Exerce charitatem, frater, quidquid fecero, tolera, nul- Jumque ad me promas sermonem hebdomada hac. Et accipiens virgamı palmcam, cœpit ambulare in alriolo suo ; cumque lasscscisset, selit parumper ; iterumque surgens ambulabat. Vespere autem fa- eto, reputavit intra se: Qui per solitudinem ince- dit, non pane vescitur, sed herbis; tu vero propter infirmitatem tuam comede olusculum. Quod ubi fecisset, iterum menti suæ dixit: Qui versatur in eremo, sub tectum non dormit, sed ad aerem ; tu igitur ita facito; et recumbens dormivit in atriolo. Abest ab al. 1. lita dicebantur. Cod. Vindobon. 156, n. : Hinc in hisce perobscuris verbis salebrosi scriptoris Georgii Pachymerz Histor. lib. II, cap. : D Quem ego locum longe aliter ac eru- ditus interpres accipiendum esse atque vertendum augurabar; hoc fere modo: Unum visum est tem- pori rebusque ingruentibus necessarium, ut quotquot supererant collocati in procurationibus, monasteriia et ecclesiis, ac inter imperatoris satellites, soluti dominis, in militiam ascriberentur cuncti, etiam qui in Monocelliis: quo hi pro illis illorumque faculta- tibus perseverantes pugnarent. 5. De eodem relatum est, quod vitam inopem et 6. Referebant de abbate Gelasio, quod molestiam (92) Έν μονοκελλίῳ οἰκήσας. Tales Monocel-

εν τρεῖς ἡμέρας περιπατῶν ἐν τῷ μοναστηρίῳ, καθ' ἑσπέραν ἐσθίων μικρὰς σέρεις, τὰς δὲ νύκτας κοιμώ- μενος ὑπὸ τὸν ἀέρα, εκοπίασε· καὶ ἐπιτιμήσας τῷ λογισμῷ τῷ ὀχλοῦντι αὐτῷ, ἤλεγχεν αὐτὸν, λέγων· Εἰ οὐ δύνασαι ποιῆσαι τὰ ἔργα τῆς ἐρήμου, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου μεθ᾽ ὑπομονῆς, κλαίων τὰς ἁμαρ τίας σου, καὶ μὴ πλάξου· πανταχοῦ γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμός βλέπει τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων, καὶ οὐδὲν εὐτῷ λανθάνει, καὶ συνιεῖ τοὺς ἀγαθὸν ἐργαζομένους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Γεροντίου. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Γερόντιος ὁ τῆς Πέτρας, ὅτι πολλοί πειραζόμενοι ἐκ σωματικῶν ἡδονῶν, μὴ πλησιάσαν- της σώμασι, κατὰ διάνοιαν ἐξεπόρνευσαν· καὶ τῶν σωμάτων παρθένων φυλαττομένων, κατὰ ψυχὴν ἐκ- τορνεύουσι. Καλόν οὖν, ἀγαπητοί, ποιεῖν τὸ γεγραμ- μένον, καὶ πάσῃ φυλακή τηρεῖν τὴν ἑαυτοῦ καρδίαν ἕκαστον. Αρχὴ τοῦ Δ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββα Δανιήλ. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ Δανιήλ, ὅτι ὅτε ἦλθον οἱ βάρβαροι εἰς Σκῆτιν, ἔφυγον οἱ Πατέρες· καὶ λέγει ἑ γέρων· Εἰ μὴ φροντίζει μου ὁ Θεὸς, ἵνα τί καὶ ζῶ; καὶ παρῆλθε διὰ τῶν βαρβάρων, καὶ οὐκ εἶδον αὐτόν. Λέγει τότε πρὸς ἑαυτόν· Ἰδοὺ ἐφρόντισέ μου ὁ Θεὸς, καὶ οὐκ ἀπέθανον, ποίησον οὖν καὶ σὺ τὸ ἀνθρώπι νον, καὶ φύγε ὡς οἱ Πατέρες ". • *. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ€6ᾶν Δανιήλ, λέγων· Δός μοι μίαν ἐντολὴν, καὶ φυλάξω αὐτήν. Καὶ λέγει εἰ πω· Μηδέποτε χαλάσῃς τὴν χεῖρά σου μετά γυναι τὰς εἰς πινάκιν, καὶ φάγῃς μετ' αὐτῆς· καὶ ἐν τούτῳ δείξῃ ἐκ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας μικρόν (95). γ΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Ην ἐν Βαβυλῶνι θυ- γάτηρ πρωτεύοντος δαιμόνιον ἔχουσα· εἶχε δὲ ὁ πατὴρ εὐτῆς ἀγαπητὸν μοναχόν τινα· καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐ- δείς δύναται θεραπεῦσαι τὴν θυγατέρα σου, εἰ μὴ οὓς εἶναι ἀναχωρητές· καὶ ἐὰν αὐτοὺς παρακαλέσῃς, οὐκ ἀνέχονται τοῦτο ποιῆσαι διὰ ταπεινοφροσύνην. Αλλὰ τοῦτο ποιήσωμεν· ὅτ' ἂν ἔλθωσιν εἰς τὴν ἀγορὰν, ποιήσατε ἑαυτοὺς ὡς θέλοντες ἀγοράσαι σκεύη καὶ * καὶ ἀναστὰς ἔφυγεν. " ιν, "Ακουσον λόγον ἐκ Πατέρων ἡμῶν διηγηθέντα η περὶ εἰκόνος· ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις τινὶ τῶν ἀσκητῶν ἐπετίθετο καὶ διηνόχλει ὁ πονηρός δαίμων, με - άκουσον λόγον πιστὸν ἐκ Πατέρων διηγηθέντα ερὶ εἰκόνος. Φατὶ γὰρ ἐν Ἱερουσαλήμ τινες ἀξιόπι στὸς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν χρόνοις ὑπάρχοντες, ὅτι πέρ τινι τῶν ἀσκητῶν χαλεπῶς ἐπετίθετο καὶ διηνόχλει ὁ της πορνείας δαίμων. Εγώ... τὰ εἰς ταύτης γαργαλισμούς κατὰ τῶν νέων ἀνεδεξάμην, και πνευμα πορνείας κέκλημαι. Πόσου θέλοντας εως γονεῖν ἡ πάτησα; πόσους υποκρινόμενος, κατ έπειτα γαργαλίζων; ἐγώ εἰμι δι' δν καὶ ὁ προφήτης μέμφεται τους πεσόντας, λέγων· Πνεύματι πορνείας λανήθηκε. Ἐγὼ τῆς πορνείας εἰμὶ φίλος· ἐγὼ τὰ εἰς αὐτὴν ταύτην ἔνεδρα, καὶ τοὺς ταύτης γαργαλι σμούς κατὰ τῶν νεωτέρων νέων ἀνεδεξάμην, καὶ ποιήσατε ἑαυτοὺς ὡς θέλοντες ἀγοράσαι σκεύη καὶ ( νεί διὸ καὶ) πνεῦμα πορνείας κέκλημαι. Πόσους θέλοντας σωφρονεῖν ἡπάτησα ; ἐπλάνησα εἰ ἐγὼ ηπάτησα; πόσους ἐγκρατευομένους ὑποκρινομέ νους εἰ ὑποκρινόμενος μετέπειτα γαργαλίζων; ηπάτησα γαργαλίζων ἐγώ; ἐγώ εἰμι δι᾽ ἂν καὶ ὁ προ- φήτης μέμφεται τους πεσόντας, λέγων. Πνεύματι πορνείας επλανήθησαν, επλανήθητε. ὑποχρινο- μένους) ιν, 19). APOPHTHEGMATA PATRUM. A ltaque postquam tres dies ambulasset in monaste Al. cod. add. Prov. B C Athanasii, ud Antiochum Quæstione 39, ubi editiones Labent, in Regio codice qui præfert numerum 1026, scriptum inveni Audi narrationem certam a Patribus de imagine expositam. Aiunt enim quidam pde digni hisce temporibus Hierosolymis consisten- tes. quod ascete cuidam graviter insidiabatur_ac molestiam pariebat dæmon fornicationis. Ipse Atha- Basius Vita Antonii p. 455, edit. Paris. In pluribus miss. Regiis, et uno Col- rio, manducaus vespertino tempore parum intybi, sub dio vero noctibus dormiens, defatigatus est ; tum increpans cogitationem quæ molestabat, re- darguit seipsum dicens: Si non potes solitudinis opera facere, sede patienter in cella tua, plorans tua delicta, nec vageris; ubique enim Dei oculus conspicit opera hominum, nec quidquam eum la- tet, sed cognoscit eos qui operantur bonum. De abbate Gerontio. multi voluptatibus corporeis tentati, non commisti corporibus, mente fornicati sunt; et corpore in virginitate servato, anima scortantur. Bonum ergo est, dilectissimi, ut faciamus quod scriptum est, ac unusquisque cor suum omni servet custodia *. Principium litteræ A. De abbate Daniele. barbari in Scelin prorupere, fuga se dederunt Patres; at senes dixit : Si Deus mei non gerit cu- ram, cur etiam vivo? Et per medios barbaros trans- ivit, nec viderunt eum. Tunc ad se ait : Ecce mei curam suscepit Deus, nec mortuus sum. Fac igitur etiam tu quod hominis est, ac instar Patrum fuge. [Surgensque aufugil. pacto : Da mibi mandatum, et custodiam illud. Dixit ei: Nunquam manum demittàs cum muliere in catinum, nec manducaveris cum ea; atque in hoc aufugies modicum a fornicationis dæmone. cujusdam primarii hominis, dæmonium habens; a patre autem ipsius diligebatur monachus quidam : is dixit ei: Nemo potest curare filiam tuam, præ- ter quos novi anachoretas; verum eos si rogaveris, ob humilitatem id agere non sustinebunt. Sed hoc faciamus cum venerint ad forum, simulate velle 23. bertino : vel aut vel aut vel aut Hoc est Evagrio interprete, in Vitis Patrum, sed non ad verbum ; Ego sum fornicationis amicus ; ego multi- moda adversus adolescentes turpitudinis arma sus- cepi : hinc (abest a ms. Corbeiensi) et spiritus for- nicationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes, fefelli? Quot tenuiter incipientes (legebat ad sordes pristinas redire persuasi? Ego sum propter quem propheta lapsos increpal, dicens : Spiritu fornicationis seducti estis (Os. (95) Δαίμονος τῆς πορνείας. In Operibus S. (94) Dixit abbas Gerontius, ille Petra, quod 1. Memorabant de abbate Daniele, quod quando 2. Frater interrogavit abbatem Danielsm, hoc 3. (95) Retulit abbas Daniel: Erat Babylone filia (94) Vit. Patr. v, 2; In Ephrem p. 387, n. 8. (95) Vit. Patr. χν, 14.

εν τρεῖς ἡμέρας περιπατῶν ἐν τῷ μοναστηρίῳ, καθ' ἑσπέραν ἐσθίων μικρὰς σέρεις, τὰς δὲ νύκτας κοιμώ- μενος ὑπὸ τὸν ἀέρα, εκοπίασε· καὶ ἐπιτιμήσας τῷ λογισμῷ τῷ ὀχλοῦντι αὐτῷ, ἤλεγχεν αὐτὸν, λέγων· Εἰ οὐ δύνασαι ποιῆσαι τὰ ἔργα τῆς ἐρήμου, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου μεθ᾽ ὑπομονῆς, κλαίων τὰς ἁμαρ τίας σου, καὶ μὴ πλάξου· πανταχοῦ γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμός βλέπει τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων, καὶ οὐδὲν εὐτῷ λανθάνει, καὶ συνιεῖ τοὺς ἀγαθὸν ἐργαζομένους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Γεροντίου. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Γερόντιος ὁ τῆς Πέτρας, ὅτι πολλοί πειραζόμενοι ἐκ σωματικῶν ἡδονῶν, μὴ πλησιάσαν- της σώμασι, κατὰ διάνοιαν ἐξεπόρνευσαν· καὶ τῶν σωμάτων παρθένων φυλαττομένων, κατὰ ψυχὴν ἐκ- τορνεύουσι. Καλόν οὖν, ἀγαπητοί, ποιεῖν τὸ γεγραμ- μένον, καὶ πάσῃ φυλακή τηρεῖν τὴν ἑαυτοῦ καρδίαν ἕκαστον. Αρχὴ τοῦ Δ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββα Δανιήλ. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ Δανιήλ, ὅτι ὅτε ἦλθον οἱ βάρβαροι εἰς Σκῆτιν, ἔφυγον οἱ Πατέρες· καὶ λέγει ἑ γέρων· Εἰ μὴ φροντίζει μου ὁ Θεὸς, ἵνα τί καὶ ζῶ; καὶ παρῆλθε διὰ τῶν βαρβάρων, καὶ οὐκ εἶδον αὐτόν. Λέγει τότε πρὸς ἑαυτόν· Ἰδοὺ ἐφρόντισέ μου ὁ Θεὸς, καὶ οὐκ ἀπέθανον, ποίησον οὖν καὶ σὺ τὸ ἀνθρώπι νον, καὶ φύγε ὡς οἱ Πατέρες ". • *. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ€6ᾶν Δανιήλ, λέγων· Δός μοι μίαν ἐντολὴν, καὶ φυλάξω αὐτήν. Καὶ λέγει εἰ πω· Μηδέποτε χαλάσῃς τὴν χεῖρά σου μετά γυναι τὰς εἰς πινάκιν, καὶ φάγῃς μετ' αὐτῆς· καὶ ἐν τούτῳ δείξῃ ἐκ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας μικρόν (95). γ΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι Ην ἐν Βαβυλῶνι θυ- γάτηρ πρωτεύοντος δαιμόνιον ἔχουσα· εἶχε δὲ ὁ πατὴρ εὐτῆς ἀγαπητὸν μοναχόν τινα· καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐ- δείς δύναται θεραπεῦσαι τὴν θυγατέρα σου, εἰ μὴ οὓς εἶναι ἀναχωρητές· καὶ ἐὰν αὐτοὺς παρακαλέσῃς, οὐκ ἀνέχονται τοῦτο ποιῆσαι διὰ ταπεινοφροσύνην. Αλλὰ τοῦτο ποιήσωμεν· ὅτ' ἂν ἔλθωσιν εἰς τὴν ἀγορὰν, ποιήσατε ἑαυτοὺς ὡς θέλοντες ἀγοράσαι σκεύη καὶ * καὶ ἀναστὰς ἔφυγεν. " ιν, "Ακουσον λόγον ἐκ Πατέρων ἡμῶν διηγηθέντα η περὶ εἰκόνος· ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις τινὶ τῶν ἀσκητῶν ἐπετίθετο καὶ διηνόχλει ὁ πονηρός δαίμων, με - άκουσον λόγον πιστὸν ἐκ Πατέρων διηγηθέντα ερὶ εἰκόνος. Φατὶ γὰρ ἐν Ἱερουσαλήμ τινες ἀξιόπι στὸς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν χρόνοις ὑπάρχοντες, ὅτι πέρ τινι τῶν ἀσκητῶν χαλεπῶς ἐπετίθετο καὶ διηνόχλει ὁ της πορνείας δαίμων. Εγώ... τὰ εἰς ταύτης γαργαλισμούς κατὰ τῶν νέων ἀνεδεξάμην, και πνευμα πορνείας κέκλημαι. Πόσου θέλοντας εως γονεῖν ἡ πάτησα; πόσους υποκρινόμενος, κατ έπειτα γαργαλίζων; ἐγώ εἰμι δι' δν καὶ ὁ προφήτης μέμφεται τους πεσόντας, λέγων· Πνεύματι πορνείας λανήθηκε. Ἐγὼ τῆς πορνείας εἰμὶ φίλος· ἐγὼ τὰ εἰς αὐτὴν ταύτην ἔνεδρα, καὶ τοὺς ταύτης γαργαλι σμούς κατὰ τῶν νεωτέρων νέων ἀνεδεξάμην, καὶ ποιήσατε ἑαυτοὺς ὡς θέλοντες ἀγοράσαι σκεύη καὶ ( νεί διὸ καὶ) πνεῦμα πορνείας κέκλημαι. Πόσους θέλοντας σωφρονεῖν ἡπάτησα ; ἐπλάνησα εἰ ἐγὼ ηπάτησα; πόσους ἐγκρατευομένους ὑποκρινομέ νους εἰ ὑποκρινόμενος μετέπειτα γαργαλίζων; ηπάτησα γαργαλίζων ἐγώ; ἐγώ εἰμι δι᾽ ἂν καὶ ὁ προ- φήτης μέμφεται τους πεσόντας, λέγων. Πνεύματι πορνείας επλανήθησαν, επλανήθητε. ὑποχρινο- μένους) ιν, 19). APOPHTHEGMATA PATRUM. A ltaque postquam tres dies ambulasset in monaste Al. cod. add. Prov. B C Athanasii, ud Antiochum Quæstione 39, ubi editiones Labent, in Regio codice qui præfert numerum 1026, scriptum inveni Audi narrationem certam a Patribus de imagine expositam. Aiunt enim quidam pde digni hisce temporibus Hierosolymis consisten- tes. quod ascete cuidam graviter insidiabatur_ac molestiam pariebat dæmon fornicationis. Ipse Atha- Basius Vita Antonii p. 455, edit. Paris. In pluribus miss. Regiis, et uno Col- rio, manducaus vespertino tempore parum intybi, sub dio vero noctibus dormiens, defatigatus est ; tum increpans cogitationem quæ molestabat, re- darguit seipsum dicens: Si non potes solitudinis opera facere, sede patienter in cella tua, plorans tua delicta, nec vageris; ubique enim Dei oculus conspicit opera hominum, nec quidquam eum la- tet, sed cognoscit eos qui operantur bonum. De abbate Gerontio. multi voluptatibus corporeis tentati, non commisti corporibus, mente fornicati sunt; et corpore in virginitate servato, anima scortantur. Bonum ergo est, dilectissimi, ut faciamus quod scriptum est, ac unusquisque cor suum omni servet custodia *. Principium litteræ A. De abbate Daniele. barbari in Scelin prorupere, fuga se dederunt Patres; at senes dixit : Si Deus mei non gerit cu- ram, cur etiam vivo? Et per medios barbaros trans- ivit, nec viderunt eum. Tunc ad se ait : Ecce mei curam suscepit Deus, nec mortuus sum. Fac igitur etiam tu quod hominis est, ac instar Patrum fuge. [Surgensque aufugil. pacto : Da mibi mandatum, et custodiam illud. Dixit ei: Nunquam manum demittàs cum muliere in catinum, nec manducaveris cum ea; atque in hoc aufugies modicum a fornicationis dæmone. cujusdam primarii hominis, dæmonium habens; a patre autem ipsius diligebatur monachus quidam : is dixit ei: Nemo potest curare filiam tuam, præ- ter quos novi anachoretas; verum eos si rogaveris, ob humilitatem id agere non sustinebunt. Sed hoc faciamus cum venerint ad forum, simulate velle 23. bertino : vel aut vel aut vel aut Hoc est Evagrio interprete, in Vitis Patrum, sed non ad verbum ; Ego sum fornicationis amicus ; ego multi- moda adversus adolescentes turpitudinis arma sus- cepi : hinc (abest a ms. Corbeiensi) et spiritus for- nicationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes, fefelli? Quot tenuiter incipientes (legebat ad sordes pristinas redire persuasi? Ego sum propter quem propheta lapsos increpal, dicens : Spiritu fornicationis seducti estis (Os. (95) Δαίμονος τῆς πορνείας. In Operibus S. (94) Dixit abbas Gerontius, ille Petra, quod 1. Memorabant de abbate Daniele, quod quando 2. Frater interrogavit abbatem Danielsm, hoc 3. (95) Retulit abbas Daniel: Erat Babylone filia (94) Vit. Patr. v, 2; In Ephrem p. 387, n. 8. (95) Vit. Patr. χν, 14.

ὅταν ἔλθωσι λαβεῖν τὴν τιμὴν αὐτῶν, λέγομεν αὐτοῖς Αl. αὐτῷ. & Αl. κόρη. ὁ Φαρανίτης. Τινὰ τῶν μοναχῶν ἐρημιτῶν ἄνθρωπος δαι- μονιζόμενος καὶ δεινῶς ἀφρίζων ἔτυψε κατὰ τῆς σιαγόνος. Ο δὲ γέρων ἐναλλάξας, καὶ τὴν ἄλλην ὑπέθηκεν. Ο δὲ δαίμων μὴ φέρων τὴν πύρωσιν τῆς ταπεινώσεως, εὐθέως ήγετο. "Αρτι; Ο ἵνα ποιήσωσιν εὐχὴν, καὶ πιστεύω ὅτι θεραπεύεται. Καὶ ἐξελθόντες ἐν τῇ ἀγορᾷ, εὗρον ἕνα μαθητὴν τῶν γερόντων καθήμενον ἵνα πωλήσῃ τὰ σκεύη αὐτῶν 80. καὶ ἔλαβον αὐτὸν μετὰ τῶν σπυρίδων, ὡς ἵνα λάβη τὸ τίμημα αὐτῶν. Καὶ ὅτε ἦλθεν ὁ μοναχὸς εἰς τὸν οἶκον, ἦλθεν ἡ δαιμονιζομένη, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ῥά- πισμα (99). Ο δὲ ἔστρεψε καὶ τὴν ἄλλην σιαγόνα, κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου. Καὶ βασανισθεὶς ὁ δαί- μων, ἔκραξε λέγων· Ὢ βία! ἡ ἐντολὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐκβάλλει με. Καὶ εὐθέως ἐκαθαρίσθη ἡ γυνή 3. Καὶ ὡς ἦλθον οι γέροντες, ἀνήγγειλαν αὐτοῖς τὸ γενόμε νον. Καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν, καὶ εἶπον· ἔθος ἐστὶ τῇ ὑπερηφανίᾳ τοῦ διαβόλου, πίπτειν ἀπὸ τῆς ταπει νώσεως τῆς ἐντολῆς τοῦ Χριστοῦ. δ'. Ἔλεγε πάλιν ὁ ἀ66ᾶς Δανιήλ, ὅτι ὅσον τὸ σῶμα θάλλει, τοσοῦτον ἡ ψυχὴ λεπτύνεται· καὶ ὅσον τὸ σῶμα λεπτύνεται, τοσοῦτον ἡ ψυχὴ θάλλει. ε'. Οδευόν ποτε ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ καὶ ὁ ἀββᾶς 'Αμ- μώης. Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Ἀμμώης. Πότε καθεζό μεθα καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ κελλίον, Πάτερ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Δανιήλ· Τίς γὰρ ἀφαιρεῖ ἀφ' ἡμῶν τὸν Θεὸν ἄρτι (1) ; ὁ Θεός ἐστιν ἐν τῷ κελλίῳ, καὶ πάλιν ἔξω ὁ Θεός ἐστιν. τει ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος, ἦν τις ἐκεῖ μοναχὸς κλέπτων τὰ σκεύη τῶν γερόντων. Καὶ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος εἰς τὴν κέλλαν αὐτοῦ, θέλων αὐτὸν κερ- δῆσαι, καὶ τοὺς γέροντας ἀναπαῦσαι, καὶ λέγει αὐτῷ· Εἴ τι ἂν θέλῃς, ἐγώ σοι παρέχω· μόνον μὴ κλέψῃς· καὶ ἔδωκεν αὐτῷ χρυσίον καὶ κέρμα καὶ ἱματισμόν, καὶ πᾶσαν τὴν χρείαν αὐτοῦ (2). Απελθὼν δὲ πάλιν ἔκλεπτεν. Οἱ οὖν γέροντες, ἰδόντες ὅτι οὐκ ἐπαύ- σατο, ἐδίωξαν αὐτὸν, λέγοντες, ὅτι Ἐὰν εὑρεθῇ ἀδελ φὸς ἔχων ἀσθένειαν ἐλαττώματος, χρὴ βαστάζειν αὐ τόν· ἐὰν δὲ κλέπτη, σε διώξατε αὐτόν· ὅτι καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ζημιοί, καὶ ὅλους τοὺς ἐν τῷ τόπῳ τα ράττει. ζ'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ ὁ Φαρανίτης 8, ότι Εἶπεν ὁ Πατὴρ ἡμῶν ἀββᾶς Αρσένιος περί τινος Σκη τιώτου, ὅτι ἦν πρακτικός μέγας (5), ἀφελὴς δὲ εἰς καὶ νουθετούμενος οὐ παύεται, * προσφωνάριον, ἀπόκρισις χρεία, Προσφωναρίον προσφοράς μέγας. οἱ ὅτι APPENDIX AD PALLADIUM. vos emere vasa ; ubi vero accesserint ad accipien- A dum pretium, dicemus eis ut faciant orationem ; et credo quod illa sanabitur. Egressi ergo ad ſo- runt, invenerunt unum e senum discipulis seden- tem uti venderet eorum vasa; adduxeruntque eum cum sportis, quasi accepturum pretium. Cumque monachus domum ingressus esset, venit dæmo- niaca, et dedit ei alapam. Is vero aliam maxillam obvertit, juxta præceptum Domini ". Tunc dæmon discruciatus, clamavit dicens : O vim! Mandatumn Jesu expellit me. Confestimque purgata est mulier. Postquam autem venissent senes, nuntiaverunt eis quod acciferat. Illi glorificaverunt Deum, ac dixe- runt Solet prosterni diaboli superbia per humi- litatem mandati Christi. lulat, tanto animam attenuari, et quanto corpus imminuitur, tanto animam crescere. abbas Ammoes. Dixit abbas Ammoes : Quando nos quoque sedebimus in cella, Pater? Respondit ab- bas Daniel Quis enim modo Deum a nobis aufert? Deus est in cella, et adhuc extra cellam Deus con- sistit. bas Arsenius degebat in Sceti, erat illic monachus qui vasa senum furabatur; et assumpsit eum in cellam suam abbas Arsenius, volens tum lucrari eum, tum senibus quietem præstare. Et ait illi : Si quid volueris, dabo tibi, tantum ne fureris: tum dedit ei aurum, pecuniam, vestes, quidquid denique necessarium ei erat. Ille abiens, furabatur adhuc. Quocirca senes videntes quod non desiste- ret, expulerunt illum, dicentes : Si inventus fuerit frater habens infirmitatis peccatum, oportet eum tolerare ; si autem fur fuerit, ejicite ipsum; quia cum animæ suæ nocet, tum cunctos eo loci com- morantes conturbat. Dixit Pater noster abbas Arsenius de quodam Sce- tiota, quod magnus esset in agendo, in ſide vero * Matth. v, 39. in al. sum narratiunculam in codice Regio 1907, cum sen- tentiis Patrum e Gerontico excerptis positam; hoc modo : id est, Homo a damone possessus, et spumami horrendum in modum fundens, monachum aliquem cremitam in maxilla percussit. Ille vero senex, obverso tuliu, alteram supposuit. Quo- circa ferre non valens dæmon incendium humilitatis, statim discessit. (2) Alia interpunctio in Vitis Patrum. Vertit Pelagius, ex sensu, non ad verbum, rescel- B Al. iuser. Dest D las, et omne quod in responso suo habebat. Et existi- mavit quidem Rosweydus, in Græco esse vocem Corderius vero nomen neuter vere. Nam responsum est eo sensu qui passim apud auctores medie ætatis occurrit, docteque exponitur a Corderio, pro negotio ac re necessaria. autem, Bartholomai mo- nachi dictio, suspecta mihi fit, ne sit ptov. Sed affirmo nihil. Omnino vide Corderium in Dorothei Institut. et 1; Rosweydi Onomasticon ad Vitas Patrum, voce Apocrisiarius, Glossarium Juliani Antecessoris, et juris Lexica. Juxta versionem Pelagii, De quodam sene, qui erat magnus in hac vita, seu potius, De quodam sene in Sciti habitante, quia erat, etc. Testatur enim Mabillonius noster tomo primo Velerum analecto- rum p. 201, in ms. Corbeiensi haberi in Sciti habi- tanic, est quia; qnod etiam postulat seusus. 4. Iterum dixit abbas Daniel : Quanto corpus pul- 5. Iter (96) agebant aliquando abbas Daniel et 6. (97) Narravit abbas Daniel, quod quando ab- 7. (98) Abbas Daniel Pharanita narravit haec : (96) Vit. Patr. xi, 8. (97) Vit. Patr. x, 18. (98) Vit. Patr. xviii, 3 ; et in Vita Arsenii. (99) Εδωκεν αὐτῷ ῥάπισμα. Consimilem nactus 5. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι "Οτε ἦν ἐν Σκή (3) Περί τινος Σκητιώτου, ὅτι ἦν πρακτικὸς

ὅταν ἔλθωσι λαβεῖν τὴν τιμὴν αὐτῶν, λέγομεν αὐτοῖς Αl. αὐτῷ. & Αl. κόρη. ὁ Φαρανίτης. Τινὰ τῶν μοναχῶν ἐρημιτῶν ἄνθρωπος δαι- μονιζόμενος καὶ δεινῶς ἀφρίζων ἔτυψε κατὰ τῆς σιαγόνος. Ο δὲ γέρων ἐναλλάξας, καὶ τὴν ἄλλην ὑπέθηκεν. Ο δὲ δαίμων μὴ φέρων τὴν πύρωσιν τῆς ταπεινώσεως, εὐθέως ήγετο. "Αρτι; Ο ἵνα ποιήσωσιν εὐχὴν, καὶ πιστεύω ὅτι θεραπεύεται. Καὶ ἐξελθόντες ἐν τῇ ἀγορᾷ, εὗρον ἕνα μαθητὴν τῶν γερόντων καθήμενον ἵνα πωλήσῃ τὰ σκεύη αὐτῶν 80. καὶ ἔλαβον αὐτὸν μετὰ τῶν σπυρίδων, ὡς ἵνα λάβη τὸ τίμημα αὐτῶν. Καὶ ὅτε ἦλθεν ὁ μοναχὸς εἰς τὸν οἶκον, ἦλθεν ἡ δαιμονιζομένη, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ῥά- πισμα (99). Ο δὲ ἔστρεψε καὶ τὴν ἄλλην σιαγόνα, κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου. Καὶ βασανισθεὶς ὁ δαί- μων, ἔκραξε λέγων· Ὢ βία! ἡ ἐντολὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐκβάλλει με. Καὶ εὐθέως ἐκαθαρίσθη ἡ γυνή 3. Καὶ ὡς ἦλθον οι γέροντες, ἀνήγγειλαν αὐτοῖς τὸ γενόμε νον. Καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν, καὶ εἶπον· ἔθος ἐστὶ τῇ ὑπερηφανίᾳ τοῦ διαβόλου, πίπτειν ἀπὸ τῆς ταπει νώσεως τῆς ἐντολῆς τοῦ Χριστοῦ. δ'. Ἔλεγε πάλιν ὁ ἀ66ᾶς Δανιήλ, ὅτι ὅσον τὸ σῶμα θάλλει, τοσοῦτον ἡ ψυχὴ λεπτύνεται· καὶ ὅσον τὸ σῶμα λεπτύνεται, τοσοῦτον ἡ ψυχὴ θάλλει. ε'. Οδευόν ποτε ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ καὶ ὁ ἀββᾶς 'Αμ- μώης. Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Ἀμμώης. Πότε καθεζό μεθα καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ κελλίον, Πάτερ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Δανιήλ· Τίς γὰρ ἀφαιρεῖ ἀφ' ἡμῶν τὸν Θεὸν ἄρτι (1) ; ὁ Θεός ἐστιν ἐν τῷ κελλίῳ, καὶ πάλιν ἔξω ὁ Θεός ἐστιν. τει ὁ ἀββᾶς ᾿Αρσένιος, ἦν τις ἐκεῖ μοναχὸς κλέπτων τὰ σκεύη τῶν γερόντων. Καὶ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Αρσένιος εἰς τὴν κέλλαν αὐτοῦ, θέλων αὐτὸν κερ- δῆσαι, καὶ τοὺς γέροντας ἀναπαῦσαι, καὶ λέγει αὐτῷ· Εἴ τι ἂν θέλῃς, ἐγώ σοι παρέχω· μόνον μὴ κλέψῃς· καὶ ἔδωκεν αὐτῷ χρυσίον καὶ κέρμα καὶ ἱματισμόν, καὶ πᾶσαν τὴν χρείαν αὐτοῦ (2). Απελθὼν δὲ πάλιν ἔκλεπτεν. Οἱ οὖν γέροντες, ἰδόντες ὅτι οὐκ ἐπαύ- σατο, ἐδίωξαν αὐτὸν, λέγοντες, ὅτι Ἐὰν εὑρεθῇ ἀδελ φὸς ἔχων ἀσθένειαν ἐλαττώματος, χρὴ βαστάζειν αὐ τόν· ἐὰν δὲ κλέπτη, σε διώξατε αὐτόν· ὅτι καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ζημιοί, καὶ ὅλους τοὺς ἐν τῷ τόπῳ τα ράττει. ζ'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιὴλ ὁ Φαρανίτης 8, ότι Εἶπεν ὁ Πατὴρ ἡμῶν ἀββᾶς Αρσένιος περί τινος Σκη τιώτου, ὅτι ἦν πρακτικός μέγας (5), ἀφελὴς δὲ εἰς καὶ νουθετούμενος οὐ παύεται, * προσφωνάριον, ἀπόκρισις χρεία, Προσφωναρίον προσφοράς μέγας. οἱ ὅτι APPENDIX AD PALLADIUM. vos emere vasa ; ubi vero accesserint ad accipien- A dum pretium, dicemus eis ut faciant orationem ; et credo quod illa sanabitur. Egressi ergo ad ſo- runt, invenerunt unum e senum discipulis seden- tem uti venderet eorum vasa; adduxeruntque eum cum sportis, quasi accepturum pretium. Cumque monachus domum ingressus esset, venit dæmo- niaca, et dedit ei alapam. Is vero aliam maxillam obvertit, juxta præceptum Domini ". Tunc dæmon discruciatus, clamavit dicens : O vim! Mandatumn Jesu expellit me. Confestimque purgata est mulier. Postquam autem venissent senes, nuntiaverunt eis quod acciferat. Illi glorificaverunt Deum, ac dixe- runt Solet prosterni diaboli superbia per humi- litatem mandati Christi. lulat, tanto animam attenuari, et quanto corpus imminuitur, tanto animam crescere. abbas Ammoes. Dixit abbas Ammoes : Quando nos quoque sedebimus in cella, Pater? Respondit ab- bas Daniel Quis enim modo Deum a nobis aufert? Deus est in cella, et adhuc extra cellam Deus con- sistit. bas Arsenius degebat in Sceti, erat illic monachus qui vasa senum furabatur; et assumpsit eum in cellam suam abbas Arsenius, volens tum lucrari eum, tum senibus quietem præstare. Et ait illi : Si quid volueris, dabo tibi, tantum ne fureris: tum dedit ei aurum, pecuniam, vestes, quidquid denique necessarium ei erat. Ille abiens, furabatur adhuc. Quocirca senes videntes quod non desiste- ret, expulerunt illum, dicentes : Si inventus fuerit frater habens infirmitatis peccatum, oportet eum tolerare ; si autem fur fuerit, ejicite ipsum; quia cum animæ suæ nocet, tum cunctos eo loci com- morantes conturbat. Dixit Pater noster abbas Arsenius de quodam Sce- tiota, quod magnus esset in agendo, in ſide vero * Matth. v, 39. in al. sum narratiunculam in codice Regio 1907, cum sen- tentiis Patrum e Gerontico excerptis positam; hoc modo : id est, Homo a damone possessus, et spumami horrendum in modum fundens, monachum aliquem cremitam in maxilla percussit. Ille vero senex, obverso tuliu, alteram supposuit. Quo- circa ferre non valens dæmon incendium humilitatis, statim discessit. (2) Alia interpunctio in Vitis Patrum. Vertit Pelagius, ex sensu, non ad verbum, rescel- B Al. iuser. Dest D las, et omne quod in responso suo habebat. Et existi- mavit quidem Rosweydus, in Græco esse vocem Corderius vero nomen neuter vere. Nam responsum est eo sensu qui passim apud auctores medie ætatis occurrit, docteque exponitur a Corderio, pro negotio ac re necessaria. autem, Bartholomai mo- nachi dictio, suspecta mihi fit, ne sit ptov. Sed affirmo nihil. Omnino vide Corderium in Dorothei Institut. et 1; Rosweydi Onomasticon ad Vitas Patrum, voce Apocrisiarius, Glossarium Juliani Antecessoris, et juris Lexica. Juxta versionem Pelagii, De quodam sene, qui erat magnus in hac vita, seu potius, De quodam sene in Sciti habitante, quia erat, etc. Testatur enim Mabillonius noster tomo primo Velerum analecto- rum p. 201, in ms. Corbeiensi haberi in Sciti habi- tanic, est quia; qnod etiam postulat seusus. 4. Iterum dixit abbas Daniel : Quanto corpus pul- 5. Iter (96) agebant aliquando abbas Daniel et 6. (97) Narravit abbas Daniel, quod quando ab- 7. (98) Abbas Daniel Pharanita narravit haec : (96) Vit. Patr. xi, 8. (97) Vit. Patr. x, 18. (98) Vit. Patr. xviii, 3 ; et in Vita Arsenii. (99) Εδωκεν αὐτῷ ῥάπισμα. Consimilem nactus 5. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Δανιήλ, ὅτι "Οτε ἦν ἐν Σκή (3) Περί τινος Σκητιώτου, ὅτι ἦν πρακτικὸς

τὴν πίστιν· καὶ ἐσφάλλετο διὰ ἰδιωτείαν· καὶ ἔλεγεν· Οὐκ ἔστι φύσει ὁ ἄρτος δν λαμβάνομεν σῶμα Χρι- στοῦ, ἀλλ' ἀντίτυπον. Καὶ ἤκουσαν δύο γέροντες ὅτι λέγει τὸν λόγον τοῦτον, καὶ γινώσκοντες μέγαν αὐτὸν ὄντα τῷ βίῳ, ἐλογίσαντο ὅτι ἐν ἀκακίᾳ καὶ ἀφελότητι λέγει, καὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· 1664, λόγον ηκούσαμεν περὶ τινὸς ἄπιστον (4), ὅτι λέγει ὅτι ὁ ἄρτος δν μεταλαμβάνομεν, οὐκ ἔστι φύσει σῶμα Χριστοῦ, ἀλλ' ἀντίτυπόν ἐστι. Λέγει ὁ γέρων· Ἐγώ εἰμι ὁ τοῦτο λέγων. Οἱ δὲ παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Μὴ οὕτως κρατήσης. ἀββᾶ, ἀλλ' ὡς παρ έξωκεν ἡ καθολική Εκκλησία. Ἡμεῖς γὰρ πιστεύο μεν, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄρτος σῶμά ἐστι τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὸ ποτήριον αὐτό ἐστι τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, κατὰ ἀλή θειαν, καὶ οὐ κατ᾿ ἀντίτυπον. Ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐν ἀρχῇ χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν ὅτι οὐκ ἔστιν εἰκὼν Θεοῦ, εἰ καὶ ἀκατάληπτος· οὕτως ὁ ἄρ- τὸς ἄν εἶπεν ὅτι Σῶμά μου ἐστιν, οὕτως πιστεύομεν ότι κατὰ ἀλήθειαν σῶμά ἐστι Χριστοῦ. Ὁ δὲ γέρων ἔφη· Ἐὰν μὴ πεισθῶ ἀπὸ πράγματος, οὐ πληρο- φορούμαι. Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν· Δεηθῶμεν τοῦ Θεοῦ τὴν ἑβδομάδα ταύτην περὶ τοῦ μυστηρίου τού του, καὶ πιστεύομεν ὅτι ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει ἡμῖν. Ο δὲ γέρων μετὰ χαρᾶς ἐδέξατο τὸν λόγον· καὶ ἐδέετο τοῦ Θεοῦ, λέγων Κύριε, σύ γινώσκεις ὅτι οὐ κατά κακίαν ἀπιστῶ· ἀλλ' ὅπως μὴ ἐν ἀγνωσίᾳ πλανηθῶ, ἀποκάλυψόν μοι, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ. Απελθόντες δὲ οἱ γέροντες εἰς τὰ κελλία ἑαυτῶν, παρεκάλουν τὸν Θεὸν καὶ αὐτοί, λέγοντες Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἀπο- κάλυψον τῷ γέροντι τὸ μυστήριον τοῦτο, ἵνα πιστεύσῃ, καὶ μὴ ἀπολέσῃ τὸν κόπον αὐτοῦ. Καὶ εἰσήκουσεν ὁ Θεὸς ἀμφοτέρων. Καὶ πληρωθείσης τῆς ἑβδομάδος, ἦλθον τῇ Κυριακῇ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔστησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ οἱ τρεῖς μόνοι εἰς ἓν ἐμβρίμιν (5), μέσος δὲ ἦν ὁ γέρων. Ανεώχθησαν δὲ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί - καὶ ὅτε ἐτέθη ὁ ἄρτος εἰς τὴν ἁγίαν τράπεζαν, ἐφαί- νετο τοῖς τρισὶ μόνοις ὡς παιδίον. Καὶ ὡς ἐξέτεινεν Ο πρεσβύτερος τὴν χεῖρα κλάσαι τὸν ἄρτον, ἰδοὺ ἄγο γελος Κυρίου κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ ἔχων μάχαιραν, καὶ ἔθυσε τὸ παιδίον, καὶ ἐκένωσε τὸ αἷμα αὐτοῦ εἰς τὸ ποτήριον. ὡς δὲ ἔκλασεν ὁ πρεσβύτερος εἰς μικρά μέρη τὸν ἄρτον, καὶ ὁ ἄγγελος ἔκοπτεν ἐκ τοῦ παι- δίου μικρά μέρη. Καὶ ὡς προσῆλθον λαβεῖν ἐκ τῶν ἁγίων, ἐδόθη τῷ γέροντι μόνῳ κρέας ᾑματωμένον: καὶ ἰδὼν ἐφοβήθη, καὶ ἔκραξε λέγων· Πιστεύω, Κύ- ριε, ὅτι ὁ ἄρτος σῶμά σου ἐστι, καὶ τὸ ποτήριον αἷμά σού ἐστι. Καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ κρέας, ἄρτος κατὰ τὸ μυστήριον· καὶ μετέλαβεν εὐ- . 36. Α1. οὐκ. νοεροί. ΑΙ. ἀπῆλθε. μα, βρίζειν. εμβρίθω οι εμβρύω, . APOPIITIIEGMATA PATRUM. B A simplex : unde quia erat idiota, fallebatur, ac di- D Al. inser. Al. Vetus editio Lugdunensis, Gothicis, ut vocant, cla- racteribus impressa, quæ cum Græco commissa, sæpe Rosweydana invenietur melior, De quodami sene in Scithia qui. At alius codex Corbeiensis ab impressis nequaqua'n variat, sicut nec ille Parthe- Bonis B. Marx Suessionensis. trum hic, sedile de scirpo, quod in modum fascis erat ligatum. Alibi, plumatium de scirpo, et ¿µápí- C cebat: Non est revera corpus Christi, panis quem sumimus, sed antitypum, seu figura. Et audierunt duo senes, quod talem proferret sermonem. Scien- tes autem magnum eum esse vitæ moribus, repu- taverunt, ita loqui ex simplicitate, absque malitia. Unde ad eum profecti dixerunt: Abba, sermonem fidei contrarium audivimus de quodam, quod putet non esse vere et natura corpus Christi quem su- mimus panem, sed esse antitypum. Respondit se- nex : Ego sum qui ita sentio. Illi vero monuerunt eum hisce verbis: Abba, noli sic tenere, sed quem- admodum tradit Ecclesia catholica. Nos enim credimus, quod ipse panis corpus sit Christi, et calix ipse sit sanguis Christi, secundum veritatem, non secundum figuram. Sed sicut in mundi princi- pio Deus pulverem de terra accipiens, hominem formavit ad imaginem suam, nec quisquam dicere potest, non esse imaginem Dei, quamvis incompre bensa sit imago: ita etiam de pane de quo dixit : Corpus meum est, sic credimus, quod juxta veri tatem corpus sit Christi. Tum senex infit: Nisi res ipsa persuaserit, non plene mihi erit satisfactum. Illi ad eum: Deum deprecemur per hanc hebdoma- dam circa mysterium hoc; confidimus eum nobis revelaturum. Senex vero cum lætitia admisit ser- nonem ; Deumque orabat, dicens : Domine, tu scis me non propter malitiam esse incredulum; sed ne per ignorantiam aberrem, mihi revela, Domine Jesu Christe. Senes quoque regressi ad suas cellas, obsecrabant Deum ac dicebant: Domine Jesu Christe, mysterium istud revela seni, ut credat, nec perdat labores suos. Et exaudivit Deus utros- que. Completa ergo hebdomada, venerunt Domi- nico die ad ecclesiam, steteruntque una tres soli in uno embrimio; medius autem erat senex. Tunc aperti sunt oculi eorun. Nam cum panis ad sacram mensam positus fuisset, tribus solis apparebat vel· ut puerulus. Et ubi manum extendit presbyter ad frangendumn panen, ecce angelus Domini descen- dit de cœlo babens cultrum, et puerulum mactavit, ac sanguinem ejus infudit in calicem. Tum quando presbyter in particulas fregit panem, etiam ange- lus e puerulo particulas incidebat. Ut porro acces- serunt ad sumendum e sanctis, soli seni dala est caro cruenta. Quod intuitus, timuit, et clamavit, dicens Credo, Domine, quod panis corpus tuum sit, nec non calix sanguis tuus. Atque illico caro quam præ manibus gerebat, evasit in panem, juxta sedilia de scirpo in fasciculis ligala. Vos obscure originis, Orientalis forie, a Cassiano declarata, ab auctore Vite S. Euthymii usurpata, et restituenda in Codice regularum. Derivat Casaubonus ex Græco Alii ex Celtic lingua vel Germanica, minus probabiliter. Si Græca est, quemadmodum videtur, deduci potest ab plenus sum. Erant quippe embrimia seu embrymia fasci- culi colligati, variis virgultis pleni. (6) Απιστον. Pelagius legit ἀπίστου. (5) Εμβρίμιν. Quod est εμβρίμιον. In Vilis Pa-

τὴν πίστιν· καὶ ἐσφάλλετο διὰ ἰδιωτείαν· καὶ ἔλεγεν· Οὐκ ἔστι φύσει ὁ ἄρτος δν λαμβάνομεν σῶμα Χρι- στοῦ, ἀλλ' ἀντίτυπον. Καὶ ἤκουσαν δύο γέροντες ὅτι λέγει τὸν λόγον τοῦτον, καὶ γινώσκοντες μέγαν αὐτὸν ὄντα τῷ βίῳ, ἐλογίσαντο ὅτι ἐν ἀκακίᾳ καὶ ἀφελότητι λέγει, καὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· 1664, λόγον ηκούσαμεν περὶ τινὸς ἄπιστον (4), ὅτι λέγει ὅτι ὁ ἄρτος δν μεταλαμβάνομεν, οὐκ ἔστι φύσει σῶμα Χριστοῦ, ἀλλ' ἀντίτυπόν ἐστι. Λέγει ὁ γέρων· Ἐγώ εἰμι ὁ τοῦτο λέγων. Οἱ δὲ παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Μὴ οὕτως κρατήσης. ἀββᾶ, ἀλλ' ὡς παρ έξωκεν ἡ καθολική Εκκλησία. Ἡμεῖς γὰρ πιστεύο μεν, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄρτος σῶμά ἐστι τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὸ ποτήριον αὐτό ἐστι τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, κατὰ ἀλή θειαν, καὶ οὐ κατ᾿ ἀντίτυπον. Ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐν ἀρχῇ χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν ὅτι οὐκ ἔστιν εἰκὼν Θεοῦ, εἰ καὶ ἀκατάληπτος· οὕτως ὁ ἄρ- τὸς ἄν εἶπεν ὅτι Σῶμά μου ἐστιν, οὕτως πιστεύομεν ότι κατὰ ἀλήθειαν σῶμά ἐστι Χριστοῦ. Ὁ δὲ γέρων ἔφη· Ἐὰν μὴ πεισθῶ ἀπὸ πράγματος, οὐ πληρο- φορούμαι. Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν· Δεηθῶμεν τοῦ Θεοῦ τὴν ἑβδομάδα ταύτην περὶ τοῦ μυστηρίου τού του, καὶ πιστεύομεν ὅτι ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει ἡμῖν. Ο δὲ γέρων μετὰ χαρᾶς ἐδέξατο τὸν λόγον· καὶ ἐδέετο τοῦ Θεοῦ, λέγων Κύριε, σύ γινώσκεις ὅτι οὐ κατά κακίαν ἀπιστῶ· ἀλλ' ὅπως μὴ ἐν ἀγνωσίᾳ πλανηθῶ, ἀποκάλυψόν μοι, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ. Απελθόντες δὲ οἱ γέροντες εἰς τὰ κελλία ἑαυτῶν, παρεκάλουν τὸν Θεὸν καὶ αὐτοί, λέγοντες Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἀπο- κάλυψον τῷ γέροντι τὸ μυστήριον τοῦτο, ἵνα πιστεύσῃ, καὶ μὴ ἀπολέσῃ τὸν κόπον αὐτοῦ. Καὶ εἰσήκουσεν ὁ Θεὸς ἀμφοτέρων. Καὶ πληρωθείσης τῆς ἑβδομάδος, ἦλθον τῇ Κυριακῇ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔστησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ οἱ τρεῖς μόνοι εἰς ἓν ἐμβρίμιν (5), μέσος δὲ ἦν ὁ γέρων. Ανεώχθησαν δὲ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί - καὶ ὅτε ἐτέθη ὁ ἄρτος εἰς τὴν ἁγίαν τράπεζαν, ἐφαί- νετο τοῖς τρισὶ μόνοις ὡς παιδίον. Καὶ ὡς ἐξέτεινεν Ο πρεσβύτερος τὴν χεῖρα κλάσαι τὸν ἄρτον, ἰδοὺ ἄγο γελος Κυρίου κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ ἔχων μάχαιραν, καὶ ἔθυσε τὸ παιδίον, καὶ ἐκένωσε τὸ αἷμα αὐτοῦ εἰς τὸ ποτήριον. ὡς δὲ ἔκλασεν ὁ πρεσβύτερος εἰς μικρά μέρη τὸν ἄρτον, καὶ ὁ ἄγγελος ἔκοπτεν ἐκ τοῦ παι- δίου μικρά μέρη. Καὶ ὡς προσῆλθον λαβεῖν ἐκ τῶν ἁγίων, ἐδόθη τῷ γέροντι μόνῳ κρέας ᾑματωμένον: καὶ ἰδὼν ἐφοβήθη, καὶ ἔκραξε λέγων· Πιστεύω, Κύ- ριε, ὅτι ὁ ἄρτος σῶμά σου ἐστι, καὶ τὸ ποτήριον αἷμά σού ἐστι. Καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ κρέας, ἄρτος κατὰ τὸ μυστήριον· καὶ μετέλαβεν εὐ- . 36. Α1. οὐκ. νοεροί. ΑΙ. ἀπῆλθε. μα, βρίζειν. εμβρίθω οι εμβρύω, . APOPIITIIEGMATA PATRUM. B A simplex : unde quia erat idiota, fallebatur, ac di- D Al. inser. Al. Vetus editio Lugdunensis, Gothicis, ut vocant, cla- racteribus impressa, quæ cum Græco commissa, sæpe Rosweydana invenietur melior, De quodami sene in Scithia qui. At alius codex Corbeiensis ab impressis nequaqua'n variat, sicut nec ille Parthe- Bonis B. Marx Suessionensis. trum hic, sedile de scirpo, quod in modum fascis erat ligatum. Alibi, plumatium de scirpo, et ¿µápí- C cebat: Non est revera corpus Christi, panis quem sumimus, sed antitypum, seu figura. Et audierunt duo senes, quod talem proferret sermonem. Scien- tes autem magnum eum esse vitæ moribus, repu- taverunt, ita loqui ex simplicitate, absque malitia. Unde ad eum profecti dixerunt: Abba, sermonem fidei contrarium audivimus de quodam, quod putet non esse vere et natura corpus Christi quem su- mimus panem, sed esse antitypum. Respondit se- nex : Ego sum qui ita sentio. Illi vero monuerunt eum hisce verbis: Abba, noli sic tenere, sed quem- admodum tradit Ecclesia catholica. Nos enim credimus, quod ipse panis corpus sit Christi, et calix ipse sit sanguis Christi, secundum veritatem, non secundum figuram. Sed sicut in mundi princi- pio Deus pulverem de terra accipiens, hominem formavit ad imaginem suam, nec quisquam dicere potest, non esse imaginem Dei, quamvis incompre bensa sit imago: ita etiam de pane de quo dixit : Corpus meum est, sic credimus, quod juxta veri tatem corpus sit Christi. Tum senex infit: Nisi res ipsa persuaserit, non plene mihi erit satisfactum. Illi ad eum: Deum deprecemur per hanc hebdoma- dam circa mysterium hoc; confidimus eum nobis revelaturum. Senex vero cum lætitia admisit ser- nonem ; Deumque orabat, dicens : Domine, tu scis me non propter malitiam esse incredulum; sed ne per ignorantiam aberrem, mihi revela, Domine Jesu Christe. Senes quoque regressi ad suas cellas, obsecrabant Deum ac dicebant: Domine Jesu Christe, mysterium istud revela seni, ut credat, nec perdat labores suos. Et exaudivit Deus utros- que. Completa ergo hebdomada, venerunt Domi- nico die ad ecclesiam, steteruntque una tres soli in uno embrimio; medius autem erat senex. Tunc aperti sunt oculi eorun. Nam cum panis ad sacram mensam positus fuisset, tribus solis apparebat vel· ut puerulus. Et ubi manum extendit presbyter ad frangendumn panen, ecce angelus Domini descen- dit de cœlo babens cultrum, et puerulum mactavit, ac sanguinem ejus infudit in calicem. Tum quando presbyter in particulas fregit panem, etiam ange- lus e puerulo particulas incidebat. Ut porro acces- serunt ad sumendum e sanctis, soli seni dala est caro cruenta. Quod intuitus, timuit, et clamavit, dicens Credo, Domine, quod panis corpus tuum sit, nec non calix sanguis tuus. Atque illico caro quam præ manibus gerebat, evasit in panem, juxta sedilia de scirpo in fasciculis ligala. Vos obscure originis, Orientalis forie, a Cassiano declarata, ab auctore Vite S. Euthymii usurpata, et restituenda in Codice regularum. Derivat Casaubonus ex Græco Alii ex Celtic lingua vel Germanica, minus probabiliter. Si Græca est, quemadmodum videtur, deduci potest ab plenus sum. Erant quippe embrimia seu embrymia fasci- culi colligati, variis virgultis pleni. (6) Απιστον. Pelagius legit ἀπίστου. (5) Εμβρίμιν. Quod est εμβρίμιον. In Vilis Pa-

τὴν πίστιν· καὶ ἐσφάλλετο διὰ ἰδιωτείαν· καὶ ἔλεγεν· Οὐκ ἔστι φύσει ὁ ἄρτος δν λαμβάνομεν σῶμα Χρι- στοῦ, ἀλλ' ἀντίτυπον. Καὶ ἤκουσαν δύο γέροντες ὅτι λέγει τὸν λόγον τοῦτον, καὶ γινώσκοντες μέγαν αὐτὸν ὄντα τῷ βίῳ, ἐλογίσαντο ὅτι ἐν ἀκακίᾳ καὶ ἀφελότητι λέγει, καὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· 1664, λόγον ηκούσαμεν περὶ τινὸς ἄπιστον (4), ὅτι λέγει ὅτι ὁ ἄρτος δν μεταλαμβάνομεν, οὐκ ἔστι φύσει σῶμα Χριστοῦ, ἀλλ' ἀντίτυπόν ἐστι. Λέγει ὁ γέρων· Ἐγώ εἰμι ὁ τοῦτο λέγων. Οἱ δὲ παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Μὴ οὕτως κρατήσης. ἀββᾶ, ἀλλ' ὡς παρ έξωκεν ἡ καθολική Εκκλησία. Ἡμεῖς γὰρ πιστεύο μεν, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄρτος σῶμά ἐστι τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὸ ποτήριον αὐτό ἐστι τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, κατὰ ἀλή θειαν, καὶ οὐ κατ᾿ ἀντίτυπον. Ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐν ἀρχῇ χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν ὅτι οὐκ ἔστιν εἰκὼν Θεοῦ, εἰ καὶ ἀκατάληπτος· οὕτως ὁ ἄρ- τὸς ἄν εἶπεν ὅτι Σῶμά μου ἐστιν, οὕτως πιστεύομεν ότι κατὰ ἀλήθειαν σῶμά ἐστι Χριστοῦ. Ὁ δὲ γέρων ἔφη· Ἐὰν μὴ πεισθῶ ἀπὸ πράγματος, οὐ πληρο- φορούμαι. Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν· Δεηθῶμεν τοῦ Θεοῦ τὴν ἑβδομάδα ταύτην περὶ τοῦ μυστηρίου τού του, καὶ πιστεύομεν ὅτι ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει ἡμῖν. Ο δὲ γέρων μετὰ χαρᾶς ἐδέξατο τὸν λόγον· καὶ ἐδέετο τοῦ Θεοῦ, λέγων Κύριε, σύ γινώσκεις ὅτι οὐ κατά κακίαν ἀπιστῶ· ἀλλ' ὅπως μὴ ἐν ἀγνωσίᾳ πλανηθῶ, ἀποκάλυψόν μοι, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ. Απελθόντες δὲ οἱ γέροντες εἰς τὰ κελλία ἑαυτῶν, παρεκάλουν τὸν Θεὸν καὶ αὐτοί, λέγοντες Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἀπο- κάλυψον τῷ γέροντι τὸ μυστήριον τοῦτο, ἵνα πιστεύσῃ, καὶ μὴ ἀπολέσῃ τὸν κόπον αὐτοῦ. Καὶ εἰσήκουσεν ὁ Θεὸς ἀμφοτέρων. Καὶ πληρωθείσης τῆς ἑβδομάδος, ἦλθον τῇ Κυριακῇ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔστησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ οἱ τρεῖς μόνοι εἰς ἓν ἐμβρίμιν (5), μέσος δὲ ἦν ὁ γέρων. Ανεώχθησαν δὲ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί - καὶ ὅτε ἐτέθη ὁ ἄρτος εἰς τὴν ἁγίαν τράπεζαν, ἐφαί- νετο τοῖς τρισὶ μόνοις ὡς παιδίον. Καὶ ὡς ἐξέτεινεν Ο πρεσβύτερος τὴν χεῖρα κλάσαι τὸν ἄρτον, ἰδοὺ ἄγο γελος Κυρίου κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ ἔχων μάχαιραν, καὶ ἔθυσε τὸ παιδίον, καὶ ἐκένωσε τὸ αἷμα αὐτοῦ εἰς τὸ ποτήριον. ὡς δὲ ἔκλασεν ὁ πρεσβύτερος εἰς μικρά μέρη τὸν ἄρτον, καὶ ὁ ἄγγελος ἔκοπτεν ἐκ τοῦ παι- δίου μικρά μέρη. Καὶ ὡς προσῆλθον λαβεῖν ἐκ τῶν ἁγίων, ἐδόθη τῷ γέροντι μόνῳ κρέας ᾑματωμένον: καὶ ἰδὼν ἐφοβήθη, καὶ ἔκραξε λέγων· Πιστεύω, Κύ- ριε, ὅτι ὁ ἄρτος σῶμά σου ἐστι, καὶ τὸ ποτήριον αἷμά σού ἐστι. Καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ κρέας, ἄρτος κατὰ τὸ μυστήριον· καὶ μετέλαβεν εὐ- . 36. Α1. οὐκ. νοεροί. ΑΙ. ἀπῆλθε. μα, βρίζειν. εμβρίθω οι εμβρύω, . APOPIITIIEGMATA PATRUM. B A simplex : unde quia erat idiota, fallebatur, ac di- D Al. inser. Al. Vetus editio Lugdunensis, Gothicis, ut vocant, cla- racteribus impressa, quæ cum Græco commissa, sæpe Rosweydana invenietur melior, De quodami sene in Scithia qui. At alius codex Corbeiensis ab impressis nequaqua'n variat, sicut nec ille Parthe- Bonis B. Marx Suessionensis. trum hic, sedile de scirpo, quod in modum fascis erat ligatum. Alibi, plumatium de scirpo, et ¿µápí- C cebat: Non est revera corpus Christi, panis quem sumimus, sed antitypum, seu figura. Et audierunt duo senes, quod talem proferret sermonem. Scien- tes autem magnum eum esse vitæ moribus, repu- taverunt, ita loqui ex simplicitate, absque malitia. Unde ad eum profecti dixerunt: Abba, sermonem fidei contrarium audivimus de quodam, quod putet non esse vere et natura corpus Christi quem su- mimus panem, sed esse antitypum. Respondit se- nex : Ego sum qui ita sentio. Illi vero monuerunt eum hisce verbis: Abba, noli sic tenere, sed quem- admodum tradit Ecclesia catholica. Nos enim credimus, quod ipse panis corpus sit Christi, et calix ipse sit sanguis Christi, secundum veritatem, non secundum figuram. Sed sicut in mundi princi- pio Deus pulverem de terra accipiens, hominem formavit ad imaginem suam, nec quisquam dicere potest, non esse imaginem Dei, quamvis incompre bensa sit imago: ita etiam de pane de quo dixit : Corpus meum est, sic credimus, quod juxta veri tatem corpus sit Christi. Tum senex infit: Nisi res ipsa persuaserit, non plene mihi erit satisfactum. Illi ad eum: Deum deprecemur per hanc hebdoma- dam circa mysterium hoc; confidimus eum nobis revelaturum. Senex vero cum lætitia admisit ser- nonem ; Deumque orabat, dicens : Domine, tu scis me non propter malitiam esse incredulum; sed ne per ignorantiam aberrem, mihi revela, Domine Jesu Christe. Senes quoque regressi ad suas cellas, obsecrabant Deum ac dicebant: Domine Jesu Christe, mysterium istud revela seni, ut credat, nec perdat labores suos. Et exaudivit Deus utros- que. Completa ergo hebdomada, venerunt Domi- nico die ad ecclesiam, steteruntque una tres soli in uno embrimio; medius autem erat senex. Tunc aperti sunt oculi eorun. Nam cum panis ad sacram mensam positus fuisset, tribus solis apparebat vel· ut puerulus. Et ubi manum extendit presbyter ad frangendumn panen, ecce angelus Domini descen- dit de cœlo babens cultrum, et puerulum mactavit, ac sanguinem ejus infudit in calicem. Tum quando presbyter in particulas fregit panem, etiam ange- lus e puerulo particulas incidebat. Ut porro acces- serunt ad sumendum e sanctis, soli seni dala est caro cruenta. Quod intuitus, timuit, et clamavit, dicens Credo, Domine, quod panis corpus tuum sit, nec non calix sanguis tuus. Atque illico caro quam præ manibus gerebat, evasit in panem, juxta sedilia de scirpo in fasciculis ligala. Vos obscure originis, Orientalis forie, a Cassiano declarata, ab auctore Vite S. Euthymii usurpata, et restituenda in Codice regularum. Derivat Casaubonus ex Græco Alii ex Celtic lingua vel Germanica, minus probabiliter. Si Græca est, quemadmodum videtur, deduci potest ab plenus sum. Erant quippe embrimia seu embrymia fasci- culi colligati, variis virgultis pleni. (6) Απιστον. Pelagius legit ἀπίστου. (5) Εμβρίμιν. Quod est εμβρίμιον. In Vilis Pa-

Α χαριστῶν τῷ Θεῷ. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες - Εt ο Ὁ Θεὸς οἶδε τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, ὅτι οὐ δύναται φαγεῖν κρέα ὡμα, καὶ διὰ τοῦτο μεταποίησε το σώμα εἰς ἄρτον, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ εἰς οἶνον, τοῖς πίστει δεχομένοις. Καὶ ηὐχαρίστησαν τῷ Θεῷ περὶ τοῦ γέν ροντος, ὅτι οὐκ ἀφῆκεν ἀπολέσθαι τοὺς κόπους αυτ τοῦ, καὶ ἀπῆλθον οἱ τρεῖς μετὰ χαρᾶς εἰς τὰ κελλία αὐτῶν. η'. ' αὐτὸς ἀββᾶς Δανιὴλ διηγήσατο περὶ ἄλλου τινὸς γέροντος μεγάλου, καθημένου εἰς τὰ κάτω μέρη τῆς Αἰγύπτου, ὅτι ἔλεγεν ἐν ἀφελότητι, ὅτι ὁ Μελ- χισεδέκ υἱός έστι τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀνηγγέλη τῷ μας καρίῳ Κυρίλλῳ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ· Αλεξανδρείας περὶ αὐτοῦ· καὶ ἔπεμψεν ἐπ' αὐτόν. Εἰδὼς δὲ ὅτι σημειο- φόρος (9) ἐστὶν ὁ γέρων, καὶ εἴ τι αἰτεῖ τῷ Θεῷ, ἀπο καλύπτει αὐτῷ, καὶ ὅτι ἐν ἀφελότητι λέγει τὸν λόγον, ἐχρήσατο τοιαύτῃ σοφίᾳ, λέγων· '60, παρακαλῶ σε, ἐπειδὴ ὁ λογισμός μου λέγει, ὅτι ὁ Μελχισεδέκ υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐστὶ, καὶ ἄλλος λογισμός λέγει, ὅτι οὔ, ἀλλ' ἄνθρωπος ἐστιν ἀρχιερεὺς τοῦ Θεοῦ· ἐπεὶ οὖν διστάζω περὶ τούτου, ἀπέστειλα πρὸς σέ, ἵνα δεηθῇς τοῦ Θεοῦ, ὅπως σοι ἀποκαλύψῃ περὶ τούτου ". Ο δὲ γέρων τῇ αὐτοῦ πολιτεία θαῤῥῶν, εἶπε μετὰ παρρησίας· Ενέος μοι τρεῖς ἡμέρας, κἀγὼ ἐρωτῶ τὸν Θεὸν περὶ τού του, καὶ ἀναγγέλλω σοι τίς ἐστιν. Απελθὼν οὖν ἐδέετο τοῦ Θεοῦ περὶ τοῦ ῥήματος τούτου. Καὶ ἐλθὼν μετὰ τρεῖς ἡμέρας, λέγει τῷ μακαρίῳ Κυρίλλῳ, ὅτι ἄνα θρωπός ἐστιν ὁ Μελχισεδέκ. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀρο χιεπίσκοπος· Πῶς οἶδας, ἀσσα; Ὁ δὲ εἶπεν· Ο Θεός ἀπεκάλυψε μοι ὅλους τοὺς πατριάρχας, οὕτως ἕνα ἕκαστον παρερχόμενον ἐνώπιόν μου, ἀπὸ ᾿Αδάμ μέχρι Μελχισεδέκ “· καὶ θάρσει ὅτι οὕτως ἐστίν. ᾿Απελθὼν οὖν, δι᾿ ἑαυτοῦ ἐκήρυσσεν ὅτι ἄνθρωπός ἐστιν ὁ Μελχισεδέκ. Καὶ ἐχάρη μεγάλως ὁ μακάριος Κύριλλος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Διοσκόρου. α'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ662 Διοσκόρου της Να χιάστεως (10), ὅτι ὁ ἄρτος αὐτοῦ κρίθινος ἦν καὶ ἀπὸ φακοῦ. Καὶ κατ' ἐνιαυτὸν ἔβαλεν ἀρχὴν μιας πολι- τείας, λέγων· Οὐκ ἀπαντῶ τινι τὸ ἔτος τοῦτο, ἢ οὐ λαλῶ, ἢ οὐ τρώγω έψημα, ἢ οὐ τρώγω οπώραν ἢ λάχανον. Καὶ εἰς πᾶσαν ἐργασίαν οὕτως ἐποίει· καὶ τελειῶν τὸ ἐν, ἐλάμβανε τὸ ἄλλο. Καὶ τοῦτο ἐποίει κατὰ ἐνιαυτόν. β'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, ὅτι Τα- ράσσουσί με οἱ λογισμοί μου, τοῦ ἀφεῖναι με τὰς ἁμαρτίας οι μου, καὶ ποιοῦσί με προσέχειν εἰς τὰ αὐτοῦ. αὐτός. " καὶ γνῶμεν τὴν ἀλήθειαν. " καὶ ὁ ἄγγε λος είπέ μοι ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Μελχ. " Α1. καὶ οὐκ ἀφῶσι με φροντίσαι τῶν ἁμαρτιῶν. Α σημειοφόρος Οι σημειοφορικός. Φόρος : Καὶ πολλὰ ἕτερα σημειοφορικά. Τῆς Ναμιάσεως μια Ναχιάστεως, APPENDIX AD PALLADIUM. mysterium. Et communionem sumpsit, gratias agens Deo Arunt ei senes: Novit Deus humanam naturam, quod carnibus crudis vesci nequeal ; ideo corpus suum transformavit in panem, et suum sanguinem in vinum, iis qui fide suscipiunt. gratias egerunt Deo de sene, quod non permisisset perire labores illius. Tunc abierunt tres illi in cel- las suas ingenti cum gaudio. magno viro, qui residebat in inferioribus Ægypti partibus, quod in simplicitate adirinaret Melchise decem esse Filium Dei. Id cum beato Cyrillo Alexandriæ archiepiscopo nuntiatum fuisset, misit ad eum. Sciens autem senem signa seu miracula edere, et quidquid a Deo posceret, ei revelari, quodque ex simplicitate eam haberet opinionem, ejusmodi usus est arte, dicens : Abba, rogo te, quandoquidem mens mihi interdum suggerit, Mel- chisedecem esse Filium Dei, interdum vero contra- ria me subit cogitatio, quod non sit Filius Dei, sed homo, Dei pontifex ; quia igitur ea in re am- bigo, misi ad te, ut ores Deum, quod tibi revelet rem. Senex autem confidens, suis virtutibus, libere dixit : Concede mihi tres dies, feum rogabo de nee gotio, tibique renuntiabo quisnum sit. Abiens ergo precabatur Deum de illa quæstione. Ac post tres dies veniens, dicit beato Cyrillo : Melchisedec homo est. Ait illi archiepiscopus : Quo modo scis, abba? Respondit: Deus in revelatione ostendit mihi cunctos patriarcbas, ita ut singuli transirent coram me, ab Adamo usque ad Melchisedecem; certum habeto, ita esse. Regressus ergo senex, ipsemet prædicabat Melchisedecem esse hominem. Unde ingenti gaudio perfusus est beatus Cyrillus. De abbate Dioscoro. cliaste, quod panis ejus hordeaceus esset atque ex lenticula. Et singulis annis initium ponebat unius cujuspiam boni propositi, dicens : Non oc- curro cuiquam per hunc aunum, aut non loquor, aut non comedo decoctum quid, aut non manduco poma vel olus. Atque in omni operatione faciebat sic: cumque unum perfecisset, assumebat aliud. Et id annuatim agebat. Conturbant me cogitationes meæ, ut dimittam peccata mea, efficiuntque ut attendam ad defectus B C D s Al. inser. Al. inser. Al. add. Al. add. tor. Quod interdum significat, non vexitliferum, Verbi gratia in Scholio ad gradan Scale Joannis Climaci, et apud Anastasium, tam in Hodego ad finem capitis 8, quam Quæstione 20, p. 240; itemque in Dialogis Græcis S. Gregorii, et alibi. In Codini Origini- bus, apud auctorem Demonstrationum chronogra- phicarum a doctissimo Combefisio editum, et in Suida, voce Hoc est, et multa alia per quæ miracula pairan- Car. de Namisias. Forte de Namiasi. νel Namiasti, aut Nachiasti, Nachiuste. Membranæ Suessionenses, Namsias, 8. (6) lterum abbas Daniel narravit de alio sene, 1. (7) Narraverunt de abbate Dioscoro e Na- 2. (8) Frater interrogavit abbatem Pœmenem : (6) Vit. Patr. XVIII, 4. (7) Vit. Patr. iv, 13. (8) Vit. Patr. xv, 5; App. p. 1000, n. 5. (9) Σημειοφόρος. Signorum seu miraculorum edi- (10) Της Ναχιάστεως. In Vitis Patrum Pelagius,

Α χαριστῶν τῷ Θεῷ. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες - Εt ο Ὁ Θεὸς οἶδε τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, ὅτι οὐ δύναται φαγεῖν κρέα ὡμα, καὶ διὰ τοῦτο μεταποίησε το σώμα εἰς ἄρτον, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ εἰς οἶνον, τοῖς πίστει δεχομένοις. Καὶ ηὐχαρίστησαν τῷ Θεῷ περὶ τοῦ γέν ροντος, ὅτι οὐκ ἀφῆκεν ἀπολέσθαι τοὺς κόπους αυτ τοῦ, καὶ ἀπῆλθον οἱ τρεῖς μετὰ χαρᾶς εἰς τὰ κελλία αὐτῶν. η'. ' αὐτὸς ἀββᾶς Δανιὴλ διηγήσατο περὶ ἄλλου τινὸς γέροντος μεγάλου, καθημένου εἰς τὰ κάτω μέρη τῆς Αἰγύπτου, ὅτι ἔλεγεν ἐν ἀφελότητι, ὅτι ὁ Μελ- χισεδέκ υἱός έστι τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀνηγγέλη τῷ μας καρίῳ Κυρίλλῳ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ· Αλεξανδρείας περὶ αὐτοῦ· καὶ ἔπεμψεν ἐπ' αὐτόν. Εἰδὼς δὲ ὅτι σημειο- φόρος (9) ἐστὶν ὁ γέρων, καὶ εἴ τι αἰτεῖ τῷ Θεῷ, ἀπο καλύπτει αὐτῷ, καὶ ὅτι ἐν ἀφελότητι λέγει τὸν λόγον, ἐχρήσατο τοιαύτῃ σοφίᾳ, λέγων· '60, παρακαλῶ σε, ἐπειδὴ ὁ λογισμός μου λέγει, ὅτι ὁ Μελχισεδέκ υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐστὶ, καὶ ἄλλος λογισμός λέγει, ὅτι οὔ, ἀλλ' ἄνθρωπος ἐστιν ἀρχιερεὺς τοῦ Θεοῦ· ἐπεὶ οὖν διστάζω περὶ τούτου, ἀπέστειλα πρὸς σέ, ἵνα δεηθῇς τοῦ Θεοῦ, ὅπως σοι ἀποκαλύψῃ περὶ τούτου ". Ο δὲ γέρων τῇ αὐτοῦ πολιτεία θαῤῥῶν, εἶπε μετὰ παρρησίας· Ενέος μοι τρεῖς ἡμέρας, κἀγὼ ἐρωτῶ τὸν Θεὸν περὶ τού του, καὶ ἀναγγέλλω σοι τίς ἐστιν. Απελθὼν οὖν ἐδέετο τοῦ Θεοῦ περὶ τοῦ ῥήματος τούτου. Καὶ ἐλθὼν μετὰ τρεῖς ἡμέρας, λέγει τῷ μακαρίῳ Κυρίλλῳ, ὅτι ἄνα θρωπός ἐστιν ὁ Μελχισεδέκ. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀρο χιεπίσκοπος· Πῶς οἶδας, ἀσσα; Ὁ δὲ εἶπεν· Ο Θεός ἀπεκάλυψε μοι ὅλους τοὺς πατριάρχας, οὕτως ἕνα ἕκαστον παρερχόμενον ἐνώπιόν μου, ἀπὸ ᾿Αδάμ μέχρι Μελχισεδέκ “· καὶ θάρσει ὅτι οὕτως ἐστίν. ᾿Απελθὼν οὖν, δι᾿ ἑαυτοῦ ἐκήρυσσεν ὅτι ἄνθρωπός ἐστιν ὁ Μελχισεδέκ. Καὶ ἐχάρη μεγάλως ὁ μακάριος Κύριλλος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Διοσκόρου. α'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ662 Διοσκόρου της Να χιάστεως (10), ὅτι ὁ ἄρτος αὐτοῦ κρίθινος ἦν καὶ ἀπὸ φακοῦ. Καὶ κατ' ἐνιαυτὸν ἔβαλεν ἀρχὴν μιας πολι- τείας, λέγων· Οὐκ ἀπαντῶ τινι τὸ ἔτος τοῦτο, ἢ οὐ λαλῶ, ἢ οὐ τρώγω έψημα, ἢ οὐ τρώγω οπώραν ἢ λάχανον. Καὶ εἰς πᾶσαν ἐργασίαν οὕτως ἐποίει· καὶ τελειῶν τὸ ἐν, ἐλάμβανε τὸ ἄλλο. Καὶ τοῦτο ἐποίει κατὰ ἐνιαυτόν. β'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, ὅτι Τα- ράσσουσί με οἱ λογισμοί μου, τοῦ ἀφεῖναι με τὰς ἁμαρτίας οι μου, καὶ ποιοῦσί με προσέχειν εἰς τὰ αὐτοῦ. αὐτός. " καὶ γνῶμεν τὴν ἀλήθειαν. " καὶ ὁ ἄγγε λος είπέ μοι ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Μελχ. " Α1. καὶ οὐκ ἀφῶσι με φροντίσαι τῶν ἁμαρτιῶν. Α σημειοφόρος Οι σημειοφορικός. Φόρος : Καὶ πολλὰ ἕτερα σημειοφορικά. Τῆς Ναμιάσεως μια Ναχιάστεως, APPENDIX AD PALLADIUM. mysterium. Et communionem sumpsit, gratias agens Deo Arunt ei senes: Novit Deus humanam naturam, quod carnibus crudis vesci nequeal ; ideo corpus suum transformavit in panem, et suum sanguinem in vinum, iis qui fide suscipiunt. gratias egerunt Deo de sene, quod non permisisset perire labores illius. Tunc abierunt tres illi in cel- las suas ingenti cum gaudio. magno viro, qui residebat in inferioribus Ægypti partibus, quod in simplicitate adirinaret Melchise decem esse Filium Dei. Id cum beato Cyrillo Alexandriæ archiepiscopo nuntiatum fuisset, misit ad eum. Sciens autem senem signa seu miracula edere, et quidquid a Deo posceret, ei revelari, quodque ex simplicitate eam haberet opinionem, ejusmodi usus est arte, dicens : Abba, rogo te, quandoquidem mens mihi interdum suggerit, Mel- chisedecem esse Filium Dei, interdum vero contra- ria me subit cogitatio, quod non sit Filius Dei, sed homo, Dei pontifex ; quia igitur ea in re am- bigo, misi ad te, ut ores Deum, quod tibi revelet rem. Senex autem confidens, suis virtutibus, libere dixit : Concede mihi tres dies, feum rogabo de nee gotio, tibique renuntiabo quisnum sit. Abiens ergo precabatur Deum de illa quæstione. Ac post tres dies veniens, dicit beato Cyrillo : Melchisedec homo est. Ait illi archiepiscopus : Quo modo scis, abba? Respondit: Deus in revelatione ostendit mihi cunctos patriarcbas, ita ut singuli transirent coram me, ab Adamo usque ad Melchisedecem; certum habeto, ita esse. Regressus ergo senex, ipsemet prædicabat Melchisedecem esse hominem. Unde ingenti gaudio perfusus est beatus Cyrillus. De abbate Dioscoro. cliaste, quod panis ejus hordeaceus esset atque ex lenticula. Et singulis annis initium ponebat unius cujuspiam boni propositi, dicens : Non oc- curro cuiquam per hunc aunum, aut non loquor, aut non comedo decoctum quid, aut non manduco poma vel olus. Atque in omni operatione faciebat sic: cumque unum perfecisset, assumebat aliud. Et id annuatim agebat. Conturbant me cogitationes meæ, ut dimittam peccata mea, efficiuntque ut attendam ad defectus B C D s Al. inser. Al. inser. Al. add. Al. add. tor. Quod interdum significat, non vexitliferum, Verbi gratia in Scholio ad gradan Scale Joannis Climaci, et apud Anastasium, tam in Hodego ad finem capitis 8, quam Quæstione 20, p. 240; itemque in Dialogis Græcis S. Gregorii, et alibi. In Codini Origini- bus, apud auctorem Demonstrationum chronogra- phicarum a doctissimo Combefisio editum, et in Suida, voce Hoc est, et multa alia per quæ miracula pairan- Car. de Namisias. Forte de Namiasi. νel Namiasti, aut Nachiasti, Nachiuste. Membranæ Suessionenses, Namsias, 8. (6) lterum abbas Daniel narravit de alio sene, 1. (7) Narraverunt de abbate Dioscoro e Na- 2. (8) Frater interrogavit abbatem Pœmenem : (6) Vit. Patr. XVIII, 4. (7) Vit. Patr. iv, 13. (8) Vit. Patr. xv, 5; App. p. 1000, n. 5. (9) Σημειοφόρος. Signorum seu miraculorum edi- (10) Της Ναχιάστεως. In Vitis Patrum Pelagius,

Α χαριστῶν τῷ Θεῷ. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες - Εt ο Ὁ Θεὸς οἶδε τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, ὅτι οὐ δύναται φαγεῖν κρέα ὡμα, καὶ διὰ τοῦτο μεταποίησε το σώμα εἰς ἄρτον, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ εἰς οἶνον, τοῖς πίστει δεχομένοις. Καὶ ηὐχαρίστησαν τῷ Θεῷ περὶ τοῦ γέν ροντος, ὅτι οὐκ ἀφῆκεν ἀπολέσθαι τοὺς κόπους αυτ τοῦ, καὶ ἀπῆλθον οἱ τρεῖς μετὰ χαρᾶς εἰς τὰ κελλία αὐτῶν. η'. ' αὐτὸς ἀββᾶς Δανιὴλ διηγήσατο περὶ ἄλλου τινὸς γέροντος μεγάλου, καθημένου εἰς τὰ κάτω μέρη τῆς Αἰγύπτου, ὅτι ἔλεγεν ἐν ἀφελότητι, ὅτι ὁ Μελ- χισεδέκ υἱός έστι τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀνηγγέλη τῷ μας καρίῳ Κυρίλλῳ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ· Αλεξανδρείας περὶ αὐτοῦ· καὶ ἔπεμψεν ἐπ' αὐτόν. Εἰδὼς δὲ ὅτι σημειο- φόρος (9) ἐστὶν ὁ γέρων, καὶ εἴ τι αἰτεῖ τῷ Θεῷ, ἀπο καλύπτει αὐτῷ, καὶ ὅτι ἐν ἀφελότητι λέγει τὸν λόγον, ἐχρήσατο τοιαύτῃ σοφίᾳ, λέγων· '60, παρακαλῶ σε, ἐπειδὴ ὁ λογισμός μου λέγει, ὅτι ὁ Μελχισεδέκ υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐστὶ, καὶ ἄλλος λογισμός λέγει, ὅτι οὔ, ἀλλ' ἄνθρωπος ἐστιν ἀρχιερεὺς τοῦ Θεοῦ· ἐπεὶ οὖν διστάζω περὶ τούτου, ἀπέστειλα πρὸς σέ, ἵνα δεηθῇς τοῦ Θεοῦ, ὅπως σοι ἀποκαλύψῃ περὶ τούτου ". Ο δὲ γέρων τῇ αὐτοῦ πολιτεία θαῤῥῶν, εἶπε μετὰ παρρησίας· Ενέος μοι τρεῖς ἡμέρας, κἀγὼ ἐρωτῶ τὸν Θεὸν περὶ τού του, καὶ ἀναγγέλλω σοι τίς ἐστιν. Απελθὼν οὖν ἐδέετο τοῦ Θεοῦ περὶ τοῦ ῥήματος τούτου. Καὶ ἐλθὼν μετὰ τρεῖς ἡμέρας, λέγει τῷ μακαρίῳ Κυρίλλῳ, ὅτι ἄνα θρωπός ἐστιν ὁ Μελχισεδέκ. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀρο χιεπίσκοπος· Πῶς οἶδας, ἀσσα; Ὁ δὲ εἶπεν· Ο Θεός ἀπεκάλυψε μοι ὅλους τοὺς πατριάρχας, οὕτως ἕνα ἕκαστον παρερχόμενον ἐνώπιόν μου, ἀπὸ ᾿Αδάμ μέχρι Μελχισεδέκ “· καὶ θάρσει ὅτι οὕτως ἐστίν. ᾿Απελθὼν οὖν, δι᾿ ἑαυτοῦ ἐκήρυσσεν ὅτι ἄνθρωπός ἐστιν ὁ Μελχισεδέκ. Καὶ ἐχάρη μεγάλως ὁ μακάριος Κύριλλος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Διοσκόρου. α'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ662 Διοσκόρου της Να χιάστεως (10), ὅτι ὁ ἄρτος αὐτοῦ κρίθινος ἦν καὶ ἀπὸ φακοῦ. Καὶ κατ' ἐνιαυτὸν ἔβαλεν ἀρχὴν μιας πολι- τείας, λέγων· Οὐκ ἀπαντῶ τινι τὸ ἔτος τοῦτο, ἢ οὐ λαλῶ, ἢ οὐ τρώγω έψημα, ἢ οὐ τρώγω οπώραν ἢ λάχανον. Καὶ εἰς πᾶσαν ἐργασίαν οὕτως ἐποίει· καὶ τελειῶν τὸ ἐν, ἐλάμβανε τὸ ἄλλο. Καὶ τοῦτο ἐποίει κατὰ ἐνιαυτόν. β'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, ὅτι Τα- ράσσουσί με οἱ λογισμοί μου, τοῦ ἀφεῖναι με τὰς ἁμαρτίας οι μου, καὶ ποιοῦσί με προσέχειν εἰς τὰ αὐτοῦ. αὐτός. " καὶ γνῶμεν τὴν ἀλήθειαν. " καὶ ὁ ἄγγε λος είπέ μοι ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Μελχ. " Α1. καὶ οὐκ ἀφῶσι με φροντίσαι τῶν ἁμαρτιῶν. Α σημειοφόρος Οι σημειοφορικός. Φόρος : Καὶ πολλὰ ἕτερα σημειοφορικά. Τῆς Ναμιάσεως μια Ναχιάστεως, APPENDIX AD PALLADIUM. mysterium. Et communionem sumpsit, gratias agens Deo Arunt ei senes: Novit Deus humanam naturam, quod carnibus crudis vesci nequeal ; ideo corpus suum transformavit in panem, et suum sanguinem in vinum, iis qui fide suscipiunt. gratias egerunt Deo de sene, quod non permisisset perire labores illius. Tunc abierunt tres illi in cel- las suas ingenti cum gaudio. magno viro, qui residebat in inferioribus Ægypti partibus, quod in simplicitate adirinaret Melchise decem esse Filium Dei. Id cum beato Cyrillo Alexandriæ archiepiscopo nuntiatum fuisset, misit ad eum. Sciens autem senem signa seu miracula edere, et quidquid a Deo posceret, ei revelari, quodque ex simplicitate eam haberet opinionem, ejusmodi usus est arte, dicens : Abba, rogo te, quandoquidem mens mihi interdum suggerit, Mel- chisedecem esse Filium Dei, interdum vero contra- ria me subit cogitatio, quod non sit Filius Dei, sed homo, Dei pontifex ; quia igitur ea in re am- bigo, misi ad te, ut ores Deum, quod tibi revelet rem. Senex autem confidens, suis virtutibus, libere dixit : Concede mihi tres dies, feum rogabo de nee gotio, tibique renuntiabo quisnum sit. Abiens ergo precabatur Deum de illa quæstione. Ac post tres dies veniens, dicit beato Cyrillo : Melchisedec homo est. Ait illi archiepiscopus : Quo modo scis, abba? Respondit: Deus in revelatione ostendit mihi cunctos patriarcbas, ita ut singuli transirent coram me, ab Adamo usque ad Melchisedecem; certum habeto, ita esse. Regressus ergo senex, ipsemet prædicabat Melchisedecem esse hominem. Unde ingenti gaudio perfusus est beatus Cyrillus. De abbate Dioscoro. cliaste, quod panis ejus hordeaceus esset atque ex lenticula. Et singulis annis initium ponebat unius cujuspiam boni propositi, dicens : Non oc- curro cuiquam per hunc aunum, aut non loquor, aut non comedo decoctum quid, aut non manduco poma vel olus. Atque in omni operatione faciebat sic: cumque unum perfecisset, assumebat aliud. Et id annuatim agebat. Conturbant me cogitationes meæ, ut dimittam peccata mea, efficiuntque ut attendam ad defectus B C D s Al. inser. Al. inser. Al. add. Al. add. tor. Quod interdum significat, non vexitliferum, Verbi gratia in Scholio ad gradan Scale Joannis Climaci, et apud Anastasium, tam in Hodego ad finem capitis 8, quam Quæstione 20, p. 240; itemque in Dialogis Græcis S. Gregorii, et alibi. In Codini Origini- bus, apud auctorem Demonstrationum chronogra- phicarum a doctissimo Combefisio editum, et in Suida, voce Hoc est, et multa alia per quæ miracula pairan- Car. de Namisias. Forte de Namiasi. νel Namiasti, aut Nachiasti, Nachiuste. Membranæ Suessionenses, Namsias, 8. (6) lterum abbas Daniel narravit de alio sene, 1. (7) Narraverunt de abbate Dioscoro e Na- 2. (8) Frater interrogavit abbatem Pœmenem : (6) Vit. Patr. XVIII, 4. (7) Vit. Patr. iv, 13. (8) Vit. Patr. xv, 5; App. p. 1000, n. 5. (9) Σημειοφόρος. Signorum seu miraculorum edi- (10) Της Ναχιάστεως. In Vitis Patrum Pelagius,

Αστερήματα τοῦ ἀδελφοῦ μου. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ- ρων περὶ τοῦ ἀββα Διοσκόρου, ὅτι ἦν ἐν τῷ κελλί κλαίων ἑαυτόν· ὁ δὲ μαθητὴς αὐτοῦ ἐν ἄλλῳ κελλίῳ ἐκάθητο. Οτε οὖν παρέβαλε τῷ γέροντι, εὕρισκεν αὐτὸν κλαίοντα, καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· Πάτερ, τί κλαίεις; Ὁ δὲ γέρων ἔλεγεν · Τὰς ἁμαρτίας μου κλαίω. Λέ γει οὖν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Οὐκ ἔχεις ἁμαρτίας, Πάτερ. Καὶ ἀπεκρίθη ὁ γέρων· Φύσει, τέκνον, ἐὰν ἀρεθώ ἰδεῖν τὰς ἁμαρτίας μου, οὐκ ἀρκοῦσιν ἄλλοι τρεῖς ἢ τέσσαρες κλαῦσαι αὐτάς. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Διόσκορος, ὅτι Ἐὰν φορέσωμεν ἡμῶν τὸ οὐράνιον ἔνδυμα, οὐκ ἂν εὑρεθῶμεν γυμνοί· ἐὰν δὲ μὴ εὑρεθῶμεν φοροῦντες τὸ ἔνδυμα ἐκεῖνο, τί ποιήσομεν, ἀδελφοί; ἔχομεν γὰρ καὶ ἡμεῖς ἀκοῦ- και τὴν φωνὴν ἐκείνην τὴν λέγουσαν· Εκβαλε τοῦ τον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ Β κλαυθμὸς, καὶ ὁ βρυγμὲς τῶν ὀδίντων. Νυνὶ δὲ, ἀδελφοί, μεγάλη αἰσχύνη ἡμῖν, μετὰ τοσοῦτον χρό- που φορούντας ἡμᾶς τὸ σχῆμα (11), εὑρεθῆναι ἐν τῇ ὥρα τῆς ἀνάγκης, μὴ ἔχοντας τὸ ἔνδυμα τοῦ γάμου. Ὁ τῆς μετανοίας τῆς μελλούσης ἡμῖν προσγίνεσθαι Ὁ τοῦ σκότους τοῦ μέλλοντος ἡμῖν ἐπιπίπτειν ἔμε προσθεν τῶν Πατέρων καὶ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν, βλε- πάντων ἡμᾶς τιμωρουμένους ὑπὸ τῶν ἀγγέλων τῆς τιμωρίας (12) Περὶ τοῦ ἀββᾶ Δουλᾶ. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Δουλᾶς· Ἐὰν ὁ ἐχθρὸς βιάζηται ἡμᾶς καταλιπεῖν τὴν ἡσυχίαν, μὴ ἀκούσωμεν αὐτοῦ· οὐδὲν γὰρ ὅμοιον αὐτῆς, καὶ τῆς ἀσιτίας. Συγκρίνε ται εἰς συμμαχίαν κατ' αὐτοῦ· ἐξυδορκίαν γὰρ παρ έχουσι τοῖς ἔνδον ἔμμασιν. β. Εἶπε πάλιν· Κόπτε τῶν πολλῶν τὰς σχέσεις, μή σου ὁ πόλεμος πρὸς τὸν νοῦν περιστατικός γένηται, καὶ τὸν τῆς ἡσυχίας ταράξῃ τρόπον. Αρχὴ τοῦ Ε στοιχείου. Περὶ τοῦ ἁγίου Επιφανίου ἐπισκόπου Κύπρου. α'. Διηγήσατο ὁ ἅγιος Επιφάνιος ὁ ἐπίσκοπος “, ὅτι ἐπὶ τοῦ μακαρίου Αθανασίου τοῦ μεγάλου, κορώναι περιἱπτάμεναι τὸ τοῦ Σεράπιδος ἱερὸν, ἔκραζον ἀπαύ * Σχηματολόγιον, ἔχον τὴν πᾶσαν ἀκολουθίαν. Σχηματολόγιον περιέχον τὴν ἀκολουθίαν τοῦ μικροῦ καὶ μεγάλου σχήματος. Να λύπη συνέχειν μέλλει τὸν ἀδύἦν Αν τώνιον, καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αμοῦν τὸν τῆς Νιτρίας, καὶ τὸν ἀββᾶν Παῦλον τῆς Φώκης, καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αμοῦν τὸν τῆς Αραβίας τῆς Αἰγύπτου, καὶ τὸν ἀ66ἂν Μειῶς τὸν τῆς Θηβαΐδος, καὶ τὸν Μακάριον τὸν τῆς Σκή τως, καὶ τὸν ἀββᾶν Μακάριον τὸν ᾿Αλεξανδρέα, καὶ τὸν Παφνούτιον τὸν Σινδονᾶν, καὶ τὸν ἀδᾶν Οὐρσή την της Θηγούης, καὶ τὸν ἀβδἂν Αμμώνιον τὸν Χενευρίτην, καὶ τοὺς λοιποὺς πάντας τους δικαίους, λαμβανομένων μὲν αὐτῶν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ- ρανῶν, ἐκβαλλομένων δὲ ἡμῶν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον; APOPHTHEGMATA PATRUM. Deflco quod in cella erat plorans seipsum; discipulus autem ipsius in alia cella residebat. Quando ergo accessit ad senem, invenit plorantem, et dixit ei: Paler, quid ploras? Respondit senex : peccata mea. Ait ergo ipsi discipulus ejus: Non habes peccata, Pater. Excepit senex: Sane, fili, si permittar videre delicta mea, tres alii vel qua- tuor non sufficient ad flenda ea. A fratris mei. Dicit ei senex de abbate Dioscoro, leste nostrum indumentum, non inveniemur nudi ; sin vero non inveniamur gestantes indumentum illud, quid agemus, fratres ? Nos enim quoque au- dituri sumus vocem illam : Ejice hunc in tenebras exteriores ; ibi erit fetus et stridor dentium 48. Nunc Al. add. Kúmpou. "Matth. xxii, 13. hoc sensu occurrunt. Nec quidquam notassem, nisi sub manus venisset locus de Carolemanno, quem legi in Actis sanctorum Ordinis Benedictini sæculo ni, parte ut. p. 125. quique per occasionem corrige- Lor. Ecce illumn : Clericusque effectus, monastico in dutus est schemale, cum uxore et filiis. Et ille qui- dem cum filiis ad B. Benedicti cænobium profectus est, ubi sub arctissima vita districtione vitam finivit: uxor vero ejus, Taxia nomine, cum reptivida prole sua similiter mutato habitu, etc. Pro certo enim habeo legendum esse rectivida. Quin etiam in Chronico Joannis Biclariensis ad annum Justini imperato- ris. ubi habetur, Aramundarus Saracenorum rex Constantinopolim venit, et cum stemate suo, et donis Barbaria Tiberis principi occurrit reponi, potest shemale. seu potius stemmale. Codice Cesareo 326, Et in bibliotheca Scorialensi : Colbert : C D vero, fratres, magna nobis est infamia, si post ge slatum lol annis monachalem habitum, reperia mur in hora necessitatis destituti nuptiali indu- mento. O quanta nos comprehensura est pœni- tentia ! O quanta caligo in nos casura est, coram Patribus et fratribus nostris, qui cernent nos ab angelis supplicii exactoribus cruciari. De abbate Dula. nos ad relinquendam quietem, ne auscultaverimus el. Nihil quippe illi par, ut et cibi abstinentia. Hæc cum illa coalescit ad auxiliandum adversus eum. Nam acumen internis oculis conciliant. multorum affectus, ne bellum tuum contra mentem incommodum sit, et quietis mores conturbet. Principium litteræ E. De sancto Epiphanio episcopo Cypri. (14) Narravit sanctus Epiphanius episcopus, quod coram beato et magno Athanasio, cornices eirca fanum Serapidis volitantes, indesinenter cro- id est : Qualis tristitia occupatura est abbatem Antonium, abbatem Amum Nitriæ, abbatem Paulum Phoces, abbatem Amum Arabiæ Ægypti, abbatem Mios Thebaidis, Macarium Sceteos, abba- tem Macarium Alexandrinum, Paphnutium Sido- nam, abbatem Urserem Thegua, abbatem Ammonium Cheneuritem, reliquosque omnes justos; cum ipsi quidem in regnum cœlorum assumpti fuerint, nos vero in tenebras exteriores fuerimus ejecti ? 3. Dixit abbas Dioscorus: Si gestaverimus cœ- (11) Τὸ σχῆμα. Σχήμα, schema, habitus, passim (12) Τῆς τιμωρίας. Adjici posset e duobus cold, 1. Dixit abbas Dulas: Si inimicus compulerit 2. (13) Hoc quoque habuit sermonis: Abscinde (13) V. inf. in Evagrio, n. 2. (13) L. Suzom. IV, 10.

Αστερήματα τοῦ ἀδελφοῦ μου. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ- ρων περὶ τοῦ ἀββα Διοσκόρου, ὅτι ἦν ἐν τῷ κελλί κλαίων ἑαυτόν· ὁ δὲ μαθητὴς αὐτοῦ ἐν ἄλλῳ κελλίῳ ἐκάθητο. Οτε οὖν παρέβαλε τῷ γέροντι, εὕρισκεν αὐτὸν κλαίοντα, καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· Πάτερ, τί κλαίεις; Ὁ δὲ γέρων ἔλεγεν · Τὰς ἁμαρτίας μου κλαίω. Λέ γει οὖν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Οὐκ ἔχεις ἁμαρτίας, Πάτερ. Καὶ ἀπεκρίθη ὁ γέρων· Φύσει, τέκνον, ἐὰν ἀρεθώ ἰδεῖν τὰς ἁμαρτίας μου, οὐκ ἀρκοῦσιν ἄλλοι τρεῖς ἢ τέσσαρες κλαῦσαι αὐτάς. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Διόσκορος, ὅτι Ἐὰν φορέσωμεν ἡμῶν τὸ οὐράνιον ἔνδυμα, οὐκ ἂν εὑρεθῶμεν γυμνοί· ἐὰν δὲ μὴ εὑρεθῶμεν φοροῦντες τὸ ἔνδυμα ἐκεῖνο, τί ποιήσομεν, ἀδελφοί; ἔχομεν γὰρ καὶ ἡμεῖς ἀκοῦ- και τὴν φωνὴν ἐκείνην τὴν λέγουσαν· Εκβαλε τοῦ τον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ Β κλαυθμὸς, καὶ ὁ βρυγμὲς τῶν ὀδίντων. Νυνὶ δὲ, ἀδελφοί, μεγάλη αἰσχύνη ἡμῖν, μετὰ τοσοῦτον χρό- που φορούντας ἡμᾶς τὸ σχῆμα (11), εὑρεθῆναι ἐν τῇ ὥρα τῆς ἀνάγκης, μὴ ἔχοντας τὸ ἔνδυμα τοῦ γάμου. Ὁ τῆς μετανοίας τῆς μελλούσης ἡμῖν προσγίνεσθαι Ὁ τοῦ σκότους τοῦ μέλλοντος ἡμῖν ἐπιπίπτειν ἔμε προσθεν τῶν Πατέρων καὶ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν, βλε- πάντων ἡμᾶς τιμωρουμένους ὑπὸ τῶν ἀγγέλων τῆς τιμωρίας (12) Περὶ τοῦ ἀββᾶ Δουλᾶ. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Δουλᾶς· Ἐὰν ὁ ἐχθρὸς βιάζηται ἡμᾶς καταλιπεῖν τὴν ἡσυχίαν, μὴ ἀκούσωμεν αὐτοῦ· οὐδὲν γὰρ ὅμοιον αὐτῆς, καὶ τῆς ἀσιτίας. Συγκρίνε ται εἰς συμμαχίαν κατ' αὐτοῦ· ἐξυδορκίαν γὰρ παρ έχουσι τοῖς ἔνδον ἔμμασιν. β. Εἶπε πάλιν· Κόπτε τῶν πολλῶν τὰς σχέσεις, μή σου ὁ πόλεμος πρὸς τὸν νοῦν περιστατικός γένηται, καὶ τὸν τῆς ἡσυχίας ταράξῃ τρόπον. Αρχὴ τοῦ Ε στοιχείου. Περὶ τοῦ ἁγίου Επιφανίου ἐπισκόπου Κύπρου. α'. Διηγήσατο ὁ ἅγιος Επιφάνιος ὁ ἐπίσκοπος “, ὅτι ἐπὶ τοῦ μακαρίου Αθανασίου τοῦ μεγάλου, κορώναι περιἱπτάμεναι τὸ τοῦ Σεράπιδος ἱερὸν, ἔκραζον ἀπαύ * Σχηματολόγιον, ἔχον τὴν πᾶσαν ἀκολουθίαν. Σχηματολόγιον περιέχον τὴν ἀκολουθίαν τοῦ μικροῦ καὶ μεγάλου σχήματος. Να λύπη συνέχειν μέλλει τὸν ἀδύἦν Αν τώνιον, καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αμοῦν τὸν τῆς Νιτρίας, καὶ τὸν ἀββᾶν Παῦλον τῆς Φώκης, καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αμοῦν τὸν τῆς Αραβίας τῆς Αἰγύπτου, καὶ τὸν ἀ66ἂν Μειῶς τὸν τῆς Θηβαΐδος, καὶ τὸν Μακάριον τὸν τῆς Σκή τως, καὶ τὸν ἀββᾶν Μακάριον τὸν ᾿Αλεξανδρέα, καὶ τὸν Παφνούτιον τὸν Σινδονᾶν, καὶ τὸν ἀδᾶν Οὐρσή την της Θηγούης, καὶ τὸν ἀβδἂν Αμμώνιον τὸν Χενευρίτην, καὶ τοὺς λοιποὺς πάντας τους δικαίους, λαμβανομένων μὲν αὐτῶν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ- ρανῶν, ἐκβαλλομένων δὲ ἡμῶν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον; APOPHTHEGMATA PATRUM. Deflco quod in cella erat plorans seipsum; discipulus autem ipsius in alia cella residebat. Quando ergo accessit ad senem, invenit plorantem, et dixit ei: Paler, quid ploras? Respondit senex : peccata mea. Ait ergo ipsi discipulus ejus: Non habes peccata, Pater. Excepit senex: Sane, fili, si permittar videre delicta mea, tres alii vel qua- tuor non sufficient ad flenda ea. A fratris mei. Dicit ei senex de abbate Dioscoro, leste nostrum indumentum, non inveniemur nudi ; sin vero non inveniamur gestantes indumentum illud, quid agemus, fratres ? Nos enim quoque au- dituri sumus vocem illam : Ejice hunc in tenebras exteriores ; ibi erit fetus et stridor dentium 48. Nunc Al. add. Kúmpou. "Matth. xxii, 13. hoc sensu occurrunt. Nec quidquam notassem, nisi sub manus venisset locus de Carolemanno, quem legi in Actis sanctorum Ordinis Benedictini sæculo ni, parte ut. p. 125. quique per occasionem corrige- Lor. Ecce illumn : Clericusque effectus, monastico in dutus est schemale, cum uxore et filiis. Et ille qui- dem cum filiis ad B. Benedicti cænobium profectus est, ubi sub arctissima vita districtione vitam finivit: uxor vero ejus, Taxia nomine, cum reptivida prole sua similiter mutato habitu, etc. Pro certo enim habeo legendum esse rectivida. Quin etiam in Chronico Joannis Biclariensis ad annum Justini imperato- ris. ubi habetur, Aramundarus Saracenorum rex Constantinopolim venit, et cum stemate suo, et donis Barbaria Tiberis principi occurrit reponi, potest shemale. seu potius stemmale. Codice Cesareo 326, Et in bibliotheca Scorialensi : Colbert : C D vero, fratres, magna nobis est infamia, si post ge slatum lol annis monachalem habitum, reperia mur in hora necessitatis destituti nuptiali indu- mento. O quanta nos comprehensura est pœni- tentia ! O quanta caligo in nos casura est, coram Patribus et fratribus nostris, qui cernent nos ab angelis supplicii exactoribus cruciari. De abbate Dula. nos ad relinquendam quietem, ne auscultaverimus el. Nihil quippe illi par, ut et cibi abstinentia. Hæc cum illa coalescit ad auxiliandum adversus eum. Nam acumen internis oculis conciliant. multorum affectus, ne bellum tuum contra mentem incommodum sit, et quietis mores conturbet. Principium litteræ E. De sancto Epiphanio episcopo Cypri. (14) Narravit sanctus Epiphanius episcopus, quod coram beato et magno Athanasio, cornices eirca fanum Serapidis volitantes, indesinenter cro- id est : Qualis tristitia occupatura est abbatem Antonium, abbatem Amum Nitriæ, abbatem Paulum Phoces, abbatem Amum Arabiæ Ægypti, abbatem Mios Thebaidis, Macarium Sceteos, abba- tem Macarium Alexandrinum, Paphnutium Sido- nam, abbatem Urserem Thegua, abbatem Ammonium Cheneuritem, reliquosque omnes justos; cum ipsi quidem in regnum cœlorum assumpti fuerint, nos vero in tenebras exteriores fuerimus ejecti ? 3. Dixit abbas Dioscorus: Si gestaverimus cœ- (11) Τὸ σχῆμα. Σχήμα, schema, habitus, passim (12) Τῆς τιμωρίας. Adjici posset e duobus cold, 1. Dixit abbas Dulas: Si inimicus compulerit 2. (13) Hoc quoque habuit sermonis: Abscinde (13) V. inf. in Evagrio, n. 2. (13) L. Suzom. IV, 10.

Δ στως, Κρις, Κρᾶς. Καὶ προστάντες ἐπὶ τὸν μακά Β Αl. γενομένης. καὶ τὸ λυχνικόν. • ἀμελοῦντες ριον ᾿Αθανάσιον οἱ Ἕλληνες, ἔκραξαν· Κακόγης, εἰπὲ ἡμῖν τί κράζουσιν αἱ κορώναι. Καὶ ἀποκριθείς εἶπεν· Αἱ κορῶναι κράζουσι, Κρᾶς, Κρᾶς· τὸ δὲ Κρᾶς τῇ Αἰσωνίων φωνῇ (17) αὔριόν ἐστι· καὶ προσο ετίθει, ὅτι Αύριον ὄψεσθε τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἑξῆς ἠγγέλθη ὁ θάνατος τοῦ Ἰουλιανοῦ βασιλέως. Καὶ τούτου γενομένου, συνδραμόντες κατέκραζον τοῦ Σεράπιδος, λέγοντες· Ἐὰν οὐκ ἤθελες αὐτὸν, τί ἐλάμβανες τὰ αὐτοῦ; β'. Ὁ αὐτὸς διηγήσατο, ὅτι ἦν τις ἡνίοχος κατὰ τὴν ᾿Αλεξανδρέων, ὃς ἦν μητρός Μαρίας υἱός. Οὗτος Ιππικοῦ ἐπιτελουμένου κατέπεσεν· εἶτα ἀναστὰς παρ ἦλθε τὸν καταβεβληκότα, καὶ ἐνίκησε. Καὶ τὸ πλῆς θος ἀνεβόησεν· Ὁ Υἱὸς Μαρίας πέπτωκε καὶ ἐγήγερ ται καὶ ἐνίκησε. Ταύτης ἔτι τῆς φωνῆς λεγομένης ἐνέπεσεν ἡ περὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦ Σεράπιδος φήμη τῷ πλήθει, ὅτι ὁ μέγας Θεόφιλος ἀνελθὼν τὸ τοῦ Σερά πιδος κατέστρεψεν εἴδωλον. καὶ τοῦ ναοῦ γέγονεν ἐγκρατής. γ'. Ἐδηλώθη τῷ μακαρίῳ Επιφανίῳ τῷ ἐπισκόπῳ Κύπρου παρὰ τοῦ ἀββᾶ τῆς μονῆς ἧς εἶχεν ἐν Πα- λαιστίνῃ, ὅτι Εὐχαῖς σου οὐχ ἡμελήσαμεν τοῦ κανό νος ἡμῶν, ἀλλὰ μετὰ σπουδῆς “' καὶ τὴν τρίτην καὶ τὴν ἔκτην καὶ τὴν ἐννάτην “ ἐπιτελοῦμεν. Ὁ δὲ καταγνοὺς αὐτῶν, ἐδήλωσεν αὐτοῖς λέγων, ὅτι Φανε ροί ἐστε ἀμελοῦντες ἐς τὰς ἄλλας ὥρας τῆς ἡμέρας ἀργοῦντες ἀπὸ τῆς εὐχῆς. Δεῖ γὰρ τὸν ἀληθινὸν μου ναχὸν ἀδιαλείπτως ἔχειν τὴν εὐχὴν καὶ τὴν ψαλμῳ δίαν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. δ'. Επεμψέ ποτε ὁ ἅγιος Επιφάνιος πρὸς τὸν ἀβ- βάν Ιλαρίωνα, παρακαλῶν αὐτὸν, καὶ λέγων· Δεῦρο, ἴδωμεν ἑαυτοὺς πρὸ τοῦ ἐξελθεῖν ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ σώ ματος· καὶ παραγενομένου αὐτοῦ, ἐχάρησαν μετ' ἀλλήλων. Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, ηνέχθη πετεινόν. Καὶ λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἔδωκε τῷ ἀ66ᾷ Ἰλαρίων.. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Συγχώρησόν μοι, ὅτι ἐξ οὗ ἔλαβον τὸ σχῆμα, οὐκ ἔφαγον θύμα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἐπίσκοπος· Ἐγὼ δὲ ἐξ οὗ ἔλαβον τὸ σχῆμα, οὐκ ἀφῆκά τινα κοιμηθῆναι ἔχοντα κατ' ἐμοῦ, οὐδὲ ἐγὼ ἐκοιμήθην ἔχων κατά τινός. Καὶ λέγει αὐτῷ ἐ γέρων. Συγχώρησόν μοι, ὅτι ἡ σὴ πολιτεία μείζων ἐστὶ τῆς ἐμῆς. ε΄. Ο αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι ἡ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ Μελχισεδέκ, τὴν ρίζαν τῶν Ἰουδαίων εὐλόγησε τὸν Αβραάμ πολλῷ πλέον αὐτὴ ἡ ἀλήθεια ὁ Χριστός, ενο λογεῖ καὶ ἁγιάζει πάντας τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτόν. Αl. ἀρχιεπ. το Αl. εἰ ή. Κράς Κρᾶς) τῇ Ῥωμαίων φωνῇ. Περὶ τὸν τοῦ Σαράπιδος ναὸν χερῶναι ἔκραξον· καὶ ἐρωτηθεὶς παρὰ τῶν Ἑλλήνων. τί βρῶσιν αὗται, κακήγησε, εἶπε· τὸ Κρὰ τῇ Σύρων καὶ τὴν πρώτην. 11. φωνῇ αὔριον δηλοῖ· αύριον καὶ γὰρ δίψεσθε τὴν τοῦ Θεοῦ πρόνοιαν· ἐφ᾽ ᾧ καὶ ἡγγέλθη τοῦ ἁλιτηρίου δ θάνατος. καλόγηρε, εἰπὲ, εἶπε τὸ Κρᾶς τῇ Αυτωνίων, 'Ρω- μαίων φωνῇ. Σύρων 'Ρωμαίων, σωνίων APPENDIX AD PALLADIUM. cllabaut, Cras, cras. Et Græci seu gentiles stantes ante beatum Athanasium clamaverunt : Male senex, dic nobis quid crocitent cornices. Et respondit : Cornices crocitant, Cras, Gras. Illud autem Cras Ausoniorum sive Latinorum lingua significat pro- xime venturum dien. Addiditque, quia proximo die videbitis gloriam Dei. Ac deinde nuntiata est mors Juliani imperatoris. Quod cum contigisset, concurrentes clamabant contra Serapim, his ver- bis : Si tibi non placebat, cur dona ejus su- mebas? riga quidam, filius mulieris nomine Mariæ. Is in certamine equestri cecidit ; ac dein surgens, præ- tergressus est eum a quo dejectus fuerat, et co- ronam reportavit. Tunc clamavit plebs : Filius Mariæ cecidit, surrexit, vicit. Quo clamore adhuc Surante, incidit inter populum rumor de templo Serapidis, quod magnus Theophilus rediens, Se- rapidis idolum evertisset, ac templi compos essel factus. scopo, per abbatem monasterii quod in Palæstina habuit : Precibus tuis, canonem nostrum seu offi- cium et psalmodiam non negleximus, sed studiose tertiam, sextam, nonam celebramus. At ille re- prehendens indicavit illis per hæc verba: Manife- sto negligitis alias diei horas, otiati a prece. O- portet autem ut verus monachus sine intermis- sione habeat in corde suo orationem et psalmo- diam. batem Hilarionem, rogans eum, et dicens: Veni, vi- deamus nos invicem, antequam recedamus de cor- pore. Cumque advenisset, mutua lætitia affecti sunt. lis autem manducantibus, allata est volucris. Et sumens episcopus dedit abbati Hilarioni. Ait senex : Ignosce mihi; ex quo hunc habitum assum psi, non comedi mactatum quidquam. Tum epi. scopus : Ego vero, inquit, ex quo habitum sus- cepi, non dimisi quemquam dormire qui haberet adversus me, nec ego dormivi habens adversum aliquemi“. Ait illi senex: Veniam mihi concede, quia institutum tuumi majus meo est. • C Melchisedec, Abrahamum Judæorum radicem be- nedixit : multo magis ipsa veritas Christus, bene- dicit et sanctificat omnes qui credunt in ipsum. * Matth. v, ; Marc. x1, 25. Abest. ab al. zomenum lib. iv, cap. 10, ubi res paulo aliter nar- ratur, (In Nicephoro_ Call., lib. ix, cap. 34. Es nostro Michael Glycas Annalium p. : Al. ins. add. Quæ verba eo adduxi, ut discam a viris doctis, reponendumne sit sequendo vestigia apo - phthegmatis nostri, vel si mavis cum Sozomi. et Niceph. Forte enim irrepsit propter male ac breviate scriptum aut ob 13- non intellectum. 2. Idem enarravit, quod fuerit Alexandriæ au- 3. (15) Significatum est beato Epiphanio Cypri epi- 4. (16) Misit aliquando sanctus Epiphanius ad ab- 5. Ejusdem sermo fuit: Imago et figura Christi D (15) Vit. Patr. xii, 6. (16) Vit. Pair. iv, 15. (17) Τὸ δὲ Κρᾶς τῇ Αὐσωνίων φωνῇ. Apud So

καὶ ἡ αἱμόρρους σιωπᾷ καὶ μακαρίζεται· ὁ δὲ Φαρι σελος κράζει καὶ κατακρίνεται· ὁ τελώνης οὐδὲ ἀνοί- γει τὸ στόμα καὶ ἀκούεται. ζ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι Δαβὶδ ὁ προφήτης, ἐν ἀω ρία ηύχετο, μεσονύκτιον ἐξηγείρετο, πρὸ τοῦ ἄρθρου παρεκάλει, ὄρθρου παρίστατο, πρωΐας ἐδέετο, ἐσπέ- μας καὶ μεσημβρίας ἱκέτευε, καὶ διὰ τοῦτο ἔλεγεν· Επτάκις τῆς ἡμέρας νεσά σε. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἀναγκαῖα τῶν Χριστιανών οι βιβλίων ἡ κτῆσις δε τοῖς ἔχουσι. Καὶ αὐτὴ γὰρ καθ' ἑαυτὴν τῶν βιβλίων ἡ ὄψις, οκνηροτέρους ἡμᾶς πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐργάζεται, καὶ πρὸς δικαιοσύνην μᾶλ λον διανίστασθαι προτρέπεται. Θ. Εἶπε πάλιν, ὅτι μεγάλη ἀσφάλεια πρὸς τὸ μὴ ἁμαρτάνειν, τῶν Γραφῶν ἡ ἀνάγνωσις. :. Εἶπε πάλιν, ὅτι μέγας κρημνὸς καὶ βαθύ βά βαθρον, τῶν Γραφῶν ἡ ἄγνοια. τα'. Εἶπε πάλιν, ότι μεγάλη προδοσία σωτηρίας, τὸ μηδένα τῶν θείων νόμων εἰδέναι. 13'. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι τὰ τῶν δικαίων ἁμαρτή ματα περὶ τὰ χείλη ἐστὶ, τὰ δὲ τῶν ἀσεβῶν, ἐξ ὅλου τοῦ σώματος. "Οθεν ψάλλει Δαβίδ· Θου, Κύριε, φυ λακὴν τῷ στόματί μου, καὶ θύραν περιοχῆς περὶ τὰ χείλη μου· Κα! · Εἶπα, Φυλάξω τὰς ὁδοὺς μου, τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν με ἐν γλώσσῃ μου (18). εγώ. Ὁ αὐτὸς ἡρωτήθη, Διατί δέκα μέν εἰσιν αἱ νομικαὶ ἐντολαί, ἐννέα δὲ οἱ μακαρισμοί (19) ; καὶ ἔφη· Ισάριθμος τῶν Αἰγυπτιακῶν μαστίγων ὁ Δε- κάλογος· τριπλῆς δὲ Τριάδος εἰκὼν, ἡ τῶν μακαρι- σμῶν ἀρίθμησις. εδ. Πρωτήθη ὁ αὐτὸς, εἰ ἀρκεῖ εἷς δίκαιος δυσ- ωπῆσαι τὸν Θεὸν, καὶ ἔφη· Ναί, αὐτὸς γὰρ εἶπεν· Ερευνήσατε ἕνα ποιοῦντα κρίμα καὶ δικαιοσύ την, καὶ ἵλεως ἔσομαι παντὶ τῷ λαῷ. ιε'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ὁ Θεὸς τοῖς μὲν ἁμαρτωλοῖς καὶ τὸ κεφάλαιον παραχωρεῖ μετανοοῦσιν, ὡς τῇ πόρνῃ (20) καὶ τῷ τελώνῃ 68· τοὺς δὲ δικαίους ἀπαι Ει : Αl. Χριστιανικῶν. το Α1. χρήσις. καὶ τῷ λῃστῇ. σε ΙΣ. ** σε ΕΤΗ. Καὶ γὰρ Ετε λέγει· Μακάριοι οι πτωχοί τῷ πνεύματι, οἱ πενθούντες, οι πραεῖς, οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, οἱ ἐλεήμονες, οἱ καθαροὶ τῇ καρδία, οἱ εἰρηνοποιοί, οι δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, οἱ καὶ ζητὰ καὶ ἄρξητα δι' αὐτὸν παρὰ τῶν ἔξωθεν ἀκούοντες κακά· ούτε βιωτικού οὔτε μονάζοντος ὄνομα τίθησιν. Εt τὴν πόρνην, τὴν ἁμαρτωλὸν, τὴν μυρίων κακῶν ἐργάτιν, APOPIITIIEGMATA PATRUM. ſemina fluxum sanguinis patiens, tacet ac beata prelicatur st ; at Pharisæus clamat, et condemna- tur ; publicanus nequiden aperit os, atque au- di.ur ss. orabat, media nocte expergiscebatur, ante malu tinum obsecrabat, diluculo adstabat, mane funde- bat preces, vespere ac meridie supplicabat: ac propterea scripsit: Septies in die laudem dixı tibi 56. rare possunt Christianorum librorum possessio. Ipse enim per se librorum conspectus, nos elicit segniores ad peccatum, invitatque ut ad justitiam B magis erigamur. C lectio Scripturarum. et vorago profunda, Scripturarum ignoratio. nem, nullam divinarum legum cognoscere. biis versantur, impiorum vero e lolo manant corpore. Unde psallit David : Pone, Domine, custo- diam ori meo, et ostium circumstantiæ labiis meis". Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea 58. præcepta, novem vero beatitudinis prædicationes **? Ac respondit: Decalogus numero æquat plagas Ægyptiacas; triple autem Trinitatis figura est beatitudinum enumeratio. sufficeret ad placandum Deum. Et ait, ita esse ; a Deo quippe pronuntiatum: Conquirite unum qui facial judicium et justitiam, et propitius ero omui populo 60. quidem poenitentiam agentibus etiam sortem re- mittit, quemadmodum meretrici atque publicano; Al. inser. Matth. xv. ss Matth. Luc. ss Psal. cLx, 3. s Psal. xxxvi, 2. Matth. v. Jerem. v, 1. st Psal. cxvi, 164. octave synodi Act. 5, edit. Bin. p. 634, ubi legitur, custodiam vias meas, ut non delinquam in via mea, lege ex Græco, p. 746, ac ex ipso psalmo, in lingua mea (Psal. xxXVIII, 2). Vide Socratis Historiam ub. iv, c. 23. he illustri auret doctoris loco, lib. adversus rita monastic vituperatores, cap. : lib. ad eos qui scandalizati fuerant, cap. 13, octo quidem tantum recenset ; sed omittit illud : Beati pacifici (Matth. v, 9). Vide ejusdem Homiliam in Matthaeum. Verum aliis octo duntaxat coin- pulantur, Sed et in Evangelio, ore Domini nostri utique essent et aliæ virtute: multæ, quæ meritum beatitudinis habere potuerint, Conflictus Arnobii et Serapionis, post Irenaeum editus. p. 535, ut omittan Ililarium, Gregorium Nyssenum, Chromatium, aucto rem Operis imperfecti in Matthæum, Ambrosium, An- gustinum, cum cæteris, demum S. Leo nova edi Lionis sermone 95, De gradibus ascensionis ad beali- tudinem, septem tantum priores enarrant beatitudi- nes. Cujus rei ratio repeti debet ex B. Augustino, lib. De sermone Domini in monte, ubi docetur septem primas Christi circa beatos sententias, gra- dus esse perficientes, octavam vero sententiam esse perfecti hominis declarationem. rein peccatricem, dicit pseudo-Chrysosto- mus L. VII Saviliano, oral, 43. p. 376, sive Ampli lochius orat. 6, p 66. 5. Ο αὐτὸς ἔλεγεν· Η Χαναναία βοᾷ καὶ ἀκούεται· A 6. Idem dixit: Chananæa clamat, et auditur”; 7. Dixit idem : Propheta David nocte intempesta 8. Iterum dixit: Necessaria est iis qui compa 9. Dixit adhuc : Magna cautio est ne peccemus, 10. Item pronuntiavit: Magnum est præcipitium 11. Rursus dixit, magnam esse salutis proditio- 12. Idem hoc protulit : Justorum peccata in la. 13. Interrogatus est idem : Cur deccm sunt legis 14. Ab eodem postulatum est: An unicus justus 15. Ejusdem sententia fuit: Deus peccatoribus (18) Εν γλώσσῃ μου. In versione Anastasiana D Jesu Christi octo beatitudines memoral sunt, cum (19) Εννέα μακαρισμοί. Totidem cernere est in (20) Τῇ πόρνη. lta Græci appellare solent mulie-

καὶ ἡ αἱμόρρους σιωπᾷ καὶ μακαρίζεται· ὁ δὲ Φαρι σελος κράζει καὶ κατακρίνεται· ὁ τελώνης οὐδὲ ἀνοί- γει τὸ στόμα καὶ ἀκούεται. ζ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι Δαβὶδ ὁ προφήτης, ἐν ἀω ρία ηύχετο, μεσονύκτιον ἐξηγείρετο, πρὸ τοῦ ἄρθρου παρεκάλει, ὄρθρου παρίστατο, πρωΐας ἐδέετο, ἐσπέ- μας καὶ μεσημβρίας ἱκέτευε, καὶ διὰ τοῦτο ἔλεγεν· Επτάκις τῆς ἡμέρας νεσά σε. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἀναγκαῖα τῶν Χριστιανών οι βιβλίων ἡ κτῆσις δε τοῖς ἔχουσι. Καὶ αὐτὴ γὰρ καθ' ἑαυτὴν τῶν βιβλίων ἡ ὄψις, οκνηροτέρους ἡμᾶς πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐργάζεται, καὶ πρὸς δικαιοσύνην μᾶλ λον διανίστασθαι προτρέπεται. Θ. Εἶπε πάλιν, ὅτι μεγάλη ἀσφάλεια πρὸς τὸ μὴ ἁμαρτάνειν, τῶν Γραφῶν ἡ ἀνάγνωσις. :. Εἶπε πάλιν, ὅτι μέγας κρημνὸς καὶ βαθύ βά βαθρον, τῶν Γραφῶν ἡ ἄγνοια. τα'. Εἶπε πάλιν, ότι μεγάλη προδοσία σωτηρίας, τὸ μηδένα τῶν θείων νόμων εἰδέναι. 13'. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι τὰ τῶν δικαίων ἁμαρτή ματα περὶ τὰ χείλη ἐστὶ, τὰ δὲ τῶν ἀσεβῶν, ἐξ ὅλου τοῦ σώματος. "Οθεν ψάλλει Δαβίδ· Θου, Κύριε, φυ λακὴν τῷ στόματί μου, καὶ θύραν περιοχῆς περὶ τὰ χείλη μου· Κα! · Εἶπα, Φυλάξω τὰς ὁδοὺς μου, τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν με ἐν γλώσσῃ μου (18). εγώ. Ὁ αὐτὸς ἡρωτήθη, Διατί δέκα μέν εἰσιν αἱ νομικαὶ ἐντολαί, ἐννέα δὲ οἱ μακαρισμοί (19) ; καὶ ἔφη· Ισάριθμος τῶν Αἰγυπτιακῶν μαστίγων ὁ Δε- κάλογος· τριπλῆς δὲ Τριάδος εἰκὼν, ἡ τῶν μακαρι- σμῶν ἀρίθμησις. εδ. Πρωτήθη ὁ αὐτὸς, εἰ ἀρκεῖ εἷς δίκαιος δυσ- ωπῆσαι τὸν Θεὸν, καὶ ἔφη· Ναί, αὐτὸς γὰρ εἶπεν· Ερευνήσατε ἕνα ποιοῦντα κρίμα καὶ δικαιοσύ την, καὶ ἵλεως ἔσομαι παντὶ τῷ λαῷ. ιε'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ὁ Θεὸς τοῖς μὲν ἁμαρτωλοῖς καὶ τὸ κεφάλαιον παραχωρεῖ μετανοοῦσιν, ὡς τῇ πόρνῃ (20) καὶ τῷ τελώνῃ 68· τοὺς δὲ δικαίους ἀπαι Ει : Αl. Χριστιανικῶν. το Α1. χρήσις. καὶ τῷ λῃστῇ. σε ΙΣ. ** σε ΕΤΗ. Καὶ γὰρ Ετε λέγει· Μακάριοι οι πτωχοί τῷ πνεύματι, οἱ πενθούντες, οι πραεῖς, οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, οἱ ἐλεήμονες, οἱ καθαροὶ τῇ καρδία, οἱ εἰρηνοποιοί, οι δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, οἱ καὶ ζητὰ καὶ ἄρξητα δι' αὐτὸν παρὰ τῶν ἔξωθεν ἀκούοντες κακά· ούτε βιωτικού οὔτε μονάζοντος ὄνομα τίθησιν. Εt τὴν πόρνην, τὴν ἁμαρτωλὸν, τὴν μυρίων κακῶν ἐργάτιν, APOPIITIIEGMATA PATRUM. ſemina fluxum sanguinis patiens, tacet ac beata prelicatur st ; at Pharisæus clamat, et condemna- tur ; publicanus nequiden aperit os, atque au- di.ur ss. orabat, media nocte expergiscebatur, ante malu tinum obsecrabat, diluculo adstabat, mane funde- bat preces, vespere ac meridie supplicabat: ac propterea scripsit: Septies in die laudem dixı tibi 56. rare possunt Christianorum librorum possessio. Ipse enim per se librorum conspectus, nos elicit segniores ad peccatum, invitatque ut ad justitiam B magis erigamur. C lectio Scripturarum. et vorago profunda, Scripturarum ignoratio. nem, nullam divinarum legum cognoscere. biis versantur, impiorum vero e lolo manant corpore. Unde psallit David : Pone, Domine, custo- diam ori meo, et ostium circumstantiæ labiis meis". Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea 58. præcepta, novem vero beatitudinis prædicationes **? Ac respondit: Decalogus numero æquat plagas Ægyptiacas; triple autem Trinitatis figura est beatitudinum enumeratio. sufficeret ad placandum Deum. Et ait, ita esse ; a Deo quippe pronuntiatum: Conquirite unum qui facial judicium et justitiam, et propitius ero omui populo 60. quidem poenitentiam agentibus etiam sortem re- mittit, quemadmodum meretrici atque publicano; Al. inser. Matth. xv. ss Matth. Luc. ss Psal. cLx, 3. s Psal. xxxvi, 2. Matth. v. Jerem. v, 1. st Psal. cxvi, 164. octave synodi Act. 5, edit. Bin. p. 634, ubi legitur, custodiam vias meas, ut non delinquam in via mea, lege ex Græco, p. 746, ac ex ipso psalmo, in lingua mea (Psal. xxXVIII, 2). Vide Socratis Historiam ub. iv, c. 23. he illustri auret doctoris loco, lib. adversus rita monastic vituperatores, cap. : lib. ad eos qui scandalizati fuerant, cap. 13, octo quidem tantum recenset ; sed omittit illud : Beati pacifici (Matth. v, 9). Vide ejusdem Homiliam in Matthaeum. Verum aliis octo duntaxat coin- pulantur, Sed et in Evangelio, ore Domini nostri utique essent et aliæ virtute: multæ, quæ meritum beatitudinis habere potuerint, Conflictus Arnobii et Serapionis, post Irenaeum editus. p. 535, ut omittan Ililarium, Gregorium Nyssenum, Chromatium, aucto rem Operis imperfecti in Matthæum, Ambrosium, An- gustinum, cum cæteris, demum S. Leo nova edi Lionis sermone 95, De gradibus ascensionis ad beali- tudinem, septem tantum priores enarrant beatitudi- nes. Cujus rei ratio repeti debet ex B. Augustino, lib. De sermone Domini in monte, ubi docetur septem primas Christi circa beatos sententias, gra- dus esse perficientes, octavam vero sententiam esse perfecti hominis declarationem. rein peccatricem, dicit pseudo-Chrysosto- mus L. VII Saviliano, oral, 43. p. 376, sive Ampli lochius orat. 6, p 66. 5. Ο αὐτὸς ἔλεγεν· Η Χαναναία βοᾷ καὶ ἀκούεται· A 6. Idem dixit: Chananæa clamat, et auditur”; 7. Dixit idem : Propheta David nocte intempesta 8. Iterum dixit: Necessaria est iis qui compa 9. Dixit adhuc : Magna cautio est ne peccemus, 10. Item pronuntiavit: Magnum est præcipitium 11. Rursus dixit, magnam esse salutis proditio- 12. Idem hoc protulit : Justorum peccata in la. 13. Interrogatus est idem : Cur deccm sunt legis 14. Ab eodem postulatum est: An unicus justus 15. Ejusdem sententia fuit: Deus peccatoribus (18) Εν γλώσσῃ μου. In versione Anastasiana D Jesu Christi octo beatitudines memoral sunt, cum (19) Εννέα μακαρισμοί. Totidem cernere est in (20) Τῇ πόρνη. lta Græci appellare solent mulie-

καὶ ἡ αἱμόρρους σιωπᾷ καὶ μακαρίζεται· ὁ δὲ Φαρι σελος κράζει καὶ κατακρίνεται· ὁ τελώνης οὐδὲ ἀνοί- γει τὸ στόμα καὶ ἀκούεται. ζ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι Δαβὶδ ὁ προφήτης, ἐν ἀω ρία ηύχετο, μεσονύκτιον ἐξηγείρετο, πρὸ τοῦ ἄρθρου παρεκάλει, ὄρθρου παρίστατο, πρωΐας ἐδέετο, ἐσπέ- μας καὶ μεσημβρίας ἱκέτευε, καὶ διὰ τοῦτο ἔλεγεν· Επτάκις τῆς ἡμέρας νεσά σε. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἀναγκαῖα τῶν Χριστιανών οι βιβλίων ἡ κτῆσις δε τοῖς ἔχουσι. Καὶ αὐτὴ γὰρ καθ' ἑαυτὴν τῶν βιβλίων ἡ ὄψις, οκνηροτέρους ἡμᾶς πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐργάζεται, καὶ πρὸς δικαιοσύνην μᾶλ λον διανίστασθαι προτρέπεται. Θ. Εἶπε πάλιν, ὅτι μεγάλη ἀσφάλεια πρὸς τὸ μὴ ἁμαρτάνειν, τῶν Γραφῶν ἡ ἀνάγνωσις. :. Εἶπε πάλιν, ὅτι μέγας κρημνὸς καὶ βαθύ βά βαθρον, τῶν Γραφῶν ἡ ἄγνοια. τα'. Εἶπε πάλιν, ότι μεγάλη προδοσία σωτηρίας, τὸ μηδένα τῶν θείων νόμων εἰδέναι. 13'. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι τὰ τῶν δικαίων ἁμαρτή ματα περὶ τὰ χείλη ἐστὶ, τὰ δὲ τῶν ἀσεβῶν, ἐξ ὅλου τοῦ σώματος. "Οθεν ψάλλει Δαβίδ· Θου, Κύριε, φυ λακὴν τῷ στόματί μου, καὶ θύραν περιοχῆς περὶ τὰ χείλη μου· Κα! · Εἶπα, Φυλάξω τὰς ὁδοὺς μου, τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν με ἐν γλώσσῃ μου (18). εγώ. Ὁ αὐτὸς ἡρωτήθη, Διατί δέκα μέν εἰσιν αἱ νομικαὶ ἐντολαί, ἐννέα δὲ οἱ μακαρισμοί (19) ; καὶ ἔφη· Ισάριθμος τῶν Αἰγυπτιακῶν μαστίγων ὁ Δε- κάλογος· τριπλῆς δὲ Τριάδος εἰκὼν, ἡ τῶν μακαρι- σμῶν ἀρίθμησις. εδ. Πρωτήθη ὁ αὐτὸς, εἰ ἀρκεῖ εἷς δίκαιος δυσ- ωπῆσαι τὸν Θεὸν, καὶ ἔφη· Ναί, αὐτὸς γὰρ εἶπεν· Ερευνήσατε ἕνα ποιοῦντα κρίμα καὶ δικαιοσύ την, καὶ ἵλεως ἔσομαι παντὶ τῷ λαῷ. ιε'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ὁ Θεὸς τοῖς μὲν ἁμαρτωλοῖς καὶ τὸ κεφάλαιον παραχωρεῖ μετανοοῦσιν, ὡς τῇ πόρνῃ (20) καὶ τῷ τελώνῃ 68· τοὺς δὲ δικαίους ἀπαι Ει : Αl. Χριστιανικῶν. το Α1. χρήσις. καὶ τῷ λῃστῇ. σε ΙΣ. ** σε ΕΤΗ. Καὶ γὰρ Ετε λέγει· Μακάριοι οι πτωχοί τῷ πνεύματι, οἱ πενθούντες, οι πραεῖς, οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, οἱ ἐλεήμονες, οἱ καθαροὶ τῇ καρδία, οἱ εἰρηνοποιοί, οι δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, οἱ καὶ ζητὰ καὶ ἄρξητα δι' αὐτὸν παρὰ τῶν ἔξωθεν ἀκούοντες κακά· ούτε βιωτικού οὔτε μονάζοντος ὄνομα τίθησιν. Εt τὴν πόρνην, τὴν ἁμαρτωλὸν, τὴν μυρίων κακῶν ἐργάτιν, APOPIITIIEGMATA PATRUM. ſemina fluxum sanguinis patiens, tacet ac beata prelicatur st ; at Pharisæus clamat, et condemna- tur ; publicanus nequiden aperit os, atque au- di.ur ss. orabat, media nocte expergiscebatur, ante malu tinum obsecrabat, diluculo adstabat, mane funde- bat preces, vespere ac meridie supplicabat: ac propterea scripsit: Septies in die laudem dixı tibi 56. rare possunt Christianorum librorum possessio. Ipse enim per se librorum conspectus, nos elicit segniores ad peccatum, invitatque ut ad justitiam B magis erigamur. C lectio Scripturarum. et vorago profunda, Scripturarum ignoratio. nem, nullam divinarum legum cognoscere. biis versantur, impiorum vero e lolo manant corpore. Unde psallit David : Pone, Domine, custo- diam ori meo, et ostium circumstantiæ labiis meis". Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea 58. præcepta, novem vero beatitudinis prædicationes **? Ac respondit: Decalogus numero æquat plagas Ægyptiacas; triple autem Trinitatis figura est beatitudinum enumeratio. sufficeret ad placandum Deum. Et ait, ita esse ; a Deo quippe pronuntiatum: Conquirite unum qui facial judicium et justitiam, et propitius ero omui populo 60. quidem poenitentiam agentibus etiam sortem re- mittit, quemadmodum meretrici atque publicano; Al. inser. Matth. xv. ss Matth. Luc. ss Psal. cLx, 3. s Psal. xxxvi, 2. Matth. v. Jerem. v, 1. st Psal. cxvi, 164. octave synodi Act. 5, edit. Bin. p. 634, ubi legitur, custodiam vias meas, ut non delinquam in via mea, lege ex Græco, p. 746, ac ex ipso psalmo, in lingua mea (Psal. xxXVIII, 2). Vide Socratis Historiam ub. iv, c. 23. he illustri auret doctoris loco, lib. adversus rita monastic vituperatores, cap. : lib. ad eos qui scandalizati fuerant, cap. 13, octo quidem tantum recenset ; sed omittit illud : Beati pacifici (Matth. v, 9). Vide ejusdem Homiliam in Matthaeum. Verum aliis octo duntaxat coin- pulantur, Sed et in Evangelio, ore Domini nostri utique essent et aliæ virtute: multæ, quæ meritum beatitudinis habere potuerint, Conflictus Arnobii et Serapionis, post Irenaeum editus. p. 535, ut omittan Ililarium, Gregorium Nyssenum, Chromatium, aucto rem Operis imperfecti in Matthæum, Ambrosium, An- gustinum, cum cæteris, demum S. Leo nova edi Lionis sermone 95, De gradibus ascensionis ad beali- tudinem, septem tantum priores enarrant beatitudi- nes. Cujus rei ratio repeti debet ex B. Augustino, lib. De sermone Domini in monte, ubi docetur septem primas Christi circa beatos sententias, gra- dus esse perficientes, octavam vero sententiam esse perfecti hominis declarationem. rein peccatricem, dicit pseudo-Chrysosto- mus L. VII Saviliano, oral, 43. p. 376, sive Ampli lochius orat. 6, p 66. 5. Ο αὐτὸς ἔλεγεν· Η Χαναναία βοᾷ καὶ ἀκούεται· A 6. Idem dixit: Chananæa clamat, et auditur”; 7. Dixit idem : Propheta David nocte intempesta 8. Iterum dixit: Necessaria est iis qui compa 9. Dixit adhuc : Magna cautio est ne peccemus, 10. Item pronuntiavit: Magnum est præcipitium 11. Rursus dixit, magnam esse salutis proditio- 12. Idem hoc protulit : Justorum peccata in la. 13. Interrogatus est idem : Cur deccm sunt legis 14. Ab eodem postulatum est: An unicus justus 15. Ejusdem sententia fuit: Deus peccatoribus (18) Εν γλώσσῃ μου. In versione Anastasiana D Jesu Christi octo beatitudines memoral sunt, cum (19) Εννέα μακαρισμοί. Totidem cernere est in (20) Τῇ πόρνη. lta Græci appellare solent mulie-

Α τεῖ καὶ τόκους. Καὶ τοῦτό ἐστιν ὅ τοῖς ἀποστόλοις ἔλεγεν, ὅτι Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν, πλέον των γραμματέων και Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ις'. Ἔλεγε δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ὀλίγον πάνυ τὰς δι καιοσύνας ὁ Θεὸς πωλεῖ τοῖς ἀγοράζειν σπουδάζουσι μικροῦ κλάσματος ἄρτου, εὐτελοῦς ἱματίου, ψυχρού ποτηρίου, ἑνὸς ὀβολοῦ. ιζ. Προσετίθει δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι παρ' ἀνθρώπῳ δανειζόμενος ἄνθρωπος διὰ πενίαν, ἢ χρείαν εὐπο ρίας, καὶ ἀποδιδοὺς χάριτας μὲν ὁμολογεῖ, κρύφα δὲ ἀποδίδωσιν αἰσχυνόμενος. 'Ο δὲ δεσπότης Θεὸς τὸ ἀνάπαλιν· κρυφή δανειζόμενος ἐνώπιον ἀγγέλων καὶ ἀργαγγέλων καὶ δικαίων ἀποδίδωσιν. Περὶ τοῦ ἁγίου Εφραίμ. α'. Παιδίον ἦν ὁ ἀββᾶς Ἐφραὶμ καὶ εἶδεν ὄναρ εἴτε οὖν ὀπτασίαν, ὅτι ἀνῆλθεν ἄμπελος ἐν τῇ γλώσσῃ αὐτ τοῦ, καὶ ηὔξησε, καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν ὑπ' οὐρα νὸν, εὔκαρπος πάνυ· καὶ ἤρχοντο πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἤσθιον ἐκ τοῦ καρποῦ τῆς ἀμπέλου καὶ πρὸς ὅ ἤσθιον, ἐπλεόναζεν ὁ καρπὸς αὐτῆς. β'. "Αλλοτε πάλιν εἶδέ τις τῶν ἁγίων ἐν δράματι, ἀγγέλων τάγμα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατερχόμενον κατὰ πρόσταξιν Θεοῦ, ἔχον ἐπὶ χεῖρας κεφαλίδα, τουτέστι τόμον γεγραμμένον ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν· καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους· Τίς ὀφείλει τοῦτο ἐγχειρισθῆναι; Καὶ οἱ μὲν ἔλεγον, Οσδε· οἱ δὲ ἔλεγον ἕτερον. Απεκρί θησαν δὲ καὶ εἶπον· 'Αληθῶς ἅγιοι εἰσι καὶ δίκαιοι πλὴν τοῦτο οὐδεὶς δύναται έγχειρισθῆναι, εἰ μὴ Εφραίμ. Καὶ ὁρᾷ ὁ γέρων ὅτι τῷ Ἐφραὶμ ἐπέδωκαν τὴν κεφαλίδα· καὶ ἀναστὰς πρωί, ἤκουσε τοῦ Ἐφραὶμ ὥσπερ πηγὴν βρύουσαν ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ συντάσσοντος, καὶ ἔγνω ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου ἐστὶ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ χειλέων Έφφαίμ. γ. Αλλοτε πάλιν παριόντος τοῦ Ἐφραὶμ, ἐξ ὑπο βολῆς τινος ἔρχεται μία εταιρὶς κολακεύειν αὐτὸν εἰς αἰσχρὰν μίξιν, εἰ δὲ μή, κἂν εἰς ἀγανάκτησιν κινή σαι αὐτὸν, ὅτι οὐδέποτέ τις εἶδεν αὐτὸν ὀργιζόμενον Καὶ λέγει πρὸς αὐτήν· Ακολούθει μοι· πλησιάσας δὲ τόπῳ πολυοχλουμένῳ, εἶπεν αὐτῇ· Ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ δεῦρο καθὼς ἠθέλησας. Εκείνη δὲ θεασαμένη τὸν ὄχλον, λέγει αὐτῷ· Πῶς δυνάμεθα τοῦτο ποιῆσαι, ν, 20. αγίων εἰπόντες, ὕστερον εἶπον, ὅτι 5. 5. τοσούτου ὄχλου ἑστῶτος, καὶ οὐκ αἰσχυνόμεθα; Ο δὲ λέγει πρὸς αὐτήν· Εἰ ἀνθρώπους αἰσχυνόμεθα, πολλῷ μᾶλλον (25) ὀφείλομεν αἰσχύνεσθαι τὸν Θεὸν, τὸν τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους ἐλέγχοντα. 'Η δὲ ἐντρα πεῖται ἀπῆλθεν άπρακτος. Περὶ Εὐχαρίστου κοσμικού. Δύο τῶν Πατέρων παρεκάλεσαν τὸν Θεὸν, ἵνα « οὐ δύνανται τοῦτο ἐγχειρισθῆναι. Πολλὰ δὲ ἄλλα ονόματα • ή μαχόμενον. πόσῳ μᾶλλον. APPENDIX AD PALLADIUM. a justis vero usuras quoque exigit. Atque id est quod dixit apostolis: Nisi abundaverit justitia ve- stra plus quam Scribarum et Pharisæorum, non in- trabitis in regnum cœlorum “. vendit justitias iis qui emere cupiunt; parvo panis frusto, vestimento vili, frigidæ poculo, obolo uno. vel ob paupertatem, vel ob usum abundantiæ, fe- nore accipiens, et reddens, gratias quidem habet, verum pudore affectus reddit clam. Dominus vero Deus e contrario, clam mutuo accipiens, coram angelis, archangelis et justis hominibus, retri- buit. De sancto Ephræm. somnium seu visionem, quod orta sit vitis in lin- gua ejus, maxime feras, et creverit ac impleverit quidquid sub cœlo est; quodque accederent cun- ctæ volucres cœli, ac manducarent de vitis fructu; et quantum comederent, fructus illius amplior eva- deret. B visione donatus est; vidit angelicum ordinem e cœlo juxta mandatum Dei descendere, babentem præ manibus volumen, hoc est tomum scriptum intus et foris ; dicebantque ad invicem: Cui debe- mus illud tradere? Quidam autem aiebant: Huic ; alii vero alium nominabant. Responderunt autem C et dixerunt : Vere sancti sunt ac justi; verumta- men nullus hoc accipere potest, præter Ephræm. Tum vidit senex quod Ephrem tradiderint volu- men. Mane autem surgens, audivit eum commen- tantem, et velut fons manabat ex ore ipsius; co- gnovilque esse ex Spiritu sancto quæ egrediebantur e labris Ephram. missa meretrix venit, ut blanditiis cum attraheret ad turpem concubitum, aut saltem ad iram provoca- ret; nemo enim unquam vidit illum irascentem. Et ait ad illam : Sequere me. Cumque accessisset ad locum hominibus refertum, dixit mulieri : Veni, in hoc loco, quemadmodum cupis. At illa homi- num multitudinem intuita ait: Quo modo poteri. D mus id perpetrare, ac sine verecundia, astante tanta turba? Tunc Ephræm ad feminam : Si ob homines erubescimus, multo magis ob Deum de- demus erubescere, qui deprehendet abscondita te- nebrarum “. Unde illa, pudore suffusa, re infecta discessit. De Eucharisto homine sæculari. es Matth. Cor. 1V, Al. inser. Al. add. 16. Ηuc vero etiam dixit: Quam minimo Deus 47. Istud quoque adjiciebat: Homo ab homine 1. (21) Puer adhuc erat abbas Ephræm, viditque 2. (22) Alia iterum vice, sanctorum aliquis hac 3. (23) Alias iterum, Ephremo praetereunte, im- (24) Duo e Patribus oraverunt Deum, ut plenam (21) Vit. Patr. XVIII, (22) Vit. Patr. xviii, 6. (23) Vit. Patr. x, 21. (24) Vit. Patr. III, 5. (25) Πολλῷ μᾶλλον. Pelagius, quanto magis,

Α τεῖ καὶ τόκους. Καὶ τοῦτό ἐστιν ὅ τοῖς ἀποστόλοις ἔλεγεν, ὅτι Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν, πλέον των γραμματέων και Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ις'. Ἔλεγε δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ὀλίγον πάνυ τὰς δι καιοσύνας ὁ Θεὸς πωλεῖ τοῖς ἀγοράζειν σπουδάζουσι μικροῦ κλάσματος ἄρτου, εὐτελοῦς ἱματίου, ψυχρού ποτηρίου, ἑνὸς ὀβολοῦ. ιζ. Προσετίθει δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι παρ' ἀνθρώπῳ δανειζόμενος ἄνθρωπος διὰ πενίαν, ἢ χρείαν εὐπο ρίας, καὶ ἀποδιδοὺς χάριτας μὲν ὁμολογεῖ, κρύφα δὲ ἀποδίδωσιν αἰσχυνόμενος. 'Ο δὲ δεσπότης Θεὸς τὸ ἀνάπαλιν· κρυφή δανειζόμενος ἐνώπιον ἀγγέλων καὶ ἀργαγγέλων καὶ δικαίων ἀποδίδωσιν. Περὶ τοῦ ἁγίου Εφραίμ. α'. Παιδίον ἦν ὁ ἀββᾶς Ἐφραὶμ καὶ εἶδεν ὄναρ εἴτε οὖν ὀπτασίαν, ὅτι ἀνῆλθεν ἄμπελος ἐν τῇ γλώσσῃ αὐτ τοῦ, καὶ ηὔξησε, καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν ὑπ' οὐρα νὸν, εὔκαρπος πάνυ· καὶ ἤρχοντο πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἤσθιον ἐκ τοῦ καρποῦ τῆς ἀμπέλου καὶ πρὸς ὅ ἤσθιον, ἐπλεόναζεν ὁ καρπὸς αὐτῆς. β'. "Αλλοτε πάλιν εἶδέ τις τῶν ἁγίων ἐν δράματι, ἀγγέλων τάγμα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατερχόμενον κατὰ πρόσταξιν Θεοῦ, ἔχον ἐπὶ χεῖρας κεφαλίδα, τουτέστι τόμον γεγραμμένον ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν· καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους· Τίς ὀφείλει τοῦτο ἐγχειρισθῆναι; Καὶ οἱ μὲν ἔλεγον, Οσδε· οἱ δὲ ἔλεγον ἕτερον. Απεκρί θησαν δὲ καὶ εἶπον· 'Αληθῶς ἅγιοι εἰσι καὶ δίκαιοι πλὴν τοῦτο οὐδεὶς δύναται έγχειρισθῆναι, εἰ μὴ Εφραίμ. Καὶ ὁρᾷ ὁ γέρων ὅτι τῷ Ἐφραὶμ ἐπέδωκαν τὴν κεφαλίδα· καὶ ἀναστὰς πρωί, ἤκουσε τοῦ Ἐφραὶμ ὥσπερ πηγὴν βρύουσαν ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ συντάσσοντος, καὶ ἔγνω ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου ἐστὶ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ χειλέων Έφφαίμ. γ. Αλλοτε πάλιν παριόντος τοῦ Ἐφραὶμ, ἐξ ὑπο βολῆς τινος ἔρχεται μία εταιρὶς κολακεύειν αὐτὸν εἰς αἰσχρὰν μίξιν, εἰ δὲ μή, κἂν εἰς ἀγανάκτησιν κινή σαι αὐτὸν, ὅτι οὐδέποτέ τις εἶδεν αὐτὸν ὀργιζόμενον Καὶ λέγει πρὸς αὐτήν· Ακολούθει μοι· πλησιάσας δὲ τόπῳ πολυοχλουμένῳ, εἶπεν αὐτῇ· Ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ δεῦρο καθὼς ἠθέλησας. Εκείνη δὲ θεασαμένη τὸν ὄχλον, λέγει αὐτῷ· Πῶς δυνάμεθα τοῦτο ποιῆσαι, ν, 20. αγίων εἰπόντες, ὕστερον εἶπον, ὅτι 5. 5. τοσούτου ὄχλου ἑστῶτος, καὶ οὐκ αἰσχυνόμεθα; Ο δὲ λέγει πρὸς αὐτήν· Εἰ ἀνθρώπους αἰσχυνόμεθα, πολλῷ μᾶλλον (25) ὀφείλομεν αἰσχύνεσθαι τὸν Θεὸν, τὸν τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους ἐλέγχοντα. 'Η δὲ ἐντρα πεῖται ἀπῆλθεν άπρακτος. Περὶ Εὐχαρίστου κοσμικού. Δύο τῶν Πατέρων παρεκάλεσαν τὸν Θεὸν, ἵνα « οὐ δύνανται τοῦτο ἐγχειρισθῆναι. Πολλὰ δὲ ἄλλα ονόματα • ή μαχόμενον. πόσῳ μᾶλλον. APPENDIX AD PALLADIUM. a justis vero usuras quoque exigit. Atque id est quod dixit apostolis: Nisi abundaverit justitia ve- stra plus quam Scribarum et Pharisæorum, non in- trabitis in regnum cœlorum “. vendit justitias iis qui emere cupiunt; parvo panis frusto, vestimento vili, frigidæ poculo, obolo uno. vel ob paupertatem, vel ob usum abundantiæ, fe- nore accipiens, et reddens, gratias quidem habet, verum pudore affectus reddit clam. Dominus vero Deus e contrario, clam mutuo accipiens, coram angelis, archangelis et justis hominibus, retri- buit. De sancto Ephræm. somnium seu visionem, quod orta sit vitis in lin- gua ejus, maxime feras, et creverit ac impleverit quidquid sub cœlo est; quodque accederent cun- ctæ volucres cœli, ac manducarent de vitis fructu; et quantum comederent, fructus illius amplior eva- deret. B visione donatus est; vidit angelicum ordinem e cœlo juxta mandatum Dei descendere, babentem præ manibus volumen, hoc est tomum scriptum intus et foris ; dicebantque ad invicem: Cui debe- mus illud tradere? Quidam autem aiebant: Huic ; alii vero alium nominabant. Responderunt autem C et dixerunt : Vere sancti sunt ac justi; verumta- men nullus hoc accipere potest, præter Ephræm. Tum vidit senex quod Ephrem tradiderint volu- men. Mane autem surgens, audivit eum commen- tantem, et velut fons manabat ex ore ipsius; co- gnovilque esse ex Spiritu sancto quæ egrediebantur e labris Ephram. missa meretrix venit, ut blanditiis cum attraheret ad turpem concubitum, aut saltem ad iram provoca- ret; nemo enim unquam vidit illum irascentem. Et ait ad illam : Sequere me. Cumque accessisset ad locum hominibus refertum, dixit mulieri : Veni, in hoc loco, quemadmodum cupis. At illa homi- num multitudinem intuita ait: Quo modo poteri. D mus id perpetrare, ac sine verecundia, astante tanta turba? Tunc Ephræm ad feminam : Si ob homines erubescimus, multo magis ob Deum de- demus erubescere, qui deprehendet abscondita te- nebrarum “. Unde illa, pudore suffusa, re infecta discessit. De Eucharisto homine sæculari. es Matth. Cor. 1V, Al. inser. Al. add. 16. Ηuc vero etiam dixit: Quam minimo Deus 47. Istud quoque adjiciebat: Homo ab homine 1. (21) Puer adhuc erat abbas Ephræm, viditque 2. (22) Alia iterum vice, sanctorum aliquis hac 3. (23) Alias iterum, Ephremo praetereunte, im- (24) Duo e Patribus oraverunt Deum, ut plenam (21) Vit. Patr. XVIII, (22) Vit. Patr. xviii, 6. (23) Vit. Patr. x, 21. (24) Vit. Patr. III, 5. (25) Πολλῷ μᾶλλον. Pelagius, quanto magis,

Β πληροφορήσῃ αὐτούς, εἰς ποῖον ἔφθασαν μέτρον. Καὶ Α ἦλθεν αὐτοῖς φωνὴ λέγουσα· Εἰς τήνδε τὴν κώμην τῆς Αἰγύπτου ἐστί τις κοσμικὸς Εὐχάριστος ονόματι, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καλεῖται Μαρία· οὔπω ἤλθετε ὑμεῖς εἰς τὰ μέτρα σε αὐτῶν. Καὶ ἀναστάντες οἱ δύο γέροντες, ἦλθον εἰς τὴν κώμην· καὶ ἐρωτήσαντες, εὗρον τὸ κελλίον αὐτοῦ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· καὶ λέγουσιν αὐτῇ· Ποῦ ἔστι ὁ ἀνήρ σου; Ἡ δὲ εἶπεν· Ποιμήν ἐστι, καὶ βόσκει τὰ πρόβατα. Καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ σ'. Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο, ἦλθεν ὁ Εὐχάριστος μετὰ τῶν προβάτων· καὶ ἰδὼν τοὺς γέροντας, ἡτοίμασεν αὐτοῖς τράπεζαν, καὶ Ανεγκεν ὕδωρ νίψαι τοὺς πόδας αὐτῶν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες· Οὐ μὴ γευσώμεθά τινος, ἐὰν μὴ ἀναγγείλῃς ἡμῖν τὴν ἐργασίαν σου. Ὁ δὲ Εὐχάριστος μετά ταπεινοφροσύνης εἶπεν· Ἐγὼ ποιμήν εἰμι, καὶ εἴτε ἐστὶν ἡ γυνή μου. Οἱ δὲ γέροντες ἐπέμειναν παρακαλοῦντες αὐτὸν, καὶ οὐκ ἠθέλησε εἰπεῖν. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Ὁ Θεὸς ἔπεμψεν ἡμᾶς πρὸς σέ. ὡς δὲ ἤκουσε τὸν λόγον τοῦτον, ἐφοβήθη, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ τὰ πρόβατα ταῦτα ἔχομεν ἀπὸ τῶν γονέων ἡμῶν· καὶ εἴ τι δ' ἂν εὐοδώσῃ ὁ Κύριος εἰσοδιάσαι ἐξ αὐτῶν, ποιοῦμεν εἰς τρία μέρη· μέρος ἐν τοῖς πτω- χαῖς, καὶ μέρος ἓν εἰς τὴν φιλοξενίαν, καὶ τὸ τρίτον μέρες εἰς τὴν χρείαν ἡμῶν. Ἀφ' οὗ δὲ ἔλαβον τὴν γυναῖκά μου, οὐκ ἐμιάνθην οὔτε ἐγὼ οὔτε αὐτή, ἀλλὰ παρθένος ἐστί· καὶ ἕκαστος ἡμῶν καθ᾿ ἑαυτὸν καθεύδει· τὴν δὲ νύκτα φοροῦμεν σάκκους, καὶ τὴν ἡμέραν τὰ ἱμάτια ἡμῶν. Ἕως ἄρτι ἀνθρώπων ού δεὶς ταῦτα ἔγνωκεν. Καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀνεχώρησαν δοξάζοντες τὸν Θεόν. Περὶ Εὐλογίου τοῦ πρεσβυτέρου. Ευλόγιος τις μαθητής γενόμενος τοῦ μακαρίου Ἰωάννου τοῦ ἐπισκόπου “, πρεσβύτερος καὶ ἀσκη- της μέγας, νηστεύων δύο δύο, πολλάκις δὲ καὶ τὴν ἑβδομάδα έλκων, ἄρτον μόνον ἐσθίων καὶ άλας, ἐδοξάζετο ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. Παρέβαλε δὲ τῷ ἀ56, Ἰωσὴφ εἰς τὴν Πανεφώ, προσδοκῶν τι πλέον σκληραγωγίαν ἰδεῖν παρ' αὐτῷ. Καὶ δεξάμενος αὐτὸν ὁ γέρων μετὰ χαρᾶς, εἴ τι δ' ἂν εἶχεν ἐποίησε παράκλησιν γενέσθαι. Καὶ λέγουσιν οἱ μαθηταὶ Εὐ- ασγίας· Οὐκ ἐσθίει πρεσβύτερος πλὴν ἄρτου καὶ Έλατος. Ὁ δὲ ἀββᾶς Ἰωσὴφ σιωπῶν ἔτρωγε. Και ποιήσαντες ἡμέρας τρεῖς, οὐκ ἤκουσαν αὐτῶν ψαλ λόντων ἢ εὐχομένων · κρυπτὴ γὰρ ἦν ἡ ἐργασία αὐ- τῶν. Καὶ ἐξῆλθον μὴ ὠφεληθέντες. Κατ' οίκονομίαν δε γίνεται γνόφος, καὶ πλανηθέντες ὑπέστρεψαν πρὸς τὸν γέροντα. Καὶ πρὶν αὐτοὺς κροῦσαι, ἤκουσαν αὐτ τῶν ψαλλόντων· καὶ μείναντες ἐπὶ πολὺ, ὕστερον ἔκρουσαν. Οἱ δὲ σιωπήσαντες ἀπὸ ψαλμῳδίας, ἐδέ- ξαντο αὐτοὺς χαίροντες. Καὶ διὰ τὸν καύσωνα, ἔβαλον εἱ μαθηταὶ Εὐλογίου εἰς τὸ βαυκάλιον ὕδωρ, καὶ Εδωκαν αὐτῷ· ἦν δὲ μεμιγμένον τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ ποταμοῦ· καὶ οὐκ ἠδυνήθη πιεῖν. Καὶ ἐν ἑαυτῷ γενόμενος, προσέπεσε τῷ γέροντι μαθεῖν θέλων τὴν 2ο ΔΙ. τὸ μέτρον. σ' Α. αὐτῆς. " Α1. ἀρχιεπισκόπου. (36–27) APOPHTHEGMATA PATRUM. B illis fidem faceret de mensura ad quam pervenis- sent. Tum descendit ad eos ejusmodi vox: Illo in pago Ægypti, vir est sæcularis nomine Euchari- stus, cujus uxor vocatur Maria : nondum attigistis vos mensuram virtutis eorum. Surgentes itaquo ambo senes, pergunt ad pagum, et percontati, invenerunt hominis cellam atque ejusdem uxo- rem. Dicunt mulieri : Ubi est vir tuus ? llla re- spondit: Pastor est, pascit oves. Et introduxit eos in cellam. Ut autem advesperavit, rediit Eucha- ristus cum ovibus ; ac videns senes, mensam ap- paravit, attulitque aquam abluendis eorum pedi- bus. Dicunt ei senes: Non degustabimus quid- quam, nisi nobis declaraveris quidnam sit quod operaris. Eucharistus vero cum humilitate ait : Ego pastor sum, et hæc est uxor mea. At senes perseverarunt orantes illum ; nec voluit effari. Tunc illi ad eum : Deus ad te misit nos. Quo au- dito sermone territus, coepit dicere : Ecce, ores istas accepimus a parentibus nostris ; et inde si, Deo prosperante, provenerit aliquid, tres partes facimus: unam pauperibus, alteram ad hospitali- tatem, tertiam in usus nostros. Ex quo autem uxorem accepi, nec pollutus sum ego, nec illa, seri virgo est ; et seorsum dormimus : noctu gestamus cilicia, de die vestimenta nostra. Hucusque mor- talium nemo ista cognovit. Quod postquam au- diissent senes, admirati sunt ac recesserunt glo riam dantes Dev. C D De Eulogio presbylero. (26-27) Eulogius quidam celebrabatur ab homini- bus,beati Joannis episcopi discipulus,presbyter et as- ceta magnus, qui jejunabat per bidua, et sæpe ad hebdomadem usque trahebat jejunium, usus in ci- bum pane solo cum sale. Is venit ad abbatem Jose- phum in Panepho, sperans spectaturum se apud illum austeritatem majorem. Et suscipiens eum cum gaudio senex, quidquid habuit, ad solatium ejus impendit. Dicunt Eulogii discipuli : Non come- dit presbyter nisi panem et sal. Abbas autem Jo- seph manducabat tacitus. Cumque mansissent dies tres, non audierunt eos psallentes aut orantes; oc- culta enim erat operatio illorum. Discesserunt igi- tur, nullum adepti animæ emolumentum. Porro dispensatione Dei orta est caligo, ac evagati re- versi sunt ad senem. Priusque quam pulsarent, an. dierunt eos psallere; postque diuturnum tempus, pulsaverunt iterum. At illi silentio post psalmo- diam facto, lati susceperunt eos. Tum Eulogii di- scipuli propter æstum immiserunt aquam in baucale, ac dederunt ei; erat autem aqua permista de mari et lumine : nec potuit bibere. Tunc Eulogius 88- cum reputans, procidit seni, ut disceret ipsorum Vit. Patr. v'II, 4. PATROL. GR. LXV,

Β πληροφορήσῃ αὐτούς, εἰς ποῖον ἔφθασαν μέτρον. Καὶ Α ἦλθεν αὐτοῖς φωνὴ λέγουσα· Εἰς τήνδε τὴν κώμην τῆς Αἰγύπτου ἐστί τις κοσμικὸς Εὐχάριστος ονόματι, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καλεῖται Μαρία· οὔπω ἤλθετε ὑμεῖς εἰς τὰ μέτρα σε αὐτῶν. Καὶ ἀναστάντες οἱ δύο γέροντες, ἦλθον εἰς τὴν κώμην· καὶ ἐρωτήσαντες, εὗρον τὸ κελλίον αὐτοῦ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· καὶ λέγουσιν αὐτῇ· Ποῦ ἔστι ὁ ἀνήρ σου; Ἡ δὲ εἶπεν· Ποιμήν ἐστι, καὶ βόσκει τὰ πρόβατα. Καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ σ'. Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο, ἦλθεν ὁ Εὐχάριστος μετὰ τῶν προβάτων· καὶ ἰδὼν τοὺς γέροντας, ἡτοίμασεν αὐτοῖς τράπεζαν, καὶ Ανεγκεν ὕδωρ νίψαι τοὺς πόδας αὐτῶν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες· Οὐ μὴ γευσώμεθά τινος, ἐὰν μὴ ἀναγγείλῃς ἡμῖν τὴν ἐργασίαν σου. Ὁ δὲ Εὐχάριστος μετά ταπεινοφροσύνης εἶπεν· Ἐγὼ ποιμήν εἰμι, καὶ εἴτε ἐστὶν ἡ γυνή μου. Οἱ δὲ γέροντες ἐπέμειναν παρακαλοῦντες αὐτὸν, καὶ οὐκ ἠθέλησε εἰπεῖν. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Ὁ Θεὸς ἔπεμψεν ἡμᾶς πρὸς σέ. ὡς δὲ ἤκουσε τὸν λόγον τοῦτον, ἐφοβήθη, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ τὰ πρόβατα ταῦτα ἔχομεν ἀπὸ τῶν γονέων ἡμῶν· καὶ εἴ τι δ' ἂν εὐοδώσῃ ὁ Κύριος εἰσοδιάσαι ἐξ αὐτῶν, ποιοῦμεν εἰς τρία μέρη· μέρος ἐν τοῖς πτω- χαῖς, καὶ μέρος ἓν εἰς τὴν φιλοξενίαν, καὶ τὸ τρίτον μέρες εἰς τὴν χρείαν ἡμῶν. Ἀφ' οὗ δὲ ἔλαβον τὴν γυναῖκά μου, οὐκ ἐμιάνθην οὔτε ἐγὼ οὔτε αὐτή, ἀλλὰ παρθένος ἐστί· καὶ ἕκαστος ἡμῶν καθ᾿ ἑαυτὸν καθεύδει· τὴν δὲ νύκτα φοροῦμεν σάκκους, καὶ τὴν ἡμέραν τὰ ἱμάτια ἡμῶν. Ἕως ἄρτι ἀνθρώπων ού δεὶς ταῦτα ἔγνωκεν. Καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀνεχώρησαν δοξάζοντες τὸν Θεόν. Περὶ Εὐλογίου τοῦ πρεσβυτέρου. Ευλόγιος τις μαθητής γενόμενος τοῦ μακαρίου Ἰωάννου τοῦ ἐπισκόπου “, πρεσβύτερος καὶ ἀσκη- της μέγας, νηστεύων δύο δύο, πολλάκις δὲ καὶ τὴν ἑβδομάδα έλκων, ἄρτον μόνον ἐσθίων καὶ άλας, ἐδοξάζετο ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. Παρέβαλε δὲ τῷ ἀ56, Ἰωσὴφ εἰς τὴν Πανεφώ, προσδοκῶν τι πλέον σκληραγωγίαν ἰδεῖν παρ' αὐτῷ. Καὶ δεξάμενος αὐτὸν ὁ γέρων μετὰ χαρᾶς, εἴ τι δ' ἂν εἶχεν ἐποίησε παράκλησιν γενέσθαι. Καὶ λέγουσιν οἱ μαθηταὶ Εὐ- ασγίας· Οὐκ ἐσθίει πρεσβύτερος πλὴν ἄρτου καὶ Έλατος. Ὁ δὲ ἀββᾶς Ἰωσὴφ σιωπῶν ἔτρωγε. Και ποιήσαντες ἡμέρας τρεῖς, οὐκ ἤκουσαν αὐτῶν ψαλ λόντων ἢ εὐχομένων · κρυπτὴ γὰρ ἦν ἡ ἐργασία αὐ- τῶν. Καὶ ἐξῆλθον μὴ ὠφεληθέντες. Κατ' οίκονομίαν δε γίνεται γνόφος, καὶ πλανηθέντες ὑπέστρεψαν πρὸς τὸν γέροντα. Καὶ πρὶν αὐτοὺς κροῦσαι, ἤκουσαν αὐτ τῶν ψαλλόντων· καὶ μείναντες ἐπὶ πολὺ, ὕστερον ἔκρουσαν. Οἱ δὲ σιωπήσαντες ἀπὸ ψαλμῳδίας, ἐδέ- ξαντο αὐτοὺς χαίροντες. Καὶ διὰ τὸν καύσωνα, ἔβαλον εἱ μαθηταὶ Εὐλογίου εἰς τὸ βαυκάλιον ὕδωρ, καὶ Εδωκαν αὐτῷ· ἦν δὲ μεμιγμένον τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ ποταμοῦ· καὶ οὐκ ἠδυνήθη πιεῖν. Καὶ ἐν ἑαυτῷ γενόμενος, προσέπεσε τῷ γέροντι μαθεῖν θέλων τὴν 2ο ΔΙ. τὸ μέτρον. σ' Α. αὐτῆς. " Α1. ἀρχιεπισκόπου. (36–27) APOPHTHEGMATA PATRUM. B illis fidem faceret de mensura ad quam pervenis- sent. Tum descendit ad eos ejusmodi vox: Illo in pago Ægypti, vir est sæcularis nomine Euchari- stus, cujus uxor vocatur Maria : nondum attigistis vos mensuram virtutis eorum. Surgentes itaquo ambo senes, pergunt ad pagum, et percontati, invenerunt hominis cellam atque ejusdem uxo- rem. Dicunt mulieri : Ubi est vir tuus ? llla re- spondit: Pastor est, pascit oves. Et introduxit eos in cellam. Ut autem advesperavit, rediit Eucha- ristus cum ovibus ; ac videns senes, mensam ap- paravit, attulitque aquam abluendis eorum pedi- bus. Dicunt ei senes: Non degustabimus quid- quam, nisi nobis declaraveris quidnam sit quod operaris. Eucharistus vero cum humilitate ait : Ego pastor sum, et hæc est uxor mea. At senes perseverarunt orantes illum ; nec voluit effari. Tunc illi ad eum : Deus ad te misit nos. Quo au- dito sermone territus, coepit dicere : Ecce, ores istas accepimus a parentibus nostris ; et inde si, Deo prosperante, provenerit aliquid, tres partes facimus: unam pauperibus, alteram ad hospitali- tatem, tertiam in usus nostros. Ex quo autem uxorem accepi, nec pollutus sum ego, nec illa, seri virgo est ; et seorsum dormimus : noctu gestamus cilicia, de die vestimenta nostra. Hucusque mor- talium nemo ista cognovit. Quod postquam au- diissent senes, admirati sunt ac recesserunt glo riam dantes Dev. C D De Eulogio presbylero. (26-27) Eulogius quidam celebrabatur ab homini- bus,beati Joannis episcopi discipulus,presbyter et as- ceta magnus, qui jejunabat per bidua, et sæpe ad hebdomadem usque trahebat jejunium, usus in ci- bum pane solo cum sale. Is venit ad abbatem Jose- phum in Panepho, sperans spectaturum se apud illum austeritatem majorem. Et suscipiens eum cum gaudio senex, quidquid habuit, ad solatium ejus impendit. Dicunt Eulogii discipuli : Non come- dit presbyter nisi panem et sal. Abbas autem Jo- seph manducabat tacitus. Cumque mansissent dies tres, non audierunt eos psallentes aut orantes; oc- culta enim erat operatio illorum. Discesserunt igi- tur, nullum adepti animæ emolumentum. Porro dispensatione Dei orta est caligo, ac evagati re- versi sunt ad senem. Priusque quam pulsarent, an. dierunt eos psallere; postque diuturnum tempus, pulsaverunt iterum. At illi silentio post psalmo- diam facto, lati susceperunt eos. Tum Eulogii di- scipuli propter æstum immiserunt aquam in baucale, ac dederunt ei; erat autem aqua permista de mari et lumine : nec potuit bibere. Tunc Eulogius 88- cum reputans, procidit seni, ut disceret ipsorum Vit. Patr. v'II, 4. PATROL. GR. LXV,

Β πληροφορήσῃ αὐτούς, εἰς ποῖον ἔφθασαν μέτρον. Καὶ Α ἦλθεν αὐτοῖς φωνὴ λέγουσα· Εἰς τήνδε τὴν κώμην τῆς Αἰγύπτου ἐστί τις κοσμικὸς Εὐχάριστος ονόματι, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καλεῖται Μαρία· οὔπω ἤλθετε ὑμεῖς εἰς τὰ μέτρα σε αὐτῶν. Καὶ ἀναστάντες οἱ δύο γέροντες, ἦλθον εἰς τὴν κώμην· καὶ ἐρωτήσαντες, εὗρον τὸ κελλίον αὐτοῦ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· καὶ λέγουσιν αὐτῇ· Ποῦ ἔστι ὁ ἀνήρ σου; Ἡ δὲ εἶπεν· Ποιμήν ἐστι, καὶ βόσκει τὰ πρόβατα. Καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ σ'. Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο, ἦλθεν ὁ Εὐχάριστος μετὰ τῶν προβάτων· καὶ ἰδὼν τοὺς γέροντας, ἡτοίμασεν αὐτοῖς τράπεζαν, καὶ Ανεγκεν ὕδωρ νίψαι τοὺς πόδας αὐτῶν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες· Οὐ μὴ γευσώμεθά τινος, ἐὰν μὴ ἀναγγείλῃς ἡμῖν τὴν ἐργασίαν σου. Ὁ δὲ Εὐχάριστος μετά ταπεινοφροσύνης εἶπεν· Ἐγὼ ποιμήν εἰμι, καὶ εἴτε ἐστὶν ἡ γυνή μου. Οἱ δὲ γέροντες ἐπέμειναν παρακαλοῦντες αὐτὸν, καὶ οὐκ ἠθέλησε εἰπεῖν. Καὶ εἶπον αὐτῷ· Ὁ Θεὸς ἔπεμψεν ἡμᾶς πρὸς σέ. ὡς δὲ ἤκουσε τὸν λόγον τοῦτον, ἐφοβήθη, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ τὰ πρόβατα ταῦτα ἔχομεν ἀπὸ τῶν γονέων ἡμῶν· καὶ εἴ τι δ' ἂν εὐοδώσῃ ὁ Κύριος εἰσοδιάσαι ἐξ αὐτῶν, ποιοῦμεν εἰς τρία μέρη· μέρος ἐν τοῖς πτω- χαῖς, καὶ μέρος ἓν εἰς τὴν φιλοξενίαν, καὶ τὸ τρίτον μέρες εἰς τὴν χρείαν ἡμῶν. Ἀφ' οὗ δὲ ἔλαβον τὴν γυναῖκά μου, οὐκ ἐμιάνθην οὔτε ἐγὼ οὔτε αὐτή, ἀλλὰ παρθένος ἐστί· καὶ ἕκαστος ἡμῶν καθ᾿ ἑαυτὸν καθεύδει· τὴν δὲ νύκτα φοροῦμεν σάκκους, καὶ τὴν ἡμέραν τὰ ἱμάτια ἡμῶν. Ἕως ἄρτι ἀνθρώπων ού δεὶς ταῦτα ἔγνωκεν. Καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀνεχώρησαν δοξάζοντες τὸν Θεόν. Περὶ Εὐλογίου τοῦ πρεσβυτέρου. Ευλόγιος τις μαθητής γενόμενος τοῦ μακαρίου Ἰωάννου τοῦ ἐπισκόπου “, πρεσβύτερος καὶ ἀσκη- της μέγας, νηστεύων δύο δύο, πολλάκις δὲ καὶ τὴν ἑβδομάδα έλκων, ἄρτον μόνον ἐσθίων καὶ άλας, ἐδοξάζετο ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. Παρέβαλε δὲ τῷ ἀ56, Ἰωσὴφ εἰς τὴν Πανεφώ, προσδοκῶν τι πλέον σκληραγωγίαν ἰδεῖν παρ' αὐτῷ. Καὶ δεξάμενος αὐτὸν ὁ γέρων μετὰ χαρᾶς, εἴ τι δ' ἂν εἶχεν ἐποίησε παράκλησιν γενέσθαι. Καὶ λέγουσιν οἱ μαθηταὶ Εὐ- ασγίας· Οὐκ ἐσθίει πρεσβύτερος πλὴν ἄρτου καὶ Έλατος. Ὁ δὲ ἀββᾶς Ἰωσὴφ σιωπῶν ἔτρωγε. Και ποιήσαντες ἡμέρας τρεῖς, οὐκ ἤκουσαν αὐτῶν ψαλ λόντων ἢ εὐχομένων · κρυπτὴ γὰρ ἦν ἡ ἐργασία αὐ- τῶν. Καὶ ἐξῆλθον μὴ ὠφεληθέντες. Κατ' οίκονομίαν δε γίνεται γνόφος, καὶ πλανηθέντες ὑπέστρεψαν πρὸς τὸν γέροντα. Καὶ πρὶν αὐτοὺς κροῦσαι, ἤκουσαν αὐτ τῶν ψαλλόντων· καὶ μείναντες ἐπὶ πολὺ, ὕστερον ἔκρουσαν. Οἱ δὲ σιωπήσαντες ἀπὸ ψαλμῳδίας, ἐδέ- ξαντο αὐτοὺς χαίροντες. Καὶ διὰ τὸν καύσωνα, ἔβαλον εἱ μαθηταὶ Εὐλογίου εἰς τὸ βαυκάλιον ὕδωρ, καὶ Εδωκαν αὐτῷ· ἦν δὲ μεμιγμένον τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ ποταμοῦ· καὶ οὐκ ἠδυνήθη πιεῖν. Καὶ ἐν ἑαυτῷ γενόμενος, προσέπεσε τῷ γέροντι μαθεῖν θέλων τὴν 2ο ΔΙ. τὸ μέτρον. σ' Α. αὐτῆς. " Α1. ἀρχιεπισκόπου. (36–27) APOPHTHEGMATA PATRUM. B illis fidem faceret de mensura ad quam pervenis- sent. Tum descendit ad eos ejusmodi vox: Illo in pago Ægypti, vir est sæcularis nomine Euchari- stus, cujus uxor vocatur Maria : nondum attigistis vos mensuram virtutis eorum. Surgentes itaquo ambo senes, pergunt ad pagum, et percontati, invenerunt hominis cellam atque ejusdem uxo- rem. Dicunt mulieri : Ubi est vir tuus ? llla re- spondit: Pastor est, pascit oves. Et introduxit eos in cellam. Ut autem advesperavit, rediit Eucha- ristus cum ovibus ; ac videns senes, mensam ap- paravit, attulitque aquam abluendis eorum pedi- bus. Dicunt ei senes: Non degustabimus quid- quam, nisi nobis declaraveris quidnam sit quod operaris. Eucharistus vero cum humilitate ait : Ego pastor sum, et hæc est uxor mea. At senes perseverarunt orantes illum ; nec voluit effari. Tunc illi ad eum : Deus ad te misit nos. Quo au- dito sermone territus, coepit dicere : Ecce, ores istas accepimus a parentibus nostris ; et inde si, Deo prosperante, provenerit aliquid, tres partes facimus: unam pauperibus, alteram ad hospitali- tatem, tertiam in usus nostros. Ex quo autem uxorem accepi, nec pollutus sum ego, nec illa, seri virgo est ; et seorsum dormimus : noctu gestamus cilicia, de die vestimenta nostra. Hucusque mor- talium nemo ista cognovit. Quod postquam au- diissent senes, admirati sunt ac recesserunt glo riam dantes Dev. C D De Eulogio presbylero. (26-27) Eulogius quidam celebrabatur ab homini- bus,beati Joannis episcopi discipulus,presbyter et as- ceta magnus, qui jejunabat per bidua, et sæpe ad hebdomadem usque trahebat jejunium, usus in ci- bum pane solo cum sale. Is venit ad abbatem Jose- phum in Panepho, sperans spectaturum se apud illum austeritatem majorem. Et suscipiens eum cum gaudio senex, quidquid habuit, ad solatium ejus impendit. Dicunt Eulogii discipuli : Non come- dit presbyter nisi panem et sal. Abbas autem Jo- seph manducabat tacitus. Cumque mansissent dies tres, non audierunt eos psallentes aut orantes; oc- culta enim erat operatio illorum. Discesserunt igi- tur, nullum adepti animæ emolumentum. Porro dispensatione Dei orta est caligo, ac evagati re- versi sunt ad senem. Priusque quam pulsarent, an. dierunt eos psallere; postque diuturnum tempus, pulsaverunt iterum. At illi silentio post psalmo- diam facto, lati susceperunt eos. Tum Eulogii di- scipuli propter æstum immiserunt aquam in baucale, ac dederunt ei; erat autem aqua permista de mari et lumine : nec potuit bibere. Tunc Eulogius 88- cum reputans, procidit seni, ut disceret ipsorum Vit. Patr. v'II, 4. PATROL. GR. LXV,

Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ελαδίου. α. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ562 Ελαδίου 60, ὅτι ἐποίησεν εἴκοσι ἔτη εἰς τὰ Κελλία, καὶ οὐκ ἦρέ ποτε τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω, ἰδεῖν τὴν στέγην τῆς ἐκκλησίας. β. Ελεγον περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀ66α Ελαδίου, ὅτι ἄρτον καὶ ἅλας ἤσθιεν. Ὅτε οὖν ἦλθε τὸ Πάσχα, Ελεγεν, ὅτι Οἱ ἀδελφοὶ ἄρτον καὶ ἅλας ἐσθίουσιν· ἐγὼ δὲ ὤφειλον μικρὸν κόπον ποιῆσαι διὰ τὸ Πάσχα. Ἐπειδὴ τὰς ἄλλας ἡμέρας καθήμενος ἐσθίω· νῦν ὅτι Πάσχα ἐστὶ, ποιήσω τὸν κόπον, ἱστάμενος ἐσθίων, Περὶ τοῦ ἀββᾶ Εὐαγρίου. Β α. Εἶπεν ἡ ἀββᾶς Εὐάγριος· Καθεζόμενος ἐν τῷ πελλίῳ, συνάγαγέ σου τὸν λογισμόν· μνήσθητι ἡμέρας θανάτου· ἴδε τότε τοῦ σώματος την νέκρωσιν· ἐννδει τὴν συμφοράν· λαβὲ τὸν πόνον· κατάγνωθι τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ματαιότητος· ὅπως δυνηθῇς διαπαντός μένειν ἐν τῇ προθέσει τῆς ἡσυχίας, καὶ μὴ ἀσθενή- της. Μνήσθητι δὲ καὶ τῆς ἐν τῷ ᾅδῃ νῦν καταστά σεως· λογίζου τὸ πῶς εἰσιν ἐκεῖ αἱ ψυχαί, ἐν ποίᾳ δεινοτάτῃ σιωπῇ, ἐν ποίῳ πικροτάτῳ στεναγμῷ, καὶ πηλίκῳ φόβῳ καὶ ἀγῶνι καὶ προσδοκίᾳ· τὴν ἅπαυ- στὸν ὀδύνην, τὸ ψυχικὸν καὶ ἀπέραντον δάκρυον. ᾿Αλλὰ καὶ ἡμέρας ἀναστάσεως μνήσθητι, καὶ παρα- στάσεως τῆς πρὸς τὸν Θεόν· φαντάζουν τὸ φρικώδες καὶ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα. "Αγε εἰς μέσον τὰ ἀπο- κείμενα τοῖς ἁμαρτάνουσιν, αἰσχύνην τὴν κατ' ένα ώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων καὶ πάνω των ἀνθρώπων, τουτέστι κολαστήρια, πῦρ αἰώνιον, σκώληκα τὸν ἀκοίμητον, τὸν τάρταρον, τὸ σκότος, τὴν τῶν ὀδόντων βρυγμόν, τους φόβους καὶ τὰς βασά νους. "Αγε δὴ καὶ τὰ τοῖς δικαίοις ἀποκείμενα ἀγαθά, παρρησίαν τὴν μετὰ Θεοῦ Πατρὸς καὶ Χριστοῦ αὐτοῦ, ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων, καὶ παντὸς δήμου τῶν ἁγίων, βασιλείαν οὐρανῶν, καὶ τὰ ταύτης δωρήματα τὴν χαρὰν καὶ τὴν ταύτης ἀπόλαυσιν. Εκατέρων τούτων τὴν μνήμην ἄγε σεαυτῷ· καὶ ἐπὶ μὲν τῇ τῶν ἁμαρτωλῶν κρίσει δάκρυσον, πένθησον, φοβούμενος μὴ καὶ σὺ αὐτὸς ἐν τούτοις γένῃ· ἐπὶ δὲ τοῖς ἀποκει μένοις τοῖς δικαίοις, χαῖρε καὶ εὐφραίνου. Καὶ τού των μὲν σπούδασον ἐν ἀπολαύσει γενέσθαι, καὶ ἀλ- λοτριοῦσθαι ἐκείνων. Ορα μὴ ἐπιλάθῃ ποτέ, καν ἔνδον τοῦ κελλίου του τυγχάνῃς, κἂν ἔξω που, τῆς ἐκ τούτων μνήμης, ὅπως κἂν διὰ τούτων, τοὺς δύο παροὺς καὶ βλαβερούς διαφεύξη λογισμούς. β. Εἶπε πάλιν· Κόπτε τῶν πολλῶν τὰς σχέσεις· μή σου ὁ νοῦς περιστατικός γένηται, καὶ τὸν τῆς ησυχίας ταράξῃ τρόπον. γ. Εἶπε πάλιν μέγα μὲν τὸ ἀπερισπάστως προσ- εύχεσθαι· μεῖζον δὲ καὶ τὸ ψάλλειν ἀπερισπάστως. του, καὶ μὴ ἐπιλάθῃ κρίσεως αἰωνίου· καὶ οὐκ ἔσται Σημμέλεια ἐν τῇ ψυχῇ σου. σ' Δ1. Ελλαδίου. 16. APOPHTHEGMATA PATRUM. De abbate Eladio. annos vigiuti in Cellis, nec sustulisse unquam ocu- los in altum, ut ecclesiæ tectum contemplaretur. et sale vesceretur. Cum ergo venisset Pascha, di- cebat : Fratres panem et sal comedunt: ego vero propter Pascha, debeo nonnihil laboris suscipere. Quandoquidem aliis diebus sedens manduco: nunc quia Pascha est, navabo operam, et in pedes stans comedam. De abbate Evagrio. collige mentem tuam; nemento diei mortis ; luna vide corporis mortificationem; cogita calamitatem; laborem assume; condemna vanitatem mundi ; quo possis manere semper in quietæ vitæ proposito nee in infirmitatem incidas. Memor quoque esto slalus præsentis in inferno: reputa quemadmodum illic degant animæ, in quo gravissimo silentio, in quo amarissimo genitu, in quali timore, certamine, ex- spectatione; reputa nunquam desinentein dolorem, lacrymas animæ easque interminatas. Sed et recor- dare diei resurrectionis, ac exhibitionis ad Deum : imaginare horribile tremenduinque illud judicium. Profer in medium quæ reposita sunt peccatoribus, ignominiam coram Deo, angelis, archangelis, cun- ctis hominibus ; supplicia, ignem sempiternum, vere mem nunquam dormientem, tartarum, tenebras, stridorem dentium, terrores, tormenta. Profer pa- riter justis bona reposita, fiduciam cum Deo Patre, et Christo ejus, angelis, archangelis, cuncto san- ctorum ccetu, regnum ccelorum, ejusque dona, pau dium ejusque voluptatem. Horum utrorumque me- moriam adduc in mentem tuam; ac de peccatorum quidem judicio, fe, luge, veritus ne tu quoque in- ter illos consistas; de iis vero quæ reposita sunt justis, gaude ac lætare. Atque tum his frui contende, tum ab illis esse alienus. Cave ne unquam, sive intra cellam tuam resideas, sive extra sis, hæc e memoria elabantur; quo vel per hæc eadem sordi- das noxiasque effugias cogitationes. C D ne meus tua affligatur, et quietis modum contur- bet. est, orare sine distractione; sed majus est sine dis- tractione psallere. ex hac vita, nec obliviscaris æterni judicii; neque erit delictum in anima tua. Vit. Pátr. 11, 8. L. f. in Dula n. 2. 1. (30) Aiebant de abbate Eladio, mansisse eum 2. De eodem abbate Eladio retulerunt, quod pano 1. (31) Dixit abbas Evagrius : Cum sedes in cella, 8. Εἶπε πάλιν· Μέμνησο διαπαντὸς τῆς ἐξόδου (50) Vit. Patr. 17, (31) Vit. Patr. 111, 3. 2. (52) Dixit iterum : Abscinde multorum affectus; 3. (33) Alia ejusdem sententia : Magnum quidem 4. (34) Adhuc dixit : Semper memento exitus tui (33) Vit. Patr. xi, θ. (31) Vil. Palr, x1, 10.

Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ελαδίου. α. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ562 Ελαδίου 60, ὅτι ἐποίησεν εἴκοσι ἔτη εἰς τὰ Κελλία, καὶ οὐκ ἦρέ ποτε τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω, ἰδεῖν τὴν στέγην τῆς ἐκκλησίας. β. Ελεγον περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀ66α Ελαδίου, ὅτι ἄρτον καὶ ἅλας ἤσθιεν. Ὅτε οὖν ἦλθε τὸ Πάσχα, Ελεγεν, ὅτι Οἱ ἀδελφοὶ ἄρτον καὶ ἅλας ἐσθίουσιν· ἐγὼ δὲ ὤφειλον μικρὸν κόπον ποιῆσαι διὰ τὸ Πάσχα. Ἐπειδὴ τὰς ἄλλας ἡμέρας καθήμενος ἐσθίω· νῦν ὅτι Πάσχα ἐστὶ, ποιήσω τὸν κόπον, ἱστάμενος ἐσθίων, Περὶ τοῦ ἀββᾶ Εὐαγρίου. Β α. Εἶπεν ἡ ἀββᾶς Εὐάγριος· Καθεζόμενος ἐν τῷ πελλίῳ, συνάγαγέ σου τὸν λογισμόν· μνήσθητι ἡμέρας θανάτου· ἴδε τότε τοῦ σώματος την νέκρωσιν· ἐννδει τὴν συμφοράν· λαβὲ τὸν πόνον· κατάγνωθι τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ματαιότητος· ὅπως δυνηθῇς διαπαντός μένειν ἐν τῇ προθέσει τῆς ἡσυχίας, καὶ μὴ ἀσθενή- της. Μνήσθητι δὲ καὶ τῆς ἐν τῷ ᾅδῃ νῦν καταστά σεως· λογίζου τὸ πῶς εἰσιν ἐκεῖ αἱ ψυχαί, ἐν ποίᾳ δεινοτάτῃ σιωπῇ, ἐν ποίῳ πικροτάτῳ στεναγμῷ, καὶ πηλίκῳ φόβῳ καὶ ἀγῶνι καὶ προσδοκίᾳ· τὴν ἅπαυ- στὸν ὀδύνην, τὸ ψυχικὸν καὶ ἀπέραντον δάκρυον. ᾿Αλλὰ καὶ ἡμέρας ἀναστάσεως μνήσθητι, καὶ παρα- στάσεως τῆς πρὸς τὸν Θεόν· φαντάζουν τὸ φρικώδες καὶ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα. "Αγε εἰς μέσον τὰ ἀπο- κείμενα τοῖς ἁμαρτάνουσιν, αἰσχύνην τὴν κατ' ένα ώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων καὶ πάνω των ἀνθρώπων, τουτέστι κολαστήρια, πῦρ αἰώνιον, σκώληκα τὸν ἀκοίμητον, τὸν τάρταρον, τὸ σκότος, τὴν τῶν ὀδόντων βρυγμόν, τους φόβους καὶ τὰς βασά νους. "Αγε δὴ καὶ τὰ τοῖς δικαίοις ἀποκείμενα ἀγαθά, παρρησίαν τὴν μετὰ Θεοῦ Πατρὸς καὶ Χριστοῦ αὐτοῦ, ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων, καὶ παντὸς δήμου τῶν ἁγίων, βασιλείαν οὐρανῶν, καὶ τὰ ταύτης δωρήματα τὴν χαρὰν καὶ τὴν ταύτης ἀπόλαυσιν. Εκατέρων τούτων τὴν μνήμην ἄγε σεαυτῷ· καὶ ἐπὶ μὲν τῇ τῶν ἁμαρτωλῶν κρίσει δάκρυσον, πένθησον, φοβούμενος μὴ καὶ σὺ αὐτὸς ἐν τούτοις γένῃ· ἐπὶ δὲ τοῖς ἀποκει μένοις τοῖς δικαίοις, χαῖρε καὶ εὐφραίνου. Καὶ τού των μὲν σπούδασον ἐν ἀπολαύσει γενέσθαι, καὶ ἀλ- λοτριοῦσθαι ἐκείνων. Ορα μὴ ἐπιλάθῃ ποτέ, καν ἔνδον τοῦ κελλίου του τυγχάνῃς, κἂν ἔξω που, τῆς ἐκ τούτων μνήμης, ὅπως κἂν διὰ τούτων, τοὺς δύο παροὺς καὶ βλαβερούς διαφεύξη λογισμούς. β. Εἶπε πάλιν· Κόπτε τῶν πολλῶν τὰς σχέσεις· μή σου ὁ νοῦς περιστατικός γένηται, καὶ τὸν τῆς ησυχίας ταράξῃ τρόπον. γ. Εἶπε πάλιν μέγα μὲν τὸ ἀπερισπάστως προσ- εύχεσθαι· μεῖζον δὲ καὶ τὸ ψάλλειν ἀπερισπάστως. του, καὶ μὴ ἐπιλάθῃ κρίσεως αἰωνίου· καὶ οὐκ ἔσται Σημμέλεια ἐν τῇ ψυχῇ σου. σ' Δ1. Ελλαδίου. 16. APOPHTHEGMATA PATRUM. De abbate Eladio. annos vigiuti in Cellis, nec sustulisse unquam ocu- los in altum, ut ecclesiæ tectum contemplaretur. et sale vesceretur. Cum ergo venisset Pascha, di- cebat : Fratres panem et sal comedunt: ego vero propter Pascha, debeo nonnihil laboris suscipere. Quandoquidem aliis diebus sedens manduco: nunc quia Pascha est, navabo operam, et in pedes stans comedam. De abbate Evagrio. collige mentem tuam; nemento diei mortis ; luna vide corporis mortificationem; cogita calamitatem; laborem assume; condemna vanitatem mundi ; quo possis manere semper in quietæ vitæ proposito nee in infirmitatem incidas. Memor quoque esto slalus præsentis in inferno: reputa quemadmodum illic degant animæ, in quo gravissimo silentio, in quo amarissimo genitu, in quali timore, certamine, ex- spectatione; reputa nunquam desinentein dolorem, lacrymas animæ easque interminatas. Sed et recor- dare diei resurrectionis, ac exhibitionis ad Deum : imaginare horribile tremenduinque illud judicium. Profer in medium quæ reposita sunt peccatoribus, ignominiam coram Deo, angelis, archangelis, cun- ctis hominibus ; supplicia, ignem sempiternum, vere mem nunquam dormientem, tartarum, tenebras, stridorem dentium, terrores, tormenta. Profer pa- riter justis bona reposita, fiduciam cum Deo Patre, et Christo ejus, angelis, archangelis, cuncto san- ctorum ccetu, regnum ccelorum, ejusque dona, pau dium ejusque voluptatem. Horum utrorumque me- moriam adduc in mentem tuam; ac de peccatorum quidem judicio, fe, luge, veritus ne tu quoque in- ter illos consistas; de iis vero quæ reposita sunt justis, gaude ac lætare. Atque tum his frui contende, tum ab illis esse alienus. Cave ne unquam, sive intra cellam tuam resideas, sive extra sis, hæc e memoria elabantur; quo vel per hæc eadem sordi- das noxiasque effugias cogitationes. C D ne meus tua affligatur, et quietis modum contur- bet. est, orare sine distractione; sed majus est sine dis- tractione psallere. ex hac vita, nec obliviscaris æterni judicii; neque erit delictum in anima tua. Vit. Pátr. 11, 8. L. f. in Dula n. 2. 1. (30) Aiebant de abbate Eladio, mansisse eum 2. De eodem abbate Eladio retulerunt, quod pano 1. (31) Dixit abbas Evagrius : Cum sedes in cella, 8. Εἶπε πάλιν· Μέμνησο διαπαντὸς τῆς ἐξόδου (50) Vit. Patr. 17, (31) Vit. Patr. 111, 3. 2. (52) Dixit iterum : Abscinde multorum affectus; 3. (33) Alia ejusdem sententia : Magnum quidem 4. (34) Adhuc dixit : Semper memento exitus tui (33) Vit. Patr. xi, θ. (31) Vil. Palr, x1, 10.

Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ελαδίου. α. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ562 Ελαδίου 60, ὅτι ἐποίησεν εἴκοσι ἔτη εἰς τὰ Κελλία, καὶ οὐκ ἦρέ ποτε τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω, ἰδεῖν τὴν στέγην τῆς ἐκκλησίας. β. Ελεγον περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀ66α Ελαδίου, ὅτι ἄρτον καὶ ἅλας ἤσθιεν. Ὅτε οὖν ἦλθε τὸ Πάσχα, Ελεγεν, ὅτι Οἱ ἀδελφοὶ ἄρτον καὶ ἅλας ἐσθίουσιν· ἐγὼ δὲ ὤφειλον μικρὸν κόπον ποιῆσαι διὰ τὸ Πάσχα. Ἐπειδὴ τὰς ἄλλας ἡμέρας καθήμενος ἐσθίω· νῦν ὅτι Πάσχα ἐστὶ, ποιήσω τὸν κόπον, ἱστάμενος ἐσθίων, Περὶ τοῦ ἀββᾶ Εὐαγρίου. Β α. Εἶπεν ἡ ἀββᾶς Εὐάγριος· Καθεζόμενος ἐν τῷ πελλίῳ, συνάγαγέ σου τὸν λογισμόν· μνήσθητι ἡμέρας θανάτου· ἴδε τότε τοῦ σώματος την νέκρωσιν· ἐννδει τὴν συμφοράν· λαβὲ τὸν πόνον· κατάγνωθι τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ματαιότητος· ὅπως δυνηθῇς διαπαντός μένειν ἐν τῇ προθέσει τῆς ἡσυχίας, καὶ μὴ ἀσθενή- της. Μνήσθητι δὲ καὶ τῆς ἐν τῷ ᾅδῃ νῦν καταστά σεως· λογίζου τὸ πῶς εἰσιν ἐκεῖ αἱ ψυχαί, ἐν ποίᾳ δεινοτάτῃ σιωπῇ, ἐν ποίῳ πικροτάτῳ στεναγμῷ, καὶ πηλίκῳ φόβῳ καὶ ἀγῶνι καὶ προσδοκίᾳ· τὴν ἅπαυ- στὸν ὀδύνην, τὸ ψυχικὸν καὶ ἀπέραντον δάκρυον. ᾿Αλλὰ καὶ ἡμέρας ἀναστάσεως μνήσθητι, καὶ παρα- στάσεως τῆς πρὸς τὸν Θεόν· φαντάζουν τὸ φρικώδες καὶ φοβερὸν ἐκεῖνο κρίμα. "Αγε εἰς μέσον τὰ ἀπο- κείμενα τοῖς ἁμαρτάνουσιν, αἰσχύνην τὴν κατ' ένα ώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων καὶ πάνω των ἀνθρώπων, τουτέστι κολαστήρια, πῦρ αἰώνιον, σκώληκα τὸν ἀκοίμητον, τὸν τάρταρον, τὸ σκότος, τὴν τῶν ὀδόντων βρυγμόν, τους φόβους καὶ τὰς βασά νους. "Αγε δὴ καὶ τὰ τοῖς δικαίοις ἀποκείμενα ἀγαθά, παρρησίαν τὴν μετὰ Θεοῦ Πατρὸς καὶ Χριστοῦ αὐτοῦ, ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων, καὶ παντὸς δήμου τῶν ἁγίων, βασιλείαν οὐρανῶν, καὶ τὰ ταύτης δωρήματα τὴν χαρὰν καὶ τὴν ταύτης ἀπόλαυσιν. Εκατέρων τούτων τὴν μνήμην ἄγε σεαυτῷ· καὶ ἐπὶ μὲν τῇ τῶν ἁμαρτωλῶν κρίσει δάκρυσον, πένθησον, φοβούμενος μὴ καὶ σὺ αὐτὸς ἐν τούτοις γένῃ· ἐπὶ δὲ τοῖς ἀποκει μένοις τοῖς δικαίοις, χαῖρε καὶ εὐφραίνου. Καὶ τού των μὲν σπούδασον ἐν ἀπολαύσει γενέσθαι, καὶ ἀλ- λοτριοῦσθαι ἐκείνων. Ορα μὴ ἐπιλάθῃ ποτέ, καν ἔνδον τοῦ κελλίου του τυγχάνῃς, κἂν ἔξω που, τῆς ἐκ τούτων μνήμης, ὅπως κἂν διὰ τούτων, τοὺς δύο παροὺς καὶ βλαβερούς διαφεύξη λογισμούς. β. Εἶπε πάλιν· Κόπτε τῶν πολλῶν τὰς σχέσεις· μή σου ὁ νοῦς περιστατικός γένηται, καὶ τὸν τῆς ησυχίας ταράξῃ τρόπον. γ. Εἶπε πάλιν μέγα μὲν τὸ ἀπερισπάστως προσ- εύχεσθαι· μεῖζον δὲ καὶ τὸ ψάλλειν ἀπερισπάστως. του, καὶ μὴ ἐπιλάθῃ κρίσεως αἰωνίου· καὶ οὐκ ἔσται Σημμέλεια ἐν τῇ ψυχῇ σου. σ' Δ1. Ελλαδίου. 16. APOPHTHEGMATA PATRUM. De abbate Eladio. annos vigiuti in Cellis, nec sustulisse unquam ocu- los in altum, ut ecclesiæ tectum contemplaretur. et sale vesceretur. Cum ergo venisset Pascha, di- cebat : Fratres panem et sal comedunt: ego vero propter Pascha, debeo nonnihil laboris suscipere. Quandoquidem aliis diebus sedens manduco: nunc quia Pascha est, navabo operam, et in pedes stans comedam. De abbate Evagrio. collige mentem tuam; nemento diei mortis ; luna vide corporis mortificationem; cogita calamitatem; laborem assume; condemna vanitatem mundi ; quo possis manere semper in quietæ vitæ proposito nee in infirmitatem incidas. Memor quoque esto slalus præsentis in inferno: reputa quemadmodum illic degant animæ, in quo gravissimo silentio, in quo amarissimo genitu, in quali timore, certamine, ex- spectatione; reputa nunquam desinentein dolorem, lacrymas animæ easque interminatas. Sed et recor- dare diei resurrectionis, ac exhibitionis ad Deum : imaginare horribile tremenduinque illud judicium. Profer in medium quæ reposita sunt peccatoribus, ignominiam coram Deo, angelis, archangelis, cun- ctis hominibus ; supplicia, ignem sempiternum, vere mem nunquam dormientem, tartarum, tenebras, stridorem dentium, terrores, tormenta. Profer pa- riter justis bona reposita, fiduciam cum Deo Patre, et Christo ejus, angelis, archangelis, cuncto san- ctorum ccetu, regnum ccelorum, ejusque dona, pau dium ejusque voluptatem. Horum utrorumque me- moriam adduc in mentem tuam; ac de peccatorum quidem judicio, fe, luge, veritus ne tu quoque in- ter illos consistas; de iis vero quæ reposita sunt justis, gaude ac lætare. Atque tum his frui contende, tum ab illis esse alienus. Cave ne unquam, sive intra cellam tuam resideas, sive extra sis, hæc e memoria elabantur; quo vel per hæc eadem sordi- das noxiasque effugias cogitationes. C D ne meus tua affligatur, et quietis modum contur- bet. est, orare sine distractione; sed majus est sine dis- tractione psallere. ex hac vita, nec obliviscaris æterni judicii; neque erit delictum in anima tua. Vit. Pátr. 11, 8. L. f. in Dula n. 2. 1. (30) Aiebant de abbate Eladio, mansisse eum 2. De eodem abbate Eladio retulerunt, quod pano 1. (31) Dixit abbas Evagrius : Cum sedes in cella, 8. Εἶπε πάλιν· Μέμνησο διαπαντὸς τῆς ἐξόδου (50) Vit. Patr. 17, (31) Vit. Patr. 111, 3. 2. (52) Dixit iterum : Abscinde multorum affectus; 3. (33) Alia ejusdem sententia : Magnum quidem 4. (34) Adhuc dixit : Semper memento exitus tui (33) Vit. Patr. xi, θ. (31) Vil. Palr, x1, 10.

ἐν τῇ Σκήτει, ἐξῆλθε νυκτὸς ἐκ τῆς κέλλης αὐτοῦ ὡς ἐπὶ τὸ ἔλος· καὶ πλανηθεὶς ἐποίησε τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύχτας περιπατῶν· καὶ κοπιάσας, ἐκλιπὼν Επεσεν εἰς τὸ ἀποθανεῖν. Καὶ ἰδοὺ παιδάριον ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ, ἔχον ἄρτον καὶ βαυκάλιον ὕδατος· καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· ᾿Ανάστα, φάγε. Ὁ δὲ ἀναστάς, προσηύξατο, νομίζων ὅτι φαντασία * ἐστίν. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Καλῶς ἐποίησας. Καὶ πάλιν ηύξατο δεύτερον καὶ τρίτον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Καλῶς ἐποίησας. ᾿Αναστὰς οὖν ὁ γέρων, ἔλαβε καὶ ἔφαγε. Καὶ μετὰ ταῦτα λέγει αὐτῷ· Ὅσον περιεπάτησας, τοσοῦτον εἶ μακρὰν ἀπὸ τῆς κέλλης σου· ἀλλ᾽ ἀνάστα, ἀκολούθει μοι. Καὶ εὐθέως εὑρέθη εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ γέρων· Εἴσελθε, ποίησον ἡμῖν εὐχήν. Καὶ εἰσελθόντος τοῦ γέροντος, ἐκεῖνος ἀφανὴς ἐγένετο. ς'. Αλλοτε ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ζήνων περιπατῶν ἐν τῇ Παλαιστίνῃ, καὶ κοπιάσας, ἐγγὺς σικυηλάτου ἐκάθι- σε φαγεῖν, καὶ λέγει αὐτῷ ὁ λογισμός· Αρον ἑαυτῷ ἐν σικύδιν, καὶ φάγε. Τί γάρ ἐστιν; Ὁ δὲ ἀποκρι- θεὶς εἶπε τῷ λογισμῷ· Οι κλέπται εἰς κόλασιν ὑπο άγουσι. Δοκίμασον οὖν ἑαυτὸν ἐντεῦθεν, εἰ δύνασαι τὴν κόλασιν ὑπενεγκεῖν. Καὶ ἀναστὰς ἔστη εἰς τὸ καῦμα πέντε ἡμέρας, καὶ τηγανίσας ἑαυτὸν, εἶπεν· Οὐ δύνασαι το τὴν κόλασιν ὑπενεγκεῖν. Καὶ λέγει τῷ λογισμῷ· Εἰ οὐ δύνασαι, μὴ κλέπτε καὶ τρώγε. ζ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ζήνων· Ὁ θέλων ταχὺ ἵνα εἰσ ακούσῃ ὁ Θεὸς τῆς εὐχῆς αὐτοῦ, ἡνίκα ἀναστῇ καὶ ἐκτείνει τὰς χεῖρας αὐτοῦ πρὸς Θεὸν, πρὸ πάντων καὶ πρὸ τῆς ἰδίας ψυχῆς ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἀπὸ ψυχῆς εὐξηται· καὶ διὰ τούτου κατορθώματος, εἴ τι ἂν παρακαλέσῃ τῷ Θεῷ, ὑπακούει αὐτῷ. Β τ'. Ἔλεγον ὅτι ἦν τις ἐν κώμῃ, καὶ πολλὰ ἐνή- στευεν, ὥστε καλεῖσθαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὁ Νηστευτής. 'Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ζήνων περὶ αὐτοῦ, μετεστεί λετο αὐτόν. Ο δὲ ἀπῆλθε μετὰ χαρᾶς. Καὶ εὐξάμε- νὰ ἐκάθισαν. Ηρξατο οὖν ὁ γέρων ἐργάζεσθαι σιω- τῶν. Μὴ εὑρίσκων δὲ λαλῆσαι μετ' αὐτοῦ ὁ Νηστευ τῆς ἤρξατο ὀχλεῖσθαι ὑπὸ τῆς ἀκηδίας. Καὶ λέγει τῷ γέροντι· Εύξαι ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀ667, ὅτι ἀπελθεῖν θέλω. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Διατί; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οτι ἡ καρδία μου ως καιομένη ἐστὶ, καὶ οὐκ οἶδα τί ἔχει. Ὅτε γὰρ ἤμην εἰς τὴν κώμην, Β ἕως ὀψὲ ἐνήστευον, καὶ οὐδέποτε οὕτως μοι ἐγένετο. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰς τὴν κώμην, ἐκ τῶν ὠτίων σου ἐτρέφου· ἀλλ᾽ ἄπελθε ἀπὸ τοῦ νῦν, καὶ ἔσθιε τὴν ἐννάτην· καὶ εἴ τι ποιεῖς, ἐν κρυπτῷ ποίει. Καὶ ὡς ήρξατο ποιεῖν, μετὰ θλίψεως ἔμενε τὴν ἐννάτην. Καὶ ἔλεγον οι γνωρίζοντες αὐτὸν, ὅτι ὁ Νηστευτής Εδαιμονίσθη. Ελθὼν δὲ ἀπήγγειλε τῷ γέροντι πάντα. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Αὕτη ἡ ὁδὸς κατὰ Θεόν ἐστιν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ζαχαρίου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος τῷ ἀ06] Ζαχαρία το Α1. φάντασμα. το Αl. δύναμαι. Ει, APOPHTHEGMATA PATRUM. C sideret in Sceti, exiit noctu e cella sua, tanquam ad paludem profecturus; sed a via aberrans, per tres dies ac noctes ambulavit : unde fatigatus, deficiens cecidit velut moriturus. Et ecce puerulus coram eo stetit, panem tenens cum aquæ baucali ; dixitque : Surge, comede. Ille vero surgens, pred catus est putabat enim phantasma esse. Ait puerulus : Recte fecisti. Et adhuc oravit secundo ac tertio. Tum ad eum ille : Fecisti bene. Itaque senex surgens manducavit et bibit. Post hæc sic locutus est puer : Quantum ambulasti, tantum dissitus es a cella tua; sed surge, sequere me. Statimque in cella sua esse se deprehendit. Dixit ergo ei senex : Ingredere, fac nobis orationem. ingresso sene, infans non comparuit læstinam iter habens, cum lassus esset, sedit juxta cucumerarium, ut comederet. Subit eum cogitatio ejusmodi : Accipe unum cucumerem, et manduca, Quid enim id? Sed respondens dixit animo suo : Fures ad tormenta perducuntur. Hinc igitur proba teipsum, an possis ferre tormenta. Et consurgens, ad æstum solis stetit per quinque dies; cumque se torruisset, ait : Non vales ferre supplicium. Et ad mentem suam infit: Quandoquidem non potes, ne fureris ac manduces. exaudiat preces ipsius, quando surrexerit, et ma- nus extenderit ad Deum, præ cur.ctis, etiam præ anima sua, oret ex animo pro inimicis suis; ac per hoc præclarum facinus, quidquid a Deo petierit, auscultabit ei. qui plurimum jejunabat, adeo ut inditum ipsi fuisset nomen Jejunatoris. De quo cum rescivisset abbas Zeno, arcessivit eum. Ille lætus accessit, Et oratione facta sederunt. Cœpit igitur senex ope- rari tacitus. Non valens autem Jejunator loqui cum eo, coepit a tædii vitio molestari. Et ait seni : Ora pro me, abba; volo enim abire. Dicit senex : Quare? Respondit ille : Quia cor neum quasi fa- grat, et quid habeat nescio. Nam quando eram in villa, usque ad vesperam jejunabam, nec unquam mibi tale quid contigit. Senex tum : In vico, ex auriculis tuis nutriebaris; sed abi, atque ex hoc tempore manduca hora nona; et si quid agis, in occulto fac. Ut ergo incepit facere, nonam horam ægre exspectabat. Dixeruntque qui cognoscebant eum : Jejunator a damone correptus est. llle au- tem veniens cuncta nuntiavit seni. Qui ad eum dixit : Hæc via, secundum Deum est. De abbate Zacharia. 8. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ζήνωνος, ὅτι καθήμενος Α (40) Vit. Patr. xvii, 7. (41) Vit. Patr. iv, 17. 5. (40) Dicebant de abbate Zenone, quod cum re- 6. (44) Alio tempore idem abbas Zeno per Pa- 7. Dixit abbas Zeno : Qui vult ut Deus cito 8. Referebant, quod in pago quodam erat aliquis 1. (42) Dixit abbas Macarius abbati Zacharia : (2) Vit. Pair. 1, 6.

ἐν τῇ Σκήτει, ἐξῆλθε νυκτὸς ἐκ τῆς κέλλης αὐτοῦ ὡς ἐπὶ τὸ ἔλος· καὶ πλανηθεὶς ἐποίησε τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύχτας περιπατῶν· καὶ κοπιάσας, ἐκλιπὼν Επεσεν εἰς τὸ ἀποθανεῖν. Καὶ ἰδοὺ παιδάριον ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ, ἔχον ἄρτον καὶ βαυκάλιον ὕδατος· καὶ ἔλεγεν αὐτῷ· ᾿Ανάστα, φάγε. Ὁ δὲ ἀναστάς, προσηύξατο, νομίζων ὅτι φαντασία * ἐστίν. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Καλῶς ἐποίησας. Καὶ πάλιν ηύξατο δεύτερον καὶ τρίτον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Καλῶς ἐποίησας. ᾿Αναστὰς οὖν ὁ γέρων, ἔλαβε καὶ ἔφαγε. Καὶ μετὰ ταῦτα λέγει αὐτῷ· Ὅσον περιεπάτησας, τοσοῦτον εἶ μακρὰν ἀπὸ τῆς κέλλης σου· ἀλλ᾽ ἀνάστα, ἀκολούθει μοι. Καὶ εὐθέως εὑρέθη εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ γέρων· Εἴσελθε, ποίησον ἡμῖν εὐχήν. Καὶ εἰσελθόντος τοῦ γέροντος, ἐκεῖνος ἀφανὴς ἐγένετο. ς'. Αλλοτε ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ζήνων περιπατῶν ἐν τῇ Παλαιστίνῃ, καὶ κοπιάσας, ἐγγὺς σικυηλάτου ἐκάθι- σε φαγεῖν, καὶ λέγει αὐτῷ ὁ λογισμός· Αρον ἑαυτῷ ἐν σικύδιν, καὶ φάγε. Τί γάρ ἐστιν; Ὁ δὲ ἀποκρι- θεὶς εἶπε τῷ λογισμῷ· Οι κλέπται εἰς κόλασιν ὑπο άγουσι. Δοκίμασον οὖν ἑαυτὸν ἐντεῦθεν, εἰ δύνασαι τὴν κόλασιν ὑπενεγκεῖν. Καὶ ἀναστὰς ἔστη εἰς τὸ καῦμα πέντε ἡμέρας, καὶ τηγανίσας ἑαυτὸν, εἶπεν· Οὐ δύνασαι το τὴν κόλασιν ὑπενεγκεῖν. Καὶ λέγει τῷ λογισμῷ· Εἰ οὐ δύνασαι, μὴ κλέπτε καὶ τρώγε. ζ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ζήνων· Ὁ θέλων ταχὺ ἵνα εἰσ ακούσῃ ὁ Θεὸς τῆς εὐχῆς αὐτοῦ, ἡνίκα ἀναστῇ καὶ ἐκτείνει τὰς χεῖρας αὐτοῦ πρὸς Θεὸν, πρὸ πάντων καὶ πρὸ τῆς ἰδίας ψυχῆς ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἀπὸ ψυχῆς εὐξηται· καὶ διὰ τούτου κατορθώματος, εἴ τι ἂν παρακαλέσῃ τῷ Θεῷ, ὑπακούει αὐτῷ. Β τ'. Ἔλεγον ὅτι ἦν τις ἐν κώμῃ, καὶ πολλὰ ἐνή- στευεν, ὥστε καλεῖσθαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὁ Νηστευτής. 'Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ζήνων περὶ αὐτοῦ, μετεστεί λετο αὐτόν. Ο δὲ ἀπῆλθε μετὰ χαρᾶς. Καὶ εὐξάμε- νὰ ἐκάθισαν. Ηρξατο οὖν ὁ γέρων ἐργάζεσθαι σιω- τῶν. Μὴ εὑρίσκων δὲ λαλῆσαι μετ' αὐτοῦ ὁ Νηστευ τῆς ἤρξατο ὀχλεῖσθαι ὑπὸ τῆς ἀκηδίας. Καὶ λέγει τῷ γέροντι· Εύξαι ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀ667, ὅτι ἀπελθεῖν θέλω. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Διατί; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οτι ἡ καρδία μου ως καιομένη ἐστὶ, καὶ οὐκ οἶδα τί ἔχει. Ὅτε γὰρ ἤμην εἰς τὴν κώμην, Β ἕως ὀψὲ ἐνήστευον, καὶ οὐδέποτε οὕτως μοι ἐγένετο. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰς τὴν κώμην, ἐκ τῶν ὠτίων σου ἐτρέφου· ἀλλ᾽ ἄπελθε ἀπὸ τοῦ νῦν, καὶ ἔσθιε τὴν ἐννάτην· καὶ εἴ τι ποιεῖς, ἐν κρυπτῷ ποίει. Καὶ ὡς ήρξατο ποιεῖν, μετὰ θλίψεως ἔμενε τὴν ἐννάτην. Καὶ ἔλεγον οι γνωρίζοντες αὐτὸν, ὅτι ὁ Νηστευτής Εδαιμονίσθη. Ελθὼν δὲ ἀπήγγειλε τῷ γέροντι πάντα. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Αὕτη ἡ ὁδὸς κατὰ Θεόν ἐστιν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ζαχαρίου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος τῷ ἀ06] Ζαχαρία το Α1. φάντασμα. το Αl. δύναμαι. Ει, APOPHTHEGMATA PATRUM. C sideret in Sceti, exiit noctu e cella sua, tanquam ad paludem profecturus; sed a via aberrans, per tres dies ac noctes ambulavit : unde fatigatus, deficiens cecidit velut moriturus. Et ecce puerulus coram eo stetit, panem tenens cum aquæ baucali ; dixitque : Surge, comede. Ille vero surgens, pred catus est putabat enim phantasma esse. Ait puerulus : Recte fecisti. Et adhuc oravit secundo ac tertio. Tum ad eum ille : Fecisti bene. Itaque senex surgens manducavit et bibit. Post hæc sic locutus est puer : Quantum ambulasti, tantum dissitus es a cella tua; sed surge, sequere me. Statimque in cella sua esse se deprehendit. Dixit ergo ei senex : Ingredere, fac nobis orationem. ingresso sene, infans non comparuit læstinam iter habens, cum lassus esset, sedit juxta cucumerarium, ut comederet. Subit eum cogitatio ejusmodi : Accipe unum cucumerem, et manduca, Quid enim id? Sed respondens dixit animo suo : Fures ad tormenta perducuntur. Hinc igitur proba teipsum, an possis ferre tormenta. Et consurgens, ad æstum solis stetit per quinque dies; cumque se torruisset, ait : Non vales ferre supplicium. Et ad mentem suam infit: Quandoquidem non potes, ne fureris ac manduces. exaudiat preces ipsius, quando surrexerit, et ma- nus extenderit ad Deum, præ cur.ctis, etiam præ anima sua, oret ex animo pro inimicis suis; ac per hoc præclarum facinus, quidquid a Deo petierit, auscultabit ei. qui plurimum jejunabat, adeo ut inditum ipsi fuisset nomen Jejunatoris. De quo cum rescivisset abbas Zeno, arcessivit eum. Ille lætus accessit, Et oratione facta sederunt. Cœpit igitur senex ope- rari tacitus. Non valens autem Jejunator loqui cum eo, coepit a tædii vitio molestari. Et ait seni : Ora pro me, abba; volo enim abire. Dicit senex : Quare? Respondit ille : Quia cor neum quasi fa- grat, et quid habeat nescio. Nam quando eram in villa, usque ad vesperam jejunabam, nec unquam mibi tale quid contigit. Senex tum : In vico, ex auriculis tuis nutriebaris; sed abi, atque ex hoc tempore manduca hora nona; et si quid agis, in occulto fac. Ut ergo incepit facere, nonam horam ægre exspectabat. Dixeruntque qui cognoscebant eum : Jejunator a damone correptus est. llle au- tem veniens cuncta nuntiavit seni. Qui ad eum dixit : Hæc via, secundum Deum est. De abbate Zacharia. 8. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ζήνωνος, ὅτι καθήμενος Α (40) Vit. Patr. xvii, 7. (41) Vit. Patr. iv, 17. 5. (40) Dicebant de abbate Zenone, quod cum re- 6. (44) Alio tempore idem abbas Zeno per Pa- 7. Dixit abbas Zeno : Qui vult ut Deus cito 8. Referebant, quod in pago quodam erat aliquis 1. (42) Dixit abbas Macarius abbati Zacharia : (2) Vit. Pair. 1, 6.

Εἰπέ μοι τὸ ἔργον τοῦ μοναχοῦ. Λέγει αὐτῷ· Ἐμὲ έρω Eσαία. * Α1. ἀδελφόν, το λέγων. ὁ ἀ66ᾶς Μωϋσῆς εἰς τὸν λάκκον ἀντλῆσαι ὕδωρ, καὶ δεν τὸν ἀββᾶν Ζαχαρίαν εχόμενον ἐπὶ τοῦ λάκκου, καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ὡς περιστερὰν καθήμενον ἐπ᾿ αὐτόν. Β τας, Πάτερ; Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Μακάριος - Πληροφο ροῦμαι εἰς σέ, τέκνον Ζαχαρία. Εστι γὰρ ὁ νύσσων με τοῦ ἐρωτῆσαί σε. Λέγει αὐτῷ ὁ Ζαχαρίας· Τὸ κατ' ἐμὲ, Πάτερ, τὸ ἑαυτὴν βιάζεσθαι εἰς πάντα, οὗτός ἐστιν ὁ μοναχός. β'. Ηλθε ποτε (46) ὁ ἀββᾶς Μωσῆς ἀντλήσαι ὕδωρ, καὶ εὗρε τὸν ἀ66ἂν Ζαχαρίαν εὐχόμενον ἐπὶ τοῦ λάκκου, καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καθήμενον ἐπο άνω αὐτοῦ. γ. Εἶπέ ποτε ὁ ἀββᾶς Μωσῆς τῷ ἀδελφῷ Ζαχα ρίᾳ· Ειπέ μοι τί ποιήσω; Ακούσας δὲ ἔρριψεν ἑαυτὸν χαμαὶ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγων· Σύ με ἐρωτᾷς, Πάτερ; Λέγει αὐτῷ γέρων· Πίστευσόν μοι, τέχνον μου Ζαχαρία· εἶδον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κατελ- θὸν ἐπὶ σὲ, καὶ ἐκ τούτου ἀναγκάζομαι ἐρωτῆσαί σε. Τότε λαβὼν ὁ Ζαχαρίας τὸ κουκούλιον αὐτοῦ ἐκ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, ἔθηκεν ὑπὸ τοὺς πόδας, καὶ καταπα τήσας αὐτὸ εἶπεν· Ἐὰν μὴ συντριβῇ οὕτως ἄνθρω πος, οὐ δύναται εἶναι μοναχός. δ'. Καθημένου ποτὲ τοῦ ἀ660 Ζαχαρίου εἰς Σκῆτιν, ἦλθε θεωρία εἰς αὐτόν· καὶ ἀναστὰς ἀνήγγειλε τῷ ἀ66ᾷ αὐτοῦ Καρίωνι. Ὁ δὲ γέρων, πρακτικὸς ὤν, οὐχ ὑπῆρχεν ἀκριβὴς περὶ ταῦτα. Καὶ ἀναστὰς ἔδει ρεν αὐτὸν, λέγων, ὅτι ἀπὸ δαιμόνων ἐστί. Παρέμεινε δὲ ὁ λογισμός. Καὶ ἀναστὰς ἀπῆλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, νυκτός, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὸ πράγμα, καὶ πῶς καίεται τὰ ἐντὸς αὐτοῦ. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων ὅτι ἀπὸ Θεοῦ ἐστι, λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε πρὸς τὸν δεῖνα τὸν γέροντα, καὶ εἴ τι δ᾽ ἂν σοι εἴπῃ, ποίησον. Καὶ ἀπελθὼν πρὸς τὸν γέροντα, πρὶν ἐξετάσαι αὐτόν τι, προλαβὼν ὁ γέρων εἶπεν αὐτῷ πάντα, καὶ ὅτι ἡ θεωρία ἀπὸ Θεοῦ ἐστιν. 'Αλλ' ύπαγε, ὑποταγηθε τῷ Πατρί σου. 78. ε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τὸν ἀββᾶν Ζαχαρίαν μέλλοντα τελευταν Τι ὁρᾷς; καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐ βέλτιον τὸ σιωπᾷν, Πάτερ; καὶ εἶπε· Ναί, τέκνον, σιώπα. Καὶ τῇ ὥρᾳ τοῦ θανάτου αὐτοῦ, καθεζόμενος ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπεν· Εὐφραίνου, τέκνον μου Ζαχαρία, ὅτι ἀνεῴχθησαν σοι αἱ πύλαι τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας. Αρχὴ τοῦ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ησαΐου (47). α'. Εἶπεν ὁ ἀ66ᾶς Ἠσαΐας, ὅτι οὐδὲν οὕτως λυσι APPENDIX AD PALLADIUM. Dove me quodnam sit opus monachi. Ait ipsi : A Tune interrogas me, Pater? Tum abbas Macarius : De te mihi persuasum est, Ali Zacharia. Est enim qui me vellit, ut interrogem te. Zacharias hanc protulit sententiam : Quantum quidem existimo, Pater, qui sibi in omnibus vim facit, is est mona- chus. dai aquam, et invenit abbatem Zachariam oran- tem ad cisternam, et Spiritum Dei residentem su- per eum. Zachariam : Epuntia mihi quid agere debeam? Au- diens ille, bumi prostravit se ad pedes ejus, di- cens: Tu me interrogas, Pater? Ait illi senex : Mihi crede, Zacharia, fili mi; vidi Spiritum sanctum descendentem super te, eoque cogor percontari te. Tunc Zacharias sublatam cucullam e capite suo posuit sub pedibus, eaque conculcata : Nisi homo, inquit, pari modo contritus calcatusque fuerit, m10- nachus esse non potest. visio missa est ; et surgens, abbati Carioni indica- vit. Senex vero, qui activus esset, peritus circa ista non exstitit. Surgens ergo verberavit eum, airmans a dæmonibus profectam visionem. Ve- rum Zachariæ sedebat animo. Surrexit igitur, noctuque abiit ad abbatem Pomenem, cui narravit rem, utque interiora sua arderent. Et videns se- nex, a Deo esse, dicit el: Proficiscere ad illum senem, ac si quid locutus fuerit tibi, facito. Per- rexit ad senem. Qui ante quam inquireretur, præ- veniens enarravit ei cuncta, quodque spectaculum a Deo esset. Sed vade, inquit, subjicere Pa- tri tuo. rogavit abbas Moyses abbatem Zachariam, morti proximum: Quid vides? Dicit ei: Nonne satius est Licere, Pater? Tunc ille : Etiam, fli, lace. Et hora mortis ejus, sedens Isidorus abbas, suspexit in cclum, dixitque : Lætare, mi fili Zacharia, quia tibi apertæ sunt portæ regni cœlorum. Principium litteræ II. De abbate Al. add. tena Corderii ad Lucæ xiv, 27, bæc sententia, velut Isaia archiepiscopi: Qualem autem crucem dicit ut vajulemus, nisi continentiam a passionibus, donec meus illas penitus exstirvet? Verum quandoquidem C D Esaiæ abbatis oratione 21, ex Zini versione scriptum legitur : Qui non tollit crucem suam et sequitur me, non potest meus esse discipulus (Luc. xiv, 97). Quam dicit, ut tollamus crucem? nisi ut mens assidue vi- gilet, et virtutibus incumbat? A cruce non discedit, qui vitia persequitur, dunes ea profliget ac superet. Nullus dubito, quin abbreviata scriptura viro docio fraudi fuerit, ut archimandritam in archiepiscopum converteret. Esaia anachoretæ aliain sententiam adducit Antonius Melissa lib. 1, serm. 39; abbalis vero Esaiæ opuscula varia, partim edita, partim in- edita, complectitur codex membraneus bibliothecæ Colbertinae. 2. (43) Venit aliquando abbas Moses ad baurien- 3. (44) Dixit aliquando abbas Moses ad fratrem 4. Ad abbatem Zachariam in Sceti residentem 5. (45) Abbatis Pastoris hic fuit sermo : Inter- 4. Dixit abbas Esaias : Nihil adeo utile est no- (43) ibid. p. 1005, n. 49. (44) Vit. Patr. xv, 17. Cod. Caes. 233. (15) Vit. Patr. xv, 18. (46) "Ηλθέ ποτε. Membrana Colbert. "Ηλθέν ποτε (57) Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ησαίου. Profertur in Ca-

Εἰπέ μοι τὸ ἔργον τοῦ μοναχοῦ. Λέγει αὐτῷ· Ἐμὲ έρω Eσαία. * Α1. ἀδελφόν, το λέγων. ὁ ἀ66ᾶς Μωϋσῆς εἰς τὸν λάκκον ἀντλῆσαι ὕδωρ, καὶ δεν τὸν ἀββᾶν Ζαχαρίαν εχόμενον ἐπὶ τοῦ λάκκου, καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ὡς περιστερὰν καθήμενον ἐπ᾿ αὐτόν. Β τας, Πάτερ; Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Μακάριος - Πληροφο ροῦμαι εἰς σέ, τέκνον Ζαχαρία. Εστι γὰρ ὁ νύσσων με τοῦ ἐρωτῆσαί σε. Λέγει αὐτῷ ὁ Ζαχαρίας· Τὸ κατ' ἐμὲ, Πάτερ, τὸ ἑαυτὴν βιάζεσθαι εἰς πάντα, οὗτός ἐστιν ὁ μοναχός. β'. Ηλθε ποτε (46) ὁ ἀββᾶς Μωσῆς ἀντλήσαι ὕδωρ, καὶ εὗρε τὸν ἀ66ἂν Ζαχαρίαν εὐχόμενον ἐπὶ τοῦ λάκκου, καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καθήμενον ἐπο άνω αὐτοῦ. γ. Εἶπέ ποτε ὁ ἀββᾶς Μωσῆς τῷ ἀδελφῷ Ζαχα ρίᾳ· Ειπέ μοι τί ποιήσω; Ακούσας δὲ ἔρριψεν ἑαυτὸν χαμαὶ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγων· Σύ με ἐρωτᾷς, Πάτερ; Λέγει αὐτῷ γέρων· Πίστευσόν μοι, τέχνον μου Ζαχαρία· εἶδον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κατελ- θὸν ἐπὶ σὲ, καὶ ἐκ τούτου ἀναγκάζομαι ἐρωτῆσαί σε. Τότε λαβὼν ὁ Ζαχαρίας τὸ κουκούλιον αὐτοῦ ἐκ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, ἔθηκεν ὑπὸ τοὺς πόδας, καὶ καταπα τήσας αὐτὸ εἶπεν· Ἐὰν μὴ συντριβῇ οὕτως ἄνθρω πος, οὐ δύναται εἶναι μοναχός. δ'. Καθημένου ποτὲ τοῦ ἀ660 Ζαχαρίου εἰς Σκῆτιν, ἦλθε θεωρία εἰς αὐτόν· καὶ ἀναστὰς ἀνήγγειλε τῷ ἀ66ᾷ αὐτοῦ Καρίωνι. Ὁ δὲ γέρων, πρακτικὸς ὤν, οὐχ ὑπῆρχεν ἀκριβὴς περὶ ταῦτα. Καὶ ἀναστὰς ἔδει ρεν αὐτὸν, λέγων, ὅτι ἀπὸ δαιμόνων ἐστί. Παρέμεινε δὲ ὁ λογισμός. Καὶ ἀναστὰς ἀπῆλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, νυκτός, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὸ πράγμα, καὶ πῶς καίεται τὰ ἐντὸς αὐτοῦ. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων ὅτι ἀπὸ Θεοῦ ἐστι, λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε πρὸς τὸν δεῖνα τὸν γέροντα, καὶ εἴ τι δ᾽ ἂν σοι εἴπῃ, ποίησον. Καὶ ἀπελθὼν πρὸς τὸν γέροντα, πρὶν ἐξετάσαι αὐτόν τι, προλαβὼν ὁ γέρων εἶπεν αὐτῷ πάντα, καὶ ὅτι ἡ θεωρία ἀπὸ Θεοῦ ἐστιν. 'Αλλ' ύπαγε, ὑποταγηθε τῷ Πατρί σου. 78. ε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τὸν ἀββᾶν Ζαχαρίαν μέλλοντα τελευταν Τι ὁρᾷς; καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐ βέλτιον τὸ σιωπᾷν, Πάτερ; καὶ εἶπε· Ναί, τέκνον, σιώπα. Καὶ τῇ ὥρᾳ τοῦ θανάτου αὐτοῦ, καθεζόμενος ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπεν· Εὐφραίνου, τέκνον μου Ζαχαρία, ὅτι ἀνεῴχθησαν σοι αἱ πύλαι τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας. Αρχὴ τοῦ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ησαΐου (47). α'. Εἶπεν ὁ ἀ66ᾶς Ἠσαΐας, ὅτι οὐδὲν οὕτως λυσι APPENDIX AD PALLADIUM. Dove me quodnam sit opus monachi. Ait ipsi : A Tune interrogas me, Pater? Tum abbas Macarius : De te mihi persuasum est, Ali Zacharia. Est enim qui me vellit, ut interrogem te. Zacharias hanc protulit sententiam : Quantum quidem existimo, Pater, qui sibi in omnibus vim facit, is est mona- chus. dai aquam, et invenit abbatem Zachariam oran- tem ad cisternam, et Spiritum Dei residentem su- per eum. Zachariam : Epuntia mihi quid agere debeam? Au- diens ille, bumi prostravit se ad pedes ejus, di- cens: Tu me interrogas, Pater? Ait illi senex : Mihi crede, Zacharia, fili mi; vidi Spiritum sanctum descendentem super te, eoque cogor percontari te. Tunc Zacharias sublatam cucullam e capite suo posuit sub pedibus, eaque conculcata : Nisi homo, inquit, pari modo contritus calcatusque fuerit, m10- nachus esse non potest. visio missa est ; et surgens, abbati Carioni indica- vit. Senex vero, qui activus esset, peritus circa ista non exstitit. Surgens ergo verberavit eum, airmans a dæmonibus profectam visionem. Ve- rum Zachariæ sedebat animo. Surrexit igitur, noctuque abiit ad abbatem Pomenem, cui narravit rem, utque interiora sua arderent. Et videns se- nex, a Deo esse, dicit el: Proficiscere ad illum senem, ac si quid locutus fuerit tibi, facito. Per- rexit ad senem. Qui ante quam inquireretur, præ- veniens enarravit ei cuncta, quodque spectaculum a Deo esset. Sed vade, inquit, subjicere Pa- tri tuo. rogavit abbas Moyses abbatem Zachariam, morti proximum: Quid vides? Dicit ei: Nonne satius est Licere, Pater? Tunc ille : Etiam, fli, lace. Et hora mortis ejus, sedens Isidorus abbas, suspexit in cclum, dixitque : Lætare, mi fili Zacharia, quia tibi apertæ sunt portæ regni cœlorum. Principium litteræ II. De abbate Al. add. tena Corderii ad Lucæ xiv, 27, bæc sententia, velut Isaia archiepiscopi: Qualem autem crucem dicit ut vajulemus, nisi continentiam a passionibus, donec meus illas penitus exstirvet? Verum quandoquidem C D Esaiæ abbatis oratione 21, ex Zini versione scriptum legitur : Qui non tollit crucem suam et sequitur me, non potest meus esse discipulus (Luc. xiv, 97). Quam dicit, ut tollamus crucem? nisi ut mens assidue vi- gilet, et virtutibus incumbat? A cruce non discedit, qui vitia persequitur, dunes ea profliget ac superet. Nullus dubito, quin abbreviata scriptura viro docio fraudi fuerit, ut archimandritam in archiepiscopum converteret. Esaia anachoretæ aliain sententiam adducit Antonius Melissa lib. 1, serm. 39; abbalis vero Esaiæ opuscula varia, partim edita, partim in- edita, complectitur codex membraneus bibliothecæ Colbertinae. 2. (43) Venit aliquando abbas Moses ad baurien- 3. (44) Dixit aliquando abbas Moses ad fratrem 4. Ad abbatem Zachariam in Sceti residentem 5. (45) Abbatis Pastoris hic fuit sermo : Inter- 4. Dixit abbas Esaias : Nihil adeo utile est no- (43) ibid. p. 1005, n. 49. (44) Vit. Patr. xv, 17. Cod. Caes. 233. (15) Vit. Patr. xv, 18. (46) "Ηλθέ ποτε. Membrana Colbert. "Ηλθέν ποτε (57) Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ησαίου. Profertur in Ca-

τελεῖ τῷ ἀρχαρίῳ (48), ὡς ἡ ὕβρις. Ωσπερ γὰρ δέντρων (49) καθ' ἑκάστην ποτιζόμενον, οὕτως ἀρχά- γιος ὑβριζόμενος καὶ ὑπομένων. β'. Έλεγε πάλιν πρὸς τοὺς καλῶς ἀρχομένους καὶ στο τασσομένους Πατράσιν ἁγίοις, ότι Η πρώτη βατὴ οὐκ ἀποβάλλει, ὡς ἐπὶ πορφύρας. Και· ὅτι Πιπερ οι κλάδοι οἱ ἀπαλοὶ εὐχερῶς μεταστρέ φενται καὶ κάμπτονται, οὕτως καὶ οἱ ἀρχάριοι ὄντες ἐν ὑποταγῇ. γ'. Έλεγε πάλιν, ὅτι ἀρχάριος μεταβαίνων ἀπὸ μοναστηρίου εἰς μοναστήριον, ἔοικε ζώῳ ὑπὸ φορο Ταίας ἐνταῦθα κἀκεῖσε ἐλαυνομένῳ. γενομένης ἀγάπης, καὶ τῶν ἀδελφῶν ἐν τῇ ἐκκλησία ἐσθιόντων, καὶ συλλαλούντων ἀλλήλοις, ἐπιτιμήσας Β αὐτοῖς εἶπε· Σιωπᾶτε, ἀδελφοί· εἶδον ἐγὼ ἀδελφὸν ἐσθίοντα μεθ' ὑμῶν, καὶ πίνοντα ποτήρια όσα ἐμεῖς τ, καὶ ἡ εὐχὴ αὐτοῦ ἀναβαίνει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὡς πῦρ. vου ε'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ἡσαΐου, ὅτι ποτὲ ἔλαβε θαλλίον, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἅλωνα, καὶ λέγει τῷ γενύχῳ· Δός μοι σίτον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Καὶ σὺ ἐθέρισας, ἀσσα; Λέγει· Οὐχ!. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γεοῦχος· Πῶς οὖν θέλεις σἶτον λαβεῖν, μὴ θερίσας ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκοῦν ἐὰν μή τις θερίσῃ, οὐ λαμβάνει μισθόν; Λέγει ὁ γεοῦχος· Οὐχι. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν ὁ γέρων. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ, ἰδόντες τί ἐποίησεν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν, παρακαλοῦντες μαθεῖν τί τοῦτο ἐποίησε. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπόδειγμα αὐτὸ ἐποίησα, ὅτι ἐὰν μή τις εργάσηται, οὐ λαμβάνει μισθὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ. Γ΄. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ησαΐας εκάλεσέ τινα τῶν ἀδελφῶν, καὶ ἔνιψεν αὐτοῦ τοὺς πόδας, καὶ ἔβαλε δράκα φακοῦ εἰς χύτραν, καὶ ὡς ἕδρασε, κατήνεγ- κεν αὐτήν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Οὔπω εψήθη, 2661. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐκ ἀρκεῖ σοι ὅτι ὅλως εἴ- δες το λαμπρόν ; καὶ αὕτη μεγάλη παράκλησις. ζ'. Έλεγε πάλιν, ὅτι Ἐὰν θέλῃ ὁ Θεὸς ψυχὴν ἐλεῆσαι, αὐτὴ δὲ ἀφηνιάζει καὶ οὐκ ἀνέχεται, ἀλλὰ τὸ θέλημα αὐτῆς ποιεί, συγχωρεῖ αὐτὴν παθεῖν ἄπερ οὐ θέλει, ἵνα οὕτως αὐτὸν ἐπιζητήσῃ. τ'. Ἔλεγε πάλιν, ὅτι Ηνίκα τις βούλεται κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδοῦναι, δύναται καὶ διὰ νεύματος μόνο του βλάψει την συνείδησιν τοῦ ἀδελφοῦ. θ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ησαΐας ηρωτήθη, τί ἐστι φιλαργυρία, καὶ ἀπεκρίθη· Τὸ μὴ πιστεῦσαι τῷ * Α1. ἴσα ὑμῶν. το ΔΙ. εἶδε. Ἐν τῇ ἐσχάτων σε χαρίων κατατάττει χώρα, 'Ην ἰδεῖν πολιὰν αἰδέσιμον ἐν τῇ ἀρχαϊκῇ διάγουσαν τάξει. μα μίας τῶν ἀρχαρίων. Θρῆναι τοῦ άββα Ησαΐου. Δένδρον ποτιζόμενον καθ' ἡμέραν, πότε ξηραίνεται αὐτοῦ ἡ ῥίζα εἰς τὸ μὴ καρποφο ρήσαι; APOPHTHEGMATA PATRUM. A vitio monacho, ut contumelia. Nam quemadmodum arbor singulis diebus irrigata, sic novitius coniu melia affectus et tolerans. Patribus subjecti : Prima tinctura nunquam amit- titur; velut in purpura. Iten: Sicut teneri rami facile convertuntur ac flectuntur, ita et novitii qui in subjectione sunt. rio ad monasterium) transmigrantem, similem esse animali quod sub capistro buc illucque impel- litur. cum fieret agape, et fratres in ecclesia comede- rent, mutuoque colloquerentur, increpitis illis, dixerit : Tacele, fratres ; conspexi ego fratrem biscum vescentem, totidemque calices bibentem ac vos, cujus precatio velut ignis ascendit in con- spectum Dei. sumpsit ramum, et ad aream profectus est, dixit- que terræ domino: Da mihi frumentum. Ait ille: Tune messuisti, abba? Nequaquam, inquit. Tum possessor Quomodo igitur frumentum accipere vis, qui non messuisti? At senex : Nisi ergo mes- suerit quis, non capit mercedem ? Agricola : Nulla- tenus. Atque ita recessit senex. Fratres autem in- tuiti quid fecisset, inclinato corpore, supplicaverunt ei, ut rationem facti edocerentur. Tunc ad illos C senex : Hoc, inquit, ad exemplum feci, quod nisi His vox, quæ exstat etiam apud Macarium homil. 1, et 16, et in Scholiis ad Scalam paradisi, duo- decimo in gradum 26, et sexto in 28. Sed in primis notari merentur quæ ipse Joannes Climacus babet gradu 4. Nam cum dixisset p. : subjungit quibusdam interpositis p. : Ubi ad marginem ap Unde, sicut ex sensu, palet tezain lectionem esse ápxzpixf. D quis operatus fuerit, non percepturus.sit inercedem a Deo. vit ad se, lavitque pedes ejus; et pugillo lenticula in ollam misso, postquam ebulliisset, attulit. Dicit ei frater: Non satis cocta est, abba; tum Esaias : Nonne tibi sufficit quod omnino ignem viderit? Et hoc magnum solatium est. ipsa vero contumax non sustinuerit, sed fecerit ex voluntate sua, permittit pati eam quæ non vult, ut sic ipsum inquirat. lum pro malo reddere, potest vel nutu solo lædere fratris conscientiam. ritia ? respondit: Non credere Deo, quod tui curam presso, orat. 26, De diciis qua Petrus abbas disci. pulus ejus ex illo accepit, et litteris commendavit : Arbor quæ irrigatur, non arescit, sed fructum affert. Ex ms. autem Collertino, sub titulo, lloc est, Arbor quæ quotidie irrigatur, quando arescit radix ejus ut fructum non proferat ? 2. Iterum dixit ad eos qui recte incipiunt, sanctis 3. Dixit iterum, novellum monachum e monaste- 4. (50) Itidem narravit, quod Pelusii presbyter, 8. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ πρεσβύτερος τοῦ Πηλουσίου, 5. Accepimus de abbate Esaia, quod aliquando (18) Αρχαρίῳ, Novitio, incipients, tironi. Vulga 6. Idem abbas Esaias, quemdam fratrum voca- 7. Dixit rursus : Si Deus voluerit animæ misereri, 8. Ita etiam locutus est: Quando vult aliquis ma- 9. Idem abbas Esaias interrogatus : Quid est ava- (49) "Ωσπερ γὰρ δένδρον. In Esaia seu Isaia im (50) Vit. Patr. 111, 7.

τελεῖ τῷ ἀρχαρίῳ (48), ὡς ἡ ὕβρις. Ωσπερ γὰρ δέντρων (49) καθ' ἑκάστην ποτιζόμενον, οὕτως ἀρχά- γιος ὑβριζόμενος καὶ ὑπομένων. β'. Έλεγε πάλιν πρὸς τοὺς καλῶς ἀρχομένους καὶ στο τασσομένους Πατράσιν ἁγίοις, ότι Η πρώτη βατὴ οὐκ ἀποβάλλει, ὡς ἐπὶ πορφύρας. Και· ὅτι Πιπερ οι κλάδοι οἱ ἀπαλοὶ εὐχερῶς μεταστρέ φενται καὶ κάμπτονται, οὕτως καὶ οἱ ἀρχάριοι ὄντες ἐν ὑποταγῇ. γ'. Έλεγε πάλιν, ὅτι ἀρχάριος μεταβαίνων ἀπὸ μοναστηρίου εἰς μοναστήριον, ἔοικε ζώῳ ὑπὸ φορο Ταίας ἐνταῦθα κἀκεῖσε ἐλαυνομένῳ. γενομένης ἀγάπης, καὶ τῶν ἀδελφῶν ἐν τῇ ἐκκλησία ἐσθιόντων, καὶ συλλαλούντων ἀλλήλοις, ἐπιτιμήσας Β αὐτοῖς εἶπε· Σιωπᾶτε, ἀδελφοί· εἶδον ἐγὼ ἀδελφὸν ἐσθίοντα μεθ' ὑμῶν, καὶ πίνοντα ποτήρια όσα ἐμεῖς τ, καὶ ἡ εὐχὴ αὐτοῦ ἀναβαίνει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὡς πῦρ. vου ε'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ἡσαΐου, ὅτι ποτὲ ἔλαβε θαλλίον, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἅλωνα, καὶ λέγει τῷ γενύχῳ· Δός μοι σίτον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Καὶ σὺ ἐθέρισας, ἀσσα; Λέγει· Οὐχ!. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γεοῦχος· Πῶς οὖν θέλεις σἶτον λαβεῖν, μὴ θερίσας ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκοῦν ἐὰν μή τις θερίσῃ, οὐ λαμβάνει μισθόν; Λέγει ὁ γεοῦχος· Οὐχι. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν ὁ γέρων. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ, ἰδόντες τί ἐποίησεν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν, παρακαλοῦντες μαθεῖν τί τοῦτο ἐποίησε. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπόδειγμα αὐτὸ ἐποίησα, ὅτι ἐὰν μή τις εργάσηται, οὐ λαμβάνει μισθὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ. Γ΄. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ησαΐας εκάλεσέ τινα τῶν ἀδελφῶν, καὶ ἔνιψεν αὐτοῦ τοὺς πόδας, καὶ ἔβαλε δράκα φακοῦ εἰς χύτραν, καὶ ὡς ἕδρασε, κατήνεγ- κεν αὐτήν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Οὔπω εψήθη, 2661. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐκ ἀρκεῖ σοι ὅτι ὅλως εἴ- δες το λαμπρόν ; καὶ αὕτη μεγάλη παράκλησις. ζ'. Έλεγε πάλιν, ὅτι Ἐὰν θέλῃ ὁ Θεὸς ψυχὴν ἐλεῆσαι, αὐτὴ δὲ ἀφηνιάζει καὶ οὐκ ἀνέχεται, ἀλλὰ τὸ θέλημα αὐτῆς ποιεί, συγχωρεῖ αὐτὴν παθεῖν ἄπερ οὐ θέλει, ἵνα οὕτως αὐτὸν ἐπιζητήσῃ. τ'. Ἔλεγε πάλιν, ὅτι Ηνίκα τις βούλεται κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδοῦναι, δύναται καὶ διὰ νεύματος μόνο του βλάψει την συνείδησιν τοῦ ἀδελφοῦ. θ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ησαΐας ηρωτήθη, τί ἐστι φιλαργυρία, καὶ ἀπεκρίθη· Τὸ μὴ πιστεῦσαι τῷ * Α1. ἴσα ὑμῶν. το ΔΙ. εἶδε. Ἐν τῇ ἐσχάτων σε χαρίων κατατάττει χώρα, 'Ην ἰδεῖν πολιὰν αἰδέσιμον ἐν τῇ ἀρχαϊκῇ διάγουσαν τάξει. μα μίας τῶν ἀρχαρίων. Θρῆναι τοῦ άββα Ησαΐου. Δένδρον ποτιζόμενον καθ' ἡμέραν, πότε ξηραίνεται αὐτοῦ ἡ ῥίζα εἰς τὸ μὴ καρποφο ρήσαι; APOPHTHEGMATA PATRUM. A vitio monacho, ut contumelia. Nam quemadmodum arbor singulis diebus irrigata, sic novitius coniu melia affectus et tolerans. Patribus subjecti : Prima tinctura nunquam amit- titur; velut in purpura. Iten: Sicut teneri rami facile convertuntur ac flectuntur, ita et novitii qui in subjectione sunt. rio ad monasterium) transmigrantem, similem esse animali quod sub capistro buc illucque impel- litur. cum fieret agape, et fratres in ecclesia comede- rent, mutuoque colloquerentur, increpitis illis, dixerit : Tacele, fratres ; conspexi ego fratrem biscum vescentem, totidemque calices bibentem ac vos, cujus precatio velut ignis ascendit in con- spectum Dei. sumpsit ramum, et ad aream profectus est, dixit- que terræ domino: Da mihi frumentum. Ait ille: Tune messuisti, abba? Nequaquam, inquit. Tum possessor Quomodo igitur frumentum accipere vis, qui non messuisti? At senex : Nisi ergo mes- suerit quis, non capit mercedem ? Agricola : Nulla- tenus. Atque ita recessit senex. Fratres autem in- tuiti quid fecisset, inclinato corpore, supplicaverunt ei, ut rationem facti edocerentur. Tunc ad illos C senex : Hoc, inquit, ad exemplum feci, quod nisi His vox, quæ exstat etiam apud Macarium homil. 1, et 16, et in Scholiis ad Scalam paradisi, duo- decimo in gradum 26, et sexto in 28. Sed in primis notari merentur quæ ipse Joannes Climacus babet gradu 4. Nam cum dixisset p. : subjungit quibusdam interpositis p. : Ubi ad marginem ap Unde, sicut ex sensu, palet tezain lectionem esse ápxzpixf. D quis operatus fuerit, non percepturus.sit inercedem a Deo. vit ad se, lavitque pedes ejus; et pugillo lenticula in ollam misso, postquam ebulliisset, attulit. Dicit ei frater: Non satis cocta est, abba; tum Esaias : Nonne tibi sufficit quod omnino ignem viderit? Et hoc magnum solatium est. ipsa vero contumax non sustinuerit, sed fecerit ex voluntate sua, permittit pati eam quæ non vult, ut sic ipsum inquirat. lum pro malo reddere, potest vel nutu solo lædere fratris conscientiam. ritia ? respondit: Non credere Deo, quod tui curam presso, orat. 26, De diciis qua Petrus abbas disci. pulus ejus ex illo accepit, et litteris commendavit : Arbor quæ irrigatur, non arescit, sed fructum affert. Ex ms. autem Collertino, sub titulo, lloc est, Arbor quæ quotidie irrigatur, quando arescit radix ejus ut fructum non proferat ? 2. Iterum dixit ad eos qui recte incipiunt, sanctis 3. Dixit iterum, novellum monachum e monaste- 4. (50) Itidem narravit, quod Pelusii presbyter, 8. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ πρεσβύτερος τοῦ Πηλουσίου, 5. Accepimus de abbate Esaia, quod aliquando (18) Αρχαρίῳ, Novitio, incipients, tironi. Vulga 6. Idem abbas Esaias, quemdam fratrum voca- 7. Dixit rursus : Si Deus voluerit animæ misereri, 8. Ita etiam locutus est: Quando vult aliquis ma- 9. Idem abbas Esaias interrogatus : Quid est ava- (49) "Ωσπερ γὰρ δένδρον. In Esaia seu Isaia im (50) Vit. Patr. 111, 7.

τελεῖ τῷ ἀρχαρίῳ (48), ὡς ἡ ὕβρις. Ωσπερ γὰρ δέντρων (49) καθ' ἑκάστην ποτιζόμενον, οὕτως ἀρχά- γιος ὑβριζόμενος καὶ ὑπομένων. β'. Έλεγε πάλιν πρὸς τοὺς καλῶς ἀρχομένους καὶ στο τασσομένους Πατράσιν ἁγίοις, ότι Η πρώτη βατὴ οὐκ ἀποβάλλει, ὡς ἐπὶ πορφύρας. Και· ὅτι Πιπερ οι κλάδοι οἱ ἀπαλοὶ εὐχερῶς μεταστρέ φενται καὶ κάμπτονται, οὕτως καὶ οἱ ἀρχάριοι ὄντες ἐν ὑποταγῇ. γ'. Έλεγε πάλιν, ὅτι ἀρχάριος μεταβαίνων ἀπὸ μοναστηρίου εἰς μοναστήριον, ἔοικε ζώῳ ὑπὸ φορο Ταίας ἐνταῦθα κἀκεῖσε ἐλαυνομένῳ. γενομένης ἀγάπης, καὶ τῶν ἀδελφῶν ἐν τῇ ἐκκλησία ἐσθιόντων, καὶ συλλαλούντων ἀλλήλοις, ἐπιτιμήσας Β αὐτοῖς εἶπε· Σιωπᾶτε, ἀδελφοί· εἶδον ἐγὼ ἀδελφὸν ἐσθίοντα μεθ' ὑμῶν, καὶ πίνοντα ποτήρια όσα ἐμεῖς τ, καὶ ἡ εὐχὴ αὐτοῦ ἀναβαίνει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὡς πῦρ. vου ε'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ἡσαΐου, ὅτι ποτὲ ἔλαβε θαλλίον, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἅλωνα, καὶ λέγει τῷ γενύχῳ· Δός μοι σίτον. Καὶ λέγει αὐτῷ· Καὶ σὺ ἐθέρισας, ἀσσα; Λέγει· Οὐχ!. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γεοῦχος· Πῶς οὖν θέλεις σἶτον λαβεῖν, μὴ θερίσας ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκοῦν ἐὰν μή τις θερίσῃ, οὐ λαμβάνει μισθόν; Λέγει ὁ γεοῦχος· Οὐχι. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν ὁ γέρων. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ, ἰδόντες τί ἐποίησεν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν, παρακαλοῦντες μαθεῖν τί τοῦτο ἐποίησε. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπόδειγμα αὐτὸ ἐποίησα, ὅτι ἐὰν μή τις εργάσηται, οὐ λαμβάνει μισθὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ. Γ΄. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ησαΐας εκάλεσέ τινα τῶν ἀδελφῶν, καὶ ἔνιψεν αὐτοῦ τοὺς πόδας, καὶ ἔβαλε δράκα φακοῦ εἰς χύτραν, καὶ ὡς ἕδρασε, κατήνεγ- κεν αὐτήν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Οὔπω εψήθη, 2661. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐκ ἀρκεῖ σοι ὅτι ὅλως εἴ- δες το λαμπρόν ; καὶ αὕτη μεγάλη παράκλησις. ζ'. Έλεγε πάλιν, ὅτι Ἐὰν θέλῃ ὁ Θεὸς ψυχὴν ἐλεῆσαι, αὐτὴ δὲ ἀφηνιάζει καὶ οὐκ ἀνέχεται, ἀλλὰ τὸ θέλημα αὐτῆς ποιεί, συγχωρεῖ αὐτὴν παθεῖν ἄπερ οὐ θέλει, ἵνα οὕτως αὐτὸν ἐπιζητήσῃ. τ'. Ἔλεγε πάλιν, ὅτι Ηνίκα τις βούλεται κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδοῦναι, δύναται καὶ διὰ νεύματος μόνο του βλάψει την συνείδησιν τοῦ ἀδελφοῦ. θ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ησαΐας ηρωτήθη, τί ἐστι φιλαργυρία, καὶ ἀπεκρίθη· Τὸ μὴ πιστεῦσαι τῷ * Α1. ἴσα ὑμῶν. το ΔΙ. εἶδε. Ἐν τῇ ἐσχάτων σε χαρίων κατατάττει χώρα, 'Ην ἰδεῖν πολιὰν αἰδέσιμον ἐν τῇ ἀρχαϊκῇ διάγουσαν τάξει. μα μίας τῶν ἀρχαρίων. Θρῆναι τοῦ άββα Ησαΐου. Δένδρον ποτιζόμενον καθ' ἡμέραν, πότε ξηραίνεται αὐτοῦ ἡ ῥίζα εἰς τὸ μὴ καρποφο ρήσαι; APOPHTHEGMATA PATRUM. A vitio monacho, ut contumelia. Nam quemadmodum arbor singulis diebus irrigata, sic novitius coniu melia affectus et tolerans. Patribus subjecti : Prima tinctura nunquam amit- titur; velut in purpura. Iten: Sicut teneri rami facile convertuntur ac flectuntur, ita et novitii qui in subjectione sunt. rio ad monasterium) transmigrantem, similem esse animali quod sub capistro buc illucque impel- litur. cum fieret agape, et fratres in ecclesia comede- rent, mutuoque colloquerentur, increpitis illis, dixerit : Tacele, fratres ; conspexi ego fratrem biscum vescentem, totidemque calices bibentem ac vos, cujus precatio velut ignis ascendit in con- spectum Dei. sumpsit ramum, et ad aream profectus est, dixit- que terræ domino: Da mihi frumentum. Ait ille: Tune messuisti, abba? Nequaquam, inquit. Tum possessor Quomodo igitur frumentum accipere vis, qui non messuisti? At senex : Nisi ergo mes- suerit quis, non capit mercedem ? Agricola : Nulla- tenus. Atque ita recessit senex. Fratres autem in- tuiti quid fecisset, inclinato corpore, supplicaverunt ei, ut rationem facti edocerentur. Tunc ad illos C senex : Hoc, inquit, ad exemplum feci, quod nisi His vox, quæ exstat etiam apud Macarium homil. 1, et 16, et in Scholiis ad Scalam paradisi, duo- decimo in gradum 26, et sexto in 28. Sed in primis notari merentur quæ ipse Joannes Climacus babet gradu 4. Nam cum dixisset p. : subjungit quibusdam interpositis p. : Ubi ad marginem ap Unde, sicut ex sensu, palet tezain lectionem esse ápxzpixf. D quis operatus fuerit, non percepturus.sit inercedem a Deo. vit ad se, lavitque pedes ejus; et pugillo lenticula in ollam misso, postquam ebulliisset, attulit. Dicit ei frater: Non satis cocta est, abba; tum Esaias : Nonne tibi sufficit quod omnino ignem viderit? Et hoc magnum solatium est. ipsa vero contumax non sustinuerit, sed fecerit ex voluntate sua, permittit pati eam quæ non vult, ut sic ipsum inquirat. lum pro malo reddere, potest vel nutu solo lædere fratris conscientiam. ritia ? respondit: Non credere Deo, quod tui curam presso, orat. 26, De diciis qua Petrus abbas disci. pulus ejus ex illo accepit, et litteris commendavit : Arbor quæ irrigatur, non arescit, sed fructum affert. Ex ms. autem Collertino, sub titulo, lloc est, Arbor quæ quotidie irrigatur, quando arescit radix ejus ut fructum non proferat ? 2. Iterum dixit ad eos qui recte incipiunt, sanctis 3. Dixit iterum, novellum monachum e monaste- 4. (50) Itidem narravit, quod Pelusii presbyter, 8. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ πρεσβύτερος τοῦ Πηλουσίου, 5. Accepimus de abbate Esaia, quod aliquando (18) Αρχαρίῳ, Novitio, incipients, tironi. Vulga 6. Idem abbas Esaias, quemdam fratrum voca- 7. Dixit rursus : Si Deus voluerit animæ misereri, 8. Ita etiam locutus est: Quando vult aliquis ma- 9. Idem abbas Esaias interrogatus : Quid est ava- (49) "Ωσπερ γὰρ δένδρον. In Esaia seu Isaia im (50) Vit. Patr. 111, 7.

χαιρι κατέσχε τὴν θύραν, κράζων· Ἰησοῦ, βοήθει μαι. Καὶ εὐθὺς ὁ δαίμων ἔφυγε. Καὶ ὁ γέρων ἤρξατο κλαίειν. Ο δὲ Κύριος εἶπεν αὐτῷ· Τί κλαίεις ; καὶ λέγει ὁ γέρων· Ὅτι τολμῶσι κρατῆσαι τὸν ἄνθρω- του, καὶ οὕτως ποιῆσαι. Εἶπε δὲ αὐτῷ· Σὺ ἡμέ άρτας. Ὅτε γὰρ ἐζήτησάς με, εἶδες πώς εὑρέθην σα. Ταῦτα λέγω, ὅτι κόπου πολλοῦ χρεία, καὶ εἰ μὴ τύπος γένηται, οὐ δύναταί τις ἔχειν τὸν Θεὸν αὐτ τοῦ ἐν. Αὐτὸς γὰρ δι' ἡμᾶς ἐσταυρώθη. Αδελφός παρέβαλε τῷ ἀ66ᾷ Ἠλίᾳ τῷ ἡσυχαστῇ (55), εἰς τὸ κοινόβιον τοῦ σπηλαίου τοῦ ἀββα Ζάδα Β, καὶ λέγει αὐτῷ· ᾿Αββα, εἶπόν μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ γέρων, λέγει τῷ ἀδελφῷ, ὅτι Ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, ἡγαπῶντο αἱ τρεῖς ἀρεταὶ αὖ ται, ἡ ἀκτημοσύνη, καὶ ἡ πραότης, καὶ ἡ ἐγκράτεια· νῦν δὲ κρατεῖ εἰς τοὺς μοναχοὺς ἡ πλεονεξία, καὶ Β Η γαστριμαργία, καὶ ἡ θρασύτης. Εἴ τι " θέλεις δε θέλεις γάτη του. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Ηρακλείου. Ἀδελφός πολεμηθεὶς", ἀπήγγειλε τῷ ἀ66ο Ηρα κλείψει. Καὶ λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος στηρίζων αὐτὸν, ἔτη. Μια οὖν πολεμηθεὶς ἔβαλε μετάνοιαν τῷ γέ- μοντι, λέγων· Ποίησόν με γενέσθαι μοναχόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Βλέπε τόπον, καὶ ποιοῦμέν σοι πελλίον . Καὶ ἀπελθὼν ἀπὸ σημείου ἑνὸς εὗρε. Καὶ ἀπελθόντες ἐποίησαν κελλίον. Καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ· Εἰ τί σοι λέγω, τοῦτο ποίησον. Οταν πεινᾷς, φάγε, τίε, καμῶν μόνον του κελλίου σου μὴ ἐξέλθῃς ἕως τοῦ σαββάτου· τότε ἔρχου ἐγγύς μου 5. Ὁ δὲ ἀδελ φῆς ἐποίησε τὰς δύο ημέρας κατὰ τὴν ἐντολήν· καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀκηδιάσας, λέγει· Τί τοῦτο ἐποίησε μας ὁ γέρων "; καὶ ἀναστὰς, ἔψαλλε πλείστους ψαλ μούς· καὶ μετὰ τὸ δύναι τὸν ἥλιον ἔφαγε· καὶ ἀνα- στὰς ἀπῆλθε κοιμηθῆναι εἰς τὸ ψιάθιον αὐτοῦ. Καὶ θεωρεί Αιθίοπα κείμενον τρίζοντα τοὺς ὀδόντας κατ' αὐτοῦ. Καὶ δρομαίος φόβῳ πολλῷ ἦλθε πρὸς τὸν γέν μοντα· καὶ κρούσας τὴν θύραν, εἶπεν· '166ᾶ, ἐλέη σόν με, καὶ ἄνοιξον 38. Ο δὲ γέρων, γνοὺς ὅτι οὐκ ἐφύ- λαξε τὸ ῥῆμα αὐτοῦ, οὐκ ἤνοιξεν αὐτῷ ἕως πρωΐ, καὶ ἀνοίξας τῷ πρωί, εὗρεν αὐτὸν ἔξω παρακαλοῦντα· καὶ οἰκτηρήσας εἰσήνεγκεν αὐτόν. Τότε λέγει· Δέομαί του, Πάτερ Αιθίοπα μέλανα εἶδον ἐπὶ τὸ ψιάθιόν μου, ὡς ἀπῆλθον κοιμηθῆναι. Ὁ δὲ εἶπε· Τοῦτο ἔπαθες, ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὸ ῥῆμά μου. Τότε τυπώ σας αὐτῷ πρὸς τὴν δύναμιν, τὸ ἀκόλουθον τοῦ μονήρους βίου ο, κατά μικρόν γέγονε μοναχὸς καλός. - Αί. μετ' αὐτοῦ. * Σάβα. * Αl. καὶ γίνῃ μοναχός. * Δl. χός ποιεῖν. * μοι ταχέως. δ τι. * οἰκῆσαι καθ᾿ ἑαυτόν. οι ΑΙ. Ηρακλείδη. καὶ ὑπέστρεψεν ὁ γέρων εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. " Αl. τὴν ἀκολουθίαν. οι ἀπέλυσεν αὐτὸν, καί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A eam, clamans : Jesu, succurre mihi. Confestimque fugit dæmon. Itaque senex fere capit. At Dominus dixit ei: Cur fles? Respondit senex : Quod audeant prehendere hominem, atque ita facere. Tum ad eum Dominus: Tu negligens fuisti. Quando enim quæ- siisti me, vidisti quomodo inventus sim tibi. læc aio, quoniam labore multo opus est; ac nisi labo- retur, non potest quis habere Deum suum. Nam ipse propter nos cruci affixus fuit. vitæ sectatorem, in cœnobium speluncæ abbatis Sabbæ, et dixit ei : Abba documentum mihi trade. At senex ait fratri: In diebus patrum nostrorum, hæ tres virtutes diligebantur, paupertas, inansue- tudo, abstinentia. Nunc vero inter monachos rem guant, avaritia, confidentia, gula. Quod placue rit, clige. C De abbate Heraclio. Frater tentationibus impugnatus, denuntiavit abbati Heraclio. Ille ut confirmaret eum, hanc narravit historiam: Senex quidam habuit disci- pulum obedientiæ virtute praestantemn, ad multos annos. Qui aliquando tentatus ac impugnatus, se- nem demittendo se salutavit; ac dixit: Fac me esse nionachum. Ait illi senex : Locum considera, et faciemus tibi cellam. Ergo abiens procul uno lapide, reperit. Tum profecti cellam construxe runt. Dicit fratri : Quod tibi edisseruero, hoc fac. Quando esurieris, manduca ; simili modo bibe, dormi: tantum e cella tua ne exieris, usque ad Sabbatum ; tunc veni juxta me. Frater autem duos dies peregit ex præcepto ; at die tertia taedio are fectus dixit : Cur ita mecum egit senex? Quare sur- gens, cœpit psallere plures psalmos; ac post solis occasum cibum sumpsit; surgensque abiit cubi- tum super matta sua. Et videt Æthiopem jacen- tem, qui dentibus stridebat adversus eum. Unde cum timore multo cucurrit ad senem : pulsatis- que foribus, ait: Abba, miserere mei, aperi. Se- nex autem, sciens quod non custodisset mandatum, non aperuit usque ad diluculum : quo tempore ape- riens, invenit foras rogantem : et commiseratione ductus introduxit eum. Tunc ait : Oro te, Paler D vidi thiopem super mallam meam, ut dormitum Ed. add. Al. add. abii. Excepit senex : ld tibi accidit, quia non ser- vasti quod præceperam. Post hæc pro virili infor- mavit eum in ordine vitæ monasticæ; paulatimque evasit probus monachus. * Ed. Alii add. inser. Al. add. nota nomina. Sed quid vetat leve mendum tollere ex epistola Paschalis Il ad Nurgaudumn Augustodu- nensem, quam luce donavit in Appendice ad Regino- suum vir clarissimus Stephanus Balusins? llud autem apostolica auctoritate statuimus, ni nulli Al. add. presbytero, vel viventi vel murienti scu ad aliam re ligionem (imo regionem) vel ad quietam vitam tranı eunti, liceat res quas a die ordinationis suæ in ec- clesia in qua est ordinatus conquirere poterit (§. po tuerit), auferre vel minuere. 8. (56) Frater convenit abbatem Eliam quictæ 3. Τις γέρων ἔσχε μαθητὴν ὑπήκοον πάνυ ἐπὶ πολλὰ (55) Πευχαστή. Ησυχαστής ει ήσυχαστήριον, (56) Moschi c. 52.

χαιρι κατέσχε τὴν θύραν, κράζων· Ἰησοῦ, βοήθει μαι. Καὶ εὐθὺς ὁ δαίμων ἔφυγε. Καὶ ὁ γέρων ἤρξατο κλαίειν. Ο δὲ Κύριος εἶπεν αὐτῷ· Τί κλαίεις ; καὶ λέγει ὁ γέρων· Ὅτι τολμῶσι κρατῆσαι τὸν ἄνθρω- του, καὶ οὕτως ποιῆσαι. Εἶπε δὲ αὐτῷ· Σὺ ἡμέ άρτας. Ὅτε γὰρ ἐζήτησάς με, εἶδες πώς εὑρέθην σα. Ταῦτα λέγω, ὅτι κόπου πολλοῦ χρεία, καὶ εἰ μὴ τύπος γένηται, οὐ δύναταί τις ἔχειν τὸν Θεὸν αὐτ τοῦ ἐν. Αὐτὸς γὰρ δι' ἡμᾶς ἐσταυρώθη. Αδελφός παρέβαλε τῷ ἀ66ᾷ Ἠλίᾳ τῷ ἡσυχαστῇ (55), εἰς τὸ κοινόβιον τοῦ σπηλαίου τοῦ ἀββα Ζάδα Β, καὶ λέγει αὐτῷ· ᾿Αββα, εἶπόν μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ γέρων, λέγει τῷ ἀδελφῷ, ὅτι Ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, ἡγαπῶντο αἱ τρεῖς ἀρεταὶ αὖ ται, ἡ ἀκτημοσύνη, καὶ ἡ πραότης, καὶ ἡ ἐγκράτεια· νῦν δὲ κρατεῖ εἰς τοὺς μοναχοὺς ἡ πλεονεξία, καὶ Β Η γαστριμαργία, καὶ ἡ θρασύτης. Εἴ τι " θέλεις δε θέλεις γάτη του. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Ηρακλείου. Ἀδελφός πολεμηθεὶς", ἀπήγγειλε τῷ ἀ66ο Ηρα κλείψει. Καὶ λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος στηρίζων αὐτὸν, ἔτη. Μια οὖν πολεμηθεὶς ἔβαλε μετάνοιαν τῷ γέ- μοντι, λέγων· Ποίησόν με γενέσθαι μοναχόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Βλέπε τόπον, καὶ ποιοῦμέν σοι πελλίον . Καὶ ἀπελθὼν ἀπὸ σημείου ἑνὸς εὗρε. Καὶ ἀπελθόντες ἐποίησαν κελλίον. Καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ· Εἰ τί σοι λέγω, τοῦτο ποίησον. Οταν πεινᾷς, φάγε, τίε, καμῶν μόνον του κελλίου σου μὴ ἐξέλθῃς ἕως τοῦ σαββάτου· τότε ἔρχου ἐγγύς μου 5. Ὁ δὲ ἀδελ φῆς ἐποίησε τὰς δύο ημέρας κατὰ τὴν ἐντολήν· καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀκηδιάσας, λέγει· Τί τοῦτο ἐποίησε μας ὁ γέρων "; καὶ ἀναστὰς, ἔψαλλε πλείστους ψαλ μούς· καὶ μετὰ τὸ δύναι τὸν ἥλιον ἔφαγε· καὶ ἀνα- στὰς ἀπῆλθε κοιμηθῆναι εἰς τὸ ψιάθιον αὐτοῦ. Καὶ θεωρεί Αιθίοπα κείμενον τρίζοντα τοὺς ὀδόντας κατ' αὐτοῦ. Καὶ δρομαίος φόβῳ πολλῷ ἦλθε πρὸς τὸν γέν μοντα· καὶ κρούσας τὴν θύραν, εἶπεν· '166ᾶ, ἐλέη σόν με, καὶ ἄνοιξον 38. Ο δὲ γέρων, γνοὺς ὅτι οὐκ ἐφύ- λαξε τὸ ῥῆμα αὐτοῦ, οὐκ ἤνοιξεν αὐτῷ ἕως πρωΐ, καὶ ἀνοίξας τῷ πρωί, εὗρεν αὐτὸν ἔξω παρακαλοῦντα· καὶ οἰκτηρήσας εἰσήνεγκεν αὐτόν. Τότε λέγει· Δέομαί του, Πάτερ Αιθίοπα μέλανα εἶδον ἐπὶ τὸ ψιάθιόν μου, ὡς ἀπῆλθον κοιμηθῆναι. Ὁ δὲ εἶπε· Τοῦτο ἔπαθες, ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὸ ῥῆμά μου. Τότε τυπώ σας αὐτῷ πρὸς τὴν δύναμιν, τὸ ἀκόλουθον τοῦ μονήρους βίου ο, κατά μικρόν γέγονε μοναχὸς καλός. - Αί. μετ' αὐτοῦ. * Σάβα. * Αl. καὶ γίνῃ μοναχός. * Δl. χός ποιεῖν. * μοι ταχέως. δ τι. * οἰκῆσαι καθ᾿ ἑαυτόν. οι ΑΙ. Ηρακλείδη. καὶ ὑπέστρεψεν ὁ γέρων εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. " Αl. τὴν ἀκολουθίαν. οι ἀπέλυσεν αὐτὸν, καί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A eam, clamans : Jesu, succurre mihi. Confestimque fugit dæmon. Itaque senex fere capit. At Dominus dixit ei: Cur fles? Respondit senex : Quod audeant prehendere hominem, atque ita facere. Tum ad eum Dominus: Tu negligens fuisti. Quando enim quæ- siisti me, vidisti quomodo inventus sim tibi. læc aio, quoniam labore multo opus est; ac nisi labo- retur, non potest quis habere Deum suum. Nam ipse propter nos cruci affixus fuit. vitæ sectatorem, in cœnobium speluncæ abbatis Sabbæ, et dixit ei : Abba documentum mihi trade. At senex ait fratri: In diebus patrum nostrorum, hæ tres virtutes diligebantur, paupertas, inansue- tudo, abstinentia. Nunc vero inter monachos rem guant, avaritia, confidentia, gula. Quod placue rit, clige. C De abbate Heraclio. Frater tentationibus impugnatus, denuntiavit abbati Heraclio. Ille ut confirmaret eum, hanc narravit historiam: Senex quidam habuit disci- pulum obedientiæ virtute praestantemn, ad multos annos. Qui aliquando tentatus ac impugnatus, se- nem demittendo se salutavit; ac dixit: Fac me esse nionachum. Ait illi senex : Locum considera, et faciemus tibi cellam. Ergo abiens procul uno lapide, reperit. Tum profecti cellam construxe runt. Dicit fratri : Quod tibi edisseruero, hoc fac. Quando esurieris, manduca ; simili modo bibe, dormi: tantum e cella tua ne exieris, usque ad Sabbatum ; tunc veni juxta me. Frater autem duos dies peregit ex præcepto ; at die tertia taedio are fectus dixit : Cur ita mecum egit senex? Quare sur- gens, cœpit psallere plures psalmos; ac post solis occasum cibum sumpsit; surgensque abiit cubi- tum super matta sua. Et videt Æthiopem jacen- tem, qui dentibus stridebat adversus eum. Unde cum timore multo cucurrit ad senem : pulsatis- que foribus, ait: Abba, miserere mei, aperi. Se- nex autem, sciens quod non custodisset mandatum, non aperuit usque ad diluculum : quo tempore ape- riens, invenit foras rogantem : et commiseratione ductus introduxit eum. Tunc ait : Oro te, Paler D vidi thiopem super mallam meam, ut dormitum Ed. add. Al. add. abii. Excepit senex : ld tibi accidit, quia non ser- vasti quod præceperam. Post hæc pro virili infor- mavit eum in ordine vitæ monasticæ; paulatimque evasit probus monachus. * Ed. Alii add. inser. Al. add. nota nomina. Sed quid vetat leve mendum tollere ex epistola Paschalis Il ad Nurgaudumn Augustodu- nensem, quam luce donavit in Appendice ad Regino- suum vir clarissimus Stephanus Balusins? llud autem apostolica auctoritate statuimus, ni nulli Al. add. presbytero, vel viventi vel murienti scu ad aliam re ligionem (imo regionem) vel ad quietam vitam tranı eunti, liceat res quas a die ordinationis suæ in ec- clesia in qua est ordinatus conquirere poterit (§. po tuerit), auferre vel minuere. 8. (56) Frater convenit abbatem Eliam quictæ 3. Τις γέρων ἔσχε μαθητὴν ὑπήκοον πάνυ ἐπὶ πολλὰ (55) Πευχαστή. Ησυχαστής ει ήσυχαστήριον, (56) Moschi c. 52.

χαιρι κατέσχε τὴν θύραν, κράζων· Ἰησοῦ, βοήθει μαι. Καὶ εὐθὺς ὁ δαίμων ἔφυγε. Καὶ ὁ γέρων ἤρξατο κλαίειν. Ο δὲ Κύριος εἶπεν αὐτῷ· Τί κλαίεις ; καὶ λέγει ὁ γέρων· Ὅτι τολμῶσι κρατῆσαι τὸν ἄνθρω- του, καὶ οὕτως ποιῆσαι. Εἶπε δὲ αὐτῷ· Σὺ ἡμέ άρτας. Ὅτε γὰρ ἐζήτησάς με, εἶδες πώς εὑρέθην σα. Ταῦτα λέγω, ὅτι κόπου πολλοῦ χρεία, καὶ εἰ μὴ τύπος γένηται, οὐ δύναταί τις ἔχειν τὸν Θεὸν αὐτ τοῦ ἐν. Αὐτὸς γὰρ δι' ἡμᾶς ἐσταυρώθη. Αδελφός παρέβαλε τῷ ἀ66ᾷ Ἠλίᾳ τῷ ἡσυχαστῇ (55), εἰς τὸ κοινόβιον τοῦ σπηλαίου τοῦ ἀββα Ζάδα Β, καὶ λέγει αὐτῷ· ᾿Αββα, εἶπόν μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ γέρων, λέγει τῷ ἀδελφῷ, ὅτι Ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, ἡγαπῶντο αἱ τρεῖς ἀρεταὶ αὖ ται, ἡ ἀκτημοσύνη, καὶ ἡ πραότης, καὶ ἡ ἐγκράτεια· νῦν δὲ κρατεῖ εἰς τοὺς μοναχοὺς ἡ πλεονεξία, καὶ Β Η γαστριμαργία, καὶ ἡ θρασύτης. Εἴ τι " θέλεις δε θέλεις γάτη του. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Ηρακλείου. Ἀδελφός πολεμηθεὶς", ἀπήγγειλε τῷ ἀ66ο Ηρα κλείψει. Καὶ λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος στηρίζων αὐτὸν, ἔτη. Μια οὖν πολεμηθεὶς ἔβαλε μετάνοιαν τῷ γέ- μοντι, λέγων· Ποίησόν με γενέσθαι μοναχόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Βλέπε τόπον, καὶ ποιοῦμέν σοι πελλίον . Καὶ ἀπελθὼν ἀπὸ σημείου ἑνὸς εὗρε. Καὶ ἀπελθόντες ἐποίησαν κελλίον. Καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ· Εἰ τί σοι λέγω, τοῦτο ποίησον. Οταν πεινᾷς, φάγε, τίε, καμῶν μόνον του κελλίου σου μὴ ἐξέλθῃς ἕως τοῦ σαββάτου· τότε ἔρχου ἐγγύς μου 5. Ὁ δὲ ἀδελ φῆς ἐποίησε τὰς δύο ημέρας κατὰ τὴν ἐντολήν· καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀκηδιάσας, λέγει· Τί τοῦτο ἐποίησε μας ὁ γέρων "; καὶ ἀναστὰς, ἔψαλλε πλείστους ψαλ μούς· καὶ μετὰ τὸ δύναι τὸν ἥλιον ἔφαγε· καὶ ἀνα- στὰς ἀπῆλθε κοιμηθῆναι εἰς τὸ ψιάθιον αὐτοῦ. Καὶ θεωρεί Αιθίοπα κείμενον τρίζοντα τοὺς ὀδόντας κατ' αὐτοῦ. Καὶ δρομαίος φόβῳ πολλῷ ἦλθε πρὸς τὸν γέν μοντα· καὶ κρούσας τὴν θύραν, εἶπεν· '166ᾶ, ἐλέη σόν με, καὶ ἄνοιξον 38. Ο δὲ γέρων, γνοὺς ὅτι οὐκ ἐφύ- λαξε τὸ ῥῆμα αὐτοῦ, οὐκ ἤνοιξεν αὐτῷ ἕως πρωΐ, καὶ ἀνοίξας τῷ πρωί, εὗρεν αὐτὸν ἔξω παρακαλοῦντα· καὶ οἰκτηρήσας εἰσήνεγκεν αὐτόν. Τότε λέγει· Δέομαί του, Πάτερ Αιθίοπα μέλανα εἶδον ἐπὶ τὸ ψιάθιόν μου, ὡς ἀπῆλθον κοιμηθῆναι. Ὁ δὲ εἶπε· Τοῦτο ἔπαθες, ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὸ ῥῆμά μου. Τότε τυπώ σας αὐτῷ πρὸς τὴν δύναμιν, τὸ ἀκόλουθον τοῦ μονήρους βίου ο, κατά μικρόν γέγονε μοναχὸς καλός. - Αί. μετ' αὐτοῦ. * Σάβα. * Αl. καὶ γίνῃ μοναχός. * Δl. χός ποιεῖν. * μοι ταχέως. δ τι. * οἰκῆσαι καθ᾿ ἑαυτόν. οι ΑΙ. Ηρακλείδη. καὶ ὑπέστρεψεν ὁ γέρων εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. " Αl. τὴν ἀκολουθίαν. οι ἀπέλυσεν αὐτὸν, καί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A eam, clamans : Jesu, succurre mihi. Confestimque fugit dæmon. Itaque senex fere capit. At Dominus dixit ei: Cur fles? Respondit senex : Quod audeant prehendere hominem, atque ita facere. Tum ad eum Dominus: Tu negligens fuisti. Quando enim quæ- siisti me, vidisti quomodo inventus sim tibi. læc aio, quoniam labore multo opus est; ac nisi labo- retur, non potest quis habere Deum suum. Nam ipse propter nos cruci affixus fuit. vitæ sectatorem, in cœnobium speluncæ abbatis Sabbæ, et dixit ei : Abba documentum mihi trade. At senex ait fratri: In diebus patrum nostrorum, hæ tres virtutes diligebantur, paupertas, inansue- tudo, abstinentia. Nunc vero inter monachos rem guant, avaritia, confidentia, gula. Quod placue rit, clige. C De abbate Heraclio. Frater tentationibus impugnatus, denuntiavit abbati Heraclio. Ille ut confirmaret eum, hanc narravit historiam: Senex quidam habuit disci- pulum obedientiæ virtute praestantemn, ad multos annos. Qui aliquando tentatus ac impugnatus, se- nem demittendo se salutavit; ac dixit: Fac me esse nionachum. Ait illi senex : Locum considera, et faciemus tibi cellam. Ergo abiens procul uno lapide, reperit. Tum profecti cellam construxe runt. Dicit fratri : Quod tibi edisseruero, hoc fac. Quando esurieris, manduca ; simili modo bibe, dormi: tantum e cella tua ne exieris, usque ad Sabbatum ; tunc veni juxta me. Frater autem duos dies peregit ex præcepto ; at die tertia taedio are fectus dixit : Cur ita mecum egit senex? Quare sur- gens, cœpit psallere plures psalmos; ac post solis occasum cibum sumpsit; surgensque abiit cubi- tum super matta sua. Et videt Æthiopem jacen- tem, qui dentibus stridebat adversus eum. Unde cum timore multo cucurrit ad senem : pulsatis- que foribus, ait: Abba, miserere mei, aperi. Se- nex autem, sciens quod non custodisset mandatum, non aperuit usque ad diluculum : quo tempore ape- riens, invenit foras rogantem : et commiseratione ductus introduxit eum. Tunc ait : Oro te, Paler D vidi thiopem super mallam meam, ut dormitum Ed. add. Al. add. abii. Excepit senex : ld tibi accidit, quia non ser- vasti quod præceperam. Post hæc pro virili infor- mavit eum in ordine vitæ monasticæ; paulatimque evasit probus monachus. * Ed. Alii add. inser. Al. add. nota nomina. Sed quid vetat leve mendum tollere ex epistola Paschalis Il ad Nurgaudumn Augustodu- nensem, quam luce donavit in Appendice ad Regino- suum vir clarissimus Stephanus Balusins? llud autem apostolica auctoritate statuimus, ni nulli Al. add. presbytero, vel viventi vel murienti scu ad aliam re ligionem (imo regionem) vel ad quietam vitam tranı eunti, liceat res quas a die ordinationis suæ in ec- clesia in qua est ordinatus conquirere poterit (§. po tuerit), auferre vel minuere. 8. (56) Frater convenit abbatem Eliam quictæ 3. Τις γέρων ἔσχε μαθητὴν ὑπήκοον πάνυ ἐπὶ πολλὰ (55) Πευχαστή. Ησυχαστής ει ήσυχαστήριον, (56) Moschi c. 52.

χαιρι κατέσχε τὴν θύραν, κράζων· Ἰησοῦ, βοήθει μαι. Καὶ εὐθὺς ὁ δαίμων ἔφυγε. Καὶ ὁ γέρων ἤρξατο κλαίειν. Ο δὲ Κύριος εἶπεν αὐτῷ· Τί κλαίεις ; καὶ λέγει ὁ γέρων· Ὅτι τολμῶσι κρατῆσαι τὸν ἄνθρω- του, καὶ οὕτως ποιῆσαι. Εἶπε δὲ αὐτῷ· Σὺ ἡμέ άρτας. Ὅτε γὰρ ἐζήτησάς με, εἶδες πώς εὑρέθην σα. Ταῦτα λέγω, ὅτι κόπου πολλοῦ χρεία, καὶ εἰ μὴ τύπος γένηται, οὐ δύναταί τις ἔχειν τὸν Θεὸν αὐτ τοῦ ἐν. Αὐτὸς γὰρ δι' ἡμᾶς ἐσταυρώθη. Αδελφός παρέβαλε τῷ ἀ66ᾷ Ἠλίᾳ τῷ ἡσυχαστῇ (55), εἰς τὸ κοινόβιον τοῦ σπηλαίου τοῦ ἀββα Ζάδα Β, καὶ λέγει αὐτῷ· ᾿Αββα, εἶπόν μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ γέρων, λέγει τῷ ἀδελφῷ, ὅτι Ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, ἡγαπῶντο αἱ τρεῖς ἀρεταὶ αὖ ται, ἡ ἀκτημοσύνη, καὶ ἡ πραότης, καὶ ἡ ἐγκράτεια· νῦν δὲ κρατεῖ εἰς τοὺς μοναχοὺς ἡ πλεονεξία, καὶ Β Η γαστριμαργία, καὶ ἡ θρασύτης. Εἴ τι " θέλεις δε θέλεις γάτη του. Περὶ τοῦ ἀββᾶ 'Ηρακλείου. Ἀδελφός πολεμηθεὶς", ἀπήγγειλε τῷ ἀ66ο Ηρα κλείψει. Καὶ λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος στηρίζων αὐτὸν, ἔτη. Μια οὖν πολεμηθεὶς ἔβαλε μετάνοιαν τῷ γέ- μοντι, λέγων· Ποίησόν με γενέσθαι μοναχόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Βλέπε τόπον, καὶ ποιοῦμέν σοι πελλίον . Καὶ ἀπελθὼν ἀπὸ σημείου ἑνὸς εὗρε. Καὶ ἀπελθόντες ἐποίησαν κελλίον. Καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ· Εἰ τί σοι λέγω, τοῦτο ποίησον. Οταν πεινᾷς, φάγε, τίε, καμῶν μόνον του κελλίου σου μὴ ἐξέλθῃς ἕως τοῦ σαββάτου· τότε ἔρχου ἐγγύς μου 5. Ὁ δὲ ἀδελ φῆς ἐποίησε τὰς δύο ημέρας κατὰ τὴν ἐντολήν· καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀκηδιάσας, λέγει· Τί τοῦτο ἐποίησε μας ὁ γέρων "; καὶ ἀναστὰς, ἔψαλλε πλείστους ψαλ μούς· καὶ μετὰ τὸ δύναι τὸν ἥλιον ἔφαγε· καὶ ἀνα- στὰς ἀπῆλθε κοιμηθῆναι εἰς τὸ ψιάθιον αὐτοῦ. Καὶ θεωρεί Αιθίοπα κείμενον τρίζοντα τοὺς ὀδόντας κατ' αὐτοῦ. Καὶ δρομαίος φόβῳ πολλῷ ἦλθε πρὸς τὸν γέν μοντα· καὶ κρούσας τὴν θύραν, εἶπεν· '166ᾶ, ἐλέη σόν με, καὶ ἄνοιξον 38. Ο δὲ γέρων, γνοὺς ὅτι οὐκ ἐφύ- λαξε τὸ ῥῆμα αὐτοῦ, οὐκ ἤνοιξεν αὐτῷ ἕως πρωΐ, καὶ ἀνοίξας τῷ πρωί, εὗρεν αὐτὸν ἔξω παρακαλοῦντα· καὶ οἰκτηρήσας εἰσήνεγκεν αὐτόν. Τότε λέγει· Δέομαί του, Πάτερ Αιθίοπα μέλανα εἶδον ἐπὶ τὸ ψιάθιόν μου, ὡς ἀπῆλθον κοιμηθῆναι. Ὁ δὲ εἶπε· Τοῦτο ἔπαθες, ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὸ ῥῆμά μου. Τότε τυπώ σας αὐτῷ πρὸς τὴν δύναμιν, τὸ ἀκόλουθον τοῦ μονήρους βίου ο, κατά μικρόν γέγονε μοναχὸς καλός. - Αί. μετ' αὐτοῦ. * Σάβα. * Αl. καὶ γίνῃ μοναχός. * Δl. χός ποιεῖν. * μοι ταχέως. δ τι. * οἰκῆσαι καθ᾿ ἑαυτόν. οι ΑΙ. Ηρακλείδη. καὶ ὑπέστρεψεν ὁ γέρων εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. " Αl. τὴν ἀκολουθίαν. οι ἀπέλυσεν αὐτὸν, καί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A eam, clamans : Jesu, succurre mihi. Confestimque fugit dæmon. Itaque senex fere capit. At Dominus dixit ei: Cur fles? Respondit senex : Quod audeant prehendere hominem, atque ita facere. Tum ad eum Dominus: Tu negligens fuisti. Quando enim quæ- siisti me, vidisti quomodo inventus sim tibi. læc aio, quoniam labore multo opus est; ac nisi labo- retur, non potest quis habere Deum suum. Nam ipse propter nos cruci affixus fuit. vitæ sectatorem, in cœnobium speluncæ abbatis Sabbæ, et dixit ei : Abba documentum mihi trade. At senex ait fratri: In diebus patrum nostrorum, hæ tres virtutes diligebantur, paupertas, inansue- tudo, abstinentia. Nunc vero inter monachos rem guant, avaritia, confidentia, gula. Quod placue rit, clige. C De abbate Heraclio. Frater tentationibus impugnatus, denuntiavit abbati Heraclio. Ille ut confirmaret eum, hanc narravit historiam: Senex quidam habuit disci- pulum obedientiæ virtute praestantemn, ad multos annos. Qui aliquando tentatus ac impugnatus, se- nem demittendo se salutavit; ac dixit: Fac me esse nionachum. Ait illi senex : Locum considera, et faciemus tibi cellam. Ergo abiens procul uno lapide, reperit. Tum profecti cellam construxe runt. Dicit fratri : Quod tibi edisseruero, hoc fac. Quando esurieris, manduca ; simili modo bibe, dormi: tantum e cella tua ne exieris, usque ad Sabbatum ; tunc veni juxta me. Frater autem duos dies peregit ex præcepto ; at die tertia taedio are fectus dixit : Cur ita mecum egit senex? Quare sur- gens, cœpit psallere plures psalmos; ac post solis occasum cibum sumpsit; surgensque abiit cubi- tum super matta sua. Et videt Æthiopem jacen- tem, qui dentibus stridebat adversus eum. Unde cum timore multo cucurrit ad senem : pulsatis- que foribus, ait: Abba, miserere mei, aperi. Se- nex autem, sciens quod non custodisset mandatum, non aperuit usque ad diluculum : quo tempore ape- riens, invenit foras rogantem : et commiseratione ductus introduxit eum. Tunc ait : Oro te, Paler D vidi thiopem super mallam meam, ut dormitum Ed. add. Al. add. abii. Excepit senex : ld tibi accidit, quia non ser- vasti quod præceperam. Post hæc pro virili infor- mavit eum in ordine vitæ monasticæ; paulatimque evasit probus monachus. * Ed. Alii add. inser. Al. add. nota nomina. Sed quid vetat leve mendum tollere ex epistola Paschalis Il ad Nurgaudumn Augustodu- nensem, quam luce donavit in Appendice ad Regino- suum vir clarissimus Stephanus Balusins? llud autem apostolica auctoritate statuimus, ni nulli Al. add. presbytero, vel viventi vel murienti scu ad aliam re ligionem (imo regionem) vel ad quietam vitam tranı eunti, liceat res quas a die ordinationis suæ in ec- clesia in qua est ordinatus conquirere poterit (§. po tuerit), auferre vel minuere. 8. (56) Frater convenit abbatem Eliam quictæ 3. Τις γέρων ἔσχε μαθητὴν ὑπήκοον πάνυ ἐπὶ πολλὰ (55) Πευχαστή. Ησυχαστής ει ήσυχαστήριον, (56) Moschi c. 52.

Θ. Β 'Αρχὴ τοῦ Θ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρμης. α'. 'Ο ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῆς Φέρμης ἐκτήσατο τρία βιβλία καλά· καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ, καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Εχω τρία βιβλία καλὰ, καὶ ὠφε λοῦμαι ἐξ αὐτῶν· καὶ οἱ ἀδελφοὶ κιχρῶνται αὐτὰ, καὶ ὠφελοῦνται. Εἰπὲ οὖν μοι, τί ὤφειλον ποιῆσαι ; κατάσχω αὐτὰ εἰς τὴν ἐμὴν καὶ τὴν τῶν ἀδελφῶν ὠφέλειαν, ἢ πωλήσω αὐτὰ καὶ δώσω πτωχοῖς; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Καλαὶ μὲν αἱ πράξεις, ἀλλὰ μείζων πάντων ἡ ἀκτημοσύνη ἐστί. Καὶ τοῦτο άκούσας, ἀπελθὼν ἐπώλησεν αὐτὰ, καὶ διέδωκε πτω χοῖς. β'. Αδελφός τις καθεζόμενος εἰς τὰ Κελλία στα ράσσετο καταμόνας· καὶ ἀπελθὼν πρὸς τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον τὸν τῆς Φέρμης, εἶπεν αὐτῷ. Ο δὲ γέρων εἶπεν· Υπαγε, ταπείνωσον τὸν λογισμόν σου, καὶ ὑποτάγηθι, καὶ μεῖνον μετὰ ἄλλων. Καὶ ὑποστρέφει πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐδὲ μετὰ τῶν ἀνθρώπων ἀναπαύομαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· ΕΙ δ μόνος οὐκ ἀναπαύῃ, οὐδὲ μετὰ τῶν ἄλλων, διατί ἐξῆλθες εἰς τὸν μοναχόν; οὐχὶ ἵνα ὑποφέρῃς τας θλί ψεις; εἰπὲ δέ μοι· Πόσα ἔτη ἔχεις εἰς τὸ σχῆμα; Λέγει· Οκτώ. Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ γέρων· Φύσει ἔχω ἐν τῷ σχήματι ἑβδομήκοντα έτη, καὶ οὐδὲ μίαν ἡμέ ραν εὗρον ἀνάπαυσιν· καὶ σὺ εἰς ὀκτὼ ἔτη θέλεις ἀνάπαυσιν ἔχειν; Καὶ τοῦτο ἀκούσας, εδραιωθείς ἀπῆλθεν. γ΄. Παρέβαλεν ἀδελφός ποτε τῷ ἀ66. Θεοδώρῳ, καὶ ἐποίησε τρεῖς ἡμέρας παρακαλῶν αὐτὸν ἀκοῦσαι λόγον. Ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ. Καὶ ἐξῆλθε λυπού μενος. Λέγει οὖν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Α66, πῶς οὐκ εἶπες αὐτῷ λόγον; καὶ ἀπῆλθε λυπούμενος. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Φύσει οὐκ ἔλεγον αὐτῷ· πραγματευτής γάρ ἐστι, καὶ εἰς ἀλλοτρίους λόγους θέλει δοξάζεσθαι. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἕξεις φιλίαν μετὰ τινὸς, καὶ συμβῇ αὐτὸν εἰς πειρασμὸν πορνείας ἐμπεσεῖν, ἐὰν δύνασαι δὸς αὐτῷ χεῖρα, καὶ ἕλκυσον αὐτὸν ἄνω. Ἐὰν δὲ εἰς αἵρεσιν ἐμπέσῃ, καὶ μὴ πεισθῇ σοι ἀπο- στραφῆναι, ταχέως κόψον αὐτὸν ἀπὸ σοῦ· μήποτε βραδύνων συγκατασπασθῇς αὐτῷ εἰς τὸν βόθρον 5. μης, ὅτι τὰ τρία ταῦτα κεφάλαια εἶχεν ὑπὲρ πολυ λούς· τὴν ἀκτημοσύνην, τὴν ἄσκησιν, καὶ τὸ φεύ γειν τοὺς ἀνθρώπους. ς'. Εὐκαίρησε ποτε ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος μετ' αὐτ τῶν· καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν, κατ' εὐλάβειαν ἐλάμ βανον τὰ ποτήρια σιωπῶντες, καὶ οὐκ ἔλεγον τὸ Συγ χώρησον. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος Απώλεσας. οἱ μοναχοὶ τὴν εὐγένειαν αὐτῶν, τὸ λέγειν ', Συγχώ ρησον. * Α1. βυθόν. " Αl. μετ' ἀδελφῶν εἰς Σκῆτιν. ' τὸ λέγειν μὴ λέγοντες. 6. Principium littera APPENDIX AD PALLADIUM. De abbate Theodoro Phermensi. hat bonos libros ; et venit ad abbatem Macarium, dixitque ei : Tres mihi sunt codices præclari, ex quorum lectione proficio; fratres quoque ad usum accipiunt, et proficiunt pariter. Fare ergo quid debeam facere. Retinebone eos ad meam fratrum- que utilitatem, aut vendaa, ut dem pauperibus ? Respondit senex: Bonæ quidem sunt actiones ; sed majus omnibus est, nihil possidere. Quo audito, discessit, ac vendidit eos, pecuniamque pauperibus tradidit. A rie turlabatur ; et abiens ad abbatem Theodorum Pherinensem, retulit ei. Senex vero dixit : Vade, humilem redde cogitationem tuam, subjice te, el cum aliis maneto. Postea reversus est ad senem, dixitque Neque cum hominibus conquiesco. Tum senex ad eum: Si neque solus neque cum aliis quietem obtines, qua de causa egressus es ad vi- tam monachalem ? Nonne ut tribulationes sustine- res? Dicito autem mihi : A quot annis habitum gestas? Octo, inquit. Tunc senex ei: Certe in ha- bitu hoc septuaginta annos transegi, nec vel uno die quietem nactus sum; tu vero post octo annos vis requiem possidere. Quo ille audito, confirma- tus recessit. Ticodorum, et permansit dies tres, orans ut au- C diret dictum aliquod. Sed ille nequaquam respon- dit. Unde frater tristis egressus est. Ait igitur discipulus ejus : Abba, quare nihil ei dixisti ? et contristatus abscessit. Tum senex: Utique non locutus sum ei; negotiator enim est, vultque ex aliorum sermonibus gloriam reportare. ' junxeris, contigerit autem eum incidere in tenta- tionem fornicationis, si potes, porrige manum euinque sursum trahe. Sed si inciderit in hæresim, nec a te persuadeatur ad conversionem, cito illum a te abscinde; ne si tardaveris, simul traharis ad foveam. quod in his tribus capitibus supra multos excelle- D ret : in paupertate, in austeritale, et in hominum fuga. allas Theodorus ; cumque comederent, sume- bant cum·reverentia calices taciti, nec dicebant illud : Ignosce. Et dixit abbas Theodorus : Amise- runt monachi nobilitatem suam, dicere, Ignosce. Pro alii • 1. (57) Abbas Theodorus Pherma tres posside- 2. (58) Frater quidam residens in Cellis solita- 5. (59) Frater accessit aliquando ad abbatem 4. (60) Dixit iterum: Si amicitiam cum aliquo 5. (61) Aiebant de abbate Theodoro e Pherme, ε'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρ 6. (62) Vacans aliquando inter eos versabatur (57) Vit. Patr. vi, (58) Vit. Patr. vii, 5. (39) Vit. Patr. viii, 6. (60) Vit. Patr. x, 25. (61) Vit. Patr. 1, 7. (62) Vit. Patr. xv, 20.

Θ. Β 'Αρχὴ τοῦ Θ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρμης. α'. 'Ο ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῆς Φέρμης ἐκτήσατο τρία βιβλία καλά· καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ, καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Εχω τρία βιβλία καλὰ, καὶ ὠφε λοῦμαι ἐξ αὐτῶν· καὶ οἱ ἀδελφοὶ κιχρῶνται αὐτὰ, καὶ ὠφελοῦνται. Εἰπὲ οὖν μοι, τί ὤφειλον ποιῆσαι ; κατάσχω αὐτὰ εἰς τὴν ἐμὴν καὶ τὴν τῶν ἀδελφῶν ὠφέλειαν, ἢ πωλήσω αὐτὰ καὶ δώσω πτωχοῖς; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Καλαὶ μὲν αἱ πράξεις, ἀλλὰ μείζων πάντων ἡ ἀκτημοσύνη ἐστί. Καὶ τοῦτο άκούσας, ἀπελθὼν ἐπώλησεν αὐτὰ, καὶ διέδωκε πτω χοῖς. β'. Αδελφός τις καθεζόμενος εἰς τὰ Κελλία στα ράσσετο καταμόνας· καὶ ἀπελθὼν πρὸς τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον τὸν τῆς Φέρμης, εἶπεν αὐτῷ. Ο δὲ γέρων εἶπεν· Υπαγε, ταπείνωσον τὸν λογισμόν σου, καὶ ὑποτάγηθι, καὶ μεῖνον μετὰ ἄλλων. Καὶ ὑποστρέφει πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐδὲ μετὰ τῶν ἀνθρώπων ἀναπαύομαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· ΕΙ δ μόνος οὐκ ἀναπαύῃ, οὐδὲ μετὰ τῶν ἄλλων, διατί ἐξῆλθες εἰς τὸν μοναχόν; οὐχὶ ἵνα ὑποφέρῃς τας θλί ψεις; εἰπὲ δέ μοι· Πόσα ἔτη ἔχεις εἰς τὸ σχῆμα; Λέγει· Οκτώ. Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ γέρων· Φύσει ἔχω ἐν τῷ σχήματι ἑβδομήκοντα έτη, καὶ οὐδὲ μίαν ἡμέ ραν εὗρον ἀνάπαυσιν· καὶ σὺ εἰς ὀκτὼ ἔτη θέλεις ἀνάπαυσιν ἔχειν; Καὶ τοῦτο ἀκούσας, εδραιωθείς ἀπῆλθεν. γ΄. Παρέβαλεν ἀδελφός ποτε τῷ ἀ66. Θεοδώρῳ, καὶ ἐποίησε τρεῖς ἡμέρας παρακαλῶν αὐτὸν ἀκοῦσαι λόγον. Ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ. Καὶ ἐξῆλθε λυπού μενος. Λέγει οὖν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Α66, πῶς οὐκ εἶπες αὐτῷ λόγον; καὶ ἀπῆλθε λυπούμενος. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Φύσει οὐκ ἔλεγον αὐτῷ· πραγματευτής γάρ ἐστι, καὶ εἰς ἀλλοτρίους λόγους θέλει δοξάζεσθαι. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἕξεις φιλίαν μετὰ τινὸς, καὶ συμβῇ αὐτὸν εἰς πειρασμὸν πορνείας ἐμπεσεῖν, ἐὰν δύνασαι δὸς αὐτῷ χεῖρα, καὶ ἕλκυσον αὐτὸν ἄνω. Ἐὰν δὲ εἰς αἵρεσιν ἐμπέσῃ, καὶ μὴ πεισθῇ σοι ἀπο- στραφῆναι, ταχέως κόψον αὐτὸν ἀπὸ σοῦ· μήποτε βραδύνων συγκατασπασθῇς αὐτῷ εἰς τὸν βόθρον 5. μης, ὅτι τὰ τρία ταῦτα κεφάλαια εἶχεν ὑπὲρ πολυ λούς· τὴν ἀκτημοσύνην, τὴν ἄσκησιν, καὶ τὸ φεύ γειν τοὺς ἀνθρώπους. ς'. Εὐκαίρησε ποτε ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος μετ' αὐτ τῶν· καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν, κατ' εὐλάβειαν ἐλάμ βανον τὰ ποτήρια σιωπῶντες, καὶ οὐκ ἔλεγον τὸ Συγ χώρησον. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος Απώλεσας. οἱ μοναχοὶ τὴν εὐγένειαν αὐτῶν, τὸ λέγειν ', Συγχώ ρησον. * Α1. βυθόν. " Αl. μετ' ἀδελφῶν εἰς Σκῆτιν. ' τὸ λέγειν μὴ λέγοντες. 6. Principium littera APPENDIX AD PALLADIUM. De abbate Theodoro Phermensi. hat bonos libros ; et venit ad abbatem Macarium, dixitque ei : Tres mihi sunt codices præclari, ex quorum lectione proficio; fratres quoque ad usum accipiunt, et proficiunt pariter. Fare ergo quid debeam facere. Retinebone eos ad meam fratrum- que utilitatem, aut vendaa, ut dem pauperibus ? Respondit senex: Bonæ quidem sunt actiones ; sed majus omnibus est, nihil possidere. Quo audito, discessit, ac vendidit eos, pecuniamque pauperibus tradidit. A rie turlabatur ; et abiens ad abbatem Theodorum Pherinensem, retulit ei. Senex vero dixit : Vade, humilem redde cogitationem tuam, subjice te, el cum aliis maneto. Postea reversus est ad senem, dixitque Neque cum hominibus conquiesco. Tum senex ad eum: Si neque solus neque cum aliis quietem obtines, qua de causa egressus es ad vi- tam monachalem ? Nonne ut tribulationes sustine- res? Dicito autem mihi : A quot annis habitum gestas? Octo, inquit. Tunc senex ei: Certe in ha- bitu hoc septuaginta annos transegi, nec vel uno die quietem nactus sum; tu vero post octo annos vis requiem possidere. Quo ille audito, confirma- tus recessit. Ticodorum, et permansit dies tres, orans ut au- C diret dictum aliquod. Sed ille nequaquam respon- dit. Unde frater tristis egressus est. Ait igitur discipulus ejus : Abba, quare nihil ei dixisti ? et contristatus abscessit. Tum senex: Utique non locutus sum ei; negotiator enim est, vultque ex aliorum sermonibus gloriam reportare. ' junxeris, contigerit autem eum incidere in tenta- tionem fornicationis, si potes, porrige manum euinque sursum trahe. Sed si inciderit in hæresim, nec a te persuadeatur ad conversionem, cito illum a te abscinde; ne si tardaveris, simul traharis ad foveam. quod in his tribus capitibus supra multos excelle- D ret : in paupertate, in austeritale, et in hominum fuga. allas Theodorus ; cumque comederent, sume- bant cum·reverentia calices taciti, nec dicebant illud : Ignosce. Et dixit abbas Theodorus : Amise- runt monachi nobilitatem suam, dicere, Ignosce. Pro alii • 1. (57) Abbas Theodorus Pherma tres posside- 2. (58) Frater quidam residens in Cellis solita- 5. (59) Frater accessit aliquando ad abbatem 4. (60) Dixit iterum: Si amicitiam cum aliquo 5. (61) Aiebant de abbate Theodoro e Pherme, ε'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρ 6. (62) Vacans aliquando inter eos versabatur (57) Vit. Patr. vi, (58) Vit. Patr. vii, 5. (39) Vit. Patr. viii, 6. (60) Vit. Patr. x, 25. (61) Vit. Patr. 1, 7. (62) Vit. Patr. xv, 20.

μικρὰς ἡμέρας μή φάγω ἄρτον; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλώς ποιεῖς· καὶ γὰρ κἀγὼ ἐποίησα οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Θέλω οὖν λαβεῖνε τὰ ἐρε- Ενθιά μου εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, καὶ ποιῆσαι αὐτὰ Φερον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ πάλιν ὑπάγεις εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, ποίησον τὸν ἄρτον σου· καὶ τίς ἡ χρεία τῆς ἐξαγωγής ταύτης (63) ; η'. Ηλθέ τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Θεό- δωρον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ ὁ δεῖνα ὁ ἀδελφὸς ὑπο έστρεψεν εἰς τὸν κόσμον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων • Ἐπὶ τούτῳ θαυμάζεις; μὴ θαυμάσῃς, ἀλλὰ θαύμα- τον μᾶλλον ἐὰν ἀκούσῃς ὅτι ἡδυνήθη τις ἐκφυγείν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ἐχθροῦ. θ. Αδελφός τις ἦλθεν πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Θεόδωρον, καὶ ἤρξατο λαλεῖν καὶ ἐξετάζειν πράγματα, ὧν οὔπω Β τὴν ἐργασίαν ἐποίει. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὔπω εὗρες τὸ πλοῖον, οὐδὲ τὰ σκεύη σου ἔβαλες, καὶ πρὸ που πλεῦσαι, ἤδη εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην ἀπῆλθες. Πρώτον όταν ποιήσῃς τὸ ἔργον, ἔρχῃ εἰς ἃ νῦν λαλεῖς. ι. Ὁ αὐτός ποτε παρέβαλε τῷ ἀε6, Ιωάνῃ τῷ από γεννήσεως εὐνούχῳ· καὶ λαλούντων αὐτῶν, εἶπεν· Ὅταν ἡμην εἰς Σκῆτιν, τὰ ἔργα τῆς ψυχῆς ἦν τὸ ἔργον ἡμῶν, τὸ δὲ ἐργόχειρον ὡς πάρεργον εἴχομεν· νῦν δὲ γέγονε τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς ὡς πάρ εργον, καὶ τὸ πάρεργον ἔργον. κ'. Ηρώτησε δὲ αὐτὸν ἀδελφός, λέγων· Ποιόν ἐστι τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς, ὁ νῦν ὡς πάρεργον ἔχομεν, καὶ ποῖόν ἐστι τὸ πάρεργον, ὃ νῦν ἔργον ἔχομεν; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πάντα τὰ γινόμενα διὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ἔργον ψυχῆς ἐστι· τὸ δὲ εἰς λόγον ἑαυτῶν ἐργάζεσθαι καὶ συνάγειν, τοῦτο πάρεργον ἔχειν ὀφεί- μεν. Καὶ λέγει ὁ ἀδελφός· Σαφήνισόν μοι τὴν ὑπό θεσιν ταύτην. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ἰδοὺ ἀκούεις περὶ ἐμοῦ ὅτι ἀσθενῶ, καὶ ὀφείλεις ἐπισκέψασθαί με, καὶ λέγεις ἐν ἑαυτῷ· Καταλιπεῖν ἔχω τὸ ἔργον μου, καὶ τῶν ἀπελθεῖν; ἀλλὰ πληρώσω πρῶτον, καὶ οὕτως υπέρχομαι. Έρχεται δέ σοι καὶ ἄλλη ἀφορμὴ, καὶ είχε οὐδὲ ὅλως ὑπάγεις. Πάλιν ἄλλος ἀδελφὸς λέγει σα· Δός μοι χεῖρα, ἀδελφέ ! καὶ λέγει;· Εχω ἀφῆσαι τὸ ἔργον μου, καὶ ἀπελθεῖν ἐργάσασθαι μετὰ τούτου; Ἐὰν οὖν μὴ ἀπέλθῃς, ἀφίεις τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐστι τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς, καὶ ποιεῖς τὸ πάρεργον, δ ἐστι τὸ ἔργον τῶν χειρῶν. . ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῆς Φέρμης, ὅτι άνθρωπος στήχων εἰς μετάνοιαν, οὐ δέδεται εἰς ἐν τολής. εγ. ῾Ο αὐτὸς εἶπεν· "Αλλη ἀρετὴ οὐκ ἔστιν, ὡς τὰ μὴ ἐξουθενεῖν. Θ. Πάλιν εἶπεν· Ανθρωπος μαθὼν τὴν γλυκύ- Α1. βαλεῖν. Τu APOPHTHEGMATA PATRUM. ut aliquot diebus non comedam panem? Respondit senex : Recte facies; ego etenim ita feci. Ait frater: Volo igitur portare cicercula mea ad pis- trinum, ut inde farina Gat. Tum senex : Si, in- quit, iterum ad pistriuum proficisceris, paneın tuum fac; et quæ utilitas ex ista exportatione ? dorum, dixitque ei : Ecce ille frater reversus est ad sæculum. Et ait senex: Hac de re miraris ? Admirari noli ; sed mirare magis, cum audieris potuisse quempiam efugere ex ore inimici. rum, et cepit loqui ac disquirere de rebus quarum saliqua : Quid opus est ista adjectio ? aut quod ma- lim, advectio. C D nondum experientiam per opera habebat. Dixit ei senex : Nundum navem nactus es, nec in eam im- posuisti supellectilem tuam; et antequam naviga- veris, jam in civitatem pervenisti. Ergo cum prius opus effeceris, veni ad sermones quos nunc lo- queris. Joannem, illum ex nativitate eunuchum : et iuter colloquendum, dixit: Quando in Sceti versabar, opera animæ erant opus nostrum, opera vero ma- nuum velut operis accessionem habebamus; nunc vero opus animæ evasit in operis accessionem, et operis accessio in opus. : nam est opus animæ quod nunc velut appendicem habemus, et quænam appendix quam velut opus ducimus? Respondit senex: Quæcunque fiunt ex mandato Dei, opus animæ sunt; at respectu sui operari, et congregare, hoc pro appendice habere debemus. Frater excepit : Declara mihi hanc rem. Senex Ecce, audis me ægrotare, cumque visitare me debeas, dicis apud te : An relicturus sum opus meum, atque profecturus mox? Verum perficiam prius, sicque pergam. Arcidit autem tibi alia occu- patio; et forte nequaquam vadis. Item, alius fra- ter dicit tibi : Porrige mihi manum, frater. vero ais : Debeone dimittere opus meum, et abire ad operandum cum isto? Si ergo non abieris, re- linquis mandatum Dei, quod est animæ opus, et appendicem exsequeris, scilicet opus manuum. qui ad pœnitentiam stat, non alligari ad præce- plum. quam contemnere. 5. Πρώτησεν αὐτὸν ἀδελφὸς, λέγων· θέλεις, ἀ667, Α 7. (64) Percontatus est eum frater : Visne, abba, 8. (65) Venit aliquis e senibus ad abbatem Theo- 9. (66) Quidam frater venit ad abbatem Theodo- (63) Τίς ἡ χρεία τῆς ἐξαγωγῆς ταύτης; Versio (64) Vit. Patr. viii, 7. 10. (67) Idem aliquando accessit ad a' batem 41. Interrogavit autem illum frater, sic: Quod- 12. Dixit abbas Theodorus e Pherme, hominem 13. ldem dixit : Nulla virtus est talis, ac nequa- 14. Hunc etiam sermonem habuit: Homo qui (65) Vit. Patr. x, 25. (66) Vit. Patr. vIII, 8. (67) Vit. Patr. x, 2h.

μικρὰς ἡμέρας μή φάγω ἄρτον; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλώς ποιεῖς· καὶ γὰρ κἀγὼ ἐποίησα οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Θέλω οὖν λαβεῖνε τὰ ἐρε- Ενθιά μου εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, καὶ ποιῆσαι αὐτὰ Φερον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ πάλιν ὑπάγεις εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, ποίησον τὸν ἄρτον σου· καὶ τίς ἡ χρεία τῆς ἐξαγωγής ταύτης (63) ; η'. Ηλθέ τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Θεό- δωρον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ ὁ δεῖνα ὁ ἀδελφὸς ὑπο έστρεψεν εἰς τὸν κόσμον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων • Ἐπὶ τούτῳ θαυμάζεις; μὴ θαυμάσῃς, ἀλλὰ θαύμα- τον μᾶλλον ἐὰν ἀκούσῃς ὅτι ἡδυνήθη τις ἐκφυγείν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ἐχθροῦ. θ. Αδελφός τις ἦλθεν πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Θεόδωρον, καὶ ἤρξατο λαλεῖν καὶ ἐξετάζειν πράγματα, ὧν οὔπω Β τὴν ἐργασίαν ἐποίει. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὔπω εὗρες τὸ πλοῖον, οὐδὲ τὰ σκεύη σου ἔβαλες, καὶ πρὸ που πλεῦσαι, ἤδη εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην ἀπῆλθες. Πρώτον όταν ποιήσῃς τὸ ἔργον, ἔρχῃ εἰς ἃ νῦν λαλεῖς. ι. Ὁ αὐτός ποτε παρέβαλε τῷ ἀε6, Ιωάνῃ τῷ από γεννήσεως εὐνούχῳ· καὶ λαλούντων αὐτῶν, εἶπεν· Ὅταν ἡμην εἰς Σκῆτιν, τὰ ἔργα τῆς ψυχῆς ἦν τὸ ἔργον ἡμῶν, τὸ δὲ ἐργόχειρον ὡς πάρεργον εἴχομεν· νῦν δὲ γέγονε τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς ὡς πάρ εργον, καὶ τὸ πάρεργον ἔργον. κ'. Ηρώτησε δὲ αὐτὸν ἀδελφός, λέγων· Ποιόν ἐστι τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς, ὁ νῦν ὡς πάρεργον ἔχομεν, καὶ ποῖόν ἐστι τὸ πάρεργον, ὃ νῦν ἔργον ἔχομεν; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πάντα τὰ γινόμενα διὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ἔργον ψυχῆς ἐστι· τὸ δὲ εἰς λόγον ἑαυτῶν ἐργάζεσθαι καὶ συνάγειν, τοῦτο πάρεργον ἔχειν ὀφεί- μεν. Καὶ λέγει ὁ ἀδελφός· Σαφήνισόν μοι τὴν ὑπό θεσιν ταύτην. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ἰδοὺ ἀκούεις περὶ ἐμοῦ ὅτι ἀσθενῶ, καὶ ὀφείλεις ἐπισκέψασθαί με, καὶ λέγεις ἐν ἑαυτῷ· Καταλιπεῖν ἔχω τὸ ἔργον μου, καὶ τῶν ἀπελθεῖν; ἀλλὰ πληρώσω πρῶτον, καὶ οὕτως υπέρχομαι. Έρχεται δέ σοι καὶ ἄλλη ἀφορμὴ, καὶ είχε οὐδὲ ὅλως ὑπάγεις. Πάλιν ἄλλος ἀδελφὸς λέγει σα· Δός μοι χεῖρα, ἀδελφέ ! καὶ λέγει;· Εχω ἀφῆσαι τὸ ἔργον μου, καὶ ἀπελθεῖν ἐργάσασθαι μετὰ τούτου; Ἐὰν οὖν μὴ ἀπέλθῃς, ἀφίεις τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐστι τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς, καὶ ποιεῖς τὸ πάρεργον, δ ἐστι τὸ ἔργον τῶν χειρῶν. . ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῆς Φέρμης, ὅτι άνθρωπος στήχων εἰς μετάνοιαν, οὐ δέδεται εἰς ἐν τολής. εγ. ῾Ο αὐτὸς εἶπεν· "Αλλη ἀρετὴ οὐκ ἔστιν, ὡς τὰ μὴ ἐξουθενεῖν. Θ. Πάλιν εἶπεν· Ανθρωπος μαθὼν τὴν γλυκύ- Α1. βαλεῖν. Τu APOPHTHEGMATA PATRUM. ut aliquot diebus non comedam panem? Respondit senex : Recte facies; ego etenim ita feci. Ait frater: Volo igitur portare cicercula mea ad pis- trinum, ut inde farina Gat. Tum senex : Si, in- quit, iterum ad pistriuum proficisceris, paneın tuum fac; et quæ utilitas ex ista exportatione ? dorum, dixitque ei : Ecce ille frater reversus est ad sæculum. Et ait senex: Hac de re miraris ? Admirari noli ; sed mirare magis, cum audieris potuisse quempiam efugere ex ore inimici. rum, et cepit loqui ac disquirere de rebus quarum saliqua : Quid opus est ista adjectio ? aut quod ma- lim, advectio. C D nondum experientiam per opera habebat. Dixit ei senex : Nundum navem nactus es, nec in eam im- posuisti supellectilem tuam; et antequam naviga- veris, jam in civitatem pervenisti. Ergo cum prius opus effeceris, veni ad sermones quos nunc lo- queris. Joannem, illum ex nativitate eunuchum : et iuter colloquendum, dixit: Quando in Sceti versabar, opera animæ erant opus nostrum, opera vero ma- nuum velut operis accessionem habebamus; nunc vero opus animæ evasit in operis accessionem, et operis accessio in opus. : nam est opus animæ quod nunc velut appendicem habemus, et quænam appendix quam velut opus ducimus? Respondit senex: Quæcunque fiunt ex mandato Dei, opus animæ sunt; at respectu sui operari, et congregare, hoc pro appendice habere debemus. Frater excepit : Declara mihi hanc rem. Senex Ecce, audis me ægrotare, cumque visitare me debeas, dicis apud te : An relicturus sum opus meum, atque profecturus mox? Verum perficiam prius, sicque pergam. Arcidit autem tibi alia occu- patio; et forte nequaquam vadis. Item, alius fra- ter dicit tibi : Porrige mihi manum, frater. vero ais : Debeone dimittere opus meum, et abire ad operandum cum isto? Si ergo non abieris, re- linquis mandatum Dei, quod est animæ opus, et appendicem exsequeris, scilicet opus manuum. qui ad pœnitentiam stat, non alligari ad præce- plum. quam contemnere. 5. Πρώτησεν αὐτὸν ἀδελφὸς, λέγων· θέλεις, ἀ667, Α 7. (64) Percontatus est eum frater : Visne, abba, 8. (65) Venit aliquis e senibus ad abbatem Theo- 9. (66) Quidam frater venit ad abbatem Theodo- (63) Τίς ἡ χρεία τῆς ἐξαγωγῆς ταύτης; Versio (64) Vit. Patr. viii, 7. 10. (67) Idem aliquando accessit ad a' batem 41. Interrogavit autem illum frater, sic: Quod- 12. Dixit abbas Theodorus e Pherme, hominem 13. ldem dixit : Nulla virtus est talis, ac nequa- 14. Hunc etiam sermonem habuit: Homo qui (65) Vit. Patr. x, 25. (66) Vit. Patr. vIII, 8. (67) Vit. Patr. x, 2h.

μικρὰς ἡμέρας μή φάγω ἄρτον; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλώς ποιεῖς· καὶ γὰρ κἀγὼ ἐποίησα οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Θέλω οὖν λαβεῖνε τὰ ἐρε- Ενθιά μου εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, καὶ ποιῆσαι αὐτὰ Φερον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ πάλιν ὑπάγεις εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, ποίησον τὸν ἄρτον σου· καὶ τίς ἡ χρεία τῆς ἐξαγωγής ταύτης (63) ; η'. Ηλθέ τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Θεό- δωρον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ ὁ δεῖνα ὁ ἀδελφὸς ὑπο έστρεψεν εἰς τὸν κόσμον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων • Ἐπὶ τούτῳ θαυμάζεις; μὴ θαυμάσῃς, ἀλλὰ θαύμα- τον μᾶλλον ἐὰν ἀκούσῃς ὅτι ἡδυνήθη τις ἐκφυγείν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ἐχθροῦ. θ. Αδελφός τις ἦλθεν πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Θεόδωρον, καὶ ἤρξατο λαλεῖν καὶ ἐξετάζειν πράγματα, ὧν οὔπω Β τὴν ἐργασίαν ἐποίει. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὔπω εὗρες τὸ πλοῖον, οὐδὲ τὰ σκεύη σου ἔβαλες, καὶ πρὸ που πλεῦσαι, ἤδη εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην ἀπῆλθες. Πρώτον όταν ποιήσῃς τὸ ἔργον, ἔρχῃ εἰς ἃ νῦν λαλεῖς. ι. Ὁ αὐτός ποτε παρέβαλε τῷ ἀε6, Ιωάνῃ τῷ από γεννήσεως εὐνούχῳ· καὶ λαλούντων αὐτῶν, εἶπεν· Ὅταν ἡμην εἰς Σκῆτιν, τὰ ἔργα τῆς ψυχῆς ἦν τὸ ἔργον ἡμῶν, τὸ δὲ ἐργόχειρον ὡς πάρεργον εἴχομεν· νῦν δὲ γέγονε τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς ὡς πάρ εργον, καὶ τὸ πάρεργον ἔργον. κ'. Ηρώτησε δὲ αὐτὸν ἀδελφός, λέγων· Ποιόν ἐστι τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς, ὁ νῦν ὡς πάρεργον ἔχομεν, καὶ ποῖόν ἐστι τὸ πάρεργον, ὃ νῦν ἔργον ἔχομεν; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Πάντα τὰ γινόμενα διὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ἔργον ψυχῆς ἐστι· τὸ δὲ εἰς λόγον ἑαυτῶν ἐργάζεσθαι καὶ συνάγειν, τοῦτο πάρεργον ἔχειν ὀφεί- μεν. Καὶ λέγει ὁ ἀδελφός· Σαφήνισόν μοι τὴν ὑπό θεσιν ταύτην. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ἰδοὺ ἀκούεις περὶ ἐμοῦ ὅτι ἀσθενῶ, καὶ ὀφείλεις ἐπισκέψασθαί με, καὶ λέγεις ἐν ἑαυτῷ· Καταλιπεῖν ἔχω τὸ ἔργον μου, καὶ τῶν ἀπελθεῖν; ἀλλὰ πληρώσω πρῶτον, καὶ οὕτως υπέρχομαι. Έρχεται δέ σοι καὶ ἄλλη ἀφορμὴ, καὶ είχε οὐδὲ ὅλως ὑπάγεις. Πάλιν ἄλλος ἀδελφὸς λέγει σα· Δός μοι χεῖρα, ἀδελφέ ! καὶ λέγει;· Εχω ἀφῆσαι τὸ ἔργον μου, καὶ ἀπελθεῖν ἐργάσασθαι μετὰ τούτου; Ἐὰν οὖν μὴ ἀπέλθῃς, ἀφίεις τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐστι τὸ ἔργον τῆς ψυχῆς, καὶ ποιεῖς τὸ πάρεργον, δ ἐστι τὸ ἔργον τῶν χειρῶν. . ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῆς Φέρμης, ὅτι άνθρωπος στήχων εἰς μετάνοιαν, οὐ δέδεται εἰς ἐν τολής. εγ. ῾Ο αὐτὸς εἶπεν· "Αλλη ἀρετὴ οὐκ ἔστιν, ὡς τὰ μὴ ἐξουθενεῖν. Θ. Πάλιν εἶπεν· Ανθρωπος μαθὼν τὴν γλυκύ- Α1. βαλεῖν. Τu APOPHTHEGMATA PATRUM. ut aliquot diebus non comedam panem? Respondit senex : Recte facies; ego etenim ita feci. Ait frater: Volo igitur portare cicercula mea ad pis- trinum, ut inde farina Gat. Tum senex : Si, in- quit, iterum ad pistriuum proficisceris, paneın tuum fac; et quæ utilitas ex ista exportatione ? dorum, dixitque ei : Ecce ille frater reversus est ad sæculum. Et ait senex: Hac de re miraris ? Admirari noli ; sed mirare magis, cum audieris potuisse quempiam efugere ex ore inimici. rum, et cepit loqui ac disquirere de rebus quarum saliqua : Quid opus est ista adjectio ? aut quod ma- lim, advectio. C D nondum experientiam per opera habebat. Dixit ei senex : Nundum navem nactus es, nec in eam im- posuisti supellectilem tuam; et antequam naviga- veris, jam in civitatem pervenisti. Ergo cum prius opus effeceris, veni ad sermones quos nunc lo- queris. Joannem, illum ex nativitate eunuchum : et iuter colloquendum, dixit: Quando in Sceti versabar, opera animæ erant opus nostrum, opera vero ma- nuum velut operis accessionem habebamus; nunc vero opus animæ evasit in operis accessionem, et operis accessio in opus. : nam est opus animæ quod nunc velut appendicem habemus, et quænam appendix quam velut opus ducimus? Respondit senex: Quæcunque fiunt ex mandato Dei, opus animæ sunt; at respectu sui operari, et congregare, hoc pro appendice habere debemus. Frater excepit : Declara mihi hanc rem. Senex Ecce, audis me ægrotare, cumque visitare me debeas, dicis apud te : An relicturus sum opus meum, atque profecturus mox? Verum perficiam prius, sicque pergam. Arcidit autem tibi alia occu- patio; et forte nequaquam vadis. Item, alius fra- ter dicit tibi : Porrige mihi manum, frater. vero ais : Debeone dimittere opus meum, et abire ad operandum cum isto? Si ergo non abieris, re- linquis mandatum Dei, quod est animæ opus, et appendicem exsequeris, scilicet opus manuum. qui ad pœnitentiam stat, non alligari ad præce- plum. quam contemnere. 5. Πρώτησεν αὐτὸν ἀδελφὸς, λέγων· θέλεις, ἀ667, Α 7. (64) Percontatus est eum frater : Visne, abba, 8. (65) Venit aliquis e senibus ad abbatem Theo- 9. (66) Quidam frater venit ad abbatem Theodo- (63) Τίς ἡ χρεία τῆς ἐξαγωγῆς ταύτης; Versio (64) Vit. Patr. viii, 7. 10. (67) Idem aliquando accessit ad a' batem 41. Interrogavit autem illum frater, sic: Quod- 12. Dixit abbas Theodorus e Pherme, hominem 13. ldem dixit : Nulla virtus est talis, ac nequa- 14. Hunc etiam sermonem habuit: Homo qui (65) Vit. Patr. x, 25. (66) Vit. Patr. vIII, 8. (67) Vit. Patr. x, 2h.

Α τητα τοῦ κελλίου, οὐχ ὡς ἀτιμάζων τὸν πλησίον αὐτοῦ· φεύγει. ιεʹ. Πάλιν εἶπεν· Ἐὰν μὴ ἐκκόψω ἐμαυτὸν ἀπὸ τῶν οἰκτιρμῶν τούτων, οὐκ ἐῶσί με εἶναι μοναχόν. ις'. Εἶπε πάλιν· Πολλοὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ εξω λοντο τὴν ἀνάπαυσιν, πρὶν ὁ Θεὸς αὐτοῖς παράσχῃ. 15'. Εἶπε πάλιν· Μὴ κοιμηθῇς εἰς τόπον ὅπου ἐστὶ γυνή. τη'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Θεόδωρον, λέ γων· θέλω ἐπιτελέσαι τὰς ἐντολάς. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεωνά, ὅτι εἶπε καὶ αὐτός ποτε· Θέλω πληρῶσαι τὸν λογισμόν μου μετὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ λαβὼν σιτίαν εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, ἐποίησεν ἄρτους· καὶ αίτησάντων αὐτὸν πτωχῶν, ἔδωκε τοὺς ἄρτους· καὶ πάλιν αίτησάντων ἄλλων, ἔδωκε τὰ σπυρίδια καὶ τὸ ἱμάτιον δ ἐφόρει, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελλίον, περιζωσάμενος τὸ μαφόριον. Καὶ οὕτως πάλιν ἐμέμφετο ἑαυτὸν λέγων, ὅτι οὐκ ἐπλήρωσα τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ. ιθ'. Ησθένησε ποτε ὁ ἀββᾶς Ιωσήφ, καὶ ἔπεμψε πρὸς τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον, λέγων· Δεύρο, ἵνα σε ίδω πρὸ τοῦ με ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ σώματος· ἦν δὲ μέσον τῆς ἑβδομάδος. Καὶ οὐκ ἀπῆλθεν· ἔπεμψε δὲ, λέγων· Ἐὰν μείνῃς ἕως τοῦ σαββάτου, ἔρχομαι· εἰ δὲ ὑπάγεις, εἰς ἐκεῖνον τὸν κόσμον βλέπομεν ἀλλήλους. κ'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Θεοδώρῳ· Ειπέ μοι ῥῆμα, ὅτι ἀπόλλυμαι. Καὶ μετὰ κόπου εἶπεν αὐτῷ· Ἐγὼ κινδυνεύω, καὶ τί σοι ἔχω εἰπεῖν ; κα'. Αδελφός ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον, ἵνα διδάξῃ αὐτὸν ῥάπτειν, ἐνέγκας καὶ τὴν σειρὰν προς αὐτόν. Ὁ δὲ γέρων λέγει αὐτῷ· "Υπαγε, καὶ πρωί δεῦρο ὧδε. Καὶ ἀναστὰς ὁ γέρων, ἔβρεξεν αὐτῷ τὴν σειρὰν, καὶ ἡτοίμασεν αὐτῷ τὴν προκαταραφὴν, λέγων· Οὕτως καὶ οὕτως ποίησον· καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ, ἐκάθισεν ὁ γέρων· καὶ εἰς τὴν ὥραν, ἐποίησεν αὐτὸν φαγεῖν, καὶ ἀπὸ έπεμψεν. Ἦλθε δὲ πάλιν πρωΐ· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ ρων· Αρον τὴν σειράν σου ἔνθεν, καὶ ἀναχώρει· εἰς πειρασμὸν γὰρ ἦλθες βαλεῖν με καὶ εἰς φροντίδα. Καὶ οὐκ ἔτι ἀφῆκεν αὐτὸν ἔσω. κβ'. Εἶπεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ66α Θεοδώρου, ὅτι Ηλθέ ποτέ τις πωλῶν κρόμμυα, καὶ ἐγέμισέ μοι κρατ τήρα. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Γέμισον αὐτῷ σίτον, καὶ δὸς αὐτῷ. Ηταν δὲ δύο βουνοὶ σίτου, εἷς καθαρός, καὶ εἷς ἀκαθάρτος· ἐγέμισα δὲ αὐτῷ ἐκ τοῦ ἀκαθάρτ του. Καὶ προσέσχε μοι ὁ γέρων μετὰ ἔξεως καὶ λύ πης· καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔπεσον, καὶ ἔκλασα τὸν κρατῆρα· καὶ ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν. Καὶ λέγει ὁ γέρων. Εγείρου, οὐκ ἔχεις σὺ πρᾶγμα, ἀλλ' ἐγὼ ἥμαρτον, ὅτι εἶπόν σοι. Καὶ εἰσελθὼν ὁ γέρων ἐγέ μισε τὸν κόλπον αὐτοῦ σἶτον καθαρὸν, καὶ ἔδωκε αὐτῷ μετὰ τῶν κρομμύων. κγ'. Απῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος μετὰ ἀδελ φοῦ γεμίσαι ὕδωρ· καὶ προλαβὼν ὁ ἀδελφὸς εἰς τὸν λάκκον εἶδε δράκοντα. Και λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· • APPENDIX AD PALLADIUM. didicit cellæ dulcedinem, proximum suum fugit, at sine aspernatione. miserationibus his, non sinent me esse mona- chum. tempore quietem prius sumpserunt, quam eis præberet Deus. mulier. cens Volo mandata perficere. Retulit ei senex de abbate Theona, quod ipse quoque dixerit aliquan- do : Volo adimplere cogitationem meam cum Deo. Et accepta in furno farina subacta, panes confe- cit; quos petentibus pauperibus dedit. lterum pe- tentibus aliis, tradidit sportellas, quodque gestabat pallium ; et intravit in cellam maforte præcinctus. Post hæc tamen de se adhuc conquerebatur, quasi non adimplesset Dei mandatum, ad abbtem Theodorum, dicens : Veni, ut videam te prius quam e corpore egrediar; erat autem nie- dia hebdomada. Ille non profectus est ; sed misit, aiens: Si vixeris usque ad diem Sabbati, adibo; sin decesseris, in illo sæculo videbimus invicem. mihi profer ; nam pereo. Ac ægre respondit ei : Ego periclitor, et quid tibi habeo proloqui ? doceret contexere, attulitque plectam. Senex au- tem dixit ei: Abi, et mane huc veni. Surgens ergo senes, plectan ei irrigavit, paravitque praetextu ram, dicens : Ita atque ita facito ; et reliquit eum. Ingressus autem in cellam suam. senex sedit ; cumque tempus advenisset, cibum apposuit, ac hominem remisit. Venit iterum mane, et ait illi senex : Tolle hinc plectam tuam, atque abi. Ve nisti enim, ut me in tentationem ac sollicitudinem mitteres. Nec amplius permisit eum intro manere. quando venit immo vendens cepas, et implevit mihi craterem. Dicit senex : Imple frumento, et da ei. Erant autem duo acervi frumenti, unus mundus, alter non purgatus; ac implevi ei ex immundo. Senex vero oculos in me intendit acri- ter et cum tristitia: unde ex timore prolapsus sum, atque crateren fregi. Tum veniam procum- bens petii. Ait senex : Surge, tua non est culpa, sed ego deliqui, quod tibi mandaverim. Itaque ingressus senex, replevit sinum suum frumento purgato, deditque ei una cum cepis. ad hauriendam aquam; et præveniens frɔter ad la- cum, vidit draconem. Dicit ei senex : Vade, can- B C D 15. Dixit iterum : Nisi niamet abscidero a con- 46. (68) Ejus quoque dictum fuit: Multi hoc 17. Item hoc : Noli dormire in loco ubi est 18. Frater interrogavit abbatem Theodorum, di- 19. Ægrotavit aliquando abbas Joseph, et misit 20. Frater dixit abbati Theodore : Aliquid verbi 21. Venit frater ad abbatem Theodorum, ut eum 22. Retulit abbatis Theodori discipulus: Ali- 23. Abiit aliquando abbas Theodorus cum fratre, (68) Vit. Putr. x, 26.

Α τητα τοῦ κελλίου, οὐχ ὡς ἀτιμάζων τὸν πλησίον αὐτοῦ· φεύγει. ιεʹ. Πάλιν εἶπεν· Ἐὰν μὴ ἐκκόψω ἐμαυτὸν ἀπὸ τῶν οἰκτιρμῶν τούτων, οὐκ ἐῶσί με εἶναι μοναχόν. ις'. Εἶπε πάλιν· Πολλοὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ εξω λοντο τὴν ἀνάπαυσιν, πρὶν ὁ Θεὸς αὐτοῖς παράσχῃ. 15'. Εἶπε πάλιν· Μὴ κοιμηθῇς εἰς τόπον ὅπου ἐστὶ γυνή. τη'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Θεόδωρον, λέ γων· θέλω ἐπιτελέσαι τὰς ἐντολάς. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεωνά, ὅτι εἶπε καὶ αὐτός ποτε· Θέλω πληρῶσαι τὸν λογισμόν μου μετὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ λαβὼν σιτίαν εἰς τὸ ἀρτοκοπείον, ἐποίησεν ἄρτους· καὶ αίτησάντων αὐτὸν πτωχῶν, ἔδωκε τοὺς ἄρτους· καὶ πάλιν αίτησάντων ἄλλων, ἔδωκε τὰ σπυρίδια καὶ τὸ ἱμάτιον δ ἐφόρει, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελλίον, περιζωσάμενος τὸ μαφόριον. Καὶ οὕτως πάλιν ἐμέμφετο ἑαυτὸν λέγων, ὅτι οὐκ ἐπλήρωσα τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ. ιθ'. Ησθένησε ποτε ὁ ἀββᾶς Ιωσήφ, καὶ ἔπεμψε πρὸς τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον, λέγων· Δεύρο, ἵνα σε ίδω πρὸ τοῦ με ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ σώματος· ἦν δὲ μέσον τῆς ἑβδομάδος. Καὶ οὐκ ἀπῆλθεν· ἔπεμψε δὲ, λέγων· Ἐὰν μείνῃς ἕως τοῦ σαββάτου, ἔρχομαι· εἰ δὲ ὑπάγεις, εἰς ἐκεῖνον τὸν κόσμον βλέπομεν ἀλλήλους. κ'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Θεοδώρῳ· Ειπέ μοι ῥῆμα, ὅτι ἀπόλλυμαι. Καὶ μετὰ κόπου εἶπεν αὐτῷ· Ἐγὼ κινδυνεύω, καὶ τί σοι ἔχω εἰπεῖν ; κα'. Αδελφός ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον, ἵνα διδάξῃ αὐτὸν ῥάπτειν, ἐνέγκας καὶ τὴν σειρὰν προς αὐτόν. Ὁ δὲ γέρων λέγει αὐτῷ· "Υπαγε, καὶ πρωί δεῦρο ὧδε. Καὶ ἀναστὰς ὁ γέρων, ἔβρεξεν αὐτῷ τὴν σειρὰν, καὶ ἡτοίμασεν αὐτῷ τὴν προκαταραφὴν, λέγων· Οὕτως καὶ οὕτως ποίησον· καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ, ἐκάθισεν ὁ γέρων· καὶ εἰς τὴν ὥραν, ἐποίησεν αὐτὸν φαγεῖν, καὶ ἀπὸ έπεμψεν. Ἦλθε δὲ πάλιν πρωΐ· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ ρων· Αρον τὴν σειράν σου ἔνθεν, καὶ ἀναχώρει· εἰς πειρασμὸν γὰρ ἦλθες βαλεῖν με καὶ εἰς φροντίδα. Καὶ οὐκ ἔτι ἀφῆκεν αὐτὸν ἔσω. κβ'. Εἶπεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ66α Θεοδώρου, ὅτι Ηλθέ ποτέ τις πωλῶν κρόμμυα, καὶ ἐγέμισέ μοι κρατ τήρα. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Γέμισον αὐτῷ σίτον, καὶ δὸς αὐτῷ. Ηταν δὲ δύο βουνοὶ σίτου, εἷς καθαρός, καὶ εἷς ἀκαθάρτος· ἐγέμισα δὲ αὐτῷ ἐκ τοῦ ἀκαθάρτ του. Καὶ προσέσχε μοι ὁ γέρων μετὰ ἔξεως καὶ λύ πης· καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔπεσον, καὶ ἔκλασα τὸν κρατῆρα· καὶ ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν. Καὶ λέγει ὁ γέρων. Εγείρου, οὐκ ἔχεις σὺ πρᾶγμα, ἀλλ' ἐγὼ ἥμαρτον, ὅτι εἶπόν σοι. Καὶ εἰσελθὼν ὁ γέρων ἐγέ μισε τὸν κόλπον αὐτοῦ σἶτον καθαρὸν, καὶ ἔδωκε αὐτῷ μετὰ τῶν κρομμύων. κγ'. Απῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος μετὰ ἀδελ φοῦ γεμίσαι ὕδωρ· καὶ προλαβὼν ὁ ἀδελφὸς εἰς τὸν λάκκον εἶδε δράκοντα. Και λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· • APPENDIX AD PALLADIUM. didicit cellæ dulcedinem, proximum suum fugit, at sine aspernatione. miserationibus his, non sinent me esse mona- chum. tempore quietem prius sumpserunt, quam eis præberet Deus. mulier. cens Volo mandata perficere. Retulit ei senex de abbate Theona, quod ipse quoque dixerit aliquan- do : Volo adimplere cogitationem meam cum Deo. Et accepta in furno farina subacta, panes confe- cit; quos petentibus pauperibus dedit. lterum pe- tentibus aliis, tradidit sportellas, quodque gestabat pallium ; et intravit in cellam maforte præcinctus. Post hæc tamen de se adhuc conquerebatur, quasi non adimplesset Dei mandatum, ad abbtem Theodorum, dicens : Veni, ut videam te prius quam e corpore egrediar; erat autem nie- dia hebdomada. Ille non profectus est ; sed misit, aiens: Si vixeris usque ad diem Sabbati, adibo; sin decesseris, in illo sæculo videbimus invicem. mihi profer ; nam pereo. Ac ægre respondit ei : Ego periclitor, et quid tibi habeo proloqui ? doceret contexere, attulitque plectam. Senex au- tem dixit ei: Abi, et mane huc veni. Surgens ergo senes, plectan ei irrigavit, paravitque praetextu ram, dicens : Ita atque ita facito ; et reliquit eum. Ingressus autem in cellam suam. senex sedit ; cumque tempus advenisset, cibum apposuit, ac hominem remisit. Venit iterum mane, et ait illi senex : Tolle hinc plectam tuam, atque abi. Ve nisti enim, ut me in tentationem ac sollicitudinem mitteres. Nec amplius permisit eum intro manere. quando venit immo vendens cepas, et implevit mihi craterem. Dicit senex : Imple frumento, et da ei. Erant autem duo acervi frumenti, unus mundus, alter non purgatus; ac implevi ei ex immundo. Senex vero oculos in me intendit acri- ter et cum tristitia: unde ex timore prolapsus sum, atque crateren fregi. Tum veniam procum- bens petii. Ait senex : Surge, tua non est culpa, sed ego deliqui, quod tibi mandaverim. Itaque ingressus senex, replevit sinum suum frumento purgato, deditque ei una cum cepis. ad hauriendam aquam; et præveniens frɔter ad la- cum, vidit draconem. Dicit ei senex : Vade, can- B C D 15. Dixit iterum : Nisi niamet abscidero a con- 46. (68) Ejus quoque dictum fuit: Multi hoc 17. Item hoc : Noli dormire in loco ubi est 18. Frater interrogavit abbatem Theodorum, di- 19. Ægrotavit aliquando abbas Joseph, et misit 20. Frater dixit abbati Theodore : Aliquid verbi 21. Venit frater ad abbatem Theodorum, ut eum 22. Retulit abbatis Theodori discipulus: Ali- 23. Abiit aliquando abbas Theodorus cum fratre, (68) Vit. Putr. x, 26.

Υπαγκ, πάτησαν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Καὶ φοβηθεὶς οὐκ ἀπῆλθεν. "Ηλθε δὲ ὁ γέρων, καὶ εἶδεν αὐτὸν τὸ θηρίον, καὶ καταισχυνθὲν ἔφυγεν εἰς τὴν ἔρημον. κι'. Ηρώτησε τις τὸν ἀββᾶν Θεόδωρον· Ἐὰν ἄφνω γένηται τις πτώσις, καὶ σὺ φοβῇ, ἀββα; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν κολληθῇ ὁ οὐρανὸς τῇ γῇ, Θεόδω ρος οὐ φοβεῖται. Ην γὰρ δεηθεὶς τοῦ Θεοῦ, ἵνα ἐρθῇ ἀπ' αὐτοῦ ἡ δειλία. Διὰ τοῦτο καὶ ἠρώτησεν αὐτόν. και. Ελέγετο περὶ αὐτοῦ, ὅτι γενόμενος διάκονος εἰς Σκῆτιν οὐκ ἤθελε καταδέξασθαι διακονεῖν, καὶ εἰς πολλοὺς τόπους ἔφυγε. Καὶ πάλιν οἱ γέροντες ἔφερον αὐτὸν, λέγοντες· Μὴ καταλίπῃς τὴν διακο- ναν σου. λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος· Ἐάσατέ με, καὶ δέομαι τοῦ Θεοῦ, εἰ πληροφορήσει με στήναι εἰς τὸν τόπων τῆς λειτουργίας μου. Καὶ δεόμενος τοῦ Β Θεοῦ, ἔλεγεν· Εἰ θέλημά σου ἐστιν ἵνα στῷ εἰς τὸν τύπους μου, πληροφόρησόν με. Καὶ ἐδείχθη αὐτῷ στύλος πυρὸς ἀπὸ τῆς γῆς ἕως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ φωνή ο λέγουσα· Εἰ δύνασαι γενέσθαι ὡς ὁ στύλος εντος, ύπαγε, διακόνησον. Ὁ δὲ ἀκούσας ἔκρινε σηκέτι καταδέξασθαι. Ἐλθόντος οὖν αὐτοῦ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν οἱ ἀδελφοὶ, λέγον- τε;· Εἰ οὐ θέλεις διακονεῖν, κἂν τὸ ποτήριον κατά- σχε. Καὶ οὐκ ἠνέσχετο, λέγων· Ἐὰν μὴ ἀφῆτε, ἀναχωρῶ ἐκ τοῦ τόπου τούτου. Καὶ οὕτως ἀφῆκαν αὐτόν. . κς'. Ἔλεγον δὲ περὶ αὐτοῦ, ὅτι ὡς ἡρημώθη ἡ Σπήτις, ἦλθε μεἶναι εἰς Φέρμην· καὶ γηράσας Ασθέντησε. Προσέφερον οὖν αὐτῷ ἐδέσματά τινα. Καὶ & ἔφερεν ὁ πρῶτος, ἐδίδου τῷ δευτέρῳ, καὶ οὕτως κατὰ τὴν τάξιν. Ὁ ἐλάμβανεν παρὰ τοῦ πρώτου, παρεῖχε τῷ ἄλλῳ· εἰς δὲ τὴν ὥραν τοῦ γεύσασθαι, δ ἔφερεν ὁ ἐρχόμενος, τοῦτο ἔσθιεν. κα. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου, ὅτι ὅτε ἐκάθητο ἐν Σκήτει, ἦλθε πρὸς αὐτὸν δαίμων θέλων εἰσελθεῖν· καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἔξω τῆς κέλλης. Καὶ πάλιν ἄλλος δαίμων ἦλθεν εἰσελθεῖν· καὶ τοῦτον Ετσε. Καὶ προσθεὶς ὁ τρίτος δαίμων, ἦλθε, καὶ εὗρε δεδεμένους τους δύο· καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί ἑστήκατε Σε έξω; Καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι Ἔστι καθήμενος ἔτω, καὶ μὴ ἐῶν ἡμᾶς εἰσελθεῖν. Καὶ αὐτὸς τυραννή σας ἐπεχείρησεν εἰσελθεῖν. Ὁ δὲ γέρων ἔδησε καὶ τοῦτον. Φοβηθέντες δὲ τὰς εὐχὰς τοῦ γέροντος, παρ- αέλουν αὐτὸν, λέγοντες· Απόλυσον ἡμᾶς. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων. Υπάγετε. Καὶ λοιπὸν αἰσχυνε θέντες ἀνεχώρησαν. κη'. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων, περὶ τοῦ ἀββα Θεοδώρου τοῦ τῆς Φέρμης, ὅτι "Ηλθόν ποτε δείλης πρὸς αὐτὸν, καὶ εὗρον αὐτὸν φορούντα κεκομμένον λεβίτωνα, καὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ γυμνόν, καὶ τὸ κοι πούλιον αὐτοῦ ἔμπροσθεν. Καὶ ἰδού τις Κόμης ἦλθεν Βεῖν αὐτόν. Καὶ κρούσαντος αὐτοῦ, ἐξῆλθεν ὁ γέρων ἀνοίξαι, καὶ ἀπαντήσας αὐτῷ ἐκάθισεν εἰς τὴν θύσ ραν λαλεῖν αὐτῷ. Καὶ ἔλαβον κόμμα μαφορίου, καὶ • λειτουργίας. : Αl. γέγονε. Εt APOPHTHEGMATA PATRUM. A culca ipsius caput. Ille territus non perrexit. Venit autem senex; sed ubi conspexit eum serpens, quasi pudore suffusus, aufugit in solitudinem. vit : Si subito ruina contigerit, et tu terreberis, abba? Responditque senex: Quamvis cœlum terræ misceatur, Theodorus non terrebitur. Deprecatus quippe Deum fuerat, ut ab eo tolleretur timiditas. Ideoque eum ille interrogaverat. in Sceti, noluit acquiescere ut diaconatus munia exerceret, sed ad varia loca profugit. Et iterum senes adducebant eum, dicentes : Noli relinquere ministerium tuum. Ait illis abbas Theodorus: Si- nite me, et orabo Deum, si certum me reddiderit ut stem in loco ministerii mei. Itaque Deum ita precatus est : Si voluntas tua est ut stem in loco neo, certiorem me fac: Tum ostensa est illi co- lumna ignis, a terra ad cœlum usque pertingens, audivitque vocem hujusmodi : Si poles fieri sicut columna hæc, vade, exerce diaconatum. Quo ille audito, decrevit nunquam acquiescere. Cum ergo venisset ad ecclesiam, fratres inclinaverunt se co- ram eo, dixeruntque : Si ministrare non vis, sal- tem calicem tene. Sed neque hoc sustinuit, profa- tus : Nisi dimiseritis ne, ex hoc loco recedam. Quocirca reliquerunt eu:n. vastata fuit Seetis, venit ut maneret in Pherme; et cum senuisset, in morbum incidit. Igitur fratres C afferebant edulia. Sed quæ ferebat primus, secundo dabat; atque ita ex ordine, quæ a primo capiebat, præbebat alteri. Adventante autem hora mandu- candi, quod primus ex accedentibus porrigebat, co vescebatur. D Al. inser. inser. in Sceti residebat, venit ad ipsum dæmon, intrare volens : et ligavit eum extra cellam. Iterum accessit alius dæmon, ut ingrederetur; hunc quoque alliga- vit. Et adjiciens tertius deinon, advenit, invenitque duos priores vinctos, atque dixit eis: Cur huc ex- tra statis? Respondent : Qui intra cellam sedet, non sinit nos intrare. Ipse vero vi facta conatus est introire. At senex hunc etiam constrinxit. Itaque veriti senis preces, rogaverunt illum, dicentes : Solve nos. Tum ad cos senex : Abite. Dein igno- minia affecti, discesserunt. illo e Pherme : Veni aliquando ad eum sub vespr.- ram, et inveni indutum levitone lacero, nudoque eral pectore, cucullam habens ante sc. Tum ecce comes quidam accessit, ut videret eum. Cumque pulsasset, exivit senex ad aperiendum. obviam factus, sedit in porta cum illo locuturus. Ego sumpsi segmen mafortis, contexique humeros ejus. 24. (69) Aliquis abbatem Theodorum interroga- 25. (70) Dicebatur de co, quod diaconus faclus 26. Caterum narrabant de illo, quod postquam (59) Vit. Patr. vii, 6. 27. Aiebant de abbate Theodoro, quod quando 28. Narravit Patrum aliquis de abbate Theodoro, (70) Vit. Patr. xv, 21; vii. 33, 1.

Δι ἐσκέπασα τοὺς ὤμους αὐτοῦ. Ὁ δὲ γέρων εξέτεινε ΑΙ. λεβήτωνα. 6. Αl. λεβήτονα. Β τὴν χεῖρα, καὶ ἔρριψε αυτό. Καὶ ὡς ἀπῆλθεν ὁ Κά μης, εἶπον αὐτῷ· 'Α662, τί τοῦτο ἐποίησας ; ἦλθεν ὁ ἄνθρωπος ὠφεληθῆναι· μὴ ἵνα σκανδαλισθῇ ; Κοί λέγει μοι ὁ γέρων· Τί λέγεις μοι, ἀββᾶς ἀκμὴν τοῖς ἀνθρώποις δουλεύομεν ; ἐποιήσαμεν τὴν χρείαν· παρῆλθε λοιπόν. Ο θέλων ὠφεληθῆναι, ὠφεληθῇ · ὁ θέλων σκανδαλισθήναι, σκανδαλισθῇ· ἐγὼ δὲ ὡς δ᾽ ἂν εὑρεθῶ, οὕτως ἀπαντῶ. Παρήγγειλε δὲ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ, λέγων· Εάν τις ἔλθῃ ἰδεῖν με θέλων, μὴ εἴπῃς αὐτῷ τί ποτε ἀνθρώπινον· ἀλλ᾽ ἐὰν τρώγω, εἰπὲ, Τρώγει· ἐὰν κοιμῶμαι, εἰπὲ, Κοιμάται. κθ'. Ἦλθόν ποτε ἐπάνω αὐτοῦ τρεῖς λῃσταί· καὶ οἱ δύο ἐκράτουν αὐτὸν, ὁ δὲ εἷς ἐκουβάλει τὰ σκεύη αὐτοῦ. ὡς δὲ ἐξήνεγκε τὰ βιβλία, καὶ τὸν λεβίτωνα ἤθελε λαβεῖν· τότε λέγει αὐτοῖς· Τοῦτο ἀφίετε. Ο δὲ οὐκ ἤθελον. Καὶ κινήσας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἔρριψε τοὺς δύο. Καὶ ἰδόντες εφοβήθησαν. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Μηδὲν δειμάσητε · ποιήσατε αὐτὰ εἰς τέσ σαρα μέρη, καὶ λάβετε τὰ τρία, καὶ ἄφετε τὸ ἕν. Καὶ οὕτως ἐποίησαν· διὰ τὸ λαβεῖν τὸ μέρος αὐτοῦ τὴν λεβίτωνα τὸν συνακτικόν (78). Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ 'Εννάτου. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τοῦ 'Εννάτου (73), ὅτι Οτε ήμην νεώτερος, εἰς τὴν ἔρημον ἔμενον. Απῆλθον οὖν εἰς τὸ ἀρτοκοπείον ποιῆσαι δύο σιτίας, καὶ εὗρον ἐκεῖ ἀδελφὸν θέλοντα ποιῆσαι ἄρτους, καὶ οὐκ εἶχέ τινα δοῦναι αὐτῷ χεῖρα. Ἐγὼ δὲ ἀφῆκα τὰ ἐμὰ, καὶ ἔδωκα αὐτῷ χεῖρα. ὡς δὲ ἐσχόλασα, ἦλθεν ἄλλος ἀδελφὸς, καὶ πάλιν ἔδωκα αὐτῷ χεῖρα, καὶ ἐποίησα τὰ ψωμία. Καὶ πάλιν τρίτος ἦλθε, καὶ ἐποίησα ὁμοίως· καὶ οὕτως ἔκαστον τῶν ἐρχομένων ἐποίουν· καὶ ἐποίησα ἓξ σιτίας. Ὕστερον δὲ ἐποίησε τὰς δύο σιτίας τὰς ἐμᾶς, ἀποσχόντων τῶν ἐρχο μένων. β'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου καὶ τοῦ Λουκίου τῶν τοῦ Ἐννάτου, ὅτι ἐποίησαν πεντήκοντα Φοβηθεὶς ὁ Σε δῆρος, φεύγει εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, ἔχων μεθ᾿ ἑαυτοῦ Ἰουλιανόν τινα ἐπίσκοπον Αλικαρνασοῦ· οὗτοι ἐλ θόντες, εκαθέζοντο εἰς τὸ Εννατόν. Σευήρος καὶ Γαϊανός ὁμόφρονες τὸ πρὶν ἐτύγχανον, καὶ ἐν τῷ ἅμα (Γ. ἐν τῷ ἐν τῷ ὀκτοκαιδεκάτῳ 'Αλεξανδρείας διήγον. σημείῳ 'Αλεξανδρείας, APPENDIX AD PALLADIUM. senex extensa manu, illud projecit. Postquam / autem discessisset comes, dixi ei : Abba, quare hoc egisti? Venit homo, ut proficeret : nunquid vero ut scandalum pateretur? Respondit senex Quid ais mibi, abba: Etiamnum hominibus servimus? Feci - mus quod facto opus erat; de reliquo præteriit. Qui vult proficere, proficiat; qui vult scandaluma pati, patiatur. Ego vero quo in habitu fuero, ita occurram. Denuntiavit autem discipulo suo, di - cens : Si quis advenerit, videre me desiderans, ne ipsi loquaris quidpiam eorum quæ homines pro- ferre solent ; sed si comedero, dic, Comedit; si dormiero, Dormit. quorum duo tenebant eum, tertius vero supellecti- Jen ejus auferebat. Postquam autem extulit libros, voluit levitonem quoque sumere. Tunc dixit eis : Hoc dimittite. At illi noluerant. Molis igitur mani- bus suis, illos duos dejecit. Quod cernentes, timore correpti sunt. Ait senex : Nihil timeatis; facite ex supellectili partes quatuor, tres accipite, relin- quite unam. Atque ita fecerunt, ut sumeret partem suam, levitonem quo in synaxi utebatur. De abbate Theodoro e Nono. Nono : Quando eran juvenis, in solitudine dege- bam. Abii ergo ad furnum, ut facerem duas fru- mentarias cocturas; inveni ibi fratrem qui volebat panes conficere, nec habebat quemquam ad dandam ei manum. Ego autem mea reliqui, et manum ei porrexi. Ut vero ab illa occupatione liberatus sum, venit alius frater; iterumque ei dedi manum, ac feci panes. Tertius postea accessit; similique modo egi. Atque sic ad singulos adventantes me gerebam ; el sex cucturas confeci. Tandem duas meas coclu- ras peregi, cum nemo amplius veniret. Lucio, Ennati incolis, quod quinquaginta annos • landumn, Februarii 11, in Vita Jone monachi: Habe- bat vero unum lebitonem, quo induebatur tempore divinorum et intemeratorum sacramentorum corporis Domini nostri Jesu Christi: et cum primum commu- nicasset, eum rursus exuebat et reponebat, mundum servans octoginta quinque annos. Quibus adde locum inferius positum in abbate Phoca, num. 1. Ac nescio an huc faciant obscura verba in Vita Guthlaci Ana- chcreta, cap. 31, seculo iii, de sanctis ordinis S. Be nedicti, parte 1, p. 278: Ac deinde cum causam ve- xationis suæ a primordio narraret, vir Dei Guthla- cus exuens se luterio melotinæ in quo ille orare solebat, ipsum circumdedit. Legi enim aut intelligi potest evitorium, quod pro levitonario habetur in Papia. Scio ab auctoribus tradi, lebetonem seu levitonem et libitonarium vestem fuisse monachicam ex lino aut etiam ex pilis contextain. Sed quid impedit, quin nonnulli simile indumentum e pellibus confe- cerint? Nono Alexandriæ, hoc est monasterio quod situm erat in Ennato seu Nono, nona regione Alexandrina C D civitatis. Praeter Joannen. Moschum cap. 145, 477. 184, Leontius De sectis, actione : Severus mela impulsus, Alexandriam profugit, Julianum quemdam Halicarnassensent, episcopum secum habens. Hi post- eaquam eo venissent, sedebant ad Ennatum. Ad quem locum observari debet varietas ex Scholio Anasta- siani Hodegi, cap. 22, p. : vocat) Severus et Gaianus initio concordes erant, ejusdem- que sententia; et simul in Decimo octavo Alexandria', degebant. Quid vero sibi volunt ista Liberati cap : Eo tempore Alexandria, mortuo Moscoro ju niore, Timotheus ecclesiæ ipsius susceperat episco patum; a quo gratissime suscepti Severus et Julianus, sedebant ad laborem aut labranum, labronem, labra- non ? Conjiciebain, labram hoc est lauram Nonum vel una voce, labranonum. Cæterum nollem he Ennatum a viris doctis confusum fuisse cum Évátep infra ubi de Longino, n. 5. 29. Irruerunt aliquando in illum latrones tres : 1. Dixit abbas Theodorus, ille de Ennato seu 2. (73) Meniorabant de abbate Theodoro et abbate (71) Vit. Patr. vii, 7 (72) Τεν λεβίτωνα τὸν συνακτικόν. Apud Bol- (73) Τοῦ Ἐγγάτου. Interpretes, De Ennato. De

Δι ἐσκέπασα τοὺς ὤμους αὐτοῦ. Ὁ δὲ γέρων εξέτεινε ΑΙ. λεβήτωνα. 6. Αl. λεβήτονα. Β τὴν χεῖρα, καὶ ἔρριψε αυτό. Καὶ ὡς ἀπῆλθεν ὁ Κά μης, εἶπον αὐτῷ· 'Α662, τί τοῦτο ἐποίησας ; ἦλθεν ὁ ἄνθρωπος ὠφεληθῆναι· μὴ ἵνα σκανδαλισθῇ ; Κοί λέγει μοι ὁ γέρων· Τί λέγεις μοι, ἀββᾶς ἀκμὴν τοῖς ἀνθρώποις δουλεύομεν ; ἐποιήσαμεν τὴν χρείαν· παρῆλθε λοιπόν. Ο θέλων ὠφεληθῆναι, ὠφεληθῇ · ὁ θέλων σκανδαλισθήναι, σκανδαλισθῇ· ἐγὼ δὲ ὡς δ᾽ ἂν εὑρεθῶ, οὕτως ἀπαντῶ. Παρήγγειλε δὲ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ, λέγων· Εάν τις ἔλθῃ ἰδεῖν με θέλων, μὴ εἴπῃς αὐτῷ τί ποτε ἀνθρώπινον· ἀλλ᾽ ἐὰν τρώγω, εἰπὲ, Τρώγει· ἐὰν κοιμῶμαι, εἰπὲ, Κοιμάται. κθ'. Ἦλθόν ποτε ἐπάνω αὐτοῦ τρεῖς λῃσταί· καὶ οἱ δύο ἐκράτουν αὐτὸν, ὁ δὲ εἷς ἐκουβάλει τὰ σκεύη αὐτοῦ. ὡς δὲ ἐξήνεγκε τὰ βιβλία, καὶ τὸν λεβίτωνα ἤθελε λαβεῖν· τότε λέγει αὐτοῖς· Τοῦτο ἀφίετε. Ο δὲ οὐκ ἤθελον. Καὶ κινήσας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἔρριψε τοὺς δύο. Καὶ ἰδόντες εφοβήθησαν. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Μηδὲν δειμάσητε · ποιήσατε αὐτὰ εἰς τέσ σαρα μέρη, καὶ λάβετε τὰ τρία, καὶ ἄφετε τὸ ἕν. Καὶ οὕτως ἐποίησαν· διὰ τὸ λαβεῖν τὸ μέρος αὐτοῦ τὴν λεβίτωνα τὸν συνακτικόν (78). Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ 'Εννάτου. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τοῦ 'Εννάτου (73), ὅτι Οτε ήμην νεώτερος, εἰς τὴν ἔρημον ἔμενον. Απῆλθον οὖν εἰς τὸ ἀρτοκοπείον ποιῆσαι δύο σιτίας, καὶ εὗρον ἐκεῖ ἀδελφὸν θέλοντα ποιῆσαι ἄρτους, καὶ οὐκ εἶχέ τινα δοῦναι αὐτῷ χεῖρα. Ἐγὼ δὲ ἀφῆκα τὰ ἐμὰ, καὶ ἔδωκα αὐτῷ χεῖρα. ὡς δὲ ἐσχόλασα, ἦλθεν ἄλλος ἀδελφὸς, καὶ πάλιν ἔδωκα αὐτῷ χεῖρα, καὶ ἐποίησα τὰ ψωμία. Καὶ πάλιν τρίτος ἦλθε, καὶ ἐποίησα ὁμοίως· καὶ οὕτως ἔκαστον τῶν ἐρχομένων ἐποίουν· καὶ ἐποίησα ἓξ σιτίας. Ὕστερον δὲ ἐποίησε τὰς δύο σιτίας τὰς ἐμᾶς, ἀποσχόντων τῶν ἐρχο μένων. β'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου καὶ τοῦ Λουκίου τῶν τοῦ Ἐννάτου, ὅτι ἐποίησαν πεντήκοντα Φοβηθεὶς ὁ Σε δῆρος, φεύγει εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, ἔχων μεθ᾿ ἑαυτοῦ Ἰουλιανόν τινα ἐπίσκοπον Αλικαρνασοῦ· οὗτοι ἐλ θόντες, εκαθέζοντο εἰς τὸ Εννατόν. Σευήρος καὶ Γαϊανός ὁμόφρονες τὸ πρὶν ἐτύγχανον, καὶ ἐν τῷ ἅμα (Γ. ἐν τῷ ἐν τῷ ὀκτοκαιδεκάτῳ 'Αλεξανδρείας διήγον. σημείῳ 'Αλεξανδρείας, APPENDIX AD PALLADIUM. senex extensa manu, illud projecit. Postquam / autem discessisset comes, dixi ei : Abba, quare hoc egisti? Venit homo, ut proficeret : nunquid vero ut scandalum pateretur? Respondit senex Quid ais mibi, abba: Etiamnum hominibus servimus? Feci - mus quod facto opus erat; de reliquo præteriit. Qui vult proficere, proficiat; qui vult scandaluma pati, patiatur. Ego vero quo in habitu fuero, ita occurram. Denuntiavit autem discipulo suo, di - cens : Si quis advenerit, videre me desiderans, ne ipsi loquaris quidpiam eorum quæ homines pro- ferre solent ; sed si comedero, dic, Comedit; si dormiero, Dormit. quorum duo tenebant eum, tertius vero supellecti- Jen ejus auferebat. Postquam autem extulit libros, voluit levitonem quoque sumere. Tunc dixit eis : Hoc dimittite. At illi noluerant. Molis igitur mani- bus suis, illos duos dejecit. Quod cernentes, timore correpti sunt. Ait senex : Nihil timeatis; facite ex supellectili partes quatuor, tres accipite, relin- quite unam. Atque ita fecerunt, ut sumeret partem suam, levitonem quo in synaxi utebatur. De abbate Theodoro e Nono. Nono : Quando eran juvenis, in solitudine dege- bam. Abii ergo ad furnum, ut facerem duas fru- mentarias cocturas; inveni ibi fratrem qui volebat panes conficere, nec habebat quemquam ad dandam ei manum. Ego autem mea reliqui, et manum ei porrexi. Ut vero ab illa occupatione liberatus sum, venit alius frater; iterumque ei dedi manum, ac feci panes. Tertius postea accessit; similique modo egi. Atque sic ad singulos adventantes me gerebam ; el sex cucturas confeci. Tandem duas meas coclu- ras peregi, cum nemo amplius veniret. Lucio, Ennati incolis, quod quinquaginta annos • landumn, Februarii 11, in Vita Jone monachi: Habe- bat vero unum lebitonem, quo induebatur tempore divinorum et intemeratorum sacramentorum corporis Domini nostri Jesu Christi: et cum primum commu- nicasset, eum rursus exuebat et reponebat, mundum servans octoginta quinque annos. Quibus adde locum inferius positum in abbate Phoca, num. 1. Ac nescio an huc faciant obscura verba in Vita Guthlaci Ana- chcreta, cap. 31, seculo iii, de sanctis ordinis S. Be nedicti, parte 1, p. 278: Ac deinde cum causam ve- xationis suæ a primordio narraret, vir Dei Guthla- cus exuens se luterio melotinæ in quo ille orare solebat, ipsum circumdedit. Legi enim aut intelligi potest evitorium, quod pro levitonario habetur in Papia. Scio ab auctoribus tradi, lebetonem seu levitonem et libitonarium vestem fuisse monachicam ex lino aut etiam ex pilis contextain. Sed quid impedit, quin nonnulli simile indumentum e pellibus confe- cerint? Nono Alexandriæ, hoc est monasterio quod situm erat in Ennato seu Nono, nona regione Alexandrina C D civitatis. Praeter Joannen. Moschum cap. 145, 477. 184, Leontius De sectis, actione : Severus mela impulsus, Alexandriam profugit, Julianum quemdam Halicarnassensent, episcopum secum habens. Hi post- eaquam eo venissent, sedebant ad Ennatum. Ad quem locum observari debet varietas ex Scholio Anasta- siani Hodegi, cap. 22, p. : vocat) Severus et Gaianus initio concordes erant, ejusdem- que sententia; et simul in Decimo octavo Alexandria', degebant. Quid vero sibi volunt ista Liberati cap : Eo tempore Alexandria, mortuo Moscoro ju niore, Timotheus ecclesiæ ipsius susceperat episco patum; a quo gratissime suscepti Severus et Julianus, sedebant ad laborem aut labranum, labronem, labra- non ? Conjiciebain, labram hoc est lauram Nonum vel una voce, labranonum. Cæterum nollem he Ennatum a viris doctis confusum fuisse cum Évátep infra ubi de Longino, n. 5. 29. Irruerunt aliquando in illum latrones tres : 1. Dixit abbas Theodorus, ille de Ennato seu 2. (73) Meniorabant de abbate Theodoro et abbate (71) Vit. Patr. vii, 7 (72) Τεν λεβίτωνα τὸν συνακτικόν. Apud Bol- (73) Τοῦ Ἐγγάτου. Interpretes, De Ennato. De

Δι ἐσκέπασα τοὺς ὤμους αὐτοῦ. Ὁ δὲ γέρων εξέτεινε ΑΙ. λεβήτωνα. 6. Αl. λεβήτονα. Β τὴν χεῖρα, καὶ ἔρριψε αυτό. Καὶ ὡς ἀπῆλθεν ὁ Κά μης, εἶπον αὐτῷ· 'Α662, τί τοῦτο ἐποίησας ; ἦλθεν ὁ ἄνθρωπος ὠφεληθῆναι· μὴ ἵνα σκανδαλισθῇ ; Κοί λέγει μοι ὁ γέρων· Τί λέγεις μοι, ἀββᾶς ἀκμὴν τοῖς ἀνθρώποις δουλεύομεν ; ἐποιήσαμεν τὴν χρείαν· παρῆλθε λοιπόν. Ο θέλων ὠφεληθῆναι, ὠφεληθῇ · ὁ θέλων σκανδαλισθήναι, σκανδαλισθῇ· ἐγὼ δὲ ὡς δ᾽ ἂν εὑρεθῶ, οὕτως ἀπαντῶ. Παρήγγειλε δὲ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ, λέγων· Εάν τις ἔλθῃ ἰδεῖν με θέλων, μὴ εἴπῃς αὐτῷ τί ποτε ἀνθρώπινον· ἀλλ᾽ ἐὰν τρώγω, εἰπὲ, Τρώγει· ἐὰν κοιμῶμαι, εἰπὲ, Κοιμάται. κθ'. Ἦλθόν ποτε ἐπάνω αὐτοῦ τρεῖς λῃσταί· καὶ οἱ δύο ἐκράτουν αὐτὸν, ὁ δὲ εἷς ἐκουβάλει τὰ σκεύη αὐτοῦ. ὡς δὲ ἐξήνεγκε τὰ βιβλία, καὶ τὸν λεβίτωνα ἤθελε λαβεῖν· τότε λέγει αὐτοῖς· Τοῦτο ἀφίετε. Ο δὲ οὐκ ἤθελον. Καὶ κινήσας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἔρριψε τοὺς δύο. Καὶ ἰδόντες εφοβήθησαν. Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Μηδὲν δειμάσητε · ποιήσατε αὐτὰ εἰς τέσ σαρα μέρη, καὶ λάβετε τὰ τρία, καὶ ἄφετε τὸ ἕν. Καὶ οὕτως ἐποίησαν· διὰ τὸ λαβεῖν τὸ μέρος αὐτοῦ τὴν λεβίτωνα τὸν συνακτικόν (78). Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ 'Εννάτου. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τοῦ 'Εννάτου (73), ὅτι Οτε ήμην νεώτερος, εἰς τὴν ἔρημον ἔμενον. Απῆλθον οὖν εἰς τὸ ἀρτοκοπείον ποιῆσαι δύο σιτίας, καὶ εὗρον ἐκεῖ ἀδελφὸν θέλοντα ποιῆσαι ἄρτους, καὶ οὐκ εἶχέ τινα δοῦναι αὐτῷ χεῖρα. Ἐγὼ δὲ ἀφῆκα τὰ ἐμὰ, καὶ ἔδωκα αὐτῷ χεῖρα. ὡς δὲ ἐσχόλασα, ἦλθεν ἄλλος ἀδελφὸς, καὶ πάλιν ἔδωκα αὐτῷ χεῖρα, καὶ ἐποίησα τὰ ψωμία. Καὶ πάλιν τρίτος ἦλθε, καὶ ἐποίησα ὁμοίως· καὶ οὕτως ἔκαστον τῶν ἐρχομένων ἐποίουν· καὶ ἐποίησα ἓξ σιτίας. Ὕστερον δὲ ἐποίησε τὰς δύο σιτίας τὰς ἐμᾶς, ἀποσχόντων τῶν ἐρχο μένων. β'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου καὶ τοῦ Λουκίου τῶν τοῦ Ἐννάτου, ὅτι ἐποίησαν πεντήκοντα Φοβηθεὶς ὁ Σε δῆρος, φεύγει εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, ἔχων μεθ᾿ ἑαυτοῦ Ἰουλιανόν τινα ἐπίσκοπον Αλικαρνασοῦ· οὗτοι ἐλ θόντες, εκαθέζοντο εἰς τὸ Εννατόν. Σευήρος καὶ Γαϊανός ὁμόφρονες τὸ πρὶν ἐτύγχανον, καὶ ἐν τῷ ἅμα (Γ. ἐν τῷ ἐν τῷ ὀκτοκαιδεκάτῳ 'Αλεξανδρείας διήγον. σημείῳ 'Αλεξανδρείας, APPENDIX AD PALLADIUM. senex extensa manu, illud projecit. Postquam / autem discessisset comes, dixi ei : Abba, quare hoc egisti? Venit homo, ut proficeret : nunquid vero ut scandalum pateretur? Respondit senex Quid ais mibi, abba: Etiamnum hominibus servimus? Feci - mus quod facto opus erat; de reliquo præteriit. Qui vult proficere, proficiat; qui vult scandaluma pati, patiatur. Ego vero quo in habitu fuero, ita occurram. Denuntiavit autem discipulo suo, di - cens : Si quis advenerit, videre me desiderans, ne ipsi loquaris quidpiam eorum quæ homines pro- ferre solent ; sed si comedero, dic, Comedit; si dormiero, Dormit. quorum duo tenebant eum, tertius vero supellecti- Jen ejus auferebat. Postquam autem extulit libros, voluit levitonem quoque sumere. Tunc dixit eis : Hoc dimittite. At illi noluerant. Molis igitur mani- bus suis, illos duos dejecit. Quod cernentes, timore correpti sunt. Ait senex : Nihil timeatis; facite ex supellectili partes quatuor, tres accipite, relin- quite unam. Atque ita fecerunt, ut sumeret partem suam, levitonem quo in synaxi utebatur. De abbate Theodoro e Nono. Nono : Quando eran juvenis, in solitudine dege- bam. Abii ergo ad furnum, ut facerem duas fru- mentarias cocturas; inveni ibi fratrem qui volebat panes conficere, nec habebat quemquam ad dandam ei manum. Ego autem mea reliqui, et manum ei porrexi. Ut vero ab illa occupatione liberatus sum, venit alius frater; iterumque ei dedi manum, ac feci panes. Tertius postea accessit; similique modo egi. Atque sic ad singulos adventantes me gerebam ; el sex cucturas confeci. Tandem duas meas coclu- ras peregi, cum nemo amplius veniret. Lucio, Ennati incolis, quod quinquaginta annos • landumn, Februarii 11, in Vita Jone monachi: Habe- bat vero unum lebitonem, quo induebatur tempore divinorum et intemeratorum sacramentorum corporis Domini nostri Jesu Christi: et cum primum commu- nicasset, eum rursus exuebat et reponebat, mundum servans octoginta quinque annos. Quibus adde locum inferius positum in abbate Phoca, num. 1. Ac nescio an huc faciant obscura verba in Vita Guthlaci Ana- chcreta, cap. 31, seculo iii, de sanctis ordinis S. Be nedicti, parte 1, p. 278: Ac deinde cum causam ve- xationis suæ a primordio narraret, vir Dei Guthla- cus exuens se luterio melotinæ in quo ille orare solebat, ipsum circumdedit. Legi enim aut intelligi potest evitorium, quod pro levitonario habetur in Papia. Scio ab auctoribus tradi, lebetonem seu levitonem et libitonarium vestem fuisse monachicam ex lino aut etiam ex pilis contextain. Sed quid impedit, quin nonnulli simile indumentum e pellibus confe- cerint? Nono Alexandriæ, hoc est monasterio quod situm erat in Ennato seu Nono, nona regione Alexandrina C D civitatis. Praeter Joannen. Moschum cap. 145, 477. 184, Leontius De sectis, actione : Severus mela impulsus, Alexandriam profugit, Julianum quemdam Halicarnassensent, episcopum secum habens. Hi post- eaquam eo venissent, sedebant ad Ennatum. Ad quem locum observari debet varietas ex Scholio Anasta- siani Hodegi, cap. 22, p. : vocat) Severus et Gaianus initio concordes erant, ejusdem- que sententia; et simul in Decimo octavo Alexandria', degebant. Quid vero sibi volunt ista Liberati cap : Eo tempore Alexandria, mortuo Moscoro ju niore, Timotheus ecclesiæ ipsius susceperat episco patum; a quo gratissime suscepti Severus et Julianus, sedebant ad laborem aut labranum, labronem, labra- non ? Conjiciebain, labram hoc est lauram Nonum vel una voce, labranonum. Cæterum nollem he Ennatum a viris doctis confusum fuisse cum Évátep infra ubi de Longino, n. 5. 29. Irruerunt aliquando in illum latrones tres : 1. Dixit abbas Theodorus, ille de Ennato seu 2. (73) Meniorabant de abbate Theodoro et abbate (71) Vit. Patr. vii, 7 (72) Τεν λεβίτωνα τὸν συνακτικόν. Apud Bol- (73) Τοῦ Ἐγγάτου. Interpretes, De Ennato. De

ἔση, χλευάζοντες τοὺς λογισμούς αὐτῶν, καὶ λέγοντες· Α Μετὰ τὸν χειμῶνα τοῦτον, μεταβαίνομεν ἐντεῦθεν. Ὅτε δὲ πάλιν ἤρχετο τὸ θέρος, ἔλεγον, ὅτι Μετὰ τὸ θέρος τοῦτο ἀπερχόμεθα ἐντεῦθεν. Καὶ οὕτως ἐποίη- σαν πάντα τὸν χρόνον οἱ ἀείμνηστοι Πατέρες. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῶν Ἐννάτου, ὅτι Ἐὰν λογίσηται ἡμῖν ὁ Θεὸς τὰς ἐν ταῖς εὐχαῖς ἀμελείας, καὶ τὰς αἰχμαλωσίας τὰς ἐν ταῖς ψαλμῳδίαις, οὐ δυνάμεθα σωθῆναι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ εἰς Σκῆτιν. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ εἰς Σκῆτιν· Ερχεται ὁ λογισμὸς, καὶ ταράσσει με, καὶ ἀσχολεῖ με, καὶ τὴν πράξιν οὐκ ἰσχύει ποιῆσαι, ἀλλὰ μόνον ἐμποδίζει πρὸς τὴν ἀρετὴν· ὁ δὲ νηφάλιος ἀνὴρ, ἐκτιναξάμενος αὐτὸν, ἐγείρεται εἰς προσευχήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ ῾Ελευθεροπολίτου. α. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ ὁ Ἰ6ὴρ τὸν ἀ66ᾶν Θεόδωρον τὸν Ἐλευθεροπολίτην, λέγων· Πῶς καλῶς ἐστι, Πάτερ; δόξαν περιποιήσομαι ἐμαυτῷ, ἢ ἀτιμίαν ; Ο δὲ γέρων λέγει· Τέως ἐγὼ θέλω περιποιήσασθαι δόξαν, ἢ ἀτιμίαν. Ἐὰν γὰρ ποιήσω καλὸν ἔργον, καὶ δοξασθώ, δύναμαι κατακρἶναι τὸν λογισμόν μου, ὅτι οὐκ εἰμὶ ἄξιος τῆς δόξης ταύτης· ἡ δὲ ἀτιμία ἀπὸ φαύλων πραγμάτων γίνεται. Πῶς οὖν δύναμαι παρα καλέσαι τὴν καρδίαν μου, σκανδαλισθέντων ἐν ἐμοὶ τῶν ἀνθρώπων; κρεῖσσον οὖν τὸ ἀγαθὸν ποιεῖν, καὶ δοξάζεσθαι. 'Ο δὲ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ εἶπε· Καλῶς εἶπας, Πάτερ. β. Εἶπεν ὁ ἀσσας Θεόδοτος Η ἔνδεια τοῦ ἄρτου τήκει τὸ σῶμα τοῦ μοναχοῦ. ῎Αλλος δὲ γέρων ἔλεγεν, ὅτι ἡ ἀγρυπνία πλέον τήκει τὸ σῶμα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεωνᾶ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεωνᾶς· Διὰ τὸ ἀπασχοληθῆναι τὸν νοῦν ἀπὸ τῆς εἰς Θεὸν θεωρίας, αἰχμαλωτιζόμεθα ὑπὸ τῶν παθῶν τῶν σαρκικῶν. Περὶ Θεοφίλου τοῦ ἀρχιεπισκόπου. α. Ο μακάριος Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος παρ έβαλέ ποτε εἰς τὸ ὄρος τῆς Νιτρίας· καὶ ἦλθεν ὁ ἀδεις τοῦ ὄρους πρὸς αὐτόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀρχι επίσκοπος· Τί ευρες ἐν τῇ ὁδῷ ταύτῃ πλέον, Πάτερ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τὸ αἰτιᾶσθαι καὶ μέμφεσθαι ἑαυτὸν πάντοτε. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Θεόφιλος "Αλλη ἐδὸς οὐκ ἔστιν, εἰ μὴ αὕτη. • β. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος παρέβαλέ ποτε εἰς τὴν Σκῆτιν. Συναχθέντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ εἶπον τῷ ἀ66] Παμβώ· Εἰπὶ ἕνα λόγον τῷ Πάπα, όπως ὠφεληθῇ . Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· ΕΙ οὐκ ὠφελεῖται ἐν τῇ σιωπῇ μου, οὐδὲ ἐν τῷ λόγῳ μου ὠφεληθῆναι ἔχει. • εἰς τὸν τόπον. APOPHTHEGMATA PATRUM. egerint, cavillati cogitationes suas, cum diceren: : Post hiemem hanc, migrabimus hinc. Quando au- tem iterum adveniebat æstas, aiebant: Transacta hac æslate, hinc discedemus. Atque ita fecerunt omni vitæ tempore, sempiterna memoria digni Patres. Nono Si nobis imputaverit Deus negligentias in precibus, et subreptiones in psalmodiis, salvi fieri non possumus. De abbate Theodoro Sceteos. tatio, et conturbat me atque occupat, non tamen ad effectum progredi valet, sed tantum impedit ad B virtutein ; vir autem vigilans seipsum excutit, et surgit ut precetur. De abbate Theodoro Eleutheropolitano Theodorum Eleutheropolitanum, dicens : Quomodo recte habet, Pater? Gloriam mibi vindicabo, vel ignominiam? Senex respondit : Ego sane malo glu riam, quam ignominiam. Si enim bonum opus egero, et gloriam fuero assecutus, possum damnare cogitationem meam, quod non sim dignus ea glo- ria. At ignominia ex pravis actionibus oritur. Quo pacto igitur cor meum potero consolari, cum ho- mines in me scandalum atque offensionem cepe- rint? Praestat ergo bonum facere, ac gloriam repor tare. Tunc abbas Abraham pronuntiavit : Bene C locutus es, Pater. D Al. inses . Vit. Patr. xi, 11. macerat corpus monachi. Alius vero senex assere- bat, a vigiliis plus corpus macerari. De abbate Theona. mens a contemplatione Dei, ideo captivi ducimur a carnis affectibus. De Theophilo archiepiscopo. fectus est aliquando in montem Nitriæ; et veniť að eum montis abbas. Dicit ei archiepiscopus : Quid invenisti in via hac amplius majusque, Pater? Re- spondit senex : Culpare se et accusare semper. Ture abbas Theophilus : Alia via non est, præter istam. venit aliquando in Scetim. Congregati autem fra- tres dixerunt abbati Pambo: Aliquid sermon's habe ad papam, ut ei prosit. Ait illis senex : Si ex silentio meo utilitatem non capit, neque ex ser- mone habet proficere. 3. (74) Hunc sermonem habuit abbas Theodorus e (75) Dixit abbas Theodorus e Sceti : Subit cogi- 4. Interrogavit abbas Abraham Iberus abbatem (73) Vit. Patr. νι, 20. (76) Vit. Patr. 1v. 18. 2. (76) Dixit abbas Theodorus : Indigentia panis (77) Dixit abbas Theonas : Quoniam avocatur 4. (78) Beatus Theophilus archiepiscopus pro- 2. (79) Idem abbas Theophilus archiepiscopus, (77) Vit. Patr. xi, 12. (78) Vit. Pair. xv, 19; Doroth. Doctr. 7. (79) Vit. Patr. xv, 42.

ἔση, χλευάζοντες τοὺς λογισμούς αὐτῶν, καὶ λέγοντες· Α Μετὰ τὸν χειμῶνα τοῦτον, μεταβαίνομεν ἐντεῦθεν. Ὅτε δὲ πάλιν ἤρχετο τὸ θέρος, ἔλεγον, ὅτι Μετὰ τὸ θέρος τοῦτο ἀπερχόμεθα ἐντεῦθεν. Καὶ οὕτως ἐποίη- σαν πάντα τὸν χρόνον οἱ ἀείμνηστοι Πατέρες. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ τῶν Ἐννάτου, ὅτι Ἐὰν λογίσηται ἡμῖν ὁ Θεὸς τὰς ἐν ταῖς εὐχαῖς ἀμελείας, καὶ τὰς αἰχμαλωσίας τὰς ἐν ταῖς ψαλμῳδίαις, οὐ δυνάμεθα σωθῆναι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ εἰς Σκῆτιν. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος ὁ εἰς Σκῆτιν· Ερχεται ὁ λογισμὸς, καὶ ταράσσει με, καὶ ἀσχολεῖ με, καὶ τὴν πράξιν οὐκ ἰσχύει ποιῆσαι, ἀλλὰ μόνον ἐμποδίζει πρὸς τὴν ἀρετὴν· ὁ δὲ νηφάλιος ἀνὴρ, ἐκτιναξάμενος αὐτὸν, ἐγείρεται εἰς προσευχήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεοδώρου τοῦ ῾Ελευθεροπολίτου. α. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ ὁ Ἰ6ὴρ τὸν ἀ66ᾶν Θεόδωρον τὸν Ἐλευθεροπολίτην, λέγων· Πῶς καλῶς ἐστι, Πάτερ; δόξαν περιποιήσομαι ἐμαυτῷ, ἢ ἀτιμίαν ; Ο δὲ γέρων λέγει· Τέως ἐγὼ θέλω περιποιήσασθαι δόξαν, ἢ ἀτιμίαν. Ἐὰν γὰρ ποιήσω καλὸν ἔργον, καὶ δοξασθώ, δύναμαι κατακρἶναι τὸν λογισμόν μου, ὅτι οὐκ εἰμὶ ἄξιος τῆς δόξης ταύτης· ἡ δὲ ἀτιμία ἀπὸ φαύλων πραγμάτων γίνεται. Πῶς οὖν δύναμαι παρα καλέσαι τὴν καρδίαν μου, σκανδαλισθέντων ἐν ἐμοὶ τῶν ἀνθρώπων; κρεῖσσον οὖν τὸ ἀγαθὸν ποιεῖν, καὶ δοξάζεσθαι. 'Ο δὲ ἀββᾶς ᾽Αβραὰμ εἶπε· Καλῶς εἶπας, Πάτερ. β. Εἶπεν ὁ ἀσσας Θεόδοτος Η ἔνδεια τοῦ ἄρτου τήκει τὸ σῶμα τοῦ μοναχοῦ. ῎Αλλος δὲ γέρων ἔλεγεν, ὅτι ἡ ἀγρυπνία πλέον τήκει τὸ σῶμα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Θεωνᾶ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Θεωνᾶς· Διὰ τὸ ἀπασχοληθῆναι τὸν νοῦν ἀπὸ τῆς εἰς Θεὸν θεωρίας, αἰχμαλωτιζόμεθα ὑπὸ τῶν παθῶν τῶν σαρκικῶν. Περὶ Θεοφίλου τοῦ ἀρχιεπισκόπου. α. Ο μακάριος Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος παρ έβαλέ ποτε εἰς τὸ ὄρος τῆς Νιτρίας· καὶ ἦλθεν ὁ ἀδεις τοῦ ὄρους πρὸς αὐτόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀρχι επίσκοπος· Τί ευρες ἐν τῇ ὁδῷ ταύτῃ πλέον, Πάτερ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τὸ αἰτιᾶσθαι καὶ μέμφεσθαι ἑαυτὸν πάντοτε. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Θεόφιλος "Αλλη ἐδὸς οὐκ ἔστιν, εἰ μὴ αὕτη. • β. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος παρέβαλέ ποτε εἰς τὴν Σκῆτιν. Συναχθέντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ εἶπον τῷ ἀ66] Παμβώ· Εἰπὶ ἕνα λόγον τῷ Πάπα, όπως ὠφεληθῇ . Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· ΕΙ οὐκ ὠφελεῖται ἐν τῇ σιωπῇ μου, οὐδὲ ἐν τῷ λόγῳ μου ὠφεληθῆναι ἔχει. • εἰς τὸν τόπον. APOPHTHEGMATA PATRUM. egerint, cavillati cogitationes suas, cum diceren: : Post hiemem hanc, migrabimus hinc. Quando au- tem iterum adveniebat æstas, aiebant: Transacta hac æslate, hinc discedemus. Atque ita fecerunt omni vitæ tempore, sempiterna memoria digni Patres. Nono Si nobis imputaverit Deus negligentias in precibus, et subreptiones in psalmodiis, salvi fieri non possumus. De abbate Theodoro Sceteos. tatio, et conturbat me atque occupat, non tamen ad effectum progredi valet, sed tantum impedit ad B virtutein ; vir autem vigilans seipsum excutit, et surgit ut precetur. De abbate Theodoro Eleutheropolitano Theodorum Eleutheropolitanum, dicens : Quomodo recte habet, Pater? Gloriam mibi vindicabo, vel ignominiam? Senex respondit : Ego sane malo glu riam, quam ignominiam. Si enim bonum opus egero, et gloriam fuero assecutus, possum damnare cogitationem meam, quod non sim dignus ea glo- ria. At ignominia ex pravis actionibus oritur. Quo pacto igitur cor meum potero consolari, cum ho- mines in me scandalum atque offensionem cepe- rint? Praestat ergo bonum facere, ac gloriam repor tare. Tunc abbas Abraham pronuntiavit : Bene C locutus es, Pater. D Al. inses . Vit. Patr. xi, 11. macerat corpus monachi. Alius vero senex assere- bat, a vigiliis plus corpus macerari. De abbate Theona. mens a contemplatione Dei, ideo captivi ducimur a carnis affectibus. De Theophilo archiepiscopo. fectus est aliquando in montem Nitriæ; et veniť að eum montis abbas. Dicit ei archiepiscopus : Quid invenisti in via hac amplius majusque, Pater? Re- spondit senex : Culpare se et accusare semper. Ture abbas Theophilus : Alia via non est, præter istam. venit aliquando in Scetim. Congregati autem fra- tres dixerunt abbati Pambo: Aliquid sermon's habe ad papam, ut ei prosit. Ait illis senex : Si ex silentio meo utilitatem non capit, neque ex ser- mone habet proficere. 3. (74) Hunc sermonem habuit abbas Theodorus e (75) Dixit abbas Theodorus e Sceti : Subit cogi- 4. Interrogavit abbas Abraham Iberus abbatem (73) Vit. Patr. νι, 20. (76) Vit. Patr. 1v. 18. 2. (76) Dixit abbas Theodorus : Indigentia panis (77) Dixit abbas Theonas : Quoniam avocatur 4. (78) Beatus Theophilus archiepiscopus pro- 2. (79) Idem abbas Theophilus archiepiscopus, (77) Vit. Patr. xi, 12. (78) Vit. Pair. xv, 19; Doroth. Doctr. 7. (79) Vit. Patr. xv, 42.

Β γ. Ηλθόν ποτε Πατέρες εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, κλη- θέντες ὑπὸ Θεοφίλου τοῦ ἀρχιεπισκόπου, ἵνα ποιήσῃ εὐχὴν, καὶ καθέλῃ τὰ ἱερά. Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν μετ' αὐτοῦ, παρετέθη κρέας μόσχιον καὶ ἤσθιον, μηδὲν διακρινόμενοι. Καὶ λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἐν κοπάδιν ἔδωκε τῷ ἔγγιστα αὐτοῦ γέροντι, λέγων· Ἰδοὺ τοῦτο καλὸν κοπάδιν (81) ἐστὶ, φάγε, ἀ662. Οἱ δὲ ἀποκρι θέντες εἶπον· Ἡμεῖς ἕως ἄρτι λάχανα ἠσθίομεν· εἰ δὲ κρέας ἐστὶ, οὐ τρώγομεν. Καὶ οὐκ ἔτι προσέθετο οὐδὲ εἷς ἐξ αὐτῶν γεύσασθαι αὐτοῦ. δ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Θεόφιλος ἔλεγεν· Οἷον φόβον καὶ τρόμον καὶ ἀνάγκην ἔχομεν ἰδεῖν, ὅτι ἡ ψυχή τοῦ σώματος χωρίζεται ! Παραγίνεται γὰρ πρὸς ἡμᾶς στρατιὰ καὶ δύναμις τῶν ἐναντίων δυνάμεων, οἱ τοῦ σκότους ἄρχοντες, οἱ κοσμοκράτορες τῆς πονηρίας, καὶ ἀρχαὶ καὶ ἐξουσίαι, τὰ πνεύματα τῆς πονηρίας· καὶ τρόπῳ τινὶ δίκης κατέχουσι την ψυχήν, ἐπιφέροντες πάντα αὐτῆς τὰ ἐν γνώσει καὶ άγνοίᾳ ἁμαρτήματα, ἀπὸ νεότητος ἕως τῆς ἡλια κίας ἧς κατελήφθη. Ιστανται οὖν κατηγοροῦντες πάντα τὰ πεπραγμένα ὑπ' αὐτῆς. Λοιπὸν ὁποῖον τρόμον δοκεῖς τὴν ψυχὴν ἔχειν ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ, ἕως οὗ ἡ ἀπόφασις ἐξέλθῃ, καὶ ἐλευθερία γένηται αὐτῆς ; τοῦτό ἐστιν ἡ ὥρα τῆς ἀνάγκης αὐτῆς, ἕως οὗ ἴδῃ τί τὸ ἀποβησόμενον αὐτῇ. Καὶ πάλιν αἱ θεῖαι δυνάμεις ἵστανται κατὰ πρόσωπον τῶν ἐναντίων, καὶ αὐταὶ τὰ καλὰ αὐτῆς ἐπιφέρουσαι. Κατανόει οὖν ἡ ψυχὴ μέση ἱσταμένη ποίῳ ἄρα φόβῳ καὶ τρόμῳ στήκει, ἕως οὗ ἡ κρίσις αὐτῆς ἀπόφασιν λάβῃ παρὰ τοῦ δικαίου κριτοῦ. Καὶ ἐὰν μὲν ᾗ ἀξία, ἐκεῖνοι λαμβάνουσιν ἐπιτιμίαν, καὶ αὐτὴ ἁρπάζεται ἀπ' αὐτῶν καὶ λοιπὸν ἀμέριμνος εἶ, μᾶλλον δὲ κατοικεῖ 10· κατά τὸ γεγραμμένον· Ως εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί. Τότε πληροῦται τὸ γεγραμμένον Απέδρα ὀδύνη καὶ λύπη καὶ στεναγμός· τότε ἀπαλλαγεῖσα πορεύεται εἰς ἐκείνην τὴν ἀνεκλάλητον χαρὰν καὶ δόξαν, εἰς ἣν καταστήσεται. Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν ἀμελείᾳ ζήσασα, ἀκούει τὴν δεινοτάτην φωνήν Αρθήτω ὁ ἀσεβὴς, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου. Τότε αὐτὴν καταλαμβάνει ἡμέρα ὀργῆς, ἡμέρα θλί- ψεως ", ἡμέρα σκότους καὶ γνόφον. Παραδιδομένη εἰς τὸ ἐξώτερον σκότος, καὶ εἰς τὸ αἰώνιον πῦρ και τακριθεῖσα, εἰς ἀπεράντους αιώνας κολασθήσεται. • Τότε ποῦ ἡ καύχησις τοῦ κόσμου ; ποῦ ἡ κενοδοξία ; ποῦ ἡ τρυφή; ποῦ ἡ ἀπόλαυσις ; ποῦ ἡ φαντασία ; ποῦ ἡ ἀνάπαυσις ; ποῦ ὁ κόμπος; ποῦ τὰ χρήματα ; ποῦ ἡ εὐγένεια; ποῦ πατήρ; ποῦ μήτηρ; ποῦ ἀδελ φός; τίς δυνήσεται τούτων ἐξελέσθαι τὴν ὑπὸ πυρὸς φλεγομένην, καὶ ὑπὸ πικρῶν βασάνων κατεχομένην; Τούτων οὕτως γινομένων, ποταπούς δεῖ ὑπάρχειν ἡμᾶς ἐν ἁγίαις ἀναστροφαῖς καὶ εὐσεβείαις ; ποταπήν ἀγάπην ὀφείλομεν κτήσασθαι; ποταπὴν ἀγωγὴν ; * ο πνευματικά, το κατοικείς. " Αl. καὶ ἀνάγκης. APPENDIX AD PALLADIUM. vocati a Theophilo archiepiscopo, ut precem face- ret, ac fana everteret. lisque cibum cum illo su- mentibus apposita est caro vitulina; el comede- bant, nihil discernentes. Porro accipiens episcopus unum copadium seu carnis frustum, dedit seni juxta se recumbenti, dicens: Ecce, hoc est bonum carnis frustum, manduca, abba. Illi exceperunt : Nos hucusque olera edimus; si autem caro est, non manducamus. Nec amplius eorum quisquam hinc degustavit. Qualem timorem, tremorem ac necessitatem visuri sumus, quando anima e corpore separabitur! Tunc enim ad nos adveniunt contrariarum virtutum exer- C citus et copia, principes tenebrarum, malitiæ in- peratores, principatus, potestates, spiritus nequi- time ; et aliquo justitiæ modo animam detinent, ad- ducentes cuncta quæ prudens et insciens commisit peccata, a juventute ad ætalem qua assumpta est. Astant ergo, accusantes cuncta per eam gesta. De cætero quanto tremore putas animam in illa hora corripi, donec lata fuerit sententia, contigeriique ejusdem animæ liberatio? Hæc est hora necessitatis ejus, usqucquo viderit quid ipsi sit eventurum. Rursus divinæ virtutes e regione contrariarum stant, ipse pariter bona anima proferentes. Cogita ergo cujusmodi in timore ac tremore versetur me- dia constituta anina, donec judiciam ejus per jus- tum judicem sententia terminetur. Et si quidem digna fuerit, damones increpantur atque puniun- tur; ipsa vero rapitur ab angelis : tum deinceps sine sollicitudine es, imo habitas juxta quod scri- ptum est: Sicut lætantium omnium habitatio est in te'. Tunc impletur illud Scripturæ : Fugit dolor, et tristitia, et gemitus . Tunc liberata anima, ad illam ineffabilem laetitiam et gloriam profciscitur, in qua constituetur. Quod si deprehensa fuerit vixisse nc- gligenter, audit terribilem illam vocem : Tollatur impius, ut non videat gloriam Domini'. Tunc ipsam apprehendit dies iræ, dies afflictionis, dies tenebra- rum et caliginis. Tradita in tenebras exteriores, et ad ignem perpetuum damnata, per infinita sæcula punietur. Tunc, ubi gloriatio mundi ? ubi vana glo- ria? ubi delicia? ubi voluptates? ubi fastus? ubi p requies? ubi jactantia? ubi pecuniæ? ubi nobilitas? ubi pater? ubi mater? ubi frater? Quis præsentibus malis eripere poterit igne flagrantem, et in amaris- simis tormentis detentam? His ita se habentibus, quales esse nos oportet in sanctis actionibus et ope- ribus piis? Quantam charitatem debemus obtinere? quantam conversationen ? qualemn cursum ? cujus- modi diligentiam, orationem, cautionem? Hæc enim, Psal. Lxxxvi, 7. •isa. sxv, 10. Isa. xxvi, 10. "Al. Leg. add. acceptionibus explicant Meursins, Rosweydus, Ger- manus et Portius, in Dictionariis suis. Adle Humel bergium ad Apicium; Casaubonum in Athenæum; Frontonem Ducæum ad Palladium; necuon Besy- chium, Suidam, Glossas, de similis originis vo cibus. 3. (80; Venerunt aliquando Patres Alexandriam, A 4. Ejusdem abbatis 'Theophili sermo exstitit : (80) Vit. Patr. 17, 63. (81) Κοπάδιν. Copallium. Id nominis cum variis

APOPHTHEGMATA PATRUM. ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς καπὴν πολιτείαν; ποταπὸν δρόμον; ὁποίαν ἀκρί- Α βειαν ; ὁποίαν προσευχήν; ὁποίαν ἀσφάλειαν; Ταῦτα γὰρ, φησί, προσδοκώντες, σπουδάσωμεν ἄσπιλοι καὶ ἀμώμητοι εὑρεθῆναι αὐτῷ ἐν εἰρήνῃ, ἵνα κατ εξωθῶμεν αὐτοῦ ἀκοῦσαι λέγοντος· Δεῦτε, οἱ εὐ λογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν κόσμου, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ε. Ὁ αὐτὸς ἀββὰς Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος, μέλλων τελευτα", εἶπε· Μακάριος εἴ, Αρσένιε, ὅτι ταύ- της θεὶ ἐμνημόνευες τῆς ὥρας. Περὶ τῆς ᾿Αμμᾶς Θεοδώρας. α΄. Ηρώτησεν ἡ ᾿Αμμᾶς Θεοδώρα τὸν Πάπαν Θεό- φίλον τὸ ῥητὸν τοῦ ᾿Αποστόλου, τὸ Τί ἐστι τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι; Ο δὲ λέγει αὐτῇ· Ἡ ἐπωνυμία δεικνύει τὸ κέρδος· οἷον, καιρὸς ὕβρεώς σοι πάρεστιν; ἀγόρασον τῇ ταπεινοφροσύνῃ καὶ μακροθυμίᾳ τὸν τῆς θύμως καιρὸν, καὶ ἔλκυσον κέρδος πρὸς ἑαυτόν· Καιρός ἀτιμίας ; τῇ ἀνεξικακίᾳ ἀγόρασον τὸν καιρὸν, καὶ κέρδησον. Καὶ πάντα τὰ ἐναντία, ἐὰν θέλωμεν, κέρδη γίνονται ἡμῖν. β'. Εἶπεν ἡ ᾿Αμμᾶς Θεοδώρα. Αγωνίσασθε εἰσελε θεῖν διὰ τῆς στενῆς πύλης. Ον τρόπον γὰρ τὰ δένδρα, ἐὰν μὴ λάβωσι χειμῶνας καὶ ὑετούς, καρποφορεῖν οὐ δύνανται· οὕτως καὶ ἡμῖν, ὁ αἰὼν οὗτος χειμών ἐστι καὶ ἐὰν μὴ διὰ πολλῶν θλίψεων καὶ πειρασμῶν, οὐ δυνησόμεθα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν γενέσθαι κλη ρονόμοι. Β γ. Είπε πάλιν· Καλὸν τὸ ἡσυχάζειν· ἀνὴρ γὰρ φρόνιμος ἡσυχίαν ἄγει. Μέγα γὰρ ἀληθῶς παρθένω * μοναχῷ, ἡσυχάζειν· μάλιστα δὲ τοῖς νέοις. ᾿Αλλὰ γίνωσκε, ότι " προθῆται ἡσυχάσαι, εὐθέως ὁ πονη- ρὸς ἔρχεται καὶ βαρεῖ τὴν ψυχὴν, ἐν ἀκηδίαις, ἐν ὀλιγοψυχίαις, ἐν λογισμοῖς· βαρεῖ καὶ τὸ σῶμα, ἐν ἀσθενείαις, ἐν ἀτονίᾳ, ἐν λύσει γονάτων καὶ ὅλων τῶν μελῶν, καὶ λύει τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος· καὶ ὅτι ἀσθενῶ καὶ οὐκ ἰσχύω βαλεῖν τὴν Σύναξιν. 'Αλλ' ἐὰν νήψωμεν, πάντα ταῦτα διαλύονται. "Ην γάρ τις μοναχός· καὶ ὡς ἤρχετο βαλεῖν τὴν Σύν αξιν, ἐλάμβανεν αὐτὸν ῥῖγος καὶ πυρετός, καὶ ἡ κε- φαίν, τόνῳ χλεῖτο· καὶ οὕτως ἔλεγεν ἑαυτῷ, ὅτι Ἰδοὺ ἀσθενῶ, καὶ ἐνίοτε ἀποθνήσκων ἐγερθῶ οὖν τῶν ἀποθάνω, καὶ βάλω τὴν σύναξιν. Καὶ τῷ 20- γισμῷ τούτῳ ἐδιάζετο ἑαυτὸν, καὶ ἔβαλε τὴν Σύναξιν. καὶ ὡς κατέπαυεν ἡ σύναξις, κατέπαυε καὶ ὁ πυρετός. Καὶ πάλιν τούτῳ τῷ λογισμῷ ἀδελφὸς ἀνθέστηκε. καὶ ἔβαλε την σύναξιν, καὶ ἐνίκησε τὸν λογισμόν 14. τα τις εὐλαβὴς ὑβρίζετο παρὰ τινός· καὶ λέγει πρὸς αὐτόν· Ἡδυνάμην κἀγὼ τὰ ὅμοιά σοι λέγειν· ἀλλ' ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ κλείει μου τὸ στόμα. Έλεγε δὲ καὶ Αl. 'Αμμα. ἐὰν ἔλθῃ, τῇ ὑπομονῇ καὶ τῇ ἐλπίδι κέρδησον. ἐάν τις. ψευδοκατηγορία και Α1. πονηρόν. lati ei inveniri in pace". Ut digni efficiamur audire Dominum dicentem : Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mun- di ss : in sæcula sæculorum. Amen. inquit, exspectantes, satagemus immaculati et invio C D pisset precatio, «lesinebat etiam febris. Ilcrumque pronuntiavit, vicitque cogitationem. cum moriturus esset, dixit : Beatus es, abba Ar seni, quia hanc horam semper in memoria la- bebas. De matre Theodora. pam Theophilum de Apostoli dicto, quid sit Tempus redimentes. Ille vero respondit ei: Dictio lucrum ostendit, verbi gratia, tempus seu occasio contu- meliæ tibi adest? humilitate et patientia eme con- tumeliæ tempus; et ad te lucrum trahe. Ignominiæ tempus adest ? eme illud per tolerantiam, ac lu- crare. Sicque cuncta contraria, si velimus, nobis in lucrum cedunt. per angustam portam. Quemadmodum enim arbo- res, nisi imbribus ac hibernis tempestatibus expo- sitæ fuerint, fructum ferre nequeunt ; ita et nobis sæculum boc vicem hiemis gerit; nec regni cœlo- rum hæredes constitui poterimus, nisi per tribula- tiones multas atque tentationes. cere. Vir enim prudens, in quiete agil. Et revera magnum quid est virgini aut monacho, quietem habere, præcipue junioribus. Verum cognosce, quod ubi proposita fuerit constitutio quieta, sta- tim accedit malus, animam gravat in acediis, in pusillanimitatibus, in cogitationibus. Prægravat etiam corpus in infirmitatibus, in languore, in ge- nuum cunctorumque membrorum remissione; et vim cum animæ, tum corporis dissolvit : hincque illa: Infirmus sum, nec valeo Officium meum re- citare. Attamen si invigilemus, discutientur cuncta hac. Erat enim aliquis monachus, qui cum ad' Or- ficii recitationem veniret, a frigore ac febre cor- ripiebatur, et gravedine laborabat; tum ita loque- batur secum Ecce adversa utor valetudine, jam morior; surgam igitur ante mortem, ac preres meas absolvam. Atque ea cogitatione sibi vim in- ferebat, recitabatque Officium. Et cum finem acce- huic cogitationi restitit fr.uer, ac preces solits dam vir religiosus ab aliquo conviciis impeteba- tur; et dicit ad eum : Poteram etiam ego simi lia règerere; sed Dei lex mibi occludit os. Nar- * Col. tv, || Petr. 111, 44. cs Matth. xxv. 31. 1. ir Al. iuscr. PATROL CR. LXV. 5. 11. inser. Al. ' 8. Έλεγε πάλιν ἡ αὐτὴ Ἀμμᾶς Θεοδώρα, ὅτι Πο- 5. (82) Iden albas Theophilus archiepiscopus, 1. Interrogavit Amma sive mater Theodora pa- 2. Dixit mater Theodora: Contendite ingredi 3. Dixit iterum : Bonum est quictam vitam du- 4. Retulit praeterea eadem mater Theodora : Qui- (32) Vit. Patr. ut, 5.

APOPHTHEGMATA PATRUM. ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς καπὴν πολιτείαν; ποταπὸν δρόμον; ὁποίαν ἀκρί- Α βειαν ; ὁποίαν προσευχήν; ὁποίαν ἀσφάλειαν; Ταῦτα γὰρ, φησί, προσδοκώντες, σπουδάσωμεν ἄσπιλοι καὶ ἀμώμητοι εὑρεθῆναι αὐτῷ ἐν εἰρήνῃ, ἵνα κατ εξωθῶμεν αὐτοῦ ἀκοῦσαι λέγοντος· Δεῦτε, οἱ εὐ λογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν κόσμου, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ε. Ὁ αὐτὸς ἀββὰς Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος, μέλλων τελευτα", εἶπε· Μακάριος εἴ, Αρσένιε, ὅτι ταύ- της θεὶ ἐμνημόνευες τῆς ὥρας. Περὶ τῆς ᾿Αμμᾶς Θεοδώρας. α΄. Ηρώτησεν ἡ ᾿Αμμᾶς Θεοδώρα τὸν Πάπαν Θεό- φίλον τὸ ῥητὸν τοῦ ᾿Αποστόλου, τὸ Τί ἐστι τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι; Ο δὲ λέγει αὐτῇ· Ἡ ἐπωνυμία δεικνύει τὸ κέρδος· οἷον, καιρὸς ὕβρεώς σοι πάρεστιν; ἀγόρασον τῇ ταπεινοφροσύνῃ καὶ μακροθυμίᾳ τὸν τῆς θύμως καιρὸν, καὶ ἔλκυσον κέρδος πρὸς ἑαυτόν· Καιρός ἀτιμίας ; τῇ ἀνεξικακίᾳ ἀγόρασον τὸν καιρὸν, καὶ κέρδησον. Καὶ πάντα τὰ ἐναντία, ἐὰν θέλωμεν, κέρδη γίνονται ἡμῖν. β'. Εἶπεν ἡ ᾿Αμμᾶς Θεοδώρα. Αγωνίσασθε εἰσελε θεῖν διὰ τῆς στενῆς πύλης. Ον τρόπον γὰρ τὰ δένδρα, ἐὰν μὴ λάβωσι χειμῶνας καὶ ὑετούς, καρποφορεῖν οὐ δύνανται· οὕτως καὶ ἡμῖν, ὁ αἰὼν οὗτος χειμών ἐστι καὶ ἐὰν μὴ διὰ πολλῶν θλίψεων καὶ πειρασμῶν, οὐ δυνησόμεθα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν γενέσθαι κλη ρονόμοι. Β γ. Είπε πάλιν· Καλὸν τὸ ἡσυχάζειν· ἀνὴρ γὰρ φρόνιμος ἡσυχίαν ἄγει. Μέγα γὰρ ἀληθῶς παρθένω * μοναχῷ, ἡσυχάζειν· μάλιστα δὲ τοῖς νέοις. ᾿Αλλὰ γίνωσκε, ότι " προθῆται ἡσυχάσαι, εὐθέως ὁ πονη- ρὸς ἔρχεται καὶ βαρεῖ τὴν ψυχὴν, ἐν ἀκηδίαις, ἐν ὀλιγοψυχίαις, ἐν λογισμοῖς· βαρεῖ καὶ τὸ σῶμα, ἐν ἀσθενείαις, ἐν ἀτονίᾳ, ἐν λύσει γονάτων καὶ ὅλων τῶν μελῶν, καὶ λύει τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος· καὶ ὅτι ἀσθενῶ καὶ οὐκ ἰσχύω βαλεῖν τὴν Σύναξιν. 'Αλλ' ἐὰν νήψωμεν, πάντα ταῦτα διαλύονται. "Ην γάρ τις μοναχός· καὶ ὡς ἤρχετο βαλεῖν τὴν Σύν αξιν, ἐλάμβανεν αὐτὸν ῥῖγος καὶ πυρετός, καὶ ἡ κε- φαίν, τόνῳ χλεῖτο· καὶ οὕτως ἔλεγεν ἑαυτῷ, ὅτι Ἰδοὺ ἀσθενῶ, καὶ ἐνίοτε ἀποθνήσκων ἐγερθῶ οὖν τῶν ἀποθάνω, καὶ βάλω τὴν σύναξιν. Καὶ τῷ 20- γισμῷ τούτῳ ἐδιάζετο ἑαυτὸν, καὶ ἔβαλε τὴν Σύναξιν. καὶ ὡς κατέπαυεν ἡ σύναξις, κατέπαυε καὶ ὁ πυρετός. Καὶ πάλιν τούτῳ τῷ λογισμῷ ἀδελφὸς ἀνθέστηκε. καὶ ἔβαλε την σύναξιν, καὶ ἐνίκησε τὸν λογισμόν 14. τα τις εὐλαβὴς ὑβρίζετο παρὰ τινός· καὶ λέγει πρὸς αὐτόν· Ἡδυνάμην κἀγὼ τὰ ὅμοιά σοι λέγειν· ἀλλ' ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ κλείει μου τὸ στόμα. Έλεγε δὲ καὶ Αl. 'Αμμα. ἐὰν ἔλθῃ, τῇ ὑπομονῇ καὶ τῇ ἐλπίδι κέρδησον. ἐάν τις. ψευδοκατηγορία και Α1. πονηρόν. lati ei inveniri in pace". Ut digni efficiamur audire Dominum dicentem : Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mun- di ss : in sæcula sæculorum. Amen. inquit, exspectantes, satagemus immaculati et invio C D pisset precatio, «lesinebat etiam febris. Ilcrumque pronuntiavit, vicitque cogitationem. cum moriturus esset, dixit : Beatus es, abba Ar seni, quia hanc horam semper in memoria la- bebas. De matre Theodora. pam Theophilum de Apostoli dicto, quid sit Tempus redimentes. Ille vero respondit ei: Dictio lucrum ostendit, verbi gratia, tempus seu occasio contu- meliæ tibi adest? humilitate et patientia eme con- tumeliæ tempus; et ad te lucrum trahe. Ignominiæ tempus adest ? eme illud per tolerantiam, ac lu- crare. Sicque cuncta contraria, si velimus, nobis in lucrum cedunt. per angustam portam. Quemadmodum enim arbo- res, nisi imbribus ac hibernis tempestatibus expo- sitæ fuerint, fructum ferre nequeunt ; ita et nobis sæculum boc vicem hiemis gerit; nec regni cœlo- rum hæredes constitui poterimus, nisi per tribula- tiones multas atque tentationes. cere. Vir enim prudens, in quiete agil. Et revera magnum quid est virgini aut monacho, quietem habere, præcipue junioribus. Verum cognosce, quod ubi proposita fuerit constitutio quieta, sta- tim accedit malus, animam gravat in acediis, in pusillanimitatibus, in cogitationibus. Prægravat etiam corpus in infirmitatibus, in languore, in ge- nuum cunctorumque membrorum remissione; et vim cum animæ, tum corporis dissolvit : hincque illa: Infirmus sum, nec valeo Officium meum re- citare. Attamen si invigilemus, discutientur cuncta hac. Erat enim aliquis monachus, qui cum ad' Or- ficii recitationem veniret, a frigore ac febre cor- ripiebatur, et gravedine laborabat; tum ita loque- batur secum Ecce adversa utor valetudine, jam morior; surgam igitur ante mortem, ac preres meas absolvam. Atque ea cogitatione sibi vim in- ferebat, recitabatque Officium. Et cum finem acce- huic cogitationi restitit fr.uer, ac preces solits dam vir religiosus ab aliquo conviciis impeteba- tur; et dicit ad eum : Poteram etiam ego simi lia règerere; sed Dei lex mibi occludit os. Nar- * Col. tv, || Petr. 111, 44. cs Matth. xxv. 31. 1. ir Al. iuscr. PATROL CR. LXV. 5. 11. inser. Al. ' 8. Έλεγε πάλιν ἡ αὐτὴ Ἀμμᾶς Θεοδώρα, ὅτι Πο- 5. (82) Iden albas Theophilus archiepiscopus, 1. Interrogavit Amma sive mater Theodora pa- 2. Dixit mater Theodora: Contendite ingredi 3. Dixit iterum : Bonum est quictam vitam du- 4. Retulit praeterea eadem mater Theodora : Qui- (32) Vit. Patr. ut, 5.

APOPHTHEGMATA PATRUM. ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς καπὴν πολιτείαν; ποταπὸν δρόμον; ὁποίαν ἀκρί- Α βειαν ; ὁποίαν προσευχήν; ὁποίαν ἀσφάλειαν; Ταῦτα γὰρ, φησί, προσδοκώντες, σπουδάσωμεν ἄσπιλοι καὶ ἀμώμητοι εὑρεθῆναι αὐτῷ ἐν εἰρήνῃ, ἵνα κατ εξωθῶμεν αὐτοῦ ἀκοῦσαι λέγοντος· Δεῦτε, οἱ εὐ λογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν κόσμου, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ε. Ὁ αὐτὸς ἀββὰς Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσκοπος, μέλλων τελευτα", εἶπε· Μακάριος εἴ, Αρσένιε, ὅτι ταύ- της θεὶ ἐμνημόνευες τῆς ὥρας. Περὶ τῆς ᾿Αμμᾶς Θεοδώρας. α΄. Ηρώτησεν ἡ ᾿Αμμᾶς Θεοδώρα τὸν Πάπαν Θεό- φίλον τὸ ῥητὸν τοῦ ᾿Αποστόλου, τὸ Τί ἐστι τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι; Ο δὲ λέγει αὐτῇ· Ἡ ἐπωνυμία δεικνύει τὸ κέρδος· οἷον, καιρὸς ὕβρεώς σοι πάρεστιν; ἀγόρασον τῇ ταπεινοφροσύνῃ καὶ μακροθυμίᾳ τὸν τῆς θύμως καιρὸν, καὶ ἔλκυσον κέρδος πρὸς ἑαυτόν· Καιρός ἀτιμίας ; τῇ ἀνεξικακίᾳ ἀγόρασον τὸν καιρὸν, καὶ κέρδησον. Καὶ πάντα τὰ ἐναντία, ἐὰν θέλωμεν, κέρδη γίνονται ἡμῖν. β'. Εἶπεν ἡ ᾿Αμμᾶς Θεοδώρα. Αγωνίσασθε εἰσελε θεῖν διὰ τῆς στενῆς πύλης. Ον τρόπον γὰρ τὰ δένδρα, ἐὰν μὴ λάβωσι χειμῶνας καὶ ὑετούς, καρποφορεῖν οὐ δύνανται· οὕτως καὶ ἡμῖν, ὁ αἰὼν οὗτος χειμών ἐστι καὶ ἐὰν μὴ διὰ πολλῶν θλίψεων καὶ πειρασμῶν, οὐ δυνησόμεθα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν γενέσθαι κλη ρονόμοι. Β γ. Είπε πάλιν· Καλὸν τὸ ἡσυχάζειν· ἀνὴρ γὰρ φρόνιμος ἡσυχίαν ἄγει. Μέγα γὰρ ἀληθῶς παρθένω * μοναχῷ, ἡσυχάζειν· μάλιστα δὲ τοῖς νέοις. ᾿Αλλὰ γίνωσκε, ότι " προθῆται ἡσυχάσαι, εὐθέως ὁ πονη- ρὸς ἔρχεται καὶ βαρεῖ τὴν ψυχὴν, ἐν ἀκηδίαις, ἐν ὀλιγοψυχίαις, ἐν λογισμοῖς· βαρεῖ καὶ τὸ σῶμα, ἐν ἀσθενείαις, ἐν ἀτονίᾳ, ἐν λύσει γονάτων καὶ ὅλων τῶν μελῶν, καὶ λύει τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος· καὶ ὅτι ἀσθενῶ καὶ οὐκ ἰσχύω βαλεῖν τὴν Σύναξιν. 'Αλλ' ἐὰν νήψωμεν, πάντα ταῦτα διαλύονται. "Ην γάρ τις μοναχός· καὶ ὡς ἤρχετο βαλεῖν τὴν Σύν αξιν, ἐλάμβανεν αὐτὸν ῥῖγος καὶ πυρετός, καὶ ἡ κε- φαίν, τόνῳ χλεῖτο· καὶ οὕτως ἔλεγεν ἑαυτῷ, ὅτι Ἰδοὺ ἀσθενῶ, καὶ ἐνίοτε ἀποθνήσκων ἐγερθῶ οὖν τῶν ἀποθάνω, καὶ βάλω τὴν σύναξιν. Καὶ τῷ 20- γισμῷ τούτῳ ἐδιάζετο ἑαυτὸν, καὶ ἔβαλε τὴν Σύναξιν. καὶ ὡς κατέπαυεν ἡ σύναξις, κατέπαυε καὶ ὁ πυρετός. Καὶ πάλιν τούτῳ τῷ λογισμῷ ἀδελφὸς ἀνθέστηκε. καὶ ἔβαλε την σύναξιν, καὶ ἐνίκησε τὸν λογισμόν 14. τα τις εὐλαβὴς ὑβρίζετο παρὰ τινός· καὶ λέγει πρὸς αὐτόν· Ἡδυνάμην κἀγὼ τὰ ὅμοιά σοι λέγειν· ἀλλ' ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ κλείει μου τὸ στόμα. Έλεγε δὲ καὶ Αl. 'Αμμα. ἐὰν ἔλθῃ, τῇ ὑπομονῇ καὶ τῇ ἐλπίδι κέρδησον. ἐάν τις. ψευδοκατηγορία και Α1. πονηρόν. lati ei inveniri in pace". Ut digni efficiamur audire Dominum dicentem : Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mun- di ss : in sæcula sæculorum. Amen. inquit, exspectantes, satagemus immaculati et invio C D pisset precatio, «lesinebat etiam febris. Ilcrumque pronuntiavit, vicitque cogitationem. cum moriturus esset, dixit : Beatus es, abba Ar seni, quia hanc horam semper in memoria la- bebas. De matre Theodora. pam Theophilum de Apostoli dicto, quid sit Tempus redimentes. Ille vero respondit ei: Dictio lucrum ostendit, verbi gratia, tempus seu occasio contu- meliæ tibi adest? humilitate et patientia eme con- tumeliæ tempus; et ad te lucrum trahe. Ignominiæ tempus adest ? eme illud per tolerantiam, ac lu- crare. Sicque cuncta contraria, si velimus, nobis in lucrum cedunt. per angustam portam. Quemadmodum enim arbo- res, nisi imbribus ac hibernis tempestatibus expo- sitæ fuerint, fructum ferre nequeunt ; ita et nobis sæculum boc vicem hiemis gerit; nec regni cœlo- rum hæredes constitui poterimus, nisi per tribula- tiones multas atque tentationes. cere. Vir enim prudens, in quiete agil. Et revera magnum quid est virgini aut monacho, quietem habere, præcipue junioribus. Verum cognosce, quod ubi proposita fuerit constitutio quieta, sta- tim accedit malus, animam gravat in acediis, in pusillanimitatibus, in cogitationibus. Prægravat etiam corpus in infirmitatibus, in languore, in ge- nuum cunctorumque membrorum remissione; et vim cum animæ, tum corporis dissolvit : hincque illa: Infirmus sum, nec valeo Officium meum re- citare. Attamen si invigilemus, discutientur cuncta hac. Erat enim aliquis monachus, qui cum ad' Or- ficii recitationem veniret, a frigore ac febre cor- ripiebatur, et gravedine laborabat; tum ita loque- batur secum Ecce adversa utor valetudine, jam morior; surgam igitur ante mortem, ac preres meas absolvam. Atque ea cogitatione sibi vim in- ferebat, recitabatque Officium. Et cum finem acce- huic cogitationi restitit fr.uer, ac preces solits dam vir religiosus ab aliquo conviciis impeteba- tur; et dicit ad eum : Poteram etiam ego simi lia règerere; sed Dei lex mibi occludit os. Nar- * Col. tv, || Petr. 111, 44. cs Matth. xxv. 31. 1. ir Al. iuscr. PATROL CR. LXV. 5. 11. inser. Al. ' 8. Έλεγε πάλιν ἡ αὐτὴ Ἀμμᾶς Θεοδώρα, ὅτι Πο- 5. (82) Iden albas Theophilus archiepiscopus, 1. Interrogavit Amma sive mater Theodora pa- 2. Dixit mater Theodora: Contendite ingredi 3. Dixit iterum : Bonum est quictam vitam du- 4. Retulit praeterea eadem mater Theodora : Qui- (32) Vit. Patr. ut, 5.

Α τοῦτο, ὅτι Χριστιανός τις, μετά Μαννιχαίου διαλε γόμενος περὶ τοῦ σώματος, εἶπεν οὕτως· Δὸς τὸν νό μον τῷ σώματι, καὶ ὄψει τὸ σῶμα τῷ πλάσαντι. ε'. Εἶπε πάλιν ἡ αὐτή, ὅτι ὁ διδάσκαλος ὀφείλει εἶναι ξένος φιλαρχίας, καὶ ἀλλότριος κενοδοξίας, μακρὰν ύπερηφανίας, μὴ ὑπὸ κολακείας εμπαιζόμενος, μὴ ὑπὸ δώρων τυφλούμενος, μὴ ὑπὸ γαστρός νικώμενος, μὴ ὑπὸ ὀργῆς κρατούμενος· ἀλλὰ μακρόθυμος, ἐπι- εικής, πάσῃ οι δυνάμει ταπεινόφρων· ἔγκριτος είναι καὶ ἀνεκτικός· κηδεμονικὸς καὶ φιλόψυχος. ἀγρυπνία, οὔτε παντοίος πόνος σώζει· εἰ μὴ γνησία ταπεινοφροσύνη. "Ην γάρ τις ἀναχωρητῆς ἀπελαύνων δαίμονας· καὶ ἐξήταζεν αὐτούς· Ἐν τίνι ἐξέρχεσθε, ἐν νηστεία; Καὶ ἔλεγον· Ἡμεῖς οὔτε ἐσθίομεν, οὔτε πίνομεν. Ἐν ἀγρυπνία; Καὶ ἔλεγον· Ἡμεῖς οὐ κοι- μώμεθα. Ἐν ἀναχωρήσει 38; Ημεῖς εἰς τὰς ἐρήμους διάγομεν. Ἐν τίνι οὖν ἐξέρχεσθε; Καὶ ἔλεγον, ὅτι Οὐδὲν ἡμᾶς νικᾷ, εἰ μὴ ταπεινοφροσύνη. Ορᾷς ὅτι ἡ τα πεινοφροσύνη νικητήριόν ἐστι δαιμόνων ; ζ. Εἶπε πάλιν ἡ Ἀμμᾶς Θεοδώρα, ὅτι Ην τις μοναχός· καὶ ἀπὸ πλήθους τῶν πειρασμῶν λέγει· Υπάγω ἔνθεν. Καὶ ὡς ἔβαλεν ἑαυτοῦ τὰ σανδάλια, ὁρᾷ ἄνθρωπον ἄλλον βάλλοντα καὶ αὐτὸν τὰ σανδάλια αὐτοῦ, καὶ λέγοντα αὐτῷ· Οὐ δι' ἐμὲ ἐξέρχῃ; ἰδοὺ Εγώ σε προάγω ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. Αρχὴ τοῦ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ Κολοβού (83). α'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ66ᾶ Ἰωάννου τοῦ καλο- βοῦ, ὅτι ἀναχωρήσας πρὸς Θηβαῖον γέροντα εἰς Σατ τιν, ἐκάθητο ἐν τῇ ἐρήμῳ. Λαβὼν δὲ ὁ ἀββᾶς αὐτοῦ ξύλον ξηρόν, ἐφύτευσε καὶ εἶπεν αὐτῷ· Καθ' ἡμέραν πότιζε τοῦτο λαγύνιον ὕδατος, ἕως καρπὸν ποιήσει. Ην δὲ μακρὰν ἀπ' αὐτῶν τὸ ὕδωρ, ὡς ἀπὸ ὀψὲ ἀπελ- θεῖν καὶ ἐλθεῖν πρωί. Μετὰ δὲ τρία έτη, έζησε καὶ καρπὸν ἐποίησε· καὶ λαβὼν ὁ γέρων τὸν καρπὸν αὐ τοῦ, ἤνεγκεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, λέγων τοῖς ἀδελ φοῖς· Λάβετε, φάγετε καρπὸν ὑπακοῆς. -2. (85) β'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰωάννου τοῦ κολοβού, η ὅτι εἶπέ ποτε τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ τῷ μειζοτέρῳ· Ηθε Γ. Μανιχαίου. το Αl. φιλαργυρίας οι Α1. ὑπὲρ λον ἀμέριμνος εἶναι, ὡς οἱ ἄγγελοι ἀμέριμνοι εἰπε, μηδὲν ἐργαζόμενοι, ἀλλ' ἀδιαλείπτως λατρεύοντες τῷ Θεῷ. Καὶ ἀποδυσάμενος τὸ ἱμάτιον, ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔρημον· καὶ ποιήσας εβδομάδα μίαν (86), ἀνέκαμψε πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἔκρουσε τὴν θύραν, ὑπήκουσεν αὐτῷ πρὶν ἀνοίξει, λέγων· Σὺ τίς εἶ; Ο δὲ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι Ἰωάννης ὁ ἀδελφός σου. Καὶ ἀπο πάντα, * καὶ ἔλεγον. Κολόβιος, APPENDIX AD PALLADIUM. 20% ravit eliam hoc : Christianas quidam cum Mani- chæo de corpore disserens, ita locutus est : Da legem corpori, et videbis corpus ad Creatorem per- tinere. hospes in amore dominandi, alienus ab inani glo- ria. longe a superbia, per adulationen non ludi- brio habitus, non excæcatus per dona, nec devictus a ventre, non ira detentus : sed patiens, mansue- tus, quantum feri potest humilis; debet esse pro- bus ac tolerans, sedulus et amator animarum. gor, neque vigiliæ, nec quilibet labor salutem pa- rit; sed sola sincera humilitas. Erat enim anacho- reta quidam qui dæmones ejiciebat, et quæsivit ab iis : in quonan exitis? In jejunio? Responderunt : Nos neque manducamus neque bibimus. In vigi- liis. Dixerunt : Nos somnum non videmus. In se- cessione? Nos in solitudinibus degimus. In quo igitur egredimini? Exceperunt: Nihil nos vincit, nisi bumilitas. Cernis ut humilitas, victoria sit ad- versus dæmones? doræ : Erat quidam monachus, qui multitudine tentationum oppressus, dixit : Recedo hine. Cum- que sumeret sandalia sua, vidit alium hominem · sumentem etiam sua sandalia, qui ait ei: Num propter me egrederis? Ecce quocunque abieris, ego te præcedam. Principium litterae I. De abbate Joanne Colobo sive Curto. quod secedens ad Thebæum senem in Sceti, sede- bat in deserto. Sumens autem ejus abbas aridum lignum, plantavit, ac præcepit ei: Quotidie hoc irriga una aquæ lagenula, donec fructum produxe- rit. Procul autem ab iis erat aqua, adeo ut vespere pergeret ac mane reverteretur. Itaque post tres annos vixit, viruit, protulit fructum. Quem fru- ctum senex accipiens, portavit ad ecclesiam, dixit- que fratribus : Sumite, manducate fructum obe- dientia. B C D Referebant de abbate Joanne Curto, quod aliquando fratri suo majori dixerit : Cuperemn csse curis vacuus, sicut angeli sunt, nihil operan- tes, sed absque intermissione Deo servientes. Exu- toque pallio, egressus est in solitudinem. Post unam autem hebdomadam rediit ad fratrem suum. Utque fores pulsavit, agnovit eum frater antequam aperi· ret, aitque : Tu quis es? Respondit ille: Ego sum Joannes frater tuus. Tum ad illum frater: Joannes Al. scu parvus, pygmaeus, nanus, curtus, brevis, sta- tura brevi, stature brevis. Appendix ad Vitas Pa- trum p. 994, cap. : Dicebant sancti Patres de sancto Joanne, qui cognomin«batur Colob, decurtate pro Gclobus. Apud Fulbertumn : Joannes abba parvulus statura, non virtutibus. Al. inser. Male in Ephræmo Vossius : Colobyla, Calybita aliis. Ad quem locum vise Nili Rossanen- sis Vitam a Caryophilo editam, p. 78. Septem dies gramineo nix (1. vix) ubi durat pabulo. 5. Eadem iterum dixit: Præceptor debet esse 6. lta rursus locula est : Neque monasticus ri- 7. Narratio quoque hæc exstitit matris Theo- 1. (84) Narraverunt de abbate Joanne Curto, 5. Ἔλεγε πάλιν ἡ αὐτή, ὅτι οὐκ ἄσκησις, οὔτε (83) 'Ιωάννου τοῦ Κολοβού. Joannes Colobus, (84) Vit. Patr. κιν. 3. (85) Vit. Patr. x, 27; Fulbert, f. 185. (86) Καὶ ποιήσας ἑβδομάδα μίαν. Fulbertus:

Α τοῦτο, ὅτι Χριστιανός τις, μετά Μαννιχαίου διαλε γόμενος περὶ τοῦ σώματος, εἶπεν οὕτως· Δὸς τὸν νό μον τῷ σώματι, καὶ ὄψει τὸ σῶμα τῷ πλάσαντι. ε'. Εἶπε πάλιν ἡ αὐτή, ὅτι ὁ διδάσκαλος ὀφείλει εἶναι ξένος φιλαρχίας, καὶ ἀλλότριος κενοδοξίας, μακρὰν ύπερηφανίας, μὴ ὑπὸ κολακείας εμπαιζόμενος, μὴ ὑπὸ δώρων τυφλούμενος, μὴ ὑπὸ γαστρός νικώμενος, μὴ ὑπὸ ὀργῆς κρατούμενος· ἀλλὰ μακρόθυμος, ἐπι- εικής, πάσῃ οι δυνάμει ταπεινόφρων· ἔγκριτος είναι καὶ ἀνεκτικός· κηδεμονικὸς καὶ φιλόψυχος. ἀγρυπνία, οὔτε παντοίος πόνος σώζει· εἰ μὴ γνησία ταπεινοφροσύνη. "Ην γάρ τις ἀναχωρητῆς ἀπελαύνων δαίμονας· καὶ ἐξήταζεν αὐτούς· Ἐν τίνι ἐξέρχεσθε, ἐν νηστεία; Καὶ ἔλεγον· Ἡμεῖς οὔτε ἐσθίομεν, οὔτε πίνομεν. Ἐν ἀγρυπνία; Καὶ ἔλεγον· Ἡμεῖς οὐ κοι- μώμεθα. Ἐν ἀναχωρήσει 38; Ημεῖς εἰς τὰς ἐρήμους διάγομεν. Ἐν τίνι οὖν ἐξέρχεσθε; Καὶ ἔλεγον, ὅτι Οὐδὲν ἡμᾶς νικᾷ, εἰ μὴ ταπεινοφροσύνη. Ορᾷς ὅτι ἡ τα πεινοφροσύνη νικητήριόν ἐστι δαιμόνων ; ζ. Εἶπε πάλιν ἡ Ἀμμᾶς Θεοδώρα, ὅτι Ην τις μοναχός· καὶ ἀπὸ πλήθους τῶν πειρασμῶν λέγει· Υπάγω ἔνθεν. Καὶ ὡς ἔβαλεν ἑαυτοῦ τὰ σανδάλια, ὁρᾷ ἄνθρωπον ἄλλον βάλλοντα καὶ αὐτὸν τὰ σανδάλια αὐτοῦ, καὶ λέγοντα αὐτῷ· Οὐ δι' ἐμὲ ἐξέρχῃ; ἰδοὺ Εγώ σε προάγω ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. Αρχὴ τοῦ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ Κολοβού (83). α'. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ66ᾶ Ἰωάννου τοῦ καλο- βοῦ, ὅτι ἀναχωρήσας πρὸς Θηβαῖον γέροντα εἰς Σατ τιν, ἐκάθητο ἐν τῇ ἐρήμῳ. Λαβὼν δὲ ὁ ἀββᾶς αὐτοῦ ξύλον ξηρόν, ἐφύτευσε καὶ εἶπεν αὐτῷ· Καθ' ἡμέραν πότιζε τοῦτο λαγύνιον ὕδατος, ἕως καρπὸν ποιήσει. Ην δὲ μακρὰν ἀπ' αὐτῶν τὸ ὕδωρ, ὡς ἀπὸ ὀψὲ ἀπελ- θεῖν καὶ ἐλθεῖν πρωί. Μετὰ δὲ τρία έτη, έζησε καὶ καρπὸν ἐποίησε· καὶ λαβὼν ὁ γέρων τὸν καρπὸν αὐ τοῦ, ἤνεγκεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, λέγων τοῖς ἀδελ φοῖς· Λάβετε, φάγετε καρπὸν ὑπακοῆς. -2. (85) β'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰωάννου τοῦ κολοβού, η ὅτι εἶπέ ποτε τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ τῷ μειζοτέρῳ· Ηθε Γ. Μανιχαίου. το Αl. φιλαργυρίας οι Α1. ὑπὲρ λον ἀμέριμνος εἶναι, ὡς οἱ ἄγγελοι ἀμέριμνοι εἰπε, μηδὲν ἐργαζόμενοι, ἀλλ' ἀδιαλείπτως λατρεύοντες τῷ Θεῷ. Καὶ ἀποδυσάμενος τὸ ἱμάτιον, ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔρημον· καὶ ποιήσας εβδομάδα μίαν (86), ἀνέκαμψε πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἔκρουσε τὴν θύραν, ὑπήκουσεν αὐτῷ πρὶν ἀνοίξει, λέγων· Σὺ τίς εἶ; Ο δὲ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι Ἰωάννης ὁ ἀδελφός σου. Καὶ ἀπο πάντα, * καὶ ἔλεγον. Κολόβιος, APPENDIX AD PALLADIUM. 20% ravit eliam hoc : Christianas quidam cum Mani- chæo de corpore disserens, ita locutus est : Da legem corpori, et videbis corpus ad Creatorem per- tinere. hospes in amore dominandi, alienus ab inani glo- ria. longe a superbia, per adulationen non ludi- brio habitus, non excæcatus per dona, nec devictus a ventre, non ira detentus : sed patiens, mansue- tus, quantum feri potest humilis; debet esse pro- bus ac tolerans, sedulus et amator animarum. gor, neque vigiliæ, nec quilibet labor salutem pa- rit; sed sola sincera humilitas. Erat enim anacho- reta quidam qui dæmones ejiciebat, et quæsivit ab iis : in quonan exitis? In jejunio? Responderunt : Nos neque manducamus neque bibimus. In vigi- liis. Dixerunt : Nos somnum non videmus. In se- cessione? Nos in solitudinibus degimus. In quo igitur egredimini? Exceperunt: Nihil nos vincit, nisi bumilitas. Cernis ut humilitas, victoria sit ad- versus dæmones? doræ : Erat quidam monachus, qui multitudine tentationum oppressus, dixit : Recedo hine. Cum- que sumeret sandalia sua, vidit alium hominem · sumentem etiam sua sandalia, qui ait ei: Num propter me egrederis? Ecce quocunque abieris, ego te præcedam. Principium litterae I. De abbate Joanne Colobo sive Curto. quod secedens ad Thebæum senem in Sceti, sede- bat in deserto. Sumens autem ejus abbas aridum lignum, plantavit, ac præcepit ei: Quotidie hoc irriga una aquæ lagenula, donec fructum produxe- rit. Procul autem ab iis erat aqua, adeo ut vespere pergeret ac mane reverteretur. Itaque post tres annos vixit, viruit, protulit fructum. Quem fru- ctum senex accipiens, portavit ad ecclesiam, dixit- que fratribus : Sumite, manducate fructum obe- dientia. B C D Referebant de abbate Joanne Curto, quod aliquando fratri suo majori dixerit : Cuperemn csse curis vacuus, sicut angeli sunt, nihil operan- tes, sed absque intermissione Deo servientes. Exu- toque pallio, egressus est in solitudinem. Post unam autem hebdomadam rediit ad fratrem suum. Utque fores pulsavit, agnovit eum frater antequam aperi· ret, aitque : Tu quis es? Respondit ille: Ego sum Joannes frater tuus. Tum ad illum frater: Joannes Al. scu parvus, pygmaeus, nanus, curtus, brevis, sta- tura brevi, stature brevis. Appendix ad Vitas Pa- trum p. 994, cap. : Dicebant sancti Patres de sancto Joanne, qui cognomin«batur Colob, decurtate pro Gclobus. Apud Fulbertumn : Joannes abba parvulus statura, non virtutibus. Al. inser. Male in Ephræmo Vossius : Colobyla, Calybita aliis. Ad quem locum vise Nili Rossanen- sis Vitam a Caryophilo editam, p. 78. Septem dies gramineo nix (1. vix) ubi durat pabulo. 5. Eadem iterum dixit: Præceptor debet esse 6. lta rursus locula est : Neque monasticus ri- 7. Narratio quoque hæc exstitit matris Theo- 1. (84) Narraverunt de abbate Joanne Curto, 5. Ἔλεγε πάλιν ἡ αὐτή, ὅτι οὐκ ἄσκησις, οὔτε (83) 'Ιωάννου τοῦ Κολοβού. Joannes Colobus, (84) Vit. Patr. κιν. 3. (85) Vit. Patr. x, 27; Fulbert, f. 185. (86) Καὶ ποιήσας ἑβδομάδα μίαν. Fulbertus:

κριθείς εἶπεν αὐτῷ· Ιωάννης γέγονεν ἄγγελος, καὶ οὐκ ἔτι ἐν ἀνθρώποις ἐστίν. Ὁ δὲ παρεκάλει, λέγων· Εγώ εἰμι. Καὶ οὐκ ἤνοιξεν αὐτῷ, ἀλλ' ἀφῆκεν αὐτὸν ἕως πρω? θλίβεσθαι· ὕστερον δὲ ἀνοίξας αὐτῷ, λέγει· Άνθρωπος εἶ, χρείαν ἔχεις πάλιν ἐργάζεσθαι ἵνα τραφής. Καὶ ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων· Συγχώρησόν για.. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ κολοβός, ὅτι ἐὰν θε λήσῃ βασιλεὺς πόλιν παραλαβεῖν ἐχθρῶν, τὸ ὕδωρ πρώτον κρατεῖ καὶ τὴν τροφὴν, καὶ οὕτως οἱ ἐχθροὶ ἐκ τοῦ λιμοῦ ἀπολλύμενοι ὑποτάσσονται αὐτῷ. Οὕτως καὶ τὰ πάθη τῆς σαρκός· ἐὰν ἐν νηστείᾳ καὶ λιμῷ πολιτεύσηται ἄνθρωπος, οἱ ἐχθροὶ ἐξασθενοῦσιν ἀπὸ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ. τὰ παιδίου, ἤδη ἐπόρνευσε τῷ λογισμῷ μετ' αὐτοῦ. ε. Εἶπε πάλιν, ὅτι 'Ανερχόμενος ποτε τὴν ὁδὸν τῆς Σκήτεως μετὰ τῆς σειράς, εἶδον τὸν καμηλίτην λαλοῦντα, καὶ κινοῦντά με εἰς ὀργήν· καὶ ἑάσας τὰ σκεύη. ἔφυγον. λαλοῦντος τῷ πλησίον μετ᾿ ὀργῆς, καὶ λέγοντος, Α., καὶ σύ; Καὶ ἐάσας τὸν θερισμόν, ἔφυγεν. · Γ. Ευκαίρησάν τινες γέροντες εἰς Σκῆτιν ἐσθίοντες μετ' αλλήλων· ἦν δὲ μετ' αὐτῶν καὶ ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης. Καὶ ἀνέστη τις πρεσβύτερος μέγας δοῦναι τὸ καυκά λιον (92) τοῦ νεροῦ· καὶ οὐδεὶς κατεδέξατο λαβεῖν αὐ το παρ' αὐτοῦ, εἰ μὴ μόνος Ἰωάννης ὁ κολοβός. Εθαύμασαν οὖν, καὶ εἶπον αὐτῷ· Πῶς σὺ μικρότε- ρος ὅλως ὧν, ἐτόλμησας ὑπηρετηθῆναι παρὰ τοῦ πρεσβυτέρου; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἐγὼ ὅτε ἐγείρομαι δοῦναι τὸ βαυκάλιον, χαίρω ἐὰν πάντες λάβωσιν, ἵνα ἔχω μισθόν· κἀγὼ οὖν διὰ τοῦτο ἐδεξάμην, ἵνα ποιήσω αὐτῷ μισθόν· μήπως λυπηθῇ, ὡς μηδενὸς δεξαμένου παρ' αὐτοῦ. Καὶ ταῦτα αὐτοῦ εἰπόντος, ἐθαύμασαν, καὶ ὠφελήθησαν ἐπὶ τῇ διακρίσει αὐτοῦ. τ. Καθημένου αὐτοῦ ποτε ἔμπροσθεν τῆς ἐκκλη σίας, ἐκύκλωσαν αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ, καὶ ἐξήταζον αὐτ τὸν τοὺς λογισμοὺς αὐτῶν. Καὶ ἰδών τις τῶν γερόν- των, καὶ πολεμηθεὶς εἰς φθόνον, λέγει αὐτῷ· Τὸ βαυ- πάλιόν σου, Ἰωάννη, φάρμακον * γέμει. Λέγει αύτ τῷ ἀββᾶς Ἰωάννης· Οὕτως ἐστὶν, ἀ663· καὶ τοῦτο είπας, ὅτι τὰ ἔξω βλέπεις μόνον· εἰ δὲ ἔβλεπες τὰ ἔσω, τί εἶχες εἰπεῖν; θ. Ἔλεγον οἱ Πατέρες, ὅτι ἐσθιόντων ποτὲ τῶν ἀδελφῶν ἐν ἀγάπῃ, ἐγέλασεν εἷς ἀδελφὸς ἐπὶ τῆς τραπέζης. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ ἀβδης Ιωάννης, ἔκλαυ- σε, λέγων· Τί ἄρα ἔχει ὁ ἀδελφὸς οὗτος ἐν τῇ καρδίᾳ • Α1. πάντων. Απ. όλων? φαρμάκου. 19. APOPHTHEGMATA PATRUM. A angelus factus est, nec anaplius inter homines de F. nis S. Stremonii, in Actis Sauctorun Benedictino- rum sæculo 111, p. it, p. 192: Ubi pro reverentia B git. At ille orabat, proferens : Ego sum. Nec ape- ruit, sed reliquit eum ad posterum mane confli- clari. Postea vero aperiens, infit : Homo es, necesse est ut iterum opereris, unde alas te. Itaque veniam supplex petiit, dicens : Ignosce mihi. imperator urbem hostium occupare, prius aquam et alimenta retinet, sicque inimici ſame pereuntes subjiciuntur ei. Ita quoque affectus carnis; si in jejunio et fame homo vixerit, inimici erga animam ejus imbecilles evadunt. cum puero, jam cogitatione fornicatus est cum ipso. plecta per viam Sceleos, offendi camelarium, qui sermone suo me ad iram provocabat: et relicta supellectile fugi. trem loquentem ex ira proximo suo, ac dicentem: Hei, tu quoque? Et relicta messe fugit. et simul cibum sumebant; erat autem cum illis etiam abbas Joannes. Surrexit ergo aliquis magnæ virtutis presbyter, ut aquæ caucum daret; sed nemo voluit ab eo accipere, nisi solus Joannes Curtos. Igitur admirati sunt, dixeruntque ei : Quomodo tu C cum sis omnium minimus, ausus es ministerium presbyteri admittere? Ait illis : Ego quando surge ad dandum baucale, gaudeo si cuncti sumpserint, ut mercedem capiam ; propterea ergo accepi, quo ei mercedis causa exsisterem; ne tristitia affice- retur, quod nullus ab ipso suscepisset. Quibus per illum pronuntiatis, mirati sunt, necnon profecerunt ex ejus discretione. D fratres circumdederunt eum, exquirebantque de co⚫ gitationibus suis. Quod cernens e senibus quidam, invidia agitatus, dixit ei : Baucale tuum, Joannes, veneno plenum est. Respondit abbas Joannes : Ita habet, abba; atque sic locutus es, quoniam sola exteriora conspicis; si autem videres interiora, quid haberes eloqui? aliquando fratribus in agape, unus ex illis ad men- sam risit. Quem intuitus abbas Joannes, ploravit, dixitque : Quidnam corde gerit frater hic, quod ri- beatı martyris plurima reliquit insignia, sciffeet ca- chos crystallinos, et lapides preliosos, et auri pari- mum, de quo fieret vas, in quo corpus beati Austre- monii recouderetur. Forte leg. caucos, nomen per- vulgatum. 8. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ χορταζόμενος καὶ λαλῶν μετ 5. Άλλοτε πάλιν εἰς τὸ θέρος, ἤκουσεν ἀδελφοῦ (87) Vit. Patr. 1, (83) In Ephraem p. 587. (89) Vit. Patr. iv, 20. (90) Append. p. 1003, n. 13. (91) Vit. Patr. x, 28. (92) το καυκάλιον, caucus. Historia translatio- 3. (87) Dixit abbas Joannes Curtus : Si voluerit 4. (88) Dixit iterum : Qui satur est, et loquitur 5. (89) Adhuc retulit: Ascendens aliquando cum 6. (90) Alia vice, cum astas esset, audivit fra- 7. (91) Ex otio venerunt in Scetim quidamn senes, 8. (93) Cum sederet quodam die ante ecclesiam, 9. (94) Narrabant Patres, quod manducantibus (93) Vit. Patr. xvi. 3. (94) Vit. Putr. 111, 6.

κριθείς εἶπεν αὐτῷ· Ιωάννης γέγονεν ἄγγελος, καὶ οὐκ ἔτι ἐν ἀνθρώποις ἐστίν. Ὁ δὲ παρεκάλει, λέγων· Εγώ εἰμι. Καὶ οὐκ ἤνοιξεν αὐτῷ, ἀλλ' ἀφῆκεν αὐτὸν ἕως πρω? θλίβεσθαι· ὕστερον δὲ ἀνοίξας αὐτῷ, λέγει· Άνθρωπος εἶ, χρείαν ἔχεις πάλιν ἐργάζεσθαι ἵνα τραφής. Καὶ ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων· Συγχώρησόν για.. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ κολοβός, ὅτι ἐὰν θε λήσῃ βασιλεὺς πόλιν παραλαβεῖν ἐχθρῶν, τὸ ὕδωρ πρώτον κρατεῖ καὶ τὴν τροφὴν, καὶ οὕτως οἱ ἐχθροὶ ἐκ τοῦ λιμοῦ ἀπολλύμενοι ὑποτάσσονται αὐτῷ. Οὕτως καὶ τὰ πάθη τῆς σαρκός· ἐὰν ἐν νηστείᾳ καὶ λιμῷ πολιτεύσηται ἄνθρωπος, οἱ ἐχθροὶ ἐξασθενοῦσιν ἀπὸ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ. τὰ παιδίου, ἤδη ἐπόρνευσε τῷ λογισμῷ μετ' αὐτοῦ. ε. Εἶπε πάλιν, ὅτι 'Ανερχόμενος ποτε τὴν ὁδὸν τῆς Σκήτεως μετὰ τῆς σειράς, εἶδον τὸν καμηλίτην λαλοῦντα, καὶ κινοῦντά με εἰς ὀργήν· καὶ ἑάσας τὰ σκεύη. ἔφυγον. λαλοῦντος τῷ πλησίον μετ᾿ ὀργῆς, καὶ λέγοντος, Α., καὶ σύ; Καὶ ἐάσας τὸν θερισμόν, ἔφυγεν. · Γ. Ευκαίρησάν τινες γέροντες εἰς Σκῆτιν ἐσθίοντες μετ' αλλήλων· ἦν δὲ μετ' αὐτῶν καὶ ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης. Καὶ ἀνέστη τις πρεσβύτερος μέγας δοῦναι τὸ καυκά λιον (92) τοῦ νεροῦ· καὶ οὐδεὶς κατεδέξατο λαβεῖν αὐ το παρ' αὐτοῦ, εἰ μὴ μόνος Ἰωάννης ὁ κολοβός. Εθαύμασαν οὖν, καὶ εἶπον αὐτῷ· Πῶς σὺ μικρότε- ρος ὅλως ὧν, ἐτόλμησας ὑπηρετηθῆναι παρὰ τοῦ πρεσβυτέρου; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἐγὼ ὅτε ἐγείρομαι δοῦναι τὸ βαυκάλιον, χαίρω ἐὰν πάντες λάβωσιν, ἵνα ἔχω μισθόν· κἀγὼ οὖν διὰ τοῦτο ἐδεξάμην, ἵνα ποιήσω αὐτῷ μισθόν· μήπως λυπηθῇ, ὡς μηδενὸς δεξαμένου παρ' αὐτοῦ. Καὶ ταῦτα αὐτοῦ εἰπόντος, ἐθαύμασαν, καὶ ὠφελήθησαν ἐπὶ τῇ διακρίσει αὐτοῦ. τ. Καθημένου αὐτοῦ ποτε ἔμπροσθεν τῆς ἐκκλη σίας, ἐκύκλωσαν αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ, καὶ ἐξήταζον αὐτ τὸν τοὺς λογισμοὺς αὐτῶν. Καὶ ἰδών τις τῶν γερόν- των, καὶ πολεμηθεὶς εἰς φθόνον, λέγει αὐτῷ· Τὸ βαυ- πάλιόν σου, Ἰωάννη, φάρμακον * γέμει. Λέγει αύτ τῷ ἀββᾶς Ἰωάννης· Οὕτως ἐστὶν, ἀ663· καὶ τοῦτο είπας, ὅτι τὰ ἔξω βλέπεις μόνον· εἰ δὲ ἔβλεπες τὰ ἔσω, τί εἶχες εἰπεῖν; θ. Ἔλεγον οἱ Πατέρες, ὅτι ἐσθιόντων ποτὲ τῶν ἀδελφῶν ἐν ἀγάπῃ, ἐγέλασεν εἷς ἀδελφὸς ἐπὶ τῆς τραπέζης. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ ἀβδης Ιωάννης, ἔκλαυ- σε, λέγων· Τί ἄρα ἔχει ὁ ἀδελφὸς οὗτος ἐν τῇ καρδίᾳ • Α1. πάντων. Απ. όλων? φαρμάκου. 19. APOPHTHEGMATA PATRUM. A angelus factus est, nec anaplius inter homines de F. nis S. Stremonii, in Actis Sauctorun Benedictino- rum sæculo 111, p. it, p. 192: Ubi pro reverentia B git. At ille orabat, proferens : Ego sum. Nec ape- ruit, sed reliquit eum ad posterum mane confli- clari. Postea vero aperiens, infit : Homo es, necesse est ut iterum opereris, unde alas te. Itaque veniam supplex petiit, dicens : Ignosce mihi. imperator urbem hostium occupare, prius aquam et alimenta retinet, sicque inimici ſame pereuntes subjiciuntur ei. Ita quoque affectus carnis; si in jejunio et fame homo vixerit, inimici erga animam ejus imbecilles evadunt. cum puero, jam cogitatione fornicatus est cum ipso. plecta per viam Sceleos, offendi camelarium, qui sermone suo me ad iram provocabat: et relicta supellectile fugi. trem loquentem ex ira proximo suo, ac dicentem: Hei, tu quoque? Et relicta messe fugit. et simul cibum sumebant; erat autem cum illis etiam abbas Joannes. Surrexit ergo aliquis magnæ virtutis presbyter, ut aquæ caucum daret; sed nemo voluit ab eo accipere, nisi solus Joannes Curtos. Igitur admirati sunt, dixeruntque ei : Quomodo tu C cum sis omnium minimus, ausus es ministerium presbyteri admittere? Ait illis : Ego quando surge ad dandum baucale, gaudeo si cuncti sumpserint, ut mercedem capiam ; propterea ergo accepi, quo ei mercedis causa exsisterem; ne tristitia affice- retur, quod nullus ab ipso suscepisset. Quibus per illum pronuntiatis, mirati sunt, necnon profecerunt ex ejus discretione. D fratres circumdederunt eum, exquirebantque de co⚫ gitationibus suis. Quod cernens e senibus quidam, invidia agitatus, dixit ei : Baucale tuum, Joannes, veneno plenum est. Respondit abbas Joannes : Ita habet, abba; atque sic locutus es, quoniam sola exteriora conspicis; si autem videres interiora, quid haberes eloqui? aliquando fratribus in agape, unus ex illis ad men- sam risit. Quem intuitus abbas Joannes, ploravit, dixitque : Quidnam corde gerit frater hic, quod ri- beatı martyris plurima reliquit insignia, sciffeet ca- chos crystallinos, et lapides preliosos, et auri pari- mum, de quo fieret vas, in quo corpus beati Austre- monii recouderetur. Forte leg. caucos, nomen per- vulgatum. 8. Εἶπε πάλιν, ὅτι ὁ χορταζόμενος καὶ λαλῶν μετ 5. Άλλοτε πάλιν εἰς τὸ θέρος, ἤκουσεν ἀδελφοῦ (87) Vit. Patr. 1, (83) In Ephraem p. 587. (89) Vit. Patr. iv, 20. (90) Append. p. 1003, n. 13. (91) Vit. Patr. x, 28. (92) το καυκάλιον, caucus. Historia translatio- 3. (87) Dixit abbas Joannes Curtus : Si voluerit 4. (88) Dixit iterum : Qui satur est, et loquitur 5. (89) Adhuc retulit: Ascendens aliquando cum 6. (90) Alia vice, cum astas esset, audivit fra- 7. (91) Ex otio venerunt in Scetim quidamn senes, 8. (93) Cum sederet quodam die ante ecclesiam, 9. (94) Narrabant Patres, quod manducantibus (93) Vit. Patr. xvi. 3. (94) Vit. Putr. 111, 6.

Α αὐτοῦ, ὅτι ἐγέλασεν, ὀφείλων μᾶλλον κλαύσαι, ὅτι ἀγάπην ἐσθίει ; Α1. ἁγίων. ΑΙ. μέρους. β Γ ι'. "Ηλθόν ποτέ τινες τῶν ἀδελφῶν πειράσαι αὐτόν ὅτι οὐκ ἤφιε τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ῥεμβασθῆναι, οὐδὲ ἐλάλει πράγμα τοῦ αἰῶνος τούτου· καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Εὐχαριστοῦμεν τῷ Θεῷ, ὅτι ἔβρεξεν ἐπ᾽ ἔτος πολλά, καὶ ἔπιον οἱ φοίνικες, καὶ ἐκβάλλουσι λευκάδας, καὶ εὑρίσκουσιν οἱ ἀδελφοὶ τὸ ἐργόχειρον αὐτῶν. Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Ιωάννης· Οὕτως ἐστὶ τὸ Πνεῦμα το ἅγιον ὅταν καταβῇ εἰς τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων, ἀνανεοῦνται, καὶ ἐκβάλλουσι λευκάδας ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ. τα'. Ελεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἔπλεξέ ποτε σειρὰν δύο σπυρίδων, καὶ ἔῤῥαψεν αὐτὴν μίαν σπυρίδα, καὶ οὐκ ἐνόησεν, ἕως προσήγγισε τῷ τοίχῳ. Ην γὰρ δ λογισμὸς αὐτοῦ σχολάζων τῇ θεωρίᾳ.. τβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι Ομοιός είμι ἂν θρώπῳ καθημένῳ ὑποκάτω δένδρου μεγάλου, καὶ θεω ροῦντι θηρία πολλὰ καὶ ἑρπετὰ ἐρχόμενα πρὸς αὐτόν· καὶ ὅταν μὴ δυνηθῇ στήναι κατ' αὐτῶν, τρέχει ἄνω εἰς τὸ δένδρον, καὶ σώζεται. Οὕτως κἀγώ· καθέζομαι ἐν τῷ κελλίῳ μου, καὶ θεωρῶ τοὺς πονηρούς λογισμούς ἐπάνω μου· καὶ ὅτε μὴ ἰσχύσω πρὸς αὐτοὺς, κατα- φεύγω πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τῆς προσευχῆς, καὶ σώζο μαι ἐκ τοῦ ἐχθροῦ. ιγ'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμὴν περὶ τοῦ ἀ66] Ιωάννου τοῦ κολοβοῦ, ὅτι παρεκάλεσε τὸν Θεὸν, καὶ ἤρθη τὰ πάθη ἀπ' αὐτοῦ, καὶ γέγονεν ἀμέριμνος. Καὶ ἀπελ θών, είπέ τινι γέροντι Ὁρῶ ἐμαυτὸν ἀναπαυόμενον, καὶ μηδένα πόλεμον ἔχοντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Υπαγε, παρακάλεσον τὸν Θεὸν, ὥστε τὸν πόλεμόν σοι ἐλθεῖν, καὶ ἦν εἶχες πρότερον συντριβὴν καὶ ταπεί νωσιν· διὰ γὰρ τῶν πολέμων προκόπτει ή ψυχή. Παρε- κάλεσεν οὖν, καὶ ἐλθόντος τοῦ πολέμου, οὐκ ἔτι εξο ξατο ἀρθῆναι αὐτὸν ἀπ' αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἔλεγε· Δός μοι, Κύριε, ὑπομονὴν ἐν τοῖς πολέμοις. ιδ. Εἶπεν ὁ ἀβιας Ιωάννης, ὅτι εἶδέ τις τῶν γεν ρόντων ἐν ἐκστάσει· Καὶ ἰδοὺ τρεῖς μοναχοὶ ἔστηκαν πέραν τῆς θαλάσσης· καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτούς ἐκ τοῦ ἄλλου πέραν ", λέγουσα· Λάβετε πτερὰ πυρὸς, καὶ δεῦτε πρὸς μέ. Καὶ οἱ μὲν δύο ἔλαβον, καὶ ἐπε- τάσθησαν εἰς τὸ ἄλλο πέραν· ὁ δὲ ἄλλος ἔμεινε, καὶ ἔκλαιε σφόδρα καὶ ἔκραζεν. Ὕστερον δὲ ἐδόθησαν καὶ αὐτῷ πτερά, οὐ μέντοι πυρὸς, ἀλλ᾽ ἀσθενῆ καὶ ἀδύναμα· καὶ μετὰ καμάτου καταποντιζόμενος καὶ ἀνιστάμενος, μετὰ θλίψεως πολλῆς ἦλθεν εἰς τὸ πέ ραν. Οὕτως καὶ ἡ γενεὰ αὕτη, εἰ καὶ λαμβάνει πτε ρά, οὐ μέντοι πυρός, ἀλλὰ μόλις ἀσθενῆ καὶ ἀδύνα- μα λαμβάνει. ιε'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ἰωάννην, λέγων· Πῶς ἡ ψυχή μου ἔχουσα τραύματα, οὐκ αἰσχύνεται καταλαλεῖν τοῦ πλησίον; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων παρα- APPENDIX AD PALLADIUM. serit, cum potius debuisset fere, qui agapen co- medat? ut tentarent eum ; quandoquidem non sinebat men- tem suam evagari, nec de ullo sæculi hujus negotio loquebatur; et aiunt ei : Gratias agimus Deo, quod hoc anno piuerit multum, et palmæ adaquatæ sint, smittantque germina, atque inventuri sint fratres quo pro more manibus operentur. Respondit eis albas Joannes : Ita est Spiritus sanctus : quando descenderit in corda homimuin, renovantur, et ger- mina proferunt in timore Dei. plectam duarum sportarum, eamque una in sporta conficienda consumpserit, nec adverterit menteni, donec parieti appropinquasset. Ejus quippe animus vacabat contemplationi. mini sedenti sub magna arbore, ac spectanti feras multas et serpentes venientes ad se; qui stare ad- versus cum nequiverit, confestim ascendit in ar- borem, ac servatur. Ila eliam ego; sedeo in cella mea; conspicio malas cogitationes adversus me insurgentes; cunique non valuero contra illas, ad Deum per preces confugio, sicque ab inimico eripior. Colobo, quod oravit Deum, et sublati ab eo sunt affectus, exstititque sine sollicitudine. Tum abiit ad quemdam senem, cui dixit: Video me quietum, et omni impugnatione vacuum. Senex autem ait illi : Vade, roga Deum, ut tibi pugna contingat, et quam prius sentiebas, tribulatio atque humiliatio. Nam per certamina, anima proficit. Ita ergo precatus est. Et accidente prælio, non amplius rogavit id a se auferri; sed dixit: Domine, da mihi in bellis tolerantiam. E senibus aliquis visionem habuit in exstasi seu mentis excessu: Ecce tres monachi steterunt trans mare; venitque ad eos ex adverso littore vox ejus- modi : Sumite alas ignis, et accedite ad me. Ac duo quidem ex illis acceperunt, atque ad aliud littus volando pervenerunt; tertius vero mansit; vehe- menterque flebat, et clamabat. Postea autem datæ etiam ipsi sunt alæ, non quidem igneæ, sed infirmæ ac debiles adeo ut interdum demersus, dein ex aquis emergens, cum labore et difficultate multa transfretaverit. Pari modo ætas hæc; quamvis alas accipiat, non tamen igneas; sed inarmas debilesque vix accipit. modo anima mea vulneribus affecta, non erubescit obloqui de proximo? Dicit ei senex parabolam, de- D roth. Doctr. 13. 10. (95) Quidam e fratribus venerunt aliquando 11. (96) De eo dicebant, quod texuerit aliquando 12. (97) Dixit abbas Joannes : Similis sum ho- 13. (98) Retulit abbas Poemen de abbate Joanne 14. (99) Hoc relatione abbatis Joannis didicimus: 15. (4) Frater interrogavit abbatem Joannem : Quo- (95) Vit. Patr. xı, 13. (96) Vit. Patr. xi, 14. (97) Vit. Patr. 111, 208. (98) Vit. Patr. vii, 8; L. Climac. Grad. 29 et Dor (99) Vit. Patr. xvIII, 8. (1) Vit. Patr. ιν, 10

Α αὐτοῦ, ὅτι ἐγέλασεν, ὀφείλων μᾶλλον κλαύσαι, ὅτι ἀγάπην ἐσθίει ; Α1. ἁγίων. ΑΙ. μέρους. β Γ ι'. "Ηλθόν ποτέ τινες τῶν ἀδελφῶν πειράσαι αὐτόν ὅτι οὐκ ἤφιε τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ῥεμβασθῆναι, οὐδὲ ἐλάλει πράγμα τοῦ αἰῶνος τούτου· καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Εὐχαριστοῦμεν τῷ Θεῷ, ὅτι ἔβρεξεν ἐπ᾽ ἔτος πολλά, καὶ ἔπιον οἱ φοίνικες, καὶ ἐκβάλλουσι λευκάδας, καὶ εὑρίσκουσιν οἱ ἀδελφοὶ τὸ ἐργόχειρον αὐτῶν. Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Ιωάννης· Οὕτως ἐστὶ τὸ Πνεῦμα το ἅγιον ὅταν καταβῇ εἰς τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων, ἀνανεοῦνται, καὶ ἐκβάλλουσι λευκάδας ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ. τα'. Ελεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἔπλεξέ ποτε σειρὰν δύο σπυρίδων, καὶ ἔῤῥαψεν αὐτὴν μίαν σπυρίδα, καὶ οὐκ ἐνόησεν, ἕως προσήγγισε τῷ τοίχῳ. Ην γὰρ δ λογισμὸς αὐτοῦ σχολάζων τῇ θεωρίᾳ.. τβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι Ομοιός είμι ἂν θρώπῳ καθημένῳ ὑποκάτω δένδρου μεγάλου, καὶ θεω ροῦντι θηρία πολλὰ καὶ ἑρπετὰ ἐρχόμενα πρὸς αὐτόν· καὶ ὅταν μὴ δυνηθῇ στήναι κατ' αὐτῶν, τρέχει ἄνω εἰς τὸ δένδρον, καὶ σώζεται. Οὕτως κἀγώ· καθέζομαι ἐν τῷ κελλίῳ μου, καὶ θεωρῶ τοὺς πονηρούς λογισμούς ἐπάνω μου· καὶ ὅτε μὴ ἰσχύσω πρὸς αὐτοὺς, κατα- φεύγω πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τῆς προσευχῆς, καὶ σώζο μαι ἐκ τοῦ ἐχθροῦ. ιγ'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμὴν περὶ τοῦ ἀ66] Ιωάννου τοῦ κολοβοῦ, ὅτι παρεκάλεσε τὸν Θεὸν, καὶ ἤρθη τὰ πάθη ἀπ' αὐτοῦ, καὶ γέγονεν ἀμέριμνος. Καὶ ἀπελ θών, είπέ τινι γέροντι Ὁρῶ ἐμαυτὸν ἀναπαυόμενον, καὶ μηδένα πόλεμον ἔχοντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Υπαγε, παρακάλεσον τὸν Θεὸν, ὥστε τὸν πόλεμόν σοι ἐλθεῖν, καὶ ἦν εἶχες πρότερον συντριβὴν καὶ ταπεί νωσιν· διὰ γὰρ τῶν πολέμων προκόπτει ή ψυχή. Παρε- κάλεσεν οὖν, καὶ ἐλθόντος τοῦ πολέμου, οὐκ ἔτι εξο ξατο ἀρθῆναι αὐτὸν ἀπ' αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἔλεγε· Δός μοι, Κύριε, ὑπομονὴν ἐν τοῖς πολέμοις. ιδ. Εἶπεν ὁ ἀβιας Ιωάννης, ὅτι εἶδέ τις τῶν γεν ρόντων ἐν ἐκστάσει· Καὶ ἰδοὺ τρεῖς μοναχοὶ ἔστηκαν πέραν τῆς θαλάσσης· καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτούς ἐκ τοῦ ἄλλου πέραν ", λέγουσα· Λάβετε πτερὰ πυρὸς, καὶ δεῦτε πρὸς μέ. Καὶ οἱ μὲν δύο ἔλαβον, καὶ ἐπε- τάσθησαν εἰς τὸ ἄλλο πέραν· ὁ δὲ ἄλλος ἔμεινε, καὶ ἔκλαιε σφόδρα καὶ ἔκραζεν. Ὕστερον δὲ ἐδόθησαν καὶ αὐτῷ πτερά, οὐ μέντοι πυρὸς, ἀλλ᾽ ἀσθενῆ καὶ ἀδύναμα· καὶ μετὰ καμάτου καταποντιζόμενος καὶ ἀνιστάμενος, μετὰ θλίψεως πολλῆς ἦλθεν εἰς τὸ πέ ραν. Οὕτως καὶ ἡ γενεὰ αὕτη, εἰ καὶ λαμβάνει πτε ρά, οὐ μέντοι πυρός, ἀλλὰ μόλις ἀσθενῆ καὶ ἀδύνα- μα λαμβάνει. ιε'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ἰωάννην, λέγων· Πῶς ἡ ψυχή μου ἔχουσα τραύματα, οὐκ αἰσχύνεται καταλαλεῖν τοῦ πλησίον; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων παρα- APPENDIX AD PALLADIUM. serit, cum potius debuisset fere, qui agapen co- medat? ut tentarent eum ; quandoquidem non sinebat men- tem suam evagari, nec de ullo sæculi hujus negotio loquebatur; et aiunt ei : Gratias agimus Deo, quod hoc anno piuerit multum, et palmæ adaquatæ sint, smittantque germina, atque inventuri sint fratres quo pro more manibus operentur. Respondit eis albas Joannes : Ita est Spiritus sanctus : quando descenderit in corda homimuin, renovantur, et ger- mina proferunt in timore Dei. plectam duarum sportarum, eamque una in sporta conficienda consumpserit, nec adverterit menteni, donec parieti appropinquasset. Ejus quippe animus vacabat contemplationi. mini sedenti sub magna arbore, ac spectanti feras multas et serpentes venientes ad se; qui stare ad- versus cum nequiverit, confestim ascendit in ar- borem, ac servatur. Ila eliam ego; sedeo in cella mea; conspicio malas cogitationes adversus me insurgentes; cunique non valuero contra illas, ad Deum per preces confugio, sicque ab inimico eripior. Colobo, quod oravit Deum, et sublati ab eo sunt affectus, exstititque sine sollicitudine. Tum abiit ad quemdam senem, cui dixit: Video me quietum, et omni impugnatione vacuum. Senex autem ait illi : Vade, roga Deum, ut tibi pugna contingat, et quam prius sentiebas, tribulatio atque humiliatio. Nam per certamina, anima proficit. Ita ergo precatus est. Et accidente prælio, non amplius rogavit id a se auferri; sed dixit: Domine, da mihi in bellis tolerantiam. E senibus aliquis visionem habuit in exstasi seu mentis excessu: Ecce tres monachi steterunt trans mare; venitque ad eos ex adverso littore vox ejus- modi : Sumite alas ignis, et accedite ad me. Ac duo quidem ex illis acceperunt, atque ad aliud littus volando pervenerunt; tertius vero mansit; vehe- menterque flebat, et clamabat. Postea autem datæ etiam ipsi sunt alæ, non quidem igneæ, sed infirmæ ac debiles adeo ut interdum demersus, dein ex aquis emergens, cum labore et difficultate multa transfretaverit. Pari modo ætas hæc; quamvis alas accipiat, non tamen igneas; sed inarmas debilesque vix accipit. modo anima mea vulneribus affecta, non erubescit obloqui de proximo? Dicit ei senex parabolam, de- D roth. Doctr. 13. 10. (95) Quidam e fratribus venerunt aliquando 11. (96) De eo dicebant, quod texuerit aliquando 12. (97) Dixit abbas Joannes : Similis sum ho- 13. (98) Retulit abbas Poemen de abbate Joanne 14. (99) Hoc relatione abbatis Joannis didicimus: 15. (4) Frater interrogavit abbatem Joannem : Quo- (95) Vit. Patr. xı, 13. (96) Vit. Patr. xi, 14. (97) Vit. Patr. 111, 208. (98) Vit. Patr. vii, 8; L. Climac. Grad. 29 et Dor (99) Vit. Patr. xvIII, 8. (1) Vit. Patr. ιν, 10

Α αὐτοῦ, ὅτι ἐγέλασεν, ὀφείλων μᾶλλον κλαύσαι, ὅτι ἀγάπην ἐσθίει ; Α1. ἁγίων. ΑΙ. μέρους. β Γ ι'. "Ηλθόν ποτέ τινες τῶν ἀδελφῶν πειράσαι αὐτόν ὅτι οὐκ ἤφιε τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ῥεμβασθῆναι, οὐδὲ ἐλάλει πράγμα τοῦ αἰῶνος τούτου· καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Εὐχαριστοῦμεν τῷ Θεῷ, ὅτι ἔβρεξεν ἐπ᾽ ἔτος πολλά, καὶ ἔπιον οἱ φοίνικες, καὶ ἐκβάλλουσι λευκάδας, καὶ εὑρίσκουσιν οἱ ἀδελφοὶ τὸ ἐργόχειρον αὐτῶν. Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Ιωάννης· Οὕτως ἐστὶ τὸ Πνεῦμα το ἅγιον ὅταν καταβῇ εἰς τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων, ἀνανεοῦνται, καὶ ἐκβάλλουσι λευκάδας ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ. τα'. Ελεγον περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἔπλεξέ ποτε σειρὰν δύο σπυρίδων, καὶ ἔῤῥαψεν αὐτὴν μίαν σπυρίδα, καὶ οὐκ ἐνόησεν, ἕως προσήγγισε τῷ τοίχῳ. Ην γὰρ δ λογισμὸς αὐτοῦ σχολάζων τῇ θεωρίᾳ.. τβ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι Ομοιός είμι ἂν θρώπῳ καθημένῳ ὑποκάτω δένδρου μεγάλου, καὶ θεω ροῦντι θηρία πολλὰ καὶ ἑρπετὰ ἐρχόμενα πρὸς αὐτόν· καὶ ὅταν μὴ δυνηθῇ στήναι κατ' αὐτῶν, τρέχει ἄνω εἰς τὸ δένδρον, καὶ σώζεται. Οὕτως κἀγώ· καθέζομαι ἐν τῷ κελλίῳ μου, καὶ θεωρῶ τοὺς πονηρούς λογισμούς ἐπάνω μου· καὶ ὅτε μὴ ἰσχύσω πρὸς αὐτοὺς, κατα- φεύγω πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τῆς προσευχῆς, καὶ σώζο μαι ἐκ τοῦ ἐχθροῦ. ιγ'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμὴν περὶ τοῦ ἀ66] Ιωάννου τοῦ κολοβοῦ, ὅτι παρεκάλεσε τὸν Θεὸν, καὶ ἤρθη τὰ πάθη ἀπ' αὐτοῦ, καὶ γέγονεν ἀμέριμνος. Καὶ ἀπελ θών, είπέ τινι γέροντι Ὁρῶ ἐμαυτὸν ἀναπαυόμενον, καὶ μηδένα πόλεμον ἔχοντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Υπαγε, παρακάλεσον τὸν Θεὸν, ὥστε τὸν πόλεμόν σοι ἐλθεῖν, καὶ ἦν εἶχες πρότερον συντριβὴν καὶ ταπεί νωσιν· διὰ γὰρ τῶν πολέμων προκόπτει ή ψυχή. Παρε- κάλεσεν οὖν, καὶ ἐλθόντος τοῦ πολέμου, οὐκ ἔτι εξο ξατο ἀρθῆναι αὐτὸν ἀπ' αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἔλεγε· Δός μοι, Κύριε, ὑπομονὴν ἐν τοῖς πολέμοις. ιδ. Εἶπεν ὁ ἀβιας Ιωάννης, ὅτι εἶδέ τις τῶν γεν ρόντων ἐν ἐκστάσει· Καὶ ἰδοὺ τρεῖς μοναχοὶ ἔστηκαν πέραν τῆς θαλάσσης· καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτούς ἐκ τοῦ ἄλλου πέραν ", λέγουσα· Λάβετε πτερὰ πυρὸς, καὶ δεῦτε πρὸς μέ. Καὶ οἱ μὲν δύο ἔλαβον, καὶ ἐπε- τάσθησαν εἰς τὸ ἄλλο πέραν· ὁ δὲ ἄλλος ἔμεινε, καὶ ἔκλαιε σφόδρα καὶ ἔκραζεν. Ὕστερον δὲ ἐδόθησαν καὶ αὐτῷ πτερά, οὐ μέντοι πυρὸς, ἀλλ᾽ ἀσθενῆ καὶ ἀδύναμα· καὶ μετὰ καμάτου καταποντιζόμενος καὶ ἀνιστάμενος, μετὰ θλίψεως πολλῆς ἦλθεν εἰς τὸ πέ ραν. Οὕτως καὶ ἡ γενεὰ αὕτη, εἰ καὶ λαμβάνει πτε ρά, οὐ μέντοι πυρός, ἀλλὰ μόλις ἀσθενῆ καὶ ἀδύνα- μα λαμβάνει. ιε'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ἰωάννην, λέγων· Πῶς ἡ ψυχή μου ἔχουσα τραύματα, οὐκ αἰσχύνεται καταλαλεῖν τοῦ πλησίον; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων παρα- APPENDIX AD PALLADIUM. serit, cum potius debuisset fere, qui agapen co- medat? ut tentarent eum ; quandoquidem non sinebat men- tem suam evagari, nec de ullo sæculi hujus negotio loquebatur; et aiunt ei : Gratias agimus Deo, quod hoc anno piuerit multum, et palmæ adaquatæ sint, smittantque germina, atque inventuri sint fratres quo pro more manibus operentur. Respondit eis albas Joannes : Ita est Spiritus sanctus : quando descenderit in corda homimuin, renovantur, et ger- mina proferunt in timore Dei. plectam duarum sportarum, eamque una in sporta conficienda consumpserit, nec adverterit menteni, donec parieti appropinquasset. Ejus quippe animus vacabat contemplationi. mini sedenti sub magna arbore, ac spectanti feras multas et serpentes venientes ad se; qui stare ad- versus cum nequiverit, confestim ascendit in ar- borem, ac servatur. Ila eliam ego; sedeo in cella mea; conspicio malas cogitationes adversus me insurgentes; cunique non valuero contra illas, ad Deum per preces confugio, sicque ab inimico eripior. Colobo, quod oravit Deum, et sublati ab eo sunt affectus, exstititque sine sollicitudine. Tum abiit ad quemdam senem, cui dixit: Video me quietum, et omni impugnatione vacuum. Senex autem ait illi : Vade, roga Deum, ut tibi pugna contingat, et quam prius sentiebas, tribulatio atque humiliatio. Nam per certamina, anima proficit. Ita ergo precatus est. Et accidente prælio, non amplius rogavit id a se auferri; sed dixit: Domine, da mihi in bellis tolerantiam. E senibus aliquis visionem habuit in exstasi seu mentis excessu: Ecce tres monachi steterunt trans mare; venitque ad eos ex adverso littore vox ejus- modi : Sumite alas ignis, et accedite ad me. Ac duo quidem ex illis acceperunt, atque ad aliud littus volando pervenerunt; tertius vero mansit; vehe- menterque flebat, et clamabat. Postea autem datæ etiam ipsi sunt alæ, non quidem igneæ, sed infirmæ ac debiles adeo ut interdum demersus, dein ex aquis emergens, cum labore et difficultate multa transfretaverit. Pari modo ætas hæc; quamvis alas accipiat, non tamen igneas; sed inarmas debilesque vix accipit. modo anima mea vulneribus affecta, non erubescit obloqui de proximo? Dicit ei senex parabolam, de- D roth. Doctr. 13. 10. (95) Quidam e fratribus venerunt aliquando 11. (96) De eo dicebant, quod texuerit aliquando 12. (97) Dixit abbas Joannes : Similis sum ho- 13. (98) Retulit abbas Poemen de abbate Joanne 14. (99) Hoc relatione abbatis Joannis didicimus: 15. (4) Frater interrogavit abbatem Joannem : Quo- (95) Vit. Patr. xı, 13. (96) Vit. Patr. xi, 14. (97) Vit. Patr. 111, 208. (98) Vit. Patr. vii, 8; L. Climac. Grad. 29 et Dor (99) Vit. Patr. xvIII, 8. (1) Vit. Patr. ιν, 10

VBA εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν ἐρω τῆσαι αὐτόν· ἀκούσας δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁμοίως τὸν λό- γον, ὑπέστρεψεν. Ὡς δὲ ἔφθασε τὸ ἴδιον κελλίον πά λιν ἐπελάθετο, καὶ οὕτω δὲ πλειστάκις ἀπερχόμενος, ἐν τῷ ὑποστρέφειν κατακυριεύετο ὑπὸ τῆς λήθης. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπαντήσας τῷ γέροντι, εἶπεν· Οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἐπελαθόμην πάλιν μοι εἴρηκας; ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ὀχλήσω σοι, οὐκ ἦλθον. Λέγει αὐτῷ ὁ 16675 Ιωάννης - Υπαγε, άψον λύχνον. Καὶ ἦψεν. Εἶπε καὶ αὐτῷ πάλιν· Φέρε ἄλλους λύχνους, καὶ ἅψον ἐξ αὐτοῦ. Εποίησε δὲ ὁμοίως. Καὶ εἶπεν ἀ66ᾶς Ἰωάννης τῷ γέροντι Μή τί ποτε ἐβλάβη ὁ λύχνος, ὅτι ἀνήψας ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους λύχνους; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὕτως οὐδὲ Ἰωάννης· ἐὰν ἡ Σκῆτις ἔρχη- ται πρὸς μὲ ὅλη, οὐ μή με εμποδίσει ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Τοίνυν, ὅτε θέλεις, ἔρχου, μηδὲν δια κρινόμενος. Καὶ οὕτω δι' ὑπομονῆς ἀμφοτέρων, ήρε τὴν λήθην ὁ Θεὸς ἀπὸ τοῦ γέροντος. Αὕτη δὲ ἦν έργα- σία τῶν Σχητιωτών, διδόναι προθυμίαν τοῖς πολεμου μένοις· καὶ βιαζομένους το ἑαυτοὺς εἰς τὸ κερδῆσαι ἀλλήλους εἰς τὸ ἀγαθόν. ιθ'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ιωάννην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι πολλάκις ἔρχεται ἀδελφὸς λαβεῖν με εἰς ἔργον, καὶ ἐγὼ ταλαίπωρος εἰμι καὶ ἀσθενής, καὶ κοπιῶ εἰς τὸ πρᾶγμα· τί οὖν ποιήσω δια τὴν ἐντολήν; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Χά λεβ εἶπε τῷ Ἰησοῦ υἱῷ Ναυῆ· Τεσσαράκοντα ἐτῶν ἤμην, ὅτε ἀπέστειλε Μωϋσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου ἐκ τῆς ἐρήμου ἐμὲ καὶ σὲ εἰς τὴν γῆν ταύτηνε καὶ νῦν εἰμι ἐτῶν ἐγδοήκοντα πέντε. Ως τότε ἤμην, καὶ νῦν ἰσχύω εἰσελθεῖν καὶ ἐξελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον· ὥστε οὖν καὶ σὺ, εἰ δύναται ἵνα ὡς ἐξέρχῃ οὕτως καὶ εἰσέρχῃ. ὕπαγε· εἰ δὲ οὐ δύνασα: οὕτως ποιῆσαι, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου κλαίων τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ ἐὰν εὑρῶσί σε πενθοῦντα, οὐκ ἀναγκάζουσί σε ἐξελθεῖν. κ'. Εἶπεν ὁ ἀ66ἂς Ἰωάννης· Τίς πέπρακε τὸν Ἰωσήφ; Καὶ ἀπεκρίθη τις ἀδελφὸς, λέγων· ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχέ· ἀλλ' ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ πέπρακεν αὐτόν. Ηδύνατο γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῶν εἰμι, καὶ ἀντιλέξαι· ἀλλὰ σιωπῶν, τῇ ταπεινώσει ἑαυτὸν πέπρακε· καὶ ἡ τα πείνωσις κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον εἰς Αἴγυ πτον. κα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Τὸ ἐλαφρὸν φορτίον ἐάσαντες, τουτέστι τὸ ἑαυτοὺς μέμφεσθαι, τὸ βαρύ ἐβαστάσαμεν, τουτέστι τὸ δικαιούν ἑαυτούς. κβ'. Ο αὐτὸς (8) εἶπεν· Η ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὑπεράνω εἰσὶ πασῶν τῶν ἀρετῶν. κγ'. Ο αὐτὸς ἐκάθητο τοτε εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐστέναξεν, ἀγνοῶν ὅτι ἐστί τις όπισθεν αὐτοῦ. ήλεγξαν. Αl. βιάζεσθαι. " ἐκ τῆς ἐρήμου, Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κολοβός, ὅτι ἡ πύλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν ἡ ταπείνωσις, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ πολλῶν ὕβρεων καὶ θλίψεων χαίροντες εἰσῆλθεν δι' αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. ipsum edocuerat abbas Joannes. Igitur venit adhuc & ad eumdem interrogandum. Cuntque. simili modo audiisset sermonem, recessit. Ut autem ad cellam suam pervenit, iterun tei memoriam amisit. Atque ita frequenter profecias, in revertendo, ab oblivione capiebatur. Postea vero seni occurrens, dixit: Nostin, abba, rursus e memoria mea effluxisse quat locutus fueras? Sed ne tibi essem inolestus, Holui venire. Ait illi abbas Joannes : Vade, accende lucernamn. Et accendit. Rursus ad cum : Affer lu- cernas alias, et accende ex ea. Hoc etiam fecit. Tum abbas Joannes seni : Num aliquatenus obfuit lucerna, quod ex illa alias accenderis ? Senex : Neo quaquam. Ita, excepit, neque Joannes; quamvis tota adiret me Scetis, non me averteret a graţia Christi. Quocirca quando volueris, veni, nihil hæ- sitans. Atque sic per utriusque patientiam, abstulit Deus oblivionem a sene. Cæterum hæc erat Scetio- tarum operatio, alacritatein indere iis qui inpu- gnabantur : ad hæc sibi vim faciebant, ut se mutua lucrarentur in bonum. Quid agam? saepe venit frater, ut me ad opus assu- mat; ego vero miser sum ac infirmus, atque ad id falisco. Quid ergo faciam ob mandatum ? Respondit senex his verbis: Chaleb dixit Jesu filio Nave: Quadraginta annorum eram, quando Moyses servus Domini ex deserto misit me et te in terram hanc; et nunc octoginta quinque annorum sum. Sicut tunc eram, el nunc valeo ingredi et egredi ad bellum ". faque et tu, si validus es, ut sicut egrederis, ita eliam ingrediaris, vade : quod si ita agere nequeas, in tua cella sede plorans peccata tua; et cum in- venerint te lugentem, non cogent ad exeundum. phum? Et respondit quidam e fratribus : Ejus fra- tres. Ait illi senex : Nequaquam; sed eum humilitas ejus vendidit. Poterat enim allegare se fratrem corum esse; poterat contradicere; verum tacens, per humilitatem semet vendidit; ac humilitas con- stituit eum Ægypti rectorem, quentes, hoc est, ipsos se accusare, grave portandum suscepimus, quod est se justos facere. supra cæteras virtutes eminent. suspirium duxit, nesciens quempiam pone se esse. C D Al. Hæc, non sunt in al. Jos. xiv, 7, II. pretatione : Dixit Joannes Brevis (cod. Fossatensis, Nanus), quia janua Dei est humilitas; et Patres kostri per mulias conumelias acti, gau ientes intra- verunt in civitatem Dei. At Græce exhibent Colbert. mss. 19. (5) Interrogavit frater abbaten Joannem, sic s 20. Quæsivit abbas Joannes : Quis vendidit Jose- 21. (6) Dixit abbas Joannes: Leve onus relin- 22. (7) Idem hoc protulit : Humilitas et Dei timor 23. (9) Idem sedebat aliquando in ecclesia, et (5) Vit. Patr. xi. 16. (6) Vit. Patr. 11, 153. (7) Vit. Patr. av, 22. (8) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Preponitur in Pelagii inter- (5) Int. in Tithoc. n. 6.

VBA εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν ἐρω τῆσαι αὐτόν· ἀκούσας δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁμοίως τὸν λό- γον, ὑπέστρεψεν. Ὡς δὲ ἔφθασε τὸ ἴδιον κελλίον πά λιν ἐπελάθετο, καὶ οὕτω δὲ πλειστάκις ἀπερχόμενος, ἐν τῷ ὑποστρέφειν κατακυριεύετο ὑπὸ τῆς λήθης. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπαντήσας τῷ γέροντι, εἶπεν· Οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἐπελαθόμην πάλιν μοι εἴρηκας; ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ὀχλήσω σοι, οὐκ ἦλθον. Λέγει αὐτῷ ὁ 16675 Ιωάννης - Υπαγε, άψον λύχνον. Καὶ ἦψεν. Εἶπε καὶ αὐτῷ πάλιν· Φέρε ἄλλους λύχνους, καὶ ἅψον ἐξ αὐτοῦ. Εποίησε δὲ ὁμοίως. Καὶ εἶπεν ἀ66ᾶς Ἰωάννης τῷ γέροντι Μή τί ποτε ἐβλάβη ὁ λύχνος, ὅτι ἀνήψας ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους λύχνους; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὕτως οὐδὲ Ἰωάννης· ἐὰν ἡ Σκῆτις ἔρχη- ται πρὸς μὲ ὅλη, οὐ μή με εμποδίσει ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Τοίνυν, ὅτε θέλεις, ἔρχου, μηδὲν δια κρινόμενος. Καὶ οὕτω δι' ὑπομονῆς ἀμφοτέρων, ήρε τὴν λήθην ὁ Θεὸς ἀπὸ τοῦ γέροντος. Αὕτη δὲ ἦν έργα- σία τῶν Σχητιωτών, διδόναι προθυμίαν τοῖς πολεμου μένοις· καὶ βιαζομένους το ἑαυτοὺς εἰς τὸ κερδῆσαι ἀλλήλους εἰς τὸ ἀγαθόν. ιθ'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ιωάννην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι πολλάκις ἔρχεται ἀδελφὸς λαβεῖν με εἰς ἔργον, καὶ ἐγὼ ταλαίπωρος εἰμι καὶ ἀσθενής, καὶ κοπιῶ εἰς τὸ πρᾶγμα· τί οὖν ποιήσω δια τὴν ἐντολήν; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Χά λεβ εἶπε τῷ Ἰησοῦ υἱῷ Ναυῆ· Τεσσαράκοντα ἐτῶν ἤμην, ὅτε ἀπέστειλε Μωϋσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου ἐκ τῆς ἐρήμου ἐμὲ καὶ σὲ εἰς τὴν γῆν ταύτηνε καὶ νῦν εἰμι ἐτῶν ἐγδοήκοντα πέντε. Ως τότε ἤμην, καὶ νῦν ἰσχύω εἰσελθεῖν καὶ ἐξελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον· ὥστε οὖν καὶ σὺ, εἰ δύναται ἵνα ὡς ἐξέρχῃ οὕτως καὶ εἰσέρχῃ. ὕπαγε· εἰ δὲ οὐ δύνασα: οὕτως ποιῆσαι, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου κλαίων τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ ἐὰν εὑρῶσί σε πενθοῦντα, οὐκ ἀναγκάζουσί σε ἐξελθεῖν. κ'. Εἶπεν ὁ ἀ66ἂς Ἰωάννης· Τίς πέπρακε τὸν Ἰωσήφ; Καὶ ἀπεκρίθη τις ἀδελφὸς, λέγων· ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχέ· ἀλλ' ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ πέπρακεν αὐτόν. Ηδύνατο γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῶν εἰμι, καὶ ἀντιλέξαι· ἀλλὰ σιωπῶν, τῇ ταπεινώσει ἑαυτὸν πέπρακε· καὶ ἡ τα πείνωσις κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον εἰς Αἴγυ πτον. κα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Τὸ ἐλαφρὸν φορτίον ἐάσαντες, τουτέστι τὸ ἑαυτοὺς μέμφεσθαι, τὸ βαρύ ἐβαστάσαμεν, τουτέστι τὸ δικαιούν ἑαυτούς. κβ'. Ο αὐτὸς (8) εἶπεν· Η ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὑπεράνω εἰσὶ πασῶν τῶν ἀρετῶν. κγ'. Ο αὐτὸς ἐκάθητο τοτε εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐστέναξεν, ἀγνοῶν ὅτι ἐστί τις όπισθεν αὐτοῦ. ήλεγξαν. Αl. βιάζεσθαι. " ἐκ τῆς ἐρήμου, Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κολοβός, ὅτι ἡ πύλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν ἡ ταπείνωσις, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ πολλῶν ὕβρεων καὶ θλίψεων χαίροντες εἰσῆλθεν δι' αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. ipsum edocuerat abbas Joannes. Igitur venit adhuc & ad eumdem interrogandum. Cuntque. simili modo audiisset sermonem, recessit. Ut autem ad cellam suam pervenit, iterun tei memoriam amisit. Atque ita frequenter profecias, in revertendo, ab oblivione capiebatur. Postea vero seni occurrens, dixit: Nostin, abba, rursus e memoria mea effluxisse quat locutus fueras? Sed ne tibi essem inolestus, Holui venire. Ait illi abbas Joannes : Vade, accende lucernamn. Et accendit. Rursus ad cum : Affer lu- cernas alias, et accende ex ea. Hoc etiam fecit. Tum abbas Joannes seni : Num aliquatenus obfuit lucerna, quod ex illa alias accenderis ? Senex : Neo quaquam. Ita, excepit, neque Joannes; quamvis tota adiret me Scetis, non me averteret a graţia Christi. Quocirca quando volueris, veni, nihil hæ- sitans. Atque sic per utriusque patientiam, abstulit Deus oblivionem a sene. Cæterum hæc erat Scetio- tarum operatio, alacritatein indere iis qui inpu- gnabantur : ad hæc sibi vim faciebant, ut se mutua lucrarentur in bonum. Quid agam? saepe venit frater, ut me ad opus assu- mat; ego vero miser sum ac infirmus, atque ad id falisco. Quid ergo faciam ob mandatum ? Respondit senex his verbis: Chaleb dixit Jesu filio Nave: Quadraginta annorum eram, quando Moyses servus Domini ex deserto misit me et te in terram hanc; et nunc octoginta quinque annorum sum. Sicut tunc eram, el nunc valeo ingredi et egredi ad bellum ". faque et tu, si validus es, ut sicut egrederis, ita eliam ingrediaris, vade : quod si ita agere nequeas, in tua cella sede plorans peccata tua; et cum in- venerint te lugentem, non cogent ad exeundum. phum? Et respondit quidam e fratribus : Ejus fra- tres. Ait illi senex : Nequaquam; sed eum humilitas ejus vendidit. Poterat enim allegare se fratrem corum esse; poterat contradicere; verum tacens, per humilitatem semet vendidit; ac humilitas con- stituit eum Ægypti rectorem, quentes, hoc est, ipsos se accusare, grave portandum suscepimus, quod est se justos facere. supra cæteras virtutes eminent. suspirium duxit, nesciens quempiam pone se esse. C D Al. Hæc, non sunt in al. Jos. xiv, 7, II. pretatione : Dixit Joannes Brevis (cod. Fossatensis, Nanus), quia janua Dei est humilitas; et Patres kostri per mulias conumelias acti, gau ientes intra- verunt in civitatem Dei. At Græce exhibent Colbert. mss. 19. (5) Interrogavit frater abbaten Joannem, sic s 20. Quæsivit abbas Joannes : Quis vendidit Jose- 21. (6) Dixit abbas Joannes: Leve onus relin- 22. (7) Idem hoc protulit : Humilitas et Dei timor 23. (9) Idem sedebat aliquando in ecclesia, et (5) Vit. Patr. xi. 16. (6) Vit. Patr. 11, 153. (7) Vit. Patr. av, 22. (8) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Preponitur in Pelagii inter- (5) Int. in Tithoc. n. 6.

VBA εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν ἐρω τῆσαι αὐτόν· ἀκούσας δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁμοίως τὸν λό- γον, ὑπέστρεψεν. Ὡς δὲ ἔφθασε τὸ ἴδιον κελλίον πά λιν ἐπελάθετο, καὶ οὕτω δὲ πλειστάκις ἀπερχόμενος, ἐν τῷ ὑποστρέφειν κατακυριεύετο ὑπὸ τῆς λήθης. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπαντήσας τῷ γέροντι, εἶπεν· Οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἐπελαθόμην πάλιν μοι εἴρηκας; ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ὀχλήσω σοι, οὐκ ἦλθον. Λέγει αὐτῷ ὁ 16675 Ιωάννης - Υπαγε, άψον λύχνον. Καὶ ἦψεν. Εἶπε καὶ αὐτῷ πάλιν· Φέρε ἄλλους λύχνους, καὶ ἅψον ἐξ αὐτοῦ. Εποίησε δὲ ὁμοίως. Καὶ εἶπεν ἀ66ᾶς Ἰωάννης τῷ γέροντι Μή τί ποτε ἐβλάβη ὁ λύχνος, ὅτι ἀνήψας ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους λύχνους; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὕτως οὐδὲ Ἰωάννης· ἐὰν ἡ Σκῆτις ἔρχη- ται πρὸς μὲ ὅλη, οὐ μή με εμποδίσει ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Τοίνυν, ὅτε θέλεις, ἔρχου, μηδὲν δια κρινόμενος. Καὶ οὕτω δι' ὑπομονῆς ἀμφοτέρων, ήρε τὴν λήθην ὁ Θεὸς ἀπὸ τοῦ γέροντος. Αὕτη δὲ ἦν έργα- σία τῶν Σχητιωτών, διδόναι προθυμίαν τοῖς πολεμου μένοις· καὶ βιαζομένους το ἑαυτοὺς εἰς τὸ κερδῆσαι ἀλλήλους εἰς τὸ ἀγαθόν. ιθ'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ιωάννην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι πολλάκις ἔρχεται ἀδελφὸς λαβεῖν με εἰς ἔργον, καὶ ἐγὼ ταλαίπωρος εἰμι καὶ ἀσθενής, καὶ κοπιῶ εἰς τὸ πρᾶγμα· τί οὖν ποιήσω δια τὴν ἐντολήν; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Χά λεβ εἶπε τῷ Ἰησοῦ υἱῷ Ναυῆ· Τεσσαράκοντα ἐτῶν ἤμην, ὅτε ἀπέστειλε Μωϋσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου ἐκ τῆς ἐρήμου ἐμὲ καὶ σὲ εἰς τὴν γῆν ταύτηνε καὶ νῦν εἰμι ἐτῶν ἐγδοήκοντα πέντε. Ως τότε ἤμην, καὶ νῦν ἰσχύω εἰσελθεῖν καὶ ἐξελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον· ὥστε οὖν καὶ σὺ, εἰ δύναται ἵνα ὡς ἐξέρχῃ οὕτως καὶ εἰσέρχῃ. ὕπαγε· εἰ δὲ οὐ δύνασα: οὕτως ποιῆσαι, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου κλαίων τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ ἐὰν εὑρῶσί σε πενθοῦντα, οὐκ ἀναγκάζουσί σε ἐξελθεῖν. κ'. Εἶπεν ὁ ἀ66ἂς Ἰωάννης· Τίς πέπρακε τὸν Ἰωσήφ; Καὶ ἀπεκρίθη τις ἀδελφὸς, λέγων· ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχέ· ἀλλ' ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ πέπρακεν αὐτόν. Ηδύνατο γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῶν εἰμι, καὶ ἀντιλέξαι· ἀλλὰ σιωπῶν, τῇ ταπεινώσει ἑαυτὸν πέπρακε· καὶ ἡ τα πείνωσις κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον εἰς Αἴγυ πτον. κα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Τὸ ἐλαφρὸν φορτίον ἐάσαντες, τουτέστι τὸ ἑαυτοὺς μέμφεσθαι, τὸ βαρύ ἐβαστάσαμεν, τουτέστι τὸ δικαιούν ἑαυτούς. κβ'. Ο αὐτὸς (8) εἶπεν· Η ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὑπεράνω εἰσὶ πασῶν τῶν ἀρετῶν. κγ'. Ο αὐτὸς ἐκάθητο τοτε εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐστέναξεν, ἀγνοῶν ὅτι ἐστί τις όπισθεν αὐτοῦ. ήλεγξαν. Αl. βιάζεσθαι. " ἐκ τῆς ἐρήμου, Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κολοβός, ὅτι ἡ πύλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν ἡ ταπείνωσις, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ πολλῶν ὕβρεων καὶ θλίψεων χαίροντες εἰσῆλθεν δι' αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. ipsum edocuerat abbas Joannes. Igitur venit adhuc & ad eumdem interrogandum. Cuntque. simili modo audiisset sermonem, recessit. Ut autem ad cellam suam pervenit, iterun tei memoriam amisit. Atque ita frequenter profecias, in revertendo, ab oblivione capiebatur. Postea vero seni occurrens, dixit: Nostin, abba, rursus e memoria mea effluxisse quat locutus fueras? Sed ne tibi essem inolestus, Holui venire. Ait illi abbas Joannes : Vade, accende lucernamn. Et accendit. Rursus ad cum : Affer lu- cernas alias, et accende ex ea. Hoc etiam fecit. Tum abbas Joannes seni : Num aliquatenus obfuit lucerna, quod ex illa alias accenderis ? Senex : Neo quaquam. Ita, excepit, neque Joannes; quamvis tota adiret me Scetis, non me averteret a graţia Christi. Quocirca quando volueris, veni, nihil hæ- sitans. Atque sic per utriusque patientiam, abstulit Deus oblivionem a sene. Cæterum hæc erat Scetio- tarum operatio, alacritatein indere iis qui inpu- gnabantur : ad hæc sibi vim faciebant, ut se mutua lucrarentur in bonum. Quid agam? saepe venit frater, ut me ad opus assu- mat; ego vero miser sum ac infirmus, atque ad id falisco. Quid ergo faciam ob mandatum ? Respondit senex his verbis: Chaleb dixit Jesu filio Nave: Quadraginta annorum eram, quando Moyses servus Domini ex deserto misit me et te in terram hanc; et nunc octoginta quinque annorum sum. Sicut tunc eram, el nunc valeo ingredi et egredi ad bellum ". faque et tu, si validus es, ut sicut egrederis, ita eliam ingrediaris, vade : quod si ita agere nequeas, in tua cella sede plorans peccata tua; et cum in- venerint te lugentem, non cogent ad exeundum. phum? Et respondit quidam e fratribus : Ejus fra- tres. Ait illi senex : Nequaquam; sed eum humilitas ejus vendidit. Poterat enim allegare se fratrem corum esse; poterat contradicere; verum tacens, per humilitatem semet vendidit; ac humilitas con- stituit eum Ægypti rectorem, quentes, hoc est, ipsos se accusare, grave portandum suscepimus, quod est se justos facere. supra cæteras virtutes eminent. suspirium duxit, nesciens quempiam pone se esse. C D Al. Hæc, non sunt in al. Jos. xiv, 7, II. pretatione : Dixit Joannes Brevis (cod. Fossatensis, Nanus), quia janua Dei est humilitas; et Patres kostri per mulias conumelias acti, gau ientes intra- verunt in civitatem Dei. At Græce exhibent Colbert. mss. 19. (5) Interrogavit frater abbaten Joannem, sic s 20. Quæsivit abbas Joannes : Quis vendidit Jose- 21. (6) Dixit abbas Joannes: Leve onus relin- 22. (7) Idem hoc protulit : Humilitas et Dei timor 23. (9) Idem sedebat aliquando in ecclesia, et (5) Vit. Patr. xi. 16. (6) Vit. Patr. 11, 153. (7) Vit. Patr. av, 22. (8) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Preponitur in Pelagii inter- (5) Int. in Tithoc. n. 6.

VBA εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν ἐρω τῆσαι αὐτόν· ἀκούσας δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁμοίως τὸν λό- γον, ὑπέστρεψεν. Ὡς δὲ ἔφθασε τὸ ἴδιον κελλίον πά λιν ἐπελάθετο, καὶ οὕτω δὲ πλειστάκις ἀπερχόμενος, ἐν τῷ ὑποστρέφειν κατακυριεύετο ὑπὸ τῆς λήθης. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπαντήσας τῷ γέροντι, εἶπεν· Οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἐπελαθόμην πάλιν μοι εἴρηκας; ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ὀχλήσω σοι, οὐκ ἦλθον. Λέγει αὐτῷ ὁ 16675 Ιωάννης - Υπαγε, άψον λύχνον. Καὶ ἦψεν. Εἶπε καὶ αὐτῷ πάλιν· Φέρε ἄλλους λύχνους, καὶ ἅψον ἐξ αὐτοῦ. Εποίησε δὲ ὁμοίως. Καὶ εἶπεν ἀ66ᾶς Ἰωάννης τῷ γέροντι Μή τί ποτε ἐβλάβη ὁ λύχνος, ὅτι ἀνήψας ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους λύχνους; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὕτως οὐδὲ Ἰωάννης· ἐὰν ἡ Σκῆτις ἔρχη- ται πρὸς μὲ ὅλη, οὐ μή με εμποδίσει ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Τοίνυν, ὅτε θέλεις, ἔρχου, μηδὲν δια κρινόμενος. Καὶ οὕτω δι' ὑπομονῆς ἀμφοτέρων, ήρε τὴν λήθην ὁ Θεὸς ἀπὸ τοῦ γέροντος. Αὕτη δὲ ἦν έργα- σία τῶν Σχητιωτών, διδόναι προθυμίαν τοῖς πολεμου μένοις· καὶ βιαζομένους το ἑαυτοὺς εἰς τὸ κερδῆσαι ἀλλήλους εἰς τὸ ἀγαθόν. ιθ'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ιωάννην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι πολλάκις ἔρχεται ἀδελφὸς λαβεῖν με εἰς ἔργον, καὶ ἐγὼ ταλαίπωρος εἰμι καὶ ἀσθενής, καὶ κοπιῶ εἰς τὸ πρᾶγμα· τί οὖν ποιήσω δια τὴν ἐντολήν; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Χά λεβ εἶπε τῷ Ἰησοῦ υἱῷ Ναυῆ· Τεσσαράκοντα ἐτῶν ἤμην, ὅτε ἀπέστειλε Μωϋσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου ἐκ τῆς ἐρήμου ἐμὲ καὶ σὲ εἰς τὴν γῆν ταύτηνε καὶ νῦν εἰμι ἐτῶν ἐγδοήκοντα πέντε. Ως τότε ἤμην, καὶ νῦν ἰσχύω εἰσελθεῖν καὶ ἐξελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον· ὥστε οὖν καὶ σὺ, εἰ δύναται ἵνα ὡς ἐξέρχῃ οὕτως καὶ εἰσέρχῃ. ὕπαγε· εἰ δὲ οὐ δύνασα: οὕτως ποιῆσαι, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου κλαίων τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ ἐὰν εὑρῶσί σε πενθοῦντα, οὐκ ἀναγκάζουσί σε ἐξελθεῖν. κ'. Εἶπεν ὁ ἀ66ἂς Ἰωάννης· Τίς πέπρακε τὸν Ἰωσήφ; Καὶ ἀπεκρίθη τις ἀδελφὸς, λέγων· ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχέ· ἀλλ' ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ πέπρακεν αὐτόν. Ηδύνατο γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῶν εἰμι, καὶ ἀντιλέξαι· ἀλλὰ σιωπῶν, τῇ ταπεινώσει ἑαυτὸν πέπρακε· καὶ ἡ τα πείνωσις κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον εἰς Αἴγυ πτον. κα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Τὸ ἐλαφρὸν φορτίον ἐάσαντες, τουτέστι τὸ ἑαυτοὺς μέμφεσθαι, τὸ βαρύ ἐβαστάσαμεν, τουτέστι τὸ δικαιούν ἑαυτούς. κβ'. Ο αὐτὸς (8) εἶπεν· Η ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὑπεράνω εἰσὶ πασῶν τῶν ἀρετῶν. κγ'. Ο αὐτὸς ἐκάθητο τοτε εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐστέναξεν, ἀγνοῶν ὅτι ἐστί τις όπισθεν αὐτοῦ. ήλεγξαν. Αl. βιάζεσθαι. " ἐκ τῆς ἐρήμου, Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κολοβός, ὅτι ἡ πύλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν ἡ ταπείνωσις, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ πολλῶν ὕβρεων καὶ θλίψεων χαίροντες εἰσῆλθεν δι' αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. ipsum edocuerat abbas Joannes. Igitur venit adhuc & ad eumdem interrogandum. Cuntque. simili modo audiisset sermonem, recessit. Ut autem ad cellam suam pervenit, iterun tei memoriam amisit. Atque ita frequenter profecias, in revertendo, ab oblivione capiebatur. Postea vero seni occurrens, dixit: Nostin, abba, rursus e memoria mea effluxisse quat locutus fueras? Sed ne tibi essem inolestus, Holui venire. Ait illi abbas Joannes : Vade, accende lucernamn. Et accendit. Rursus ad cum : Affer lu- cernas alias, et accende ex ea. Hoc etiam fecit. Tum abbas Joannes seni : Num aliquatenus obfuit lucerna, quod ex illa alias accenderis ? Senex : Neo quaquam. Ita, excepit, neque Joannes; quamvis tota adiret me Scetis, non me averteret a graţia Christi. Quocirca quando volueris, veni, nihil hæ- sitans. Atque sic per utriusque patientiam, abstulit Deus oblivionem a sene. Cæterum hæc erat Scetio- tarum operatio, alacritatein indere iis qui inpu- gnabantur : ad hæc sibi vim faciebant, ut se mutua lucrarentur in bonum. Quid agam? saepe venit frater, ut me ad opus assu- mat; ego vero miser sum ac infirmus, atque ad id falisco. Quid ergo faciam ob mandatum ? Respondit senex his verbis: Chaleb dixit Jesu filio Nave: Quadraginta annorum eram, quando Moyses servus Domini ex deserto misit me et te in terram hanc; et nunc octoginta quinque annorum sum. Sicut tunc eram, el nunc valeo ingredi et egredi ad bellum ". faque et tu, si validus es, ut sicut egrederis, ita eliam ingrediaris, vade : quod si ita agere nequeas, in tua cella sede plorans peccata tua; et cum in- venerint te lugentem, non cogent ad exeundum. phum? Et respondit quidam e fratribus : Ejus fra- tres. Ait illi senex : Nequaquam; sed eum humilitas ejus vendidit. Poterat enim allegare se fratrem corum esse; poterat contradicere; verum tacens, per humilitatem semet vendidit; ac humilitas con- stituit eum Ægypti rectorem, quentes, hoc est, ipsos se accusare, grave portandum suscepimus, quod est se justos facere. supra cæteras virtutes eminent. suspirium duxit, nesciens quempiam pone se esse. C D Al. Hæc, non sunt in al. Jos. xiv, 7, II. pretatione : Dixit Joannes Brevis (cod. Fossatensis, Nanus), quia janua Dei est humilitas; et Patres kostri per mulias conumelias acti, gau ientes intra- verunt in civitatem Dei. At Græce exhibent Colbert. mss. 19. (5) Interrogavit frater abbaten Joannem, sic s 20. Quæsivit abbas Joannes : Quis vendidit Jose- 21. (6) Dixit abbas Joannes: Leve onus relin- 22. (7) Idem hoc protulit : Humilitas et Dei timor 23. (9) Idem sedebat aliquando in ecclesia, et (5) Vit. Patr. xi. 16. (6) Vit. Patr. 11, 153. (7) Vit. Patr. av, 22. (8) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Preponitur in Pelagii inter- (5) Int. in Tithoc. n. 6.

VBA εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν ἐρω τῆσαι αὐτόν· ἀκούσας δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁμοίως τὸν λό- γον, ὑπέστρεψεν. Ὡς δὲ ἔφθασε τὸ ἴδιον κελλίον πά λιν ἐπελάθετο, καὶ οὕτω δὲ πλειστάκις ἀπερχόμενος, ἐν τῷ ὑποστρέφειν κατακυριεύετο ὑπὸ τῆς λήθης. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπαντήσας τῷ γέροντι, εἶπεν· Οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἐπελαθόμην πάλιν μοι εἴρηκας; ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ὀχλήσω σοι, οὐκ ἦλθον. Λέγει αὐτῷ ὁ 16675 Ιωάννης - Υπαγε, άψον λύχνον. Καὶ ἦψεν. Εἶπε καὶ αὐτῷ πάλιν· Φέρε ἄλλους λύχνους, καὶ ἅψον ἐξ αὐτοῦ. Εποίησε δὲ ὁμοίως. Καὶ εἶπεν ἀ66ᾶς Ἰωάννης τῷ γέροντι Μή τί ποτε ἐβλάβη ὁ λύχνος, ὅτι ἀνήψας ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους λύχνους; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὕτως οὐδὲ Ἰωάννης· ἐὰν ἡ Σκῆτις ἔρχη- ται πρὸς μὲ ὅλη, οὐ μή με εμποδίσει ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Τοίνυν, ὅτε θέλεις, ἔρχου, μηδὲν δια κρινόμενος. Καὶ οὕτω δι' ὑπομονῆς ἀμφοτέρων, ήρε τὴν λήθην ὁ Θεὸς ἀπὸ τοῦ γέροντος. Αὕτη δὲ ἦν έργα- σία τῶν Σχητιωτών, διδόναι προθυμίαν τοῖς πολεμου μένοις· καὶ βιαζομένους το ἑαυτοὺς εἰς τὸ κερδῆσαι ἀλλήλους εἰς τὸ ἀγαθόν. ιθ'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ιωάννην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι πολλάκις ἔρχεται ἀδελφὸς λαβεῖν με εἰς ἔργον, καὶ ἐγὼ ταλαίπωρος εἰμι καὶ ἀσθενής, καὶ κοπιῶ εἰς τὸ πρᾶγμα· τί οὖν ποιήσω δια τὴν ἐντολήν; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Χά λεβ εἶπε τῷ Ἰησοῦ υἱῷ Ναυῆ· Τεσσαράκοντα ἐτῶν ἤμην, ὅτε ἀπέστειλε Μωϋσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου ἐκ τῆς ἐρήμου ἐμὲ καὶ σὲ εἰς τὴν γῆν ταύτηνε καὶ νῦν εἰμι ἐτῶν ἐγδοήκοντα πέντε. Ως τότε ἤμην, καὶ νῦν ἰσχύω εἰσελθεῖν καὶ ἐξελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον· ὥστε οὖν καὶ σὺ, εἰ δύναται ἵνα ὡς ἐξέρχῃ οὕτως καὶ εἰσέρχῃ. ὕπαγε· εἰ δὲ οὐ δύνασα: οὕτως ποιῆσαι, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου κλαίων τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ ἐὰν εὑρῶσί σε πενθοῦντα, οὐκ ἀναγκάζουσί σε ἐξελθεῖν. κ'. Εἶπεν ὁ ἀ66ἂς Ἰωάννης· Τίς πέπρακε τὸν Ἰωσήφ; Καὶ ἀπεκρίθη τις ἀδελφὸς, λέγων· ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχέ· ἀλλ' ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ πέπρακεν αὐτόν. Ηδύνατο γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῶν εἰμι, καὶ ἀντιλέξαι· ἀλλὰ σιωπῶν, τῇ ταπεινώσει ἑαυτὸν πέπρακε· καὶ ἡ τα πείνωσις κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον εἰς Αἴγυ πτον. κα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Τὸ ἐλαφρὸν φορτίον ἐάσαντες, τουτέστι τὸ ἑαυτοὺς μέμφεσθαι, τὸ βαρύ ἐβαστάσαμεν, τουτέστι τὸ δικαιούν ἑαυτούς. κβ'. Ο αὐτὸς (8) εἶπεν· Η ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὑπεράνω εἰσὶ πασῶν τῶν ἀρετῶν. κγ'. Ο αὐτὸς ἐκάθητο τοτε εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐστέναξεν, ἀγνοῶν ὅτι ἐστί τις όπισθεν αὐτοῦ. ήλεγξαν. Αl. βιάζεσθαι. " ἐκ τῆς ἐρήμου, Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κολοβός, ὅτι ἡ πύλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν ἡ ταπείνωσις, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ πολλῶν ὕβρεων καὶ θλίψεων χαίροντες εἰσῆλθεν δι' αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. ipsum edocuerat abbas Joannes. Igitur venit adhuc & ad eumdem interrogandum. Cuntque. simili modo audiisset sermonem, recessit. Ut autem ad cellam suam pervenit, iterun tei memoriam amisit. Atque ita frequenter profecias, in revertendo, ab oblivione capiebatur. Postea vero seni occurrens, dixit: Nostin, abba, rursus e memoria mea effluxisse quat locutus fueras? Sed ne tibi essem inolestus, Holui venire. Ait illi abbas Joannes : Vade, accende lucernamn. Et accendit. Rursus ad cum : Affer lu- cernas alias, et accende ex ea. Hoc etiam fecit. Tum abbas Joannes seni : Num aliquatenus obfuit lucerna, quod ex illa alias accenderis ? Senex : Neo quaquam. Ita, excepit, neque Joannes; quamvis tota adiret me Scetis, non me averteret a graţia Christi. Quocirca quando volueris, veni, nihil hæ- sitans. Atque sic per utriusque patientiam, abstulit Deus oblivionem a sene. Cæterum hæc erat Scetio- tarum operatio, alacritatein indere iis qui inpu- gnabantur : ad hæc sibi vim faciebant, ut se mutua lucrarentur in bonum. Quid agam? saepe venit frater, ut me ad opus assu- mat; ego vero miser sum ac infirmus, atque ad id falisco. Quid ergo faciam ob mandatum ? Respondit senex his verbis: Chaleb dixit Jesu filio Nave: Quadraginta annorum eram, quando Moyses servus Domini ex deserto misit me et te in terram hanc; et nunc octoginta quinque annorum sum. Sicut tunc eram, el nunc valeo ingredi et egredi ad bellum ". faque et tu, si validus es, ut sicut egrederis, ita eliam ingrediaris, vade : quod si ita agere nequeas, in tua cella sede plorans peccata tua; et cum in- venerint te lugentem, non cogent ad exeundum. phum? Et respondit quidam e fratribus : Ejus fra- tres. Ait illi senex : Nequaquam; sed eum humilitas ejus vendidit. Poterat enim allegare se fratrem corum esse; poterat contradicere; verum tacens, per humilitatem semet vendidit; ac humilitas con- stituit eum Ægypti rectorem, quentes, hoc est, ipsos se accusare, grave portandum suscepimus, quod est se justos facere. supra cæteras virtutes eminent. suspirium duxit, nesciens quempiam pone se esse. C D Al. Hæc, non sunt in al. Jos. xiv, 7, II. pretatione : Dixit Joannes Brevis (cod. Fossatensis, Nanus), quia janua Dei est humilitas; et Patres kostri per mulias conumelias acti, gau ientes intra- verunt in civitatem Dei. At Græce exhibent Colbert. mss. 19. (5) Interrogavit frater abbaten Joannem, sic s 20. Quæsivit abbas Joannes : Quis vendidit Jose- 21. (6) Dixit abbas Joannes: Leve onus relin- 22. (7) Idem hoc protulit : Humilitas et Dei timor 23. (9) Idem sedebat aliquando in ecclesia, et (5) Vit. Patr. xi. 16. (6) Vit. Patr. 11, 153. (7) Vit. Patr. av, 22. (8) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Preponitur in Pelagii inter- (5) Int. in Tithoc. n. 6.

VBA εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης. Καὶ ἀπῆλθε πάλιν ἐρω τῆσαι αὐτόν· ἀκούσας δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ὁμοίως τὸν λό- γον, ὑπέστρεψεν. Ὡς δὲ ἔφθασε τὸ ἴδιον κελλίον πά λιν ἐπελάθετο, καὶ οὕτω δὲ πλειστάκις ἀπερχόμενος, ἐν τῷ ὑποστρέφειν κατακυριεύετο ὑπὸ τῆς λήθης. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀπαντήσας τῷ γέροντι, εἶπεν· Οἶδας, ἀ66α, ὅτι ἐπελαθόμην πάλιν μοι εἴρηκας; ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ὀχλήσω σοι, οὐκ ἦλθον. Λέγει αὐτῷ ὁ 16675 Ιωάννης - Υπαγε, άψον λύχνον. Καὶ ἦψεν. Εἶπε καὶ αὐτῷ πάλιν· Φέρε ἄλλους λύχνους, καὶ ἅψον ἐξ αὐτοῦ. Εποίησε δὲ ὁμοίως. Καὶ εἶπεν ἀ66ᾶς Ἰωάννης τῷ γέροντι Μή τί ποτε ἐβλάβη ὁ λύχνος, ὅτι ἀνήψας ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους λύχνους; Λέγει· Οὐχι. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Οὕτως οὐδὲ Ἰωάννης· ἐὰν ἡ Σκῆτις ἔρχη- ται πρὸς μὲ ὅλη, οὐ μή με εμποδίσει ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ. Τοίνυν, ὅτε θέλεις, ἔρχου, μηδὲν δια κρινόμενος. Καὶ οὕτω δι' ὑπομονῆς ἀμφοτέρων, ήρε τὴν λήθην ὁ Θεὸς ἀπὸ τοῦ γέροντος. Αὕτη δὲ ἦν έργα- σία τῶν Σχητιωτών, διδόναι προθυμίαν τοῖς πολεμου μένοις· καὶ βιαζομένους το ἑαυτοὺς εἰς τὸ κερδῆσαι ἀλλήλους εἰς τὸ ἀγαθόν. ιθ'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ιωάννην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι πολλάκις ἔρχεται ἀδελφὸς λαβεῖν με εἰς ἔργον, καὶ ἐγὼ ταλαίπωρος εἰμι καὶ ἀσθενής, καὶ κοπιῶ εἰς τὸ πρᾶγμα· τί οὖν ποιήσω δια τὴν ἐντολήν; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπε· Χά λεβ εἶπε τῷ Ἰησοῦ υἱῷ Ναυῆ· Τεσσαράκοντα ἐτῶν ἤμην, ὅτε ἀπέστειλε Μωϋσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου ἐκ τῆς ἐρήμου ἐμὲ καὶ σὲ εἰς τὴν γῆν ταύτηνε καὶ νῦν εἰμι ἐτῶν ἐγδοήκοντα πέντε. Ως τότε ἤμην, καὶ νῦν ἰσχύω εἰσελθεῖν καὶ ἐξελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον· ὥστε οὖν καὶ σὺ, εἰ δύναται ἵνα ὡς ἐξέρχῃ οὕτως καὶ εἰσέρχῃ. ὕπαγε· εἰ δὲ οὐ δύνασα: οὕτως ποιῆσαι, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου κλαίων τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ ἐὰν εὑρῶσί σε πενθοῦντα, οὐκ ἀναγκάζουσί σε ἐξελθεῖν. κ'. Εἶπεν ὁ ἀ66ἂς Ἰωάννης· Τίς πέπρακε τὸν Ἰωσήφ; Καὶ ἀπεκρίθη τις ἀδελφὸς, λέγων· ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχέ· ἀλλ' ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ πέπρακεν αὐτόν. Ηδύνατο γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῶν εἰμι, καὶ ἀντιλέξαι· ἀλλὰ σιωπῶν, τῇ ταπεινώσει ἑαυτὸν πέπρακε· καὶ ἡ τα πείνωσις κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον εἰς Αἴγυ πτον. κα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Τὸ ἐλαφρὸν φορτίον ἐάσαντες, τουτέστι τὸ ἑαυτοὺς μέμφεσθαι, τὸ βαρύ ἐβαστάσαμεν, τουτέστι τὸ δικαιούν ἑαυτούς. κβ'. Ο αὐτὸς (8) εἶπεν· Η ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὑπεράνω εἰσὶ πασῶν τῶν ἀρετῶν. κγ'. Ο αὐτὸς ἐκάθητο τοτε εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐστέναξεν, ἀγνοῶν ὅτι ἐστί τις όπισθεν αὐτοῦ. ήλεγξαν. Αl. βιάζεσθαι. " ἐκ τῆς ἐρήμου, Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κολοβός, ὅτι ἡ πύλη τοῦ Θεοῦ ἐστιν ἡ ταπείνωσις, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διὰ πολλῶν ὕβρεων καὶ θλίψεων χαίροντες εἰσῆλθεν δι' αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. ipsum edocuerat abbas Joannes. Igitur venit adhuc & ad eumdem interrogandum. Cuntque. simili modo audiisset sermonem, recessit. Ut autem ad cellam suam pervenit, iterun tei memoriam amisit. Atque ita frequenter profecias, in revertendo, ab oblivione capiebatur. Postea vero seni occurrens, dixit: Nostin, abba, rursus e memoria mea effluxisse quat locutus fueras? Sed ne tibi essem inolestus, Holui venire. Ait illi abbas Joannes : Vade, accende lucernamn. Et accendit. Rursus ad cum : Affer lu- cernas alias, et accende ex ea. Hoc etiam fecit. Tum abbas Joannes seni : Num aliquatenus obfuit lucerna, quod ex illa alias accenderis ? Senex : Neo quaquam. Ita, excepit, neque Joannes; quamvis tota adiret me Scetis, non me averteret a graţia Christi. Quocirca quando volueris, veni, nihil hæ- sitans. Atque sic per utriusque patientiam, abstulit Deus oblivionem a sene. Cæterum hæc erat Scetio- tarum operatio, alacritatein indere iis qui inpu- gnabantur : ad hæc sibi vim faciebant, ut se mutua lucrarentur in bonum. Quid agam? saepe venit frater, ut me ad opus assu- mat; ego vero miser sum ac infirmus, atque ad id falisco. Quid ergo faciam ob mandatum ? Respondit senex his verbis: Chaleb dixit Jesu filio Nave: Quadraginta annorum eram, quando Moyses servus Domini ex deserto misit me et te in terram hanc; et nunc octoginta quinque annorum sum. Sicut tunc eram, el nunc valeo ingredi et egredi ad bellum ". faque et tu, si validus es, ut sicut egrederis, ita eliam ingrediaris, vade : quod si ita agere nequeas, in tua cella sede plorans peccata tua; et cum in- venerint te lugentem, non cogent ad exeundum. phum? Et respondit quidam e fratribus : Ejus fra- tres. Ait illi senex : Nequaquam; sed eum humilitas ejus vendidit. Poterat enim allegare se fratrem corum esse; poterat contradicere; verum tacens, per humilitatem semet vendidit; ac humilitas con- stituit eum Ægypti rectorem, quentes, hoc est, ipsos se accusare, grave portandum suscepimus, quod est se justos facere. supra cæteras virtutes eminent. suspirium duxit, nesciens quempiam pone se esse. C D Al. Hæc, non sunt in al. Jos. xiv, 7, II. pretatione : Dixit Joannes Brevis (cod. Fossatensis, Nanus), quia janua Dei est humilitas; et Patres kostri per mulias conumelias acti, gau ientes intra- verunt in civitatem Dei. At Græce exhibent Colbert. mss. 19. (5) Interrogavit frater abbaten Joannem, sic s 20. Quæsivit abbas Joannes : Quis vendidit Jose- 21. (6) Dixit abbas Joannes: Leve onus relin- 22. (7) Idem hoc protulit : Humilitas et Dei timor 23. (9) Idem sedebat aliquando in ecclesia, et (5) Vit. Patr. xi. 16. (6) Vit. Patr. 11, 153. (7) Vit. Patr. av, 22. (8) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Preponitur in Pelagii inter- (5) Int. in Tithoc. n. 6.

γάζετο δὲ σειράν· καὶ ἐσιώπησε. Πάλιν ἐκεῖνος Αl. ἔλαβες. Α1. ἀρχῆς. " Αl. στεναγμῶν. Β εκίνησεν αὐτῷ λόγον· καὶ πάλιν ἐσιώπα. Τὸ τρίτον, λέγει τῷ παραβαλόντι· Αφ' οὗ εἰσῆλθες ἐνταῦθα, ἔβαλες & τὸν Θεὸν ἀπ' ἐμοῦ. λγ'. Ηλθέ τις γέρων εἰς τὴν κέλλαν τοῦ ἀββα Ιωάννου, καὶ εὗρεν αὐτὸν καθεύδοντα, καὶ ἄγγελον παριστάμενον καὶ ῥιπίζοντα αὐτόν. Καὶ ἀνεχώρησεν ἰδών. Ὡς δὲ ἀνέστη, λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· "Ηλθέ τις ὧδε κοιμωμένου μου; Λέγει· Ναί· ὁ δεῖνα ὁ γέρων. Καὶ ἔγνω ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης, ὅτι τῶν μέτρων αὐτοῦ ἦν ὁ γέρων, καὶ εἶδε τὸν ἄγγελον. λδ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Εγώ θέλω μεταλα 6εῖν τὸν ἄνθρωπον, μικρὸν ἐκ πασῶν τῶν ἀρετῶν. Τοίνυν ἐφ' ἑκάστης ἡμέρας, διανιστάμενος τῷ πρωί, ἐπιλαβοῦ ἀρχὴν εἰς πᾶσαν ἀρετὴν, καὶ ἐντολὴν Θεοῦ, ἐν μεγίστῃ ὑπομονῇ, μετὰ φόβου καὶ μακρο θυμίας, ἐν ἀγάπῃ Θεοῦ, μετὰ πάσης προθυμίας ψυχῆς καὶ σώματος, καὶ ταπεινώσεως πολλῆς, ἐν ὑπομονῇ θλίψεως καρδίας καὶ φυλακῆς, ἐν προσευχῇ πολλῇ καὶ πρεσβείαις, μετὰ στεναγμοῦ δ, ἐν ἁγνεία γλώσσης, καὶ φυλακῇ ὀφθαλμῶν ἀτιμαζόμενος. καὶ μὴ ὀργιζόμενος· εἰρηνεύων, καὶ μὴ ἀνταποδιδοὺς κακὸν ἀντὶ κακοῦ· μὴ προσέχων πταίσμασιν ετέ ρων· μὴ ἑαυτὸν μετρῶν, ὑποκάτω πάσης τῆς κτί- σεως ὧν· ἐν ἀποταξία ὕλης καὶ τῶν κατὰ σάρκα, ἐν σταυρῷ, ἐν ἀγῶνι, ἐν πτωχείᾳ πνεύματος, ἐν προαιρέσει καὶ ἀσκήσει πνευματικῇ, ἐν νηστείᾳ, ἐν μετανοίᾳ καὶ κλαυθμῷ, ἐν ἀγῶνι πολέμου, ἐν διπ κρίσει, ἐν ἁγνείς ψυχῆς, ἐν μεταλήψει χρηστῇ· ἐν ἡσυχία τὸ ἐργόχειρον 8· ἐν ταῖς νυκτεριναῖς ἀγρυ πνίαις, ἐν πείνῃ καὶ δίψῃ, ἐν ψύχει και γυμνότητα, ἐν πόνοις· ἀποκλείων σου τὸν τάφον, ὡς ἤδη τελει τήσας· ὡς νομίζειν εἶναί σου τὸν θάνατον ἐγγὺς πᾶσαν τὴν ὥραν 40. λε'. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀεδα Ιωάννου, ὅτι ὡς ἤρχετο ἐκ τοῦ θέρους, ἢ παραβάλλων γέρουσιν, εἰς τὴν εὐχὴν καὶ εἰς τὴν μελέτην καὶ εἰς τὴν ψαλμ ῳδίαν ἐσχόλαζεν, ἕως οὗ ἀποκατεστάθη ὁ λογισμὸς αὐτοῦ εἰς τὴν τάξιν τὴν ἀρχαίαν. λς'. Εἶπέ τις τῶν Πατέρων περὶ αὐτοῦ, ὅτι Τίς ἐστιν ὁ Ἰωάννης, ὅτι διὰ τῆς ταπεινώσεως αὐτοῦ, ἐκρέμασεν ὅλην τὴν Σκῆτιν ἐν τῷ μικρῷ αὐτοῦ δακτύλῳ ; λζ'. Ἐρώτησέ τις τῶν Πατέρων τὸν ἀ66ᾶν Ἰωάν- Ο νην τὸν κολοβον, τί ἐστι μοναχός; Ο δὲ εἶπε· Κό- πος. Ὅτι ὁ μοναχὸς εἰς πᾶν ἔργον κοπιᾷ. Οὕτως ὁ μοναχός. λη'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ κολοβός, ὅτι γέρων τις πνευματικός, ἀπέκλεισεν ἑαυτὸν, καὶ ἦν ἐπίση μος ἐν τῇ πόλει, καὶ δόξαν πολλὴν ἔχων. Εδηλώθη δὲ τούτῳ, ὅτι Μέλλει τις τῶν ἁγίων ἀναλύειν, δεύρο, ἄσπασαι αὐτὸν πριν κοιμηθῇ. Καὶ ἐνεθυμήθη ἐν ἑαυτῷ, ὅτι Ἐὰν ἐξέλθω ἡμέρας, ἐπιτρέχουσιν οἱ ἄν- θρωποι, καὶ πολλή μοι δόξα γίνεται, καὶ οὐκ ἀνα- παύομαι εἰς ταῦτα. Απέρχομαι οὖν ὀψὲ τῇ σκοτία, Α1. Εν. » τοῦ. σε Δ' ἡμέραν. APPENDIX AD PALLADIUM. • ficiebat. Et tacuit. lerum ille orsus est sermonem A ad eum. Et adhuc silebat. Tertio dixit invisenti : Ex quo huc ingressus es, Deum a me ejecisti. et invenit eum dormientem, angelum vero astantem, qui ventum ei faciebat. Cumque vidisset, recessit. Ut autem experrectus est, ait discipulo suo : Venit- ne quispiam dormiente me? Respondet : Etiam, ille senex : Cognovitque abbas Joannes quod paris secum virtutis esset senex, ac vidisset angelum. volo ut homo parum ex omnibus virtutibus perci. piat. Itaque singulis diebus mane exsurgens, cape principium ad omnem virtutem, mandatumque Dei, in maxima patientia, cum timore ac æquanimitate, in caritate Dei, cum omni alacritate animæ et cor- poris, cumque humilitate multa, in tolerantia tum afflictionis cordis, tum custodiæ, in oratione multa et deprecationibus, cum gemitu, puritate lingua, et custodia oculorum : inhonoratus, nec irascens; pacificus, nec reddens malum pro`malo; non al- tendens ad aliorum delicta; non teipsum metiens, sed sub omni exsistens creatura: per renuntiatio- nem materiæ rerumque carnalium; În cruce, cer- tamine, paupertate spiritus, in voluntate et exerci- tatione spirituali, in jejunio, pœnitentia, fletu, in agone praelii, in discretione, in animæ sanctimonia, in perceptione bona; cum quiete opus manuum exercendo : in nocturnis vigiliis, fame, siti, frigore, nuditate, laboribus : atque occludito sepulcrum tuum, quasi jam mortuus; ita ut putes mortem tuam prope esse omni hora. redibat e messe, aut e congressu cum senibus, va- cabat orationi, meditationi et psalmodiæ, usque quo mens ejus in pristinum ordinem fuisset restituta. est Joannes, quod per humilitatem suam e parvo digito totam Scetiın suspendit? nem Curtum, quid esset monachus. Ille dixit : Est labor. Quia monachus in omni opere laborat. Ita est monachus. Spiritualis quidam senex inclusit se; eratque in civitate insignis, plenus gloria et laude. Huic indi- catum est: Sanctorum aliquis dissolvi seu mori habet; veni, saluta eum antequam obeat. Ergo reputavit apud se: Si de die exiero, accurrent ho- wines, multaque mihi erit gloria, nec in his con- quiesco. Unde sero sub tenebras abibo, clam omnes. B C Al. add. 33. Venit aliquis senex in cellam abbatis Joannis, 34. (13) Hec verba fecit abbas Joannes : Ego 35. Aiebant de eodem abbate Joanne, quod quando 36. De eo pronuntiavit Patrum nonnullus : Quis 37. Interrogavit aliquis e Patribus abbatem Joan- 58. Commemoravit hoc abbas Joannes Curtus : (15) Vit. Patr. 1, 8. Deroth. Doctr. 18.

γάζετο δὲ σειράν· καὶ ἐσιώπησε. Πάλιν ἐκεῖνος Αl. ἔλαβες. Α1. ἀρχῆς. " Αl. στεναγμῶν. Β εκίνησεν αὐτῷ λόγον· καὶ πάλιν ἐσιώπα. Τὸ τρίτον, λέγει τῷ παραβαλόντι· Αφ' οὗ εἰσῆλθες ἐνταῦθα, ἔβαλες & τὸν Θεὸν ἀπ' ἐμοῦ. λγ'. Ηλθέ τις γέρων εἰς τὴν κέλλαν τοῦ ἀββα Ιωάννου, καὶ εὗρεν αὐτὸν καθεύδοντα, καὶ ἄγγελον παριστάμενον καὶ ῥιπίζοντα αὐτόν. Καὶ ἀνεχώρησεν ἰδών. Ὡς δὲ ἀνέστη, λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· "Ηλθέ τις ὧδε κοιμωμένου μου; Λέγει· Ναί· ὁ δεῖνα ὁ γέρων. Καὶ ἔγνω ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης, ὅτι τῶν μέτρων αὐτοῦ ἦν ὁ γέρων, καὶ εἶδε τὸν ἄγγελον. λδ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Εγώ θέλω μεταλα 6εῖν τὸν ἄνθρωπον, μικρὸν ἐκ πασῶν τῶν ἀρετῶν. Τοίνυν ἐφ' ἑκάστης ἡμέρας, διανιστάμενος τῷ πρωί, ἐπιλαβοῦ ἀρχὴν εἰς πᾶσαν ἀρετὴν, καὶ ἐντολὴν Θεοῦ, ἐν μεγίστῃ ὑπομονῇ, μετὰ φόβου καὶ μακρο θυμίας, ἐν ἀγάπῃ Θεοῦ, μετὰ πάσης προθυμίας ψυχῆς καὶ σώματος, καὶ ταπεινώσεως πολλῆς, ἐν ὑπομονῇ θλίψεως καρδίας καὶ φυλακῆς, ἐν προσευχῇ πολλῇ καὶ πρεσβείαις, μετὰ στεναγμοῦ δ, ἐν ἁγνεία γλώσσης, καὶ φυλακῇ ὀφθαλμῶν ἀτιμαζόμενος. καὶ μὴ ὀργιζόμενος· εἰρηνεύων, καὶ μὴ ἀνταποδιδοὺς κακὸν ἀντὶ κακοῦ· μὴ προσέχων πταίσμασιν ετέ ρων· μὴ ἑαυτὸν μετρῶν, ὑποκάτω πάσης τῆς κτί- σεως ὧν· ἐν ἀποταξία ὕλης καὶ τῶν κατὰ σάρκα, ἐν σταυρῷ, ἐν ἀγῶνι, ἐν πτωχείᾳ πνεύματος, ἐν προαιρέσει καὶ ἀσκήσει πνευματικῇ, ἐν νηστείᾳ, ἐν μετανοίᾳ καὶ κλαυθμῷ, ἐν ἀγῶνι πολέμου, ἐν διπ κρίσει, ἐν ἁγνείς ψυχῆς, ἐν μεταλήψει χρηστῇ· ἐν ἡσυχία τὸ ἐργόχειρον 8· ἐν ταῖς νυκτεριναῖς ἀγρυ πνίαις, ἐν πείνῃ καὶ δίψῃ, ἐν ψύχει και γυμνότητα, ἐν πόνοις· ἀποκλείων σου τὸν τάφον, ὡς ἤδη τελει τήσας· ὡς νομίζειν εἶναί σου τὸν θάνατον ἐγγὺς πᾶσαν τὴν ὥραν 40. λε'. Ἔλεγον περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀεδα Ιωάννου, ὅτι ὡς ἤρχετο ἐκ τοῦ θέρους, ἢ παραβάλλων γέρουσιν, εἰς τὴν εὐχὴν καὶ εἰς τὴν μελέτην καὶ εἰς τὴν ψαλμ ῳδίαν ἐσχόλαζεν, ἕως οὗ ἀποκατεστάθη ὁ λογισμὸς αὐτοῦ εἰς τὴν τάξιν τὴν ἀρχαίαν. λς'. Εἶπέ τις τῶν Πατέρων περὶ αὐτοῦ, ὅτι Τίς ἐστιν ὁ Ἰωάννης, ὅτι διὰ τῆς ταπεινώσεως αὐτοῦ, ἐκρέμασεν ὅλην τὴν Σκῆτιν ἐν τῷ μικρῷ αὐτοῦ δακτύλῳ ; λζ'. Ἐρώτησέ τις τῶν Πατέρων τὸν ἀ66ᾶν Ἰωάν- Ο νην τὸν κολοβον, τί ἐστι μοναχός; Ο δὲ εἶπε· Κό- πος. Ὅτι ὁ μοναχὸς εἰς πᾶν ἔργον κοπιᾷ. Οὕτως ὁ μοναχός. λη'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ κολοβός, ὅτι γέρων τις πνευματικός, ἀπέκλεισεν ἑαυτὸν, καὶ ἦν ἐπίση μος ἐν τῇ πόλει, καὶ δόξαν πολλὴν ἔχων. Εδηλώθη δὲ τούτῳ, ὅτι Μέλλει τις τῶν ἁγίων ἀναλύειν, δεύρο, ἄσπασαι αὐτὸν πριν κοιμηθῇ. Καὶ ἐνεθυμήθη ἐν ἑαυτῷ, ὅτι Ἐὰν ἐξέλθω ἡμέρας, ἐπιτρέχουσιν οἱ ἄν- θρωποι, καὶ πολλή μοι δόξα γίνεται, καὶ οὐκ ἀνα- παύομαι εἰς ταῦτα. Απέρχομαι οὖν ὀψὲ τῇ σκοτία, Α1. Εν. » τοῦ. σε Δ' ἡμέραν. APPENDIX AD PALLADIUM. • ficiebat. Et tacuit. lerum ille orsus est sermonem A ad eum. Et adhuc silebat. Tertio dixit invisenti : Ex quo huc ingressus es, Deum a me ejecisti. et invenit eum dormientem, angelum vero astantem, qui ventum ei faciebat. Cumque vidisset, recessit. Ut autem experrectus est, ait discipulo suo : Venit- ne quispiam dormiente me? Respondet : Etiam, ille senex : Cognovitque abbas Joannes quod paris secum virtutis esset senex, ac vidisset angelum. volo ut homo parum ex omnibus virtutibus perci. piat. Itaque singulis diebus mane exsurgens, cape principium ad omnem virtutem, mandatumque Dei, in maxima patientia, cum timore ac æquanimitate, in caritate Dei, cum omni alacritate animæ et cor- poris, cumque humilitate multa, in tolerantia tum afflictionis cordis, tum custodiæ, in oratione multa et deprecationibus, cum gemitu, puritate lingua, et custodia oculorum : inhonoratus, nec irascens; pacificus, nec reddens malum pro`malo; non al- tendens ad aliorum delicta; non teipsum metiens, sed sub omni exsistens creatura: per renuntiatio- nem materiæ rerumque carnalium; În cruce, cer- tamine, paupertate spiritus, in voluntate et exerci- tatione spirituali, in jejunio, pœnitentia, fletu, in agone praelii, in discretione, in animæ sanctimonia, in perceptione bona; cum quiete opus manuum exercendo : in nocturnis vigiliis, fame, siti, frigore, nuditate, laboribus : atque occludito sepulcrum tuum, quasi jam mortuus; ita ut putes mortem tuam prope esse omni hora. redibat e messe, aut e congressu cum senibus, va- cabat orationi, meditationi et psalmodiæ, usque quo mens ejus in pristinum ordinem fuisset restituta. est Joannes, quod per humilitatem suam e parvo digito totam Scetiın suspendit? nem Curtum, quid esset monachus. Ille dixit : Est labor. Quia monachus in omni opere laborat. Ita est monachus. Spiritualis quidam senex inclusit se; eratque in civitate insignis, plenus gloria et laude. Huic indi- catum est: Sanctorum aliquis dissolvi seu mori habet; veni, saluta eum antequam obeat. Ergo reputavit apud se: Si de die exiero, accurrent ho- wines, multaque mihi erit gloria, nec in his con- quiesco. Unde sero sub tenebras abibo, clam omnes. B C Al. add. 33. Venit aliquis senex in cellam abbatis Joannis, 34. (13) Hec verba fecit abbas Joannes : Ego 35. Aiebant de eodem abbate Joanne, quod quando 36. De eo pronuntiavit Patrum nonnullus : Quis 37. Interrogavit aliquis e Patribus abbatem Joan- 58. Commemoravit hoc abbas Joannes Curtus : (15) Vit. Patr. 1, 8. Deroth. Doctr. 18.

APOPHTHEGMATA PATRUM. καὶ λανθάνω πάντας. Οψὲ οὖν ἐξελθὼν ἐκ τοῦ κελλίου ὡς θέλων λαβεῖν· καὶ ἰδοὺ ἐκ τοῦ Θεοῦ καταπέμπον- και δύο άγγελος μετὰ λαμπάδων, παραφαίνοντες αὐτῷ· καὶ λοιπὸν πᾶσα ἡ πόλις κατέδραμε βλέπουσα τὴν δόξαν. Καὶ ὅσον ἔδοξε φεύγειν τὴν δόξαν, πλέον ἐδοξάσθη. Εν τούτοις πληροῦται τὸ γεγραμμένον. Πᾶς ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν, ὑψωθήσεται. λθ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ κολοβός· Οὐ δυνατὸν οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον ἄνωθεν ἐπὶ τὸ κάτω, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ θεμελίου ἐπὶ τὸ ἄνω. Λέγουσιν αὐτῷ· Τίς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος; Λέγει αὐτοῖς· Ο θεμέλιος, ὁ πλησίον ἐστὶν, ἵνα αὐτὸν κερδάνῃς· καὶ ὀφείλει πρῶτον “. Εἰς αὐτὸν γὰρ κρέμανται πᾶσαι αἱ ἐντο καὶ τοῦ Χριστοῦ. · μ'. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ἰωάννου, ὅτι τινὸς νεωτέρας ἐτελεύτησαν οἱ γονεῖς, καὶ ὑπελείφθη όρ- Β φανή · ὄνομα δὲ αὐτῇ, Παησία. Ἐλογίσατο οὖν ποιή- καὶ τὸν οἶκον αὐτῆς ξενοδοχείον, εἰς λόγον τῶν Παν τέρων τῆς Σκήτεως. Ἔμεινεν οὖν οὕτως ξενοδοχοῦσα ἐπὶ χρόνον ἱκανὸν, καὶ θεραπεύουσα τοὺς Πατέρας. Μετὰ δὲ χρόνον, ὡς ἀνηλώθη τὰ πράγματα, ἀρχὴν ἐποίησεν ὑστερεῖσθαι. Ἐκολλήθησαν οὖν αὐτῇ διά στροφοι ἄνθρωποι, καὶ μετέστησαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ σκοποῦ τοῦ ἀγαθοῦ · καὶ λοιπὸν ήρξατο διάγειν και τῶς, ὥστε φθάσαι αὐτὴν εἰς τὸ πορνεύειν. Ηκουσαν Ο οἱ Πατέρες, καὶ πάνυ ἐλυπήθησαν, καὶ προσκαλε τάμενοι τὸν ἀ66ἂν Ἰωάννην τὸν κολοβὸν, λέγουσιν αὐτῷ ὅτι, Ἠκούσαμεν περὶ τῆς ἀδελφῆς ἐκείνης, ὅτι διάγει κακῶς καὶ αὐτὴ ὅτε ἡδύνατο, τὴν ἀγάπην αύξ τῆς εἰς ἡμᾶς ἐνεδείξατο· καὶ νῦν ἡμεῖς ἐπιδειξώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ἀγάπην, καὶ βοηθήσωμεν αὐτῇ. Σκύλ. θητι οὖν πρὸς αὐτήν· καὶ κατὰ τὴν σοφίαν ἦν ἔδωκε σας ὁ Θεός, οἰκονόμησον τὰ κατ' αὐτήν. Ηλθεν οὖν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης πρὸς αὐτὴν, καὶ λέγει τῇ γραΐδι τῇ θυρωρῷ · Μήνυσόν με πρὸς τὴν κυρίαν σου. Η δὲ ἀπεπέμψατο αὐτὸν λέγουσα· Ὑμεῖς ἐξ ἀρχῆς κατεφάγετε τὰ αὐτῆς, καὶ ἥδε πτωχή ἐστι. Λέγει αὐτῇ ὁ ἀ663ς Ἰωάννης· Εἰπὲ αὐτῇ. Πάνυ γὰρ ἔχω αὐτὴν ὠφελῆσαι. Οἱ δὲ παῖδες αὐτῆς ὑπομειδιῶντες λέγουσιν αὐτῷ· Τί γὰρ ἔχεις δοῦναι αὐτῇ, ὅτι θέλεις αὐτῇ συντυχεῖν; Ὁ δὲ ἀπεκρίθη λέγων· Πόθεν γὰρ οπατε τί μέλλω αὐτῇ παρασχεῖν; ᾿Ανελθοῦσα οὖν ἡ γραύς, εἶπεν αὐτῇ περὶ αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῇ ἡ νεωτέρα · Οὗτοι οἱ μοναχοὶ ἀεὶ διακινοῦσι παρὰ τὴν Ερυθράς θάλασσαν, καὶ εὑρίσκουσι μαργαρίτας. Κοσμήσασα οὖν ἑαυτὴν λέγει, Θέλησον ἀνενέγκαι " προς μέ. Ὡς οὖν ἀνῆλθε, προλαβοῦσα ἐκαθέσθη εἰς την κλίνην. Ελθὼν δὲ ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης, ἐκαθέσθη ἐγγὺς αὐτῆς. Προσχὼν δὲ εἰς τὸ πρόσωπον αὐτῆς, λέγει αὐτῇ · Τί κατέγνως τοῦ Ἰησοῦ, ὅτι εἰς τοῦτο ἦλθες ; 'Ακούσασα δὲ, ἀπεπάγη όλη. Καὶ κλίνας κάτω τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης, ήρξατο κλαίειν σφοδρώς. Λέγει αὐτῷ αὐτή· 1662, τί κλαίεις; ἃς δὲ ἀνένευσε, πάλιν ἔκλινεν ἑαυτὸν κλαίων, καὶ λέγει αὐτῇ· Βλέπω ὅτι ὁ Σατανᾶς παίζει εἰς τὴν ὄψιν σου, καὶ οὐ μὴ κλαύσω; Ακούσασα δὲ λέγει αὐτῷ· Ενι μετάνοια, 1661; λέγει αὐτῇ· Ναί. Λέγει αὐτῷ· Λάβε οι σιν, 11. " Αl. ὠφελεῖ πρώτος. " ΑΙ. Γε Εt A Vespere igitur egressus est e cella, ut qui latere C Lac. D · vellet; atque ecce angeli duo cum lampadibus mit- tuntur a Deo, lumen ei præbituri; tum deinde tota civitas concurrit, ut videret gloriam. quanto gloriam voluit efugere, tanto magis est consecutus. In his adin.pletur quod scriptum est : Omnis qui se kumiliat, exaltabitur “. ficari domus a sursum ad inferius, sed a funda- mento ad culmen. Rogant eum: Quid sibi vult iste sermo? Respondit : Fundamentum, proximus est, uti eum lucreris: atque hinc incipiendum. Ab ca enim re pendent cuncta Christi præcepta. dum : Cujusdamn adolescentula parentes e vivis ex- cesserunt ; relictaque est pupilla; nomen ei Paesia. Hæc constituit e domo sua facere xenodochium, ad usum Patrum Sceteos. Sic itaque diu permansit. hospitio suscipiens et fovens Patres. Postea con- sumptis facultatibus, cepit egere. Adjuncti ergo ci sunt perversi homines, qui eam a bono proposita averterunt: indeque cœpit prave agere, adeo ut ad fornicandum perveniret. Quo audito, Patres sumina affecti sunt tristitia. Et advocantes abbatem Joau- nen Curtum, dicunt ei : De sorore illa accepimus, male eam vivere; illa vero cum potuit, charitatem suam erga nos exercuit; nunc vicissim nos erga illam ostendamus charitatem, succurrendo ei. Ita- que id laboris suscipe, ut ad illam accedas : et juxta sapientiam quam tibi dedit Deus, de re dispone. Venit abbas Joannes ad ipsam, dicitque aniculæ janitrici : Indica dominæ tuæ me hic esse. Ila re- misit cum, dicens: Vos ab initio bona illius con- sumpsistis, jam inops est. Ait abbas Joannes : Significa ei. Magnum enim ipsi apporto emolumen- tum. Tum famuli ejus subridentes interrogant : Quid enim ipsi daturus es, quod vis cum ea colloqui ? Respondit : Unde scitis quid præbiturus sin? Ascen dens igitur anus, nuntiavit dominæ de Joanne. Dicit illi puella : ili monachi ad mare Rubrum con- tinuo incedunt, ac inveniunt margaritas. Inde cum seipsam exornasset : Fac, inquit, hominem ad me adducas. Utque ascendit, præveniens illa sedit super lectum. Et accedens abbas Joannes juxta illam as- sedit; intendensque in vultum ejus, ita locutus est : Quid in Jesu reprehendendum invenisti, ut ad hunc procederes statum? Quo audito, tota concre- vit. Abbas vero Joannes inclinato capite, cœpit vehementer fere. Tum ei illa: Abba, quare fes? llle suspexit, iterumque inclinavit se, plorans, ac dixit : Video Satanam ludenten in vultu tuo, et non defleam? Audiens illa, Estne, inquit, abba, poenitentiæ locus ? Respondit : Etiam. llla ad eum : Duc me quocunque libuerit. Abbas: Eamus. Et surrexit ut sequeretur eum. Porro advertit Joaunes quod nihil de domo sua mandasset aut fuisset 39. Disit abbas Joannes Curtus : Non potest ædi- 40. Memorabant de abbate soanne hunc in mo

APOPHTHEGMATA PATRUM. καὶ λανθάνω πάντας. Οψὲ οὖν ἐξελθὼν ἐκ τοῦ κελλίου ὡς θέλων λαβεῖν· καὶ ἰδοὺ ἐκ τοῦ Θεοῦ καταπέμπον- και δύο άγγελος μετὰ λαμπάδων, παραφαίνοντες αὐτῷ· καὶ λοιπὸν πᾶσα ἡ πόλις κατέδραμε βλέπουσα τὴν δόξαν. Καὶ ὅσον ἔδοξε φεύγειν τὴν δόξαν, πλέον ἐδοξάσθη. Εν τούτοις πληροῦται τὸ γεγραμμένον. Πᾶς ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν, ὑψωθήσεται. λθ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ κολοβός· Οὐ δυνατὸν οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον ἄνωθεν ἐπὶ τὸ κάτω, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ θεμελίου ἐπὶ τὸ ἄνω. Λέγουσιν αὐτῷ· Τίς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος; Λέγει αὐτοῖς· Ο θεμέλιος, ὁ πλησίον ἐστὶν, ἵνα αὐτὸν κερδάνῃς· καὶ ὀφείλει πρῶτον “. Εἰς αὐτὸν γὰρ κρέμανται πᾶσαι αἱ ἐντο καὶ τοῦ Χριστοῦ. · μ'. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ἰωάννου, ὅτι τινὸς νεωτέρας ἐτελεύτησαν οἱ γονεῖς, καὶ ὑπελείφθη όρ- Β φανή · ὄνομα δὲ αὐτῇ, Παησία. Ἐλογίσατο οὖν ποιή- καὶ τὸν οἶκον αὐτῆς ξενοδοχείον, εἰς λόγον τῶν Παν τέρων τῆς Σκήτεως. Ἔμεινεν οὖν οὕτως ξενοδοχοῦσα ἐπὶ χρόνον ἱκανὸν, καὶ θεραπεύουσα τοὺς Πατέρας. Μετὰ δὲ χρόνον, ὡς ἀνηλώθη τὰ πράγματα, ἀρχὴν ἐποίησεν ὑστερεῖσθαι. Ἐκολλήθησαν οὖν αὐτῇ διά στροφοι ἄνθρωποι, καὶ μετέστησαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ σκοποῦ τοῦ ἀγαθοῦ · καὶ λοιπὸν ήρξατο διάγειν και τῶς, ὥστε φθάσαι αὐτὴν εἰς τὸ πορνεύειν. Ηκουσαν Ο οἱ Πατέρες, καὶ πάνυ ἐλυπήθησαν, καὶ προσκαλε τάμενοι τὸν ἀ66ἂν Ἰωάννην τὸν κολοβὸν, λέγουσιν αὐτῷ ὅτι, Ἠκούσαμεν περὶ τῆς ἀδελφῆς ἐκείνης, ὅτι διάγει κακῶς καὶ αὐτὴ ὅτε ἡδύνατο, τὴν ἀγάπην αύξ τῆς εἰς ἡμᾶς ἐνεδείξατο· καὶ νῦν ἡμεῖς ἐπιδειξώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ἀγάπην, καὶ βοηθήσωμεν αὐτῇ. Σκύλ. θητι οὖν πρὸς αὐτήν· καὶ κατὰ τὴν σοφίαν ἦν ἔδωκε σας ὁ Θεός, οἰκονόμησον τὰ κατ' αὐτήν. Ηλθεν οὖν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης πρὸς αὐτὴν, καὶ λέγει τῇ γραΐδι τῇ θυρωρῷ · Μήνυσόν με πρὸς τὴν κυρίαν σου. Η δὲ ἀπεπέμψατο αὐτὸν λέγουσα· Ὑμεῖς ἐξ ἀρχῆς κατεφάγετε τὰ αὐτῆς, καὶ ἥδε πτωχή ἐστι. Λέγει αὐτῇ ὁ ἀ663ς Ἰωάννης· Εἰπὲ αὐτῇ. Πάνυ γὰρ ἔχω αὐτὴν ὠφελῆσαι. Οἱ δὲ παῖδες αὐτῆς ὑπομειδιῶντες λέγουσιν αὐτῷ· Τί γὰρ ἔχεις δοῦναι αὐτῇ, ὅτι θέλεις αὐτῇ συντυχεῖν; Ὁ δὲ ἀπεκρίθη λέγων· Πόθεν γὰρ οπατε τί μέλλω αὐτῇ παρασχεῖν; ᾿Ανελθοῦσα οὖν ἡ γραύς, εἶπεν αὐτῇ περὶ αὐτοῦ. Καὶ λέγει αὐτῇ ἡ νεωτέρα · Οὗτοι οἱ μοναχοὶ ἀεὶ διακινοῦσι παρὰ τὴν Ερυθράς θάλασσαν, καὶ εὑρίσκουσι μαργαρίτας. Κοσμήσασα οὖν ἑαυτὴν λέγει, Θέλησον ἀνενέγκαι " προς μέ. Ὡς οὖν ἀνῆλθε, προλαβοῦσα ἐκαθέσθη εἰς την κλίνην. Ελθὼν δὲ ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης, ἐκαθέσθη ἐγγὺς αὐτῆς. Προσχὼν δὲ εἰς τὸ πρόσωπον αὐτῆς, λέγει αὐτῇ · Τί κατέγνως τοῦ Ἰησοῦ, ὅτι εἰς τοῦτο ἦλθες ; 'Ακούσασα δὲ, ἀπεπάγη όλη. Καὶ κλίνας κάτω τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης, ήρξατο κλαίειν σφοδρώς. Λέγει αὐτῷ αὐτή· 1662, τί κλαίεις; ἃς δὲ ἀνένευσε, πάλιν ἔκλινεν ἑαυτὸν κλαίων, καὶ λέγει αὐτῇ· Βλέπω ὅτι ὁ Σατανᾶς παίζει εἰς τὴν ὄψιν σου, καὶ οὐ μὴ κλαύσω; Ακούσασα δὲ λέγει αὐτῷ· Ενι μετάνοια, 1661; λέγει αὐτῇ· Ναί. Λέγει αὐτῷ· Λάβε οι σιν, 11. " Αl. ὠφελεῖ πρώτος. " ΑΙ. Γε Εt A Vespere igitur egressus est e cella, ut qui latere C Lac. D · vellet; atque ecce angeli duo cum lampadibus mit- tuntur a Deo, lumen ei præbituri; tum deinde tota civitas concurrit, ut videret gloriam. quanto gloriam voluit efugere, tanto magis est consecutus. In his adin.pletur quod scriptum est : Omnis qui se kumiliat, exaltabitur “. ficari domus a sursum ad inferius, sed a funda- mento ad culmen. Rogant eum: Quid sibi vult iste sermo? Respondit : Fundamentum, proximus est, uti eum lucreris: atque hinc incipiendum. Ab ca enim re pendent cuncta Christi præcepta. dum : Cujusdamn adolescentula parentes e vivis ex- cesserunt ; relictaque est pupilla; nomen ei Paesia. Hæc constituit e domo sua facere xenodochium, ad usum Patrum Sceteos. Sic itaque diu permansit. hospitio suscipiens et fovens Patres. Postea con- sumptis facultatibus, cepit egere. Adjuncti ergo ci sunt perversi homines, qui eam a bono proposita averterunt: indeque cœpit prave agere, adeo ut ad fornicandum perveniret. Quo audito, Patres sumina affecti sunt tristitia. Et advocantes abbatem Joau- nen Curtum, dicunt ei : De sorore illa accepimus, male eam vivere; illa vero cum potuit, charitatem suam erga nos exercuit; nunc vicissim nos erga illam ostendamus charitatem, succurrendo ei. Ita- que id laboris suscipe, ut ad illam accedas : et juxta sapientiam quam tibi dedit Deus, de re dispone. Venit abbas Joannes ad ipsam, dicitque aniculæ janitrici : Indica dominæ tuæ me hic esse. Ila re- misit cum, dicens: Vos ab initio bona illius con- sumpsistis, jam inops est. Ait abbas Joannes : Significa ei. Magnum enim ipsi apporto emolumen- tum. Tum famuli ejus subridentes interrogant : Quid enim ipsi daturus es, quod vis cum ea colloqui ? Respondit : Unde scitis quid præbiturus sin? Ascen dens igitur anus, nuntiavit dominæ de Joanne. Dicit illi puella : ili monachi ad mare Rubrum con- tinuo incedunt, ac inveniunt margaritas. Inde cum seipsam exornasset : Fac, inquit, hominem ad me adducas. Utque ascendit, præveniens illa sedit super lectum. Et accedens abbas Joannes juxta illam as- sedit; intendensque in vultum ejus, ita locutus est : Quid in Jesu reprehendendum invenisti, ut ad hunc procederes statum? Quo audito, tota concre- vit. Abbas vero Joannes inclinato capite, cœpit vehementer fere. Tum ei illa: Abba, quare fes? llle suspexit, iterumque inclinavit se, plorans, ac dixit : Video Satanam ludenten in vultu tuo, et non defleam? Audiens illa, Estne, inquit, abba, poenitentiæ locus ? Respondit : Etiam. llla ad eum : Duc me quocunque libuerit. Abbas: Eamus. Et surrexit ut sequeretur eum. Porro advertit Joaunes quod nihil de domo sua mandasset aut fuisset 39. Disit abbas Joannes Curtus : Non potest ædi- 40. Memorabant de abbate soanne hunc in mo

με όπου θέλεις. Λέγει αὐτῇ· Αγωμεν. Καὶ ἀνέστη ἀκο λουθῆσαι αὐτῷ, Προσέσχε δὲ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης ὅτι οὐδὲν διετάξατο ἢ ἐλάλησε περὶ τοῦ οἴκου αὐτῆς, καὶ ἐθαύμα σεν. Ὡς οὖν ἔφθασαν εἰς τὴν ἔρημον, βράδιον ἐγένετο. Καὶ ποιήσας ἐκ τῆς ἄμμου μικρὸν προσκέφαλα (14) απ τῆς, καὶ σφραγισάμενος, λέγει αὐτῇ· Καθεύδησον ἐν ταῦθα. Ποιήσας δὲ καὶ ἑαυτῷ ἀπὸ μικροῦ διαστήματος, καὶ πληρώσας τὰς εὐχὰς αὐτοῦ, ἀνεκλίθη. Περὶ δὲ τὸ μεσονύκτιον διυπνισθείς, βλέπει ὁδόν τινα φωτεινὴν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ ἕως αὐτῆς ἐστηριγμένην· καὶ εἶδε τοὺς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ ἀναφέροντας τὴν ψυχὴν αὐτ τῆς. Ἀναστὰς οὖν καὶ ἀπελθών, ἔνυξεν αὐτὴν τῷ ποδί. ὡς δὲ εἶδεν ὅτι ἀπέθανεν, ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν ἐπὶ πρόσωπον δεόμενος τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἤκουσεν, ὅτι ἡ μία ὥρα τῆς μετανοίας αὐτῆς, προσεδέχθη ὑπὲρ μετάνοιαν πολλῶν χρονιζόντων, καὶ μὴ ἐνδεικνυμένων τὸ θερμέν τῆς τοιαύτης μετανοίας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ ἐν κοινοβίῳ. Αδελφὸς ἦν οἰκῶν ἐν κοινοβίῳ, καὶ πάνυ κρατῶν ἄσκησιν. 'Ακούσαντες δὲ ἀδελφοὶ εἰς Σκήτιν περὶ αὐτοῦ, ἦλθον ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν τόπον ὅπου αὐτὸς εἰργάζετο. Καὶ ἀσπασάμενος αὐτοὺς, ἐπισ στραφείς ἤρξατο ἐργάζεσθαι. Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ δ ἐποίησε, λέγουσιν αὐτῷ· Ἰωάννη, τίς ἔβαλέ σοι τὸ σχῆμα ; ἢ τίς ἐποίησε σε μοναχόν ; καὶ οὐκ ἐδίδαξε σε λαβεῖν ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν τὸ μηλωτάριον, καὶ λέ γειν αὐτοῖς · Εὔξασθε, ή Καθίσατε. Λέγει αὐτοῖς· Ιωάννης ἁμαρτωλὸς οὐ σχολάζει εἰς ταῦτα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰσιδώρου. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ667 Ισιδώρου του πρεσβυ τέρου τῆς Σκήτεως, ὅτι εἴ τις εἶχεν ἀδελφὸν ἀσθε νη ", ἡ ὀλίγωρον, ἢ ὑβριστήν, καὶ ἤθελε βαλεῖν αὐτ τὸν ἔξω, ἔλεγε· Φέρε μοι αὐτὸν ὧδε. Καὶ ἐλάμβανει αὐτὸν, καὶ διὰ τῆς μακροθυμίας αὐτοῦ ἔσωσεν αὐτ τόν β'. Αδελφὸς ἠρώτησεν αὐτὸν, λέγων· Διατί οἱ δαί μονες οὕτως ας φοβούνται σφόδρα ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων · "Οτι ἀφ' ἧς ἐγενόμην μοναχός, ἀσκῶ, μὴ συγχωρῶν τὴν ὀργὴν προαναβῆναι τῷ λαρυγγί μου. γ'. Ἔλεγε πάλιν, τεσσαρακοστὸν ἔτος ἔχειν, ἀφ' οὗ αἰσθάνεται τῆς κατὰ διάνοιαν ἁμαρτίας, μηδέ- ποτε δὲ συγκαταθέσθαι, μήτε ἐπιθυμίας, μήτε θυ μου. δ. Εἶπε πάλιν · Εγώ ότε μην νεώτερος, καὶ ἐκαθήμην εἰς τὸ κελλίον μου, μέτρον συνάξεως ούτε εἶχον· ἡ νύξ μοι καὶ ἡμέρα, σύναξις ἦν. ε'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν περὶ τοῦ ἀ663 Ισιδί ρου, ὅτι ἔπλεκε δέμα θαλλίων κατὰ νύκτα· καὶ παρο εκάλουν αὐτὸν οἱ ἀδελφοί, λέγοντες· Ανάπαυσον * ΔΙ. ἀντίλογον καί. Α1. φέρετε. Α1. τὸν ἀδελφόν. APPENDIX AD PALLADIUM. locula, et admiratus est. Ut ergo pervenerunt ad A solitudinem, advesperavit. Fecit ei ex arena cervical parvum; crucisque signo super illam facto, ait : Hic dormi. Cuinque sibi pariter ad modicum inter- vallum fecisset, atque absolvisset preces suas, re- cubuit. Circa mediam vero noclem expergefactus, videt lucidam viam quæ a cœlo ad ipsam usque prostabat : intuitus quoque est angelos Dei animam puella sustollentes. Surgens ergo et profectus, pul- savit eam pede. Ubi vero mortuam agnovit, pro- cubuit in faciem, orans Deum. Tunc audivit, quod una hora poenitentiæ ejus prælata fuerit penitentia multorum diu quideın perseverantium in pœniten- tia, sed non tantum ardorem ostendentium. De abbate Joanne cœnobita. monasticis plurimum exercitatus. De quo cum ac- cepissent fratres Sceteos, venerunt ad videndum eum. Et ingressi sunt in locum in quo operabatur. Ille salutatis iis, conversus cœpit operari. Tum fratres intuiti quid fecisset, dixerunt ei : Joannes, quis te habitu donavit? aut quis te fecit mona- chum? nec te docuit accipere a fratribus melota- rium, ac eis dicere: Precamini, vel, Sedete. Ait illis Joannes peccator ad hæc non operam dat, De abbate Isidoro. B presbytero, quod si quis habens fratrem langui- cum aut negligentem, pusillique animi, aut pro- C tervum, vellet eum ejicere, aiebat ; Adduc mihi il- Jum huc. Acceptumque, per patientiam perducebat ad salutter. vehementi te timore prosequuntur? Ait illi senex : Quia ex quo factus sum monachus, in eo me exer- ceo, ut non sinam iracundiam usque ad fauces nieas pervenire. tire quidem se cogitationis peccatum, nunquam ta- men consensisse aut cupiditati, aut iræ. bam in cella mea, mensuram precum non habebam; mox et dies mihi erant precandi tempus. per noctem fasciculum palmarum plecteret: quod- que rogaverunt eum fratres, dicentes: Te parum- D vocatur in Consuetudinibus Cluniacensibus, et alibį passim. Fragmentum de concilio Aquisgranensi, apud Joannem Mabillonium, pietate juxta et doctrina insignem monaclum, Analectorum veterum tom. : En illo tempore monachis Gallicanis est indultum, femoraliis, lancis camisiis, pelligis, bulis. cuperonis de pelliis, amuciis, coopertoriis, auricolaribus, et pro infirmis, culcitris nti possent. Ubi auricolatia, sunt per metathesin auricolaria, hoc est auricularia, Gallice des oreillers. (15) Frater erat coenobii incola, in virtutibus 1. (16) Dic:um fuit de abbate Isidoro Sceleos 2. Frater interrogavit eum : Quare dæmones tam 5. (17) Aiebat etiam, a quadraginta annis sen- 4. (18) lterum dixit : Ego quando juvenis sede 5. Retulit abbas Pemen de abbate Isidoro, quod (14) Προσκέφαλα, cervical. Simili modo capitale (13) Append. p. 1004, π. 44. (16) Vit. Pair, xv, 5. (17) Vit. Patr. iv, 25. (18) Vit. Patr. xi, 17.

με όπου θέλεις. Λέγει αὐτῇ· Αγωμεν. Καὶ ἀνέστη ἀκο λουθῆσαι αὐτῷ, Προσέσχε δὲ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης ὅτι οὐδὲν διετάξατο ἢ ἐλάλησε περὶ τοῦ οἴκου αὐτῆς, καὶ ἐθαύμα σεν. Ὡς οὖν ἔφθασαν εἰς τὴν ἔρημον, βράδιον ἐγένετο. Καὶ ποιήσας ἐκ τῆς ἄμμου μικρὸν προσκέφαλα (14) απ τῆς, καὶ σφραγισάμενος, λέγει αὐτῇ· Καθεύδησον ἐν ταῦθα. Ποιήσας δὲ καὶ ἑαυτῷ ἀπὸ μικροῦ διαστήματος, καὶ πληρώσας τὰς εὐχὰς αὐτοῦ, ἀνεκλίθη. Περὶ δὲ τὸ μεσονύκτιον διυπνισθείς, βλέπει ὁδόν τινα φωτεινὴν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ ἕως αὐτῆς ἐστηριγμένην· καὶ εἶδε τοὺς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ ἀναφέροντας τὴν ψυχὴν αὐτ τῆς. Ἀναστὰς οὖν καὶ ἀπελθών, ἔνυξεν αὐτὴν τῷ ποδί. ὡς δὲ εἶδεν ὅτι ἀπέθανεν, ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν ἐπὶ πρόσωπον δεόμενος τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἤκουσεν, ὅτι ἡ μία ὥρα τῆς μετανοίας αὐτῆς, προσεδέχθη ὑπὲρ μετάνοιαν πολλῶν χρονιζόντων, καὶ μὴ ἐνδεικνυμένων τὸ θερμέν τῆς τοιαύτης μετανοίας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ ἐν κοινοβίῳ. Αδελφὸς ἦν οἰκῶν ἐν κοινοβίῳ, καὶ πάνυ κρατῶν ἄσκησιν. 'Ακούσαντες δὲ ἀδελφοὶ εἰς Σκήτιν περὶ αὐτοῦ, ἦλθον ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν τόπον ὅπου αὐτὸς εἰργάζετο. Καὶ ἀσπασάμενος αὐτοὺς, ἐπισ στραφείς ἤρξατο ἐργάζεσθαι. Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ δ ἐποίησε, λέγουσιν αὐτῷ· Ἰωάννη, τίς ἔβαλέ σοι τὸ σχῆμα ; ἢ τίς ἐποίησε σε μοναχόν ; καὶ οὐκ ἐδίδαξε σε λαβεῖν ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν τὸ μηλωτάριον, καὶ λέ γειν αὐτοῖς · Εὔξασθε, ή Καθίσατε. Λέγει αὐτοῖς· Ιωάννης ἁμαρτωλὸς οὐ σχολάζει εἰς ταῦτα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰσιδώρου. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ667 Ισιδώρου του πρεσβυ τέρου τῆς Σκήτεως, ὅτι εἴ τις εἶχεν ἀδελφὸν ἀσθε νη ", ἡ ὀλίγωρον, ἢ ὑβριστήν, καὶ ἤθελε βαλεῖν αὐτ τὸν ἔξω, ἔλεγε· Φέρε μοι αὐτὸν ὧδε. Καὶ ἐλάμβανει αὐτὸν, καὶ διὰ τῆς μακροθυμίας αὐτοῦ ἔσωσεν αὐτ τόν β'. Αδελφὸς ἠρώτησεν αὐτὸν, λέγων· Διατί οἱ δαί μονες οὕτως ας φοβούνται σφόδρα ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων · "Οτι ἀφ' ἧς ἐγενόμην μοναχός, ἀσκῶ, μὴ συγχωρῶν τὴν ὀργὴν προαναβῆναι τῷ λαρυγγί μου. γ'. Ἔλεγε πάλιν, τεσσαρακοστὸν ἔτος ἔχειν, ἀφ' οὗ αἰσθάνεται τῆς κατὰ διάνοιαν ἁμαρτίας, μηδέ- ποτε δὲ συγκαταθέσθαι, μήτε ἐπιθυμίας, μήτε θυ μου. δ. Εἶπε πάλιν · Εγώ ότε μην νεώτερος, καὶ ἐκαθήμην εἰς τὸ κελλίον μου, μέτρον συνάξεως ούτε εἶχον· ἡ νύξ μοι καὶ ἡμέρα, σύναξις ἦν. ε'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν περὶ τοῦ ἀ663 Ισιδί ρου, ὅτι ἔπλεκε δέμα θαλλίων κατὰ νύκτα· καὶ παρο εκάλουν αὐτὸν οἱ ἀδελφοί, λέγοντες· Ανάπαυσον * ΔΙ. ἀντίλογον καί. Α1. φέρετε. Α1. τὸν ἀδελφόν. APPENDIX AD PALLADIUM. locula, et admiratus est. Ut ergo pervenerunt ad A solitudinem, advesperavit. Fecit ei ex arena cervical parvum; crucisque signo super illam facto, ait : Hic dormi. Cuinque sibi pariter ad modicum inter- vallum fecisset, atque absolvisset preces suas, re- cubuit. Circa mediam vero noclem expergefactus, videt lucidam viam quæ a cœlo ad ipsam usque prostabat : intuitus quoque est angelos Dei animam puella sustollentes. Surgens ergo et profectus, pul- savit eam pede. Ubi vero mortuam agnovit, pro- cubuit in faciem, orans Deum. Tunc audivit, quod una hora poenitentiæ ejus prælata fuerit penitentia multorum diu quideın perseverantium in pœniten- tia, sed non tantum ardorem ostendentium. De abbate Joanne cœnobita. monasticis plurimum exercitatus. De quo cum ac- cepissent fratres Sceteos, venerunt ad videndum eum. Et ingressi sunt in locum in quo operabatur. Ille salutatis iis, conversus cœpit operari. Tum fratres intuiti quid fecisset, dixerunt ei : Joannes, quis te habitu donavit? aut quis te fecit mona- chum? nec te docuit accipere a fratribus melota- rium, ac eis dicere: Precamini, vel, Sedete. Ait illis Joannes peccator ad hæc non operam dat, De abbate Isidoro. B presbytero, quod si quis habens fratrem langui- cum aut negligentem, pusillique animi, aut pro- C tervum, vellet eum ejicere, aiebat ; Adduc mihi il- Jum huc. Acceptumque, per patientiam perducebat ad salutter. vehementi te timore prosequuntur? Ait illi senex : Quia ex quo factus sum monachus, in eo me exer- ceo, ut non sinam iracundiam usque ad fauces nieas pervenire. tire quidem se cogitationis peccatum, nunquam ta- men consensisse aut cupiditati, aut iræ. bam in cella mea, mensuram precum non habebam; mox et dies mihi erant precandi tempus. per noctem fasciculum palmarum plecteret: quod- que rogaverunt eum fratres, dicentes: Te parum- D vocatur in Consuetudinibus Cluniacensibus, et alibį passim. Fragmentum de concilio Aquisgranensi, apud Joannem Mabillonium, pietate juxta et doctrina insignem monaclum, Analectorum veterum tom. : En illo tempore monachis Gallicanis est indultum, femoraliis, lancis camisiis, pelligis, bulis. cuperonis de pelliis, amuciis, coopertoriis, auricolaribus, et pro infirmis, culcitris nti possent. Ubi auricolatia, sunt per metathesin auricolaria, hoc est auricularia, Gallice des oreillers. (15) Frater erat coenobii incola, in virtutibus 1. (16) Dic:um fuit de abbate Isidoro Sceleos 2. Frater interrogavit eum : Quare dæmones tam 5. (17) Aiebat etiam, a quadraginta annis sen- 4. (18) lterum dixit : Ego quando juvenis sede 5. Retulit abbas Pemen de abbate Isidoro, quod (14) Προσκέφαλα, cervical. Simili modo capitale (13) Append. p. 1004, π. 44. (16) Vit. Pair, xv, 5. (17) Vit. Patr. iv, 25. (18) Vit. Patr. xi, 17.

σεαυτὸν ὀλίγον, ὅτι λοιπὸν ἐγήρασας. Καὶ ἔλεγεν αύ- τοῖς, ὅτι Ἐὰν καύσωσιν Ἰσίδωρον, καὶ τὴν σποδόν αύ- τοῦ ἀνέμῳ σκορπίσωσιν, οὐδὲ μία μοι χάρις ἀκμήν, ὅτι ὁ γιὸς τοῦ Θεοῦ ὧδε ἦλθε δι' ἡμᾶς. ς. Ὁ αὐτὸς εἶπε περὶ τοῦ ἀσσα Ισιδώρου, ὅτι Ελεγον αὐτῷ οἱ λογισμοί· Μέγας εἴ ἄνθρωπος. Καὶ ἔλεγε πρὸς αὐτούς· Μή εἰμι κατὰ τὸν ἀββᾶν ᾿Αντώ και ; ἢ ἐγενόμην ὅλως κατὰ τὸν ἀββᾶν Παμβώ, η ὡς οἱ λοιποί Πατέρες οἱ τῷ Θεῷ εὐαρεστήσαντες! Ὅτε ταῦτα παρεισήνεγκεν, ἀνεπαύετο. Ὅτε δὲ ἡ ἔχθρα ἐποίει αὐτὸν ὀλιγοψυχῆσαι, ὡς ὅτι μετὰ ταῦτα Ξάντα εἰς τὴν κόλασιν ', ἔλεγεν αὐτὸς πρὸς αὐτοὺς ὅτι, Κἂν εἰς κόλασιν ἐμβληθῶ, ὑμᾶς ὑποκάτω εύ ρίσκο. ἐν τῇ ἀγορᾷ πωλῆσαι σκεύη μικρά· καὶ ἰδὼν τὴν ἄρτ τὴν ἐγγίζουσάν μοι, ἐάσας τὰ σκεύη ἔφυγον. η. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος πρὸς τὸν ἀβ δὲν Θεόφιλον τὸν ἀρχιεπίσκοπον ᾿Αλεξανδρείας· καὶ ὡς ὑπέστρεψεν εἰς Σκῆτιν, ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ ἀδελ φαί· Πῶς ἡ πόλις; Ὁ δὲ εἶπε· Φύσει, ἀδελφοί, ἐγὼ πρόσωπον ἀνθρώπου οὐκ εἶδον, εἰ μὴ μόνον τοῦ ἀρε χιεπισκόπου. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐταράχθησαν, λέγοντες» Δρα ἐχαιώθησαν, ἀββα ; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχ οὕτως· ἀλλ᾽ οὐκ ἐνίκησέ με ὁ λογισμὸς τοῦ ἰδεῖν τινα. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἐστηρίχθησαν ένα φυ κάττωσιν ἀπὸ μετεωρισμοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν. Θ. Ὁ αὐτὸς ἀββᾶς Ἰσίδωρος εἶπεν· Ἡ σύνεσις τῶν ἁγίων αὕτη ἐστί, τὸ ἐπιγνῶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Πάντων γὰρ περιγίνεται ὁ ἄνθρωπος ἐν τῇ ὑπακοῇ τῆς ἀληθείας, ὅτι εἰκὼν καὶ ὁμοίωμα τοῦ Θεοῦ ἐστι. Πάντων δὲ πνεύματων δεινόν ἐν ἐστι τὸ ἀκολουθεῖν τῇ ἑαυτοῦ καρδίᾳ, τουτέστι τῷ ἰδίῳ λο γισμῷ, καὶ μὴ τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ· καὶ ὕστερον για νεται αὐτῷ εἰς πένθος, ὅτι οὐκ ἔγνω τὸ μυστήριον, οὐδὲ εὗρε τὴν ὁδὸν τῶν ἁγίων ἐργάζεσθαι ἐν αὐτῇ. Νῦν οὖν καιρὸς τοῦ ποιῆσαι τῷ Κυρίῳ, ὅτι σωτηρία ἐν καιρῷ θλίψεως· ὅτι γέγραπται· Ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ισιδώρου του Πηλουσιώτου. α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης, ὅτι Βίος άνευ λόγου [μᾶλλον] ὠφελεῖν πέφυκεν, ἢ λόγος ἄνευ βίου. Ο μεν γάρ, καὶ σιγῶν ὠφελεῖ· ὁ δὲ καὶ βοῶν ἐνοχλεῖ. Εἰ δὲ καὶ λόγος καὶ βίος συνδράμοι", ἐν φιλοσοφίας ἀπάσης ἀποτελοῦσιν ἄγαλμα. β'. Ὁ αὐτὸς ἔλεγε· Τὰς ἀρετὰς τίμα· μὴ τὰς ευημερίας θεράπευε· αἱ μὲν γὰρ ἀθάνατόν εἰσι χρήσ μα· αἱ δὲ ῥᾳδίως σβέννυνται. γ. Εἶπε πάλιν, ὅτι Πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ὀρέγον- • Έχεις βληθῆναι. * Αl. δεινότερον. μοιέν. ΑΙ. θελήματι. Η ΑΙ. συνδράμ APOPHTHEGMATA PATRUM, A per quieti da, quia jam senex es. Tum ait eis : Li- cet combusserint Isidorum, ejusque cineres in ven- tum disperserint, nulla mihi etiamnuni gratia et indulgentia; quoniam Filius Dei huc venit propter 108. subirent eum ejusmodi cogitationes: Magnus homo es. Ipse vero ad eas reponeret: Ņunquid sum sicul abbas Antonius? Utinam omnino essem velut abbas Pambo, aut tanquam reliqui Patres, qui Deo pla- cuerunt! Cum hæc protulisset, quietem conseque- batur. Quando autem humani generis hostes dœ- inones efficere nitebantur ut pusillo esset animo, quasi post hæc omnia maneret illum pœna, ipse ad eos inquiebat: Quamvis mittar ad suppliciuin, B vos tamen subtus inveniam. aliquando in forum, ut vascula venderem ; cumque intuerer iracundiam mihi appropinquare, relictis vasis fugi. Theophilum archiepiscopum Alexandria : et post- quam ad Scetim reversus est, percontati sunt eum fratres quoinodo haberet civitas. Respondit : lui- que, fratres, ego hominis faciem non vidi, præter¬ quam archiepiscopi. Illi audientes, turbati sunt, dixerunt: An ad chaos et nihilum redacti sunt, abba ? Is, Non ita, inquit: sed me non devicit co gitatio, ut aspicerem quemquanı. Quo illi audito, in admirationem devenerunt, et confirmati sunt ut C ab evagatione custodirent oculos suos. prudentia hæc est, agnoscere voluntatem Dei. Cun- cta enim superat homo in veritatis obedientia, quia Dei imago ac similitudo est. Inter omnes autem spiritus gravissimus est, sequi cor suum, hoc est propriam cogitationem, non vero legem Dei; et postea in luctum ei evadit, quoniam non cognovit mysterium, neque invenit viam sanctorum, ut in ea operaretur. Nunc ergo tempus est operari Domino, quandoquidem sulus in tempore aflictionis. Scri- plum quippe est : In patientia vestra possidebitis ani- mas vestras "*. De abbate Isidoro Pelusiota. D 1. (21) Dixit abbas Isidorus Pelusiota : Vita sine Al. add. sermone magis prodest, quam sermo sine vita. Qui enim recte vivit, et tacens juvat : qui vero lo- quitur tantum, etiam turbat. Quod si sermo vita- que concurrerint, absolvunt totius philosophiæ si- mulacrum. ac ne colas mundi prospera. Illæ enim res immor- tales sunt, hæc vero facile exstinguuntur. * Luc. xat, 19. 5. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ισίδωρος ὅτι, Απῆλθόν ποτε 6. (19) Idem narravit de abbate Isidoro, quod 7. (20) Retulit abbas Isidorus : Profectus sun 8. Perrexit aliquando abbas Isidorus ad abbatem 9. Idem abbas Isidorus pronuntiavit : Sanctorun (19) Vit. Patr. m, 101. (20) Vit. Patr. xxxvi, 1. (21) Isid. lib. II, epist. 275. 2. (22) ldem monuit: Virtutes in pretio habe, 3. (23) Adbuc dixit: Inter homines muki quidem (22) Lib. 11, epist. 116. (23) Lib. ir, epist. 98.

Α ται μὲν ἀρετῆς, τὴν δὲ ἐπ' αὐτὴν φέρουσαν ἐδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι· ἄλλοι δὲ οὐδὲ ἀρετὴν εἶναι ἡγοῦνται. Χρὴ οὖν τοὺς μὲν πεῖσαι, τὸν ἄκνον ἀποθέσθαι· τοὺς δὲ διδάξαι δτι ὄντως ἀρετή ἐστιν ἡ ἀρετή. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ κακία, καὶ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώ πους ἀπέστησε, καὶ ἀλλήλων διέστησε. Ταύτην οὖν προτροπάδην φεύγειν χρὴ, καὶ διώκειν τὴν ἀρετὴν, τὴν καὶ Θεῷ προσάγουσαν καὶ ἀλλήλοις συνάπτουσαν. 'Αρετῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας ὄρος, τὸ μετὰ συνέσεως ἄπλαστον. ε'. Ἔλεγε πάλιν· Ἐπειδὴ μέγα τῆς ταπεινοφρο σύνης τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἀλαζονείας τὸ πτῶμα, συμ- βουλεύω ὑμῖν, ἐκεῖνο μὲν ἀσπάσασθαι, τούτῳ δὲ μὴ περιπεσεῖν. ς'. Εἶπε πάλιν · Ὁ δεινὸς καὶ πάντολμος τῆς φιλο χρηματίας έρως, κόρον οὐκ εἰδὼς, ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν κακῶν, τὴν ἁλοῦσαν ψυχὴν ἐλαύνει. Οὐκοῦν μά λιστα αὐτὸν ἐν προοιμίοις ελάσωμεν. Κρατήσας γὰρ, ἀχείρωτος ἔσται. Περὶ τοῦ ἀββά Ισαάκ τοῦ πρεσβυτέρου τῶν Κελλίων. α'. Ηλθόν ποτε τὸν ἀββᾶν Ἰσαὰκ πρεσβύτερον ποιῆσαι. Καὶ ἀκούσας, ἔφυγεν εἰς Αἴγυπτον · καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἀγρὸν, καὶ ἐκρύβη ἀνὰ μέσον τοῦ χόρε του. Κατεδίωξαν οὖν οἱ Πατέρες ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ φθάσαντες εἰς αὐτὸν τὸν ἀγρὸν, κατέλυσαν ἀναπαῆναι μικρὸν ἐκεῖ· ἦν γὰρ νύξ. Καὶ τὸν ὄνον ἀπέλυσαν βό- σχεσθαι. Ὁ δὲ ὄνος ἀπελθὼν, ἔστη κατὰ τοῦ γέροντ τος. Καὶ πρωΐ ζητοῦντες τὸν ὄνον, εὗρον καὶ τὸν ἀ6- σαν Ἰσαάκ· καὶ ἐθαύμασαν. Θέλοντες δὲ αὐτὸν δῆ - σαι, οὐκ ἀφῆκε, λέγων· Οὐκ ἔτι φεύγω. Θέλημα γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐστι, καὶ ὅπου δ' ἂν φύγω, εἰς αὐτὸ Έρχομαι. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ· Οτε ἡμην νεώτερος, ἐκαθήμην μετὰ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου · καὶ οὐδέποτε εξ- πέ μοι ποιῆσαι ἔργον, καίπερ γέρων ὢν καὶ τρέμων ἀλλὰ δι᾿ ἑαυτοῦ ἠγείρετο καὶ παρείχε τὸ βαυκάλιον ἐμοὶ καὶ πᾶσιν ὁμοίως. Καὶ μετὰ τοῦ ἀσσα Θεοδώ ρου τῆς Φέρμης ἐκάθισα, καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἔλεγέ μοι ποιῆσαί τί ποτε· ἀλλὰ καὶ τὴν τράπεζαν δι' ἑαυτοῦ ἐτίθει, καὶ ἔλεγεν · 'Αδελφέ, ἐὰν θέλῃς, δεῦρο φάγε. Ἐγὼ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· ᾿Α66a, ἦλθον πρὸς σὲ ἵνα ὠφεληθῶ· καὶ πῶς οὐ λέγεις μοι τί ποτε ποιῆσαι; Ὁ δὲ γέρων πάντα ἐσιώπα. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγ γειλα τοῖς γέρουσι. Καὶ ἐλθόντες οι γέροντες πρὸς αὐτὸν, εἶπον αὐτῷ· ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ὠφεληθῆναι, καὶ διατί οὐ λέγεις αυτ τῷ ἵνα ποιήσῃ τί ποτε ; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων - Μὴ γὰρ κοινοβιάρχης είμι, ἵνα διατάξω αὐτῷ; Ἐγὼ τέως, οὐδὲν λέγω αὐτῷ· ἀλλ' ἐὰν θέλῃ. βλέπει με ποιοῦντα, ποιήσει καὶ αὐτός. Από τότε οὖν, προ ελάμβανον καὶ ἐποίουν, εἴ τι ἔμελλεν ὁ γέρων ποιεῖν. Αὐτὸς δς εἴ τι ἐποίει, σιωτῶν ἐποίει· καὶ τοῦτό με ἐδί δαξε, τὸ ποιεῖν σιωπώντα, γ΄. ῾Ο ἀββᾶς Ἰσαάκ, καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ, ἦσαν APPENDIX AD PALLADIUM. virtutem appetunt, sed in via quæ ad eam ducit in- cedere cunctantur: alii vero neque censent virtu- tem esse. Oportet igitur illis quidem persuadere ut segnitiem deponant; hos vero docere, virtutem re- vera virtutem esse. et homines a Deo sejunxit et inter se disjunxit. Hoc igitur concito cursu oportet fugere, nec non conse- ctari virtutem, quæ ad Deum ducit, nosque invicem conjungit. Virtutis autem et philosophiæ modus ac definitio est Cum prudentia simplicitas. humilitatis fastigium, et arrogantiæ præcipitium, consilium vobis do, ut illud amplectamini, in hoc vero ne decidatis. et cuncta audens habendi amor, satietalis nescius, animam quam occupaverit, ad extremum malorum impellit. Ergo eum maxine in principiis pellamus. Cum enim obtinuerit, erit inexpugnabilis. De abbate Isaaco presbytero Celliorum. B presbyterum facerent. Ille audiens fugit in Ægy- ptum ; abiitque ad agrum, ac inter fenum latuit. Itaque Patres post eum subsecuti sunt: et ad eum- dem agrum pervenientes, constiterunt, quo paulumn ibi se reficerent: erat enim nox. Asinum quoque solverunt ad pastum. Qui abiens, stetit ante se- bem. Quocirca mane quærentes asinum, invene- C runt una abbatem Isaacum: atque rem demirati su:t. Cum autem vellent eum ligare, non permisit, dicens : Non amplius fugio. Dei enim voluntas est; et quocunque fugero, ad hoc veniam. nis, manebam cum abbate Cronio; nec unquam dixit mihi quidpiam operis facere, quamvis senex esset ac tremulus: verum sponte surgebat præbe- batque cum mihi tum simili modo cæteris baucale. Item cum abbate Theodoro Pherménsi resedi; nec ipse mihi dixit quidquam agere; sed et ipsemet mensam ponebat, aiebatque: Frater, si placet, man- ducatum veni. Ego vero ad eum aiebam: Abba, ad te accessi, ut caperem utilitatem; quare non mihi præcipis aliquid facere? At senex omnino lacebat. D Abii ergo, et nuntiavi senibus. Qui venientes ad cum ita locuti sunt: Abba, ad sanctitatem tuam venit frater, ut proficeret; cur non ais illi ut aliquid fa- cial? Respondit senex: Num cœnobiarcha sum, quo ei præcipiam? Ego sane, nihil proloquor ; sed si voluerit, quod cernit me facientem, faciet etiam ipse. Ab eo igitur tempore, præveniebam et age- bain, si quid senex esset acturus. Is autem quid- quid operaretur, operabatur tacitus : atque hoc me docuit, cum silentio operari. 'A66a, i 4. (24) Hoc etiam dictum illius exstitit: Vicium, 5. (25) Dixit iterum: Quandoquidem ingens est 6. (26) Hanc quoque protulit sententiam : Gravis 1. (27) Venerunt aliquando, ut abbatem Isaacum 2. Memoravit abbas Isaac: Quando eram juve- 5. Abbas Isaac et albas Abraliam simul mane- (24) Lib. 11, epist. 131. (25) Lib. iii, epist. 69. (26) Lib, ut, epist. 24. (27) Vit. Patr. xxx, 2.

Α ται μὲν ἀρετῆς, τὴν δὲ ἐπ' αὐτὴν φέρουσαν ἐδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι· ἄλλοι δὲ οὐδὲ ἀρετὴν εἶναι ἡγοῦνται. Χρὴ οὖν τοὺς μὲν πεῖσαι, τὸν ἄκνον ἀποθέσθαι· τοὺς δὲ διδάξαι δτι ὄντως ἀρετή ἐστιν ἡ ἀρετή. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ κακία, καὶ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώ πους ἀπέστησε, καὶ ἀλλήλων διέστησε. Ταύτην οὖν προτροπάδην φεύγειν χρὴ, καὶ διώκειν τὴν ἀρετὴν, τὴν καὶ Θεῷ προσάγουσαν καὶ ἀλλήλοις συνάπτουσαν. 'Αρετῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας ὄρος, τὸ μετὰ συνέσεως ἄπλαστον. ε'. Ἔλεγε πάλιν· Ἐπειδὴ μέγα τῆς ταπεινοφρο σύνης τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἀλαζονείας τὸ πτῶμα, συμ- βουλεύω ὑμῖν, ἐκεῖνο μὲν ἀσπάσασθαι, τούτῳ δὲ μὴ περιπεσεῖν. ς'. Εἶπε πάλιν · Ὁ δεινὸς καὶ πάντολμος τῆς φιλο χρηματίας έρως, κόρον οὐκ εἰδὼς, ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν κακῶν, τὴν ἁλοῦσαν ψυχὴν ἐλαύνει. Οὐκοῦν μά λιστα αὐτὸν ἐν προοιμίοις ελάσωμεν. Κρατήσας γὰρ, ἀχείρωτος ἔσται. Περὶ τοῦ ἀββά Ισαάκ τοῦ πρεσβυτέρου τῶν Κελλίων. α'. Ηλθόν ποτε τὸν ἀββᾶν Ἰσαὰκ πρεσβύτερον ποιῆσαι. Καὶ ἀκούσας, ἔφυγεν εἰς Αἴγυπτον · καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἀγρὸν, καὶ ἐκρύβη ἀνὰ μέσον τοῦ χόρε του. Κατεδίωξαν οὖν οἱ Πατέρες ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ φθάσαντες εἰς αὐτὸν τὸν ἀγρὸν, κατέλυσαν ἀναπαῆναι μικρὸν ἐκεῖ· ἦν γὰρ νύξ. Καὶ τὸν ὄνον ἀπέλυσαν βό- σχεσθαι. Ὁ δὲ ὄνος ἀπελθὼν, ἔστη κατὰ τοῦ γέροντ τος. Καὶ πρωΐ ζητοῦντες τὸν ὄνον, εὗρον καὶ τὸν ἀ6- σαν Ἰσαάκ· καὶ ἐθαύμασαν. Θέλοντες δὲ αὐτὸν δῆ - σαι, οὐκ ἀφῆκε, λέγων· Οὐκ ἔτι φεύγω. Θέλημα γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐστι, καὶ ὅπου δ' ἂν φύγω, εἰς αὐτὸ Έρχομαι. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ· Οτε ἡμην νεώτερος, ἐκαθήμην μετὰ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου · καὶ οὐδέποτε εξ- πέ μοι ποιῆσαι ἔργον, καίπερ γέρων ὢν καὶ τρέμων ἀλλὰ δι᾿ ἑαυτοῦ ἠγείρετο καὶ παρείχε τὸ βαυκάλιον ἐμοὶ καὶ πᾶσιν ὁμοίως. Καὶ μετὰ τοῦ ἀσσα Θεοδώ ρου τῆς Φέρμης ἐκάθισα, καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἔλεγέ μοι ποιῆσαί τί ποτε· ἀλλὰ καὶ τὴν τράπεζαν δι' ἑαυτοῦ ἐτίθει, καὶ ἔλεγεν · 'Αδελφέ, ἐὰν θέλῃς, δεῦρο φάγε. Ἐγὼ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· ᾿Α66a, ἦλθον πρὸς σὲ ἵνα ὠφεληθῶ· καὶ πῶς οὐ λέγεις μοι τί ποτε ποιῆσαι; Ὁ δὲ γέρων πάντα ἐσιώπα. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγ γειλα τοῖς γέρουσι. Καὶ ἐλθόντες οι γέροντες πρὸς αὐτὸν, εἶπον αὐτῷ· ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ὠφεληθῆναι, καὶ διατί οὐ λέγεις αυτ τῷ ἵνα ποιήσῃ τί ποτε ; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων - Μὴ γὰρ κοινοβιάρχης είμι, ἵνα διατάξω αὐτῷ; Ἐγὼ τέως, οὐδὲν λέγω αὐτῷ· ἀλλ' ἐὰν θέλῃ. βλέπει με ποιοῦντα, ποιήσει καὶ αὐτός. Από τότε οὖν, προ ελάμβανον καὶ ἐποίουν, εἴ τι ἔμελλεν ὁ γέρων ποιεῖν. Αὐτὸς δς εἴ τι ἐποίει, σιωτῶν ἐποίει· καὶ τοῦτό με ἐδί δαξε, τὸ ποιεῖν σιωπώντα, γ΄. ῾Ο ἀββᾶς Ἰσαάκ, καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ, ἦσαν APPENDIX AD PALLADIUM. virtutem appetunt, sed in via quæ ad eam ducit in- cedere cunctantur: alii vero neque censent virtu- tem esse. Oportet igitur illis quidem persuadere ut segnitiem deponant; hos vero docere, virtutem re- vera virtutem esse. et homines a Deo sejunxit et inter se disjunxit. Hoc igitur concito cursu oportet fugere, nec non conse- ctari virtutem, quæ ad Deum ducit, nosque invicem conjungit. Virtutis autem et philosophiæ modus ac definitio est Cum prudentia simplicitas. humilitatis fastigium, et arrogantiæ præcipitium, consilium vobis do, ut illud amplectamini, in hoc vero ne decidatis. et cuncta audens habendi amor, satietalis nescius, animam quam occupaverit, ad extremum malorum impellit. Ergo eum maxine in principiis pellamus. Cum enim obtinuerit, erit inexpugnabilis. De abbate Isaaco presbytero Celliorum. B presbyterum facerent. Ille audiens fugit in Ægy- ptum ; abiitque ad agrum, ac inter fenum latuit. Itaque Patres post eum subsecuti sunt: et ad eum- dem agrum pervenientes, constiterunt, quo paulumn ibi se reficerent: erat enim nox. Asinum quoque solverunt ad pastum. Qui abiens, stetit ante se- bem. Quocirca mane quærentes asinum, invene- C runt una abbatem Isaacum: atque rem demirati su:t. Cum autem vellent eum ligare, non permisit, dicens : Non amplius fugio. Dei enim voluntas est; et quocunque fugero, ad hoc veniam. nis, manebam cum abbate Cronio; nec unquam dixit mihi quidpiam operis facere, quamvis senex esset ac tremulus: verum sponte surgebat præbe- batque cum mihi tum simili modo cæteris baucale. Item cum abbate Theodoro Pherménsi resedi; nec ipse mihi dixit quidquam agere; sed et ipsemet mensam ponebat, aiebatque: Frater, si placet, man- ducatum veni. Ego vero ad eum aiebam: Abba, ad te accessi, ut caperem utilitatem; quare non mihi præcipis aliquid facere? At senex omnino lacebat. D Abii ergo, et nuntiavi senibus. Qui venientes ad cum ita locuti sunt: Abba, ad sanctitatem tuam venit frater, ut proficeret; cur non ais illi ut aliquid fa- cial? Respondit senex: Num cœnobiarcha sum, quo ei præcipiam? Ego sane, nihil proloquor ; sed si voluerit, quod cernit me facientem, faciet etiam ipse. Ab eo igitur tempore, præveniebam et age- bain, si quid senex esset acturus. Is autem quid- quid operaretur, operabatur tacitus : atque hoc me docuit, cum silentio operari. 'A66a, i 4. (24) Hoc etiam dictum illius exstitit: Vicium, 5. (25) Dixit iterum: Quandoquidem ingens est 6. (26) Hanc quoque protulit sententiam : Gravis 1. (27) Venerunt aliquando, ut abbatem Isaacum 2. Memoravit abbas Isaac: Quando eram juve- 5. Abbas Isaac et albas Abraliam simul mane- (24) Lib. 11, epist. 131. (25) Lib. iii, epist. 69. (26) Lib, ut, epist. 24. (27) Vit. Patr. xxx, 2.

Α ται μὲν ἀρετῆς, τὴν δὲ ἐπ' αὐτὴν φέρουσαν ἐδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι· ἄλλοι δὲ οὐδὲ ἀρετὴν εἶναι ἡγοῦνται. Χρὴ οὖν τοὺς μὲν πεῖσαι, τὸν ἄκνον ἀποθέσθαι· τοὺς δὲ διδάξαι δτι ὄντως ἀρετή ἐστιν ἡ ἀρετή. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ κακία, καὶ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώ πους ἀπέστησε, καὶ ἀλλήλων διέστησε. Ταύτην οὖν προτροπάδην φεύγειν χρὴ, καὶ διώκειν τὴν ἀρετὴν, τὴν καὶ Θεῷ προσάγουσαν καὶ ἀλλήλοις συνάπτουσαν. 'Αρετῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας ὄρος, τὸ μετὰ συνέσεως ἄπλαστον. ε'. Ἔλεγε πάλιν· Ἐπειδὴ μέγα τῆς ταπεινοφρο σύνης τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἀλαζονείας τὸ πτῶμα, συμ- βουλεύω ὑμῖν, ἐκεῖνο μὲν ἀσπάσασθαι, τούτῳ δὲ μὴ περιπεσεῖν. ς'. Εἶπε πάλιν · Ὁ δεινὸς καὶ πάντολμος τῆς φιλο χρηματίας έρως, κόρον οὐκ εἰδὼς, ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν κακῶν, τὴν ἁλοῦσαν ψυχὴν ἐλαύνει. Οὐκοῦν μά λιστα αὐτὸν ἐν προοιμίοις ελάσωμεν. Κρατήσας γὰρ, ἀχείρωτος ἔσται. Περὶ τοῦ ἀββά Ισαάκ τοῦ πρεσβυτέρου τῶν Κελλίων. α'. Ηλθόν ποτε τὸν ἀββᾶν Ἰσαὰκ πρεσβύτερον ποιῆσαι. Καὶ ἀκούσας, ἔφυγεν εἰς Αἴγυπτον · καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἀγρὸν, καὶ ἐκρύβη ἀνὰ μέσον τοῦ χόρε του. Κατεδίωξαν οὖν οἱ Πατέρες ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ φθάσαντες εἰς αὐτὸν τὸν ἀγρὸν, κατέλυσαν ἀναπαῆναι μικρὸν ἐκεῖ· ἦν γὰρ νύξ. Καὶ τὸν ὄνον ἀπέλυσαν βό- σχεσθαι. Ὁ δὲ ὄνος ἀπελθὼν, ἔστη κατὰ τοῦ γέροντ τος. Καὶ πρωΐ ζητοῦντες τὸν ὄνον, εὗρον καὶ τὸν ἀ6- σαν Ἰσαάκ· καὶ ἐθαύμασαν. Θέλοντες δὲ αὐτὸν δῆ - σαι, οὐκ ἀφῆκε, λέγων· Οὐκ ἔτι φεύγω. Θέλημα γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐστι, καὶ ὅπου δ' ἂν φύγω, εἰς αὐτὸ Έρχομαι. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ· Οτε ἡμην νεώτερος, ἐκαθήμην μετὰ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου · καὶ οὐδέποτε εξ- πέ μοι ποιῆσαι ἔργον, καίπερ γέρων ὢν καὶ τρέμων ἀλλὰ δι᾿ ἑαυτοῦ ἠγείρετο καὶ παρείχε τὸ βαυκάλιον ἐμοὶ καὶ πᾶσιν ὁμοίως. Καὶ μετὰ τοῦ ἀσσα Θεοδώ ρου τῆς Φέρμης ἐκάθισα, καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἔλεγέ μοι ποιῆσαί τί ποτε· ἀλλὰ καὶ τὴν τράπεζαν δι' ἑαυτοῦ ἐτίθει, καὶ ἔλεγεν · 'Αδελφέ, ἐὰν θέλῃς, δεῦρο φάγε. Ἐγὼ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· ᾿Α66a, ἦλθον πρὸς σὲ ἵνα ὠφεληθῶ· καὶ πῶς οὐ λέγεις μοι τί ποτε ποιῆσαι; Ὁ δὲ γέρων πάντα ἐσιώπα. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγ γειλα τοῖς γέρουσι. Καὶ ἐλθόντες οι γέροντες πρὸς αὐτὸν, εἶπον αὐτῷ· ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ὠφεληθῆναι, καὶ διατί οὐ λέγεις αυτ τῷ ἵνα ποιήσῃ τί ποτε ; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων - Μὴ γὰρ κοινοβιάρχης είμι, ἵνα διατάξω αὐτῷ; Ἐγὼ τέως, οὐδὲν λέγω αὐτῷ· ἀλλ' ἐὰν θέλῃ. βλέπει με ποιοῦντα, ποιήσει καὶ αὐτός. Από τότε οὖν, προ ελάμβανον καὶ ἐποίουν, εἴ τι ἔμελλεν ὁ γέρων ποιεῖν. Αὐτὸς δς εἴ τι ἐποίει, σιωτῶν ἐποίει· καὶ τοῦτό με ἐδί δαξε, τὸ ποιεῖν σιωπώντα, γ΄. ῾Ο ἀββᾶς Ἰσαάκ, καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ, ἦσαν APPENDIX AD PALLADIUM. virtutem appetunt, sed in via quæ ad eam ducit in- cedere cunctantur: alii vero neque censent virtu- tem esse. Oportet igitur illis quidem persuadere ut segnitiem deponant; hos vero docere, virtutem re- vera virtutem esse. et homines a Deo sejunxit et inter se disjunxit. Hoc igitur concito cursu oportet fugere, nec non conse- ctari virtutem, quæ ad Deum ducit, nosque invicem conjungit. Virtutis autem et philosophiæ modus ac definitio est Cum prudentia simplicitas. humilitatis fastigium, et arrogantiæ præcipitium, consilium vobis do, ut illud amplectamini, in hoc vero ne decidatis. et cuncta audens habendi amor, satietalis nescius, animam quam occupaverit, ad extremum malorum impellit. Ergo eum maxine in principiis pellamus. Cum enim obtinuerit, erit inexpugnabilis. De abbate Isaaco presbytero Celliorum. B presbyterum facerent. Ille audiens fugit in Ægy- ptum ; abiitque ad agrum, ac inter fenum latuit. Itaque Patres post eum subsecuti sunt: et ad eum- dem agrum pervenientes, constiterunt, quo paulumn ibi se reficerent: erat enim nox. Asinum quoque solverunt ad pastum. Qui abiens, stetit ante se- bem. Quocirca mane quærentes asinum, invene- C runt una abbatem Isaacum: atque rem demirati su:t. Cum autem vellent eum ligare, non permisit, dicens : Non amplius fugio. Dei enim voluntas est; et quocunque fugero, ad hoc veniam. nis, manebam cum abbate Cronio; nec unquam dixit mihi quidpiam operis facere, quamvis senex esset ac tremulus: verum sponte surgebat præbe- batque cum mihi tum simili modo cæteris baucale. Item cum abbate Theodoro Pherménsi resedi; nec ipse mihi dixit quidquam agere; sed et ipsemet mensam ponebat, aiebatque: Frater, si placet, man- ducatum veni. Ego vero ad eum aiebam: Abba, ad te accessi, ut caperem utilitatem; quare non mihi præcipis aliquid facere? At senex omnino lacebat. D Abii ergo, et nuntiavi senibus. Qui venientes ad cum ita locuti sunt: Abba, ad sanctitatem tuam venit frater, ut proficeret; cur non ais illi ut aliquid fa- cial? Respondit senex: Num cœnobiarcha sum, quo ei præcipiam? Ego sane, nihil proloquor ; sed si voluerit, quod cernit me facientem, faciet etiam ipse. Ab eo igitur tempore, præveniebam et age- bain, si quid senex esset acturus. Is autem quid- quid operaretur, operabatur tacitus : atque hoc me docuit, cum silentio operari. 'A66a, i 4. (24) Hoc etiam dictum illius exstitit: Vicium, 5. (25) Dixit iterum: Quandoquidem ingens est 6. (26) Hanc quoque protulit sententiam : Gravis 1. (27) Venerunt aliquando, ut abbatem Isaacum 2. Memoravit abbas Isaac: Quando eram juve- 5. Abbas Isaac et albas Abraliam simul mane- (24) Lib. 11, epist. 131. (25) Lib. iii, epist. 69. (26) Lib, ut, epist. 24. (27) Vit. Patr. xxx, 2.

Α ται μὲν ἀρετῆς, τὴν δὲ ἐπ' αὐτὴν φέρουσαν ἐδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι· ἄλλοι δὲ οὐδὲ ἀρετὴν εἶναι ἡγοῦνται. Χρὴ οὖν τοὺς μὲν πεῖσαι, τὸν ἄκνον ἀποθέσθαι· τοὺς δὲ διδάξαι δτι ὄντως ἀρετή ἐστιν ἡ ἀρετή. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ κακία, καὶ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώ πους ἀπέστησε, καὶ ἀλλήλων διέστησε. Ταύτην οὖν προτροπάδην φεύγειν χρὴ, καὶ διώκειν τὴν ἀρετὴν, τὴν καὶ Θεῷ προσάγουσαν καὶ ἀλλήλοις συνάπτουσαν. 'Αρετῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας ὄρος, τὸ μετὰ συνέσεως ἄπλαστον. ε'. Ἔλεγε πάλιν· Ἐπειδὴ μέγα τῆς ταπεινοφρο σύνης τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἀλαζονείας τὸ πτῶμα, συμ- βουλεύω ὑμῖν, ἐκεῖνο μὲν ἀσπάσασθαι, τούτῳ δὲ μὴ περιπεσεῖν. ς'. Εἶπε πάλιν · Ὁ δεινὸς καὶ πάντολμος τῆς φιλο χρηματίας έρως, κόρον οὐκ εἰδὼς, ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν κακῶν, τὴν ἁλοῦσαν ψυχὴν ἐλαύνει. Οὐκοῦν μά λιστα αὐτὸν ἐν προοιμίοις ελάσωμεν. Κρατήσας γὰρ, ἀχείρωτος ἔσται. Περὶ τοῦ ἀββά Ισαάκ τοῦ πρεσβυτέρου τῶν Κελλίων. α'. Ηλθόν ποτε τὸν ἀββᾶν Ἰσαὰκ πρεσβύτερον ποιῆσαι. Καὶ ἀκούσας, ἔφυγεν εἰς Αἴγυπτον · καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἀγρὸν, καὶ ἐκρύβη ἀνὰ μέσον τοῦ χόρε του. Κατεδίωξαν οὖν οἱ Πατέρες ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ φθάσαντες εἰς αὐτὸν τὸν ἀγρὸν, κατέλυσαν ἀναπαῆναι μικρὸν ἐκεῖ· ἦν γὰρ νύξ. Καὶ τὸν ὄνον ἀπέλυσαν βό- σχεσθαι. Ὁ δὲ ὄνος ἀπελθὼν, ἔστη κατὰ τοῦ γέροντ τος. Καὶ πρωΐ ζητοῦντες τὸν ὄνον, εὗρον καὶ τὸν ἀ6- σαν Ἰσαάκ· καὶ ἐθαύμασαν. Θέλοντες δὲ αὐτὸν δῆ - σαι, οὐκ ἀφῆκε, λέγων· Οὐκ ἔτι φεύγω. Θέλημα γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐστι, καὶ ὅπου δ' ἂν φύγω, εἰς αὐτὸ Έρχομαι. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ· Οτε ἡμην νεώτερος, ἐκαθήμην μετὰ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου · καὶ οὐδέποτε εξ- πέ μοι ποιῆσαι ἔργον, καίπερ γέρων ὢν καὶ τρέμων ἀλλὰ δι᾿ ἑαυτοῦ ἠγείρετο καὶ παρείχε τὸ βαυκάλιον ἐμοὶ καὶ πᾶσιν ὁμοίως. Καὶ μετὰ τοῦ ἀσσα Θεοδώ ρου τῆς Φέρμης ἐκάθισα, καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἔλεγέ μοι ποιῆσαί τί ποτε· ἀλλὰ καὶ τὴν τράπεζαν δι' ἑαυτοῦ ἐτίθει, καὶ ἔλεγεν · 'Αδελφέ, ἐὰν θέλῃς, δεῦρο φάγε. Ἐγὼ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· ᾿Α66a, ἦλθον πρὸς σὲ ἵνα ὠφεληθῶ· καὶ πῶς οὐ λέγεις μοι τί ποτε ποιῆσαι; Ὁ δὲ γέρων πάντα ἐσιώπα. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγ γειλα τοῖς γέρουσι. Καὶ ἐλθόντες οι γέροντες πρὸς αὐτὸν, εἶπον αὐτῷ· ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ὠφεληθῆναι, καὶ διατί οὐ λέγεις αυτ τῷ ἵνα ποιήσῃ τί ποτε ; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων - Μὴ γὰρ κοινοβιάρχης είμι, ἵνα διατάξω αὐτῷ; Ἐγὼ τέως, οὐδὲν λέγω αὐτῷ· ἀλλ' ἐὰν θέλῃ. βλέπει με ποιοῦντα, ποιήσει καὶ αὐτός. Από τότε οὖν, προ ελάμβανον καὶ ἐποίουν, εἴ τι ἔμελλεν ὁ γέρων ποιεῖν. Αὐτὸς δς εἴ τι ἐποίει, σιωτῶν ἐποίει· καὶ τοῦτό με ἐδί δαξε, τὸ ποιεῖν σιωπώντα, γ΄. ῾Ο ἀββᾶς Ἰσαάκ, καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ, ἦσαν APPENDIX AD PALLADIUM. virtutem appetunt, sed in via quæ ad eam ducit in- cedere cunctantur: alii vero neque censent virtu- tem esse. Oportet igitur illis quidem persuadere ut segnitiem deponant; hos vero docere, virtutem re- vera virtutem esse. et homines a Deo sejunxit et inter se disjunxit. Hoc igitur concito cursu oportet fugere, nec non conse- ctari virtutem, quæ ad Deum ducit, nosque invicem conjungit. Virtutis autem et philosophiæ modus ac definitio est Cum prudentia simplicitas. humilitatis fastigium, et arrogantiæ præcipitium, consilium vobis do, ut illud amplectamini, in hoc vero ne decidatis. et cuncta audens habendi amor, satietalis nescius, animam quam occupaverit, ad extremum malorum impellit. Ergo eum maxine in principiis pellamus. Cum enim obtinuerit, erit inexpugnabilis. De abbate Isaaco presbytero Celliorum. B presbyterum facerent. Ille audiens fugit in Ægy- ptum ; abiitque ad agrum, ac inter fenum latuit. Itaque Patres post eum subsecuti sunt: et ad eum- dem agrum pervenientes, constiterunt, quo paulumn ibi se reficerent: erat enim nox. Asinum quoque solverunt ad pastum. Qui abiens, stetit ante se- bem. Quocirca mane quærentes asinum, invene- C runt una abbatem Isaacum: atque rem demirati su:t. Cum autem vellent eum ligare, non permisit, dicens : Non amplius fugio. Dei enim voluntas est; et quocunque fugero, ad hoc veniam. nis, manebam cum abbate Cronio; nec unquam dixit mihi quidpiam operis facere, quamvis senex esset ac tremulus: verum sponte surgebat præbe- batque cum mihi tum simili modo cæteris baucale. Item cum abbate Theodoro Pherménsi resedi; nec ipse mihi dixit quidquam agere; sed et ipsemet mensam ponebat, aiebatque: Frater, si placet, man- ducatum veni. Ego vero ad eum aiebam: Abba, ad te accessi, ut caperem utilitatem; quare non mihi præcipis aliquid facere? At senex omnino lacebat. D Abii ergo, et nuntiavi senibus. Qui venientes ad cum ita locuti sunt: Abba, ad sanctitatem tuam venit frater, ut proficeret; cur non ais illi ut aliquid fa- cial? Respondit senex: Num cœnobiarcha sum, quo ei præcipiam? Ego sane, nihil proloquor ; sed si voluerit, quod cernit me facientem, faciet etiam ipse. Ab eo igitur tempore, præveniebam et age- bain, si quid senex esset acturus. Is autem quid- quid operaretur, operabatur tacitus : atque hoc me docuit, cum silentio operari. 'A66a, i 4. (24) Hoc etiam dictum illius exstitit: Vicium, 5. (25) Dixit iterum: Quandoquidem ingens est 6. (26) Hanc quoque protulit sententiam : Gravis 1. (27) Venerunt aliquando, ut abbatem Isaacum 2. Memoravit abbas Isaac: Quando eram juve- 5. Abbas Isaac et albas Abraliam simul mane- (24) Lib. 11, epist. 131. (25) Lib. iii, epist. 69. (26) Lib, ut, epist. 24. (27) Vit. Patr. xxx, 2.

Α ται μὲν ἀρετῆς, τὴν δὲ ἐπ' αὐτὴν φέρουσαν ἐδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι· ἄλλοι δὲ οὐδὲ ἀρετὴν εἶναι ἡγοῦνται. Χρὴ οὖν τοὺς μὲν πεῖσαι, τὸν ἄκνον ἀποθέσθαι· τοὺς δὲ διδάξαι δτι ὄντως ἀρετή ἐστιν ἡ ἀρετή. δ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ κακία, καὶ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώ πους ἀπέστησε, καὶ ἀλλήλων διέστησε. Ταύτην οὖν προτροπάδην φεύγειν χρὴ, καὶ διώκειν τὴν ἀρετὴν, τὴν καὶ Θεῷ προσάγουσαν καὶ ἀλλήλοις συνάπτουσαν. 'Αρετῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας ὄρος, τὸ μετὰ συνέσεως ἄπλαστον. ε'. Ἔλεγε πάλιν· Ἐπειδὴ μέγα τῆς ταπεινοφρο σύνης τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἀλαζονείας τὸ πτῶμα, συμ- βουλεύω ὑμῖν, ἐκεῖνο μὲν ἀσπάσασθαι, τούτῳ δὲ μὴ περιπεσεῖν. ς'. Εἶπε πάλιν · Ὁ δεινὸς καὶ πάντολμος τῆς φιλο χρηματίας έρως, κόρον οὐκ εἰδὼς, ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν κακῶν, τὴν ἁλοῦσαν ψυχὴν ἐλαύνει. Οὐκοῦν μά λιστα αὐτὸν ἐν προοιμίοις ελάσωμεν. Κρατήσας γὰρ, ἀχείρωτος ἔσται. Περὶ τοῦ ἀββά Ισαάκ τοῦ πρεσβυτέρου τῶν Κελλίων. α'. Ηλθόν ποτε τὸν ἀββᾶν Ἰσαὰκ πρεσβύτερον ποιῆσαι. Καὶ ἀκούσας, ἔφυγεν εἰς Αἴγυπτον · καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἀγρὸν, καὶ ἐκρύβη ἀνὰ μέσον τοῦ χόρε του. Κατεδίωξαν οὖν οἱ Πατέρες ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ φθάσαντες εἰς αὐτὸν τὸν ἀγρὸν, κατέλυσαν ἀναπαῆναι μικρὸν ἐκεῖ· ἦν γὰρ νύξ. Καὶ τὸν ὄνον ἀπέλυσαν βό- σχεσθαι. Ὁ δὲ ὄνος ἀπελθὼν, ἔστη κατὰ τοῦ γέροντ τος. Καὶ πρωΐ ζητοῦντες τὸν ὄνον, εὗρον καὶ τὸν ἀ6- σαν Ἰσαάκ· καὶ ἐθαύμασαν. Θέλοντες δὲ αὐτὸν δῆ - σαι, οὐκ ἀφῆκε, λέγων· Οὐκ ἔτι φεύγω. Θέλημα γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐστι, καὶ ὅπου δ' ἂν φύγω, εἰς αὐτὸ Έρχομαι. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ· Οτε ἡμην νεώτερος, ἐκαθήμην μετὰ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου · καὶ οὐδέποτε εξ- πέ μοι ποιῆσαι ἔργον, καίπερ γέρων ὢν καὶ τρέμων ἀλλὰ δι᾿ ἑαυτοῦ ἠγείρετο καὶ παρείχε τὸ βαυκάλιον ἐμοὶ καὶ πᾶσιν ὁμοίως. Καὶ μετὰ τοῦ ἀσσα Θεοδώ ρου τῆς Φέρμης ἐκάθισα, καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἔλεγέ μοι ποιῆσαί τί ποτε· ἀλλὰ καὶ τὴν τράπεζαν δι' ἑαυτοῦ ἐτίθει, καὶ ἔλεγεν · 'Αδελφέ, ἐὰν θέλῃς, δεῦρο φάγε. Ἐγὼ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· ᾿Α66a, ἦλθον πρὸς σὲ ἵνα ὠφεληθῶ· καὶ πῶς οὐ λέγεις μοι τί ποτε ποιῆσαι; Ὁ δὲ γέρων πάντα ἐσιώπα. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγ γειλα τοῖς γέρουσι. Καὶ ἐλθόντες οι γέροντες πρὸς αὐτὸν, εἶπον αὐτῷ· ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὴν ἁγιωσύνην σου, ὠφεληθῆναι, καὶ διατί οὐ λέγεις αυτ τῷ ἵνα ποιήσῃ τί ποτε ; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων - Μὴ γὰρ κοινοβιάρχης είμι, ἵνα διατάξω αὐτῷ; Ἐγὼ τέως, οὐδὲν λέγω αὐτῷ· ἀλλ' ἐὰν θέλῃ. βλέπει με ποιοῦντα, ποιήσει καὶ αὐτός. Από τότε οὖν, προ ελάμβανον καὶ ἐποίουν, εἴ τι ἔμελλεν ὁ γέρων ποιεῖν. Αὐτὸς δς εἴ τι ἐποίει, σιωτῶν ἐποίει· καὶ τοῦτό με ἐδί δαξε, τὸ ποιεῖν σιωπώντα, γ΄. ῾Ο ἀββᾶς Ἰσαάκ, καὶ ὁ ἀββᾶς ᾿Αβραάμ, ἦσαν APPENDIX AD PALLADIUM. virtutem appetunt, sed in via quæ ad eam ducit in- cedere cunctantur: alii vero neque censent virtu- tem esse. Oportet igitur illis quidem persuadere ut segnitiem deponant; hos vero docere, virtutem re- vera virtutem esse. et homines a Deo sejunxit et inter se disjunxit. Hoc igitur concito cursu oportet fugere, nec non conse- ctari virtutem, quæ ad Deum ducit, nosque invicem conjungit. Virtutis autem et philosophiæ modus ac definitio est Cum prudentia simplicitas. humilitatis fastigium, et arrogantiæ præcipitium, consilium vobis do, ut illud amplectamini, in hoc vero ne decidatis. et cuncta audens habendi amor, satietalis nescius, animam quam occupaverit, ad extremum malorum impellit. Ergo eum maxine in principiis pellamus. Cum enim obtinuerit, erit inexpugnabilis. De abbate Isaaco presbytero Celliorum. B presbyterum facerent. Ille audiens fugit in Ægy- ptum ; abiitque ad agrum, ac inter fenum latuit. Itaque Patres post eum subsecuti sunt: et ad eum- dem agrum pervenientes, constiterunt, quo paulumn ibi se reficerent: erat enim nox. Asinum quoque solverunt ad pastum. Qui abiens, stetit ante se- bem. Quocirca mane quærentes asinum, invene- C runt una abbatem Isaacum: atque rem demirati su:t. Cum autem vellent eum ligare, non permisit, dicens : Non amplius fugio. Dei enim voluntas est; et quocunque fugero, ad hoc veniam. nis, manebam cum abbate Cronio; nec unquam dixit mihi quidpiam operis facere, quamvis senex esset ac tremulus: verum sponte surgebat præbe- batque cum mihi tum simili modo cæteris baucale. Item cum abbate Theodoro Pherménsi resedi; nec ipse mihi dixit quidquam agere; sed et ipsemet mensam ponebat, aiebatque: Frater, si placet, man- ducatum veni. Ego vero ad eum aiebam: Abba, ad te accessi, ut caperem utilitatem; quare non mihi præcipis aliquid facere? At senex omnino lacebat. D Abii ergo, et nuntiavi senibus. Qui venientes ad cum ita locuti sunt: Abba, ad sanctitatem tuam venit frater, ut proficeret; cur non ais illi ut aliquid fa- cial? Respondit senex: Num cœnobiarcha sum, quo ei præcipiam? Ego sane, nihil proloquor ; sed si voluerit, quod cernit me facientem, faciet etiam ipse. Ab eo igitur tempore, præveniebam et age- bain, si quid senex esset acturus. Is autem quid- quid operaretur, operabatur tacitus : atque hoc me docuit, cum silentio operari. 'A66a, i 4. (24) Hoc etiam dictum illius exstitit: Vicium, 5. (25) Dixit iterum: Quandoquidem ingens est 6. (26) Hanc quoque protulit sententiam : Gravis 1. (27) Venerunt aliquando, ut abbatem Isaacum 2. Memoravit abbas Isaac: Quando eram juve- 5. Abbas Isaac et albas Abraliam simul mane- (24) Lib. 11, epist. 131. (25) Lib. iii, epist. 69. (26) Lib, ut, epist. 24. (27) Vit. Patr. xxx, 2.

Δ ἀποθανεῖν οἱ Πατέρες ἡμῶν, ἐλυπούμεθα· ἀλλὰ τὰς Β ἐντολὰς τοῦ Κυρίου καὶ αὐτῶν τὰς παραγγελίας της ροῦντες, ἑστήκαμεν, ὡς αὐτῶν ὄντων μεθ᾿ ἡμῶν. Οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιήσατε, καὶ σώζεσθε. ι6. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ, ὅτι Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παμβώ, ὅτι τοιοῦτον ὀφείλει ὁ μοναχὸς φορεῖν ἱμά τιον, ὥστε βάλλειν αὐτὸ ἔξω τοῦ κελλίου ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, καὶ μηδείς λάβῃ αὐτό. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωσὴς τοῦ εἰς Πανεςώ. α΄. Ανῆλθόν οι τινες τῶν Πατέρων πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἰωσὴφ εἰς Πανεφών, ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτὸν περὶ τῆς ἀπαντήσεως τῶν ἀδελφῶν τῶν ξενιζομένων πρὸς αὐτ τοὺς, εἰ χρὴ συγκαταβαίνειν καὶ παρρησιάζεσθαι πρὸς αὐτούς. Καὶ πρὸ τοῦ ἐρωτηθῆναι αὐτὸν εἶπεν ὁ γέρων τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Κατανόησον μέλλω ποιεῖν σήμερον, καὶ ὑπόμεινον. Καὶ ἔθηκεν ὁ γέρων δύο ἐμ- βρίμια σε, ἐν ἐκ δεξιῶν, καὶ ἓν ἐξ ἀριστερῶν αὐτοῦ, καὶ εἶπε· Καθίσατε. Καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν κέλλαν αὐτοῦ, καὶ ἐφόρεσεν ἱμάτια ἐπαιτικά (34)· καὶ ἐξ ελθὼν ἐπέρασεν ἐν μέσῳ αὐτῶν. Καὶ πάλιν εἰσελθὼν, ἐφόρεσε τὰ ἴδια ἱμάτια· καὶ ἐξελθὼν πάλιν δ', ἐκάθι- σεν ἐν μέσῳ αὐτῶν. Αὐτοὶ δὲ ἐξέστησαν ἐπὶ τῷ ἔργῳ ἐποίησα; Λέγουσι · Ναί. " Μὴ ἠλλάγην ἀπὸ τοῦ ἀτί- τοῦ γέροντος. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Κατενοήσατε για μου φορέματος; Λέγουσιν· Ού. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Εἰ οὖν αὐτὸς ἐγώ εἰμι ἐν ἀμφοτέροις (55)· ὡς τὸ πρῶτ τον οὐκ ἤλλαξέ με, οὕτως οὐδὲ τὸ τὸ δεύτερον ἔβλαψε με· οὕτως οὖν οι ὀφείλομεν ποιεῖν εἰς τὴν ὑποδοχήν τῶν ξένων ἀδελφῶν, κατὰ τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον. Δότε γάρ, φησὶ, τὰ Καίσαρος Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ” (τε οὖν ἐστι παρουσία ἀδελφῶν, μετὰ παῤῥησίας οι δεξώμεθα αὐτούς. "Οτε δὲ καταμή νας εσμέν, χρείαν ἔχομεν τοῦ πένθους, ἵνα παραμεί νῃ ἡμῖν. Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, ὅτι καὶ τὰ ἐν καρδίᾳ αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς πρὶν ἐρωτήσωσιν αυτ τόν· καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεόν. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῷ ἀ66. Ἰωσήφ· Εἰπέ μοι πῶς γένωμαι μοναχός; Καὶ εἶπεν· Εἰ θέλεις εύ ρεῖν ἀνάπαυσιν καὶ ὧδε καὶ ἐκεῖ, ἐπὶ παντὶ πράγμα τι λέγε· Ἐγὼ τίς εἰμι; καὶ μὴ κρίνῃς τινά. γ΄. Ὁ αὐτὸς πάλιν ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ἰωσήφ, λέο γων· Τί ποιήσω, όταν προσεγγίζῃ τὰ πάθη ; Αντι- στῷ αὐτοῖς, ἢ ἀφήσω εἰσελθεῖν ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων ποτέ. ΑΙ. ἐμβρύμια. Αφες αὐτὰ εἰσελθεῖν, καὶ πολέμησαν μετ' αὐτῶν. Ἀνακάμψας οὖν ἐν Σκήτει, ἐκάθητο· καὶ ἐλθών τις τῶν Θηβαίων ἐν Σκήτει, ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖς, ὅτι Ἠρώτησα τὸν ἀββᾶν Ιωσήφ, λέγων· Ἐὰν προσεγ γίσῃ μοι πάθος, ἀντιστῷ αὐτῷ, ἢ ἀφήσω εἰσελθεῖν ; Καὶ εἶπέ μοι· Μὴ ἀφήσῃς ὅλως εἰσελθεῖν τὰ πάθη, Αl. τί. λέγει αὐτοῖς. ** οὐκ ἠλλάγην, καὶ οὐδέ. • ΑΙ. τῶν ἀδελφῶν ἀπάντησιν. το ἱλαρότητος, το Α1. εγκάρδια. καὶ ἐφόρεσες μάτια, παιτικά. επετικά. APPENDIX AD PALLADIUM. morti proximi erant Patres nostri, contristalramur; sed præcepta Domini, eorumdemque Patrum mo- nita servando, mansimus, quasi ipsi nobiscum es- sent. Pari modo vos agite, ac servabimini. aiebat, ejusmodi pallium gestari debere a mona- cho, quod si extra cellam projecerit, per tres dies a nemine accipiatur. De abbate Joseph in Panepho. tem Josephum in Panepho, ut ¡Hum interrogarent de susceptione fratrum apud eos diversantium, an oporteret condescendere ac liberius cum iis agere. Et antequam fuisset rogatns, dixit senex discipulo sulo : Considera quod facturus sum hodie, et tolera. Posuit ergo senex duo embrimia, unum`a dextris, alterum a sinistris, dixitque : Sedete. Tum ingres- sus in cellam suam, induit se vestibus quales sunt mendicorum; atque ingressus, per medium eorum transivit. Iterum postea ingressus, sumpsit vesti- menta sua; rursusque exiens, sedit in medio eo- rum. At illi ob id quod fecerat senex obstupuerunt. Ait illis : Conspexistis quid fecerin? Responde- runt : Conspeximus. Mutatusne sun per vile indu- mentum ? Aiunt : Non. Tum eis : Si ergo idem ego sum in utraque veste; et sicut prima non mutavit me, ita nec secunda mihi nocuit : sic igitur debe- mus in susceptione fratrum peregrinorum nos ge- rere, juxta sanctum Evangelium. Præcipit enim : Date quæ sunt Cæsaris, Cæsari, et quæ sunt Dei, Deo. Itaque quando advenerint fratres, cum libertate ac fiducia suscipiamus cos. Quando au- tem soli sumus, luctu indigemus, ut nobiscum permaneat. Quibus illi auditis demirati sunt, quod quæ corde gerebant aperuerit eis ante quam fuissent percontati: atque gloriam dederunt Deo. , Edoce me quonam modo fiam monachus? Et ait : Si cupis requiem invenire in hoc et in illo sæculo, dicito in omni re : Quis ego sum ? et ne quemquam judicaveris. phum, sic : Quid agam, quando affectus accesse- C riut? Resistam illis, an permittam intrare? Senex D respondit : Sine intrare, et cum illis decerta. Re- versus ergo in Scetim, sedebat. Cum Thebæorum aliquis eo veniens, dixit fratribus: Sciscitatus sum abbatem Josephum hisce verbis: Si appropinqua- verit mihi affectus, dein obsistam, an sinam nt introeat? Mihique respondit : Nullatenus permitte ss Al. inser. Al. ius. Al. xal ' Abest ab al. Abest ab al. Matth. xxi, 21. el ( Iidem, vestivit se res vetustas. Legebat ergo Al. Pelagius interpres : Sic ego ipse sum in utrisqu?. Scrib. Si. 12. (32) Sermo abbatis Isaaci fuit : Abbas Pambo 1. (33) Perrexerunt quidam e Patribus ad abba- 2. (36) Dixit abbas Pæmen ablati Josepho : 3. (37) Idem adhuc interrogavit abbatem Jose- (32) Inf. Pamb. Apophth. 6. (35) Vit. Patr. xiii. 1. (35) Εἰ οὖν αὐτὸς ἐγώ εἰμι ἐν ἀμφοτέροις. Idem (34) Vit. Patr. 13, Β. (37) Vit. Patr. x, 29.

ἀλλ᾽ εὐθέως ἔκκοψον αὐτά. Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ποι. Α μὴν, ὅτι οὕτως εἶπε τῷ Θηβαίῳ ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, αναστὰς ἀπῆλθε πρὸς αὐτὸν εἰς Πανεφω, καὶ λέγει αὐτῷ· Α66α, ἐγὼ ἐπίστευσά σοι τοὺς λογισμούς μου· καὶ ἰδοὺ ἄλλως εἶπας ἐμοὶ, καὶ ἄλλως τῷ Θηβαίῳ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ οἶδας ὅτι ἀγαπῶ σε; Καὶ εἶπε· Ναί. Οὐ σὺ ἔλεγές μοι· ὡς ἑαυτῷ εἰπέ μοι ; Καὶ εἶπεν· Οὕτως ἔχει. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν γὰρ εἰσέλθῃ τὰ πάθη, καὶ δῷς καὶ λάβῃς μετ' αὐτῶν, δοκιμώτερόν σε καθιστῶσιν. Ἐγὼ δὲ ὡς ἐμαυτῷ ἐλά λησά σοι. Εἰσὶ δὲ ἄλλοι, οἷς οὐδὲ προσεγγίσα: τὰ πά θη συμφέρει· ἀλλ᾽ εὐθέως ἐκκόψαι αὐτὰ χρείαν Έχουσιν. Τί ποιήσω, ὅτι οὔτε κακοπαθῆσαι δύναμαι, οὐδὲ ἐργά- σασθαι καὶ δοῦναι ἀγάπην; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ οὐ δύναται τούτων οὐδὲ ἐν ποιῆσαι, κἂν τήρησον τὴν συνείδησίν του ἀπὸ τοῦ πλησίον σου ἀπὸ παντὸς καὶ κοῦ· καὶ σώξῃ ". ε'. Ἔλεγέ τις τῶν ἀδελφῶν, ὅτι Παρέβαλόν ποτε εἰς Ἡρακλέος τὴν κάτω πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Ἰωσήφ· καὶ εἶχεν ἐν τῷ μοναστηρίῳ συκάμινον ὡραῖον πάνυ. Καὶ λέγει μοι ἀπὸ πρωΐ· Υπαγε, φάγε· ἦν δὲ παρα- σκευή, καὶ οὐκ ἀπῆλθον διὰ τὴν νηστείαν. Καὶ παρα καλέσας αὐτὸν εἶπον· Διὰ τὸν Θεὸν, εἰπέ μοι τὸν λο γισμὸν τοῦτον· ἰδοὺ σὺ ἔλεγές μοι · Υπαγε, φάγε· ἐγὼ δὲ διὰ τὴν νηστείαν οὐκ ἀπῆλθον, καὶ ἡμην απο σχυνόμενος τὴν σὴν ἐντολὴν λογιζόμενος, Ποίῳ λο- γισμῷ ἔλεγέ μοι ὁ γέρων; Τί οὖν εἶχον ποιῆσαι ; ὅτι Ελεγές μοι, Υπαγε. Ὁ δὲ εἶπεν· Οἱ Πατέρες ἐξ ἀρχῆς οὐ λαλοῦσι τοῖς ἀδελφοῖς τὸ ὀρθὸν, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ στρεβλά καὶ ἐὰν ἴδωσιν ὅτι ποιοῦσι τὰ στρεβλὰ, οὐκ ἐπὶ λαλοῦσιν αὐτοῖς τὰ στρεβλά, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν· εἰδότες, ὅτι εἰς πάντα ὑπήκοοί εἰσιν. ς'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τῷ ἀ66] Λώτ· Οὐ δύνα σας γενέσθαι μοναχός, ἐὰν μὴ γένῃ ὡς πῦρ φλογιζό μενος όλος. Ει ζ. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Λὼτ τῷ ἀ664 Ἰωσήφ, καὶ λέγει αὐτῷ· '4662, κατὰ δύναμιν μου ποιῶ τὴν μια κράν μου σύναξιν, καὶ τὴν μικράν νηστείαν μου, καὶ τὴν εὐχὴν, καὶ τὴν μελέτην, καὶ τὴν ἡσυχίαν, καὶ τὸ κατὰ δύναμιν μου καθαρεύω ' τοῖς λογισμοῖς. Τί οὖν Έχω ποιῆσαι λοιπόν; Αναστὰς οὖν ὁ γέρων, ἤπλωσε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανόν· καὶ γεγόνασιν οἱ δάκτυ καὶ αὐτοῦ, ὡς δέκα λαμπάδες πυρός· καὶ λέγει αύτ • τῷ Εἰ θέλεις, γενοῦ ὅλος ὡς πῦρ. η. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ἰωσήφ, λέγων ὅτι, θέλω ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ κοινοβίου, καὶ καθίσαι καταμόνας. Καὶ λέγει αὐτῷ ἡ γέρων· Ὅπου βλέπεις τὴν ψυχήν σου ἀναπαυομένην καὶ μὴ βλαπτομένην, κάθισον. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εἰς κοινόβιον ἀναπαύομαι, καὶ καταμόνας· τί οὖν θέλεις ποιήσω ; * Δl. ἀναμάρτητον γὰρ τὴν ψυχὴν ζητεῖ ὁ Θεός. Αl. καθαριεύω. APOPHTHEGMATA PATRUM. affecius ingredi, sed illico exscinde eos. Audiens B C vero abbas Pœmen, ita abbatem Josephum locu- tum fuisse Thebano, surgens, ad euin in Panepho profectus est, et ait : Abba, ego concredidi tibi cogitationes meas, et ecce aliter mili, aliter Thebano disseruisti. Dicit ei senex : Nonne scis quod diligo te ? Respondit : Eliam. Nonne tua verba sunt : Tanquam tecumn ageres, profer mihi ? P- men : Ita habet. Tum senex : Nain si intraverint affectus, et cum iis confligens dederis et acceperis, te probatiorem constituent. Ego vero tanquam mihi elocutus sum tibi. Porro sunt alii, quibus conducit affectus ne quidem proximare; sed statim eos amputare debent. sephum hoc modo : Quid acturus sum qui nec vexationes ferre possum, nec operari et dare elec- mosynam? Ait illi senex : Si eorum vel unum fa- cere non vales, conserva saltem tuam conscien- tiam erga proximum tuum ab omni malo, et sal- vus eris. • aliquando Heracleam inferiorem ad abbatem Jo- sephum ; habuit autem in monasterio morum se- ciosissimam. dixit mihi mane: Perge, man- duca; porro erat Parascere : nec ivi, propter je- junium. Itaque rogans eun, dixi : Propter Deum, explica mihi ratiocinationem hanc ; ecce tu præce- pist mihi : Perge, manduca ; ego autem ob jeju- nium non ivi, sed pudore sunfundebar, mandati tui ergo, mecum reputans: Quanam ratione elo- cutus est senex ? Quid ergo facere debui, proptere a quod ire jusseras ? Excepit ille : Patres initio non edicunt fratribus quod rectum est, sed potius per- versa; cinque viderint eos perversa facere, non amplius perversa loquuntur eis, sed veritatem, gnari ad omnia obsequentes esse. tes fieri monachus, nisi instar ignis tolus exstite- ris flammeus. ait : Abba, pro virili mea perago parvum Officium meum, parvum meum jejunium, orationem, medi- tationem, quietem; et quantum valeo, puras obli- D neo cogitationes. Quid ergo adhuc debeo facere? add. Surgens igitur senex, manus extendit in coelum, factique sunt ejus digiti velut decem ignis lampa- des; et dixit ei : Si vis, ellicere totus instar ignis. pacto Exire volo e cœnobio et solitarius se- dere. Dixit ei senex : Ubi videris animam tuam requiescentem nec damno afectam, ibi reside. Tum frater ad eum: Et in cœnobio quietus sum, quando solus dego : quod ergo mihi consilium das " 8. Αδελφός τις ἠρώτησε ἀεσαν Ἰωσήφ, λέγων· 4. (38) Frater aliquis interrogavit abbatem Jo- 5. (39) Retulit quidam fratrum : Profectus sum 6. Dixit abbas Joseph abbati Lolo : Non po- 7. (40) Adiit abbas Lot abbatem Josephum, cui (38) Vit. Patr. 1, 31. (39) Vit. Par. x, 30. 8. Frater interrogavit abbatem Josephum hoc (40) Vit. Patr. xii, &

ἀλλ᾽ εὐθέως ἔκκοψον αὐτά. Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ποι. Α μὴν, ὅτι οὕτως εἶπε τῷ Θηβαίῳ ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, αναστὰς ἀπῆλθε πρὸς αὐτὸν εἰς Πανεφω, καὶ λέγει αὐτῷ· Α66α, ἐγὼ ἐπίστευσά σοι τοὺς λογισμούς μου· καὶ ἰδοὺ ἄλλως εἶπας ἐμοὶ, καὶ ἄλλως τῷ Θηβαίῳ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ οἶδας ὅτι ἀγαπῶ σε; Καὶ εἶπε· Ναί. Οὐ σὺ ἔλεγές μοι· ὡς ἑαυτῷ εἰπέ μοι ; Καὶ εἶπεν· Οὕτως ἔχει. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν γὰρ εἰσέλθῃ τὰ πάθη, καὶ δῷς καὶ λάβῃς μετ' αὐτῶν, δοκιμώτερόν σε καθιστῶσιν. Ἐγὼ δὲ ὡς ἐμαυτῷ ἐλά λησά σοι. Εἰσὶ δὲ ἄλλοι, οἷς οὐδὲ προσεγγίσα: τὰ πά θη συμφέρει· ἀλλ᾽ εὐθέως ἐκκόψαι αὐτὰ χρείαν Έχουσιν. Τί ποιήσω, ὅτι οὔτε κακοπαθῆσαι δύναμαι, οὐδὲ ἐργά- σασθαι καὶ δοῦναι ἀγάπην; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ οὐ δύναται τούτων οὐδὲ ἐν ποιῆσαι, κἂν τήρησον τὴν συνείδησίν του ἀπὸ τοῦ πλησίον σου ἀπὸ παντὸς καὶ κοῦ· καὶ σώξῃ ". ε'. Ἔλεγέ τις τῶν ἀδελφῶν, ὅτι Παρέβαλόν ποτε εἰς Ἡρακλέος τὴν κάτω πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Ἰωσήφ· καὶ εἶχεν ἐν τῷ μοναστηρίῳ συκάμινον ὡραῖον πάνυ. Καὶ λέγει μοι ἀπὸ πρωΐ· Υπαγε, φάγε· ἦν δὲ παρα- σκευή, καὶ οὐκ ἀπῆλθον διὰ τὴν νηστείαν. Καὶ παρα καλέσας αὐτὸν εἶπον· Διὰ τὸν Θεὸν, εἰπέ μοι τὸν λο γισμὸν τοῦτον· ἰδοὺ σὺ ἔλεγές μοι · Υπαγε, φάγε· ἐγὼ δὲ διὰ τὴν νηστείαν οὐκ ἀπῆλθον, καὶ ἡμην απο σχυνόμενος τὴν σὴν ἐντολὴν λογιζόμενος, Ποίῳ λο- γισμῷ ἔλεγέ μοι ὁ γέρων; Τί οὖν εἶχον ποιῆσαι ; ὅτι Ελεγές μοι, Υπαγε. Ὁ δὲ εἶπεν· Οἱ Πατέρες ἐξ ἀρχῆς οὐ λαλοῦσι τοῖς ἀδελφοῖς τὸ ὀρθὸν, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ στρεβλά καὶ ἐὰν ἴδωσιν ὅτι ποιοῦσι τὰ στρεβλὰ, οὐκ ἐπὶ λαλοῦσιν αὐτοῖς τὰ στρεβλά, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν· εἰδότες, ὅτι εἰς πάντα ὑπήκοοί εἰσιν. ς'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τῷ ἀ66] Λώτ· Οὐ δύνα σας γενέσθαι μοναχός, ἐὰν μὴ γένῃ ὡς πῦρ φλογιζό μενος όλος. Ει ζ. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Λὼτ τῷ ἀ664 Ἰωσήφ, καὶ λέγει αὐτῷ· '4662, κατὰ δύναμιν μου ποιῶ τὴν μια κράν μου σύναξιν, καὶ τὴν μικράν νηστείαν μου, καὶ τὴν εὐχὴν, καὶ τὴν μελέτην, καὶ τὴν ἡσυχίαν, καὶ τὸ κατὰ δύναμιν μου καθαρεύω ' τοῖς λογισμοῖς. Τί οὖν Έχω ποιῆσαι λοιπόν; Αναστὰς οὖν ὁ γέρων, ἤπλωσε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανόν· καὶ γεγόνασιν οἱ δάκτυ καὶ αὐτοῦ, ὡς δέκα λαμπάδες πυρός· καὶ λέγει αύτ • τῷ Εἰ θέλεις, γενοῦ ὅλος ὡς πῦρ. η. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ἰωσήφ, λέγων ὅτι, θέλω ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ κοινοβίου, καὶ καθίσαι καταμόνας. Καὶ λέγει αὐτῷ ἡ γέρων· Ὅπου βλέπεις τὴν ψυχήν σου ἀναπαυομένην καὶ μὴ βλαπτομένην, κάθισον. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εἰς κοινόβιον ἀναπαύομαι, καὶ καταμόνας· τί οὖν θέλεις ποιήσω ; * Δl. ἀναμάρτητον γὰρ τὴν ψυχὴν ζητεῖ ὁ Θεός. Αl. καθαριεύω. APOPHTHEGMATA PATRUM. affecius ingredi, sed illico exscinde eos. Audiens B C vero abbas Pœmen, ita abbatem Josephum locu- tum fuisse Thebano, surgens, ad euin in Panepho profectus est, et ait : Abba, ego concredidi tibi cogitationes meas, et ecce aliter mili, aliter Thebano disseruisti. Dicit ei senex : Nonne scis quod diligo te ? Respondit : Eliam. Nonne tua verba sunt : Tanquam tecumn ageres, profer mihi ? P- men : Ita habet. Tum senex : Nain si intraverint affectus, et cum iis confligens dederis et acceperis, te probatiorem constituent. Ego vero tanquam mihi elocutus sum tibi. Porro sunt alii, quibus conducit affectus ne quidem proximare; sed statim eos amputare debent. sephum hoc modo : Quid acturus sum qui nec vexationes ferre possum, nec operari et dare elec- mosynam? Ait illi senex : Si eorum vel unum fa- cere non vales, conserva saltem tuam conscien- tiam erga proximum tuum ab omni malo, et sal- vus eris. • aliquando Heracleam inferiorem ad abbatem Jo- sephum ; habuit autem in monasterio morum se- ciosissimam. dixit mihi mane: Perge, man- duca; porro erat Parascere : nec ivi, propter je- junium. Itaque rogans eun, dixi : Propter Deum, explica mihi ratiocinationem hanc ; ecce tu præce- pist mihi : Perge, manduca ; ego autem ob jeju- nium non ivi, sed pudore sunfundebar, mandati tui ergo, mecum reputans: Quanam ratione elo- cutus est senex ? Quid ergo facere debui, proptere a quod ire jusseras ? Excepit ille : Patres initio non edicunt fratribus quod rectum est, sed potius per- versa; cinque viderint eos perversa facere, non amplius perversa loquuntur eis, sed veritatem, gnari ad omnia obsequentes esse. tes fieri monachus, nisi instar ignis tolus exstite- ris flammeus. ait : Abba, pro virili mea perago parvum Officium meum, parvum meum jejunium, orationem, medi- tationem, quietem; et quantum valeo, puras obli- D neo cogitationes. Quid ergo adhuc debeo facere? add. Surgens igitur senex, manus extendit in coelum, factique sunt ejus digiti velut decem ignis lampa- des; et dixit ei : Si vis, ellicere totus instar ignis. pacto Exire volo e cœnobio et solitarius se- dere. Dixit ei senex : Ubi videris animam tuam requiescentem nec damno afectam, ibi reside. Tum frater ad eum: Et in cœnobio quietus sum, quando solus dego : quod ergo mihi consilium das " 8. Αδελφός τις ἠρώτησε ἀεσαν Ἰωσήφ, λέγων· 4. (38) Frater aliquis interrogavit abbatem Jo- 5. (39) Retulit quidam fratrum : Profectus sum 6. Dixit abbas Joseph abbati Lolo : Non po- 7. (40) Adiit abbas Lot abbatem Josephum, cui (38) Vit. Patr. 1, 31. (39) Vit. Par. x, 30. 8. Frater interrogavit abbatem Josephum hoc (40) Vit. Patr. xii, &

Α Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ ἀναπαύῃ εἰς τὸ κοινόβιον Β Αl. εἰς. * Αl. δε. το Α1. ἴδον. καὶ καταμόνας, στῆσον τοὺς δύο λογισμούς σου ὡς ἐν ζυγῷ· καὶ ὅπου βλέπεις ὅτι μᾶλλον ἐκεῖ ὠφελεῖται καὶ κατάγει ὁ λογισμός σου, τοῦτο ποίησον. θ'. Παρέλαβε τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ, ἵνα ἀπελθόντες ἐπισκέψωνται τὸν ἀ66ᾶν Ἰω σήφ· καὶ λέγει· Εἰπὲ τῷ μαθητῇ σου, ἵνα στρώσῃ ἡμῖν τὸν ὄνον. Καὶ λέγει· Φώνησον αὐτόν· καὶ εἴ τι θέλεις ποιεῖ. Λέγει· Τίς καλεῖται; Ο δὲ ἔφη· Οὐκ οἶδα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Πόσον χρόνον ἔχει μετὰ σοῦ, ὅτι οὐκ οἶδας τὸ ὄνομα αὐτοῦ; Καὶ εἶπεν· Εχει δύο ἔτη. Ὁ δὲ ἔφη · Ε! σὺ δύο ἔτη οὐκ οἶδας τὸ ὄνομα τοῦ μαθητοῦ σου, ἐγὼ εἰς μίαν ἡμέραν τί ἔχω χρείαν μαθεῖν αὐτό; ι. Συνήχθησαν ἀδελφοί ποτε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ιω· σήφ· καὶ καθημένων αὐτῶν, καὶ ἐπερωτώντων απ τὸν, ἔχαιρε· καὶ προθυμούμενος ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἐγὼ βασιλεύς είμι σήμερον· ἐβασίλευσα γὰρ ἐπὶ τὰ πάθη. ια΄. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ιωσήφ τῆς Πανεφών ὅτι μέλλοντος αὐτοῦ τελευτᾷν, καθημένων γερόντων, προσχών πρὸς τὴν θυρίδα, εἶδε τὸν διάβολον καθή- μενον πρὸς τῇ θυρίδι· καὶ φωνήσας τῷ μαθητῇ αὐ τοῦ, ἔλεγε· Φέρε τὴν ῥάβδον νομίζει γὰρ οὗτος ὅτι ἐγήρασα, καὶ οὐκ ἔτι δύναμαι πρὸς αὐτόν. Καὶ ὡς κατέσχε τὴν ῥάβδον, εἶδον οἱ γέροντες ὅτι ἐχάλασεν ἑαυτὸν ὡς κύων διὰ τῆς θυρίδος, καὶ ἀφανὴς ἐγένετο. • Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιακώβου. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιάκωβος ὅτι, Μειζόν ἐστι τὸ ξενιτεῦσαι παρὰ τὸ ξενοδοχεῖν. β'. Ἔλεγε πάλιν, ὅτι ἐπαινούμενον, δεῖ λογίζεσθαι τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ, καὶ ἐννοεῖν ὅτι οὐκ ἔστιν ἄξιος τῶν λεγομένων. γ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ωσπερ λύχνος ἐν σκοτεινῷ κοι τῶνι φωτίζει, οὕτως καὶ ἡ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὅταν ἔλθῃ εἰς καρδίαν ἀνθρώπου, φωτίζει αὐτὸν, καὶ διδάσκει πάσας τὰς ἀρετὰς καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ. δ'. Εἶπε πάλιν· Οὐκ ἔστι χρεία λόγων μόνον· εἰσὶ γὰρ πολλοὶ λόγοι ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἐν τῷ καιρῷ τοῦ τῳ. ᾿Αλλὰ χρεία ἐστὶν ἔργου· αὐτὸ γάρ ἐστι τὸ ζη- τούμενον, καὶ οὐ λόγοι, οἵτινες οὐκ ἔχουσι καρπόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιέρακος. α'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ιέρακα, λέγων· Εἰπέ μοι λόγον, πῶς σωθῶ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κάθου εἰς τὸ κελλίον σου· ἐὰν πεινᾷς, φάγε· ἐὰν δι ψᾷς, πίε· καὶ μὴ κακολογήσῃς τινά· καὶ σώζῃ. β'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε κοσμικόν λόγον ἢ εἶπον, ἢ ἠθέλησα ἀκοῦσαι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ εὐνούχου. α'. Ο ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ εὐνοῦχος, νεώτερος ἂν ἠρώτησε γέροντα, λέγων· Πῶς ὑμεῖς ἡδυνήθητε ποιή σαι τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ ἐν ἀναπαύσει· ἡμεῖς δὲ οὐδὲ μετὰ κόπου ποιῆσαι δυνάμεθα; Καὶ λέγει ὁ γέρων ο • APPENDIX AD PALLADIUM. Respondit sener : Si conquiescis tum in coenobio, tum solitarius; statue cogitationes tuas velut in trutina : et ubi videris aniuum tuum magis proli- cere, eoque propendere, id facito. ut simul abbatem Josephum inviserent; et ait : Precipe discipulo tuo, ut nobis asinum sternat. Ille : Voca eum, quod volueris exsequetur. Dicit : Quod est nomen ei? Respondit : Nescio. Tum al- ter: A quonam, inquit, tempore tecum degit, quod nomen illius nescis? A duobus annis, infit. Tum excepit alius Si tu per duos annos non cogno- visti nomen discipuli tui, ego ad unum diem quid opus habeo ut illud discam? tem Josephum : quibus sedentibus atque ipsum in- terrogantibus, gaudebat; et lætus dixit eis: Ego hodie rex sum; nam super affectus regnavi. cum jam esset moriturus, sedentibus senibus, in- tendens in ostium, aspexerit diabolum illic seden tem ; vocatoque discipulo, dixerit : Alfer baculum; iste enim existimat, me senem factum, non amplius in eum valere. Uique baculum manu tenuit, vide- runt senes quod diabolus per januam, instar canis, subduxit se, nec amplius comparuit. De abbate Jacobo. quam hospitem suscipere. tare peccata sua, et cogitare quod non mereatur laudes ejusmodi. cubiculo collustrat: ita etiam timor Dei cum vene- rit in cor hominis, illuminat eum, docetque virtu- tes cunctas et Dei mandata. verbis opus est: hoc enim tempore plurimum ver- borum est inter homines. Sed opus est opere; id enim est quod quæritur; non autem verba, quæ fructum non ferunt. De abbate Hierace. sermonem, quonam modo salvus fam ? Respondit ei senex : Sede in cella tua; si esurieris, manduca, si silieris, bibe ; ad hæc noli de quoquam male lo- qui, et salvus eris. aut protuli, aut volui audire. De abbate Joanne eunucho. senem sic interrogavit : Quomodo vos potuistis peragere opus Dei in requie; nos vero neque cum Labore possumus? Respondit senex : Nos valuimus,. « D 9. Accessit senum nonnullus ad sodalem suum, 10. Congregati sunt aliquando fratres apud abba- 11. Aiebant de abbate Josepho e Paneplio, quod 1. Disit abbas Jacobus : Majus est hospitem esse, 2. Monuit etiam, eum qui laudatur, debere repu- G 3. (41) Ierum dixit: Sicut lucerna in obscuro 4. Rursum hanc sententiam protulit : Non solum 1. Frater rogavit abbatem Hieracem : Profer mihi 2. Idem dixit : Nunquam sæcularem sermonem 1. Abbas Joannes eunuchus, cum esset juvenis, (41) Vit. Patr. 1, 7.

Α Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ ἀναπαύῃ εἰς τὸ κοινόβιον Β Αl. εἰς. * Αl. δε. το Α1. ἴδον. καὶ καταμόνας, στῆσον τοὺς δύο λογισμούς σου ὡς ἐν ζυγῷ· καὶ ὅπου βλέπεις ὅτι μᾶλλον ἐκεῖ ὠφελεῖται καὶ κατάγει ὁ λογισμός σου, τοῦτο ποίησον. θ'. Παρέλαβε τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ, ἵνα ἀπελθόντες ἐπισκέψωνται τὸν ἀ66ᾶν Ἰω σήφ· καὶ λέγει· Εἰπὲ τῷ μαθητῇ σου, ἵνα στρώσῃ ἡμῖν τὸν ὄνον. Καὶ λέγει· Φώνησον αὐτόν· καὶ εἴ τι θέλεις ποιεῖ. Λέγει· Τίς καλεῖται; Ο δὲ ἔφη· Οὐκ οἶδα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Πόσον χρόνον ἔχει μετὰ σοῦ, ὅτι οὐκ οἶδας τὸ ὄνομα αὐτοῦ; Καὶ εἶπεν· Εχει δύο ἔτη. Ὁ δὲ ἔφη · Ε! σὺ δύο ἔτη οὐκ οἶδας τὸ ὄνομα τοῦ μαθητοῦ σου, ἐγὼ εἰς μίαν ἡμέραν τί ἔχω χρείαν μαθεῖν αὐτό; ι. Συνήχθησαν ἀδελφοί ποτε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ιω· σήφ· καὶ καθημένων αὐτῶν, καὶ ἐπερωτώντων απ τὸν, ἔχαιρε· καὶ προθυμούμενος ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἐγὼ βασιλεύς είμι σήμερον· ἐβασίλευσα γὰρ ἐπὶ τὰ πάθη. ια΄. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ιωσήφ τῆς Πανεφών ὅτι μέλλοντος αὐτοῦ τελευτᾷν, καθημένων γερόντων, προσχών πρὸς τὴν θυρίδα, εἶδε τὸν διάβολον καθή- μενον πρὸς τῇ θυρίδι· καὶ φωνήσας τῷ μαθητῇ αὐ τοῦ, ἔλεγε· Φέρε τὴν ῥάβδον νομίζει γὰρ οὗτος ὅτι ἐγήρασα, καὶ οὐκ ἔτι δύναμαι πρὸς αὐτόν. Καὶ ὡς κατέσχε τὴν ῥάβδον, εἶδον οἱ γέροντες ὅτι ἐχάλασεν ἑαυτὸν ὡς κύων διὰ τῆς θυρίδος, καὶ ἀφανὴς ἐγένετο. • Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιακώβου. α'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιάκωβος ὅτι, Μειζόν ἐστι τὸ ξενιτεῦσαι παρὰ τὸ ξενοδοχεῖν. β'. Ἔλεγε πάλιν, ὅτι ἐπαινούμενον, δεῖ λογίζεσθαι τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ, καὶ ἐννοεῖν ὅτι οὐκ ἔστιν ἄξιος τῶν λεγομένων. γ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ωσπερ λύχνος ἐν σκοτεινῷ κοι τῶνι φωτίζει, οὕτως καὶ ἡ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὅταν ἔλθῃ εἰς καρδίαν ἀνθρώπου, φωτίζει αὐτὸν, καὶ διδάσκει πάσας τὰς ἀρετὰς καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ. δ'. Εἶπε πάλιν· Οὐκ ἔστι χρεία λόγων μόνον· εἰσὶ γὰρ πολλοὶ λόγοι ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἐν τῷ καιρῷ τοῦ τῳ. ᾿Αλλὰ χρεία ἐστὶν ἔργου· αὐτὸ γάρ ἐστι τὸ ζη- τούμενον, καὶ οὐ λόγοι, οἵτινες οὐκ ἔχουσι καρπόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιέρακος. α'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ιέρακα, λέγων· Εἰπέ μοι λόγον, πῶς σωθῶ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κάθου εἰς τὸ κελλίον σου· ἐὰν πεινᾷς, φάγε· ἐὰν δι ψᾷς, πίε· καὶ μὴ κακολογήσῃς τινά· καὶ σώζῃ. β'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε κοσμικόν λόγον ἢ εἶπον, ἢ ἠθέλησα ἀκοῦσαι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ εὐνούχου. α'. Ο ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ εὐνοῦχος, νεώτερος ἂν ἠρώτησε γέροντα, λέγων· Πῶς ὑμεῖς ἡδυνήθητε ποιή σαι τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ ἐν ἀναπαύσει· ἡμεῖς δὲ οὐδὲ μετὰ κόπου ποιῆσαι δυνάμεθα; Καὶ λέγει ὁ γέρων ο • APPENDIX AD PALLADIUM. Respondit sener : Si conquiescis tum in coenobio, tum solitarius; statue cogitationes tuas velut in trutina : et ubi videris aniuum tuum magis proli- cere, eoque propendere, id facito. ut simul abbatem Josephum inviserent; et ait : Precipe discipulo tuo, ut nobis asinum sternat. Ille : Voca eum, quod volueris exsequetur. Dicit : Quod est nomen ei? Respondit : Nescio. Tum al- ter: A quonam, inquit, tempore tecum degit, quod nomen illius nescis? A duobus annis, infit. Tum excepit alius Si tu per duos annos non cogno- visti nomen discipuli tui, ego ad unum diem quid opus habeo ut illud discam? tem Josephum : quibus sedentibus atque ipsum in- terrogantibus, gaudebat; et lætus dixit eis: Ego hodie rex sum; nam super affectus regnavi. cum jam esset moriturus, sedentibus senibus, in- tendens in ostium, aspexerit diabolum illic seden tem ; vocatoque discipulo, dixerit : Alfer baculum; iste enim existimat, me senem factum, non amplius in eum valere. Uique baculum manu tenuit, vide- runt senes quod diabolus per januam, instar canis, subduxit se, nec amplius comparuit. De abbate Jacobo. quam hospitem suscipere. tare peccata sua, et cogitare quod non mereatur laudes ejusmodi. cubiculo collustrat: ita etiam timor Dei cum vene- rit in cor hominis, illuminat eum, docetque virtu- tes cunctas et Dei mandata. verbis opus est: hoc enim tempore plurimum ver- borum est inter homines. Sed opus est opere; id enim est quod quæritur; non autem verba, quæ fructum non ferunt. De abbate Hierace. sermonem, quonam modo salvus fam ? Respondit ei senex : Sede in cella tua; si esurieris, manduca, si silieris, bibe ; ad hæc noli de quoquam male lo- qui, et salvus eris. aut protuli, aut volui audire. De abbate Joanne eunucho. senem sic interrogavit : Quomodo vos potuistis peragere opus Dei in requie; nos vero neque cum Labore possumus? Respondit senex : Nos valuimus,. « D 9. Accessit senum nonnullus ad sodalem suum, 10. Congregati sunt aliquando fratres apud abba- 11. Aiebant de abbate Josepho e Paneplio, quod 1. Disit abbas Jacobus : Majus est hospitem esse, 2. Monuit etiam, eum qui laudatur, debere repu- G 3. (41) Ierum dixit: Sicut lucerna in obscuro 4. Rursum hanc sententiam protulit : Non solum 1. Frater rogavit abbatem Hieracem : Profer mihi 2. Idem dixit : Nunquam sæcularem sermonem 1. Abbas Joannes eunuchus, cum esset juvenis, (41) Vit. Patr. 1, 7.

Ἡμεῖς ἡδυνήθημεν, ἐπειδὴ κεφάλαιον ἔχομεν τὸ ἔρ- Α τον τοῦ Θεοῦ, τὴν δὲ χρείαν τὴν σωματικὴν ἐλάχι στον· ὑμεῖς δὲ κεφάλαιον ἔχετε την σωματικὴν χρείαν, τὸ δὲ ἔργον τοῦ Θεοῦ οὐκ ἀναγκαιότερον. Διὰ τοῦτο κάμνετε, καὶ διὰ τοῦτο ὁ Σωτὴρ εἶπε τοῖς μα θηταῖς· Ολιγόπιστοι, ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασι λείαν τοῦ Θεοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ἡμῖν. ἀδιας Αντώνιος εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε τὸ ἑαυτοῦ συμ- φέρον προέκρινα τῆς τοῦ ἀδελφοῦ μου ὠφελείας. γ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κίληξ ὁ ἡγούμε νας τῆς Ῥαϊβοῦ, τοῖς ἀδελφοῖς· Τέκνα, ὡς ἐφύγομεν τὸν κόσμον, φύγωμεν καὶ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρ τός ! Εἶπε πάλιν · Μιμησώμεθα τοὺς Πατέρας ἡμῶν· Β μετά ποίας σκληραγωγίας, καὶ ἡσυχίας εκάθισαν ὧδε. ε'. Εἶπε πάλιν· Μὴ ῥυπώσωμεν, τέκνα, τὸν τόπον τοῦτον, ἂν οἱ Πατέρες ἡμῶν ἐκαθάρισαν ἀπὸ δαιμόν των. πραγματευτών. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τῶν Κελλίων. α'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης τῶν Κελλίων, λέ- γων, ὅτι Μία πόρνη ἦν ἐν Αἰγύπτῳ, εὐμορφωτάτη καὶ πλουσία σφόδρα· καὶ οἱ ἄρχοντες (42) ἤρχοντο πρὸς αὐτήν. Μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν εὐκαίρησεν ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἠθέλησεν εἰσελθεῖν ἔσω. Ὁ δὲ ὑποδιάκονος, ὁ στήκων εἰς τὰς θύρας, οὐκ εἴασεν αὐ- τήν, λέγων· Οὐκ εἶ ἀξία εἰσελθεῖν εἰς οἶχον Θεοῦ, ὅτι ἀκάθαρτος εἶ. ὡς δὲ ἐμάχοντο, ἤκουσεν ὁ ἐπίσκο- τας τοῦ θορύβου, καὶ ἐξῆλθε. Λέγει οὖν αὐτῷ ἡ πόρ- τη· Οὐκ ἀφίει με εἰσελθεῖν εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ἐπίσκοπος· Οὐκ ἔξεστί σοι εἰσελθεῖν, ὅτι ἀκάθαρτος εἴ. Ἡ δὲ κατανυγεῖσα λέγει αὐτῷ· Οὐκ Επι πορνεύω. Λέγει αὐτῇ ὁ ἐπίσκοπος· Ἐὰν φέρῃς ὧδε τὰ χρήματά σου, οἶδα ὅτι οὐ πορνεύεις ἔτι. ὡς δὲ ἤνεγκε, λαβὼν ἔκαυσεν αὐτὰ πυρί. Καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, κλαίουσα καὶ λέγουσα· Εἰ ὧδε οὕτως μοι γέγονεν, ἐκεῖ τί ἔχω παθεῖν ; Καὶ μετενόησε, καὶ γέγονε σκεῦος ἐκλογῆς. β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης τῆς Θηβαΐδος 11. Οφείλει ὁ μοναχὸς πρὸ πάντων τὴν ταπεινοφροσύ την κατορθώσαι. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ πρώτη ἐντολὴ τοῦ Σωτήρος, λέγοντος· Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύ ματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ισιδώρου τοῦ πρεσβυτέρου. σ. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰσιδώρου τοῦ πρεσβυ- τι ΑΙ. ὁ Θηβαίος. APOPHTHEGMATA PATRUM. quia præcipui loco habuimus opus Dei, minimt C D vero corporalem necessitatem: vos autein præci- puum ducitis necessitatem corporalem, opus autem Dei rem iniuus necessariam. Ideo laboratis : et ea- propter Salvator discipulis suis dixit : Homines modicæ fidei, quærite primum regnum Dei, et hæc omnia adjicientur vobis”. Narravit abbas Joannes, quod Pater noster abbas Antonius dixerit : Nunquam meum commo- dum utilitati fratris mei prætuli. tbu, dicebat fratribus : Filii, sicut fugimus mun- dum, fugiamus pariter carnis cupiditates. quanta cum austeritate et quiete resederunt in loco loc. istum, quem Patres nostri a dæmouibus munda- verunt. non autem negotiatorum. De abbate Joanne Cellarum. Erat in Egypto meretrix pulcherrima, admodum dives, ad qua m venire solebant viri in potestate et dignitate constituti. Quodamn igitur die processit ad ecclesiam, voluitque introire. At subdiaconus qui ad portam stabat, non permisit, dicens : Nequa- quam digna es ut ingrediaris in domum Dei, quia impura es. Dum autem concertarent, murmur au- divit episcopus, et egressus est. Ait ergo illi mere- trix Non sinit me intrare in ecclesiam. Tum ei episcopus : Non licet tibi introire, cum immunda sis. Illa vero compuncta dixit ei : Non amplius for- nicabor. Atque ad eam episcopus : Si attuleris buc facultates tuas, cognoscam te non amplius fornica- turam. Ubi autem attulit, episcopus acceptas igni combussit; illa ingressa est in ecclesiam, Mens ac dicens : Si hic ita mecum actum est, illic quid ha- beo pati? Et poenitentiam egit, evasitque vas ele- ctionis. nachus ante omnia humilitatis bonum obtinere, Hoc enim est primum Salvatoris mandatum, dicen- tis: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnam calorum 18. Matth. vi, 30, 33. Matth. v, 3. stres, optimates, aulæ proceres, magistratus majo- res, poleslales. In Conficiu Arnobii et Serapionis, post Irenæum p. 527: Pone tres imperatores in uno regne, in una concordia, in una sede, in una suavitate, in uno amoris affectu, in una potestate: et quære in ípsis, qui primum locum potestatis obtineat? Sine dubiv qui toti tres Augusti sunt, toti tres primi sunt : PATROL. GR. LXV. De abbate Isidoro presbytero. secundum vero locum, et tertium potestatis (substi- tue, potestates) ab Augustis ordinale habebunt. 9. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι ὁ Πατήρ ἡμῶν ὁ 5. Εἶπε πάλιν· Ὁ τόπος οὗτος ἀσκητῶν ἐστιν, οὐ 3. (43) Abbas Joannes Cilix, præpositus in Rbai- 4. (44) Dixit iterum : Imitemur Patres nostros : 5. (45) Ait rursus : Filii, ne sordidemus locum 6. (46) Adbuc dixit : Locus iste ascetarum est, 1. Ad hunc modum narravit Joannes Cellensis : 2. (47) Dixit abbas Joannes Thebaldis : Debet mo- (62) Οἱ ἄρχοντες. Principes viri, nobiles ac illu- 4. Aiebant de abbate Isidoro presbytero, venisse (43) Vit. Patr. x, 115. (44) Ibidem. (45) Ibidem. (46) Ibidem. (47) Vit. Patr. xv, 23; L. Doroth. Doctr. 2.

Ἡμεῖς ἡδυνήθημεν, ἐπειδὴ κεφάλαιον ἔχομεν τὸ ἔρ- Α τον τοῦ Θεοῦ, τὴν δὲ χρείαν τὴν σωματικὴν ἐλάχι στον· ὑμεῖς δὲ κεφάλαιον ἔχετε την σωματικὴν χρείαν, τὸ δὲ ἔργον τοῦ Θεοῦ οὐκ ἀναγκαιότερον. Διὰ τοῦτο κάμνετε, καὶ διὰ τοῦτο ὁ Σωτὴρ εἶπε τοῖς μα θηταῖς· Ολιγόπιστοι, ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασι λείαν τοῦ Θεοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ἡμῖν. ἀδιας Αντώνιος εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε τὸ ἑαυτοῦ συμ- φέρον προέκρινα τῆς τοῦ ἀδελφοῦ μου ὠφελείας. γ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ὁ Κίληξ ὁ ἡγούμε νας τῆς Ῥαϊβοῦ, τοῖς ἀδελφοῖς· Τέκνα, ὡς ἐφύγομεν τὸν κόσμον, φύγωμεν καὶ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρ τός ! Εἶπε πάλιν · Μιμησώμεθα τοὺς Πατέρας ἡμῶν· Β μετά ποίας σκληραγωγίας, καὶ ἡσυχίας εκάθισαν ὧδε. ε'. Εἶπε πάλιν· Μὴ ῥυπώσωμεν, τέκνα, τὸν τόπον τοῦτον, ἂν οἱ Πατέρες ἡμῶν ἐκαθάρισαν ἀπὸ δαιμόν των. πραγματευτών. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τῶν Κελλίων. α'. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης τῶν Κελλίων, λέ- γων, ὅτι Μία πόρνη ἦν ἐν Αἰγύπτῳ, εὐμορφωτάτη καὶ πλουσία σφόδρα· καὶ οἱ ἄρχοντες (42) ἤρχοντο πρὸς αὐτήν. Μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν εὐκαίρησεν ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἠθέλησεν εἰσελθεῖν ἔσω. Ὁ δὲ ὑποδιάκονος, ὁ στήκων εἰς τὰς θύρας, οὐκ εἴασεν αὐ- τήν, λέγων· Οὐκ εἶ ἀξία εἰσελθεῖν εἰς οἶχον Θεοῦ, ὅτι ἀκάθαρτος εἶ. ὡς δὲ ἐμάχοντο, ἤκουσεν ὁ ἐπίσκο- τας τοῦ θορύβου, καὶ ἐξῆλθε. Λέγει οὖν αὐτῷ ἡ πόρ- τη· Οὐκ ἀφίει με εἰσελθεῖν εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ἐπίσκοπος· Οὐκ ἔξεστί σοι εἰσελθεῖν, ὅτι ἀκάθαρτος εἴ. Ἡ δὲ κατανυγεῖσα λέγει αὐτῷ· Οὐκ Επι πορνεύω. Λέγει αὐτῇ ὁ ἐπίσκοπος· Ἐὰν φέρῃς ὧδε τὰ χρήματά σου, οἶδα ὅτι οὐ πορνεύεις ἔτι. ὡς δὲ ἤνεγκε, λαβὼν ἔκαυσεν αὐτὰ πυρί. Καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, κλαίουσα καὶ λέγουσα· Εἰ ὧδε οὕτως μοι γέγονεν, ἐκεῖ τί ἔχω παθεῖν ; Καὶ μετενόησε, καὶ γέγονε σκεῦος ἐκλογῆς. β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης τῆς Θηβαΐδος 11. Οφείλει ὁ μοναχὸς πρὸ πάντων τὴν ταπεινοφροσύ την κατορθώσαι. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ πρώτη ἐντολὴ τοῦ Σωτήρος, λέγοντος· Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύ ματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ισιδώρου τοῦ πρεσβυτέρου. σ. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰσιδώρου τοῦ πρεσβυ- τι ΑΙ. ὁ Θηβαίος. APOPHTHEGMATA PATRUM. quia præcipui loco habuimus opus Dei, minimt C D vero corporalem necessitatem: vos autein præci- puum ducitis necessitatem corporalem, opus autem Dei rem iniuus necessariam. Ideo laboratis : et ea- propter Salvator discipulis suis dixit : Homines modicæ fidei, quærite primum regnum Dei, et hæc omnia adjicientur vobis”. Narravit abbas Joannes, quod Pater noster abbas Antonius dixerit : Nunquam meum commo- dum utilitati fratris mei prætuli. tbu, dicebat fratribus : Filii, sicut fugimus mun- dum, fugiamus pariter carnis cupiditates. quanta cum austeritate et quiete resederunt in loco loc. istum, quem Patres nostri a dæmouibus munda- verunt. non autem negotiatorum. De abbate Joanne Cellarum. Erat in Egypto meretrix pulcherrima, admodum dives, ad qua m venire solebant viri in potestate et dignitate constituti. Quodamn igitur die processit ad ecclesiam, voluitque introire. At subdiaconus qui ad portam stabat, non permisit, dicens : Nequa- quam digna es ut ingrediaris in domum Dei, quia impura es. Dum autem concertarent, murmur au- divit episcopus, et egressus est. Ait ergo illi mere- trix Non sinit me intrare in ecclesiam. Tum ei episcopus : Non licet tibi introire, cum immunda sis. Illa vero compuncta dixit ei : Non amplius for- nicabor. Atque ad eam episcopus : Si attuleris buc facultates tuas, cognoscam te non amplius fornica- turam. Ubi autem attulit, episcopus acceptas igni combussit; illa ingressa est in ecclesiam, Mens ac dicens : Si hic ita mecum actum est, illic quid ha- beo pati? Et poenitentiam egit, evasitque vas ele- ctionis. nachus ante omnia humilitatis bonum obtinere, Hoc enim est primum Salvatoris mandatum, dicen- tis: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnam calorum 18. Matth. vi, 30, 33. Matth. v, 3. stres, optimates, aulæ proceres, magistratus majo- res, poleslales. In Conficiu Arnobii et Serapionis, post Irenæum p. 527: Pone tres imperatores in uno regne, in una concordia, in una sede, in una suavitate, in uno amoris affectu, in una potestate: et quære in ípsis, qui primum locum potestatis obtineat? Sine dubiv qui toti tres Augusti sunt, toti tres primi sunt : PATROL. GR. LXV. De abbate Isidoro presbytero. secundum vero locum, et tertium potestatis (substi- tue, potestates) ab Augustis ordinale habebunt. 9. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης, ὅτι ὁ Πατήρ ἡμῶν ὁ 5. Εἶπε πάλιν· Ὁ τόπος οὗτος ἀσκητῶν ἐστιν, οὐ 3. (43) Abbas Joannes Cilix, præpositus in Rbai- 4. (44) Dixit iterum : Imitemur Patres nostros : 5. (45) Ait rursus : Filii, ne sordidemus locum 6. (46) Adbuc dixit : Locus iste ascetarum est, 1. Ad hunc modum narravit Joannes Cellensis : 2. (47) Dixit abbas Joannes Thebaldis : Debet mo- (62) Οἱ ἄρχοντες. Principes viri, nobiles ac illu- 4. Aiebant de abbate Isidoro presbytero, venisse (43) Vit. Patr. x, 115. (44) Ibidem. (45) Ibidem. (46) Ibidem. (47) Vit. Patr. xv, 23; L. Doroth. Doctr. 2.

τέρου, ὅτι ἦλθε ποτέ τις ἀδελφὸς, ἵνα καλέσῃ αὐτὸν τίνη, ὁλοκοτίνιν ὁλοκοτίνιον, πεντακοσίους ολοκοτίνους, χρυσίνους εἰς ἄριστον. Ὁ δὲ γέρων οὐκ ἠνέσχετο ἀπελθεῖν, λέ γων, "Οτι 'Αδάμ, τῷ βρώματι ἀπατηθεὶς, ἔξω τοῦ παραδείσου ηυλίσθη. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Σὺ ὅλως φοβῇ ἐξελθεῖν τοῦ κελλίου σου; Ὁ δὲ πάλιν εἶπε· ως Τέκνον, φοβοῦμαι, ὅτι ὁ διάβολος ὡς λέων ωρυόμε- νος ζητεῖ τίνα καταπίῃ. Πολλάκις δὲ ἔλεγεν, ότι Ἐάν τις δῷ ἑαυτὸν εἰς οἰνοποσίαν, οὐ μὴ ἐκφύγῃ τὴν τῶν λογισμῶν ἐπιβουλήν. Καὶ γὰρ ὁ Λώτ, ἀναγκα σθεὶς ὑπὸ τῶν θυγατέρων αὐτοῦ, ἐμεθύσθη ἐκ τοῦ οἴνου, καὶ διὰ τῆς μέθης εὐχερῶς ὁ διάβολος εἰς ἄνο μον πορνείαν αὐτὸν παρεσκεύασεν. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ισίδωρος· Εἰ βασιλείας ούρα νῶν ἐρᾶς, χρημάτων καταφρόνει, καὶ τῆς θείας ἀμοιβῆς ἀντιποιοῦ. γ. Εἶπε πάλιν· Ζῆσαι σε κατὰ Θεὸν, ἀδύνατον, φιλήδονον ὄντα καὶ φιλάργυρον. δ. Εἶπε πάλιν· Εἰ νομίμως ἀσκεῖτε νηστεύοντες, μὴ τυφοῦσθε· εἰ δὲ ἐπὶ τοῦτο αὐχεῖτε, μάλλον κρεωφα γεῖτε. Συμφέρει γὰρ ἀνθρώπων μᾶλλον κρέα ἐσθίειν, ἢ τυφοῦσθαι καὶ μεγαλαυχεῖν. ε'. Εἶπε πάλιν· Χρὴ τοὺς μαθητευομένους καὶ ὡς πατέρας φιλεῖν τοὺς ὄντως διδασκάλους, καὶ ὡς ἄρχοντας φοβεῖσθαι· καὶ μήτε διὰ τὴν ἀγάπην ἐκλύειν τὸν φόβον, μήτε διὰ τὸν φόβον ἀμαυροῦν τὴν ἀγάπην. ς'. Εἶπε πάλιν· Εἰ σωτηρίας ὁρᾷς, πάντα ποίει τὰ εἰς αὐτὴν ἄγοντά σε. ζ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰσιδώρου, ὅτι ὡς ὑπο ῆγεν ἀδελφὸς πρὸς αὐτὸν, ἔφευγεν ἐσώτερον τοῦ κελ λίου. Καὶ ἔλεγον αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· 'Α662, τί ἐστιν δ σὺ ποιεῖς; Καὶ ἔλεγεν, ὅτι καὶ τὰ θηρία φεύγοντα εἰς τὰς κοίτας αὐτῶν σώζονται. Ταῦτα δὲ ἔλεγε διὰ τὴν ὠφέλειαν τῶν ἀδελφῶν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ Πέρσου. α'. Ηλθέ ποτε παιδίον θεραπευθῆναι ἀπὸ δαίμο νος· καὶ παρέβαλον ἀδελφοὶ ἀπὸ κοινοβίου τῆς Δια γύπτου. Καὶ ἐξελθὼν ὁ γέρων εἶδε τὸν ἀδελφὸν ἁμαρ τάνοντα μετὰ τοῦ παιδίου, καὶ οὐκ ἤλεγξεν αὐτὸν, λέγων· Εἰ ὁ Θεὸς ὁ πλάσας αὐτοὺς βλέπων οὐ καίει αὐτοὺς, ἐγὼ τίς εἰμι ἵνα ἐλέγξω αυτού; ; β'. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περὶ τοῦ Ἰωάννου τοῦ Πέρσου, ὅτι ἐκ τῆς πολλῆς αὐτοῦ χά ριτος εἰς βαθυτάτην ήλασεν ακακίαν. Οὗτος δὲ ἔμε νεν ἐν 'Αραβίᾳ τῆς Αἰγύπτου. Εχρήσατο δέ ποτε παρὰ ἀδελφοῦ ἐν χρύσινον (51), καὶ ἡγόρασε λιναρια, κατὰ ὁλοκοτίνιν, ἐφ' ἑκάστῳ νομίσματι, η κατά νόμισμα, ὁλοκοτίνους. APPENDIX AD PALLADIUM. aliquando fratrem quemdam, ut invitaret eum ad A prandium. At senex noluit proficisci; quoniam, in- quit, Adamus cibo dereptus, extra paradisum ha- isitationem accepit. Ait illi frater : Tu omnino ti- mes egredi e cella tua? Iterum ille: Fili, tinico sane, quia diabolus, tanquam leo rugiens, quarit quem devoret ”. Sæpe autem hunc emisit sermonem: Si quis se in vini potationem dederit, non effugiet insidias cogitationum. Etenim Lot a filiabus suis coactus, vino inebriatus est, ac per ebrietatem dia- bolus eum facile ad scelestam fornicationem ad- duxit. derio teneris, pecuniam contemne, ac divinam re- tributionem tibi vindica. vivas, si voluptatis aut argenti fueris amator. exercetis, nolite superbia inflari : quod si in eo gloriamini, potius carnem manducate. Præstat enim ut homo comedat carnes, quam superbia tur- geat et gloria extollat se. ceptores tum tanquam patres ament, tum velut principes timeant ; et nec propter dilectionem, ti- morem remittant, nec propter timorem, dilectionem obscurent. facito quæ te ad illam ductura sunt. accessisset ad eum frater, fugeret ad interius cella. C Itaque dixerunt ei fratres: Abba, quid est hoc quod agis? Et ait : Etiam feræ ſugientes ad lustra sua, servantur. Ista autem loquebatur propter fratrum utilitatem. De abbate Joanne Persa. mone; et accesserunt fratres de cœnobio Ægypti. Egressus autem senex, vidit fratrem cum puero de- linquentem ; nec redarguit eum, dicens : Si Deus qui formavit eos, intuitus, nequaquam incendio illos consumit, ego quis sum ut eosdem reprehen- dam? Persa, quod ex multa gratia, ad profundissimam pervenerit innocentiam et simplicitatem. Hic ma- nebat in Arabia Ægypti. Aliquando autem a fratre mutuatus est aureum nummum, unde emit linum, "I Petr. v, 8. ep. 93. aut f. pro ut in Theo phanis Chronico p. D, et Notis ad Anastasii Historiam, idem significant, et per unum solidi no- men exprimuntur a Pelagio interprete. Sic apud Theodoritum Hist. eccl. lib. 1, cap. 16, Epiphanius Scholasticus vertit quungen- los solidos : et vetus lectio habet, videli- D cet explicatione in locum termini expositi intrusa. Theophanis auten mulatum est a Zonara in Cedreno in Iranslatum vero ab Anastasio, per sings- los aureos. Et quidem Josephus Scaliger Disserta- tione de re numi ria, p. 53, ait mirum verbum esse Henricus autem Valesius ad Theodori- tum ignorare se fatetur nomen Græcumne sit an barbarum. Cui vero notum, quod tan is viris inco- gnitum? Mihi non omnino fit improbabile, holocolini nomen formatum fuisse ex nonnulla allusione ad xó- 2. Dixit abbas Isidorus : Si regni calorum desi- 3. Dixit iterum : Fieri nequit ut secundum Deum B 4. Hæc etiam verba fecit: Si legitime jejunium 5. Adhuc dixit: Oportet ut discipuli veros præ- 6. Dixit præterea : Si salutem desideras, cuncta 7. (48) Narrabant de abbate Isidoro, quod cum 1. (49) Venit aliquando puer ut curaretur a dæ- 2. (50) Narravit quidam Patrum de abbate Joanne (48) Joan. Geom. Parad. (49) Vit. Patr. iv, 34. (50) Vit. Patr. vi, 7. (51) Χρύσινον. Ολοκοτίνου νόμισμα ει όλοκο·

τέρου, ὅτι ἦλθε ποτέ τις ἀδελφὸς, ἵνα καλέσῃ αὐτὸν τίνη, ὁλοκοτίνιν ὁλοκοτίνιον, πεντακοσίους ολοκοτίνους, χρυσίνους εἰς ἄριστον. Ὁ δὲ γέρων οὐκ ἠνέσχετο ἀπελθεῖν, λέ γων, "Οτι 'Αδάμ, τῷ βρώματι ἀπατηθεὶς, ἔξω τοῦ παραδείσου ηυλίσθη. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Σὺ ὅλως φοβῇ ἐξελθεῖν τοῦ κελλίου σου; Ὁ δὲ πάλιν εἶπε· ως Τέκνον, φοβοῦμαι, ὅτι ὁ διάβολος ὡς λέων ωρυόμε- νος ζητεῖ τίνα καταπίῃ. Πολλάκις δὲ ἔλεγεν, ότι Ἐάν τις δῷ ἑαυτὸν εἰς οἰνοποσίαν, οὐ μὴ ἐκφύγῃ τὴν τῶν λογισμῶν ἐπιβουλήν. Καὶ γὰρ ὁ Λώτ, ἀναγκα σθεὶς ὑπὸ τῶν θυγατέρων αὐτοῦ, ἐμεθύσθη ἐκ τοῦ οἴνου, καὶ διὰ τῆς μέθης εὐχερῶς ὁ διάβολος εἰς ἄνο μον πορνείαν αὐτὸν παρεσκεύασεν. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ισίδωρος· Εἰ βασιλείας ούρα νῶν ἐρᾶς, χρημάτων καταφρόνει, καὶ τῆς θείας ἀμοιβῆς ἀντιποιοῦ. γ. Εἶπε πάλιν· Ζῆσαι σε κατὰ Θεὸν, ἀδύνατον, φιλήδονον ὄντα καὶ φιλάργυρον. δ. Εἶπε πάλιν· Εἰ νομίμως ἀσκεῖτε νηστεύοντες, μὴ τυφοῦσθε· εἰ δὲ ἐπὶ τοῦτο αὐχεῖτε, μάλλον κρεωφα γεῖτε. Συμφέρει γὰρ ἀνθρώπων μᾶλλον κρέα ἐσθίειν, ἢ τυφοῦσθαι καὶ μεγαλαυχεῖν. ε'. Εἶπε πάλιν· Χρὴ τοὺς μαθητευομένους καὶ ὡς πατέρας φιλεῖν τοὺς ὄντως διδασκάλους, καὶ ὡς ἄρχοντας φοβεῖσθαι· καὶ μήτε διὰ τὴν ἀγάπην ἐκλύειν τὸν φόβον, μήτε διὰ τὸν φόβον ἀμαυροῦν τὴν ἀγάπην. ς'. Εἶπε πάλιν· Εἰ σωτηρίας ὁρᾷς, πάντα ποίει τὰ εἰς αὐτὴν ἄγοντά σε. ζ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰσιδώρου, ὅτι ὡς ὑπο ῆγεν ἀδελφὸς πρὸς αὐτὸν, ἔφευγεν ἐσώτερον τοῦ κελ λίου. Καὶ ἔλεγον αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· 'Α662, τί ἐστιν δ σὺ ποιεῖς; Καὶ ἔλεγεν, ὅτι καὶ τὰ θηρία φεύγοντα εἰς τὰς κοίτας αὐτῶν σώζονται. Ταῦτα δὲ ἔλεγε διὰ τὴν ὠφέλειαν τῶν ἀδελφῶν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ Πέρσου. α'. Ηλθέ ποτε παιδίον θεραπευθῆναι ἀπὸ δαίμο νος· καὶ παρέβαλον ἀδελφοὶ ἀπὸ κοινοβίου τῆς Δια γύπτου. Καὶ ἐξελθὼν ὁ γέρων εἶδε τὸν ἀδελφὸν ἁμαρ τάνοντα μετὰ τοῦ παιδίου, καὶ οὐκ ἤλεγξεν αὐτὸν, λέγων· Εἰ ὁ Θεὸς ὁ πλάσας αὐτοὺς βλέπων οὐ καίει αὐτοὺς, ἐγὼ τίς εἰμι ἵνα ἐλέγξω αυτού; ; β'. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περὶ τοῦ Ἰωάννου τοῦ Πέρσου, ὅτι ἐκ τῆς πολλῆς αὐτοῦ χά ριτος εἰς βαθυτάτην ήλασεν ακακίαν. Οὗτος δὲ ἔμε νεν ἐν 'Αραβίᾳ τῆς Αἰγύπτου. Εχρήσατο δέ ποτε παρὰ ἀδελφοῦ ἐν χρύσινον (51), καὶ ἡγόρασε λιναρια, κατὰ ὁλοκοτίνιν, ἐφ' ἑκάστῳ νομίσματι, η κατά νόμισμα, ὁλοκοτίνους. APPENDIX AD PALLADIUM. aliquando fratrem quemdam, ut invitaret eum ad A prandium. At senex noluit proficisci; quoniam, in- quit, Adamus cibo dereptus, extra paradisum ha- isitationem accepit. Ait illi frater : Tu omnino ti- mes egredi e cella tua? Iterum ille: Fili, tinico sane, quia diabolus, tanquam leo rugiens, quarit quem devoret ”. Sæpe autem hunc emisit sermonem: Si quis se in vini potationem dederit, non effugiet insidias cogitationum. Etenim Lot a filiabus suis coactus, vino inebriatus est, ac per ebrietatem dia- bolus eum facile ad scelestam fornicationem ad- duxit. derio teneris, pecuniam contemne, ac divinam re- tributionem tibi vindica. vivas, si voluptatis aut argenti fueris amator. exercetis, nolite superbia inflari : quod si in eo gloriamini, potius carnem manducate. Præstat enim ut homo comedat carnes, quam superbia tur- geat et gloria extollat se. ceptores tum tanquam patres ament, tum velut principes timeant ; et nec propter dilectionem, ti- morem remittant, nec propter timorem, dilectionem obscurent. facito quæ te ad illam ductura sunt. accessisset ad eum frater, fugeret ad interius cella. C Itaque dixerunt ei fratres: Abba, quid est hoc quod agis? Et ait : Etiam feræ ſugientes ad lustra sua, servantur. Ista autem loquebatur propter fratrum utilitatem. De abbate Joanne Persa. mone; et accesserunt fratres de cœnobio Ægypti. Egressus autem senex, vidit fratrem cum puero de- linquentem ; nec redarguit eum, dicens : Si Deus qui formavit eos, intuitus, nequaquam incendio illos consumit, ego quis sum ut eosdem reprehen- dam? Persa, quod ex multa gratia, ad profundissimam pervenerit innocentiam et simplicitatem. Hic ma- nebat in Arabia Ægypti. Aliquando autem a fratre mutuatus est aureum nummum, unde emit linum, "I Petr. v, 8. ep. 93. aut f. pro ut in Theo phanis Chronico p. D, et Notis ad Anastasii Historiam, idem significant, et per unum solidi no- men exprimuntur a Pelagio interprete. Sic apud Theodoritum Hist. eccl. lib. 1, cap. 16, Epiphanius Scholasticus vertit quungen- los solidos : et vetus lectio habet, videli- D cet explicatione in locum termini expositi intrusa. Theophanis auten mulatum est a Zonara in Cedreno in Iranslatum vero ab Anastasio, per sings- los aureos. Et quidem Josephus Scaliger Disserta- tione de re numi ria, p. 53, ait mirum verbum esse Henricus autem Valesius ad Theodori- tum ignorare se fatetur nomen Græcumne sit an barbarum. Cui vero notum, quod tan is viris inco- gnitum? Mihi non omnino fit improbabile, holocolini nomen formatum fuisse ex nonnulla allusione ad xó- 2. Dixit abbas Isidorus : Si regni calorum desi- 3. Dixit iterum : Fieri nequit ut secundum Deum B 4. Hæc etiam verba fecit: Si legitime jejunium 5. Adhuc dixit: Oportet ut discipuli veros præ- 6. Dixit præterea : Si salutem desideras, cuncta 7. (48) Narrabant de abbate Isidoro, quod cum 1. (49) Venit aliquando puer ut curaretur a dæ- 2. (50) Narravit quidam Patrum de abbate Joanne (48) Joan. Geom. Parad. (49) Vit. Patr. iv, 34. (50) Vit. Patr. vi, 7. (51) Χρύσινον. Ολοκοτίνου νόμισμα ει όλοκο·

APOPHTHEGMATA PATRUM. Β Ένα εργάσηται. Καὶ ἦλθεν ἀδελφὸς παρακαλῶν αὐτὸν, Α καὶ λέγων· Χαρισαί μοι, ἀββα, ὀλίγα λινάρια, ἵνα πλήσω ἐμαυτῷ λεβίτωνα. Καὶ ἔδωκεν αὐτῷ μετὰ χα- ρᾶς. Ομοίως δὲ καὶ ἄλλος ἦλθε παρακαλῶν αὐτόν· Δός μοι ὀλίγα λινάρια, ἵνα ποιήσω μου λέντιον. Εδωκε δὲ καὶ αὐτῷ ὁμοίως. Καὶ ἄλλων αιτησάντων, ἐδίδου ἁπλῶς μετὰ χαρᾶς. Ὕστερον ἔρχεται ὁ κύριος τοῦ ὁλοκοτίνου θέλων αὐτό. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐγὼ ἐπάγω καὶ φέρω τι αὐτό. Καὶ μὴ ἔχων πόθεν ἐπιδοῦναι, ἀνέστη ἀπελθεῖν πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ἰάκωβον τὸν τῆς διακονίας, παρακαλέσαι αὐτὸν δοῦναι αὐτῷ τὸ νόμισμα, ἵνα ἀποδώσει τῷ ἀδελφῷ. Καὶ ὑπάγων εὗρεν ὁλοκοτίνην κείμενον χαμαί, καὶ οὐχ ἥψατο αὐτοῦ. Ποιήσας δὲ εὐχὴν, ὑπέστρεψεν εἰς τὸ κελλίον ἑαυτοῦ. Καὶ ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πάλιν ὀχλῶν αὐτῷ διὰ το νόμισμα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐγώ πάντως φροντίζω. Καὶ ἀπελθὼν πάλιν, εὗρε το νόμισμα χα- μαὶ ὅπου ἦν· καὶ ποιήσας εὐχὴν πάλιν, ὑπέστρεψεν εἰς τὰ κελλίον ἑαυτοῦ. Καὶ ἰδοὺ ὁμοίως ἦλθεν ὁ ἀδελ φὸς ὁ ὀχλῶν αὐτόν. Καὶ λέγει ὁ γέρων, ὅτι Πάντως τὸ ἅπαξ τοῦτο φέρω αὐτό. Καὶ ἀναστὰς πάλιν, ἦλθε κατ' ἐκείνου τοῦ τόπου· καὶ εὗρεν αὐτὸ ἐκεῖ κείμε τον. Καὶ ποιήσας εὐχὴν, ἔλαβεν αὐτό. Καὶ ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἰάκωβον, καὶ λέγει αὐτῷ· 1662, ἐρχό μενος πρὸς σὲ εὗρον τὸ νόμισμα τοῦτο ἐν τῇ ὁδῷ · ποίησον οὖν ἀγάπην, καὶ κήρυξον ἐν τῇ ἐνορίᾳ (52), μήτις ἀπώλεσεν αὐτό· καὶ ἐὰν εὑρεθῇ ὁ κύριος αὐτ τοῦ, τὸς αὐτό. Απελθὼν οὖν ὁ γέρων, ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐκήρυξε· καὶ οὐδεὶς εὑρέθη ὁ ἀπολέσας τὸ νόμισμα. Τότε λέγει ὁ γέρων τῷ ἀ66] Ἰακώβῳ· Εἰ οὖν οὐδεὶς αὐτὸ ἀπώλεσε, δὸς αὐτὸ τῷδε τῷ ἀδελ εῷ· χρεωστῷ γὰρ αὐτῷ· καὶ ἐρχόμενος λαβεῖν παρὰ σοῦ ἀγάπην καὶ ἀποδοῦναι τὸ χρέος, εὗρον αὐτό. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων, πῶς χρεωστῶν καὶ εὑρὼν οὐκ εὐθέως ἔλαβε καὶ ἔδωκεν αὐτό. Καὶ τοῦτο δὲ ἦν αὐτοῦ τὸ θαυμαστόν, ὅτι εἰ ήρχετό τις χρή σασθαι παρ' αὐτοῦ τί ποτε, οὐ δι' ἑαυτοῦ παρείχεν, ἀλλ' ἔλεγε τῷ ἀδελφῷ· Ὕπαγε, σεαυτῷ ἄρον εἴ τι χρήζεις· καὶ εἰ ἔφερεν, ἔλεγεν αὐτῷ· Απόθου αὐτὸ πάλιν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. Εἰ δὲ οὐδὲ ἔφερεν ὁ λαμ- βάνων, οὐδὲν ἔλεγεν αὐτῷ. γ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ66ᾶ Ιωάννου τοῦ Πέρσου, ὅτι κακούργων αὐτῷ ἐπιστάντων, νιπτήρα προσέφερε, καὶ ἠξίου τοὺς πόδας αὐτῶν νίπτειν· κἀκεῖνοι απ δεσθέντες μετανοεῖν ήρξαντο. δ. Εἶπέ τις τῷ 266. Ιωάννῃ τῷ Πέρσῃ, ὅτι Του τοῦτον κόπον ἐποιήσαμεν διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐ ρανῶν· ἄρα κληρονομῆσαι αὐτὴν ἔχομεν ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων • Εγώ πιστεύω κληρονομῆσαι τὴν ἄνω ρουσαλήμ τὴν ἀπογεγραμμένην ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Πι- στὸς γὰρ ὁ ἐπαγγειλάμενος. Διατί δὲ ἀπιστήσω ; Φιλό- ξενος ὡς ὁ ᾿Αβραὰμ γέγονα, πραὺς ὡς ὁ Μωϋσῆς, τινον, ὁλοκοτίνιν· διὰ τὸ τὸν ὅλον κότον ἐν αὐτῷ. Abba, dona parum lini, quo mihi faciam levito- nem. Ille dedit cum lætitia. Similiter alius accedens postulavit ab eo parum lini ad faciendum linteum : cui pariter tradidit. Aliis quoque petentibus da- bat simpliciter cum lætitia. Postea venit dominus bolocotini, illudque repetiit. Dicit ei senex : Ego proficiscor et affero tibi. Nec habens unde repo- neret, surrexit ut pergeret ad abbatem Jacobum, illum diaconiæ seu ministerii, rogaturus ut daret ei numimum ad reddendum fratri. Itaque in itinere invenit holocotinum positum humi; non tamen teti- git. Sed facta oratione reversus est in cellanı suam. Venit frater iterum molestiam ipsi exhibens ob nummum. Ait illi senex : Mihi plane cura est. Rursusque abiens, invenit nummum bumi ubi an- tea erat; factaque adhuc prece, in cellam suam re- diit. Atque en pari modo accessit frater, ei mole- stus. Tum senex : Certe, inquit, omnino hoc ipsum jam fero. Surgensque iterum, pervenit ad illu locum, atque invenit eumdem nummum illic jacen- tem. Fecit igitur orationem, illumque sumpsit. Et venit ad abbatem Jacobum, cui dixit : Abba, ad te veniens, reperi in via nummum hunc. Exerce igi- tur charitatem, prædica per regionem, mum quis amiserit eum : quod si inventus fuerit dominus, trade. Prefectus ergo senex, per tres dies predi- cavit, nec quisquam repertus est qui nummer perdidisset. Tunc senex ait ad abbatem Jacobum : Si itaque nemo eum perdidit, da illi fratri; debeo enim ei; profectusque ut a te acciperem charita- tem, ac redderem debitum, illum nactus sum. Et miratus est senex, quomodo cum deberet atque in- venisset, non accepisset statim ac dedisset. Hoc quoque in ipse mirabile exstitit, quod si quis ac- cessisset, mutuaturus quidpiam ab eo, non per se præhebat, sed dicebat fratri: Vade, tolle tibi id quo indiges : si vero retulisset, aiebat ei : Repone iterum illud in locum suum. Quod si qui accepe- rat, nihil afferret, ei nihil quidquam loquebatur. ut operaretur. Venit frater rogans eum, ac dicens : le- oleastrum, premium in ludis Olympicis, ut fuerit nummus occasione donativi alicujus ac premii primun cusus. ld si non arridet, audi majo- res nugas Græcorum: in Etymologiis ex Orione The- bano, cod. Reg. et 2113, Hoc est, ut arbitror, quod C norosis hominibus in eum supervenientibus, pelvim attulit ac eorum pedes lavare voluit; illi vero pu- D dore suffusi, atque resipiscentes, coeperunt inclinato corpore veniam postulare. laboris tulimus propter regnum cœlorum; an con- stituemur baredes illius? Et senex ait : Credo ego, consecuturum me hæreditatem supernæ Hierusalem conscriptæ in cœlis. Fidelis enim est qui promisit. Quare autem diffiderem? qui hospitalis exstiti ut Abraham, mansuetus ut Moyses, sanctus tanquam in illo fit tota simuntas, contentio et æmulatio. valde hic depravata est. Qui enim Græcis respon- deant Latina, pradica jejunium ? Divinabam, prædica in confinium. Editio Lugdun. prædica illum; ms. Fossal. prordica in vico. 3. De abbate Joanne Persa referebant, quod facl- 4. Dixit aliquis abbati Joanni Persae : Tantum (54) Κήρυξον ἐν τῇ ἐνορίᾳ. Pelagii versio eademn

APOPHTHEGMATA PATRUM. Β Ένα εργάσηται. Καὶ ἦλθεν ἀδελφὸς παρακαλῶν αὐτὸν, Α καὶ λέγων· Χαρισαί μοι, ἀββα, ὀλίγα λινάρια, ἵνα πλήσω ἐμαυτῷ λεβίτωνα. Καὶ ἔδωκεν αὐτῷ μετὰ χα- ρᾶς. Ομοίως δὲ καὶ ἄλλος ἦλθε παρακαλῶν αὐτόν· Δός μοι ὀλίγα λινάρια, ἵνα ποιήσω μου λέντιον. Εδωκε δὲ καὶ αὐτῷ ὁμοίως. Καὶ ἄλλων αιτησάντων, ἐδίδου ἁπλῶς μετὰ χαρᾶς. Ὕστερον ἔρχεται ὁ κύριος τοῦ ὁλοκοτίνου θέλων αὐτό. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐγὼ ἐπάγω καὶ φέρω τι αὐτό. Καὶ μὴ ἔχων πόθεν ἐπιδοῦναι, ἀνέστη ἀπελθεῖν πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ἰάκωβον τὸν τῆς διακονίας, παρακαλέσαι αὐτὸν δοῦναι αὐτῷ τὸ νόμισμα, ἵνα ἀποδώσει τῷ ἀδελφῷ. Καὶ ὑπάγων εὗρεν ὁλοκοτίνην κείμενον χαμαί, καὶ οὐχ ἥψατο αὐτοῦ. Ποιήσας δὲ εὐχὴν, ὑπέστρεψεν εἰς τὸ κελλίον ἑαυτοῦ. Καὶ ἦλθεν ὁ ἀδελφὸς πάλιν ὀχλῶν αὐτῷ διὰ το νόμισμα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐγώ πάντως φροντίζω. Καὶ ἀπελθὼν πάλιν, εὗρε το νόμισμα χα- μαὶ ὅπου ἦν· καὶ ποιήσας εὐχὴν πάλιν, ὑπέστρεψεν εἰς τὰ κελλίον ἑαυτοῦ. Καὶ ἰδοὺ ὁμοίως ἦλθεν ὁ ἀδελ φὸς ὁ ὀχλῶν αὐτόν. Καὶ λέγει ὁ γέρων, ὅτι Πάντως τὸ ἅπαξ τοῦτο φέρω αὐτό. Καὶ ἀναστὰς πάλιν, ἦλθε κατ' ἐκείνου τοῦ τόπου· καὶ εὗρεν αὐτὸ ἐκεῖ κείμε τον. Καὶ ποιήσας εὐχὴν, ἔλαβεν αὐτό. Καὶ ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἰάκωβον, καὶ λέγει αὐτῷ· 1662, ἐρχό μενος πρὸς σὲ εὗρον τὸ νόμισμα τοῦτο ἐν τῇ ὁδῷ · ποίησον οὖν ἀγάπην, καὶ κήρυξον ἐν τῇ ἐνορίᾳ (52), μήτις ἀπώλεσεν αὐτό· καὶ ἐὰν εὑρεθῇ ὁ κύριος αὐτ τοῦ, τὸς αὐτό. Απελθὼν οὖν ὁ γέρων, ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐκήρυξε· καὶ οὐδεὶς εὑρέθη ὁ ἀπολέσας τὸ νόμισμα. Τότε λέγει ὁ γέρων τῷ ἀ66] Ἰακώβῳ· Εἰ οὖν οὐδεὶς αὐτὸ ἀπώλεσε, δὸς αὐτὸ τῷδε τῷ ἀδελ εῷ· χρεωστῷ γὰρ αὐτῷ· καὶ ἐρχόμενος λαβεῖν παρὰ σοῦ ἀγάπην καὶ ἀποδοῦναι τὸ χρέος, εὗρον αὐτό. Καὶ ἐθαύμασεν ὁ γέρων, πῶς χρεωστῶν καὶ εὑρὼν οὐκ εὐθέως ἔλαβε καὶ ἔδωκεν αὐτό. Καὶ τοῦτο δὲ ἦν αὐτοῦ τὸ θαυμαστόν, ὅτι εἰ ήρχετό τις χρή σασθαι παρ' αὐτοῦ τί ποτε, οὐ δι' ἑαυτοῦ παρείχεν, ἀλλ' ἔλεγε τῷ ἀδελφῷ· Ὕπαγε, σεαυτῷ ἄρον εἴ τι χρήζεις· καὶ εἰ ἔφερεν, ἔλεγεν αὐτῷ· Απόθου αὐτὸ πάλιν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. Εἰ δὲ οὐδὲ ἔφερεν ὁ λαμ- βάνων, οὐδὲν ἔλεγεν αὐτῷ. γ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ66ᾶ Ιωάννου τοῦ Πέρσου, ὅτι κακούργων αὐτῷ ἐπιστάντων, νιπτήρα προσέφερε, καὶ ἠξίου τοὺς πόδας αὐτῶν νίπτειν· κἀκεῖνοι απ δεσθέντες μετανοεῖν ήρξαντο. δ. Εἶπέ τις τῷ 266. Ιωάννῃ τῷ Πέρσῃ, ὅτι Του τοῦτον κόπον ἐποιήσαμεν διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐ ρανῶν· ἄρα κληρονομῆσαι αὐτὴν ἔχομεν ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων • Εγώ πιστεύω κληρονομῆσαι τὴν ἄνω ρουσαλήμ τὴν ἀπογεγραμμένην ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Πι- στὸς γὰρ ὁ ἐπαγγειλάμενος. Διατί δὲ ἀπιστήσω ; Φιλό- ξενος ὡς ὁ ᾿Αβραὰμ γέγονα, πραὺς ὡς ὁ Μωϋσῆς, τινον, ὁλοκοτίνιν· διὰ τὸ τὸν ὅλον κότον ἐν αὐτῷ. Abba, dona parum lini, quo mihi faciam levito- nem. Ille dedit cum lætitia. Similiter alius accedens postulavit ab eo parum lini ad faciendum linteum : cui pariter tradidit. Aliis quoque petentibus da- bat simpliciter cum lætitia. Postea venit dominus bolocotini, illudque repetiit. Dicit ei senex : Ego proficiscor et affero tibi. Nec habens unde repo- neret, surrexit ut pergeret ad abbatem Jacobum, illum diaconiæ seu ministerii, rogaturus ut daret ei numimum ad reddendum fratri. Itaque in itinere invenit holocotinum positum humi; non tamen teti- git. Sed facta oratione reversus est in cellanı suam. Venit frater iterum molestiam ipsi exhibens ob nummum. Ait illi senex : Mihi plane cura est. Rursusque abiens, invenit nummum bumi ubi an- tea erat; factaque adhuc prece, in cellam suam re- diit. Atque en pari modo accessit frater, ei mole- stus. Tum senex : Certe, inquit, omnino hoc ipsum jam fero. Surgensque iterum, pervenit ad illu locum, atque invenit eumdem nummum illic jacen- tem. Fecit igitur orationem, illumque sumpsit. Et venit ad abbatem Jacobum, cui dixit : Abba, ad te veniens, reperi in via nummum hunc. Exerce igi- tur charitatem, prædica per regionem, mum quis amiserit eum : quod si inventus fuerit dominus, trade. Prefectus ergo senex, per tres dies predi- cavit, nec quisquam repertus est qui nummer perdidisset. Tunc senex ait ad abbatem Jacobum : Si itaque nemo eum perdidit, da illi fratri; debeo enim ei; profectusque ut a te acciperem charita- tem, ac redderem debitum, illum nactus sum. Et miratus est senex, quomodo cum deberet atque in- venisset, non accepisset statim ac dedisset. Hoc quoque in ipse mirabile exstitit, quod si quis ac- cessisset, mutuaturus quidpiam ab eo, non per se præhebat, sed dicebat fratri: Vade, tolle tibi id quo indiges : si vero retulisset, aiebat ei : Repone iterum illud in locum suum. Quod si qui accepe- rat, nihil afferret, ei nihil quidquam loquebatur. ut operaretur. Venit frater rogans eum, ac dicens : le- oleastrum, premium in ludis Olympicis, ut fuerit nummus occasione donativi alicujus ac premii primun cusus. ld si non arridet, audi majo- res nugas Græcorum: in Etymologiis ex Orione The- bano, cod. Reg. et 2113, Hoc est, ut arbitror, quod C norosis hominibus in eum supervenientibus, pelvim attulit ac eorum pedes lavare voluit; illi vero pu- D dore suffusi, atque resipiscentes, coeperunt inclinato corpore veniam postulare. laboris tulimus propter regnum cœlorum; an con- stituemur baredes illius? Et senex ait : Credo ego, consecuturum me hæreditatem supernæ Hierusalem conscriptæ in cœlis. Fidelis enim est qui promisit. Quare autem diffiderem? qui hospitalis exstiti ut Abraham, mansuetus ut Moyses, sanctus tanquam in illo fit tota simuntas, contentio et æmulatio. valde hic depravata est. Qui enim Græcis respon- deant Latina, pradica jejunium ? Divinabam, prædica in confinium. Editio Lugdun. prædica illum; ms. Fossal. prordica in vico. 3. De abbate Joanne Persa referebant, quod facl- 4. Dixit aliquis abbati Joanni Persae : Tantum (54) Κήρυξον ἐν τῇ ἐνορίᾳ. Pelagii versio eademn

ἅγιος ὡς ὁ ᾿Ααρών, ὑπομονητικὸς ὡς ὁ Ἰώβ, τα Β πεινόφρων ὡς ὁ Δαβίδ, ἐρημίτης ὡς ὁ Ιωάννης πενθικὸς ὡς ὁ Ἱερεμίας, διδάσκαλος ὡς ὁ Παῦλος πιστὸς ὡς ὁ Πέτρος, σοφὸς ὡς ὁ Σολωμών. Καὶ πιο στεύω ὡς ὁ λῃστής, ὅτι ὁ ταῦτά μοι χαρισάμενος δε οἰκείαν ἀγαθότητα, καὶ τὴν βασιλείαν παράσχῃ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ Θηβαίου. Ἔλεγον περὶ τοῦ μικροῦ Ἰωάννου τοῦ Θηβαίου, τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀββα Αμμώη, ὅτι δεκαδύο ἔτη ἐποίη σεν ὑπηρετῶν τῷ γέροντι ὅτε ἠσθένει· καὶ μετ' αυτ τοῦ ἦν εἰς τὸ χαράδριον καθήμενος. Καὶ ὁ γέρων ὀλιγώρει επάνω αὐτοῦ· καὶ πολλὰ κοπιάσαντα μετ' αὐτοῦ, οὐδέποτε εἶπεν αὐτῷ, Σωθείης. Ὅτε δὲ ἡμελλε τελευτᾷν, καθεζομένων τῶν γερόντων, ἐκράτησε την χεῖρα αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ Σωθείης, σωθείης, σω θείης· καὶ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς γέρουσι, λέγων· Οὗτος ἄγγελος ἐστι, καὶ οὐκ ἄνθρωπος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀδε Παύλου. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Παύλου, ὅτι εἶχε μεγάλην ὑπακοήν. Ην δὲ ἔν τινι τόπῳ μνημεῖα, καὶ ᾤχει το ύαινα ἐκεῖ 76. Ὁ δὲ γέρων εἶδε περὶ τὸν τόπον βόλβιτα· καὶ λέγει τῷ Ἰωάννῃ ἀπελθεῖν καὶ ἐνεγκεῖν αὐτά. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Καὶ τί ποιήσω, 166ᾶ, διὰ τὴν ύαιναν; Ὁ δὲ γέρων χαριεντιζόμενος εἶπεν· Ἐὰν ἔλθῃ ἐπάνω σου, δῆσον αὐτὴν, καὶ φέρε αὐτὴν ὧδε. Απῆλθεν οὖν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖ ὀψε. Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἡ ἔαινα επάνω αὐτοῦ. Ὁ δὲ, κατὰ τὸν λόγον τοῦ γέροντος, ὥρμησε κρατῆσαι αὐτήν. Καὶ ἔφυγεν ἡ ὕαινα. Καὶ διώκων αὐτὴν ἔλεγεν · Ὁ ἀββᾶς μου εἶπεν ἵνα σε δεσμήσω. Καὶ κρατήσας αὐτὴν ἔδησεν. Εθλίβετο δὲ ὁ γέρων, καὶ ἐκάθητο περιμένων αὐτόν. Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἔχων τὴν ύαιναν δεδεμένην. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων ἐθαύμασε. Καὶ θέλων ταπεινῶσαι αὐτὸν, ἔτυψεν αὐτὸν λέγων· Σαλέ · κύνα σαλὸν ἤνεγκάς μοι ὧδε (36); Έλυσε δὲ αὐτὴν εὐθὺς ὁ γέρων, καὶ ἀπέλυσεν ἀπελθεῖν. 11. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰσαὰκ τοῦ Θηβαίου. α'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Θηβαῖος εἰς κοινόβιον, καὶ εἶδεν ἀδελφὸν σφαλέντα, καὶ κατέκρι- νεν αὐτόν. ὡς δὲ ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔρημον, ἦλθεν ἄγε γελος Κυρίου, καὶ ἔστη ἔμπροσθεν τῆς θύρας τοῦ κελ- λίου αὐτοῦ, λέγων· Οὐκ ἀφῶ σε εἰσελθεῖν. Ο δὲ παρ- εκάλει, λέγων· Τί ἐστι τὸ πρᾶγμα ; Καὶ ἀποκριθεὶς ἄγγελος εἶπεν αὐτῷ· Ὁ Θεὸς ἀπέστειλέ με, λέγων· Εἰπὲ αὐτῷ, Ποῦ κελεύεις βάλω τὸν σφαλέντα ἀδελφὸν ὃν ἔκρινας; Καὶ εὐθέως μετενόησε, λέγων· Ἡμάρ τηκα, συγχώρησόν μοι. Καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος· Ἐγεί ρου, συνεχώρησε σοι ὁ Θεός. Φύλαξαι δὲ τοῦ λοιποῦ μὴ κρῖναί τινα πρὶν ἢ ὁ Θεὸς κρίνῃ αὐτόν. ἐν αὐτῷ. * Α1. κακή. * μεῖνον. ἀσύνετος, σάλος APPENDIX AD PALLADIUM. Aaron, patiens ut Job, humilis velut David, eremi A incola ut Joannes, defletor sicut Jeremias, magister nt Paulus, Adelis quasi Petrus, sapiens ut Salomon. Confido instar illius latronis, quod qui per sibi in- genitam bonitatem ista mihi gratificatus est, etiam regnum largietur. De abbate Joanne Thebeo. pulo abbatis Ammois, quod duodecim annos trans- egerit in ministerio senis tunc ægrotantis : et cum eo sedebat super mattam. At senex videbatur eum parvipendere; cumque plurimum erga ipsum labo- rasset, nunquam ei dixit : Salvus sis. Quando autem ad mortis tempus venit, sedentibus senibus, appre- hendit manun ejus, dixitque illi : Salvus sis, salvus sis, salvus sis : et tradidit eum senibus, dicens : Iste angelus est, non homo. De abbate Joanne discipulo abbatis Pauli. quod magna obedientia præditus fuerit. Erant autem quodamn in loco sepulcra, illicque hyæna sedem fixe- rat. Senex vero circa eum locum vidit boum ster- cora; et præcepit Joanni ut abiret afferretque ea. Ille ait : Quid faciam, abba, propter hyenam? Tum senex jocans iuft: Si adversum te venerit, liga eam, et adduc. Eo igitur profectus est frater ve- speri. Et ecce byana irruit super eun. Ipse autcm juxta sermonem senis prorupit ut comprehenderet. Fugitque byæna. Tum persequens dicebat : Abbas meus jussit ut te vincirem. Cumque eam tenuisset, ligavit. Porro senex angebatur, sedebatque exspe- ctans illum. Ecce advenit, ducens byænam ligatam. Quod intuitus senex, demiratus est. Sed volens bu- milem efficere, verberavit eum : Stolide, inquiens, canem faluum adduxisti mihi buc? Statim porro senex solvit byænam, et abire permisit. De abbate Isaaco Thebao. C coenobium, et videns fratrem delinquentem, ipsum condemnavit. Ut autem rediit ad eremuin, accessit angelus Domini, stetitque ad fores cellæ ejus, di- cens : Non sinam te intrare. At ille rogabat, quid rei esset. Respondit angelus : Deus misit me, ita imperans : Dicito ei: Quo jubes ut mittam illum Dὁ fratrem in culpain prolapsum, quem judicasti? Et statiın pœnitentium in morem prostratus dixit : Peccavi, mihi ignosce. Excepit angelus : Surge, Deus te venia donavit. De cætero cave ne quem- quam judices, priusquam Deus de ipso tulerit ju- dicium. Al. inser. Al. inser. p. 81, ibique Schol. Catech. 125. nus : Sicut tu insensibilis es, ita etiam et istam insen- sibilem bestiam adduxisti. In lex. Greco-Lat. sel. insensibilis, imprudens. Pelagius vero : Bavose, canem faluum adduxisti mihi. Est enim saliva, bave; unde barard, lingua Gallica. (53) Dicebant de Joanne minore Thebeo, disci- (54) Aiebant de Joanne discipulo abbatis Pauli, 1. (55) Venit aliquando abbas Isaac Thebæus in (53) Vit. Patr. xvi, 4; L. Climac. Grad. 4. (54) Vit. Patr. II, 27; xιν, 4; Theodor. Stud. (55) Vit. Patr. Ιs, 3; L. Doroth. Doctr. 6. (56) Σαλέ κύνα σαλόν ηνεγκάς μοι ὧδε. Rub-

ἅγιος ὡς ὁ ᾿Ααρών, ὑπομονητικὸς ὡς ὁ Ἰώβ, τα Β πεινόφρων ὡς ὁ Δαβίδ, ἐρημίτης ὡς ὁ Ιωάννης πενθικὸς ὡς ὁ Ἱερεμίας, διδάσκαλος ὡς ὁ Παῦλος πιστὸς ὡς ὁ Πέτρος, σοφὸς ὡς ὁ Σολωμών. Καὶ πιο στεύω ὡς ὁ λῃστής, ὅτι ὁ ταῦτά μοι χαρισάμενος δε οἰκείαν ἀγαθότητα, καὶ τὴν βασιλείαν παράσχῃ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ Θηβαίου. Ἔλεγον περὶ τοῦ μικροῦ Ἰωάννου τοῦ Θηβαίου, τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀββα Αμμώη, ὅτι δεκαδύο ἔτη ἐποίη σεν ὑπηρετῶν τῷ γέροντι ὅτε ἠσθένει· καὶ μετ' αυτ τοῦ ἦν εἰς τὸ χαράδριον καθήμενος. Καὶ ὁ γέρων ὀλιγώρει επάνω αὐτοῦ· καὶ πολλὰ κοπιάσαντα μετ' αὐτοῦ, οὐδέποτε εἶπεν αὐτῷ, Σωθείης. Ὅτε δὲ ἡμελλε τελευτᾷν, καθεζομένων τῶν γερόντων, ἐκράτησε την χεῖρα αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ Σωθείης, σωθείης, σω θείης· καὶ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς γέρουσι, λέγων· Οὗτος ἄγγελος ἐστι, καὶ οὐκ ἄνθρωπος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀδε Παύλου. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Παύλου, ὅτι εἶχε μεγάλην ὑπακοήν. Ην δὲ ἔν τινι τόπῳ μνημεῖα, καὶ ᾤχει το ύαινα ἐκεῖ 76. Ὁ δὲ γέρων εἶδε περὶ τὸν τόπον βόλβιτα· καὶ λέγει τῷ Ἰωάννῃ ἀπελθεῖν καὶ ἐνεγκεῖν αὐτά. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Καὶ τί ποιήσω, 166ᾶ, διὰ τὴν ύαιναν; Ὁ δὲ γέρων χαριεντιζόμενος εἶπεν· Ἐὰν ἔλθῃ ἐπάνω σου, δῆσον αὐτὴν, καὶ φέρε αὐτὴν ὧδε. Απῆλθεν οὖν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖ ὀψε. Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἡ ἔαινα επάνω αὐτοῦ. Ὁ δὲ, κατὰ τὸν λόγον τοῦ γέροντος, ὥρμησε κρατῆσαι αὐτήν. Καὶ ἔφυγεν ἡ ὕαινα. Καὶ διώκων αὐτὴν ἔλεγεν · Ὁ ἀββᾶς μου εἶπεν ἵνα σε δεσμήσω. Καὶ κρατήσας αὐτὴν ἔδησεν. Εθλίβετο δὲ ὁ γέρων, καὶ ἐκάθητο περιμένων αὐτόν. Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἔχων τὴν ύαιναν δεδεμένην. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων ἐθαύμασε. Καὶ θέλων ταπεινῶσαι αὐτὸν, ἔτυψεν αὐτὸν λέγων· Σαλέ · κύνα σαλὸν ἤνεγκάς μοι ὧδε (36); Έλυσε δὲ αὐτὴν εὐθὺς ὁ γέρων, καὶ ἀπέλυσεν ἀπελθεῖν. 11. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰσαὰκ τοῦ Θηβαίου. α'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Θηβαῖος εἰς κοινόβιον, καὶ εἶδεν ἀδελφὸν σφαλέντα, καὶ κατέκρι- νεν αὐτόν. ὡς δὲ ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔρημον, ἦλθεν ἄγε γελος Κυρίου, καὶ ἔστη ἔμπροσθεν τῆς θύρας τοῦ κελ- λίου αὐτοῦ, λέγων· Οὐκ ἀφῶ σε εἰσελθεῖν. Ο δὲ παρ- εκάλει, λέγων· Τί ἐστι τὸ πρᾶγμα ; Καὶ ἀποκριθεὶς ἄγγελος εἶπεν αὐτῷ· Ὁ Θεὸς ἀπέστειλέ με, λέγων· Εἰπὲ αὐτῷ, Ποῦ κελεύεις βάλω τὸν σφαλέντα ἀδελφὸν ὃν ἔκρινας; Καὶ εὐθέως μετενόησε, λέγων· Ἡμάρ τηκα, συγχώρησόν μοι. Καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος· Ἐγεί ρου, συνεχώρησε σοι ὁ Θεός. Φύλαξαι δὲ τοῦ λοιποῦ μὴ κρῖναί τινα πρὶν ἢ ὁ Θεὸς κρίνῃ αὐτόν. ἐν αὐτῷ. * Α1. κακή. * μεῖνον. ἀσύνετος, σάλος APPENDIX AD PALLADIUM. Aaron, patiens ut Job, humilis velut David, eremi A incola ut Joannes, defletor sicut Jeremias, magister nt Paulus, Adelis quasi Petrus, sapiens ut Salomon. Confido instar illius latronis, quod qui per sibi in- genitam bonitatem ista mihi gratificatus est, etiam regnum largietur. De abbate Joanne Thebeo. pulo abbatis Ammois, quod duodecim annos trans- egerit in ministerio senis tunc ægrotantis : et cum eo sedebat super mattam. At senex videbatur eum parvipendere; cumque plurimum erga ipsum labo- rasset, nunquam ei dixit : Salvus sis. Quando autem ad mortis tempus venit, sedentibus senibus, appre- hendit manun ejus, dixitque illi : Salvus sis, salvus sis, salvus sis : et tradidit eum senibus, dicens : Iste angelus est, non homo. De abbate Joanne discipulo abbatis Pauli. quod magna obedientia præditus fuerit. Erant autem quodamn in loco sepulcra, illicque hyæna sedem fixe- rat. Senex vero circa eum locum vidit boum ster- cora; et præcepit Joanni ut abiret afferretque ea. Ille ait : Quid faciam, abba, propter hyenam? Tum senex jocans iuft: Si adversum te venerit, liga eam, et adduc. Eo igitur profectus est frater ve- speri. Et ecce byana irruit super eun. Ipse autcm juxta sermonem senis prorupit ut comprehenderet. Fugitque byæna. Tum persequens dicebat : Abbas meus jussit ut te vincirem. Cumque eam tenuisset, ligavit. Porro senex angebatur, sedebatque exspe- ctans illum. Ecce advenit, ducens byænam ligatam. Quod intuitus senex, demiratus est. Sed volens bu- milem efficere, verberavit eum : Stolide, inquiens, canem faluum adduxisti mihi buc? Statim porro senex solvit byænam, et abire permisit. De abbate Isaaco Thebao. C coenobium, et videns fratrem delinquentem, ipsum condemnavit. Ut autem rediit ad eremuin, accessit angelus Domini, stetitque ad fores cellæ ejus, di- cens : Non sinam te intrare. At ille rogabat, quid rei esset. Respondit angelus : Deus misit me, ita imperans : Dicito ei: Quo jubes ut mittam illum Dὁ fratrem in culpain prolapsum, quem judicasti? Et statiın pœnitentium in morem prostratus dixit : Peccavi, mihi ignosce. Excepit angelus : Surge, Deus te venia donavit. De cætero cave ne quem- quam judices, priusquam Deus de ipso tulerit ju- dicium. Al. inser. Al. inser. p. 81, ibique Schol. Catech. 125. nus : Sicut tu insensibilis es, ita etiam et istam insen- sibilem bestiam adduxisti. In lex. Greco-Lat. sel. insensibilis, imprudens. Pelagius vero : Bavose, canem faluum adduxisti mihi. Est enim saliva, bave; unde barard, lingua Gallica. (53) Dicebant de Joanne minore Thebeo, disci- (54) Aiebant de Joanne discipulo abbatis Pauli, 1. (55) Venit aliquando abbas Isaac Thebæus in (53) Vit. Patr. xvi, 4; L. Climac. Grad. 4. (54) Vit. Patr. II, 27; xιν, 4; Theodor. Stud. (55) Vit. Patr. Ιs, 3; L. Doroth. Doctr. 6. (56) Σαλέ κύνα σαλόν ηνεγκάς μοι ὧδε. Rub-

ἅγιος ὡς ὁ ᾿Ααρών, ὑπομονητικὸς ὡς ὁ Ἰώβ, τα Β πεινόφρων ὡς ὁ Δαβίδ, ἐρημίτης ὡς ὁ Ιωάννης πενθικὸς ὡς ὁ Ἱερεμίας, διδάσκαλος ὡς ὁ Παῦλος πιστὸς ὡς ὁ Πέτρος, σοφὸς ὡς ὁ Σολωμών. Καὶ πιο στεύω ὡς ὁ λῃστής, ὅτι ὁ ταῦτά μοι χαρισάμενος δε οἰκείαν ἀγαθότητα, καὶ τὴν βασιλείαν παράσχῃ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωάννου τοῦ Θηβαίου. Ἔλεγον περὶ τοῦ μικροῦ Ἰωάννου τοῦ Θηβαίου, τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀββα Αμμώη, ὅτι δεκαδύο ἔτη ἐποίη σεν ὑπηρετῶν τῷ γέροντι ὅτε ἠσθένει· καὶ μετ' αυτ τοῦ ἦν εἰς τὸ χαράδριον καθήμενος. Καὶ ὁ γέρων ὀλιγώρει επάνω αὐτοῦ· καὶ πολλὰ κοπιάσαντα μετ' αὐτοῦ, οὐδέποτε εἶπεν αὐτῷ, Σωθείης. Ὅτε δὲ ἡμελλε τελευτᾷν, καθεζομένων τῶν γερόντων, ἐκράτησε την χεῖρα αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ Σωθείης, σωθείης, σω θείης· καὶ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς γέρουσι, λέγων· Οὗτος ἄγγελος ἐστι, καὶ οὐκ ἄνθρωπος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀδε Παύλου. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Ἰωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Παύλου, ὅτι εἶχε μεγάλην ὑπακοήν. Ην δὲ ἔν τινι τόπῳ μνημεῖα, καὶ ᾤχει το ύαινα ἐκεῖ 76. Ὁ δὲ γέρων εἶδε περὶ τὸν τόπον βόλβιτα· καὶ λέγει τῷ Ἰωάννῃ ἀπελθεῖν καὶ ἐνεγκεῖν αὐτά. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Καὶ τί ποιήσω, 166ᾶ, διὰ τὴν ύαιναν; Ὁ δὲ γέρων χαριεντιζόμενος εἶπεν· Ἐὰν ἔλθῃ ἐπάνω σου, δῆσον αὐτὴν, καὶ φέρε αὐτὴν ὧδε. Απῆλθεν οὖν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖ ὀψε. Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἡ ἔαινα επάνω αὐτοῦ. Ὁ δὲ, κατὰ τὸν λόγον τοῦ γέροντος, ὥρμησε κρατῆσαι αὐτήν. Καὶ ἔφυγεν ἡ ὕαινα. Καὶ διώκων αὐτὴν ἔλεγεν · Ὁ ἀββᾶς μου εἶπεν ἵνα σε δεσμήσω. Καὶ κρατήσας αὐτὴν ἔδησεν. Εθλίβετο δὲ ὁ γέρων, καὶ ἐκάθητο περιμένων αὐτόν. Καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἔχων τὴν ύαιναν δεδεμένην. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων ἐθαύμασε. Καὶ θέλων ταπεινῶσαι αὐτὸν, ἔτυψεν αὐτὸν λέγων· Σαλέ · κύνα σαλὸν ἤνεγκάς μοι ὧδε (36); Έλυσε δὲ αὐτὴν εὐθὺς ὁ γέρων, καὶ ἀπέλυσεν ἀπελθεῖν. 11. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰσαὰκ τοῦ Θηβαίου. α'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Θηβαῖος εἰς κοινόβιον, καὶ εἶδεν ἀδελφὸν σφαλέντα, καὶ κατέκρι- νεν αὐτόν. ὡς δὲ ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔρημον, ἦλθεν ἄγε γελος Κυρίου, καὶ ἔστη ἔμπροσθεν τῆς θύρας τοῦ κελ- λίου αὐτοῦ, λέγων· Οὐκ ἀφῶ σε εἰσελθεῖν. Ο δὲ παρ- εκάλει, λέγων· Τί ἐστι τὸ πρᾶγμα ; Καὶ ἀποκριθεὶς ἄγγελος εἶπεν αὐτῷ· Ὁ Θεὸς ἀπέστειλέ με, λέγων· Εἰπὲ αὐτῷ, Ποῦ κελεύεις βάλω τὸν σφαλέντα ἀδελφὸν ὃν ἔκρινας; Καὶ εὐθέως μετενόησε, λέγων· Ἡμάρ τηκα, συγχώρησόν μοι. Καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος· Ἐγεί ρου, συνεχώρησε σοι ὁ Θεός. Φύλαξαι δὲ τοῦ λοιποῦ μὴ κρῖναί τινα πρὶν ἢ ὁ Θεὸς κρίνῃ αὐτόν. ἐν αὐτῷ. * Α1. κακή. * μεῖνον. ἀσύνετος, σάλος APPENDIX AD PALLADIUM. Aaron, patiens ut Job, humilis velut David, eremi A incola ut Joannes, defletor sicut Jeremias, magister nt Paulus, Adelis quasi Petrus, sapiens ut Salomon. Confido instar illius latronis, quod qui per sibi in- genitam bonitatem ista mihi gratificatus est, etiam regnum largietur. De abbate Joanne Thebeo. pulo abbatis Ammois, quod duodecim annos trans- egerit in ministerio senis tunc ægrotantis : et cum eo sedebat super mattam. At senex videbatur eum parvipendere; cumque plurimum erga ipsum labo- rasset, nunquam ei dixit : Salvus sis. Quando autem ad mortis tempus venit, sedentibus senibus, appre- hendit manun ejus, dixitque illi : Salvus sis, salvus sis, salvus sis : et tradidit eum senibus, dicens : Iste angelus est, non homo. De abbate Joanne discipulo abbatis Pauli. quod magna obedientia præditus fuerit. Erant autem quodamn in loco sepulcra, illicque hyæna sedem fixe- rat. Senex vero circa eum locum vidit boum ster- cora; et præcepit Joanni ut abiret afferretque ea. Ille ait : Quid faciam, abba, propter hyenam? Tum senex jocans iuft: Si adversum te venerit, liga eam, et adduc. Eo igitur profectus est frater ve- speri. Et ecce byana irruit super eun. Ipse autcm juxta sermonem senis prorupit ut comprehenderet. Fugitque byæna. Tum persequens dicebat : Abbas meus jussit ut te vincirem. Cumque eam tenuisset, ligavit. Porro senex angebatur, sedebatque exspe- ctans illum. Ecce advenit, ducens byænam ligatam. Quod intuitus senex, demiratus est. Sed volens bu- milem efficere, verberavit eum : Stolide, inquiens, canem faluum adduxisti mihi buc? Statim porro senex solvit byænam, et abire permisit. De abbate Isaaco Thebao. C coenobium, et videns fratrem delinquentem, ipsum condemnavit. Ut autem rediit ad eremuin, accessit angelus Domini, stetitque ad fores cellæ ejus, di- cens : Non sinam te intrare. At ille rogabat, quid rei esset. Respondit angelus : Deus misit me, ita imperans : Dicito ei: Quo jubes ut mittam illum Dὁ fratrem in culpain prolapsum, quem judicasti? Et statiın pœnitentium in morem prostratus dixit : Peccavi, mihi ignosce. Excepit angelus : Surge, Deus te venia donavit. De cætero cave ne quem- quam judices, priusquam Deus de ipso tulerit ju- dicium. Al. inser. Al. inser. p. 81, ibique Schol. Catech. 125. nus : Sicut tu insensibilis es, ita etiam et istam insen- sibilem bestiam adduxisti. In lex. Greco-Lat. sel. insensibilis, imprudens. Pelagius vero : Bavose, canem faluum adduxisti mihi. Est enim saliva, bave; unde barard, lingua Gallica. (53) Dicebant de Joanne minore Thebeo, disci- (54) Aiebant de Joanne discipulo abbatis Pauli, 1. (55) Venit aliquando abbas Isaac Thebæus in (53) Vit. Patr. xvi, 4; L. Climac. Grad. 4. (54) Vit. Patr. II, 27; xιν, 4; Theodor. Stud. (55) Vit. Patr. Ιs, 3; L. Doroth. Doctr. 6. (56) Σαλέ κύνα σαλόν ηνεγκάς μοι ὧδε. Rub-

Β β. Ελεγον περὶ τοῦ Απολλώ, ὅτι εἶχε μαθη- Δ τὴν ὀνόματι Ἰσαάκ, πεπαιδευμένον εἰς ἄκρον πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· καὶ ἐκτήσατο τὴν τῆς ἁγίας προσ- φορές ἡσυχίαν. Καὶ ὅταν ἐξήρχετο εἰς τὴν ἐκκλη- σίαν, οὐ συνεχώρει τινὰς ἐλθεῖν εἰς συντυχίαν ἑαυ τοῦ. "Ην γὰρ ὁ λόγος αὐτοῦ οὗτος, ὅτι πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν· Καιρὸς γὰρ τῷ παντὶ πράγματι. Καὶ ὅταν ἀπέλυεν ἡ σύναξις, ὡς ἀπὸ πυρὸς ἦν διωκόμε νος, ζητῶν καταλαβεῖν τὸ κελλίον ἑαυτοῦ. Πολλάκις δὲ ἐδίδοτο τοῖς ἀδελφοῖς ἀπὸ συνάξεως, παξαμάτης το καὶ ποτήριον οίνου· αὐτὸς δὲ οὐκ ἐλάμβανεν· οὐκ ἀπωθούμενος τὴν εὐλογίαν τῶν ἀδελφῶν, ἀλλὰ τὴν τῆς συνάξεως ἐπικρατῶν ἡσυχίαν. Εγένετο δὲ αὐτὸν ἐν ἀρρωστία κατακεῖσθαι· καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελ- φοὶ ἦλθον τοῦ ἐπισκέψασθαι αὐτόν. Καθεζόμενοι δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἠρώτησαν αὐτὸν, λέγοντες· ᾿Αββά Ισαάκ, διατί ἀπὸ συνάξεως φεύγεις τοὺς ἀδελφούς; Καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς, ὅτι Τοὺς ἀδελφοὺς οὐ φεύγω, ἀλλὰ τὴν τῶν δαιμόνων κακοτεχνίαν. Καὶ γὰρ ἐάν τις κατέχῃ λαμπάδιον φωτός, καὶ βραδύνῃ εἰς τὸν ἀέρα ἱστάμε- νας, σβέννυται ἀπ' αὐτοῦ. Οὕτως καὶ ἡμεῖς φωτιζό- μενοι ὑπὸ τῆς ἁγίας προσφορᾶς, ἐὰν βραδύνωμεν ἔξω τοῦ κελλίου, σκοτίζεται ἡμῶν ὁ νοῦς. Αὕτη ἡ πολιτεία τοῦ ὁσίου 266ᾶ Ισαάκ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωσὴς τοῦ Θηβαίου. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ ὁ Θηβαῖος, ὅτι τρία πρά γματά οι ἐστιν έντιμα ἐνώπιον Κυρίου· ὅταν ἄνθρω- πως ἀσθενῇ, καὶ προστίθενται αὐτῷ πειρασμοί, καὶ μετ᾿ εὐχαριστείας δέχεται αὐτούς. Τὸ δὲ δεύτερόν ἐστιν, ὅταν τις ποιῇ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ καθαρὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ μηδὲν ἔχοντα ἀνθρώπινον. Τὸ δὲ τρίτον, ὅταν τις ἐν ὑποταγῇ καθέζηται πατρὸς πνευματικοῦ, καὶ πᾶσιν ἀποτάσσηται τοῖς ἰδίοις θεο Δήμασιν. Ἔχει δὲ οὗτος ἕνα στέφανον περισσόν. Ἐγὼ δὲ τὴν ἀσθένειαν ᾑρησάμην. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιλαρίωνος. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Ιλαρίων ἀπὸ Παλαιστίνης εἰς τὸ ὄρος, πρὸς τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αντώνιον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Καλῶς ἦλθες, ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωΐ ἀνατέλλων. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἰλαρίων· Εἰ- ρήνη σοι, ο στύλος τοῦ φωτὸς, ὁ τὴν οἰκουμένην φω τίζων Περὶ τοῦ ἀσσα Ισχυρίωνος. Οἱ ἅγιοι Πατέρες οι προεφήτευσαν περὶ τῆς ἐσχά- της γενεάς. Τί εἰργασάμεθα ἡμεῖ;; φασί. Καὶ ἀπο κριθεὶς εἰς ἐξ αὐτῶν μέγας οι ἀββᾶς Ἰσχυρίων, εξ. πεν· Ἡμεῖς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ ἐποιήσαμεν. Καὶ ἀποκριθέντες εἶπον· Οἱ δὲ μεθ' ἡμᾶς, ἄρα τί ποιοῦ σιν; Καὶ εἶπε· Μέλλουσιν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ ἔργου ἡμῶν ἔρχεσθαι. Καὶ εἶπον· Οἱ δὲ μετ' αὐτοὺς, τί ; Εἶπεν· Οὐκ ἔχουσιν ὅλως ἔργον οἱ τῆς γενεάς εκεί- της· μέλλει δὲ ἔρχεσθαι αὐτοῖς πειρασμός· καὶ οἱ το Α1. τινά. Αl. πρὸς ἐν παξιμάδιον, ναι παξαμάδων. " Αl. τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐν τῇ ἁγία προσφορά, οι τάγματα. * Αί. βαστάζων. * Αl. τῆς Σκήτεως. τῷ βίῳ καὶ ονόματι. και น APOPHTHEGMATA PATRUM. scipulum nomine Isaac, summe eruditum in omni opere bono; qui sanctæ oblationis silentium obti- nuit. Hic quando ad ecclesiam proficiscebatur, nou sinebat quempiam accedere et congredi. Habebat enim in mente hoc: Cuncta bona esse in suo tem- pore. Tempus enim omni rei ***. Et cum dimissa fuis- set collecta, quasi ab igne aufugiebat, properans ad cellam suam pertingere. Cæterum sæpe dabatur fratribus post synaxim paxamates cum vini poculo : ipse vero nequaquam accipiebat; non quod repel- leret benedictionem fratrum, sed collectæ retinens quieten. Contigit autem ut infirmus decumberet : quod fratres audientes, venerunt ad visitandum eum. ltaque sedentes interrogaverunt hoc pacto : Abba Isaac, quare post sacram synaxim fratres fu gis? Respondit : Non fugio fratres, sed dæmonum artes malas. Etenim si quis tenuerit facem lucen- tem, diuque ad aerem steterit, ab eo exstinguetur. Parem in modum et nos, a sacra oblatione illumi nati, si extra cellam tardaverimus, incurremus in mentis tenebras. Hæc fuit sancti abbatis Isaaci vi- vendi ratio. C D De abbate Josepho Thebao. conspectu Dei honorabiles sunt : Cum homo infr- mus est, et adjiciuntur ei tentationes, ipse autem eas cum gratiarum actione suscipit ; secunda est, cum efecerit aliquis omnia opera sua munda co- ram Deo, quæque nibil humani habeant; tertia, quando quis in subjectione patris spiritualis sede rit, cunctisque suis renuntiaverit voluntatibus. Consequitur autem hic eximiam coronam. Ego vero infirmitatem elegi. De abbate Hilarìvne. ad abbatem Antonium. Ait ei abbas Antonius : Bene venisti, lucifer, qui mane exoriris. Abbas autem Hilario dixit illi: Pax tibi, columna lucis, quæ illuminas orbem terrarum. De abbate Ischyrione. Quid operati sumus nos? inquiunt. Et unus ex illis magous.abbas lschyrio responsum dedit : Nos man- data Dei peregimus. Exceperunt: Qui autem nos subsequentur, quid facturi sunt? Ait : Ad dimidium operis nostri pervenient. Interrogaverunt adhuc : Qui vero post illos, quidnamn? Respondit: Nullo plane opere decorabuntur homines ætatis illius: at insurget in eos tentatio; quique probi invenien- * Lat. inser. ss Al. inscr. Eucle. m, T. 2. Referebant quod abbas Apollo habuerit di- (57) Dixit abbas Joseph Thebaeus : Tres res in (58) Abbas Hilario venit e Palæstina in monten (59) Sancti Patres prædixerunt de uhima aetate. (57) Vit. Patr. 1, 9. (58) Vit. Patr. xxii, §. (39) Vit. Pair. 1, 14.

Β β. Ελεγον περὶ τοῦ Απολλώ, ὅτι εἶχε μαθη- Δ τὴν ὀνόματι Ἰσαάκ, πεπαιδευμένον εἰς ἄκρον πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· καὶ ἐκτήσατο τὴν τῆς ἁγίας προσ- φορές ἡσυχίαν. Καὶ ὅταν ἐξήρχετο εἰς τὴν ἐκκλη- σίαν, οὐ συνεχώρει τινὰς ἐλθεῖν εἰς συντυχίαν ἑαυ τοῦ. "Ην γὰρ ὁ λόγος αὐτοῦ οὗτος, ὅτι πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν· Καιρὸς γὰρ τῷ παντὶ πράγματι. Καὶ ὅταν ἀπέλυεν ἡ σύναξις, ὡς ἀπὸ πυρὸς ἦν διωκόμε νος, ζητῶν καταλαβεῖν τὸ κελλίον ἑαυτοῦ. Πολλάκις δὲ ἐδίδοτο τοῖς ἀδελφοῖς ἀπὸ συνάξεως, παξαμάτης το καὶ ποτήριον οίνου· αὐτὸς δὲ οὐκ ἐλάμβανεν· οὐκ ἀπωθούμενος τὴν εὐλογίαν τῶν ἀδελφῶν, ἀλλὰ τὴν τῆς συνάξεως ἐπικρατῶν ἡσυχίαν. Εγένετο δὲ αὐτὸν ἐν ἀρρωστία κατακεῖσθαι· καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελ- φοὶ ἦλθον τοῦ ἐπισκέψασθαι αὐτόν. Καθεζόμενοι δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἠρώτησαν αὐτὸν, λέγοντες· ᾿Αββά Ισαάκ, διατί ἀπὸ συνάξεως φεύγεις τοὺς ἀδελφούς; Καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς, ὅτι Τοὺς ἀδελφοὺς οὐ φεύγω, ἀλλὰ τὴν τῶν δαιμόνων κακοτεχνίαν. Καὶ γὰρ ἐάν τις κατέχῃ λαμπάδιον φωτός, καὶ βραδύνῃ εἰς τὸν ἀέρα ἱστάμε- νας, σβέννυται ἀπ' αὐτοῦ. Οὕτως καὶ ἡμεῖς φωτιζό- μενοι ὑπὸ τῆς ἁγίας προσφορᾶς, ἐὰν βραδύνωμεν ἔξω τοῦ κελλίου, σκοτίζεται ἡμῶν ὁ νοῦς. Αὕτη ἡ πολιτεία τοῦ ὁσίου 266ᾶ Ισαάκ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωσὴς τοῦ Θηβαίου. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ ὁ Θηβαῖος, ὅτι τρία πρά γματά οι ἐστιν έντιμα ἐνώπιον Κυρίου· ὅταν ἄνθρω- πως ἀσθενῇ, καὶ προστίθενται αὐτῷ πειρασμοί, καὶ μετ᾿ εὐχαριστείας δέχεται αὐτούς. Τὸ δὲ δεύτερόν ἐστιν, ὅταν τις ποιῇ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ καθαρὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ μηδὲν ἔχοντα ἀνθρώπινον. Τὸ δὲ τρίτον, ὅταν τις ἐν ὑποταγῇ καθέζηται πατρὸς πνευματικοῦ, καὶ πᾶσιν ἀποτάσσηται τοῖς ἰδίοις θεο Δήμασιν. Ἔχει δὲ οὗτος ἕνα στέφανον περισσόν. Ἐγὼ δὲ τὴν ἀσθένειαν ᾑρησάμην. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιλαρίωνος. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Ιλαρίων ἀπὸ Παλαιστίνης εἰς τὸ ὄρος, πρὸς τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αντώνιον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Καλῶς ἦλθες, ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωΐ ἀνατέλλων. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἰλαρίων· Εἰ- ρήνη σοι, ο στύλος τοῦ φωτὸς, ὁ τὴν οἰκουμένην φω τίζων Περὶ τοῦ ἀσσα Ισχυρίωνος. Οἱ ἅγιοι Πατέρες οι προεφήτευσαν περὶ τῆς ἐσχά- της γενεάς. Τί εἰργασάμεθα ἡμεῖ;; φασί. Καὶ ἀπο κριθεὶς εἰς ἐξ αὐτῶν μέγας οι ἀββᾶς Ἰσχυρίων, εξ. πεν· Ἡμεῖς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ ἐποιήσαμεν. Καὶ ἀποκριθέντες εἶπον· Οἱ δὲ μεθ' ἡμᾶς, ἄρα τί ποιοῦ σιν; Καὶ εἶπε· Μέλλουσιν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ ἔργου ἡμῶν ἔρχεσθαι. Καὶ εἶπον· Οἱ δὲ μετ' αὐτοὺς, τί ; Εἶπεν· Οὐκ ἔχουσιν ὅλως ἔργον οἱ τῆς γενεάς εκεί- της· μέλλει δὲ ἔρχεσθαι αὐτοῖς πειρασμός· καὶ οἱ το Α1. τινά. Αl. πρὸς ἐν παξιμάδιον, ναι παξαμάδων. " Αl. τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐν τῇ ἁγία προσφορά, οι τάγματα. * Αί. βαστάζων. * Αl. τῆς Σκήτεως. τῷ βίῳ καὶ ονόματι. και น APOPHTHEGMATA PATRUM. scipulum nomine Isaac, summe eruditum in omni opere bono; qui sanctæ oblationis silentium obti- nuit. Hic quando ad ecclesiam proficiscebatur, nou sinebat quempiam accedere et congredi. Habebat enim in mente hoc: Cuncta bona esse in suo tem- pore. Tempus enim omni rei ***. Et cum dimissa fuis- set collecta, quasi ab igne aufugiebat, properans ad cellam suam pertingere. Cæterum sæpe dabatur fratribus post synaxim paxamates cum vini poculo : ipse vero nequaquam accipiebat; non quod repel- leret benedictionem fratrum, sed collectæ retinens quieten. Contigit autem ut infirmus decumberet : quod fratres audientes, venerunt ad visitandum eum. ltaque sedentes interrogaverunt hoc pacto : Abba Isaac, quare post sacram synaxim fratres fu gis? Respondit : Non fugio fratres, sed dæmonum artes malas. Etenim si quis tenuerit facem lucen- tem, diuque ad aerem steterit, ab eo exstinguetur. Parem in modum et nos, a sacra oblatione illumi nati, si extra cellam tardaverimus, incurremus in mentis tenebras. Hæc fuit sancti abbatis Isaaci vi- vendi ratio. C D De abbate Josepho Thebao. conspectu Dei honorabiles sunt : Cum homo infr- mus est, et adjiciuntur ei tentationes, ipse autem eas cum gratiarum actione suscipit ; secunda est, cum efecerit aliquis omnia opera sua munda co- ram Deo, quæque nibil humani habeant; tertia, quando quis in subjectione patris spiritualis sede rit, cunctisque suis renuntiaverit voluntatibus. Consequitur autem hic eximiam coronam. Ego vero infirmitatem elegi. De abbate Hilarìvne. ad abbatem Antonium. Ait ei abbas Antonius : Bene venisti, lucifer, qui mane exoriris. Abbas autem Hilario dixit illi: Pax tibi, columna lucis, quæ illuminas orbem terrarum. De abbate Ischyrione. Quid operati sumus nos? inquiunt. Et unus ex illis magous.abbas lschyrio responsum dedit : Nos man- data Dei peregimus. Exceperunt: Qui autem nos subsequentur, quid facturi sunt? Ait : Ad dimidium operis nostri pervenient. Interrogaverunt adhuc : Qui vero post illos, quidnamn? Respondit: Nullo plane opere decorabuntur homines ætatis illius: at insurget in eos tentatio; quique probi invenien- * Lat. inser. ss Al. inscr. Eucle. m, T. 2. Referebant quod abbas Apollo habuerit di- (57) Dixit abbas Joseph Thebaeus : Tres res in (58) Abbas Hilario venit e Palæstina in monten (59) Sancti Patres prædixerunt de uhima aetate. (57) Vit. Patr. 1, 9. (58) Vit. Patr. xxii, §. (39) Vit. Pair. 1, 14.

Β β. Ελεγον περὶ τοῦ Απολλώ, ὅτι εἶχε μαθη- Δ τὴν ὀνόματι Ἰσαάκ, πεπαιδευμένον εἰς ἄκρον πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· καὶ ἐκτήσατο τὴν τῆς ἁγίας προσ- φορές ἡσυχίαν. Καὶ ὅταν ἐξήρχετο εἰς τὴν ἐκκλη- σίαν, οὐ συνεχώρει τινὰς ἐλθεῖν εἰς συντυχίαν ἑαυ τοῦ. "Ην γὰρ ὁ λόγος αὐτοῦ οὗτος, ὅτι πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν· Καιρὸς γὰρ τῷ παντὶ πράγματι. Καὶ ὅταν ἀπέλυεν ἡ σύναξις, ὡς ἀπὸ πυρὸς ἦν διωκόμε νος, ζητῶν καταλαβεῖν τὸ κελλίον ἑαυτοῦ. Πολλάκις δὲ ἐδίδοτο τοῖς ἀδελφοῖς ἀπὸ συνάξεως, παξαμάτης το καὶ ποτήριον οίνου· αὐτὸς δὲ οὐκ ἐλάμβανεν· οὐκ ἀπωθούμενος τὴν εὐλογίαν τῶν ἀδελφῶν, ἀλλὰ τὴν τῆς συνάξεως ἐπικρατῶν ἡσυχίαν. Εγένετο δὲ αὐτὸν ἐν ἀρρωστία κατακεῖσθαι· καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελ- φοὶ ἦλθον τοῦ ἐπισκέψασθαι αὐτόν. Καθεζόμενοι δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἠρώτησαν αὐτὸν, λέγοντες· ᾿Αββά Ισαάκ, διατί ἀπὸ συνάξεως φεύγεις τοὺς ἀδελφούς; Καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς, ὅτι Τοὺς ἀδελφοὺς οὐ φεύγω, ἀλλὰ τὴν τῶν δαιμόνων κακοτεχνίαν. Καὶ γὰρ ἐάν τις κατέχῃ λαμπάδιον φωτός, καὶ βραδύνῃ εἰς τὸν ἀέρα ἱστάμε- νας, σβέννυται ἀπ' αὐτοῦ. Οὕτως καὶ ἡμεῖς φωτιζό- μενοι ὑπὸ τῆς ἁγίας προσφορᾶς, ἐὰν βραδύνωμεν ἔξω τοῦ κελλίου, σκοτίζεται ἡμῶν ὁ νοῦς. Αὕτη ἡ πολιτεία τοῦ ὁσίου 266ᾶ Ισαάκ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωσὴς τοῦ Θηβαίου. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ ὁ Θηβαῖος, ὅτι τρία πρά γματά οι ἐστιν έντιμα ἐνώπιον Κυρίου· ὅταν ἄνθρω- πως ἀσθενῇ, καὶ προστίθενται αὐτῷ πειρασμοί, καὶ μετ᾿ εὐχαριστείας δέχεται αὐτούς. Τὸ δὲ δεύτερόν ἐστιν, ὅταν τις ποιῇ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ καθαρὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ μηδὲν ἔχοντα ἀνθρώπινον. Τὸ δὲ τρίτον, ὅταν τις ἐν ὑποταγῇ καθέζηται πατρὸς πνευματικοῦ, καὶ πᾶσιν ἀποτάσσηται τοῖς ἰδίοις θεο Δήμασιν. Ἔχει δὲ οὗτος ἕνα στέφανον περισσόν. Ἐγὼ δὲ τὴν ἀσθένειαν ᾑρησάμην. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιλαρίωνος. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Ιλαρίων ἀπὸ Παλαιστίνης εἰς τὸ ὄρος, πρὸς τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αντώνιον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Καλῶς ἦλθες, ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωΐ ἀνατέλλων. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἰλαρίων· Εἰ- ρήνη σοι, ο στύλος τοῦ φωτὸς, ὁ τὴν οἰκουμένην φω τίζων Περὶ τοῦ ἀσσα Ισχυρίωνος. Οἱ ἅγιοι Πατέρες οι προεφήτευσαν περὶ τῆς ἐσχά- της γενεάς. Τί εἰργασάμεθα ἡμεῖ;; φασί. Καὶ ἀπο κριθεὶς εἰς ἐξ αὐτῶν μέγας οι ἀββᾶς Ἰσχυρίων, εξ. πεν· Ἡμεῖς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ ἐποιήσαμεν. Καὶ ἀποκριθέντες εἶπον· Οἱ δὲ μεθ' ἡμᾶς, ἄρα τί ποιοῦ σιν; Καὶ εἶπε· Μέλλουσιν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ ἔργου ἡμῶν ἔρχεσθαι. Καὶ εἶπον· Οἱ δὲ μετ' αὐτοὺς, τί ; Εἶπεν· Οὐκ ἔχουσιν ὅλως ἔργον οἱ τῆς γενεάς εκεί- της· μέλλει δὲ ἔρχεσθαι αὐτοῖς πειρασμός· καὶ οἱ το Α1. τινά. Αl. πρὸς ἐν παξιμάδιον, ναι παξαμάδων. " Αl. τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐν τῇ ἁγία προσφορά, οι τάγματα. * Αί. βαστάζων. * Αl. τῆς Σκήτεως. τῷ βίῳ καὶ ονόματι. και น APOPHTHEGMATA PATRUM. scipulum nomine Isaac, summe eruditum in omni opere bono; qui sanctæ oblationis silentium obti- nuit. Hic quando ad ecclesiam proficiscebatur, nou sinebat quempiam accedere et congredi. Habebat enim in mente hoc: Cuncta bona esse in suo tem- pore. Tempus enim omni rei ***. Et cum dimissa fuis- set collecta, quasi ab igne aufugiebat, properans ad cellam suam pertingere. Cæterum sæpe dabatur fratribus post synaxim paxamates cum vini poculo : ipse vero nequaquam accipiebat; non quod repel- leret benedictionem fratrum, sed collectæ retinens quieten. Contigit autem ut infirmus decumberet : quod fratres audientes, venerunt ad visitandum eum. ltaque sedentes interrogaverunt hoc pacto : Abba Isaac, quare post sacram synaxim fratres fu gis? Respondit : Non fugio fratres, sed dæmonum artes malas. Etenim si quis tenuerit facem lucen- tem, diuque ad aerem steterit, ab eo exstinguetur. Parem in modum et nos, a sacra oblatione illumi nati, si extra cellam tardaverimus, incurremus in mentis tenebras. Hæc fuit sancti abbatis Isaaci vi- vendi ratio. C D De abbate Josepho Thebao. conspectu Dei honorabiles sunt : Cum homo infr- mus est, et adjiciuntur ei tentationes, ipse autem eas cum gratiarum actione suscipit ; secunda est, cum efecerit aliquis omnia opera sua munda co- ram Deo, quæque nibil humani habeant; tertia, quando quis in subjectione patris spiritualis sede rit, cunctisque suis renuntiaverit voluntatibus. Consequitur autem hic eximiam coronam. Ego vero infirmitatem elegi. De abbate Hilarìvne. ad abbatem Antonium. Ait ei abbas Antonius : Bene venisti, lucifer, qui mane exoriris. Abbas autem Hilario dixit illi: Pax tibi, columna lucis, quæ illuminas orbem terrarum. De abbate Ischyrione. Quid operati sumus nos? inquiunt. Et unus ex illis magous.abbas lschyrio responsum dedit : Nos man- data Dei peregimus. Exceperunt: Qui autem nos subsequentur, quid facturi sunt? Ait : Ad dimidium operis nostri pervenient. Interrogaverunt adhuc : Qui vero post illos, quidnamn? Respondit: Nullo plane opere decorabuntur homines ætatis illius: at insurget in eos tentatio; quique probi invenien- * Lat. inser. ss Al. inscr. Eucle. m, T. 2. Referebant quod abbas Apollo habuerit di- (57) Dixit abbas Joseph Thebaeus : Tres res in (58) Abbas Hilario venit e Palæstina in monten (59) Sancti Patres prædixerunt de uhima aetate. (57) Vit. Patr. 1, 9. (58) Vit. Patr. xxii, §. (39) Vit. Pair. 1, 14.

Β β. Ελεγον περὶ τοῦ Απολλώ, ὅτι εἶχε μαθη- Δ τὴν ὀνόματι Ἰσαάκ, πεπαιδευμένον εἰς ἄκρον πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· καὶ ἐκτήσατο τὴν τῆς ἁγίας προσ- φορές ἡσυχίαν. Καὶ ὅταν ἐξήρχετο εἰς τὴν ἐκκλη- σίαν, οὐ συνεχώρει τινὰς ἐλθεῖν εἰς συντυχίαν ἑαυ τοῦ. "Ην γὰρ ὁ λόγος αὐτοῦ οὗτος, ὅτι πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν· Καιρὸς γὰρ τῷ παντὶ πράγματι. Καὶ ὅταν ἀπέλυεν ἡ σύναξις, ὡς ἀπὸ πυρὸς ἦν διωκόμε νος, ζητῶν καταλαβεῖν τὸ κελλίον ἑαυτοῦ. Πολλάκις δὲ ἐδίδοτο τοῖς ἀδελφοῖς ἀπὸ συνάξεως, παξαμάτης το καὶ ποτήριον οίνου· αὐτὸς δὲ οὐκ ἐλάμβανεν· οὐκ ἀπωθούμενος τὴν εὐλογίαν τῶν ἀδελφῶν, ἀλλὰ τὴν τῆς συνάξεως ἐπικρατῶν ἡσυχίαν. Εγένετο δὲ αὐτὸν ἐν ἀρρωστία κατακεῖσθαι· καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελ- φοὶ ἦλθον τοῦ ἐπισκέψασθαι αὐτόν. Καθεζόμενοι δὲ οἱ ἀδελφοὶ ἠρώτησαν αὐτὸν, λέγοντες· ᾿Αββά Ισαάκ, διατί ἀπὸ συνάξεως φεύγεις τοὺς ἀδελφούς; Καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς, ὅτι Τοὺς ἀδελφοὺς οὐ φεύγω, ἀλλὰ τὴν τῶν δαιμόνων κακοτεχνίαν. Καὶ γὰρ ἐάν τις κατέχῃ λαμπάδιον φωτός, καὶ βραδύνῃ εἰς τὸν ἀέρα ἱστάμε- νας, σβέννυται ἀπ' αὐτοῦ. Οὕτως καὶ ἡμεῖς φωτιζό- μενοι ὑπὸ τῆς ἁγίας προσφορᾶς, ἐὰν βραδύνωμεν ἔξω τοῦ κελλίου, σκοτίζεται ἡμῶν ὁ νοῦς. Αὕτη ἡ πολιτεία τοῦ ὁσίου 266ᾶ Ισαάκ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἰωσὴς τοῦ Θηβαίου. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ ὁ Θηβαῖος, ὅτι τρία πρά γματά οι ἐστιν έντιμα ἐνώπιον Κυρίου· ὅταν ἄνθρω- πως ἀσθενῇ, καὶ προστίθενται αὐτῷ πειρασμοί, καὶ μετ᾿ εὐχαριστείας δέχεται αὐτούς. Τὸ δὲ δεύτερόν ἐστιν, ὅταν τις ποιῇ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ καθαρὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ μηδὲν ἔχοντα ἀνθρώπινον. Τὸ δὲ τρίτον, ὅταν τις ἐν ὑποταγῇ καθέζηται πατρὸς πνευματικοῦ, καὶ πᾶσιν ἀποτάσσηται τοῖς ἰδίοις θεο Δήμασιν. Ἔχει δὲ οὗτος ἕνα στέφανον περισσόν. Ἐγὼ δὲ τὴν ἀσθένειαν ᾑρησάμην. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ιλαρίωνος. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Ιλαρίων ἀπὸ Παλαιστίνης εἰς τὸ ὄρος, πρὸς τὸν ἀ66ᾶν ᾿Αντώνιον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος· Καλῶς ἦλθες, ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωΐ ἀνατέλλων. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἰλαρίων· Εἰ- ρήνη σοι, ο στύλος τοῦ φωτὸς, ὁ τὴν οἰκουμένην φω τίζων Περὶ τοῦ ἀσσα Ισχυρίωνος. Οἱ ἅγιοι Πατέρες οι προεφήτευσαν περὶ τῆς ἐσχά- της γενεάς. Τί εἰργασάμεθα ἡμεῖ;; φασί. Καὶ ἀπο κριθεὶς εἰς ἐξ αὐτῶν μέγας οι ἀββᾶς Ἰσχυρίων, εξ. πεν· Ἡμεῖς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ ἐποιήσαμεν. Καὶ ἀποκριθέντες εἶπον· Οἱ δὲ μεθ' ἡμᾶς, ἄρα τί ποιοῦ σιν; Καὶ εἶπε· Μέλλουσιν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ ἔργου ἡμῶν ἔρχεσθαι. Καὶ εἶπον· Οἱ δὲ μετ' αὐτοὺς, τί ; Εἶπεν· Οὐκ ἔχουσιν ὅλως ἔργον οἱ τῆς γενεάς εκεί- της· μέλλει δὲ ἔρχεσθαι αὐτοῖς πειρασμός· καὶ οἱ το Α1. τινά. Αl. πρὸς ἐν παξιμάδιον, ναι παξαμάδων. " Αl. τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐν τῇ ἁγία προσφορά, οι τάγματα. * Αί. βαστάζων. * Αl. τῆς Σκήτεως. τῷ βίῳ καὶ ονόματι. και น APOPHTHEGMATA PATRUM. scipulum nomine Isaac, summe eruditum in omni opere bono; qui sanctæ oblationis silentium obti- nuit. Hic quando ad ecclesiam proficiscebatur, nou sinebat quempiam accedere et congredi. Habebat enim in mente hoc: Cuncta bona esse in suo tem- pore. Tempus enim omni rei ***. Et cum dimissa fuis- set collecta, quasi ab igne aufugiebat, properans ad cellam suam pertingere. Cæterum sæpe dabatur fratribus post synaxim paxamates cum vini poculo : ipse vero nequaquam accipiebat; non quod repel- leret benedictionem fratrum, sed collectæ retinens quieten. Contigit autem ut infirmus decumberet : quod fratres audientes, venerunt ad visitandum eum. ltaque sedentes interrogaverunt hoc pacto : Abba Isaac, quare post sacram synaxim fratres fu gis? Respondit : Non fugio fratres, sed dæmonum artes malas. Etenim si quis tenuerit facem lucen- tem, diuque ad aerem steterit, ab eo exstinguetur. Parem in modum et nos, a sacra oblatione illumi nati, si extra cellam tardaverimus, incurremus in mentis tenebras. Hæc fuit sancti abbatis Isaaci vi- vendi ratio. C D De abbate Josepho Thebao. conspectu Dei honorabiles sunt : Cum homo infr- mus est, et adjiciuntur ei tentationes, ipse autem eas cum gratiarum actione suscipit ; secunda est, cum efecerit aliquis omnia opera sua munda co- ram Deo, quæque nibil humani habeant; tertia, quando quis in subjectione patris spiritualis sede rit, cunctisque suis renuntiaverit voluntatibus. Consequitur autem hic eximiam coronam. Ego vero infirmitatem elegi. De abbate Hilarìvne. ad abbatem Antonium. Ait ei abbas Antonius : Bene venisti, lucifer, qui mane exoriris. Abbas autem Hilario dixit illi: Pax tibi, columna lucis, quæ illuminas orbem terrarum. De abbate Ischyrione. Quid operati sumus nos? inquiunt. Et unus ex illis magous.abbas lschyrio responsum dedit : Nos man- data Dei peregimus. Exceperunt: Qui autem nos subsequentur, quid facturi sunt? Ait : Ad dimidium operis nostri pervenient. Interrogaverunt adhuc : Qui vero post illos, quidnamn? Respondit: Nullo plane opere decorabuntur homines ætatis illius: at insurget in eos tentatio; quique probi invenien- * Lat. inser. ss Al. inscr. Eucle. m, T. 2. Referebant quod abbas Apollo habuerit di- (57) Dixit abbas Joseph Thebaeus : Tres res in (58) Abbas Hilario venit e Palæstina in monten (59) Sancti Patres prædixerunt de uhima aetate. (57) Vit. Patr. 1, 9. (58) Vit. Patr. xxii, §. (39) Vit. Pair. 1, 14.

Α εὑρισκόμενοι δόκιμος ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, μείζονες καὶ ἡμῶν καὶ τῶν Πατέρων ἡμῶν εὑρεθήσονται. Ἀρχὴ τοῦ Κ στοιχείου. Β Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κασιανοῦ 8. α'. Διηγήσατο (63) ὁ ἀββᾶς Κασιανός, ὅτι Παρεβά λομεν ἐγώ τε καὶ ὁ ἅγιος Γερμανὸς εἰς Αἴγυπτον, πρός τινα γέροντα. Καὶ φιλοξενήσας ἡμᾶς ἠρωτήθη παρ' ἡμῶν· Τίνος ἕνεκεν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ὑποδοχῆς τῶν ξένων ἀδελφῶν, τὸν κανόνα τῆς νηστείας ἡμῶν, ὡς ἐν Παλαιστίνη παρελάβομεν, οι φυλάττετε; Καὶ ἀπεκρίθη λέγων· Ἡ νηστεία πάντοτε μετ' ἐμοῦ ἐστιν· ὑμᾶς δὲ κατέχειν πάντοτε μεθ' ἑαυτοῦ οὐ δύο ναμαι· καὶ ἡ μὲν νηστεία καὶ χρήσιμόν ἐστι πραγμα καὶ ἀναγκαῖον, τῆς ἡμετέρας δέ ἐστι προαιρέσεως τὴν δὲ τῆς ἀγάπης πλήρωσιν ἐξ ἀνάγκης ἀπαιτεῖ ὁ τοῦ Θεοῦ νόμος. Εν ὑμῖν οὖν δεχόμενος τὸν Χριστὸν, χρεωστῶ μετὰ πάσης θεραπεῦσαι σπουδῆς. Ἐπὰν δὲ ὑμᾶς προπέμψω, τὸν κανόνα τῆς νηστείας δύνα μαι ἀνακτήσασθαι. Οὐ δύνανται γὰρ (64) οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος νηστεύειν, ἐφ' ὅσον χρόνον ὁ νυμφίος μετ' αὐτῶν ἐστιν· ὅταν δὲ ἀρθῇ σ' ὁ νυμφίος, τότε μετ' ἐξουσίας νηστεύσουσιν 10. • β'. Ὁ αὐτὸς εἶπεν (65), ὅτι Ην τις γέρων, καὶ ὑπηρετεῖτο ὑπὸ ἁγίας παρθένου· καὶ οἱ ἄνθρωποι ἔλεγον· Οὐκ εἰσὶ καθαροί. Καὶ ἤκουσεν ὁ γέρων. Ὅταν δὲ ἔμελλε τελευτᾷν, εἶπε τοῖς Πατράσιν . Οταν τελευτήσω, φυτεύσατε τὴν ράβδων μου εἰς τάφον· καὶ ἐὰν βλαστήσῃ καὶ ποιήσῃ καρπόν, μάθετε ότι καθαρός είμι ἀπ' αὐτῆς· εἰ δὲ μὴ βλαστήσῃ ο για νώσκετε ότι πέπτωκα μετ' αὐτῆς. Καὶ ἐφυτεύθη κ ράβδος, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐβλάστησε, καὶ ἐποίησε καρπόν. Καὶ πάντες ἐδόξασαν τὸν Θεόν. - γ. Εἶπε πάλιν, ὅτι Παρεβάλομεν ἑτέρῳ γέροντι καὶ ἐποίησεν ἡμᾶς γεύσασθαι. Προετρέπετο δὲ ἡμᾶς κορεσθέντας, ἔτι μεταλαβεῖν τροφῆς. Ἐμοῦ δὲ εἰρηκό τος μηκέτι δύνασθαι, ἀπεκρίθη· Ἐγὼ ἐξάκις οι παραγενομένων ἀδελφῶν τράπεζαν ἔθηκα, καὶ προ- τρεπόμενος ἕνα ἕκαστον συνήσθιον, καὶ ἀκμὴν πεινῶ. Τοῦτο δὲ σὺ ἅπαξ φαγών οὕτως ἐκορέσθης, ὥστε μηκέτι φαγεῖν δύνασθαι. δ. Διηγήσατο πάλιν ὁ αὐτὸς, ὅτι Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ἄνθρωπος κοινοβίου ἡγούμενος μετ γάλου, τῷ ἀ66, Πατσίῳ, ἐν ἀκροτάτῃ ἐρήμῳ διο άγοντι ἐπὶ ἔτη τεσσαράκοντα, καὶ ὡς ἔχων πρὸς αὐτ τὸν πολλὴν ἀγάπην, καὶ τὴν ἐκ ταύτης παρρησίαν εἶπεν αὐτῷ· Τί ἐν τοσούτῳ χρόνῳ οὕτως ἀναχωρῶν, καὶ ὑπὸ μηδενὸς ἀνθρώπου ταχέως ὀχλούμενος κατ ώρθωσας; Ο δέ φησιν· 'Αφ' οὗ ἐμόνασα, οὐδέ ποτέ • ΑΙ. νηστεύουσιν. • καὶ ποιήσῃ Αl. Κασσ. σ' Α1. ἀπαρθῇ ἀπ' αὐτῶν. καρπόν. λοιπόν. οι διαφόρων. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Κατιανός, ὅτι παρεβάλομεν ἀπὸ Παλαιστίνης εἰς Αἴγυπτον. 11, 19, 20; APPENDIX AD PALLADIUN. tur illo tempore, majores et nobis et Patribus no- stris esse comperientur. Principium litteræ K. De abbate Cassiano. et sanctus Germanus, in Ægyptum ad quemdam senem. Quem, cum hospitio amanter nos excepis- set, interrogavimus: Quare in tempore susceptionis fratrum peregrinorum, normam jejunii nostri, sicut in Palæstina accepimus, non observatis ? Respon- dit: Jejunium semper mecum est; vos vero semper mecum retinere non possum: ac jejunium quidem, etsi utilis res sit atque necessaria, attamen a no- stra pendet voluntate; at charitatis adimpletionem ex necessitate exigit Dei lex. ltaque in vobis Chri- stum suscipiens, debeo omni studio et cura prose- qui. Cum autem vos dimisero, regulam jejunil pos- sum recuperare. Neque enim possunt filii thalami jejunare, quandiu sponsus cum illis est; postquam vero sponsus ablatus fuerit, tunc cum licentia je- janabunt **. B virgo ministrabat: homines autem dicebant: Impu- ri sunt. Audivit sonex. Cumque esset morti proxi- mus, dixit Patribus : Postquam e vita migravero, plantate baculum meum in sepulcro; si germinave rit, fructumque protulerit, discite purum esse нiе ab illa; si vero non germinaverit, cognoscite me cum ex deliquisse. Baculus igitur plantatus fuit, ac C tertia die germen fructumque produxit. Tunc omnes glorificaverunt Deum. nem; qui manducare nos fecit. Satiatos autem jam, cibum sumere hortabatur. Me vere dicente, non amplius posse, respondit: Ego series adve- nientibus fratribus mensam apposui, et singulos invitans, una comedi, adhucque esurio. Tu vero hoc semet cibo capto, satur es, adeo ut non am- plius valeas edere. nes homo magni cœnobil rector, visitaverit abba- tem Paesium, qui per annos quadraginta in extre- ma solitudine vixit; et quia erga eum multam habebat charitatein, indeque libertatem loquendi, dixerit ei: Quid boni operis designasti in tanto tempore, ita secedens, nec ab ullo hominum facile conturbatus ? Ille ait: Ex quo solitarius sum, nun- D Al. add. ss Marc. 1, 19. * w Al. inser. Al. inser. nus, quia venimus a Palæstina in Ægyptum. Græce ex mss. Collert. : Luc. v, 34, 33. Ad quæ loca alludit syn- odus S. Patricii cap. 14, quod ita ediderunt : Sta- tulum ut Christı adventum sponsi mullas ratas leges inveniat jejunii. Quid autem inter Novatianum et Christianum interest, nisi quod Novatianus indesi- menter, Christianus vero per tempus abstineat; ut_lo- cus, et tempus, et persona per omnia observetur. Ego edidissem aut emendassem: Statutum, ut Christi adventus, sponsi, nullas ratas leges inveniat jejunii. Patram lib. iis, n. 26. 1. (60) Narravit abbas Cassianus: Venimus, ego 9. ldem retulit : Erat aliquis senex, cui sancta 3. (61) Dixit iterum: Ad alium accessimus se- 4. (62) ldem narravit iterum, quod abbas Joan- (60) Vit. Patr. ΣΙΙΙ, 2 ; Cass. Inst. v. 24. (61) Vit. Patr xml, 5; Cass. Inst. v, 25. (62) Vit. Patr. v, 24; Cass. Inst. v. 27. (63) Διηγήσατο. In Pelagio : Dixit abbas Cassία- (64) Οὐ δύνανται γάρ, etc. Matth. 1x, 15 ; Marc. (65) ῾Ο αὐτὸς εἶπεν. Consule Rufinum in Vilis

με εἶδεν ὁ ἥλιος ἐσθίοντα. Εἶπε δὲ καὶ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης· Οὐδὲ ἐμὲ ὀργιζόμενον. ε. Τοῦτον τὸν ἀ66ἦν Ἰωάννην περὶ τὴν τελευτὴν ὄντα, καὶ ἐκδημοῦντα προθύμως καὶ ἱλαρῶς πρὸς τὸν Θεόν, ἐκύκλωσαν οἱ ἀδελφοί, ἀξιοῦντες λόγον τικά σύντομον καὶ σωτήριον ἐν κλήρου τάξει καταλι πεῖν αὐτοῖς, δι᾿ οὗ δυνήσονται ἐπιβῆναι τῆς ἐν Χριστῷ τελειότητος. Ὁ δὲ στενάξας ἔφη· Οὐδέποτε ἐποίησα τὸ ἴδιον θέλημα· οὐδέ τινα ἐδίδαξα, ὅπερ πρότερον οὐκ ἐποίησα. ἐρήμῳ καθεζομένου, ὅτι παρεκάλεσε τὸν Θεὸν χαρί σεσθαι αὐτῷ, ὥστε μηδέποτε νυστάξαι αὐτὸν κινου μένης ομιλίας πνευματικῆς· εἰ δέ τις καταλαλιάς Η αργολογίας λόγους επιφέρει, εὐθὺς εἰς ὕπνου καταφέρεσθαι, ἵνα μὴ τοῦ τοιούτου γεύωνται αἱ Β ἐκαὶ αὐτοῦ. Οὗτος δὲ ἔλεγε, τὸν διάβολον σπουδα- στὴν εἶναι τῆς ἀργολογίας, πολέμιον δὲ πάσης δι δασκαλίας πνευματικῆς· τοιούτῳ χρώμενος υπο δείγματι· Λαλοῦντος γάρ μου, φησί, περὶ ὠφελείας πρός τινας ἀδελφοὺς, τοσούτῳ ὕπνῳ βαθεῖ κατεσχέ- Ιησαν, ὥστε μήτε τὰ βλέφαρα κινεῖν δύνασθαι. Ἐγὼ οὖν θέλων δεῖξαι τοῦ δαίμονος τὴν ἐνέργειαν, λόγον αργολογίας παρεισήνεγκα· ἐφ᾽ ᾧ χαρέντες παρα- χρήμα διένηψαν. Στενάξας δὲ εἶπον· Μέχρι τοίνυν περὶ οὐρανίων πραγμάτων διελεγόμεθα, πάντων ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοὶ τῷ ὕπνῳ συνείχοντο· ἡνίκα δὲ λόγος ἀργὸς ἐμβύη, πάντες μετά προθυμίας διαν έστητε. Διὸ, ἀδελφοί 15, παρακαλῶ, ἐπίγνωτε τοῦ που νηροῦ δαίμονος τὴν ἐνέργειαν, καὶ ἑαυτοῖς προσ- έχετε, φυλαττόμενοι τὸν νυσταγμόν, ἡνίκα τι ποιεῖτε πνευματικόν, ἢ ἀκούετε. μενος, καὶ τὰ ἑαυτοῦ ὑπάρχοντα πένησι διαδούς, παρακατέσχε τινὰ εἰς ἰδίαν ἀπόλαυσιν, μὴ βουλόμε- νας τὴν ἐκ τῆς τελείας ἀποταγῆς ἀναδέξασθαι τα πεινοφροσύνην, καὶ τὴν γνησίαν ὑποταγὴν τοῦ κοι ναδιακού κανόνος. Πρὸς ἦν ὁ ἐν ἁγίοις Βασίλειος λό- τον ἀπεφθέγξατο τοιοῦτον· Καὶ τὸν συγκλητικὸν ἀπώλεσας, καὶ μοναχὸν οὐκ ἐποίησας. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ην τις μοναχὸς οἰκῶν ἐν σπη λαίῳ ἐν ἐρήμῳ· καὶ ἐδηλώθη αὐτῷ ὑπὸ τῶν συγ γενῶν κατὰ σάρκα, ὅτι Ο πατήρ σου ἰσχυρῶς ἐνα σχλεῖται, καὶ μέλλει τελευτᾷν, ἐλθὲ ἵνα κληρονομής της αὐτόν. Ο δὲ ἀπεκρίθη πρὸς αὐτούς· Ἐγὼ πρὸ ἐκείνου ἀπέθανον τῷ κόσμῳ· νεκρὸς ζῶντα οὐ κλη ρονομεί. * ΑΙ. ἀγαπητοί. Ότι ἡ ἀκτημοσύνη ἁγνὴ ἐν μοναχοῖς. αποταξάμενος κυδίστατος ἐς Σκίταν ἀνήρ' Καὶ πολύ χρήμα διδοὺς κάλλιπεν οἵ τι μέρος. Επε δέ τις· Καὶ τὸ πρὶν ἀπώλεσας, ὦ φίλε, κύδος, Τερπνὸν ἐὸν, καὶ ὁ δοὺς ὁδοὺς οὐκ ἐπ- [έξης ἀβίων. άδιοι, μοναχοί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A quam me vidit sol manducantem. Excepit vero ab- bas Joannes : Neque me iratum. tem esset, et alacriter hilareque ad Deum profici- sceretur, circumdederunt fratres, postulantes ut eis hæreditatis loco sermonem quempiam brevem ac salutarein relinqueret, per quem possent pervenire ad perfectionem in Christo. Ille vero ingemiscens dixit: Nunquam feci meam voluntatem ; nec ali- quem docui, quod prius non fecerim. mo residebat, quod Deum rogaverit, ut ei hanc gratiam conferret: ne unquam moto colloquio spi- rituali dormitaret; si vero detractionis vel otiosi sermonis quispiam verba proferret, statim in som- num incideret, quo ejusmodi venenum non accipe G C D thegmate epigramma Joannis Geometræ, Para- disi; quod hic apponi, emendari, atque illustrari Deretur. (scrib. loc est ex mea interpretatione ad verbum : Quod inopia pura esse debeat in monachis. rent aures ejus. Idem dicebat, diabolum studiosum esse otiosi sermonis, hostem vero omnis spiritualis doctring; hoc usus exemplo : Me, inquit, ad non- pullos fratres loquente de re animæ utili, adeo pro- fundo somno occupati sunt, ut nec palpebras mo- vere possent. Volens igitur ego dæmonis operatio- nem ostendere, sermonem supervacaneæ loquelæ induxi; ad quem illi gavisi, illico evigilarunt. Ingemiscens autem dixi: Quandiu igitur de cœlesti- bus rebus disseruimus, omnium vestrum oculi de- tinebantur somɲo; postquam vero otiosus effluxit sermo, cuncti cum alacritate excitati estis. Quo- circa, fratres, obsecro, agnoscite mali dæmonis in- stigationem, et attendite vobis ipsis, caventes dor- milationem, cum aliquid spirituale vel facitis, vel auditis. sæculo renuntiasset, et bona sua distribuisset in pauperes, quædam retinuit ad usum suum, nolens humilitatem e perfecta renuntiatione proficiscentem suscipere, ut nec sinceram cœnobiacæ regulæ sub- jectionem. Ad quem sanctus Basilius hujusmodi protulit sententiam : Et senatorem perdidisti, nec effecisti monachum. spelunca eremi habitans; cui qui propinqui secun- dum carnem erant significaverunt: Pater tuus gra- vi morbo laborat, estque ex eo moriturus; veni ut hæreditatem capias. At ille respondit: Ego ante eum mundo mortuus sum : mortous viventis hæres esse non potest. Venit Scetam cum sæculo renuntiasset vir quidam [[ illustrissimus ; Multisque opibus elargitis, sibi aliquam partem reli- [quit. Dixit autem nonnemo : O amice, et priorem gloriam [amisisti, Quæ jucunda erat; nec ingressus es in vias evrum [qui paupertatem profitentur. Id est hic et alibi, monachorum; juxta Glossam in Nicete Acominati Indice, 5. (66) Hunc abbatem Joannem, cum sub mor- 6. (67) lterum narravit de alio sene qui in ere- 5. Διηγήσατο πάλιν περὶ ἑτέρου γέροντος ἐν 5. Εἶπε πάλιν, ὅτι Συγκλητικός τις (65') αποταξά- (639) Συγκλητικός τις, etc. Exstat eo de Apoph 7. (68) Dixit iterum. quod senator quidam cum 8. Retulit praeterea : Erat quidam monachus, in (66) Vit. Patr. 1, 40 ; Cass. Just. v. 28. (67) Vit. Patr. xi, 18; Cass. Inst. v, 29, 31. (68) Vit. Patr. vi, 10; Cass. Inst. vii, 19.

με εἶδεν ὁ ἥλιος ἐσθίοντα. Εἶπε δὲ καὶ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης· Οὐδὲ ἐμὲ ὀργιζόμενον. ε. Τοῦτον τὸν ἀ66ἦν Ἰωάννην περὶ τὴν τελευτὴν ὄντα, καὶ ἐκδημοῦντα προθύμως καὶ ἱλαρῶς πρὸς τὸν Θεόν, ἐκύκλωσαν οἱ ἀδελφοί, ἀξιοῦντες λόγον τικά σύντομον καὶ σωτήριον ἐν κλήρου τάξει καταλι πεῖν αὐτοῖς, δι᾿ οὗ δυνήσονται ἐπιβῆναι τῆς ἐν Χριστῷ τελειότητος. Ὁ δὲ στενάξας ἔφη· Οὐδέποτε ἐποίησα τὸ ἴδιον θέλημα· οὐδέ τινα ἐδίδαξα, ὅπερ πρότερον οὐκ ἐποίησα. ἐρήμῳ καθεζομένου, ὅτι παρεκάλεσε τὸν Θεὸν χαρί σεσθαι αὐτῷ, ὥστε μηδέποτε νυστάξαι αὐτὸν κινου μένης ομιλίας πνευματικῆς· εἰ δέ τις καταλαλιάς Η αργολογίας λόγους επιφέρει, εὐθὺς εἰς ὕπνου καταφέρεσθαι, ἵνα μὴ τοῦ τοιούτου γεύωνται αἱ Β ἐκαὶ αὐτοῦ. Οὗτος δὲ ἔλεγε, τὸν διάβολον σπουδα- στὴν εἶναι τῆς ἀργολογίας, πολέμιον δὲ πάσης δι δασκαλίας πνευματικῆς· τοιούτῳ χρώμενος υπο δείγματι· Λαλοῦντος γάρ μου, φησί, περὶ ὠφελείας πρός τινας ἀδελφοὺς, τοσούτῳ ὕπνῳ βαθεῖ κατεσχέ- Ιησαν, ὥστε μήτε τὰ βλέφαρα κινεῖν δύνασθαι. Ἐγὼ οὖν θέλων δεῖξαι τοῦ δαίμονος τὴν ἐνέργειαν, λόγον αργολογίας παρεισήνεγκα· ἐφ᾽ ᾧ χαρέντες παρα- χρήμα διένηψαν. Στενάξας δὲ εἶπον· Μέχρι τοίνυν περὶ οὐρανίων πραγμάτων διελεγόμεθα, πάντων ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοὶ τῷ ὕπνῳ συνείχοντο· ἡνίκα δὲ λόγος ἀργὸς ἐμβύη, πάντες μετά προθυμίας διαν έστητε. Διὸ, ἀδελφοί 15, παρακαλῶ, ἐπίγνωτε τοῦ που νηροῦ δαίμονος τὴν ἐνέργειαν, καὶ ἑαυτοῖς προσ- έχετε, φυλαττόμενοι τὸν νυσταγμόν, ἡνίκα τι ποιεῖτε πνευματικόν, ἢ ἀκούετε. μενος, καὶ τὰ ἑαυτοῦ ὑπάρχοντα πένησι διαδούς, παρακατέσχε τινὰ εἰς ἰδίαν ἀπόλαυσιν, μὴ βουλόμε- νας τὴν ἐκ τῆς τελείας ἀποταγῆς ἀναδέξασθαι τα πεινοφροσύνην, καὶ τὴν γνησίαν ὑποταγὴν τοῦ κοι ναδιακού κανόνος. Πρὸς ἦν ὁ ἐν ἁγίοις Βασίλειος λό- τον ἀπεφθέγξατο τοιοῦτον· Καὶ τὸν συγκλητικὸν ἀπώλεσας, καὶ μοναχὸν οὐκ ἐποίησας. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ην τις μοναχὸς οἰκῶν ἐν σπη λαίῳ ἐν ἐρήμῳ· καὶ ἐδηλώθη αὐτῷ ὑπὸ τῶν συγ γενῶν κατὰ σάρκα, ὅτι Ο πατήρ σου ἰσχυρῶς ἐνα σχλεῖται, καὶ μέλλει τελευτᾷν, ἐλθὲ ἵνα κληρονομής της αὐτόν. Ο δὲ ἀπεκρίθη πρὸς αὐτούς· Ἐγὼ πρὸ ἐκείνου ἀπέθανον τῷ κόσμῳ· νεκρὸς ζῶντα οὐ κλη ρονομεί. * ΑΙ. ἀγαπητοί. Ότι ἡ ἀκτημοσύνη ἁγνὴ ἐν μοναχοῖς. αποταξάμενος κυδίστατος ἐς Σκίταν ἀνήρ' Καὶ πολύ χρήμα διδοὺς κάλλιπεν οἵ τι μέρος. Επε δέ τις· Καὶ τὸ πρὶν ἀπώλεσας, ὦ φίλε, κύδος, Τερπνὸν ἐὸν, καὶ ὁ δοὺς ὁδοὺς οὐκ ἐπ- [έξης ἀβίων. άδιοι, μοναχοί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A quam me vidit sol manducantem. Excepit vero ab- bas Joannes : Neque me iratum. tem esset, et alacriter hilareque ad Deum profici- sceretur, circumdederunt fratres, postulantes ut eis hæreditatis loco sermonem quempiam brevem ac salutarein relinqueret, per quem possent pervenire ad perfectionem in Christo. Ille vero ingemiscens dixit: Nunquam feci meam voluntatem ; nec ali- quem docui, quod prius non fecerim. mo residebat, quod Deum rogaverit, ut ei hanc gratiam conferret: ne unquam moto colloquio spi- rituali dormitaret; si vero detractionis vel otiosi sermonis quispiam verba proferret, statim in som- num incideret, quo ejusmodi venenum non accipe G C D thegmate epigramma Joannis Geometræ, Para- disi; quod hic apponi, emendari, atque illustrari Deretur. (scrib. loc est ex mea interpretatione ad verbum : Quod inopia pura esse debeat in monachis. rent aures ejus. Idem dicebat, diabolum studiosum esse otiosi sermonis, hostem vero omnis spiritualis doctring; hoc usus exemplo : Me, inquit, ad non- pullos fratres loquente de re animæ utili, adeo pro- fundo somno occupati sunt, ut nec palpebras mo- vere possent. Volens igitur ego dæmonis operatio- nem ostendere, sermonem supervacaneæ loquelæ induxi; ad quem illi gavisi, illico evigilarunt. Ingemiscens autem dixi: Quandiu igitur de cœlesti- bus rebus disseruimus, omnium vestrum oculi de- tinebantur somɲo; postquam vero otiosus effluxit sermo, cuncti cum alacritate excitati estis. Quo- circa, fratres, obsecro, agnoscite mali dæmonis in- stigationem, et attendite vobis ipsis, caventes dor- milationem, cum aliquid spirituale vel facitis, vel auditis. sæculo renuntiasset, et bona sua distribuisset in pauperes, quædam retinuit ad usum suum, nolens humilitatem e perfecta renuntiatione proficiscentem suscipere, ut nec sinceram cœnobiacæ regulæ sub- jectionem. Ad quem sanctus Basilius hujusmodi protulit sententiam : Et senatorem perdidisti, nec effecisti monachum. spelunca eremi habitans; cui qui propinqui secun- dum carnem erant significaverunt: Pater tuus gra- vi morbo laborat, estque ex eo moriturus; veni ut hæreditatem capias. At ille respondit: Ego ante eum mundo mortuus sum : mortous viventis hæres esse non potest. Venit Scetam cum sæculo renuntiasset vir quidam [[ illustrissimus ; Multisque opibus elargitis, sibi aliquam partem reli- [quit. Dixit autem nonnemo : O amice, et priorem gloriam [amisisti, Quæ jucunda erat; nec ingressus es in vias evrum [qui paupertatem profitentur. Id est hic et alibi, monachorum; juxta Glossam in Nicete Acominati Indice, 5. (66) Hunc abbatem Joannem, cum sub mor- 6. (67) lterum narravit de alio sene qui in ere- 5. Διηγήσατο πάλιν περὶ ἑτέρου γέροντος ἐν 5. Εἶπε πάλιν, ὅτι Συγκλητικός τις (65') αποταξά- (639) Συγκλητικός τις, etc. Exstat eo de Apoph 7. (68) Dixit iterum. quod senator quidam cum 8. Retulit praeterea : Erat quidam monachus, in (66) Vit. Patr. 1, 40 ; Cass. Just. v. 28. (67) Vit. Patr. xi, 18; Cass. Inst. v, 29, 31. (68) Vit. Patr. vi, 10; Cass. Inst. vii, 19.

με εἶδεν ὁ ἥλιος ἐσθίοντα. Εἶπε δὲ καὶ ὁ ἀββᾶς Ιωάννης· Οὐδὲ ἐμὲ ὀργιζόμενον. ε. Τοῦτον τὸν ἀ66ἦν Ἰωάννην περὶ τὴν τελευτὴν ὄντα, καὶ ἐκδημοῦντα προθύμως καὶ ἱλαρῶς πρὸς τὸν Θεόν, ἐκύκλωσαν οἱ ἀδελφοί, ἀξιοῦντες λόγον τικά σύντομον καὶ σωτήριον ἐν κλήρου τάξει καταλι πεῖν αὐτοῖς, δι᾿ οὗ δυνήσονται ἐπιβῆναι τῆς ἐν Χριστῷ τελειότητος. Ὁ δὲ στενάξας ἔφη· Οὐδέποτε ἐποίησα τὸ ἴδιον θέλημα· οὐδέ τινα ἐδίδαξα, ὅπερ πρότερον οὐκ ἐποίησα. ἐρήμῳ καθεζομένου, ὅτι παρεκάλεσε τὸν Θεὸν χαρί σεσθαι αὐτῷ, ὥστε μηδέποτε νυστάξαι αὐτὸν κινου μένης ομιλίας πνευματικῆς· εἰ δέ τις καταλαλιάς Η αργολογίας λόγους επιφέρει, εὐθὺς εἰς ὕπνου καταφέρεσθαι, ἵνα μὴ τοῦ τοιούτου γεύωνται αἱ Β ἐκαὶ αὐτοῦ. Οὗτος δὲ ἔλεγε, τὸν διάβολον σπουδα- στὴν εἶναι τῆς ἀργολογίας, πολέμιον δὲ πάσης δι δασκαλίας πνευματικῆς· τοιούτῳ χρώμενος υπο δείγματι· Λαλοῦντος γάρ μου, φησί, περὶ ὠφελείας πρός τινας ἀδελφοὺς, τοσούτῳ ὕπνῳ βαθεῖ κατεσχέ- Ιησαν, ὥστε μήτε τὰ βλέφαρα κινεῖν δύνασθαι. Ἐγὼ οὖν θέλων δεῖξαι τοῦ δαίμονος τὴν ἐνέργειαν, λόγον αργολογίας παρεισήνεγκα· ἐφ᾽ ᾧ χαρέντες παρα- χρήμα διένηψαν. Στενάξας δὲ εἶπον· Μέχρι τοίνυν περὶ οὐρανίων πραγμάτων διελεγόμεθα, πάντων ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοὶ τῷ ὕπνῳ συνείχοντο· ἡνίκα δὲ λόγος ἀργὸς ἐμβύη, πάντες μετά προθυμίας διαν έστητε. Διὸ, ἀδελφοί 15, παρακαλῶ, ἐπίγνωτε τοῦ που νηροῦ δαίμονος τὴν ἐνέργειαν, καὶ ἑαυτοῖς προσ- έχετε, φυλαττόμενοι τὸν νυσταγμόν, ἡνίκα τι ποιεῖτε πνευματικόν, ἢ ἀκούετε. μενος, καὶ τὰ ἑαυτοῦ ὑπάρχοντα πένησι διαδούς, παρακατέσχε τινὰ εἰς ἰδίαν ἀπόλαυσιν, μὴ βουλόμε- νας τὴν ἐκ τῆς τελείας ἀποταγῆς ἀναδέξασθαι τα πεινοφροσύνην, καὶ τὴν γνησίαν ὑποταγὴν τοῦ κοι ναδιακού κανόνος. Πρὸς ἦν ὁ ἐν ἁγίοις Βασίλειος λό- τον ἀπεφθέγξατο τοιοῦτον· Καὶ τὸν συγκλητικὸν ἀπώλεσας, καὶ μοναχὸν οὐκ ἐποίησας. η. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ην τις μοναχὸς οἰκῶν ἐν σπη λαίῳ ἐν ἐρήμῳ· καὶ ἐδηλώθη αὐτῷ ὑπὸ τῶν συγ γενῶν κατὰ σάρκα, ὅτι Ο πατήρ σου ἰσχυρῶς ἐνα σχλεῖται, καὶ μέλλει τελευτᾷν, ἐλθὲ ἵνα κληρονομής της αὐτόν. Ο δὲ ἀπεκρίθη πρὸς αὐτούς· Ἐγὼ πρὸ ἐκείνου ἀπέθανον τῷ κόσμῳ· νεκρὸς ζῶντα οὐ κλη ρονομεί. * ΑΙ. ἀγαπητοί. Ότι ἡ ἀκτημοσύνη ἁγνὴ ἐν μοναχοῖς. αποταξάμενος κυδίστατος ἐς Σκίταν ἀνήρ' Καὶ πολύ χρήμα διδοὺς κάλλιπεν οἵ τι μέρος. Επε δέ τις· Καὶ τὸ πρὶν ἀπώλεσας, ὦ φίλε, κύδος, Τερπνὸν ἐὸν, καὶ ὁ δοὺς ὁδοὺς οὐκ ἐπ- [έξης ἀβίων. άδιοι, μοναχοί. APOPHTHEGMATA PATRUM. A quam me vidit sol manducantem. Excepit vero ab- bas Joannes : Neque me iratum. tem esset, et alacriter hilareque ad Deum profici- sceretur, circumdederunt fratres, postulantes ut eis hæreditatis loco sermonem quempiam brevem ac salutarein relinqueret, per quem possent pervenire ad perfectionem in Christo. Ille vero ingemiscens dixit: Nunquam feci meam voluntatem ; nec ali- quem docui, quod prius non fecerim. mo residebat, quod Deum rogaverit, ut ei hanc gratiam conferret: ne unquam moto colloquio spi- rituali dormitaret; si vero detractionis vel otiosi sermonis quispiam verba proferret, statim in som- num incideret, quo ejusmodi venenum non accipe G C D thegmate epigramma Joannis Geometræ, Para- disi; quod hic apponi, emendari, atque illustrari Deretur. (scrib. loc est ex mea interpretatione ad verbum : Quod inopia pura esse debeat in monachis. rent aures ejus. Idem dicebat, diabolum studiosum esse otiosi sermonis, hostem vero omnis spiritualis doctring; hoc usus exemplo : Me, inquit, ad non- pullos fratres loquente de re animæ utili, adeo pro- fundo somno occupati sunt, ut nec palpebras mo- vere possent. Volens igitur ego dæmonis operatio- nem ostendere, sermonem supervacaneæ loquelæ induxi; ad quem illi gavisi, illico evigilarunt. Ingemiscens autem dixi: Quandiu igitur de cœlesti- bus rebus disseruimus, omnium vestrum oculi de- tinebantur somɲo; postquam vero otiosus effluxit sermo, cuncti cum alacritate excitati estis. Quo- circa, fratres, obsecro, agnoscite mali dæmonis in- stigationem, et attendite vobis ipsis, caventes dor- milationem, cum aliquid spirituale vel facitis, vel auditis. sæculo renuntiasset, et bona sua distribuisset in pauperes, quædam retinuit ad usum suum, nolens humilitatem e perfecta renuntiatione proficiscentem suscipere, ut nec sinceram cœnobiacæ regulæ sub- jectionem. Ad quem sanctus Basilius hujusmodi protulit sententiam : Et senatorem perdidisti, nec effecisti monachum. spelunca eremi habitans; cui qui propinqui secun- dum carnem erant significaverunt: Pater tuus gra- vi morbo laborat, estque ex eo moriturus; veni ut hæreditatem capias. At ille respondit: Ego ante eum mundo mortuus sum : mortous viventis hæres esse non potest. Venit Scetam cum sæculo renuntiasset vir quidam [[ illustrissimus ; Multisque opibus elargitis, sibi aliquam partem reli- [quit. Dixit autem nonnemo : O amice, et priorem gloriam [amisisti, Quæ jucunda erat; nec ingressus es in vias evrum [qui paupertatem profitentur. Id est hic et alibi, monachorum; juxta Glossam in Nicete Acominati Indice, 5. (66) Hunc abbatem Joannem, cum sub mor- 6. (67) lterum narravit de alio sene qui in ere- 5. Διηγήσατο πάλιν περὶ ἑτέρου γέροντος ἐν 5. Εἶπε πάλιν, ὅτι Συγκλητικός τις (65') αποταξά- (639) Συγκλητικός τις, etc. Exstat eo de Apoph 7. (68) Dixit iterum. quod senator quidam cum 8. Retulit praeterea : Erat quidam monachus, in (66) Vit. Patr. 1, 40 ; Cass. Just. v. 28. (67) Vit. Patr. xi, 18; Cass. Inst. v, 29, 31. (68) Vit. Patr. vi, 10; Cass. Inst. vii, 19.

Ει Β Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου. α΄. Αδελφὸς ἔφη τῷ 266] Κρονίῳ· Ειπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Ἐν τῷ ἐλθεῖν τὸν Ἑλια- σαῖον πρὸς τὴν Σωμανήτιν, εὗρεν αὐτὴν μὴ ἔχουσαν πράγμα μετά τινος· συνέλαβεν οὖν, καὶ ἔτεκε διὰ τῆς παρουσίας Ελισσαίου. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ ἀδελφός τ Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο; Καὶ λέγει ὁ γέρων, ὅτι Η ψυχὴ ἐὰν νήψῃ, καὶ συστείλῃ ἑαυτὴν ἀπὸ τοῦ περι- σπασμοῦ, καὶ καταλείψῃ τὰ θελήματα ἑαυτῆς, τότε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ παραβάλλει αὐτῇ· καὶ δύναται λοιπὸν γεννῆσαι, ἐπειδὴ στεῖρά ἐστιν. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββαν Κρόνιον· Τι ποιήσω τῇ λήθῃ τῇ αἰχμαλωτιζούσῃ τὸν νοῦν μου. καὶ οὐκ ἐώσῃ με αἰσθάνεσθαι, μέχρι με ενέγκη κατ' αὐτῆς τῆς ἁμαρτίας ; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οτε ἔλαβον οἱ ἀλλόφυλοι τὴν κιβωτὸν διὰ τὴν κακὴν πρᾶξιν τῶν υἱῶν Ἰσραήλ ", ἔσυρον αὐτὴν ἕως οὗ ἤνεγκαν αὐτὴν εἰς τὸν οἶκον Δαγὼν τοῦ θεοῦ αὐτῶν· καὶ τότε ἔπεσεν ἐπὶ προσώπου αὐτοῦ. Καὶ λέγει ὁ ἀδελφός· Τί ἐστι τοῦτο; Ὁ δὲ γέρων εἶπεν, ὅτι Ἐὰν φθάσωσιν αἰχμαλωτίσαι τὸν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ ἀφορμῶν, οὕτως ὑποσύρωσιν αὐτὸν, ἕως ἂν ἐνέγκωσιν αὐτὸν ἐπάνω τοῦ ἀοράτου πάθους. Ἐν ἐκείνῳ οὖν τῷ τόπῳ ἐὰν στραφῇ ὁ νοῦς, καὶ ζητήσῃ τὸν Θεὸν, καὶ μνημονεύσῃ τῆς αἰωνίου κρίσεως ", εὐθὺς τὸ πάθος πίπτει καὶ ἀφανὲς γίνε- ται. Γέγραπται γάρ · Ὅταν ἀποστραφείς στενάξης, τότε σωθήσῃ, καὶ γνώσῃ που ἦσθα (69). γ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Κρόνιον Ποιῳ τρόπῳ ἔρχεται ἄνθρωπος εἰς ταπεινοφροσύνην; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Διὰ τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ διὰ ποίου πράγματος έρχεται εἰς τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τα κατ' ἐμέ, ἵνα συστείλῃ ἑαυτὸν ἀπὸ παντὸς πράγμα τοῦ, καὶ δώσει ἑαυτὸν εἰς κόπον σωματικὸν, καὶ ὅσην ἔχει ἰσχύν, μνημονεύσῃ τῆς ἐκ τοῦ σώματος ἐξόδου, καὶ τῆς κρίσεως τοῦ Θεοῦ. δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Κρόνιος, ὅτι Εἰ μὴ ἤγαγε Μωϋ σῆς τὰ πρόβατα ὑπὸ τὸ ὄρος Σινᾶ, οὐκ ἂν ἔβλεπε τὰ πῦρ ἐν τῇ βάτῳ. Ἠρώτησεν ὁ ἀδελφὸς τὸν γέροντα· Εἰς τί λαμβάνεται ἡ βάτος ; Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι 'Η βάτος λαμβάνεται εἰς τὴν σωματικὴν πράξιν. Γέ- » Α1. κολάσεως. σῃ, καὶ γνώσῃ που ἦσθα. Οταν ἐπιστραφείς στενάξῃ, τότε σωθήσῃ. Ἐὰν ἐπιστραφεὶς στενάξῃς πρὸς Κύριον, τότε σωθήσῃ. "Οταν ἀποστραφῆς καὶ στενάξης, τότε σωθήσῃ. ὅταν ἀναστραφείς στε νάξης. • De abbate Cronio. APPENDIX AD PALLADIUM verbum proferret. Itaque ait illi: Quando Elisæus venit ad Sunamitidem, invenit eam nihil negotii cum quoquam habentem ; concepit igitur, ac peperit, per adventumn Elisæi ". Frater dixit : Quid hoc ver- bum sibi vult? Respondit senex: Anima cum vigi- laverit, et se coercuerit a distractione, reliquerit- que voluntates suas, tunc Spiritus Dei venit ad eam; ac deinde potest gignere quandoquidem sterilis est. faciam oblivioni, quæ in captivitatem ducit mentem meam, nec sinit me sentire, donec adduxerit ad peccatum? Et ait senex: Quando alienigenæ arcam propter mala opera Israelitarum cepere, traxerunt eam, donec adduxissent ad domum Dagon dei sui : tuncque ille cecidit in faciem suam. Di- cit frater : Quid hoc est? Tum senex: Si coeperint captivam ducere mentem hominis per proprios ip- sius motus, hoc modo eani pertrahunt, donec duxe- rint super invisibilem affectum. Eo igitur in loco mens constituta, si conversa fuerit, Deum quæsie- rit, et recordata fuerit æterni judicii, statim cadit affectus, nec amplius comparet. Scriptum enim est: Cum reversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris ". quonam modo veniat homo ad humilitatem. Ait illi senex : Per timorem Dei. Tum frater excepit: per quam rem venit ad timorem Dei ? Respondit se- nex: Mea quidem sententia, ubi coercuerit se ab omni negotio, et dederit se ad laborem corporis ; quantumque habet virium meminerit exitus e cor- pore ac judicii divini. eves sub montem Sina, non vidisset ignem in ru- bo. Senem interrogavit frater: Pro quanamn re ac- cipitur rubus. Responsum dedit: Rubus significat actionem corporalem. Scripturæ enim verba sunt : A G Reg. 17. ”I Reg. v. ”]sa. xxx, 15. * Exod. tit. *7 Al. 'HXL. Eodem modo nunc in LXX, Is. xxx, 15. Citat Cyrillus Hierosol. Caterh. : Grego- rius vero Nazianzenus orat. 17: Theodoritus in Psalm. Cavill, ; necnon Liber Asceticus Maximi n. : Iden Theodoritus in Isaiam, Cum conversus ingemueris, tunc sulvus cris. Caelestinus epist. 2, num. 2: Len epist. ad Theodo- rum: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris. Apud Luciferum De regibus aposta- ticis paulo ante finem. In Gregorio Magno lib. vII, indict. 2, epist. : In quacunque die conversus in- gemueris, tunc salvus eris. Et inter opera S. Augu- stini tom. 1V, libro De vera et falsa pas silentia, cap. 17: Quacunque hora peccator ingemuerit et conver- sus fuerit, vita vives; tom. IX, De conflictu vitiorum D et virtutum, cap. 15: In quacunque die peccator con versus ingemuerit, salons erit; epistola Paciani : Illud Isaia: Cum conversus ingemueris, tunc salva- beris, et scies ubi fueris. Ruricii epistola 51, libri at: Peccator enim qua die conversus ingemueril, lunc salvus erit. Varie in homiliis Cæsarii Arelatensis, quas publico bono evulgavit v. cl. Stephanus Balu- zius, hom. et : In quacunque die conversus in- gemueris, salvus eris. Et : In quacunque die inge- nueris, salvus eris. Vel : Cum conversus ingemueris, salvus eris. Denique notabiliter Chrodebertus Turo- nensis in judicio de muliere adultera, quod debe- mus diligentiæ Paschasii Quesnelli, presbyteri pie- tate ac doctrina præstantis: Ad hæc verba confir- manda, inquit, lestis est excellentissimus propheta, qui Spiritu Dei plenus dicit: «Peccator in quacunque die, in quacunque hora conversus fuerit et inge- muerit, omnia peccata sua oblivioni traduntur., 1. Frater ab abbate Cronio petiit, ut ei aliquod 2. Frater interrogavit abbatem Cronium: Quid 3. Frater percontatus est abbatem Cronium, 4. Dixit abbas Cronius : Nisi Moyses duxissel (69) "Οταν αποστραφείς στενάξῃς, τότε σωθή-

Ει Β Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου. α΄. Αδελφὸς ἔφη τῷ 266] Κρονίῳ· Ειπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Ἐν τῷ ἐλθεῖν τὸν Ἑλια- σαῖον πρὸς τὴν Σωμανήτιν, εὗρεν αὐτὴν μὴ ἔχουσαν πράγμα μετά τινος· συνέλαβεν οὖν, καὶ ἔτεκε διὰ τῆς παρουσίας Ελισσαίου. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ ἀδελφός τ Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο; Καὶ λέγει ὁ γέρων, ὅτι Η ψυχὴ ἐὰν νήψῃ, καὶ συστείλῃ ἑαυτὴν ἀπὸ τοῦ περι- σπασμοῦ, καὶ καταλείψῃ τὰ θελήματα ἑαυτῆς, τότε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ παραβάλλει αὐτῇ· καὶ δύναται λοιπὸν γεννῆσαι, ἐπειδὴ στεῖρά ἐστιν. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββαν Κρόνιον· Τι ποιήσω τῇ λήθῃ τῇ αἰχμαλωτιζούσῃ τὸν νοῦν μου. καὶ οὐκ ἐώσῃ με αἰσθάνεσθαι, μέχρι με ενέγκη κατ' αὐτῆς τῆς ἁμαρτίας ; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οτε ἔλαβον οἱ ἀλλόφυλοι τὴν κιβωτὸν διὰ τὴν κακὴν πρᾶξιν τῶν υἱῶν Ἰσραήλ ", ἔσυρον αὐτὴν ἕως οὗ ἤνεγκαν αὐτὴν εἰς τὸν οἶκον Δαγὼν τοῦ θεοῦ αὐτῶν· καὶ τότε ἔπεσεν ἐπὶ προσώπου αὐτοῦ. Καὶ λέγει ὁ ἀδελφός· Τί ἐστι τοῦτο; Ὁ δὲ γέρων εἶπεν, ὅτι Ἐὰν φθάσωσιν αἰχμαλωτίσαι τὸν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ ἀφορμῶν, οὕτως ὑποσύρωσιν αὐτὸν, ἕως ἂν ἐνέγκωσιν αὐτὸν ἐπάνω τοῦ ἀοράτου πάθους. Ἐν ἐκείνῳ οὖν τῷ τόπῳ ἐὰν στραφῇ ὁ νοῦς, καὶ ζητήσῃ τὸν Θεὸν, καὶ μνημονεύσῃ τῆς αἰωνίου κρίσεως ", εὐθὺς τὸ πάθος πίπτει καὶ ἀφανὲς γίνε- ται. Γέγραπται γάρ · Ὅταν ἀποστραφείς στενάξης, τότε σωθήσῃ, καὶ γνώσῃ που ἦσθα (69). γ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Κρόνιον Ποιῳ τρόπῳ ἔρχεται ἄνθρωπος εἰς ταπεινοφροσύνην; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Διὰ τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ διὰ ποίου πράγματος έρχεται εἰς τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τα κατ' ἐμέ, ἵνα συστείλῃ ἑαυτὸν ἀπὸ παντὸς πράγμα τοῦ, καὶ δώσει ἑαυτὸν εἰς κόπον σωματικὸν, καὶ ὅσην ἔχει ἰσχύν, μνημονεύσῃ τῆς ἐκ τοῦ σώματος ἐξόδου, καὶ τῆς κρίσεως τοῦ Θεοῦ. δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Κρόνιος, ὅτι Εἰ μὴ ἤγαγε Μωϋ σῆς τὰ πρόβατα ὑπὸ τὸ ὄρος Σινᾶ, οὐκ ἂν ἔβλεπε τὰ πῦρ ἐν τῇ βάτῳ. Ἠρώτησεν ὁ ἀδελφὸς τὸν γέροντα· Εἰς τί λαμβάνεται ἡ βάτος ; Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι 'Η βάτος λαμβάνεται εἰς τὴν σωματικὴν πράξιν. Γέ- » Α1. κολάσεως. σῃ, καὶ γνώσῃ που ἦσθα. Οταν ἐπιστραφείς στενάξῃ, τότε σωθήσῃ. Ἐὰν ἐπιστραφεὶς στενάξῃς πρὸς Κύριον, τότε σωθήσῃ. "Οταν ἀποστραφῆς καὶ στενάξης, τότε σωθήσῃ. ὅταν ἀναστραφείς στε νάξης. • De abbate Cronio. APPENDIX AD PALLADIUM verbum proferret. Itaque ait illi: Quando Elisæus venit ad Sunamitidem, invenit eam nihil negotii cum quoquam habentem ; concepit igitur, ac peperit, per adventumn Elisæi ". Frater dixit : Quid hoc ver- bum sibi vult? Respondit senex: Anima cum vigi- laverit, et se coercuerit a distractione, reliquerit- que voluntates suas, tunc Spiritus Dei venit ad eam; ac deinde potest gignere quandoquidem sterilis est. faciam oblivioni, quæ in captivitatem ducit mentem meam, nec sinit me sentire, donec adduxerit ad peccatum? Et ait senex: Quando alienigenæ arcam propter mala opera Israelitarum cepere, traxerunt eam, donec adduxissent ad domum Dagon dei sui : tuncque ille cecidit in faciem suam. Di- cit frater : Quid hoc est? Tum senex: Si coeperint captivam ducere mentem hominis per proprios ip- sius motus, hoc modo eani pertrahunt, donec duxe- rint super invisibilem affectum. Eo igitur in loco mens constituta, si conversa fuerit, Deum quæsie- rit, et recordata fuerit æterni judicii, statim cadit affectus, nec amplius comparet. Scriptum enim est: Cum reversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris ". quonam modo veniat homo ad humilitatem. Ait illi senex : Per timorem Dei. Tum frater excepit: per quam rem venit ad timorem Dei ? Respondit se- nex: Mea quidem sententia, ubi coercuerit se ab omni negotio, et dederit se ad laborem corporis ; quantumque habet virium meminerit exitus e cor- pore ac judicii divini. eves sub montem Sina, non vidisset ignem in ru- bo. Senem interrogavit frater: Pro quanamn re ac- cipitur rubus. Responsum dedit: Rubus significat actionem corporalem. Scripturæ enim verba sunt : A G Reg. 17. ”I Reg. v. ”]sa. xxx, 15. * Exod. tit. *7 Al. 'HXL. Eodem modo nunc in LXX, Is. xxx, 15. Citat Cyrillus Hierosol. Caterh. : Grego- rius vero Nazianzenus orat. 17: Theodoritus in Psalm. Cavill, ; necnon Liber Asceticus Maximi n. : Iden Theodoritus in Isaiam, Cum conversus ingemueris, tunc sulvus cris. Caelestinus epist. 2, num. 2: Len epist. ad Theodo- rum: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris. Apud Luciferum De regibus aposta- ticis paulo ante finem. In Gregorio Magno lib. vII, indict. 2, epist. : In quacunque die conversus in- gemueris, tunc salvus eris. Et inter opera S. Augu- stini tom. 1V, libro De vera et falsa pas silentia, cap. 17: Quacunque hora peccator ingemuerit et conver- sus fuerit, vita vives; tom. IX, De conflictu vitiorum D et virtutum, cap. 15: In quacunque die peccator con versus ingemuerit, salons erit; epistola Paciani : Illud Isaia: Cum conversus ingemueris, tunc salva- beris, et scies ubi fueris. Ruricii epistola 51, libri at: Peccator enim qua die conversus ingemueril, lunc salvus erit. Varie in homiliis Cæsarii Arelatensis, quas publico bono evulgavit v. cl. Stephanus Balu- zius, hom. et : In quacunque die conversus in- gemueris, salvus eris. Et : In quacunque die inge- nueris, salvus eris. Vel : Cum conversus ingemueris, salvus eris. Denique notabiliter Chrodebertus Turo- nensis in judicio de muliere adultera, quod debe- mus diligentiæ Paschasii Quesnelli, presbyteri pie- tate ac doctrina præstantis: Ad hæc verba confir- manda, inquit, lestis est excellentissimus propheta, qui Spiritu Dei plenus dicit: «Peccator in quacunque die, in quacunque hora conversus fuerit et inge- muerit, omnia peccata sua oblivioni traduntur., 1. Frater ab abbate Cronio petiit, ut ei aliquod 2. Frater interrogavit abbatem Cronium: Quid 3. Frater percontatus est abbatem Cronium, 4. Dixit abbas Cronius : Nisi Moyses duxissel (69) "Οταν αποστραφείς στενάξῃς, τότε σωθή-

Ει Β Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κρονίου. α΄. Αδελφὸς ἔφη τῷ 266] Κρονίῳ· Ειπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Ἐν τῷ ἐλθεῖν τὸν Ἑλια- σαῖον πρὸς τὴν Σωμανήτιν, εὗρεν αὐτὴν μὴ ἔχουσαν πράγμα μετά τινος· συνέλαβεν οὖν, καὶ ἔτεκε διὰ τῆς παρουσίας Ελισσαίου. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ ἀδελφός τ Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο; Καὶ λέγει ὁ γέρων, ὅτι Η ψυχὴ ἐὰν νήψῃ, καὶ συστείλῃ ἑαυτὴν ἀπὸ τοῦ περι- σπασμοῦ, καὶ καταλείψῃ τὰ θελήματα ἑαυτῆς, τότε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ παραβάλλει αὐτῇ· καὶ δύναται λοιπὸν γεννῆσαι, ἐπειδὴ στεῖρά ἐστιν. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββαν Κρόνιον· Τι ποιήσω τῇ λήθῃ τῇ αἰχμαλωτιζούσῃ τὸν νοῦν μου. καὶ οὐκ ἐώσῃ με αἰσθάνεσθαι, μέχρι με ενέγκη κατ' αὐτῆς τῆς ἁμαρτίας ; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οτε ἔλαβον οἱ ἀλλόφυλοι τὴν κιβωτὸν διὰ τὴν κακὴν πρᾶξιν τῶν υἱῶν Ἰσραήλ ", ἔσυρον αὐτὴν ἕως οὗ ἤνεγκαν αὐτὴν εἰς τὸν οἶκον Δαγὼν τοῦ θεοῦ αὐτῶν· καὶ τότε ἔπεσεν ἐπὶ προσώπου αὐτοῦ. Καὶ λέγει ὁ ἀδελφός· Τί ἐστι τοῦτο; Ὁ δὲ γέρων εἶπεν, ὅτι Ἐὰν φθάσωσιν αἰχμαλωτίσαι τὸν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ ἀφορμῶν, οὕτως ὑποσύρωσιν αὐτὸν, ἕως ἂν ἐνέγκωσιν αὐτὸν ἐπάνω τοῦ ἀοράτου πάθους. Ἐν ἐκείνῳ οὖν τῷ τόπῳ ἐὰν στραφῇ ὁ νοῦς, καὶ ζητήσῃ τὸν Θεὸν, καὶ μνημονεύσῃ τῆς αἰωνίου κρίσεως ", εὐθὺς τὸ πάθος πίπτει καὶ ἀφανὲς γίνε- ται. Γέγραπται γάρ · Ὅταν ἀποστραφείς στενάξης, τότε σωθήσῃ, καὶ γνώσῃ που ἦσθα (69). γ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Κρόνιον Ποιῳ τρόπῳ ἔρχεται ἄνθρωπος εἰς ταπεινοφροσύνην; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Διὰ τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ διὰ ποίου πράγματος έρχεται εἰς τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τα κατ' ἐμέ, ἵνα συστείλῃ ἑαυτὸν ἀπὸ παντὸς πράγμα τοῦ, καὶ δώσει ἑαυτὸν εἰς κόπον σωματικὸν, καὶ ὅσην ἔχει ἰσχύν, μνημονεύσῃ τῆς ἐκ τοῦ σώματος ἐξόδου, καὶ τῆς κρίσεως τοῦ Θεοῦ. δ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Κρόνιος, ὅτι Εἰ μὴ ἤγαγε Μωϋ σῆς τὰ πρόβατα ὑπὸ τὸ ὄρος Σινᾶ, οὐκ ἂν ἔβλεπε τὰ πῦρ ἐν τῇ βάτῳ. Ἠρώτησεν ὁ ἀδελφὸς τὸν γέροντα· Εἰς τί λαμβάνεται ἡ βάτος ; Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι 'Η βάτος λαμβάνεται εἰς τὴν σωματικὴν πράξιν. Γέ- » Α1. κολάσεως. σῃ, καὶ γνώσῃ που ἦσθα. Οταν ἐπιστραφείς στενάξῃ, τότε σωθήσῃ. Ἐὰν ἐπιστραφεὶς στενάξῃς πρὸς Κύριον, τότε σωθήσῃ. "Οταν ἀποστραφῆς καὶ στενάξης, τότε σωθήσῃ. ὅταν ἀναστραφείς στε νάξης. • De abbate Cronio. APPENDIX AD PALLADIUM verbum proferret. Itaque ait illi: Quando Elisæus venit ad Sunamitidem, invenit eam nihil negotii cum quoquam habentem ; concepit igitur, ac peperit, per adventumn Elisæi ". Frater dixit : Quid hoc ver- bum sibi vult? Respondit senex: Anima cum vigi- laverit, et se coercuerit a distractione, reliquerit- que voluntates suas, tunc Spiritus Dei venit ad eam; ac deinde potest gignere quandoquidem sterilis est. faciam oblivioni, quæ in captivitatem ducit mentem meam, nec sinit me sentire, donec adduxerit ad peccatum? Et ait senex: Quando alienigenæ arcam propter mala opera Israelitarum cepere, traxerunt eam, donec adduxissent ad domum Dagon dei sui : tuncque ille cecidit in faciem suam. Di- cit frater : Quid hoc est? Tum senex: Si coeperint captivam ducere mentem hominis per proprios ip- sius motus, hoc modo eani pertrahunt, donec duxe- rint super invisibilem affectum. Eo igitur in loco mens constituta, si conversa fuerit, Deum quæsie- rit, et recordata fuerit æterni judicii, statim cadit affectus, nec amplius comparet. Scriptum enim est: Cum reversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris ". quonam modo veniat homo ad humilitatem. Ait illi senex : Per timorem Dei. Tum frater excepit: per quam rem venit ad timorem Dei ? Respondit se- nex: Mea quidem sententia, ubi coercuerit se ab omni negotio, et dederit se ad laborem corporis ; quantumque habet virium meminerit exitus e cor- pore ac judicii divini. eves sub montem Sina, non vidisset ignem in ru- bo. Senem interrogavit frater: Pro quanamn re ac- cipitur rubus. Responsum dedit: Rubus significat actionem corporalem. Scripturæ enim verba sunt : A G Reg. 17. ”I Reg. v. ”]sa. xxx, 15. * Exod. tit. *7 Al. 'HXL. Eodem modo nunc in LXX, Is. xxx, 15. Citat Cyrillus Hierosol. Caterh. : Grego- rius vero Nazianzenus orat. 17: Theodoritus in Psalm. Cavill, ; necnon Liber Asceticus Maximi n. : Iden Theodoritus in Isaiam, Cum conversus ingemueris, tunc sulvus cris. Caelestinus epist. 2, num. 2: Len epist. ad Theodo- rum: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris. Apud Luciferum De regibus aposta- ticis paulo ante finem. In Gregorio Magno lib. vII, indict. 2, epist. : In quacunque die conversus in- gemueris, tunc salvus eris. Et inter opera S. Augu- stini tom. 1V, libro De vera et falsa pas silentia, cap. 17: Quacunque hora peccator ingemuerit et conver- sus fuerit, vita vives; tom. IX, De conflictu vitiorum D et virtutum, cap. 15: In quacunque die peccator con versus ingemuerit, salons erit; epistola Paciani : Illud Isaia: Cum conversus ingemueris, tunc salva- beris, et scies ubi fueris. Ruricii epistola 51, libri at: Peccator enim qua die conversus ingemueril, lunc salvus erit. Varie in homiliis Cæsarii Arelatensis, quas publico bono evulgavit v. cl. Stephanus Balu- zius, hom. et : In quacunque die conversus in- gemueris, salvus eris. Et : In quacunque die inge- nueris, salvus eris. Vel : Cum conversus ingemueris, salvus eris. Denique notabiliter Chrodebertus Turo- nensis in judicio de muliere adultera, quod debe- mus diligentiæ Paschasii Quesnelli, presbyteri pie- tate ac doctrina præstantis: Ad hæc verba confir- manda, inquit, lestis est excellentissimus propheta, qui Spiritu Dei plenus dicit: «Peccator in quacunque die, in quacunque hora conversus fuerit et inge- muerit, omnia peccata sua oblivioni traduntur., 1. Frater ab abbate Cronio petiit, ut ei aliquod 2. Frater interrogavit abbatem Cronium: Quid 3. Frater percontatus est abbatem Cronium, 4. Dixit abbas Cronius : Nisi Moyses duxissel (69) "Οταν αποστραφείς στενάξῃς, τότε σωθή-

Δ υδάτων εἰσί. Συνήθεια δὲ τοιαύτη ἦν ἐν τῇ Σκήτει, Αl. ἐν ἡλικίᾳ. ἵνα ἔλθῃ γυνή, λαλῆσαι ἀδελφῷ αὐτῆς, ἡ ἄλλῳ δια φέροντι αὐτῇ, ἀπὸ μακρόθεν καθεζομένων αὐτῶν ἀπ' ἀλλήλων ὁμιλῶσιν ἀλλήλοις. Τότε λέγει ἡ γυνὴ τῷ ἀ66; Καρίων: Ἰδοὺ γέγονας μοναχὸς, καὶ λιμός ἐστι· τίς οὖν τρέφει τὰ τέκνα σου ; Λέγει αὐτῇ ὁ ἀ66ᾶς Καρίων Καὶ ἀπόστειλόν μοι αὐτὰ ὧδε. Λέγει ἡ γυνὴ τοῖς τέκνοις· Ἀπέλθετε πρὸς τὸν πατέρα ὑμῶν. Έρχο μένων οὖν αὐτῶν πρὸς τὸν πατέρα αὐτῶν, τὸ θηλυκὸν ὑπέστρεψε πρὸς τὴν μητέρα αὐτοῦ, τὸ δὲ ἀῤῥενικὸν ἦλθε πρὸς τὸν ἴδιον πατέρα. Τότε λέγει αὐτῇ· Ἰδοὺ καλῶς ἐγένετο· λάβε σὺ τὸ θηλυκὸν καὶ ἄπελθε, κἀγὼ τὸ ἀῤῥενικόν. Ανέτρεφεν οὖν αὐτὸ ἐν τῇ Σκήτει, πάντων εἰδότων ὅτι τέκνον αὐτοῦ ἐστιν. ὡς δὲ ἡλι κίας " γέγονε, γογγυσμὸς ἐγένετο ἐν τῇ ἀδελφότητι περὶ αὐτοῦ. Καὶ ἀκούσας ὁ ἀββᾶς Καρίων, λέγει τῷ τέκνῳ αὐτοῦ· Ζαχαρία, ἔγειρε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν, ὅτι γογγύζουσιν οἱ Πατέρες. Λέγει αὐτῷ ὁ μικρός· Α6- 62, πάντες οίδασιν ἐνταῦθα ὅτι υἱός σου εἰμι· ἐὰν δὲ ἄλλῃ ἀπέλθωμεν, οὐκ ἔχουσι λέγειν ὅτι υἱός σου είμι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἔγειρε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν. Καὶ ἀπῆλθον ἐν τῇ Θηβαΐδι. Ως δὲ λαβόντες κελλίον ἐκάθισαν ὀλίγας ἡμέρας, κἀκεῖ ὁ αὐτὸς γογγυσμός γέγονε περὶ τοῦ παιδίου. Τότε λέγει αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ· Ζαχαρία, ἔγειρε, ἄγωμεν ἐν τῇ Σκήτει. Κα! ἐλθόντων αὐτῶν ἐν τῇ Σκήτει, καὶ ὀλίγων ἡμερῶν παρελθουσῶν, πάλιν γογγυσμὸς ἐγένετο περὶ αὐτοῦ. Τότε Ζαχαρίας ὁ παῖς, ἐλθὼν εἰς τὴν λίμνην τοῦ νί- τρου, καὶ ἀποδυσάμενος, κατῆλθε κάτω μέχρι τῆς - νὸς αὐτοῦ καταβαπτίσας ἑαυτόν· καὶ μείνας ἐπὶ πολ· λὴν ὥραν, ὅτην Αδύνατο, ηφάνισε τὸ ἑαυτοῦ σῶμα· γέγονε γὰρ ὡς λελωβημένος. Καὶ ἀνελθὼν ἐφόρεσε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθε πρὸς τὸν ἴδιον πατέρα· καὶ μόλις επέγνω αυτόν. Απελθόντος δὲ αὐτοῦ εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν κατὰ τὸ ἔθος, ἀπεκαλύφθη τῷ ἁγίῳ Ἰσιδώρῳ τῷ πρεσβυτέρῳ τῆς Σκήτεως, ὅπερ ἐποίησε· καὶ ἰδὼν αὐτὸν καὶ θαυμάσας, εἶπε· Ζαχα ρίας ὁ παῖς τῇ Κυριακῇ παρελθούσῃ ἦλθε καὶ ἐκοι νώνησεν ὡς ἄνθρωπος, νῦν δὲ ὡς ἄγγελος ἐγένετο. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κύπριο α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν διὰ τὸν ἀββᾶν Κόπριν, ὅτι εἰς τοσοῦτον ἦλθε μέτρον, ὅτι ἠσθένει καὶ κλινήρης ἦν, καὶ εὐχαρίστει, καὶ ἐκώλυε τὸ ἴδιον θέλημα. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Κύπρις Μακάριος ὁ ὑπομένων κόπον μετ' εὐχαριστίας. γ. Συνήχθησαν ποτε οἱ ἐν τῇ Σκήτει · περὶ τοῦ Μελχισεδέκ, καὶ ἐπελάθοντο καλέσαι τὸν ἀββᾶν Κόπριν 1. ὕστερον δὲ καλέσαντες αὐτὸν, πρώτων περὶ τούτου. Ὁ δὲ, τύψας τὸ στόμα • αὐτοῦ ἐπὶ τρεῖς, εἶπεν· Οὐαί σοι, Κόπρι! ὅτι ὁ ὁ Θεὸς ἐνετείο λατό σοι ποιῆσαι ἐγκατέλειπες, καὶ ἃ οὐ ζητεί παρὰ σοῦ ἐρευνας. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἔφυγεν εἰς τὰ κελλία αὐτῶν. • συζητοῦντες. * Α1. Κόπρην. * Α1. πρόσωπον. * Αl. Κόπρτ. APPENDIX AD PALLADIUM. B 25% ber; in Sceli consuetudo invaluerat, ut si accessis- set mulier ad loquendum fratri vel alteri necessario suo, procul invicem sedentes colloquerentur : tunc mulier ait abbati Carion:: Ecce factus es mona- chus, et fanies evenit. Quis ergo alet liberos tuos? Respondit abbas Cario : illos mihi huc mitte. Dicit nulier liberis : Abile ad patrem vestrum. ltaque venerunt ad patrem suum; sed quæ femina erat ad matrem reversa est, mas vero mansit cum patre. Tunc ad uxorem : Ecce, inquit, bene actum est; accipe tu puellam, et ali, ego puerum retinebo. Nutriebat igitur eum in Sceti, cunctis scientibus quod esset illius filius. Ut autein processit ætate, ortum est de eo murmur in fraternitate. Quo au- dito abbas Cario Glium sic allocutus est : Zacharia, surge, abeamus hinc, quia murmurant Patres. Tum ei puer Abba, cuncti hic norunt me esse filium tuum; si ad alium locum perrexerimus, non habebunt dicere quod filius tuus sim. Tum senex: Surge, discedamus. Et in Thebaiden profecti sunt. Ubi cum accepta cella paucos dies mansissent, illic quoque idem murmur de puero exortum est. Dicit ei tunc pater ejus : Zacharia, surge, redea- mus ad Scetim. Quo illis adventantibus, post dies pauces iterum de eodem murmur factum est. Tunc Zacharias puer, profectus ad stagnum nitri, exutis vestibus, in illud descendit, immersitque se ad nares usque; et cum durasset per multum tempus, quandiu scilicet potuit, confecit abolevitque corpus suum : factus enim est tanquam leprosus. Ergo C rediens gestavit vestimenta sua, abiitque ad patrem, a quo vix· agnosci potuit. Cæterum cum ad san- ctam communionem de more processisset, revela- tum est sancto Isidoro Sceteos presbytero, quod fecerat : quocirca intuitus eum, et admiratus inft: Zacharias puer superiori Dominica venit et com- munionem sumpsit velut homo; nunc vero tan- quam angelus effectus est. De abbate Copre. ad tantam pervenerat virtutia magnitudinem, ut quamvis ægrotaret ac lecto decumberet, tamen gra- tias ageret, inbiberetque propriam voluntatem. rum actione tolerat laborem. degebant, ob quæstionem de Melchisedece, et obliti sunt vocare abbatem Coprem; postea autem vocato eo, ea de re interrogabant. Ille vero ter percutiens es suum, dixit: Væ tibi, Copre, væ tibi, Copre, væ tibi, Copre! quod ea reliquisti quæ tibi man- davit Deus ut faceres, et scrutaris quæ mon requi- rit ade. Quibus auditis fratres, fugerunt in cellas suas. · D Al. inser, 1. Dixit abbas Pamien de abbate Copre, quod 2. Dixit abbas Copres : Beatus qui cum gratia- 3. (73) Congregati sunt aliquando qui in Sceti (73) Vit. Patr. xv, 24.

Δ υδάτων εἰσί. Συνήθεια δὲ τοιαύτη ἦν ἐν τῇ Σκήτει, Αl. ἐν ἡλικίᾳ. ἵνα ἔλθῃ γυνή, λαλῆσαι ἀδελφῷ αὐτῆς, ἡ ἄλλῳ δια φέροντι αὐτῇ, ἀπὸ μακρόθεν καθεζομένων αὐτῶν ἀπ' ἀλλήλων ὁμιλῶσιν ἀλλήλοις. Τότε λέγει ἡ γυνὴ τῷ ἀ66; Καρίων: Ἰδοὺ γέγονας μοναχὸς, καὶ λιμός ἐστι· τίς οὖν τρέφει τὰ τέκνα σου ; Λέγει αὐτῇ ὁ ἀ66ᾶς Καρίων Καὶ ἀπόστειλόν μοι αὐτὰ ὧδε. Λέγει ἡ γυνὴ τοῖς τέκνοις· Ἀπέλθετε πρὸς τὸν πατέρα ὑμῶν. Έρχο μένων οὖν αὐτῶν πρὸς τὸν πατέρα αὐτῶν, τὸ θηλυκὸν ὑπέστρεψε πρὸς τὴν μητέρα αὐτοῦ, τὸ δὲ ἀῤῥενικὸν ἦλθε πρὸς τὸν ἴδιον πατέρα. Τότε λέγει αὐτῇ· Ἰδοὺ καλῶς ἐγένετο· λάβε σὺ τὸ θηλυκὸν καὶ ἄπελθε, κἀγὼ τὸ ἀῤῥενικόν. Ανέτρεφεν οὖν αὐτὸ ἐν τῇ Σκήτει, πάντων εἰδότων ὅτι τέκνον αὐτοῦ ἐστιν. ὡς δὲ ἡλι κίας " γέγονε, γογγυσμὸς ἐγένετο ἐν τῇ ἀδελφότητι περὶ αὐτοῦ. Καὶ ἀκούσας ὁ ἀββᾶς Καρίων, λέγει τῷ τέκνῳ αὐτοῦ· Ζαχαρία, ἔγειρε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν, ὅτι γογγύζουσιν οἱ Πατέρες. Λέγει αὐτῷ ὁ μικρός· Α6- 62, πάντες οίδασιν ἐνταῦθα ὅτι υἱός σου εἰμι· ἐὰν δὲ ἄλλῃ ἀπέλθωμεν, οὐκ ἔχουσι λέγειν ὅτι υἱός σου είμι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἔγειρε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν. Καὶ ἀπῆλθον ἐν τῇ Θηβαΐδι. Ως δὲ λαβόντες κελλίον ἐκάθισαν ὀλίγας ἡμέρας, κἀκεῖ ὁ αὐτὸς γογγυσμός γέγονε περὶ τοῦ παιδίου. Τότε λέγει αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ· Ζαχαρία, ἔγειρε, ἄγωμεν ἐν τῇ Σκήτει. Κα! ἐλθόντων αὐτῶν ἐν τῇ Σκήτει, καὶ ὀλίγων ἡμερῶν παρελθουσῶν, πάλιν γογγυσμὸς ἐγένετο περὶ αὐτοῦ. Τότε Ζαχαρίας ὁ παῖς, ἐλθὼν εἰς τὴν λίμνην τοῦ νί- τρου, καὶ ἀποδυσάμενος, κατῆλθε κάτω μέχρι τῆς - νὸς αὐτοῦ καταβαπτίσας ἑαυτόν· καὶ μείνας ἐπὶ πολ· λὴν ὥραν, ὅτην Αδύνατο, ηφάνισε τὸ ἑαυτοῦ σῶμα· γέγονε γὰρ ὡς λελωβημένος. Καὶ ἀνελθὼν ἐφόρεσε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθε πρὸς τὸν ἴδιον πατέρα· καὶ μόλις επέγνω αυτόν. Απελθόντος δὲ αὐτοῦ εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν κατὰ τὸ ἔθος, ἀπεκαλύφθη τῷ ἁγίῳ Ἰσιδώρῳ τῷ πρεσβυτέρῳ τῆς Σκήτεως, ὅπερ ἐποίησε· καὶ ἰδὼν αὐτὸν καὶ θαυμάσας, εἶπε· Ζαχα ρίας ὁ παῖς τῇ Κυριακῇ παρελθούσῃ ἦλθε καὶ ἐκοι νώνησεν ὡς ἄνθρωπος, νῦν δὲ ὡς ἄγγελος ἐγένετο. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κύπριο α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν διὰ τὸν ἀββᾶν Κόπριν, ὅτι εἰς τοσοῦτον ἦλθε μέτρον, ὅτι ἠσθένει καὶ κλινήρης ἦν, καὶ εὐχαρίστει, καὶ ἐκώλυε τὸ ἴδιον θέλημα. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Κύπρις Μακάριος ὁ ὑπομένων κόπον μετ' εὐχαριστίας. γ. Συνήχθησαν ποτε οἱ ἐν τῇ Σκήτει · περὶ τοῦ Μελχισεδέκ, καὶ ἐπελάθοντο καλέσαι τὸν ἀββᾶν Κόπριν 1. ὕστερον δὲ καλέσαντες αὐτὸν, πρώτων περὶ τούτου. Ὁ δὲ, τύψας τὸ στόμα • αὐτοῦ ἐπὶ τρεῖς, εἶπεν· Οὐαί σοι, Κόπρι! ὅτι ὁ ὁ Θεὸς ἐνετείο λατό σοι ποιῆσαι ἐγκατέλειπες, καὶ ἃ οὐ ζητεί παρὰ σοῦ ἐρευνας. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἔφυγεν εἰς τὰ κελλία αὐτῶν. • συζητοῦντες. * Α1. Κόπρην. * Α1. πρόσωπον. * Αl. Κόπρτ. APPENDIX AD PALLADIUM. B 25% ber; in Sceli consuetudo invaluerat, ut si accessis- set mulier ad loquendum fratri vel alteri necessario suo, procul invicem sedentes colloquerentur : tunc mulier ait abbati Carion:: Ecce factus es mona- chus, et fanies evenit. Quis ergo alet liberos tuos? Respondit abbas Cario : illos mihi huc mitte. Dicit nulier liberis : Abile ad patrem vestrum. ltaque venerunt ad patrem suum; sed quæ femina erat ad matrem reversa est, mas vero mansit cum patre. Tunc ad uxorem : Ecce, inquit, bene actum est; accipe tu puellam, et ali, ego puerum retinebo. Nutriebat igitur eum in Sceti, cunctis scientibus quod esset illius filius. Ut autein processit ætate, ortum est de eo murmur in fraternitate. Quo au- dito abbas Cario Glium sic allocutus est : Zacharia, surge, abeamus hinc, quia murmurant Patres. Tum ei puer Abba, cuncti hic norunt me esse filium tuum; si ad alium locum perrexerimus, non habebunt dicere quod filius tuus sim. Tum senex: Surge, discedamus. Et in Thebaiden profecti sunt. Ubi cum accepta cella paucos dies mansissent, illic quoque idem murmur de puero exortum est. Dicit ei tunc pater ejus : Zacharia, surge, redea- mus ad Scetim. Quo illis adventantibus, post dies pauces iterum de eodem murmur factum est. Tunc Zacharias puer, profectus ad stagnum nitri, exutis vestibus, in illud descendit, immersitque se ad nares usque; et cum durasset per multum tempus, quandiu scilicet potuit, confecit abolevitque corpus suum : factus enim est tanquam leprosus. Ergo C rediens gestavit vestimenta sua, abiitque ad patrem, a quo vix· agnosci potuit. Cæterum cum ad san- ctam communionem de more processisset, revela- tum est sancto Isidoro Sceteos presbytero, quod fecerat : quocirca intuitus eum, et admiratus inft: Zacharias puer superiori Dominica venit et com- munionem sumpsit velut homo; nunc vero tan- quam angelus effectus est. De abbate Copre. ad tantam pervenerat virtutia magnitudinem, ut quamvis ægrotaret ac lecto decumberet, tamen gra- tias ageret, inbiberetque propriam voluntatem. rum actione tolerat laborem. degebant, ob quæstionem de Melchisedece, et obliti sunt vocare abbatem Coprem; postea autem vocato eo, ea de re interrogabant. Ille vero ter percutiens es suum, dixit: Væ tibi, Copre, væ tibi, Copre, væ tibi, Copre! quod ea reliquisti quæ tibi man- davit Deus ut faceres, et scrutaris quæ mon requi- rit ade. Quibus auditis fratres, fugerunt in cellas suas. · D Al. inser, 1. Dixit abbas Pamien de abbate Copre, quod 2. Dixit abbas Copres : Beatus qui cum gratia- 3. (73) Congregati sunt aliquando qui in Sceti (73) Vit. Patr. xv, 24.

APOPHTHEGMATA PATRUM. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κύρου. Πρὸς τὸν λογισμόν τῆς πορνείας, επερωτηθεὶς ὁ ἀδες Κύρος ο Αλεξανδρεύς, ἀπεκρίνατο οὕτως Σὲν λογισμὸν οὐκ ἔχῃς, ἐλπίδα οὐκ ἔχεις· ἐὰν λογι σμοὺς οὐκ ἔχῃς, πράξιν ἔχεις. Τοῦτο δέ ἐστιν, ὅτι ὁ κατά διάνοιαν πρὸς τὴν ἁμαρτίαν μὴ πολεμῶν, μηδὲ ἀντιλέγων, σωματικώς πράττει αὐτήν. Ο γὰρ ἔχων πράξεις διὰ λογισμῶν οὐκ ὀχλεῖται. Ερώτησε δὲ ὁ γέρων τὸν ἀδελφὸν, λέγων· Μὴ συνήθειαν ἔχεις εἰς ομιλίαν γυναικός ; Καὶ εἶπεν ὁ ἀδελφός· Οὐ παλαιοί καὶ νέοι ζωγράφοι εἰσὶν οἱ λογισμοί μου· μνῆμαί εἰ ἀλλοῦσαί μοι, καὶ γυναικῶν εἴδωλα. Ο δὲ τέρων πρὸς αὐτόν· Νεκροὺς μὴ φοβοῦ· ἀλλὰ τοὺς ζώντας φεύγε, καὶ ἐπεκτείνου μᾶλλον εἰς προσ ευχήν. Αρχὴ τοῦ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββα Λουκίου. Παρέβαλόν ποτέ τινες τῷ ἀ66ᾷ Λουκίῳ εἰς τὸ Έκπτον, οἱ λεγόμενοι Εὐκτῖται 11, μοναχοί· καὶ ἠρώ- τησεν αὐτοὺς ὁ γέρων· Τί τὸ ἐργόχειρον ὑμῶν; Οἱ δὲ εἶπον· Ἡμεῖς οὐ ψηλαφώμεν εργόχειρον· ἀλλὰ, καθὼς λέγει ο Απόστολος, ἀδιαλείπτως προσευχόμεθα. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οὐκ ἐσθίετε ; Καὶ εἶπον· Ναί. Καὶ λέ- τει αὐτοῖς· Οτε οὖν ἐσθίετε, τίς εύχεται ὑπὲρ ὑμῶν ; Πάλιν οὖν εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ κοιμᾶσθε; Καὶ εἶπον· Ναι. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οτε οὖν κοιμασθε, τίς εὐχε τας περί τε ὑμῶν; Καὶ οὐχ εὗρον πρὸς ταῦτα ἀποκρί- νεσθαι αὐτῷ. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Συγχωρήσατέ μοι, ἰδοὺ οἱ ποιείτε καθὼς λέγετε. Ἐγὼ δὲ δεικνύω ὑμῖν, και ἐργαζόμενος τὸ ἐργόχειρόν μου ἀδιαλείπτως προσεύχομαι. Καθέζομαι σὺν Θεῷ βρέξας τὰ μικρά μου θαλλία 18. καὶ πλέκων αὐτὰ σειρὰν, λέγω· Ελέη σόν με, ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου, καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου ἐξάλειψον τὸ ανόμημά μου. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὐκ ἔστιν εὐχὴ τοῦτο ; Καὶ εἶπον· Ναί. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Οταν οὖν Ερμείνω δι' όλης ημέρας εργαζόμενος καὶ εὐχόμενος, ποτῶ πλεῖον ἢ ἔλαττον δεκαὲξ νουμία (73)· καὶ παρ ἔχω ἐξ αὐτῶν εἰς τὴν θύραν δύο, καὶ τὰ λοιπὰ ἐσθίω· καὶ εἴχεται ὑπὲρ ἐμοῦ ὁ λαβὼν τὰ δύο νουμία ὅτε ἐσθίω ἢ ὅτε κοιμώμαι· καὶ διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεού πληρούται μοι τὸ ἀδιαλείπτως προσεύχε- σθαι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Λώτ. α'. Ηλθέ τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Λωτ, πρὸς νὰ τὸ μικρὸν ἕλος τοῦ ᾿Αρσενοΐτου, καὶ παρεκά λεσεν αὐτὸν διὰ κελλίον, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ. "Ην δὲ ὁ γέρων ἀσθενῆς· καὶ ἀνέπαυσεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Λώτο καὶ εἰ ἠρχοντό τινες παραβαλεῖν τῷ ἀβδᾷ Λωτ, ἐποίει αὐτοὺς παραβαλεῖν καὶ τῷ γέροντι τῷ ἀσθενεῖ. Καὶ ἤρξατο λαλεῖν αὐτοῖς λόγους τοῦ Ὀριγένους· καὶ Αλίβετο ὁ ἀββας Λωτ, λέγων· Μὴ καὶ νομίσωσιν οἱ ΑΙ. Εὐχεται Εὐχῆται. " Ι. ὑπέρ. Α1. ἐμαυτῷ θαλλία μικρά. " Α. εἰς. | Ποιῶ πλεῖον ἢ ἔλαττον δεκαεξ νουμία. Αλ B C D De abbate Cyro. fornicationis cogitationeni, respondit ad hunc mo- dum : Si cogitationem non babueris, spe cares : si cogitationibus destitutus es, actionem tenes. Hoc autem est: quod qui in mente contra peccatum non pugnat, nec ei obsistit, corpore illud perpetrat. Etenim qui operibus complet, non patitur mole- stiam ex cogitationibus. Interrogavit autem senex fratrem Num consuevisti cum muliere? Respondit frater : Non ; veteres ac novi pictores sunt cogita- tiones meæ; recordationes sunt quæ mihi mole- stiam exhibent, necnon mulierum simulacra. Tum senex ad eum : Mortuos ne timeas, sed fuge vivos, magisque preces protende. : Principium litteræ L. De abbate Lacio. Lucium in Enato, ex iis qui dicuntur Euctitæ, monachi; et interrogavit eos senex : Quidnam manibus operamini? Responderunt : Nos non con- tingimus manuum opus; sed sicut præcipit Aposto- lus 18, oramus sine intermissione. Ait senex : Non- ne manducalis? Illi : Etiam, manducanius. Senex : Quando igitur comeditis, quis pro vobis orat? Ite- rum ille .ad eos : Non dormitis ? Exceperunt : ita est, dormisous. Tum senes : Quando ergo dormitis, quis pro vobis orat? Nec invenerunt quid ad illa responsi darent. Dixit eis : Ignoscite mihi; ecce non facitis juxta sermonem vestrum. Ego vero ostendam vobis, quod opus manuum mearum dum exerceo, oro sine intermissione. Cum Deo sedeo intinguens meos ramulos; eosque in plectam con- Rectens, aio: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, et secundum multitudinem mi- serationum tuarum dele iniquitatem meam ". Nonne id oratio est? Responderunt : Est. iterum : Cum ergo permansero tota die operans et orans, conficio plus minus sedecim nummos; ac ex iis duos in porta præbeo, reliquos insumo in cibum: qui autern accepit duos nummos, orat pro me, quando comedo aut dormis : atque per Dei gratiam adinpletur mihi illud, sine intermissione orare. De abbate Loto. parvam paludem Arsenoitæ, et rogavit eum per cellam, deditque illi. Ægrotabat autem senex; ac refecit eum : quod si venissent aliqui congressuri cum abbate Loto, efficiebat ut etiam visitarent senem infirmum. Cœpit ergo eis loqui sermones Origenis qua de causa abbas Lot affligebatur : Ne, inquiens, Patres existiment nos quoque ita Al. inser. »j. " et Thess. v, 17. Psal. L, 2, 3. (73') verbum Pelagius : Facio plus minus sedecim num- mos. Ex sensu Rufinus : Cumque percomplevero ope. ra mannum mearum, et aliqua vasa aut paucos funi- culos emero, et fecero ex eis nummos decem. Sanavi locum, qui transpositione laborabal. (76) interrogatus abbas Cyrus Alexandrinus circa (75) Venerunt aliquando nonnulli ad abbatem 4. Accessit senum aliquis ad abbatenı Lot, in (74) In Ephræm p. 387, n. 10. (75) Vit. Patr. xii, 9.

APOPHTHEGMATA PATRUM. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Κύρου. Πρὸς τὸν λογισμόν τῆς πορνείας, επερωτηθεὶς ὁ ἀδες Κύρος ο Αλεξανδρεύς, ἀπεκρίνατο οὕτως Σὲν λογισμὸν οὐκ ἔχῃς, ἐλπίδα οὐκ ἔχεις· ἐὰν λογι σμοὺς οὐκ ἔχῃς, πράξιν ἔχεις. Τοῦτο δέ ἐστιν, ὅτι ὁ κατά διάνοιαν πρὸς τὴν ἁμαρτίαν μὴ πολεμῶν, μηδὲ ἀντιλέγων, σωματικώς πράττει αὐτήν. Ο γὰρ ἔχων πράξεις διὰ λογισμῶν οὐκ ὀχλεῖται. Ερώτησε δὲ ὁ γέρων τὸν ἀδελφὸν, λέγων· Μὴ συνήθειαν ἔχεις εἰς ομιλίαν γυναικός ; Καὶ εἶπεν ὁ ἀδελφός· Οὐ παλαιοί καὶ νέοι ζωγράφοι εἰσὶν οἱ λογισμοί μου· μνῆμαί εἰ ἀλλοῦσαί μοι, καὶ γυναικῶν εἴδωλα. Ο δὲ τέρων πρὸς αὐτόν· Νεκροὺς μὴ φοβοῦ· ἀλλὰ τοὺς ζώντας φεύγε, καὶ ἐπεκτείνου μᾶλλον εἰς προσ ευχήν. Αρχὴ τοῦ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββα Λουκίου. Παρέβαλόν ποτέ τινες τῷ ἀ66ᾷ Λουκίῳ εἰς τὸ Έκπτον, οἱ λεγόμενοι Εὐκτῖται 11, μοναχοί· καὶ ἠρώ- τησεν αὐτοὺς ὁ γέρων· Τί τὸ ἐργόχειρον ὑμῶν; Οἱ δὲ εἶπον· Ἡμεῖς οὐ ψηλαφώμεν εργόχειρον· ἀλλὰ, καθὼς λέγει ο Απόστολος, ἀδιαλείπτως προσευχόμεθα. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οὐκ ἐσθίετε ; Καὶ εἶπον· Ναί. Καὶ λέ- τει αὐτοῖς· Οτε οὖν ἐσθίετε, τίς εύχεται ὑπὲρ ὑμῶν ; Πάλιν οὖν εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ κοιμᾶσθε; Καὶ εἶπον· Ναι. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οτε οὖν κοιμασθε, τίς εὐχε τας περί τε ὑμῶν; Καὶ οὐχ εὗρον πρὸς ταῦτα ἀποκρί- νεσθαι αὐτῷ. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Συγχωρήσατέ μοι, ἰδοὺ οἱ ποιείτε καθὼς λέγετε. Ἐγὼ δὲ δεικνύω ὑμῖν, και ἐργαζόμενος τὸ ἐργόχειρόν μου ἀδιαλείπτως προσεύχομαι. Καθέζομαι σὺν Θεῷ βρέξας τὰ μικρά μου θαλλία 18. καὶ πλέκων αὐτὰ σειρὰν, λέγω· Ελέη σόν με, ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου, καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου ἐξάλειψον τὸ ανόμημά μου. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὐκ ἔστιν εὐχὴ τοῦτο ; Καὶ εἶπον· Ναί. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Οταν οὖν Ερμείνω δι' όλης ημέρας εργαζόμενος καὶ εὐχόμενος, ποτῶ πλεῖον ἢ ἔλαττον δεκαὲξ νουμία (73)· καὶ παρ ἔχω ἐξ αὐτῶν εἰς τὴν θύραν δύο, καὶ τὰ λοιπὰ ἐσθίω· καὶ εἴχεται ὑπὲρ ἐμοῦ ὁ λαβὼν τὰ δύο νουμία ὅτε ἐσθίω ἢ ὅτε κοιμώμαι· καὶ διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεού πληρούται μοι τὸ ἀδιαλείπτως προσεύχε- σθαι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Λώτ. α'. Ηλθέ τις τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Λωτ, πρὸς νὰ τὸ μικρὸν ἕλος τοῦ ᾿Αρσενοΐτου, καὶ παρεκά λεσεν αὐτὸν διὰ κελλίον, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ. "Ην δὲ ὁ γέρων ἀσθενῆς· καὶ ἀνέπαυσεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Λώτο καὶ εἰ ἠρχοντό τινες παραβαλεῖν τῷ ἀβδᾷ Λωτ, ἐποίει αὐτοὺς παραβαλεῖν καὶ τῷ γέροντι τῷ ἀσθενεῖ. Καὶ ἤρξατο λαλεῖν αὐτοῖς λόγους τοῦ Ὀριγένους· καὶ Αλίβετο ὁ ἀββας Λωτ, λέγων· Μὴ καὶ νομίσωσιν οἱ ΑΙ. Εὐχεται Εὐχῆται. " Ι. ὑπέρ. Α1. ἐμαυτῷ θαλλία μικρά. " Α. εἰς. | Ποιῶ πλεῖον ἢ ἔλαττον δεκαεξ νουμία. Αλ B C D De abbate Cyro. fornicationis cogitationeni, respondit ad hunc mo- dum : Si cogitationem non babueris, spe cares : si cogitationibus destitutus es, actionem tenes. Hoc autem est: quod qui in mente contra peccatum non pugnat, nec ei obsistit, corpore illud perpetrat. Etenim qui operibus complet, non patitur mole- stiam ex cogitationibus. Interrogavit autem senex fratrem Num consuevisti cum muliere? Respondit frater : Non ; veteres ac novi pictores sunt cogita- tiones meæ; recordationes sunt quæ mihi mole- stiam exhibent, necnon mulierum simulacra. Tum senex ad eum : Mortuos ne timeas, sed fuge vivos, magisque preces protende. : Principium litteræ L. De abbate Lacio. Lucium in Enato, ex iis qui dicuntur Euctitæ, monachi; et interrogavit eos senex : Quidnam manibus operamini? Responderunt : Nos non con- tingimus manuum opus; sed sicut præcipit Aposto- lus 18, oramus sine intermissione. Ait senex : Non- ne manducalis? Illi : Etiam, manducanius. Senex : Quando igitur comeditis, quis pro vobis orat? Ite- rum ille .ad eos : Non dormitis ? Exceperunt : ita est, dormisous. Tum senes : Quando ergo dormitis, quis pro vobis orat? Nec invenerunt quid ad illa responsi darent. Dixit eis : Ignoscite mihi; ecce non facitis juxta sermonem vestrum. Ego vero ostendam vobis, quod opus manuum mearum dum exerceo, oro sine intermissione. Cum Deo sedeo intinguens meos ramulos; eosque in plectam con- Rectens, aio: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, et secundum multitudinem mi- serationum tuarum dele iniquitatem meam ". Nonne id oratio est? Responderunt : Est. iterum : Cum ergo permansero tota die operans et orans, conficio plus minus sedecim nummos; ac ex iis duos in porta præbeo, reliquos insumo in cibum: qui autern accepit duos nummos, orat pro me, quando comedo aut dormis : atque per Dei gratiam adinpletur mihi illud, sine intermissione orare. De abbate Loto. parvam paludem Arsenoitæ, et rogavit eum per cellam, deditque illi. Ægrotabat autem senex; ac refecit eum : quod si venissent aliqui congressuri cum abbate Loto, efficiebat ut etiam visitarent senem infirmum. Cœpit ergo eis loqui sermones Origenis qua de causa abbas Lot affligebatur : Ne, inquiens, Patres existiment nos quoque ita Al. inser. »j. " et Thess. v, 17. Psal. L, 2, 3. (73') verbum Pelagius : Facio plus minus sedecim num- mos. Ex sensu Rufinus : Cumque percomplevero ope. ra mannum mearum, et aliqua vasa aut paucos funi- culos emero, et fecero ex eis nummos decem. Sanavi locum, qui transpositione laborabal. (76) interrogatus abbas Cyrus Alexandrinus circa (75) Venerunt aliquando nonnulli ad abbatem 4. Accessit senum aliquis ad abbatenı Lot, in (74) In Ephræm p. 387, n. 10. (75) Vit. Patr. xii, 9.

Α Πατέρες, ὅτι καὶ ἡμεῖς οὕτως ἐσμέν· καὶ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἐκ τοῦ τόπου ἐφοβεῖτο διὰ τὴν ἐντολήν. Καὶ ἀναστὰς ὁ ἀββᾶς Λωτ, ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ῶν Ἀρσέ νιον, καὶ διηγήσατο αὐτῷ περὶ τοῦ γέροντος. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Αρσένιος· Μὴ διώξῃς αὐτόν, ἀλλ εἰπὲ αὐτῷ· Ἰδοὺ ἐκ τῶν τοῦ Θεοῦ φάγε, πίε, ὡς θέ λεις, μόνον τὸν λόγον τοῦτον μὴ λαλήσῃς· καὶ ἐὰν θέ- λῃ, διορθοῦται· εἰ δὲ μὴ θέλῃ διορθώσασθαι, ἀφ' ἑαυ τοῦ μέλλει παρακαλεῖν τοῦ ἀναχωρῆσαι ἐκ τοῦ τόπου καὶ οὐκ ἀπὸ σοῦ γίνεται ἡ ἀφορμή. Απελθὼν οὖν ὁ 2661ς Λὼτ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ ὁ γέρων ώς ήκουσε ταῦτα, οὐκ ἤθελε διορθώσασθαι· ἀλλ᾽ ἔβαλε παρακα λεῖν λέγων· Διὰ τὸν Κύριον πέμψατέ τη με ἐντεῦθεν, ὅτι οὐκ ἔτι δύναμαι βαστάξαι τὴν ἔρημον. Καὶ οὕτως ἀναστὰς ἐξῆλθε, προπεμπόμενος μετὰ ἀγά Β πής. Εt β'. Διηγήσατό τις περί τινος ἀδελφοῦ ἐμπεσόντος εἰς ἁμαρτίαν, ὅτι παραβάλλων τῷ ἀ66] Λωτ, ἑταράσ σετο εἰσερχόμενος καὶ ἐξερχόμενος, μὴ δυνάμενος καθίσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Λώτ Τί ἔχεις, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Αμαρτίαν μεγάλην ἐποίησα, καὶ οὐ δύναμαι ἐξειπεῖν τοῖς Πατράσι. Λέγει ὁ γέρων Ὁμολόγησόν μοι αὐτὴν, κἀγὼ βαστάζω αὐτήν. Τότε εἶπεν αὐτῷ· Εἰς πορνείαν ἔπεσον, καὶ ἔθυσα τοῦ τυ χεῖν τοῦ πράγματος. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· θάρ σει ὅτι ἔστι μετάνοια· ὕπαγε, κάθου εἰς τὸ σπήλαιον, καὶ νήστευσον δύο δύο, κἀγὼ βαστάζω μετὰ σοῦ τὸ ἥμισυ τῆς ἁμαρτίας. Πληρωθεισῶν οὖν τῶν τριῶν ἑβδομάδων, ἐπληροφορήθη ὁ γέρων ὅτι ἐδέξατο δ Θεὸς τὴν μετάνοιαν τοῦ ἀδελφοῦ. Καὶ ἔμεινεν ὑπο τασσόμενος τῷ γέροντι ἕως τοῦ θανάτου αὐτοῦ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Λογγίνου. α'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος τὸν ἀ66ᾶν Λούκιόν ποτε τρεῖς λογισμούς, λέγων· Θέλω ξενιτεῦσαι. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ κρατήσῃς τῆς γλώσσης σου, οὐκ εἴ ξένος, ὅπου ἐὰν ἀπέλθῃς. Καὶ ὧδε οὖν κράτησον τῆς γλώσσης σου, καὶ ξένος εἶ. Λέγει αὐτῷ πάλιν· Θέλω νηστεῦσαι. Απεκρίθη ὁ γέρων· Εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτης. Εάν κάμψης ὡς κλοιόν και κρίνον τὸν τράχηλόν σου, οὐδὲ οὕτως κληθήσε ται νηστεία δεκτή· ἀλλὰ μᾶλλον κράτησον τῶν πα νηρῶν λογισμῶν. Λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Θέλω φυγείν τοὺς ἀνθρώπους. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ πρώτ τον κατορθώσης μετὰ τῶν ἀνθρώπων, οὐδὲ καταμό νας δύνασαι κατορθώσαι. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος· "Απαξ κακωθεὶς λέγε, Καὶ κακώθητι, καὶ ἀπόθανον· ἐὰν δὲ ἀπαιτήσῃς με παρὰ καιρὸν φαγεῖν, οὐδὲ τὴν καθημερινήν σοι τρο- φὴν προσφέρω. γ'. Γυνή τις ἔχουσα πάθος κατὰ τοῦ μασθοῦ αὐτῆς, τὸ λεγόμενον καρκίνον, ἀκούσασα περὶ τοῦ ἀσσα Λογο γίνου, ἐζήτησε συντυχεῖν αὐτῷ. Ἐκάθητο οὖν οὗτος ἐν τῷ ἐνάτῳ σημείῳ 'Αλεξανδρείας ". Επιζητούσης δὲ τῆς γυναικός, συνέβη τὸν μακάριον ἐκεῖνον συλλέ γειν ξύλα παρὰ τὴν θάλασσαν. Καὶ εὑροῦσα αὐτὸ Α1. πέμψον. τῷ πρὸς δυσμάς. APPENDIX AD PALLADIUM. sentire : attamen non audebat hominem e loco et- cere, propter mandatum Dei. Surgens itaque abbas Lol, perrexit ad abbaten Arsenium, narravitque ei de sene. Ait allas Arsenius : Noli expellere, sed dicito ei : Ecce e bonis Dei manduca, bibe, prout volueris; tantum hos sermones ne proloqua- ris : quod si voluerit, emendabitur; si vero nolue- rit emendare se, sponte rogaturus est ut e loco secedat, nec tu futurus es discessus causa. Itaque reversus abbas Lot, ita fecit. Tum senex postquam audivit hæc, noluit corrigi; sed cœpit rogare, dicens : Propter Dominum, hinc me ablegate ; nec enim amplius valeo sustinere solitudinem. At- que sic exsurgens egressus est, deductus cumn cha- ritate. tumn lapso, quod congressus cum abbate Lolo, conturbaretur, ingrediens, egrediens, nec valens sedere. Dicit ei abbas Lot : Quid habes, frater? Ille : Magnum delictum commnisi, nec possum edi- cere Patribus. Et senex : Confitere mihiʼillud, ego portabo. Tunc ita locutus est : Incidi in fornicatio- nem; ac ut voti compos essem, mactavi. Ait illi senex : Confide quod sit penitentia : vade, sede in spelunca, per bidua cibo abstine, ego tecum por- tabo dimidium peccati. Itaque completis tribus hebdomadibus, plenam accepit cognitionem se- nes, quod fratris penitentiam Deus admisisset. Ille perseveravit in submissione senis usque ad mortem. De abbate Longino. C abbatein Lucium de tribus cogitationibus, aiens: Volo peregrinari. Dicit ei senex : Nisi continueris linguam tuam, non eris peregrinus, quocunque abieris. Itaque hic contine linguam, et peregrinus es. Ait iterum Longinus : Volo jejunare. Respon- dit senex : Dictum Isaiæ prophetæ est : Si incur- vaveris quasi lorquem et circulum collum tuum, nec sic vocabitur jejunium acceptum 1. Sed potius coerce pravas cogitationes. Ait tertio : Volo fugere homines. Senex responsum reddidit : Nisi prius cum hominibus recte vixeris, non potes in vita solitaria bene agere. D clus, dic : vexare, et morere ; quod si a me pe- tieris extra tempus manducare, neque tibi quoti- dianam alimentum præbebo. gerebat, qui cancer appellatur, cum de abbate Lon- gino fama accepisset, quærebat ut ei obviam fieret. Sedebat autem ille ad nonum ab Alexandria lapi- dem. Inquirente ergo muliere, accidit ut beatus ile ad mare ligna colligeret. Quem inventum, ita La. Lili, 5. " Al. add. 2. Narravit aliquis de quodam fratre in pecca- 4. (76) Interrogavit aliquando abbas Longinus 2. Monuit abbas Longinus: Semel morbo affe- 3. Mulier quædam, quæ in mamma morbum (76) Vit. Putr. x, 33.

Α Πατέρες, ὅτι καὶ ἡμεῖς οὕτως ἐσμέν· καὶ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἐκ τοῦ τόπου ἐφοβεῖτο διὰ τὴν ἐντολήν. Καὶ ἀναστὰς ὁ ἀββᾶς Λωτ, ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ῶν Ἀρσέ νιον, καὶ διηγήσατο αὐτῷ περὶ τοῦ γέροντος. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Αρσένιος· Μὴ διώξῃς αὐτόν, ἀλλ εἰπὲ αὐτῷ· Ἰδοὺ ἐκ τῶν τοῦ Θεοῦ φάγε, πίε, ὡς θέ λεις, μόνον τὸν λόγον τοῦτον μὴ λαλήσῃς· καὶ ἐὰν θέ- λῃ, διορθοῦται· εἰ δὲ μὴ θέλῃ διορθώσασθαι, ἀφ' ἑαυ τοῦ μέλλει παρακαλεῖν τοῦ ἀναχωρῆσαι ἐκ τοῦ τόπου καὶ οὐκ ἀπὸ σοῦ γίνεται ἡ ἀφορμή. Απελθὼν οὖν ὁ 2661ς Λὼτ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ ὁ γέρων ώς ήκουσε ταῦτα, οὐκ ἤθελε διορθώσασθαι· ἀλλ᾽ ἔβαλε παρακα λεῖν λέγων· Διὰ τὸν Κύριον πέμψατέ τη με ἐντεῦθεν, ὅτι οὐκ ἔτι δύναμαι βαστάξαι τὴν ἔρημον. Καὶ οὕτως ἀναστὰς ἐξῆλθε, προπεμπόμενος μετὰ ἀγά Β πής. Εt β'. Διηγήσατό τις περί τινος ἀδελφοῦ ἐμπεσόντος εἰς ἁμαρτίαν, ὅτι παραβάλλων τῷ ἀ66] Λωτ, ἑταράσ σετο εἰσερχόμενος καὶ ἐξερχόμενος, μὴ δυνάμενος καθίσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Λώτ Τί ἔχεις, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Αμαρτίαν μεγάλην ἐποίησα, καὶ οὐ δύναμαι ἐξειπεῖν τοῖς Πατράσι. Λέγει ὁ γέρων Ὁμολόγησόν μοι αὐτὴν, κἀγὼ βαστάζω αὐτήν. Τότε εἶπεν αὐτῷ· Εἰς πορνείαν ἔπεσον, καὶ ἔθυσα τοῦ τυ χεῖν τοῦ πράγματος. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· θάρ σει ὅτι ἔστι μετάνοια· ὕπαγε, κάθου εἰς τὸ σπήλαιον, καὶ νήστευσον δύο δύο, κἀγὼ βαστάζω μετὰ σοῦ τὸ ἥμισυ τῆς ἁμαρτίας. Πληρωθεισῶν οὖν τῶν τριῶν ἑβδομάδων, ἐπληροφορήθη ὁ γέρων ὅτι ἐδέξατο δ Θεὸς τὴν μετάνοιαν τοῦ ἀδελφοῦ. Καὶ ἔμεινεν ὑπο τασσόμενος τῷ γέροντι ἕως τοῦ θανάτου αὐτοῦ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Λογγίνου. α'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος τὸν ἀ66ᾶν Λούκιόν ποτε τρεῖς λογισμούς, λέγων· Θέλω ξενιτεῦσαι. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ κρατήσῃς τῆς γλώσσης σου, οὐκ εἴ ξένος, ὅπου ἐὰν ἀπέλθῃς. Καὶ ὧδε οὖν κράτησον τῆς γλώσσης σου, καὶ ξένος εἶ. Λέγει αὐτῷ πάλιν· Θέλω νηστεῦσαι. Απεκρίθη ὁ γέρων· Εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτης. Εάν κάμψης ὡς κλοιόν και κρίνον τὸν τράχηλόν σου, οὐδὲ οὕτως κληθήσε ται νηστεία δεκτή· ἀλλὰ μᾶλλον κράτησον τῶν πα νηρῶν λογισμῶν. Λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Θέλω φυγείν τοὺς ἀνθρώπους. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ πρώτ τον κατορθώσης μετὰ τῶν ἀνθρώπων, οὐδὲ καταμό νας δύνασαι κατορθώσαι. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος· "Απαξ κακωθεὶς λέγε, Καὶ κακώθητι, καὶ ἀπόθανον· ἐὰν δὲ ἀπαιτήσῃς με παρὰ καιρὸν φαγεῖν, οὐδὲ τὴν καθημερινήν σοι τρο- φὴν προσφέρω. γ'. Γυνή τις ἔχουσα πάθος κατὰ τοῦ μασθοῦ αὐτῆς, τὸ λεγόμενον καρκίνον, ἀκούσασα περὶ τοῦ ἀσσα Λογο γίνου, ἐζήτησε συντυχεῖν αὐτῷ. Ἐκάθητο οὖν οὗτος ἐν τῷ ἐνάτῳ σημείῳ 'Αλεξανδρείας ". Επιζητούσης δὲ τῆς γυναικός, συνέβη τὸν μακάριον ἐκεῖνον συλλέ γειν ξύλα παρὰ τὴν θάλασσαν. Καὶ εὑροῦσα αὐτὸ Α1. πέμψον. τῷ πρὸς δυσμάς. APPENDIX AD PALLADIUM. sentire : attamen non audebat hominem e loco et- cere, propter mandatum Dei. Surgens itaque abbas Lol, perrexit ad abbaten Arsenium, narravitque ei de sene. Ait allas Arsenius : Noli expellere, sed dicito ei : Ecce e bonis Dei manduca, bibe, prout volueris; tantum hos sermones ne proloqua- ris : quod si voluerit, emendabitur; si vero nolue- rit emendare se, sponte rogaturus est ut e loco secedat, nec tu futurus es discessus causa. Itaque reversus abbas Lot, ita fecit. Tum senex postquam audivit hæc, noluit corrigi; sed cœpit rogare, dicens : Propter Dominum, hinc me ablegate ; nec enim amplius valeo sustinere solitudinem. At- que sic exsurgens egressus est, deductus cumn cha- ritate. tumn lapso, quod congressus cum abbate Lolo, conturbaretur, ingrediens, egrediens, nec valens sedere. Dicit ei abbas Lot : Quid habes, frater? Ille : Magnum delictum commnisi, nec possum edi- cere Patribus. Et senex : Confitere mihiʼillud, ego portabo. Tunc ita locutus est : Incidi in fornicatio- nem; ac ut voti compos essem, mactavi. Ait illi senex : Confide quod sit penitentia : vade, sede in spelunca, per bidua cibo abstine, ego tecum por- tabo dimidium peccati. Itaque completis tribus hebdomadibus, plenam accepit cognitionem se- nes, quod fratris penitentiam Deus admisisset. Ille perseveravit in submissione senis usque ad mortem. De abbate Longino. C abbatein Lucium de tribus cogitationibus, aiens: Volo peregrinari. Dicit ei senex : Nisi continueris linguam tuam, non eris peregrinus, quocunque abieris. Itaque hic contine linguam, et peregrinus es. Ait iterum Longinus : Volo jejunare. Respon- dit senex : Dictum Isaiæ prophetæ est : Si incur- vaveris quasi lorquem et circulum collum tuum, nec sic vocabitur jejunium acceptum 1. Sed potius coerce pravas cogitationes. Ait tertio : Volo fugere homines. Senex responsum reddidit : Nisi prius cum hominibus recte vixeris, non potes in vita solitaria bene agere. D clus, dic : vexare, et morere ; quod si a me pe- tieris extra tempus manducare, neque tibi quoti- dianam alimentum præbebo. gerebat, qui cancer appellatur, cum de abbate Lon- gino fama accepisset, quærebat ut ei obviam fieret. Sedebat autem ille ad nonum ab Alexandria lapi- dem. Inquirente ergo muliere, accidit ut beatus ile ad mare ligna colligeret. Quem inventum, ita La. Lili, 5. " Al. add. 2. Narravit aliquis de quodam fratre in pecca- 4. (76) Interrogavit aliquando abbas Longinus 2. Monuit abbas Longinus: Semel morbo affe- 3. Mulier quædam, quæ in mamma morbum (76) Vit. Putr. x, 33.

Α Πατέρες, ὅτι καὶ ἡμεῖς οὕτως ἐσμέν· καὶ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἐκ τοῦ τόπου ἐφοβεῖτο διὰ τὴν ἐντολήν. Καὶ ἀναστὰς ὁ ἀββᾶς Λωτ, ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ῶν Ἀρσέ νιον, καὶ διηγήσατο αὐτῷ περὶ τοῦ γέροντος. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Αρσένιος· Μὴ διώξῃς αὐτόν, ἀλλ εἰπὲ αὐτῷ· Ἰδοὺ ἐκ τῶν τοῦ Θεοῦ φάγε, πίε, ὡς θέ λεις, μόνον τὸν λόγον τοῦτον μὴ λαλήσῃς· καὶ ἐὰν θέ- λῃ, διορθοῦται· εἰ δὲ μὴ θέλῃ διορθώσασθαι, ἀφ' ἑαυ τοῦ μέλλει παρακαλεῖν τοῦ ἀναχωρῆσαι ἐκ τοῦ τόπου καὶ οὐκ ἀπὸ σοῦ γίνεται ἡ ἀφορμή. Απελθὼν οὖν ὁ 2661ς Λὼτ ἐποίησεν οὕτως. Καὶ ὁ γέρων ώς ήκουσε ταῦτα, οὐκ ἤθελε διορθώσασθαι· ἀλλ᾽ ἔβαλε παρακα λεῖν λέγων· Διὰ τὸν Κύριον πέμψατέ τη με ἐντεῦθεν, ὅτι οὐκ ἔτι δύναμαι βαστάξαι τὴν ἔρημον. Καὶ οὕτως ἀναστὰς ἐξῆλθε, προπεμπόμενος μετὰ ἀγά Β πής. Εt β'. Διηγήσατό τις περί τινος ἀδελφοῦ ἐμπεσόντος εἰς ἁμαρτίαν, ὅτι παραβάλλων τῷ ἀ66] Λωτ, ἑταράσ σετο εἰσερχόμενος καὶ ἐξερχόμενος, μὴ δυνάμενος καθίσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Λώτ Τί ἔχεις, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Αμαρτίαν μεγάλην ἐποίησα, καὶ οὐ δύναμαι ἐξειπεῖν τοῖς Πατράσι. Λέγει ὁ γέρων Ὁμολόγησόν μοι αὐτὴν, κἀγὼ βαστάζω αὐτήν. Τότε εἶπεν αὐτῷ· Εἰς πορνείαν ἔπεσον, καὶ ἔθυσα τοῦ τυ χεῖν τοῦ πράγματος. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· θάρ σει ὅτι ἔστι μετάνοια· ὕπαγε, κάθου εἰς τὸ σπήλαιον, καὶ νήστευσον δύο δύο, κἀγὼ βαστάζω μετὰ σοῦ τὸ ἥμισυ τῆς ἁμαρτίας. Πληρωθεισῶν οὖν τῶν τριῶν ἑβδομάδων, ἐπληροφορήθη ὁ γέρων ὅτι ἐδέξατο δ Θεὸς τὴν μετάνοιαν τοῦ ἀδελφοῦ. Καὶ ἔμεινεν ὑπο τασσόμενος τῷ γέροντι ἕως τοῦ θανάτου αὐτοῦ. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Λογγίνου. α'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος τὸν ἀ66ᾶν Λούκιόν ποτε τρεῖς λογισμούς, λέγων· Θέλω ξενιτεῦσαι. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ κρατήσῃς τῆς γλώσσης σου, οὐκ εἴ ξένος, ὅπου ἐὰν ἀπέλθῃς. Καὶ ὧδε οὖν κράτησον τῆς γλώσσης σου, καὶ ξένος εἶ. Λέγει αὐτῷ πάλιν· Θέλω νηστεῦσαι. Απεκρίθη ὁ γέρων· Εἶπεν Ησαΐας ὁ προφήτης. Εάν κάμψης ὡς κλοιόν και κρίνον τὸν τράχηλόν σου, οὐδὲ οὕτως κληθήσε ται νηστεία δεκτή· ἀλλὰ μᾶλλον κράτησον τῶν πα νηρῶν λογισμῶν. Λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Θέλω φυγείν τοὺς ἀνθρώπους. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ πρώτ τον κατορθώσης μετὰ τῶν ἀνθρώπων, οὐδὲ καταμό νας δύνασαι κατορθώσαι. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος· "Απαξ κακωθεὶς λέγε, Καὶ κακώθητι, καὶ ἀπόθανον· ἐὰν δὲ ἀπαιτήσῃς με παρὰ καιρὸν φαγεῖν, οὐδὲ τὴν καθημερινήν σοι τρο- φὴν προσφέρω. γ'. Γυνή τις ἔχουσα πάθος κατὰ τοῦ μασθοῦ αὐτῆς, τὸ λεγόμενον καρκίνον, ἀκούσασα περὶ τοῦ ἀσσα Λογο γίνου, ἐζήτησε συντυχεῖν αὐτῷ. Ἐκάθητο οὖν οὗτος ἐν τῷ ἐνάτῳ σημείῳ 'Αλεξανδρείας ". Επιζητούσης δὲ τῆς γυναικός, συνέβη τὸν μακάριον ἐκεῖνον συλλέ γειν ξύλα παρὰ τὴν θάλασσαν. Καὶ εὑροῦσα αὐτὸ Α1. πέμψον. τῷ πρὸς δυσμάς. APPENDIX AD PALLADIUM. sentire : attamen non audebat hominem e loco et- cere, propter mandatum Dei. Surgens itaque abbas Lol, perrexit ad abbaten Arsenium, narravitque ei de sene. Ait allas Arsenius : Noli expellere, sed dicito ei : Ecce e bonis Dei manduca, bibe, prout volueris; tantum hos sermones ne proloqua- ris : quod si voluerit, emendabitur; si vero nolue- rit emendare se, sponte rogaturus est ut e loco secedat, nec tu futurus es discessus causa. Itaque reversus abbas Lot, ita fecit. Tum senex postquam audivit hæc, noluit corrigi; sed cœpit rogare, dicens : Propter Dominum, hinc me ablegate ; nec enim amplius valeo sustinere solitudinem. At- que sic exsurgens egressus est, deductus cumn cha- ritate. tumn lapso, quod congressus cum abbate Lolo, conturbaretur, ingrediens, egrediens, nec valens sedere. Dicit ei abbas Lot : Quid habes, frater? Ille : Magnum delictum commnisi, nec possum edi- cere Patribus. Et senex : Confitere mihiʼillud, ego portabo. Tunc ita locutus est : Incidi in fornicatio- nem; ac ut voti compos essem, mactavi. Ait illi senex : Confide quod sit penitentia : vade, sede in spelunca, per bidua cibo abstine, ego tecum por- tabo dimidium peccati. Itaque completis tribus hebdomadibus, plenam accepit cognitionem se- nes, quod fratris penitentiam Deus admisisset. Ille perseveravit in submissione senis usque ad mortem. De abbate Longino. C abbatein Lucium de tribus cogitationibus, aiens: Volo peregrinari. Dicit ei senex : Nisi continueris linguam tuam, non eris peregrinus, quocunque abieris. Itaque hic contine linguam, et peregrinus es. Ait iterum Longinus : Volo jejunare. Respon- dit senex : Dictum Isaiæ prophetæ est : Si incur- vaveris quasi lorquem et circulum collum tuum, nec sic vocabitur jejunium acceptum 1. Sed potius coerce pravas cogitationes. Ait tertio : Volo fugere homines. Senex responsum reddidit : Nisi prius cum hominibus recte vixeris, non potes in vita solitaria bene agere. D clus, dic : vexare, et morere ; quod si a me pe- tieris extra tempus manducare, neque tibi quoti- dianam alimentum præbebo. gerebat, qui cancer appellatur, cum de abbate Lon- gino fama accepisset, quærebat ut ei obviam fieret. Sedebat autem ille ad nonum ab Alexandria lapi- dem. Inquirente ergo muliere, accidit ut beatus ile ad mare ligna colligeret. Quem inventum, ita La. Lili, 5. " Al. add. 2. Narravit aliquis de quodam fratre in pecca- 4. (76) Interrogavit aliquando abbas Longinus 2. Monuit abbas Longinus: Semel morbo affe- 3. Mulier quædam, quæ in mamma morbum (76) Vit. Putr. x, 33.

APOPHTHEGMATA PATRUM. τει αυτόν Αββά, που μένει ὁ ἀββᾶς Λογγίνος ὁ δούλος τοῦ Θεοῦ ; μὴ εἰδυῖα ὅτι αὐτός ἐστιν. Ο δέ φη- π· Τί θέλεις τὸν ἐπιθέτην ἐκεῖνον ; μὴ ἀπέλθῃς πρὸς εὐτόν· ἐπιθέτης γάρ ἐστι. Τί δέ ἐστιν ὁ ἔχεις ; Ἡ δὲ γυνὴ ἔδειξε τὸ πάθος. Ο δὲ σφραγίσας τὸν τόπον, ἀπέλυσεν αὐτήν, εἰπών· “Απελθε, καὶ ὁ Θεός σε θε- ραπεύει· Λογγίνος γὰρ οὐδέν σε δύναται ὠφελῆσαι. Δεῆλθε δὲ ἡ γυνὴ πιστεύσασα τῷ λόγῳ, καὶ ἐθερα- πύλη παραχρήμα. Μετὰ ταῦτα διηγησαμένη τισὶ τὸ πράγμα, καὶ τὰ σημεῖα εἰποῦσα τοῦ γέροντος, μαν Μένει ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος. δ. Αλλοτε πάλιν φέρουσιν αὐτῷ τινες δαιμονιών- εὐκ ἔχω· ἀλλὰ μᾶλλον ἀπέλθετε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ζή Εἶτα ὁ ἀββᾶς Ζήνων ἤρξατο ἐπικεῖσθαι τῷ δαί- και ἐκδιώκων αὐτόν. Καὶ ἤρξατο βοᾷν ὁ δαίμων· Άρτι νομίζεις, ἀβδα Ζήνων, ὅτι διὰ σὲ ἐξέρχομαι· ποὺ ὁ 166ᾶς Λογγίνος ἐκεῖ προσεύχεται, κατ' ἐμοῦ ἐπιγχάνων· καὶ φοβούμενος τὰς εὐχὰς αὐτοῦ ἐξέρ γόμες, ἐπεὶ οὐκ ἐδίδουν σοι ἀπόκρισιν. Γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Λογγίνος τῷ 166. ᾿Ακακίῳ· Η της, τότε γινώσκει ὅτι συνέλαβεν, ὅταν σταλῇ τὸ αἷ τα αὐτῆς. Ούτως οὖν καὶ ἡ ψυχή, τότε γινώσκει ὅτι πονάειε Πνεῦμα ἅγιον, ὅταν σταλῇ τὰ ῥέοντα ἀπ' εκτός κάτωθεν πάθη. Εν ὅσῳ δὲ ἐνέχεται ἐν αὐτοῖς, είς δύναται κενοδοξεῖν ὡς ἀπαθής; Δὸς αἷμα, και δε πνεύμα. Αρχὴ τοῦ Μ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου τοῦ Αἰγυπτίου. τον Οτε ήμην νεώτερος καὶ ἐκαθήμην εἰς κελλίον Αίγυπτον, ἐκράτησαν με καὶ ἐποίησαν κληρικόν ἐς τὴν κώμην. Καὶ μὴ θέλων καταδέξασθαι, ἔφυγον Αίτερον τόπον. Καὶ ἦλθε πρὸς μὲ εὐλαβὴς κοσμικός, τὰ ἐλάμβανε τὸ ἐργόχειρόν μου, καὶ διηκόνει μοι. Σεπέβη δὲ ἀπὸ πειρασμοῦ το παρθένον τινὰ εἰς τὴν τάμην ἐκπεσεῖν. Καὶ λαβοῦσα κατὰ γαστρὸς ἠρωτᾶτο εἰς εἴη ὁ τοῦτο πεποιηκώς. Ἡ δὲ ἔλεγεν· ῾Ο ἀναχω- κτής. Καὶ ἐξελθόντες συνέλαβόν με εἰς τὴν κώμην, τὰ ἐκρέμασαν ἐν τῷ τραχήλῳ μου ἡσβολωμένας χύ- τας καὶ ὠτία κούφων (77), καὶ περιεπόμπευσαν με ἐν τῇ κώμῃ κατὰ ἄμφοδον (78), τύπτοντές με, καὶ έγοντες· Οὗτος ὁ μοναχὸς ἔφθειρεν ἡμῶν τὴν παρ- λέγων, λάβετε αὐτὸν, λάβετε. Καὶ ἔτυψάν με παρά μικρὸν τοῦ ἀποθανεῖν. Ἐλθὼν δέ τις τῶν γερόντων μπεν Έως πότε τύπτετε τὸν ξένον μοναχόν; Ο δὲ κασιών μας ἠκολούθει ὀπίσω μου αἰδούμενος. Ησαν τὰς ὑβρίζοντες αὐτὸν πολλὰ, καὶ λέγοντες· Ἰδοὺ ὁ ταχωρητής ἄν τι σὺ ἐμαρτύρεις, τί ἐποίησε ; Καὶ λέ * διαβολικού. οι Α1. οἱ τῆς κώμης. " Α1. Φ. Σύρος, Περικλείει ἑαυτὸν ἐν τοῖς το Δαγιστέως μεγάλου λουτροῦ τῶν καμίνων κού- οδον. ' A compellavit, nesciens ipsum esse : Abba, ubi rnanet abbas Longinus servus Dei ? Respondit : Quid cu- pis ab impustore illo? Noli ad eum proficisci ; de- ceptor enim est. Quid vero est quod habes? At mulier morbum ostendit. Ille signo crucis super locum morbi facto, dimisit eam cum his verbis: Abi, Dens te sanabit : Longinus quippe milit po- test prodesse tibi. Discessit mulier, sermoni cre- dens; confestimque curata est. Postea cum rem quibusdam narrasset, ac protulisset senis indicia, didicit ipsum fuisse abbatem Longinum. ma. B C demoniacum. Ille vero ait ad eos : Ego vobis ne queo quidquam facere; sed abite potius ad abbatem Zenonem. Postea abbas Zeno cœpit instare dæmoni ut eum expelleret. Dæmon autem incepit clamare : Modo putas, abba Zeno, ne propter te egredi ; ecce abbas Longinus illic orat, adversus me inter- peHans : et veritus illius preces, excedo : alias tibi non dedissem responsum. na tunc cognoscit se concepisse, cum steterit san- guis ejus : ita ergo et anima, tunc novit quod con- ceperit Spiritum sanctum, quando steterunt qui ab ea inferius fluunt affectus (79). Quandiu autem iis obnoxia est, qua ratione potest, velut vacua per- turbationibus, duci yana gloria? Da sanguinem, et accipe spiritum. Principium litteræ M. De abbate Macario Ægyptio. hunc modum : Quando eram juvenis, et iu cella residebam in Ægypto, apprehenderunt me ac fece- runt clericum in vico. Sed nolens acquiescere, fugi ad alium locum. Venit ad me sæcularis vir pius, qui actipiebat quod manibus operabar, et mi- nistrabat mibi. Contigit autem per tentationem, ut quædam virgo vici prolapsa sit in stuprum. La cum terum gereret, interrogabatur quis esset auctor criminis. Respondit itaque, anachoretam esse. Unde egressi, comprehenderunt me adduxeruntque ad vicum ; atque appenderunt collo fuligine infe- clas ollas cum ansis vasorum, sicque circumduxe- runt me in vico per compila, verberantes, ac di- centes : Iste monachus vitiavit nostram virginem ; capite eum, capite. Et percusserunt me pene ad mortem. Accedens vero aliquis senum, dixit : Quousque cæditis monarhum istum peregrinum? Qui autem mihi ministrabat, sequebatur post me, pudore suffusus. Multis quippe contumeliis eum D Al. inser. ni fallor. Præter grammaticus, Orientalium Synodica ad Theophilum imperatorem, in Originibus cp. Combefisii p. : In Dagistei magni balnei caminorum cupis sese mcludit. Minima inutatione corrigi debet Pelagii ver- sio : Miserunt me circituram in vico illo, scribendo, circiturum. Editio Lugdun. circuire. An circitare? 95. 12. Ο δέ φησιν πρὸς αὐτούς· Εγώ τι ποιῆσαι ὑμῖν 4. Alio iterum tempore quidam adduxerunt ei 5. Dixit abbas Longinus abbati Acacio : Femi- 1. (80) Narravit de seipso abbas Macarius, ad 1. Διηγήσατο περὶ ἑαυτοῦ ὁ ἀββᾶς Μακάριος, λέ- (17) Κούρων. Vox Græco-Barbara, ex Graca (78) Περιεπόμπευσαν με ἐν τῇ κώμῃ κατὰ ἀμφ (79) Dorotheus Doctr. 10. (80) Bolland. xv Jan. Vit. Patr. xv,

δῷ ἐγγυητήν τοῦ τρέφειν αὐτήν. Καὶ εἶπον τῷ δια κονητῇ μου· καὶ ἐνηγγυήσατό με. Καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ κελλίον μου, ἔδωκα αὐτῷ ὅσα εἶχον σπυρίδια, λέ- γων Πώλησον, καὶ δὸς τῇ γυναικί μου φαγεῖν. Κα ἔλεγον τῷ λογισμῷ μου· Μακάριε, ιδού εδρες εαυτῷ γυναῖκα· χρὴ ἐργάζεσθαι μικρόν περισσόν 30, ένα τρέφῃς αὐτήν· καὶ εἰργαζόμην νύχτα καὶ ἡμέραν, καὶ ἔπεμπον αὐτῇ. Καὶ ὅτε ἦλθεν ὁ καιρὸς τῇ ἀθλία τεκεῖν, ἔμεινεν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας βασανιζομένη, καὶ οὐκ ἔτιπτε. Καὶ λέγουσιν αὐτῇ· Τί ἐστι τοῦτο; Ἡ δὲ εἶπεν· Ἐγὼ οἶδα· ὅτι τὸν ἀναχωρητὴν ἐσυκοφάντησα, καὶ ψευσαμένη ᾐτιασάμην· καὶ οὗτος οὐκ ἔχει πρά γμα, ἀλλ' ὁ δεῖνα ὁ νεώτερος. Καὶ ἐλθὼν ὁ διακονῶν μοι χαίρων ἔλεγεν, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη τεκεῖν ἡ παρθέ νος ἐκείνη, ἕως οὗ ὡμολόγησε, λέγουσα, ὅτι οὐκ ἔχει πράγμα ὁ ἀναχωρητής, ἀλλ' ἐψευσάμην κατ' αὐτοῦ καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ κώμη θέλει ἐλθεῖν ὧδε μετὰ δόξης, καὶ μετανοῆσαί σοι. Ἐγὼ δὲ ἀκούσας ταῦτα, ἵνα μὴ θλίψωσί με οἱ ἄνθρωποι, ἀνέστην καὶ ἔφυγον ὧδε εἰς Σκῆτιν. Αὕτη ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τῆς αἰτίας, δι' ἣν ἦλθον ὧδε. γουσιν οἱ γονεῖς αὐτῆς· Οὐκ ἀπολύομεν αὐτὸν, ἕως Α1. περισσῶς. " ἔχομεν. Β β'. "Ηλθέ ποτε Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος ἀπὸ Σκήτεως εἰς τὸ ὄρος τῆς Νιτρίας εἰς τὴν προσφορὰν τοῦ ἀ662 Παμβώ· καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες: Εἰπὲ ῥῆμα τοῖς ἀδελφοῖς, Πάτερ. Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐγὼ οὔπω γέγονα μοναχὸς, ἀλλ᾽ εἶδον μοναχούς. Καθημένῳ γὰρ μοί ποτε ἐν τῷ κελλίῳ εἰς Σκῆτιν, ώχλησάν μοι οἱ λοι γισμοὶ λέγοντες· Απελθε εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἴδε τί βλέπεις ἐκεῖ. Εμεινα δὲ πολεμῶν τῷ λογισμῷ πέντε ἔτη, λέγων, Μήπως ἀπὸ δαιμόνων ἐστίν. Καὶ ὡς ἐπέμενεν ὁ λογισμός, ἀπῆλθον εἰς τὴν ἔρημον· καὶ ηὗρον ἐκεῖ λίμνην ὑδάτων, καὶ νῆσον ἐν μέσῳ αὐτῆς καὶ ἦλθον τὰ κτήνη τῆς ἐρήμου πιεῖν ἐξ αὐτῆς. Καὶ εἶδον ἐν μέσῳ αὐτῶν δύο ἀνθρώπους γυμνούς· καὶ ἐδειλίασε τὸ σῶμά μου· ἐνόμισα γὰρ ὅτι πνεύματα εἰσιν. Αὐτοὶ δέ με ὡς εἶδον δειλιώντα, ἐλάλησαν πρὸς μέ· Μὴ φοβοῦ· καὶ ἡμεῖς ἄνθρωποί εσμεν. Καὶ εἶ πον αὐτοῖς· Πόθεν ἐστὲ, καὶ πῶς ἤλθετε εἰς τὴν ἔρη- μον ταύτην; Καὶ εἶπον· Ἀπὸ κοινοβίου ἐσμέν· καὶ γέγονεν ἡμῖν συμφωνία, καὶ ἐξήλθομεν ὧδε· ἰδοὺ τεσ σαράκοντα ἔτη 1· καὶ ὁ μὲν εἰς Αιγύπτιος, ὁ δὲ ἔτε ρος Λιβυκὸς ὑπάρχει. Καὶ ἐπερώτησάν με καὶ αὐτοί, λέγοντες· Πῶς ὁ κόσμος; καὶ εἰ ἔρχεται τὸ ὕδωρ κατὰ καιρὸν αὐτοῦ, καὶ εἰ ἔχει ὁ κόσμος τὴν εὐθηνίαν αύ τοῦ ; Καὶ εἶπον αὐτοῖς· Ναί. Καγώ αυτούς ήρώτησα Πῶς δύναμαι γενέσθαι μοναχός; Καὶ λέγουσι μοι Ἐὰν μὴ ἀποτάξηταί τις πᾶσι τοῖς τοῦ κόσμου, οὐ δύναται γενέσθαι μοναχός. Καὶ εἶπον αὐτοῖς· Ἐγὼ ἀσθενής εἰμι, καὶ οὐ δύναμαι ὡς ὑμεῖς. Καὶ εἶπόν μοι καὶ αὐτοί· Καὶ ἐὰν οὐ δύνασαι ὡς ἡμεῖς, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ κλαῦσον τὰς ἁμαρτίας σου. Καὶ ἠρώτησα αὐτούς· Όταν γίνηται χειμών, οὐ ῥε τε ; καὶ ὅταν γίνηται καῦμα, οὐ καίεται τὰ σώματα • APPENDIX. AÐ PALLADIUM. alecerant, inquientes : Ecce anachoreta, cui tu & testimonium perhibebas, quid fecit? Ad hæc aiunt parentes puellæ : Non dimittemus eum, denec fidejussorem dederit quod aliturus sit ean. Itaque significavi ministro illi meo; et spo- pondit pro me. Postea profectus ad cellam meam, dedi ei quas habui sportulas, dicens : Vende, et af- fer cibum uxori mez. Tum apud me: Macari, ecce invenisti tibi uxorem: oportet ut paulo amplius labores, quo nutrias eam. Et operabar nocte die- que, mittebamque ei. Porro cum advenit tempus miseræ ut pareret, ad multos dies in cruciatibus permansit, nec pariebat. Percontantur quid hoc esset. Illa respondit : Ego scio : quoniam anache- relam calumniata sum, prolatoque mendacio accu- savi; neque enim in culpa est, sed ille juvenis. Tunc qui ministrabat mihi lætus adveniens nun- tiavit : Virgo illa non potuit parere, donec ita con- fiteretur : Extra culpam est anachoreta, sed men- tila sum adversus eum : et ecce lotus vicus huc accedere vult eum honore, ut veniam a te supplex postulet. His ego auditis, ne mihi molestiam pare- rent homines, surrexi atque buc in Scetim ſugi. Inde Sceti ad montem Nitriæ in oblatione abbatis Pambo ; et dicunt ei senes : Sermnonem profer fra- tribus, Pater. Tum ille infit: Ego nondum evasi in monachum ; sed monachos vidi. Mihi namque aliquando sedenti in cella apud Scetim, molestæ erant cogitationes, suggerentes : Proficiscere in solitudinem, et vide quid illic oculis tuis occurret. Perstiti autem quinque annis, pugnans adversus cogitationem, Ne forte, inquiens, a dæmonibus sit. Uique perseveravit cogitatio, abii in eremum. Illie inveni stagnum cum insula in medio ejus : et ad illud veniebant bestiæ eremi, ut biberent. Quas inter conspexi duos homines nudos: et contremuit corpus meum; existimavi enim esse spiritus. Ipsi vero postquam me viderunt trementem, ita locuti sunt : Noli timere; etiam nos homines sumus. Dixi illis: Unde estis, et quomodo venistis in solitudi- nem hanc? Responderunt : E cenobio sumus : al- que ex mutuo consensu egressi venimus huc ; ecce quadraginta abhine anni præterierunt. Uius e no- bis Ægyptius est, alter Libycus. Ipsi quoque inter rogaverunt me, his verbis : Quomodo se habet mundus? Venitne aqua in tempore suo? Mundus obtinetne abundantiam solitam? Respondi: Etiam. Vicissim ego percontatus sum : Quanain ratione Geri potero nonacbus? Aiunt mihi : Nisi quis re- nuntiaverit omnibus mundi rebus, non potest fieri monachus. Excepi : Ego infirmus sum, nec pos- sum sicuti vos. Exceperunt etiam illi : Si non potes quemadmodum nos, sede in cella tua, et peccata tua defle. Quaesivi ab eis : Quando lienus est, non Al. add. B principium causamque habet meus hic adventus. C n D 2. (81) Venit aliquando Macarius Ægyptius e (81) Vit. Patr. 111. 4.

δῷ ἐγγυητήν τοῦ τρέφειν αὐτήν. Καὶ εἶπον τῷ δια κονητῇ μου· καὶ ἐνηγγυήσατό με. Καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ κελλίον μου, ἔδωκα αὐτῷ ὅσα εἶχον σπυρίδια, λέ- γων Πώλησον, καὶ δὸς τῇ γυναικί μου φαγεῖν. Κα ἔλεγον τῷ λογισμῷ μου· Μακάριε, ιδού εδρες εαυτῷ γυναῖκα· χρὴ ἐργάζεσθαι μικρόν περισσόν 30, ένα τρέφῃς αὐτήν· καὶ εἰργαζόμην νύχτα καὶ ἡμέραν, καὶ ἔπεμπον αὐτῇ. Καὶ ὅτε ἦλθεν ὁ καιρὸς τῇ ἀθλία τεκεῖν, ἔμεινεν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας βασανιζομένη, καὶ οὐκ ἔτιπτε. Καὶ λέγουσιν αὐτῇ· Τί ἐστι τοῦτο; Ἡ δὲ εἶπεν· Ἐγὼ οἶδα· ὅτι τὸν ἀναχωρητὴν ἐσυκοφάντησα, καὶ ψευσαμένη ᾐτιασάμην· καὶ οὗτος οὐκ ἔχει πρά γμα, ἀλλ' ὁ δεῖνα ὁ νεώτερος. Καὶ ἐλθὼν ὁ διακονῶν μοι χαίρων ἔλεγεν, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη τεκεῖν ἡ παρθέ νος ἐκείνη, ἕως οὗ ὡμολόγησε, λέγουσα, ὅτι οὐκ ἔχει πράγμα ὁ ἀναχωρητής, ἀλλ' ἐψευσάμην κατ' αὐτοῦ καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ κώμη θέλει ἐλθεῖν ὧδε μετὰ δόξης, καὶ μετανοῆσαί σοι. Ἐγὼ δὲ ἀκούσας ταῦτα, ἵνα μὴ θλίψωσί με οἱ ἄνθρωποι, ἀνέστην καὶ ἔφυγον ὧδε εἰς Σκῆτιν. Αὕτη ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τῆς αἰτίας, δι' ἣν ἦλθον ὧδε. γουσιν οἱ γονεῖς αὐτῆς· Οὐκ ἀπολύομεν αὐτὸν, ἕως Α1. περισσῶς. " ἔχομεν. Β β'. "Ηλθέ ποτε Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος ἀπὸ Σκήτεως εἰς τὸ ὄρος τῆς Νιτρίας εἰς τὴν προσφορὰν τοῦ ἀ662 Παμβώ· καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες: Εἰπὲ ῥῆμα τοῖς ἀδελφοῖς, Πάτερ. Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐγὼ οὔπω γέγονα μοναχὸς, ἀλλ᾽ εἶδον μοναχούς. Καθημένῳ γὰρ μοί ποτε ἐν τῷ κελλίῳ εἰς Σκῆτιν, ώχλησάν μοι οἱ λοι γισμοὶ λέγοντες· Απελθε εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἴδε τί βλέπεις ἐκεῖ. Εμεινα δὲ πολεμῶν τῷ λογισμῷ πέντε ἔτη, λέγων, Μήπως ἀπὸ δαιμόνων ἐστίν. Καὶ ὡς ἐπέμενεν ὁ λογισμός, ἀπῆλθον εἰς τὴν ἔρημον· καὶ ηὗρον ἐκεῖ λίμνην ὑδάτων, καὶ νῆσον ἐν μέσῳ αὐτῆς καὶ ἦλθον τὰ κτήνη τῆς ἐρήμου πιεῖν ἐξ αὐτῆς. Καὶ εἶδον ἐν μέσῳ αὐτῶν δύο ἀνθρώπους γυμνούς· καὶ ἐδειλίασε τὸ σῶμά μου· ἐνόμισα γὰρ ὅτι πνεύματα εἰσιν. Αὐτοὶ δέ με ὡς εἶδον δειλιώντα, ἐλάλησαν πρὸς μέ· Μὴ φοβοῦ· καὶ ἡμεῖς ἄνθρωποί εσμεν. Καὶ εἶ πον αὐτοῖς· Πόθεν ἐστὲ, καὶ πῶς ἤλθετε εἰς τὴν ἔρη- μον ταύτην; Καὶ εἶπον· Ἀπὸ κοινοβίου ἐσμέν· καὶ γέγονεν ἡμῖν συμφωνία, καὶ ἐξήλθομεν ὧδε· ἰδοὺ τεσ σαράκοντα ἔτη 1· καὶ ὁ μὲν εἰς Αιγύπτιος, ὁ δὲ ἔτε ρος Λιβυκὸς ὑπάρχει. Καὶ ἐπερώτησάν με καὶ αὐτοί, λέγοντες· Πῶς ὁ κόσμος; καὶ εἰ ἔρχεται τὸ ὕδωρ κατὰ καιρὸν αὐτοῦ, καὶ εἰ ἔχει ὁ κόσμος τὴν εὐθηνίαν αύ τοῦ ; Καὶ εἶπον αὐτοῖς· Ναί. Καγώ αυτούς ήρώτησα Πῶς δύναμαι γενέσθαι μοναχός; Καὶ λέγουσι μοι Ἐὰν μὴ ἀποτάξηταί τις πᾶσι τοῖς τοῦ κόσμου, οὐ δύναται γενέσθαι μοναχός. Καὶ εἶπον αὐτοῖς· Ἐγὼ ἀσθενής εἰμι, καὶ οὐ δύναμαι ὡς ὑμεῖς. Καὶ εἶπόν μοι καὶ αὐτοί· Καὶ ἐὰν οὐ δύνασαι ὡς ἡμεῖς, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ κλαῦσον τὰς ἁμαρτίας σου. Καὶ ἠρώτησα αὐτούς· Όταν γίνηται χειμών, οὐ ῥε τε ; καὶ ὅταν γίνηται καῦμα, οὐ καίεται τὰ σώματα • APPENDIX. AÐ PALLADIUM. alecerant, inquientes : Ecce anachoreta, cui tu & testimonium perhibebas, quid fecit? Ad hæc aiunt parentes puellæ : Non dimittemus eum, denec fidejussorem dederit quod aliturus sit ean. Itaque significavi ministro illi meo; et spo- pondit pro me. Postea profectus ad cellam meam, dedi ei quas habui sportulas, dicens : Vende, et af- fer cibum uxori mez. Tum apud me: Macari, ecce invenisti tibi uxorem: oportet ut paulo amplius labores, quo nutrias eam. Et operabar nocte die- que, mittebamque ei. Porro cum advenit tempus miseræ ut pareret, ad multos dies in cruciatibus permansit, nec pariebat. Percontantur quid hoc esset. Illa respondit : Ego scio : quoniam anache- relam calumniata sum, prolatoque mendacio accu- savi; neque enim in culpa est, sed ille juvenis. Tunc qui ministrabat mihi lætus adveniens nun- tiavit : Virgo illa non potuit parere, donec ita con- fiteretur : Extra culpam est anachoreta, sed men- tila sum adversus eum : et ecce lotus vicus huc accedere vult eum honore, ut veniam a te supplex postulet. His ego auditis, ne mihi molestiam pare- rent homines, surrexi atque buc in Scetim ſugi. Inde Sceti ad montem Nitriæ in oblatione abbatis Pambo ; et dicunt ei senes : Sermnonem profer fra- tribus, Pater. Tum ille infit: Ego nondum evasi in monachum ; sed monachos vidi. Mihi namque aliquando sedenti in cella apud Scetim, molestæ erant cogitationes, suggerentes : Proficiscere in solitudinem, et vide quid illic oculis tuis occurret. Perstiti autem quinque annis, pugnans adversus cogitationem, Ne forte, inquiens, a dæmonibus sit. Uique perseveravit cogitatio, abii in eremum. Illie inveni stagnum cum insula in medio ejus : et ad illud veniebant bestiæ eremi, ut biberent. Quas inter conspexi duos homines nudos: et contremuit corpus meum; existimavi enim esse spiritus. Ipsi vero postquam me viderunt trementem, ita locuti sunt : Noli timere; etiam nos homines sumus. Dixi illis: Unde estis, et quomodo venistis in solitudi- nem hanc? Responderunt : E cenobio sumus : al- que ex mutuo consensu egressi venimus huc ; ecce quadraginta abhine anni præterierunt. Uius e no- bis Ægyptius est, alter Libycus. Ipsi quoque inter rogaverunt me, his verbis : Quomodo se habet mundus? Venitne aqua in tempore suo? Mundus obtinetne abundantiam solitam? Respondi: Etiam. Vicissim ego percontatus sum : Quanain ratione Geri potero nonacbus? Aiunt mihi : Nisi quis re- nuntiaverit omnibus mundi rebus, non potest fieri monachus. Excepi : Ego infirmus sum, nec pos- sum sicuti vos. Exceperunt etiam illi : Si non potes quemadmodum nos, sede in cella tua, et peccata tua defle. Quaesivi ab eis : Quando lienus est, non Al. add. B principium causamque habet meus hic adventus. C n D 2. (81) Venit aliquando Macarius Ægyptius e (81) Vit. Patr. 111. 4.

δῷ ἐγγυητήν τοῦ τρέφειν αὐτήν. Καὶ εἶπον τῷ δια κονητῇ μου· καὶ ἐνηγγυήσατό με. Καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ κελλίον μου, ἔδωκα αὐτῷ ὅσα εἶχον σπυρίδια, λέ- γων Πώλησον, καὶ δὸς τῇ γυναικί μου φαγεῖν. Κα ἔλεγον τῷ λογισμῷ μου· Μακάριε, ιδού εδρες εαυτῷ γυναῖκα· χρὴ ἐργάζεσθαι μικρόν περισσόν 30, ένα τρέφῃς αὐτήν· καὶ εἰργαζόμην νύχτα καὶ ἡμέραν, καὶ ἔπεμπον αὐτῇ. Καὶ ὅτε ἦλθεν ὁ καιρὸς τῇ ἀθλία τεκεῖν, ἔμεινεν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας βασανιζομένη, καὶ οὐκ ἔτιπτε. Καὶ λέγουσιν αὐτῇ· Τί ἐστι τοῦτο; Ἡ δὲ εἶπεν· Ἐγὼ οἶδα· ὅτι τὸν ἀναχωρητὴν ἐσυκοφάντησα, καὶ ψευσαμένη ᾐτιασάμην· καὶ οὗτος οὐκ ἔχει πρά γμα, ἀλλ' ὁ δεῖνα ὁ νεώτερος. Καὶ ἐλθὼν ὁ διακονῶν μοι χαίρων ἔλεγεν, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη τεκεῖν ἡ παρθέ νος ἐκείνη, ἕως οὗ ὡμολόγησε, λέγουσα, ὅτι οὐκ ἔχει πράγμα ὁ ἀναχωρητής, ἀλλ' ἐψευσάμην κατ' αὐτοῦ καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ κώμη θέλει ἐλθεῖν ὧδε μετὰ δόξης, καὶ μετανοῆσαί σοι. Ἐγὼ δὲ ἀκούσας ταῦτα, ἵνα μὴ θλίψωσί με οἱ ἄνθρωποι, ἀνέστην καὶ ἔφυγον ὧδε εἰς Σκῆτιν. Αὕτη ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τῆς αἰτίας, δι' ἣν ἦλθον ὧδε. γουσιν οἱ γονεῖς αὐτῆς· Οὐκ ἀπολύομεν αὐτὸν, ἕως Α1. περισσῶς. " ἔχομεν. Β β'. "Ηλθέ ποτε Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος ἀπὸ Σκήτεως εἰς τὸ ὄρος τῆς Νιτρίας εἰς τὴν προσφορὰν τοῦ ἀ662 Παμβώ· καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες: Εἰπὲ ῥῆμα τοῖς ἀδελφοῖς, Πάτερ. Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐγὼ οὔπω γέγονα μοναχὸς, ἀλλ᾽ εἶδον μοναχούς. Καθημένῳ γὰρ μοί ποτε ἐν τῷ κελλίῳ εἰς Σκῆτιν, ώχλησάν μοι οἱ λοι γισμοὶ λέγοντες· Απελθε εἰς τὴν ἔρημον, καὶ ἴδε τί βλέπεις ἐκεῖ. Εμεινα δὲ πολεμῶν τῷ λογισμῷ πέντε ἔτη, λέγων, Μήπως ἀπὸ δαιμόνων ἐστίν. Καὶ ὡς ἐπέμενεν ὁ λογισμός, ἀπῆλθον εἰς τὴν ἔρημον· καὶ ηὗρον ἐκεῖ λίμνην ὑδάτων, καὶ νῆσον ἐν μέσῳ αὐτῆς καὶ ἦλθον τὰ κτήνη τῆς ἐρήμου πιεῖν ἐξ αὐτῆς. Καὶ εἶδον ἐν μέσῳ αὐτῶν δύο ἀνθρώπους γυμνούς· καὶ ἐδειλίασε τὸ σῶμά μου· ἐνόμισα γὰρ ὅτι πνεύματα εἰσιν. Αὐτοὶ δέ με ὡς εἶδον δειλιώντα, ἐλάλησαν πρὸς μέ· Μὴ φοβοῦ· καὶ ἡμεῖς ἄνθρωποί εσμεν. Καὶ εἶ πον αὐτοῖς· Πόθεν ἐστὲ, καὶ πῶς ἤλθετε εἰς τὴν ἔρη- μον ταύτην; Καὶ εἶπον· Ἀπὸ κοινοβίου ἐσμέν· καὶ γέγονεν ἡμῖν συμφωνία, καὶ ἐξήλθομεν ὧδε· ἰδοὺ τεσ σαράκοντα ἔτη 1· καὶ ὁ μὲν εἰς Αιγύπτιος, ὁ δὲ ἔτε ρος Λιβυκὸς ὑπάρχει. Καὶ ἐπερώτησάν με καὶ αὐτοί, λέγοντες· Πῶς ὁ κόσμος; καὶ εἰ ἔρχεται τὸ ὕδωρ κατὰ καιρὸν αὐτοῦ, καὶ εἰ ἔχει ὁ κόσμος τὴν εὐθηνίαν αύ τοῦ ; Καὶ εἶπον αὐτοῖς· Ναί. Καγώ αυτούς ήρώτησα Πῶς δύναμαι γενέσθαι μοναχός; Καὶ λέγουσι μοι Ἐὰν μὴ ἀποτάξηταί τις πᾶσι τοῖς τοῦ κόσμου, οὐ δύναται γενέσθαι μοναχός. Καὶ εἶπον αὐτοῖς· Ἐγὼ ἀσθενής εἰμι, καὶ οὐ δύναμαι ὡς ὑμεῖς. Καὶ εἶπόν μοι καὶ αὐτοί· Καὶ ἐὰν οὐ δύνασαι ὡς ἡμεῖς, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ κλαῦσον τὰς ἁμαρτίας σου. Καὶ ἠρώτησα αὐτούς· Όταν γίνηται χειμών, οὐ ῥε τε ; καὶ ὅταν γίνηται καῦμα, οὐ καίεται τὰ σώματα • APPENDIX. AÐ PALLADIUM. alecerant, inquientes : Ecce anachoreta, cui tu & testimonium perhibebas, quid fecit? Ad hæc aiunt parentes puellæ : Non dimittemus eum, denec fidejussorem dederit quod aliturus sit ean. Itaque significavi ministro illi meo; et spo- pondit pro me. Postea profectus ad cellam meam, dedi ei quas habui sportulas, dicens : Vende, et af- fer cibum uxori mez. Tum apud me: Macari, ecce invenisti tibi uxorem: oportet ut paulo amplius labores, quo nutrias eam. Et operabar nocte die- que, mittebamque ei. Porro cum advenit tempus miseræ ut pareret, ad multos dies in cruciatibus permansit, nec pariebat. Percontantur quid hoc esset. Illa respondit : Ego scio : quoniam anache- relam calumniata sum, prolatoque mendacio accu- savi; neque enim in culpa est, sed ille juvenis. Tunc qui ministrabat mihi lætus adveniens nun- tiavit : Virgo illa non potuit parere, donec ita con- fiteretur : Extra culpam est anachoreta, sed men- tila sum adversus eum : et ecce lotus vicus huc accedere vult eum honore, ut veniam a te supplex postulet. His ego auditis, ne mihi molestiam pare- rent homines, surrexi atque buc in Scetim ſugi. Inde Sceti ad montem Nitriæ in oblatione abbatis Pambo ; et dicunt ei senes : Sermnonem profer fra- tribus, Pater. Tum ille infit: Ego nondum evasi in monachum ; sed monachos vidi. Mihi namque aliquando sedenti in cella apud Scetim, molestæ erant cogitationes, suggerentes : Proficiscere in solitudinem, et vide quid illic oculis tuis occurret. Perstiti autem quinque annis, pugnans adversus cogitationem, Ne forte, inquiens, a dæmonibus sit. Uique perseveravit cogitatio, abii in eremum. Illie inveni stagnum cum insula in medio ejus : et ad illud veniebant bestiæ eremi, ut biberent. Quas inter conspexi duos homines nudos: et contremuit corpus meum; existimavi enim esse spiritus. Ipsi vero postquam me viderunt trementem, ita locuti sunt : Noli timere; etiam nos homines sumus. Dixi illis: Unde estis, et quomodo venistis in solitudi- nem hanc? Responderunt : E cenobio sumus : al- que ex mutuo consensu egressi venimus huc ; ecce quadraginta abhine anni præterierunt. Uius e no- bis Ægyptius est, alter Libycus. Ipsi quoque inter rogaverunt me, his verbis : Quomodo se habet mundus? Venitne aqua in tempore suo? Mundus obtinetne abundantiam solitam? Respondi: Etiam. Vicissim ego percontatus sum : Quanain ratione Geri potero nonacbus? Aiunt mihi : Nisi quis re- nuntiaverit omnibus mundi rebus, non potest fieri monachus. Excepi : Ego infirmus sum, nec pos- sum sicuti vos. Exceperunt etiam illi : Si non potes quemadmodum nos, sede in cella tua, et peccata tua defle. Quaesivi ab eis : Quando lienus est, non Al. add. B principium causamque habet meus hic adventus. C n D 2. (81) Venit aliquando Macarius Ægyptius e (81) Vit. Patr. 111. 4.

APOPHTHEGMATA PATRUM. τῶν ; Οἱ δὲ εἶπον· Ὁ Θεὸς ἐποίησεν ἡμῖν τὴν οίκο- νομίαν ταύτην· καὶ οὔτε τῷ χειμῶνι ῥιγῶμεν, οὔτε τῷ θέμει τὸ καῦμα ἡμᾶς ἀδικεῖ. Διὰ τοῦτο εἶπον ὑμῖν, Τι είπαν γέγονα μοναχός, ἀλλ' εἶδον μοναχούς. Συγ χωρήσετέ μας, ἀδελφοί. γ. Ο εβδος Μακάριος ότε ᾤχει ἐν τῇ πανερήμῳ· τι θ μόνος ἐν αὐτῇ ἀναχωρῶν, παρακάτω δὲ ἄλλη ίφημος ἦν πλειόνων ἀδελφῶν. Παρετήρει δὲ ὁ γέρων την οδόν καὶ ὁρᾷ τὸν σατανᾶν ἀνερχόμενον ἐν σχή- με ανθρώπου, παρελθεῖν δι' αὐτοῦ· ἐφαίνετο δὲ ὡς στιχάριον φορῶν λινοῦν τρωγλωτόν· καὶ κατὰ τρυμα και εκρέματο ληκύθιον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων ὁ μέγας Που πορεύῃ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Απέρχομαι ὑπομνήσαι τοὺς ἀδελφούς (82). Ὁ δὲ γέρων εἶπε· Καὶ ἵνα τί σοι τὰ ληκύνθια ταῦτα; Καὶ εἶπε· Γεύ- Β μετα ἀποφέρω τοῖς ἀδελφοῖς. Ὁ δὲ γέρων εἶπε· Καὶ τότε δια ; Απεκρίθη Ναί· ἐὰν μὴ τὸ ἐν ἀρέσῃ τινί, μέρος ἄλλο ἐὰν δὲ μὴ καὶ τοῦτο, διδῶ ἄλλο· πάντως δὲ ἐξ αὐτῶν κἂν ἐν ἀρέσει αὐτῷ. Καὶ ταῦτα εἰπὼν επήλθεν. Ο δὲ γέρων ἔμεινε παρατηρούμενος τὰς οἶς, ἕως πάλιν ἐκεῖνος ἐπανῆλθε. Καὶ ὡς εἶδεν αὐτ αν γέρων, λέγει αὐτῷ· Σωθείης. Ὁ δὲ ἀπεκρίθη· Πώ ότι μας σωθῆναι; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων. Διατί; ϋ Ε λέγει· Οτι πάντες ἄγριοί μοι ἐγένοντο (83), καὶ οὐδείς μου ἀνέχεται . Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ούτ δίνει τον φίλον ἔχεις ἐκεῖ; Ο δὲ ἀπεκρίθη· Ναί, ένα μεταχών ἔχω ἐκεῖ φίλον ε', καὶ κἂν αὐτός μοι πεί- Επι· καὶ ὅτε ὁρᾷ με, στρέφεται ὡς ἀνέμη. Λέγει αὐτ τῷ ὁ γέρων· Καὶ τίς καλεῖται ὁ ἀδελφός; Ὁ δὲ λέγει· θεόπεμπτος. Εἰπὼν δὲ ταῦτα ἀπῆλθε. Καὶ ἀναστὰς ἡ ἑβδας Μακάριος ἀπέρχεται ἐπὶ τὴν παρακάτω ἔρη μεν. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοί, λαβόντες βαΐα ἐξ ἔλθον εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ (84). Καὶ λοιπὸν ἕκαστος στρεπίζετο, νομίζων ότι παρ' αὐτῷ ἔμελλε κατα- εύειν ὁ γέρων. Ὁ δὲ ἐζήτει τίς είη ὁ καλούμενος Θεό Σμπτος ἐν τῷ ὄρει. Καὶ εὑρὼν εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελ- * Α. μοι πείθεται. Αl. μόνον. * Α1. ἀδελφόν, ἄγριοί εἰσιν ὅλει, εἰ πάντων ἀγριώτερος ἐγένετο. ἅγιοι, ἁγιώτερος. A algetis ? quando astus est, non uritur corpus ve- strum ? Responsum dederunt: Deus erga nos hac usus est dispensatione; nec irieme rigemus, nec æstate nos æstus lædit. Propterea dixi vobis, me nondum in monachum evasisse, verum vidisse mo- nachos. Ignoscite mihi, fratres. 3.(85) Abbas Macarius cum in Paneremo, seu om- nimoda solitudine habitaret; solus autem illic ana- choreticam vitam ducebat; infra vero alia erat eremnus, in qua plures fratres degebant : eo, in quam, loci aliquando per viam circumspiciens senex, vidit Satanam venientem in figura hon.inis, ut per locum in quo erat transiret: apparebat au- tem quasi tunicam gestans lineam perforatam, a cujus foraminibus pendebant parvæ lecythi. Dicit ei magnus senex : Quo vadis ? Respondit : Proiei- scor ad fratres, ut iis in memoriam suggeram. Tum sener : Et quare tili amputke bre? Ille : Aferu fratribus condimenta. Senex : Et hæc omnia ? Ex- cepit : Etiam : si unum alicui non placuerit, aliud porrigo; si neque hoc, do aliud : omnino autern ex illis saltem unum placiturum est ei. Atque his dictis abiit. At senex remans't, observans vias, donec reverteretur. Uique conspexit ilium, alt : Salvus sis. Ille respondit: Quomodo contingere mihi poterit ut salvus sim? Senex : Quare? Ille : Quia cuneti mihi fuerunt immites, nec ullus susti- nuit me. Ad eum senex : Nullus ergo illic tibi ami- cus? Ad senem Satanas: Næ, unum ibi amicum habeo, qui vel ipse mihi obtemperat; cumque me C conspicit, instar auræ vertitur. Tum senex : Quo- modo vocatur frater ille? Satanas ad hoc : Theo- pemptus. Quo dicto, discessit. Itaque surgens ab- bas Macarius, perrexit ad inferiorem eremum. Eaque re comperta fratres, sumentes ramos pal. marum, ei obviam prodierunt. Cæterum unusquis- que eorum præparabat se, putans quod apud ipsum Vitis Patrum : Vado commovere fratres, facili la- psa, vice commonere : quemadmodum recte in Pa- ehasio. Parque erratumn oceurrit sub finem Apo- ththegmatis. Cod. Corb. commonere et admonere. Es Rufini interpretatione contrarii, et agrestes, atque omnibus amplius asperior. Ex illa vero Pa- schasii, contrarii, agrestes, omnibus asperior. At Pe- lagius legebat ac Nam vertit: Omnes sanctificati sunt. Toli sancti sunt. Omnibus sancidor est factus. Minus bene. rcu. Ad illustrandum morem præclarum, obviam centi alicui, honoris causa, gestando ramos pal- marum aut aliarum arborum, tria deproinpsi ex adversariis meis insignia testimonia. Primum peti- tar ex lunerario Hierosolymitano Antonini : Ibi re- nerunt mulieres in occursum nobis cum infantibus, palmas in manibus tenentes, et ampullas cum rosaceo oleo : et prostratæ pedibus nostris, plantas nostras ungebant, cantabantque lingua Egyptiaca psallentes Antiphonam: Benedicti vos a Domino, benedictusque adventus vester, Osanna in excelsis. Secundum ha- betur in Vila S. Fulgentii, cap. : Per omnes pro- D lizi itineris vias gaudia majora reperiens, in occur- sum suum populis undique tendentibus, cum lucernis et lampadibus et arborum frondibus. Tertium con- tinetur in notis Jacobi Sirmondi ad tomum tertium Conciliorum Galliæ, ex Narratione clericorum Re- mensium, de Ebone : Recepius est ab episcopis suf- fraganeis suis, Rothado episcopo, Simeone episcopo, Lupo episcopo, una cum legatis omnium aliorum epi- scoporum Remensis diœceseos, qui variis detenti in- firmitatibus illuc corporali præsentia occurrere non valentes, suam tamen per ecclesiasticos legatos, et excusatorias litteras, illi exhibuerunt præsentiam. Insuper etiam a canonicis et monachis, atque corre- gionalibus presbyteris totius diœcesis, atque infinita multitudine utriusque sexus. Qui omnes cum ramis palmarum et cereis ardentibus, laudesque Deo inti- mis cordibus et excelsissimis vocibus proclamantes, longe ei ab ecclesia obviaverunt, et usque ad enclesiams indesinenter psallentes eum perduxerunt. Notissimum est Christi Domini exemplum : Joan. xii, 13. Sel et ad exsequias cum palmis prodibant, ut videre est apud Ammonium monachum De Patribus Sinai- tis et Raithensibus, p. 106,128, 129; et in Historia Lausiaca, cap. 39, Mitto multas alias consimiles consuetudines. (89) Απέρχομαι ὑπομνῆσαι τοὺς ἀδελφούς. In (83) Πάντες άγριοί μοι ἐγένοντα, et paulo infra, (84) Λαδόντες βαῖα ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν αὐτ (85) Vit. Patr. xviii, 9; Doroth. Doctr. 5.

ρων. ὡς δὲ ἤρξατο ἰδιάζειν αὐτὸν, ὁ γέρων λέγει· Πῶς τὰ κατὰ σὲ, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Εὐχαῖς σου, καλῶς. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Μὴ πολεμοῦσί σε οἱ λογισμοί; Ὁ δὲ εἶπε· Τέως καλῶς εἰμι· ᾐδεῖτο γὰρ εἰπεῖν. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἀσκῶ, καὶ τιμῶ. μαι παρὰ πάντων, καὶ ἐμοὶ τῷ γέροντι ὀχλεῖ τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας. Απεκρίθη λέγων καὶ ὁ Θεόπεμπτος Πίστευε, ἀββα, καὶ ἐμοί. Ὁ δὲ γέρων προεφασίζετο καὶ ἑτέρους λογισμοὺς πολεμεῖν αὐτῷ, ἕως ποιήσει αὐτὸν ὁμολογῆσαι. Εἶτα λέγει αὐτῷ· Πῶς νηστεύεις; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Τὴν ἐνάτην. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Νήστευε έως όψε, καὶ ἄσκει· καὶ ἀποστήθιζε τοῦ Εὐα αγγελίου καὶ τῶν ἄλλων Γραφῶν· καὶ ἐάν σοι ἀναβη λογισμός, μηδέποτε πρόσχῃς κάτω, ἀλλὰ πάντοτε ἄνω καὶ εὐθέως σοι ὁ Κύριος βοηθεῖ. Καὶ τυπώσας ὁ γέ ρων τὸν ἀδελφὸν ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἰδίαν ἔρημον. Καὶ παρατηρῶν πάλιν ὁρᾷ ἐκεῖνον τὸν δαίμονα, καὶ λέ γει αὐτῷ· Ποῦ πάλιν ἀπέρχῃ; Ὁ δὲ λέγει· Υπομνή σαι τοὺς ἀδελφούς. Καὶ ἀπῆλθεν. ὡς δὲ πάλιν ἐπαν ἦλθε, λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος· Πῶς οἱ ἀδελφοί; Ο δὲ λέ γει· Κακῶς. Ο δὲ γέρων λέγει· Διατί; Ὁ δὲ εἶπεν· Αγριοί εἰσιν ὅλοι· καὶ τὸ μεῖζον κακόν, ὅτι καὶ ἂν εἶ- χον φίλον ὑπακούοντά μοι, καὶ αὐτὸς οὐκ οἶδα πόθεν διεστράφη, καὶ οὐδὲ αὐτός μοι πείθεται, ἀλλὰ πάν των ἀγριώτερος ἐγένετο· καὶ ὤμοσα μηκέτι τὰ ἐκεῖ πατῆσαι, εἰ μὴ μετὰ χρόνον. Καὶ οὕτως εἰπὼν ἀπῆλ θεν, ἐάσας τὸν γέροντα. Καὶ ὁ ἅγιος εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. λίον αὐτοῦ. Ὁ δὲ Θεόπεμπτος ὑπεδέξατο αὐτὸν χαί. δ. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ μέγας τῷ ἀββ Αντωνίῳ, εἰς τὸ ὄρος· καὶ κρούσαντος αὐτοῦ τὴν θύσ ραν, ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ τίς εἶ; ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ εἰμι Μακάριος. Καὶ κλείσας τὴν θύραν εἰσῆλθε καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Καὶ ἰδὼν τὴν ὑπομονὴν αὐτοῦ, ἤνοιξεν αὐτῷ, καὶ χαριεντιζόμενος μετ' αὐτοῦ, ἔλεγεν· Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐπεθύμουν σε ἰδεῖν, ἀκούων τὰ περὶ σοῦ. Καὶ φιλοξενήσας αὐτὸν ἀνέπαυ σεν· ἦν γὰρ ἀπὸ καμάτου πολλοῦ. Οψίας δὲ γενομέ νης, ἔβρεξεν ἑαυτῷ ὁ ἀ66ᾶς Αντώνιος θαλλία. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Κέλευσον ἵνα κἀγὼ βρέξω ἐμαυτῷ. Ὁ δὲ εἶπε· Βρέξον. Καὶ ποιήσας δε σμὸν μέγαν, ἔβρεξε. Καὶ καθήμενοι ἀπὸ ἐμὲ, λαλοῦν- τες περὶ σωτηρίας ψυχῶν ἔπλεκον· καὶ ἡ σειρὰ διὰ τῆς θυρίδος εἰς τὸ σπήλαιον κατέβαινε. Καὶ εἰσελθὼν πρωί ὁ μακάριος Αντώνιος εἶδε τὸ πλῆθος τῆς σει ρᾶς τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου, καὶ ἔλεγε· Πολλὴ δύναμις ἐκ τῶν χειρῶν τούτων ἐξέρχεται. ε'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος περὶ τῆς ἐρημώσεως τῆς Σκήτεως τοῖς ἀδελφοῖς· Οταν ἴδητε κελλίον οἰκοδομούμενον ἐγγὺς τοῦ ἔλους, μάθετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς· ὅταν ἴδητε δένδρα, ἐπὶ θυ ρῶν ἐστιν· ὅταν δὲ ἴδητε παιδία, ἄρατε τὰ μηλωτάρια ὑμῶν, καὶ ἀναχωρήσατε. ς'. Ἔλεγε πάλιν, παρηγορήσαι θέλων τοὺς ἀδελ APPENDIX AD PALLADIUM. B diversaturus esset senex. At ille requisivit quisnam A esset in monte qui Theopemptus appellaretur. Quo invento, intravit in cellam ejus. Theopemptus au- tem suscepit illum lætus. Utque cœpit solum secum habere senex, Quomodo, inquit, so res tuæ ha- bent, frater? Is dicit : Recte, per preces tuas. Et senex : Num impugnant te cogitationes? ille : In- terim mihi bene est. Pudebat enim eum edicere. Ait illi senex Ecce a quot annis vitanı asceticam duco, et honore afficior ab omnibus; attamen me senem spiritus fornicationis divexat. Theopemplus excepit : Crede, abba, me etiam. Senex vero si- mulabat ab aliis etiam cogitationibus impugnari se, donec eum ad confessionem adduceret. Postea dicit ei : Quomodo jejunas? Respondit : ad horam nonam. Tum senex : Jejuna usque ad vesperain ; exerce te; meditare ac recita memoriter ex Evan- gelio aliisque Scripturis; cumque te subierit cogi- tatio, nunquam deorsum spectes, sed sursum sein, per; statimque tibi Dominus præbebit auxilium. Et postquam fratrem informasset senex, reversus est ad solitudinem suam. Ubi observans, iterum videt dæmonem illum, aitque ei : Quo iterum per- gis? Fratres, inquit, instigatum. Atque abiit. Ut vero rursus transiit, sciscitatus est illum senex, quomodo haberent fratres. Respondit : Male. Et senex : Cur ? Damon : Cuncti feroces sunt; quod- que pejus est, ille quem habebam amicum; et ob- sequentem mihi, ipse etiam, unde nescio, inversus est, nec amplius a me persuadetur, sed cunctis non calcaturumn, nisi post tempus. Quo pronuntiato vit in cellam suam. tem Antonium in montem; cumque pulsasset os- tium, egressus est, petiitque : Tu quis es? Ille au- tem, Ego, inquit, sum Macarius. Et ostio clauso, intravit, relinquens eum. Sed postquam agnovit patientiam ejus, aperuit. Atque cum eo urbane agens, dixit : A multo tempore videre te desidera- bam, audita tui fama. Et hospitaliter susceptum re- fecit; erat enim e multo labore fessus. Vespere autem facto, abbas Antonius sibi madefecit ramos palmarum. Alt ei abbas Macarius : Jube ut et ego mihi intinguamn. llle: Intingue, inquit. Confectóque magno fasciculo, intinxit. Igitur seulentes a vespera, collocuti de animarum utilitate, plectebant : plecta autem per fenestram descendebat in speluncanı. Et mane ingrediens beatus Antonius, vidit plecta D abbatis Macarii copiam; et infit: Multa virtus e manibus istis egreditur. vastatione Sceteos: Quando spectaveritis cellam ædificatam juxta paludem, scitote quod prope sit Sceteos desolatio: quando videritis arbores, ad fores est : cum autem pueros conspexeritis, tollite anelutes vestras, atque disceditc. ferocior evasit : unde juravi me amplius ea loca discessit, senem relinquens. Tunc sanctus intra- 4. (86) Venit abbas Macarius magnus ad abba- C 5. (87) Abbas Macarius prædixit fratribus de 6. (88) Dixit iterum, volens fratres consolari : (86) Vit. Patr vII, 9. (87) Vit. Patr. SΥΗ, 2. (88) Vit. Patr. xvii, 10.

ρων. ὡς δὲ ἤρξατο ἰδιάζειν αὐτὸν, ὁ γέρων λέγει· Πῶς τὰ κατὰ σὲ, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Εὐχαῖς σου, καλῶς. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Μὴ πολεμοῦσί σε οἱ λογισμοί; Ὁ δὲ εἶπε· Τέως καλῶς εἰμι· ᾐδεῖτο γὰρ εἰπεῖν. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἀσκῶ, καὶ τιμῶ. μαι παρὰ πάντων, καὶ ἐμοὶ τῷ γέροντι ὀχλεῖ τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας. Απεκρίθη λέγων καὶ ὁ Θεόπεμπτος Πίστευε, ἀββα, καὶ ἐμοί. Ὁ δὲ γέρων προεφασίζετο καὶ ἑτέρους λογισμοὺς πολεμεῖν αὐτῷ, ἕως ποιήσει αὐτὸν ὁμολογῆσαι. Εἶτα λέγει αὐτῷ· Πῶς νηστεύεις; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Τὴν ἐνάτην. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Νήστευε έως όψε, καὶ ἄσκει· καὶ ἀποστήθιζε τοῦ Εὐα αγγελίου καὶ τῶν ἄλλων Γραφῶν· καὶ ἐάν σοι ἀναβη λογισμός, μηδέποτε πρόσχῃς κάτω, ἀλλὰ πάντοτε ἄνω καὶ εὐθέως σοι ὁ Κύριος βοηθεῖ. Καὶ τυπώσας ὁ γέ ρων τὸν ἀδελφὸν ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἰδίαν ἔρημον. Καὶ παρατηρῶν πάλιν ὁρᾷ ἐκεῖνον τὸν δαίμονα, καὶ λέ γει αὐτῷ· Ποῦ πάλιν ἀπέρχῃ; Ὁ δὲ λέγει· Υπομνή σαι τοὺς ἀδελφούς. Καὶ ἀπῆλθεν. ὡς δὲ πάλιν ἐπαν ἦλθε, λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος· Πῶς οἱ ἀδελφοί; Ο δὲ λέ γει· Κακῶς. Ο δὲ γέρων λέγει· Διατί; Ὁ δὲ εἶπεν· Αγριοί εἰσιν ὅλοι· καὶ τὸ μεῖζον κακόν, ὅτι καὶ ἂν εἶ- χον φίλον ὑπακούοντά μοι, καὶ αὐτὸς οὐκ οἶδα πόθεν διεστράφη, καὶ οὐδὲ αὐτός μοι πείθεται, ἀλλὰ πάν των ἀγριώτερος ἐγένετο· καὶ ὤμοσα μηκέτι τὰ ἐκεῖ πατῆσαι, εἰ μὴ μετὰ χρόνον. Καὶ οὕτως εἰπὼν ἀπῆλ θεν, ἐάσας τὸν γέροντα. Καὶ ὁ ἅγιος εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. λίον αὐτοῦ. Ὁ δὲ Θεόπεμπτος ὑπεδέξατο αὐτὸν χαί. δ. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ μέγας τῷ ἀββ Αντωνίῳ, εἰς τὸ ὄρος· καὶ κρούσαντος αὐτοῦ τὴν θύσ ραν, ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ τίς εἶ; ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ εἰμι Μακάριος. Καὶ κλείσας τὴν θύραν εἰσῆλθε καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Καὶ ἰδὼν τὴν ὑπομονὴν αὐτοῦ, ἤνοιξεν αὐτῷ, καὶ χαριεντιζόμενος μετ' αὐτοῦ, ἔλεγεν· Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐπεθύμουν σε ἰδεῖν, ἀκούων τὰ περὶ σοῦ. Καὶ φιλοξενήσας αὐτὸν ἀνέπαυ σεν· ἦν γὰρ ἀπὸ καμάτου πολλοῦ. Οψίας δὲ γενομέ νης, ἔβρεξεν ἑαυτῷ ὁ ἀ66ᾶς Αντώνιος θαλλία. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Κέλευσον ἵνα κἀγὼ βρέξω ἐμαυτῷ. Ὁ δὲ εἶπε· Βρέξον. Καὶ ποιήσας δε σμὸν μέγαν, ἔβρεξε. Καὶ καθήμενοι ἀπὸ ἐμὲ, λαλοῦν- τες περὶ σωτηρίας ψυχῶν ἔπλεκον· καὶ ἡ σειρὰ διὰ τῆς θυρίδος εἰς τὸ σπήλαιον κατέβαινε. Καὶ εἰσελθὼν πρωί ὁ μακάριος Αντώνιος εἶδε τὸ πλῆθος τῆς σει ρᾶς τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου, καὶ ἔλεγε· Πολλὴ δύναμις ἐκ τῶν χειρῶν τούτων ἐξέρχεται. ε'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος περὶ τῆς ἐρημώσεως τῆς Σκήτεως τοῖς ἀδελφοῖς· Οταν ἴδητε κελλίον οἰκοδομούμενον ἐγγὺς τοῦ ἔλους, μάθετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς· ὅταν ἴδητε δένδρα, ἐπὶ θυ ρῶν ἐστιν· ὅταν δὲ ἴδητε παιδία, ἄρατε τὰ μηλωτάρια ὑμῶν, καὶ ἀναχωρήσατε. ς'. Ἔλεγε πάλιν, παρηγορήσαι θέλων τοὺς ἀδελ APPENDIX AD PALLADIUM. B diversaturus esset senex. At ille requisivit quisnam A esset in monte qui Theopemptus appellaretur. Quo invento, intravit in cellam ejus. Theopemptus au- tem suscepit illum lætus. Utque cœpit solum secum habere senex, Quomodo, inquit, so res tuæ ha- bent, frater? Is dicit : Recte, per preces tuas. Et senex : Num impugnant te cogitationes? ille : In- terim mihi bene est. Pudebat enim eum edicere. Ait illi senex Ecce a quot annis vitanı asceticam duco, et honore afficior ab omnibus; attamen me senem spiritus fornicationis divexat. Theopemplus excepit : Crede, abba, me etiam. Senex vero si- mulabat ab aliis etiam cogitationibus impugnari se, donec eum ad confessionem adduceret. Postea dicit ei : Quomodo jejunas? Respondit : ad horam nonam. Tum senex : Jejuna usque ad vesperain ; exerce te; meditare ac recita memoriter ex Evan- gelio aliisque Scripturis; cumque te subierit cogi- tatio, nunquam deorsum spectes, sed sursum sein, per; statimque tibi Dominus præbebit auxilium. Et postquam fratrem informasset senex, reversus est ad solitudinem suam. Ubi observans, iterum videt dæmonem illum, aitque ei : Quo iterum per- gis? Fratres, inquit, instigatum. Atque abiit. Ut vero rursus transiit, sciscitatus est illum senex, quomodo haberent fratres. Respondit : Male. Et senex : Cur ? Damon : Cuncti feroces sunt; quod- que pejus est, ille quem habebam amicum; et ob- sequentem mihi, ipse etiam, unde nescio, inversus est, nec amplius a me persuadetur, sed cunctis non calcaturumn, nisi post tempus. Quo pronuntiato vit in cellam suam. tem Antonium in montem; cumque pulsasset os- tium, egressus est, petiitque : Tu quis es? Ille au- tem, Ego, inquit, sum Macarius. Et ostio clauso, intravit, relinquens eum. Sed postquam agnovit patientiam ejus, aperuit. Atque cum eo urbane agens, dixit : A multo tempore videre te desidera- bam, audita tui fama. Et hospitaliter susceptum re- fecit; erat enim e multo labore fessus. Vespere autem facto, abbas Antonius sibi madefecit ramos palmarum. Alt ei abbas Macarius : Jube ut et ego mihi intinguamn. llle: Intingue, inquit. Confectóque magno fasciculo, intinxit. Igitur seulentes a vespera, collocuti de animarum utilitate, plectebant : plecta autem per fenestram descendebat in speluncanı. Et mane ingrediens beatus Antonius, vidit plecta D abbatis Macarii copiam; et infit: Multa virtus e manibus istis egreditur. vastatione Sceteos: Quando spectaveritis cellam ædificatam juxta paludem, scitote quod prope sit Sceteos desolatio: quando videritis arbores, ad fores est : cum autem pueros conspexeritis, tollite anelutes vestras, atque disceditc. ferocior evasit : unde juravi me amplius ea loca discessit, senem relinquens. Tunc sanctus intra- 4. (86) Venit abbas Macarius magnus ad abba- C 5. (87) Abbas Macarius prædixit fratribus de 6. (88) Dixit iterum, volens fratres consolari : (86) Vit. Patr vII, 9. (87) Vit. Patr. SΥΗ, 2. (88) Vit. Patr. xvii, 10.

ρων. ὡς δὲ ἤρξατο ἰδιάζειν αὐτὸν, ὁ γέρων λέγει· Πῶς τὰ κατὰ σὲ, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Εὐχαῖς σου, καλῶς. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Μὴ πολεμοῦσί σε οἱ λογισμοί; Ὁ δὲ εἶπε· Τέως καλῶς εἰμι· ᾐδεῖτο γὰρ εἰπεῖν. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἀσκῶ, καὶ τιμῶ. μαι παρὰ πάντων, καὶ ἐμοὶ τῷ γέροντι ὀχλεῖ τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας. Απεκρίθη λέγων καὶ ὁ Θεόπεμπτος Πίστευε, ἀββα, καὶ ἐμοί. Ὁ δὲ γέρων προεφασίζετο καὶ ἑτέρους λογισμοὺς πολεμεῖν αὐτῷ, ἕως ποιήσει αὐτὸν ὁμολογῆσαι. Εἶτα λέγει αὐτῷ· Πῶς νηστεύεις; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Τὴν ἐνάτην. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Νήστευε έως όψε, καὶ ἄσκει· καὶ ἀποστήθιζε τοῦ Εὐα αγγελίου καὶ τῶν ἄλλων Γραφῶν· καὶ ἐάν σοι ἀναβη λογισμός, μηδέποτε πρόσχῃς κάτω, ἀλλὰ πάντοτε ἄνω καὶ εὐθέως σοι ὁ Κύριος βοηθεῖ. Καὶ τυπώσας ὁ γέ ρων τὸν ἀδελφὸν ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἰδίαν ἔρημον. Καὶ παρατηρῶν πάλιν ὁρᾷ ἐκεῖνον τὸν δαίμονα, καὶ λέ γει αὐτῷ· Ποῦ πάλιν ἀπέρχῃ; Ὁ δὲ λέγει· Υπομνή σαι τοὺς ἀδελφούς. Καὶ ἀπῆλθεν. ὡς δὲ πάλιν ἐπαν ἦλθε, λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος· Πῶς οἱ ἀδελφοί; Ο δὲ λέ γει· Κακῶς. Ο δὲ γέρων λέγει· Διατί; Ὁ δὲ εἶπεν· Αγριοί εἰσιν ὅλοι· καὶ τὸ μεῖζον κακόν, ὅτι καὶ ἂν εἶ- χον φίλον ὑπακούοντά μοι, καὶ αὐτὸς οὐκ οἶδα πόθεν διεστράφη, καὶ οὐδὲ αὐτός μοι πείθεται, ἀλλὰ πάν των ἀγριώτερος ἐγένετο· καὶ ὤμοσα μηκέτι τὰ ἐκεῖ πατῆσαι, εἰ μὴ μετὰ χρόνον. Καὶ οὕτως εἰπὼν ἀπῆλ θεν, ἐάσας τὸν γέροντα. Καὶ ὁ ἅγιος εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. λίον αὐτοῦ. Ὁ δὲ Θεόπεμπτος ὑπεδέξατο αὐτὸν χαί. δ. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ μέγας τῷ ἀββ Αντωνίῳ, εἰς τὸ ὄρος· καὶ κρούσαντος αὐτοῦ τὴν θύσ ραν, ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ τίς εἶ; ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ εἰμι Μακάριος. Καὶ κλείσας τὴν θύραν εἰσῆλθε καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Καὶ ἰδὼν τὴν ὑπομονὴν αὐτοῦ, ἤνοιξεν αὐτῷ, καὶ χαριεντιζόμενος μετ' αὐτοῦ, ἔλεγεν· Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐπεθύμουν σε ἰδεῖν, ἀκούων τὰ περὶ σοῦ. Καὶ φιλοξενήσας αὐτὸν ἀνέπαυ σεν· ἦν γὰρ ἀπὸ καμάτου πολλοῦ. Οψίας δὲ γενομέ νης, ἔβρεξεν ἑαυτῷ ὁ ἀ66ᾶς Αντώνιος θαλλία. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Κέλευσον ἵνα κἀγὼ βρέξω ἐμαυτῷ. Ὁ δὲ εἶπε· Βρέξον. Καὶ ποιήσας δε σμὸν μέγαν, ἔβρεξε. Καὶ καθήμενοι ἀπὸ ἐμὲ, λαλοῦν- τες περὶ σωτηρίας ψυχῶν ἔπλεκον· καὶ ἡ σειρὰ διὰ τῆς θυρίδος εἰς τὸ σπήλαιον κατέβαινε. Καὶ εἰσελθὼν πρωί ὁ μακάριος Αντώνιος εἶδε τὸ πλῆθος τῆς σει ρᾶς τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου, καὶ ἔλεγε· Πολλὴ δύναμις ἐκ τῶν χειρῶν τούτων ἐξέρχεται. ε'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος περὶ τῆς ἐρημώσεως τῆς Σκήτεως τοῖς ἀδελφοῖς· Οταν ἴδητε κελλίον οἰκοδομούμενον ἐγγὺς τοῦ ἔλους, μάθετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς· ὅταν ἴδητε δένδρα, ἐπὶ θυ ρῶν ἐστιν· ὅταν δὲ ἴδητε παιδία, ἄρατε τὰ μηλωτάρια ὑμῶν, καὶ ἀναχωρήσατε. ς'. Ἔλεγε πάλιν, παρηγορήσαι θέλων τοὺς ἀδελ APPENDIX AD PALLADIUM. B diversaturus esset senex. At ille requisivit quisnam A esset in monte qui Theopemptus appellaretur. Quo invento, intravit in cellam ejus. Theopemptus au- tem suscepit illum lætus. Utque cœpit solum secum habere senex, Quomodo, inquit, so res tuæ ha- bent, frater? Is dicit : Recte, per preces tuas. Et senex : Num impugnant te cogitationes? ille : In- terim mihi bene est. Pudebat enim eum edicere. Ait illi senex Ecce a quot annis vitanı asceticam duco, et honore afficior ab omnibus; attamen me senem spiritus fornicationis divexat. Theopemplus excepit : Crede, abba, me etiam. Senex vero si- mulabat ab aliis etiam cogitationibus impugnari se, donec eum ad confessionem adduceret. Postea dicit ei : Quomodo jejunas? Respondit : ad horam nonam. Tum senex : Jejuna usque ad vesperain ; exerce te; meditare ac recita memoriter ex Evan- gelio aliisque Scripturis; cumque te subierit cogi- tatio, nunquam deorsum spectes, sed sursum sein, per; statimque tibi Dominus præbebit auxilium. Et postquam fratrem informasset senex, reversus est ad solitudinem suam. Ubi observans, iterum videt dæmonem illum, aitque ei : Quo iterum per- gis? Fratres, inquit, instigatum. Atque abiit. Ut vero rursus transiit, sciscitatus est illum senex, quomodo haberent fratres. Respondit : Male. Et senex : Cur ? Damon : Cuncti feroces sunt; quod- que pejus est, ille quem habebam amicum; et ob- sequentem mihi, ipse etiam, unde nescio, inversus est, nec amplius a me persuadetur, sed cunctis non calcaturumn, nisi post tempus. Quo pronuntiato vit in cellam suam. tem Antonium in montem; cumque pulsasset os- tium, egressus est, petiitque : Tu quis es? Ille au- tem, Ego, inquit, sum Macarius. Et ostio clauso, intravit, relinquens eum. Sed postquam agnovit patientiam ejus, aperuit. Atque cum eo urbane agens, dixit : A multo tempore videre te desidera- bam, audita tui fama. Et hospitaliter susceptum re- fecit; erat enim e multo labore fessus. Vespere autem facto, abbas Antonius sibi madefecit ramos palmarum. Alt ei abbas Macarius : Jube ut et ego mihi intinguamn. llle: Intingue, inquit. Confectóque magno fasciculo, intinxit. Igitur seulentes a vespera, collocuti de animarum utilitate, plectebant : plecta autem per fenestram descendebat in speluncanı. Et mane ingrediens beatus Antonius, vidit plecta D abbatis Macarii copiam; et infit: Multa virtus e manibus istis egreditur. vastatione Sceteos: Quando spectaveritis cellam ædificatam juxta paludem, scitote quod prope sit Sceteos desolatio: quando videritis arbores, ad fores est : cum autem pueros conspexeritis, tollite anelutes vestras, atque disceditc. ferocior evasit : unde juravi me amplius ea loca discessit, senem relinquens. Tunc sanctus intra- 4. (86) Venit abbas Macarius magnus ad abba- C 5. (87) Abbas Macarius prædixit fratribus de 6. (88) Dixit iterum, volens fratres consolari : (86) Vit. Patr vII, 9. (87) Vit. Patr. SΥΗ, 2. (88) Vit. Patr. xvii, 10.

ρων. ὡς δὲ ἤρξατο ἰδιάζειν αὐτὸν, ὁ γέρων λέγει· Πῶς τὰ κατὰ σὲ, ἀδελφέ; Ὁ δὲ εἶπεν· Εὐχαῖς σου, καλῶς. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Μὴ πολεμοῦσί σε οἱ λογισμοί; Ὁ δὲ εἶπε· Τέως καλῶς εἰμι· ᾐδεῖτο γὰρ εἰπεῖν. Λέ γει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἀσκῶ, καὶ τιμῶ. μαι παρὰ πάντων, καὶ ἐμοὶ τῷ γέροντι ὀχλεῖ τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας. Απεκρίθη λέγων καὶ ὁ Θεόπεμπτος Πίστευε, ἀββα, καὶ ἐμοί. Ὁ δὲ γέρων προεφασίζετο καὶ ἑτέρους λογισμοὺς πολεμεῖν αὐτῷ, ἕως ποιήσει αὐτὸν ὁμολογῆσαι. Εἶτα λέγει αὐτῷ· Πῶς νηστεύεις; Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Τὴν ἐνάτην. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Νήστευε έως όψε, καὶ ἄσκει· καὶ ἀποστήθιζε τοῦ Εὐα αγγελίου καὶ τῶν ἄλλων Γραφῶν· καὶ ἐάν σοι ἀναβη λογισμός, μηδέποτε πρόσχῃς κάτω, ἀλλὰ πάντοτε ἄνω καὶ εὐθέως σοι ὁ Κύριος βοηθεῖ. Καὶ τυπώσας ὁ γέ ρων τὸν ἀδελφὸν ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἰδίαν ἔρημον. Καὶ παρατηρῶν πάλιν ὁρᾷ ἐκεῖνον τὸν δαίμονα, καὶ λέ γει αὐτῷ· Ποῦ πάλιν ἀπέρχῃ; Ὁ δὲ λέγει· Υπομνή σαι τοὺς ἀδελφούς. Καὶ ἀπῆλθεν. ὡς δὲ πάλιν ἐπαν ἦλθε, λέγει αὐτῷ ὁ ἅγιος· Πῶς οἱ ἀδελφοί; Ο δὲ λέ γει· Κακῶς. Ο δὲ γέρων λέγει· Διατί; Ὁ δὲ εἶπεν· Αγριοί εἰσιν ὅλοι· καὶ τὸ μεῖζον κακόν, ὅτι καὶ ἂν εἶ- χον φίλον ὑπακούοντά μοι, καὶ αὐτὸς οὐκ οἶδα πόθεν διεστράφη, καὶ οὐδὲ αὐτός μοι πείθεται, ἀλλὰ πάν των ἀγριώτερος ἐγένετο· καὶ ὤμοσα μηκέτι τὰ ἐκεῖ πατῆσαι, εἰ μὴ μετὰ χρόνον. Καὶ οὕτως εἰπὼν ἀπῆλ θεν, ἐάσας τὸν γέροντα. Καὶ ὁ ἅγιος εἰσῆλθεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. λίον αὐτοῦ. Ὁ δὲ Θεόπεμπτος ὑπεδέξατο αὐτὸν χαί. δ. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ μέγας τῷ ἀββ Αντωνίῳ, εἰς τὸ ὄρος· καὶ κρούσαντος αὐτοῦ τὴν θύσ ραν, ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ τίς εἶ; ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ εἰμι Μακάριος. Καὶ κλείσας τὴν θύραν εἰσῆλθε καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Καὶ ἰδὼν τὴν ὑπομονὴν αὐτοῦ, ἤνοιξεν αὐτῷ, καὶ χαριεντιζόμενος μετ' αὐτοῦ, ἔλεγεν· Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐπεθύμουν σε ἰδεῖν, ἀκούων τὰ περὶ σοῦ. Καὶ φιλοξενήσας αὐτὸν ἀνέπαυ σεν· ἦν γὰρ ἀπὸ καμάτου πολλοῦ. Οψίας δὲ γενομέ νης, ἔβρεξεν ἑαυτῷ ὁ ἀ66ᾶς Αντώνιος θαλλία. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Κέλευσον ἵνα κἀγὼ βρέξω ἐμαυτῷ. Ὁ δὲ εἶπε· Βρέξον. Καὶ ποιήσας δε σμὸν μέγαν, ἔβρεξε. Καὶ καθήμενοι ἀπὸ ἐμὲ, λαλοῦν- τες περὶ σωτηρίας ψυχῶν ἔπλεκον· καὶ ἡ σειρὰ διὰ τῆς θυρίδος εἰς τὸ σπήλαιον κατέβαινε. Καὶ εἰσελθὼν πρωί ὁ μακάριος Αντώνιος εἶδε τὸ πλῆθος τῆς σει ρᾶς τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου, καὶ ἔλεγε· Πολλὴ δύναμις ἐκ τῶν χειρῶν τούτων ἐξέρχεται. ε'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος περὶ τῆς ἐρημώσεως τῆς Σκήτεως τοῖς ἀδελφοῖς· Οταν ἴδητε κελλίον οἰκοδομούμενον ἐγγὺς τοῦ ἔλους, μάθετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς· ὅταν ἴδητε δένδρα, ἐπὶ θυ ρῶν ἐστιν· ὅταν δὲ ἴδητε παιδία, ἄρατε τὰ μηλωτάρια ὑμῶν, καὶ ἀναχωρήσατε. ς'. Ἔλεγε πάλιν, παρηγορήσαι θέλων τοὺς ἀδελ APPENDIX AD PALLADIUM. B diversaturus esset senex. At ille requisivit quisnam A esset in monte qui Theopemptus appellaretur. Quo invento, intravit in cellam ejus. Theopemptus au- tem suscepit illum lætus. Utque cœpit solum secum habere senex, Quomodo, inquit, so res tuæ ha- bent, frater? Is dicit : Recte, per preces tuas. Et senex : Num impugnant te cogitationes? ille : In- terim mihi bene est. Pudebat enim eum edicere. Ait illi senex Ecce a quot annis vitanı asceticam duco, et honore afficior ab omnibus; attamen me senem spiritus fornicationis divexat. Theopemplus excepit : Crede, abba, me etiam. Senex vero si- mulabat ab aliis etiam cogitationibus impugnari se, donec eum ad confessionem adduceret. Postea dicit ei : Quomodo jejunas? Respondit : ad horam nonam. Tum senex : Jejuna usque ad vesperain ; exerce te; meditare ac recita memoriter ex Evan- gelio aliisque Scripturis; cumque te subierit cogi- tatio, nunquam deorsum spectes, sed sursum sein, per; statimque tibi Dominus præbebit auxilium. Et postquam fratrem informasset senex, reversus est ad solitudinem suam. Ubi observans, iterum videt dæmonem illum, aitque ei : Quo iterum per- gis? Fratres, inquit, instigatum. Atque abiit. Ut vero rursus transiit, sciscitatus est illum senex, quomodo haberent fratres. Respondit : Male. Et senex : Cur ? Damon : Cuncti feroces sunt; quod- que pejus est, ille quem habebam amicum; et ob- sequentem mihi, ipse etiam, unde nescio, inversus est, nec amplius a me persuadetur, sed cunctis non calcaturumn, nisi post tempus. Quo pronuntiato vit in cellam suam. tem Antonium in montem; cumque pulsasset os- tium, egressus est, petiitque : Tu quis es? Ille au- tem, Ego, inquit, sum Macarius. Et ostio clauso, intravit, relinquens eum. Sed postquam agnovit patientiam ejus, aperuit. Atque cum eo urbane agens, dixit : A multo tempore videre te desidera- bam, audita tui fama. Et hospitaliter susceptum re- fecit; erat enim e multo labore fessus. Vespere autem facto, abbas Antonius sibi madefecit ramos palmarum. Alt ei abbas Macarius : Jube ut et ego mihi intinguamn. llle: Intingue, inquit. Confectóque magno fasciculo, intinxit. Igitur seulentes a vespera, collocuti de animarum utilitate, plectebant : plecta autem per fenestram descendebat in speluncanı. Et mane ingrediens beatus Antonius, vidit plecta D abbatis Macarii copiam; et infit: Multa virtus e manibus istis egreditur. vastatione Sceteos: Quando spectaveritis cellam ædificatam juxta paludem, scitote quod prope sit Sceteos desolatio: quando videritis arbores, ad fores est : cum autem pueros conspexeritis, tollite anelutes vestras, atque disceditc. ferocior evasit : unde juravi me amplius ea loca discessit, senem relinquens. Tunc sanctus intra- 4. (86) Venit abbas Macarius magnus ad abba- C 5. (87) Abbas Macarius prædixit fratribus de 6. (88) Dixit iterum, volens fratres consolari : (86) Vit. Patr vII, 9. (87) Vit. Patr. SΥΗ, 2. (88) Vit. Patr. xvii, 10.

φούς· Ήλθεν ὧδε παιδίον δαιμονιζόμενον μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ ἔλεγε τῇ μητρὶ αὐτοῦ· Ἔγειρε, γραῖα, ἄγωμεν ἔνθεν. Ἡ δὲ εἶπεν· Οὐ δύναμαι πεζεῦσαι. Καὶ εἶπεν αὐτῇ τὸ παιδίον· Εγώ σε βα στάζω. Καὶ ἐθαύμασα τὴν πονηρίαν τοῦ δαίμονος, πῶς ἠθέλησεν αὐτοὺς φυγαδεῦσαι. ζ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Σισόης· Οτε μην εἰς Σκή- τιν μετὰ τοῦ Μακαρίου, ἀνέβημεν θερίσαι μετ' αὐτοῦ Επτά ονόματα (89)· καὶ ἰδοὺ μία χήρα καλαμωμένη ἦν ὀπίσω ἡμῶν, καὶ οὐκ ἐπαύετο κλαίουσα. Εφώνη- σεν οὖν ὁ γέρων τὸν κύριον τοῦ χωρίου, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Τί ἔχει ἡ γραῖς αὕτη, ὅτι πάντοτε κλαίει ; Λέγει αὐτῷ· Ὅτι ὁ ἀνὴρ αὐτῆς εἶχε παραθήκην τι τῆς, καὶ ἀπέθανεν ἄφνω, καὶ οὐκ εἶπε ποῦ ἔθηκεν αὐτήν· καὶ θέλει ὁ κύριος τῆς παραθήκης λαβεῖν αὐτὴν καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς εἰς δούλους. Λέγει αὐτῷ Β ὁ γέρων· Εἰπὲ αὐτῇ ἵνα ἔλθῃ πρὸς ἡμᾶς, ὅπου ἀνα- αυόμεθα τὸ καῦμα. Καὶ ἐλθούσης τῆς γυναικός, εἶταν αὐτῇ ὁ γέρων· Τί πάντα οὕτως κλαίεις ; Καὶ εἶπεν· ῾Ο ἀνήρ μου ἀπέθανε λαβὼν παραθήκην τινός, καὶ οὐκ εἶπεν ἀποθνήσκων ποῦ ἔθηκεν αὐτήν. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων πρὸς αὐτήν· Δεύρο, δειξόν μοι τοῦ ἔθηκας αὐτόν. Καὶ λαβὼν τοὺς ἀδελφοὺς μεθ' ἑαυτοῦ, ἐξῆλθε σὺν αὐτῇ. Καὶ ἐλθόντων ἐπὶ τὸν τό τον, εἶπεν αὐτῇ ὁ γέρων· Αναχώρησον εἰς τὸν οἶκον σου. Καὶ προσευξαμένων αὐτῶν, ἐφώνησεν ὁ γέρων τὸν νεκρόν, λέγων· Ὁ δεῖνα (90), ποῦ ἔθηκας τὴν αλλοτρίαν παραθήκην; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Εἰς τὸν οἶκόν μου κέκρυπται, ὑπὸ τὸν πόδα τῆς κλίνης. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κοιμῶ πάλιν ἕως τῆς ἡμέ ρας τῆς ἀναστάσεως. Ἰδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ, ἀπὸ τοῦ φόβου ἔπεσον εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐ δι' ἐμὲ γέγονε τοῦτο· οὐδὲν γάρ εἰμι ἀλλὰ διὰ τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανὰ ὁ Θεὸς ἐποίησε τὸ πράγμα· τοῦτο δέ ἐστι τὸ μέγα, ὅτι ἀναμάρτητον θέλει ὁ Θεὸς τὴν ψυχήν· καὶ εἴ τι ἂν αιτήσηται λαμ- βάνει. Ελθὼν δὲ, ἀνήγγειλε τῇ χήρᾳ τοῦ κεῖται ἡ παραθήκη. Ἡ δὲ λαβοῦσα αὐτὴν, ἔδωκε τῷ κυρίω αὐτῆς, καὶ ἠλευθέρωσε τὰ τέκνα αὐτῆς. Καὶ πάντες οι ἀκούσαντες ἐδόξασαν τὸν Θεόν. τ'. Ἔλεγεν ὁ ἀββα, Πέτρος περὶ τοῦ ἁγίου Μακα » Α1. πάντοτε. Απο ἔκτειναν τοὺς κλειδούχους, ονόματα ζ. Λειμωναρίου Μοναστήριον παρθέ νων παρθενευουσῶν ὡς ὀνομάτων τεσσαράκοντα οι αρ. : Ησαν δὲ μοναχοὶ ἐν τῷ μοναστηρίῳ περὶ τὰ ἑβδομήκοντα ονόματα. Οὐ γὰρ ὡς ἔτυχεν ἀκουστέον τοῦ πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐπίτηδες τοιαύτην ἐπίνοιαν πλασάντων ονομάτων ἁγίων τὸ τῆς καταβολῆς. ἐπίτηδες διὰ τοιαύτην ἐπίνοιαν. στους : Ἐν τῷ ὄρει τοῦ ἀ66. Αντωνίου, ἐκαθέζοντα ἑπτὰ ὀνόματα, καὶ τῷ καιρῷ τῶν φοινίκων ἐφύλαττεν ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν τοῦ ἀποσοβεῖν τὰ πετεινά. "Ην δὲ ἐκεῖ γέρων· καὶ ὅτε ἐφύλαττεν τὴν ἡμέραν αὐτοῦ, ἔκρα- δεν λέγων· Υπάγετε, οἱ ἔσω πονηροί λογισμοί, καὶ τὰ ἔξω πετεινά. Ελεγον ὅτι ἐν τῷ δ. τ. 2. ἐκάθηντο ἑπτὰ μοναχοὶ, καὶ ἐν τῷ κ. τ. φ. ἐφύλασσον τοῦ σοβεῖν τὰ πετεινὰ ἐκ διαδοχής εἰς καθ' ἡμέραν. Εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν γέρων, ὅτι ἦν ἡ ἡμέρα αὐτοῦ, καὶ ἐφύλαττεν, έκραζε λέγων, λαβὼν στρατιώτας ἕως ὀνομάτων πεντακοσίων. APOPHTHEGMATA PATRUM. A Venit huc cum matre sua puer qui a demonio vexabatur; et dicebat matri : Surge, anus, abeamus binc. Illa vero : Non possum, inquit, pedibus ince- dere. Tum puer ad eam : Ego te portabo. Et admira- tus sum dæmonis nequitiam, quo modo eos hinc voluisset fugare. Sceti cum Macario, ascendimus septem nomina seu homines ut cum eo meteremus : et ecce vidua quæ- đam pone nos spicas colligebat, nec cessabat plo- rare. Vocavit ergo senex dominum prædii, dixitque ei : Quid habet anus hac, quod semper plorat ? Respondit : Quia vir ejus alicujus depositum dum servat, mortuus est subito, nec enuntiavit ubi po- suerit illud ; vultque depositi dominus, eam et li- beros ejus sibi in servos vindicare. Excepit senex : Vos ypaľa abest ab al. "Al. navoupylav. C Dic ei ut veniat ad nos, ubi ob æstum conquiesci- mus. Cumque venisset mulier, ait illi senex : Quare omnino ita Des? Respondit iHa : Maritus meus accepto deposito emigravit e vita, nec significavit moriens, ubi posuerit. Tunc senex ad eam : Veni, ostende mihi, ubi sepelieris eum. Itaque ductis secum fratribus, cum ea egressus est. Ut pervene- runt ad locum, dicit senex mulieri : Recede in do- mum tuam. Et postquam precati fuissent, vocavit senex mortuum bis verbis: Ille, ubi posuisti alie- num depositum? Responsionem dedit homo: Abs- conditum est in domo mea, sub pede lecti. Senex ad ipsum : Iterum dormi usque ad resurrectionis diem. Hoc videntes fratres, præ timore ceciderunt ad pedes ejus. Tum illis senex : Non propter me id evenit; nihil quippe sum: sed propter viduam et pupillos Deus rem fecit : hoc vero magnum est, quod Deus vult animam esse sine peccato ; et quid- quid petierit, accipiet. Profectus ergo, nuntiavit viduæ, ubi jaceret depositum. Quæ accipiens dedit domino, ac in libertatem asseruit liberos : omnes- que qui miraculum audierunt, gloriam dederunt Deo. * pres septem nomina. Ex sensu ms. Bodecens, rele rente Bollande, et codex Corbeiensis, septem fratres. Nomina autem pro hominibus dici, a tot auctoribus probatum fuit, ut mirer potuisse id viros doctos Ignorare. In Chronico Theophanis p. : Joannes Mo- schus cap. : vel Sub finem toni ri Origenis in Joannem : Leg. In Colbert. cod. PATROL. GR. LXV. At ms. reg. 1787, D 'A. etc. Hoc est, Pelagio interprete v. x1, 50: Dicebant se- nes, quia in monte abbatis Antonii sedebant septem monachi (cod. Suession. et Fossat. nomina) tempore dactylorum, et unus ex eis abigebat ab eis volucres : erat autem ibi senex, qui in die qua eum dactylos custodire contingebat, clamabat, dicens : Discedite ab intro, mala cogitationes, et de foris aves. Apud Georgium Alexandrinum n. 38, Sed quis Anis similia colligenti? illi, pro dicens, ille. 7. (91) Referebat abbas Sisoes : Quando eram in 8. (92) Narravit abbas Petrus de beato Macario, (89) 'Επτὰ ὀνόματα. Ad verbum Joannes inter- (90) Λέγων· Ο δεῖνα. In Vilis Palrum : dicens (91) Vit. Patr. 11, 8. (92) L. Raderi Viridar.; Vit. Patr. ♥!, 19.

φούς· Ήλθεν ὧδε παιδίον δαιμονιζόμενον μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ ἔλεγε τῇ μητρὶ αὐτοῦ· Ἔγειρε, γραῖα, ἄγωμεν ἔνθεν. Ἡ δὲ εἶπεν· Οὐ δύναμαι πεζεῦσαι. Καὶ εἶπεν αὐτῇ τὸ παιδίον· Εγώ σε βα στάζω. Καὶ ἐθαύμασα τὴν πονηρίαν τοῦ δαίμονος, πῶς ἠθέλησεν αὐτοὺς φυγαδεῦσαι. ζ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Σισόης· Οτε μην εἰς Σκή- τιν μετὰ τοῦ Μακαρίου, ἀνέβημεν θερίσαι μετ' αὐτοῦ Επτά ονόματα (89)· καὶ ἰδοὺ μία χήρα καλαμωμένη ἦν ὀπίσω ἡμῶν, καὶ οὐκ ἐπαύετο κλαίουσα. Εφώνη- σεν οὖν ὁ γέρων τὸν κύριον τοῦ χωρίου, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Τί ἔχει ἡ γραῖς αὕτη, ὅτι πάντοτε κλαίει ; Λέγει αὐτῷ· Ὅτι ὁ ἀνὴρ αὐτῆς εἶχε παραθήκην τι τῆς, καὶ ἀπέθανεν ἄφνω, καὶ οὐκ εἶπε ποῦ ἔθηκεν αὐτήν· καὶ θέλει ὁ κύριος τῆς παραθήκης λαβεῖν αὐτὴν καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς εἰς δούλους. Λέγει αὐτῷ Β ὁ γέρων· Εἰπὲ αὐτῇ ἵνα ἔλθῃ πρὸς ἡμᾶς, ὅπου ἀνα- αυόμεθα τὸ καῦμα. Καὶ ἐλθούσης τῆς γυναικός, εἶταν αὐτῇ ὁ γέρων· Τί πάντα οὕτως κλαίεις ; Καὶ εἶπεν· ῾Ο ἀνήρ μου ἀπέθανε λαβὼν παραθήκην τινός, καὶ οὐκ εἶπεν ἀποθνήσκων ποῦ ἔθηκεν αὐτήν. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων πρὸς αὐτήν· Δεύρο, δειξόν μοι τοῦ ἔθηκας αὐτόν. Καὶ λαβὼν τοὺς ἀδελφοὺς μεθ' ἑαυτοῦ, ἐξῆλθε σὺν αὐτῇ. Καὶ ἐλθόντων ἐπὶ τὸν τό τον, εἶπεν αὐτῇ ὁ γέρων· Αναχώρησον εἰς τὸν οἶκον σου. Καὶ προσευξαμένων αὐτῶν, ἐφώνησεν ὁ γέρων τὸν νεκρόν, λέγων· Ὁ δεῖνα (90), ποῦ ἔθηκας τὴν αλλοτρίαν παραθήκην; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Εἰς τὸν οἶκόν μου κέκρυπται, ὑπὸ τὸν πόδα τῆς κλίνης. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κοιμῶ πάλιν ἕως τῆς ἡμέ ρας τῆς ἀναστάσεως. Ἰδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ, ἀπὸ τοῦ φόβου ἔπεσον εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐ δι' ἐμὲ γέγονε τοῦτο· οὐδὲν γάρ εἰμι ἀλλὰ διὰ τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανὰ ὁ Θεὸς ἐποίησε τὸ πράγμα· τοῦτο δέ ἐστι τὸ μέγα, ὅτι ἀναμάρτητον θέλει ὁ Θεὸς τὴν ψυχήν· καὶ εἴ τι ἂν αιτήσηται λαμ- βάνει. Ελθὼν δὲ, ἀνήγγειλε τῇ χήρᾳ τοῦ κεῖται ἡ παραθήκη. Ἡ δὲ λαβοῦσα αὐτὴν, ἔδωκε τῷ κυρίω αὐτῆς, καὶ ἠλευθέρωσε τὰ τέκνα αὐτῆς. Καὶ πάντες οι ἀκούσαντες ἐδόξασαν τὸν Θεόν. τ'. Ἔλεγεν ὁ ἀββα, Πέτρος περὶ τοῦ ἁγίου Μακα » Α1. πάντοτε. Απο ἔκτειναν τοὺς κλειδούχους, ονόματα ζ. Λειμωναρίου Μοναστήριον παρθέ νων παρθενευουσῶν ὡς ὀνομάτων τεσσαράκοντα οι αρ. : Ησαν δὲ μοναχοὶ ἐν τῷ μοναστηρίῳ περὶ τὰ ἑβδομήκοντα ονόματα. Οὐ γὰρ ὡς ἔτυχεν ἀκουστέον τοῦ πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐπίτηδες τοιαύτην ἐπίνοιαν πλασάντων ονομάτων ἁγίων τὸ τῆς καταβολῆς. ἐπίτηδες διὰ τοιαύτην ἐπίνοιαν. στους : Ἐν τῷ ὄρει τοῦ ἀ66. Αντωνίου, ἐκαθέζοντα ἑπτὰ ὀνόματα, καὶ τῷ καιρῷ τῶν φοινίκων ἐφύλαττεν ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν τοῦ ἀποσοβεῖν τὰ πετεινά. "Ην δὲ ἐκεῖ γέρων· καὶ ὅτε ἐφύλαττεν τὴν ἡμέραν αὐτοῦ, ἔκρα- δεν λέγων· Υπάγετε, οἱ ἔσω πονηροί λογισμοί, καὶ τὰ ἔξω πετεινά. Ελεγον ὅτι ἐν τῷ δ. τ. 2. ἐκάθηντο ἑπτὰ μοναχοὶ, καὶ ἐν τῷ κ. τ. φ. ἐφύλασσον τοῦ σοβεῖν τὰ πετεινὰ ἐκ διαδοχής εἰς καθ' ἡμέραν. Εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν γέρων, ὅτι ἦν ἡ ἡμέρα αὐτοῦ, καὶ ἐφύλαττεν, έκραζε λέγων, λαβὼν στρατιώτας ἕως ὀνομάτων πεντακοσίων. APOPHTHEGMATA PATRUM. A Venit huc cum matre sua puer qui a demonio vexabatur; et dicebat matri : Surge, anus, abeamus binc. Illa vero : Non possum, inquit, pedibus ince- dere. Tum puer ad eam : Ego te portabo. Et admira- tus sum dæmonis nequitiam, quo modo eos hinc voluisset fugare. Sceti cum Macario, ascendimus septem nomina seu homines ut cum eo meteremus : et ecce vidua quæ- đam pone nos spicas colligebat, nec cessabat plo- rare. Vocavit ergo senex dominum prædii, dixitque ei : Quid habet anus hac, quod semper plorat ? Respondit : Quia vir ejus alicujus depositum dum servat, mortuus est subito, nec enuntiavit ubi po- suerit illud ; vultque depositi dominus, eam et li- beros ejus sibi in servos vindicare. Excepit senex : Vos ypaľa abest ab al. "Al. navoupylav. C Dic ei ut veniat ad nos, ubi ob æstum conquiesci- mus. Cumque venisset mulier, ait illi senex : Quare omnino ita Des? Respondit iHa : Maritus meus accepto deposito emigravit e vita, nec significavit moriens, ubi posuerit. Tunc senex ad eam : Veni, ostende mihi, ubi sepelieris eum. Itaque ductis secum fratribus, cum ea egressus est. Ut pervene- runt ad locum, dicit senex mulieri : Recede in do- mum tuam. Et postquam precati fuissent, vocavit senex mortuum bis verbis: Ille, ubi posuisti alie- num depositum? Responsionem dedit homo: Abs- conditum est in domo mea, sub pede lecti. Senex ad ipsum : Iterum dormi usque ad resurrectionis diem. Hoc videntes fratres, præ timore ceciderunt ad pedes ejus. Tum illis senex : Non propter me id evenit; nihil quippe sum: sed propter viduam et pupillos Deus rem fecit : hoc vero magnum est, quod Deus vult animam esse sine peccato ; et quid- quid petierit, accipiet. Profectus ergo, nuntiavit viduæ, ubi jaceret depositum. Quæ accipiens dedit domino, ac in libertatem asseruit liberos : omnes- que qui miraculum audierunt, gloriam dederunt Deo. * pres septem nomina. Ex sensu ms. Bodecens, rele rente Bollande, et codex Corbeiensis, septem fratres. Nomina autem pro hominibus dici, a tot auctoribus probatum fuit, ut mirer potuisse id viros doctos Ignorare. In Chronico Theophanis p. : Joannes Mo- schus cap. : vel Sub finem toni ri Origenis in Joannem : Leg. In Colbert. cod. PATROL. GR. LXV. At ms. reg. 1787, D 'A. etc. Hoc est, Pelagio interprete v. x1, 50: Dicebant se- nes, quia in monte abbatis Antonii sedebant septem monachi (cod. Suession. et Fossat. nomina) tempore dactylorum, et unus ex eis abigebat ab eis volucres : erat autem ibi senex, qui in die qua eum dactylos custodire contingebat, clamabat, dicens : Discedite ab intro, mala cogitationes, et de foris aves. Apud Georgium Alexandrinum n. 38, Sed quis Anis similia colligenti? illi, pro dicens, ille. 7. (91) Referebat abbas Sisoes : Quando eram in 8. (92) Narravit abbas Petrus de beato Macario, (89) 'Επτὰ ὀνόματα. Ad verbum Joannes inter- (90) Λέγων· Ο δεῖνα. In Vilis Palrum : dicens (91) Vit. Patr. 11, 8. (92) L. Raderi Viridar.; Vit. Patr. ♥!, 19.

Α ρίου, ὅτι παραγενόμενος ποτε πρός τινα αναχωρητή», καὶ εὑρὼν αὐτὸν κακούμενον, ἐπυνθάνετο τί βούλοιτο τραφήναι, οὐδενὸς ὄντος ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ. Καὶ φήσαντος ἐκείνου, Παστελον, εἰς τὴν ᾿Αλεξανδρέων πόλιν οὐκ ὤκνησεν ὁ ἀνδρεῖος παραγενέσθαι, καὶ δοῦναι τῷ κάμνοντι· καὶ τὸ θαυμαστὸν μηδενὶ και τάδηλον γενόμενον. θ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἐν ἀκακίᾳ τοῦ ἀ662 Μακαρίου πολιτευομένου πρὸς πάντας τοὺς ἀδελφούς, ἔφησαν αὐτῷ τινες· Διατί οὕτως ἑαυτὸν ποιεῖς; Ὁ δὲ εἶπε· Δώδεκα ἔτη ἐδούλευσα τῷ Κυρίῳ μου, ἵνα μοι χαρί σηται τὸ χάρισμα τοῦτο, καὶ πάντες μοι συμβου- λεύετε ἀποθέσθαι αὐτό; ι'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Μακαρίου, ὅτι εἰ εὐκαί ρησε μετὰ ἀδελφῶν, ἐτίθει ἑαυτῷ ὅρον, ὅτι Ἐὰν εὑρεθῇ οἶνος, διὰ τοὺς ἀδελφοὺς πίνε, καὶ ἀντὶ ἑνὸς ποτηρίου οίνου, μίαν ἡμέραν μὴ πίῃς ὕδωρ. Οἱ οὖν ἀδελφοὶ, χάριν ἀναπαύσεως ἐδίδουν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέ ρων μετὰ χαρᾶς ἐλάμβανεν, ἵνα ἑαυτὸν βασανίσῃ. Ὁ δὲ μαθητὴς εἰδὼς τὸ πρᾶγμα, ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖς · Διὰ τὸν Κύριον, μὴ δῶτε αὐτῷ· εἰ δὲ μή γε, εἰς τὸ κελλίον μέλλει ἑαυτὸν δαμάζειν. Καὶ μαθόντες οἱ ἀδελφοί, οὐκ ἔτι αὐτῷ παρεῖχον. ια'. Παρερχόμενος ποτε ἀπὸ τοῦ ἔλους εἰς τὸ κελ λιον ἑαυτοῦ ὁ ἀ66ᾶς Μακάριος, ἐβάσταζε θαλλία, καὶ ἰδοὺ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ διάβολος κατὰ τὴν ὁδὸν μετά δρεπάνου· καὶ ὡς ἠθέλησεν αὐτὸν κροῦσαι, οὐκ ἴσχυσε, καὶ λέγει αὐτῷ· Πολλὴ βία ἀπὸ σοῦ, Μακάριε, ὅτι οὐ δύναμαι πρὸς σέ. Ἰδοὺ γὰρ εἴ τι ποιεῖς, κἀγὼ ποιῶ· σὺ νηστεύεις, καγώ ει· ἀγρυπνεῖς, κἀγὼ ὅλως οὐ κοιμῶμαι· ἔν ἐστι μόνον ἐν ᾧ νικάς με. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος · Παῖον τοῦτο; Ὁ δὲ ἔφη· Η ταπείνωσίς σου· καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι πρὸς σέ. ιβ'. Ἠρώτησάν τινες τῶν Πατέρων τὸν ἀββᾶν Μακά- ριον τὸν Αἰγύπτιον, λέγοντες· Πῶς ὅτε ἐσθίεις καὶ ὅτε νηστεύεις, τὸ σῶμά σου ξηρόν ἐστι; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Τὸ ξύλον τὸ στρέφον τὰ καιόμενα φρύγανα, δι' ὅλου ἐσθίεται ἐκ τοῦ πυρός. Οὕτως ἐὰν καθαρεύσῃ ἄνθρωπος τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ κατεσθίει τὸ σῶμα αὐτοῦ. ιγ. 'Ανέβη ποτὲ ὁ ἀ66ᾶς Μακάριος ἀπὸ Σκήτεως εἰς Τερενοῦθιν· καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ ἱερὸν κοιμηθη ναι. Ησαν δὲ ἐκεῖ σκηνώματα Ελλήνων παλαιά - οι Α1. ἐγὼ οὐδὲ ὅλως τρώγω. καὶ λαβὼν ἔν, ὑπέθηκε τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ, ὡς ἐμ βρίμιον. Οἱ οὖν δαίμονες, ὁρῶντες αὐτοῦ τὸ θαρσα λέον, ἐφθόνησαν· καὶ θέλοντες αὐτὸν πτοῆσαι, ἐφώ νουν ὡς γυναικὸς ὄνομα, λέγοντες· Ἡ δείνα, δεῦρα μεθ᾿ ἡμῶν εἰς τὸ βαλανείον. Υπήκουσε δὲ ἄλλος δαίμων ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ὡς ἐκ τῶν νεκρῶν, λέγων· Ξένον ἔχω ἐπάνω μου, καὶ οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. Ο δε γέρων οὐκ ἐπτοήθη· ἀλλὰ θαῤῥῶν ἔτυπτε το σχή- νωμα, λέγων· Έγειραι, ύπαγε εἰς τὸ σκότος, εἰ δύο νασαι. Καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ δαίμονες, 16όησα, APPENDIX AD PALLADIUM. quod cum advenisset aliquando ad quemdam ana- choretam, et invenisset eum agrotantem, sciscita- tus sit, quidnam cibi vellet sumere : nihil quippe erat in cella ejus. Qui postquam dixisset, Pastil- lum, non piguit virum fortem Alexandriam profi- cisci, ut ægro daret: miraque res, nemini manifesta facta est. . cum fratribus cunctis in simplicitate conversantem dixerunt nonnulli : Quare te talem præbes? Ille respondit: Duodecim annis servivi Domino meo, ut mihi hanc gratiam largiretur; et omnes mihi consilium datis uti eam deponam ? cum fratribus vacans versaretur, ita secum consti- tuebat : Si vinum adfuerit, propter fratres bibe ; et pro uvo vini poculo, per unum diem aquam non bibas. Igitur fratres, reficere cupientes, dabant ei. Senex autem cum gaudio admittebat, ut seipsum torqueret. At discipulus ejus, cui res nota erat, dicebat fratribus: Per Dominum, ne pæbeatis illi; alioqui in cella confecturus est se. Quo com- perto, fratres non amplius ei porrigebant. palude in cellam suam, portabat palmarum rainos ; et ecce occurrit ei in via diabolus falcem gerens. Uique voluit eum ferire, non valuit. Itaque ait ei : Multa a te vis, Macari, quod adversum te nihil valeo. En enim, quidquid agis, ego quoque facio. Tu cibo abstines, et ego; vigilas, ego penitus non Jormio. Unum solum est in quo vincis me. Inter- rogavit abbas Macarius : Quodnam est illud ? Res- pondit : Humilitas tua. Ac propterea adversus te nihil possum. balem Macarium Ægyptium, dicentes : Qui fit ut sive comedas sive jejunes, corpus tuum pariter sic- cum sit ? Responditque illis senex : Lignum quod versat sarmenta quæ comburuntur, omnino ab igne consumitur. Simili modo si mentem suam homo in timore Dei mundaverit, ipse Dei timor corpus ejus consumit. e Sceti in Terenuthim; et ingressus est in ſanum B C ut dormiret. Erant autem ibi vetera ethnicorum ca- D davera : e quibus unum acceptum posuit sub capite suo, velut embrimium. Damones ergo intuiti auda- ciam ejus, invidia ducti sunt ; ac volentes eum ter- rere, velut feminam de nomine vocabant, dieen- tes: Illa, veni nobiscum ad balneum : respondit autem alius dæmon sub ipso tanquam e mortuis, sic : Peregrinum habeo super me, nec possum ve nire. At senex territus non est, sed audacter ver- berabat corpus, Surge, inquiens, vade in tenebras, si potes. Quo audito dæmones clamaverunt voce 9. lterum memoravit : Ad abbatem Macarium 40. (93) Dicebant de abbate Macario, quod si 11. (94) Proficiscens aliquando abbas Macarius a 12. (95) Interrogaverunt quidam e Patribus ab- 15. (96) Profectus est aliquando abbas Macarius (93) Vit. Patr. iv, 26. (94) Vit. Patr. xv, 26. (95) Vit. Patr. III, 8. (96) Vit. Patr. VII, 10.

Α ρίου, ὅτι παραγενόμενος ποτε πρός τινα αναχωρητή», καὶ εὑρὼν αὐτὸν κακούμενον, ἐπυνθάνετο τί βούλοιτο τραφήναι, οὐδενὸς ὄντος ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ. Καὶ φήσαντος ἐκείνου, Παστελον, εἰς τὴν ᾿Αλεξανδρέων πόλιν οὐκ ὤκνησεν ὁ ἀνδρεῖος παραγενέσθαι, καὶ δοῦναι τῷ κάμνοντι· καὶ τὸ θαυμαστὸν μηδενὶ και τάδηλον γενόμενον. θ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἐν ἀκακίᾳ τοῦ ἀ662 Μακαρίου πολιτευομένου πρὸς πάντας τοὺς ἀδελφούς, ἔφησαν αὐτῷ τινες· Διατί οὕτως ἑαυτὸν ποιεῖς; Ὁ δὲ εἶπε· Δώδεκα ἔτη ἐδούλευσα τῷ Κυρίῳ μου, ἵνα μοι χαρί σηται τὸ χάρισμα τοῦτο, καὶ πάντες μοι συμβου- λεύετε ἀποθέσθαι αὐτό; ι'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Μακαρίου, ὅτι εἰ εὐκαί ρησε μετὰ ἀδελφῶν, ἐτίθει ἑαυτῷ ὅρον, ὅτι Ἐὰν εὑρεθῇ οἶνος, διὰ τοὺς ἀδελφοὺς πίνε, καὶ ἀντὶ ἑνὸς ποτηρίου οίνου, μίαν ἡμέραν μὴ πίῃς ὕδωρ. Οἱ οὖν ἀδελφοὶ, χάριν ἀναπαύσεως ἐδίδουν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέ ρων μετὰ χαρᾶς ἐλάμβανεν, ἵνα ἑαυτὸν βασανίσῃ. Ὁ δὲ μαθητὴς εἰδὼς τὸ πρᾶγμα, ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖς · Διὰ τὸν Κύριον, μὴ δῶτε αὐτῷ· εἰ δὲ μή γε, εἰς τὸ κελλίον μέλλει ἑαυτὸν δαμάζειν. Καὶ μαθόντες οἱ ἀδελφοί, οὐκ ἔτι αὐτῷ παρεῖχον. ια'. Παρερχόμενος ποτε ἀπὸ τοῦ ἔλους εἰς τὸ κελ λιον ἑαυτοῦ ὁ ἀ66ᾶς Μακάριος, ἐβάσταζε θαλλία, καὶ ἰδοὺ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ διάβολος κατὰ τὴν ὁδὸν μετά δρεπάνου· καὶ ὡς ἠθέλησεν αὐτὸν κροῦσαι, οὐκ ἴσχυσε, καὶ λέγει αὐτῷ· Πολλὴ βία ἀπὸ σοῦ, Μακάριε, ὅτι οὐ δύναμαι πρὸς σέ. Ἰδοὺ γὰρ εἴ τι ποιεῖς, κἀγὼ ποιῶ· σὺ νηστεύεις, καγώ ει· ἀγρυπνεῖς, κἀγὼ ὅλως οὐ κοιμῶμαι· ἔν ἐστι μόνον ἐν ᾧ νικάς με. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος · Παῖον τοῦτο; Ὁ δὲ ἔφη· Η ταπείνωσίς σου· καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι πρὸς σέ. ιβ'. Ἠρώτησάν τινες τῶν Πατέρων τὸν ἀββᾶν Μακά- ριον τὸν Αἰγύπτιον, λέγοντες· Πῶς ὅτε ἐσθίεις καὶ ὅτε νηστεύεις, τὸ σῶμά σου ξηρόν ἐστι; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Τὸ ξύλον τὸ στρέφον τὰ καιόμενα φρύγανα, δι' ὅλου ἐσθίεται ἐκ τοῦ πυρός. Οὕτως ἐὰν καθαρεύσῃ ἄνθρωπος τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ κατεσθίει τὸ σῶμα αὐτοῦ. ιγ. 'Ανέβη ποτὲ ὁ ἀ66ᾶς Μακάριος ἀπὸ Σκήτεως εἰς Τερενοῦθιν· καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ ἱερὸν κοιμηθη ναι. Ησαν δὲ ἐκεῖ σκηνώματα Ελλήνων παλαιά - οι Α1. ἐγὼ οὐδὲ ὅλως τρώγω. καὶ λαβὼν ἔν, ὑπέθηκε τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ, ὡς ἐμ βρίμιον. Οἱ οὖν δαίμονες, ὁρῶντες αὐτοῦ τὸ θαρσα λέον, ἐφθόνησαν· καὶ θέλοντες αὐτὸν πτοῆσαι, ἐφώ νουν ὡς γυναικὸς ὄνομα, λέγοντες· Ἡ δείνα, δεῦρα μεθ᾿ ἡμῶν εἰς τὸ βαλανείον. Υπήκουσε δὲ ἄλλος δαίμων ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ὡς ἐκ τῶν νεκρῶν, λέγων· Ξένον ἔχω ἐπάνω μου, καὶ οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. Ο δε γέρων οὐκ ἐπτοήθη· ἀλλὰ θαῤῥῶν ἔτυπτε το σχή- νωμα, λέγων· Έγειραι, ύπαγε εἰς τὸ σκότος, εἰ δύο νασαι. Καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ δαίμονες, 16όησα, APPENDIX AD PALLADIUM. quod cum advenisset aliquando ad quemdam ana- choretam, et invenisset eum agrotantem, sciscita- tus sit, quidnam cibi vellet sumere : nihil quippe erat in cella ejus. Qui postquam dixisset, Pastil- lum, non piguit virum fortem Alexandriam profi- cisci, ut ægro daret: miraque res, nemini manifesta facta est. . cum fratribus cunctis in simplicitate conversantem dixerunt nonnulli : Quare te talem præbes? Ille respondit: Duodecim annis servivi Domino meo, ut mihi hanc gratiam largiretur; et omnes mihi consilium datis uti eam deponam ? cum fratribus vacans versaretur, ita secum consti- tuebat : Si vinum adfuerit, propter fratres bibe ; et pro uvo vini poculo, per unum diem aquam non bibas. Igitur fratres, reficere cupientes, dabant ei. Senex autem cum gaudio admittebat, ut seipsum torqueret. At discipulus ejus, cui res nota erat, dicebat fratribus: Per Dominum, ne pæbeatis illi; alioqui in cella confecturus est se. Quo com- perto, fratres non amplius ei porrigebant. palude in cellam suam, portabat palmarum rainos ; et ecce occurrit ei in via diabolus falcem gerens. Uique voluit eum ferire, non valuit. Itaque ait ei : Multa a te vis, Macari, quod adversum te nihil valeo. En enim, quidquid agis, ego quoque facio. Tu cibo abstines, et ego; vigilas, ego penitus non Jormio. Unum solum est in quo vincis me. Inter- rogavit abbas Macarius : Quodnam est illud ? Res- pondit : Humilitas tua. Ac propterea adversus te nihil possum. balem Macarium Ægyptium, dicentes : Qui fit ut sive comedas sive jejunes, corpus tuum pariter sic- cum sit ? Responditque illis senex : Lignum quod versat sarmenta quæ comburuntur, omnino ab igne consumitur. Simili modo si mentem suam homo in timore Dei mundaverit, ipse Dei timor corpus ejus consumit. e Sceti in Terenuthim; et ingressus est in ſanum B C ut dormiret. Erant autem ibi vetera ethnicorum ca- D davera : e quibus unum acceptum posuit sub capite suo, velut embrimium. Damones ergo intuiti auda- ciam ejus, invidia ducti sunt ; ac volentes eum ter- rere, velut feminam de nomine vocabant, dieen- tes: Illa, veni nobiscum ad balneum : respondit autem alius dæmon sub ipso tanquam e mortuis, sic : Peregrinum habeo super me, nec possum ve nire. At senex territus non est, sed audacter ver- berabat corpus, Surge, inquiens, vade in tenebras, si potes. Quo audito dæmones clamaverunt voce 9. lterum memoravit : Ad abbatem Macarium 40. (93) Dicebant de abbate Macario, quod si 11. (94) Proficiscens aliquando abbas Macarius a 12. (95) Interrogaverunt quidam e Patribus ab- 15. (96) Profectus est aliquando abbas Macarius (93) Vit. Patr. iv, 26. (94) Vit. Patr. xv, 26. (95) Vit. Patr. III, 8. (96) Vit. Patr. VII, 10.

Α ρίου, ὅτι παραγενόμενος ποτε πρός τινα αναχωρητή», καὶ εὑρὼν αὐτὸν κακούμενον, ἐπυνθάνετο τί βούλοιτο τραφήναι, οὐδενὸς ὄντος ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ. Καὶ φήσαντος ἐκείνου, Παστελον, εἰς τὴν ᾿Αλεξανδρέων πόλιν οὐκ ὤκνησεν ὁ ἀνδρεῖος παραγενέσθαι, καὶ δοῦναι τῷ κάμνοντι· καὶ τὸ θαυμαστὸν μηδενὶ και τάδηλον γενόμενον. θ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἐν ἀκακίᾳ τοῦ ἀ662 Μακαρίου πολιτευομένου πρὸς πάντας τοὺς ἀδελφούς, ἔφησαν αὐτῷ τινες· Διατί οὕτως ἑαυτὸν ποιεῖς; Ὁ δὲ εἶπε· Δώδεκα ἔτη ἐδούλευσα τῷ Κυρίῳ μου, ἵνα μοι χαρί σηται τὸ χάρισμα τοῦτο, καὶ πάντες μοι συμβου- λεύετε ἀποθέσθαι αὐτό; ι'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Μακαρίου, ὅτι εἰ εὐκαί ρησε μετὰ ἀδελφῶν, ἐτίθει ἑαυτῷ ὅρον, ὅτι Ἐὰν εὑρεθῇ οἶνος, διὰ τοὺς ἀδελφοὺς πίνε, καὶ ἀντὶ ἑνὸς ποτηρίου οίνου, μίαν ἡμέραν μὴ πίῃς ὕδωρ. Οἱ οὖν ἀδελφοὶ, χάριν ἀναπαύσεως ἐδίδουν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέ ρων μετὰ χαρᾶς ἐλάμβανεν, ἵνα ἑαυτὸν βασανίσῃ. Ὁ δὲ μαθητὴς εἰδὼς τὸ πρᾶγμα, ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖς · Διὰ τὸν Κύριον, μὴ δῶτε αὐτῷ· εἰ δὲ μή γε, εἰς τὸ κελλίον μέλλει ἑαυτὸν δαμάζειν. Καὶ μαθόντες οἱ ἀδελφοί, οὐκ ἔτι αὐτῷ παρεῖχον. ια'. Παρερχόμενος ποτε ἀπὸ τοῦ ἔλους εἰς τὸ κελ λιον ἑαυτοῦ ὁ ἀ66ᾶς Μακάριος, ἐβάσταζε θαλλία, καὶ ἰδοὺ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ διάβολος κατὰ τὴν ὁδὸν μετά δρεπάνου· καὶ ὡς ἠθέλησεν αὐτὸν κροῦσαι, οὐκ ἴσχυσε, καὶ λέγει αὐτῷ· Πολλὴ βία ἀπὸ σοῦ, Μακάριε, ὅτι οὐ δύναμαι πρὸς σέ. Ἰδοὺ γὰρ εἴ τι ποιεῖς, κἀγὼ ποιῶ· σὺ νηστεύεις, καγώ ει· ἀγρυπνεῖς, κἀγὼ ὅλως οὐ κοιμῶμαι· ἔν ἐστι μόνον ἐν ᾧ νικάς με. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος · Παῖον τοῦτο; Ὁ δὲ ἔφη· Η ταπείνωσίς σου· καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι πρὸς σέ. ιβ'. Ἠρώτησάν τινες τῶν Πατέρων τὸν ἀββᾶν Μακά- ριον τὸν Αἰγύπτιον, λέγοντες· Πῶς ὅτε ἐσθίεις καὶ ὅτε νηστεύεις, τὸ σῶμά σου ξηρόν ἐστι; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Τὸ ξύλον τὸ στρέφον τὰ καιόμενα φρύγανα, δι' ὅλου ἐσθίεται ἐκ τοῦ πυρός. Οὕτως ἐὰν καθαρεύσῃ ἄνθρωπος τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ κατεσθίει τὸ σῶμα αὐτοῦ. ιγ. 'Ανέβη ποτὲ ὁ ἀ66ᾶς Μακάριος ἀπὸ Σκήτεως εἰς Τερενοῦθιν· καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ ἱερὸν κοιμηθη ναι. Ησαν δὲ ἐκεῖ σκηνώματα Ελλήνων παλαιά - οι Α1. ἐγὼ οὐδὲ ὅλως τρώγω. καὶ λαβὼν ἔν, ὑπέθηκε τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ, ὡς ἐμ βρίμιον. Οἱ οὖν δαίμονες, ὁρῶντες αὐτοῦ τὸ θαρσα λέον, ἐφθόνησαν· καὶ θέλοντες αὐτὸν πτοῆσαι, ἐφώ νουν ὡς γυναικὸς ὄνομα, λέγοντες· Ἡ δείνα, δεῦρα μεθ᾿ ἡμῶν εἰς τὸ βαλανείον. Υπήκουσε δὲ ἄλλος δαίμων ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ὡς ἐκ τῶν νεκρῶν, λέγων· Ξένον ἔχω ἐπάνω μου, καὶ οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. Ο δε γέρων οὐκ ἐπτοήθη· ἀλλὰ θαῤῥῶν ἔτυπτε το σχή- νωμα, λέγων· Έγειραι, ύπαγε εἰς τὸ σκότος, εἰ δύο νασαι. Καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ δαίμονες, 16όησα, APPENDIX AD PALLADIUM. quod cum advenisset aliquando ad quemdam ana- choretam, et invenisset eum agrotantem, sciscita- tus sit, quidnam cibi vellet sumere : nihil quippe erat in cella ejus. Qui postquam dixisset, Pastil- lum, non piguit virum fortem Alexandriam profi- cisci, ut ægro daret: miraque res, nemini manifesta facta est. . cum fratribus cunctis in simplicitate conversantem dixerunt nonnulli : Quare te talem præbes? Ille respondit: Duodecim annis servivi Domino meo, ut mihi hanc gratiam largiretur; et omnes mihi consilium datis uti eam deponam ? cum fratribus vacans versaretur, ita secum consti- tuebat : Si vinum adfuerit, propter fratres bibe ; et pro uvo vini poculo, per unum diem aquam non bibas. Igitur fratres, reficere cupientes, dabant ei. Senex autem cum gaudio admittebat, ut seipsum torqueret. At discipulus ejus, cui res nota erat, dicebat fratribus: Per Dominum, ne pæbeatis illi; alioqui in cella confecturus est se. Quo com- perto, fratres non amplius ei porrigebant. palude in cellam suam, portabat palmarum rainos ; et ecce occurrit ei in via diabolus falcem gerens. Uique voluit eum ferire, non valuit. Itaque ait ei : Multa a te vis, Macari, quod adversum te nihil valeo. En enim, quidquid agis, ego quoque facio. Tu cibo abstines, et ego; vigilas, ego penitus non Jormio. Unum solum est in quo vincis me. Inter- rogavit abbas Macarius : Quodnam est illud ? Res- pondit : Humilitas tua. Ac propterea adversus te nihil possum. balem Macarium Ægyptium, dicentes : Qui fit ut sive comedas sive jejunes, corpus tuum pariter sic- cum sit ? Responditque illis senex : Lignum quod versat sarmenta quæ comburuntur, omnino ab igne consumitur. Simili modo si mentem suam homo in timore Dei mundaverit, ipse Dei timor corpus ejus consumit. e Sceti in Terenuthim; et ingressus est in ſanum B C ut dormiret. Erant autem ibi vetera ethnicorum ca- D davera : e quibus unum acceptum posuit sub capite suo, velut embrimium. Damones ergo intuiti auda- ciam ejus, invidia ducti sunt ; ac volentes eum ter- rere, velut feminam de nomine vocabant, dieen- tes: Illa, veni nobiscum ad balneum : respondit autem alius dæmon sub ipso tanquam e mortuis, sic : Peregrinum habeo super me, nec possum ve nire. At senex territus non est, sed audacter ver- berabat corpus, Surge, inquiens, vade in tenebras, si potes. Quo audito dæmones clamaverunt voce 9. lterum memoravit : Ad abbatem Macarium 40. (93) Dicebant de abbate Macario, quod si 11. (94) Proficiscens aliquando abbas Macarius a 12. (95) Interrogaverunt quidam e Patribus ab- 15. (96) Profectus est aliquando abbas Macarius (93) Vit. Patr. iv, 26. (94) Vit. Patr. xv, 26. (95) Vit. Patr. III, 8. (96) Vit. Patr. VII, 10.

μεγάλῳ τῷ Αἰγυπτίῳ. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ εἰσὶν οἱ ἀδελφοὶ κεχωρισμένοι, ἀλλὰ Μακάριός ἐστι κεχωρι σμένος· ἦν γὰρ ἀγαπῶν αὐτόν. Ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος, ὅτι ἐχωρίσθη ὑπὸ τοῦ γέροντος, καὶ ἔφυ γεν εἰς τὸ ἔλος. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ μέγας, καὶ εὑρίσκει αὐτὸν τιτρωσκόμενον ὑπὸ τῶν κωνώπων, καὶ λέγει αὐτῷ· Σὺ ἐχώρισας τοὺς ἀδελ φούς, καὶ ἰδοὺ εἶχον ἀναχωρῆσαι εἰς τὴν κώμην. Ἐγὼ δέ σε ἐχώρισα, καὶ σὺ ὡς καλή παρθένος εἰς τὸν ἐσώτερον κοιτώνα έφυγες ὧδε. Ἐγὼ δὲ καλέσας τοὺς ἀδελφούς, ἔμαθον παρ' αὐτῶν, καὶ εἶπον· Οὐδὲν τούτων γέγονε. Βλέπε οὖν καὶ σὺ, ἀδελφὲ, μὴ ἀπὸ δαιμόνων ἐχλευάσθης (οὐδὲν γὰρ ἑώρακας), ἀλλὰ βάλε μετάνοιαν ὑπὲρ τοῦ σφάλματός σου. Ὁ δὲ εἶπεν· Α καὶ ἦλθόν τινες, καὶ εἶπον τῷ ἀ66, Μακαρίῳ τῷ Αt Β Εἰ θέλεις, δός μοι μετάνοιαν. Ἰδὼν δὲ ὁ γέρων τὴν ταπείνωσιν αὐτοῦ, ἔλεγεν· Υπαγε, καὶ νήστευσαν τρεῖς ἑβδομάδας, κατὰ ἑβδομάδα ἐσθίων. Αὕτη γὰρ ἦν Η εργασία αὐτοῦ πάντοτε, τὰς ἑβδομάδας νηστεύειν. κ6'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ εἰς Σκῆτιν· θέλω ἡσυχάσαι, καὶ οὐκ ἀφιοῦσί με οἱ ἀδελ φοί. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· θεωρῶ ὅτι ἡ φύσις σου ἀπαλή ἐστι, καὶ οὐ δύναται ἀποστρέψαι ἀδελφόν· ἀλλ᾽ ἐὰν θέλῃς ἡσυχάσαι, ύπαγε εἰς τὴν ἔρημον ἔσω εἰς τὴν Πέτραν, κἀκεῖ ἡσυχάζεις. Καὶ τοῦτο ἐποίησε, καὶ ἀνεπάη. κγ'. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66. Μακαρίῳ τῷ Αἰγυπτίῳ, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α663, εἰπέ μοι ῥῆμα πῶς σωθῶ. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ὕπαγε εἰς τὸ μνη μεῖον, καὶ ὕβρισον τους νεκρούς. Απελθὼν οὖν ὁ ἀδελφὸς, ὕβρισε καὶ ἐλίθασε· καὶ ἐλθὼν ἀπήγγειλε τῷ γέροντι. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐδέν σοι ἐλάλησαν ; Ὁ δὲ ἔφη· Οὐχί. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων - Υπαγε πάλιν αὔριον, καὶ δόξασον αὐτούς. Απελθὼν οὖν ὁ ἀδελφὸς, ἐδόξασεν αὐτοὺς, λέγων· Απόστολοι, ἅγιοι, καὶ δί- καιοι. Καὶ ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐδόξασα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐδέν σοι ἀπεκρίθησαν ; Εφη ὁ ἀδελφός· Οὐχι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οίδας πόσα ήτίμασας αὐτοὺς, καὶ οὐδέν σοι ἀπεκρίθησαν, καὶ πόσα ἐδόξασας αὐτούς, καὶ οὐδέν σοι ἐλάλησαν· οὕτως καὶ σὺ, ἐὰν θέλῃς σωθῆναι, γενοῦ νεκρός· μήτε τὴν ἀδικίαν τῶν ἀνθρώπων, μήτε τὴν δόξαν αὐτῶν λογίσῃ, ὡς οἱ νεκροί· καὶ δύνασαι σωθῆναι. κδ'. Παρερχόμενος ποτε ὁ ἀ€6ᾶς Μακάριος μετά ἀδελφῶν διὰ τῆς Αἰγύπτου, ἤκουσε παιδίου λέγοντος τῇ μητρὶ αὐτοῦ· Ἀμμα, πλούσιός τις ἀγαπᾷ με, καὶ μισῶ αὐτόν· καὶ πτωχὸς μισεῖ με, καὶ ἀγαπῶ αὐτόν. Καὶ ἀκούσας ὁ ἀββᾶς Μακάριος, ἐθαύμασε. Καὶ λέ- γουσιν αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο, Πάτ τερ, ὅτι ἐθαύμασας; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων Αληθῶς ὁ Κύριος ἡμῶν πλούσιός ἐστι καὶ ἀγαπᾷ ἡμᾶς, καὶ οὐ θέλομεν αὐτοῦ ἀκοῦσαι· ὁ δὲ ἐχθρὸς ἡμῶν διάβολος πτωχός ἐστι καὶ μισεῖ ἡμᾶς, καὶ ἀγα πῶμεν αὐτοῦ τὴν ἀκαθαρσίαν. • κε'. Παρεκάλεσεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν αὐτὸν μετά πολύ λῶν δακρύων, λέγων· Ειπέ μοι ῥῆμα τῶς σωθος. Αποκριθεὶς δὲ ὁ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Τὸ πράγμα δ ζητεῖς, ἀπῆλθε νῦν ἀπὸ τῶν μοναχῶν. • APPENDIX AD PALLADIUM. Macarius urbicus : et venerunt nonnulli, nuntia- runtque abbati Macario magno, Ægyptio. Qui affir- mavit, fratres non esse segregatos, sed Macarium ; etenim diligebat eum. Auditu accepit abbas Maca- rius quod a sene excommunicatus fuisset, fugitque ad paludem. Egressus itaque est abbas Macarius magnus; ac reperit eum a culicibus perforatum ; dicitque ei: Tu segregasti fratres; et ecce seces- suri sunt in vicum. Ego vero segregavi te ; tuque veluti pulchra virgo, in interius cubiculum fugisti huc. ego vocatis fratribus, ab ipsis didici, nihil borum factum esse. Vide igitur, tu frater, ne a dæmonibus illusus fueris. Nam nihil vidisti. Sed veniam incurvatus pete pro delicto tuo. Ille autem dixit : Si vis, da mihi penitentiam. Videns ergo senex humilitatem illius, ait: Vade, jejuna tres hebdomadas, semel singulis hebdomadis comedens. Hæc scilicet erat illius perpetua operatio, hebdo- miadas jejunare. Sceti Volo cum quiete ac silentio vivere, nec sinunt me fratres. Ait illi abbas Macarius : Video te indolis mollioris esse, nec posse fratrem a te avertere ; sed si desideras quietam vitam, profei- scere ad eremum, intro, in Petra, et illic quiete de- ges. Atque hoc fecit, et conquievit. plium, et dixit ei : Abba, efare mihi verbum, quo- nam modo salvus ero. Ait senex : Vade ad sepul- crum, et maledictis mortuos impete. Abiens igitur frater, conviciis et lapidibus appetiit ; reversusque aununtiavit seni. Quærit ab eo Nihilne tibi locuti sunt? Ille: Nihil. Tum senex inquit : Iterum proficiscere cras, laudibus eos effer. Pergens itaque frater, collaudavit eos, vo- cans : Apostoli, sancti, justi. Tum adiit senem, lixitque : Laudavi. Ille ei : Nihil tibi responderunt? Frater : Nullo modo. Tunc senex indit : Nosti quantis eos contumeliis affeceris, nec quidquam reposuerunt tibi; et quantis eosdem laudibus orna- veris, nihilque ad te prolocuti sunt : ita etiam tu, si salutem consequi desideras, mortuus fias; nec injurias hominum, nec laudes eorum cogites, in- star mortuorum; sic poteris salvus fieri. C Ægyptum una cum fratribus, audivit puerum ita matri suæ loquentem : Mater, quidam dives diligit me, et odi eum ; pauper vero odit me, ac eum diligo. Quo audito sermone, admiratus est abbas Macarius. Dicunt ei fratres: Quid hoc verbi est, Pater, quod affectus sis admiratione? Respondit il- lis senex Revera Dominus noster dives est dili- gitque nos, nec volumus illi obtemperare; inimi. cus autem noster diabolus pauper est odioque nos prosequitur, et diligimus ejus impuritatem. Pamen, dicens : Eloquere mihi verbum, quo modo assecuturus siin salutem. Senex vero ei respondit : Quam quæris rem, nunc recessit a monachis. 22. Dixit abbas Moyses abbati Macario in 23. Frater convenit abbatem Macarium Egy- 24. Præteriens aliquando abbas Macarius per D 25. Rogavit eumdem multis cum lacrymis abbas

μεγάλῳ τῷ Αἰγυπτίῳ. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ εἰσὶν οἱ ἀδελφοὶ κεχωρισμένοι, ἀλλὰ Μακάριός ἐστι κεχωρι σμένος· ἦν γὰρ ἀγαπῶν αὐτόν. Ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος, ὅτι ἐχωρίσθη ὑπὸ τοῦ γέροντος, καὶ ἔφυ γεν εἰς τὸ ἔλος. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ μέγας, καὶ εὑρίσκει αὐτὸν τιτρωσκόμενον ὑπὸ τῶν κωνώπων, καὶ λέγει αὐτῷ· Σὺ ἐχώρισας τοὺς ἀδελ φούς, καὶ ἰδοὺ εἶχον ἀναχωρῆσαι εἰς τὴν κώμην. Ἐγὼ δέ σε ἐχώρισα, καὶ σὺ ὡς καλή παρθένος εἰς τὸν ἐσώτερον κοιτώνα έφυγες ὧδε. Ἐγὼ δὲ καλέσας τοὺς ἀδελφούς, ἔμαθον παρ' αὐτῶν, καὶ εἶπον· Οὐδὲν τούτων γέγονε. Βλέπε οὖν καὶ σὺ, ἀδελφὲ, μὴ ἀπὸ δαιμόνων ἐχλευάσθης (οὐδὲν γὰρ ἑώρακας), ἀλλὰ βάλε μετάνοιαν ὑπὲρ τοῦ σφάλματός σου. Ὁ δὲ εἶπεν· Α καὶ ἦλθόν τινες, καὶ εἶπον τῷ ἀ66, Μακαρίῳ τῷ Αt Β Εἰ θέλεις, δός μοι μετάνοιαν. Ἰδὼν δὲ ὁ γέρων τὴν ταπείνωσιν αὐτοῦ, ἔλεγεν· Υπαγε, καὶ νήστευσαν τρεῖς ἑβδομάδας, κατὰ ἑβδομάδα ἐσθίων. Αὕτη γὰρ ἦν Η εργασία αὐτοῦ πάντοτε, τὰς ἑβδομάδας νηστεύειν. κ6'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ εἰς Σκῆτιν· θέλω ἡσυχάσαι, καὶ οὐκ ἀφιοῦσί με οἱ ἀδελ φοί. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακάριος· θεωρῶ ὅτι ἡ φύσις σου ἀπαλή ἐστι, καὶ οὐ δύναται ἀποστρέψαι ἀδελφόν· ἀλλ᾽ ἐὰν θέλῃς ἡσυχάσαι, ύπαγε εἰς τὴν ἔρημον ἔσω εἰς τὴν Πέτραν, κἀκεῖ ἡσυχάζεις. Καὶ τοῦτο ἐποίησε, καὶ ἀνεπάη. κγ'. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66. Μακαρίῳ τῷ Αἰγυπτίῳ, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α663, εἰπέ μοι ῥῆμα πῶς σωθῶ. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ὕπαγε εἰς τὸ μνη μεῖον, καὶ ὕβρισον τους νεκρούς. Απελθὼν οὖν ὁ ἀδελφὸς, ὕβρισε καὶ ἐλίθασε· καὶ ἐλθὼν ἀπήγγειλε τῷ γέροντι. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐδέν σοι ἐλάλησαν ; Ὁ δὲ ἔφη· Οὐχί. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων - Υπαγε πάλιν αὔριον, καὶ δόξασον αὐτούς. Απελθὼν οὖν ὁ ἀδελφὸς, ἐδόξασεν αὐτοὺς, λέγων· Απόστολοι, ἅγιοι, καὶ δί- καιοι. Καὶ ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐδόξασα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐδέν σοι ἀπεκρίθησαν ; Εφη ὁ ἀδελφός· Οὐχι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οίδας πόσα ήτίμασας αὐτοὺς, καὶ οὐδέν σοι ἀπεκρίθησαν, καὶ πόσα ἐδόξασας αὐτούς, καὶ οὐδέν σοι ἐλάλησαν· οὕτως καὶ σὺ, ἐὰν θέλῃς σωθῆναι, γενοῦ νεκρός· μήτε τὴν ἀδικίαν τῶν ἀνθρώπων, μήτε τὴν δόξαν αὐτῶν λογίσῃ, ὡς οἱ νεκροί· καὶ δύνασαι σωθῆναι. κδ'. Παρερχόμενος ποτε ὁ ἀ€6ᾶς Μακάριος μετά ἀδελφῶν διὰ τῆς Αἰγύπτου, ἤκουσε παιδίου λέγοντος τῇ μητρὶ αὐτοῦ· Ἀμμα, πλούσιός τις ἀγαπᾷ με, καὶ μισῶ αὐτόν· καὶ πτωχὸς μισεῖ με, καὶ ἀγαπῶ αὐτόν. Καὶ ἀκούσας ὁ ἀββᾶς Μακάριος, ἐθαύμασε. Καὶ λέ- γουσιν αὐτῷ οἱ ἀδελφοί· Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο, Πάτ τερ, ὅτι ἐθαύμασας; Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων Αληθῶς ὁ Κύριος ἡμῶν πλούσιός ἐστι καὶ ἀγαπᾷ ἡμᾶς, καὶ οὐ θέλομεν αὐτοῦ ἀκοῦσαι· ὁ δὲ ἐχθρὸς ἡμῶν διάβολος πτωχός ἐστι καὶ μισεῖ ἡμᾶς, καὶ ἀγα πῶμεν αὐτοῦ τὴν ἀκαθαρσίαν. • κε'. Παρεκάλεσεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν αὐτὸν μετά πολύ λῶν δακρύων, λέγων· Ειπέ μοι ῥῆμα τῶς σωθος. Αποκριθεὶς δὲ ὁ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Τὸ πράγμα δ ζητεῖς, ἀπῆλθε νῦν ἀπὸ τῶν μοναχῶν. • APPENDIX AD PALLADIUM. Macarius urbicus : et venerunt nonnulli, nuntia- runtque abbati Macario magno, Ægyptio. Qui affir- mavit, fratres non esse segregatos, sed Macarium ; etenim diligebat eum. Auditu accepit abbas Maca- rius quod a sene excommunicatus fuisset, fugitque ad paludem. Egressus itaque est abbas Macarius magnus; ac reperit eum a culicibus perforatum ; dicitque ei: Tu segregasti fratres; et ecce seces- suri sunt in vicum. Ego vero segregavi te ; tuque veluti pulchra virgo, in interius cubiculum fugisti huc. ego vocatis fratribus, ab ipsis didici, nihil borum factum esse. Vide igitur, tu frater, ne a dæmonibus illusus fueris. Nam nihil vidisti. Sed veniam incurvatus pete pro delicto tuo. Ille autem dixit : Si vis, da mihi penitentiam. Videns ergo senex humilitatem illius, ait: Vade, jejuna tres hebdomadas, semel singulis hebdomadis comedens. Hæc scilicet erat illius perpetua operatio, hebdo- miadas jejunare. Sceti Volo cum quiete ac silentio vivere, nec sinunt me fratres. Ait illi abbas Macarius : Video te indolis mollioris esse, nec posse fratrem a te avertere ; sed si desideras quietam vitam, profei- scere ad eremum, intro, in Petra, et illic quiete de- ges. Atque hoc fecit, et conquievit. plium, et dixit ei : Abba, efare mihi verbum, quo- nam modo salvus ero. Ait senex : Vade ad sepul- crum, et maledictis mortuos impete. Abiens igitur frater, conviciis et lapidibus appetiit ; reversusque aununtiavit seni. Quærit ab eo Nihilne tibi locuti sunt? Ille: Nihil. Tum senex inquit : Iterum proficiscere cras, laudibus eos effer. Pergens itaque frater, collaudavit eos, vo- cans : Apostoli, sancti, justi. Tum adiit senem, lixitque : Laudavi. Ille ei : Nihil tibi responderunt? Frater : Nullo modo. Tunc senex indit : Nosti quantis eos contumeliis affeceris, nec quidquam reposuerunt tibi; et quantis eosdem laudibus orna- veris, nihilque ad te prolocuti sunt : ita etiam tu, si salutem consequi desideras, mortuus fias; nec injurias hominum, nec laudes eorum cogites, in- star mortuorum; sic poteris salvus fieri. C Ægyptum una cum fratribus, audivit puerum ita matri suæ loquentem : Mater, quidam dives diligit me, et odi eum ; pauper vero odit me, ac eum diligo. Quo audito sermone, admiratus est abbas Macarius. Dicunt ei fratres: Quid hoc verbi est, Pater, quod affectus sis admiratione? Respondit il- lis senex Revera Dominus noster dives est dili- gitque nos, nec volumus illi obtemperare; inimi. cus autem noster diabolus pauper est odioque nos prosequitur, et diligimus ejus impuritatem. Pamen, dicens : Eloquere mihi verbum, quo modo assecuturus siin salutem. Senex vero ei respondit : Quam quæris rem, nunc recessit a monachis. 22. Dixit abbas Moyses abbati Macario in 23. Frater convenit abbatem Macarium Egy- 24. Præteriens aliquando abbas Macarius per D 25. Rogavit eumdem multis cum lacrymis abbas

κ.'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος τῷ ἀ66] Α Ἀντωνίῳ· καὶ λαλήσας αὐτῷ, ὑπέστρεψεν εἰς Σκῆ- εν. Καὶ ἦλθον οἱ Πατέρες εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἐλάλουν, εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Εφην τῷ ἀ66] Αντωνίῳ, ὡς οὐκ ἔχομεν προσφορὰν ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν. Καὶ ἤρξαντο οἱ Πατέρες λαλεῖν περὶ ἄλλων, καὶ οὐκ ἠρώτησαν ἔτι μαθεῖν τὴν ἀπόκρισιν παρὰ τοῦ γέροντος, οὔτε ὁ γέρων αὐτοῖς εἶπε. Τοῦτο οὖν Πλεγέ τις τῶν Πατέρων, ὅτι ἐὰν ἴδωσιν οἱ Πατέρες ότι λανθάνει τοὺς ἀδελφοὺς τῷ σε ερωτῆσαι περί πράγματος ὠφελοῦντος αὐτοὺς, ἀναγκάζουσιν ἑαυτοὺς εἰπεῖν ἀρχὴν τοῦ λόγου· ἐὰν δὲ μὴ ἀναγκασθῶσι παρ μὲ τῶν ἀδελφῶν, οὐκ ἔτι λαλοῦσι τὸν λόγον· ἵνα μὴ εὑρεθῶσιν ὡς μὴ ἐπερωτώμενοι καὶ λαλοῦντες, καὶ ὡς ἀργολογία εὑρίσκηται. κα. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ησαΐας τὸν ἀββᾶν Μακά- Β μον, λέγων· Εἰπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ μων· Φεύγε τοὺς ἀνθρώπους. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ησαΐας· Τί ἐστι τὸ φεύγειν τοὺς ἀνθρώπους; Ο δὲ τέρων εἶπεν αὐτῷ· Τὸ καθίσαι εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ κλεῦσαι τὰς ἁμαρτίας σου. π. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος ὁ μαθητὴς τοῦ ἐδδὲ Μακαρίου, ὅτι Παρεκάλεσα τὸν Πατέρα μου, λέγων· Ειπέ μοι λόγον. Ο δὲ ἔφη· Μὴ κακοποιήσῃς σιά, μηδὲ κατακρίνῃς τινά. Ταῦτα τήρει, καὶ σώζῃ. ε. Εἶπεν ὁ ἀββας Μακάριος· Μὴ κοιμηθῇς εἰς πελλίον ἀδελφοῦ ἔχοντος κακήν φήμην. γ. Παρέβαλόν ποτε τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ ἀδελφοὶ εἰς Σκήτιν, καὶ οὐχ εὗρον ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ οὐδὲν, εἰ μὴ ὕδωρ σαπρόν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· '1662, δεῦρο ἄνω εἰς τὴν κώμην, καὶ ἀναπαύομέν σε. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οἴδατε, ἀδελφοί, τὸ ἀρτοκοπεῖον τοῦ δεῖνος εἰς τὴν κώμην ; Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. Εφη αυτ τοῖς ὁ γέρων· Κἀγὼ οἶδα αὐτό. Οἴδατε καὶ τὸ χωρίον τοῦ δεῖνος ὅπου ὁ ποταμὸς κρούει; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Κἀγὼ οἶδα αυτό. Οτε εν θέλω, οὐ χρείαν ὑμῶν ἔχω, ἀλλ' ἐμαυτῷ ἀνα βάζω κ λα'. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Μακαρίου, ὅτι εἰ προσ- ἤρχετο αὐτῷ ἀδελφὸς, ὡς ἁγίῳ γέροντι καὶ μεγάλῳ μετά φόβου, οὐδὲν ἐλάλει αὐτῷ. Εἰ δὲ ἔλεγεν αὐτῷ τις τῶν ἀδελφῶν ὡς ἐξουθενῶν αὐτόν· '1662, ἆρα ὅταν ἧς καμηλίτης καὶ ἔκλεπτες νίτρον καὶ ἐπώλεις αὐτό, οκ ερών σε ο! τηρηταί “; Εἰ ταῦτά τις ἔλεγεν αὐτῷ, ἐλάλει αὐτῷ μετὰ χαρᾶς, εἴ τι αὐτὸν ἠρώτα. ότι γέγονε καθώς ἐστι γεγραμμένον θεὸς ἐπίγειος, ὅτι ὥσπερ ἐστὶν ὁ Θεὸς σκεπάζων τὸν κόσμον, οὕτως γέγονεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος σκεπάζων τὰ ἐλαττώ ματα, ὁ ἔβλεπεν ὡς μὴ βλέπων, καὶ ἃ ἤκουεν ὡς μὴ ἀκούων. Αγ. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Βιτίμιος, ὅτι ἔλεγεν ὁ 16ος Μακάριος· Καθημένου μου ποτε εἰς Σκῆτιν, κατέβησαν δύο νεώτεροι ξενικοὶ ἐκεῖ· καὶ ὁ μὲν εἰς ΔΙ. τό. • αναβιβάζω. • κριταί. Εt 粥 APOPHTHEGMATA PATRUM. Pro Al. Macarius, labitoque ad eum sermone, Scetim re- versus est. Obviam ei processerunt Patres. Et in colloquio ait illis senex: Abbali Antonio dixi, quod in loco nostro careamus oblatione. Caperunt Pa- tres disserere aliis de rebus, nec requisierunt re- sponsum discere a sene, nec senex eis proloculus est. Hoc ergo pronuntiabat Patrum quidam : Cum viderint Patres, e fratrum memoria excidere ut in- terrogent de re iis utili, necessitatem sibi impo- nuut principium orationis proferendi : quod si a fratribus non adigantur, non persequuntur sermo - nem, ut ne deprehendantur locuti neque interro- gati, videaturque esse otiosa loquela. abbatem Macarium: Profer mibi sententiam. dixit ei senex : Homines fuge. Rursus abbas Isaias : Quid est fugere homines? Senex vero: Sedere in cella tua, et deflere tua peccata. batis Macarii: Rogavi Patrem meum, ut aliquid mihi diceret. Illius autem oratio fuit: Neminem laeseris, neminem condemnaveris. Hæc observa, et salvus des. fratris qui malam famam habet. Macarium Sceti agentem, nec quidquam invene- runt in cella ejus, nisi aquam putridam. Dicunt ei: C Abba, ascende in pagum, reliciemus te. Excepit senex: Nostis, fratres, illius talis hominis pistri- pum in pago ? Respondent: Etiam. Tum senex : Ego quoque novi. Scitis et prædiuin illius, ubi fluvius salit? Aiunt: Scimus. Ego quoque scio, in- quit senex. Quando igitur placet, vestri opus non habeo, sed mihi apporto. D eum accederet frater, cum timore, tanquam ad sanctum et magnum senem, nihíl ei loquebatur. Si vero fratrum quispiam tanquam nibili faciens ei diceret: Abba, quando eras cambelarius, et ni- trum furabaris, ac vendebas, nonne verberabant te custodes? Si ita quis esset prolocutus, huic cum gaudio si quid interrogasset, responsum dabat. (6) De abbate Macario magno asserebant, quod exstiterit, sicut scriptum est, deus terrestris. Quia quemadmodum Deus mundum tegit, ita abbas Macarius delicta obtegebat; quæ viderat quasi non vidisset, quæ audierat quasi non audiisset. retulerit abbas Macarius: Sedente me aliquando in Scali, descenderunt illue duo juvenes peregrini; 11, 26. 20. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μακαρίου τοῦ μεγάλου, (3) Vit. Patr. xII, 2. (6) Append. p. 1006, n. 107; Constitut, apostol. 96. Aliquando abbatem Antonium convenit abbas 27. Hunc in modum percontatus est abbas Isaias 28. Hoc referebat abbas Paphnulius, discipulus ab- 29. Dixit abbas Macarius: Noli dormire iu cella 30. Accesserunt aliquando fratres ad abbatem 31. (5) Aiebant de abbate Macario, quod si ad 33. (7) Narratio abbatis Vitimii exstitit, quod ita (7) Vit. Patr. 111, 2.

κ.'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος τῷ ἀ66] Α Ἀντωνίῳ· καὶ λαλήσας αὐτῷ, ὑπέστρεψεν εἰς Σκῆ- εν. Καὶ ἦλθον οἱ Πατέρες εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἐλάλουν, εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Εφην τῷ ἀ66] Αντωνίῳ, ὡς οὐκ ἔχομεν προσφορὰν ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν. Καὶ ἤρξαντο οἱ Πατέρες λαλεῖν περὶ ἄλλων, καὶ οὐκ ἠρώτησαν ἔτι μαθεῖν τὴν ἀπόκρισιν παρὰ τοῦ γέροντος, οὔτε ὁ γέρων αὐτοῖς εἶπε. Τοῦτο οὖν Πλεγέ τις τῶν Πατέρων, ὅτι ἐὰν ἴδωσιν οἱ Πατέρες ότι λανθάνει τοὺς ἀδελφοὺς τῷ σε ερωτῆσαι περί πράγματος ὠφελοῦντος αὐτοὺς, ἀναγκάζουσιν ἑαυτοὺς εἰπεῖν ἀρχὴν τοῦ λόγου· ἐὰν δὲ μὴ ἀναγκασθῶσι παρ μὲ τῶν ἀδελφῶν, οὐκ ἔτι λαλοῦσι τὸν λόγον· ἵνα μὴ εὑρεθῶσιν ὡς μὴ ἐπερωτώμενοι καὶ λαλοῦντες, καὶ ὡς ἀργολογία εὑρίσκηται. κα. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ησαΐας τὸν ἀββᾶν Μακά- Β μον, λέγων· Εἰπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ μων· Φεύγε τοὺς ἀνθρώπους. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ησαΐας· Τί ἐστι τὸ φεύγειν τοὺς ἀνθρώπους; Ο δὲ τέρων εἶπεν αὐτῷ· Τὸ καθίσαι εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ κλεῦσαι τὰς ἁμαρτίας σου. π. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος ὁ μαθητὴς τοῦ ἐδδὲ Μακαρίου, ὅτι Παρεκάλεσα τὸν Πατέρα μου, λέγων· Ειπέ μοι λόγον. Ο δὲ ἔφη· Μὴ κακοποιήσῃς σιά, μηδὲ κατακρίνῃς τινά. Ταῦτα τήρει, καὶ σώζῃ. ε. Εἶπεν ὁ ἀββας Μακάριος· Μὴ κοιμηθῇς εἰς πελλίον ἀδελφοῦ ἔχοντος κακήν φήμην. γ. Παρέβαλόν ποτε τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ ἀδελφοὶ εἰς Σκήτιν, καὶ οὐχ εὗρον ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ οὐδὲν, εἰ μὴ ὕδωρ σαπρόν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· '1662, δεῦρο ἄνω εἰς τὴν κώμην, καὶ ἀναπαύομέν σε. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οἴδατε, ἀδελφοί, τὸ ἀρτοκοπεῖον τοῦ δεῖνος εἰς τὴν κώμην ; Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. Εφη αυτ τοῖς ὁ γέρων· Κἀγὼ οἶδα αὐτό. Οἴδατε καὶ τὸ χωρίον τοῦ δεῖνος ὅπου ὁ ποταμὸς κρούει; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Κἀγὼ οἶδα αυτό. Οτε εν θέλω, οὐ χρείαν ὑμῶν ἔχω, ἀλλ' ἐμαυτῷ ἀνα βάζω κ λα'. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Μακαρίου, ὅτι εἰ προσ- ἤρχετο αὐτῷ ἀδελφὸς, ὡς ἁγίῳ γέροντι καὶ μεγάλῳ μετά φόβου, οὐδὲν ἐλάλει αὐτῷ. Εἰ δὲ ἔλεγεν αὐτῷ τις τῶν ἀδελφῶν ὡς ἐξουθενῶν αὐτόν· '1662, ἆρα ὅταν ἧς καμηλίτης καὶ ἔκλεπτες νίτρον καὶ ἐπώλεις αὐτό, οκ ερών σε ο! τηρηταί “; Εἰ ταῦτά τις ἔλεγεν αὐτῷ, ἐλάλει αὐτῷ μετὰ χαρᾶς, εἴ τι αὐτὸν ἠρώτα. ότι γέγονε καθώς ἐστι γεγραμμένον θεὸς ἐπίγειος, ὅτι ὥσπερ ἐστὶν ὁ Θεὸς σκεπάζων τὸν κόσμον, οὕτως γέγονεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος σκεπάζων τὰ ἐλαττώ ματα, ὁ ἔβλεπεν ὡς μὴ βλέπων, καὶ ἃ ἤκουεν ὡς μὴ ἀκούων. Αγ. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Βιτίμιος, ὅτι ἔλεγεν ὁ 16ος Μακάριος· Καθημένου μου ποτε εἰς Σκῆτιν, κατέβησαν δύο νεώτεροι ξενικοὶ ἐκεῖ· καὶ ὁ μὲν εἰς ΔΙ. τό. • αναβιβάζω. • κριταί. Εt 粥 APOPHTHEGMATA PATRUM. Pro Al. Macarius, labitoque ad eum sermone, Scetim re- versus est. Obviam ei processerunt Patres. Et in colloquio ait illis senex: Abbali Antonio dixi, quod in loco nostro careamus oblatione. Caperunt Pa- tres disserere aliis de rebus, nec requisierunt re- sponsum discere a sene, nec senex eis proloculus est. Hoc ergo pronuntiabat Patrum quidam : Cum viderint Patres, e fratrum memoria excidere ut in- terrogent de re iis utili, necessitatem sibi impo- nuut principium orationis proferendi : quod si a fratribus non adigantur, non persequuntur sermo - nem, ut ne deprehendantur locuti neque interro- gati, videaturque esse otiosa loquela. abbatem Macarium: Profer mibi sententiam. dixit ei senex : Homines fuge. Rursus abbas Isaias : Quid est fugere homines? Senex vero: Sedere in cella tua, et deflere tua peccata. batis Macarii: Rogavi Patrem meum, ut aliquid mihi diceret. Illius autem oratio fuit: Neminem laeseris, neminem condemnaveris. Hæc observa, et salvus des. fratris qui malam famam habet. Macarium Sceti agentem, nec quidquam invene- runt in cella ejus, nisi aquam putridam. Dicunt ei: C Abba, ascende in pagum, reliciemus te. Excepit senex: Nostis, fratres, illius talis hominis pistri- pum in pago ? Respondent: Etiam. Tum senex : Ego quoque novi. Scitis et prædiuin illius, ubi fluvius salit? Aiunt: Scimus. Ego quoque scio, in- quit senex. Quando igitur placet, vestri opus non habeo, sed mihi apporto. D eum accederet frater, cum timore, tanquam ad sanctum et magnum senem, nihíl ei loquebatur. Si vero fratrum quispiam tanquam nibili faciens ei diceret: Abba, quando eras cambelarius, et ni- trum furabaris, ac vendebas, nonne verberabant te custodes? Si ita quis esset prolocutus, huic cum gaudio si quid interrogasset, responsum dabat. (6) De abbate Macario magno asserebant, quod exstiterit, sicut scriptum est, deus terrestris. Quia quemadmodum Deus mundum tegit, ita abbas Macarius delicta obtegebat; quæ viderat quasi non vidisset, quæ audierat quasi non audiisset. retulerit abbas Macarius: Sedente me aliquando in Scali, descenderunt illue duo juvenes peregrini; 11, 26. 20. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μακαρίου τοῦ μεγάλου, (3) Vit. Patr. xII, 2. (6) Append. p. 1006, n. 107; Constitut, apostol. 96. Aliquando abbatem Antonium convenit abbas 27. Hunc in modum percontatus est abbas Isaias 28. Hoc referebat abbas Paphnulius, discipulus ab- 29. Dixit abbas Macarius: Noli dormire iu cella 30. Accesserunt aliquando fratres ad abbatem 31. (5) Aiebant de abbate Macario, quod si ad 33. (7) Narratio abbatis Vitimii exstitit, quod ita (7) Vit. Patr. 111, 2.

κ.'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος τῷ ἀ66] Α Ἀντωνίῳ· καὶ λαλήσας αὐτῷ, ὑπέστρεψεν εἰς Σκῆ- εν. Καὶ ἦλθον οἱ Πατέρες εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Καὶ ὡς ἐλάλουν, εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Εφην τῷ ἀ66] Αντωνίῳ, ὡς οὐκ ἔχομεν προσφορὰν ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν. Καὶ ἤρξαντο οἱ Πατέρες λαλεῖν περὶ ἄλλων, καὶ οὐκ ἠρώτησαν ἔτι μαθεῖν τὴν ἀπόκρισιν παρὰ τοῦ γέροντος, οὔτε ὁ γέρων αὐτοῖς εἶπε. Τοῦτο οὖν Πλεγέ τις τῶν Πατέρων, ὅτι ἐὰν ἴδωσιν οἱ Πατέρες ότι λανθάνει τοὺς ἀδελφοὺς τῷ σε ερωτῆσαι περί πράγματος ὠφελοῦντος αὐτοὺς, ἀναγκάζουσιν ἑαυτοὺς εἰπεῖν ἀρχὴν τοῦ λόγου· ἐὰν δὲ μὴ ἀναγκασθῶσι παρ μὲ τῶν ἀδελφῶν, οὐκ ἔτι λαλοῦσι τὸν λόγον· ἵνα μὴ εὑρεθῶσιν ὡς μὴ ἐπερωτώμενοι καὶ λαλοῦντες, καὶ ὡς ἀργολογία εὑρίσκηται. κα. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ησαΐας τὸν ἀββᾶν Μακά- Β μον, λέγων· Εἰπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέ μων· Φεύγε τοὺς ἀνθρώπους. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ησαΐας· Τί ἐστι τὸ φεύγειν τοὺς ἀνθρώπους; Ο δὲ τέρων εἶπεν αὐτῷ· Τὸ καθίσαι εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ κλεῦσαι τὰς ἁμαρτίας σου. π. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος ὁ μαθητὴς τοῦ ἐδδὲ Μακαρίου, ὅτι Παρεκάλεσα τὸν Πατέρα μου, λέγων· Ειπέ μοι λόγον. Ο δὲ ἔφη· Μὴ κακοποιήσῃς σιά, μηδὲ κατακρίνῃς τινά. Ταῦτα τήρει, καὶ σώζῃ. ε. Εἶπεν ὁ ἀββας Μακάριος· Μὴ κοιμηθῇς εἰς πελλίον ἀδελφοῦ ἔχοντος κακήν φήμην. γ. Παρέβαλόν ποτε τῷ ἀ66ᾷ Μακαρίῳ ἀδελφοὶ εἰς Σκήτιν, καὶ οὐχ εὗρον ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ οὐδὲν, εἰ μὴ ὕδωρ σαπρόν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· '1662, δεῦρο ἄνω εἰς τὴν κώμην, καὶ ἀναπαύομέν σε. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οἴδατε, ἀδελφοί, τὸ ἀρτοκοπεῖον τοῦ δεῖνος εἰς τὴν κώμην ; Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. Εφη αυτ τοῖς ὁ γέρων· Κἀγὼ οἶδα αὐτό. Οἴδατε καὶ τὸ χωρίον τοῦ δεῖνος ὅπου ὁ ποταμὸς κρούει; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Κἀγὼ οἶδα αυτό. Οτε εν θέλω, οὐ χρείαν ὑμῶν ἔχω, ἀλλ' ἐμαυτῷ ἀνα βάζω κ λα'. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Μακαρίου, ὅτι εἰ προσ- ἤρχετο αὐτῷ ἀδελφὸς, ὡς ἁγίῳ γέροντι καὶ μεγάλῳ μετά φόβου, οὐδὲν ἐλάλει αὐτῷ. Εἰ δὲ ἔλεγεν αὐτῷ τις τῶν ἀδελφῶν ὡς ἐξουθενῶν αὐτόν· '1662, ἆρα ὅταν ἧς καμηλίτης καὶ ἔκλεπτες νίτρον καὶ ἐπώλεις αὐτό, οκ ερών σε ο! τηρηταί “; Εἰ ταῦτά τις ἔλεγεν αὐτῷ, ἐλάλει αὐτῷ μετὰ χαρᾶς, εἴ τι αὐτὸν ἠρώτα. ότι γέγονε καθώς ἐστι γεγραμμένον θεὸς ἐπίγειος, ὅτι ὥσπερ ἐστὶν ὁ Θεὸς σκεπάζων τὸν κόσμον, οὕτως γέγονεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος σκεπάζων τὰ ἐλαττώ ματα, ὁ ἔβλεπεν ὡς μὴ βλέπων, καὶ ἃ ἤκουεν ὡς μὴ ἀκούων. Αγ. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Βιτίμιος, ὅτι ἔλεγεν ὁ 16ος Μακάριος· Καθημένου μου ποτε εἰς Σκῆτιν, κατέβησαν δύο νεώτεροι ξενικοὶ ἐκεῖ· καὶ ὁ μὲν εἰς ΔΙ. τό. • αναβιβάζω. • κριταί. Εt 粥 APOPHTHEGMATA PATRUM. Pro Al. Macarius, labitoque ad eum sermone, Scetim re- versus est. Obviam ei processerunt Patres. Et in colloquio ait illis senex: Abbali Antonio dixi, quod in loco nostro careamus oblatione. Caperunt Pa- tres disserere aliis de rebus, nec requisierunt re- sponsum discere a sene, nec senex eis proloculus est. Hoc ergo pronuntiabat Patrum quidam : Cum viderint Patres, e fratrum memoria excidere ut in- terrogent de re iis utili, necessitatem sibi impo- nuut principium orationis proferendi : quod si a fratribus non adigantur, non persequuntur sermo - nem, ut ne deprehendantur locuti neque interro- gati, videaturque esse otiosa loquela. abbatem Macarium: Profer mibi sententiam. dixit ei senex : Homines fuge. Rursus abbas Isaias : Quid est fugere homines? Senex vero: Sedere in cella tua, et deflere tua peccata. batis Macarii: Rogavi Patrem meum, ut aliquid mihi diceret. Illius autem oratio fuit: Neminem laeseris, neminem condemnaveris. Hæc observa, et salvus des. fratris qui malam famam habet. Macarium Sceti agentem, nec quidquam invene- runt in cella ejus, nisi aquam putridam. Dicunt ei: C Abba, ascende in pagum, reliciemus te. Excepit senex: Nostis, fratres, illius talis hominis pistri- pum in pago ? Respondent: Etiam. Tum senex : Ego quoque novi. Scitis et prædiuin illius, ubi fluvius salit? Aiunt: Scimus. Ego quoque scio, in- quit senex. Quando igitur placet, vestri opus non habeo, sed mihi apporto. D eum accederet frater, cum timore, tanquam ad sanctum et magnum senem, nihíl ei loquebatur. Si vero fratrum quispiam tanquam nibili faciens ei diceret: Abba, quando eras cambelarius, et ni- trum furabaris, ac vendebas, nonne verberabant te custodes? Si ita quis esset prolocutus, huic cum gaudio si quid interrogasset, responsum dabat. (6) De abbate Macario magno asserebant, quod exstiterit, sicut scriptum est, deus terrestris. Quia quemadmodum Deus mundum tegit, ita abbas Macarius delicta obtegebat; quæ viderat quasi non vidisset, quæ audierat quasi non audiisset. retulerit abbas Macarius: Sedente me aliquando in Scali, descenderunt illue duo juvenes peregrini; 11, 26. 20. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μακαρίου τοῦ μεγάλου, (3) Vit. Patr. xII, 2. (6) Append. p. 1006, n. 107; Constitut, apostol. 96. Aliquando abbatem Antonium convenit abbas 27. Hunc in modum percontatus est abbas Isaias 28. Hoc referebat abbas Paphnulius, discipulus ab- 29. Dixit abbas Macarius: Noli dormire iu cella 30. Accesserunt aliquando fratres ad abbatem 31. (5) Aiebant de abbate Macario, quod si ad 33. (7) Narratio abbatis Vitimii exstitit, quod ita (7) Vit. Patr. 111, 2.

Β είχε γένειον, ὁ δὲ ἄλλος ἀρχὴν βάλλων γενείου. Καὶ ἦλθον πρὸς μὲ λέγοντες· Ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα του άββᾶ Μακαρίου; Κἀγὼ εἶπον· Τί θέλετε αὐτόν ; Καὶ λέγουσιν· Ακούοντες τὰ περὶ αὐτοῦ καὶ τῆς Σκή- τεως, ἤλθομεν ἰδεῖν αὐτόν. Λέγω αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι. Καὶ ἔβαλον μετάνοιαν, λέγοντες· δε θέλομεν μεί και. Ἐγὼ δὲ βλέπων αὐτοὺς τρυφεροὺς καὶ ὡς ἀπὸ πλούτου, λέγω αὐτοῖς· Οὐ δύνασθε καθίσαι ὧδε. Καὶ λέγει μειζότερος· Ἐὰν μὴ δυνώμεθα καθίσει ὧδε, ὑπάγομεν ἀλλαχοῦ. Λέγω ἐγὼ τῷ λογισμῷ μου. Διατέ διώκω αὐτοὺς, καὶ σκανδαλίζονται; ὁ κόπος ποιεῖ αὐτοὺς δι' ἑαυτῶν φυγείν. Καὶ λέγω αὐτοῖς· Δεῦτε, ποιήσατε ἑαυτοῖς κελλίον, εἰ δύνασθε. Καὶ λέγουσι - Δεῖξον ἡμῖν τόπον, καὶ ποιοῦμεν. Εδωκε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων πέλεκυν “, καὶ ἀναδολίδιν ω μεστόν ψωμίων, καὶ ἄλας· ἔδειξε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων καὶ πέτραν σκλη ραν, λέγων· Λατομήσατε ὧδε, καὶ φέρετε αὐτοῖς ξύλα ἐκ τοῦ ἔλους, καὶ στεγάσαντες καθίσατε. Ενό- μιζον δὲ ἐγώ, φησὶν, ὅτι μέλλουσι διὰ τὸν κόπον ἀνα- χωρεῖν 60. Ηρώτησαν δέ με, τί ἐργάζωνται ὧδε. Λέγω αὐτοῖς· Τὴν σειράν· καὶ λαμβάνω βαῖα ἐκ τοῦ ἔλους, καὶ δεικνύω αὐτοῖς τὴν ἀρχὴν τῆς σειρᾶς, καὶ πῶς βάπτειν δεῖ, καὶ εἶπον· Ποιεῖτε σπυρίδας, καὶ παρ έχετε τοῖς φύλαξι, καὶ φέρουσιν ὑμῖν ψωμία. Λοιπόν οὖν ἐγὼ ἀνεχώρησα. Αὐτοὶ δὲ μεθ' ὑπομονῆς πάντα ἐποίησαν, ὅσα εἶπον αὐτοῖς· καὶ οὐ παρέβαλόν μει ἐπὶ τρία ἔτη. Καὶ ἔμεινα πολεμῶν τοῖς λογισμοῖς, λέγων· Τίς ἄρα ἐστὶν ἡ ἐργασία αὐτῶν, ὅτι οὐκ ἦλ θον ἐρωτῆσαι λογισμόν; Οἱ ἀπὸ μήκοθεν ως ἔρχονται πρὸς μέ· καὶ οὗτοι οἱ ἐγγὺς οὐκ ἦλθον, οὔτε δὲ πρὸς · ἄλλους ὑπῆγον· εἰ μὴ μόνον εἰς τὴν ἐκκλησίαν σιω πῶντες, λαβεῖν τὴν προσφοράν. Καὶ ηὐξάμην τ Θεῷ νηστεύσας τὴν ἑβδομάδα, ἵνα δείξῃ μοι τὴν ἐρω γασίαν αὐτῶν. ᾿Αναστὰς δὲ μετὰ τὴν ἑβδομάδα, ἀπῆλθον πρὸς αὐτοὺς ἰδεῖν τῶς κάθηνται. Καὶ κρού- σαντός μου ἀνέφξαν, καὶ ἡσπάσαντό με σιωπώντες - καὶ ποιήσας εὐχὴν, ἐκάθισα. Νεύσας δὲ ὁ μείζων τ μικροτέρῳ ἐξελθεῖν, ἐκάθισε πλέκειν σε τὴν σειράν, λαλήσας μηδέν· καὶ τῇ ὥρᾳ τῆς ἐνάτης, έκρουσε, καὶ ἦλθεν ὁ νεώτερος 4, καὶ ἐποίησε μικρὸν ἔψημα, και παρέθηκε τράπεζαν, νεύσαντος αὐτῷ τοῦ μειζο τέρου· καὶ ἔθηκεν εἰς αὐτὴν τρεῖς παξαμάδας, καὶ ἔστη σιωπῶν. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἐγείρεσθε, φάγωμεν. Καὶ ἀναστάντες, ἐφάγομεν· καὶ ἤνεγκε τὸ βαυκάλιον, καὶ ἐπίομεν. Ὡς δὲ ἐγένετο ἐσπέρα, λέγουσί μας - Ὑπάγεις ; Ἐγὼ δὲ εἶπον· Οὐχὶ, ἀλλ᾽ ὧδε κοιμώμαι. Καὶ ἔθηκάν μοι ψιάθιον παρὰ μέρος, καὶ ἑαυτοῖς εἰς τὴν γωνίαν παρὰ μέρος· καὶ ἦραν τὰς ζώνας απ τῶν καὶ τοὺς ἀναλάβους, καὶ ἔθηκαν ἑαυτοὺς ὁμοῦ εἰς τὸ ψιάθιον ἔμπροσθέν μου. Ως δὲ ἔθηκαν ἑαυτούς, ηὐξάμην τῷ Θεῷ, ἵνα μοι ἀποκαλύψῃ τὴν ἐργασίαν αὐτῶν. Καὶ ἡνεώχθη ἡ στέγη, καὶ ἐγένετο φῶς ὡς ἡμέρα οι· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐθεώρουν τὸ φῶς. Καὶ ὡς ἐνόμιζον ὅτι κοιμώμαι, νύσσει ὁ μείζων τὸν μικρό τερον εἰς τὴν πλευράν, καὶ ἐγείρονται, καὶ ζώνου- ἑαυτοὺς, καὶ ἐκτείνουσι τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐ- $8 Α1. μακρόθεν. " Αl. πλέκων, « Αl. μικρότερος. * Αl. πέλυκα. " Αl. ἀναβλίδιον. Αl. φεύγειν. άλλην. οι Αl. ἐν ἡμέρᾳ. σε Α1. ζωννύουσιν. APPENDIX AD PALLADIUM. quorum unus barbem gerebat, alter vero primam A emittebat lanuginem. Hi venerunt ad me, rogantes, ubi esset cella abbatis Macarii. Tum ego: Quid eum vultis? Aiunt : Audita ejus ac Sceleos fana, venimus ut videamus eum. Dieo: Ego sum. Facta- que corporis inclinatione, inquiunt: Hoc in loco cupimus manere. Ego vero videns cos delicatos et velut in divitiis educatos, aio: Non potestis residere hic. Tum major infit: Si non possimus remanere hic, ad alium pergemus locum. Ego intra mentem mean: Cur pello eos, et scandalum patientur? El- ficiet labor, ut ipsi sponte fugiant. Itaque dico eis: Venite, construite vobis cellum, si potestis. Elli : Ostende nobis locum, construemus. Dedit autem cis senex securim, peramque plenam panibus, et sel; ostenditque petram duram, monens : Lapides hic incidite, atque ex palude portate vobis ligna, tectoque imposito, residet. Putabam autem, inquit, illos propter laborem recessuros. Porro petierunt a me, quid eo loci operatur essent. Respondi, plectam facerent ; sumptisque e palude foliis palma- rum, ostendi ipsis plectæ seu funis principium, u¿que consuere oporteret; dixique: Facite spor- tas, quas tradetis custodibus, ipsi vero afferent vobis panes. Deinde abscessi. At illi patienter quæ- cunque mandaveram exsecuti sunt: nec venerunt ad me tribus annis. Ego vero assidue cum animo meo colluctabar, reputans: Ecquæ est eorum ope- ratio, quod non accesserint interrogaturi de cogi- tatione? Qui procul habitant, veniunt ad me: et isti cum propinqui sint, non accesserunt, nec ad alios profecti sunt: duntaxat pergunt ad ecclesiam, taciti, ut accipiant oblationem. Igitur oravi Domi- num, jejunans una hebdomade, ut manifestum mibi faceret, quidnam operarentur. Post hebdomadam vero surgens, ad eos abii, ut intuerer quo modo agerent. Et cum pulsassem, aperuerunt, meque salutarunt cum silentio. Feci orationem, et sedi. Major innuit minori ut egrederetur; ipseque sedit, ad conficiendam plectam, nec quidquam loqueba- tur. Ad horam vero nonam strepitum edidit. Venit junior, fecit parum polentæ, ac majore innuente, ap- posuit mensam, cumque super eam tres paximates posuisset, stetit tacens. Ego vero dixi: Surgile, comedamus. Inde consurgentes, cibum sumpsimus. Attulit baucale, ac bibimus. Ut autem advenit ve- spera, petunt a me: Recedisne? Respondi: Non, sed hic dormio. Unde posuerunt mihi stoream ex parte, et sibi ad alium angulum ex parte: tulerunt- que zonas suas et succinctoria, simulque colloca- verunt se in matta ante me. Cæterum postquam composuerunt se, oravi Deum ut mihi operationem corum revelaret. Tunc apertum est tectum, orta- que est lux, velut per diem, ipsi auten non cer- Rebant lucem. Cum vero existimarunt dormire me, major fodicat minoris latus. Consurgunt, cingunt C D GLV Al. inser.

Β είχε γένειον, ὁ δὲ ἄλλος ἀρχὴν βάλλων γενείου. Καὶ ἦλθον πρὸς μὲ λέγοντες· Ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα του άββᾶ Μακαρίου; Κἀγὼ εἶπον· Τί θέλετε αὐτόν ; Καὶ λέγουσιν· Ακούοντες τὰ περὶ αὐτοῦ καὶ τῆς Σκή- τεως, ἤλθομεν ἰδεῖν αὐτόν. Λέγω αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι. Καὶ ἔβαλον μετάνοιαν, λέγοντες· δε θέλομεν μεί και. Ἐγὼ δὲ βλέπων αὐτοὺς τρυφεροὺς καὶ ὡς ἀπὸ πλούτου, λέγω αὐτοῖς· Οὐ δύνασθε καθίσαι ὧδε. Καὶ λέγει μειζότερος· Ἐὰν μὴ δυνώμεθα καθίσει ὧδε, ὑπάγομεν ἀλλαχοῦ. Λέγω ἐγὼ τῷ λογισμῷ μου. Διατέ διώκω αὐτοὺς, καὶ σκανδαλίζονται; ὁ κόπος ποιεῖ αὐτοὺς δι' ἑαυτῶν φυγείν. Καὶ λέγω αὐτοῖς· Δεῦτε, ποιήσατε ἑαυτοῖς κελλίον, εἰ δύνασθε. Καὶ λέγουσι - Δεῖξον ἡμῖν τόπον, καὶ ποιοῦμεν. Εδωκε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων πέλεκυν “, καὶ ἀναδολίδιν ω μεστόν ψωμίων, καὶ ἄλας· ἔδειξε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων καὶ πέτραν σκλη ραν, λέγων· Λατομήσατε ὧδε, καὶ φέρετε αὐτοῖς ξύλα ἐκ τοῦ ἔλους, καὶ στεγάσαντες καθίσατε. Ενό- μιζον δὲ ἐγώ, φησὶν, ὅτι μέλλουσι διὰ τὸν κόπον ἀνα- χωρεῖν 60. Ηρώτησαν δέ με, τί ἐργάζωνται ὧδε. Λέγω αὐτοῖς· Τὴν σειράν· καὶ λαμβάνω βαῖα ἐκ τοῦ ἔλους, καὶ δεικνύω αὐτοῖς τὴν ἀρχὴν τῆς σειρᾶς, καὶ πῶς βάπτειν δεῖ, καὶ εἶπον· Ποιεῖτε σπυρίδας, καὶ παρ έχετε τοῖς φύλαξι, καὶ φέρουσιν ὑμῖν ψωμία. Λοιπόν οὖν ἐγὼ ἀνεχώρησα. Αὐτοὶ δὲ μεθ' ὑπομονῆς πάντα ἐποίησαν, ὅσα εἶπον αὐτοῖς· καὶ οὐ παρέβαλόν μει ἐπὶ τρία ἔτη. Καὶ ἔμεινα πολεμῶν τοῖς λογισμοῖς, λέγων· Τίς ἄρα ἐστὶν ἡ ἐργασία αὐτῶν, ὅτι οὐκ ἦλ θον ἐρωτῆσαι λογισμόν; Οἱ ἀπὸ μήκοθεν ως ἔρχονται πρὸς μέ· καὶ οὗτοι οἱ ἐγγὺς οὐκ ἦλθον, οὔτε δὲ πρὸς · ἄλλους ὑπῆγον· εἰ μὴ μόνον εἰς τὴν ἐκκλησίαν σιω πῶντες, λαβεῖν τὴν προσφοράν. Καὶ ηὐξάμην τ Θεῷ νηστεύσας τὴν ἑβδομάδα, ἵνα δείξῃ μοι τὴν ἐρω γασίαν αὐτῶν. ᾿Αναστὰς δὲ μετὰ τὴν ἑβδομάδα, ἀπῆλθον πρὸς αὐτοὺς ἰδεῖν τῶς κάθηνται. Καὶ κρού- σαντός μου ἀνέφξαν, καὶ ἡσπάσαντό με σιωπώντες - καὶ ποιήσας εὐχὴν, ἐκάθισα. Νεύσας δὲ ὁ μείζων τ μικροτέρῳ ἐξελθεῖν, ἐκάθισε πλέκειν σε τὴν σειράν, λαλήσας μηδέν· καὶ τῇ ὥρᾳ τῆς ἐνάτης, έκρουσε, καὶ ἦλθεν ὁ νεώτερος 4, καὶ ἐποίησε μικρὸν ἔψημα, και παρέθηκε τράπεζαν, νεύσαντος αὐτῷ τοῦ μειζο τέρου· καὶ ἔθηκεν εἰς αὐτὴν τρεῖς παξαμάδας, καὶ ἔστη σιωπῶν. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἐγείρεσθε, φάγωμεν. Καὶ ἀναστάντες, ἐφάγομεν· καὶ ἤνεγκε τὸ βαυκάλιον, καὶ ἐπίομεν. Ὡς δὲ ἐγένετο ἐσπέρα, λέγουσί μας - Ὑπάγεις ; Ἐγὼ δὲ εἶπον· Οὐχὶ, ἀλλ᾽ ὧδε κοιμώμαι. Καὶ ἔθηκάν μοι ψιάθιον παρὰ μέρος, καὶ ἑαυτοῖς εἰς τὴν γωνίαν παρὰ μέρος· καὶ ἦραν τὰς ζώνας απ τῶν καὶ τοὺς ἀναλάβους, καὶ ἔθηκαν ἑαυτοὺς ὁμοῦ εἰς τὸ ψιάθιον ἔμπροσθέν μου. Ως δὲ ἔθηκαν ἑαυτούς, ηὐξάμην τῷ Θεῷ, ἵνα μοι ἀποκαλύψῃ τὴν ἐργασίαν αὐτῶν. Καὶ ἡνεώχθη ἡ στέγη, καὶ ἐγένετο φῶς ὡς ἡμέρα οι· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐθεώρουν τὸ φῶς. Καὶ ὡς ἐνόμιζον ὅτι κοιμώμαι, νύσσει ὁ μείζων τὸν μικρό τερον εἰς τὴν πλευράν, καὶ ἐγείρονται, καὶ ζώνου- ἑαυτοὺς, καὶ ἐκτείνουσι τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐ- $8 Α1. μακρόθεν. " Αl. πλέκων, « Αl. μικρότερος. * Αl. πέλυκα. " Αl. ἀναβλίδιον. Αl. φεύγειν. άλλην. οι Αl. ἐν ἡμέρᾳ. σε Α1. ζωννύουσιν. APPENDIX AD PALLADIUM. quorum unus barbem gerebat, alter vero primam A emittebat lanuginem. Hi venerunt ad me, rogantes, ubi esset cella abbatis Macarii. Tum ego: Quid eum vultis? Aiunt : Audita ejus ac Sceleos fana, venimus ut videamus eum. Dieo: Ego sum. Facta- que corporis inclinatione, inquiunt: Hoc in loco cupimus manere. Ego vero videns cos delicatos et velut in divitiis educatos, aio: Non potestis residere hic. Tum major infit: Si non possimus remanere hic, ad alium pergemus locum. Ego intra mentem mean: Cur pello eos, et scandalum patientur? El- ficiet labor, ut ipsi sponte fugiant. Itaque dico eis: Venite, construite vobis cellum, si potestis. Elli : Ostende nobis locum, construemus. Dedit autem cis senex securim, peramque plenam panibus, et sel; ostenditque petram duram, monens : Lapides hic incidite, atque ex palude portate vobis ligna, tectoque imposito, residet. Putabam autem, inquit, illos propter laborem recessuros. Porro petierunt a me, quid eo loci operatur essent. Respondi, plectam facerent ; sumptisque e palude foliis palma- rum, ostendi ipsis plectæ seu funis principium, u¿que consuere oporteret; dixique: Facite spor- tas, quas tradetis custodibus, ipsi vero afferent vobis panes. Deinde abscessi. At illi patienter quæ- cunque mandaveram exsecuti sunt: nec venerunt ad me tribus annis. Ego vero assidue cum animo meo colluctabar, reputans: Ecquæ est eorum ope- ratio, quod non accesserint interrogaturi de cogi- tatione? Qui procul habitant, veniunt ad me: et isti cum propinqui sint, non accesserunt, nec ad alios profecti sunt: duntaxat pergunt ad ecclesiam, taciti, ut accipiant oblationem. Igitur oravi Domi- num, jejunans una hebdomade, ut manifestum mibi faceret, quidnam operarentur. Post hebdomadam vero surgens, ad eos abii, ut intuerer quo modo agerent. Et cum pulsassem, aperuerunt, meque salutarunt cum silentio. Feci orationem, et sedi. Major innuit minori ut egrederetur; ipseque sedit, ad conficiendam plectam, nec quidquam loqueba- tur. Ad horam vero nonam strepitum edidit. Venit junior, fecit parum polentæ, ac majore innuente, ap- posuit mensam, cumque super eam tres paximates posuisset, stetit tacens. Ego vero dixi: Surgile, comedamus. Inde consurgentes, cibum sumpsimus. Attulit baucale, ac bibimus. Ut autem advenit ve- spera, petunt a me: Recedisne? Respondi: Non, sed hic dormio. Unde posuerunt mihi stoream ex parte, et sibi ad alium angulum ex parte: tulerunt- que zonas suas et succinctoria, simulque colloca- verunt se in matta ante me. Cæterum postquam composuerunt se, oravi Deum ut mihi operationem corum revelaret. Tunc apertum est tectum, orta- que est lux, velut per diem, ipsi auten non cer- Rebant lucem. Cum vero existimarunt dormire me, major fodicat minoris latus. Consurgunt, cingunt C D GLV Al. inser.

μενόν. Καὶ ἐθεώρουν αὐτούς· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐθεώρουν με· καὶ εἶδον τοὺς δαίμονας ἐρχομένους ὥσπερ μυίας ἐπὶ τὸν μικρότερον· καὶ οἱ μὲν ἤρχοντο καθίσαι εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ, οἱ δὲ εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. Καὶ είδον άγγελον Κυρίου κατέχοντα ρομφαίαν πυρός, καὶ περιχαρακοῦντα αὐτὸν καὶ διώκοντα τοὺς δαίμο- καὶ ἀπ' αὐτοῦ. Τῷ δὲ μειζοτέρῳ οὐκ ἐδύναντο προσ εγγίσει. Καὶ ὡς περὶ τὴν πρωΐαν ἔθηκαν ἑαυτούς εἐγώ ἐποίησα έμαυτὸν ὅτι διὑπνίσθην, καὶ αὐτοὶ ὡσαύτως. Εἶπε δέ μοι ὁ μείζων τὸν λόγον τοῦτον μεν και θέλεις βάλωμεν τους δώδεκα ψαλμούς; Λέγω Ναί. Καὶ ψάλλει ο μικρότερος πέντε ψαλμούς ἀπὸ ἐξ στίχων καὶ ἐν Ἀλληλούϊα. Καὶ κατὰ στίχον, εξήρχετο λαμπάς πυρὸς ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἐπέβαινεν εἰς τὸν οὐρανόν. Ωσαύτως καὶ ὁ μείζων, ὅτε Ανοιγε το στόμα αὐτοῦ ψάλλων, ὡς σχοινίον πυρὸς (8) εξήρχετο, καὶ ἔφθανεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ. Κἀγὼ εἶπον μικρὸν ἀπὸ στήθους. Καὶ ἐξελθών, λέγω· Εὔξασθε περὶ ἐμοῦ. Αὐτοὶ δὲ ἔβαλον μετάνοιαν, σιωπῶντες. ἔμενον οὖν ὅτι ὁ μείζων τέλειός ἐστι· τῷ δὲ μικρο- τέρῳ ἀκμὴν ἐπολέμει ὁ ἐχθρός. Μετὰ δὲ μικρὰς ἡμέρας, ἐκοιμήθη ὁ μείζων ἀδελφὸς, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρα ο μικρότερος. Καὶ ὅτε παρέβαλόν τινες τῶν Πατέρων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Μακάριον, ἐλάμβανεν αὐτ τοὺς εἰς τὴν κέλλαν αὐτῶν, λέγων· Δεῦτε, ἴδετε το μαρτύριον τῶν μικρῶν ξένων. δ. Απέστειλάν ποτε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Μακάριον ἐν τῇ Σκήτει οἱ γέροντες τοῦ ὄρους, παρακαλοῦντες αὐτ τόν· καί φασι πρὸς αὐτόν· ἵνα μὴ σκυλῇ πᾶς ἱεὸς πρὸς σέ, ἀξιοῦμέν σε παραγενέσθαι πρὸς ἡμᾶς, όπως θεασώμεθα πρὸ τοῦ σε ἐκδημῆσαι πρὸς Κύριον. Παραγενομένου δὲ αὐτοῦ ἐν τῷ ὄρει, συνήχθη πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτόν. Καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ γέροντες εἰπεῖν λόγον τοῖς ἀδελφοῖς. Ὁ δὲ ἀκούσας ἔφη· Κλαύ σωμεν, ἀδελφοί, καὶ καταγαγέτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν δάκρυα, πρὸ τοῦ ἡμᾶς ἀπελθεῖν, ὅπου τὰ ἡμῶν δάκρυα κατακαύσει τὰ σώματα ἡμῶν. Καὶ ἔκλαυσαν πάντες, καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ εἶπον· Πάτερ, εξαι ὑπὲρ ἡμῶν. λε'. Αλλοτε πάλιν, δαίμων ἐπέστη τῷ ἀ66ᾷ Μα παρίῳ μετὰ μαχαιρίου, θέλων τὸν πόδα αὐτοῦ κόψαι καὶ διὰ τὴν ταπεινοφροσύνην αὐτοῦ μὴ δυνηθείς, λέ- γει αὐτῷ· Οσα ἔχετε, καὶ ἡμεῖς ἔχομεν· μόνῃ τῇ ταπεινοφροσύνῃ διαφέρετε ἡμῶν, καὶ κρατεῖτε. λς'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Ἐὰν μνησθῶμεν τῶν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων επαγομένων ἡμῖν κακῶν, ἀναιροῦμεν τὴν δύναμιν τῆς τοῦ Θεοῦ μνήμης. Ἐὰν δὲ μνησθῶμεν τῶν κακῶν τῶν δαιμόνων, ἐσόμεθα Έτρωτοι. Μακαρίου, ὅτι ἔλεγεν ὁ γέρων ὅτι, Οτε ἥμην παι· σε Α1. ὑπέρ. ព APOPHTHEGMATA PATRUM. A se, expandunt manus in cœlum. Porro ego cerne- inde ad Joannis versionem in iisdem Vitis Patrum famus irrepsit, ex abbreviatione vocis funiculus. C D bam eos; ipsi non videbant me. Ad hæc vidi dæ- mones instar muscarum venientes super minorem, quorum alii accedebant ut sederent in ore ejus, alii in oculis. Simul conspexi angelum Domini cum gladio ignis præ manibus, cireuin vallantem eum, dæmonesque ab eo propellentem. At majori non poterant appropinquare. Circa matutinum vero tempus, recubuerunt: ego assimilavi, me mox ex- pergefactum; ipsique similiter. Hoc autem dun- taxat mihi elocutus est verbum major: Vis recite- mus duodecim psalmos? Excipio : Eliam. Tum psalit minor quinque psalmos, a sex versibus, et unum Alleluia. Atque ad unumquemque versum, exibat ignis lampas ex ore ejus ascendebatque in colum. Pari modo etiam major, quando aperiebat es in psallendo, tanquam funiculus ignis egredie- batur, et pertingebat usque in cœlum. Etiam ego parumper ex pectore ac memoria recitavi. Post quod exiens, dixi : Orale pro me. Ipsi autem in- clinaverunt se, tacentes. Comperi ergo quod major perfectus esset, minerem adhuc impugnaret inimi cus. Cæterum post paucas dies, mortis somnum obdormivit major frater, ac tertia dein die minor. Cumque e Patribus nonnulli adirent abbatem Ma- carium, ducebat eos in istorum cellam, cum his verbis: Venito, videte martyrium minorum pere- grinorum. 54.(9) Miserunt aliquando ad abbatem Macarium in Sceti consistentem senes montis, orantes eum, et aiunt : Ne universa multitudo ad te veniendo fa- tigetur, precamur ut accedas ad nos, quo videa- mus antequam emigres ad Dominum. Qui ad mon- tem cum adfuisset, congregata est omnis multitu- do circa eum. Senes vero rogaverunt, ut ad fratres haberet sermonem. Ille audita rogatione, Ploremus, inquit, fratres, et oculi nostri profundant lacry- mas, antequam eo abeamus, uhi lacrymæ nostræ combusturæ sunt corpora nostra. Et ploraverunt cuncti, cecideruntque super faciem suam, necnon dixerunt : Pater, ora pro nobis. abbatem Macarium cum gladiolo, volens pedem ejus amputare; sed cum propter bumilitatem ipsius non posset, dixit ei : Quæcunque habetis habemus etiam nos; sola humilitate a nobis differtis, et præ- valetis. moriam malorum quæ nobis inferuntur ab homi- nibus, abolemus vim recordationis Dei; quod si recordati fuerimus malorum quæ per dæmones contingunt, erimus invulnerati. Macarii, verba seuls : Quando eram puer, cum aliis 25. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος ὁ μαθητής τοῦ ἀββα (8) Σχοινίον πυρός. Funiculus ignis Ru@no. Pro- 35. Alia iterum vice dæmon insurrexit adversus 36. (10) Dixit abbas Macarius : Si retinuerimus me- 37. Retulit abbas Paphnutius, discipulus abbatis (9) Vit. Patr. ui, 9. (10) Vit. Patr. x, 34. L. Socratem IV, 23.

μενόν. Καὶ ἐθεώρουν αὐτούς· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐθεώρουν με· καὶ εἶδον τοὺς δαίμονας ἐρχομένους ὥσπερ μυίας ἐπὶ τὸν μικρότερον· καὶ οἱ μὲν ἤρχοντο καθίσαι εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ, οἱ δὲ εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. Καὶ είδον άγγελον Κυρίου κατέχοντα ρομφαίαν πυρός, καὶ περιχαρακοῦντα αὐτὸν καὶ διώκοντα τοὺς δαίμο- καὶ ἀπ' αὐτοῦ. Τῷ δὲ μειζοτέρῳ οὐκ ἐδύναντο προσ εγγίσει. Καὶ ὡς περὶ τὴν πρωΐαν ἔθηκαν ἑαυτούς εἐγώ ἐποίησα έμαυτὸν ὅτι διὑπνίσθην, καὶ αὐτοὶ ὡσαύτως. Εἶπε δέ μοι ὁ μείζων τὸν λόγον τοῦτον μεν και θέλεις βάλωμεν τους δώδεκα ψαλμούς; Λέγω Ναί. Καὶ ψάλλει ο μικρότερος πέντε ψαλμούς ἀπὸ ἐξ στίχων καὶ ἐν Ἀλληλούϊα. Καὶ κατὰ στίχον, εξήρχετο λαμπάς πυρὸς ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἐπέβαινεν εἰς τὸν οὐρανόν. Ωσαύτως καὶ ὁ μείζων, ὅτε Ανοιγε το στόμα αὐτοῦ ψάλλων, ὡς σχοινίον πυρὸς (8) εξήρχετο, καὶ ἔφθανεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ. Κἀγὼ εἶπον μικρὸν ἀπὸ στήθους. Καὶ ἐξελθών, λέγω· Εὔξασθε περὶ ἐμοῦ. Αὐτοὶ δὲ ἔβαλον μετάνοιαν, σιωπῶντες. ἔμενον οὖν ὅτι ὁ μείζων τέλειός ἐστι· τῷ δὲ μικρο- τέρῳ ἀκμὴν ἐπολέμει ὁ ἐχθρός. Μετὰ δὲ μικρὰς ἡμέρας, ἐκοιμήθη ὁ μείζων ἀδελφὸς, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρα ο μικρότερος. Καὶ ὅτε παρέβαλόν τινες τῶν Πατέρων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Μακάριον, ἐλάμβανεν αὐτ τοὺς εἰς τὴν κέλλαν αὐτῶν, λέγων· Δεῦτε, ἴδετε το μαρτύριον τῶν μικρῶν ξένων. δ. Απέστειλάν ποτε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Μακάριον ἐν τῇ Σκήτει οἱ γέροντες τοῦ ὄρους, παρακαλοῦντες αὐτ τόν· καί φασι πρὸς αὐτόν· ἵνα μὴ σκυλῇ πᾶς ἱεὸς πρὸς σέ, ἀξιοῦμέν σε παραγενέσθαι πρὸς ἡμᾶς, όπως θεασώμεθα πρὸ τοῦ σε ἐκδημῆσαι πρὸς Κύριον. Παραγενομένου δὲ αὐτοῦ ἐν τῷ ὄρει, συνήχθη πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτόν. Καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ γέροντες εἰπεῖν λόγον τοῖς ἀδελφοῖς. Ὁ δὲ ἀκούσας ἔφη· Κλαύ σωμεν, ἀδελφοί, καὶ καταγαγέτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν δάκρυα, πρὸ τοῦ ἡμᾶς ἀπελθεῖν, ὅπου τὰ ἡμῶν δάκρυα κατακαύσει τὰ σώματα ἡμῶν. Καὶ ἔκλαυσαν πάντες, καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ εἶπον· Πάτερ, εξαι ὑπὲρ ἡμῶν. λε'. Αλλοτε πάλιν, δαίμων ἐπέστη τῷ ἀ66ᾷ Μα παρίῳ μετὰ μαχαιρίου, θέλων τὸν πόδα αὐτοῦ κόψαι καὶ διὰ τὴν ταπεινοφροσύνην αὐτοῦ μὴ δυνηθείς, λέ- γει αὐτῷ· Οσα ἔχετε, καὶ ἡμεῖς ἔχομεν· μόνῃ τῇ ταπεινοφροσύνῃ διαφέρετε ἡμῶν, καὶ κρατεῖτε. λς'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Ἐὰν μνησθῶμεν τῶν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων επαγομένων ἡμῖν κακῶν, ἀναιροῦμεν τὴν δύναμιν τῆς τοῦ Θεοῦ μνήμης. Ἐὰν δὲ μνησθῶμεν τῶν κακῶν τῶν δαιμόνων, ἐσόμεθα Έτρωτοι. Μακαρίου, ὅτι ἔλεγεν ὁ γέρων ὅτι, Οτε ἥμην παι· σε Α1. ὑπέρ. ព APOPHTHEGMATA PATRUM. A se, expandunt manus in cœlum. Porro ego cerne- inde ad Joannis versionem in iisdem Vitis Patrum famus irrepsit, ex abbreviatione vocis funiculus. C D bam eos; ipsi non videbant me. Ad hæc vidi dæ- mones instar muscarum venientes super minorem, quorum alii accedebant ut sederent in ore ejus, alii in oculis. Simul conspexi angelum Domini cum gladio ignis præ manibus, cireuin vallantem eum, dæmonesque ab eo propellentem. At majori non poterant appropinquare. Circa matutinum vero tempus, recubuerunt: ego assimilavi, me mox ex- pergefactum; ipsique similiter. Hoc autem dun- taxat mihi elocutus est verbum major: Vis recite- mus duodecim psalmos? Excipio : Eliam. Tum psalit minor quinque psalmos, a sex versibus, et unum Alleluia. Atque ad unumquemque versum, exibat ignis lampas ex ore ejus ascendebatque in colum. Pari modo etiam major, quando aperiebat es in psallendo, tanquam funiculus ignis egredie- batur, et pertingebat usque in cœlum. Etiam ego parumper ex pectore ac memoria recitavi. Post quod exiens, dixi : Orale pro me. Ipsi autem in- clinaverunt se, tacentes. Comperi ergo quod major perfectus esset, minerem adhuc impugnaret inimi cus. Cæterum post paucas dies, mortis somnum obdormivit major frater, ac tertia dein die minor. Cumque e Patribus nonnulli adirent abbatem Ma- carium, ducebat eos in istorum cellam, cum his verbis: Venito, videte martyrium minorum pere- grinorum. 54.(9) Miserunt aliquando ad abbatem Macarium in Sceti consistentem senes montis, orantes eum, et aiunt : Ne universa multitudo ad te veniendo fa- tigetur, precamur ut accedas ad nos, quo videa- mus antequam emigres ad Dominum. Qui ad mon- tem cum adfuisset, congregata est omnis multitu- do circa eum. Senes vero rogaverunt, ut ad fratres haberet sermonem. Ille audita rogatione, Ploremus, inquit, fratres, et oculi nostri profundant lacry- mas, antequam eo abeamus, uhi lacrymæ nostræ combusturæ sunt corpora nostra. Et ploraverunt cuncti, cecideruntque super faciem suam, necnon dixerunt : Pater, ora pro nobis. abbatem Macarium cum gladiolo, volens pedem ejus amputare; sed cum propter bumilitatem ipsius non posset, dixit ei : Quæcunque habetis habemus etiam nos; sola humilitate a nobis differtis, et præ- valetis. moriam malorum quæ nobis inferuntur ab homi- nibus, abolemus vim recordationis Dei; quod si recordati fuerimus malorum quæ per dæmones contingunt, erimus invulnerati. Macarii, verba seuls : Quando eram puer, cum aliis 25. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος ὁ μαθητής τοῦ ἀββα (8) Σχοινίον πυρός. Funiculus ignis Ru@no. Pro- 35. Alia iterum vice dæmon insurrexit adversus 36. (10) Dixit abbas Macarius : Si retinuerimus me- 37. Retulit abbas Paphnutius, discipulus abbatis (9) Vit. Patr. ui, 9. (10) Vit. Patr. x, 34. L. Socratem IV, 23.

μενόν. Καὶ ἐθεώρουν αὐτούς· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐθεώρουν με· καὶ εἶδον τοὺς δαίμονας ἐρχομένους ὥσπερ μυίας ἐπὶ τὸν μικρότερον· καὶ οἱ μὲν ἤρχοντο καθίσαι εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ, οἱ δὲ εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. Καὶ είδον άγγελον Κυρίου κατέχοντα ρομφαίαν πυρός, καὶ περιχαρακοῦντα αὐτὸν καὶ διώκοντα τοὺς δαίμο- καὶ ἀπ' αὐτοῦ. Τῷ δὲ μειζοτέρῳ οὐκ ἐδύναντο προσ εγγίσει. Καὶ ὡς περὶ τὴν πρωΐαν ἔθηκαν ἑαυτούς εἐγώ ἐποίησα έμαυτὸν ὅτι διὑπνίσθην, καὶ αὐτοὶ ὡσαύτως. Εἶπε δέ μοι ὁ μείζων τὸν λόγον τοῦτον μεν και θέλεις βάλωμεν τους δώδεκα ψαλμούς; Λέγω Ναί. Καὶ ψάλλει ο μικρότερος πέντε ψαλμούς ἀπὸ ἐξ στίχων καὶ ἐν Ἀλληλούϊα. Καὶ κατὰ στίχον, εξήρχετο λαμπάς πυρὸς ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἐπέβαινεν εἰς τὸν οὐρανόν. Ωσαύτως καὶ ὁ μείζων, ὅτε Ανοιγε το στόμα αὐτοῦ ψάλλων, ὡς σχοινίον πυρὸς (8) εξήρχετο, καὶ ἔφθανεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ. Κἀγὼ εἶπον μικρὸν ἀπὸ στήθους. Καὶ ἐξελθών, λέγω· Εὔξασθε περὶ ἐμοῦ. Αὐτοὶ δὲ ἔβαλον μετάνοιαν, σιωπῶντες. ἔμενον οὖν ὅτι ὁ μείζων τέλειός ἐστι· τῷ δὲ μικρο- τέρῳ ἀκμὴν ἐπολέμει ὁ ἐχθρός. Μετὰ δὲ μικρὰς ἡμέρας, ἐκοιμήθη ὁ μείζων ἀδελφὸς, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρα ο μικρότερος. Καὶ ὅτε παρέβαλόν τινες τῶν Πατέρων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Μακάριον, ἐλάμβανεν αὐτ τοὺς εἰς τὴν κέλλαν αὐτῶν, λέγων· Δεῦτε, ἴδετε το μαρτύριον τῶν μικρῶν ξένων. δ. Απέστειλάν ποτε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Μακάριον ἐν τῇ Σκήτει οἱ γέροντες τοῦ ὄρους, παρακαλοῦντες αὐτ τόν· καί φασι πρὸς αὐτόν· ἵνα μὴ σκυλῇ πᾶς ἱεὸς πρὸς σέ, ἀξιοῦμέν σε παραγενέσθαι πρὸς ἡμᾶς, όπως θεασώμεθα πρὸ τοῦ σε ἐκδημῆσαι πρὸς Κύριον. Παραγενομένου δὲ αὐτοῦ ἐν τῷ ὄρει, συνήχθη πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτόν. Καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ γέροντες εἰπεῖν λόγον τοῖς ἀδελφοῖς. Ὁ δὲ ἀκούσας ἔφη· Κλαύ σωμεν, ἀδελφοί, καὶ καταγαγέτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν δάκρυα, πρὸ τοῦ ἡμᾶς ἀπελθεῖν, ὅπου τὰ ἡμῶν δάκρυα κατακαύσει τὰ σώματα ἡμῶν. Καὶ ἔκλαυσαν πάντες, καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ εἶπον· Πάτερ, εξαι ὑπὲρ ἡμῶν. λε'. Αλλοτε πάλιν, δαίμων ἐπέστη τῷ ἀ66ᾷ Μα παρίῳ μετὰ μαχαιρίου, θέλων τὸν πόδα αὐτοῦ κόψαι καὶ διὰ τὴν ταπεινοφροσύνην αὐτοῦ μὴ δυνηθείς, λέ- γει αὐτῷ· Οσα ἔχετε, καὶ ἡμεῖς ἔχομεν· μόνῃ τῇ ταπεινοφροσύνῃ διαφέρετε ἡμῶν, καὶ κρατεῖτε. λς'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος· Ἐὰν μνησθῶμεν τῶν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων επαγομένων ἡμῖν κακῶν, ἀναιροῦμεν τὴν δύναμιν τῆς τοῦ Θεοῦ μνήμης. Ἐὰν δὲ μνησθῶμεν τῶν κακῶν τῶν δαιμόνων, ἐσόμεθα Έτρωτοι. Μακαρίου, ὅτι ἔλεγεν ὁ γέρων ὅτι, Οτε ἥμην παι· σε Α1. ὑπέρ. ព APOPHTHEGMATA PATRUM. A se, expandunt manus in cœlum. Porro ego cerne- inde ad Joannis versionem in iisdem Vitis Patrum famus irrepsit, ex abbreviatione vocis funiculus. C D bam eos; ipsi non videbant me. Ad hæc vidi dæ- mones instar muscarum venientes super minorem, quorum alii accedebant ut sederent in ore ejus, alii in oculis. Simul conspexi angelum Domini cum gladio ignis præ manibus, cireuin vallantem eum, dæmonesque ab eo propellentem. At majori non poterant appropinquare. Circa matutinum vero tempus, recubuerunt: ego assimilavi, me mox ex- pergefactum; ipsique similiter. Hoc autem dun- taxat mihi elocutus est verbum major: Vis recite- mus duodecim psalmos? Excipio : Eliam. Tum psalit minor quinque psalmos, a sex versibus, et unum Alleluia. Atque ad unumquemque versum, exibat ignis lampas ex ore ejus ascendebatque in colum. Pari modo etiam major, quando aperiebat es in psallendo, tanquam funiculus ignis egredie- batur, et pertingebat usque in cœlum. Etiam ego parumper ex pectore ac memoria recitavi. Post quod exiens, dixi : Orale pro me. Ipsi autem in- clinaverunt se, tacentes. Comperi ergo quod major perfectus esset, minerem adhuc impugnaret inimi cus. Cæterum post paucas dies, mortis somnum obdormivit major frater, ac tertia dein die minor. Cumque e Patribus nonnulli adirent abbatem Ma- carium, ducebat eos in istorum cellam, cum his verbis: Venito, videte martyrium minorum pere- grinorum. 54.(9) Miserunt aliquando ad abbatem Macarium in Sceti consistentem senes montis, orantes eum, et aiunt : Ne universa multitudo ad te veniendo fa- tigetur, precamur ut accedas ad nos, quo videa- mus antequam emigres ad Dominum. Qui ad mon- tem cum adfuisset, congregata est omnis multitu- do circa eum. Senes vero rogaverunt, ut ad fratres haberet sermonem. Ille audita rogatione, Ploremus, inquit, fratres, et oculi nostri profundant lacry- mas, antequam eo abeamus, uhi lacrymæ nostræ combusturæ sunt corpora nostra. Et ploraverunt cuncti, cecideruntque super faciem suam, necnon dixerunt : Pater, ora pro nobis. abbatem Macarium cum gladiolo, volens pedem ejus amputare; sed cum propter bumilitatem ipsius non posset, dixit ei : Quæcunque habetis habemus etiam nos; sola humilitate a nobis differtis, et præ- valetis. moriam malorum quæ nobis inferuntur ab homi- nibus, abolemus vim recordationis Dei; quod si recordati fuerimus malorum quæ per dæmones contingunt, erimus invulnerati. Macarii, verba seuls : Quando eram puer, cum aliis 25. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος ὁ μαθητής τοῦ ἀββα (8) Σχοινίον πυρός. Funiculus ignis Ru@no. Pro- 35. Alia iterum vice dæmon insurrexit adversus 36. (10) Dixit abbas Macarius : Si retinuerimus me- 37. Retulit abbas Paphnutius, discipulus abbatis (9) Vit. Patr. ui, 9. (10) Vit. Patr. x, 34. L. Socratem IV, 23.

APOPHTHEGMATA PATRUM. κάριος, ὅτι ὁ λόγος ο κακός (15), καὶ τοὺς καλοὺς & τους κακούς· καὶ ὁ καλὸς λόγος, καὶ τοὺς κακοὺς ποιεῖ καλούς. μ΄. Έλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου, ὅτι ἀπόντος αυτώ, εἰσῆλθε λῃστὴς εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. Παρα γενομένου δὲ αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον, εὗρε τὸν λῃστὴν γιμάζονται τὴν κάμηλον τὰ σκεύη αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ εἰσ κλον εἰς τὸ κελλίον, ἐλάμβανεν ἀπὸ τῶν σκευῶν, καὶ συνεγέμιζε μετ᾿ αὐτοῦ τὴν κάμηλον. Ὡς οὖν ἐγέμισαν, ήρξατο ὁ λῃστὴς τύπτειν τὴν κάμηλον, ἵνα ἀναστῇ· καὶ οὐκ ἠγείρετο. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀββᾶς Μακά- ριος ὅτι οὐκ ἐγείρεται, εἰσελθὼν ἐν τῷ κελλίῳ εὗρε μικρὸν σκαλίδιν κι· καὶ ἐκβαλών σε, ἐπέθηκε τῇ και μέλι, λέγων· Αδελφέ, τοῦτο ζητεῖ ἡ κάμηλος. Καὶ τρούσας αὐτὴν ὁ γέρων τῷ ποδί, λέγει· 'Ανάστα. Β Καὶ εὐθέως ἀνέστη, καὶ ἀπῆλθε μικρὸν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ. Καὶ πάλιν ἐκάθισε, καὶ οὐκ ἀνέστη, ἕως ἀπὸ εγέμισαν όλα τα σκεύη· καὶ οὕτως ἀπῆλθεν. μ'. Ο 16675 ᾿Ανὰ ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Μακάριον, λέγων· Ειπέ μοι ῥῆμα. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακά- μας· δεῦγε τοὺς ἀνθρώπους· κάθισον εἰς τὸ κελλίον στο, καὶ πλαῦσον τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ μὴ ἀγαπή της λαλιὰν ἀνθρώπων· καὶ σώζη. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μωσή. μίαν πάνω· καὶ μηκέτι ἰσχύων καθίσαι εἰς τὸ κελ- μον, ἀπῆλθε, καὶ ἀνήγγειλε τῷ ἀ66. Ἰσιδώρῳ. Και παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ γέρων, ἵνα ὑποστρέψῃ εἰς τὸ αλλίον αὐτοῦ. Καὶ οὐ κατεδέξατο, λέγων ὅτι, Οὐκ Εχύω, ἀββα. Καὶ λαβὼν αὐτὸν μεθ' ἑαυτοῦ, ἀνήγα- τον εἰς τὸ δῶμα, καὶ λέγει αὐτῷ· Πρόσχες εἰς δυ- σμάς. Καὶ προσχών, εἶδε πλῆθος δαιμόνων ἀναρίθμη πον· καὶ ἦσαν τεταραγμένοι, καὶ θορυβοῦντες τοῦ πολεμεῖν. Λέγει αὐτῷ πάλιν ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος· Βλέ- σε καὶ εἰς τὰς ἀνατολάς. Καὶ προσέσχε, καὶ εἶδεν ἐναρίθμητα πλήθη ἁγίων ἀγγέλων δεδοξασμένων. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος· Ἰδοὺ οὗτοί εἰσιν οἱ αποστελλόμενοι τοῖς ἁγίοις παρὰ τοῦ Κυρίου εἰς βοή θειαν. Οἱ δὲ εἰς δυσμάς, εἰσὶν οἱ πολεμοῦντες αὐτ τους αι. Πλείους οὖν εἰσιν οἱ μεθ' ἡμῶν. Καὶ οὕτως εὐχαριστήσας ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τῷ Θεῷ, ἔλαβε θάρ- της, καὶ ὑπέστρεψε εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. β. Αδελφός ποτε ἐσφάλη εἰς Σκῆτιν· καὶ γενομέ του συνεδρίου, ἀπέστειλαν πρὸς τὸν ἀββᾶν Μωϋσῆν. Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν ἐλθεῖν. Απέστειλεν οὖν πρὸς αὐτὸν Ο πρεσβύτερος, λέγων· Ἐλθε, ὅτι σε ὁ λαὸς περιμέ- ται. Ὁ δὲ ἀναστὰς ἦλθε. Καὶ λαβὼν σπυρίδα τετρημα μένην 45, καὶ γεμίσας ἄμμου, ἐβάστασεν. Οἱ δὲ ἐξελ- δόντες εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, λέγουσιν αὐτῷ· Τί ἐστι αυτο, Πάτερ; Εἶπε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων· Αἱ ἁμαρτίαι ΑΙ. σκαλίδιον. το Α1. λαβών. « μένην. Εἶπεν γέρων· Ο λόγος ὁ σκλη- μὰς καὶ τοὺς καλούς ποιεῖ κακούς· ὁ δὲ καλὸς ὠφελεῖ ὁ εἰς τὴν Πέτραν. οι Δι. ἡμᾶς. • ΔΙ. τετρυπη illum monachum. Multique gentilium propter eum facti sunt Christiani. Asserebat ergo abbas Maca- rius, quod sermo malus, etiam bonos malos fa- ciat, et sermo bonus, etiam malos bonos.. sente illo, ingressus sit latro in cellam ejus. Cuma autem rediisset, invenit latronem, qui camelum supellectile sua onerabat. Ipse igitur intrans ia eellam, de vasis accipiebat, et una cum eo onera- bat camelum. Ut ergo sarcinam immiserunt, cœ- pit fur verberare camelum, ut surgeret: neque surgebat. Videns porro abbas Macarius quod non exsurgeret, cellam ingressus, invenit parvum sare culum ; emissumque imposuit camele, dicens : Frater, hoc quærebat camelus. Pede vero pulsans eum senex, ait : Surge. Confestimque surrexit, Al. inser. peri Apophthegma : c C et parumper itineris confecit propter ejus sermo- nem. Sed iterum resedit nec exsurrexit, donec deposuissent cunctam supellectilem. Tunc enim abiit. rium, sic: Dicito mihi aliquid. Ait ei abbas Maca- rius : Fuge homines; sede in cella tua, et defle peccata tua; nec dilexeris loquelam hominum; sa- lusque tibi obtinget. De abbate Mose. mentissime oppugnatus est ac tentatus ad fornica- tionem ; nec valens amplius sedere in cella, abiit, nuntiavitque abbati Isidoro. Senex hortatus est eum, ut in cellam suam reverteretur. Verum non acquievit, dicens : Non valeo, abba. Tunc assu- mens cum secum, adduxit in tectum, et ait : At- tende ad occidentem. Atque attendens, vidit innu- merain dæmonum multitudinem; erant autem con- turbati, et tumultuantes ad præliandum. Ait iterum abbas Isidorus : Respice etiam ad orientem. At- tendit, conspexitque innumerabilem multitudinem sanctorum angelorum gloria donatorum. Dixit au- tem abbas Isidorus: Ecce isti sunt qui a Deo mit- tuntur sanctis in auxilium. Qui vero ad occasum, ii sunt qui eosdem sanctos impugnant. Multitudine ergo superant qui nobiscum sunt. Atque ita abbas Moyses gratis Deo actis, fiduciam sumpsit, et re- D versus est in cellam suam. facto consessu, miserunt ad abbatem Moysem. Is vero venire noluit. Itaque ad eum destinavit pre- sbyter, nuntians : Veni, quia te catus exspectat. Surgens ille profectus est. Et accipiens sportan perforatam, implensque arena, portavit. Illi exeun- tes in occursum ejus, rogant : Quid hoc est, Pater? Respondit senex : Peccata mea post me deluunt, 40. De abbate Macario memorabant, quod, ab- 1. Επολεμήθη ποτὲ ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς " εἰς πορε (13) Ο λόγος ο κακός. In Colbert. lib. hoc re 41. (14) Abbas Alo interrogavit abbatem Maca- 1. (14) Quodam tempore abbas Moyses vehe 2. (15) In Scelf aliquando frater lapsus est; et (14) Vit. Patr. 11, 189. (13) Vit. Patr. xvii, 12. (15) Vit. Patr. 18, 4.

APOPHTHEGMATA PATRUM. κάριος, ὅτι ὁ λόγος ο κακός (15), καὶ τοὺς καλοὺς & τους κακούς· καὶ ὁ καλὸς λόγος, καὶ τοὺς κακοὺς ποιεῖ καλούς. μ΄. Έλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου, ὅτι ἀπόντος αυτώ, εἰσῆλθε λῃστὴς εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. Παρα γενομένου δὲ αὐτοῦ εἰς τὸ κελλίον, εὗρε τὸν λῃστὴν γιμάζονται τὴν κάμηλον τὰ σκεύη αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ εἰσ κλον εἰς τὸ κελλίον, ἐλάμβανεν ἀπὸ τῶν σκευῶν, καὶ συνεγέμιζε μετ᾿ αὐτοῦ τὴν κάμηλον. Ὡς οὖν ἐγέμισαν, ήρξατο ὁ λῃστὴς τύπτειν τὴν κάμηλον, ἵνα ἀναστῇ· καὶ οὐκ ἠγείρετο. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀββᾶς Μακά- ριος ὅτι οὐκ ἐγείρεται, εἰσελθὼν ἐν τῷ κελλίῳ εὗρε μικρὸν σκαλίδιν κι· καὶ ἐκβαλών σε, ἐπέθηκε τῇ και μέλι, λέγων· Αδελφέ, τοῦτο ζητεῖ ἡ κάμηλος. Καὶ τρούσας αὐτὴν ὁ γέρων τῷ ποδί, λέγει· 'Ανάστα. Β Καὶ εὐθέως ἀνέστη, καὶ ἀπῆλθε μικρὸν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ. Καὶ πάλιν ἐκάθισε, καὶ οὐκ ἀνέστη, ἕως ἀπὸ εγέμισαν όλα τα σκεύη· καὶ οὕτως ἀπῆλθεν. μ'. Ο 16675 ᾿Ανὰ ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Μακάριον, λέγων· Ειπέ μοι ῥῆμα. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Μακά- μας· δεῦγε τοὺς ἀνθρώπους· κάθισον εἰς τὸ κελλίον στο, καὶ πλαῦσον τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ μὴ ἀγαπή της λαλιὰν ἀνθρώπων· καὶ σώζη. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μωσή. μίαν πάνω· καὶ μηκέτι ἰσχύων καθίσαι εἰς τὸ κελ- μον, ἀπῆλθε, καὶ ἀνήγγειλε τῷ ἀ66. Ἰσιδώρῳ. Και παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ γέρων, ἵνα ὑποστρέψῃ εἰς τὸ αλλίον αὐτοῦ. Καὶ οὐ κατεδέξατο, λέγων ὅτι, Οὐκ Εχύω, ἀββα. Καὶ λαβὼν αὐτὸν μεθ' ἑαυτοῦ, ἀνήγα- τον εἰς τὸ δῶμα, καὶ λέγει αὐτῷ· Πρόσχες εἰς δυ- σμάς. Καὶ προσχών, εἶδε πλῆθος δαιμόνων ἀναρίθμη πον· καὶ ἦσαν τεταραγμένοι, καὶ θορυβοῦντες τοῦ πολεμεῖν. Λέγει αὐτῷ πάλιν ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος· Βλέ- σε καὶ εἰς τὰς ἀνατολάς. Καὶ προσέσχε, καὶ εἶδεν ἐναρίθμητα πλήθη ἁγίων ἀγγέλων δεδοξασμένων. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος· Ἰδοὺ οὗτοί εἰσιν οἱ αποστελλόμενοι τοῖς ἁγίοις παρὰ τοῦ Κυρίου εἰς βοή θειαν. Οἱ δὲ εἰς δυσμάς, εἰσὶν οἱ πολεμοῦντες αὐτ τους αι. Πλείους οὖν εἰσιν οἱ μεθ' ἡμῶν. Καὶ οὕτως εὐχαριστήσας ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τῷ Θεῷ, ἔλαβε θάρ- της, καὶ ὑπέστρεψε εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. β. Αδελφός ποτε ἐσφάλη εἰς Σκῆτιν· καὶ γενομέ του συνεδρίου, ἀπέστειλαν πρὸς τὸν ἀββᾶν Μωϋσῆν. Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν ἐλθεῖν. Απέστειλεν οὖν πρὸς αὐτὸν Ο πρεσβύτερος, λέγων· Ἐλθε, ὅτι σε ὁ λαὸς περιμέ- ται. Ὁ δὲ ἀναστὰς ἦλθε. Καὶ λαβὼν σπυρίδα τετρημα μένην 45, καὶ γεμίσας ἄμμου, ἐβάστασεν. Οἱ δὲ ἐξελ- δόντες εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, λέγουσιν αὐτῷ· Τί ἐστι αυτο, Πάτερ; Εἶπε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων· Αἱ ἁμαρτίαι ΑΙ. σκαλίδιον. το Α1. λαβών. « μένην. Εἶπεν γέρων· Ο λόγος ὁ σκλη- μὰς καὶ τοὺς καλούς ποιεῖ κακούς· ὁ δὲ καλὸς ὠφελεῖ ὁ εἰς τὴν Πέτραν. οι Δι. ἡμᾶς. • ΔΙ. τετρυπη illum monachum. Multique gentilium propter eum facti sunt Christiani. Asserebat ergo abbas Maca- rius, quod sermo malus, etiam bonos malos fa- ciat, et sermo bonus, etiam malos bonos.. sente illo, ingressus sit latro in cellam ejus. Cuma autem rediisset, invenit latronem, qui camelum supellectile sua onerabat. Ipse igitur intrans ia eellam, de vasis accipiebat, et una cum eo onera- bat camelum. Ut ergo sarcinam immiserunt, cœ- pit fur verberare camelum, ut surgeret: neque surgebat. Videns porro abbas Macarius quod non exsurgeret, cellam ingressus, invenit parvum sare culum ; emissumque imposuit camele, dicens : Frater, hoc quærebat camelus. Pede vero pulsans eum senex, ait : Surge. Confestimque surrexit, Al. inser. peri Apophthegma : c C et parumper itineris confecit propter ejus sermo- nem. Sed iterum resedit nec exsurrexit, donec deposuissent cunctam supellectilem. Tunc enim abiit. rium, sic: Dicito mihi aliquid. Ait ei abbas Maca- rius : Fuge homines; sede in cella tua, et defle peccata tua; nec dilexeris loquelam hominum; sa- lusque tibi obtinget. De abbate Mose. mentissime oppugnatus est ac tentatus ad fornica- tionem ; nec valens amplius sedere in cella, abiit, nuntiavitque abbati Isidoro. Senex hortatus est eum, ut in cellam suam reverteretur. Verum non acquievit, dicens : Non valeo, abba. Tunc assu- mens cum secum, adduxit in tectum, et ait : At- tende ad occidentem. Atque attendens, vidit innu- merain dæmonum multitudinem; erant autem con- turbati, et tumultuantes ad præliandum. Ait iterum abbas Isidorus : Respice etiam ad orientem. At- tendit, conspexitque innumerabilem multitudinem sanctorum angelorum gloria donatorum. Dixit au- tem abbas Isidorus: Ecce isti sunt qui a Deo mit- tuntur sanctis in auxilium. Qui vero ad occasum, ii sunt qui eosdem sanctos impugnant. Multitudine ergo superant qui nobiscum sunt. Atque ita abbas Moyses gratis Deo actis, fiduciam sumpsit, et re- D versus est in cellam suam. facto consessu, miserunt ad abbatem Moysem. Is vero venire noluit. Itaque ad eum destinavit pre- sbyter, nuntians : Veni, quia te catus exspectat. Surgens ille profectus est. Et accipiens sportan perforatam, implensque arena, portavit. Illi exeun- tes in occursum ejus, rogant : Quid hoc est, Pater? Respondit senex : Peccata mea post me deluunt, 40. De abbate Macario memorabant, quod, ab- 1. Επολεμήθη ποτὲ ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς " εἰς πορε (13) Ο λόγος ο κακός. In Colbert. lib. hoc re 41. (14) Abbas Alo interrogavit abbatem Maca- 1. (14) Quodam tempore abbas Moyses vehe 2. (15) In Scelf aliquando frater lapsus est; et (14) Vit. Patr. 11, 189. (13) Vit. Patr. xvii, 12. (15) Vit. Patr. 18, 4.

μού εἰσιν ὀπίσω μου καταρρέουσαι, καὶ οὐ βλέπω αὐτάς· καὶ ἦλθον ἐγὼ σήμερον, ἁμαρτήματα αλλα τρια κρῖναι. Οἱ δὲ ἀκούσαντες, οὐδὲν ἐλάλησαν τῷ ἀδελφῷ· ἀλλὰ συνεχώρησαν αὐτῷ. γ. Αλλοτε συνεδρίου γενομένου ἐν τῇ Σκήτει, θέ λοντες αὐτὸν οἱ Πατέρες δοκιμάσαι, ἐξουδένωσαν αὐτ τὸν, λέγοντες· Τί καὶ ὁ Αἰθίοψ οὗτος ἔρχεται εἰς τὴν μέσην οι ἡμῶν; Ὁ δὲ ἀκούσας ἐσιώπησε. Μετὰ δὲ τὸ ἀπολυθῆναι αὐτούς, λέγουσιν αὐτῷ· 'Α66α, ούτ δὲν ω ἄρτι ἐταράχθης; Λέγει αὐτοῖς· Εταράχθην, ἀλλ' οὐκ ἐλάλησα. δ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Μωϋσέως, ὅτι ἐγένετο κληρικὸς, καὶ ἐπέθηκαν αὐτῷ τὴν ἐπωμίδα. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀρχιεπίσκοπος · Ιδού γέγονας ὁλόλευκος, 266α Μωϋσῆ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων · Αρα τὰ ἔξω, κῦρι (22) Πάπας • ἢ καὶ τὰ ἔσω ! Θέλων δὲ ὁ ἀρ χιεπίσκοπος δοκιμάσαι αὐτὸν, λέγει τοῖς κληρικοῖς· Οταν εἰσέρχηται ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς εἰς τὸ ἱερατεῖον, διώξατε αὐτὸν, καὶ ἀκολουθήσατε αὐτῷ, ἵνα ἀκού σητε τί λέγει. Εἰσῆλθεν οὖν ὁ γέρων· καὶ ἐπετίμη σαν αὐτὸν, καὶ ἐδίωξαν, λέγοντες· Υπαγε ἔξω, Αι- θίοψ. Ο δὲ ἐξελθὼν ἔλεγεν ἑαυτῷ· Καλῶς σοι ἐποίη σαν, σποδόδερμα (25), μελανέ. Μὴ ὢν ἄνθρωπος, τί ἔρχῃ μετὰ σ' ἀνθρώπων ; ε΄. Εδόθη ποτὲ εἰς Σκῆτιν ἐντολὴ ὅτι, Νηστεύσατε τὴν ἑβδομάδα ταύτην· καὶ κατ᾿ εὐκαιρίαν, παρέβα λον ἀδελφοὶ (24) ἀπὸ Αἰγύπτου τῷ ἀ664 Μωϋσῇ· καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς μικρὸν ἔψημα. Καὶ ἰδόντες οι γείτο νες τὸν καπνὸν, εἶπον τοῖς κληρικοῖς· Ἰδού Μωϋσῆς κατέλυσε τὴν ἐντολὴν, καὶ ἔψημα παρ' ἑαυτῷ ἐποίη σεν. Οἱ δὲ εἶπον· Οτε ἔρχεται, ἡμεῖς λαλοῦμεν αὐτ τῷ. Τοῦ δὲ σαββάτου γενομένου, οι κληρικοί ἰδόντες τὴν μεγάλην πολιτείαν τοῦ ἀββᾶ Μωϋσέως, ἔλεγον αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ· Ω Μωϋσῆ, τὴν ἐντολὴν τῶν ἀνθρώπων ἔλυσας, καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ἐφύλαξας 8. Μωϋσῆν, αιτούμενος παρ' αὐτοῦ λόγον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων • Υπαγε, κάθισον εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ τὸ κελλίον σου διδάσκει σε πάντα. * Α1. τὸ μέσον. Πάπα σ· Αἱ. ἐπίσκοπος. ἐν μέσῳ. το Αl. ᾠκοδόμησας, το ἀνθρώπους φεύγων, κύρος, οι κύρις, κύρις, κύρ, κῦρ, χὰρ Μάρκος, κῦρ λέων, κῦρ Ἰωάννης, κυρ Θεοφάνης, κυρ Κοσμᾶς, κῦρ Ἰωσήφ, κυρ Θεοδόσιος. ΚυρἸσαά- κιος, Συρισαάκιος σύρ Σύρ Νικόλαος, σε Αl. εἰσέρχε κῦρ Μανουήλ σποδόδερμα μελανόν. καὶ ποιήσατε πάσχα. Συνέβη δὲ παραβαλεῖν ἀδελφούς. Εt L APPENDIX AD PALLADIUM. ree video illa; accessi tamen hodie judicatum A aliena peccata. Quo audito, nihil locuti sunt fra- tri, sed ei ignoverunt. volentes eum probare, contempserunt illum, di- cendo: Cur Æthiops iste venit in medio nostrum? Ille vero audiens, lacuit. Postquam autem dimis- sus fuit conventus aiunt ei : Abba, nihil modo turbatus es? Respondit : Turbatus sum, sed non sum locutus est clericus, et imposuerunt illi superbumerale; dixitque archiepiscopus: Ecce evasisti totus al- bus, abba Moyses. Ait illi senex : Ulique exterius, domne papa, utinam et interius! Porro archiepi- scopus, ut probaret eum, præcepit clericis : Quando ingressurus est abbas Moyses in sacra- rium, expellite eum, et sequimini, ut audiatis quid sil dicturus. Intravit ergo senex; et increpave- runt eum ac pepulerunt, cum his verbis : Vade fo- ras, Æthiops. (18) At ille exiens aiebat sibi : Recte tibi fecerunt, cinerea cute, nigre. Qui non es homo, quare inter homines venis? Hac hebdomada jejunate : et tunc temporis conti- git, ut fratres ab Ægypto venirent ad abbatem Moysem. Fecit eis modicum pulmenti. Vicini au- tem conspecto fumo, dixerunt clericis : Ecce Moy- ses solvit mandatum, pulmentum conficiendo apud se. Exceperunt illi : Quando accesserit, nos loque- mur ei. Die igitur Sabbati, clerici agnoscentes eximiamı abbatis Moysis vivendi rationem, dixe- runt ei coram omni multitudine: Abbas Moyses, solvisti mandatum hominum, sed Dei observasti. postulans ab eo sermonem. Ait illi senex : Vade, sede in cella tua; et cella tua te cuncta edocebit. B C Pgal. Lxxxvi, 5. * Al. oux. Alii sine 6. Malim legere homines fugicns. EDIT. runt ut nemo nescit. Atque hinca viris doctís redarguti sunt ii qui eam vocem pro nomine proprio accipientes, multos nobis Cyros procuderunt. Nec contenti fuere Græculi hac decur- tatione : brevius adlluc dixerunt, etiam in compositione Hincque Latinis Cyr Alexius et Kyr Alexius. Chyr- Lucas. In Villharduino Sursae, id est aut (nam etiam in usu, Duca cap. 44), corrupte appellatus in Chronico Guillelmi de Nangis Cursat, et Cursach. D Depravatuun etiam exstat nomen in Nomenclatore Constantini, ubi legitur: Cyrmanos Calecæ lib. De Theologia, De Spiritu sancto. tiones Pelagii. Moneo duntaxat, ut in quorum ma- nus codices scripti venerint, inspiciant num cine- ricule vera sit lectio. Apud Dorotheum ; In nis. Corbeiensi inveni, cinerale et caca. bate. In alio B. Mariæ Suession. cinerente et caca- bate; ut et in illo Fossatensi. Quorum trium codi- cum inspectionem debeo humanitati doctissimorum ascetarum Joannis Mabillonii et Michaelis Germani. pol. Pro bis in duobus exemplaribus Colbertinis legitur: Quæ Pelagio sunt : fecerunt Pascha. Contigit autem ut in ipsa hebdomada venirent (re tres quidam. 5. (16) Alia vice acto consessu in Sceti, Patres 4. (17) Accepimus de abbate Moyse, quod factus 5. (19) In Sceti datum est aliquando mandatum : 6. (20) Scetim venit frater ad abbatem Moysem, 7. (21) Sententia abbatis Moysis : Homo fu- 5. Αδελφὸς παρέβαλεν εἰς Σκήτιν πρὸς τὸν ἀεσαν 5. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς· Ανθρωπος φεύγων 60, (16) Vit. Patr. xvi, 7. (17) Vit. Patr. xv, 29. (18) Doroth. Doctr. 14. (19) Vit. Patr. xili, 4. (20) Vit. Patr. 111, 109; II, 9. (21) Vit. Patr. n, 10. (22) Κύρι. Graci recentiores quod est κύριος efe- (25) Σποδόδερμε. Non daniuo quæ exhibent edi- (24) Καὶ κατ' εὐκαιρίαν, παρέβαλον ἀδελ

μού εἰσιν ὀπίσω μου καταρρέουσαι, καὶ οὐ βλέπω αὐτάς· καὶ ἦλθον ἐγὼ σήμερον, ἁμαρτήματα αλλα τρια κρῖναι. Οἱ δὲ ἀκούσαντες, οὐδὲν ἐλάλησαν τῷ ἀδελφῷ· ἀλλὰ συνεχώρησαν αὐτῷ. γ. Αλλοτε συνεδρίου γενομένου ἐν τῇ Σκήτει, θέ λοντες αὐτὸν οἱ Πατέρες δοκιμάσαι, ἐξουδένωσαν αὐτ τὸν, λέγοντες· Τί καὶ ὁ Αἰθίοψ οὗτος ἔρχεται εἰς τὴν μέσην οι ἡμῶν; Ὁ δὲ ἀκούσας ἐσιώπησε. Μετὰ δὲ τὸ ἀπολυθῆναι αὐτούς, λέγουσιν αὐτῷ· 'Α66α, ούτ δὲν ω ἄρτι ἐταράχθης; Λέγει αὐτοῖς· Εταράχθην, ἀλλ' οὐκ ἐλάλησα. δ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Μωϋσέως, ὅτι ἐγένετο κληρικὸς, καὶ ἐπέθηκαν αὐτῷ τὴν ἐπωμίδα. Καὶ λέ γει αὐτῷ ὁ ἀρχιεπίσκοπος · Ιδού γέγονας ὁλόλευκος, 266α Μωϋσῆ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων · Αρα τὰ ἔξω, κῦρι (22) Πάπας • ἢ καὶ τὰ ἔσω ! Θέλων δὲ ὁ ἀρ χιεπίσκοπος δοκιμάσαι αὐτὸν, λέγει τοῖς κληρικοῖς· Οταν εἰσέρχηται ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς εἰς τὸ ἱερατεῖον, διώξατε αὐτὸν, καὶ ἀκολουθήσατε αὐτῷ, ἵνα ἀκού σητε τί λέγει. Εἰσῆλθεν οὖν ὁ γέρων· καὶ ἐπετίμη σαν αὐτὸν, καὶ ἐδίωξαν, λέγοντες· Υπαγε ἔξω, Αι- θίοψ. Ο δὲ ἐξελθὼν ἔλεγεν ἑαυτῷ· Καλῶς σοι ἐποίη σαν, σποδόδερμα (25), μελανέ. Μὴ ὢν ἄνθρωπος, τί ἔρχῃ μετὰ σ' ἀνθρώπων ; ε΄. Εδόθη ποτὲ εἰς Σκῆτιν ἐντολὴ ὅτι, Νηστεύσατε τὴν ἑβδομάδα ταύτην· καὶ κατ᾿ εὐκαιρίαν, παρέβα λον ἀδελφοὶ (24) ἀπὸ Αἰγύπτου τῷ ἀ664 Μωϋσῇ· καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς μικρὸν ἔψημα. Καὶ ἰδόντες οι γείτο νες τὸν καπνὸν, εἶπον τοῖς κληρικοῖς· Ἰδού Μωϋσῆς κατέλυσε τὴν ἐντολὴν, καὶ ἔψημα παρ' ἑαυτῷ ἐποίη σεν. Οἱ δὲ εἶπον· Οτε ἔρχεται, ἡμεῖς λαλοῦμεν αὐτ τῷ. Τοῦ δὲ σαββάτου γενομένου, οι κληρικοί ἰδόντες τὴν μεγάλην πολιτείαν τοῦ ἀββᾶ Μωϋσέως, ἔλεγον αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ· Ω Μωϋσῆ, τὴν ἐντολὴν τῶν ἀνθρώπων ἔλυσας, καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ἐφύλαξας 8. Μωϋσῆν, αιτούμενος παρ' αὐτοῦ λόγον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων • Υπαγε, κάθισον εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ τὸ κελλίον σου διδάσκει σε πάντα. * Α1. τὸ μέσον. Πάπα σ· Αἱ. ἐπίσκοπος. ἐν μέσῳ. το Αl. ᾠκοδόμησας, το ἀνθρώπους φεύγων, κύρος, οι κύρις, κύρις, κύρ, κῦρ, χὰρ Μάρκος, κῦρ λέων, κῦρ Ἰωάννης, κυρ Θεοφάνης, κυρ Κοσμᾶς, κῦρ Ἰωσήφ, κυρ Θεοδόσιος. ΚυρἸσαά- κιος, Συρισαάκιος σύρ Σύρ Νικόλαος, σε Αl. εἰσέρχε κῦρ Μανουήλ σποδόδερμα μελανόν. καὶ ποιήσατε πάσχα. Συνέβη δὲ παραβαλεῖν ἀδελφούς. Εt L APPENDIX AD PALLADIUM. ree video illa; accessi tamen hodie judicatum A aliena peccata. Quo audito, nihil locuti sunt fra- tri, sed ei ignoverunt. volentes eum probare, contempserunt illum, di- cendo: Cur Æthiops iste venit in medio nostrum? Ille vero audiens, lacuit. Postquam autem dimis- sus fuit conventus aiunt ei : Abba, nihil modo turbatus es? Respondit : Turbatus sum, sed non sum locutus est clericus, et imposuerunt illi superbumerale; dixitque archiepiscopus: Ecce evasisti totus al- bus, abba Moyses. Ait illi senex : Ulique exterius, domne papa, utinam et interius! Porro archiepi- scopus, ut probaret eum, præcepit clericis : Quando ingressurus est abbas Moyses in sacra- rium, expellite eum, et sequimini, ut audiatis quid sil dicturus. Intravit ergo senex; et increpave- runt eum ac pepulerunt, cum his verbis : Vade fo- ras, Æthiops. (18) At ille exiens aiebat sibi : Recte tibi fecerunt, cinerea cute, nigre. Qui non es homo, quare inter homines venis? Hac hebdomada jejunate : et tunc temporis conti- git, ut fratres ab Ægypto venirent ad abbatem Moysem. Fecit eis modicum pulmenti. Vicini au- tem conspecto fumo, dixerunt clericis : Ecce Moy- ses solvit mandatum, pulmentum conficiendo apud se. Exceperunt illi : Quando accesserit, nos loque- mur ei. Die igitur Sabbati, clerici agnoscentes eximiamı abbatis Moysis vivendi rationem, dixe- runt ei coram omni multitudine: Abbas Moyses, solvisti mandatum hominum, sed Dei observasti. postulans ab eo sermonem. Ait illi senex : Vade, sede in cella tua; et cella tua te cuncta edocebit. B C Pgal. Lxxxvi, 5. * Al. oux. Alii sine 6. Malim legere homines fugicns. EDIT. runt ut nemo nescit. Atque hinca viris doctís redarguti sunt ii qui eam vocem pro nomine proprio accipientes, multos nobis Cyros procuderunt. Nec contenti fuere Græculi hac decur- tatione : brevius adlluc dixerunt, etiam in compositione Hincque Latinis Cyr Alexius et Kyr Alexius. Chyr- Lucas. In Villharduino Sursae, id est aut (nam etiam in usu, Duca cap. 44), corrupte appellatus in Chronico Guillelmi de Nangis Cursat, et Cursach. D Depravatuun etiam exstat nomen in Nomenclatore Constantini, ubi legitur: Cyrmanos Calecæ lib. De Theologia, De Spiritu sancto. tiones Pelagii. Moneo duntaxat, ut in quorum ma- nus codices scripti venerint, inspiciant num cine- ricule vera sit lectio. Apud Dorotheum ; In nis. Corbeiensi inveni, cinerale et caca. bate. In alio B. Mariæ Suession. cinerente et caca- bate; ut et in illo Fossatensi. Quorum trium codi- cum inspectionem debeo humanitati doctissimorum ascetarum Joannis Mabillonii et Michaelis Germani. pol. Pro bis in duobus exemplaribus Colbertinis legitur: Quæ Pelagio sunt : fecerunt Pascha. Contigit autem ut in ipsa hebdomada venirent (re tres quidam. 5. (16) Alia vice acto consessu in Sceti, Patres 4. (17) Accepimus de abbate Moyse, quod factus 5. (19) In Sceti datum est aliquando mandatum : 6. (20) Scetim venit frater ad abbatem Moysem, 7. (21) Sententia abbatis Moysis : Homo fu- 5. Αδελφὸς παρέβαλεν εἰς Σκήτιν πρὸς τὸν ἀεσαν 5. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς· Ανθρωπος φεύγων 60, (16) Vit. Patr. xvi, 7. (17) Vit. Patr. xv, 29. (18) Doroth. Doctr. 14. (19) Vit. Patr. xili, 4. (20) Vit. Patr. 111, 109; II, 9. (21) Vit. Patr. n, 10. (22) Κύρι. Graci recentiores quod est κύριος efe- (25) Σποδόδερμε. Non daniuo quæ exhibent edi- (24) Καὶ κατ' εὐκαιρίαν, παρέβαλον ἀδελ

ἔοικε σταφυλῇ ὀπτῇ· ὁ δὲ ἐν ἀνθρώποις ὤν, ὡς δμ- φαξ ἐστίν. η'. Ηκουσέ ποτε ὁ ἄρχων περὶ τοῦ ἀ662 Μωϋ- σέως, καὶ ἀπῆλθεν εἰς Σκῆτιν ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ἀνήγ- γειλάν τινες τῷ γέροντι τὸ πρᾶγμα· καὶ ἀνέστη φυ γεῖν εἰς τὸ ἔλος. Καὶ ὑπήντησαν αὐτῷ λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν, γέρον· ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα τοῦ ἀ662 Μωϋ σέως ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί θέλετε παρ' αὐτοῦ; ἄν θρωπος σαλός ἐστι. Καὶ ἐλθὼν ὁ ἄρχων εἰς τὴν ἐκε κλησίαν, λέγει τοῖς κληρικοῖς· Ἐγὼ ἀκούων τὰ περὶ τοῦ Μωϋσέως, κατῆλθον ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ἰδοὺ ὑπήντησεν ἡμῖν γέρων ὑπάγων εἰς Αἴγυπτον, καὶ εἶπομεν αὐτῷ· Ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα τοῦ ἀ667 Μωϋσέως ; καὶ λέγει ἡμῖν· Τί θέλετε ἀπ' αὐτοῦ; σαλός ἐστιν. Ακούσαντες δὲ οἱ κληρικοί, ἐλυπήθησαν, λέγοντες· Ποταπὸς ἦν ὁ γέρων ὁ ταῦτα λαλήσας κατὰ τοῦ ἁγίου; Οἱ δὲ εἶπον· Γέρων, παλαιὰ φορῶν, μακρὸς καὶ με λανής. Οἱ δὲ εἶπον· Αὐτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς· καὶ διὰ τὸ μὴ ἀπαντῆσαι αὐτὸν ὑμῖν, ταῦτα εἶπεν ὑμῖν. Πολλὰ δὲ ὠφεληθεὶς ὁ ἄρχων ἀνεχώρησεν. θ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς ἐν Σκήτει· Ἐὰν φυτ λέξωμεν τὰς ἐντολὰς τῶν Πατέρων ἡμῶν, ἐγὼ ἐγε γνώμαι ὑμᾶς πρὸς τὸν Θεόν, ὅτι βάρβαροι οὐκ ἔρ- γονται ὧδε. Εἰ δὲ μὴ φυλάξωμεν, έρημωθῆναι ἔχει ὁ τύπος οὗτος. ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ βάρβαροι σήμερον εἰς Σκῆτιν ἔρχονται· ἀλλὰ ἀνάστητε καὶ φύγετε. Λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ οὖν οὐ φεύγεις, ά66α; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ τοσαῦτα ἔτη προσδοκῶ τὴν ἡμέραν ταύτην· ἵνα πλη- ρωθῇ ὁ λόγος τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, λέγοντος Πάν τες οἱ λαβόντες μάχαιραν, ἐν μαχαίρᾳ ἀποθα- τοῦνται το. Λέγουσιν αὐτῷ· Οὐδὲ ἡμεῖς φεύγομεν, ἀλλὰ μετὰ σοῦ ἀποθνήσκομεν. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ πράγμα οὐκ ἔχω· ἕκαστος βλεπέτω πῶς καθ έζεται. Ησαν δὲ ἑπτὰ ἀδελφοί, καὶ λέγει αὐτοῖς· Ιδού οι βάρβαροι ἐγγίζουσι τῇ θύρα. Καὶ εἰσελθόν τες, ἐφόνευσαν αὐτούς. Εἰς δὲ ἐξ αὐτῶν τι ἔφυγεν ἐπίσω τῆς σειρᾶς· καὶ εἶδεν ἑπτὰ στεφάνους κατελ- θόντας, καὶ στεφανώσαντας αὐτούς. κα'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Μωϋσέα, λέγων· Ὁρῶ ἐνώπιόν μου πράγμα, καὶ οὐ δύναμαι αὐτὸ και τασχεῖν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ γίνῃ νεκρός ὡς οἱ ταφέντες, οὐ δύνασαι αὐτὸ κατασχεῖν. τὸν ἀββᾶν Μωϋσέα, ποίῳ τρόπῳ νεκροῖ ἑαυτὸν ἄν θρωπος ἀπὸ τοῦ πλησίον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων ὅτι, Ἐὰν μὴ θήσει ἄνθρωπος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, ἑαυτὸν τὰ ἤδη τριήμερον τε ἐν μνημείῳ, οὐ φθάνει εἰς τὸν λόγον τοῦτον. ιγ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μωϋσέως εἰς Σκῆτιν, ὅτι ὡς ἔμελλεν ἐλθεῖν εἰς τὴν Πέτραν, εκοπίασεν ιδεύων· καὶ ἔλεγεν ἐν ἑαυτῷ· Πῶς δύναμαι τὸ ὕδωρ το ΑΙ. ἀπολοῦνται. * φοβηθείς. ΑΙ. Β ἔχειν. Αl. τρία έτη. το χάνι, 52. APOPHTHEGMATA PATRUM. A giens, similis est maturæ uva; qui vero inter ho Al. inser. C mines versatur, est sicut uva acerba. abbate Moyse, et Scelim ad videndum eum profe ctus est: quidam autem rem nuntiaverunt seni ; qui surrexit ut fugeret in paludem. Occurrerunt ei, percontatique sunt: Senex, ostende nobis ubi- nam sit abbatis Moysis cella? Respondit eis : Quid ab eo vultis? homo stolidus est. Veniens ergo præ- ses ad ecclesiam, ait clericis: Ego, auditis abbatis Moysis virtutibus, deveni ut viderem eum. Et ecce obvius nobis fuit senex pergens ad Ægyptum; - quen interrogavimus, ubi esset cella abbatis Moy- sis. Deditque responsum: Quid eum vultis? Mota mente est. Quibus intellectis, tristitia affecti sunt clerici; dixeruntque : Cujusmodi erat senex ille, qui hæc protulit adversus sanctum ? Illi : Senex, detrita veste, longus et niger. Tunc clerici: Is ipse est abbas Moyses; qui ne vobiscum congrederetur. ista prolocutus est. Rector cum magno animæ pro- gressu discessit. stodierimus mandata Patrum nostrorum, ego de Deo vobis spondeo, huc barbaros nequaquam ven- turos. Quod si non servaverimus, iste locus deva stabitur. apud eum, significavit illis : En hodie barbari in Scetim venturi sunt; sed surgite ac fugite. Dicunt ei: Tu ergo non fugis, abba? Respondit: Ego a tot annis exspecto diem hunc, ut compleater iste serno Domini Christi : Omnes qui acceperint gla- dium,gladio peribunt. Tunc illi : Neque nos fugi- mus, sed tecum morimur. Excepit: Ego extra cul- pam sum; videat unusquisque quo modo resident. Porro erant septem fratres. Ait illis : Ecce barbari ostio appropinquant. Qui intrantes, occiderunt eos. Unus autem fugit post plectam; viditque septem coronas descendentes, redimire capita eorum. Rem video coram me, nec possum eam occupare. Dicit ei senex : Nisi factus fueris mortuus, instar´ Deorum qui sepulcro obleguntur, non poteris illam apprehendere. quod frater abbatem Moysem interrogaverit, quali modo homo seipsum mortuum proximo suo effi- ciat; responderit autein senex : Nisi posuerit homo in corde suo, se jam triduanum in sepulcro jacere, non pertingit ad eum sermonem. Petram venturus, defatigatus est in itinere ; dixit- que apud semetipsum : Qua ratione potero hic Matth. Vit. Patr. x, 63, vi; xxvi, 1. 1. Καθημένων δέ ποτε τῶν ἀδελφῶν πρὸς αὐτὸν, 16. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς ἠρώτησε (25) Vit. Patr. viii, 10. (26) Vit. Patr. xviii, 13. 8. (25) Audivit aliquando rector provinciæ de 9. (26) Dicebat abbas Moyses in Sceti : Si cu- 10. (27) Sedentibus autem aliquando fratribus 11. Frater sic interrogavit abbatem Moysen : 12. (28) Referente abbate Pamene cognovimus, 13. Aiebant de abbate Moyse in Sceti, quod (27) Vit. Putr. xviii, 14.

ἔοικε σταφυλῇ ὀπτῇ· ὁ δὲ ἐν ἀνθρώποις ὤν, ὡς δμ- φαξ ἐστίν. η'. Ηκουσέ ποτε ὁ ἄρχων περὶ τοῦ ἀ662 Μωϋ- σέως, καὶ ἀπῆλθεν εἰς Σκῆτιν ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ἀνήγ- γειλάν τινες τῷ γέροντι τὸ πρᾶγμα· καὶ ἀνέστη φυ γεῖν εἰς τὸ ἔλος. Καὶ ὑπήντησαν αὐτῷ λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν, γέρον· ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα τοῦ ἀ662 Μωϋ σέως ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί θέλετε παρ' αὐτοῦ; ἄν θρωπος σαλός ἐστι. Καὶ ἐλθὼν ὁ ἄρχων εἰς τὴν ἐκε κλησίαν, λέγει τοῖς κληρικοῖς· Ἐγὼ ἀκούων τὰ περὶ τοῦ Μωϋσέως, κατῆλθον ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ἰδοὺ ὑπήντησεν ἡμῖν γέρων ὑπάγων εἰς Αἴγυπτον, καὶ εἶπομεν αὐτῷ· Ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα τοῦ ἀ667 Μωϋσέως ; καὶ λέγει ἡμῖν· Τί θέλετε ἀπ' αὐτοῦ; σαλός ἐστιν. Ακούσαντες δὲ οἱ κληρικοί, ἐλυπήθησαν, λέγοντες· Ποταπὸς ἦν ὁ γέρων ὁ ταῦτα λαλήσας κατὰ τοῦ ἁγίου; Οἱ δὲ εἶπον· Γέρων, παλαιὰ φορῶν, μακρὸς καὶ με λανής. Οἱ δὲ εἶπον· Αὐτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς· καὶ διὰ τὸ μὴ ἀπαντῆσαι αὐτὸν ὑμῖν, ταῦτα εἶπεν ὑμῖν. Πολλὰ δὲ ὠφεληθεὶς ὁ ἄρχων ἀνεχώρησεν. θ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς ἐν Σκήτει· Ἐὰν φυτ λέξωμεν τὰς ἐντολὰς τῶν Πατέρων ἡμῶν, ἐγὼ ἐγε γνώμαι ὑμᾶς πρὸς τὸν Θεόν, ὅτι βάρβαροι οὐκ ἔρ- γονται ὧδε. Εἰ δὲ μὴ φυλάξωμεν, έρημωθῆναι ἔχει ὁ τύπος οὗτος. ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ βάρβαροι σήμερον εἰς Σκῆτιν ἔρχονται· ἀλλὰ ἀνάστητε καὶ φύγετε. Λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ οὖν οὐ φεύγεις, ά66α; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ τοσαῦτα ἔτη προσδοκῶ τὴν ἡμέραν ταύτην· ἵνα πλη- ρωθῇ ὁ λόγος τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, λέγοντος Πάν τες οἱ λαβόντες μάχαιραν, ἐν μαχαίρᾳ ἀποθα- τοῦνται το. Λέγουσιν αὐτῷ· Οὐδὲ ἡμεῖς φεύγομεν, ἀλλὰ μετὰ σοῦ ἀποθνήσκομεν. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ πράγμα οὐκ ἔχω· ἕκαστος βλεπέτω πῶς καθ έζεται. Ησαν δὲ ἑπτὰ ἀδελφοί, καὶ λέγει αὐτοῖς· Ιδού οι βάρβαροι ἐγγίζουσι τῇ θύρα. Καὶ εἰσελθόν τες, ἐφόνευσαν αὐτούς. Εἰς δὲ ἐξ αὐτῶν τι ἔφυγεν ἐπίσω τῆς σειρᾶς· καὶ εἶδεν ἑπτὰ στεφάνους κατελ- θόντας, καὶ στεφανώσαντας αὐτούς. κα'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Μωϋσέα, λέγων· Ὁρῶ ἐνώπιόν μου πράγμα, καὶ οὐ δύναμαι αὐτὸ και τασχεῖν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ γίνῃ νεκρός ὡς οἱ ταφέντες, οὐ δύνασαι αὐτὸ κατασχεῖν. τὸν ἀββᾶν Μωϋσέα, ποίῳ τρόπῳ νεκροῖ ἑαυτὸν ἄν θρωπος ἀπὸ τοῦ πλησίον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων ὅτι, Ἐὰν μὴ θήσει ἄνθρωπος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, ἑαυτὸν τὰ ἤδη τριήμερον τε ἐν μνημείῳ, οὐ φθάνει εἰς τὸν λόγον τοῦτον. ιγ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μωϋσέως εἰς Σκῆτιν, ὅτι ὡς ἔμελλεν ἐλθεῖν εἰς τὴν Πέτραν, εκοπίασεν ιδεύων· καὶ ἔλεγεν ἐν ἑαυτῷ· Πῶς δύναμαι τὸ ὕδωρ το ΑΙ. ἀπολοῦνται. * φοβηθείς. ΑΙ. Β ἔχειν. Αl. τρία έτη. το χάνι, 52. APOPHTHEGMATA PATRUM. A giens, similis est maturæ uva; qui vero inter ho Al. inser. C mines versatur, est sicut uva acerba. abbate Moyse, et Scelim ad videndum eum profe ctus est: quidam autem rem nuntiaverunt seni ; qui surrexit ut fugeret in paludem. Occurrerunt ei, percontatique sunt: Senex, ostende nobis ubi- nam sit abbatis Moysis cella? Respondit eis : Quid ab eo vultis? homo stolidus est. Veniens ergo præ- ses ad ecclesiam, ait clericis: Ego, auditis abbatis Moysis virtutibus, deveni ut viderem eum. Et ecce obvius nobis fuit senex pergens ad Ægyptum; - quen interrogavimus, ubi esset cella abbatis Moy- sis. Deditque responsum: Quid eum vultis? Mota mente est. Quibus intellectis, tristitia affecti sunt clerici; dixeruntque : Cujusmodi erat senex ille, qui hæc protulit adversus sanctum ? Illi : Senex, detrita veste, longus et niger. Tunc clerici: Is ipse est abbas Moyses; qui ne vobiscum congrederetur. ista prolocutus est. Rector cum magno animæ pro- gressu discessit. stodierimus mandata Patrum nostrorum, ego de Deo vobis spondeo, huc barbaros nequaquam ven- turos. Quod si non servaverimus, iste locus deva stabitur. apud eum, significavit illis : En hodie barbari in Scetim venturi sunt; sed surgite ac fugite. Dicunt ei: Tu ergo non fugis, abba? Respondit: Ego a tot annis exspecto diem hunc, ut compleater iste serno Domini Christi : Omnes qui acceperint gla- dium,gladio peribunt. Tunc illi : Neque nos fugi- mus, sed tecum morimur. Excepit: Ego extra cul- pam sum; videat unusquisque quo modo resident. Porro erant septem fratres. Ait illis : Ecce barbari ostio appropinquant. Qui intrantes, occiderunt eos. Unus autem fugit post plectam; viditque septem coronas descendentes, redimire capita eorum. Rem video coram me, nec possum eam occupare. Dicit ei senex : Nisi factus fueris mortuus, instar´ Deorum qui sepulcro obleguntur, non poteris illam apprehendere. quod frater abbatem Moysem interrogaverit, quali modo homo seipsum mortuum proximo suo effi- ciat; responderit autein senex : Nisi posuerit homo in corde suo, se jam triduanum in sepulcro jacere, non pertingit ad eum sermonem. Petram venturus, defatigatus est in itinere ; dixit- que apud semetipsum : Qua ratione potero hic Matth. Vit. Patr. x, 63, vi; xxvi, 1. 1. Καθημένων δέ ποτε τῶν ἀδελφῶν πρὸς αὐτὸν, 16. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς ἠρώτησε (25) Vit. Patr. viii, 10. (26) Vit. Patr. xviii, 13. 8. (25) Audivit aliquando rector provinciæ de 9. (26) Dicebat abbas Moyses in Sceti : Si cu- 10. (27) Sedentibus autem aliquando fratribus 11. Frater sic interrogavit abbatem Moysen : 12. (28) Referente abbate Pamene cognovimus, 13. Aiebant de abbate Moyse in Sceti, quod (27) Vit. Putr. xviii, 14.

ἔοικε σταφυλῇ ὀπτῇ· ὁ δὲ ἐν ἀνθρώποις ὤν, ὡς δμ- φαξ ἐστίν. η'. Ηκουσέ ποτε ὁ ἄρχων περὶ τοῦ ἀ662 Μωϋ- σέως, καὶ ἀπῆλθεν εἰς Σκῆτιν ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ἀνήγ- γειλάν τινες τῷ γέροντι τὸ πρᾶγμα· καὶ ἀνέστη φυ γεῖν εἰς τὸ ἔλος. Καὶ ὑπήντησαν αὐτῷ λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν, γέρον· ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα τοῦ ἀ662 Μωϋ σέως ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί θέλετε παρ' αὐτοῦ; ἄν θρωπος σαλός ἐστι. Καὶ ἐλθὼν ὁ ἄρχων εἰς τὴν ἐκε κλησίαν, λέγει τοῖς κληρικοῖς· Ἐγὼ ἀκούων τὰ περὶ τοῦ Μωϋσέως, κατῆλθον ἰδεῖν αὐτόν· καὶ ἰδοὺ ὑπήντησεν ἡμῖν γέρων ὑπάγων εἰς Αἴγυπτον, καὶ εἶπομεν αὐτῷ· Ποῦ ἔστιν ἡ κέλλα τοῦ ἀ667 Μωϋσέως ; καὶ λέγει ἡμῖν· Τί θέλετε ἀπ' αὐτοῦ; σαλός ἐστιν. Ακούσαντες δὲ οἱ κληρικοί, ἐλυπήθησαν, λέγοντες· Ποταπὸς ἦν ὁ γέρων ὁ ταῦτα λαλήσας κατὰ τοῦ ἁγίου; Οἱ δὲ εἶπον· Γέρων, παλαιὰ φορῶν, μακρὸς καὶ με λανής. Οἱ δὲ εἶπον· Αὐτός ἐστιν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς· καὶ διὰ τὸ μὴ ἀπαντῆσαι αὐτὸν ὑμῖν, ταῦτα εἶπεν ὑμῖν. Πολλὰ δὲ ὠφεληθεὶς ὁ ἄρχων ἀνεχώρησεν. θ. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς ἐν Σκήτει· Ἐὰν φυτ λέξωμεν τὰς ἐντολὰς τῶν Πατέρων ἡμῶν, ἐγὼ ἐγε γνώμαι ὑμᾶς πρὸς τὸν Θεόν, ὅτι βάρβαροι οὐκ ἔρ- γονται ὧδε. Εἰ δὲ μὴ φυλάξωμεν, έρημωθῆναι ἔχει ὁ τύπος οὗτος. ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ βάρβαροι σήμερον εἰς Σκῆτιν ἔρχονται· ἀλλὰ ἀνάστητε καὶ φύγετε. Λέγουσιν αὐτῷ· Σὺ οὖν οὐ φεύγεις, ά66α; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ τοσαῦτα ἔτη προσδοκῶ τὴν ἡμέραν ταύτην· ἵνα πλη- ρωθῇ ὁ λόγος τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, λέγοντος Πάν τες οἱ λαβόντες μάχαιραν, ἐν μαχαίρᾳ ἀποθα- τοῦνται το. Λέγουσιν αὐτῷ· Οὐδὲ ἡμεῖς φεύγομεν, ἀλλὰ μετὰ σοῦ ἀποθνήσκομεν. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ πράγμα οὐκ ἔχω· ἕκαστος βλεπέτω πῶς καθ έζεται. Ησαν δὲ ἑπτὰ ἀδελφοί, καὶ λέγει αὐτοῖς· Ιδού οι βάρβαροι ἐγγίζουσι τῇ θύρα. Καὶ εἰσελθόν τες, ἐφόνευσαν αὐτούς. Εἰς δὲ ἐξ αὐτῶν τι ἔφυγεν ἐπίσω τῆς σειρᾶς· καὶ εἶδεν ἑπτὰ στεφάνους κατελ- θόντας, καὶ στεφανώσαντας αὐτούς. κα'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Μωϋσέα, λέγων· Ὁρῶ ἐνώπιόν μου πράγμα, καὶ οὐ δύναμαι αὐτὸ και τασχεῖν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐὰν μὴ γίνῃ νεκρός ὡς οἱ ταφέντες, οὐ δύνασαι αὐτὸ κατασχεῖν. τὸν ἀββᾶν Μωϋσέα, ποίῳ τρόπῳ νεκροῖ ἑαυτὸν ἄν θρωπος ἀπὸ τοῦ πλησίον. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων ὅτι, Ἐὰν μὴ θήσει ἄνθρωπος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, ἑαυτὸν τὰ ἤδη τριήμερον τε ἐν μνημείῳ, οὐ φθάνει εἰς τὸν λόγον τοῦτον. ιγ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μωϋσέως εἰς Σκῆτιν, ὅτι ὡς ἔμελλεν ἐλθεῖν εἰς τὴν Πέτραν, εκοπίασεν ιδεύων· καὶ ἔλεγεν ἐν ἑαυτῷ· Πῶς δύναμαι τὸ ὕδωρ το ΑΙ. ἀπολοῦνται. * φοβηθείς. ΑΙ. Β ἔχειν. Αl. τρία έτη. το χάνι, 52. APOPHTHEGMATA PATRUM. A giens, similis est maturæ uva; qui vero inter ho Al. inser. C mines versatur, est sicut uva acerba. abbate Moyse, et Scelim ad videndum eum profe ctus est: quidam autem rem nuntiaverunt seni ; qui surrexit ut fugeret in paludem. Occurrerunt ei, percontatique sunt: Senex, ostende nobis ubi- nam sit abbatis Moysis cella? Respondit eis : Quid ab eo vultis? homo stolidus est. Veniens ergo præ- ses ad ecclesiam, ait clericis: Ego, auditis abbatis Moysis virtutibus, deveni ut viderem eum. Et ecce obvius nobis fuit senex pergens ad Ægyptum; - quen interrogavimus, ubi esset cella abbatis Moy- sis. Deditque responsum: Quid eum vultis? Mota mente est. Quibus intellectis, tristitia affecti sunt clerici; dixeruntque : Cujusmodi erat senex ille, qui hæc protulit adversus sanctum ? Illi : Senex, detrita veste, longus et niger. Tunc clerici: Is ipse est abbas Moyses; qui ne vobiscum congrederetur. ista prolocutus est. Rector cum magno animæ pro- gressu discessit. stodierimus mandata Patrum nostrorum, ego de Deo vobis spondeo, huc barbaros nequaquam ven- turos. Quod si non servaverimus, iste locus deva stabitur. apud eum, significavit illis : En hodie barbari in Scetim venturi sunt; sed surgite ac fugite. Dicunt ei: Tu ergo non fugis, abba? Respondit: Ego a tot annis exspecto diem hunc, ut compleater iste serno Domini Christi : Omnes qui acceperint gla- dium,gladio peribunt. Tunc illi : Neque nos fugi- mus, sed tecum morimur. Excepit: Ego extra cul- pam sum; videat unusquisque quo modo resident. Porro erant septem fratres. Ait illis : Ecce barbari ostio appropinquant. Qui intrantes, occiderunt eos. Unus autem fugit post plectam; viditque septem coronas descendentes, redimire capita eorum. Rem video coram me, nec possum eam occupare. Dicit ei senex : Nisi factus fueris mortuus, instar´ Deorum qui sepulcro obleguntur, non poteris illam apprehendere. quod frater abbatem Moysem interrogaverit, quali modo homo seipsum mortuum proximo suo effi- ciat; responderit autein senex : Nisi posuerit homo in corde suo, se jam triduanum in sepulcro jacere, non pertingit ad eum sermonem. Petram venturus, defatigatus est in itinere ; dixit- que apud semetipsum : Qua ratione potero hic Matth. Vit. Patr. x, 63, vi; xxvi, 1. 1. Καθημένων δέ ποτε τῶν ἀδελφῶν πρὸς αὐτὸν, 16. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς ἠρώτησε (25) Vit. Patr. viii, 10. (26) Vit. Patr. xviii, 13. 8. (25) Audivit aliquando rector provinciæ de 9. (26) Dicebat abbas Moyses in Sceti : Si cu- 10. (27) Sedentibus autem aliquando fratribus 11. Frater sic interrogavit abbatem Moysen : 12. (28) Referente abbate Pamene cognovimus, 13. Aiebant de abbate Moyse in Sceti, quod (27) Vit. Putr. xviii, 14.

ἐὰν παρακαλῇ ἐν γνώσει· γέγραπται γάρ Κύριος ἐμοὶ βοηθὸς, καὶ οὐ φοβηθήσομαι τι ποιήσει μοι άνθρωπος. Ηρώτησεν ὁ ἀδελφὸς ὅτι, Ἰδοὺ ἄνθρω τας δέρει τὸν δοῦλον αὐτοῦ δι᾽ ἁμαρτίαν ἦν ἔπραξε. Τί ἐρεῖ ὁ δοῦλος ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐάν ἐστι δοῦλος και λός, ἐρεῖ· Ἐλέησόν με, ἡμάρτηκα. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Οὐδὲν ἄλλο λέγει; Λέγει ὁ γέρων· Οὐχι. Αφ' οὗ γὰρ τὴν μέμψιν ἐπιτιθεῖ ἐφ' ἑαυτῷ, καὶ εἴπῃ, Ημάρτηκα, εὐθέως σπλαγχνίζεται ἐπ' αὐτῷ ὁ κύ αὐτοῦ. Τέλος δὲ τούτων πάντων, τὸ μὴ κρῖναι τὸν πλησίον. Ὅτε γὰρ ἡ χεὶρ Κυρίου ἀπέκτεινε πάν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, οὐκ ἦν οἶκος οὗ οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ τεθνηκώς. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Τίς ἐστιν Ο λόγος οὗτος; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων ὅτι, Ἐὰν ἡμᾶς κάπωσιν εν ἰδεῖν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, οὐ μὴ ἴδωμεν τὰς ἁμαρτίας τοῦ πλησίον. Μωρία γάρ ἐστιν ἀνθρώ- πω, ἔχοντι τὸν ἑαυτοῦ νεκρὸν, ἀφεῖναι αὐτὸν καὶ ἀπελθεῖν κλαῦσαι τὸν τοῦ πλησίον. Τὸ ἀποθανεῖν δὲ ἀπὸ τοῦ πλησίον σου, τοῦτό ἐστι τὸ βαστάσαι σου τὰς ἁμαρτίας, καὶ ἀμεριμνεῖν ἀπὸ παντὸς ἀνθρώπου, ὅτι οὗτος καλός ἐστιν, ἢ οὗτος κακός. Μὴ ποιήσῃς κακὸν μηδενὶ ἀνθρώπῳ, μηδὲ λογίζου πονηρὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου είς τινα· μηδὲ ἐξουδενώσῃς τινὰ ποιοῦν- τα κακόν· μηδὲ πεισθῇς τῷ κακοποιοῦντι τὸν πλησίον αὐτοῦ, μηδὲ χαῖρε μετὰ τοῦ ποιοῦντος κακὸν τῷ πλησίον αὐτοῦ· μὴ καταλαλήσῃς τινά· ἀλλὰ λέγε· Ο Θεός γινώσκει ἕκαστον· μὴ συμπεισθῇς μετὰ τοῦ καταλαλοῦντος, μηδὲ συγχαρῇς μετὰ τῆς καταλαλιᾶς αὐτοῦ, μηδὲ μισήσῃς τὸν καταλαλοῦντα τὸν πλησίον αὐτοῦ. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ μὴ κρῖναι ει. Μὴ ἔχε ἔχθραν μετά τινος ἀνθρώπου, καὶ μὴ κρατήσῃς ἔχθραν ἐν τῇ καρδίᾳ σου· μὴ μισήσῃς τὸν ἐχθραίνοντα μετὰ τοῦ πλησίον. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ εἰρήνη. Εν τούτοις ἑαυτὸν παρακάλει· πρὸς ὀλίγον χρόνον ὁ κάματος, καὶ εἰς ἀεὶ ἡ ἀνάπαυσις, χάριτι τοῦ Θεοῦ Λόγου. Αμήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ματση 8. φρὰν καὶ ἐμμένουσαν, ἢ ἐπίπονον ἐξ ἀρχῆς καὶ τα γέως ἐκκοπτομένην. β. Εἶπε πάλιν· Ὅσον ἀγγίζει ἄνθρωπος τῷ Θεῷ, τοσοῦτον ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν βλέπει. Ησαΐας γὰρ ὁ προφήτης ἰδὼν τὸν Θεὸν ", τάλαν καὶ ἀκάθαρτον Ελεγεν ἑαυτόν. Τ. Έλεγε πάλιν· Οτε ήμην νεώτερος, ἔλεγον ἐν ἑαυτῷ ὅτι, Τάχα τί ποτε εργάζομαι ἀγαθόν· νῦν δὲ ὡς ἐγήρασα, βλέπω ὅτι οὐκ ἔχω ἐν ἔργον καλὸν ἐν ἐμαυτῷ. δ. Εἶπε πάλιν· Οὐκ οἶδεν ὁ Σατανᾶς ποίῳ πάθει ἡττᾶται ἡ ψυχή. Σπείρει μεν, ἀλλ' οὐκ οἶδεν εἰ θερά. σει· τοὺς μὲν περὶ πορνείας, τοὺς δὲ περὶ καταλα λιᾶς λογισμούς, καὶ ὁμοίως τὰ λοιπὰ πάθη. Καὶ εἰς οἷον πάθος ίδη την ψυχήν κλίνασαν, χορηγεί αὐτῇ. Α1. κρίνετε καὶ οὐ μὴ κριθῆτε. " Αl. Ματώη. 6ο ΑΙ. Κύριον. APOPHTHEGMATA PATRUM. • A Scriptura dicit: Dominus mihi adjutor; et non die B Psal. csv, 6. 18a. vi, & Doroth. Doctr. 6. Vit. Patr. vis, 11. C D mebo quid faciat mihi homo ". Adbuc sciscitatus est frater : Ecce homo verberat servum suum, de- licti causa quod commisit, quid dicturus est servus? Tum senex : Si servus probus sit, dicet: Miserere mei; peccavi. Frater: Nibilne aliud proferet? Se nes: Non. Ex quo enim culpam in se posuerit, et fassus fuerit peccasse se, confestim misericordia erga illum movetur dominus. Porro horum cuncto- rum summa est, non judicare proximum suum. Nam quando manus Domini omne primogenitum in terra Ægypti interfecit, non erat domus in qua non esset mortuus (35). Tunc frater ad eum : Quid est hoc verbi? Et senex illi: Si nobis permiserint videre peccata nostra, non cernemus peccata pro- ximi. Stultitia quippe est homini mortuum suum babenti, relinquere ipsum, atque profcisci ad plan- gendum mortuum proximi. Mori autem erga pro- ximum tuum, illud est, portare delicta tua, nec de quoquam honine esse sollicitum, quod ille bonus sit, aut ille malus. Ne malefeceris ulli homini; nec in tuo corde cogitato malum adversus quemlibet; neque contempseris quempianı prave agentem; aut consenseris cum eo qui proximum suum vexat; et noli gaudere cum illo qui proximum malo afficit. Ad hæc, ne ullatenus obloquaris; sed dicito : Deus unumquemque cognoscit. Ne consenseris cum ob- locutore, neque collæteris in detractione ejus, non samen odio habebis detractorem. Et hoc est, non judicare. Noli inimicitias suscipere cum ullo ho- mine, neç retinueris hostilitatem in corde tuo; non edio prosequeris eum inter quem et proximum si- muſtates intercedunt. Atque hæc est pax. In istis teipsum consolare. Ad breve tempus labor, in per- petuum requies; gratia Dei Verbi. Amen. De abbate Matoe. nem levem ac permanentem, quam initio laboriosam, sed cito intercisam ac desinentem. propinquat, tantum se peccatorem agnoscit. Isaias enim propheta ", Deum videns, miserum se afire mabat et immundum. tabam apud me : Forte aliquid boni operabor ; nune vero postquam senui, video quod ne unum quiđem bonum opus in me habeam. vitio succumbet anima. Seminat quidem, at igno- rat an messurus sit; serit cogitationes tum forni • cationis, tum detractionis, similique modo in cæ- teris vitiis : et ad quem pravum affectum viderit animam propendentem, eidem animæ suppeditat. * 2. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ματσης Θέλω εργασίαν έλα 8. Α1. προσχώμεν sine ἡμᾶς. 1. (36) Dicebat abbas Matoes : Malo operatio- 2. (37) Dixit iterum : Quantum homo Deo ap- 5. Aiebat praeterea : Quando eram juvenis, repu- 4. (38) Rursus dixit : Nescit Salanas, cuinam (37) Vit. Patr. xv, 28. (38) Vit. Patr. x, 33.

ἐὰν παρακαλῇ ἐν γνώσει· γέγραπται γάρ Κύριος ἐμοὶ βοηθὸς, καὶ οὐ φοβηθήσομαι τι ποιήσει μοι άνθρωπος. Ηρώτησεν ὁ ἀδελφὸς ὅτι, Ἰδοὺ ἄνθρω τας δέρει τὸν δοῦλον αὐτοῦ δι᾽ ἁμαρτίαν ἦν ἔπραξε. Τί ἐρεῖ ὁ δοῦλος ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐάν ἐστι δοῦλος και λός, ἐρεῖ· Ἐλέησόν με, ἡμάρτηκα. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Οὐδὲν ἄλλο λέγει; Λέγει ὁ γέρων· Οὐχι. Αφ' οὗ γὰρ τὴν μέμψιν ἐπιτιθεῖ ἐφ' ἑαυτῷ, καὶ εἴπῃ, Ημάρτηκα, εὐθέως σπλαγχνίζεται ἐπ' αὐτῷ ὁ κύ αὐτοῦ. Τέλος δὲ τούτων πάντων, τὸ μὴ κρῖναι τὸν πλησίον. Ὅτε γὰρ ἡ χεὶρ Κυρίου ἀπέκτεινε πάν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, οὐκ ἦν οἶκος οὗ οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ τεθνηκώς. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Τίς ἐστιν Ο λόγος οὗτος; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων ὅτι, Ἐὰν ἡμᾶς κάπωσιν εν ἰδεῖν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, οὐ μὴ ἴδωμεν τὰς ἁμαρτίας τοῦ πλησίον. Μωρία γάρ ἐστιν ἀνθρώ- πω, ἔχοντι τὸν ἑαυτοῦ νεκρὸν, ἀφεῖναι αὐτὸν καὶ ἀπελθεῖν κλαῦσαι τὸν τοῦ πλησίον. Τὸ ἀποθανεῖν δὲ ἀπὸ τοῦ πλησίον σου, τοῦτό ἐστι τὸ βαστάσαι σου τὰς ἁμαρτίας, καὶ ἀμεριμνεῖν ἀπὸ παντὸς ἀνθρώπου, ὅτι οὗτος καλός ἐστιν, ἢ οὗτος κακός. Μὴ ποιήσῃς κακὸν μηδενὶ ἀνθρώπῳ, μηδὲ λογίζου πονηρὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου είς τινα· μηδὲ ἐξουδενώσῃς τινὰ ποιοῦν- τα κακόν· μηδὲ πεισθῇς τῷ κακοποιοῦντι τὸν πλησίον αὐτοῦ, μηδὲ χαῖρε μετὰ τοῦ ποιοῦντος κακὸν τῷ πλησίον αὐτοῦ· μὴ καταλαλήσῃς τινά· ἀλλὰ λέγε· Ο Θεός γινώσκει ἕκαστον· μὴ συμπεισθῇς μετὰ τοῦ καταλαλοῦντος, μηδὲ συγχαρῇς μετὰ τῆς καταλαλιᾶς αὐτοῦ, μηδὲ μισήσῃς τὸν καταλαλοῦντα τὸν πλησίον αὐτοῦ. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ μὴ κρῖναι ει. Μὴ ἔχε ἔχθραν μετά τινος ἀνθρώπου, καὶ μὴ κρατήσῃς ἔχθραν ἐν τῇ καρδίᾳ σου· μὴ μισήσῃς τὸν ἐχθραίνοντα μετὰ τοῦ πλησίον. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ εἰρήνη. Εν τούτοις ἑαυτὸν παρακάλει· πρὸς ὀλίγον χρόνον ὁ κάματος, καὶ εἰς ἀεὶ ἡ ἀνάπαυσις, χάριτι τοῦ Θεοῦ Λόγου. Αμήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ματση 8. φρὰν καὶ ἐμμένουσαν, ἢ ἐπίπονον ἐξ ἀρχῆς καὶ τα γέως ἐκκοπτομένην. β. Εἶπε πάλιν· Ὅσον ἀγγίζει ἄνθρωπος τῷ Θεῷ, τοσοῦτον ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν βλέπει. Ησαΐας γὰρ ὁ προφήτης ἰδὼν τὸν Θεὸν ", τάλαν καὶ ἀκάθαρτον Ελεγεν ἑαυτόν. Τ. Έλεγε πάλιν· Οτε ήμην νεώτερος, ἔλεγον ἐν ἑαυτῷ ὅτι, Τάχα τί ποτε εργάζομαι ἀγαθόν· νῦν δὲ ὡς ἐγήρασα, βλέπω ὅτι οὐκ ἔχω ἐν ἔργον καλὸν ἐν ἐμαυτῷ. δ. Εἶπε πάλιν· Οὐκ οἶδεν ὁ Σατανᾶς ποίῳ πάθει ἡττᾶται ἡ ψυχή. Σπείρει μεν, ἀλλ' οὐκ οἶδεν εἰ θερά. σει· τοὺς μὲν περὶ πορνείας, τοὺς δὲ περὶ καταλα λιᾶς λογισμούς, καὶ ὁμοίως τὰ λοιπὰ πάθη. Καὶ εἰς οἷον πάθος ίδη την ψυχήν κλίνασαν, χορηγεί αὐτῇ. Α1. κρίνετε καὶ οὐ μὴ κριθῆτε. " Αl. Ματώη. 6ο ΑΙ. Κύριον. APOPHTHEGMATA PATRUM. • A Scriptura dicit: Dominus mihi adjutor; et non die B Psal. csv, 6. 18a. vi, & Doroth. Doctr. 6. Vit. Patr. vis, 11. C D mebo quid faciat mihi homo ". Adbuc sciscitatus est frater : Ecce homo verberat servum suum, de- licti causa quod commisit, quid dicturus est servus? Tum senex : Si servus probus sit, dicet: Miserere mei; peccavi. Frater: Nibilne aliud proferet? Se nes: Non. Ex quo enim culpam in se posuerit, et fassus fuerit peccasse se, confestim misericordia erga illum movetur dominus. Porro horum cuncto- rum summa est, non judicare proximum suum. Nam quando manus Domini omne primogenitum in terra Ægypti interfecit, non erat domus in qua non esset mortuus (35). Tunc frater ad eum : Quid est hoc verbi? Et senex illi: Si nobis permiserint videre peccata nostra, non cernemus peccata pro- ximi. Stultitia quippe est homini mortuum suum babenti, relinquere ipsum, atque profcisci ad plan- gendum mortuum proximi. Mori autem erga pro- ximum tuum, illud est, portare delicta tua, nec de quoquam honine esse sollicitum, quod ille bonus sit, aut ille malus. Ne malefeceris ulli homini; nec in tuo corde cogitato malum adversus quemlibet; neque contempseris quempianı prave agentem; aut consenseris cum eo qui proximum suum vexat; et noli gaudere cum illo qui proximum malo afficit. Ad hæc, ne ullatenus obloquaris; sed dicito : Deus unumquemque cognoscit. Ne consenseris cum ob- locutore, neque collæteris in detractione ejus, non samen odio habebis detractorem. Et hoc est, non judicare. Noli inimicitias suscipere cum ullo ho- mine, neç retinueris hostilitatem in corde tuo; non edio prosequeris eum inter quem et proximum si- muſtates intercedunt. Atque hæc est pax. In istis teipsum consolare. Ad breve tempus labor, in per- petuum requies; gratia Dei Verbi. Amen. De abbate Matoe. nem levem ac permanentem, quam initio laboriosam, sed cito intercisam ac desinentem. propinquat, tantum se peccatorem agnoscit. Isaias enim propheta ", Deum videns, miserum se afire mabat et immundum. tabam apud me : Forte aliquid boni operabor ; nune vero postquam senui, video quod ne unum quiđem bonum opus in me habeam. vitio succumbet anima. Seminat quidem, at igno- rat an messurus sit; serit cogitationes tum forni • cationis, tum detractionis, similique modo in cæ- teris vitiis : et ad quem pravum affectum viderit animam propendentem, eidem animæ suppeditat. * 2. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Ματσης Θέλω εργασίαν έλα 8. Α1. προσχώμεν sine ἡμᾶς. 1. (36) Dicebat abbas Matoes : Malo operatio- 2. (37) Dixit iterum : Quantum homo Deo ap- 5. Aiebat praeterea : Quando eram juvenis, repu- 4. (38) Rursus dixit : Nescit Salanas, cuinam (37) Vit. Patr. xv, 28. (38) Vit. Patr. x, 33.

Β ε'. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀββα Ματώῃ, καὶ λέγει αὐτῷ· Πῶς οἱ Σκητιῶται ἐποίουν περισσότερον τῆς Γραφῆς, ἀγαπῶντες τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ὑπὲρ ἑαυ τούς; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ66ᾶς Ματώης· Ἐγὼ τέως τὸν ἀγαπῶντά με οὐκ ἀγαπῶ ὡς ἐμαυτόν. ποιήσω ἐὰν παραβάλῃ μοι ἀδελφὸς, καὶ ἔστι νηστεία ἢ πρωΐ; ὅτι θλίβομαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ἐὰν μὲν οὐ ον θλίβῃ, καὶ φάγης μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ, καλῶς ποιεῖς. Ἐὰν δὲ μὴ προσδοκάς τινα, και φάγῃς, τοῦτο σὸν θέλημά ἐστιν. ζ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰακὼς ὅτι, Παρέβαλον τῷ Ματώῃ· καὶ ἀνακάμψαντός μου, εἶπον αὐτῷ ὅτι, Θέλω παραβαλεῖν εἰς τὰ Κελλία. Καὶ εἶπέ μοι· Ασπασαι ἐξ ἐμοῦ τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην. Ἐλθὼν δὲ ἐγὼ πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην, λέγω αὐτῷ· Ασπά ζεταί σε ὁ ἀββᾶς Ματώης. Καὶ λέγει μοι ὁ γέρων· Ἰδοὺ ὁ ἀββᾶς Ματώης, ἀληθῶς Ἰσραηλίτης, ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι. Καὶ πληρωθέντος ἐνιαυτοῦ, πάλιν παρέβαλον τῷ ἀ66α Ματόη· καὶ εἶπον αὐτῷ τὸν ἀσπασμὸν τοῦ ἀ66α Ιωάννου. Καὶ λέγει ὁ γέρων Οὐκ εἰμὶ μὲν ἄξιος τοῦ λόγου τοῦ γέροντος· πλὴν τοῦτο γίνωσκε, ὅτι ὅταν ἀκούσῃς γέροντος τὸν πληρ στον δοξάζοντος ὑπὲρ ἑαυτὸν, εἰς μέτρα μεγάλα ἔφθασεν. Αύτη γάρ ἐστιν ἡ τελειότης, ὥστε τὸν πλη στον ἑαυτοῦ δοξάζειν ὑπὲρ ἑαυτόν. η'. Ἔλεγεν ὁ ἀ66ᾶς Ματώης ὅτι, ῆλθεν ἀδελφὸς πρὸς μὲ, καὶ εἶπέ μοι, ὅτι ἡ καταλαλιὰ χεῖρόν ἐστι τῆς πορνείας. Καὶ εἶπον· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος. Λέγει οὖν μοι· Καὶ πῶς θέλεις εἶναι τὸ πρᾶγμα τοῦ το; Ἐγὼ δὲ ἔφην· Ἡ μὲν καταλαλιὰ κακὴ ἐστιν· ταχείαν δὲ ἔχει θεραπείαν· μετανοεῖ γὰρ πολλάκις δ καταλαλήσας, λέγων· Κακῶς ἐλάλησα. Η δὲ πορ- νεία, φυσικός το θάνατός ἐστιν. νων θ. Απῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ματώης ἀπὸ τῆς Ῥαι- θοῦ, εἰς τὰ μέρη Μαγδαλών ο (41)· ἦν δὲ ὁ ἀδελ φὸς αὐτοῦ μετ' αὐτοῦ. Καὶ κρατήσας ὁ ἐπίσκοπος τὸν γέροντα, ἐποίησεν αὐτὸν πρεσβύτερον. Καὶ γενομέ αὐτῶν ὁμοῦ, ἔλεγεν ὁ ἐπίσκοπος· Συγχώρη σόν μοι, ἀσσα· οἶδα ὅτι οὐκ ἤθελες τὸ πράγμα τοῦ το· ἀλλὰ διὰ τὸ εὐλογηθῆναι με παρὰ σοῦ, ἐτόλμη σα τοῦτο ποιῆσαι. Εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ γέρων μετὰ τα πεινώσεως· Καὶ ὁ λογισμός μου μικρὸν ἤθελεν πλὴν εἰς τοῦτο ἐγὼ κοπιῶ, ὅτι χωρισθῆναι ἔχω ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ μετ' ἐμοῦ. Οὐ βαστάζω γὰρ ὅλας τὰς εὐχὰς ποιῆσαι ο μόνος. Καὶ λέγει ὁ ἐπίσ σκοπος· Εἰ οἶδας ὅτι ἄξιός ἐστιν, ἐγὼ αὐτὸν χειροτο νῶ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ματώης· Εἰ μὲν ἄξιος ἐστιν, οὐκ οἶδα· ἐν δὲ οἶδα, ὅτι ἐμοῦ καλλίων ἐστίν. Εχειροτόνησε δὲ καὶ αὐτόν. Καὶ ἐκοιμήθησαν οι οὐ Αl. φυσικῶς. * Α1. Γαβάλων Βαβυλῶνος. " Α1. γευσαμένων. οι Αl. θλίβομαι. " ποιῆσαι Γαβάλων. Μαγεδιήλ· καὶ αὕτη τῶν ἡγεμό νων Εδωμ ἐν τῇ Γαβαλήνη. APPENDIX AD PALLADIUM. Quo modo Steliotæ plus facerent quam Scriptura præcipiat, diligendo inimicos suos plus quam se. Ait ei abbas Matoes : Ego sane eum qui me diligit, non diligo sicut meipsum. agam, si venerit ad me frater, silque dies jejunii aut diluculum? quoniam animo angor. Et ait ei senex : Si quidem angeris, et comederis cum fratre, recte facies. Quod si neminem exspectans, mandu- caveris, tunc est voluntas tua. et cum rediturus essem, dixit ei : Cupio proficisci ei: ad Cellia. Ait ille: Saluta nomine meo abbatem Joannem. Veniens igitur ad abbatem Joannem, dico ei : Salutat to abbas Matoes. Tum ad me senex: Ecce abbas Matoes, vere Israelita, in quo dolus non est ”. Completo autem anno, rursus ad abbatem Matoem accessi; eique retuli salutationem abbatis Joannis. El senex: Non sum quidem, inquit, di- gaus senis elogio; cæterum id scito, quod cum audieris senem qui proximum super se prædicat, ad magnam pietatis mensuram ille pervenit. Hæc est enim perfectio, proximum suum præferre sibi. qui aflìrmavit, detractionem pejorem esse fornica- Lione. Et dixi : Durus est hic sermo. Die igitur mihi : Et quo modo vis esse hanc rem? Ego: De- tractio quidem mala est, sed celerem habet cura- tionem ; sape enim detractor penitentia ductus veniam petit, dicendo: Male locutus sum. At forui- catio, naturaliter mors est. Rhaithu ad partes Magdolorum; erat autem cum eo frater ejus. Et episcopus senem apprehensum, pre- sbyterum fecit. Cumque simul essent, dixit episco- pus: Ignosce mihi, abba; scie to noluisse hane rem ; verum ut a te benedicerer, id ausus sum facere. Sonex vero respondit ei cum humilitate : Etiam animus meus parum volebat; cæterum pro- pterea graviter fero, quod separandus sim a fratre qui mecum est. Non enim hoc portare possum, ut preces universas faciam solus. Ait episcopus : Si nosti diguum esse, ego ipsum ordinabo. Abbas Matoes excepit: Utram quidem dignus sit, nescio ; unum vero scio, quod me sit melior. Itaque hunc pariter ordinavit. Atque ambo mortui sunt, cum nunquam altəri appropinquassent ad consecrandam C D Joan. 1, 47. e Abest. ab al. et Abest. ab al. 7. Cod. Colbert. Juxta Ruønum : de loco qui revocatur Ragitham, in partibus Gebalonis. Ex Pelagio de Raythu in partibus Gebalon. Versio autem Paschasii: de loco qui vocatur Ragita, in par- tibus Gebilonis. Magna varietate: non quidem de Rhaithu quippe quæ intelligi possit, orta ex pro- nuntiatione gutturali Orientaliuin; sed in alia voce. Conciliatio forsan petenda est ex his Eusebil libro De locis Hebraicis : Hoc est secundum ver- sionem Hieronymi, Magdiel : et hac in regione Ga balena, possessa olim a ducibus Edom. 5. Frater convento abbate Matoe, petiit ab eo: A 6. Frater interrogavit abbatem Maloem : Quid 7. Adii, narravit abbas Jacob, abbatem Matoem ; 8. (39) Referebat abbas Matoes: Venit ad me frater, 9. (40) Porrexit aliquando abhas Matoes a 5. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ματιην· Τί (39) Vit. Patr. v, (40) Vit, Patr, xv, 27. (41) Ἀπὸ τῆς Ῥαιθοῦ, εἰς τὰ μέρη Μαγδαλών,

Β ε'. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀββα Ματώῃ, καὶ λέγει αὐτῷ· Πῶς οἱ Σκητιῶται ἐποίουν περισσότερον τῆς Γραφῆς, ἀγαπῶντες τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ὑπὲρ ἑαυ τούς; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ66ᾶς Ματώης· Ἐγὼ τέως τὸν ἀγαπῶντά με οὐκ ἀγαπῶ ὡς ἐμαυτόν. ποιήσω ἐὰν παραβάλῃ μοι ἀδελφὸς, καὶ ἔστι νηστεία ἢ πρωΐ; ὅτι θλίβομαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ἐὰν μὲν οὐ ον θλίβῃ, καὶ φάγης μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ, καλῶς ποιεῖς. Ἐὰν δὲ μὴ προσδοκάς τινα, και φάγῃς, τοῦτο σὸν θέλημά ἐστιν. ζ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ἰακὼς ὅτι, Παρέβαλον τῷ Ματώῃ· καὶ ἀνακάμψαντός μου, εἶπον αὐτῷ ὅτι, Θέλω παραβαλεῖν εἰς τὰ Κελλία. Καὶ εἶπέ μοι· Ασπασαι ἐξ ἐμοῦ τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην. Ἐλθὼν δὲ ἐγὼ πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην, λέγω αὐτῷ· Ασπά ζεταί σε ὁ ἀββᾶς Ματώης. Καὶ λέγει μοι ὁ γέρων· Ἰδοὺ ὁ ἀββᾶς Ματώης, ἀληθῶς Ἰσραηλίτης, ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι. Καὶ πληρωθέντος ἐνιαυτοῦ, πάλιν παρέβαλον τῷ ἀ66α Ματόη· καὶ εἶπον αὐτῷ τὸν ἀσπασμὸν τοῦ ἀ66α Ιωάννου. Καὶ λέγει ὁ γέρων Οὐκ εἰμὶ μὲν ἄξιος τοῦ λόγου τοῦ γέροντος· πλὴν τοῦτο γίνωσκε, ὅτι ὅταν ἀκούσῃς γέροντος τὸν πληρ στον δοξάζοντος ὑπὲρ ἑαυτὸν, εἰς μέτρα μεγάλα ἔφθασεν. Αύτη γάρ ἐστιν ἡ τελειότης, ὥστε τὸν πλη στον ἑαυτοῦ δοξάζειν ὑπὲρ ἑαυτόν. η'. Ἔλεγεν ὁ ἀ66ᾶς Ματώης ὅτι, ῆλθεν ἀδελφὸς πρὸς μὲ, καὶ εἶπέ μοι, ὅτι ἡ καταλαλιὰ χεῖρόν ἐστι τῆς πορνείας. Καὶ εἶπον· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος. Λέγει οὖν μοι· Καὶ πῶς θέλεις εἶναι τὸ πρᾶγμα τοῦ το; Ἐγὼ δὲ ἔφην· Ἡ μὲν καταλαλιὰ κακὴ ἐστιν· ταχείαν δὲ ἔχει θεραπείαν· μετανοεῖ γὰρ πολλάκις δ καταλαλήσας, λέγων· Κακῶς ἐλάλησα. Η δὲ πορ- νεία, φυσικός το θάνατός ἐστιν. νων θ. Απῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ματώης ἀπὸ τῆς Ῥαι- θοῦ, εἰς τὰ μέρη Μαγδαλών ο (41)· ἦν δὲ ὁ ἀδελ φὸς αὐτοῦ μετ' αὐτοῦ. Καὶ κρατήσας ὁ ἐπίσκοπος τὸν γέροντα, ἐποίησεν αὐτὸν πρεσβύτερον. Καὶ γενομέ αὐτῶν ὁμοῦ, ἔλεγεν ὁ ἐπίσκοπος· Συγχώρη σόν μοι, ἀσσα· οἶδα ὅτι οὐκ ἤθελες τὸ πράγμα τοῦ το· ἀλλὰ διὰ τὸ εὐλογηθῆναι με παρὰ σοῦ, ἐτόλμη σα τοῦτο ποιῆσαι. Εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ γέρων μετὰ τα πεινώσεως· Καὶ ὁ λογισμός μου μικρὸν ἤθελεν πλὴν εἰς τοῦτο ἐγὼ κοπιῶ, ὅτι χωρισθῆναι ἔχω ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ μετ' ἐμοῦ. Οὐ βαστάζω γὰρ ὅλας τὰς εὐχὰς ποιῆσαι ο μόνος. Καὶ λέγει ὁ ἐπίσ σκοπος· Εἰ οἶδας ὅτι ἄξιός ἐστιν, ἐγὼ αὐτὸν χειροτο νῶ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ματώης· Εἰ μὲν ἄξιος ἐστιν, οὐκ οἶδα· ἐν δὲ οἶδα, ὅτι ἐμοῦ καλλίων ἐστίν. Εχειροτόνησε δὲ καὶ αὐτόν. Καὶ ἐκοιμήθησαν οι οὐ Αl. φυσικῶς. * Α1. Γαβάλων Βαβυλῶνος. " Α1. γευσαμένων. οι Αl. θλίβομαι. " ποιῆσαι Γαβάλων. Μαγεδιήλ· καὶ αὕτη τῶν ἡγεμό νων Εδωμ ἐν τῇ Γαβαλήνη. APPENDIX AD PALLADIUM. Quo modo Steliotæ plus facerent quam Scriptura præcipiat, diligendo inimicos suos plus quam se. Ait ei abbas Matoes : Ego sane eum qui me diligit, non diligo sicut meipsum. agam, si venerit ad me frater, silque dies jejunii aut diluculum? quoniam animo angor. Et ait ei senex : Si quidem angeris, et comederis cum fratre, recte facies. Quod si neminem exspectans, mandu- caveris, tunc est voluntas tua. et cum rediturus essem, dixit ei : Cupio proficisci ei: ad Cellia. Ait ille: Saluta nomine meo abbatem Joannem. Veniens igitur ad abbatem Joannem, dico ei : Salutat to abbas Matoes. Tum ad me senex: Ecce abbas Matoes, vere Israelita, in quo dolus non est ”. Completo autem anno, rursus ad abbatem Matoem accessi; eique retuli salutationem abbatis Joannis. El senex: Non sum quidem, inquit, di- gaus senis elogio; cæterum id scito, quod cum audieris senem qui proximum super se prædicat, ad magnam pietatis mensuram ille pervenit. Hæc est enim perfectio, proximum suum præferre sibi. qui aflìrmavit, detractionem pejorem esse fornica- Lione. Et dixi : Durus est hic sermo. Die igitur mihi : Et quo modo vis esse hanc rem? Ego: De- tractio quidem mala est, sed celerem habet cura- tionem ; sape enim detractor penitentia ductus veniam petit, dicendo: Male locutus sum. At forui- catio, naturaliter mors est. Rhaithu ad partes Magdolorum; erat autem cum eo frater ejus. Et episcopus senem apprehensum, pre- sbyterum fecit. Cumque simul essent, dixit episco- pus: Ignosce mihi, abba; scie to noluisse hane rem ; verum ut a te benedicerer, id ausus sum facere. Sonex vero respondit ei cum humilitate : Etiam animus meus parum volebat; cæterum pro- pterea graviter fero, quod separandus sim a fratre qui mecum est. Non enim hoc portare possum, ut preces universas faciam solus. Ait episcopus : Si nosti diguum esse, ego ipsum ordinabo. Abbas Matoes excepit: Utram quidem dignus sit, nescio ; unum vero scio, quod me sit melior. Itaque hunc pariter ordinavit. Atque ambo mortui sunt, cum nunquam altəri appropinquassent ad consecrandam C D Joan. 1, 47. e Abest. ab al. et Abest. ab al. 7. Cod. Colbert. Juxta Ruønum : de loco qui revocatur Ragitham, in partibus Gebalonis. Ex Pelagio de Raythu in partibus Gebalon. Versio autem Paschasii: de loco qui vocatur Ragita, in par- tibus Gebilonis. Magna varietate: non quidem de Rhaithu quippe quæ intelligi possit, orta ex pro- nuntiatione gutturali Orientaliuin; sed in alia voce. Conciliatio forsan petenda est ex his Eusebil libro De locis Hebraicis : Hoc est secundum ver- sionem Hieronymi, Magdiel : et hac in regione Ga balena, possessa olim a ducibus Edom. 5. Frater convento abbate Matoe, petiit ab eo: A 6. Frater interrogavit abbatem Maloem : Quid 7. Adii, narravit abbas Jacob, abbatem Matoem ; 8. (39) Referebat abbas Matoes: Venit ad me frater, 9. (40) Porrexit aliquando abhas Matoes a 5. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ματιην· Τί (39) Vit. Patr. v, (40) Vit, Patr, xv, 27. (41) Ἀπὸ τῆς Ῥαιθοῦ, εἰς τὰ μέρη Μαγδαλών,

ἀμφότεροι, μὴ ἐγγίσαντες θυσιαστηρίῳ ἕνεκεν τοῦ Α ποιῆσαι προσφοράν. Ελεγε δὲ ὁ γέρων Πιστεύω εἰς τὸν Θεόν, ὅτι τὰ οὐκ ἔχω κρίμα πολύ διὰ τὴν χειρο- τονίαν, ὁπότε οὐ ποιῶ προσφοράν. Τῶν γὰρ ἀμέμ- πτων ἐστὶν ἡ χειροτονία. ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ματσης ὅτι, Τρεῖς γέροντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Παφνούτιον τὸν λεγόμενον Κεφαλᾶν, ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτὸν λόγον. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Τί θέλετε είπω ὑμῖν; Πνευματικὸν ή σωματικόν ; Λέγουσιν αὐτῷ· Πνευματικών. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπάγετε, ἀγαπήσατε τὴν θλίψιν ὑπὲρ τὴν ἀνάπαυσιν, καὶ τὴν ἀτιμίαν πλέον τῆς δέσ ξης, καὶ τὸ διδόναι μᾶλλον ἢ λαμβάνειν. κα'. Ερώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ματώην, λέγων· Είπέ μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Υπαγε, παρα- κάλεσον τὸν Θεὸν, ἵνα δώσει πένθος εἰς τὴν καρδίαν σου, καὶ ταπείνωσιν· καὶ πρόσεχε πάντοτε τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ μὴ κρῖνε ἄλλους, ἀλλὰ γενοῦ ὑπο- κάτω πάντων· καὶ μὴ ἔχε φιλίαν μετὰ παιδίου, μήτε γνώσιν μετά γυναικός, μήτε φίλον αἱρετικόν· καὶ κάμεν τὴν παῤῥησίαν ἀπὸ σοῦ· καὶ κράτει τὴν γλῶσε σαν καὶ τὴν κοιλίαν σου, καὶ ἀπὸ οἴνου μικρόν· καὶ ἐάν τις λαλήσῃ περὶ πράγματος οιουδήποτε, μὴ φι- λονείκει μετ' αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἐὰν καλῶς λέγῃ, εἰπέ· Ναί· ἐὰν δὲ κακῶς, εἰπέ· Σὺ οἶδας πῶς λαλεῖς· καὶ μὴ ἔριζε μετ' αὐτοῦ περὶ ὧν ἐλάλησε. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ταπείνωσις. ιδ. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ᾶν Ματώην· Εἰπέ μας βήμα. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πᾶσαν φιλονεικίαν ἀπὸ παντός πράγματος κόψον ἀπὸ σοῦ· κλαῦσον δὲ καὶ πένθησον, ὅτι ὁ καιρὸς ἤγγισεν. ιγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ματόην, λέγων· Τί ποιήσω; ὅτι ἡ γλῶσσά μου θλίβει με· καὶ ὅταν ἔρχωμαι ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, οὐ δύναμαι κατα σχεῖν αὐτήν· ἀλλὰ κατακρίνω αὐτοὺς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ, καὶ ἐλέγχω αὐτούς. Τί οὖν ποιήσω; Καὶ ἀπο- κριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Εἰ οὐ δύνασαι κατέχειν ἑαυ τόν, φύγε καταμόνας. Ασθένεια γάρ ἐστιν. Ο δὲ καθ ήμενος μετὰ ἀδελφῶν, οὐκ ὀφείλει είναι τετραγω γιαῖος, ἀλλὰ στρογγύλος, ἵνα πρὸς πάντας κυλίηται. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Οὐ κατὰ ἀρετὴν κάθημαι κατα- μόνες, ἀλλὰ κατὰ ἀσθένειαν· δυνατοὶ γὰρ εἰσιν, οἱ ερχόμενοι εἰς τὸ μέσον τῶν ἀνθρώπων. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Σιλουανού. α. Ἔλεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι εἶχε μα θητὴν ἐν Σκήτει, Μάρκον ὀνόματι· ἦν δὲ ἔχων ὑπὸ ακοήν μεγάλην, καὶ ἦν καλλιγράφος (42). Ηγάπα δὲ αὐτὸν ὁ γέρων διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. Εἶχε δὲ ἄλ λους ένδεκα μαθητάς, καὶ ἐθλίβοντο, ὅτι ἠγάπα αὐτὸν ὑπὲρ αὐτούς. Καὶ ἀκούσαντες οἱ γέροντες, ἐλυπήθη- σαν. Ἦλθον δὲ ἐν μιᾷ πρὸς αὐτὸν οἱ γέροντες, καὶ • τάχα. σιν, APOPHTHEGMATA PATRUM. oblationem. Siebat autem senex : Confdo in Deo, non magno me obnoxium esse judicio propter or- dinationem, quod Eucharistiam non conficiam. Et- enim inculpatorum est ordinatio. runt ad abbatem Paphnutium qui vocabatur Ce- phalas, ut peterent ab eo aliquid seruronis. Et dixit eis senex : Quid vullis vobis proferam ? Spirituale, vel corporale? Spirituale, inquiunt. Excepit senex : Abite, diligite aflictionen plusquam requiem, igno- miniam plusquam gloriam, et dare magis quam accipere. monem doctrinæ proferret. Ille ad eum : Deum pre- B care, ut det luctum in corde tuo, necnon humilita- Al. inser. occurrit mihi recentius ac ignotius, quod legi in Analectis veteribus Mabillonii tom. I, p. 430, in isto versu : Hoc quoque perlecto verborum callicinato. Existimo autem, non improbabili, ni fallor, conje- C ten. Allende semper ad peccata tua. Alios ne judica, sed sub omnibus te ponito. Noli habere amicitiam cum puero, neque notitiam cum muliere: nec amicum habeas hæreticum. Abscinde a te fi- duciam loquendique libertatem. Contine linguam ventremque, ac modico vino utere. Si quis locutus fuerit de qualibet re, ne contendas cum eo; sed si recte disserit, dic : Etiam ; si vero male, dicito: Tu scis quo modo loquaris : neque concerta cum illo de rebus quas protulit. Atque hæc est bumi- litas. - mihi verbum. Responditque ei : Omnem contentio- nem ex omni negotio, a te amputa; plora autem ac luge, quia tempus prope est. Matoem : Quid agam? quod lingua mea me vexat ; et cum in medium hominum prodiero, non possum continere illam; sed ipsos in omni opere bono condemno, ipsos redarguo. Quid igitur faciam? Se- nex ad hunc modum respondit: Si non vales con- tinere teipsum, fuge in locum ubi solitarie vivas. Infirmitas euim est. Qui porro cum fratribus ma- net, non debet esse quadrangularis, sed rotundus, ut ad omnes volvatur. Addidit senex : Non ex vir- tute solitarius sedeo, sed juxta imbecillitatem ; potentes quippe ac validi sunt, qui in hominum medium procedunt. D De abbate Marco discipulo abbatis Silvani. Sceti habuerit discipulum, Marcum nomine, obe- dientiæ virtute præstantem, atque calligraphum seu antiquarium. Diligebatur autem a sene propter obedientiam. Sed et habuit undecim alios discipulos, qui ægre ferebant quod illum plus ipsis amaret. Id porro audientes senes, contristati sunt. Et quodam ctura, versificatorem barbarum, ad similitudinem verbi sermocinari, procudisse callicinari, et intel- lexisse per callicinatum, pulchrum cantum, præcla- rum carmeli. (42') Vit. Patr. 10. Retulit abbas Matoes: Tres senes perrexe- 11. Rogavit frater abbatem Matoem, uti ei ser- (69) Καλλιγράφος. Ex veteri et noto nomine 12. Interrogavit frater abbatem Matoem : Dic 13. Frater hisce verbis percontatus est abbatem 1. (42) Memorabant de abbate Silvano, quodin

ἀμφότεροι, μὴ ἐγγίσαντες θυσιαστηρίῳ ἕνεκεν τοῦ Α ποιῆσαι προσφοράν. Ελεγε δὲ ὁ γέρων Πιστεύω εἰς τὸν Θεόν, ὅτι τὰ οὐκ ἔχω κρίμα πολύ διὰ τὴν χειρο- τονίαν, ὁπότε οὐ ποιῶ προσφοράν. Τῶν γὰρ ἀμέμ- πτων ἐστὶν ἡ χειροτονία. ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ματσης ὅτι, Τρεῖς γέροντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Παφνούτιον τὸν λεγόμενον Κεφαλᾶν, ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτὸν λόγον. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Τί θέλετε είπω ὑμῖν; Πνευματικὸν ή σωματικόν ; Λέγουσιν αὐτῷ· Πνευματικών. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπάγετε, ἀγαπήσατε τὴν θλίψιν ὑπὲρ τὴν ἀνάπαυσιν, καὶ τὴν ἀτιμίαν πλέον τῆς δέσ ξης, καὶ τὸ διδόναι μᾶλλον ἢ λαμβάνειν. κα'. Ερώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ματώην, λέγων· Είπέ μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Υπαγε, παρα- κάλεσον τὸν Θεὸν, ἵνα δώσει πένθος εἰς τὴν καρδίαν σου, καὶ ταπείνωσιν· καὶ πρόσεχε πάντοτε τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ μὴ κρῖνε ἄλλους, ἀλλὰ γενοῦ ὑπο- κάτω πάντων· καὶ μὴ ἔχε φιλίαν μετὰ παιδίου, μήτε γνώσιν μετά γυναικός, μήτε φίλον αἱρετικόν· καὶ κάμεν τὴν παῤῥησίαν ἀπὸ σοῦ· καὶ κράτει τὴν γλῶσε σαν καὶ τὴν κοιλίαν σου, καὶ ἀπὸ οἴνου μικρόν· καὶ ἐάν τις λαλήσῃ περὶ πράγματος οιουδήποτε, μὴ φι- λονείκει μετ' αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἐὰν καλῶς λέγῃ, εἰπέ· Ναί· ἐὰν δὲ κακῶς, εἰπέ· Σὺ οἶδας πῶς λαλεῖς· καὶ μὴ ἔριζε μετ' αὐτοῦ περὶ ὧν ἐλάλησε. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ταπείνωσις. ιδ. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ᾶν Ματώην· Εἰπέ μας βήμα. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πᾶσαν φιλονεικίαν ἀπὸ παντός πράγματος κόψον ἀπὸ σοῦ· κλαῦσον δὲ καὶ πένθησον, ὅτι ὁ καιρὸς ἤγγισεν. ιγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ματόην, λέγων· Τί ποιήσω; ὅτι ἡ γλῶσσά μου θλίβει με· καὶ ὅταν ἔρχωμαι ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, οὐ δύναμαι κατα σχεῖν αὐτήν· ἀλλὰ κατακρίνω αὐτοὺς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ, καὶ ἐλέγχω αὐτούς. Τί οὖν ποιήσω; Καὶ ἀπο- κριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Εἰ οὐ δύνασαι κατέχειν ἑαυ τόν, φύγε καταμόνας. Ασθένεια γάρ ἐστιν. Ο δὲ καθ ήμενος μετὰ ἀδελφῶν, οὐκ ὀφείλει είναι τετραγω γιαῖος, ἀλλὰ στρογγύλος, ἵνα πρὸς πάντας κυλίηται. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Οὐ κατὰ ἀρετὴν κάθημαι κατα- μόνες, ἀλλὰ κατὰ ἀσθένειαν· δυνατοὶ γὰρ εἰσιν, οἱ ερχόμενοι εἰς τὸ μέσον τῶν ἀνθρώπων. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Σιλουανού. α. Ἔλεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι εἶχε μα θητὴν ἐν Σκήτει, Μάρκον ὀνόματι· ἦν δὲ ἔχων ὑπὸ ακοήν μεγάλην, καὶ ἦν καλλιγράφος (42). Ηγάπα δὲ αὐτὸν ὁ γέρων διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. Εἶχε δὲ ἄλ λους ένδεκα μαθητάς, καὶ ἐθλίβοντο, ὅτι ἠγάπα αὐτὸν ὑπὲρ αὐτούς. Καὶ ἀκούσαντες οἱ γέροντες, ἐλυπήθη- σαν. Ἦλθον δὲ ἐν μιᾷ πρὸς αὐτὸν οἱ γέροντες, καὶ • τάχα. σιν, APOPHTHEGMATA PATRUM. oblationem. Siebat autem senex : Confdo in Deo, non magno me obnoxium esse judicio propter or- dinationem, quod Eucharistiam non conficiam. Et- enim inculpatorum est ordinatio. runt ad abbatem Paphnutium qui vocabatur Ce- phalas, ut peterent ab eo aliquid seruronis. Et dixit eis senex : Quid vullis vobis proferam ? Spirituale, vel corporale? Spirituale, inquiunt. Excepit senex : Abite, diligite aflictionen plusquam requiem, igno- miniam plusquam gloriam, et dare magis quam accipere. monem doctrinæ proferret. Ille ad eum : Deum pre- B care, ut det luctum in corde tuo, necnon humilita- Al. inser. occurrit mihi recentius ac ignotius, quod legi in Analectis veteribus Mabillonii tom. I, p. 430, in isto versu : Hoc quoque perlecto verborum callicinato. Existimo autem, non improbabili, ni fallor, conje- C ten. Allende semper ad peccata tua. Alios ne judica, sed sub omnibus te ponito. Noli habere amicitiam cum puero, neque notitiam cum muliere: nec amicum habeas hæreticum. Abscinde a te fi- duciam loquendique libertatem. Contine linguam ventremque, ac modico vino utere. Si quis locutus fuerit de qualibet re, ne contendas cum eo; sed si recte disserit, dic : Etiam ; si vero male, dicito: Tu scis quo modo loquaris : neque concerta cum illo de rebus quas protulit. Atque hæc est bumi- litas. - mihi verbum. Responditque ei : Omnem contentio- nem ex omni negotio, a te amputa; plora autem ac luge, quia tempus prope est. Matoem : Quid agam? quod lingua mea me vexat ; et cum in medium hominum prodiero, non possum continere illam; sed ipsos in omni opere bono condemno, ipsos redarguo. Quid igitur faciam? Se- nex ad hunc modum respondit: Si non vales con- tinere teipsum, fuge in locum ubi solitarie vivas. Infirmitas euim est. Qui porro cum fratribus ma- net, non debet esse quadrangularis, sed rotundus, ut ad omnes volvatur. Addidit senex : Non ex vir- tute solitarius sedeo, sed juxta imbecillitatem ; potentes quippe ac validi sunt, qui in hominum medium procedunt. D De abbate Marco discipulo abbatis Silvani. Sceti habuerit discipulum, Marcum nomine, obe- dientiæ virtute præstantem, atque calligraphum seu antiquarium. Diligebatur autem a sene propter obedientiam. Sed et habuit undecim alios discipulos, qui ægre ferebant quod illum plus ipsis amaret. Id porro audientes senes, contristati sunt. Et quodam ctura, versificatorem barbarum, ad similitudinem verbi sermocinari, procudisse callicinari, et intel- lexisse per callicinatum, pulchrum cantum, præcla- rum carmeli. (42') Vit. Patr. 10. Retulit abbas Matoes: Tres senes perrexe- 11. Rogavit frater abbatem Matoem, uti ei ser- (69) Καλλιγράφος. Ex veteri et noto nomine 12. Interrogavit frater abbatem Matoem : Dic 13. Frater hisce verbis percontatus est abbatem 1. (42) Memorabant de abbate Silvano, quodin

ἀμφότεροι, μὴ ἐγγίσαντες θυσιαστηρίῳ ἕνεκεν τοῦ Α ποιῆσαι προσφοράν. Ελεγε δὲ ὁ γέρων Πιστεύω εἰς τὸν Θεόν, ὅτι τὰ οὐκ ἔχω κρίμα πολύ διὰ τὴν χειρο- τονίαν, ὁπότε οὐ ποιῶ προσφοράν. Τῶν γὰρ ἀμέμ- πτων ἐστὶν ἡ χειροτονία. ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ματσης ὅτι, Τρεῖς γέροντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Παφνούτιον τὸν λεγόμενον Κεφαλᾶν, ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτὸν λόγον. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Τί θέλετε είπω ὑμῖν; Πνευματικὸν ή σωματικόν ; Λέγουσιν αὐτῷ· Πνευματικών. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπάγετε, ἀγαπήσατε τὴν θλίψιν ὑπὲρ τὴν ἀνάπαυσιν, καὶ τὴν ἀτιμίαν πλέον τῆς δέσ ξης, καὶ τὸ διδόναι μᾶλλον ἢ λαμβάνειν. κα'. Ερώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ματώην, λέγων· Είπέ μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Υπαγε, παρα- κάλεσον τὸν Θεὸν, ἵνα δώσει πένθος εἰς τὴν καρδίαν σου, καὶ ταπείνωσιν· καὶ πρόσεχε πάντοτε τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ μὴ κρῖνε ἄλλους, ἀλλὰ γενοῦ ὑπο- κάτω πάντων· καὶ μὴ ἔχε φιλίαν μετὰ παιδίου, μήτε γνώσιν μετά γυναικός, μήτε φίλον αἱρετικόν· καὶ κάμεν τὴν παῤῥησίαν ἀπὸ σοῦ· καὶ κράτει τὴν γλῶσε σαν καὶ τὴν κοιλίαν σου, καὶ ἀπὸ οἴνου μικρόν· καὶ ἐάν τις λαλήσῃ περὶ πράγματος οιουδήποτε, μὴ φι- λονείκει μετ' αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἐὰν καλῶς λέγῃ, εἰπέ· Ναί· ἐὰν δὲ κακῶς, εἰπέ· Σὺ οἶδας πῶς λαλεῖς· καὶ μὴ ἔριζε μετ' αὐτοῦ περὶ ὧν ἐλάλησε. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ταπείνωσις. ιδ. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ᾶν Ματώην· Εἰπέ μας βήμα. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πᾶσαν φιλονεικίαν ἀπὸ παντός πράγματος κόψον ἀπὸ σοῦ· κλαῦσον δὲ καὶ πένθησον, ὅτι ὁ καιρὸς ἤγγισεν. ιγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ματόην, λέγων· Τί ποιήσω; ὅτι ἡ γλῶσσά μου θλίβει με· καὶ ὅταν ἔρχωμαι ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, οὐ δύναμαι κατα σχεῖν αὐτήν· ἀλλὰ κατακρίνω αὐτοὺς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ, καὶ ἐλέγχω αὐτούς. Τί οὖν ποιήσω; Καὶ ἀπο- κριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Εἰ οὐ δύνασαι κατέχειν ἑαυ τόν, φύγε καταμόνας. Ασθένεια γάρ ἐστιν. Ο δὲ καθ ήμενος μετὰ ἀδελφῶν, οὐκ ὀφείλει είναι τετραγω γιαῖος, ἀλλὰ στρογγύλος, ἵνα πρὸς πάντας κυλίηται. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Οὐ κατὰ ἀρετὴν κάθημαι κατα- μόνες, ἀλλὰ κατὰ ἀσθένειαν· δυνατοὶ γὰρ εἰσιν, οἱ ερχόμενοι εἰς τὸ μέσον τῶν ἀνθρώπων. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Σιλουανού. α. Ἔλεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι εἶχε μα θητὴν ἐν Σκήτει, Μάρκον ὀνόματι· ἦν δὲ ἔχων ὑπὸ ακοήν μεγάλην, καὶ ἦν καλλιγράφος (42). Ηγάπα δὲ αὐτὸν ὁ γέρων διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. Εἶχε δὲ ἄλ λους ένδεκα μαθητάς, καὶ ἐθλίβοντο, ὅτι ἠγάπα αὐτὸν ὑπὲρ αὐτούς. Καὶ ἀκούσαντες οἱ γέροντες, ἐλυπήθη- σαν. Ἦλθον δὲ ἐν μιᾷ πρὸς αὐτὸν οἱ γέροντες, καὶ • τάχα. σιν, APOPHTHEGMATA PATRUM. oblationem. Siebat autem senex : Confdo in Deo, non magno me obnoxium esse judicio propter or- dinationem, quod Eucharistiam non conficiam. Et- enim inculpatorum est ordinatio. runt ad abbatem Paphnutium qui vocabatur Ce- phalas, ut peterent ab eo aliquid seruronis. Et dixit eis senex : Quid vullis vobis proferam ? Spirituale, vel corporale? Spirituale, inquiunt. Excepit senex : Abite, diligite aflictionen plusquam requiem, igno- miniam plusquam gloriam, et dare magis quam accipere. monem doctrinæ proferret. Ille ad eum : Deum pre- B care, ut det luctum in corde tuo, necnon humilita- Al. inser. occurrit mihi recentius ac ignotius, quod legi in Analectis veteribus Mabillonii tom. I, p. 430, in isto versu : Hoc quoque perlecto verborum callicinato. Existimo autem, non improbabili, ni fallor, conje- C ten. Allende semper ad peccata tua. Alios ne judica, sed sub omnibus te ponito. Noli habere amicitiam cum puero, neque notitiam cum muliere: nec amicum habeas hæreticum. Abscinde a te fi- duciam loquendique libertatem. Contine linguam ventremque, ac modico vino utere. Si quis locutus fuerit de qualibet re, ne contendas cum eo; sed si recte disserit, dic : Etiam ; si vero male, dicito: Tu scis quo modo loquaris : neque concerta cum illo de rebus quas protulit. Atque hæc est bumi- litas. - mihi verbum. Responditque ei : Omnem contentio- nem ex omni negotio, a te amputa; plora autem ac luge, quia tempus prope est. Matoem : Quid agam? quod lingua mea me vexat ; et cum in medium hominum prodiero, non possum continere illam; sed ipsos in omni opere bono condemno, ipsos redarguo. Quid igitur faciam? Se- nex ad hunc modum respondit: Si non vales con- tinere teipsum, fuge in locum ubi solitarie vivas. Infirmitas euim est. Qui porro cum fratribus ma- net, non debet esse quadrangularis, sed rotundus, ut ad omnes volvatur. Addidit senex : Non ex vir- tute solitarius sedeo, sed juxta imbecillitatem ; potentes quippe ac validi sunt, qui in hominum medium procedunt. D De abbate Marco discipulo abbatis Silvani. Sceti habuerit discipulum, Marcum nomine, obe- dientiæ virtute præstantem, atque calligraphum seu antiquarium. Diligebatur autem a sene propter obedientiam. Sed et habuit undecim alios discipulos, qui ægre ferebant quod illum plus ipsis amaret. Id porro audientes senes, contristati sunt. Et quodam ctura, versificatorem barbarum, ad similitudinem verbi sermocinari, procudisse callicinari, et intel- lexisse per callicinatum, pulchrum cantum, præcla- rum carmeli. (42') Vit. Patr. 10. Retulit abbas Matoes: Tres senes perrexe- 11. Rogavit frater abbatem Matoem, uti ei ser- (69) Καλλιγράφος. Ex veteri et noto nomine 12. Interrogavit frater abbatem Matoem : Dic 13. Frater hisce verbis percontatus est abbatem 1. (42) Memorabant de abbate Silvano, quodin

ἀμφότεροι, μὴ ἐγγίσαντες θυσιαστηρίῳ ἕνεκεν τοῦ Α ποιῆσαι προσφοράν. Ελεγε δὲ ὁ γέρων Πιστεύω εἰς τὸν Θεόν, ὅτι τὰ οὐκ ἔχω κρίμα πολύ διὰ τὴν χειρο- τονίαν, ὁπότε οὐ ποιῶ προσφοράν. Τῶν γὰρ ἀμέμ- πτων ἐστὶν ἡ χειροτονία. ι. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ματσης ὅτι, Τρεῖς γέροντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Παφνούτιον τὸν λεγόμενον Κεφαλᾶν, ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτὸν λόγον. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ γέρων· Τί θέλετε είπω ὑμῖν; Πνευματικὸν ή σωματικόν ; Λέγουσιν αὐτῷ· Πνευματικών. Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Υπάγετε, ἀγαπήσατε τὴν θλίψιν ὑπὲρ τὴν ἀνάπαυσιν, καὶ τὴν ἀτιμίαν πλέον τῆς δέσ ξης, καὶ τὸ διδόναι μᾶλλον ἢ λαμβάνειν. κα'. Ερώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ματώην, λέγων· Είπέ μοι ῥῆμα. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Υπαγε, παρα- κάλεσον τὸν Θεὸν, ἵνα δώσει πένθος εἰς τὴν καρδίαν σου, καὶ ταπείνωσιν· καὶ πρόσεχε πάντοτε τὰς ἁμαρτίας σου· καὶ μὴ κρῖνε ἄλλους, ἀλλὰ γενοῦ ὑπο- κάτω πάντων· καὶ μὴ ἔχε φιλίαν μετὰ παιδίου, μήτε γνώσιν μετά γυναικός, μήτε φίλον αἱρετικόν· καὶ κάμεν τὴν παῤῥησίαν ἀπὸ σοῦ· καὶ κράτει τὴν γλῶσε σαν καὶ τὴν κοιλίαν σου, καὶ ἀπὸ οἴνου μικρόν· καὶ ἐάν τις λαλήσῃ περὶ πράγματος οιουδήποτε, μὴ φι- λονείκει μετ' αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἐὰν καλῶς λέγῃ, εἰπέ· Ναί· ἐὰν δὲ κακῶς, εἰπέ· Σὺ οἶδας πῶς λαλεῖς· καὶ μὴ ἔριζε μετ' αὐτοῦ περὶ ὧν ἐλάλησε. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ταπείνωσις. ιδ. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ᾶν Ματώην· Εἰπέ μας βήμα. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πᾶσαν φιλονεικίαν ἀπὸ παντός πράγματος κόψον ἀπὸ σοῦ· κλαῦσον δὲ καὶ πένθησον, ὅτι ὁ καιρὸς ἤγγισεν. ιγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ματόην, λέγων· Τί ποιήσω; ὅτι ἡ γλῶσσά μου θλίβει με· καὶ ὅταν ἔρχωμαι ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, οὐ δύναμαι κατα σχεῖν αὐτήν· ἀλλὰ κατακρίνω αὐτοὺς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ, καὶ ἐλέγχω αὐτούς. Τί οὖν ποιήσω; Καὶ ἀπο- κριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Εἰ οὐ δύνασαι κατέχειν ἑαυ τόν, φύγε καταμόνας. Ασθένεια γάρ ἐστιν. Ο δὲ καθ ήμενος μετὰ ἀδελφῶν, οὐκ ὀφείλει είναι τετραγω γιαῖος, ἀλλὰ στρογγύλος, ἵνα πρὸς πάντας κυλίηται. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Οὐ κατὰ ἀρετὴν κάθημαι κατα- μόνες, ἀλλὰ κατὰ ἀσθένειαν· δυνατοὶ γὰρ εἰσιν, οἱ ερχόμενοι εἰς τὸ μέσον τῶν ἀνθρώπων. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου μαθητοῦ τοῦ ἀββᾶ Σιλουανού. α. Ἔλεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι εἶχε μα θητὴν ἐν Σκήτει, Μάρκον ὀνόματι· ἦν δὲ ἔχων ὑπὸ ακοήν μεγάλην, καὶ ἦν καλλιγράφος (42). Ηγάπα δὲ αὐτὸν ὁ γέρων διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. Εἶχε δὲ ἄλ λους ένδεκα μαθητάς, καὶ ἐθλίβοντο, ὅτι ἠγάπα αὐτὸν ὑπὲρ αὐτούς. Καὶ ἀκούσαντες οἱ γέροντες, ἐλυπήθη- σαν. Ἦλθον δὲ ἐν μιᾷ πρὸς αὐτὸν οἱ γέροντες, καὶ • τάχα. σιν, APOPHTHEGMATA PATRUM. oblationem. Siebat autem senex : Confdo in Deo, non magno me obnoxium esse judicio propter or- dinationem, quod Eucharistiam non conficiam. Et- enim inculpatorum est ordinatio. runt ad abbatem Paphnutium qui vocabatur Ce- phalas, ut peterent ab eo aliquid seruronis. Et dixit eis senex : Quid vullis vobis proferam ? Spirituale, vel corporale? Spirituale, inquiunt. Excepit senex : Abite, diligite aflictionen plusquam requiem, igno- miniam plusquam gloriam, et dare magis quam accipere. monem doctrinæ proferret. Ille ad eum : Deum pre- B care, ut det luctum in corde tuo, necnon humilita- Al. inser. occurrit mihi recentius ac ignotius, quod legi in Analectis veteribus Mabillonii tom. I, p. 430, in isto versu : Hoc quoque perlecto verborum callicinato. Existimo autem, non improbabili, ni fallor, conje- C ten. Allende semper ad peccata tua. Alios ne judica, sed sub omnibus te ponito. Noli habere amicitiam cum puero, neque notitiam cum muliere: nec amicum habeas hæreticum. Abscinde a te fi- duciam loquendique libertatem. Contine linguam ventremque, ac modico vino utere. Si quis locutus fuerit de qualibet re, ne contendas cum eo; sed si recte disserit, dic : Etiam ; si vero male, dicito: Tu scis quo modo loquaris : neque concerta cum illo de rebus quas protulit. Atque hæc est bumi- litas. - mihi verbum. Responditque ei : Omnem contentio- nem ex omni negotio, a te amputa; plora autem ac luge, quia tempus prope est. Matoem : Quid agam? quod lingua mea me vexat ; et cum in medium hominum prodiero, non possum continere illam; sed ipsos in omni opere bono condemno, ipsos redarguo. Quid igitur faciam? Se- nex ad hunc modum respondit: Si non vales con- tinere teipsum, fuge in locum ubi solitarie vivas. Infirmitas euim est. Qui porro cum fratribus ma- net, non debet esse quadrangularis, sed rotundus, ut ad omnes volvatur. Addidit senex : Non ex vir- tute solitarius sedeo, sed juxta imbecillitatem ; potentes quippe ac validi sunt, qui in hominum medium procedunt. D De abbate Marco discipulo abbatis Silvani. Sceti habuerit discipulum, Marcum nomine, obe- dientiæ virtute præstantem, atque calligraphum seu antiquarium. Diligebatur autem a sene propter obedientiam. Sed et habuit undecim alios discipulos, qui ægre ferebant quod illum plus ipsis amaret. Id porro audientes senes, contristati sunt. Et quodam ctura, versificatorem barbarum, ad similitudinem verbi sermocinari, procudisse callicinari, et intel- lexisse per callicinatum, pulchrum cantum, præcla- rum carmeli. (42') Vit. Patr. 10. Retulit abbas Matoes: Tres senes perrexe- 11. Rogavit frater abbatem Matoem, uti ei ser- (69) Καλλιγράφος. Ex veteri et noto nomine 12. Interrogavit frater abbatem Matoem : Dic 13. Frater hisce verbis percontatus est abbatem 1. (42) Memorabant de abbate Silvano, quodin

Α ενεκάλουν αὐτόν. Λαβὼν δὲ αὐτοὺς ἐξῆλθε, καὶ δὲ Β χρουσε κατὰ κελλίον, λέγων· Ο δεῖνα ἀδελφέ, δεύρο, ὅτι χρήζω σου. Καὶ εἷς ἐξ αὐτῶν, οὐκ ἠκολούθησεν αὐτῷ εὐθύς. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὴν κέλλαν Μάρκου, εν κρουσε, λέγων· Μάρκε. ῾Ο δὲ ἀκούσας τῆς φωνῆς τοῦ γέροντος, εὐθὺς ἐπήδησεν ἔξω· καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς διακονίαν. Καὶ λέγει τοῖς γέρουσι· Ποῦ εἰσὶν οἱ λοιποὶ ἀδελφοί, Πατέρες; Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν κέλ λαν αὐτοῦ, ἐψηλάφησε τὸ τετράδιον αὐτοῦ· καὶ εὗρεν ὅτι ω ἔβαλε χεῖρα ποιεῖν· καὶ ἀκούσας τοῦ γέρον- τος, οὐκ ἔστρεψε τον κάλαμον πληρῶσαι αὐτό. Λέ γουσιν οὖν οἱ γέροντες· Οντως ὃν σὺ ἀγαπᾶς, ἀββᾶ, καὶ ἡμεῖς αὐτὸν ἀγαπῶμεν, καὶ οι ὁ Θεὸς αὐτὸν ἀγαπᾷ. β'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββα Σιλουανοῦ, ὅτι ποτέ περιπατῶν ἐν τῇ Σκήτει μετὰ τῶν γερόντων, καὶ θέλων αὐτοῖς τὴν ὑπακοὴν τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Μάρ κου δεῖξαι, καὶ δι' ὁ ἀγαπᾷ αὐτὸν, θεωρήσας μικρὸν σύαγρον, λέγει αὐτῷ· Θεωρεῖς τὸ μικρὸν βουβάλιον ἐκεῖνο, τέκνον; Λέγει αὐτῷ· Ναὶ, ἀ66α. Καὶ τὰ κέρατα αὐτοῦ πῶς πιθανά εἰσιν ; Λέγει· Ναί, ἀσσα. Καὶ ἐθαύμασαν οι γέροντες τὴν ἀπόκρισιν αὐτοῦ, καὶ ᾠκοδομήθησαν ἐν τῇ ὑπακοῇ αὐτοῦ. γ'. Κατῆλθέ ποτε ἡ μήτηρ τοῦ το Μάρκου ἰδεῖν αὐτόν· καὶ εἶχε πολλὴν φαντασίαν. Καὶ ἐξῆλθεν ὁ γέρων πρὸς αὐτήν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· 1661, είπε τὸν υἱόν τε μου ἐξελθεῖν, ἵνα ἴδω αὐτόν. Εἰσελθὼν δὲ ὁ γέρων, εἶπεν αὐτῷ· Εξελθε, ἵνα σε ἴδῃ ἡ μήτηρ σου. Εν δὲ φορῶν κεντονάριον, καὶ ἡσβολωμένος ἀπὸ τοῦ μαγειρείου. Καὶ ἐξελθὼν διὰ τὴν ὑπακοὴν, εκάμμυσε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Σωθείητε, σωθείητε, σωθείητε· καὶ οὐκ εἶδεν αὐτούς. Ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν '. Πάλιν οὖν πέμπει πρὸς τὸν γέροντα, λέγουσα· 'Αββά, πέμ- ψον μοι τὸν υἱόν μου, ἵνα αὐτὸν ἴδω. Καὶ εἶπε τῷ Μάρκῳ· Οὐκ εἶπόν σοι· Εξελθε, ἵνα σε ἴδῃ ἡ μήτηρ σου ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Μάρκος· Ἐξῆλθον κατὰ τὸν λόγον σου, ἀββα. Πλὴν παρακαλῶ σε, μὴ εἴπῃς μοι ἄλλο ἅπαξ ἐξελθεῖν, ἵνα μὴ παρακούσω σου. Καὶ ἐξελθὼν ὁ γέρων εἶπεν αὐτῇ· Αὐτός ἐστιν ὁ ἀπαντ τήσας ὑμῖν, λέγων· Σωθείητε. Καὶ παρακαλέσας αὐτὴν ἀπέλυσεν. . δ'. Αλλοτε συνέβη αὐτὸν ἐξελθεῖν ἀπὸ Σκήτεως, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά, καὶ μεἶναι ἐκεῖ. Καὶ ἔπεμψεν ἡ μήτηρ τοῦ Μάρκου ὁρκίζουσα αὐτὸν μετὰ δακρύων, ἵνα ἐξέλθῃ ὁ υἱὸς αὐτῆς, καὶ ἴδῃ αὐτόν. Ο δὲ γέρων ἀπέλυσεν αὐτόν. Καὶ ὡς ἐποίει τὴν μη- λωτὴν αὐτοῦ τοῦ ἐξελθεῖν, καὶ ἤρχετο ἀσπάσασθαι τὸν γέροντα, εὐθέως ἔβαλλε κλαίειν, καὶ οὐκ ἐξήρ χετο. ε'. Ελεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι ὡς ήθελεν έξελθεῖν εἰς Συρίαν, εἶπεν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Μάρκος· Πάτερ, οὐ θέλω ἐξελθεῖν ἔνθεν· ἀλλ᾽ οὐδὲ σὲ ἀφῶ ἐξελθεῖν, ἀ668. ᾿Αλλὰ παράμεινον ὧδε τρεις ἡμέρας. Καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐκοιμήθη. Ο Α οι καὶ ἐνεκάλουν αυτόν, οι Α1. τὸ Ο ήρξατο. " αὐτόν Αl. ἀδελφοῦ. » Α1. τῷ υἱῷ. ΑΙ. οὐδὲ ἡ μ. α. ἐγν. α. ὅτι οὗτος ἦν. • άπαξ ἄλλας. • ἐν εἰρήνῃ. APPENDIX AD PALLADIUM. die accedentes, accusabant eum. At senex assuni- ptis iis egressus est; ac per singulas cellas pulsaus, dicebat : Frater ille, veni, te mihi opus est. Nec ex iis ullus illico prodiit, secuturus eum. Ubi vero pertigit ad cellam Marci, foresque feriit, vocans : Marce; ille, audita senis voce, statim extra prosi- liit. Senexque misit eum ad ministerium. Ad senes autem ait: Patres, ubi sunt fratres reliqui? Deinde ingressus in cellaın ejus, contrectavit ipsius qua- ternionem; invenitque quod manum misisset ad exarandam litteram w, sed audiens senem non ver- tisset calamum ut compleret eam. Tunc senes ita locuti sunt : Revera quem tu diligis, abba, et nos diligimus, Deusque diligit eum. aliquando in Sceti ambulans cum senibus, volens- que iis discipuli sui Marci obedientiam ostendere, ac propter quid diligeret eum, conspecto parvo apro, dixit ei : Gernis, fili, parvum illum buba- lum? Respondit : Etiam, abba. Et cornua ejus quam elegantia sunt? Ait: Næ, abba. Senes ergo demirati sunt responsum ejus, et ædificati sunt in- structique ob tantam obedientiam. apparatu, mater ablatis Marci, ut videret eum : ad quam cum exiisset senex, illa dixit : Abba, jube ut filius meus egrediatur, quo videam eum. Intrans autem senex, ait Marco: Prodi, ut te conspiciat mater tua. Gestabat autem vestem e variis panni segmentis consutam, eratque fuligine coquinæ tin- ctus. Igitur propter obedientiam exiens, clausit ocu- los, et dixit : Salvos vos volo, salvos vos volo, salvos vos volo; nec vidit quemquam. Mater vero non agnovit ipsum. Iterum ergo misit ad senem, pe- tens : Abba, mitte mibi flium meum, ut eum spe- clem. Tum senex ad Marcum: Nonne dixi tibi : Egredere, ut te aspiciat mater tua? Respondit Mar- cus : Egressus sum, juxta sermonem tuum, abba. Verum rogo te, ne iterum jubeas me exire, ut ne tibi sim inobsequens. Tunc egressus senex ait mu- lieri : Ipse est qui venit ad vos, dixitque : Salvos vos volo. Et hortatus consolatusque eam, ita dimisit. in montem Sina, et illic maneret. Misit mater Marci, adjurans cum lacrymis, ut exiret flius ejus, ac videret eum. Senex autem illum dimisit. Cum que composuisset melotem suam ad exeundum, et venisset ut senem salutaret, illico cœpit flere; nec egressus est. vellet in Syriam profcisci, dixerit ei discipulus ejus Marcus : Pater, nolo exire hinc; sed nec te patiar egredi, abba. Verum hic tres dies perma- neto. Et tertia die morte occubuit Marcus, C D HC, absunt ab al. Deest in al. " Al. ins. &. • Abest ab al. inser. Al. add. 2. De abbate Silvano commemorabant, quod 3. (43) Venit aliquando cum magno comitatus 4. Alias contigit, ut egressus e Sceti, pergeret 5. (44) Referebant de abbate Silvano, quod cum (43) Vil. Patr. xiv, 6. (44) Vit. Patr. xv, 51.

Α ενεκάλουν αὐτόν. Λαβὼν δὲ αὐτοὺς ἐξῆλθε, καὶ δὲ Β χρουσε κατὰ κελλίον, λέγων· Ο δεῖνα ἀδελφέ, δεύρο, ὅτι χρήζω σου. Καὶ εἷς ἐξ αὐτῶν, οὐκ ἠκολούθησεν αὐτῷ εὐθύς. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὴν κέλλαν Μάρκου, εν κρουσε, λέγων· Μάρκε. ῾Ο δὲ ἀκούσας τῆς φωνῆς τοῦ γέροντος, εὐθὺς ἐπήδησεν ἔξω· καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς διακονίαν. Καὶ λέγει τοῖς γέρουσι· Ποῦ εἰσὶν οἱ λοιποὶ ἀδελφοί, Πατέρες; Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν κέλ λαν αὐτοῦ, ἐψηλάφησε τὸ τετράδιον αὐτοῦ· καὶ εὗρεν ὅτι ω ἔβαλε χεῖρα ποιεῖν· καὶ ἀκούσας τοῦ γέρον- τος, οὐκ ἔστρεψε τον κάλαμον πληρῶσαι αὐτό. Λέ γουσιν οὖν οἱ γέροντες· Οντως ὃν σὺ ἀγαπᾶς, ἀββᾶ, καὶ ἡμεῖς αὐτὸν ἀγαπῶμεν, καὶ οι ὁ Θεὸς αὐτὸν ἀγαπᾷ. β'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββα Σιλουανοῦ, ὅτι ποτέ περιπατῶν ἐν τῇ Σκήτει μετὰ τῶν γερόντων, καὶ θέλων αὐτοῖς τὴν ὑπακοὴν τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Μάρ κου δεῖξαι, καὶ δι' ὁ ἀγαπᾷ αὐτὸν, θεωρήσας μικρὸν σύαγρον, λέγει αὐτῷ· Θεωρεῖς τὸ μικρὸν βουβάλιον ἐκεῖνο, τέκνον; Λέγει αὐτῷ· Ναὶ, ἀ66α. Καὶ τὰ κέρατα αὐτοῦ πῶς πιθανά εἰσιν ; Λέγει· Ναί, ἀσσα. Καὶ ἐθαύμασαν οι γέροντες τὴν ἀπόκρισιν αὐτοῦ, καὶ ᾠκοδομήθησαν ἐν τῇ ὑπακοῇ αὐτοῦ. γ'. Κατῆλθέ ποτε ἡ μήτηρ τοῦ το Μάρκου ἰδεῖν αὐτόν· καὶ εἶχε πολλὴν φαντασίαν. Καὶ ἐξῆλθεν ὁ γέρων πρὸς αὐτήν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· 1661, είπε τὸν υἱόν τε μου ἐξελθεῖν, ἵνα ἴδω αὐτόν. Εἰσελθὼν δὲ ὁ γέρων, εἶπεν αὐτῷ· Εξελθε, ἵνα σε ἴδῃ ἡ μήτηρ σου. Εν δὲ φορῶν κεντονάριον, καὶ ἡσβολωμένος ἀπὸ τοῦ μαγειρείου. Καὶ ἐξελθὼν διὰ τὴν ὑπακοὴν, εκάμμυσε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Σωθείητε, σωθείητε, σωθείητε· καὶ οὐκ εἶδεν αὐτούς. Ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν '. Πάλιν οὖν πέμπει πρὸς τὸν γέροντα, λέγουσα· 'Αββά, πέμ- ψον μοι τὸν υἱόν μου, ἵνα αὐτὸν ἴδω. Καὶ εἶπε τῷ Μάρκῳ· Οὐκ εἶπόν σοι· Εξελθε, ἵνα σε ἴδῃ ἡ μήτηρ σου ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Μάρκος· Ἐξῆλθον κατὰ τὸν λόγον σου, ἀββα. Πλὴν παρακαλῶ σε, μὴ εἴπῃς μοι ἄλλο ἅπαξ ἐξελθεῖν, ἵνα μὴ παρακούσω σου. Καὶ ἐξελθὼν ὁ γέρων εἶπεν αὐτῇ· Αὐτός ἐστιν ὁ ἀπαντ τήσας ὑμῖν, λέγων· Σωθείητε. Καὶ παρακαλέσας αὐτὴν ἀπέλυσεν. . δ'. Αλλοτε συνέβη αὐτὸν ἐξελθεῖν ἀπὸ Σκήτεως, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά, καὶ μεἶναι ἐκεῖ. Καὶ ἔπεμψεν ἡ μήτηρ τοῦ Μάρκου ὁρκίζουσα αὐτὸν μετὰ δακρύων, ἵνα ἐξέλθῃ ὁ υἱὸς αὐτῆς, καὶ ἴδῃ αὐτόν. Ο δὲ γέρων ἀπέλυσεν αὐτόν. Καὶ ὡς ἐποίει τὴν μη- λωτὴν αὐτοῦ τοῦ ἐξελθεῖν, καὶ ἤρχετο ἀσπάσασθαι τὸν γέροντα, εὐθέως ἔβαλλε κλαίειν, καὶ οὐκ ἐξήρ χετο. ε'. Ελεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι ὡς ήθελεν έξελθεῖν εἰς Συρίαν, εἶπεν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Μάρκος· Πάτερ, οὐ θέλω ἐξελθεῖν ἔνθεν· ἀλλ᾽ οὐδὲ σὲ ἀφῶ ἐξελθεῖν, ἀ668. ᾿Αλλὰ παράμεινον ὧδε τρεις ἡμέρας. Καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐκοιμήθη. Ο Α οι καὶ ἐνεκάλουν αυτόν, οι Α1. τὸ Ο ήρξατο. " αὐτόν Αl. ἀδελφοῦ. » Α1. τῷ υἱῷ. ΑΙ. οὐδὲ ἡ μ. α. ἐγν. α. ὅτι οὗτος ἦν. • άπαξ ἄλλας. • ἐν εἰρήνῃ. APPENDIX AD PALLADIUM. die accedentes, accusabant eum. At senex assuni- ptis iis egressus est; ac per singulas cellas pulsaus, dicebat : Frater ille, veni, te mihi opus est. Nec ex iis ullus illico prodiit, secuturus eum. Ubi vero pertigit ad cellam Marci, foresque feriit, vocans : Marce; ille, audita senis voce, statim extra prosi- liit. Senexque misit eum ad ministerium. Ad senes autem ait: Patres, ubi sunt fratres reliqui? Deinde ingressus in cellaın ejus, contrectavit ipsius qua- ternionem; invenitque quod manum misisset ad exarandam litteram w, sed audiens senem non ver- tisset calamum ut compleret eam. Tunc senes ita locuti sunt : Revera quem tu diligis, abba, et nos diligimus, Deusque diligit eum. aliquando in Sceti ambulans cum senibus, volens- que iis discipuli sui Marci obedientiam ostendere, ac propter quid diligeret eum, conspecto parvo apro, dixit ei : Gernis, fili, parvum illum buba- lum? Respondit : Etiam, abba. Et cornua ejus quam elegantia sunt? Ait: Næ, abba. Senes ergo demirati sunt responsum ejus, et ædificati sunt in- structique ob tantam obedientiam. apparatu, mater ablatis Marci, ut videret eum : ad quam cum exiisset senex, illa dixit : Abba, jube ut filius meus egrediatur, quo videam eum. Intrans autem senex, ait Marco: Prodi, ut te conspiciat mater tua. Gestabat autem vestem e variis panni segmentis consutam, eratque fuligine coquinæ tin- ctus. Igitur propter obedientiam exiens, clausit ocu- los, et dixit : Salvos vos volo, salvos vos volo, salvos vos volo; nec vidit quemquam. Mater vero non agnovit ipsum. Iterum ergo misit ad senem, pe- tens : Abba, mitte mibi flium meum, ut eum spe- clem. Tum senex ad Marcum: Nonne dixi tibi : Egredere, ut te aspiciat mater tua? Respondit Mar- cus : Egressus sum, juxta sermonem tuum, abba. Verum rogo te, ne iterum jubeas me exire, ut ne tibi sim inobsequens. Tunc egressus senex ait mu- lieri : Ipse est qui venit ad vos, dixitque : Salvos vos volo. Et hortatus consolatusque eam, ita dimisit. in montem Sina, et illic maneret. Misit mater Marci, adjurans cum lacrymis, ut exiret flius ejus, ac videret eum. Senex autem illum dimisit. Cum que composuisset melotem suam ad exeundum, et venisset ut senem salutaret, illico cœpit flere; nec egressus est. vellet in Syriam profcisci, dixerit ei discipulus ejus Marcus : Pater, nolo exire hinc; sed nec te patiar egredi, abba. Verum hic tres dies perma- neto. Et tertia die morte occubuit Marcus, C D HC, absunt ab al. Deest in al. " Al. ins. &. • Abest ab al. inser. Al. add. 2. De abbate Silvano commemorabant, quod 3. (43) Venit aliquando cum magno comitatus 4. Alias contigit, ut egressus e Sceti, pergeret 5. (44) Referebant de abbate Silvano, quod cum (43) Vil. Patr. xiv, 6. (44) Vit. Patr. xv, 51.

Α ενεκάλουν αὐτόν. Λαβὼν δὲ αὐτοὺς ἐξῆλθε, καὶ δὲ Β χρουσε κατὰ κελλίον, λέγων· Ο δεῖνα ἀδελφέ, δεύρο, ὅτι χρήζω σου. Καὶ εἷς ἐξ αὐτῶν, οὐκ ἠκολούθησεν αὐτῷ εὐθύς. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὴν κέλλαν Μάρκου, εν κρουσε, λέγων· Μάρκε. ῾Ο δὲ ἀκούσας τῆς φωνῆς τοῦ γέροντος, εὐθὺς ἐπήδησεν ἔξω· καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς διακονίαν. Καὶ λέγει τοῖς γέρουσι· Ποῦ εἰσὶν οἱ λοιποὶ ἀδελφοί, Πατέρες; Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν κέλ λαν αὐτοῦ, ἐψηλάφησε τὸ τετράδιον αὐτοῦ· καὶ εὗρεν ὅτι ω ἔβαλε χεῖρα ποιεῖν· καὶ ἀκούσας τοῦ γέρον- τος, οὐκ ἔστρεψε τον κάλαμον πληρῶσαι αὐτό. Λέ γουσιν οὖν οἱ γέροντες· Οντως ὃν σὺ ἀγαπᾶς, ἀββᾶ, καὶ ἡμεῖς αὐτὸν ἀγαπῶμεν, καὶ οι ὁ Θεὸς αὐτὸν ἀγαπᾷ. β'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββα Σιλουανοῦ, ὅτι ποτέ περιπατῶν ἐν τῇ Σκήτει μετὰ τῶν γερόντων, καὶ θέλων αὐτοῖς τὴν ὑπακοὴν τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Μάρ κου δεῖξαι, καὶ δι' ὁ ἀγαπᾷ αὐτὸν, θεωρήσας μικρὸν σύαγρον, λέγει αὐτῷ· Θεωρεῖς τὸ μικρὸν βουβάλιον ἐκεῖνο, τέκνον; Λέγει αὐτῷ· Ναὶ, ἀ66α. Καὶ τὰ κέρατα αὐτοῦ πῶς πιθανά εἰσιν ; Λέγει· Ναί, ἀσσα. Καὶ ἐθαύμασαν οι γέροντες τὴν ἀπόκρισιν αὐτοῦ, καὶ ᾠκοδομήθησαν ἐν τῇ ὑπακοῇ αὐτοῦ. γ'. Κατῆλθέ ποτε ἡ μήτηρ τοῦ το Μάρκου ἰδεῖν αὐτόν· καὶ εἶχε πολλὴν φαντασίαν. Καὶ ἐξῆλθεν ὁ γέρων πρὸς αὐτήν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· 1661, είπε τὸν υἱόν τε μου ἐξελθεῖν, ἵνα ἴδω αὐτόν. Εἰσελθὼν δὲ ὁ γέρων, εἶπεν αὐτῷ· Εξελθε, ἵνα σε ἴδῃ ἡ μήτηρ σου. Εν δὲ φορῶν κεντονάριον, καὶ ἡσβολωμένος ἀπὸ τοῦ μαγειρείου. Καὶ ἐξελθὼν διὰ τὴν ὑπακοὴν, εκάμμυσε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Σωθείητε, σωθείητε, σωθείητε· καὶ οὐκ εἶδεν αὐτούς. Ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν '. Πάλιν οὖν πέμπει πρὸς τὸν γέροντα, λέγουσα· 'Αββά, πέμ- ψον μοι τὸν υἱόν μου, ἵνα αὐτὸν ἴδω. Καὶ εἶπε τῷ Μάρκῳ· Οὐκ εἶπόν σοι· Εξελθε, ἵνα σε ἴδῃ ἡ μήτηρ σου ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Μάρκος· Ἐξῆλθον κατὰ τὸν λόγον σου, ἀββα. Πλὴν παρακαλῶ σε, μὴ εἴπῃς μοι ἄλλο ἅπαξ ἐξελθεῖν, ἵνα μὴ παρακούσω σου. Καὶ ἐξελθὼν ὁ γέρων εἶπεν αὐτῇ· Αὐτός ἐστιν ὁ ἀπαντ τήσας ὑμῖν, λέγων· Σωθείητε. Καὶ παρακαλέσας αὐτὴν ἀπέλυσεν. . δ'. Αλλοτε συνέβη αὐτὸν ἐξελθεῖν ἀπὸ Σκήτεως, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά, καὶ μεἶναι ἐκεῖ. Καὶ ἔπεμψεν ἡ μήτηρ τοῦ Μάρκου ὁρκίζουσα αὐτὸν μετὰ δακρύων, ἵνα ἐξέλθῃ ὁ υἱὸς αὐτῆς, καὶ ἴδῃ αὐτόν. Ο δὲ γέρων ἀπέλυσεν αὐτόν. Καὶ ὡς ἐποίει τὴν μη- λωτὴν αὐτοῦ τοῦ ἐξελθεῖν, καὶ ἤρχετο ἀσπάσασθαι τὸν γέροντα, εὐθέως ἔβαλλε κλαίειν, καὶ οὐκ ἐξήρ χετο. ε'. Ελεγον περὶ τοῦ Σιλουανοῦ, ὅτι ὡς ήθελεν έξελθεῖν εἰς Συρίαν, εἶπεν αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Μάρκος· Πάτερ, οὐ θέλω ἐξελθεῖν ἔνθεν· ἀλλ᾽ οὐδὲ σὲ ἀφῶ ἐξελθεῖν, ἀ668. ᾿Αλλὰ παράμεινον ὧδε τρεις ἡμέρας. Καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐκοιμήθη. Ο Α οι καὶ ἐνεκάλουν αυτόν, οι Α1. τὸ Ο ήρξατο. " αὐτόν Αl. ἀδελφοῦ. » Α1. τῷ υἱῷ. ΑΙ. οὐδὲ ἡ μ. α. ἐγν. α. ὅτι οὗτος ἦν. • άπαξ ἄλλας. • ἐν εἰρήνῃ. APPENDIX AD PALLADIUM. die accedentes, accusabant eum. At senex assuni- ptis iis egressus est; ac per singulas cellas pulsaus, dicebat : Frater ille, veni, te mihi opus est. Nec ex iis ullus illico prodiit, secuturus eum. Ubi vero pertigit ad cellam Marci, foresque feriit, vocans : Marce; ille, audita senis voce, statim extra prosi- liit. Senexque misit eum ad ministerium. Ad senes autem ait: Patres, ubi sunt fratres reliqui? Deinde ingressus in cellaın ejus, contrectavit ipsius qua- ternionem; invenitque quod manum misisset ad exarandam litteram w, sed audiens senem non ver- tisset calamum ut compleret eam. Tunc senes ita locuti sunt : Revera quem tu diligis, abba, et nos diligimus, Deusque diligit eum. aliquando in Sceti ambulans cum senibus, volens- que iis discipuli sui Marci obedientiam ostendere, ac propter quid diligeret eum, conspecto parvo apro, dixit ei : Gernis, fili, parvum illum buba- lum? Respondit : Etiam, abba. Et cornua ejus quam elegantia sunt? Ait: Næ, abba. Senes ergo demirati sunt responsum ejus, et ædificati sunt in- structique ob tantam obedientiam. apparatu, mater ablatis Marci, ut videret eum : ad quam cum exiisset senex, illa dixit : Abba, jube ut filius meus egrediatur, quo videam eum. Intrans autem senex, ait Marco: Prodi, ut te conspiciat mater tua. Gestabat autem vestem e variis panni segmentis consutam, eratque fuligine coquinæ tin- ctus. Igitur propter obedientiam exiens, clausit ocu- los, et dixit : Salvos vos volo, salvos vos volo, salvos vos volo; nec vidit quemquam. Mater vero non agnovit ipsum. Iterum ergo misit ad senem, pe- tens : Abba, mitte mibi flium meum, ut eum spe- clem. Tum senex ad Marcum: Nonne dixi tibi : Egredere, ut te aspiciat mater tua? Respondit Mar- cus : Egressus sum, juxta sermonem tuum, abba. Verum rogo te, ne iterum jubeas me exire, ut ne tibi sim inobsequens. Tunc egressus senex ait mu- lieri : Ipse est qui venit ad vos, dixitque : Salvos vos volo. Et hortatus consolatusque eam, ita dimisit. in montem Sina, et illic maneret. Misit mater Marci, adjurans cum lacrymis, ut exiret flius ejus, ac videret eum. Senex autem illum dimisit. Cum que composuisset melotem suam ad exeundum, et venisset ut senem salutaret, illico cœpit flere; nec egressus est. vellet in Syriam profcisci, dixerit ei discipulus ejus Marcus : Pater, nolo exire hinc; sed nec te patiar egredi, abba. Verum hic tres dies perma- neto. Et tertia die morte occubuit Marcus, C D HC, absunt ab al. Deest in al. " Al. ins. &. • Abest ab al. inser. Al. add. 2. De abbate Silvano commemorabant, quod 3. (43) Venit aliquando cum magno comitatus 4. Alias contigit, ut egressus e Sceti, pergeret 5. (44) Referebant de abbate Silvano, quod cum (43) Vil. Patr. xiv, 6. (44) Vit. Patr. xv, 51.

Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μιλησίου. Α σ'. Παρερχόμενος ὁ ἀββᾶς Μιλήσιος διά τινος τό του, εἶδέ τινα μοναχὸν κρατούμενον ὑπό τινος, ὡς φίνον ποιήσαντα. Καὶ προσεγγίσας ὁ γέρων, ἐπερώ τησε τὸν ἀδελφόν. Καὶ μαθὼν ὅτι συκοφαντεῖται, λέγει πρὸς τοὺς κατέχοντας αὐτόν· Ποῦ ἔστιν ὁ φονευθείς; Καὶ ἔδειξαν αὐτῷ. Καὶ προσεγγίσας τῷ φονευθέντι, εἶπε πᾶσι προσεύξασθαι. Αὐτοῦ δὲ ἐκπε είναντος τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, ἀνέστη ὁ νεκρός. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ἐπὶ πάντων· Εἰπὲ ἡμῖν τίς ἐστιν ὁ φονεύσας σε. Ο δὲ εἶπεν, ὅτι Εἰσελθὼν εἰς τὴν ἐκ- κλησίην, δέδωκα χρήματα τῷ πρεσβυτέρω· ὁ δὲ ἀνα- στάς, Ατραξέ με· καὶ ἀπενέγκας, ἔῤῥιψεν εἰς τὸ μοναστήριον τοῦ ἀββᾶ. ᾿Αλλὰ παρακαλῶ ὑμᾶς, λη- φθῆναι τὰ χρήματα, καὶ δοθῆναι τοῖς τέκνοις μου. Η Τότε εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· “Απελθε, καὶ κοιμῶ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος, καὶ ἐγείρῃ σε. - Γ. Αλλοτε οἰκοῦντος αὐτοῦ μετὰ δύο μαθητῶν ἐν τοῖς δρίοις Περσίδος, ἐξῆλθον δύο υἱοὶ τοῦ βασιλέως αρχικὶ ἀδελφοί, ἀγροῦσαι κατὰ τὸ ἔθος. Εβαλον δὲ λίνα ἐπὶ πολὺ διάστημα κἂν ἐπὶ τεσσαράκοντα μίλια ὥστε εἰ εὑρίσκεται ἔσω τῶν λίνων, ἀγρεύσωσι καὶ ἀποκτείνωσι κόντοις. Εὑρέθη δὲ ὁ γέρων μετὰ τῶν δύο μαθητῶν αὐτοῦ. Καὶ θεασάμενοι αὐτὸν τριχώδη καὶ ὡς ἄγριον, ἐξεπλάγησαν, καὶ εἶπον αὐτῷ· "Αy θρωπος εἶ ἢ πνεῦμα, εἰπὲ ἡμῖν. Καὶ εἶπεν αὐτοῖ;· Ανθρωπός είμι ἁμαρτωλός· καὶ ἐξῆλθον κλαῦσαι τὰς ἁμαρτίας μου· καὶ προσκυνῶ Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Οὐκ ἔστιν ἄλλος Θεός, πλὴν τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ ὕδατος· ὁ ἐπέβοντο. Αλλά πρόσελθε, καὶ ἐπίθυπον αὐτοῖς. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ταῦτα κτί- εματά εἰσι, καὶ πλανᾶσθε· ἀλλὰ παρακαλώ όμως ἐπιστρέψαι καὶ γνῶναι τὸν ἀληθινὸν Θεὸν τὸν κτίσ σαντα ταῦτα πάντα. Αὐτοὶ δὲ εἶπον· Τὸν κατακρι θέντα καὶ σταυρωθέντα λέγεις Θεὸν εἶναι ἀληθινόν ; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Τὸν σταυρώσαντα τὴν ἁμαρτίαν, καὶ ἀποκτείναντα τὸν θάνατον, αὐτὸν λέγω εἶναι Θεὸν ἀληθινόν. Αὐτοὶ δὲ βασανίζοντες αὐτὸν μετὰ καὶ τῶν ἀδελφῶν, ἠνάγκαζον θύειν. Καὶ πολλὰ βασανίσαντες, ἀπεκεφάλισαν τους δύο ἀδελφούς· τὸν δὲ γέροντα ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐβασάνιζον· ὕστερον δὲ, τῇ τέχνῃ αὐτῶν ἔστησαν αὐτὸν εἰς τὸ μέσον, καὶ ἔῤῥιψαν βέλη, ὁ εἷς ἔμπροσθεν, καὶ ὁ εἷς ὄπισθεν αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐπειδὴ γεγόνατε ἐν ὁμονοίᾳ, καὶ ἐκ- χέετε αἷμα ἀθῶον, ἐν μιᾷ ῥοπῇ αύριον ταύτῃ τῇ ὥρα, ἀτεκνωθείη ἡ μήτηρ ὑμῶν ἀφ' ὑμῶν, καὶ στε ρηθείη τῆς ἀγάπης ὑμῶν, καὶ τοῖς ἰδίοις βέλεσιν, ἀλλήλων τὰ αἷματα ἐκχέητε. Καταφρονήσαντες δὲ τοῦ ῥήματος αὐτοῦ, ἦλθον ἐπὶ τὴν αύριον θηρεύσαι. Καὶ ἐξήλισεν ἀπ' αὐτῶν μία ἔλαφος. Καὶ καθίσαντες τοῖς ἵπποις, κατέδραμον ἐπὶ τὸ καταλαβεῖν αὐτήν· καὶ ρίψαντες βέλη κατ' αὐτῆς, ἐκόλλησαν ἀλλήλοις κατὰ τῆς καρδίας ἑαυτῶν· κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ γέρον- τις εἶπεν αὐτοῖς, καταρώμενος αὐτοῖς. Καὶ ἀπ έθανον. APOPHTHEGMATA PATRUM. cum De abbate Milesio. vidit monachum ab aliquo teneri, velut ho- micidam. Et appropinquans senex interrogavit fratrem. Cumque didicisset, calumniam ei fieri, ud illos qui detinebant ait: Ubi est qui interfectus fuit? Et ostenderunt ei. Itaque ad interfectum proxi- mans, indixit cunctis ut orarent. Postquam vero manus expandisset ad Deum, surrexit mortuus. Tum coram omnibus Milesius dixit ei: Effare no- bis quis occiderit te. Ille narravit sic: Ingressus in ecclesiam, dedi pecunias presbytero; qui sur- gens jugulavit me, asportansque projecit in abba- tis monasterium. Sed rogo vos, uti pecuniæ recu- Perentur, ac tradantur liberis meis. Tum ad illum senex : Abi, et dormi, donec advenerit Dominus atque excitaverit te. lis in Persidis finibus, duo filii regis, fratres secun- dum carnem, egressi sunt ad consuetam venatio- nem. Extenderunt autem retia ad multum spatium per quadraginta circiter milliaria, ut quidquid con- clusum fuisset, venarentur, contisque interfce- rent. Repertus autem est intra senex cum duobus discipulis. Quem intuiti pilosum ac velut agrestem, obstupuerunt, dixeruntque ei : Sisne ei: homo, vel spiritus, nobis edissere. Respondit: Homo sum peccator, qui exii ut delerem peccata mea, adoro autem Jesum Christum Filium Dei viventis. At illi C ad eum : Non est alius Deus præter solem, ignem et aquam; qua scilicet ipsi adorabant. Igitur ac- cede, iisque sacrifica. Tum ille, Hæc, inquit, crea tura sunt, vosque erratis : sed obsecro, conver- timini, cognoscite verum Deum, omnium istorum creatorein. Exceperunt : Ain' condemnatum illum crucique affixumi, esse veruni Deum? (46) Senex : Euun qui cruci affixit peccatum, et occidit mortem, hunc aflirmo esse verum Deum. Porro ii tormenta tum ipsi tum fratribus inferentes, compellebant ad sacrificandum. Ac post multos cruciatus, duos fratres capite truncarunt; senem vero per multos dies tormentis subjecerunt. Deinde ex arte sua ve- natoria collocaverunt illum in medio, et emiserunt sagittas, unus ante, a tergo alter. Tunc senex dixit eis D PATROL. Gin. L.ΧV. Quandoquidem uno consensu effunditis san- guinem innocentem, in momento uno cras, lac ipsa hora, mater sestra orbabitur vobis liberis suis, privabiturque charitate vestra, necnon pro- priis jaculis mutuum sanguinem fundetis. Illi ora - tionem ejus nihili pendentes, profecti sunt postero die ad venatum. Ecce extulit se inter ipsos cervus. linde conscensis equis, cucurrerunt, ut comprehen- derent, cumque jacula emisissent, invicem perfo- derunt corda; secundum verbum quod protulerat senex, iis imprecatus. Atque ita mortui sunt, 1. Pertransiens abbas Milesius per quemdam l0- 2. (45) Alias habitante eo cum duobus discipn- (45) Vit. Patr. τις, 12. (46) Martyrium Ignatii n. 6.

Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μιλησίου. Α σ'. Παρερχόμενος ὁ ἀββᾶς Μιλήσιος διά τινος τό του, εἶδέ τινα μοναχὸν κρατούμενον ὑπό τινος, ὡς φίνον ποιήσαντα. Καὶ προσεγγίσας ὁ γέρων, ἐπερώ τησε τὸν ἀδελφόν. Καὶ μαθὼν ὅτι συκοφαντεῖται, λέγει πρὸς τοὺς κατέχοντας αὐτόν· Ποῦ ἔστιν ὁ φονευθείς; Καὶ ἔδειξαν αὐτῷ. Καὶ προσεγγίσας τῷ φονευθέντι, εἶπε πᾶσι προσεύξασθαι. Αὐτοῦ δὲ ἐκπε είναντος τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, ἀνέστη ὁ νεκρός. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ἐπὶ πάντων· Εἰπὲ ἡμῖν τίς ἐστιν ὁ φονεύσας σε. Ο δὲ εἶπεν, ὅτι Εἰσελθὼν εἰς τὴν ἐκ- κλησίην, δέδωκα χρήματα τῷ πρεσβυτέρω· ὁ δὲ ἀνα- στάς, Ατραξέ με· καὶ ἀπενέγκας, ἔῤῥιψεν εἰς τὸ μοναστήριον τοῦ ἀββᾶ. ᾿Αλλὰ παρακαλῶ ὑμᾶς, λη- φθῆναι τὰ χρήματα, καὶ δοθῆναι τοῖς τέκνοις μου. Η Τότε εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· “Απελθε, καὶ κοιμῶ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος, καὶ ἐγείρῃ σε. - Γ. Αλλοτε οἰκοῦντος αὐτοῦ μετὰ δύο μαθητῶν ἐν τοῖς δρίοις Περσίδος, ἐξῆλθον δύο υἱοὶ τοῦ βασιλέως αρχικὶ ἀδελφοί, ἀγροῦσαι κατὰ τὸ ἔθος. Εβαλον δὲ λίνα ἐπὶ πολὺ διάστημα κἂν ἐπὶ τεσσαράκοντα μίλια ὥστε εἰ εὑρίσκεται ἔσω τῶν λίνων, ἀγρεύσωσι καὶ ἀποκτείνωσι κόντοις. Εὑρέθη δὲ ὁ γέρων μετὰ τῶν δύο μαθητῶν αὐτοῦ. Καὶ θεασάμενοι αὐτὸν τριχώδη καὶ ὡς ἄγριον, ἐξεπλάγησαν, καὶ εἶπον αὐτῷ· "Αy θρωπος εἶ ἢ πνεῦμα, εἰπὲ ἡμῖν. Καὶ εἶπεν αὐτοῖ;· Ανθρωπός είμι ἁμαρτωλός· καὶ ἐξῆλθον κλαῦσαι τὰς ἁμαρτίας μου· καὶ προσκυνῶ Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Οὐκ ἔστιν ἄλλος Θεός, πλὴν τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ ὕδατος· ὁ ἐπέβοντο. Αλλά πρόσελθε, καὶ ἐπίθυπον αὐτοῖς. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ταῦτα κτί- εματά εἰσι, καὶ πλανᾶσθε· ἀλλὰ παρακαλώ όμως ἐπιστρέψαι καὶ γνῶναι τὸν ἀληθινὸν Θεὸν τὸν κτίσ σαντα ταῦτα πάντα. Αὐτοὶ δὲ εἶπον· Τὸν κατακρι θέντα καὶ σταυρωθέντα λέγεις Θεὸν εἶναι ἀληθινόν ; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Τὸν σταυρώσαντα τὴν ἁμαρτίαν, καὶ ἀποκτείναντα τὸν θάνατον, αὐτὸν λέγω εἶναι Θεὸν ἀληθινόν. Αὐτοὶ δὲ βασανίζοντες αὐτὸν μετὰ καὶ τῶν ἀδελφῶν, ἠνάγκαζον θύειν. Καὶ πολλὰ βασανίσαντες, ἀπεκεφάλισαν τους δύο ἀδελφούς· τὸν δὲ γέροντα ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐβασάνιζον· ὕστερον δὲ, τῇ τέχνῃ αὐτῶν ἔστησαν αὐτὸν εἰς τὸ μέσον, καὶ ἔῤῥιψαν βέλη, ὁ εἷς ἔμπροσθεν, καὶ ὁ εἷς ὄπισθεν αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐπειδὴ γεγόνατε ἐν ὁμονοίᾳ, καὶ ἐκ- χέετε αἷμα ἀθῶον, ἐν μιᾷ ῥοπῇ αύριον ταύτῃ τῇ ὥρα, ἀτεκνωθείη ἡ μήτηρ ὑμῶν ἀφ' ὑμῶν, καὶ στε ρηθείη τῆς ἀγάπης ὑμῶν, καὶ τοῖς ἰδίοις βέλεσιν, ἀλλήλων τὰ αἷματα ἐκχέητε. Καταφρονήσαντες δὲ τοῦ ῥήματος αὐτοῦ, ἦλθον ἐπὶ τὴν αύριον θηρεύσαι. Καὶ ἐξήλισεν ἀπ' αὐτῶν μία ἔλαφος. Καὶ καθίσαντες τοῖς ἵπποις, κατέδραμον ἐπὶ τὸ καταλαβεῖν αὐτήν· καὶ ρίψαντες βέλη κατ' αὐτῆς, ἐκόλλησαν ἀλλήλοις κατὰ τῆς καρδίας ἑαυτῶν· κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ γέρον- τις εἶπεν αὐτοῖς, καταρώμενος αὐτοῖς. Καὶ ἀπ έθανον. APOPHTHEGMATA PATRUM. cum De abbate Milesio. vidit monachum ab aliquo teneri, velut ho- micidam. Et appropinquans senex interrogavit fratrem. Cumque didicisset, calumniam ei fieri, ud illos qui detinebant ait: Ubi est qui interfectus fuit? Et ostenderunt ei. Itaque ad interfectum proxi- mans, indixit cunctis ut orarent. Postquam vero manus expandisset ad Deum, surrexit mortuus. Tum coram omnibus Milesius dixit ei: Effare no- bis quis occiderit te. Ille narravit sic: Ingressus in ecclesiam, dedi pecunias presbytero; qui sur- gens jugulavit me, asportansque projecit in abba- tis monasterium. Sed rogo vos, uti pecuniæ recu- Perentur, ac tradantur liberis meis. Tum ad illum senex : Abi, et dormi, donec advenerit Dominus atque excitaverit te. lis in Persidis finibus, duo filii regis, fratres secun- dum carnem, egressi sunt ad consuetam venatio- nem. Extenderunt autem retia ad multum spatium per quadraginta circiter milliaria, ut quidquid con- clusum fuisset, venarentur, contisque interfce- rent. Repertus autem est intra senex cum duobus discipulis. Quem intuiti pilosum ac velut agrestem, obstupuerunt, dixeruntque ei : Sisne ei: homo, vel spiritus, nobis edissere. Respondit: Homo sum peccator, qui exii ut delerem peccata mea, adoro autem Jesum Christum Filium Dei viventis. At illi C ad eum : Non est alius Deus præter solem, ignem et aquam; qua scilicet ipsi adorabant. Igitur ac- cede, iisque sacrifica. Tum ille, Hæc, inquit, crea tura sunt, vosque erratis : sed obsecro, conver- timini, cognoscite verum Deum, omnium istorum creatorein. Exceperunt : Ain' condemnatum illum crucique affixumi, esse veruni Deum? (46) Senex : Euun qui cruci affixit peccatum, et occidit mortem, hunc aflirmo esse verum Deum. Porro ii tormenta tum ipsi tum fratribus inferentes, compellebant ad sacrificandum. Ac post multos cruciatus, duos fratres capite truncarunt; senem vero per multos dies tormentis subjecerunt. Deinde ex arte sua ve- natoria collocaverunt illum in medio, et emiserunt sagittas, unus ante, a tergo alter. Tunc senex dixit eis D PATROL. Gin. L.ΧV. Quandoquidem uno consensu effunditis san- guinem innocentem, in momento uno cras, lac ipsa hora, mater sestra orbabitur vobis liberis suis, privabiturque charitate vestra, necnon pro- priis jaculis mutuum sanguinem fundetis. Illi ora - tionem ejus nihili pendentes, profecti sunt postero die ad venatum. Ecce extulit se inter ipsos cervus. linde conscensis equis, cucurrerunt, ut comprehen- derent, cumque jacula emisissent, invicem perfo- derunt corda; secundum verbum quod protulerat senex, iis imprecatus. Atque ita mortui sunt, 1. Pertransiens abbas Milesius per quemdam l0- 2. (45) Alias habitante eo cum duobus discipn- (45) Vit. Patr. τις, 12. (46) Martyrium Ignatii n. 6.

Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μιλησίου. Α σ'. Παρερχόμενος ὁ ἀββᾶς Μιλήσιος διά τινος τό του, εἶδέ τινα μοναχὸν κρατούμενον ὑπό τινος, ὡς φίνον ποιήσαντα. Καὶ προσεγγίσας ὁ γέρων, ἐπερώ τησε τὸν ἀδελφόν. Καὶ μαθὼν ὅτι συκοφαντεῖται, λέγει πρὸς τοὺς κατέχοντας αὐτόν· Ποῦ ἔστιν ὁ φονευθείς; Καὶ ἔδειξαν αὐτῷ. Καὶ προσεγγίσας τῷ φονευθέντι, εἶπε πᾶσι προσεύξασθαι. Αὐτοῦ δὲ ἐκπε είναντος τὰς χεῖρας πρὸς τὸν Θεὸν, ἀνέστη ὁ νεκρός. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ἐπὶ πάντων· Εἰπὲ ἡμῖν τίς ἐστιν ὁ φονεύσας σε. Ο δὲ εἶπεν, ὅτι Εἰσελθὼν εἰς τὴν ἐκ- κλησίην, δέδωκα χρήματα τῷ πρεσβυτέρω· ὁ δὲ ἀνα- στάς, Ατραξέ με· καὶ ἀπενέγκας, ἔῤῥιψεν εἰς τὸ μοναστήριον τοῦ ἀββᾶ. ᾿Αλλὰ παρακαλῶ ὑμᾶς, λη- φθῆναι τὰ χρήματα, καὶ δοθῆναι τοῖς τέκνοις μου. Η Τότε εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· “Απελθε, καὶ κοιμῶ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος, καὶ ἐγείρῃ σε. - Γ. Αλλοτε οἰκοῦντος αὐτοῦ μετὰ δύο μαθητῶν ἐν τοῖς δρίοις Περσίδος, ἐξῆλθον δύο υἱοὶ τοῦ βασιλέως αρχικὶ ἀδελφοί, ἀγροῦσαι κατὰ τὸ ἔθος. Εβαλον δὲ λίνα ἐπὶ πολὺ διάστημα κἂν ἐπὶ τεσσαράκοντα μίλια ὥστε εἰ εὑρίσκεται ἔσω τῶν λίνων, ἀγρεύσωσι καὶ ἀποκτείνωσι κόντοις. Εὑρέθη δὲ ὁ γέρων μετὰ τῶν δύο μαθητῶν αὐτοῦ. Καὶ θεασάμενοι αὐτὸν τριχώδη καὶ ὡς ἄγριον, ἐξεπλάγησαν, καὶ εἶπον αὐτῷ· "Αy θρωπος εἶ ἢ πνεῦμα, εἰπὲ ἡμῖν. Καὶ εἶπεν αὐτοῖ;· Ανθρωπός είμι ἁμαρτωλός· καὶ ἐξῆλθον κλαῦσαι τὰς ἁμαρτίας μου· καὶ προσκυνῶ Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Οὐκ ἔστιν ἄλλος Θεός, πλὴν τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ ὕδατος· ὁ ἐπέβοντο. Αλλά πρόσελθε, καὶ ἐπίθυπον αὐτοῖς. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ταῦτα κτί- εματά εἰσι, καὶ πλανᾶσθε· ἀλλὰ παρακαλώ όμως ἐπιστρέψαι καὶ γνῶναι τὸν ἀληθινὸν Θεὸν τὸν κτίσ σαντα ταῦτα πάντα. Αὐτοὶ δὲ εἶπον· Τὸν κατακρι θέντα καὶ σταυρωθέντα λέγεις Θεὸν εἶναι ἀληθινόν ; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Τὸν σταυρώσαντα τὴν ἁμαρτίαν, καὶ ἀποκτείναντα τὸν θάνατον, αὐτὸν λέγω εἶναι Θεὸν ἀληθινόν. Αὐτοὶ δὲ βασανίζοντες αὐτὸν μετὰ καὶ τῶν ἀδελφῶν, ἠνάγκαζον θύειν. Καὶ πολλὰ βασανίσαντες, ἀπεκεφάλισαν τους δύο ἀδελφούς· τὸν δὲ γέροντα ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐβασάνιζον· ὕστερον δὲ, τῇ τέχνῃ αὐτῶν ἔστησαν αὐτὸν εἰς τὸ μέσον, καὶ ἔῤῥιψαν βέλη, ὁ εἷς ἔμπροσθεν, καὶ ὁ εἷς ὄπισθεν αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐπειδὴ γεγόνατε ἐν ὁμονοίᾳ, καὶ ἐκ- χέετε αἷμα ἀθῶον, ἐν μιᾷ ῥοπῇ αύριον ταύτῃ τῇ ὥρα, ἀτεκνωθείη ἡ μήτηρ ὑμῶν ἀφ' ὑμῶν, καὶ στε ρηθείη τῆς ἀγάπης ὑμῶν, καὶ τοῖς ἰδίοις βέλεσιν, ἀλλήλων τὰ αἷματα ἐκχέητε. Καταφρονήσαντες δὲ τοῦ ῥήματος αὐτοῦ, ἦλθον ἐπὶ τὴν αύριον θηρεύσαι. Καὶ ἐξήλισεν ἀπ' αὐτῶν μία ἔλαφος. Καὶ καθίσαντες τοῖς ἵπποις, κατέδραμον ἐπὶ τὸ καταλαβεῖν αὐτήν· καὶ ρίψαντες βέλη κατ' αὐτῆς, ἐκόλλησαν ἀλλήλοις κατὰ τῆς καρδίας ἑαυτῶν· κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦ γέρον- τις εἶπεν αὐτοῖς, καταρώμενος αὐτοῖς. Καὶ ἀπ έθανον. APOPHTHEGMATA PATRUM. cum De abbate Milesio. vidit monachum ab aliquo teneri, velut ho- micidam. Et appropinquans senex interrogavit fratrem. Cumque didicisset, calumniam ei fieri, ud illos qui detinebant ait: Ubi est qui interfectus fuit? Et ostenderunt ei. Itaque ad interfectum proxi- mans, indixit cunctis ut orarent. Postquam vero manus expandisset ad Deum, surrexit mortuus. Tum coram omnibus Milesius dixit ei: Effare no- bis quis occiderit te. Ille narravit sic: Ingressus in ecclesiam, dedi pecunias presbytero; qui sur- gens jugulavit me, asportansque projecit in abba- tis monasterium. Sed rogo vos, uti pecuniæ recu- Perentur, ac tradantur liberis meis. Tum ad illum senex : Abi, et dormi, donec advenerit Dominus atque excitaverit te. lis in Persidis finibus, duo filii regis, fratres secun- dum carnem, egressi sunt ad consuetam venatio- nem. Extenderunt autem retia ad multum spatium per quadraginta circiter milliaria, ut quidquid con- clusum fuisset, venarentur, contisque interfce- rent. Repertus autem est intra senex cum duobus discipulis. Quem intuiti pilosum ac velut agrestem, obstupuerunt, dixeruntque ei : Sisne ei: homo, vel spiritus, nobis edissere. Respondit: Homo sum peccator, qui exii ut delerem peccata mea, adoro autem Jesum Christum Filium Dei viventis. At illi C ad eum : Non est alius Deus præter solem, ignem et aquam; qua scilicet ipsi adorabant. Igitur ac- cede, iisque sacrifica. Tum ille, Hæc, inquit, crea tura sunt, vosque erratis : sed obsecro, conver- timini, cognoscite verum Deum, omnium istorum creatorein. Exceperunt : Ain' condemnatum illum crucique affixumi, esse veruni Deum? (46) Senex : Euun qui cruci affixit peccatum, et occidit mortem, hunc aflirmo esse verum Deum. Porro ii tormenta tum ipsi tum fratribus inferentes, compellebant ad sacrificandum. Ac post multos cruciatus, duos fratres capite truncarunt; senem vero per multos dies tormentis subjecerunt. Deinde ex arte sua ve- natoria collocaverunt illum in medio, et emiserunt sagittas, unus ante, a tergo alter. Tunc senex dixit eis D PATROL. Gin. L.ΧV. Quandoquidem uno consensu effunditis san- guinem innocentem, in momento uno cras, lac ipsa hora, mater sestra orbabitur vobis liberis suis, privabiturque charitate vestra, necnon pro- priis jaculis mutuum sanguinem fundetis. Illi ora - tionem ejus nihili pendentes, profecti sunt postero die ad venatum. Ecce extulit se inter ipsos cervus. linde conscensis equis, cucurrerunt, ut comprehen- derent, cumque jacula emisissent, invicem perfo- derunt corda; secundum verbum quod protulerat senex, iis imprecatus. Atque ita mortui sunt, 1. Pertransiens abbas Milesius per quemdam l0- 2. (45) Alias habitante eo cum duobus discipn- (45) Vit. Patr. τις, 12. (46) Martyrium Ignatii n. 6.

β. Ἔλεγον περὶ τοῦ δευτέρου (49) ἀββα Μεγεθίου, Α ὅτι ἦν ταπεινός σφόδρα, μαθητευθείς παρ' Αίγυ πτίας, καὶ συντυχών πολλοῖς γέρουσι, καὶ τῷ ἀ664 Σισύῃ, καὶ τῷ ἀ66] Ποιμένι. Εμεινε δὲ καὶ εἰς που ταμὸν εἰς τὸ Σινά. Καὶ συνέβη τινὰ τῶν ἁγίων παρα- βαλεῖν αὐτῷ (ὡς αὐτὸς διηγήσατο), καὶ λέγει αὐτῷ· Πῶς διάγεις, ἀδελφέ, ἐν τῇ ἐρήμῳ ταύτῃ; Ὁ δὲ εἶπε· Νηστεύω δύο δύο, καὶ ἕνα ἄρτον ἐσθίω. Καὶ λέγει μοι· Εἰ θέλεις ἀκοῦσαί μου, φάγε καθ' ἡμέραν τὸ ἥμισυ τοῦ ἄρτου. Καὶ ποιήσας οὕτως εὗρεν ανά- 634314 γ. Ηρώτησάν τινες τῶν Πατέρων τὸν ἀββᾶν Μετ γέθιον, λέγοντες· Ἐὰν περισσεύηται ἕψημα εἰς τὴν Ελλην ἡμέραν, θέλεις να φάγωσιν οἱ ἀδελφοί; Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Ἐὰν ἠρήμωται, οὐκ ἔστι καλὸν ἵνα ἀναγκασθώσιν οἱ ἀδελφοὶ φαγεῖν αὐτό, καὶ ἀσθενή- ωσιν, ἀλλὰ ῥιτῇ· ἐὰν δὲ καλόν ἐστι, καὶ διὰ στρῆ νας βιον, καὶ ἄλλο ἐψηθῇ, τοῦτο κακόν ἐστιν. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐν ἀρχῇ ὅτε συνηγόμεθα πρὸς ἀλλήλους, καὶ ἐλαλοῦμεν περὶ ὠφελείας συγκροτούν- τις ἀλλήλους, ἐγινόμεθα χοροὶ χοροί, καὶ ἀνηρχό- μεθα εἰς τοὺς οὐρανούς. Νυνὶ δὲ συναγόμεθα, καὶ εἰς τὸν ἕνα εἰς καταλαλιὰν ἐρχόμενοι, κατάγομεν κάτω. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μιώς. - Εἶπεν ὁ ἀββας Μιὼς ὁ τοῦ Βελέου, ὅτι ἡ ὑπὸ ακὴ ἀντὶ ὑπακοῆς ἐστιν. Εἴ τις ὑπακούει τῷ Θεῷ, ὁ Θεὸς ὑπακούει αὐτόν. β'. Εἶπε πάλιν περί τινος γέροντος, ὅτι ἦν ἐν τῇ Σκήτει· ἦν δὲ ἀπὸ δούλων· ἐγένετο δὲ διακριτικός σφόδρα. Καὶ ἤρχετο κατ' ἐνιαυτὸν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, φέρων την μισθοφορίαν τους κυρίοις αὐτοῦ. Καὶ ὑπήντων αὐτῷ, καὶ προσεκύνουν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἔβαλεν ὕδωρ εἰς τὸν νιπτήρα, καὶ ἔφερεν, ἵνα νίψῃ τοὺς κυρίους αὐτοῦ. Οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· Μὴ, Πάτερ, μὴ βαρῆς ἡμᾶς. Ο δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔλεγεν Ομολογώ ότι δοῦλος ὑμῶν εἰμι καὶ εὐχαριστῶν ὅτι ἀφήκατε με ἐλεύθερον δουλεύειν τῷ Θεῷ, ἀλλὰ κἀγὼ νίπτω ὑμᾶς, καὶ δέξασθε τὴν μισθοφορίαν μου ταύ- την ". Ἔλεγεν οὖν αὐτοῖς· Ἐὰν μὴ θέλητε δέξασθαι, κάθε είμαι ὧδε δουλεύων ὑμῖν. Καὶ φοβούμενοι αὐτὸν, ήριον ἐβούλετο ποιῆσαι· καὶ προέπεμπον αὐτὸν μετά πολλῶν χρεῶν, καὶ πολλῆς τιμῆς, ἵνα ποιῇ ὑπὲρ αὐτῶν ἀγάπας. Καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο ὀνομαστὸς εἰς Σκέτιν, καὶ ἀγαπητός γ. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς Μιὼς ὑπὸ στρατευομένου, εἰ ἄρα δέχεται μετάνοιαν ὁ Θεός. Ὁ δὲ μετὰ τὸ κατ ηχῆσαι αὐτὸν ἐν πολλοῖς λόγοις, λέγει πρὸς αὐτόν· αὐτοῦ. Αl. πόδας τῶν κυρίων. παρεχώρουν αὐτῷ. πολλῆς καὶ ἀγαπητός ταύτην Α1. εὐλαβούμενοι. Αl. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μεγεθίου, ὅτι διὰ δύο ἐσθίων, ἕνα ἄρτον έτρωγε. Συντυχών οὖν αὐτὸς τῷ ἀ66. Σισώῃ καὶ τῷ ἀσσα Ποιμένι, πρώτα αὐτοὺς περὶ τούτου. Λέγουσιν αὐτῷ Εκείνοι · Τέχνον, εἰ θέλεις ἀκοῦσαι ἡμῶν, φάγε, "Ελεγον περὶ τοῦ $660 Ολυμπίου εἰς Σκῆτιν, ὅτι ἀπὸ δούλων ἦν, καὶ ἤρχετο. APOPHTHEGMATA PATRUM. B D essel valde humilis, edoctus ab Ægyptiis, et con- gressus cum multis senibus, cumque abbate Sisoe et abbate Pœmene. Mansit autem ad fluvium in Sina. Porro, quod ipse narrabal, contigit ut ali- quis sanctorum conveniret eum : qui dixit ei : Vi- tam quomodo traducis in eremo hac, frater? Re- spondit : Jejuno ad bidua, unum panem comedens. Tum ille: Si audis consilium meum, quotidie comedes dimidium panis. Quod cum fecisset, inve- nit quietem. Megethium : Si superfuerit pulmentum ad aliam diem, visne ut manducent illud fratres? Dicit eis senex : Corruptum si fuerit, non rectum est ut cogantur fratres illud comedere, unde ægrotaturi sunt, sed projiciatur. Si vero bonum est, projicia- turque per fastum, et coquatur aliud, ea res mala est. mus, et loqueremur de anima utilitate, nos mutu exhortantes, eramus chori chori, et ascendebamus in cœlos. Nunc vero congregamur, et unus cum alio ad detractionem venientes, descendimus in infernum. De abbate Mios. obaudientia est. Si quis Deo obaudieris, Deus ob- audiet eum. gebat in Sceti, fuerat autem servus, exstititque admodum peritus in discernendo. Ilic singulis an- nis Alexandriam proficiscebatur, afferens salarium dominis suis. Qui occurrentes venerabundi saluta- bant eum. At senex mittebat aquam in pelvim, aſ- ferebatque ut lavaret dominos suos. Illi vero ad euan : Ne, Pater, ne gravaveris nos. Is autem eis : Confiteor me servum vestrum esse; et gratias agens quod permiseritis me liberum servire Deo, ego vicissim lavo vos : accipite, quasn, hoc meum salarium. Illi vero contendebant, nolentes acqui scere. Itaque dicebat eis : Nisi volueritis admit- tere, remanebo hic serviens vobis. Ac reveriti eum, sinebant facere quod vellet; remittebantque cum nullo honore, cum multis ad vitam necessariis, ut pro ipsis daret eleemosynam. Propter quod fuit clarus et charus in Sceti. admitteret pœnitentiam. Ille vero postquam homi- nem longo sermone instituisset, ait: Dic mihi, • Al. inser. Abest ab al. Verba, desunt in al. Abest ab al. cod. Colbert. nimirum sic : etc. sione reponi debet contendebant, cum in editioni- bus cernatur, Illi vero contemnebant. Porro initium capitis in miss. Colbert. duobus, respondet Pel- gianm interpretationi : 1. Οἱ δὲ ἐφιλονείκουν (50) μὴ καταδεχόμενοι. 2. Aiebant de secundo abbate Megethio, quod 3. Quidam e Patribus interrogaverunt abbatem 4. Dixit iterum : initio cum in unum convenire- 1. Dixit abbas Mios, ille Belei : Obaudientia pro 2. (54) Dixit iterum de quadam sene, quod de- 3. Interrogatus est abbas Mios a milite, an Deus (59) Ελεγον περὶ τοῦ δευτέρου. Paulo aliter (50) Οἱ δὲ ἐφιλονείκουν. Proinde in Pelagii ver (31) Vi'. Patr. xv, 51.

β. Ἔλεγον περὶ τοῦ δευτέρου (49) ἀββα Μεγεθίου, Α ὅτι ἦν ταπεινός σφόδρα, μαθητευθείς παρ' Αίγυ πτίας, καὶ συντυχών πολλοῖς γέρουσι, καὶ τῷ ἀ664 Σισύῃ, καὶ τῷ ἀ66] Ποιμένι. Εμεινε δὲ καὶ εἰς που ταμὸν εἰς τὸ Σινά. Καὶ συνέβη τινὰ τῶν ἁγίων παρα- βαλεῖν αὐτῷ (ὡς αὐτὸς διηγήσατο), καὶ λέγει αὐτῷ· Πῶς διάγεις, ἀδελφέ, ἐν τῇ ἐρήμῳ ταύτῃ; Ὁ δὲ εἶπε· Νηστεύω δύο δύο, καὶ ἕνα ἄρτον ἐσθίω. Καὶ λέγει μοι· Εἰ θέλεις ἀκοῦσαί μου, φάγε καθ' ἡμέραν τὸ ἥμισυ τοῦ ἄρτου. Καὶ ποιήσας οὕτως εὗρεν ανά- 634314 γ. Ηρώτησάν τινες τῶν Πατέρων τὸν ἀββᾶν Μετ γέθιον, λέγοντες· Ἐὰν περισσεύηται ἕψημα εἰς τὴν Ελλην ἡμέραν, θέλεις να φάγωσιν οἱ ἀδελφοί; Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Ἐὰν ἠρήμωται, οὐκ ἔστι καλὸν ἵνα ἀναγκασθώσιν οἱ ἀδελφοὶ φαγεῖν αὐτό, καὶ ἀσθενή- ωσιν, ἀλλὰ ῥιτῇ· ἐὰν δὲ καλόν ἐστι, καὶ διὰ στρῆ νας βιον, καὶ ἄλλο ἐψηθῇ, τοῦτο κακόν ἐστιν. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐν ἀρχῇ ὅτε συνηγόμεθα πρὸς ἀλλήλους, καὶ ἐλαλοῦμεν περὶ ὠφελείας συγκροτούν- τις ἀλλήλους, ἐγινόμεθα χοροὶ χοροί, καὶ ἀνηρχό- μεθα εἰς τοὺς οὐρανούς. Νυνὶ δὲ συναγόμεθα, καὶ εἰς τὸν ἕνα εἰς καταλαλιὰν ἐρχόμενοι, κατάγομεν κάτω. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μιώς. - Εἶπεν ὁ ἀββας Μιὼς ὁ τοῦ Βελέου, ὅτι ἡ ὑπὸ ακὴ ἀντὶ ὑπακοῆς ἐστιν. Εἴ τις ὑπακούει τῷ Θεῷ, ὁ Θεὸς ὑπακούει αὐτόν. β'. Εἶπε πάλιν περί τινος γέροντος, ὅτι ἦν ἐν τῇ Σκήτει· ἦν δὲ ἀπὸ δούλων· ἐγένετο δὲ διακριτικός σφόδρα. Καὶ ἤρχετο κατ' ἐνιαυτὸν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, φέρων την μισθοφορίαν τους κυρίοις αὐτοῦ. Καὶ ὑπήντων αὐτῷ, καὶ προσεκύνουν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἔβαλεν ὕδωρ εἰς τὸν νιπτήρα, καὶ ἔφερεν, ἵνα νίψῃ τοὺς κυρίους αὐτοῦ. Οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγον· Μὴ, Πάτερ, μὴ βαρῆς ἡμᾶς. Ο δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔλεγεν Ομολογώ ότι δοῦλος ὑμῶν εἰμι καὶ εὐχαριστῶν ὅτι ἀφήκατε με ἐλεύθερον δουλεύειν τῷ Θεῷ, ἀλλὰ κἀγὼ νίπτω ὑμᾶς, καὶ δέξασθε τὴν μισθοφορίαν μου ταύ- την ". Ἔλεγεν οὖν αὐτοῖς· Ἐὰν μὴ θέλητε δέξασθαι, κάθε είμαι ὧδε δουλεύων ὑμῖν. Καὶ φοβούμενοι αὐτὸν, ήριον ἐβούλετο ποιῆσαι· καὶ προέπεμπον αὐτὸν μετά πολλῶν χρεῶν, καὶ πολλῆς τιμῆς, ἵνα ποιῇ ὑπὲρ αὐτῶν ἀγάπας. Καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο ὀνομαστὸς εἰς Σκέτιν, καὶ ἀγαπητός γ. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς Μιὼς ὑπὸ στρατευομένου, εἰ ἄρα δέχεται μετάνοιαν ὁ Θεός. Ὁ δὲ μετὰ τὸ κατ ηχῆσαι αὐτὸν ἐν πολλοῖς λόγοις, λέγει πρὸς αὐτόν· αὐτοῦ. Αl. πόδας τῶν κυρίων. παρεχώρουν αὐτῷ. πολλῆς καὶ ἀγαπητός ταύτην Α1. εὐλαβούμενοι. Αl. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Μεγεθίου, ὅτι διὰ δύο ἐσθίων, ἕνα ἄρτον έτρωγε. Συντυχών οὖν αὐτὸς τῷ ἀ66. Σισώῃ καὶ τῷ ἀσσα Ποιμένι, πρώτα αὐτοὺς περὶ τούτου. Λέγουσιν αὐτῷ Εκείνοι · Τέχνον, εἰ θέλεις ἀκοῦσαι ἡμῶν, φάγε, "Ελεγον περὶ τοῦ $660 Ολυμπίου εἰς Σκῆτιν, ὅτι ἀπὸ δούλων ἦν, καὶ ἤρχετο. APOPHTHEGMATA PATRUM. B D essel valde humilis, edoctus ab Ægyptiis, et con- gressus cum multis senibus, cumque abbate Sisoe et abbate Pœmene. Mansit autem ad fluvium in Sina. Porro, quod ipse narrabal, contigit ut ali- quis sanctorum conveniret eum : qui dixit ei : Vi- tam quomodo traducis in eremo hac, frater? Re- spondit : Jejuno ad bidua, unum panem comedens. Tum ille: Si audis consilium meum, quotidie comedes dimidium panis. Quod cum fecisset, inve- nit quietem. Megethium : Si superfuerit pulmentum ad aliam diem, visne ut manducent illud fratres? Dicit eis senex : Corruptum si fuerit, non rectum est ut cogantur fratres illud comedere, unde ægrotaturi sunt, sed projiciatur. Si vero bonum est, projicia- turque per fastum, et coquatur aliud, ea res mala est. mus, et loqueremur de anima utilitate, nos mutu exhortantes, eramus chori chori, et ascendebamus in cœlos. Nunc vero congregamur, et unus cum alio ad detractionem venientes, descendimus in infernum. De abbate Mios. obaudientia est. Si quis Deo obaudieris, Deus ob- audiet eum. gebat in Sceti, fuerat autem servus, exstititque admodum peritus in discernendo. Ilic singulis an- nis Alexandriam proficiscebatur, afferens salarium dominis suis. Qui occurrentes venerabundi saluta- bant eum. At senex mittebat aquam in pelvim, aſ- ferebatque ut lavaret dominos suos. Illi vero ad euan : Ne, Pater, ne gravaveris nos. Is autem eis : Confiteor me servum vestrum esse; et gratias agens quod permiseritis me liberum servire Deo, ego vicissim lavo vos : accipite, quasn, hoc meum salarium. Illi vero contendebant, nolentes acqui scere. Itaque dicebat eis : Nisi volueritis admit- tere, remanebo hic serviens vobis. Ac reveriti eum, sinebant facere quod vellet; remittebantque cum nullo honore, cum multis ad vitam necessariis, ut pro ipsis daret eleemosynam. Propter quod fuit clarus et charus in Sceti. admitteret pœnitentiam. Ille vero postquam homi- nem longo sermone instituisset, ait: Dic mihi, • Al. inser. Abest ab al. Verba, desunt in al. Abest ab al. cod. Colbert. nimirum sic : etc. sione reponi debet contendebant, cum in editioni- bus cernatur, Illi vero contemnebant. Porro initium capitis in miss. Colbert. duobus, respondet Pel- gianm interpretationi : 1. Οἱ δὲ ἐφιλονείκουν (50) μὴ καταδεχόμενοι. 2. Aiebant de secundo abbate Megethio, quod 3. Quidam e Patribus interrogaverunt abbatem 4. Dixit iterum : initio cum in unum convenire- 1. Dixit abbas Mios, ille Belei : Obaudientia pro 2. (54) Dixit iterum de quadam sene, quod de- 3. Interrogatus est abbas Mios a milite, an Deus (59) Ελεγον περὶ τοῦ δευτέρου. Paulo aliter (50) Οἱ δὲ ἐφιλονείκουν. Proinde in Pelagii ver (31) Vi'. Patr. xv, 51.

Εἰπέ μοι, ἀγαπητέ· ἐὰν σχισθῇ σου τὸ χλανίδιον, με βάλλεις τοῦτο ἔξω; Λέγει· Οὐ· ἀλλὰ ῥάπτω αὐτό, καὶ χρῶμαι αὐτῷ. Λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· Εἰ οὖν σὺ τοῦ ἱματίου φείδῃ, ὁ Θεὸς τοῦ ἰδίου πλάσματος οὐ φείσεται ; παι Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου τοῦ Αἰγυπτίου. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου τοῦ Αἰγυπτίου, ὅτι ἔμεινε τριάκοντα ἔτη, μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Εἶχε δὲ ἔθος ὁ πρεσβύτερος ἔρχεσθαι, καὶ ποιεῖν αὐτῷ τὴν ἁγίαν προσφοράν. Ο δὲ διάβο λος, θεωρήσας τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἐνάρετον υπομονήν, ἐπανουργεύσατο εν κατακρίσει πειράσαι αὐτόν· καὶ παρεσκεύασέ τινα πνευματιῶντα, πρὸς τὸν γέροντα προφάσει εὐχῆς ἀπελθεῖν. Ὁ δὲ πνευματιῶν πρὸ παντὸς λόγου προσεφώνει τῷ γέροντι· Ο πρεσβύτε ρός σου έχει ὀσμὴν ἁμαρτίας, μηκέτι αὐτὸν ἐάσης εἰσελθεῖν πρὸς σέ. Ὁ δὲ θεόπνευστος ἀνὴρ εἶπε πρὸς αὐτόν· Τέκνον, πάντες τὴν ἀκαθαρσίαν ἔξω βάλ λουσι· σὺ δὲ πρὸς μὲ ἤνεγκας αὐτήν. ᾿Αλλὰ γέγρα- Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε. Ομως εἰ καὶ ἁμαρτωλός ἐστιν, ὁ Κύριος σώσει αὐτόν. Γέγραπται γάρ· Εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, όπως καθῆτε. Καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ ποιήσας εὐχὴν, ἐφυγάδευσε τὸν δαίμονα ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἀπέλυσεν αὐτὸν ὑγιῆ. Ὡς δὲ ἦλθεν ὁ πρεσβύτερος κατὰ τὸ εἰωθὸς, ὑπο εδέξατο αὐτὸν ὁ γέρων μετὰ χαρᾶς. Ο δὲ ἀγαθὸς Θεός, ἰδὼν τὴν ἀκακίαν τοῦ γέροντος, ἔδειξεν αὐτῷ σημεῖον. Μέλλοντος γὰρ τοῦ κληρικοῦ στῆναι ἔμπρο σθεν τῆς ἁγίας τραπέζης, καθὼς ὁ γέρων διηγή σατο, ὅτι Εἶδον ἄγγελον Κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατ ερχόμενον, καὶ ἔθηκε τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὴν κε φαλὴν τοῦ κληρικοῦ, καὶ ἐγένετο ὁ κληρικὸς ὡς στύλος πυρός. Ἐμοῦ δὲ θαυμάσαντος ἐπὶ τῇ δράσει, ήκουσα φωνῆς λεγούσης πρὸς μέ· "Ανθρωπε, τί τεθαύμακας ἐπὶ τῷ πράγματι τούτῳ ; Εἰ γὰρ βασι- λεὺς ἐπίγειος οὐ μὴ ἐάσῃ τοὺς μεγιστάνας αὐτοῦ ρυπαρούς στῆναι ἔμπροσθεν αὐτοῦ, ἐὰν μὴ μετὰ δό- ξης πολλῆς· πόσῳ μᾶλλον ἡ θεία δύναμις· οὐ και θαρίσει τοὺς λειτουργοὺς τῶν ἁγίων μυστηρίων, στήκοντας ἔμπροσθεν τῆς οὐρανίου δόξης ; 'Ο δὲ γεν ναῖος καὶ ἀθλητὴς τοῦ Χριστοῦ Μάρκος ὁ Αἰγύπτιος, μέγας γενόμενος, κατηξιώθη τοῦ χαρίσματος τούτου, ὅτι οὐ κατέκρινε τὸν κληρικόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου τοῦ πολιτικοῦ. α'. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ πολιτικός κόψαι θαλλία, καὶ οἱ ἀδελφοί μετ' αὐτοῦ. Καὶ λέγου- σιν αὐτῷ τὴν πρώτην ἡμέραν· Δεύρο, φάγε μεθ' ἡμῶν, Πάτερ. Ο δὲ ἀπῆλθε καὶ ἔφαγε. Καὶ πάλιν τῇ ἄλλῃ λέγουσιν αὐτῷ φαγεῖν. Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλ' ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς χρείαν ἔχετε φαγείν, τέκνα · ἀκμὴν γὰρ σάρξ ἐστε· ἐγὼ δὲ νῦν οὐ θέλω φαγεῖν. β'. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος πρὸς τὸν ἀββαν Παχώμιον τῶν Ταβενησιωτῶν. Ὁ δὲ Παχώμιος πρώτα αὐτὸν, λέγων· Οτε εἰσιν ἀδελφοὶ ἄτακτοι, καλόν ἐστι παιδεῦσαι αὐτούς ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ60;; Μακά i · APPENDIX AD PALLADIUM. 80% dilecte, si fuerit scissa læna tua, projicisne ean A foras ? Respondit: Nequaquam, sed consuo, atque illa utor. Tum senex : Cum ergo tu parcas vesti, Deus creaturæ suæ non parcet ? De abbate Marco Ægyptio. Triginta annos perseveravit, non egrediens e cella sua. Solebat autem presbyter venire, ac ei missam celebrare. At diabolus cernens præclaram viri pa- tientiam, astute excogitavit tentare illum in con- demnationis vitio. Itaque effecit ut quidam a spi- ritu immundo agitatus ad senem pergeret, sub prætextu orationis. Porro ille energumenus, ante omnem sermonem, clamabat seni : Presbyter tuus habet odorem peccati; non amplius sinas eum accedere ad te. At vir a Deo inspiratus infit : Fili, omnes impuritatem extra projiciunt; tu vero ad me attulisti eam. Verum Scripturæ vox est: No- lite judicare, et non judicabimini “. Tamen quamvis peccator sit, Dominus salvum faciet eum. Scriptum est enim : Orale pro invicem, ut salvemini s. Post que'») sermonem facta prece dæmonem fugavit ab homine, dimisitque eum sanum. Ut autem de more venit presbyter, senex suscepit illum cum lentia. Bonus vero Deus, cernens senis innocen- tiam, ostendit illi signum. Nam cum clericus jam- jam staturus esset ante sacram mensam, Vidi, dixit rom enarrans senex, angelum Domini descenden- tem caelo, qui manum suam posuit super caput clefici, factusque est clericus tanquam columna ignis. Me auten obstupefacto in visione, audivi vocem ad me emissam : Homo, cur demiratus es super hac re ? Si enim rex terrenus non permissu- rus est ut proceres sui ante eum stent sordidi, nec nisi cum multa gloria : quanto magis divina virtus ; nonne puros efliciet ministros sanctorum mysteriorum, qui slant ante gloriam coelestem ? Igitur generosus et athleta Christi Marcus Ægy- ptius, magnus effectus, hoc donatus est chari- .smate, quia non judicaverat clericum. De abbate Macario urbico. ad secandos palmarum ramos, erantque cum eo fratres, qui primo die dicunt.ei: Veni, Pater, no- biscum comede. Profectus ille comedit. Iterum secondo die idem rogant. At noluit, sed respondit : Nobis filii, necesse est ut cibum sumatis; adhuc enim caro estis ; ego vero nunc nolo manducare. Tabenesiotarum præpositum. Qui sic percontatus est eum : Quando fratres disciplinæ ordinem non servant, bonumine est corripere eos? Respondit B C D se Matth. vns, 1. Jac. v, 16. Abest où a Bals. (52) Memorabant sic de abbate Marco Egyptio: 4. Abiit aliguando abbas Macarius, ille urbis, 2. Adiit abbas Macarius abbatein Pachomium (52) Balsamon p. 1109.

Εἰπέ μοι, ἀγαπητέ· ἐὰν σχισθῇ σου τὸ χλανίδιον, με βάλλεις τοῦτο ἔξω; Λέγει· Οὐ· ἀλλὰ ῥάπτω αὐτό, καὶ χρῶμαι αὐτῷ. Λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· Εἰ οὖν σὺ τοῦ ἱματίου φείδῃ, ὁ Θεὸς τοῦ ἰδίου πλάσματος οὐ φείσεται ; παι Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου τοῦ Αἰγυπτίου. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Μάρκου τοῦ Αἰγυπτίου, ὅτι ἔμεινε τριάκοντα ἔτη, μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Εἶχε δὲ ἔθος ὁ πρεσβύτερος ἔρχεσθαι, καὶ ποιεῖν αὐτῷ τὴν ἁγίαν προσφοράν. Ο δὲ διάβο λος, θεωρήσας τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἐνάρετον υπομονήν, ἐπανουργεύσατο εν κατακρίσει πειράσαι αὐτόν· καὶ παρεσκεύασέ τινα πνευματιῶντα, πρὸς τὸν γέροντα προφάσει εὐχῆς ἀπελθεῖν. Ὁ δὲ πνευματιῶν πρὸ παντὸς λόγου προσεφώνει τῷ γέροντι· Ο πρεσβύτε ρός σου έχει ὀσμὴν ἁμαρτίας, μηκέτι αὐτὸν ἐάσης εἰσελθεῖν πρὸς σέ. Ὁ δὲ θεόπνευστος ἀνὴρ εἶπε πρὸς αὐτόν· Τέκνον, πάντες τὴν ἀκαθαρσίαν ἔξω βάλ λουσι· σὺ δὲ πρὸς μὲ ἤνεγκας αὐτήν. ᾿Αλλὰ γέγρα- Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε. Ομως εἰ καὶ ἁμαρτωλός ἐστιν, ὁ Κύριος σώσει αὐτόν. Γέγραπται γάρ· Εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, όπως καθῆτε. Καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ ποιήσας εὐχὴν, ἐφυγάδευσε τὸν δαίμονα ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἀπέλυσεν αὐτὸν ὑγιῆ. Ὡς δὲ ἦλθεν ὁ πρεσβύτερος κατὰ τὸ εἰωθὸς, ὑπο εδέξατο αὐτὸν ὁ γέρων μετὰ χαρᾶς. Ο δὲ ἀγαθὸς Θεός, ἰδὼν τὴν ἀκακίαν τοῦ γέροντος, ἔδειξεν αὐτῷ σημεῖον. Μέλλοντος γὰρ τοῦ κληρικοῦ στῆναι ἔμπρο σθεν τῆς ἁγίας τραπέζης, καθὼς ὁ γέρων διηγή σατο, ὅτι Εἶδον ἄγγελον Κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατ ερχόμενον, καὶ ἔθηκε τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὴν κε φαλὴν τοῦ κληρικοῦ, καὶ ἐγένετο ὁ κληρικὸς ὡς στύλος πυρός. Ἐμοῦ δὲ θαυμάσαντος ἐπὶ τῇ δράσει, ήκουσα φωνῆς λεγούσης πρὸς μέ· "Ανθρωπε, τί τεθαύμακας ἐπὶ τῷ πράγματι τούτῳ ; Εἰ γὰρ βασι- λεὺς ἐπίγειος οὐ μὴ ἐάσῃ τοὺς μεγιστάνας αὐτοῦ ρυπαρούς στῆναι ἔμπροσθεν αὐτοῦ, ἐὰν μὴ μετὰ δό- ξης πολλῆς· πόσῳ μᾶλλον ἡ θεία δύναμις· οὐ και θαρίσει τοὺς λειτουργοὺς τῶν ἁγίων μυστηρίων, στήκοντας ἔμπροσθεν τῆς οὐρανίου δόξης ; 'Ο δὲ γεν ναῖος καὶ ἀθλητὴς τοῦ Χριστοῦ Μάρκος ὁ Αἰγύπτιος, μέγας γενόμενος, κατηξιώθη τοῦ χαρίσματος τούτου, ὅτι οὐ κατέκρινε τὸν κληρικόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Μακαρίου τοῦ πολιτικοῦ. α'. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ πολιτικός κόψαι θαλλία, καὶ οἱ ἀδελφοί μετ' αὐτοῦ. Καὶ λέγου- σιν αὐτῷ τὴν πρώτην ἡμέραν· Δεύρο, φάγε μεθ' ἡμῶν, Πάτερ. Ο δὲ ἀπῆλθε καὶ ἔφαγε. Καὶ πάλιν τῇ ἄλλῃ λέγουσιν αὐτῷ φαγεῖν. Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλ' ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς χρείαν ἔχετε φαγείν, τέκνα · ἀκμὴν γὰρ σάρξ ἐστε· ἐγὼ δὲ νῦν οὐ θέλω φαγεῖν. β'. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Μακάριος πρὸς τὸν ἀββαν Παχώμιον τῶν Ταβενησιωτῶν. Ὁ δὲ Παχώμιος πρώτα αὐτὸν, λέγων· Οτε εἰσιν ἀδελφοὶ ἄτακτοι, καλόν ἐστι παιδεῦσαι αὐτούς ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ60;; Μακά i · APPENDIX AD PALLADIUM. 80% dilecte, si fuerit scissa læna tua, projicisne ean A foras ? Respondit: Nequaquam, sed consuo, atque illa utor. Tum senex : Cum ergo tu parcas vesti, Deus creaturæ suæ non parcet ? De abbate Marco Ægyptio. Triginta annos perseveravit, non egrediens e cella sua. Solebat autem presbyter venire, ac ei missam celebrare. At diabolus cernens præclaram viri pa- tientiam, astute excogitavit tentare illum in con- demnationis vitio. Itaque effecit ut quidam a spi- ritu immundo agitatus ad senem pergeret, sub prætextu orationis. Porro ille energumenus, ante omnem sermonem, clamabat seni : Presbyter tuus habet odorem peccati; non amplius sinas eum accedere ad te. At vir a Deo inspiratus infit : Fili, omnes impuritatem extra projiciunt; tu vero ad me attulisti eam. Verum Scripturæ vox est: No- lite judicare, et non judicabimini “. Tamen quamvis peccator sit, Dominus salvum faciet eum. Scriptum est enim : Orale pro invicem, ut salvemini s. Post que'») sermonem facta prece dæmonem fugavit ab homine, dimisitque eum sanum. Ut autem de more venit presbyter, senex suscepit illum cum lentia. Bonus vero Deus, cernens senis innocen- tiam, ostendit illi signum. Nam cum clericus jam- jam staturus esset ante sacram mensam, Vidi, dixit rom enarrans senex, angelum Domini descenden- tem caelo, qui manum suam posuit super caput clefici, factusque est clericus tanquam columna ignis. Me auten obstupefacto in visione, audivi vocem ad me emissam : Homo, cur demiratus es super hac re ? Si enim rex terrenus non permissu- rus est ut proceres sui ante eum stent sordidi, nec nisi cum multa gloria : quanto magis divina virtus ; nonne puros efliciet ministros sanctorum mysteriorum, qui slant ante gloriam coelestem ? Igitur generosus et athleta Christi Marcus Ægy- ptius, magnus effectus, hoc donatus est chari- .smate, quia non judicaverat clericum. De abbate Macario urbico. ad secandos palmarum ramos, erantque cum eo fratres, qui primo die dicunt.ei: Veni, Pater, no- biscum comede. Profectus ille comedit. Iterum secondo die idem rogant. At noluit, sed respondit : Nobis filii, necesse est ut cibum sumatis; adhuc enim caro estis ; ego vero nunc nolo manducare. Tabenesiotarum præpositum. Qui sic percontatus est eum : Quando fratres disciplinæ ordinem non servant, bonumine est corripere eos? Respondit B C D se Matth. vns, 1. Jac. v, 16. Abest où a Bals. (52) Memorabant sic de abbate Marco Egyptio: 4. Abiit aliguando abbas Macarius, ille urbis, 2. Adiit abbas Macarius abbatein Pachomium (52) Balsamon p. 1109.

μιας· Παίδευσον, καὶ κρῖνον δικαίως τοὺς ὑπὸ σέ· έξω δὲ μὴ κρίνης τινάς. Γέγραπται γάρ· Οὐχ τοὺς ἔσω ὑμεῖς κρίνετε ; τοὺς δὲ ἔξω ὁ Θεὸς γ. Εποίησε ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος τετράμηνον, παραβάλλων τινὶ ἀδελφῷ ἡμερούσιον· καὶ οὐχ εὗρεν αὐτὸν εὐκαιροῦντα ἀπὸ τῆς προσευχῆς οὐδὲ ἅπαξ· καὶ θαυμάσας ἔλεγεν· Ἰδοὺ ἐπίγειος ἄγγελος. Αρχὴ τοῦ Ν στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νείλου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Νείλος· Οσα ἂν ποιῇς εἰς ἄμυναν ἀδελφοῦ ἠδικηκότος σε, ἅπαντα εἰς καρδίαν να γενήσεται ἐν καιρῷ προτευχῆς. β. Εἶπε πάλιν· Προσευχή ἐστι πραότητος καὶ ἀορ γησίας βλάστημα. γ'. Είπε πάλιν' Προσευχή ἐστι λύπης καὶ ἀθυμίας αλέξημα. χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς· καὶ λαβὼν τὸν σταυρὸν, ἀπέστησαι σεαυτόν· ἵνα δυνηθῇς ἀπερισπάστως προσ- εύχεσθαι. τ. Εἶπε πάλιν· Οπερ ἂν ὑπομένων φιλοσοφήσῃς, τούτου τὸν καρπὸν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εὐχῆς εὐ ρήσεις. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐπιθυμῶν προσεύξασθαι ὡς δεῖ, με λυπήσῃς ψυχήν· εἰ δὲ μήγε, εἰς μάτην τρέχεις. Θεῷ ἀρέσκει γίνεσθαι τὰ κατὰ σέ· καὶ ἔσῃ ἀτάρα- χος καὶ εὐχάριστος ἐν προσευχή σου. η'. Εἶπε πάλιν· Μακάριός έστι μοναχὸς, ὁ πάντων να ρίψημα ἑαυτὸν λογιζόμενος. θ. Εἶπε πάλιν· "Άτρωτος διαμένει μοναχὸς ἀπὸ τῶν βελῶν τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ἀγαπῶν ἡσυχίαν· ὁ δὲ συναναμιγνύμενος πλήθεσι συνεχεῖς δέχεται πληγάς. ι. Εἶπε πάλιν· Ὁ δοῦλος ὁ ἀμελῶν τῶν ἔργων τοῦ κυρίου αὐτοῦ ἑτοιμαζέσθω πρὸς μάστιγας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νιστερώου. α. Ὁ ἀββᾶς Νιστερος του ὁ μέγας περιεπάτει ἐν τῇ ἐρήμῳ μετὰ ἀδελφοῦ τινος· καὶ ἰδόντες δράκοντα, Δ ἔφυγον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ σὺ φοβῇ, Πάτερ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐ φοβοῦμαι; τέκνον· ἀλλὰ συμφέρει ὅτι ἔφυγον, ἐπεὶ οὐκ εἶχον ἐκφυγεῖν τὸ πνεῦμα τῆς κενοδοξίας. β. Αδελφὸς ἠρώτησε γέροντα, λέγων· Ποῖον καλόν πραγμά ἐστιν, ἵνα ποιήσω, καὶ ζήσωμαι ἐν αὐτῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· 'Ο Θεός οἶδε τὸ καλόν. Αλλ' το ΑΙ. ἀμελοῦντα. σκάνδαλον. ΑΙ. Νιστερών. " APOPHTHEGMATA PATRUM. A abbas Macarius : Castiga, et juste eos judica qui zpível. B : C > subjiciuntur tibi : extra vero neminem judicaveris scriptum enim est: Nonne de iis qui intus sunt vos` judicalis ? Nam eos qui foris sunt, Deus judicat ". integros menses quotidie visitans nonnullum fra- trem, nunquam, ne semel quidem, invenit eum vacantem ab oratione. Et admiratus dixit: Ecce terrestris angelus. Principium litteræ N. De abbate Nilo. vindictam fratris qui te læserit, cuncta in corde tuo orientur tempore orationis. ab ira vacuitatis est germen. tatis remedium. et da pauperibus; assumptaque cruce, abnega te- metipsum ; quo possis absque ulla distractione orare. que tolerando te philosophum præbueris, bujus fructum tempore orationis invenies. oportet, ne tristitia afſfeceris animum; alioquin in vanum curris. nistrari quemadmodum tibi videtur, sed ut pla- cuerit Deo; erisque turbarum vacuus, el gratus in precibus tuis. monachus, qui se cunctorum purgamentum existi- maverit. mici manet monachus, qui amat quietem; at ille qui miscetur cum plurimis hominibus, continuas accipit plagas. domini sui, paratus sit ad verbera”. De abbate Nisteroe. eremum cum quodam fratre; et viso dracone; D fugerunt. Dicit ei frater : Tu quoque times, Pater? Excepit senex : Non timeo, fili ; sed profuit mihi, quod fugerim; alias non effugissem spiritum vana glorie. hoc pacto : Quæ res bona est, ut faciam, et vivam in ea? Ait senex Deus novit quid bonum sit. Verum auditu s Al. et ed. Cor. v, 12, 13. ".Luc. xu, 47, 48. Cap. 16. BLI, 6, 29. 8. Εἶπε πάλιν· ᾿Απελθὼν πώλησόν σου τὰ ὑπάρ 5. Εἶπε πάλιν· Μὴ θέλε ὡς σοὶ δοκεῖ, ἀλλ' ὡς 3. Quodam tempore abbas Macarius per quatuor 1. (53) Dixit abbas Nilus : Quæcunque feceris in 2. (54) Dixit iterum: Oratio, mansuetudinis et 3. (55) Kursus: Precatio est, tristitiæ et anxie- 4. (56) Dixit adhuc: Abiens vende quæ habes, 5. (57) Hoc quoque pronuntiavit: Lu quocun- 6. (58) Item istud : Si desideras orare sicut 7. (59) Necnon hoc.: Ne velis res tuas ita admi- 8. (60) Sententia etiam illius fuit: Beatus est 9. (61) Dixit pariter : Iuvulneratusa telis imi- 10. Demum dixit : Servus qui negligit opera 1. (62) Abbas Nisterous magnus incedebat per. 2. (63) Frater interrogavit senem, (53) Vilus De oratione, cap. 13. (56) Ib. cap. 14. (53) lb. (56) Ib. cap. 17. (87) Ib. cap. 19. (59) Ib. cap. 20. (59) Ib. cap. 89. (60) Ib. cap. 121. (61) Vit. Patr. 1, 11 ; Suar. ad Nil. p. 636. (62) Vit. Patr. viui, 12, xu, 3; Viridarium Raderi, (63) Vit. Patr. 1, 2.

μιας· Παίδευσον, καὶ κρῖνον δικαίως τοὺς ὑπὸ σέ· έξω δὲ μὴ κρίνης τινάς. Γέγραπται γάρ· Οὐχ τοὺς ἔσω ὑμεῖς κρίνετε ; τοὺς δὲ ἔξω ὁ Θεὸς γ. Εποίησε ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος τετράμηνον, παραβάλλων τινὶ ἀδελφῷ ἡμερούσιον· καὶ οὐχ εὗρεν αὐτὸν εὐκαιροῦντα ἀπὸ τῆς προσευχῆς οὐδὲ ἅπαξ· καὶ θαυμάσας ἔλεγεν· Ἰδοὺ ἐπίγειος ἄγγελος. Αρχὴ τοῦ Ν στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νείλου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Νείλος· Οσα ἂν ποιῇς εἰς ἄμυναν ἀδελφοῦ ἠδικηκότος σε, ἅπαντα εἰς καρδίαν να γενήσεται ἐν καιρῷ προτευχῆς. β. Εἶπε πάλιν· Προσευχή ἐστι πραότητος καὶ ἀορ γησίας βλάστημα. γ'. Είπε πάλιν' Προσευχή ἐστι λύπης καὶ ἀθυμίας αλέξημα. χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς· καὶ λαβὼν τὸν σταυρὸν, ἀπέστησαι σεαυτόν· ἵνα δυνηθῇς ἀπερισπάστως προσ- εύχεσθαι. τ. Εἶπε πάλιν· Οπερ ἂν ὑπομένων φιλοσοφήσῃς, τούτου τὸν καρπὸν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εὐχῆς εὐ ρήσεις. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐπιθυμῶν προσεύξασθαι ὡς δεῖ, με λυπήσῃς ψυχήν· εἰ δὲ μήγε, εἰς μάτην τρέχεις. Θεῷ ἀρέσκει γίνεσθαι τὰ κατὰ σέ· καὶ ἔσῃ ἀτάρα- χος καὶ εὐχάριστος ἐν προσευχή σου. η'. Εἶπε πάλιν· Μακάριός έστι μοναχὸς, ὁ πάντων να ρίψημα ἑαυτὸν λογιζόμενος. θ. Εἶπε πάλιν· "Άτρωτος διαμένει μοναχὸς ἀπὸ τῶν βελῶν τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ἀγαπῶν ἡσυχίαν· ὁ δὲ συναναμιγνύμενος πλήθεσι συνεχεῖς δέχεται πληγάς. ι. Εἶπε πάλιν· Ὁ δοῦλος ὁ ἀμελῶν τῶν ἔργων τοῦ κυρίου αὐτοῦ ἑτοιμαζέσθω πρὸς μάστιγας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νιστερώου. α. Ὁ ἀββᾶς Νιστερος του ὁ μέγας περιεπάτει ἐν τῇ ἐρήμῳ μετὰ ἀδελφοῦ τινος· καὶ ἰδόντες δράκοντα, Δ ἔφυγον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ σὺ φοβῇ, Πάτερ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐ φοβοῦμαι; τέκνον· ἀλλὰ συμφέρει ὅτι ἔφυγον, ἐπεὶ οὐκ εἶχον ἐκφυγεῖν τὸ πνεῦμα τῆς κενοδοξίας. β. Αδελφὸς ἠρώτησε γέροντα, λέγων· Ποῖον καλόν πραγμά ἐστιν, ἵνα ποιήσω, καὶ ζήσωμαι ἐν αὐτῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· 'Ο Θεός οἶδε τὸ καλόν. Αλλ' το ΑΙ. ἀμελοῦντα. σκάνδαλον. ΑΙ. Νιστερών. " APOPHTHEGMATA PATRUM. A abbas Macarius : Castiga, et juste eos judica qui zpível. B : C > subjiciuntur tibi : extra vero neminem judicaveris scriptum enim est: Nonne de iis qui intus sunt vos` judicalis ? Nam eos qui foris sunt, Deus judicat ". integros menses quotidie visitans nonnullum fra- trem, nunquam, ne semel quidem, invenit eum vacantem ab oratione. Et admiratus dixit: Ecce terrestris angelus. Principium litteræ N. De abbate Nilo. vindictam fratris qui te læserit, cuncta in corde tuo orientur tempore orationis. ab ira vacuitatis est germen. tatis remedium. et da pauperibus; assumptaque cruce, abnega te- metipsum ; quo possis absque ulla distractione orare. que tolerando te philosophum præbueris, bujus fructum tempore orationis invenies. oportet, ne tristitia afſfeceris animum; alioquin in vanum curris. nistrari quemadmodum tibi videtur, sed ut pla- cuerit Deo; erisque turbarum vacuus, el gratus in precibus tuis. monachus, qui se cunctorum purgamentum existi- maverit. mici manet monachus, qui amat quietem; at ille qui miscetur cum plurimis hominibus, continuas accipit plagas. domini sui, paratus sit ad verbera”. De abbate Nisteroe. eremum cum quodam fratre; et viso dracone; D fugerunt. Dicit ei frater : Tu quoque times, Pater? Excepit senex : Non timeo, fili ; sed profuit mihi, quod fugerim; alias non effugissem spiritum vana glorie. hoc pacto : Quæ res bona est, ut faciam, et vivam in ea? Ait senex Deus novit quid bonum sit. Verum auditu s Al. et ed. Cor. v, 12, 13. ".Luc. xu, 47, 48. Cap. 16. BLI, 6, 29. 8. Εἶπε πάλιν· ᾿Απελθὼν πώλησόν σου τὰ ὑπάρ 5. Εἶπε πάλιν· Μὴ θέλε ὡς σοὶ δοκεῖ, ἀλλ' ὡς 3. Quodam tempore abbas Macarius per quatuor 1. (53) Dixit abbas Nilus : Quæcunque feceris in 2. (54) Dixit iterum: Oratio, mansuetudinis et 3. (55) Kursus: Precatio est, tristitiæ et anxie- 4. (56) Dixit adhuc: Abiens vende quæ habes, 5. (57) Hoc quoque pronuntiavit: Lu quocun- 6. (58) Item istud : Si desideras orare sicut 7. (59) Necnon hoc.: Ne velis res tuas ita admi- 8. (60) Sententia etiam illius fuit: Beatus est 9. (61) Dixit pariter : Iuvulneratusa telis imi- 10. Demum dixit : Servus qui negligit opera 1. (62) Abbas Nisterous magnus incedebat per. 2. (63) Frater interrogavit senem, (53) Vilus De oratione, cap. 13. (56) Ib. cap. 14. (53) lb. (56) Ib. cap. 17. (87) Ib. cap. 19. (59) Ib. cap. 20. (59) Ib. cap. 89. (60) Ib. cap. 121. (61) Vit. Patr. 1, 11 ; Suar. ad Nil. p. 636. (62) Vit. Patr. viui, 12, xu, 3; Viridarium Raderi, (63) Vit. Patr. 1, 2.

μιας· Παίδευσον, καὶ κρῖνον δικαίως τοὺς ὑπὸ σέ· έξω δὲ μὴ κρίνης τινάς. Γέγραπται γάρ· Οὐχ τοὺς ἔσω ὑμεῖς κρίνετε ; τοὺς δὲ ἔξω ὁ Θεὸς γ. Εποίησε ποτε ὁ ἀββᾶς Μακάριος τετράμηνον, παραβάλλων τινὶ ἀδελφῷ ἡμερούσιον· καὶ οὐχ εὗρεν αὐτὸν εὐκαιροῦντα ἀπὸ τῆς προσευχῆς οὐδὲ ἅπαξ· καὶ θαυμάσας ἔλεγεν· Ἰδοὺ ἐπίγειος ἄγγελος. Αρχὴ τοῦ Ν στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νείλου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Νείλος· Οσα ἂν ποιῇς εἰς ἄμυναν ἀδελφοῦ ἠδικηκότος σε, ἅπαντα εἰς καρδίαν να γενήσεται ἐν καιρῷ προτευχῆς. β. Εἶπε πάλιν· Προσευχή ἐστι πραότητος καὶ ἀορ γησίας βλάστημα. γ'. Είπε πάλιν' Προσευχή ἐστι λύπης καὶ ἀθυμίας αλέξημα. χοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς· καὶ λαβὼν τὸν σταυρὸν, ἀπέστησαι σεαυτόν· ἵνα δυνηθῇς ἀπερισπάστως προσ- εύχεσθαι. τ. Εἶπε πάλιν· Οπερ ἂν ὑπομένων φιλοσοφήσῃς, τούτου τὸν καρπὸν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εὐχῆς εὐ ρήσεις. δ. Εἶπε πάλιν· Ἐπιθυμῶν προσεύξασθαι ὡς δεῖ, με λυπήσῃς ψυχήν· εἰ δὲ μήγε, εἰς μάτην τρέχεις. Θεῷ ἀρέσκει γίνεσθαι τὰ κατὰ σέ· καὶ ἔσῃ ἀτάρα- χος καὶ εὐχάριστος ἐν προσευχή σου. η'. Εἶπε πάλιν· Μακάριός έστι μοναχὸς, ὁ πάντων να ρίψημα ἑαυτὸν λογιζόμενος. θ. Εἶπε πάλιν· "Άτρωτος διαμένει μοναχὸς ἀπὸ τῶν βελῶν τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ἀγαπῶν ἡσυχίαν· ὁ δὲ συναναμιγνύμενος πλήθεσι συνεχεῖς δέχεται πληγάς. ι. Εἶπε πάλιν· Ὁ δοῦλος ὁ ἀμελῶν τῶν ἔργων τοῦ κυρίου αὐτοῦ ἑτοιμαζέσθω πρὸς μάστιγας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νιστερώου. α. Ὁ ἀββᾶς Νιστερος του ὁ μέγας περιεπάτει ἐν τῇ ἐρήμῳ μετὰ ἀδελφοῦ τινος· καὶ ἰδόντες δράκοντα, Δ ἔφυγον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ σὺ φοβῇ, Πάτερ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐ φοβοῦμαι; τέκνον· ἀλλὰ συμφέρει ὅτι ἔφυγον, ἐπεὶ οὐκ εἶχον ἐκφυγεῖν τὸ πνεῦμα τῆς κενοδοξίας. β. Αδελφὸς ἠρώτησε γέροντα, λέγων· Ποῖον καλόν πραγμά ἐστιν, ἵνα ποιήσω, καὶ ζήσωμαι ἐν αὐτῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· 'Ο Θεός οἶδε τὸ καλόν. Αλλ' το ΑΙ. ἀμελοῦντα. σκάνδαλον. ΑΙ. Νιστερών. " APOPHTHEGMATA PATRUM. A abbas Macarius : Castiga, et juste eos judica qui zpível. B : C > subjiciuntur tibi : extra vero neminem judicaveris scriptum enim est: Nonne de iis qui intus sunt vos` judicalis ? Nam eos qui foris sunt, Deus judicat ". integros menses quotidie visitans nonnullum fra- trem, nunquam, ne semel quidem, invenit eum vacantem ab oratione. Et admiratus dixit: Ecce terrestris angelus. Principium litteræ N. De abbate Nilo. vindictam fratris qui te læserit, cuncta in corde tuo orientur tempore orationis. ab ira vacuitatis est germen. tatis remedium. et da pauperibus; assumptaque cruce, abnega te- metipsum ; quo possis absque ulla distractione orare. que tolerando te philosophum præbueris, bujus fructum tempore orationis invenies. oportet, ne tristitia afſfeceris animum; alioquin in vanum curris. nistrari quemadmodum tibi videtur, sed ut pla- cuerit Deo; erisque turbarum vacuus, el gratus in precibus tuis. monachus, qui se cunctorum purgamentum existi- maverit. mici manet monachus, qui amat quietem; at ille qui miscetur cum plurimis hominibus, continuas accipit plagas. domini sui, paratus sit ad verbera”. De abbate Nisteroe. eremum cum quodam fratre; et viso dracone; D fugerunt. Dicit ei frater : Tu quoque times, Pater? Excepit senex : Non timeo, fili ; sed profuit mihi, quod fugerim; alias non effugissem spiritum vana glorie. hoc pacto : Quæ res bona est, ut faciam, et vivam in ea? Ait senex Deus novit quid bonum sit. Verum auditu s Al. et ed. Cor. v, 12, 13. ".Luc. xu, 47, 48. Cap. 16. BLI, 6, 29. 8. Εἶπε πάλιν· ᾿Απελθὼν πώλησόν σου τὰ ὑπάρ 5. Εἶπε πάλιν· Μὴ θέλε ὡς σοὶ δοκεῖ, ἀλλ' ὡς 3. Quodam tempore abbas Macarius per quatuor 1. (53) Dixit abbas Nilus : Quæcunque feceris in 2. (54) Dixit iterum: Oratio, mansuetudinis et 3. (55) Kursus: Precatio est, tristitiæ et anxie- 4. (56) Dixit adhuc: Abiens vende quæ habes, 5. (57) Hoc quoque pronuntiavit: Lu quocun- 6. (58) Item istud : Si desideras orare sicut 7. (59) Necnon hoc.: Ne velis res tuas ita admi- 8. (60) Sententia etiam illius fuit: Beatus est 9. (61) Dixit pariter : Iuvulneratusa telis imi- 10. Demum dixit : Servus qui negligit opera 1. (62) Abbas Nisterous magnus incedebat per. 2. (63) Frater interrogavit senem, (53) Vilus De oratione, cap. 13. (56) Ib. cap. 14. (53) lb. (56) Ib. cap. 17. (87) Ib. cap. 19. (59) Ib. cap. 20. (59) Ib. cap. 89. (60) Ib. cap. 121. (61) Vit. Patr. 1, 11 ; Suar. ad Nil. p. 636. (62) Vit. Patr. viui, 12, xu, 3; Viridarium Raderi, (63) Vit. Patr. 1, 2.

του Ποιμένος, πόθεν ἐκτήσατο τὴν ἀρετὴν Λ ταύτην, ὅτι ὅτι δήποτε συνέβη θλίψις εἰς τὸ κοινό Γιον, οὐκ ἐλάλει, οὐδὲ ἐμέσαζεν, ἀπεκρίνατο· Συγχώ φησόν μοι, 2661· ὅτε εἰσῆλθον ἀρχὴν εἰς τὸ κοινό Είν, εἶπον τῷ λογισμῷ μου, ὅτι Σὺ καὶ ὁ ὄνος ἔν έτα. Ὥσπερ ὁ δνος δέρεται καὶ οὐ λαλεῖ, ὑβρίζεται καὶ οὐδὲν ἀποκρίνεται, οὕτως καὶ σύ· καθὼς ὁ ψαλ μας λέγει· Κτηνώδης εγενήθην παρὰ σοὶ, κἀγὼ διαπαντές μετὰ σοῦ. Περὶ τοῦ ἀβδα Νίκωνος. Αδελφός ἠρώτησέ τινα τῶν Πατέρων, λέγων· Πώς ὁ διάβολος τους πειρασμούς φέρει ἐπάνω τῶν ἁγίων; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι ἂν τις τῶν Πα- τέρων, ονόματι Νίκων, οἰκῶν εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά. Καὶ ιού τις ἀπελθὼν εἰς σκηνήν " Φαρανίτου τινός, καὶ εὑρὼν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ μόνην, έπεσε μετ' αὐτῆς. Καὶ λέγει αὐτῇ· Βἰπὲ, ὅτι ὁ ἀναχωρητής ὁ ἀδες Νίκων ἐποίησέ μοι οὕτως. Καὶ ἡνίκα ἦλθεν ὁ πατὴρ αὐτῆς, καὶ ἔμαθε, λαβὼν τὸ ξίφος ἀπῆλθεν ἐπάνω τοῦ γέροντος. Καὶ κρούσαντος αὐτοῦ, ἐξῆλθεν ὁ γέρων. Καὶ ἐκτείναντος αὐτοῦ τὸ ξίφος τοῦ φονεύ- σας είσαι, ἀπεξηράνθη τε ἡ χεὶρ αὐτοῦ. Καὶ ἀπελ θὼν ὁ Φαρανίτης ", εἶπε τοῖς πρεσβυτέροις· καὶ ἐπρίαν ἐπ' αὐτόν· καὶ ἦλθεν ὁ γέρων· καὶ ἐπιθέν- τις αὐτῷ πολλὰς πληγάς, ήθελον διώξαι. Καὶ παρ- εκάλεσε, λέγων· Αφετέ με ὧδε διὰ τὸν Θεὸν, ἵνα μετανοήσω. Καὶ χωρίσαντες αὐτὸν τρία έτη, ἔδωκαν ἐντολὴν ἵνα μηδεὶς αὐτῷ παραβάλῃ. Καὶ ἐποίησε τρία έτη, ερχόμενος κατά Κυριακή μετανοών καὶ παρεκάλει πάντας, λέγων· Εὔξασθε ὑπὲρ ἐμοῦ. Ύστερον δὲ ἐδαιμονίσθη ὁ ποιήσας τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸν πειρασμόν ἐπάνω τοῦ ἀναχωρητοῦ οι βαλών καὶ ὠμολόγησεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ὅτι Ἐγὼ ἐποίησα τὴν ἁμαρτίαν, καὶ εἶπον συκοφαντῆσαι τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀπελθὼν πᾶς ὁ λαὸς, μετενόησε τῷ γέροντι, λέγοντες· Συγχώρησον ἡμῖν, ἀ663. Καὶ λέ τει αὐτοῖς· Τὸ μὲν συγχωρήσαι, συγκεχώρηται ὑμῖν· τὸ δὲ μεῖναι, οὐκ ἔτι μένω ὧδε μεθ' ὑμῶν, ὅτι οὐχ εὑρέθη εἰς ἔχων διάκρισιν, συμπαθῆσαι μετ' ἐμοῦ. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων - θεωρεῖς τῆς ὁ διάβολος φέρει τους πει ρασμοὺς ἐπάνω τῶν ἁγίων. . Β Η ΑΙ. οἰκίαν. ΑΙ. ἀπεξυλώθη. * εἰς τὴν ἐκκλησίαν. » εἰς τὴν ἐκκλησίαν. οι Α1. γέροντος. τῷ ἀδελφο. " τοὺς ἑαυτοῦ λογισμούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτόν. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐρωτᾷ ὁ γέρων τὸν ἀδελφὸν, λέγων Νιστερῶς, πόθεν ἐκτήσω τὴν ἀρετὴν ταύτην, καὶ ὅτε δήποτε συμβῇ θλίψις εἰς τὸ κοινόβιον, οὐδὲν λέ- γεις, οὐδὲ μεσάζεις : Καὶ πολλὰ βιασθεὶς ὁ ἀδελφὸς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Συγχώρησόν μοι, ἀσσα· ὅτι εἰσῆλθον ἐν ἀρχῇ εἰς τὸ κοινόβιον, εἶπον τῷ λο- γισμῷ μου, ὅτι Σὺ καὶ ὁ ὄνος ἔν ἐστε. Ωσπερ ὁ ὄνος Φέρεται καὶ οὐ λαλεῖ, ὑβρίζεται καὶ οὐκ ἀποκρίνεται, οὕτως καὶ σύ· καθὼς ὁ Ψαλμωδός λέγει· Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοι, κάγω διὰ παντὸς μετὰ σοῦ. **9 APOPHTHEGMATA PATRUM. Pamene, unde virtutem hanc acquisivisset, ut quoties aceidisset turbæ nonnihil in cœnobio, now B C loqueretur, nec se medium interponeret, respon - dit: Ignosee mihi, abba : initio cum intravi in cenobium, dixi animo meo : Tu et asinus enam estis. Sicut asinus vapulat, nec loquitur, maledicta audit, et nihil respondet ; ita etiam tu : juxta illul Psalmi : Ut jumentum facius sum apud te, et ego semper lecum ª¸ De abbate Nicone. Frater quæstionem hanc proposuit cuidam Patribus Quomodo diabolus tentationes inducit super sanctos ? Ac enarravit ei senex: Erat ali- quis Patrum, nomine Nicon, qui habitabat in monte Sina. Contigit ut aliquis, profectus in ten- torium cujusdam Pharanite, inventa filia ejus sola, cum illa in peccatum laberetur. Tum ait ei: Di- cito : Anachoreta abbas Nicon hoc in me commisit. Postquam venit pater ejus, re audita, sumens gla- dium prorupit in senem. Qui ad pulsationem ejus. egressus est. Cumque protendisset gladium ut Ni- conem occideret, exaruit manus ejus. Itaque Pha- ranita discedens rem exposuit presbyteris. Illi cum . arcesserunt. Perrexit senex. Imposuerunt multas plagas, volebantque expellere. Oravit inquiens : Propter Dominum, relinquite me hic, ut agam pœnitentiam. Et segregantes eum seu excommu- nicantes ad trium annorum tempus, mandatum dederunt, ut nemo illum adiret. Confecit ergo tres annos in penitentia, singulis Dominicis accedens ad ecclesiam, cunctosque deprecabatur uti orarent pro ipso. Postea eum qui delictum perpetraverat, ac tentationem immiserat super anachoretam, dœ» mon invasit, atque in ecclesia confessus est, a se peccatum designatum, se auctorem exstitisse ca- lumniæ servo Dei intentatæ. Tunc universi ve- nientes prostraverunt se coram sene, et dixerunt : Ignosce nobis, abba. Ait illis: Quod spectat al ignoscentiam, ignotum est vobis; de mansione vero, non amplius hic vobiscum maneo, quia ne unus quidem inventus est habens discretionem, qui mecum condoleret. Atque ita illinc recessit. Addidit senex : Vides quo pacte diabolus adducat tentationes super sanctos. Al. add. Al. inser. Al. add. Psal. Lxxi, 22, 23. D diceret ei cogitationes suas. Abbas amen cum eum 'A662 Dum abbas Pastor in congregatione esset, audiens de abbale Nesterine (ms. liber Parthenonis Suession. Niste- Tone) desideravit eum videre; et mandavit abbati ejus, ut mitteret eum ad ipsum. Qui cam nollet eum solum dimittere, non direrit eum. Post paucos autem dies dispensator monasterii rogavit abbatem, ut per- mill:rel eum ire ad abbatem l'astorem, ut (vel et) dimitteret, dixit ei: Tolle tacum et fratrem istum, quia mandavit mihi de ipso senex; el non præsu- mens eum solum dimittere, distuli usque modo. Cum ergo venisset dispensator ad senem, locutus est ei de cogitationibus suis, et illa sanavit eum responsione sua. Post hæc autem interrogabat senex fratrem illum dicens: Abba Nestero, quomodo acquisivisti virtutem hanc, ut quando emerserit tribulatio aliqua in monasterio, non loquaris, neque te medium facias ? Et cum multum cogeretur frater a sene, dicit ei : Ignosce mihi, abba; quando intravi in initio in con- gregatione, dixi animo meo: Tu el asinus unum esto- le. Sicut enim asinus vapulat et non loquitur, inju- riam patitur et non respondet : sic et iu; quemad- modum in Psalmo legitur: Ut jumentum factus suin apud te, et ego semper tecum (Psal. Lxxii, 23).

του Ποιμένος, πόθεν ἐκτήσατο τὴν ἀρετὴν Λ ταύτην, ὅτι ὅτι δήποτε συνέβη θλίψις εἰς τὸ κοινό Γιον, οὐκ ἐλάλει, οὐδὲ ἐμέσαζεν, ἀπεκρίνατο· Συγχώ φησόν μοι, 2661· ὅτε εἰσῆλθον ἀρχὴν εἰς τὸ κοινό Είν, εἶπον τῷ λογισμῷ μου, ὅτι Σὺ καὶ ὁ ὄνος ἔν έτα. Ὥσπερ ὁ δνος δέρεται καὶ οὐ λαλεῖ, ὑβρίζεται καὶ οὐδὲν ἀποκρίνεται, οὕτως καὶ σύ· καθὼς ὁ ψαλ μας λέγει· Κτηνώδης εγενήθην παρὰ σοὶ, κἀγὼ διαπαντές μετὰ σοῦ. Περὶ τοῦ ἀβδα Νίκωνος. Αδελφός ἠρώτησέ τινα τῶν Πατέρων, λέγων· Πώς ὁ διάβολος τους πειρασμούς φέρει ἐπάνω τῶν ἁγίων; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι ἂν τις τῶν Πα- τέρων, ονόματι Νίκων, οἰκῶν εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά. Καὶ ιού τις ἀπελθὼν εἰς σκηνήν " Φαρανίτου τινός, καὶ εὑρὼν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ μόνην, έπεσε μετ' αὐτῆς. Καὶ λέγει αὐτῇ· Βἰπὲ, ὅτι ὁ ἀναχωρητής ὁ ἀδες Νίκων ἐποίησέ μοι οὕτως. Καὶ ἡνίκα ἦλθεν ὁ πατὴρ αὐτῆς, καὶ ἔμαθε, λαβὼν τὸ ξίφος ἀπῆλθεν ἐπάνω τοῦ γέροντος. Καὶ κρούσαντος αὐτοῦ, ἐξῆλθεν ὁ γέρων. Καὶ ἐκτείναντος αὐτοῦ τὸ ξίφος τοῦ φονεύ- σας είσαι, ἀπεξηράνθη τε ἡ χεὶρ αὐτοῦ. Καὶ ἀπελ θὼν ὁ Φαρανίτης ", εἶπε τοῖς πρεσβυτέροις· καὶ ἐπρίαν ἐπ' αὐτόν· καὶ ἦλθεν ὁ γέρων· καὶ ἐπιθέν- τις αὐτῷ πολλὰς πληγάς, ήθελον διώξαι. Καὶ παρ- εκάλεσε, λέγων· Αφετέ με ὧδε διὰ τὸν Θεὸν, ἵνα μετανοήσω. Καὶ χωρίσαντες αὐτὸν τρία έτη, ἔδωκαν ἐντολὴν ἵνα μηδεὶς αὐτῷ παραβάλῃ. Καὶ ἐποίησε τρία έτη, ερχόμενος κατά Κυριακή μετανοών καὶ παρεκάλει πάντας, λέγων· Εὔξασθε ὑπὲρ ἐμοῦ. Ύστερον δὲ ἐδαιμονίσθη ὁ ποιήσας τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸν πειρασμόν ἐπάνω τοῦ ἀναχωρητοῦ οι βαλών καὶ ὠμολόγησεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ὅτι Ἐγὼ ἐποίησα τὴν ἁμαρτίαν, καὶ εἶπον συκοφαντῆσαι τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀπελθὼν πᾶς ὁ λαὸς, μετενόησε τῷ γέροντι, λέγοντες· Συγχώρησον ἡμῖν, ἀ663. Καὶ λέ τει αὐτοῖς· Τὸ μὲν συγχωρήσαι, συγκεχώρηται ὑμῖν· τὸ δὲ μεῖναι, οὐκ ἔτι μένω ὧδε μεθ' ὑμῶν, ὅτι οὐχ εὑρέθη εἰς ἔχων διάκρισιν, συμπαθῆσαι μετ' ἐμοῦ. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Καὶ εἶπεν ὁ γέρων - θεωρεῖς τῆς ὁ διάβολος φέρει τους πει ρασμοὺς ἐπάνω τῶν ἁγίων. . Β Η ΑΙ. οἰκίαν. ΑΙ. ἀπεξυλώθη. * εἰς τὴν ἐκκλησίαν. » εἰς τὴν ἐκκλησίαν. οι Α1. γέροντος. τῷ ἀδελφο. " τοὺς ἑαυτοῦ λογισμούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτόν. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐρωτᾷ ὁ γέρων τὸν ἀδελφὸν, λέγων Νιστερῶς, πόθεν ἐκτήσω τὴν ἀρετὴν ταύτην, καὶ ὅτε δήποτε συμβῇ θλίψις εἰς τὸ κοινόβιον, οὐδὲν λέ- γεις, οὐδὲ μεσάζεις : Καὶ πολλὰ βιασθεὶς ὁ ἀδελφὸς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Συγχώρησόν μοι, ἀσσα· ὅτι εἰσῆλθον ἐν ἀρχῇ εἰς τὸ κοινόβιον, εἶπον τῷ λο- γισμῷ μου, ὅτι Σὺ καὶ ὁ ὄνος ἔν ἐστε. Ωσπερ ὁ ὄνος Φέρεται καὶ οὐ λαλεῖ, ὑβρίζεται καὶ οὐκ ἀποκρίνεται, οὕτως καὶ σύ· καθὼς ὁ Ψαλμωδός λέγει· Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοι, κάγω διὰ παντὸς μετὰ σοῦ. **9 APOPHTHEGMATA PATRUM. Pamene, unde virtutem hanc acquisivisset, ut quoties aceidisset turbæ nonnihil in cœnobio, now B C loqueretur, nec se medium interponeret, respon - dit: Ignosee mihi, abba : initio cum intravi in cenobium, dixi animo meo : Tu et asinus enam estis. Sicut asinus vapulat, nec loquitur, maledicta audit, et nihil respondet ; ita etiam tu : juxta illul Psalmi : Ut jumentum facius sum apud te, et ego semper lecum ª¸ De abbate Nicone. Frater quæstionem hanc proposuit cuidam Patribus Quomodo diabolus tentationes inducit super sanctos ? Ac enarravit ei senex: Erat ali- quis Patrum, nomine Nicon, qui habitabat in monte Sina. Contigit ut aliquis, profectus in ten- torium cujusdam Pharanite, inventa filia ejus sola, cum illa in peccatum laberetur. Tum ait ei: Di- cito : Anachoreta abbas Nicon hoc in me commisit. Postquam venit pater ejus, re audita, sumens gla- dium prorupit in senem. Qui ad pulsationem ejus. egressus est. Cumque protendisset gladium ut Ni- conem occideret, exaruit manus ejus. Itaque Pha- ranita discedens rem exposuit presbyteris. Illi cum . arcesserunt. Perrexit senex. Imposuerunt multas plagas, volebantque expellere. Oravit inquiens : Propter Dominum, relinquite me hic, ut agam pœnitentiam. Et segregantes eum seu excommu- nicantes ad trium annorum tempus, mandatum dederunt, ut nemo illum adiret. Confecit ergo tres annos in penitentia, singulis Dominicis accedens ad ecclesiam, cunctosque deprecabatur uti orarent pro ipso. Postea eum qui delictum perpetraverat, ac tentationem immiserat super anachoretam, dœ» mon invasit, atque in ecclesia confessus est, a se peccatum designatum, se auctorem exstitisse ca- lumniæ servo Dei intentatæ. Tunc universi ve- nientes prostraverunt se coram sene, et dixerunt : Ignosce nobis, abba. Ait illis: Quod spectat al ignoscentiam, ignotum est vobis; de mansione vero, non amplius hic vobiscum maneo, quia ne unus quidem inventus est habens discretionem, qui mecum condoleret. Atque ita illinc recessit. Addidit senex : Vides quo pacte diabolus adducat tentationes super sanctos. Al. add. Al. inser. Al. add. Psal. Lxxi, 22, 23. D diceret ei cogitationes suas. Abbas amen cum eum 'A662 Dum abbas Pastor in congregatione esset, audiens de abbale Nesterine (ms. liber Parthenonis Suession. Niste- Tone) desideravit eum videre; et mandavit abbati ejus, ut mitteret eum ad ipsum. Qui cam nollet eum solum dimittere, non direrit eum. Post paucos autem dies dispensator monasterii rogavit abbatem, ut per- mill:rel eum ire ad abbatem l'astorem, ut (vel et) dimitteret, dixit ei: Tolle tacum et fratrem istum, quia mandavit mihi de ipso senex; el non præsu- mens eum solum dimittere, distuli usque modo. Cum ergo venisset dispensator ad senem, locutus est ei de cogitationibus suis, et illa sanavit eum responsione sua. Post hæc autem interrogabat senex fratrem illum dicens: Abba Nestero, quomodo acquisivisti virtutem hanc, ut quando emerserit tribulatio aliqua in monasterio, non loquaris, neque te medium facias ? Et cum multum cogeretur frater a sene, dicit ei : Ignosce mihi, abba; quando intravi in initio in con- gregatione, dixi animo meo: Tu el asinus unum esto- le. Sicut enim asinus vapulat et non loquitur, inju- riam patitur et non respondet : sic et iu; quemad- modum in Psalmo legitur: Ut jumentum factus suin apud te, et ego semper tecum (Psal. Lxxii, 23).

Ξ. Περὶ τοῦ ἀββα Νετρα. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ663 Νετρα » μαθητοῦ τοῦ ἀβδα Σιλουανοῦ, ὅτι ὅτε ἐκάθητο εἰς τὸ κελλίον αυτ τοῦ ἐν τῷ ὄρει τῷ Σινᾷ, συμμέτρως ἐδιοίκει ἑαυτὸν πρὸς τὴν χρείαν τοῦ σώματος· ὅτε δὲ ἐγένετο ἐπίσ σκοπος εἰς Φαράν, πολλὰ ἔσφιγγεν ἑαυτὸν εἰς σκλη ραγωγίαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· 66, ὅτε ήμεθα εἰς τὴν ἔρημον, οὐκ ἤσκεις οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐκεῖ ἔρημος ἦν, καὶ ἡσυχία, καὶ πτωχεία, καὶ ἤθελον κυβερνῆσαι τὸ σῶμα, ἵνα μὴ ἀσθενήσω, καὶ ζητήσω ἃ οὐκ εἶχον. Νῦν δὲ κόσμος ἐστὶ, καὶ ἀφορμαί εἰσιν· ἐὰν δὲ καὶ ἀσθε νήσω ὧδε, ἔστιν ὁ ἀντιλαμβανόμενός μου, ἵνα μὴ ἀπολέσω τὸν μοναχόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νικήτα. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Νικήτας περί τινων ἀδελφῶν δύο, ὅτι συνῆλθον θέλοντες οἰκῆσαι ὁμοῦ. Ἐλογίσατο δὲ ὁ εἷς ἐν ἑαυτῷ, ὅτι Εἴ τι θέλει ὁ ἀδελφός μου, ἐκεῖνο ποιῶ. Ομοίως καὶ ὁ ἕτερος ελογίσατο, ὅτι τὸ θέα λημα τοῦ ἀδελφοῦ μου ποιήσω. Καὶ ἔζησαν ἐπὶ ἔτη πολλὰ μετὰ πολλῆς ἀγάπης. Ἰδὼν δὲ ὁ ἐχθρὸς, ἀπῆλθε θέλων χωρίσαι αὐτούς· καὶ σταθεὶς εἰς τὸ πρόθυρον, ἐφαίνετο τῷ ἑνὶ ὡσεὶ περιστερὰ, καὶ τῷ ἑτέρῳ ὡσεὶ κορώνη. Λέγει ὁ εἷς· Βλέπεις τὸ περιο στέριον τοῦτο; Λέγει ἐκεῖνος· Κορώνη ἐστίν. Καὶ ἤρξαντο φιλονεικεῖν ἄλλος ἄλλῳ λέγων 80, καὶ ἀνα- στάντες, συνέβαλον μάχην μέχρις αἵματος, εἰς του λείαν χαρὰν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ ἐχωρίσθησαν. Μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας ἀνένευσαν εἰς ἑαυτοὺς ἐλθόντες· καὶ ποιήσαντες ἑαυτοῖς μετάνοιαν, ὡμολόγουν ὁ ἕκαστος αὐτῶν ἐλογίζετο τὸ ὁραθεν πετηνόν· καὶ γνόντες τὸν πόλεμον τοῦ ἐχθροῦ, ἔμειναν μέχρι τέλους μὴ χωρι σθέντες. Αρχὴ τοῦ Ξ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀεσα Σοίου. α'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σόϊον, λέγων - Ἐὰν εὑρεθῶ πούποτε, καὶ φάγω τρία ψωμία, μὴ πολύ ἐστι ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰς τήν Κλωνα ἦλθες, ἀδελφέ; Εἶπε δὲ πάλιν· Ἐὰν πίω τρία που τήρια οίνου, μὴ πολύ ἐστι ; Λέγει αὐτῷ· Ἐὰν ούτε ἔστι δαίμων, οὐκ ἔνι πολύ· ἐὰν δὲ ἔνι, πολύ ἐστιν. Ο γὰρ οἶνος ἀλλότριός ἐστι τῶν μοναχῶν τῶν κατὰ Θεὸν ζώντων. β'. Ελεγέ τις (68) τῶν Πατέρων περὶ τοῦ ἀ662 Ξοίου τοῦ Θηβαίου, ὅτι εἰσῆλθέ ποτε εἰς τὸ ὄρος το Σινα· καὶ ἐξερχομένου αὐτοῦ ἐκεῖθεν, συνήντησεν αὐτῷ ἀδελφὸς, καὶ στενάζων ἔλεγε· Θλιβόμεθα, ἀββα, διὰ τὴν ἀβροχίαν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καὶ ΑΙ. Νατήρα. Αl. ἄλλο λέγοντες. & Αl. ἀνένηψαν. Αλθέ ποτέ τις γέρων εἰς τὸ Σινᾶ ὅρος · καὶ ὡς ἑξήρ χετο ἐκεῖθεν, συνήντησεν αὐτῷ ἀδελφὸς ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ στενάζων ἔλεγε τῷ γέροντι · θλιβόμεθα, Πάτερ, διὰ τὴν ἁβροχίαν. Ὁ δὲ γέρων λέγει αὐτῷ· Καὶ διὰ τί οὐκ εὔχεσθε καὶ παρακαλεῖτε τὸν Θεόν; Εφη αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εὐχὴν ποιοῦμεν, καὶ λιτανείαν, ἀλλ' οὐ βρέχει. Ὁ δὲ γέρων λέγει· Πάντως οὐκ εύχεσθε ἐκτενῶς. Θέλεις δὲ γνῶναι ὅτι οὕτως ἐστίν ; στῶμεν εἰς προσευχήν. Καὶ ἐκτείνας τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, ηύξατο· καὶ εὐθέως κατέβη ή βροχή. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς ἐφοβήθη, καὶ πεσὼν προσεκύνη σεν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων εὐθὺς ἔφυγεν ἐκεῖθεν. De abbaie Netra. APPENDIX AD PALLADIUM. batis Silvani, quod quando in cella sua sedebat in monte Sina, moderate seipsum regebat ad corporis necessitatem. Postquam vero factus est episcopuς in Pharan, multum se austeriori vita constrinxit. Quocirca dicit ei discipulus ejus : Abba, cum esse- mus in eremo, non adeo ascetice vivebas. Excepil senex : Illic solitudo erat, quies, silentium, pau- pertas; placebatque moderari corpus, ne in infir- mitatem inciderem, et cogerer quærere ea quibus carebam. Nunc vero adest mundus, occasiones ad- sunt; quod si hic ægrotavero, est qui succurrat mihi, ne monachi propositum amittam. De abbate Nicela. Retulit abbas Niceta de duobus fratribus, quod convenerint cupidi simul habitare. Cogitavit auteta apud se unus : Si quid placuerit fratri meo, illud faciam. Pari modo reputavit alter, se exsecuturum fratris sui voluntatem. Vixerunt ergo ad multos annos cum ingenti charitate. Quod intuitus inimi- cus, perrexit ut eos ad dissidium compelleret. Igi- tur collocans se in vestibulo, uni apparebat in forma columba, alteri instar coruicis. Dicit unus : Vides columbum hanc? Ait alter : Cornix est. Et crpe- runt verbis alterutrinque contendere. Necnon con- surgentes, coinmiserunt pugnam ad sanguinem us- que, in summum hostis gaudium : atque separatiın Recesserunt. Post tres vero dies resipuerunt, ad se reversi; factaque invicem humili veniæ salutatione, uterque professus est qualis putata sibi fuisset vo- Leris conspecta. Et agnoscentes inimici impugna- tionem, usque in finem nusquam separati manse- runt. Principium litter De abbate Xoio. t. Frater percontatus est ex abbate Xoio: Si ati- cubi consistens, comedero panes tres, num multum est? Respondit senex : In aream venistine, frater? Iterum rogavit : Si tres vini calices bibero, num multum est? Respondit : Si dæmon non exsistit, non est multum ; quod si exsistit, multum est. Vinum enim ad monachos non pertinet secundum Deum viventes. Thebao, quod intraverit aliquando in montem Sina; unde cum egrederetur, occurrit ei frater, qui in- gemiscens dixit : Alligimur, abba, ob imbris penu- A B C D Qu etiam cum Pelagiana versione confligi debent. : (66) Narraverunt de abbate Netra discipulo ab- 2. (67) Retulit Patrum nonnullus de abbate Xoio (66) Vit. Patr. x, 36. (67) Vit. Patr. xii, 14. (68) Ελεγέ τις. Ε Colbert. duobus codicibus :

Ξ. Περὶ τοῦ ἀββα Νετρα. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ663 Νετρα » μαθητοῦ τοῦ ἀβδα Σιλουανοῦ, ὅτι ὅτε ἐκάθητο εἰς τὸ κελλίον αυτ τοῦ ἐν τῷ ὄρει τῷ Σινᾷ, συμμέτρως ἐδιοίκει ἑαυτὸν πρὸς τὴν χρείαν τοῦ σώματος· ὅτε δὲ ἐγένετο ἐπίσ σκοπος εἰς Φαράν, πολλὰ ἔσφιγγεν ἑαυτὸν εἰς σκλη ραγωγίαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· 66, ὅτε ήμεθα εἰς τὴν ἔρημον, οὐκ ἤσκεις οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐκεῖ ἔρημος ἦν, καὶ ἡσυχία, καὶ πτωχεία, καὶ ἤθελον κυβερνῆσαι τὸ σῶμα, ἵνα μὴ ἀσθενήσω, καὶ ζητήσω ἃ οὐκ εἶχον. Νῦν δὲ κόσμος ἐστὶ, καὶ ἀφορμαί εἰσιν· ἐὰν δὲ καὶ ἀσθε νήσω ὧδε, ἔστιν ὁ ἀντιλαμβανόμενός μου, ἵνα μὴ ἀπολέσω τὸν μοναχόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Νικήτα. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Νικήτας περί τινων ἀδελφῶν δύο, ὅτι συνῆλθον θέλοντες οἰκῆσαι ὁμοῦ. Ἐλογίσατο δὲ ὁ εἷς ἐν ἑαυτῷ, ὅτι Εἴ τι θέλει ὁ ἀδελφός μου, ἐκεῖνο ποιῶ. Ομοίως καὶ ὁ ἕτερος ελογίσατο, ὅτι τὸ θέα λημα τοῦ ἀδελφοῦ μου ποιήσω. Καὶ ἔζησαν ἐπὶ ἔτη πολλὰ μετὰ πολλῆς ἀγάπης. Ἰδὼν δὲ ὁ ἐχθρὸς, ἀπῆλθε θέλων χωρίσαι αὐτούς· καὶ σταθεὶς εἰς τὸ πρόθυρον, ἐφαίνετο τῷ ἑνὶ ὡσεὶ περιστερὰ, καὶ τῷ ἑτέρῳ ὡσεὶ κορώνη. Λέγει ὁ εἷς· Βλέπεις τὸ περιο στέριον τοῦτο; Λέγει ἐκεῖνος· Κορώνη ἐστίν. Καὶ ἤρξαντο φιλονεικεῖν ἄλλος ἄλλῳ λέγων 80, καὶ ἀνα- στάντες, συνέβαλον μάχην μέχρις αἵματος, εἰς του λείαν χαρὰν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ ἐχωρίσθησαν. Μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας ἀνένευσαν εἰς ἑαυτοὺς ἐλθόντες· καὶ ποιήσαντες ἑαυτοῖς μετάνοιαν, ὡμολόγουν ὁ ἕκαστος αὐτῶν ἐλογίζετο τὸ ὁραθεν πετηνόν· καὶ γνόντες τὸν πόλεμον τοῦ ἐχθροῦ, ἔμειναν μέχρι τέλους μὴ χωρι σθέντες. Αρχὴ τοῦ Ξ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀεσα Σοίου. α'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σόϊον, λέγων - Ἐὰν εὑρεθῶ πούποτε, καὶ φάγω τρία ψωμία, μὴ πολύ ἐστι ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰς τήν Κλωνα ἦλθες, ἀδελφέ; Εἶπε δὲ πάλιν· Ἐὰν πίω τρία που τήρια οίνου, μὴ πολύ ἐστι ; Λέγει αὐτῷ· Ἐὰν ούτε ἔστι δαίμων, οὐκ ἔνι πολύ· ἐὰν δὲ ἔνι, πολύ ἐστιν. Ο γὰρ οἶνος ἀλλότριός ἐστι τῶν μοναχῶν τῶν κατὰ Θεὸν ζώντων. β'. Ελεγέ τις (68) τῶν Πατέρων περὶ τοῦ ἀ662 Ξοίου τοῦ Θηβαίου, ὅτι εἰσῆλθέ ποτε εἰς τὸ ὄρος το Σινα· καὶ ἐξερχομένου αὐτοῦ ἐκεῖθεν, συνήντησεν αὐτῷ ἀδελφὸς, καὶ στενάζων ἔλεγε· Θλιβόμεθα, ἀββα, διὰ τὴν ἀβροχίαν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καὶ ΑΙ. Νατήρα. Αl. ἄλλο λέγοντες. & Αl. ἀνένηψαν. Αλθέ ποτέ τις γέρων εἰς τὸ Σινᾶ ὅρος · καὶ ὡς ἑξήρ χετο ἐκεῖθεν, συνήντησεν αὐτῷ ἀδελφὸς ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ στενάζων ἔλεγε τῷ γέροντι · θλιβόμεθα, Πάτερ, διὰ τὴν ἁβροχίαν. Ὁ δὲ γέρων λέγει αὐτῷ· Καὶ διὰ τί οὐκ εὔχεσθε καὶ παρακαλεῖτε τὸν Θεόν; Εφη αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εὐχὴν ποιοῦμεν, καὶ λιτανείαν, ἀλλ' οὐ βρέχει. Ὁ δὲ γέρων λέγει· Πάντως οὐκ εύχεσθε ἐκτενῶς. Θέλεις δὲ γνῶναι ὅτι οὕτως ἐστίν ; στῶμεν εἰς προσευχήν. Καὶ ἐκτείνας τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, ηύξατο· καὶ εὐθέως κατέβη ή βροχή. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς ἐφοβήθη, καὶ πεσὼν προσεκύνη σεν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων εὐθὺς ἔφυγεν ἐκεῖθεν. De abbaie Netra. APPENDIX AD PALLADIUM. batis Silvani, quod quando in cella sua sedebat in monte Sina, moderate seipsum regebat ad corporis necessitatem. Postquam vero factus est episcopuς in Pharan, multum se austeriori vita constrinxit. Quocirca dicit ei discipulus ejus : Abba, cum esse- mus in eremo, non adeo ascetice vivebas. Excepil senex : Illic solitudo erat, quies, silentium, pau- pertas; placebatque moderari corpus, ne in infir- mitatem inciderem, et cogerer quærere ea quibus carebam. Nunc vero adest mundus, occasiones ad- sunt; quod si hic ægrotavero, est qui succurrat mihi, ne monachi propositum amittam. De abbate Nicela. Retulit abbas Niceta de duobus fratribus, quod convenerint cupidi simul habitare. Cogitavit auteta apud se unus : Si quid placuerit fratri meo, illud faciam. Pari modo reputavit alter, se exsecuturum fratris sui voluntatem. Vixerunt ergo ad multos annos cum ingenti charitate. Quod intuitus inimi- cus, perrexit ut eos ad dissidium compelleret. Igi- tur collocans se in vestibulo, uni apparebat in forma columba, alteri instar coruicis. Dicit unus : Vides columbum hanc? Ait alter : Cornix est. Et crpe- runt verbis alterutrinque contendere. Necnon con- surgentes, coinmiserunt pugnam ad sanguinem us- que, in summum hostis gaudium : atque separatiın Recesserunt. Post tres vero dies resipuerunt, ad se reversi; factaque invicem humili veniæ salutatione, uterque professus est qualis putata sibi fuisset vo- Leris conspecta. Et agnoscentes inimici impugna- tionem, usque in finem nusquam separati manse- runt. Principium litter De abbate Xoio. t. Frater percontatus est ex abbate Xoio: Si ati- cubi consistens, comedero panes tres, num multum est? Respondit senex : In aream venistine, frater? Iterum rogavit : Si tres vini calices bibero, num multum est? Respondit : Si dæmon non exsistit, non est multum ; quod si exsistit, multum est. Vinum enim ad monachos non pertinet secundum Deum viventes. Thebao, quod intraverit aliquando in montem Sina; unde cum egrederetur, occurrit ei frater, qui in- gemiscens dixit : Alligimur, abba, ob imbris penu- A B C D Qu etiam cum Pelagiana versione confligi debent. : (66) Narraverunt de abbate Netra discipulo ab- 2. (67) Retulit Patrum nonnullus de abbate Xoio (66) Vit. Patr. x, 36. (67) Vit. Patr. xii, 14. (68) Ελεγέ τις. Ε Colbert. duobus codicibus :

διατί οὐκ εύχεσθε καὶ παρακαλεῖτε τὸν Θεόν; Λέγει Α αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εὐχόμεθα, καὶ λιτανεύομεν, καὶ οὐ βρέχει. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πάντως οὐκ εὔχεσθε ἐκτενῶς. Θέλεις δὲ γνῶναι ὅτι οὕτως ἐστί ; Καὶ ἐξέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν προστ ευχή, καὶ παραχρῆμα έβρεξεν. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς ἐφοβήθη, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ προσεκύ νησιν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἔφυγεν. Ο δὲ ἀδελφὸς ἀνήγγειλε πᾶσι τὸ γεγονός. Καὶ οἱ ἀκούσαντες ἐδό ξασαν τὸν Θεόν. Περὶ τοῦ ἀϊδα Ξανθία. α. Εἶπεν ὁ ἀββας Ξανθίας· Ο λῃστὴς ἐν τῷ σταυρῷ ἦν, καὶ ἀπὸ λόγου ἑνὸς ἐδικαιώθη· καὶ Ἰούδας μετὰ τῶν ἀποστόλων συνηριθμημένος ἦν, καὶ ἐν νυκτὶ μιᾷ ἀπώλεσε πάντα τὸν κάματον, καὶ β κατέβη ἐξ οὐρανῶν εἰς ᾅδην. Διὸ μηδεὶς εὐπραγῶν καυχάσθω· πάντες γὰρ οἱ πεποιθότες ἐφ' ἑαυτοῖς Επεσον. β. Ανέβη ποτὲ ὁ ἀββᾶς Ξανθίας ἀπὸ Σκήτεως εἰς Τερενοῦθιν· καὶ ὅπου κατέλυσε, διὰ τὸν κόπον τῆς ἀσκήσεως ἤνεγκαν αὐτῷ ὀλίγον οἶνον. Ακούσαντες δέ τινες ἤνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζόμενον. Καὶ ἤρξατο ὁ δαίμων λοιδορεῖν τὸν γέροντα· Πρὸς τὸν οἰνοπότην τοῦτον ἠνέγκατέ με. Καὶ ὁ μὲν γέρων οὐκ ἤθελεν αὐτὸν ἐκβαλεῖν· διὰ δὲ τὸν ὀνειδισμὸν ἔλεγε· Πιο στεύω τῷ Χριστῷ, ὅτι οὐ μὴ τελέσω τὸ ποτήριον το τοῦτο, ἕως οὗ ἐξέλθῃς. Καὶ ὡς ήρξατο ὁ γέρων πίσ νειν, ἔκραξεν ὁ δαίμων, λέγων· Καίεις με, καίεις με. Καὶ πρὸ τοῦ τελέσαι, ἐξῆλθε διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστού. γ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι Ὁ κύων κρείσσων μου ἐστι· διότι καὶ ἀγάπην ἔχει, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρ- χεται. Αρχὴ τοῦ Ο στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ολυμπίου. α΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ολύμπιος, ὅτι Κατέβη ποτέ ἱερεὺς τῶν Ἑλλήνων εἰς Σκῆτιν, καὶ ἦλθεν εἰς τὸ κελλίον μου, καὶ ἐκοιμήθη· καὶ θεασάμενος τὴν δια- γωγὴν τῶν μοναχῶν, λέγει μοι· Οὕτως διάγοντες, οὐδὲν θεωρεῖτε παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν ; Καὶ λέγω αὐτῷ· Οὐχε. Καὶ λέγει μοι ὁ ἱερεύς· Τέως ἡμῶν ἱερουρ- γούντων τῷ θεῷ ἡμῶν, οὐδὲν κρύπτει ἀφ᾿ ἡμῶν, ἀλλὰ ἀποκαλύπτει ἡμῖν τὰ μυστήρια αὐτοῦ· καὶ ὑμεῖς τοσούτους κόπους ποιοῦντες, ἀγρυπνίας, ήσυ χίας καὶ ἀσκήσεις, λέγεις ὅτι οὐδὲν θεωροῦμεν Πάντως οὖν, εἰ οὐδὲν θεωρεῖτε, λογισμούς πονη μοὺς ἔχετε εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, τοὺς χωρίζοντας ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀποκα- λύπτεται ὑμῖν τὰ μυστήρια αὐτοῦ. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγγειλα τοῖς γέρουσι τὰ ῥήματα τοῦ ἱερέως. Καὶ ἐθαύμασαν, καὶ εἶπαν ὅτι οὕτως ἐστίν. Οἱ γὰρ ἀκάθαρτοι λογισμοί χωρίζουσι τὸν Θεὸν ἀπὸ τοῦ ἀν θρώπου. ; β. Ὁ ἀββᾶς Ολύμπιος ὁ τῶν Κελλίων ἐπολε- μήθη εἰς πορνείαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ λογισμός· Υπαγε, λάβε γυναῖκα. Καὶ ἀναστὰς ἐποίησε πηλόν, καὶ ἔπλασε γυναῖκα, καὶ λέγει ἑαυτῷ· Ἰδοὺ ἡ γυνή σου χρεία οὖν ἐργάζεσθαι πολλά, ἵνα θρέψεις αυτ τήν. Καὶ ἠργάζετο κοπιών πολλά. Και μεθ' ἡμέραν, • : APOPHTHEGMATA PATRUM. riam. Ait illi senex : Quare non funditis preces, atque a Deo poscitis? Tum frater: Et oramus, et supplicamus; nec pluit. Excepit senex : Omnino mon oratis intente. Vis autem cognoscere quod ita est? Et extendit manus ad cœlum in oratione. Confestimque defluxit pluvia. Quod cum vidisset frater, territus est, ac in faciem prostravit se, ve- nerans eum. At senex fugit. Porro frater quid contigisset nuntiavit cunctis. Et qui audierunt, glo- rificaverunt Deum. De abbate Χanthia. et per unum verbum justus effectus est; Judas cum apostolis recensebatur, et una nocte amisit omnem laborem, descenditque e cœlis in infernum. Proinde C D nemo in boni operis felicitate constitutus, glorietur. Omnes enim qui confiderunt in semetipsis, prolapsi sunt. Terenutbim quo vero loci diversatus est, propter exercitationis laborem attulerunt ei modicum vini. Quidam autem audito eum adesse, dæmoniacum adduxerunt. Cœpit dæmon opprobrare seni : Ad vini potorem hunc adduxistis nie. Et senex quidem noluit eum ejicere; sed propter exprobrationem dixit : Christo credo, quod antequam ebiberim po- culum hoc, exibis. Utque cœpit senex bibere, cla- mavit demon in liæc verba : Uris me, uris me. Et antequam haustum complesset, per gratiam Christi egressus est. amorem habet, et in judicium non venit. Principium littera 0. De abbate Olympio. lium descendens aliquando in Scetim, venit ad cel- lam meam, ibique pernoctavit. Videns autem mo- nachorum vivendi rationem, ait mihi : Ita agentes, nililne conspicitis a Deo vestro? Dico ei : Nihil. Excipit sacerdos : Certe nobis sacrificantibus Deo nostro, nihil ille a nobis abscondit, sed sua myste- ria revelat. Vos vero, post tot labores, vigilias, se- cessiones, et austeritates, aiu', Nihil intuemur? Om- nino igitur, si nihil aspicitis, cogitationes malas retinetis in cordibus vestris, quæ vos a Deo vestro sejungunt, atque ideo non revelat vobis mysteria sua. Abii ego, nuntiavique senibus verba sacerdo- tis. Illi admirati sunt, affirmaruntque ita esse, quia impuræ cogitationes separant Deum ab homine. fornicationem. Et mentem ejus subit cogitatio hæc Vade, accipe uxorem. Itaque surgens lutum confe- cit, ac formavit mulierem. Dicitque apud se : Ecce uxor tua. Oportet igitur multum operari, quo alas cam. Unde operabatur, laborans plurimum. Paulo 1. Dictum abbatis Xanthiæ : Latro in cruce erat, 2. Ascendit aliquando abbas Xanthias e Sceti in 3. Idem dixit : Canis melior ne est : quia et 1. Ex relatione abbatis Olympii. Sacerdos genti 2. Abbas Olympius Cellarum impugnatus est ad

διατί οὐκ εύχεσθε καὶ παρακαλεῖτε τὸν Θεόν; Λέγει Α αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εὐχόμεθα, καὶ λιτανεύομεν, καὶ οὐ βρέχει. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πάντως οὐκ εὔχεσθε ἐκτενῶς. Θέλεις δὲ γνῶναι ὅτι οὕτως ἐστί ; Καὶ ἐξέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν προστ ευχή, καὶ παραχρῆμα έβρεξεν. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς ἐφοβήθη, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ προσεκύ νησιν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἔφυγεν. Ο δὲ ἀδελφὸς ἀνήγγειλε πᾶσι τὸ γεγονός. Καὶ οἱ ἀκούσαντες ἐδό ξασαν τὸν Θεόν. Περὶ τοῦ ἀϊδα Ξανθία. α. Εἶπεν ὁ ἀββας Ξανθίας· Ο λῃστὴς ἐν τῷ σταυρῷ ἦν, καὶ ἀπὸ λόγου ἑνὸς ἐδικαιώθη· καὶ Ἰούδας μετὰ τῶν ἀποστόλων συνηριθμημένος ἦν, καὶ ἐν νυκτὶ μιᾷ ἀπώλεσε πάντα τὸν κάματον, καὶ β κατέβη ἐξ οὐρανῶν εἰς ᾅδην. Διὸ μηδεὶς εὐπραγῶν καυχάσθω· πάντες γὰρ οἱ πεποιθότες ἐφ' ἑαυτοῖς Επεσον. β. Ανέβη ποτὲ ὁ ἀββᾶς Ξανθίας ἀπὸ Σκήτεως εἰς Τερενοῦθιν· καὶ ὅπου κατέλυσε, διὰ τὸν κόπον τῆς ἀσκήσεως ἤνεγκαν αὐτῷ ὀλίγον οἶνον. Ακούσαντες δέ τινες ἤνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζόμενον. Καὶ ἤρξατο ὁ δαίμων λοιδορεῖν τὸν γέροντα· Πρὸς τὸν οἰνοπότην τοῦτον ἠνέγκατέ με. Καὶ ὁ μὲν γέρων οὐκ ἤθελεν αὐτὸν ἐκβαλεῖν· διὰ δὲ τὸν ὀνειδισμὸν ἔλεγε· Πιο στεύω τῷ Χριστῷ, ὅτι οὐ μὴ τελέσω τὸ ποτήριον το τοῦτο, ἕως οὗ ἐξέλθῃς. Καὶ ὡς ήρξατο ὁ γέρων πίσ νειν, ἔκραξεν ὁ δαίμων, λέγων· Καίεις με, καίεις με. Καὶ πρὸ τοῦ τελέσαι, ἐξῆλθε διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστού. γ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι Ὁ κύων κρείσσων μου ἐστι· διότι καὶ ἀγάπην ἔχει, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρ- χεται. Αρχὴ τοῦ Ο στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ολυμπίου. α΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ολύμπιος, ὅτι Κατέβη ποτέ ἱερεὺς τῶν Ἑλλήνων εἰς Σκῆτιν, καὶ ἦλθεν εἰς τὸ κελλίον μου, καὶ ἐκοιμήθη· καὶ θεασάμενος τὴν δια- γωγὴν τῶν μοναχῶν, λέγει μοι· Οὕτως διάγοντες, οὐδὲν θεωρεῖτε παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν ; Καὶ λέγω αὐτῷ· Οὐχε. Καὶ λέγει μοι ὁ ἱερεύς· Τέως ἡμῶν ἱερουρ- γούντων τῷ θεῷ ἡμῶν, οὐδὲν κρύπτει ἀφ᾿ ἡμῶν, ἀλλὰ ἀποκαλύπτει ἡμῖν τὰ μυστήρια αὐτοῦ· καὶ ὑμεῖς τοσούτους κόπους ποιοῦντες, ἀγρυπνίας, ήσυ χίας καὶ ἀσκήσεις, λέγεις ὅτι οὐδὲν θεωροῦμεν Πάντως οὖν, εἰ οὐδὲν θεωρεῖτε, λογισμούς πονη μοὺς ἔχετε εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, τοὺς χωρίζοντας ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀποκα- λύπτεται ὑμῖν τὰ μυστήρια αὐτοῦ. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγγειλα τοῖς γέρουσι τὰ ῥήματα τοῦ ἱερέως. Καὶ ἐθαύμασαν, καὶ εἶπαν ὅτι οὕτως ἐστίν. Οἱ γὰρ ἀκάθαρτοι λογισμοί χωρίζουσι τὸν Θεὸν ἀπὸ τοῦ ἀν θρώπου. ; β. Ὁ ἀββᾶς Ολύμπιος ὁ τῶν Κελλίων ἐπολε- μήθη εἰς πορνείαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ λογισμός· Υπαγε, λάβε γυναῖκα. Καὶ ἀναστὰς ἐποίησε πηλόν, καὶ ἔπλασε γυναῖκα, καὶ λέγει ἑαυτῷ· Ἰδοὺ ἡ γυνή σου χρεία οὖν ἐργάζεσθαι πολλά, ἵνα θρέψεις αυτ τήν. Καὶ ἠργάζετο κοπιών πολλά. Και μεθ' ἡμέραν, • : APOPHTHEGMATA PATRUM. riam. Ait illi senex : Quare non funditis preces, atque a Deo poscitis? Tum frater: Et oramus, et supplicamus; nec pluit. Excepit senex : Omnino mon oratis intente. Vis autem cognoscere quod ita est? Et extendit manus ad cœlum in oratione. Confestimque defluxit pluvia. Quod cum vidisset frater, territus est, ac in faciem prostravit se, ve- nerans eum. At senex fugit. Porro frater quid contigisset nuntiavit cunctis. Et qui audierunt, glo- rificaverunt Deum. De abbate Χanthia. et per unum verbum justus effectus est; Judas cum apostolis recensebatur, et una nocte amisit omnem laborem, descenditque e cœlis in infernum. Proinde C D nemo in boni operis felicitate constitutus, glorietur. Omnes enim qui confiderunt in semetipsis, prolapsi sunt. Terenutbim quo vero loci diversatus est, propter exercitationis laborem attulerunt ei modicum vini. Quidam autem audito eum adesse, dæmoniacum adduxerunt. Cœpit dæmon opprobrare seni : Ad vini potorem hunc adduxistis nie. Et senex quidem noluit eum ejicere; sed propter exprobrationem dixit : Christo credo, quod antequam ebiberim po- culum hoc, exibis. Utque cœpit senex bibere, cla- mavit demon in liæc verba : Uris me, uris me. Et antequam haustum complesset, per gratiam Christi egressus est. amorem habet, et in judicium non venit. Principium littera 0. De abbate Olympio. lium descendens aliquando in Scetim, venit ad cel- lam meam, ibique pernoctavit. Videns autem mo- nachorum vivendi rationem, ait mihi : Ita agentes, nililne conspicitis a Deo vestro? Dico ei : Nihil. Excipit sacerdos : Certe nobis sacrificantibus Deo nostro, nihil ille a nobis abscondit, sed sua myste- ria revelat. Vos vero, post tot labores, vigilias, se- cessiones, et austeritates, aiu', Nihil intuemur? Om- nino igitur, si nihil aspicitis, cogitationes malas retinetis in cordibus vestris, quæ vos a Deo vestro sejungunt, atque ideo non revelat vobis mysteria sua. Abii ego, nuntiavique senibus verba sacerdo- tis. Illi admirati sunt, affirmaruntque ita esse, quia impuræ cogitationes separant Deum ab homine. fornicationem. Et mentem ejus subit cogitatio hæc Vade, accipe uxorem. Itaque surgens lutum confe- cit, ac formavit mulierem. Dicitque apud se : Ecce uxor tua. Oportet igitur multum operari, quo alas cam. Unde operabatur, laborans plurimum. Paulo 1. Dictum abbatis Xanthiæ : Latro in cruce erat, 2. Ascendit aliquando abbas Xanthias e Sceti in 3. Idem dixit : Canis melior ne est : quia et 1. Ex relatione abbatis Olympii. Sacerdos genti 2. Abbas Olympius Cellarum impugnatus est ad

διατί οὐκ εύχεσθε καὶ παρακαλεῖτε τὸν Θεόν; Λέγει Α αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Καὶ εὐχόμεθα, καὶ λιτανεύομεν, καὶ οὐ βρέχει. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πάντως οὐκ εὔχεσθε ἐκτενῶς. Θέλεις δὲ γνῶναι ὅτι οὕτως ἐστί ; Καὶ ἐξέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν προστ ευχή, καὶ παραχρῆμα έβρεξεν. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς ἐφοβήθη, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ προσεκύ νησιν αὐτῷ. Ὁ δὲ γέρων ἔφυγεν. Ο δὲ ἀδελφὸς ἀνήγγειλε πᾶσι τὸ γεγονός. Καὶ οἱ ἀκούσαντες ἐδό ξασαν τὸν Θεόν. Περὶ τοῦ ἀϊδα Ξανθία. α. Εἶπεν ὁ ἀββας Ξανθίας· Ο λῃστὴς ἐν τῷ σταυρῷ ἦν, καὶ ἀπὸ λόγου ἑνὸς ἐδικαιώθη· καὶ Ἰούδας μετὰ τῶν ἀποστόλων συνηριθμημένος ἦν, καὶ ἐν νυκτὶ μιᾷ ἀπώλεσε πάντα τὸν κάματον, καὶ β κατέβη ἐξ οὐρανῶν εἰς ᾅδην. Διὸ μηδεὶς εὐπραγῶν καυχάσθω· πάντες γὰρ οἱ πεποιθότες ἐφ' ἑαυτοῖς Επεσον. β. Ανέβη ποτὲ ὁ ἀββᾶς Ξανθίας ἀπὸ Σκήτεως εἰς Τερενοῦθιν· καὶ ὅπου κατέλυσε, διὰ τὸν κόπον τῆς ἀσκήσεως ἤνεγκαν αὐτῷ ὀλίγον οἶνον. Ακούσαντες δέ τινες ἤνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζόμενον. Καὶ ἤρξατο ὁ δαίμων λοιδορεῖν τὸν γέροντα· Πρὸς τὸν οἰνοπότην τοῦτον ἠνέγκατέ με. Καὶ ὁ μὲν γέρων οὐκ ἤθελεν αὐτὸν ἐκβαλεῖν· διὰ δὲ τὸν ὀνειδισμὸν ἔλεγε· Πιο στεύω τῷ Χριστῷ, ὅτι οὐ μὴ τελέσω τὸ ποτήριον το τοῦτο, ἕως οὗ ἐξέλθῃς. Καὶ ὡς ήρξατο ὁ γέρων πίσ νειν, ἔκραξεν ὁ δαίμων, λέγων· Καίεις με, καίεις με. Καὶ πρὸ τοῦ τελέσαι, ἐξῆλθε διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστού. γ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι Ὁ κύων κρείσσων μου ἐστι· διότι καὶ ἀγάπην ἔχει, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρ- χεται. Αρχὴ τοῦ Ο στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ολυμπίου. α΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ολύμπιος, ὅτι Κατέβη ποτέ ἱερεὺς τῶν Ἑλλήνων εἰς Σκῆτιν, καὶ ἦλθεν εἰς τὸ κελλίον μου, καὶ ἐκοιμήθη· καὶ θεασάμενος τὴν δια- γωγὴν τῶν μοναχῶν, λέγει μοι· Οὕτως διάγοντες, οὐδὲν θεωρεῖτε παρὰ τῷ Θεῷ ὑμῶν ; Καὶ λέγω αὐτῷ· Οὐχε. Καὶ λέγει μοι ὁ ἱερεύς· Τέως ἡμῶν ἱερουρ- γούντων τῷ θεῷ ἡμῶν, οὐδὲν κρύπτει ἀφ᾿ ἡμῶν, ἀλλὰ ἀποκαλύπτει ἡμῖν τὰ μυστήρια αὐτοῦ· καὶ ὑμεῖς τοσούτους κόπους ποιοῦντες, ἀγρυπνίας, ήσυ χίας καὶ ἀσκήσεις, λέγεις ὅτι οὐδὲν θεωροῦμεν Πάντως οὖν, εἰ οὐδὲν θεωρεῖτε, λογισμούς πονη μοὺς ἔχετε εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, τοὺς χωρίζοντας ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀποκα- λύπτεται ὑμῖν τὰ μυστήρια αὐτοῦ. Καὶ ἀπῆλθον, καὶ ἀνήγγειλα τοῖς γέρουσι τὰ ῥήματα τοῦ ἱερέως. Καὶ ἐθαύμασαν, καὶ εἶπαν ὅτι οὕτως ἐστίν. Οἱ γὰρ ἀκάθαρτοι λογισμοί χωρίζουσι τὸν Θεὸν ἀπὸ τοῦ ἀν θρώπου. ; β. Ὁ ἀββᾶς Ολύμπιος ὁ τῶν Κελλίων ἐπολε- μήθη εἰς πορνείαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ λογισμός· Υπαγε, λάβε γυναῖκα. Καὶ ἀναστὰς ἐποίησε πηλόν, καὶ ἔπλασε γυναῖκα, καὶ λέγει ἑαυτῷ· Ἰδοὺ ἡ γυνή σου χρεία οὖν ἐργάζεσθαι πολλά, ἵνα θρέψεις αυτ τήν. Καὶ ἠργάζετο κοπιών πολλά. Και μεθ' ἡμέραν, • : APOPHTHEGMATA PATRUM. riam. Ait illi senex : Quare non funditis preces, atque a Deo poscitis? Tum frater: Et oramus, et supplicamus; nec pluit. Excepit senex : Omnino mon oratis intente. Vis autem cognoscere quod ita est? Et extendit manus ad cœlum in oratione. Confestimque defluxit pluvia. Quod cum vidisset frater, territus est, ac in faciem prostravit se, ve- nerans eum. At senex fugit. Porro frater quid contigisset nuntiavit cunctis. Et qui audierunt, glo- rificaverunt Deum. De abbate Χanthia. et per unum verbum justus effectus est; Judas cum apostolis recensebatur, et una nocte amisit omnem laborem, descenditque e cœlis in infernum. Proinde C D nemo in boni operis felicitate constitutus, glorietur. Omnes enim qui confiderunt in semetipsis, prolapsi sunt. Terenutbim quo vero loci diversatus est, propter exercitationis laborem attulerunt ei modicum vini. Quidam autem audito eum adesse, dæmoniacum adduxerunt. Cœpit dæmon opprobrare seni : Ad vini potorem hunc adduxistis nie. Et senex quidem noluit eum ejicere; sed propter exprobrationem dixit : Christo credo, quod antequam ebiberim po- culum hoc, exibis. Utque cœpit senex bibere, cla- mavit demon in liæc verba : Uris me, uris me. Et antequam haustum complesset, per gratiam Christi egressus est. amorem habet, et in judicium non venit. Principium littera 0. De abbate Olympio. lium descendens aliquando in Scetim, venit ad cel- lam meam, ibique pernoctavit. Videns autem mo- nachorum vivendi rationem, ait mihi : Ita agentes, nililne conspicitis a Deo vestro? Dico ei : Nihil. Excipit sacerdos : Certe nobis sacrificantibus Deo nostro, nihil ille a nobis abscondit, sed sua myste- ria revelat. Vos vero, post tot labores, vigilias, se- cessiones, et austeritates, aiu', Nihil intuemur? Om- nino igitur, si nihil aspicitis, cogitationes malas retinetis in cordibus vestris, quæ vos a Deo vestro sejungunt, atque ideo non revelat vobis mysteria sua. Abii ego, nuntiavique senibus verba sacerdo- tis. Illi admirati sunt, affirmaruntque ita esse, quia impuræ cogitationes separant Deum ab homine. fornicationem. Et mentem ejus subit cogitatio hæc Vade, accipe uxorem. Itaque surgens lutum confe- cit, ac formavit mulierem. Dicitque apud se : Ecce uxor tua. Oportet igitur multum operari, quo alas cam. Unde operabatur, laborans plurimum. Paulo 1. Dictum abbatis Xanthiæ : Latro in cruce erat, 2. Ascendit aliquando abbas Xanthias e Sceti in 3. Idem dixit : Canis melior ne est : quia et 1. Ex relatione abbatis Olympii. Sacerdos genti 2. Abbas Olympius Cellarum impugnatus est ad

Αρχὴ τοῦ Π στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀίδα Ποιμένος. α. Απῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτε ἦν νεώ περος, πρός τινα γέροντα, ερωτῆσαι αὐτῷ τρεῖς λο γισμούς. Ὡς οὖν ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, ἐληθάρ- γησεν ἕνα ἐκ τῶν τριῶν· καὶ ἀνέκαμψεν εἰς τὸ κελ- λέον ἑαυτοῦ· καὶ ὡς ἔθηκε τὴν χεῖρα ἀνοίξαι τὸ 41.68 κλειδίον, ἐμνήσθη τὸν λόγον ἐν ἐληθάργησε· καὶ ἀφῆκε τὸ κλειδίον, καὶ ἀνέκαμψε πρὸς τὸν γέροντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἑτάχυνας τοῦ ἐλθεῖν, ἀδελφέ. Καὶ διηγήσατο αὐτῷ, ὅτι Οτε ἔθηκα τὴν χειρά μου λαβεῖν τὸ κλειδίον, ἐμνήσθην τὸν λόγον ἐν ἐζήτουν, καὶ οὐκ ἤνοιξα, διὰ τοῦτο ἀνέκαμψα. Εν δὲ τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ πολὺ σφόδρα. Έλεγε δὲ αὐτῷ ὁ γέρων Αγγέλων Ποιμήν· καὶ λαληθή- σεταί σου τὸ ὄνομα ἐν πάσῃ τῇ Αἰγύπτου. +3 Η β. Έσχε ποτέ Παήσιος ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀββᾶ Πα- μένος σχέσιν μετά τινος “ ἔξω τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Ὁ δὲ ἀββάς Ποιμήν οὐκ ἤθελε, καὶ ἀναστὰς ἔφυγε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αμμωναν, καὶ λέγει αὐτῷ· Παή- στις ὁ ἀδελφής μου έχει πρός τινα σχέσιν, καὶ οὐκ ἀναπαύομαι. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνάς· Παμήν, ἀκμὴν ζῇς; Υπαγε, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ θὲς εἰς τὴν καρδίαν σου, ὅτι ἤδη ἔχεις ἐνιαυτὸν ἐν τῷ μνήματι. Β γ. Ηλθόν ποτε πρεσβύτεροι τῆς χώρας εἰς τὰ μοναστήρια ὅπου ἦν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· καὶ εἰσῆλθεν € 1661; 'Ανούς, καὶ λέγει αὐτῷ· Καλέσωμεν τοὺς πρεσβυτέρου; ὧδε σήμερον. Καὶ στάντος αὐτοῦ ἐπὶ πολύ, οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ ἀπόκρισιν. Καὶ λυπηθεὶς ἐξῆλθε. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ καθήμενοι ἐγγὺς αὐτοῦ· Δεδα, διατί οὐκ ἔδωκας αὐτῷ ἀπόκρισιν; Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀδδα; Ποιμήν· Εγώ πρᾶγμα οὐκ ἔχω· ἀπέθανον γάρ· ὁ δὲ νεκρὸς οὐ λαλεῖ 10. δ. Γέρων τις ἦν ἐν Αἰγύπτῳ πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τοὺς περὶ τὸν ἀσσᾶν Ποιμένα, καὶ εἶχε γνῶσιν καὶ τιμὴν πολλήν. Ὡς οὖν ἀνέβησαν οἱ περὶ τὸν ἀββᾶν Πα μένα ἀπὸ τῆς Σκήτεως, ἀφῆκαν αὐτὸν τ' οἱ ἄνθρω πας, καὶ ἤρχοντο πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα. Καὶ ἐθλι- στο 1, καὶ λέγει τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ· Τί ποιήσωμεν το μεγάλο γέροντι τούτῳ, ὅτι εἰς θλίψιν ἔβαλεν ἡμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καταλιπόντες τὸν γέροντα, καὶ ἡμῖν μηδὲν οὖσι προσέχοντες; πῶς οὖν δυνάμεθα θε ραπεῦσαι τὸν γέροντα; Λέγει δὲ αὐτοῖς· Ποιήσατε μικρά βρώματα, καὶ λάβετε σαΐτην οίνου (75) · καὶ ἄγωμεν πρὸς αὐτὸν, γευσώμεθα ὁμοῦ· τάχα ἐν τούτῳ Ευνησώμεθα θεραπεῦσαι αὐτόν. Ἐβάστασαν οὖν τὰ βρώματα, καὶ ἀπῆλθον. Καὶ ὡς ἔκρουσαν τὴν θύραν, ἐπήκουσεν ἐν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ, λέγων· Τίνες ἐστέ; Οἱ δὲ εἶπον· Λάλησον τῷ ἀ€64, ὅτι ὁ Ποιμήν ἐστι θέλων εὐλογηθῆναι παρὰ σοῦ. Καὶ τοῦτο τοῦ μαθητοῦ σε η ΔΙ. ἀπίει [ἀπῄει] λαβεῖν το ἀγελῶν. * Αl. τινών. • Αl. μετὰ τινῶν. γέρων, καὶ ἐκαπολήγει αὐτούς. Ηκουσεν οὖν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, καὶ ἐθλίβη. “ ΑΙ. ὑπήκουσεν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A C D Principium litteræ II. De abbate Punene, seu Pastore. 3:3 cuus esset juvenis, ad senem quemdam, ut interro garet eum de tribus cogitationibus. Ut ergo perve nit ad senem, oblitus est unam e tribus: el reversus est in cellam suam; sed ubi manum posuit quo clavis aperiret, recordatus est obliti sermonis. Unde dimissa clave, rediit ad senem. Qui ait illi : Prope- rasti ut venires, frater. Ifie narravit : Quando posui manum meam ad sumendam clavem, recordatus sum verbi quod quærebam, nec aperui; ideoque reversus sum. Erat autem spatium viæ plurimum. Dixit ei senex : Gregum Pœmen, id est pastor. Et nomen tuum sermone hominum celebratitur per universam Egypti regionem. inter Paesium fratrem abbatis Pœmenis et alium queindain extra cellam suam : Abbas vero Pœmen nolebat. Unde exsurgens fugit ad abbatem Ammonam, dicitque ei : Frater meus Paesius habet cum quo- dam familiaritatem, quæ me quiete vivere non sinit. Ait illi abbas Ammonas : Pœmen, adhuc vivis ? Vade, sede in cella tua ; et pone in corde tuo, quasi jam ab anno jaceres in sepulcro. ad monasteria, ubi erat abbas Poenen : et ingressus est abbas Anub, dixitque ei : Invitemus bodie hic presbyteros. Cumque diu stetisset, non dedit illi responsum. Quocirca tristis exiit. Aiunt ei qui juxta sedebant : Abba, cur non respondisti ei? Excepit abbas Pœinen : Ego causam culpamque non habeo. Mortuus enim sum. Mortuus autem non loquitur. quam eo venisset abbas Piemen cum suis, eralque multum notus atque bonoratus. Ut ergo e Sceti ascendit Pœmen cum sociis, homines reliquerunt senem, et veniebant ad abbatem Pœmenem; qui angelatur. Itaque dicit fratribus suis : Quid faciemus magno seni huic, quia nos in molestias miserunt homines, derelinquendo senem, ac nobis, qui nihil sumus, attendendo? Quonam igitur modo poterimus senis animum curare? Adjecit : Conficite parum edu- lii, et accipite sailem vini; pergamusque, ac una manducemus : forte per hoc poterimus delinire eum. Portaverunt igitur cibus, et profecti sunt. Ut au- tem fores pulsaverunt, audiens senis discipulus, interrogavit: Quinam estis ? illi exceperunt: Refer abbati: Pamen est, qui vult benedici a te. Quod cum discipulus puntiasset, ille significavit, his * Al. Lat. sit explicatur a S. Epiphanio lib. De mensuris et ponderibus, cap. 24. Sed et Palladius list. Laus., cap. 23, ea voce utitur. 1. (71) Profectus est aliquando alias Pomen, 2. (72) Quodam tempore familiaritas intercessit 3. (73) Venerunt aliquando regionis presbyteri 4. (74) Senex quidam degebat in Ægypto aute- 4. μὴ οὖν λογίσονται με ὅτι ὧδε εἰμι ἔσω μετ' αὐτῶν. 47 ΑΙ. τὸν γέροντα. Η Al. καὶ ἐφθύνει ὁ (71) Λάβετε σαΐτην οἶνου. Saites quæ mensura (72) Vit. Patr. xi, 19. (73) Vit. Patr. xvi, 8; Append. p. 1005, n. 18. (74) Vit. Patr. x, 38. 75) Vit. Patr. 111, 93; xvit, 8.

Αρχὴ τοῦ Π στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀίδα Ποιμένος. α. Απῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτε ἦν νεώ περος, πρός τινα γέροντα, ερωτῆσαι αὐτῷ τρεῖς λο γισμούς. Ὡς οὖν ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, ἐληθάρ- γησεν ἕνα ἐκ τῶν τριῶν· καὶ ἀνέκαμψεν εἰς τὸ κελ- λέον ἑαυτοῦ· καὶ ὡς ἔθηκε τὴν χεῖρα ἀνοίξαι τὸ 41.68 κλειδίον, ἐμνήσθη τὸν λόγον ἐν ἐληθάργησε· καὶ ἀφῆκε τὸ κλειδίον, καὶ ἀνέκαμψε πρὸς τὸν γέροντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἑτάχυνας τοῦ ἐλθεῖν, ἀδελφέ. Καὶ διηγήσατο αὐτῷ, ὅτι Οτε ἔθηκα τὴν χειρά μου λαβεῖν τὸ κλειδίον, ἐμνήσθην τὸν λόγον ἐν ἐζήτουν, καὶ οὐκ ἤνοιξα, διὰ τοῦτο ἀνέκαμψα. Εν δὲ τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ πολὺ σφόδρα. Έλεγε δὲ αὐτῷ ὁ γέρων Αγγέλων Ποιμήν· καὶ λαληθή- σεταί σου τὸ ὄνομα ἐν πάσῃ τῇ Αἰγύπτου. +3 Η β. Έσχε ποτέ Παήσιος ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀββᾶ Πα- μένος σχέσιν μετά τινος “ ἔξω τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Ὁ δὲ ἀββάς Ποιμήν οὐκ ἤθελε, καὶ ἀναστὰς ἔφυγε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αμμωναν, καὶ λέγει αὐτῷ· Παή- στις ὁ ἀδελφής μου έχει πρός τινα σχέσιν, καὶ οὐκ ἀναπαύομαι. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αμμωνάς· Παμήν, ἀκμὴν ζῇς; Υπαγε, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου, καὶ θὲς εἰς τὴν καρδίαν σου, ὅτι ἤδη ἔχεις ἐνιαυτὸν ἐν τῷ μνήματι. Β γ. Ηλθόν ποτε πρεσβύτεροι τῆς χώρας εἰς τὰ μοναστήρια ὅπου ἦν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· καὶ εἰσῆλθεν € 1661; 'Ανούς, καὶ λέγει αὐτῷ· Καλέσωμεν τοὺς πρεσβυτέρου; ὧδε σήμερον. Καὶ στάντος αὐτοῦ ἐπὶ πολύ, οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ ἀπόκρισιν. Καὶ λυπηθεὶς ἐξῆλθε. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ καθήμενοι ἐγγὺς αὐτοῦ· Δεδα, διατί οὐκ ἔδωκας αὐτῷ ἀπόκρισιν; Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀδδα; Ποιμήν· Εγώ πρᾶγμα οὐκ ἔχω· ἀπέθανον γάρ· ὁ δὲ νεκρὸς οὐ λαλεῖ 10. δ. Γέρων τις ἦν ἐν Αἰγύπτῳ πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τοὺς περὶ τὸν ἀσσᾶν Ποιμένα, καὶ εἶχε γνῶσιν καὶ τιμὴν πολλήν. Ὡς οὖν ἀνέβησαν οἱ περὶ τὸν ἀββᾶν Πα μένα ἀπὸ τῆς Σκήτεως, ἀφῆκαν αὐτὸν τ' οἱ ἄνθρω πας, καὶ ἤρχοντο πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα. Καὶ ἐθλι- στο 1, καὶ λέγει τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ· Τί ποιήσωμεν το μεγάλο γέροντι τούτῳ, ὅτι εἰς θλίψιν ἔβαλεν ἡμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καταλιπόντες τὸν γέροντα, καὶ ἡμῖν μηδὲν οὖσι προσέχοντες; πῶς οὖν δυνάμεθα θε ραπεῦσαι τὸν γέροντα; Λέγει δὲ αὐτοῖς· Ποιήσατε μικρά βρώματα, καὶ λάβετε σαΐτην οίνου (75) · καὶ ἄγωμεν πρὸς αὐτὸν, γευσώμεθα ὁμοῦ· τάχα ἐν τούτῳ Ευνησώμεθα θεραπεῦσαι αὐτόν. Ἐβάστασαν οὖν τὰ βρώματα, καὶ ἀπῆλθον. Καὶ ὡς ἔκρουσαν τὴν θύραν, ἐπήκουσεν ἐν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ, λέγων· Τίνες ἐστέ; Οἱ δὲ εἶπον· Λάλησον τῷ ἀ€64, ὅτι ὁ Ποιμήν ἐστι θέλων εὐλογηθῆναι παρὰ σοῦ. Καὶ τοῦτο τοῦ μαθητοῦ σε η ΔΙ. ἀπίει [ἀπῄει] λαβεῖν το ἀγελῶν. * Αl. τινών. • Αl. μετὰ τινῶν. γέρων, καὶ ἐκαπολήγει αὐτούς. Ηκουσεν οὖν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, καὶ ἐθλίβη. “ ΑΙ. ὑπήκουσεν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A C D Principium litteræ II. De abbate Punene, seu Pastore. 3:3 cuus esset juvenis, ad senem quemdam, ut interro garet eum de tribus cogitationibus. Ut ergo perve nit ad senem, oblitus est unam e tribus: el reversus est in cellam suam; sed ubi manum posuit quo clavis aperiret, recordatus est obliti sermonis. Unde dimissa clave, rediit ad senem. Qui ait illi : Prope- rasti ut venires, frater. Ifie narravit : Quando posui manum meam ad sumendam clavem, recordatus sum verbi quod quærebam, nec aperui; ideoque reversus sum. Erat autem spatium viæ plurimum. Dixit ei senex : Gregum Pœmen, id est pastor. Et nomen tuum sermone hominum celebratitur per universam Egypti regionem. inter Paesium fratrem abbatis Pœmenis et alium queindain extra cellam suam : Abbas vero Pœmen nolebat. Unde exsurgens fugit ad abbatem Ammonam, dicitque ei : Frater meus Paesius habet cum quo- dam familiaritatem, quæ me quiete vivere non sinit. Ait illi abbas Ammonas : Pœmen, adhuc vivis ? Vade, sede in cella tua ; et pone in corde tuo, quasi jam ab anno jaceres in sepulcro. ad monasteria, ubi erat abbas Poenen : et ingressus est abbas Anub, dixitque ei : Invitemus bodie hic presbyteros. Cumque diu stetisset, non dedit illi responsum. Quocirca tristis exiit. Aiunt ei qui juxta sedebant : Abba, cur non respondisti ei? Excepit abbas Pœinen : Ego causam culpamque non habeo. Mortuus enim sum. Mortuus autem non loquitur. quam eo venisset abbas Piemen cum suis, eralque multum notus atque bonoratus. Ut ergo e Sceti ascendit Pœmen cum sociis, homines reliquerunt senem, et veniebant ad abbatem Pœmenem; qui angelatur. Itaque dicit fratribus suis : Quid faciemus magno seni huic, quia nos in molestias miserunt homines, derelinquendo senem, ac nobis, qui nihil sumus, attendendo? Quonam igitur modo poterimus senis animum curare? Adjecit : Conficite parum edu- lii, et accipite sailem vini; pergamusque, ac una manducemus : forte per hoc poterimus delinire eum. Portaverunt igitur cibus, et profecti sunt. Ut au- tem fores pulsaverunt, audiens senis discipulus, interrogavit: Quinam estis ? illi exceperunt: Refer abbati: Pamen est, qui vult benedici a te. Quod cum discipulus puntiasset, ille significavit, his * Al. Lat. sit explicatur a S. Epiphanio lib. De mensuris et ponderibus, cap. 24. Sed et Palladius list. Laus., cap. 23, ea voce utitur. 1. (71) Profectus est aliquando alias Pomen, 2. (72) Quodam tempore familiaritas intercessit 3. (73) Venerunt aliquando regionis presbyteri 4. (74) Senex quidam degebat in Ægypto aute- 4. μὴ οὖν λογίσονται με ὅτι ὧδε εἰμι ἔσω μετ' αὐτῶν. 47 ΑΙ. τὸν γέροντα. Η Al. καὶ ἐφθύνει ὁ (71) Λάβετε σαΐτην οἶνου. Saites quæ mensura (72) Vit. Patr. xi, 19. (73) Vit. Patr. xvi, 8; Append. p. 1005, n. 18. (74) Vit. Patr. x, 38. 75) Vit. Patr. 111, 93; xvit, 8.

ἀναγγείλαντος, εδήλωσεν, εἰπών· Ὕπαγε, οὐ σχολ λάζω. Οἱ δὲ ὑπέμειναν εἰς τὸ καῦμα, λέγοντες· Οὐκ ἀναχωροῦμεν, ἐὰν μὴ καταξιωθῶμεν τοῦ γέροντος. Ὁ δὲ γέρων, ἰδὼν τὴν ταπείνωσιν αὐτῶν καὶ τὴν ὑπο μονήν, κατανυγείς, ανέωξεν αὐτοῖς. Καὶ εἰσελθόντες ἐγεύσαντο μετ' αὐτοῦ. Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, ἔλεγε Επ' ἀληθείας, οὐκ εἰσὶ μόνα & ἀκήκοα περὶ ὑμῶν, ἀλλ᾽ ἑκατονταπλασίονα εἶδον ἐν τῷ ἔργῳ ὑμῶν. Εγένετο δὲ αὐτῶν φίλος ἀπὸ τῆς ἡμέρας εκείνης. ε. Ἠθέλησέ ποτε ὁ ἄρχων τῆς χώρας εκείνης ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ οὐ κατεδέχετο ὁ γέ ρων. Προφάσει δὲ ὡς κακοῦργον κατέσχε τὸν υἱὸν τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ, καὶ ἔβαλεν εἰς φυλακὴν, λέγων· Ἐὰν ἔλθῃ ὁ γέρων, καὶ παρακαλέσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ, ἐγὼ ἀπολύω αὐτόν. Καὶ ἦλθεν ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ κλαίου- σα πρὸς τῇ θύρα. Ὁ δὲ οὐκ ἔδωκεν αὐτῇ ἀπό κρισιν. Η δὲ ἑλοιδόρει αὐτὸν, λέγουσα· Χαλκό σπλαγχνε, ἐλέησόν με, ὅτι μονογενής μοί ἐστιν. Ο δὲ πέμψας εἶπεν αὐτῇ· Ποιμήν τέκνα οὐκ ἐγέννησε. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν. Ακούσας δὲ ἄρχων, ἔπεμψε λέγων· Κἂν λόγῳ κελεύσῃ, ἀπολύω αὐτόν. Ὁ δὲ γέρων ἀντεδήλωσε, λέγων· Ἐξέτασιν κατὰ τοὺς νόμους· καὶ εἰ ἄξιός ἐστι θανάτου, ἀποθανέτω· εἰ δὲ οὐκ ἔστιν, ὡς βούλει ποίησον 80. τοῖς τόποις ἐκείνοις ἀναχωρητής· καὶ πολλῷ χρόνι οὐ προῆλθεν. Ἐλθὼν δὲ ὁ ἀββᾶς τοῦ κοινοβίου προς τὸν γέροντα, ἀνήγγειλεν αὐτῷ περὶ τοῦ σφαλέντος. Ο δὲ εἶπε· Διώξατε αὐτόν. Έξελθὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς τοῦ κοινοβίου, εἰσῆλθεν εἰς χαράδραν, καὶ ἔκλαιεν ἐκεῖ. Εὐκαίρησαν δὲ ἀδελφοὶ ἀπερχόμενοι πρὸς τὸν 266ᾶν Ποιμένα, καὶ ἤκουσαν αὐτοῦ κλαίοντος· καὶ εἰσελθόντες εὗρον αὐτὸν ἐν μεγάλῳ πόνῳ · καὶ παρ- εκάλεσαν αὐτὸν ἄραι πρὸς τὴν γέροντα. Καὶ οὐκ ἤθελε, λέγων· Ωδε ἐγὼ ἀποθνήσκω. Ελθόντες δὲ πρὸς τὴν ἀββᾶν Ποιμένα διηγήσαντο αὐτῷ. Καὶ παρακαλέσας αὐτοὺς, ἀπέστειλε λέγων· Εἴπατε αὐτῷ, ὅτι ἡ ἀδεας Ποιμὴν φωνεί σε. Ηλθε δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ ἀδελφός· καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ γέρων τεθλιμμένον, ἀναστὰς ἡσπάσατο, καὶ χαριεντιζόμενος μετ' αὐτοῦ, παρεκάλεσε γεύσα- σθαι. 'Απέστειλε δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τινα πρὸς τὸν ἀναχωρητὴν, λέγων· Ἐκ πολλῶν ἐτῶν ἐπεθύμουν σε ἰδεῖν, ἀκούων τὰ περὶ σοῦ, καὶ ἀπὸ οκνηρίας ἀμφοτέρων οὐ συνετύχομεν ἀλλήλοις. Νῦν οὖν Θεοῦ θέλοντας, καὶ ἀφορμῆς γενομένης, σκύλθητι ἕως τῶν ὧδε καὶ βλέπομεν ἀλλήλους. Ην δὲ μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ· καὶ ἀκούσας ἔλεγεν· Εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἐπληροφόρησε τὸν γέροντα. οὐκ ἂν ἔπεμψεν ἐπ' ἐμέ. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε προς αὐτόν. Καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους μετὰ χαρᾶς ἐκάθισαν. Εἶπε δὲ αὐτῷ ἀββᾶς Ποιμήν: Δύο ἄν θρωποι ἦσαν ἐν τόπῳ τινὶ ε', καὶ ἀμφότεροι νεκρούς εἶχον· ἀφῆκε δὲ ὁ εἷς τὸν νεκρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθε κλαῦσαι τὸν τοῦ ἑτέρου. Ακούσας δὲ ὁ γέρων και ενύγη ἐπὶ τῷ λόγῳ, καὶ ἐμνήσθη ὁ ἐποίησε, καὶ εἶ ὁ δὲ ἄρχων ἀκούσας, τότε αὐτὸν ἀπέλυσεν. 18. οι ΔΙ. ενί. APPENDIX AD PALLADIUM. 33.) verbis: Abi, non niki vacat. At illi per manserunt A ad æstum solis, aientes : Non secedemus, nisi post- quam digni visi fuerimus admitti a sene. Porro se- nex, cernens humilitatem eorum, necnon patien- tiam, compunctione ductus aperuit. Et ingressi cibum sumpserunt cum eo. Cum autem manduca. rent, ille dixit: Revera, non sunt ea sola quæ de vobis audivi, sed centuplum conspexi in opere vestro. Ex illa ergo die amicus eorum exstitit. videre abbatem Pœmenem; nec admittebat senex. Igitur sumpto prætextu, quasi facinorosum com- prehensum filium sororis ejus, misit in carcerem, dicens : Si venerit senex et oraverit pro eo, ego di- anittam. Accessit soror ejus, deflens ad januam. Is vero non dedit responsum. Quare mulier maledictis his appetebat eum: Visceribus æneis prædite, mi- serere nei, quia hanc unam sobolem habeo. At ille mittens reuuntiavit: Pomen liberos non susce- pit. Atque recessit in hunc modum. lis ergo audi- tis, prases misit, aiens: Saltem verbo jubeat ; di- mittam illum. Senex vero vicissim significavit: Inquire secundum leges; et morte si dignus est, moriatur; si non est, fac ut placuerit. B C gebat autem iis in locis anachoreta, qui a longo tempore non processerat. Veniens ergo cœnobii abbas ad senem, nuntiavit ei de fratre qui delique- ral. Ait ille: Expellite eum. Egressus vero frater e conobio, intravit in speluncam, ibique febat. Con- tigit opportune ut fratres nonnulli qui ad abbatem Demenem proficiscebantur, audirent illum fentem ; qui ingressi invenerunt summo affectum dolore, hortatique sunt ut ad senem pergeret; sed noluit, dicens: Hic ego morior. Venientes porro ad abba- tem Pœmenem rem ei narraverunt. Ille precibus inductos eo remisit, dicturos fratri : Abbas Pœmen vocat te. Venit frater. Quem senex intuitus alli- clum, surrexit, complexus est, et cum eo comiter agens, rogavit ut cibum sumeret. Misit autem ab- bas Pœmen aliquem fratrum suorum ad anachore- tam, qui nuntiaret: A multis annis videre te desi- dero, postquam de rebus tuis audivi; sed ex ambo- rum pigritia non congressi sumus. Nunc erge, Deo volente, occasione oblata, laborem itineris suscipe, D ac videbimus nos. Non enim egrediebatur e cella sua. Ille audiens, apud se : Nisi Deus seni inspi- · rasset, non misisset ad me. Quocirca surgens, ac- cessit. Cumque se mutuo læti salutassent, sederunt. Tum ad eum abbas Poemen hunc instituit sermo- nem Duo homines in quodam loco degebant, qui ambo mortuos babebant apud se; dimisit unus mortuum suum, atque abiit ad plorandum mortuum alterius (78). Audiens porro senex, compunctus est ea oratione, recordatusque est rei quam fecerat • Al. add. - 5. (76) Voluit aliquando præses provinciæ illius 5. Ἐσφάλη ποτὲ ἀδελφὸς ἐν κοινοβίῳ· ἦν δὲ ἐν 6. (77) Deliquit aliquando frater in coenobio; de- (76) Vit. Patr. vult, 13; Raderi Viridar., 111, 6, (77) Vit. Patr. IX, 7. (78) Doroth. Doctr. 6,

ἀναγγείλαντος, εδήλωσεν, εἰπών· Ὕπαγε, οὐ σχολ λάζω. Οἱ δὲ ὑπέμειναν εἰς τὸ καῦμα, λέγοντες· Οὐκ ἀναχωροῦμεν, ἐὰν μὴ καταξιωθῶμεν τοῦ γέροντος. Ὁ δὲ γέρων, ἰδὼν τὴν ταπείνωσιν αὐτῶν καὶ τὴν ὑπο μονήν, κατανυγείς, ανέωξεν αὐτοῖς. Καὶ εἰσελθόντες ἐγεύσαντο μετ' αὐτοῦ. Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, ἔλεγε Επ' ἀληθείας, οὐκ εἰσὶ μόνα & ἀκήκοα περὶ ὑμῶν, ἀλλ᾽ ἑκατονταπλασίονα εἶδον ἐν τῷ ἔργῳ ὑμῶν. Εγένετο δὲ αὐτῶν φίλος ἀπὸ τῆς ἡμέρας εκείνης. ε. Ἠθέλησέ ποτε ὁ ἄρχων τῆς χώρας εκείνης ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ οὐ κατεδέχετο ὁ γέ ρων. Προφάσει δὲ ὡς κακοῦργον κατέσχε τὸν υἱὸν τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ, καὶ ἔβαλεν εἰς φυλακὴν, λέγων· Ἐὰν ἔλθῃ ὁ γέρων, καὶ παρακαλέσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ, ἐγὼ ἀπολύω αὐτόν. Καὶ ἦλθεν ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ κλαίου- σα πρὸς τῇ θύρα. Ὁ δὲ οὐκ ἔδωκεν αὐτῇ ἀπό κρισιν. Η δὲ ἑλοιδόρει αὐτὸν, λέγουσα· Χαλκό σπλαγχνε, ἐλέησόν με, ὅτι μονογενής μοί ἐστιν. Ο δὲ πέμψας εἶπεν αὐτῇ· Ποιμήν τέκνα οὐκ ἐγέννησε. Καὶ οὕτως ἀνεχώρησεν. Ακούσας δὲ ἄρχων, ἔπεμψε λέγων· Κἂν λόγῳ κελεύσῃ, ἀπολύω αὐτόν. Ὁ δὲ γέρων ἀντεδήλωσε, λέγων· Ἐξέτασιν κατὰ τοὺς νόμους· καὶ εἰ ἄξιός ἐστι θανάτου, ἀποθανέτω· εἰ δὲ οὐκ ἔστιν, ὡς βούλει ποίησον 80. τοῖς τόποις ἐκείνοις ἀναχωρητής· καὶ πολλῷ χρόνι οὐ προῆλθεν. Ἐλθὼν δὲ ὁ ἀββᾶς τοῦ κοινοβίου προς τὸν γέροντα, ἀνήγγειλεν αὐτῷ περὶ τοῦ σφαλέντος. Ο δὲ εἶπε· Διώξατε αὐτόν. Έξελθὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς τοῦ κοινοβίου, εἰσῆλθεν εἰς χαράδραν, καὶ ἔκλαιεν ἐκεῖ. Εὐκαίρησαν δὲ ἀδελφοὶ ἀπερχόμενοι πρὸς τὸν 266ᾶν Ποιμένα, καὶ ἤκουσαν αὐτοῦ κλαίοντος· καὶ εἰσελθόντες εὗρον αὐτὸν ἐν μεγάλῳ πόνῳ · καὶ παρ- εκάλεσαν αὐτὸν ἄραι πρὸς τὴν γέροντα. Καὶ οὐκ ἤθελε, λέγων· Ωδε ἐγὼ ἀποθνήσκω. Ελθόντες δὲ πρὸς τὴν ἀββᾶν Ποιμένα διηγήσαντο αὐτῷ. Καὶ παρακαλέσας αὐτοὺς, ἀπέστειλε λέγων· Εἴπατε αὐτῷ, ὅτι ἡ ἀδεας Ποιμὴν φωνεί σε. Ηλθε δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ ἀδελφός· καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ γέρων τεθλιμμένον, ἀναστὰς ἡσπάσατο, καὶ χαριεντιζόμενος μετ' αὐτοῦ, παρεκάλεσε γεύσα- σθαι. 'Απέστειλε δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τινα πρὸς τὸν ἀναχωρητὴν, λέγων· Ἐκ πολλῶν ἐτῶν ἐπεθύμουν σε ἰδεῖν, ἀκούων τὰ περὶ σοῦ, καὶ ἀπὸ οκνηρίας ἀμφοτέρων οὐ συνετύχομεν ἀλλήλοις. Νῦν οὖν Θεοῦ θέλοντας, καὶ ἀφορμῆς γενομένης, σκύλθητι ἕως τῶν ὧδε καὶ βλέπομεν ἀλλήλους. Ην δὲ μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ· καὶ ἀκούσας ἔλεγεν· Εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἐπληροφόρησε τὸν γέροντα. οὐκ ἂν ἔπεμψεν ἐπ' ἐμέ. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε προς αὐτόν. Καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους μετὰ χαρᾶς ἐκάθισαν. Εἶπε δὲ αὐτῷ ἀββᾶς Ποιμήν: Δύο ἄν θρωποι ἦσαν ἐν τόπῳ τινὶ ε', καὶ ἀμφότεροι νεκρούς εἶχον· ἀφῆκε δὲ ὁ εἷς τὸν νεκρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθε κλαῦσαι τὸν τοῦ ἑτέρου. Ακούσας δὲ ὁ γέρων και ενύγη ἐπὶ τῷ λόγῳ, καὶ ἐμνήσθη ὁ ἐποίησε, καὶ εἶ ὁ δὲ ἄρχων ἀκούσας, τότε αὐτὸν ἀπέλυσεν. 18. οι ΔΙ. ενί. APPENDIX AD PALLADIUM. 33.) verbis: Abi, non niki vacat. At illi per manserunt A ad æstum solis, aientes : Non secedemus, nisi post- quam digni visi fuerimus admitti a sene. Porro se- nex, cernens humilitatem eorum, necnon patien- tiam, compunctione ductus aperuit. Et ingressi cibum sumpserunt cum eo. Cum autem manduca. rent, ille dixit: Revera, non sunt ea sola quæ de vobis audivi, sed centuplum conspexi in opere vestro. Ex illa ergo die amicus eorum exstitit. videre abbatem Pœmenem; nec admittebat senex. Igitur sumpto prætextu, quasi facinorosum com- prehensum filium sororis ejus, misit in carcerem, dicens : Si venerit senex et oraverit pro eo, ego di- anittam. Accessit soror ejus, deflens ad januam. Is vero non dedit responsum. Quare mulier maledictis his appetebat eum: Visceribus æneis prædite, mi- serere nei, quia hanc unam sobolem habeo. At ille mittens reuuntiavit: Pomen liberos non susce- pit. Atque recessit in hunc modum. lis ergo audi- tis, prases misit, aiens: Saltem verbo jubeat ; di- mittam illum. Senex vero vicissim significavit: Inquire secundum leges; et morte si dignus est, moriatur; si non est, fac ut placuerit. B C gebat autem iis in locis anachoreta, qui a longo tempore non processerat. Veniens ergo cœnobii abbas ad senem, nuntiavit ei de fratre qui delique- ral. Ait ille: Expellite eum. Egressus vero frater e conobio, intravit in speluncam, ibique febat. Con- tigit opportune ut fratres nonnulli qui ad abbatem Demenem proficiscebantur, audirent illum fentem ; qui ingressi invenerunt summo affectum dolore, hortatique sunt ut ad senem pergeret; sed noluit, dicens: Hic ego morior. Venientes porro ad abba- tem Pœmenem rem ei narraverunt. Ille precibus inductos eo remisit, dicturos fratri : Abbas Pœmen vocat te. Venit frater. Quem senex intuitus alli- clum, surrexit, complexus est, et cum eo comiter agens, rogavit ut cibum sumeret. Misit autem ab- bas Pœmen aliquem fratrum suorum ad anachore- tam, qui nuntiaret: A multis annis videre te desi- dero, postquam de rebus tuis audivi; sed ex ambo- rum pigritia non congressi sumus. Nunc erge, Deo volente, occasione oblata, laborem itineris suscipe, D ac videbimus nos. Non enim egrediebatur e cella sua. Ille audiens, apud se : Nisi Deus seni inspi- · rasset, non misisset ad me. Quocirca surgens, ac- cessit. Cumque se mutuo læti salutassent, sederunt. Tum ad eum abbas Poemen hunc instituit sermo- nem Duo homines in quodam loco degebant, qui ambo mortuos babebant apud se; dimisit unus mortuum suum, atque abiit ad plorandum mortuum alterius (78). Audiens porro senex, compunctus est ea oratione, recordatusque est rei quam fecerat • Al. add. - 5. (76) Voluit aliquando præses provinciæ illius 5. Ἐσφάλη ποτὲ ἀδελφὸς ἐν κοινοβίῳ· ἦν δὲ ἐν 6. (77) Deliquit aliquando frater in coenobio; de- (76) Vit. Patr. vult, 13; Raderi Viridar., 111, 6, (77) Vit. Patr. IX, 7. (78) Doroth. Doctr. 6,

APOPHTHEGMATA PATRUM. πεν· Παμήν, ἄνω εἰς τὸν οὐρανόν· ἐγὼ δὲ κάτω κάτω εἰς τὴν γῆν. ζ. Περέβαλόν ποτε γέροντες πολλοὶ τῷ ἀ66. Παμένι· καὶ ἰδοὺ τις τῶν τοῦ ἀ66α Ποιμένος εἶχε επιδίον, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ κατ' ἐνέργειαν ἐπράξη ὀπίσω. Καὶ ἰδὼν ὁ πατὴρ αὐτοῦ τὸ πλῆθος τῶν Πατέρων, λαβὼν τὸ παιδίον ἔξω τοῦ μοναστη ρίου ἐκάθητο κλαίων. Ευκαίρησε δέ τινι γέροντι ἐξειθεῖν· καὶ ἰδὼν αὐτὸν εἶπε· Τί κλαίεις, ἄνθρωπε; Ὁ δὲ εἶπε· Συγγενής εἰμι τοῦ ἀββα Ποιμένος· καὶ καὶ συνέβη τῷ παιδίῳ τούτῳ ὁ πειρασμὸς οὗτος· καὶ θέλοντες τῷ γέροντι προσενεγκεῖν αὐτὸ, ἐφοβή - Οι μεν· οὐ γὰρ θέλει ἰδεῖν ἡμᾶς. Καὶ νῦν ἐὰν μάθῃ ὅτι ὧδε είμι, πέμπει καὶ διώκει με· ἐγὼ δὲ βλέπων τὴν παρουσίαν ὑμῶν, ἐτόλμησα ἐλθεῖν. Ως θέλεις οὖν, κατά, ἐλέησόν με, καὶ λάβε τὸ παιδίον ἔσω, καὶ εξεσθε περί τε αὐτοῦ. Καὶ λαβὼν αὐτὸ ὁ γέρων εἰσῆλθε, καὶ ἐχρήσατο φρονίμως, καὶ οὐ προσήνεγκεν καὶ εὐθέως τῷ ἀ66] Ποιμένι, ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν μικροτέρων ἀδελφῶν, ἔλεγε· Σφραγίσατε τὸ ταιναν. Ποιήσας δὲ πάντας κατὰ ἀκολουθίαν σφρα είσαι αὐτό, ύστερον ἤνεγκε τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι. Ὁ δὲ οὐκ ἔθελε αὐτὸ ἐγγίσαι ". Οἱ δὲ παρεκάλουν αὐτὸν, λέγοντες· Ωσπερ πάντες, καὶ σὺ 66, Πάτερ. Καὶ στενάξας, ἀναστάς εύξατο, λέγων· Ο Θεός, ἴασαι τὸ πλάσμα σου, ἵνα μὴ κυριευθῇ ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ. καὶ σφραγίσας αὐτὸ εὐθέως ἐθεράπευσε, καὶ ἀπὸ ἔδωκε τῷ πατρὶ αὐτοῦ ὑγιές. τ'. Απῆλθέ τις ἀδελφός ποτε ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ 26δα Ποιμένος ἐπὶ ξένης· καὶ κατήντησε πρός τινα ἀναχωρητὴν ἐκεῖ· ἦν γὰρ ἔχων ἀγάπην, καὶ πολλοὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. Ανήγγειλε δὲ αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς τὰ περὶ τοῦ ἀ66ᾷ Ποιμένος. Καὶ ἀκούσας τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ ἐπεπόθησεν αὐτὸν ἰδεῖν, Ἀνακάμψαντος δὲ τοῦ ἀδελφοῦ εἰς Αἴγυπτον, μετὰ χρόνον τινὰ ἀνα- στὰς ὁ ἀναχωρητής, ἦλθεν ἀπὸ τῆς ξένης εἰς Αἴ στον πρός τόν ποτε παραβαλόντα αὐτῷ ἀδελφόν • ἦν γὰρ εἰπὼν αὐτῷ τοῦ μένει. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἐκ:7- νας ἐθαύμασε, καὶ ἐχάρη λίαν. Εἶπε δὲ ὁ ἀναχωρη της Ποίησον ἀγάπην, ἆρόν με πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποι- μένα. Καὶ λαβὼν αὐτὸν ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὰ περὶ αὐτοῦ, λέγων, ὅτι Μέγας άνθρωπός ἐστι, καὶ πολλὴν ἀγάπην ἔχων, καὶ πολ Τὴν τιμὴν εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ. Ἀνήγγειλα δὲ αὐτῷ περὶ σοῦ, καὶ ἐπιθυμῶν ἰδεῖν σε ἦλθεν. Ἐδέξατο οὖν αὐτὸν μετὰ χαρᾶς, καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους ἐκάθισαν. Καὶ ἤρξατο ὁ ξενικὸς λαλεῖν ἀπὸ τῆς Γρα- φῆς, περὶ πνευματικῶν καὶ οὐρανίων. Έστρεψε δε & 16675 Ποιμὴν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ ἀπόκρισιν. Ἰδὼν δὲ ὅτι οὐ λαλεῖ μετ' αὐτοῦ, λυπηθεὶς ἐξῆλθε, καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ τῷ ἐνέγκαντι αὐτόν· Εἰς μάτην ἐποίησα ὅλην τὴν ἀποδημίαν ταύ- την. ῆλθον γὰρ πρὸς τὸν γέροντα· καὶ ἰδοὺ οὐδὲ λαλῆσαι θέλει μετ' ἐμοῦ. Εἰσῆλθε δὲ ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀδβᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· '166ᾶ, διὰ σὲ ἦλθεν ὁ μέγας ἄνθρωπος οὗτος, ἔχων τοσαύτην δόξαν » ΑΙ. ὑπέρ. " Αl. σφραγῖται. Β ποίησον. A et dixit: Pamen, sursum sursum in cœlo; ego ve ro deorsum in terra. Al. inser. ǎvw. Pamenem; cum ecce quidam ex alinibus abbatis Penienis haberet flium, cujus facies diabolo elli- ciente conversa erat retrorsum. Itaque pater intui- tus multitudinem Patrum, assumpto filio extra mo- nasterium sedebat plorans. Contigit autem ut qui- dant senex exiret. Is cernens eum, ait : Quid plo- ras, home! Respondit: Cognatus sum abbatis Pamenis, atque en puero huic accidit ista tentatio; volentes autein seni offerre timuimus. Neque enim vult videre nos. Atque nunc si compererit me ades- se, mittet ac expellet me. Ego vero ubi vidi adven- tum vestrum, ausus sum venire. Quemadmodum ergo libuerit, abba, mei miserere; introducito puerum, et orate pro illo. Senex assumens puerum intravit. Porro usus est prudentia; nec statim ob- tulit abbati Pœmeni; sed incipiens a minoribus fratribus, dicebat : Consignate puerum. Cumque fecisset ut a cunctis ex ordine consignaretur, de- mum abbati Pœmeni attulit. Is nolebat ut ad se appropinquaret. At illi rogabant, dicentes : Sicut cæteri, et tu, Pater. Tunc ingemiscens surrexit, at- que ita precatus est: Deus, sana creaturam tuam, ne ab hoste in servitutem redigatur. Et cum signas- set eum, illico curavit, sanumque patri restituit. tis Pœnenis discessit in peregrinam terranı; illic- C que venit ad quemdam anachoretam, qui charitate præditus erat, et quem adibant nulli. Frater nun- tiavit ei de abbate Pœmene. Ille auditis hominis virtutibus, desiderio Lactus est videndi eum. Re- verso igitur fratre in Ægyptum, paulo post exsur- gens anachoreta, e regione extera perrexit in Ægy- plam, ad illum fratrem qui ipsum convenerat; nam indicaverat ei ubi maneret. Videns autem eum ille, demiratus est, et valde est gavisus. Dixit anacho- reta : Exerce charitatem, duc me ad abbatem Pœ- menem. Itaque assuinens eum, pervenit ad senem. Cui nuntiavit quæ ad ipsum spectabant, his verbis: Magnus vir est, charitate multa, ingenti honore apud suos : de te annuntiavi ei, et cupiens videre te, advenit. Suscepit ergo illum cum leuitia; et postquam se niutuo salutassent, consederunt. Tunc peregrinus capit loqui ex Scriptura, de rebus spie ritualibus et cœlestibus. At abbas Poemen vertit faciem, nec responsum reddidit. Unde is cernens quod non colloqueretur, tristis egressus est. Dixit- que fratri qui eum duxerat: Frustra hanc omnem peregrinationem suscepi. Veni nanque ad senem ; ecce vero neque mecum colloqui vult. Itaque fra- ter ingressus ad abbatem Pamenem : Abba, inquit, propter te accessit magnus iste homo, tanta gloria in loco suo refulgens; quare non disseruisti cum ** Al. inser. D (79) Vit. Patr. ii, 10; xiv, 4. 7. (79) Adierunt aliquando senes multi abbatem 8. (80) Aliquando quidam frater, ab oris alba- (80) Vit. Patr. 111, 184; x, 39.

APOPHTHEGMATA PATRUM. πεν· Παμήν, ἄνω εἰς τὸν οὐρανόν· ἐγὼ δὲ κάτω κάτω εἰς τὴν γῆν. ζ. Περέβαλόν ποτε γέροντες πολλοὶ τῷ ἀ66. Παμένι· καὶ ἰδοὺ τις τῶν τοῦ ἀ66α Ποιμένος εἶχε επιδίον, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ κατ' ἐνέργειαν ἐπράξη ὀπίσω. Καὶ ἰδὼν ὁ πατὴρ αὐτοῦ τὸ πλῆθος τῶν Πατέρων, λαβὼν τὸ παιδίον ἔξω τοῦ μοναστη ρίου ἐκάθητο κλαίων. Ευκαίρησε δέ τινι γέροντι ἐξειθεῖν· καὶ ἰδὼν αὐτὸν εἶπε· Τί κλαίεις, ἄνθρωπε; Ὁ δὲ εἶπε· Συγγενής εἰμι τοῦ ἀββα Ποιμένος· καὶ καὶ συνέβη τῷ παιδίῳ τούτῳ ὁ πειρασμὸς οὗτος· καὶ θέλοντες τῷ γέροντι προσενεγκεῖν αὐτὸ, ἐφοβή - Οι μεν· οὐ γὰρ θέλει ἰδεῖν ἡμᾶς. Καὶ νῦν ἐὰν μάθῃ ὅτι ὧδε είμι, πέμπει καὶ διώκει με· ἐγὼ δὲ βλέπων τὴν παρουσίαν ὑμῶν, ἐτόλμησα ἐλθεῖν. Ως θέλεις οὖν, κατά, ἐλέησόν με, καὶ λάβε τὸ παιδίον ἔσω, καὶ εξεσθε περί τε αὐτοῦ. Καὶ λαβὼν αὐτὸ ὁ γέρων εἰσῆλθε, καὶ ἐχρήσατο φρονίμως, καὶ οὐ προσήνεγκεν καὶ εὐθέως τῷ ἀ66] Ποιμένι, ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν μικροτέρων ἀδελφῶν, ἔλεγε· Σφραγίσατε τὸ ταιναν. Ποιήσας δὲ πάντας κατὰ ἀκολουθίαν σφρα είσαι αὐτό, ύστερον ἤνεγκε τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι. Ὁ δὲ οὐκ ἔθελε αὐτὸ ἐγγίσαι ". Οἱ δὲ παρεκάλουν αὐτὸν, λέγοντες· Ωσπερ πάντες, καὶ σὺ 66, Πάτερ. Καὶ στενάξας, ἀναστάς εύξατο, λέγων· Ο Θεός, ἴασαι τὸ πλάσμα σου, ἵνα μὴ κυριευθῇ ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ. καὶ σφραγίσας αὐτὸ εὐθέως ἐθεράπευσε, καὶ ἀπὸ ἔδωκε τῷ πατρὶ αὐτοῦ ὑγιές. τ'. Απῆλθέ τις ἀδελφός ποτε ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ 26δα Ποιμένος ἐπὶ ξένης· καὶ κατήντησε πρός τινα ἀναχωρητὴν ἐκεῖ· ἦν γὰρ ἔχων ἀγάπην, καὶ πολλοὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. Ανήγγειλε δὲ αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς τὰ περὶ τοῦ ἀ66ᾷ Ποιμένος. Καὶ ἀκούσας τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ ἐπεπόθησεν αὐτὸν ἰδεῖν, Ἀνακάμψαντος δὲ τοῦ ἀδελφοῦ εἰς Αἴγυπτον, μετὰ χρόνον τινὰ ἀνα- στὰς ὁ ἀναχωρητής, ἦλθεν ἀπὸ τῆς ξένης εἰς Αἴ στον πρός τόν ποτε παραβαλόντα αὐτῷ ἀδελφόν • ἦν γὰρ εἰπὼν αὐτῷ τοῦ μένει. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἐκ:7- νας ἐθαύμασε, καὶ ἐχάρη λίαν. Εἶπε δὲ ὁ ἀναχωρη της Ποίησον ἀγάπην, ἆρόν με πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποι- μένα. Καὶ λαβὼν αὐτὸν ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὰ περὶ αὐτοῦ, λέγων, ὅτι Μέγας άνθρωπός ἐστι, καὶ πολλὴν ἀγάπην ἔχων, καὶ πολ Τὴν τιμὴν εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ. Ἀνήγγειλα δὲ αὐτῷ περὶ σοῦ, καὶ ἐπιθυμῶν ἰδεῖν σε ἦλθεν. Ἐδέξατο οὖν αὐτὸν μετὰ χαρᾶς, καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους ἐκάθισαν. Καὶ ἤρξατο ὁ ξενικὸς λαλεῖν ἀπὸ τῆς Γρα- φῆς, περὶ πνευματικῶν καὶ οὐρανίων. Έστρεψε δε & 16675 Ποιμὴν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ ἀπόκρισιν. Ἰδὼν δὲ ὅτι οὐ λαλεῖ μετ' αὐτοῦ, λυπηθεὶς ἐξῆλθε, καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ τῷ ἐνέγκαντι αὐτόν· Εἰς μάτην ἐποίησα ὅλην τὴν ἀποδημίαν ταύ- την. ῆλθον γὰρ πρὸς τὸν γέροντα· καὶ ἰδοὺ οὐδὲ λαλῆσαι θέλει μετ' ἐμοῦ. Εἰσῆλθε δὲ ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀδβᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· '166ᾶ, διὰ σὲ ἦλθεν ὁ μέγας ἄνθρωπος οὗτος, ἔχων τοσαύτην δόξαν » ΑΙ. ὑπέρ. " Αl. σφραγῖται. Β ποίησον. A et dixit: Pamen, sursum sursum in cœlo; ego ve ro deorsum in terra. Al. inser. ǎvw. Pamenem; cum ecce quidam ex alinibus abbatis Penienis haberet flium, cujus facies diabolo elli- ciente conversa erat retrorsum. Itaque pater intui- tus multitudinem Patrum, assumpto filio extra mo- nasterium sedebat plorans. Contigit autem ut qui- dant senex exiret. Is cernens eum, ait : Quid plo- ras, home! Respondit: Cognatus sum abbatis Pamenis, atque en puero huic accidit ista tentatio; volentes autein seni offerre timuimus. Neque enim vult videre nos. Atque nunc si compererit me ades- se, mittet ac expellet me. Ego vero ubi vidi adven- tum vestrum, ausus sum venire. Quemadmodum ergo libuerit, abba, mei miserere; introducito puerum, et orate pro illo. Senex assumens puerum intravit. Porro usus est prudentia; nec statim ob- tulit abbati Pœmeni; sed incipiens a minoribus fratribus, dicebat : Consignate puerum. Cumque fecisset ut a cunctis ex ordine consignaretur, de- mum abbati Pœmeni attulit. Is nolebat ut ad se appropinquaret. At illi rogabant, dicentes : Sicut cæteri, et tu, Pater. Tunc ingemiscens surrexit, at- que ita precatus est: Deus, sana creaturam tuam, ne ab hoste in servitutem redigatur. Et cum signas- set eum, illico curavit, sanumque patri restituit. tis Pœnenis discessit in peregrinam terranı; illic- C que venit ad quemdam anachoretam, qui charitate præditus erat, et quem adibant nulli. Frater nun- tiavit ei de abbate Pœmene. Ille auditis hominis virtutibus, desiderio Lactus est videndi eum. Re- verso igitur fratre in Ægyptum, paulo post exsur- gens anachoreta, e regione extera perrexit in Ægy- plam, ad illum fratrem qui ipsum convenerat; nam indicaverat ei ubi maneret. Videns autem eum ille, demiratus est, et valde est gavisus. Dixit anacho- reta : Exerce charitatem, duc me ad abbatem Pœ- menem. Itaque assuinens eum, pervenit ad senem. Cui nuntiavit quæ ad ipsum spectabant, his verbis: Magnus vir est, charitate multa, ingenti honore apud suos : de te annuntiavi ei, et cupiens videre te, advenit. Suscepit ergo illum cum leuitia; et postquam se niutuo salutassent, consederunt. Tunc peregrinus capit loqui ex Scriptura, de rebus spie ritualibus et cœlestibus. At abbas Poemen vertit faciem, nec responsum reddidit. Unde is cernens quod non colloqueretur, tristis egressus est. Dixit- que fratri qui eum duxerat: Frustra hanc omnem peregrinationem suscepi. Veni nanque ad senem ; ecce vero neque mecum colloqui vult. Itaque fra- ter ingressus ad abbatem Pamenem : Abba, inquit, propter te accessit magnus iste homo, tanta gloria in loco suo refulgens; quare non disseruisti cum ** Al. inser. D (79) Vit. Patr. ii, 10; xiv, 4. 7. (79) Adierunt aliquando senes multi abbatem 8. (80) Aliquando quidam frater, ab oris alba- (80) Vit. Patr. 111, 184; x, 39.

APOPHTHEGMATA PATRUM. πεν· Παμήν, ἄνω εἰς τὸν οὐρανόν· ἐγὼ δὲ κάτω κάτω εἰς τὴν γῆν. ζ. Περέβαλόν ποτε γέροντες πολλοὶ τῷ ἀ66. Παμένι· καὶ ἰδοὺ τις τῶν τοῦ ἀ66α Ποιμένος εἶχε επιδίον, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ κατ' ἐνέργειαν ἐπράξη ὀπίσω. Καὶ ἰδὼν ὁ πατὴρ αὐτοῦ τὸ πλῆθος τῶν Πατέρων, λαβὼν τὸ παιδίον ἔξω τοῦ μοναστη ρίου ἐκάθητο κλαίων. Ευκαίρησε δέ τινι γέροντι ἐξειθεῖν· καὶ ἰδὼν αὐτὸν εἶπε· Τί κλαίεις, ἄνθρωπε; Ὁ δὲ εἶπε· Συγγενής εἰμι τοῦ ἀββα Ποιμένος· καὶ καὶ συνέβη τῷ παιδίῳ τούτῳ ὁ πειρασμὸς οὗτος· καὶ θέλοντες τῷ γέροντι προσενεγκεῖν αὐτὸ, ἐφοβή - Οι μεν· οὐ γὰρ θέλει ἰδεῖν ἡμᾶς. Καὶ νῦν ἐὰν μάθῃ ὅτι ὧδε είμι, πέμπει καὶ διώκει με· ἐγὼ δὲ βλέπων τὴν παρουσίαν ὑμῶν, ἐτόλμησα ἐλθεῖν. Ως θέλεις οὖν, κατά, ἐλέησόν με, καὶ λάβε τὸ παιδίον ἔσω, καὶ εξεσθε περί τε αὐτοῦ. Καὶ λαβὼν αὐτὸ ὁ γέρων εἰσῆλθε, καὶ ἐχρήσατο φρονίμως, καὶ οὐ προσήνεγκεν καὶ εὐθέως τῷ ἀ66] Ποιμένι, ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν μικροτέρων ἀδελφῶν, ἔλεγε· Σφραγίσατε τὸ ταιναν. Ποιήσας δὲ πάντας κατὰ ἀκολουθίαν σφρα είσαι αὐτό, ύστερον ἤνεγκε τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι. Ὁ δὲ οὐκ ἔθελε αὐτὸ ἐγγίσαι ". Οἱ δὲ παρεκάλουν αὐτὸν, λέγοντες· Ωσπερ πάντες, καὶ σὺ 66, Πάτερ. Καὶ στενάξας, ἀναστάς εύξατο, λέγων· Ο Θεός, ἴασαι τὸ πλάσμα σου, ἵνα μὴ κυριευθῇ ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ. καὶ σφραγίσας αὐτὸ εὐθέως ἐθεράπευσε, καὶ ἀπὸ ἔδωκε τῷ πατρὶ αὐτοῦ ὑγιές. τ'. Απῆλθέ τις ἀδελφός ποτε ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ 26δα Ποιμένος ἐπὶ ξένης· καὶ κατήντησε πρός τινα ἀναχωρητὴν ἐκεῖ· ἦν γὰρ ἔχων ἀγάπην, καὶ πολλοὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. Ανήγγειλε δὲ αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς τὰ περὶ τοῦ ἀ66ᾷ Ποιμένος. Καὶ ἀκούσας τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ ἐπεπόθησεν αὐτὸν ἰδεῖν, Ἀνακάμψαντος δὲ τοῦ ἀδελφοῦ εἰς Αἴγυπτον, μετὰ χρόνον τινὰ ἀνα- στὰς ὁ ἀναχωρητής, ἦλθεν ἀπὸ τῆς ξένης εἰς Αἴ στον πρός τόν ποτε παραβαλόντα αὐτῷ ἀδελφόν • ἦν γὰρ εἰπὼν αὐτῷ τοῦ μένει. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ἐκ:7- νας ἐθαύμασε, καὶ ἐχάρη λίαν. Εἶπε δὲ ὁ ἀναχωρη της Ποίησον ἀγάπην, ἆρόν με πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποι- μένα. Καὶ λαβὼν αὐτὸν ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὰ περὶ αὐτοῦ, λέγων, ὅτι Μέγας άνθρωπός ἐστι, καὶ πολλὴν ἀγάπην ἔχων, καὶ πολ Τὴν τιμὴν εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ. Ἀνήγγειλα δὲ αὐτῷ περὶ σοῦ, καὶ ἐπιθυμῶν ἰδεῖν σε ἦλθεν. Ἐδέξατο οὖν αὐτὸν μετὰ χαρᾶς, καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους ἐκάθισαν. Καὶ ἤρξατο ὁ ξενικὸς λαλεῖν ἀπὸ τῆς Γρα- φῆς, περὶ πνευματικῶν καὶ οὐρανίων. Έστρεψε δε & 16675 Ποιμὴν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ ἀπόκρισιν. Ἰδὼν δὲ ὅτι οὐ λαλεῖ μετ' αὐτοῦ, λυπηθεὶς ἐξῆλθε, καὶ λέγει τῷ ἀδελφῷ τῷ ἐνέγκαντι αὐτόν· Εἰς μάτην ἐποίησα ὅλην τὴν ἀποδημίαν ταύ- την. ῆλθον γὰρ πρὸς τὸν γέροντα· καὶ ἰδοὺ οὐδὲ λαλῆσαι θέλει μετ' ἐμοῦ. Εἰσῆλθε δὲ ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀδβᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· '166ᾶ, διὰ σὲ ἦλθεν ὁ μέγας ἄνθρωπος οὗτος, ἔχων τοσαύτην δόξαν » ΑΙ. ὑπέρ. " Αl. σφραγῖται. Β ποίησον. A et dixit: Pamen, sursum sursum in cœlo; ego ve ro deorsum in terra. Al. inser. ǎvw. Pamenem; cum ecce quidam ex alinibus abbatis Penienis haberet flium, cujus facies diabolo elli- ciente conversa erat retrorsum. Itaque pater intui- tus multitudinem Patrum, assumpto filio extra mo- nasterium sedebat plorans. Contigit autem ut qui- dant senex exiret. Is cernens eum, ait : Quid plo- ras, home! Respondit: Cognatus sum abbatis Pamenis, atque en puero huic accidit ista tentatio; volentes autein seni offerre timuimus. Neque enim vult videre nos. Atque nunc si compererit me ades- se, mittet ac expellet me. Ego vero ubi vidi adven- tum vestrum, ausus sum venire. Quemadmodum ergo libuerit, abba, mei miserere; introducito puerum, et orate pro illo. Senex assumens puerum intravit. Porro usus est prudentia; nec statim ob- tulit abbati Pœmeni; sed incipiens a minoribus fratribus, dicebat : Consignate puerum. Cumque fecisset ut a cunctis ex ordine consignaretur, de- mum abbati Pœmeni attulit. Is nolebat ut ad se appropinquaret. At illi rogabant, dicentes : Sicut cæteri, et tu, Pater. Tunc ingemiscens surrexit, at- que ita precatus est: Deus, sana creaturam tuam, ne ab hoste in servitutem redigatur. Et cum signas- set eum, illico curavit, sanumque patri restituit. tis Pœnenis discessit in peregrinam terranı; illic- C que venit ad quemdam anachoretam, qui charitate præditus erat, et quem adibant nulli. Frater nun- tiavit ei de abbate Pœmene. Ille auditis hominis virtutibus, desiderio Lactus est videndi eum. Re- verso igitur fratre in Ægyptum, paulo post exsur- gens anachoreta, e regione extera perrexit in Ægy- plam, ad illum fratrem qui ipsum convenerat; nam indicaverat ei ubi maneret. Videns autem eum ille, demiratus est, et valde est gavisus. Dixit anacho- reta : Exerce charitatem, duc me ad abbatem Pœ- menem. Itaque assuinens eum, pervenit ad senem. Cui nuntiavit quæ ad ipsum spectabant, his verbis: Magnus vir est, charitate multa, ingenti honore apud suos : de te annuntiavi ei, et cupiens videre te, advenit. Suscepit ergo illum cum leuitia; et postquam se niutuo salutassent, consederunt. Tunc peregrinus capit loqui ex Scriptura, de rebus spie ritualibus et cœlestibus. At abbas Poemen vertit faciem, nec responsum reddidit. Unde is cernens quod non colloqueretur, tristis egressus est. Dixit- que fratri qui eum duxerat: Frustra hanc omnem peregrinationem suscepi. Veni nanque ad senem ; ecce vero neque mecum colloqui vult. Itaque fra- ter ingressus ad abbatem Pamenem : Abba, inquit, propter te accessit magnus iste homo, tanta gloria in loco suo refulgens; quare non disseruisti cum ** Al. inser. D (79) Vit. Patr. ii, 10; xiv, 4. 7. (79) Adierunt aliquando senes multi abbatem 8. (80) Aliquando quidam frater, ab oris alba- (80) Vit. Patr. 111, 184; x, 39.

Α εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ· καὶ διατί οὐκ ἐλάλησας μετ' Ει Α1. ἀνοίξω μου. αὐτοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Αὐτὸς τῶν ἄνω ἐστί, καὶ ἐπουράνια λαλεῖ, ἐγὼ δὲ τῶν κάτω εἰμὶ, καὶ ἐπίγεια λαλῶ. Εἰ ἐλάλησέ μοι περὶ παθῶν ψυχῆς, ἐγὼ ἂν ἀπεκρινάμην αὐτῷ· εἰ δὲ περὶ πνευματικῶν, ἐγὼ ταῦτα οὐκ οἶδα. Ἐξελθὼν οὖν ὁ ἀδελφὸς εἶπεν αὐτῷ· Ο γέρων οὐ ταχέως ἀπὸ Γραφῆς λαλεῖ· ἀλλ᾽ ἐάν τις αὐτῷ λαλῇ περὶ παθῶν ψυχῆς, ἀποκρίνεται αὐτῷ. Ὁ δὲ κατανυγεὶς εἰσῆλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Τί ποιήσω, ἀ663, ὅτι κατακυριεύου σέ μου τὰ πάθη τῆς ψυχῆς; Καὶ προσέσχεν αὐτῷ ὁ γέρων χαίρων, καὶ εἶπεν· Αρτι καλῶς ἦλθες - νῦν ἄνοιξόν σου σε τὸ στόμα περὶ τούτων, καὶ πλη ρώσω αὐτὸ ἀγαθῶν. Ὁ δὲ πολλὰ ὠφεληθεὶς ἔλεγεν Ὄντως αὕτη ἐστὶν ἡ ἀληθινὴ ὁδός. Καὶ εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ ἀνέκαμψεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν, ὅτι τοιούτῳ ἁγίῳ κατηξιώθη συντυχεῖν. θ'. Ἐκράτησέ ποτε ὁ ἄρχων τῆς χώρας τινὰ τῆς χώρης τοῦ ἀββᾶ Ποιμένος· καὶ ἦλθον πάντες παρα καλοῦντες τὸν γέροντα ἀπελθεῖν καὶ ἐκβαλεῖν αὐτ τήν. Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐάσατέ με τρεῖς ἡμέρας, καὶ οὗ τως ἔρχομαι. Εὔξατο οὖν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν πρὸς Κύριον, λέγων Κύριε, μὴ δῶς μοι τὴν χάριν ταύ- την. Ἐπεὶ οὐκ ἀφιοῦσί με καθίσαι ἐν τῷ τόπος τούτῳ. Ηλθεν οὖν ὁ γέρων παρακαλῶν τὸν ἄρχοντα. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔφη· Περὶ λῃστοῦ παρακαλεῖς, 266α; Ο δὲ γέρων ἐχάρη, ὅτι οὐκ ἐδέξατο χάριν παρ αὐτοῦ. ι. Διηγήσαντό τινες, ὅτι ποτὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰργάζοντο σκολάκιν (82) · καὶ οὐ προεχώρει, μὴ ἔχοντες ἀγοράσαι λινάρια. Και τις αὐτῶν ἀγαπητός διηγήσατό τινι πραγματευτή πιστῷ τὸ πρᾶγμα. Ο δὲ ἀββᾶς Ποιμὴν οὐκ ἤθελε λαμβάνειν παρά τινός τί ποτε, διὰ τὴν ὄχλησιν. Ο δὲ πραγματευτής θέλων ποιῆσαι ἔργον τῷ γέροντι, προεφασίζετο χρείαν ἔχειν τῶν σχολακίων, καὶ ἤνεγκε τὴν κάμηλον, καὶ ἔλαβεν αὐτά. Καὶ ἐλθὼν ὁ ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ ἀκούσας δ ἐποίησεν ὁ πραγματευτής, ὡς θέλων ἐπαινέσαι αὐτὸν, εἶπε· Φύσει, ἀ662, καὶ μὴ χρήζων αὐτὰ ἔλαβεν, ἵνα ποιήσῃ ἡμῖν ἔργον. Ακούσας δὲ ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν ὅτι μὴ χρήζων αὐτὰ ἔλαβεν, εἶπε τῷ ἀδελφῷ ᾿Ανάστα, με σθωσαι κάμηλον, καὶ φέρε αὐτά· ἐὰν δὲ οὐκ ἐνέγκης αὐτά, Ποιμὴν ὧδε οὐ καθέζεται μεθ' ὑμῶν. Οὐ γὰρ ἀδικῶ τινα ἄνθρωπον μὴ χρήζοντα, ἵνα ζημίαν ποιή - σῃ, καὶ λάβῃ τὸ κέρδος μου. Καὶ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ μετὰ πολλοῦ κόπου, καὶ ἤνεγκεν αὐτά· εἰ δὲ μὴ, ὁ γέρων ἀπ' αὐτῶν ἀνεχώρει. Ὡς οὖν εἶδεν αὐτὰ, ἐχάρη, ὡσεὶ μέγαν εὑρὼν θησαυρόν. • ια΄. Ἤκουσέ ποτε ὁ πρεσβύτερος τοῦ Πηλουσίου περί τινων ἀδελφῶν, ὅτι συνεχῶς εἰς τὴν πόλιν εἰσὶ, καὶ λούονται, καὶ ἀμελοῦσιν ἑαυτῶν· καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν σύναξιν, ἦρεν ἀπ' αὐτῶν τὸ σχῆμα. Καὶ μετὰ APPENDIX AD PALLADIUM. eof Except senex : Ille e supernis est, et caelestia loquitur; ego vero ex inferioribus sum, et terrena loquor. Si sermonem ad me habuisset de affectibus animi, ei respondissem. Quod si agatur de coelesti- bus, ego illa nescio. Egressus itaque frater retu- lit peregrino : Senes non facile de Scripturis lo- quitur; sed si quis rogaverit de animi affectibns, responsum dat. Ille compunctus senem adiit, et ait ei : Quid faciam, abba, quandoquidem domi- nantur mihi animi affectus? Tunc oculis in eum conjectis, lætus senex infit: Modo bene venisti; nunc aperi os tuum de his, et implebo illud bonis. Ille vero plurimum animæ commodum cum cepis- set, professus est: Plane hæc est vera via. Gratiis- que Deo actis quod cum ejusmodi sancto meruisset convenire, reversus est in regionem suam. ciæ quemdam e vico abbatis Pœmenis; et venerunt cuncti, senem rogantes ut abiret, eumque e car- cere emitteret. Dixit eis : Sinite me dies tres, tunc- que proficiscar. Oravit ergo abbas Pœmen ad Do- minum, his verbis: Domine, ne dederis mihi hanc gratiam alias non permissuri sunt me sedere in hoc loco. Venit ergo senex, rogavitque judicem. Qui ad eum infit: Pro latrone rogas, abba? Senex autem gavisus est, quod gratiam ab eo non acce- pisset. Poemen et fratres ejus conficerent scolaces: nec B procedebat, quod non haberent unde emerent funi- G culos. Et aliquis eis charus rem narravit cnidam mercatori, komini pio. Cæterum abbas Pœmen no- lebat quidpiam a quoquam accipere, ad vitandam nimirum turbæ vexationem. Itaque mercator, eu- piens opus seni conficere, prætexuit indigere se scolacibus. adduxit camelum, sumpsitque. Ve niens autem frater ad abbatem Pœmenei, audito quod fecerat mercator, ut qui vellet laudare eum, infit: Sane, abba, etsi non indigeret, accepit tainen, quo nobis opus faceret. Audiens vero abbas Pœ- men, absque indigentia sumpsisse, dixit fratri : Surge, conduc camelum, et affer illos. Quod si non attuleris, Pœmen hic non amplius residebit vobis- cum. Nolo namque cuiquam injuriam facere, cuin non indigeat, ut damnum patiatur, capiatque iu- D crum meum. Abiit frater ejus, et post multum laboris attulit. Nisi enin attulisset, senex disces- sisset ab eis. Ut ergo vidit illos, gavisus est, fall- quam si invenisset magnum thesaurum. danı fratribus, quod assiduo in urbe versarentur, lavarent, negligerent se; quocirca veniens ad cul- lectam, sustulit ab iis habitum monachalem. Sed • Scolaces sunt funes intorti et cerati, ad usum fa- cis et candele, seu funalia et ceret funales. Obser- vatum fuit a veteribus et recentioribus. 9. (81) Comprehendit aliquando rector provin- 10. Narraverunt quidam, quod aliquando abbas 11. Audiit aliquando presbyter Pelusii de quibus- (81) Vit. Patr. I, 52 (82) Σκολάκιν, εἰ τῶν σκολακίων, paulo infra.

τοῦτο ἔτυψεν αὐτὸν ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ μετεμελήθη, καὶ ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, μεθύων τοῖς λο γισμοῖς, βαστάζων καὶ τοὺς λεβήτωνας τῶν ἀδελ- φῶν, καὶ ἀναγγέλλει τὸ πρᾶγμα τῷ γέροντι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἔχεις σύ τί ποτε τοῦ πα λαιοῦ ἀνθρώπου ; ἀπεδύσω αὐτόν; Ὁ δὲ πρεσβύτε- ρος εἶπεν, ὅτι Μετέχω τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου. Ὁ δὲ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ οὖν καὶ σὺ ὡς οἱ ἀδελφοί. Εἰ γὰρ μικρὴν μετέχεις τῆς παλαιότητος, ὅμως ὑπό κεισαι τῇ ἁμαρτία. Τότε ἀπελθὼν ὁ πρεσβύτερος ἐκάλεσε τοὺς ἀδελφούς, καὶ μετενόησε τοῖς ἔνδεκα, καὶ ἐνέδυσεν αὐτοὺς τὸ σχῆμα τοῦ μοναχοῦ, καὶ ἀπέλυσεν. ιβ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων· Εποίησα ἁμαρτίαν μεγάλην, καὶ θέλω μετανοῆσαι τρία έτη. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πολύ ἐστι. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Ἀλλ᾿ ἕως ἐνιαυτοῦ; Καὶ εἶπε πά δεν ὁ γέρων· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ παρόντες ἔλεγον Έως τεσσαράκοντα ἡμερῶν; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν· εἶπε δέ· Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐὰν ἐξ ὅλης καρδίας μετανοήσῃ ἄνθρωπος, καὶ μὴ προσθῇ ἔτι ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν ὁ θεός. ιγ. Είπε πάλιν, ὅτι τὸ σημεῖον τοῦ μοναχοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς φαίνεται. ιδ. Εἶπε πάλιν· ὥσπερ ὁ σπαθάριος τοῦ βασι λέως παρίσταται αὐτῷ διαπαντὸς ἕτοιμος· οὕτως δεῖ τὴν ψυχὴν ἑτοίμην εἶναι πρὸς τὸν δαίμονα τῆς πορνείας. κ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανούβει τὸν ἀββᾶν Ποι- μένα περὶ τῶν ἀκαθάρτων λογισμῶν ὧν γεννᾷ ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου, καὶ περὶ τῶν ματαίων ἐπιθυ- μιῶν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββάς Ποιμήν Μὴ δοξα- σθήσεται ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος ἐν αὐτῇ; καὶ σύ, μὴ δώσεις αὐτοῖς χεῖρα συ, καὶ ἀρ γοῦσιν. . . ις. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Εἰ μὴ Ναβου ζερδὰν ὁ ἀρχιμάγειρος ἦλθεν, οὐκ ἂν ἐνεπρήσθη ὁ ναός Κυρίου. Τοῦτο δέ ἐστιν· Εἰ μὴ ἡ ἀνάπαυσις ἦλθε γαστριμαργίας εἰς τὴν ψυχὴν, οὐκ ἂν ὁ νοῦς κατέπιπτεν ἐν τῷ πολέμῳ τοῦ ἐχθροῦ. μενος εἰς τὸ φαγεῖν παρὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, ἀπήρχε το δακρύων, ἵνα μὴ παρακούσῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ λυπήσῃ αὐτόν. ιη'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββάς Ποιμήν· Μὴ οἰκήσῃς εἰς τόπον, οὗ βλέπεις τινὰς ἔχοντας ζῆλον κατὰ σοῦ· εἰ δὲ μήγε, οὐ προκόπτεις. μοναχοῦ, ὅτι οὐ πίνει οἶνον. Καὶ εἶπεν· Ο οἶνος ὅλως εἶν ἔστι τῶν μοναχῶν. Ο ΑΙ. Παμβών. Α1. χώραν, μηδὲ ἡδυνθῇς ἐν αὐτοῖς, εἰ APOPHTIIEGMATA PATRUM. A postea corde se factum sensit, ac penitentia ductus est. Accessit ergo ad abbatem Pœmenem, velut cogitationibus ebrius, portans etiam levitones fra- trum; remque seni annuntiat. Ait illi senex: Non babes tu quidpiam veteris hominis? exuistine euni? Respondit presbyter: Particeps adhuc sum veteris hominis. Senex reposuit: Ecce igitur, etiam tu, sicut fratres. Etsi enim parum retineas vetustatis, attamen peccato subjaces. Tunc abiens presbyter vocavit fratres, ab ipsis undecim veniam supplex petiit, induit eos habitu monachi, necnon dimisit. nem: Commisi grande peccatum, et volo per trien- B nium agere pœnitentiam. Dicit ei senex: Multum temporis est. Ait frater: Sed ad annum usque ? Ite- Fun senex : Μultum est. Qui autem aderant, dixe- runt: Usque ad quadraginta dies? Iterum ait: Maltum est. Addilitque: Affirmo ego, quod si hom minem ex toto corde pœnituerit, nec is amplius peccaverit, etiam in tribus pœnitentiæ diebus Deus illum suscipiet. C tationibus apparet. Loris assistit ei, paralus semper : ita oportet ani- mam promptam esse adversus dæmonem fornica- Lionis. menem, de impuris eogitationibus quas gignit cor hominis, et de vanis cupiditatibus. Dicit ei abbas Pamen : Nunquid gloriabitur securis: sine co qui cædit in ipsa * ? Tu quoque ne porrigas eis manum), et oliose erunt. zardan coquorum princeps venisset, non concre- matum fuisset templum Domini ". Hoc autem¸si- fuiflcat, quod nisi venisset in animam recreatio gulæ, mens non corruisset in bello contra ini- micum. tus ad comedendum contra voluntatem suam, pro- D ficiscebatur cum lacrymis, ne inobsequens esset fratri suo, eumque tristitia afficeret. bitare in loco, in quo cernis nonnullos tibi invi- dere. Alioqui non facies progressum. aliquo monacho, quod vinum non biberet. Et dixit : Vinum omnino ad monachos non pertinci. »Isa. [sn. 5, 15. « ¡V Reg. xxv, 341. 42. (83) Frater sic interrogavit abbatem Pœme- 7. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ποιμένος, ὅτι καλού- 1. Διηγήσαντό τινες τῷ ἀ66] Ποιμένι περί τινος 43. (84) Dixit adhuc : Signum monachi in ten- 44. (85) Iterum dixit : Sicut spatharius impera- 15. (86) Interrogavit abbas Anub abbatem Pœ8- 46. (87) Dixit iterum abbas Pœmen: Nisi Nabu- 47. (88) Aiebant de abbate Pœmenc, quod invita- 18. (89) Dixit præterea abbas Pomen : Noli la 19. (90) Narraverunt quidam abbati Pœmeni de (85) Vit. Patr. x, 40. (84) Vit. Patr. vit, 43; Doroth. Doctr. 15. (85) Vit. Patr. v, 8. In Ephrem. p. 387, n. 12. (86) Vit. Patr, x, 41. (87) Vit. Patr. wv, 29; Append. p. 999, n. 2º. (88) Vit. Patr. iv, 50. (89) Vit. Patr. x, 45. (90) Vit. Patr. iv, 31.

τοῦτο ἔτυψεν αὐτὸν ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ μετεμελήθη, καὶ ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, μεθύων τοῖς λο γισμοῖς, βαστάζων καὶ τοὺς λεβήτωνας τῶν ἀδελ- φῶν, καὶ ἀναγγέλλει τὸ πρᾶγμα τῷ γέροντι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἔχεις σύ τί ποτε τοῦ πα λαιοῦ ἀνθρώπου ; ἀπεδύσω αὐτόν; Ὁ δὲ πρεσβύτε- ρος εἶπεν, ὅτι Μετέχω τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου. Ὁ δὲ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ οὖν καὶ σὺ ὡς οἱ ἀδελφοί. Εἰ γὰρ μικρὴν μετέχεις τῆς παλαιότητος, ὅμως ὑπό κεισαι τῇ ἁμαρτία. Τότε ἀπελθὼν ὁ πρεσβύτερος ἐκάλεσε τοὺς ἀδελφούς, καὶ μετενόησε τοῖς ἔνδεκα, καὶ ἐνέδυσεν αὐτοὺς τὸ σχῆμα τοῦ μοναχοῦ, καὶ ἀπέλυσεν. ιβ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων· Εποίησα ἁμαρτίαν μεγάλην, καὶ θέλω μετανοῆσαι τρία έτη. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πολύ ἐστι. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Ἀλλ᾿ ἕως ἐνιαυτοῦ; Καὶ εἶπε πά δεν ὁ γέρων· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ παρόντες ἔλεγον Έως τεσσαράκοντα ἡμερῶν; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν· εἶπε δέ· Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐὰν ἐξ ὅλης καρδίας μετανοήσῃ ἄνθρωπος, καὶ μὴ προσθῇ ἔτι ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν ὁ θεός. ιγ. Είπε πάλιν, ὅτι τὸ σημεῖον τοῦ μοναχοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς φαίνεται. ιδ. Εἶπε πάλιν· ὥσπερ ὁ σπαθάριος τοῦ βασι λέως παρίσταται αὐτῷ διαπαντὸς ἕτοιμος· οὕτως δεῖ τὴν ψυχὴν ἑτοίμην εἶναι πρὸς τὸν δαίμονα τῆς πορνείας. κ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανούβει τὸν ἀββᾶν Ποι- μένα περὶ τῶν ἀκαθάρτων λογισμῶν ὧν γεννᾷ ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου, καὶ περὶ τῶν ματαίων ἐπιθυ- μιῶν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββάς Ποιμήν Μὴ δοξα- σθήσεται ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος ἐν αὐτῇ; καὶ σύ, μὴ δώσεις αὐτοῖς χεῖρα συ, καὶ ἀρ γοῦσιν. . . ις. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Εἰ μὴ Ναβου ζερδὰν ὁ ἀρχιμάγειρος ἦλθεν, οὐκ ἂν ἐνεπρήσθη ὁ ναός Κυρίου. Τοῦτο δέ ἐστιν· Εἰ μὴ ἡ ἀνάπαυσις ἦλθε γαστριμαργίας εἰς τὴν ψυχὴν, οὐκ ἂν ὁ νοῦς κατέπιπτεν ἐν τῷ πολέμῳ τοῦ ἐχθροῦ. μενος εἰς τὸ φαγεῖν παρὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, ἀπήρχε το δακρύων, ἵνα μὴ παρακούσῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ λυπήσῃ αὐτόν. ιη'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββάς Ποιμήν· Μὴ οἰκήσῃς εἰς τόπον, οὗ βλέπεις τινὰς ἔχοντας ζῆλον κατὰ σοῦ· εἰ δὲ μήγε, οὐ προκόπτεις. μοναχοῦ, ὅτι οὐ πίνει οἶνον. Καὶ εἶπεν· Ο οἶνος ὅλως εἶν ἔστι τῶν μοναχῶν. Ο ΑΙ. Παμβών. Α1. χώραν, μηδὲ ἡδυνθῇς ἐν αὐτοῖς, εἰ APOPHTIIEGMATA PATRUM. A postea corde se factum sensit, ac penitentia ductus est. Accessit ergo ad abbatem Pœmenem, velut cogitationibus ebrius, portans etiam levitones fra- trum; remque seni annuntiat. Ait illi senex: Non babes tu quidpiam veteris hominis? exuistine euni? Respondit presbyter: Particeps adhuc sum veteris hominis. Senex reposuit: Ecce igitur, etiam tu, sicut fratres. Etsi enim parum retineas vetustatis, attamen peccato subjaces. Tunc abiens presbyter vocavit fratres, ab ipsis undecim veniam supplex petiit, induit eos habitu monachi, necnon dimisit. nem: Commisi grande peccatum, et volo per trien- B nium agere pœnitentiam. Dicit ei senex: Multum temporis est. Ait frater: Sed ad annum usque ? Ite- Fun senex : Μultum est. Qui autem aderant, dixe- runt: Usque ad quadraginta dies? Iterum ait: Maltum est. Addilitque: Affirmo ego, quod si hom minem ex toto corde pœnituerit, nec is amplius peccaverit, etiam in tribus pœnitentiæ diebus Deus illum suscipiet. C tationibus apparet. Loris assistit ei, paralus semper : ita oportet ani- mam promptam esse adversus dæmonem fornica- Lionis. menem, de impuris eogitationibus quas gignit cor hominis, et de vanis cupiditatibus. Dicit ei abbas Pamen : Nunquid gloriabitur securis: sine co qui cædit in ipsa * ? Tu quoque ne porrigas eis manum), et oliose erunt. zardan coquorum princeps venisset, non concre- matum fuisset templum Domini ". Hoc autem¸si- fuiflcat, quod nisi venisset in animam recreatio gulæ, mens non corruisset in bello contra ini- micum. tus ad comedendum contra voluntatem suam, pro- D ficiscebatur cum lacrymis, ne inobsequens esset fratri suo, eumque tristitia afficeret. bitare in loco, in quo cernis nonnullos tibi invi- dere. Alioqui non facies progressum. aliquo monacho, quod vinum non biberet. Et dixit : Vinum omnino ad monachos non pertinci. »Isa. [sn. 5, 15. « ¡V Reg. xxv, 341. 42. (83) Frater sic interrogavit abbatem Pœme- 7. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ποιμένος, ὅτι καλού- 1. Διηγήσαντό τινες τῷ ἀ66] Ποιμένι περί τινος 43. (84) Dixit adhuc : Signum monachi in ten- 44. (85) Iterum dixit : Sicut spatharius impera- 15. (86) Interrogavit abbas Anub abbatem Pœ8- 46. (87) Dixit iterum abbas Pœmen: Nisi Nabu- 47. (88) Aiebant de abbate Pœmenc, quod invita- 18. (89) Dixit præterea abbas Pomen : Noli la 19. (90) Narraverunt quidam abbati Pœmeni de (85) Vit. Patr. x, 40. (84) Vit. Patr. vit, 43; Doroth. Doctr. 15. (85) Vit. Patr. v, 8. In Ephrem. p. 387, n. 12. (86) Vit. Patr, x, 41. (87) Vit. Patr. wv, 29; Append. p. 999, n. 2º. (88) Vit. Patr. iv, 50. (89) Vit. Patr. x, 45. (90) Vit. Patr. iv, 31.

τοῦτο ἔτυψεν αὐτὸν ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ μετεμελήθη, καὶ ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, μεθύων τοῖς λο γισμοῖς, βαστάζων καὶ τοὺς λεβήτωνας τῶν ἀδελ- φῶν, καὶ ἀναγγέλλει τὸ πρᾶγμα τῷ γέροντι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἔχεις σύ τί ποτε τοῦ πα λαιοῦ ἀνθρώπου ; ἀπεδύσω αὐτόν; Ὁ δὲ πρεσβύτε- ρος εἶπεν, ὅτι Μετέχω τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου. Ὁ δὲ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ οὖν καὶ σὺ ὡς οἱ ἀδελφοί. Εἰ γὰρ μικρὴν μετέχεις τῆς παλαιότητος, ὅμως ὑπό κεισαι τῇ ἁμαρτία. Τότε ἀπελθὼν ὁ πρεσβύτερος ἐκάλεσε τοὺς ἀδελφούς, καὶ μετενόησε τοῖς ἔνδεκα, καὶ ἐνέδυσεν αὐτοὺς τὸ σχῆμα τοῦ μοναχοῦ, καὶ ἀπέλυσεν. ιβ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων· Εποίησα ἁμαρτίαν μεγάλην, καὶ θέλω μετανοῆσαι τρία έτη. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πολύ ἐστι. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Ἀλλ᾿ ἕως ἐνιαυτοῦ; Καὶ εἶπε πά δεν ὁ γέρων· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ παρόντες ἔλεγον Έως τεσσαράκοντα ἡμερῶν; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν· εἶπε δέ· Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἐὰν ἐξ ὅλης καρδίας μετανοήσῃ ἄνθρωπος, καὶ μὴ προσθῇ ἔτι ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν ὁ θεός. ιγ. Είπε πάλιν, ὅτι τὸ σημεῖον τοῦ μοναχοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς φαίνεται. ιδ. Εἶπε πάλιν· ὥσπερ ὁ σπαθάριος τοῦ βασι λέως παρίσταται αὐτῷ διαπαντὸς ἕτοιμος· οὕτως δεῖ τὴν ψυχὴν ἑτοίμην εἶναι πρὸς τὸν δαίμονα τῆς πορνείας. κ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανούβει τὸν ἀββᾶν Ποι- μένα περὶ τῶν ἀκαθάρτων λογισμῶν ὧν γεννᾷ ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου, καὶ περὶ τῶν ματαίων ἐπιθυ- μιῶν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββάς Ποιμήν Μὴ δοξα- σθήσεται ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος ἐν αὐτῇ; καὶ σύ, μὴ δώσεις αὐτοῖς χεῖρα συ, καὶ ἀρ γοῦσιν. . . ις. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Εἰ μὴ Ναβου ζερδὰν ὁ ἀρχιμάγειρος ἦλθεν, οὐκ ἂν ἐνεπρήσθη ὁ ναός Κυρίου. Τοῦτο δέ ἐστιν· Εἰ μὴ ἡ ἀνάπαυσις ἦλθε γαστριμαργίας εἰς τὴν ψυχὴν, οὐκ ἂν ὁ νοῦς κατέπιπτεν ἐν τῷ πολέμῳ τοῦ ἐχθροῦ. μενος εἰς τὸ φαγεῖν παρὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, ἀπήρχε το δακρύων, ἵνα μὴ παρακούσῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ λυπήσῃ αὐτόν. ιη'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββάς Ποιμήν· Μὴ οἰκήσῃς εἰς τόπον, οὗ βλέπεις τινὰς ἔχοντας ζῆλον κατὰ σοῦ· εἰ δὲ μήγε, οὐ προκόπτεις. μοναχοῦ, ὅτι οὐ πίνει οἶνον. Καὶ εἶπεν· Ο οἶνος ὅλως εἶν ἔστι τῶν μοναχῶν. Ο ΑΙ. Παμβών. Α1. χώραν, μηδὲ ἡδυνθῇς ἐν αὐτοῖς, εἰ APOPHTIIEGMATA PATRUM. A postea corde se factum sensit, ac penitentia ductus est. Accessit ergo ad abbatem Pœmenem, velut cogitationibus ebrius, portans etiam levitones fra- trum; remque seni annuntiat. Ait illi senex: Non babes tu quidpiam veteris hominis? exuistine euni? Respondit presbyter: Particeps adhuc sum veteris hominis. Senex reposuit: Ecce igitur, etiam tu, sicut fratres. Etsi enim parum retineas vetustatis, attamen peccato subjaces. Tunc abiens presbyter vocavit fratres, ab ipsis undecim veniam supplex petiit, induit eos habitu monachi, necnon dimisit. nem: Commisi grande peccatum, et volo per trien- B nium agere pœnitentiam. Dicit ei senex: Multum temporis est. Ait frater: Sed ad annum usque ? Ite- Fun senex : Μultum est. Qui autem aderant, dixe- runt: Usque ad quadraginta dies? Iterum ait: Maltum est. Addilitque: Affirmo ego, quod si hom minem ex toto corde pœnituerit, nec is amplius peccaverit, etiam in tribus pœnitentiæ diebus Deus illum suscipiet. C tationibus apparet. Loris assistit ei, paralus semper : ita oportet ani- mam promptam esse adversus dæmonem fornica- Lionis. menem, de impuris eogitationibus quas gignit cor hominis, et de vanis cupiditatibus. Dicit ei abbas Pamen : Nunquid gloriabitur securis: sine co qui cædit in ipsa * ? Tu quoque ne porrigas eis manum), et oliose erunt. zardan coquorum princeps venisset, non concre- matum fuisset templum Domini ". Hoc autem¸si- fuiflcat, quod nisi venisset in animam recreatio gulæ, mens non corruisset in bello contra ini- micum. tus ad comedendum contra voluntatem suam, pro- D ficiscebatur cum lacrymis, ne inobsequens esset fratri suo, eumque tristitia afficeret. bitare in loco, in quo cernis nonnullos tibi invi- dere. Alioqui non facies progressum. aliquo monacho, quod vinum non biberet. Et dixit : Vinum omnino ad monachos non pertinci. »Isa. [sn. 5, 15. « ¡V Reg. xxv, 341. 42. (83) Frater sic interrogavit abbatem Pœme- 7. Έλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ποιμένος, ὅτι καλού- 1. Διηγήσαντό τινες τῷ ἀ66] Ποιμένι περί τινος 43. (84) Dixit adhuc : Signum monachi in ten- 44. (85) Iterum dixit : Sicut spatharius impera- 15. (86) Interrogavit abbas Anub abbatem Pœ8- 46. (87) Dixit iterum abbas Pœmen: Nisi Nabu- 47. (88) Aiebant de abbate Pœmenc, quod invita- 18. (89) Dixit præterea abbas Pomen : Noli la 19. (90) Narraverunt quidam abbati Pœmeni de (85) Vit. Patr. x, 40. (84) Vit. Patr. vit, 43; Doroth. Doctr. 15. (85) Vit. Patr. v, 8. In Ephrem. p. 387, n. 12. (86) Vit. Patr, x, 41. (87) Vit. Patr. wv, 29; Append. p. 999, n. 2º. (88) Vit. Patr. iv, 50. (89) Vit. Patr. x, 45. (90) Vit. Patr. iv, 31.

APPENDIX AD PALLADIUM. κ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ησαΐας τὸν ἀβδᾶν Ποιμένα περὶ τῶν ῥυπαρῶν λογισμῶν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀἱω βᾶς Ποιμήν: Ωσπερ κάμπτρα μεστὴ ἱματίων, καὶ ἐὰν ἀφῇ αὐτά τις, τῷ χρόνῳ σήπονται· οὕτως καὶ οἱ λογισμοί· ἐὰν μὴ ποιήσωμεν αὐτοὺς σωματικῶς, τῷ χρόνῳ ἀφανίζονται ἤτοι σήπονται. κα'. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀ66ᾶς Ποιμήν· Ὥσπερ ἐάν τις ὄφιν καὶ σκορπίον βάλῃ εἰς ἀγγεῖον, καὶ φράξῃ, πάνω τως τῷ χρόνῳ ἀποθνήσκουσιν· οὕτως καὶ οἱ πονηροί λογισμοί, ἀπὸ τῶν δαιμόνων βλαστάνοντες, διὰ τῆς ὑπομονῆς ἐκλείπουσιν. κβ'. Αδελφὸς ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· Σπείρω τὸν ἀγρόν μου, καὶ ποιῶ ἐξ αὐ Β τοῦ ἀγάπην. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλῶς ποιεῖς. Καὶ ἀπῆλθε μετὰ προθυμίας, καὶ προσέθηκε τῇ ἀγάπῃ. Καὶ ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανοὺς τὸν λόγον, καὶ λέγει τῷ ἀ667 Ποιμένι · Οὐ φοβῇ τὸν Θεόν, οὕτως λαλήσας τῷ ἀδελφῷ; Καὶ ἐσιώπησεν ὁ γέρων. Καὶ μετὰ δύο ἡμέρας ἔπεμψεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν ἐπὶ τὸν ἀδελφὸν, καὶ λέγει αὐτῷ ἀκούοντος τοῦ ἀ663 'Ανούβ• Τί εἶπές μοι τῇ ἄλλῃ; ὅτι ὁ νοῦς μου ἀλλαχοῦ ἦν Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Εἶπον, ὅτι σπείρω τὸν ἀγρόν μου, καὶ ποιῶ ἐξ αὐτοῦ ἀγάπην. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ενόμιζον ὅτι περὶ τοῦ ἀδελφοῦ σου τοῦ κόσμου οι ἐλάλησας· εἰ δὲ σὺ εἶ ὁ ποιῶν τὸ ἔργον τοῦτο, οὐκ ἔστι τοῦτο μοναχοῦ. Ὁ δὲ ἀκούσας ελυ- πήθη, λέγων· Αλλο ἔργον οὐδὲν οἶδα, εἰ μὴ τοῦτο, καὶ οὐ δύναμαι μὴ σπείρειν τὸν ἀγρόν μου. Ὅτε οὖν ἀνεχώρησεν, ἔβαλεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἀνοὺς μετάνοιαν, ΑΙ. κοσμικοῦ. Αl. ποιεῖ. « Α1. δοκιμώτερον. καὶ πᾶσα ἀκαθαρσία ἐν αὐτῇ κεῖται. λέγων· Συγχώρησόν μοι. Καὶ λέγει ἡ ἀββᾶς Ποι μήν· Κἀγὼ ἐξ ἀρχῆς ᾔδειν ὅτι οὐκ ἔστιν ἔργον μου ναχοῦ· ἀλλὰ πρὸς τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ἐλάλησα, καὶ ἔδωκα αὐτῷ προθυμίαν εἰς τὴν προκοπήν τῆς ἀγά- πης. Νῦν δὲ ἀπῆλθε λυπούμενος, καὶ πάλιν τὸ αὐτὸ ποιεῖ. κγ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ἐὰν ἁμαρτήσῃ ἄν θρωπος, καὶ ἀρνήσηται, λέγων, Οὐχ ἥμαρτον, μὴ ἐλέγξῃς αὐτόν· εἰ δὲ μήγε, ἐκκόπτεις αὐτοῦ τὴν προ- θυμίαν. Ἐὰν δὲ εἴπῃς αὐτῷ· Μὴ ἀθυμήσῃς, ἀδελφέ, ἀλλὰ φύλαξαι τοῦ λοιποῦ, διεγείρεις αὐτοῦ τὴν ψυχήν πρὸς μετάνοιαν, κδ. Εἶπε πάλιν· Καλὴ ἡ πεῖρα· αὕτη γὰρ διδά - σε τὸν ἄνθρωπον δόκιμον 68. σχει κε'. Είπε πάλιν "Ανθρωπος διδάσκων, μὴ ποιῶν δὲ ὁ διδάσκει, ὅμοιός εστι κρήνῃ· ὅτι πάντας ποτίζει καὶ πλύνει, ἑαυτὴν δὲ οὐ δύναται καθα ρίσαι 60. κς'. Παρερχόμενος ποτε ὁ ἀδεᾶς Ποιμὴν εἰς τὴν Αἴγυπτον, εἶδε γυναῖκα ἐν μνημείῳ καθεζομένην, καὶ κλαίουσαν πικρώς. Καὶ λέγει· Ἐὰν ἔλθωσι πάντα τὰ τερπνὰ τοῦ κόσμου τούτου, οὐ μὴ μεταστήσωσε « ἀλλὰ πάσης ευπαρίας πεπλήρωτας, menem de sordidis cogitationibus. Et respondit ei : Quemadmodum in capsa plena vestimentis, si quis reliquerit ea, tempore putrefiunt : ita in cogitatio- nibus; si eas corpore non exsecuti fuerimus, per tempus abolentur aut putrescunt. quaestione, respondit abbas Pomen : Quemadmo dum si quis serpentem cum scorpio miserit in vas, illudque occluserit, omnino post aliquod tempus morientur : sic et prave cogitationes quæ ex dæ- monum instinctu pullulant, per tolérantiam de- ficiunt. ait ei : Sero agrum meum, atque ex eo facio aga- pen. Respondit illi senex : Recte facis. Et abiit cum alacritate, auxitque eleemosynam suam. Ab- bas autem Anub, audito sermone, infit ad abba- tem Pomenem : Non times Deum, qui ita loculus sis fratri ? Senex vero tacuit. Post duos auten dies, arcessivit abbas Pœmen fratrem, eique dicit au- diente abbate Anub: Quid mihi prolocutus es alio die? quoniam mens mea alibi erat. Tum frater : Dixi, a me seminari agrum meum, ex eoque dari eleemosynam. Excepit abbas Penen : Putabam te locutum de fratre luo, qui in sæculo vivit. Quod si tu es qui hoc opus facis, non est hoc monachi. ls vero audiens, contristatus est, atque hæc profu- dit verba : Nullum aliud opus novi, nisi hoc, nec possum non seminare agrum meum. Postquam ergo discessisset, incurvavit se coram Pomene Anub, G aiens : Ignosce mibi. Tum abbas Pomen : Ego quoque, inquit, a principio noveram non esse opus monachi; sed secundum mentem illius pronun- tiavi, dedique ipsi alacritatem, ad charitatis proces- sum. Nunc vero tristis abiit; atque iterum hoc ipsum faciet. et negaverit se peccasse, ne redargueris eum; alias exscindis studium ipsius. Quod si dixeris ei : Noli animum despondere, frater, sed care in posterum, excitas animam illius ad pœnitentiam. ipsa enim docet hominem probum. docet facit, similis est fonti, quia cunctis potum dal, cunctos abluit, seipsum vero non potest mun- dum præstare. Ægyptum, conspexit mulierem sedentem in sepul- cro, et plorantem amare. Unde dixit : Etsi cuncta mundi hujus oblectamenta advenerint, non dedu- C D • Al. add. 20. (91) Abbas Isaias interrogavit abbatem Pœ- A 21. (92) Interroganti abbati Josepho de eadem 22. (93) Frater venit ad abbatem Pamenem, et 23. (94) Dixit abbas Painen : Si peccaverit homo, 24. (95) lteruni dixit : Bona res est experientia : 23. (96) Dixit iterun : Homo qui docet, nec quæ 26. (97) Præteriens aliquando abbas Pœmen per (91) Vit. Patr. x, 42. (92) Vit. Patr. x, 43. (93) Vit. Patr. x, 46. (94) Vit. Patr. x, 48. (95) Vit. Patr. x, 49. (96) Vit. Patr. x, 50. (97) Vit. Patr. ii, 10.

APPENDIX AD PALLADIUM. κ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ησαΐας τὸν ἀβδᾶν Ποιμένα περὶ τῶν ῥυπαρῶν λογισμῶν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀἱω βᾶς Ποιμήν: Ωσπερ κάμπτρα μεστὴ ἱματίων, καὶ ἐὰν ἀφῇ αὐτά τις, τῷ χρόνῳ σήπονται· οὕτως καὶ οἱ λογισμοί· ἐὰν μὴ ποιήσωμεν αὐτοὺς σωματικῶς, τῷ χρόνῳ ἀφανίζονται ἤτοι σήπονται. κα'. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀ66ᾶς Ποιμήν· Ὥσπερ ἐάν τις ὄφιν καὶ σκορπίον βάλῃ εἰς ἀγγεῖον, καὶ φράξῃ, πάνω τως τῷ χρόνῳ ἀποθνήσκουσιν· οὕτως καὶ οἱ πονηροί λογισμοί, ἀπὸ τῶν δαιμόνων βλαστάνοντες, διὰ τῆς ὑπομονῆς ἐκλείπουσιν. κβ'. Αδελφὸς ἦλθε πρὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· Σπείρω τὸν ἀγρόν μου, καὶ ποιῶ ἐξ αὐ Β τοῦ ἀγάπην. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Καλῶς ποιεῖς. Καὶ ἀπῆλθε μετὰ προθυμίας, καὶ προσέθηκε τῇ ἀγάπῃ. Καὶ ἤκουσεν ὁ ἀββᾶς ᾿Ανοὺς τὸν λόγον, καὶ λέγει τῷ ἀ667 Ποιμένι · Οὐ φοβῇ τὸν Θεόν, οὕτως λαλήσας τῷ ἀδελφῷ; Καὶ ἐσιώπησεν ὁ γέρων. Καὶ μετὰ δύο ἡμέρας ἔπεμψεν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν ἐπὶ τὸν ἀδελφὸν, καὶ λέγει αὐτῷ ἀκούοντος τοῦ ἀ663 'Ανούβ• Τί εἶπές μοι τῇ ἄλλῃ; ὅτι ὁ νοῦς μου ἀλλαχοῦ ἦν Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Εἶπον, ὅτι σπείρω τὸν ἀγρόν μου, καὶ ποιῶ ἐξ αὐτοῦ ἀγάπην. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ενόμιζον ὅτι περὶ τοῦ ἀδελφοῦ σου τοῦ κόσμου οι ἐλάλησας· εἰ δὲ σὺ εἶ ὁ ποιῶν τὸ ἔργον τοῦτο, οὐκ ἔστι τοῦτο μοναχοῦ. Ὁ δὲ ἀκούσας ελυ- πήθη, λέγων· Αλλο ἔργον οὐδὲν οἶδα, εἰ μὴ τοῦτο, καὶ οὐ δύναμαι μὴ σπείρειν τὸν ἀγρόν μου. Ὅτε οὖν ἀνεχώρησεν, ἔβαλεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ἀνοὺς μετάνοιαν, ΑΙ. κοσμικοῦ. Αl. ποιεῖ. « Α1. δοκιμώτερον. καὶ πᾶσα ἀκαθαρσία ἐν αὐτῇ κεῖται. λέγων· Συγχώρησόν μοι. Καὶ λέγει ἡ ἀββᾶς Ποι μήν· Κἀγὼ ἐξ ἀρχῆς ᾔδειν ὅτι οὐκ ἔστιν ἔργον μου ναχοῦ· ἀλλὰ πρὸς τὸν λογισμὸν αὐτοῦ ἐλάλησα, καὶ ἔδωκα αὐτῷ προθυμίαν εἰς τὴν προκοπήν τῆς ἀγά- πης. Νῦν δὲ ἀπῆλθε λυπούμενος, καὶ πάλιν τὸ αὐτὸ ποιεῖ. κγ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ἐὰν ἁμαρτήσῃ ἄν θρωπος, καὶ ἀρνήσηται, λέγων, Οὐχ ἥμαρτον, μὴ ἐλέγξῃς αὐτόν· εἰ δὲ μήγε, ἐκκόπτεις αὐτοῦ τὴν προ- θυμίαν. Ἐὰν δὲ εἴπῃς αὐτῷ· Μὴ ἀθυμήσῃς, ἀδελφέ, ἀλλὰ φύλαξαι τοῦ λοιποῦ, διεγείρεις αὐτοῦ τὴν ψυχήν πρὸς μετάνοιαν, κδ. Εἶπε πάλιν· Καλὴ ἡ πεῖρα· αὕτη γὰρ διδά - σε τὸν ἄνθρωπον δόκιμον 68. σχει κε'. Είπε πάλιν "Ανθρωπος διδάσκων, μὴ ποιῶν δὲ ὁ διδάσκει, ὅμοιός εστι κρήνῃ· ὅτι πάντας ποτίζει καὶ πλύνει, ἑαυτὴν δὲ οὐ δύναται καθα ρίσαι 60. κς'. Παρερχόμενος ποτε ὁ ἀδεᾶς Ποιμὴν εἰς τὴν Αἴγυπτον, εἶδε γυναῖκα ἐν μνημείῳ καθεζομένην, καὶ κλαίουσαν πικρώς. Καὶ λέγει· Ἐὰν ἔλθωσι πάντα τὰ τερπνὰ τοῦ κόσμου τούτου, οὐ μὴ μεταστήσωσε « ἀλλὰ πάσης ευπαρίας πεπλήρωτας, menem de sordidis cogitationibus. Et respondit ei : Quemadmodum in capsa plena vestimentis, si quis reliquerit ea, tempore putrefiunt : ita in cogitatio- nibus; si eas corpore non exsecuti fuerimus, per tempus abolentur aut putrescunt. quaestione, respondit abbas Pomen : Quemadmo dum si quis serpentem cum scorpio miserit in vas, illudque occluserit, omnino post aliquod tempus morientur : sic et prave cogitationes quæ ex dæ- monum instinctu pullulant, per tolérantiam de- ficiunt. ait ei : Sero agrum meum, atque ex eo facio aga- pen. Respondit illi senex : Recte facis. Et abiit cum alacritate, auxitque eleemosynam suam. Ab- bas autem Anub, audito sermone, infit ad abba- tem Pomenem : Non times Deum, qui ita loculus sis fratri ? Senex vero tacuit. Post duos auten dies, arcessivit abbas Pœmen fratrem, eique dicit au- diente abbate Anub: Quid mihi prolocutus es alio die? quoniam mens mea alibi erat. Tum frater : Dixi, a me seminari agrum meum, ex eoque dari eleemosynam. Excepit abbas Penen : Putabam te locutum de fratre luo, qui in sæculo vivit. Quod si tu es qui hoc opus facis, non est hoc monachi. ls vero audiens, contristatus est, atque hæc profu- dit verba : Nullum aliud opus novi, nisi hoc, nec possum non seminare agrum meum. Postquam ergo discessisset, incurvavit se coram Pomene Anub, G aiens : Ignosce mibi. Tum abbas Pomen : Ego quoque, inquit, a principio noveram non esse opus monachi; sed secundum mentem illius pronun- tiavi, dedique ipsi alacritatem, ad charitatis proces- sum. Nunc vero tristis abiit; atque iterum hoc ipsum faciet. et negaverit se peccasse, ne redargueris eum; alias exscindis studium ipsius. Quod si dixeris ei : Noli animum despondere, frater, sed care in posterum, excitas animam illius ad pœnitentiam. ipsa enim docet hominem probum. docet facit, similis est fonti, quia cunctis potum dal, cunctos abluit, seipsum vero non potest mun- dum præstare. Ægyptum, conspexit mulierem sedentem in sepul- cro, et plorantem amare. Unde dixit : Etsi cuncta mundi hujus oblectamenta advenerint, non dedu- C D • Al. add. 20. (91) Abbas Isaias interrogavit abbatem Pœ- A 21. (92) Interroganti abbati Josepho de eadem 22. (93) Frater venit ad abbatem Pamenem, et 23. (94) Dixit abbas Painen : Si peccaverit homo, 24. (95) lteruni dixit : Bona res est experientia : 23. (96) Dixit iterun : Homo qui docet, nec quæ 26. (97) Præteriens aliquando abbas Pœmen per (91) Vit. Patr. x, 42. (92) Vit. Patr. x, 43. (93) Vit. Patr. x, 46. (94) Vit. Patr. x, 48. (95) Vit. Patr. x, 49. (96) Vit. Patr. x, 50. (97) Vit. Patr. ii, 10.

APOPHTHEGMATA PATRUM. τὴν ψυχὴν ταύτης ἀπὸ τοῦ πένθους. Οὕτως καὶ ὁ μοναχὸς ὀφείλει διαπαντὸς τὸ πένθος ἔχειν ἐν ἑαυτῷ. κζ'. Είπε πάλιν, ὅτι Εστιν ἄνθρωπος δοκῶν σιων πῶν, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ κατακρίνει ἄλλους· ὁ τοιοῦτος πάντοτε λαλεῖ. Καὶ ἔστιν ἄλλος, ἀπὸ πρωί ἕως ἑσπέρας λαλῶν, καὶ σιωπὴν κρατεῖ· τουτέστιν ὅτι ἐκτὸς ὠφελείας οὐδὲν λαλεῖ, πη'. 'Αδελφός τις ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· 1662, πολλούς λογισμοὺς ἔχω, καὶ κινδυνεύω ἀπ' αὐτῶν. Καὶ ἐκφέρει αὐτὸν ὁ γέρων εἰς τὴν ἀέρα, καὶ λέγει αὐτῷ· “Απλωσον τὸν κόλπον σου, καὶ κράτησον τοὺς ἀνέμους. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐ δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ τοῦτο οὐ δύνασαι ποιῆσαι, οὐδὲ τοὺς λογισμούς δύνασαι παλῦσαι ἐλθεῖν· ἀλλὰ σόν ἐστι τὸ ἀντιστῆναι αὐ- Β τους. χ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Εάν εἰσι τρεῖς ἐπιτοαυτό, καὶ ὁ εἷς μὲν ἡσυχάζει καλῶς, ὁ δὲ εἰς ἀσθενῶν καὶ εὐχαριστῶν, ὁ δὲ ἄλλος ὑπηρετεῖ μετά καθαρού λογισμοῦ· οἱ τρεῖς μιας εργασίας εἰσέν ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ἐπειδὴ οἱ ἔλαφοι ἐν τῇ ἐρήμῳ πολλὰ καταπίνουσιν ἑρπετά- καὶ ὡς κατακαίει αὐτὰς ὁ ιός, ἐπιθυμοῦσιν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα· πίνουσαι δὲ καταψύχουσιν ἀπὸ τοῦ ἱοῦ τῶν ἑρπετῶν· οὕτως καὶ οἱ μοναχοί, ἐν τῇ ἐρή με καθεζόμενοι, καίονται ἀπὸ τοῦ τοῦ τῶν πονηρῶν δεμόνων, καὶ ἐπιποθοῦσι τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυ- ριακήν, ὥστε ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, τουτ ἐστιν, ἐπὶ τὸ σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου *, ἵνα καθαρισθώσιν ἀπὸ πικρότητος τοῦ πονηροῦ. λα. Πρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὴν ἀββᾶς Ποιο μένα, πῶς χρὴ νηστεύειν. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποι μήν· Εγώ θέλω τὸν ἐσθίοντα καθ' ἡμέραν παρὰ μικρὸν ἐσθίειν, ἵνα μὴ χορτάζηται. Λέγει αὐτῷ ὁ ἐδος Ἰωσήφ· Οτε ἧς νεώτερος, οὐκ ἐνήστευες δύο δύο, ἀσσα; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Φύσει καὶ τρεῖς, και τέσσαρας ", καὶ ἑβδομάδα. Καὶ ταῦτα πάντα ἐδοκίμασαν οἱ Πατέρες, ὡς δυνατοί· καὶ εὗρον ότι σε καθ' ἡμέραν ἐσθίειν, παρὰ μικρὸν δέ· καὶ παρέδωκαν ἡμῖν τὴν βασιλικὴν ὁδὸν, ὅτι ἐλαφρά ἐστιν. λα. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββα Ποιμένος, ότι όταν ἔμελλεν εἰς σύναξιν ἐλθεῖν, ἐκάθητο κατ' ἰδίαν (98), διακρίνων τοὺς λογισμούς αὐτοῦ, ὡσεὶ ὥραν μίαν· καὶ οὕτως ἐξήρχετο. Αγ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων ο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. • καὶ τέσσαρας καλόν ἐστιν τό εξέρχεσθαι. χχχνί, 1. A cent ejus animam a luctu. Sic etiam monachus luctum debet semper in semetipso habere. facere, et cor ejus condemnat alios; is semper loquitur. Est alius qui a mane ad vesperam loquis tur, ac silentium tenet; hoc est, extra usum nihil pronuntiat. ait Abba, variis cogitationibus agitatus ex iis periclitor. Senex educit hominem, et sub dio cot-· focat, jubetque ut expanso sinu retineat ventos. At ille respondit : Non possum hoc facere. Tum se- nex : Si hoc facere nequis, nec potes impedire, ne subeant cogitationes: sed officium tuum est; illis obsistere. C D quorum unus bene vitam quietam ducat, alter ægen - tet gratiasque agat in morbo, tertius ministret enni pura cogitatione; isti tres paris ac veluti unius sunt operationis et virtulis. dum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita deside- rat anima mea ad te, Deus". Quandoquidem cervi in solitudine multos deglutiunt serpentes ; cumque comburit eos venenum, desiderant ad aquas venire; postquam vero biberint, frigent a serpentum vo◄ meno ita et monachi, in eremo sedentes, uruntur a veneno malorum dæmonuin, ac desiderant Sab- batum atque Dominicam, quo accedant ad fontos aquarum, id est ad corpus et sanguinem Domini, ut purgentur a mali amaritudine. menem, quomodo jejunandum esset. Cui respon- dit sic: Ego volo ut quis quotidie comedat, sed parum, ne saturetur. Aft abbas Joseph : Quando eras juvenis, nonne cibo abstinebas per duos dies, abba? Excepit senex : Revers etiam per tres et quatuor, totamque hebdomadem. Atque haec omnia probavérunt Patres, ut potentes in virtute homines; sed invenerunt præstantius esse quotidie parum manducare; atque nobis tradiderunt viam quæ regia est, quia levis. dis- ad synaxim venturus esset, sedebat seorsum, cernens cogitationes suas, hora circiter una; at- que ita egrediebatur. Al. add. Deest in al. « Al. ineer. Psal. xLi, 3. XLI, bat prius seorsum, seu potius ex cod. Fossatensi sedebat primum seorsum. PATROL. GR. LXV. Vit. Patr. x, ; Vit. Patr. xv, 17. Vit. Patr. x, 44; Regula Solit. cap. 54. Vit. Patr. xi, 29; App. p. 1004, n. 32, 56. Al. 27. (99) Dixit præterea : Est homo qui videtur 28. (1) Frater venit ad abbatem Pamenem, et 1. Εἶπε πάλιν· Γέγραπται· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ 29. (2) Dixit abbas Pæmen : Si tres convenerint, 30. (3) Herum dixit : Scriptum est : Quomadmo- 31. (4) Abbas Joseph interrogavit abbatem Poe- 32. (5) Aiebant de abbate Pamene, quod cum 53. (6) Frater interrogaus abbatem Pamenem, (98) Εκάθητο κατ' ιδίαν. Corrige Pelagium; sede (99) Vit. Patr. x, 51. (1) Vit. Patr. x, 55. (6) Vit. Patr. x,

APOPHTHEGMATA PATRUM. τὴν ψυχὴν ταύτης ἀπὸ τοῦ πένθους. Οὕτως καὶ ὁ μοναχὸς ὀφείλει διαπαντὸς τὸ πένθος ἔχειν ἐν ἑαυτῷ. κζ'. Είπε πάλιν, ὅτι Εστιν ἄνθρωπος δοκῶν σιων πῶν, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ κατακρίνει ἄλλους· ὁ τοιοῦτος πάντοτε λαλεῖ. Καὶ ἔστιν ἄλλος, ἀπὸ πρωί ἕως ἑσπέρας λαλῶν, καὶ σιωπὴν κρατεῖ· τουτέστιν ὅτι ἐκτὸς ὠφελείας οὐδὲν λαλεῖ, πη'. 'Αδελφός τις ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· 1662, πολλούς λογισμοὺς ἔχω, καὶ κινδυνεύω ἀπ' αὐτῶν. Καὶ ἐκφέρει αὐτὸν ὁ γέρων εἰς τὴν ἀέρα, καὶ λέγει αὐτῷ· “Απλωσον τὸν κόλπον σου, καὶ κράτησον τοὺς ἀνέμους. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐ δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ τοῦτο οὐ δύνασαι ποιῆσαι, οὐδὲ τοὺς λογισμούς δύνασαι παλῦσαι ἐλθεῖν· ἀλλὰ σόν ἐστι τὸ ἀντιστῆναι αὐ- Β τους. χ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Εάν εἰσι τρεῖς ἐπιτοαυτό, καὶ ὁ εἷς μὲν ἡσυχάζει καλῶς, ὁ δὲ εἰς ἀσθενῶν καὶ εὐχαριστῶν, ὁ δὲ ἄλλος ὑπηρετεῖ μετά καθαρού λογισμοῦ· οἱ τρεῖς μιας εργασίας εἰσέν ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ἐπειδὴ οἱ ἔλαφοι ἐν τῇ ἐρήμῳ πολλὰ καταπίνουσιν ἑρπετά- καὶ ὡς κατακαίει αὐτὰς ὁ ιός, ἐπιθυμοῦσιν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα· πίνουσαι δὲ καταψύχουσιν ἀπὸ τοῦ ἱοῦ τῶν ἑρπετῶν· οὕτως καὶ οἱ μοναχοί, ἐν τῇ ἐρή με καθεζόμενοι, καίονται ἀπὸ τοῦ τοῦ τῶν πονηρῶν δεμόνων, καὶ ἐπιποθοῦσι τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυ- ριακήν, ὥστε ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, τουτ ἐστιν, ἐπὶ τὸ σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου *, ἵνα καθαρισθώσιν ἀπὸ πικρότητος τοῦ πονηροῦ. λα. Πρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὴν ἀββᾶς Ποιο μένα, πῶς χρὴ νηστεύειν. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποι μήν· Εγώ θέλω τὸν ἐσθίοντα καθ' ἡμέραν παρὰ μικρὸν ἐσθίειν, ἵνα μὴ χορτάζηται. Λέγει αὐτῷ ὁ ἐδος Ἰωσήφ· Οτε ἧς νεώτερος, οὐκ ἐνήστευες δύο δύο, ἀσσα; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Φύσει καὶ τρεῖς, και τέσσαρας ", καὶ ἑβδομάδα. Καὶ ταῦτα πάντα ἐδοκίμασαν οἱ Πατέρες, ὡς δυνατοί· καὶ εὗρον ότι σε καθ' ἡμέραν ἐσθίειν, παρὰ μικρὸν δέ· καὶ παρέδωκαν ἡμῖν τὴν βασιλικὴν ὁδὸν, ὅτι ἐλαφρά ἐστιν. λα. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββα Ποιμένος, ότι όταν ἔμελλεν εἰς σύναξιν ἐλθεῖν, ἐκάθητο κατ' ἰδίαν (98), διακρίνων τοὺς λογισμούς αὐτοῦ, ὡσεὶ ὥραν μίαν· καὶ οὕτως ἐξήρχετο. Αγ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων ο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. • καὶ τέσσαρας καλόν ἐστιν τό εξέρχεσθαι. χχχνί, 1. A cent ejus animam a luctu. Sic etiam monachus luctum debet semper in semetipso habere. facere, et cor ejus condemnat alios; is semper loquitur. Est alius qui a mane ad vesperam loquis tur, ac silentium tenet; hoc est, extra usum nihil pronuntiat. ait Abba, variis cogitationibus agitatus ex iis periclitor. Senex educit hominem, et sub dio cot-· focat, jubetque ut expanso sinu retineat ventos. At ille respondit : Non possum hoc facere. Tum se- nex : Si hoc facere nequis, nec potes impedire, ne subeant cogitationes: sed officium tuum est; illis obsistere. C D quorum unus bene vitam quietam ducat, alter ægen - tet gratiasque agat in morbo, tertius ministret enni pura cogitatione; isti tres paris ac veluti unius sunt operationis et virtulis. dum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita deside- rat anima mea ad te, Deus". Quandoquidem cervi in solitudine multos deglutiunt serpentes ; cumque comburit eos venenum, desiderant ad aquas venire; postquam vero biberint, frigent a serpentum vo◄ meno ita et monachi, in eremo sedentes, uruntur a veneno malorum dæmonuin, ac desiderant Sab- batum atque Dominicam, quo accedant ad fontos aquarum, id est ad corpus et sanguinem Domini, ut purgentur a mali amaritudine. menem, quomodo jejunandum esset. Cui respon- dit sic: Ego volo ut quis quotidie comedat, sed parum, ne saturetur. Aft abbas Joseph : Quando eras juvenis, nonne cibo abstinebas per duos dies, abba? Excepit senex : Revers etiam per tres et quatuor, totamque hebdomadem. Atque haec omnia probavérunt Patres, ut potentes in virtute homines; sed invenerunt præstantius esse quotidie parum manducare; atque nobis tradiderunt viam quæ regia est, quia levis. dis- ad synaxim venturus esset, sedebat seorsum, cernens cogitationes suas, hora circiter una; at- que ita egrediebatur. Al. add. Deest in al. « Al. ineer. Psal. xLi, 3. XLI, bat prius seorsum, seu potius ex cod. Fossatensi sedebat primum seorsum. PATROL. GR. LXV. Vit. Patr. x, ; Vit. Patr. xv, 17. Vit. Patr. x, 44; Regula Solit. cap. 54. Vit. Patr. xi, 29; App. p. 1004, n. 32, 56. Al. 27. (99) Dixit præterea : Est homo qui videtur 28. (1) Frater venit ad abbatem Pamenem, et 1. Εἶπε πάλιν· Γέγραπται· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ 29. (2) Dixit abbas Pæmen : Si tres convenerint, 30. (3) Herum dixit : Scriptum est : Quomadmo- 31. (4) Abbas Joseph interrogavit abbatem Poe- 32. (5) Aiebant de abbate Pamene, quod cum 53. (6) Frater interrogaus abbatem Pamenem, (98) Εκάθητο κατ' ιδίαν. Corrige Pelagium; sede (99) Vit. Patr. x, 51. (1) Vit. Patr. x, 55. (6) Vit. Patr. x,

APOPHTHEGMATA PATRUM. τὴν ψυχὴν ταύτης ἀπὸ τοῦ πένθους. Οὕτως καὶ ὁ μοναχὸς ὀφείλει διαπαντὸς τὸ πένθος ἔχειν ἐν ἑαυτῷ. κζ'. Είπε πάλιν, ὅτι Εστιν ἄνθρωπος δοκῶν σιων πῶν, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ κατακρίνει ἄλλους· ὁ τοιοῦτος πάντοτε λαλεῖ. Καὶ ἔστιν ἄλλος, ἀπὸ πρωί ἕως ἑσπέρας λαλῶν, καὶ σιωπὴν κρατεῖ· τουτέστιν ὅτι ἐκτὸς ὠφελείας οὐδὲν λαλεῖ, πη'. 'Αδελφός τις ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· 1662, πολλούς λογισμοὺς ἔχω, καὶ κινδυνεύω ἀπ' αὐτῶν. Καὶ ἐκφέρει αὐτὸν ὁ γέρων εἰς τὴν ἀέρα, καὶ λέγει αὐτῷ· “Απλωσον τὸν κόλπον σου, καὶ κράτησον τοὺς ἀνέμους. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐ δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ τοῦτο οὐ δύνασαι ποιῆσαι, οὐδὲ τοὺς λογισμούς δύνασαι παλῦσαι ἐλθεῖν· ἀλλὰ σόν ἐστι τὸ ἀντιστῆναι αὐ- Β τους. χ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Εάν εἰσι τρεῖς ἐπιτοαυτό, καὶ ὁ εἷς μὲν ἡσυχάζει καλῶς, ὁ δὲ εἰς ἀσθενῶν καὶ εὐχαριστῶν, ὁ δὲ ἄλλος ὑπηρετεῖ μετά καθαρού λογισμοῦ· οἱ τρεῖς μιας εργασίας εἰσέν ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ἐπειδὴ οἱ ἔλαφοι ἐν τῇ ἐρήμῳ πολλὰ καταπίνουσιν ἑρπετά- καὶ ὡς κατακαίει αὐτὰς ὁ ιός, ἐπιθυμοῦσιν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα· πίνουσαι δὲ καταψύχουσιν ἀπὸ τοῦ ἱοῦ τῶν ἑρπετῶν· οὕτως καὶ οἱ μοναχοί, ἐν τῇ ἐρή με καθεζόμενοι, καίονται ἀπὸ τοῦ τοῦ τῶν πονηρῶν δεμόνων, καὶ ἐπιποθοῦσι τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυ- ριακήν, ὥστε ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, τουτ ἐστιν, ἐπὶ τὸ σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου *, ἵνα καθαρισθώσιν ἀπὸ πικρότητος τοῦ πονηροῦ. λα. Πρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὴν ἀββᾶς Ποιο μένα, πῶς χρὴ νηστεύειν. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποι μήν· Εγώ θέλω τὸν ἐσθίοντα καθ' ἡμέραν παρὰ μικρὸν ἐσθίειν, ἵνα μὴ χορτάζηται. Λέγει αὐτῷ ὁ ἐδος Ἰωσήφ· Οτε ἧς νεώτερος, οὐκ ἐνήστευες δύο δύο, ἀσσα; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Φύσει καὶ τρεῖς, και τέσσαρας ", καὶ ἑβδομάδα. Καὶ ταῦτα πάντα ἐδοκίμασαν οἱ Πατέρες, ὡς δυνατοί· καὶ εὗρον ότι σε καθ' ἡμέραν ἐσθίειν, παρὰ μικρὸν δέ· καὶ παρέδωκαν ἡμῖν τὴν βασιλικὴν ὁδὸν, ὅτι ἐλαφρά ἐστιν. λα. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββα Ποιμένος, ότι όταν ἔμελλεν εἰς σύναξιν ἐλθεῖν, ἐκάθητο κατ' ἰδίαν (98), διακρίνων τοὺς λογισμούς αὐτοῦ, ὡσεὶ ὥραν μίαν· καὶ οὕτως ἐξήρχετο. Αγ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων ο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. • καὶ τέσσαρας καλόν ἐστιν τό εξέρχεσθαι. χχχνί, 1. A cent ejus animam a luctu. Sic etiam monachus luctum debet semper in semetipso habere. facere, et cor ejus condemnat alios; is semper loquitur. Est alius qui a mane ad vesperam loquis tur, ac silentium tenet; hoc est, extra usum nihil pronuntiat. ait Abba, variis cogitationibus agitatus ex iis periclitor. Senex educit hominem, et sub dio cot-· focat, jubetque ut expanso sinu retineat ventos. At ille respondit : Non possum hoc facere. Tum se- nex : Si hoc facere nequis, nec potes impedire, ne subeant cogitationes: sed officium tuum est; illis obsistere. C D quorum unus bene vitam quietam ducat, alter ægen - tet gratiasque agat in morbo, tertius ministret enni pura cogitatione; isti tres paris ac veluti unius sunt operationis et virtulis. dum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita deside- rat anima mea ad te, Deus". Quandoquidem cervi in solitudine multos deglutiunt serpentes ; cumque comburit eos venenum, desiderant ad aquas venire; postquam vero biberint, frigent a serpentum vo◄ meno ita et monachi, in eremo sedentes, uruntur a veneno malorum dæmonuin, ac desiderant Sab- batum atque Dominicam, quo accedant ad fontos aquarum, id est ad corpus et sanguinem Domini, ut purgentur a mali amaritudine. menem, quomodo jejunandum esset. Cui respon- dit sic: Ego volo ut quis quotidie comedat, sed parum, ne saturetur. Aft abbas Joseph : Quando eras juvenis, nonne cibo abstinebas per duos dies, abba? Excepit senex : Revers etiam per tres et quatuor, totamque hebdomadem. Atque haec omnia probavérunt Patres, ut potentes in virtute homines; sed invenerunt præstantius esse quotidie parum manducare; atque nobis tradiderunt viam quæ regia est, quia levis. dis- ad synaxim venturus esset, sedebat seorsum, cernens cogitationes suas, hora circiter una; at- que ita egrediebatur. Al. add. Deest in al. « Al. ineer. Psal. xLi, 3. XLI, bat prius seorsum, seu potius ex cod. Fossatensi sedebat primum seorsum. PATROL. GR. LXV. Vit. Patr. x, ; Vit. Patr. xv, 17. Vit. Patr. x, 44; Regula Solit. cap. 54. Vit. Patr. xi, 29; App. p. 1004, n. 32, 56. Al. 27. (99) Dixit præterea : Est homo qui videtur 28. (1) Frater venit ad abbatem Pamenem, et 1. Εἶπε πάλιν· Γέγραπται· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ 29. (2) Dixit abbas Pæmen : Si tres convenerint, 30. (3) Herum dixit : Scriptum est : Quomadmo- 31. (4) Abbas Joseph interrogavit abbatem Poe- 32. (5) Aiebant de abbate Pamene, quod cum 53. (6) Frater interrogaus abbatem Pamenem, (98) Εκάθητο κατ' ιδίαν. Corrige Pelagium; sede (99) Vit. Patr. x, 51. (1) Vit. Patr. x, 55. (6) Vit. Patr. x,

APOPHTHEGMATA PATRUM. τὴν ψυχὴν ταύτης ἀπὸ τοῦ πένθους. Οὕτως καὶ ὁ μοναχὸς ὀφείλει διαπαντὸς τὸ πένθος ἔχειν ἐν ἑαυτῷ. κζ'. Είπε πάλιν, ὅτι Εστιν ἄνθρωπος δοκῶν σιων πῶν, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ κατακρίνει ἄλλους· ὁ τοιοῦτος πάντοτε λαλεῖ. Καὶ ἔστιν ἄλλος, ἀπὸ πρωί ἕως ἑσπέρας λαλῶν, καὶ σιωπὴν κρατεῖ· τουτέστιν ὅτι ἐκτὸς ὠφελείας οὐδὲν λαλεῖ, πη'. 'Αδελφός τις ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· 1662, πολλούς λογισμοὺς ἔχω, καὶ κινδυνεύω ἀπ' αὐτῶν. Καὶ ἐκφέρει αὐτὸν ὁ γέρων εἰς τὴν ἀέρα, καὶ λέγει αὐτῷ· “Απλωσον τὸν κόλπον σου, καὶ κράτησον τοὺς ἀνέμους. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐ δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ τοῦτο οὐ δύνασαι ποιῆσαι, οὐδὲ τοὺς λογισμούς δύνασαι παλῦσαι ἐλθεῖν· ἀλλὰ σόν ἐστι τὸ ἀντιστῆναι αὐ- Β τους. χ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Εάν εἰσι τρεῖς ἐπιτοαυτό, καὶ ὁ εἷς μὲν ἡσυχάζει καλῶς, ὁ δὲ εἰς ἀσθενῶν καὶ εὐχαριστῶν, ὁ δὲ ἄλλος ὑπηρετεῖ μετά καθαρού λογισμοῦ· οἱ τρεῖς μιας εργασίας εἰσέν ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ἐπειδὴ οἱ ἔλαφοι ἐν τῇ ἐρήμῳ πολλὰ καταπίνουσιν ἑρπετά- καὶ ὡς κατακαίει αὐτὰς ὁ ιός, ἐπιθυμοῦσιν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα· πίνουσαι δὲ καταψύχουσιν ἀπὸ τοῦ ἱοῦ τῶν ἑρπετῶν· οὕτως καὶ οἱ μοναχοί, ἐν τῇ ἐρή με καθεζόμενοι, καίονται ἀπὸ τοῦ τοῦ τῶν πονηρῶν δεμόνων, καὶ ἐπιποθοῦσι τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυ- ριακήν, ὥστε ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, τουτ ἐστιν, ἐπὶ τὸ σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου *, ἵνα καθαρισθώσιν ἀπὸ πικρότητος τοῦ πονηροῦ. λα. Πρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὴν ἀββᾶς Ποιο μένα, πῶς χρὴ νηστεύειν. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποι μήν· Εγώ θέλω τὸν ἐσθίοντα καθ' ἡμέραν παρὰ μικρὸν ἐσθίειν, ἵνα μὴ χορτάζηται. Λέγει αὐτῷ ὁ ἐδος Ἰωσήφ· Οτε ἧς νεώτερος, οὐκ ἐνήστευες δύο δύο, ἀσσα; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Φύσει καὶ τρεῖς, και τέσσαρας ", καὶ ἑβδομάδα. Καὶ ταῦτα πάντα ἐδοκίμασαν οἱ Πατέρες, ὡς δυνατοί· καὶ εὗρον ότι σε καθ' ἡμέραν ἐσθίειν, παρὰ μικρὸν δέ· καὶ παρέδωκαν ἡμῖν τὴν βασιλικὴν ὁδὸν, ὅτι ἐλαφρά ἐστιν. λα. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββα Ποιμένος, ότι όταν ἔμελλεν εἰς σύναξιν ἐλθεῖν, ἐκάθητο κατ' ἰδίαν (98), διακρίνων τοὺς λογισμούς αὐτοῦ, ὡσεὶ ὥραν μίαν· καὶ οὕτως ἐξήρχετο. Αγ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων ο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. • καὶ τέσσαρας καλόν ἐστιν τό εξέρχεσθαι. χχχνί, 1. A cent ejus animam a luctu. Sic etiam monachus luctum debet semper in semetipso habere. facere, et cor ejus condemnat alios; is semper loquitur. Est alius qui a mane ad vesperam loquis tur, ac silentium tenet; hoc est, extra usum nihil pronuntiat. ait Abba, variis cogitationibus agitatus ex iis periclitor. Senex educit hominem, et sub dio cot-· focat, jubetque ut expanso sinu retineat ventos. At ille respondit : Non possum hoc facere. Tum se- nex : Si hoc facere nequis, nec potes impedire, ne subeant cogitationes: sed officium tuum est; illis obsistere. C D quorum unus bene vitam quietam ducat, alter ægen - tet gratiasque agat in morbo, tertius ministret enni pura cogitatione; isti tres paris ac veluti unius sunt operationis et virtulis. dum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita deside- rat anima mea ad te, Deus". Quandoquidem cervi in solitudine multos deglutiunt serpentes ; cumque comburit eos venenum, desiderant ad aquas venire; postquam vero biberint, frigent a serpentum vo◄ meno ita et monachi, in eremo sedentes, uruntur a veneno malorum dæmonuin, ac desiderant Sab- batum atque Dominicam, quo accedant ad fontos aquarum, id est ad corpus et sanguinem Domini, ut purgentur a mali amaritudine. menem, quomodo jejunandum esset. Cui respon- dit sic: Ego volo ut quis quotidie comedat, sed parum, ne saturetur. Aft abbas Joseph : Quando eras juvenis, nonne cibo abstinebas per duos dies, abba? Excepit senex : Revers etiam per tres et quatuor, totamque hebdomadem. Atque haec omnia probavérunt Patres, ut potentes in virtute homines; sed invenerunt præstantius esse quotidie parum manducare; atque nobis tradiderunt viam quæ regia est, quia levis. dis- ad synaxim venturus esset, sedebat seorsum, cernens cogitationes suas, hora circiter una; at- que ita egrediebatur. Al. add. Deest in al. « Al. ineer. Psal. xLi, 3. XLI, bat prius seorsum, seu potius ex cod. Fossatensi sedebat primum seorsum. PATROL. GR. LXV. Vit. Patr. x, ; Vit. Patr. xv, 17. Vit. Patr. x, 44; Regula Solit. cap. 54. Vit. Patr. xi, 29; App. p. 1004, n. 32, 56. Al. 27. (99) Dixit præterea : Est homo qui videtur 28. (1) Frater venit ad abbatem Pamenem, et 1. Εἶπε πάλιν· Γέγραπται· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ 29. (2) Dixit abbas Pæmen : Si tres convenerint, 30. (3) Herum dixit : Scriptum est : Quomadmo- 31. (4) Abbas Joseph interrogavit abbatem Poe- 32. (5) Aiebant de abbate Pamene, quod cum 53. (6) Frater interrogaus abbatem Pamenem, (98) Εκάθητο κατ' ιδίαν. Corrige Pelagium; sede (99) Vit. Patr. x, 51. (1) Vit. Patr. x, 55. (6) Vit. Patr. x,

APOPHTHEGMATA PATRUM. σωμαι πράγμα, θέλεις εἴπω αὐτό; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Γέγραπται· ὓς ἐὰν ἀποκρίνηται λόγον πρὶν ἀκοῦσαι, ἀφροσύνη αὐτῷ ἐστι καὶ ὄνειδος. Τὰν ἐπερωτηθῇς, εἰπέ· εἰ δὲ μή, σιώπα. μς'. Ερώτησε τις ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Δύναται άνθρωπος πεποιθέναι ἐπὶ τῇ μια πράξει; Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι ὁ ἀββᾶς Ἰωάν τῆς ὁ Κολοβός εἶπεν, ὅτι Εγώ θέλω μεταλαβεῖν μι κρόν τι ἐκ πασῶν τῶν ἀρετῶν. μέ. Εἶπε πάλιν ὁ γέρων, ὅτι ἀδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀδδῶν Παμβώ, εἰ καλὸν ἐπαινεῖν τὸν πλησίον· καὶ εἶπεν αὐτῷ· Καλὸν μᾶλλον ἐστι τὸ σιωπᾷν. μη. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος καινὸν οὐρανὸν καὶ καινὴν γῆν, οὐ δύναται ἀμεριμνήσαι. με. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ ἄνθρωπος δέεται τῆς τα πεινοφροσύνης το καὶ τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ τῆς τῆς ἐκπορευομένης ἐκ τῆς ῥινὸς αὐτοῦ. ν. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· ᾿Αβραὰμ ὅτε εἰσῆλ- θεν εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας, μνημεῖον ηγόρασεν ἑαυτῷ, καὶ διὰ τοῦ τάφου ἐκληρονόμησε τὴν γῆν. Λέγει ὁ ἀδελφός - Τί ἐστι τάφος ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τύπος κλαυθμοῦ καὶ πένθους. . να'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66] Ποιμένι · Ἐὰν δῶ τῷ ἀδελφῷ μου μικρὸν ἄρτον, ἢ ἑτερόν τι, οἱ δαίμονες μολύνουσιν αὐτὰ 7, ὡς κατὰ ἀνθρωπαρεσχίαν γινόμε- να τα. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ καὶ κατὰ ἀνθρωπο αρεσκίαν γίνεται, ἀλλ' ἡμεῖς τὴν χρείαν δώσωμεν τη τῷ ἀδελφῶν. Εἶπε δὲ αὐτῷ καὶ παραβολήν τοιαύτην· Δύο άνθρωποι ἦσαν γεωργοὶ ἐν πόλει οἰκοῦντες μια· καὶ ὁ εἷς μὲν ἐξ αὐτῶν σπείρας ἐποίησε μικρὰ ἀκά- βαρτα· ὁ δὲ ἄλλος, ἀμελήσας τοῦ σπεῖραι, ἐποίησεν ὅλους οὐδέν· λιμοῦ το γενομένου, τίς ἐκ τῶν δύο εὑρί- σκει ζῆσαι ; Απεκρίθη ὁ ἀδελφός· υ ποιήσας τὰ ολίγα καὶ ἀκάθαρτα. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὕτως οὖν καὶ ἡμεῖς, σπείρωμεν ὀλίγα, εἰ καὶ ἀκάθαρτα, ἵνα μὴ τῷ λιμῷ ἀποθάνωμεν. ν. Εἶπεν πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἶπεν ὁ ἀδ τὰς Αμμωνᾶς, ὅτι Ποιεῖ ἄνθρωπος ὅλον τὸν χρόνον αὐτοῦ βαστάζων ἀξίνην, καὶ οὐχ εὑρίσκει κατενεγκεῖν τὸ δένδρον. Ἔστι δὲ ἄλλος ἔμπειρος τοῦ κόπτειν, καὶ ἀπὸ ὀλίγων καταφέρει το δένδρον. Ελεγε δὲ τὴν ἀξί- την εἶναι τὴν διάκρισιν. νγ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Πῶς ὀφείλει ἄνθρωπος πολιτεύσασθαι; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων - Ορῶμεν τὸν Δανιήλ, ὅτι οὐχ εὑρέθη κατ' αὐτοῦ κατηγορία, εἰ μὴ ἐν ταῖς λειτουργίαις Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ. νῦ. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ὅτι τὸ θέλημα τοῦ ἀντ το Α1. ὀφείλει. διὰ παντός. Το ΑΙ. αὐτό. Το δέ. ” Το ΑΙ. γινόμενον. * Α1. δώσομεν εἰ δῶμεν. A rem, jubes ut eam eferam ? Ait illi senex : Seri- ptum est : Qui responderit verbum priusquam au- dial : stultitia ei est et opprobrium ". Si ergo inter- rogatus fueris, profer; sin minus, tace. menem : Potestne homo confidere in una actione. Respondit senex, abbatis Joannis Curti sermonem exstitisse Ego cupio ex omnibus virtutibus non- nihil assumere. gaverit abbaten Pambo, utrum bonum esset lau- dare proximum, et ille responderit: Melius est tacere. produxerit novum cœluin et novam terram, non po- B test eyris carere. C p D ac Dei timore, quemadmodum flatu qui e naribus ejus prodit. quid facere deberet. Ait illi senex : Quando Abra- ham ingressus est in terram promissionis, sibi emit monumentum, ac per sepulcrum terram ac- cepit in hæreditatem. Rogat frater: Quid est sepulcrum? Senex respondet Locus fletus et luctus. fratri meo parun panis, aut aliud quid, daemonies polluunt illud, quasi ad placendum hominibus fa- ctum fuerit. Ait ei senex: Licet studio hominibus placendi fiat, nos tamen fratribus demus quæ illis necessaria sunt. Adjecit quoque hanc parabolam : Duo agricolæ in eadem civitate habitabant: unus ex iis seminavit, retulitque pauca et impura ; alter cun serere neglexisset, nihil omnino collegit. Itaque si contigerit fames, quis ex duobus inveniet unde vivat? Respondit frater: Qui pauca illa et impura confecit. Tum senex : Pari igitur modo et nos, seminenius pauca, quamvis immunda, ne fa- me pereamus. tis Ammonæ sermonem: Quidam per totum vitæ tempus securim portat, nec invenit modum deji- cienda arboris. Est vero alius, secandi peritus, qui paucis ictibus prosternit arborein. Aiebat au- tem, securim esse discretionem. nem, dicens Quem in modum debet homo vitam instituere? Et ad eum senex: Cernimus Danielem; non potuit inveniri contra illum accusatio, nisi in cultu quem exhibebat Domino Deo suo. Al. inser. Al. ins. Prov. x♥tii, 43. Vit. Patr. xii, 6. Ammois n. 4. 46. Frater aliquis percontatus est abbatem Pœ- 47. Etiam narravit senex, quod frater interro- 48. (17) Dixit iterum abbas Pomen : Licet homo 49. (18) Rursum dixit: Homo indiget humilitate 50. (19) Frater interrogavit abbatem Pomenem, 51. (20) Frater dixit abbati Pœmeni : Si dedero 52. (21) Etiam retulit abbas Pomen hunc abba- 53. (22) Frater percontatus est abbatem Pœme- (17) L. Doroth. Doctr. 7, et Ep. 8. (18) Vit. Patr. xv, 32. (19) Vit. Patr. ||1, 13. 54. (23) Dixit abbas Pœmen: Voluntas hominis (21) Vit. Patr. x, 59. (22) Vil. Patr. 1, 13. (23) Vit. Patr. x, 60; Doroth. Doctr. 5; S.

θρώπου τεῖχός ἐστι χαλκοῦν ἀναμέσον αὐτοῦ καὶ τοῦ Β Ο Θεοῦ, καὶ πέτρα ἀντιδέρουσα. Ἐὰν οὖν καταλείψη αὐτὸ ἄνθρωπος, λέγει καὶ αὐτὸς, Ἐν τῷ Θεῷ μου ὑπερβήσομαι τεῖχος. Ἐὰν οὖν το δικαίωμα συνέλθῃ τῷ θελήματι, κάμνει ὁ ἄνθρωπος. νε'. Εἶπε πάλιν, ὅτι καθεζομένων ποτε γερόντων καὶ ἐσθιόντων, ἵστατο ὑπηρετῶν ὁ ἀββᾶς ᾿Αλώνιος · καὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐπῄνεσαν. Ὁ δὲ τὸ σύνολον οὐκ ἀπεκρίθη. Λέγει οὖν αὐτῷ τις κατ' ἰδίαν· Διατί οὐκ ἀπεκρίθης τοῖς γέρουσιν ἐπαινοῦσί σε ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αλώνιος· Εἰ ἀπεκρίθην αὐτοῖς, εὑρίσκομαι ὡς καταδεξάμενος τὸν ἔπαινον. νς'. Εἶπε πάλιν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐν τῷ τελείῳ λα λοῦσι, καὶ ἐν τῷ ἐλαχίστῳ ἐργάζονται. νζ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ότι "Ωσπερ ὁ καπνὸς ἐκδιώκει τὰς μελίσσας, καὶ τότε αἴρεται τῆς ἐργα σίας αὐτῶν ἡ γλυκύτης· οὕτως καὶ ἡ σωματικὴ ἀνά- παυσις ἐκδιώκει τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς ψυχῆς, καὶ ἀπολύει αὐτῆς πᾶσαν τὴν έργασίαν. νη'. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι εἰς τὰς δύο ἑβδομάδας τῆς Τεσσαρακοστῆς, καὶ ἐξειπὼν τοὺς λογισμοὺς αὐτοῦ, καὶ τυχὼν ἀναπαύσεως, λέγει αυτ τῷ· Παρὰ βραχὺ κατεσχέθην παραγενέσθαι ὧδε σή- μερον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Διατί; Λέγει ὁ ἀδελ φός· Εἶπον ", μήποτε διὰ τὴν Τεσσαρακοστὴν οὐκ ἀνοίγεταί μοι. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν · Ἡμεῖς οὐκ ἐμάθομεν κλείειν τὴν ξυλίνην θύραν, ἀλλὰ μᾶλ λον τὴν τῆς γλώσσης θύραν. νθ'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Φεύγειν δεῖ τὰ σωματικά. Όταν γὰρ εἶ (311) Ανθρωπος ἐγγὺς τοῦ σου ματικού πολέμου, ἔοικεν ἀνδρὶ στήκοντι ἐπάνω λάκο κου βαθυτάτου· καὶ οἶαν δ᾽ ἂν ὥραν δόξῃ τῷ ἐχθρῷ αὐτοῦ, εὐκόλως αὐτὸν ῥίπτει κάτω. Ἐὰν δὲ σωματι κῶν μακρὰν ᾖ, ἔοικεν ἀνδρὶ μακρὰν ἀπέχοντι τοῦ λάκκου, ἵνα κἂν ἕλκῃ αὐτὸν ὁ ἐχθρὸς βαλεῖν κάτω, ἐν ὅσῳ αὐτὸν ἕλκει καὶ βιάζεται, ὁ Θεὸς ἀποστέλλει απ τῷ βοήθειαν. ξ'. Εἶπε πάλιν· Η πενία καὶ ἡ θλίψις καὶ ἡ στε νοχωρία καὶ ἡ νηστεία, ταῦτά εἰσι τὰ ἐργαλεῖα τοῦ μονήρους βίου. Γέγραπται γάρ, ὅτι Ἐὰν ὦσιν οἱ τρεῖς οὗτοι ἄνδρες, Νῶε, Ιώβ καὶ Δανιὴλ, ζω ἐγώ, λέγει Κύριος. Νῶε πρόσωπόν ἐστι τῆς ἀκτης μοσύνης, Ἰὼβ δὲ τοῦ πόνου, καὶ Δανιὴλ τῆς διακρί σεως. Ἐὰν οὖν ὦσιν αἱ τρεῖς αὗται πράξεις ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, ὁ Κύριος οἰκεῖ ἐν αὐτῷ. ξα'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, ὅτι Καθημένων ἡμῶν μετὰ τοῦ ἀ562 Ποιμένος, ὠνόμασε τὸν ἀ66ἂν 'Αγά- θωνα. Καὶ λέγομεν αὐτῷ· Νεώτερός ἐστι, καὶ διατί καλεῖς αὐτὸν ἀ66ᾶν ; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Ὅτι τὸ στόμα αὐτοῦ ἐποίησεν αὐτὸν καλεῖσθαι ἀδο βάν. ξβ'. Ηλθέ ποτε ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· Τί ποιήσω, Πάτερ, ὅτι θλίβομαι ἀπὸ · * οι χιν, 14, 20. * Α1. ηύρισκόμην. " Αl. ἀγαθήν. σε ΑΙ. υπέλαβ APPENDIX AD PALLADIUM. murus est neus inter ipsum ac Deum, necnon A petra repercutiens. Cum igitur eam homo dereli- querit, ipse etiam dicet: In Deo meo transgre- diar murum”. Itaque si justitia convenerit cum voluntate, laborat homo. senibus et manducantibus, stabat ad ministerium abbas Alonius, quem videntes laudaverunt. l'ie vero nihil penitus respondit. Igitur nonnullus seor- sum dixit ei : Quare non respondisti senibus qui te laudabant ? Excepit abbas Alonius : Si eis de- dissem responsum, visus essem laudes admittere. loquela, minimi in operatione. pellit apes, tuncque opificii earum tollitur dulcedo: ita et corporalis quies timorem Dei ejicit ex anima, cunctamque ejus operationem dissolvit. secunda Quadragesimæ hebdomada; cumque de- texisset cogitata sua, et requiem invenisset, ail : Pene detinui ne ne huc venirem hodie. Dixit ei senex: Cur ? Et frater: Reputavi num propter Quadragesimam mihi non aperiretur. Tunc abbas Pamen : Nos, inquit, non didicimus ostium li- gneum claudere, sed potius linguæ januam. sunt corporea. Quando enim homo prope est cor- poralem impugnationem, assimilatur viro juxta lacum profundissimum stanti, quem inimicus ejus, quacunque hora visum fuerit, facile dejiciet ac innerget. Quod si a corporeis rebus procul fuerit, similis est viro qui longe abest a lacu; ut quam- vis traxerit eum hostis ad præcipitium, dum tra- hit ac vim infert, Deus mittat ei auxilium. augustia, jejunium, hæc sunt vitæ solitariæ in- strumenta. Scriptum est enim : Si fuerint tres hi viri, Noe, Job et Daniel, vivo ego, dicit Dominus º¹, Noe personam ac figuram gerit voluntaria pau- perlatis ; Job, laboris; Daniel, discretionis. Si ergo hi tres actus in homine exstiterint, Dominus habitat in eo. cum abbate Pœmene, nomen abbatis Agathoni dedit. Dicimus ei : Junior est, quare eum vocas abba- tem ? Respondit abbas Pœmen: Quia os ejus fecit eum abbatem appellari. frater, et ait illi: Quid agam, Pater, quia a for- Psal. xv. 30. Ezech. xiv, Vil. Patr. x, 1, 12, Miscell. Voss. p. 182. (31') Lege 5. 55. (24) Relatio ejusden: Sedentibus aliquando 56. (25) Dixit iterun : Homines perfecti sunt in 57. (26) Abbas Pœmen dixit: Sicut fumus ex- 58. (27) Frater convenit abbatem Pœmenein 59. (28) Monuit etiam abbas Pemen: Fugienda 60. (29) Dixit iterum : Paupertas, tribulatio, 61. (30) Retulit abbas Joseph : Sedentilus nobis D 62. (31) Venit aliquando ad abbatem Pemenem (24) Vit. Patr. xv, 39; Doroth. Doctr. 5. (25) Vit. Patr. viii, 14. (26) Vit. Patr. ιν, 32. (27) Vit. Patr. XHI, 5. (29) Vit. Patr. 1, 14. (30) Vit. Patr. xν, 40. (31) Vit. Patr. v 9

θρώπου τεῖχός ἐστι χαλκοῦν ἀναμέσον αὐτοῦ καὶ τοῦ Β Ο Θεοῦ, καὶ πέτρα ἀντιδέρουσα. Ἐὰν οὖν καταλείψη αὐτὸ ἄνθρωπος, λέγει καὶ αὐτὸς, Ἐν τῷ Θεῷ μου ὑπερβήσομαι τεῖχος. Ἐὰν οὖν το δικαίωμα συνέλθῃ τῷ θελήματι, κάμνει ὁ ἄνθρωπος. νε'. Εἶπε πάλιν, ὅτι καθεζομένων ποτε γερόντων καὶ ἐσθιόντων, ἵστατο ὑπηρετῶν ὁ ἀββᾶς ᾿Αλώνιος · καὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐπῄνεσαν. Ὁ δὲ τὸ σύνολον οὐκ ἀπεκρίθη. Λέγει οὖν αὐτῷ τις κατ' ἰδίαν· Διατί οὐκ ἀπεκρίθης τοῖς γέρουσιν ἐπαινοῦσί σε ; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς ᾿Αλώνιος· Εἰ ἀπεκρίθην αὐτοῖς, εὑρίσκομαι ὡς καταδεξάμενος τὸν ἔπαινον. νς'. Εἶπε πάλιν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐν τῷ τελείῳ λα λοῦσι, καὶ ἐν τῷ ἐλαχίστῳ ἐργάζονται. νζ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ότι "Ωσπερ ὁ καπνὸς ἐκδιώκει τὰς μελίσσας, καὶ τότε αἴρεται τῆς ἐργα σίας αὐτῶν ἡ γλυκύτης· οὕτως καὶ ἡ σωματικὴ ἀνά- παυσις ἐκδιώκει τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς ψυχῆς, καὶ ἀπολύει αὐτῆς πᾶσαν τὴν έργασίαν. νη'. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι εἰς τὰς δύο ἑβδομάδας τῆς Τεσσαρακοστῆς, καὶ ἐξειπὼν τοὺς λογισμοὺς αὐτοῦ, καὶ τυχὼν ἀναπαύσεως, λέγει αυτ τῷ· Παρὰ βραχὺ κατεσχέθην παραγενέσθαι ὧδε σή- μερον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Διατί; Λέγει ὁ ἀδελ φός· Εἶπον ", μήποτε διὰ τὴν Τεσσαρακοστὴν οὐκ ἀνοίγεταί μοι. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν · Ἡμεῖς οὐκ ἐμάθομεν κλείειν τὴν ξυλίνην θύραν, ἀλλὰ μᾶλ λον τὴν τῆς γλώσσης θύραν. νθ'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Φεύγειν δεῖ τὰ σωματικά. Όταν γὰρ εἶ (311) Ανθρωπος ἐγγὺς τοῦ σου ματικού πολέμου, ἔοικεν ἀνδρὶ στήκοντι ἐπάνω λάκο κου βαθυτάτου· καὶ οἶαν δ᾽ ἂν ὥραν δόξῃ τῷ ἐχθρῷ αὐτοῦ, εὐκόλως αὐτὸν ῥίπτει κάτω. Ἐὰν δὲ σωματι κῶν μακρὰν ᾖ, ἔοικεν ἀνδρὶ μακρὰν ἀπέχοντι τοῦ λάκκου, ἵνα κἂν ἕλκῃ αὐτὸν ὁ ἐχθρὸς βαλεῖν κάτω, ἐν ὅσῳ αὐτὸν ἕλκει καὶ βιάζεται, ὁ Θεὸς ἀποστέλλει απ τῷ βοήθειαν. ξ'. Εἶπε πάλιν· Η πενία καὶ ἡ θλίψις καὶ ἡ στε νοχωρία καὶ ἡ νηστεία, ταῦτά εἰσι τὰ ἐργαλεῖα τοῦ μονήρους βίου. Γέγραπται γάρ, ὅτι Ἐὰν ὦσιν οἱ τρεῖς οὗτοι ἄνδρες, Νῶε, Ιώβ καὶ Δανιὴλ, ζω ἐγώ, λέγει Κύριος. Νῶε πρόσωπόν ἐστι τῆς ἀκτης μοσύνης, Ἰὼβ δὲ τοῦ πόνου, καὶ Δανιὴλ τῆς διακρί σεως. Ἐὰν οὖν ὦσιν αἱ τρεῖς αὗται πράξεις ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, ὁ Κύριος οἰκεῖ ἐν αὐτῷ. ξα'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, ὅτι Καθημένων ἡμῶν μετὰ τοῦ ἀ562 Ποιμένος, ὠνόμασε τὸν ἀ66ἂν 'Αγά- θωνα. Καὶ λέγομεν αὐτῷ· Νεώτερός ἐστι, καὶ διατί καλεῖς αὐτὸν ἀ66ᾶν ; Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Ὅτι τὸ στόμα αὐτοῦ ἐποίησεν αὐτὸν καλεῖσθαι ἀδο βάν. ξβ'. Ηλθέ ποτε ἀδελφὸς πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ λέγει αὐτῷ· Τί ποιήσω, Πάτερ, ὅτι θλίβομαι ἀπὸ · * οι χιν, 14, 20. * Α1. ηύρισκόμην. " Αl. ἀγαθήν. σε ΑΙ. υπέλαβ APPENDIX AD PALLADIUM. murus est neus inter ipsum ac Deum, necnon A petra repercutiens. Cum igitur eam homo dereli- querit, ipse etiam dicet: In Deo meo transgre- diar murum”. Itaque si justitia convenerit cum voluntate, laborat homo. senibus et manducantibus, stabat ad ministerium abbas Alonius, quem videntes laudaverunt. l'ie vero nihil penitus respondit. Igitur nonnullus seor- sum dixit ei : Quare non respondisti senibus qui te laudabant ? Excepit abbas Alonius : Si eis de- dissem responsum, visus essem laudes admittere. loquela, minimi in operatione. pellit apes, tuncque opificii earum tollitur dulcedo: ita et corporalis quies timorem Dei ejicit ex anima, cunctamque ejus operationem dissolvit. secunda Quadragesimæ hebdomada; cumque de- texisset cogitata sua, et requiem invenisset, ail : Pene detinui ne ne huc venirem hodie. Dixit ei senex: Cur ? Et frater: Reputavi num propter Quadragesimam mihi non aperiretur. Tunc abbas Pamen : Nos, inquit, non didicimus ostium li- gneum claudere, sed potius linguæ januam. sunt corporea. Quando enim homo prope est cor- poralem impugnationem, assimilatur viro juxta lacum profundissimum stanti, quem inimicus ejus, quacunque hora visum fuerit, facile dejiciet ac innerget. Quod si a corporeis rebus procul fuerit, similis est viro qui longe abest a lacu; ut quam- vis traxerit eum hostis ad præcipitium, dum tra- hit ac vim infert, Deus mittat ei auxilium. augustia, jejunium, hæc sunt vitæ solitariæ in- strumenta. Scriptum est enim : Si fuerint tres hi viri, Noe, Job et Daniel, vivo ego, dicit Dominus º¹, Noe personam ac figuram gerit voluntaria pau- perlatis ; Job, laboris; Daniel, discretionis. Si ergo hi tres actus in homine exstiterint, Dominus habitat in eo. cum abbate Pœmene, nomen abbatis Agathoni dedit. Dicimus ei : Junior est, quare eum vocas abba- tem ? Respondit abbas Pœmen: Quia os ejus fecit eum abbatem appellari. frater, et ait illi: Quid agam, Pater, quia a for- Psal. xv. 30. Ezech. xiv, Vil. Patr. x, 1, 12, Miscell. Voss. p. 182. (31') Lege 5. 55. (24) Relatio ejusden: Sedentibus aliquando 56. (25) Dixit iterun : Homines perfecti sunt in 57. (26) Abbas Pœmen dixit: Sicut fumus ex- 58. (27) Frater convenit abbatem Pœmenein 59. (28) Monuit etiam abbas Pemen: Fugienda 60. (29) Dixit iterum : Paupertas, tribulatio, 61. (30) Retulit abbas Joseph : Sedentilus nobis D 62. (31) Venit aliquando ad abbatem Pemenem (24) Vit. Patr. xv, 39; Doroth. Doctr. 5. (25) Vit. Patr. viii, 14. (26) Vit. Patr. ιν, 32. (27) Vit. Patr. XHI, 5. (29) Vit. Patr. 1, 14. (30) Vit. Patr. xν, 40. (31) Vit. Patr. v 9

APOPHTHEGMATA PATRUM. τῆς πορνείας· καὶ ἰδοὺ ἀπῆλθον πρὸς ἀββᾶν 16ι- Α στίωνα, καὶ λέγει μοι· Οὐκ ὀφείλεις ἐᾶσαι αὐτὴν χρο- νίζειν ἐπὶ σέ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ66ας Ποιμήν · 'A66άς Ἱδιστίων, αἱ πράξεις αὐτοῦ ἄνω μετὰ τῶν ἀγγέ λων εἰσὶ, καὶ λανθάνει αὐτὸν ὅτι ἐγὼ καὶ σὺ ἐν τῇ πορνείς εσμέν. Ἐὰν κρατήσῃ μοναχὸς τὴν κοιλίαν καὶ τὴν γλῶσσαν, καὶ τὴν ξενιτείαν, θάρσει, οὐκ ἀπο- θνήσκει. • ξγ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Δίδαξον τὸ στόμα σου λαλεῖν ἔχει ἡ καρδία σου. ξδ. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Ἐὰν ἴδω πταίσμα τοῦ ἀδελφοῦ μου, καλόν ἐστι σκευ πάσαι αὐτό ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων · Οταν ὥραν σκεπά σομεν τὸ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν πταίσμα, καὶ ὁ θεὸς σκευ πάζει τὸ ἡμέτερον· καὶ ἐν ᾗ ὥρᾳ ἐκφαίνομεν τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ ὁ Θεὸς ἐκφαίνει τὸ ἡμέτερον. ξε'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Ηρώτησε τὸν 166ἂν Παϊσιόν τίς ποτε, λέγων· Τί ποιήσω τῇ ψυ- χῇ μου, ὅτι ἀναίσθητεῖ καὶ οὐ φοβεῖται τὸν Θεόν ; Καὶ λέγει αὐτῷ · "Απελθε, κολλήθητι ἀνθρώπῳ φοβουμένῳ τὸν Θεόν· καὶ ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐκείνῳ, διδάσκει καὶ σὲν φοβεῖσθαι τὸν Θεόν. {ς. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ἐὰν δύο πράγματα νικήσῃ ὁ μοναχὸς, δύναται ἐλεύθερος γενέσθαι ἀπὸ τοῦ κόσμου. Καὶ εἶπεν ὁ ἀδελφός · Ποια ταῦτα; Καὶ εἶπε· Την σαρκικὴν ἀνάπαυσιν, καὶ τὴν κενοδοξία». ξζ. Ηρώτησεν Αβραάμ, ὁ τοῦ ἀ663 Αγάθωνος, τὸν 466αν Ποιμένα, λέγων· Πῶς οἱ δαίμονες πολεμοῦσί με ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Σὲ πολεμοῦσιν οἱ δαίμονες; Οὐ πολεμούσι μεθ᾿ ἡμῶν, ἐφ' ὅσον τὰ θε λήματα ἡμῶν ποιοῦμεν. Τὰ γὰρ θελήματα ἡμῶν δαίμονες γεγόνασι · καὶ αὐτοί εἰσιν οἱ θλίβοντες ἡμᾶς, ἕνα πληρώσωμεν αὐτά. Εἰ δὲ θέλεις ἰδεῖν μετὰ τίνων ἐπολέμησαν οἱ δαίμονες· μετὰ Μωϋσέως, καὶ τῶν ὁμοίων αὐτοῦ. ξη'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν, ὅτι Ταύτην τὴν πολι τείαν ἔδωκεν ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραήλ, τὸ ἀπέχεσθαι τῶν παρὰ φύσιν· τουτέστι, ὀργῆς, καὶ θυμοῦ, καὶ ζήλου, καὶ μίσους, καὶ καταλαλιᾶς κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ· καὶ τὰ λοιπὰ τῆς παλαιότητος. 50'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀδδᾶν Ποιμένα, λέγων· Ειπέ μοι βῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Οἱ Πατέρες τὴν ἀρχὴν τοῦ πράγματος ἣν ἔθεντο, πένθος ἐστί. Λέγει πάλιν ὁ ἀδελφός · Εἰπέ μοι ἄλλο ῥῆμα. Αποκρίνεται ὁ γέρων· Ὅσον δύνῃ ἐργάζου εργόχειρον, ἵνα ἐξ αὐ τοῦ ποιήσης ἔλεος. Γέγραπται γάρ, ὅτι ἐλεημοσύνη καὶ πίστις καθαίρουσιν ἁμαρτίας (37). Λέγει ὁ ἀδελ φός· Τί έπει πίστις; Λέγει ὁ γέρων· Πίστις ἐστὶ τὸ ἐν ταπεινοφροσύνῃ διάγειν, καὶ ποιεῖν ἔλεος. α. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων, ὅτι τὰν ἴδω ἀδελφὸν περὶ οὗ ἤκουσα πταίσμα, οὐ εἰς τὸν οὐρανόν. - Αl. διδάσκῃ καὶ σύ. τίας. Ελεημοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίροντα: ἁμαρτίαι. Ελεη μοσύναι καὶ πίσται εἰσίν· ἐκκαθαίρονται ἁμαρτίαι. έλεη· μοσύναις καὶ πίστεσιν. micatione aligur ; et ecce perrexi ad abbate: Ibi- B stionem, qui dixit mihi: Non debes permittere ut in te moram faciat. Respondit abbas Pœmen: Ab- batis Ibistionis actiones sursum sunt cum angelis, latetque eum, quod ego ac tu in fornicatione su- mus. Si tenuerit monachus ventrem et lingnam, et peregrini vitam, confide, non morietur. os tuum loqui quæ corde geris. Si, inquit, videro delictum fratris mei, bonumne est, ut obtegam illud? Respondit senex: Quoties texerimus fratris nostri peccatum, et Deus leget nostrum; qua vero hora fratris lapsum manifesta- verimus, Deus nostrum manifestum faciel. Aliquis interrogavit aliquando abbatem Paisinn sic: Quid faciam animæ meæ, quod sensu desti- tuta est, nec Deum timet ? Respondit : Abi, adhære honini timenti Deum; et inter appropinquandum ei, docebit etiam te, ut Deum timeas. devicerit, poterit liber a mundo fieri. Interrogavit frater: Quas illas ? Respondit: Carnalem requiem, et inanem gloriain. tem Pœmenem interrogavit: Qui fit ut dæmones. inpugnent me? Ait illi abbas Pmmen: Te impu- gnant dæmones? Non decertant nobiscum quandiu C voluntates nostras facimus. Voluntates enim no- stræ in dæmones evaserunt ; et hi sunt qui nos premunt, ut compleamus eas. Quod si cupis scire cum quibus præliati fuerint dæmones; cum Moyse, ac ei similibus. D Al. inser. Prov. xr, : Quem locum si memoria Israelitis præscripsit Deus, ut abstinerent ab iis quæ contra naturam sunt; hoc est ab ira, excande- scentia, invidia, odio, detractione erga fratrem ; et cætera quæ ad veterem legem pertinent. ei verbum, ita locutus est: Principium rei quod Paires posuerunt, est luctus. Iterum frater petiit aliud verlun. Respondit senex: Pro viribus exerce te in opere manuum, ut ex eo facias misericordiam. Scriptum est enim quod eleemosyna et fides pur- gent peccata**. Ait frater: Quid est fides? Tum senex : Fides est, in humilitate vivere, et facere misericordiam. hac oratione Si videro fratrem, de cujus lapsu ar Prov. xv, 27. retinuissent Saviliani interpretes, non adeo se mi- sere jaclassent in istis L. VI, p. 814, 1. : Scilicet statim intellexissent scribendum esse, gerium Thaumat. p. 133; Vil. Patr. int, 140, XVI, 4. 63. (32) Dictum est að abbate Pomene: Edoce 64. (33) Interrogavit frater abbatem Premienem : 63. (34) Narratio quoque abbatis Pemenis fuit : 66. (35) Dixit iterum : Si res duas monachus 67. (56) Abraham, ille abbatis Agathonis, abba- (32) Vit. Patr. III, 485 et vill, 16. (33) Vit. Patr. ix. 6. (34) Vit. Patr. x1, 23; Doroth. Doct. 4. (35) Vit. Patr. 1, 15; xxvi, 3. (36) Vit. Patr. v, 62; xxv, 3. 1) Ελεημοσύνη καὶ πίστις καθαίρουσιν ἁμαρ 68. Dixit abbas Pomen : Hanc vivendi formam 69. Rogatus abbas Pœmen a fratre, ut diceret 70. (38) Frater interrogavit abbatem Pounene (38) Miscellanea Patrum per Vossium, post Cre-

APOPHTHEGMATA PATRUM. τῆς πορνείας· καὶ ἰδοὺ ἀπῆλθον πρὸς ἀββᾶν 16ι- Α στίωνα, καὶ λέγει μοι· Οὐκ ὀφείλεις ἐᾶσαι αὐτὴν χρο- νίζειν ἐπὶ σέ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀ66ας Ποιμήν · 'A66άς Ἱδιστίων, αἱ πράξεις αὐτοῦ ἄνω μετὰ τῶν ἀγγέ λων εἰσὶ, καὶ λανθάνει αὐτὸν ὅτι ἐγὼ καὶ σὺ ἐν τῇ πορνείς εσμέν. Ἐὰν κρατήσῃ μοναχὸς τὴν κοιλίαν καὶ τὴν γλῶσσαν, καὶ τὴν ξενιτείαν, θάρσει, οὐκ ἀπο- θνήσκει. • ξγ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Δίδαξον τὸ στόμα σου λαλεῖν ἔχει ἡ καρδία σου. ξδ. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Ἐὰν ἴδω πταίσμα τοῦ ἀδελφοῦ μου, καλόν ἐστι σκευ πάσαι αὐτό ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων · Οταν ὥραν σκεπά σομεν τὸ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν πταίσμα, καὶ ὁ θεὸς σκευ πάζει τὸ ἡμέτερον· καὶ ἐν ᾗ ὥρᾳ ἐκφαίνομεν τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ ὁ Θεὸς ἐκφαίνει τὸ ἡμέτερον. ξε'. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Ηρώτησε τὸν 166ἂν Παϊσιόν τίς ποτε, λέγων· Τί ποιήσω τῇ ψυ- χῇ μου, ὅτι ἀναίσθητεῖ καὶ οὐ φοβεῖται τὸν Θεόν ; Καὶ λέγει αὐτῷ · "Απελθε, κολλήθητι ἀνθρώπῳ φοβουμένῳ τὸν Θεόν· καὶ ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐκείνῳ, διδάσκει καὶ σὲν φοβεῖσθαι τὸν Θεόν. {ς. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ἐὰν δύο πράγματα νικήσῃ ὁ μοναχὸς, δύναται ἐλεύθερος γενέσθαι ἀπὸ τοῦ κόσμου. Καὶ εἶπεν ὁ ἀδελφός · Ποια ταῦτα; Καὶ εἶπε· Την σαρκικὴν ἀνάπαυσιν, καὶ τὴν κενοδοξία». ξζ. Ηρώτησεν Αβραάμ, ὁ τοῦ ἀ663 Αγάθωνος, τὸν 466αν Ποιμένα, λέγων· Πῶς οἱ δαίμονες πολεμοῦσί με ; Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Σὲ πολεμοῦσιν οἱ δαίμονες; Οὐ πολεμούσι μεθ᾿ ἡμῶν, ἐφ' ὅσον τὰ θε λήματα ἡμῶν ποιοῦμεν. Τὰ γὰρ θελήματα ἡμῶν δαίμονες γεγόνασι · καὶ αὐτοί εἰσιν οἱ θλίβοντες ἡμᾶς, ἕνα πληρώσωμεν αὐτά. Εἰ δὲ θέλεις ἰδεῖν μετὰ τίνων ἐπολέμησαν οἱ δαίμονες· μετὰ Μωϋσέως, καὶ τῶν ὁμοίων αὐτοῦ. ξη'. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν, ὅτι Ταύτην τὴν πολι τείαν ἔδωκεν ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραήλ, τὸ ἀπέχεσθαι τῶν παρὰ φύσιν· τουτέστι, ὀργῆς, καὶ θυμοῦ, καὶ ζήλου, καὶ μίσους, καὶ καταλαλιᾶς κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ· καὶ τὰ λοιπὰ τῆς παλαιότητος. 50'. Ηρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀδδᾶν Ποιμένα, λέγων· Ειπέ μοι βῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ, ὅτι Οἱ Πατέρες τὴν ἀρχὴν τοῦ πράγματος ἣν ἔθεντο, πένθος ἐστί. Λέγει πάλιν ὁ ἀδελφός · Εἰπέ μοι ἄλλο ῥῆμα. Αποκρίνεται ὁ γέρων· Ὅσον δύνῃ ἐργάζου εργόχειρον, ἵνα ἐξ αὐ τοῦ ποιήσης ἔλεος. Γέγραπται γάρ, ὅτι ἐλεημοσύνη καὶ πίστις καθαίρουσιν ἁμαρτίας (37). Λέγει ὁ ἀδελ φός· Τί έπει πίστις; Λέγει ὁ γέρων· Πίστις ἐστὶ τὸ ἐν ταπεινοφροσύνῃ διάγειν, καὶ ποιεῖν ἔλεος. α. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων, ὅτι τὰν ἴδω ἀδελφὸν περὶ οὗ ἤκουσα πταίσμα, οὐ εἰς τὸν οὐρανόν. - Αl. διδάσκῃ καὶ σύ. τίας. Ελεημοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίροντα: ἁμαρτίαι. Ελεη μοσύναι καὶ πίσται εἰσίν· ἐκκαθαίρονται ἁμαρτίαι. έλεη· μοσύναις καὶ πίστεσιν. micatione aligur ; et ecce perrexi ad abbate: Ibi- B stionem, qui dixit mihi: Non debes permittere ut in te moram faciat. Respondit abbas Pœmen: Ab- batis Ibistionis actiones sursum sunt cum angelis, latetque eum, quod ego ac tu in fornicatione su- mus. Si tenuerit monachus ventrem et lingnam, et peregrini vitam, confide, non morietur. os tuum loqui quæ corde geris. Si, inquit, videro delictum fratris mei, bonumne est, ut obtegam illud? Respondit senex: Quoties texerimus fratris nostri peccatum, et Deus leget nostrum; qua vero hora fratris lapsum manifesta- verimus, Deus nostrum manifestum faciel. Aliquis interrogavit aliquando abbatem Paisinn sic: Quid faciam animæ meæ, quod sensu desti- tuta est, nec Deum timet ? Respondit : Abi, adhære honini timenti Deum; et inter appropinquandum ei, docebit etiam te, ut Deum timeas. devicerit, poterit liber a mundo fieri. Interrogavit frater: Quas illas ? Respondit: Carnalem requiem, et inanem gloriain. tem Pœmenem interrogavit: Qui fit ut dæmones. inpugnent me? Ait illi abbas Pmmen: Te impu- gnant dæmones? Non decertant nobiscum quandiu C voluntates nostras facimus. Voluntates enim no- stræ in dæmones evaserunt ; et hi sunt qui nos premunt, ut compleamus eas. Quod si cupis scire cum quibus præliati fuerint dæmones; cum Moyse, ac ei similibus. D Al. inser. Prov. xr, : Quem locum si memoria Israelitis præscripsit Deus, ut abstinerent ab iis quæ contra naturam sunt; hoc est ab ira, excande- scentia, invidia, odio, detractione erga fratrem ; et cætera quæ ad veterem legem pertinent. ei verbum, ita locutus est: Principium rei quod Paires posuerunt, est luctus. Iterum frater petiit aliud verlun. Respondit senex: Pro viribus exerce te in opere manuum, ut ex eo facias misericordiam. Scriptum est enim quod eleemosyna et fides pur- gent peccata**. Ait frater: Quid est fides? Tum senex : Fides est, in humilitate vivere, et facere misericordiam. hac oratione Si videro fratrem, de cujus lapsu ar Prov. xv, 27. retinuissent Saviliani interpretes, non adeo se mi- sere jaclassent in istis L. VI, p. 814, 1. : Scilicet statim intellexissent scribendum esse, gerium Thaumat. p. 133; Vil. Patr. int, 140, XVI, 4. 63. (32) Dictum est að abbate Pomene: Edoce 64. (33) Interrogavit frater abbatem Premienem : 63. (34) Narratio quoque abbatis Pemenis fuit : 66. (35) Dixit iterum : Si res duas monachus 67. (56) Abraham, ille abbatis Agathonis, abba- (32) Vit. Patr. III, 485 et vill, 16. (33) Vit. Patr. ix. 6. (34) Vit. Patr. x1, 23; Doroth. Doct. 4. (35) Vit. Patr. 1, 15; xxvi, 3. (36) Vit. Patr. v, 62; xxv, 3. 1) Ελεημοσύνη καὶ πίστις καθαίρουσιν ἁμαρ 68. Dixit abbas Pomen : Hanc vivendi formam 69. Rogatus abbas Pœmen a fratre, ut diceret 70. (38) Frater interrogavit abbatem Pounene (38) Miscellanea Patrum per Vossium, post Cre-

Α θέλω εἰσενεγκεῖν αὐτὸν εἰς τὸ κελλίον μου· ἐὰν δὲ ίδω καλόν, χαίρω μετ' αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Εἰ ποιεῖς τῷ καλῷ ἀδελφῷ μικρὸν ἀγαθὸν, διπλοῦν ποίησον μετ' ἐκείνου. Οὗτος γὰρ ἐστιν ὁ ἀσθενῶν. 'Ην γάρ τις ἐν κοινοβίω ονόματι Τιμόθεος αναχωρη τῆς· καὶ ἤκουσεν ὁ ἡγούμενος φήμην περί τινος ἀδελφοῦ περὶ πειρασμοῦ, καὶ ἐπηρώτησε τον Τιμό θεον περὶ αὐτοῦ· καὶ συνεβούλευσεν αὐτῷ, ἐκβαλεῖν τὸν ἀδελφόν. Οτε οὖν ἐξέβαλεν αὐτὸν, ἐτέθη ὁ πειρα- σμὸς τοῦ ἀδελφοῦ ἐπάνω τοῦ Τιμοθέου, ἕως οὗ ἐκιν δύνευσεν. Εκλαιεν οὖν ὁ Τιμόθεος ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, λέγων · Ημάρτηκα, συγχώρησόν μοι. Καὶ ἦλθεν αὐ τῷ φωνὴ λέγουσα· Τιμόθεε, μὴ νομίσῃς ὅτι ταῦτα ἐποίησά σοι δι' ἄλλο τι, ἢ ὅτι παρεῖδες τὸν ἀδελφόν σου ἐν καιρῷ τοῦ πειρασμοῦ αὐτοῦ. οα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Διὰ τοῦτο ἐν τοσού τοις πειρασμοῖς κείμεθα, ὅτι τὰ ὀνόματα ἡμῶν καὶ τὴν τάξιν οὐ φυλάσσομεν, καθὼς καὶ ἡ Γραφή λέγει. Ούχ ὁρῶμεν τὴν γυναῖκα τὴν Χαναναίαν, τὴν ὑποδεξαμένην τὸ ὄνομα αὐτῆς, ὅτι ἀνέπαυσεν αὐτὴν ὁ Σωτὴρ ; Πάλιν Αβιγαίαν, ὅτι εἶπε τῷ Δαβίδ, ὅτι ἂν ἐμοί ἐστιν ἡ ἁμαρτία, καὶ ἤκουσεν αὐτῆς, καὶ ἠγάπησεν αὐτ τήν. ᾿Αβιγαία πρόσωπον λαμβάνει τῆς ψυχῆς, καὶ Δαβίδ τῆς Θεότητος. Ἐὰν οὖν ἡ ψυχὴ ἑαυτὴν μέμ ψηται ἐνώπιον Κυρίου, ἀγαπᾷ αὐτὴν ὁ Κύριος. οβ'. Παρήρχετο ποτε ὁ ἀββᾶς Ποιμήν μετὰ τοῦ 26- Τὰ ᾿Ανούβ εἰς τὰ μέρη τῆς Διόλκου · καὶ ἐλθόντες περὶ τὰ μνημεῖα θεωροῦσι γυναίκα δεινῶς κοπτο μένην καὶ κλαίουσαν πικρῶς· καὶ στάντες κατενόουν αὐτήν. Μικρὸν δὲ προβάντες συνήντησαν τινι · καὶ ηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, λέγων· Τί ἔχει ἡ γυνὴ αὕτη, ὅτι πικρῶς κλαίει ; Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτι ἀπέθανεν αὐτῆς ὁ ἀνὴρ καὶ ὁ υἱὸς καὶ ὁ ἀδελφός. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, λέγει τῷ ἀ66. Ανοίβ- Λέγω σοι, ὅτι ἄνθρωπος ἐὰν μὴ νεκρώσῃ τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς πάντα, καὶ κτήσηται τὸ πένθος τοῦτο, οὐ δύναται γενέσθαι μοναχός. Ολος γὰρ ὁ βίος αὐτῆς καὶ ὁ νοῦς εἰς τὸ πένθος ἐστίν. ογ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν · Μὴ μέτρες σεαυτόν, ἀλλὰ κολλήθητι τῷ καλῶς ἀναστρεφομένῳ. οδ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἐὰν παρέβαλεν ἀδελφὸς τῷ ἀδ 6ῷ Ἰωάννῃ τῷ κολοβῷ, παρεδίδει αὐτῷ τὴν ἀγάπην τὴν ἐν τῷ ᾿Αποστόλῳ· Ἡ ἀγάπη μακροθυμεί, χρη στεύεται. σε'. Εἶπε πάλιν διὰ τὸν ἀββᾶν Παμβώ, ὅτι εἶπε περὶ αὐτοῦ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι ἐκ τοῦ φοβεῖσθαι τὸν Θεὸν ἐποίησε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖν ἐν αὐτῷ. ος'. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περὶ τοῦ ἀββα Ποιμένος καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, ὅτι ᾤχουν ἐν Αἰ γύπτῳ (43)· καὶ ἐπιθυμοῦσα ἡ μήτηρ αὐτῶν ἰδεῖν αὐτ τοὺς οὐκ ἠδύνατο. Παρετηρήσατο δὲ ἀπερχομένων αὐτῶν εἰς ἐκκλησίαν, καὶ ἀπήντησεν αὐτοῖς. Οἱ δὲ ** | APPENDIX AD PALLADIUM. 3.50 audiero, nolo introducere eum in cellam meam ; sed si videro bonum fratrem, cum eo lætus ago. Dicit ei senex Si bono fratri boni parum feceris, duplum facito alteri; est enim infirmus. Scilicet erat quidam in conobio nomine Timotheus alia- choreta; et audivit cœnobii præpositus famam alicujus fratris de tentatione, ac de eo percontatus est Țimotheum, qui consilium dedit ut expelleret fratrem. Cum ergo ejecisset, tentatio fratris supra Timotheum posita est, adco ut periclitaretur. Flevit ergo Timotheus coram Deo, dicens: Peccavi, igno- sce mihi. Et delata ad eum est ejusmodi vox : Timothee, ne existimes me ob aliam causam ista tibi fecisse, quam quia despexisti fratrem tuum in tempore tentationis suæ. tisque subjacemus tentationibus, quia nomina no- stra et ordinem non servamus: quemadmodum et Scriptura docet. Nonne ceruimus mulierem illam Chananæam, quæ admisit nomen suum; et Salva- tor requie illam donavit *? Rursus de Abigæa; quia dixit Davidi : In me est peccatum ; exaudivit eam, dilexit eam. Abigaa personam sumit animæ, David Divinitatis. Si ergo anima se accusaverit corum Domino, diligit eam Dominus. abbate Anub in partibus Diolci ; et venientes circa sepulcra, conspiciunt mulierem graviter plangen- ţem, et flentem amare; atque stantes considera- pant ean. Paulum vero progressi, cuidam occur- rerunt; quem interrogavit abbas Premen, quid haberet ea mulier, quod amare ploraret. Respondit ille: Quia mortuus est maritus ejus, et filius, et frater. Tunc excipiens abbas Pœmen dixit abbati Auub : Aio tibi, nisi homo cunctus carnis volun- tales mortuas rediderit, huncque obtinuerit lu- ctui, non potest Geri monachus. Tota enim hujus mulieris vita et mens in luctu est. ipsum, sed adhære homini cujus conversatio bona est. abbatem Joannem curtuin, tradebat ei ille charita- tem, de qua apud Apostolum legitur: Charitas valiens est, benigna est ”. de eo abbatem Antonium: Per timorem Dei eſſe- cit ut Spiritus Dei in eo habitaret. Pasmene et fratribus ejus, quod in Egypto habita- baut, et mater eorum desiderans videre illos, nequaquam poterat. Observavit autem cum prof- ciscerentur ad ecclesiam, et occurrit eis. Illi vi- se Matth. xv, 27. **] Reg. xxv, 24. 11. C " D Cor. xiii, 4. non qui habitarent in Egypto. Et ita liber Fossa, Lensis. 71. (59) Dixit abbas Pomen: Propterea tot tan- Β 72. (40) Transibat aliquando abbas Poemen cum 73. (41) Dixit abbas Pœmen: Ne metiaris temet- 74. Item retulit, quod si quis frater adiisset 75. Retulit iterum circa abbatem Pambo, dixisse 76. (42) Narravit e Patribus quidam de abbate (39) Miscellan. Voss. p. 143. (40) Vit. Patr. III, (41) Vit. Patr. xv, 35. (42) Vit. Patr. iv, 35. (45) Ὅτι ᾤκουν ἐν Αἰγύπτῳ. Vile Patrum quία

Α θέλω εἰσενεγκεῖν αὐτὸν εἰς τὸ κελλίον μου· ἐὰν δὲ ίδω καλόν, χαίρω μετ' αὐτοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Εἰ ποιεῖς τῷ καλῷ ἀδελφῷ μικρὸν ἀγαθὸν, διπλοῦν ποίησον μετ' ἐκείνου. Οὗτος γὰρ ἐστιν ὁ ἀσθενῶν. 'Ην γάρ τις ἐν κοινοβίω ονόματι Τιμόθεος αναχωρη τῆς· καὶ ἤκουσεν ὁ ἡγούμενος φήμην περί τινος ἀδελφοῦ περὶ πειρασμοῦ, καὶ ἐπηρώτησε τον Τιμό θεον περὶ αὐτοῦ· καὶ συνεβούλευσεν αὐτῷ, ἐκβαλεῖν τὸν ἀδελφόν. Οτε οὖν ἐξέβαλεν αὐτὸν, ἐτέθη ὁ πειρα- σμὸς τοῦ ἀδελφοῦ ἐπάνω τοῦ Τιμοθέου, ἕως οὗ ἐκιν δύνευσεν. Εκλαιεν οὖν ὁ Τιμόθεος ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, λέγων · Ημάρτηκα, συγχώρησόν μοι. Καὶ ἦλθεν αὐ τῷ φωνὴ λέγουσα· Τιμόθεε, μὴ νομίσῃς ὅτι ταῦτα ἐποίησά σοι δι' ἄλλο τι, ἢ ὅτι παρεῖδες τὸν ἀδελφόν σου ἐν καιρῷ τοῦ πειρασμοῦ αὐτοῦ. οα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι Διὰ τοῦτο ἐν τοσού τοις πειρασμοῖς κείμεθα, ὅτι τὰ ὀνόματα ἡμῶν καὶ τὴν τάξιν οὐ φυλάσσομεν, καθὼς καὶ ἡ Γραφή λέγει. Ούχ ὁρῶμεν τὴν γυναῖκα τὴν Χαναναίαν, τὴν ὑποδεξαμένην τὸ ὄνομα αὐτῆς, ὅτι ἀνέπαυσεν αὐτὴν ὁ Σωτὴρ ; Πάλιν Αβιγαίαν, ὅτι εἶπε τῷ Δαβίδ, ὅτι ἂν ἐμοί ἐστιν ἡ ἁμαρτία, καὶ ἤκουσεν αὐτῆς, καὶ ἠγάπησεν αὐτ τήν. ᾿Αβιγαία πρόσωπον λαμβάνει τῆς ψυχῆς, καὶ Δαβίδ τῆς Θεότητος. Ἐὰν οὖν ἡ ψυχὴ ἑαυτὴν μέμ ψηται ἐνώπιον Κυρίου, ἀγαπᾷ αὐτὴν ὁ Κύριος. οβ'. Παρήρχετο ποτε ὁ ἀββᾶς Ποιμήν μετὰ τοῦ 26- Τὰ ᾿Ανούβ εἰς τὰ μέρη τῆς Διόλκου · καὶ ἐλθόντες περὶ τὰ μνημεῖα θεωροῦσι γυναίκα δεινῶς κοπτο μένην καὶ κλαίουσαν πικρῶς· καὶ στάντες κατενόουν αὐτήν. Μικρὸν δὲ προβάντες συνήντησαν τινι · καὶ ηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, λέγων· Τί ἔχει ἡ γυνὴ αὕτη, ὅτι πικρῶς κλαίει ; Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτι ἀπέθανεν αὐτῆς ὁ ἀνὴρ καὶ ὁ υἱὸς καὶ ὁ ἀδελφός. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, λέγει τῷ ἀ66. Ανοίβ- Λέγω σοι, ὅτι ἄνθρωπος ἐὰν μὴ νεκρώσῃ τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς πάντα, καὶ κτήσηται τὸ πένθος τοῦτο, οὐ δύναται γενέσθαι μοναχός. Ολος γὰρ ὁ βίος αὐτῆς καὶ ὁ νοῦς εἰς τὸ πένθος ἐστίν. ογ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν · Μὴ μέτρες σεαυτόν, ἀλλὰ κολλήθητι τῷ καλῶς ἀναστρεφομένῳ. οδ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἐὰν παρέβαλεν ἀδελφὸς τῷ ἀδ 6ῷ Ἰωάννῃ τῷ κολοβῷ, παρεδίδει αὐτῷ τὴν ἀγάπην τὴν ἐν τῷ ᾿Αποστόλῳ· Ἡ ἀγάπη μακροθυμεί, χρη στεύεται. σε'. Εἶπε πάλιν διὰ τὸν ἀββᾶν Παμβώ, ὅτι εἶπε περὶ αὐτοῦ ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι ἐκ τοῦ φοβεῖσθαι τὸν Θεὸν ἐποίησε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖν ἐν αὐτῷ. ος'. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περὶ τοῦ ἀββα Ποιμένος καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, ὅτι ᾤχουν ἐν Αἰ γύπτῳ (43)· καὶ ἐπιθυμοῦσα ἡ μήτηρ αὐτῶν ἰδεῖν αὐτ τοὺς οὐκ ἠδύνατο. Παρετηρήσατο δὲ ἀπερχομένων αὐτῶν εἰς ἐκκλησίαν, καὶ ἀπήντησεν αὐτοῖς. Οἱ δὲ ** | APPENDIX AD PALLADIUM. 3.50 audiero, nolo introducere eum in cellam meam ; sed si videro bonum fratrem, cum eo lætus ago. Dicit ei senex Si bono fratri boni parum feceris, duplum facito alteri; est enim infirmus. Scilicet erat quidam in conobio nomine Timotheus alia- choreta; et audivit cœnobii præpositus famam alicujus fratris de tentatione, ac de eo percontatus est Țimotheum, qui consilium dedit ut expelleret fratrem. Cum ergo ejecisset, tentatio fratris supra Timotheum posita est, adco ut periclitaretur. Flevit ergo Timotheus coram Deo, dicens: Peccavi, igno- sce mihi. Et delata ad eum est ejusmodi vox : Timothee, ne existimes me ob aliam causam ista tibi fecisse, quam quia despexisti fratrem tuum in tempore tentationis suæ. tisque subjacemus tentationibus, quia nomina no- stra et ordinem non servamus: quemadmodum et Scriptura docet. Nonne ceruimus mulierem illam Chananæam, quæ admisit nomen suum; et Salva- tor requie illam donavit *? Rursus de Abigæa; quia dixit Davidi : In me est peccatum ; exaudivit eam, dilexit eam. Abigaa personam sumit animæ, David Divinitatis. Si ergo anima se accusaverit corum Domino, diligit eam Dominus. abbate Anub in partibus Diolci ; et venientes circa sepulcra, conspiciunt mulierem graviter plangen- ţem, et flentem amare; atque stantes considera- pant ean. Paulum vero progressi, cuidam occur- rerunt; quem interrogavit abbas Premen, quid haberet ea mulier, quod amare ploraret. Respondit ille: Quia mortuus est maritus ejus, et filius, et frater. Tunc excipiens abbas Pœmen dixit abbati Auub : Aio tibi, nisi homo cunctus carnis volun- tales mortuas rediderit, huncque obtinuerit lu- ctui, non potest Geri monachus. Tota enim hujus mulieris vita et mens in luctu est. ipsum, sed adhære homini cujus conversatio bona est. abbatem Joannem curtuin, tradebat ei ille charita- tem, de qua apud Apostolum legitur: Charitas valiens est, benigna est ”. de eo abbatem Antonium: Per timorem Dei eſſe- cit ut Spiritus Dei in eo habitaret. Pasmene et fratribus ejus, quod in Egypto habita- baut, et mater eorum desiderans videre illos, nequaquam poterat. Observavit autem cum prof- ciscerentur ad ecclesiam, et occurrit eis. Illi vi- se Matth. xv, 27. **] Reg. xxv, 24. 11. C " D Cor. xiii, 4. non qui habitarent in Egypto. Et ita liber Fossa, Lensis. 71. (59) Dixit abbas Pomen: Propterea tot tan- Β 72. (40) Transibat aliquando abbas Poemen cum 73. (41) Dixit abbas Pœmen: Ne metiaris temet- 74. Item retulit, quod si quis frater adiisset 75. Retulit iterum circa abbatem Pambo, dixisse 76. (42) Narravit e Patribus quidam de abbate (39) Miscellan. Voss. p. 143. (40) Vit. Patr. III, (41) Vit. Patr. xv, 35. (42) Vit. Patr. iv, 35. (45) Ὅτι ᾤκουν ἐν Αἰγύπτῳ. Vile Patrum quία

θεασάμενοι αὐτὴν, ὑπέστρεψαν, καὶ ἔκλεισαν τὴν θύ- Α μεν εἰς τὰ πρόσωπον αὐτῆς. Ἡ δὲ πρὸς τὴν θύραν Έκραξε κλαίουσα μετὰ οίκτου πολλοῦ, καὶ λέγουσα· δω ὑμᾶς, τέκνα μου Αγαπημένα. ᾿Ακούσας δὲ αὐτ τῆς ὁ 1662. ᾿Ανοὺς εἰσῆλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσωμεν τῇ γραΐδι ταύτῃ κλαιούσῃ πρὸς τὴν θύραν; Καὶ ἔνδοθεν στὰς, ἤκουσεν αὐτῆς κλαιούς της μετὰ οίκτου πολλοῦ· καὶ εἶπεν αὐτῇ· Τί οὕτως κράζεις, γραῦ ; Ἡ δὲ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσασα πολλῷ μᾶλλον ἐκραύγαζε, κλαίουσα καὶ λέγουσα· θέλω ὑμᾶς ἰδεῖν, τέκνα μου. Τί γάρ ἐστιν ἐὰν ἴδω ὑμᾶς; μὴ οὐκ εἰμὶ μήτηρ ὑμῶν; μὴ οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς ἐθήλασα ; ὅλη εἰμὶ πολιά (44). 'Ακούσασα γὰρ τῆς φωνῆς του ἐταράχθην. Λέγει αὐτῇ ὁ γέρων· "Ωδε θέ λεῖς ἡμᾶς ἰδεῖν, ἢ εἰς τὸν ἐκεῖ κόσμον ; Λέγει αὐτῷ· Ἐὰν μὴ ἴδω ὑμᾶς ὧδε, βλέπω ὑμᾶς εἰς τὸν ἐκεῖ κά- σμον ; Λέγει αὐτῇ · Ἐὰν σεαυτὴν βιάσῃ μὴ ἰδεῖν μας ὧδε, ὁρᾶς ἡμᾶς ἐκεῖ. Απῆλθε οὖν χαίρουσα, καὶ λέγουσα· Εἰ ὅλως ὁρῶ ὑμᾶς ἐκεῖ, οὐ θέλω ὧδε ὑμᾶς δεῖν, α. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- των Τὰ ὑψηλὰ τί ἐστι ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Το Αντίωμα. τη'. "Ηλθόν ποτέ τινες αἱρετικοί πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένοι, καὶ ἤρξαντο καταλαλεῖν τοῦ ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, ὡς ὅτι παρὰ πρεσβυτέρων έχει την χειροτονίαν. Ὁ δὲ γέρων σιωπήσας ἐφώνησε τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ εἶπε· Παράθες την τράπεζαν, καὶ ποίησον αὐτοῖς οι φαγεῖν, καὶ πέμψον αὐτοὺς μετ' εἰρήνης. οθ'. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς συνοικῶν ἀδελφοῖς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Βισαρίωνα · Τί ποιήσω ; Ὁ δὲ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Σιώπα, καὶ μὴ μετρῇς ἑαυτόν. π. Εἶπε πάλιν· Εἰς ἂν ἡ καρδία σου οὐ πληροφο ρεῖται, μὴ πρόσχης τούτῳ τῇ καρδίᾳ σου. πα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ἐὰν σεαυτὸν εὐτελίσῃς, Έξεις ἀνάπαυσιν, εἰς οἷον δ' ἂν τόπον καθίσῃς. πω. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Σισόης, ὅτι Εστιν αἰσχύνη, ἀφοβίας ἔχουσα ἁμαρτίαν. πρ. Εἶπε πάλιν ὅτι τὸ θέλημα, καὶ ἡ ἀνάπαυσις, καὶ ἡ τούτων συνήθεια, καταβάλλει τὸν ἄνθρωπον. τοῦ. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἧς σιωπητικός, ἕξεις ἀνά παῦσιν ἐν παντὶ τόπῳ οὗ ἐὰν οἰκήσῃς. πε'. Εἶπε πάλιν περὶ τοῦ ἀ662 Πίωρ, ὅτι ἑκάστης ἡμέρας ετίθει ἀρχήν. τος'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Εάν προληφθῇ ἄνθρωπος ἔν τινι παραπτώματι, καὶ επιστρέψῃ, συγχωρείται παρὰ Θεῷ; Εφη αὐτῷ ὁ γέρων· 'Αλλ' ἡ ἐντειλάμενος Θεὸς τοῖς ἀνθρώποις τοῦτο ποιεῖν, οὐχὶ μᾶλλον αὐτὸς ποιήσει; Ενετείλατο γὰρ τῷ Πέτρῳ λέγων "Εως έβδομηκοντάκις επτά Σε Α1. αὐτούς. οι ἄφες τῷ ἀδελφῷ σου. ** Β APOPHTHEGMATA PATRUM. 5+2 dentes eam, reversi sunt, clauseruntque januam ad Al. add. AL fam canis plena. Sed quid sint ista Rulini, Jam omni morarum contractione repleta sum, plaue nescio, os ejus. At ipsa ad ostium clamabat, miserabiliter plorans, ac dicens : Videam vos, Alii nei dilecti. Qua audita, intravit abbas Anub ad abbatem Pœ- menem, aitque: Quid faciemus anui buic ad fores lacrymanti ? Igitur stans intus, audivit eam misere ejulantem, dixitque : Quare ita clamas, mulier? llla, agnita ipsius voce, multo magis vociferabatur, flens ac inquiens: Volo videre vos, filii mei. Quid enim est si conspexero? Nonne sum mater vestra ? Nonne ego lactavi vos? Tota sum cana. Cuinque percepi vocem tuam, conturbata sum. Excepit senex : Hic videre nos vis, an in illo saeculo ? Re- spondit: Si non videro vos hic, aspiciamne in illo sæculo? Si tibi vim intuleris, ut nos hic non cernas, illic intueberis. Discessit ergo læta, cum his verbis: Si omnino illic conspectura sum, nolo bic videre vos. C Per alta quid intelligitur? Respondit ei senex: Jun stilia. abbatem Pœmenem, cœperuntque loqui contra an- chiepiscopum Alexandria, quasi a presbyteris acce- pisset ordinationem. Senex vero cum ad ista tace- ret, vocavit fratrem suum et dixit: Appone men- sam, et fac ut manducent, sicque dimitte illos cum pace. tribus habitans, interrogaverit abbatem Besarionem, quid faciendum sibi esset; senes autem dixerit ei : Tace, ac ne metiaris teipsum. non persuadet, ne ei attendas corde tuo.. bebis requiem, quocunque in loco sedeas. Est pudor, qui habet peceatam illius confidentiæ qua caremus timore. que in iis consuetudo, dejiciant hominem. Dris silentium, habebis requiem, quocunque in loco habitaveris. unumquemque diem poneret principium. verbis : Si homo præoccupatus fuerit in quodam peccato, et converterit se, veniane donabitur a Deo? Ait illi senex : Enimvero Deus qui hoc facere præcepit bominibus, nonne magis ipse faciet Edixit enim Petro: Usque septuagies septies **. ** Matth. xviii, 22. nisi loco morarum permittatur mihi reponere ruga- rum, quanquam codes Corbeiensis nihil muta. (46) Ὅλη εἰμὶ πολιά. Clare Pelagius : Tota sum 77. Frater percontatus est abbatem Pomnenem : 78. (45) Venerunt aliquando hæretici quidam ad, 79. Retulit abbas Premen, quod frater cum fre 80. Dixit iterumn: De quo cor tuum plene sibi 81. Rursus dixit : Si teipsum vilipenderis, ha- 82. Retulit adhuc abbatis Sisois dictum hoc: 83. Iterum dixit, quod voluntas, et requies, at- 84. Hanc quoque protulit sententiam : Si tenue- 85. Etiam narravit de abbate Pior, quod ad 86. Frater interrogavit abbatem Premnerem, luis, (45) Append. p. 1003, n. 10.

θεασάμενοι αὐτὴν, ὑπέστρεψαν, καὶ ἔκλεισαν τὴν θύ- Α μεν εἰς τὰ πρόσωπον αὐτῆς. Ἡ δὲ πρὸς τὴν θύραν Έκραξε κλαίουσα μετὰ οίκτου πολλοῦ, καὶ λέγουσα· δω ὑμᾶς, τέκνα μου Αγαπημένα. ᾿Ακούσας δὲ αὐτ τῆς ὁ 1662. ᾿Ανοὺς εἰσῆλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσωμεν τῇ γραΐδι ταύτῃ κλαιούσῃ πρὸς τὴν θύραν; Καὶ ἔνδοθεν στὰς, ἤκουσεν αὐτῆς κλαιούς της μετὰ οίκτου πολλοῦ· καὶ εἶπεν αὐτῇ· Τί οὕτως κράζεις, γραῦ ; Ἡ δὲ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσασα πολλῷ μᾶλλον ἐκραύγαζε, κλαίουσα καὶ λέγουσα· θέλω ὑμᾶς ἰδεῖν, τέκνα μου. Τί γάρ ἐστιν ἐὰν ἴδω ὑμᾶς; μὴ οὐκ εἰμὶ μήτηρ ὑμῶν; μὴ οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς ἐθήλασα ; ὅλη εἰμὶ πολιά (44). 'Ακούσασα γὰρ τῆς φωνῆς του ἐταράχθην. Λέγει αὐτῇ ὁ γέρων· "Ωδε θέ λεῖς ἡμᾶς ἰδεῖν, ἢ εἰς τὸν ἐκεῖ κόσμον ; Λέγει αὐτῷ· Ἐὰν μὴ ἴδω ὑμᾶς ὧδε, βλέπω ὑμᾶς εἰς τὸν ἐκεῖ κά- σμον ; Λέγει αὐτῇ · Ἐὰν σεαυτὴν βιάσῃ μὴ ἰδεῖν μας ὧδε, ὁρᾶς ἡμᾶς ἐκεῖ. Απῆλθε οὖν χαίρουσα, καὶ λέγουσα· Εἰ ὅλως ὁρῶ ὑμᾶς ἐκεῖ, οὐ θέλω ὧδε ὑμᾶς δεῖν, α. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- των Τὰ ὑψηλὰ τί ἐστι ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Το Αντίωμα. τη'. "Ηλθόν ποτέ τινες αἱρετικοί πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένοι, καὶ ἤρξαντο καταλαλεῖν τοῦ ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, ὡς ὅτι παρὰ πρεσβυτέρων έχει την χειροτονίαν. Ὁ δὲ γέρων σιωπήσας ἐφώνησε τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ εἶπε· Παράθες την τράπεζαν, καὶ ποίησον αὐτοῖς οι φαγεῖν, καὶ πέμψον αὐτοὺς μετ' εἰρήνης. οθ'. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ὅτι ἀδελφὸς συνοικῶν ἀδελφοῖς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Βισαρίωνα · Τί ποιήσω ; Ὁ δὲ γέρων εἶπεν αὐτῷ· Σιώπα, καὶ μὴ μετρῇς ἑαυτόν. π. Εἶπε πάλιν· Εἰς ἂν ἡ καρδία σου οὐ πληροφο ρεῖται, μὴ πρόσχης τούτῳ τῇ καρδίᾳ σου. πα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Ἐὰν σεαυτὸν εὐτελίσῃς, Έξεις ἀνάπαυσιν, εἰς οἷον δ' ἂν τόπον καθίσῃς. πω. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Σισόης, ὅτι Εστιν αἰσχύνη, ἀφοβίας ἔχουσα ἁμαρτίαν. πρ. Εἶπε πάλιν ὅτι τὸ θέλημα, καὶ ἡ ἀνάπαυσις, καὶ ἡ τούτων συνήθεια, καταβάλλει τὸν ἄνθρωπον. τοῦ. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἧς σιωπητικός, ἕξεις ἀνά παῦσιν ἐν παντὶ τόπῳ οὗ ἐὰν οἰκήσῃς. πε'. Εἶπε πάλιν περὶ τοῦ ἀ662 Πίωρ, ὅτι ἑκάστης ἡμέρας ετίθει ἀρχήν. τος'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Εάν προληφθῇ ἄνθρωπος ἔν τινι παραπτώματι, καὶ επιστρέψῃ, συγχωρείται παρὰ Θεῷ; Εφη αὐτῷ ὁ γέρων· 'Αλλ' ἡ ἐντειλάμενος Θεὸς τοῖς ἀνθρώποις τοῦτο ποιεῖν, οὐχὶ μᾶλλον αὐτὸς ποιήσει; Ενετείλατο γὰρ τῷ Πέτρῳ λέγων "Εως έβδομηκοντάκις επτά Σε Α1. αὐτούς. οι ἄφες τῷ ἀδελφῷ σου. ** Β APOPHTHEGMATA PATRUM. 5+2 dentes eam, reversi sunt, clauseruntque januam ad Al. add. AL fam canis plena. Sed quid sint ista Rulini, Jam omni morarum contractione repleta sum, plaue nescio, os ejus. At ipsa ad ostium clamabat, miserabiliter plorans, ac dicens : Videam vos, Alii nei dilecti. Qua audita, intravit abbas Anub ad abbatem Pœ- menem, aitque: Quid faciemus anui buic ad fores lacrymanti ? Igitur stans intus, audivit eam misere ejulantem, dixitque : Quare ita clamas, mulier? llla, agnita ipsius voce, multo magis vociferabatur, flens ac inquiens: Volo videre vos, filii mei. Quid enim est si conspexero? Nonne sum mater vestra ? Nonne ego lactavi vos? Tota sum cana. Cuinque percepi vocem tuam, conturbata sum. Excepit senex : Hic videre nos vis, an in illo saeculo ? Re- spondit: Si non videro vos hic, aspiciamne in illo sæculo? Si tibi vim intuleris, ut nos hic non cernas, illic intueberis. Discessit ergo læta, cum his verbis: Si omnino illic conspectura sum, nolo bic videre vos. C Per alta quid intelligitur? Respondit ei senex: Jun stilia. abbatem Pœmenem, cœperuntque loqui contra an- chiepiscopum Alexandria, quasi a presbyteris acce- pisset ordinationem. Senex vero cum ad ista tace- ret, vocavit fratrem suum et dixit: Appone men- sam, et fac ut manducent, sicque dimitte illos cum pace. tribus habitans, interrogaverit abbatem Besarionem, quid faciendum sibi esset; senes autem dixerit ei : Tace, ac ne metiaris teipsum. non persuadet, ne ei attendas corde tuo.. bebis requiem, quocunque in loco sedeas. Est pudor, qui habet peceatam illius confidentiæ qua caremus timore. que in iis consuetudo, dejiciant hominem. Dris silentium, habebis requiem, quocunque in loco habitaveris. unumquemque diem poneret principium. verbis : Si homo præoccupatus fuerit in quodam peccato, et converterit se, veniane donabitur a Deo? Ait illi senex : Enimvero Deus qui hoc facere præcepit bominibus, nonne magis ipse faciet Edixit enim Petro: Usque septuagies septies **. ** Matth. xviii, 22. nisi loco morarum permittatur mihi reponere ruga- rum, quanquam codes Corbeiensis nihil muta. (46) Ὅλη εἰμὶ πολιά. Clare Pelagius : Tota sum 77. Frater percontatus est abbatem Pomnenem : 78. (45) Venerunt aliquando hæretici quidam ad, 79. Retulit abbas Premen, quod frater cum fre 80. Dixit iterumn: De quo cor tuum plene sibi 81. Rursus dixit : Si teipsum vilipenderis, ha- 82. Retulit adhuc abbatis Sisois dictum hoc: 83. Iterum dixit, quod voluntas, et requies, at- 84. Hanc quoque protulit sententiam : Si tenue- 85. Etiam narravit de abbate Pior, quod ad 86. Frater interrogavit abbatem Premnerem, luis, (45) Append. p. 1003, n. 10.

AJS πρ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ663ν Ποιμένα, λέγων Καλὸν τὰ προσεύχεσθαι; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Ἡ φωνὴ αὕτη ἐκπορεύε ται ἐκ προσώπου Κυρίου, λέγουσα· Παρακαλεῖτε τὸν λαόν μου, λέγει Κύριος, παρακαλεῖτε. . πη. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Δύναται άνθρωπος κατασχεῖν ὅλους τοὺς λογισμούς, καὶ μηδένα ἐξ αὐτῶν διδόναι τῷ ἐχθρῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Εστιν ὁ λαμβάνων δέκα, καὶ διδῶν ἕνα, πθ'. Ὁ αὐτὸς ἀδελφὸς τὸν αὐτὸν λόγον ηρώτησε τὸν 266ᾶν Σισόην. Καὶ λέγει αὐτῷ· Φύσει ὅτι ἐστὶν, ὃς οὐδὲν παρέχει τῷ ἐχθρῷ. κ'. Ην τις μέγας ἡσυχαστὴς ἐν τῷ ὄρει τῆς ᾿Αθλ σεως· καὶ ἦλθον ἐπάνω αὐτοῦ λῃσταί· καὶ ἔκραξεν ὁ γέρων· καὶ ἀκούσαντες οἱ γείτονες αὐτοῦ ἐπίασαν τοὺς λῃστὰς, καὶ ἔπεμψαν αὐτοὺς τῷ ἡγεμόνι, καὶ ἔβαλεν εἰς φυλακήν. Καὶ ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοί, λέ γοντες, ότι Δι' ἡμᾶς παρεδόθησαν. Καὶ ἀναστάντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀδεἂν Ποιμένα, καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ τὸ πρᾶγμα. Καὶ ἔγραψε πρὸς τὸν γέροντα, λέο γων · Εννόησον την πρώτην προδοσίαν πόθεν γέγονε, καὶ τότε βλέπεις τὴν δευτέραν. Εἰ μὴ γὰρ προεδόθης πρότερον ἐκ τῶν ἔσωθεν, οὐκ ἂν τὴν δευτέραν προσ δοσίαν ἐποίησας. 'Ακούσας δὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ποιμένος (ἦν δὲ ὀνομαστὸς εἰς ὅλην τὴν χώραν, καὶ μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ), ἀναστὰς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἐξέβαλε τοὺς λῃστὰς ἐκ τῆς φυλακῆς, καὶ δημοσία ελευθέρωσεν αὐτούς. κα'. Εἶπεν ὁ ἀ667; Ποιμήν· Οὐκ ἔστι μοναχὸς μεμψίμοιρος· οὐκ ἔστι μοναχὸς ποιῶν ἀνταπόδομα· οὐκ ἔστι μοναχὸς ὀργίλος. Ιβ'. Παρέβαλόν τινες τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ εἶπον αὐτῷ· Θέλεις, ἐὰν ἴδωμεν τοὺς ἀδελφοὺς νυστάζοντας εἰς τὴν σύναξιν, νύξωμεν αύτ τοὺς, ἵνα γρηγορῶσιν εἰς τὴν ἀγρυπνίαν; Ὁ δὲ λέ- γει αὐτοῖς· Ἐγὼ τέως ἐὰν ἴδω. τὸν ἀδελφὸν νυστά ζοντα, τιθῶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ τὰ γόνατά μου, καὶ ἀναπαύω αὐτόν. Εγ. Ελεγον (49) περί τινος ἀδελφοῦ, ὅτι ἐπολε μήθη εἰς βλασφημίαν, καὶ ᾐσχύνετο εἰπεῖν· καὶ ὅπου ἤκους μεγάλους γέροντας, παρέβαλε αὐτοῖς. ὥστε ἀναγγεῖλαι· καὶ ὡς ἔφθανεν, ᾐσχύνετο ὁμολογήσαι. Πολλάκις οὖν παρέβαλε καὶ τῷ ἀ66] Ποιμένι. Καὶ ἔβλεπεν αὐτὸν ὁ γέρων ἔχοντα λογισμούς, καὶ ἔλυ πεῖτο, τοῦ ἀδελφοῦ μὴ ἀναγγέλλοντος. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, προπέμπων αὐτὸν ἔλεγεν αὐτῷ· Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔρχῃ ὧδε έχων λογισμοὺς τοῦ ἀναγ γείλαί μοι, καὶ ὅταν ἔρχῃ οὐ θέλεις αὐτοὺς εἰπεῖν, ἀλλὰ κατὰ ἅπαξ ὑπάγεις θλιβόμενος ἔχων αὐτούς. Εἰπέ μοι οὖν, τέκνον, τί ἐστιν ὁ ἔχεις. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Οτι εἰς βλασφημίαν Θεοῦ πολεμεῖ με ὁ δαί μων, καὶ ᾔσχυνόμην εἰπεῖν. Καὶ διηγησάμενος αὐτῷ τὸ πρᾶγμα, εὐθέως ελαφρύνθη. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· Μὴ θλίβου, τέκνον· ἀλλ᾽ ὅταν ἔρχεται ὁ λο- APPENDIX AD PALLADIUM. dicens : Bonumne est orare? Retulitque ei senex sententiam istam abbatis Antonii: Hæc vox ex persona Domini prodit : Exhortamini populum meum, dicit Dominus, exhortamini”, Potestne hoino reţinere seu custodire universa co- gitata, nec ullum ex iis tradere inimico? Respondit senex : Est qui accipiat decem, ac unuin det. abbatem Sisoem. Et ait illi : Certe est, qui nibil hosti præbeat. B tutis quidam eremita, in quem irruerunt latro- nes : senex vero clamavit, et audientes vicini ejus comprehenderunt fures, miseruntque præsidi, qui ® in carcerem eos conjecit. At fratres tristitia affecti sunt, dixeruntque*: Propter nos traditi fuerunt. Surgentes igitur perrexerunt ad abbatem Pome- nem, remque ei nuntiarunt. Itaque scripsit ad se- nam, in lae verba : Recogita primam proditionem, unde contigerit, tuncque cernes secundam. Nisi enim prius proditus fuisses intra te, non secundam proditionem commisisses. Ille, percepta abbatis Pœ- menis epistola, (erat autem in tota regione cele- bris, nec exibat e cella sua) exsurgens venit in urbem, latrones eduxit e carcere, eosque propa- lam liberavit, querulus, monachus non facit retributionem in male; monachus non est iracundus. fecti dixerunt ei : Præcipisne, ut si viderimus fratres in sacro Officio dorinitantes, vellicemus eos, quo excitentur ad vigiliam? Ille vero ait ipsis.: Ego profecto cum fratrem dormitantem conspi- cin, caput ejus pono super genua mea, eique con- cilio requiem. C tationem blasphemh pateretur, ac erubesceret dicere: ubi vero audisset magni meriti senes esse, accederet ad eos, ut manifestaret; sed cum perve- nisset, non auderet præe pudore confiteri. Sape igi- tur et abbatem Pomenem adiit. Senex autem animadvertebat eum cogitationibus vexari, et af- D ligebatur quod frater nequaquam declararet. Ita- que quodam die deducens illum, Ecce, inquit, a tanto tempore huc pergis indicaturus mihi cogilata tua, et curn ades, non vis elari, sed quemadmo- dum antea recedis cum iis, anxius. Eloquere mihi, fili, quidnam tibi sit. Respondit ille : In blasphe- miam pravanique de Deo opinionem impellit me dæmon, el rubore suffusus bucusque tacui. Cumque rem ei narrasset, illico sensit levamentum. Ait illi ** Isa, XL, 1. nulla, velut paraphrastice enarratum) videre est in Colbert. cod. 87. Frater sciscitatus es: abrazem Preinenem, A 88. Frater sic interrogavit abbatem Pœinenein : 89. Idem frater eandem quastionem detulit ad 90. (46) Degebat in monte Ath¦ibeos magnæ vir- 91. (47) Dixit abbas Pomen : Monachus non est 92. Senum nonnulli ad abbatem Pœmenem pro- 95. (48) Narrabant de quodam fratre, quod ten- (46) Vit. Pair. 11, 83; Viridar. Raderi 111, 6, 8. (47) Append. p. 1005 n. 82. (48) Vit. Patr. 1, 57. (49) Ελεγον. Hoc Apophthegma, ut et alia non-

AJS πρ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ663ν Ποιμένα, λέγων Καλὸν τὰ προσεύχεσθαι; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Ἡ φωνὴ αὕτη ἐκπορεύε ται ἐκ προσώπου Κυρίου, λέγουσα· Παρακαλεῖτε τὸν λαόν μου, λέγει Κύριος, παρακαλεῖτε. . πη. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Δύναται άνθρωπος κατασχεῖν ὅλους τοὺς λογισμούς, καὶ μηδένα ἐξ αὐτῶν διδόναι τῷ ἐχθρῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Εστιν ὁ λαμβάνων δέκα, καὶ διδῶν ἕνα, πθ'. Ὁ αὐτὸς ἀδελφὸς τὸν αὐτὸν λόγον ηρώτησε τὸν 266ᾶν Σισόην. Καὶ λέγει αὐτῷ· Φύσει ὅτι ἐστὶν, ὃς οὐδὲν παρέχει τῷ ἐχθρῷ. κ'. Ην τις μέγας ἡσυχαστὴς ἐν τῷ ὄρει τῆς ᾿Αθλ σεως· καὶ ἦλθον ἐπάνω αὐτοῦ λῃσταί· καὶ ἔκραξεν ὁ γέρων· καὶ ἀκούσαντες οἱ γείτονες αὐτοῦ ἐπίασαν τοὺς λῃστὰς, καὶ ἔπεμψαν αὐτοὺς τῷ ἡγεμόνι, καὶ ἔβαλεν εἰς φυλακήν. Καὶ ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοί, λέ γοντες, ότι Δι' ἡμᾶς παρεδόθησαν. Καὶ ἀναστάντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀδεἂν Ποιμένα, καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ τὸ πρᾶγμα. Καὶ ἔγραψε πρὸς τὸν γέροντα, λέο γων · Εννόησον την πρώτην προδοσίαν πόθεν γέγονε, καὶ τότε βλέπεις τὴν δευτέραν. Εἰ μὴ γὰρ προεδόθης πρότερον ἐκ τῶν ἔσωθεν, οὐκ ἂν τὴν δευτέραν προσ δοσίαν ἐποίησας. 'Ακούσας δὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ποιμένος (ἦν δὲ ὀνομαστὸς εἰς ὅλην τὴν χώραν, καὶ μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ), ἀναστὰς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἐξέβαλε τοὺς λῃστὰς ἐκ τῆς φυλακῆς, καὶ δημοσία ελευθέρωσεν αὐτούς. κα'. Εἶπεν ὁ ἀ667; Ποιμήν· Οὐκ ἔστι μοναχὸς μεμψίμοιρος· οὐκ ἔστι μοναχὸς ποιῶν ἀνταπόδομα· οὐκ ἔστι μοναχὸς ὀργίλος. Ιβ'. Παρέβαλόν τινες τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ εἶπον αὐτῷ· Θέλεις, ἐὰν ἴδωμεν τοὺς ἀδελφοὺς νυστάζοντας εἰς τὴν σύναξιν, νύξωμεν αύτ τοὺς, ἵνα γρηγορῶσιν εἰς τὴν ἀγρυπνίαν; Ὁ δὲ λέ- γει αὐτοῖς· Ἐγὼ τέως ἐὰν ἴδω. τὸν ἀδελφὸν νυστά ζοντα, τιθῶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ τὰ γόνατά μου, καὶ ἀναπαύω αὐτόν. Εγ. Ελεγον (49) περί τινος ἀδελφοῦ, ὅτι ἐπολε μήθη εἰς βλασφημίαν, καὶ ᾐσχύνετο εἰπεῖν· καὶ ὅπου ἤκους μεγάλους γέροντας, παρέβαλε αὐτοῖς. ὥστε ἀναγγεῖλαι· καὶ ὡς ἔφθανεν, ᾐσχύνετο ὁμολογήσαι. Πολλάκις οὖν παρέβαλε καὶ τῷ ἀ66] Ποιμένι. Καὶ ἔβλεπεν αὐτὸν ὁ γέρων ἔχοντα λογισμούς, καὶ ἔλυ πεῖτο, τοῦ ἀδελφοῦ μὴ ἀναγγέλλοντος. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, προπέμπων αὐτὸν ἔλεγεν αὐτῷ· Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔρχῃ ὧδε έχων λογισμοὺς τοῦ ἀναγ γείλαί μοι, καὶ ὅταν ἔρχῃ οὐ θέλεις αὐτοὺς εἰπεῖν, ἀλλὰ κατὰ ἅπαξ ὑπάγεις θλιβόμενος ἔχων αὐτούς. Εἰπέ μοι οὖν, τέκνον, τί ἐστιν ὁ ἔχεις. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Οτι εἰς βλασφημίαν Θεοῦ πολεμεῖ με ὁ δαί μων, καὶ ᾔσχυνόμην εἰπεῖν. Καὶ διηγησάμενος αὐτῷ τὸ πρᾶγμα, εὐθέως ελαφρύνθη. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· Μὴ θλίβου, τέκνον· ἀλλ᾽ ὅταν ἔρχεται ὁ λο- APPENDIX AD PALLADIUM. dicens : Bonumne est orare? Retulitque ei senex sententiam istam abbatis Antonii: Hæc vox ex persona Domini prodit : Exhortamini populum meum, dicit Dominus, exhortamini”, Potestne hoino reţinere seu custodire universa co- gitata, nec ullum ex iis tradere inimico? Respondit senex : Est qui accipiat decem, ac unuin det. abbatem Sisoem. Et ait illi : Certe est, qui nibil hosti præbeat. B tutis quidam eremita, in quem irruerunt latro- nes : senex vero clamavit, et audientes vicini ejus comprehenderunt fures, miseruntque præsidi, qui ® in carcerem eos conjecit. At fratres tristitia affecti sunt, dixeruntque*: Propter nos traditi fuerunt. Surgentes igitur perrexerunt ad abbatem Pome- nem, remque ei nuntiarunt. Itaque scripsit ad se- nam, in lae verba : Recogita primam proditionem, unde contigerit, tuncque cernes secundam. Nisi enim prius proditus fuisses intra te, non secundam proditionem commisisses. Ille, percepta abbatis Pœ- menis epistola, (erat autem in tota regione cele- bris, nec exibat e cella sua) exsurgens venit in urbem, latrones eduxit e carcere, eosque propa- lam liberavit, querulus, monachus non facit retributionem in male; monachus non est iracundus. fecti dixerunt ei : Præcipisne, ut si viderimus fratres in sacro Officio dorinitantes, vellicemus eos, quo excitentur ad vigiliam? Ille vero ait ipsis.: Ego profecto cum fratrem dormitantem conspi- cin, caput ejus pono super genua mea, eique con- cilio requiem. C tationem blasphemh pateretur, ac erubesceret dicere: ubi vero audisset magni meriti senes esse, accederet ad eos, ut manifestaret; sed cum perve- nisset, non auderet præe pudore confiteri. Sape igi- tur et abbatem Pomenem adiit. Senex autem animadvertebat eum cogitationibus vexari, et af- D ligebatur quod frater nequaquam declararet. Ita- que quodam die deducens illum, Ecce, inquit, a tanto tempore huc pergis indicaturus mihi cogilata tua, et curn ades, non vis elari, sed quemadmo- dum antea recedis cum iis, anxius. Eloquere mihi, fili, quidnam tibi sit. Respondit ille : In blasphe- miam pravanique de Deo opinionem impellit me dæmon, el rubore suffusus bucusque tacui. Cumque rem ei narrasset, illico sensit levamentum. Ait illi ** Isa, XL, 1. nulla, velut paraphrastice enarratum) videre est in Colbert. cod. 87. Frater sciscitatus es: abrazem Preinenem, A 88. Frater sic interrogavit abbatem Pœinenein : 89. Idem frater eandem quastionem detulit ad 90. (46) Degebat in monte Ath¦ibeos magnæ vir- 91. (47) Dixit abbas Pomen : Monachus non est 92. Senum nonnulli ad abbatem Pœmenem pro- 95. (48) Narrabant de quodam fratre, quod ten- (46) Vit. Pair. 11, 83; Viridar. Raderi 111, 6, 8. (47) Append. p. 1005 n. 82. (48) Vit. Patr. 1, 57. (49) Ελεγον. Hoc Apophthegma, ut et alia non-

AJS πρ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ663ν Ποιμένα, λέγων Καλὸν τὰ προσεύχεσθαι; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Ἡ φωνὴ αὕτη ἐκπορεύε ται ἐκ προσώπου Κυρίου, λέγουσα· Παρακαλεῖτε τὸν λαόν μου, λέγει Κύριος, παρακαλεῖτε. . πη. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Δύναται άνθρωπος κατασχεῖν ὅλους τοὺς λογισμούς, καὶ μηδένα ἐξ αὐτῶν διδόναι τῷ ἐχθρῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Εστιν ὁ λαμβάνων δέκα, καὶ διδῶν ἕνα, πθ'. Ὁ αὐτὸς ἀδελφὸς τὸν αὐτὸν λόγον ηρώτησε τὸν 266ᾶν Σισόην. Καὶ λέγει αὐτῷ· Φύσει ὅτι ἐστὶν, ὃς οὐδὲν παρέχει τῷ ἐχθρῷ. κ'. Ην τις μέγας ἡσυχαστὴς ἐν τῷ ὄρει τῆς ᾿Αθλ σεως· καὶ ἦλθον ἐπάνω αὐτοῦ λῃσταί· καὶ ἔκραξεν ὁ γέρων· καὶ ἀκούσαντες οἱ γείτονες αὐτοῦ ἐπίασαν τοὺς λῃστὰς, καὶ ἔπεμψαν αὐτοὺς τῷ ἡγεμόνι, καὶ ἔβαλεν εἰς φυλακήν. Καὶ ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοί, λέ γοντες, ότι Δι' ἡμᾶς παρεδόθησαν. Καὶ ἀναστάντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀδεἂν Ποιμένα, καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ τὸ πρᾶγμα. Καὶ ἔγραψε πρὸς τὸν γέροντα, λέο γων · Εννόησον την πρώτην προδοσίαν πόθεν γέγονε, καὶ τότε βλέπεις τὴν δευτέραν. Εἰ μὴ γὰρ προεδόθης πρότερον ἐκ τῶν ἔσωθεν, οὐκ ἂν τὴν δευτέραν προσ δοσίαν ἐποίησας. 'Ακούσας δὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ποιμένος (ἦν δὲ ὀνομαστὸς εἰς ὅλην τὴν χώραν, καὶ μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ), ἀναστὰς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἐξέβαλε τοὺς λῃστὰς ἐκ τῆς φυλακῆς, καὶ δημοσία ελευθέρωσεν αὐτούς. κα'. Εἶπεν ὁ ἀ667; Ποιμήν· Οὐκ ἔστι μοναχὸς μεμψίμοιρος· οὐκ ἔστι μοναχὸς ποιῶν ἀνταπόδομα· οὐκ ἔστι μοναχὸς ὀργίλος. Ιβ'. Παρέβαλόν τινες τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ εἶπον αὐτῷ· Θέλεις, ἐὰν ἴδωμεν τοὺς ἀδελφοὺς νυστάζοντας εἰς τὴν σύναξιν, νύξωμεν αύτ τοὺς, ἵνα γρηγορῶσιν εἰς τὴν ἀγρυπνίαν; Ὁ δὲ λέ- γει αὐτοῖς· Ἐγὼ τέως ἐὰν ἴδω. τὸν ἀδελφὸν νυστά ζοντα, τιθῶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ τὰ γόνατά μου, καὶ ἀναπαύω αὐτόν. Εγ. Ελεγον (49) περί τινος ἀδελφοῦ, ὅτι ἐπολε μήθη εἰς βλασφημίαν, καὶ ᾐσχύνετο εἰπεῖν· καὶ ὅπου ἤκους μεγάλους γέροντας, παρέβαλε αὐτοῖς. ὥστε ἀναγγεῖλαι· καὶ ὡς ἔφθανεν, ᾐσχύνετο ὁμολογήσαι. Πολλάκις οὖν παρέβαλε καὶ τῷ ἀ66] Ποιμένι. Καὶ ἔβλεπεν αὐτὸν ὁ γέρων ἔχοντα λογισμούς, καὶ ἔλυ πεῖτο, τοῦ ἀδελφοῦ μὴ ἀναγγέλλοντος. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, προπέμπων αὐτὸν ἔλεγεν αὐτῷ· Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔρχῃ ὧδε έχων λογισμοὺς τοῦ ἀναγ γείλαί μοι, καὶ ὅταν ἔρχῃ οὐ θέλεις αὐτοὺς εἰπεῖν, ἀλλὰ κατὰ ἅπαξ ὑπάγεις θλιβόμενος ἔχων αὐτούς. Εἰπέ μοι οὖν, τέκνον, τί ἐστιν ὁ ἔχεις. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Οτι εἰς βλασφημίαν Θεοῦ πολεμεῖ με ὁ δαί μων, καὶ ᾔσχυνόμην εἰπεῖν. Καὶ διηγησάμενος αὐτῷ τὸ πρᾶγμα, εὐθέως ελαφρύνθη. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· Μὴ θλίβου, τέκνον· ἀλλ᾽ ὅταν ἔρχεται ὁ λο- APPENDIX AD PALLADIUM. dicens : Bonumne est orare? Retulitque ei senex sententiam istam abbatis Antonii: Hæc vox ex persona Domini prodit : Exhortamini populum meum, dicit Dominus, exhortamini”, Potestne hoino reţinere seu custodire universa co- gitata, nec ullum ex iis tradere inimico? Respondit senex : Est qui accipiat decem, ac unuin det. abbatem Sisoem. Et ait illi : Certe est, qui nibil hosti præbeat. B tutis quidam eremita, in quem irruerunt latro- nes : senex vero clamavit, et audientes vicini ejus comprehenderunt fures, miseruntque præsidi, qui ® in carcerem eos conjecit. At fratres tristitia affecti sunt, dixeruntque*: Propter nos traditi fuerunt. Surgentes igitur perrexerunt ad abbatem Pome- nem, remque ei nuntiarunt. Itaque scripsit ad se- nam, in lae verba : Recogita primam proditionem, unde contigerit, tuncque cernes secundam. Nisi enim prius proditus fuisses intra te, non secundam proditionem commisisses. Ille, percepta abbatis Pœ- menis epistola, (erat autem in tota regione cele- bris, nec exibat e cella sua) exsurgens venit in urbem, latrones eduxit e carcere, eosque propa- lam liberavit, querulus, monachus non facit retributionem in male; monachus non est iracundus. fecti dixerunt ei : Præcipisne, ut si viderimus fratres in sacro Officio dorinitantes, vellicemus eos, quo excitentur ad vigiliam? Ille vero ait ipsis.: Ego profecto cum fratrem dormitantem conspi- cin, caput ejus pono super genua mea, eique con- cilio requiem. C tationem blasphemh pateretur, ac erubesceret dicere: ubi vero audisset magni meriti senes esse, accederet ad eos, ut manifestaret; sed cum perve- nisset, non auderet præe pudore confiteri. Sape igi- tur et abbatem Pomenem adiit. Senex autem animadvertebat eum cogitationibus vexari, et af- D ligebatur quod frater nequaquam declararet. Ita- que quodam die deducens illum, Ecce, inquit, a tanto tempore huc pergis indicaturus mihi cogilata tua, et curn ades, non vis elari, sed quemadmo- dum antea recedis cum iis, anxius. Eloquere mihi, fili, quidnam tibi sit. Respondit ille : In blasphe- miam pravanique de Deo opinionem impellit me dæmon, el rubore suffusus bucusque tacui. Cumque rem ei narrasset, illico sensit levamentum. Ait illi ** Isa, XL, 1. nulla, velut paraphrastice enarratum) videre est in Colbert. cod. 87. Frater sciscitatus es: abrazem Preinenem, A 88. Frater sic interrogavit abbatem Pœinenein : 89. Idem frater eandem quastionem detulit ad 90. (46) Degebat in monte Ath¦ibeos magnæ vir- 91. (47) Dixit abbas Pomen : Monachus non est 92. Senum nonnulli ad abbatem Pœmenem pro- 95. (48) Narrabant de quodam fratre, quod ten- (46) Vit. Pair. 11, 83; Viridar. Raderi 111, 6, 8. (47) Append. p. 1005 n. 82. (48) Vit. Patr. 1, 57. (49) Ελεγον. Hoc Apophthegma, ut et alia non-

AJS πρ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ663ν Ποιμένα, λέγων Καλὸν τὰ προσεύχεσθαι; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι εἶπεν ὁ ἀββᾶς ᾿Αντώνιος, ὅτι Ἡ φωνὴ αὕτη ἐκπορεύε ται ἐκ προσώπου Κυρίου, λέγουσα· Παρακαλεῖτε τὸν λαόν μου, λέγει Κύριος, παρακαλεῖτε. . πη. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Δύναται άνθρωπος κατασχεῖν ὅλους τοὺς λογισμούς, καὶ μηδένα ἐξ αὐτῶν διδόναι τῷ ἐχθρῷ ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Εστιν ὁ λαμβάνων δέκα, καὶ διδῶν ἕνα, πθ'. Ὁ αὐτὸς ἀδελφὸς τὸν αὐτὸν λόγον ηρώτησε τὸν 266ᾶν Σισόην. Καὶ λέγει αὐτῷ· Φύσει ὅτι ἐστὶν, ὃς οὐδὲν παρέχει τῷ ἐχθρῷ. κ'. Ην τις μέγας ἡσυχαστὴς ἐν τῷ ὄρει τῆς ᾿Αθλ σεως· καὶ ἦλθον ἐπάνω αὐτοῦ λῃσταί· καὶ ἔκραξεν ὁ γέρων· καὶ ἀκούσαντες οἱ γείτονες αὐτοῦ ἐπίασαν τοὺς λῃστὰς, καὶ ἔπεμψαν αὐτοὺς τῷ ἡγεμόνι, καὶ ἔβαλεν εἰς φυλακήν. Καὶ ἐλυπήθησαν οἱ ἀδελφοί, λέ γοντες, ότι Δι' ἡμᾶς παρεδόθησαν. Καὶ ἀναστάντες ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἀδεἂν Ποιμένα, καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ τὸ πρᾶγμα. Καὶ ἔγραψε πρὸς τὸν γέροντα, λέο γων · Εννόησον την πρώτην προδοσίαν πόθεν γέγονε, καὶ τότε βλέπεις τὴν δευτέραν. Εἰ μὴ γὰρ προεδόθης πρότερον ἐκ τῶν ἔσωθεν, οὐκ ἂν τὴν δευτέραν προσ δοσίαν ἐποίησας. 'Ακούσας δὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ποιμένος (ἦν δὲ ὀνομαστὸς εἰς ὅλην τὴν χώραν, καὶ μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ), ἀναστὰς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἐξέβαλε τοὺς λῃστὰς ἐκ τῆς φυλακῆς, καὶ δημοσία ελευθέρωσεν αὐτούς. κα'. Εἶπεν ὁ ἀ667; Ποιμήν· Οὐκ ἔστι μοναχὸς μεμψίμοιρος· οὐκ ἔστι μοναχὸς ποιῶν ἀνταπόδομα· οὐκ ἔστι μοναχὸς ὀργίλος. Ιβ'. Παρέβαλόν τινες τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ εἶπον αὐτῷ· Θέλεις, ἐὰν ἴδωμεν τοὺς ἀδελφοὺς νυστάζοντας εἰς τὴν σύναξιν, νύξωμεν αύτ τοὺς, ἵνα γρηγορῶσιν εἰς τὴν ἀγρυπνίαν; Ὁ δὲ λέ- γει αὐτοῖς· Ἐγὼ τέως ἐὰν ἴδω. τὸν ἀδελφὸν νυστά ζοντα, τιθῶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ τὰ γόνατά μου, καὶ ἀναπαύω αὐτόν. Εγ. Ελεγον (49) περί τινος ἀδελφοῦ, ὅτι ἐπολε μήθη εἰς βλασφημίαν, καὶ ᾐσχύνετο εἰπεῖν· καὶ ὅπου ἤκους μεγάλους γέροντας, παρέβαλε αὐτοῖς. ὥστε ἀναγγεῖλαι· καὶ ὡς ἔφθανεν, ᾐσχύνετο ὁμολογήσαι. Πολλάκις οὖν παρέβαλε καὶ τῷ ἀ66] Ποιμένι. Καὶ ἔβλεπεν αὐτὸν ὁ γέρων ἔχοντα λογισμούς, καὶ ἔλυ πεῖτο, τοῦ ἀδελφοῦ μὴ ἀναγγέλλοντος. Ἐν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν, προπέμπων αὐτὸν ἔλεγεν αὐτῷ· Ιδού τοσοῦτον χρόνον ἔρχῃ ὧδε έχων λογισμοὺς τοῦ ἀναγ γείλαί μοι, καὶ ὅταν ἔρχῃ οὐ θέλεις αὐτοὺς εἰπεῖν, ἀλλὰ κατὰ ἅπαξ ὑπάγεις θλιβόμενος ἔχων αὐτούς. Εἰπέ μοι οὖν, τέκνον, τί ἐστιν ὁ ἔχεις. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ· Οτι εἰς βλασφημίαν Θεοῦ πολεμεῖ με ὁ δαί μων, καὶ ᾔσχυνόμην εἰπεῖν. Καὶ διηγησάμενος αὐτῷ τὸ πρᾶγμα, εὐθέως ελαφρύνθη. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γέρων· Μὴ θλίβου, τέκνον· ἀλλ᾽ ὅταν ἔρχεται ὁ λο- APPENDIX AD PALLADIUM. dicens : Bonumne est orare? Retulitque ei senex sententiam istam abbatis Antonii: Hæc vox ex persona Domini prodit : Exhortamini populum meum, dicit Dominus, exhortamini”, Potestne hoino reţinere seu custodire universa co- gitata, nec ullum ex iis tradere inimico? Respondit senex : Est qui accipiat decem, ac unuin det. abbatem Sisoem. Et ait illi : Certe est, qui nibil hosti præbeat. B tutis quidam eremita, in quem irruerunt latro- nes : senex vero clamavit, et audientes vicini ejus comprehenderunt fures, miseruntque præsidi, qui ® in carcerem eos conjecit. At fratres tristitia affecti sunt, dixeruntque*: Propter nos traditi fuerunt. Surgentes igitur perrexerunt ad abbatem Pome- nem, remque ei nuntiarunt. Itaque scripsit ad se- nam, in lae verba : Recogita primam proditionem, unde contigerit, tuncque cernes secundam. Nisi enim prius proditus fuisses intra te, non secundam proditionem commisisses. Ille, percepta abbatis Pœ- menis epistola, (erat autem in tota regione cele- bris, nec exibat e cella sua) exsurgens venit in urbem, latrones eduxit e carcere, eosque propa- lam liberavit, querulus, monachus non facit retributionem in male; monachus non est iracundus. fecti dixerunt ei : Præcipisne, ut si viderimus fratres in sacro Officio dorinitantes, vellicemus eos, quo excitentur ad vigiliam? Ille vero ait ipsis.: Ego profecto cum fratrem dormitantem conspi- cin, caput ejus pono super genua mea, eique con- cilio requiem. C tationem blasphemh pateretur, ac erubesceret dicere: ubi vero audisset magni meriti senes esse, accederet ad eos, ut manifestaret; sed cum perve- nisset, non auderet præe pudore confiteri. Sape igi- tur et abbatem Pomenem adiit. Senex autem animadvertebat eum cogitationibus vexari, et af- D ligebatur quod frater nequaquam declararet. Ita- que quodam die deducens illum, Ecce, inquit, a tanto tempore huc pergis indicaturus mihi cogilata tua, et curn ades, non vis elari, sed quemadmo- dum antea recedis cum iis, anxius. Eloquere mihi, fili, quidnam tibi sit. Respondit ille : In blasphe- miam pravanique de Deo opinionem impellit me dæmon, el rubore suffusus bucusque tacui. Cumque rem ei narrasset, illico sensit levamentum. Ait illi ** Isa, XL, 1. nulla, velut paraphrastice enarratum) videre est in Colbert. cod. 87. Frater sciscitatus es: abrazem Preinenem, A 88. Frater sic interrogavit abbatem Pœinenein : 89. Idem frater eandem quastionem detulit ad 90. (46) Degebat in monte Ath¦ibeos magnæ vir- 91. (47) Dixit abbas Pomen : Monachus non est 92. Senum nonnulli ad abbatem Pœmenem pro- 95. (48) Narrabant de quodam fratre, quod ten- (46) Vit. Pair. 11, 83; Viridar. Raderi 111, 6, 8. (47) Append. p. 1005 n. 82. (48) Vit. Patr. 1, 57. (49) Ελεγον. Hoc Apophthegma, ut et alia non-

ρβ'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι, ὅτι "Η χαρ δία μου παρειμένῃ ἐστίν, ἐὰν καταλάβῃ με καμεῖν μικρόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐ θαυμάζομεν τὸν Ἰωσὴφ μειράκιον ὄντα ἐτῶν δεκαεπτά, πῶς ὑπέμεινε τὸν πειρασμὸν εἰς τέλος; καὶ ὁ Θεὸς ἐδόξασεν αὐτ τόν. Οὐχ ὁρῶμεν καὶ τὸν Ἰώβ, πῶς οὐκ ἐνέδωκεν έως τέλους κατέχων τὴν ὑπομονήν; καὶ οὐκ ἴσχυ- σαν οἱ πειρασμοί παρασαλεῦσαι αὐτὸν τῆς ἐλπίδος τοῦ Θεοῦ. ργ'. Εἶπεν ὁ 2653ς Ποιμήν Χρήζει τὸ κοινόβιον ἔχειν τρεῖς πράξεις, μίαν ταπεινὴν, καὶ μίαν εἰς ὑπακοὴν, καὶ μίαν κεκινημένην καὶ ἔχουσαν τὸ κέν τρον, διὰ τὸ ἔργον τοῦ κοινοβίου. ρδ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ποιμένα, λέγων Ἐν καιρῷ θλίψεώς μου ἐζήτησα παρὰ τινὸς τῶν ἁγίων πράγμα ἐν χρήσει· καὶ ἔδωκέ μοι αὐτὸ ἀγά την. Ἐὰν οὖν ὁ Θεὸς καμὲ οἰκονομήσῃ, δώσω αὐτὸ κἀγὼ ἀγάπην ἄλλοις, ἢ μᾶλλον τῷ δεδωκότι μοι αὐτό; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· “Ο τὸ δίκαιον παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν, ἵνα αὐτῷ δοθῇ· αὐτοῦ γάρ ἐστι. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Ἐὰν ἀπενέγκω οὖν, καὶ μὴ θελήσῃ λαδεῖν, ἀλλ' εἴπῃ μοι, Υπαγε, ὡς θέλεις δὸς αὐτὸ ἀγάπην, τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τέως αν τοῦ ἐστι τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν δέ τις σοι παράσχῃ ἀφ' ἑαυτοῦ, σοῦ μὴ αἰτήσαντος αὐτὸν, τοῦτο σὖν ἐστιν. Ἐὰν δὲ σὺ αἰτήσῃς ἢ παρά μοναχοῦ ἢ παρὰ κοσμι κοῦ, καὶ μὴ θελήσῃ δέξασθαι αὐτὸ, τοῦτό ἐστι τὸ σύγκριμα, ἵνα εἰδότος αὐτοῦ παράσχῃς αὐτὸ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγάπην. ρε'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ποιμένος, ὅτι οὐδέποτε ἤθελε δοῦναι τὸν λόγον αὐτοῦ ἐπάνω σε άλλου γέρον τος· ἀλλὰ μᾶλλον κατὰ πάντα ἐπῄνει αὐτόν. ρς'. Εἶπεν ὁ ἀσσας Ποιμήν: Πολλοὶ τῶν Πατέρων ἡμῶν ἐγένοντο ἀνδρεῖοι εἰς τὴν ἄσκησιν· εἰς δὲ τὴν λεπτότητα ', εἷς, εἰς, ρζ'. Καθημένου ποτὲ τοῦ ἀββα Ἰσαὰκ πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, ἠκούσθη φωνὴ ἀλέκτορος. Καὶ λέ- γει αὐτῷ· Ενι ταῦτα ὧδε, ἀ66ᾶ; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Ἰσαάκ, τί ἀναγκάζεις με λαλῆσαι ; σε καὶ οἱ ὅμοιοί σου ἀκούετε τούτων· τῷ δὲ νήφοντε οὐ μέλει περὶ τούτων. ρηʹ. Ἔλεγον, ὅτι εἰ ἤρχοντό τινες πρὸς τὸν ἀ561 Ποιμένα, απέστελλεν αὐτοὺς πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Ανο πρώτον, ὅτι αὐτὸς μείζων τοῖς ἔτεσιν. Ὁ δὲ ἀδδας ᾿Ανοὺς ἔλεγεν αὐτοῖς· Πρὸς τὸν ἀδελφόν μου Πα μένα ὑπάγετε, ὅτι αὐτὸς ἔχει τοῦ λόγου τὸ χάρισμα. Εἰ δὲ ἐκάθητο ἐκεῖ ὁ ἀββᾶς ᾿Ανούβ ἐγγὺς τοῦ ἀδδα Ποιμένος, οὐκ ἐλάλε: ὅλως ὁ ἀββᾶς Ποιμήν παρόντος αὐτοῦ. ρθ'. "Ην τις κοσμικός (56) εὐλαβὴς πάνυ ἐν τῷ βίῳ » ΑΙ. ὅτι. * Δl. ῥήματος. ' τῶν λογισμῶν, , διὰ χής. 'Ην τις κοσμικός πάνυ εὐλαβής· καὶ ἦλθε πρὸς τὸν προσευ ἀββᾶν Ποιμένα· καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἀδελφοὶ αἰτοῦντες λόγον ὠφελείας παρὰ τοῦ γέροντος. Καὶ εἶπεν ὁ Ποιμὴν τῷ κοσμικῷ· Εἰπὸν τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Λέγει ὁ κοσμικός Εγώ τί ἔχω εἰπεῖν ὁ ταλαίπωρος; Αναγκασθεὶς δὲ πολλὰ, εἶπεν· Ἐγὼ οὐκ οἶδα τί που τε· ήκουσα δὲ παραβολήν μεγάλου γέροντος· ὅτι τίς APPENDIX AD PALLADIUM. meum languidum redditur, si mihi contigerit vel parva vexatio. Ait illi senex : Non admiramur Jo- sephum, adolescentem annorum decem et septem, quomodo sustinuerit tentationem usque in fi- mein”? et Deus gloriosum eum effecit. Nonne vi- demus et Jobuin, quo pacto ad finem usque non succubuerit, retinens patientiam ? nec potuerunt tentationes eum dimovere a spe in Deum. actus requiruntur; unus humilitatis, alter obedien- tiz, tertius qui motum ac stimulum contineat, ob coenobii opus. cens : In tempore necessitatis meæ nonnihil mu- tuatus sum a quodam sanctorum, deditque mihi ex charitate, velut eleemosynam. Si ergo Deus ita mecum dispensaverit, ut habean, dabone illud et ego aliis in eleemosynam, aut potius ei qui mibi commodavit? Respondit senex : Equum est apud Deum, ut illi reddatur; ad ipsum enim pertinet. Ad. didit frater: Si igitur attulero, et noluerit acci- pere, sed dixerit mihi : Abf, pro libito da illud eleemosynam; quid facere debeo? Excepit senex : Útique ipsius res est. Si vero quis tibi sponte sua præbuerit, te non postulante, hoc tuum est. Quod si tu petieris sive a monacho sive a sæculari, nec voluerit illud recipere, hoc est temperamentum, ut cum notitia ejus exhibeas pro eo ratione charitatis et eleemosynæ. numquam voluerit dare consilium suum post alte- rius senis responsum; sed magis laudibus illud prorsus extulerit. stris fortes exstiterunt in vitæ austeritate: at in subtilitate discretionis, unus, unus. tem Panierem, audita est galli vox. Dicit ergo ei : flæccine hic sunt, abba ? Respondit : Isaac, quid co- gis me loqui? Tu ac tui similes, auditis ejusmodi ; at homini vigilanti non est curæ de istis rebus. C abbatem Pœmenem, prius mittebat eos ad abbatem D Anub, quod is major natu esset. Abbas vero Anub dicebat jis : Ite ad fratrem meum Pœmenem; ipse enim habet sermonis donum. At si illic sedisset abbas Anub juxta abbatem Pœmenem, nullatenus loquebatur Poemen præsente illo. Gen. xxxvi, 2, in LXX. inser. Al. inser. profertur Apophthegma in duobus illis niss. optimis Bibliothece Colbertina. Ad hunc quippe modum : : 102. (54) Frater dixit abbati Pemeni : Cor A 103. Dixit abbas Pœmen: Ad cœnobium tres 104. Frater interrogavit abbatem Poemenem, di- 105. (55) Memorabant de abbate Pœmene, quod 106. Dixit abbas Poemen : Muhi e Patribus no- 107. Sedente aliquando abbate Isaac apud abba- 108. Aiebant, quod si accessissent nonnuli ad 109. Erat sæcularis quidam, homo in vita summe (54) Miscell. Voss. p. 133. (55) Vit. Patr. xv, 41. (56) Ην τις κοσμικός. Magna cum diversitate

ρβ'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Ποιμένι, ὅτι "Η χαρ δία μου παρειμένῃ ἐστίν, ἐὰν καταλάβῃ με καμεῖν μικρόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐ θαυμάζομεν τὸν Ἰωσὴφ μειράκιον ὄντα ἐτῶν δεκαεπτά, πῶς ὑπέμεινε τὸν πειρασμὸν εἰς τέλος; καὶ ὁ Θεὸς ἐδόξασεν αὐτ τόν. Οὐχ ὁρῶμεν καὶ τὸν Ἰώβ, πῶς οὐκ ἐνέδωκεν έως τέλους κατέχων τὴν ὑπομονήν; καὶ οὐκ ἴσχυ- σαν οἱ πειρασμοί παρασαλεῦσαι αὐτὸν τῆς ἐλπίδος τοῦ Θεοῦ. ργ'. Εἶπεν ὁ 2653ς Ποιμήν Χρήζει τὸ κοινόβιον ἔχειν τρεῖς πράξεις, μίαν ταπεινὴν, καὶ μίαν εἰς ὑπακοὴν, καὶ μίαν κεκινημένην καὶ ἔχουσαν τὸ κέν τρον, διὰ τὸ ἔργον τοῦ κοινοβίου. ρδ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ποιμένα, λέγων Ἐν καιρῷ θλίψεώς μου ἐζήτησα παρὰ τινὸς τῶν ἁγίων πράγμα ἐν χρήσει· καὶ ἔδωκέ μοι αὐτὸ ἀγά την. Ἐὰν οὖν ὁ Θεὸς καμὲ οἰκονομήσῃ, δώσω αὐτὸ κἀγὼ ἀγάπην ἄλλοις, ἢ μᾶλλον τῷ δεδωκότι μοι αὐτό; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· “Ο τὸ δίκαιον παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν, ἵνα αὐτῷ δοθῇ· αὐτοῦ γάρ ἐστι. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Ἐὰν ἀπενέγκω οὖν, καὶ μὴ θελήσῃ λαδεῖν, ἀλλ' εἴπῃ μοι, Υπαγε, ὡς θέλεις δὸς αὐτὸ ἀγάπην, τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τέως αν τοῦ ἐστι τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν δέ τις σοι παράσχῃ ἀφ' ἑαυτοῦ, σοῦ μὴ αἰτήσαντος αὐτὸν, τοῦτο σὖν ἐστιν. Ἐὰν δὲ σὺ αἰτήσῃς ἢ παρά μοναχοῦ ἢ παρὰ κοσμι κοῦ, καὶ μὴ θελήσῃ δέξασθαι αὐτὸ, τοῦτό ἐστι τὸ σύγκριμα, ἵνα εἰδότος αὐτοῦ παράσχῃς αὐτὸ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγάπην. ρε'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Ποιμένος, ὅτι οὐδέποτε ἤθελε δοῦναι τὸν λόγον αὐτοῦ ἐπάνω σε άλλου γέρον τος· ἀλλὰ μᾶλλον κατὰ πάντα ἐπῄνει αὐτόν. ρς'. Εἶπεν ὁ ἀσσας Ποιμήν: Πολλοὶ τῶν Πατέρων ἡμῶν ἐγένοντο ἀνδρεῖοι εἰς τὴν ἄσκησιν· εἰς δὲ τὴν λεπτότητα ', εἷς, εἰς, ρζ'. Καθημένου ποτὲ τοῦ ἀββα Ἰσαὰκ πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, ἠκούσθη φωνὴ ἀλέκτορος. Καὶ λέ- γει αὐτῷ· Ενι ταῦτα ὧδε, ἀ66ᾶ; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Ἰσαάκ, τί ἀναγκάζεις με λαλῆσαι ; σε καὶ οἱ ὅμοιοί σου ἀκούετε τούτων· τῷ δὲ νήφοντε οὐ μέλει περὶ τούτων. ρηʹ. Ἔλεγον, ὅτι εἰ ἤρχοντό τινες πρὸς τὸν ἀ561 Ποιμένα, απέστελλεν αὐτοὺς πρὸς τὸν ἀββᾶν ᾿Ανο πρώτον, ὅτι αὐτὸς μείζων τοῖς ἔτεσιν. Ὁ δὲ ἀδδας ᾿Ανοὺς ἔλεγεν αὐτοῖς· Πρὸς τὸν ἀδελφόν μου Πα μένα ὑπάγετε, ὅτι αὐτὸς ἔχει τοῦ λόγου τὸ χάρισμα. Εἰ δὲ ἐκάθητο ἐκεῖ ὁ ἀββᾶς ᾿Ανούβ ἐγγὺς τοῦ ἀδδα Ποιμένος, οὐκ ἐλάλε: ὅλως ὁ ἀββᾶς Ποιμήν παρόντος αὐτοῦ. ρθ'. "Ην τις κοσμικός (56) εὐλαβὴς πάνυ ἐν τῷ βίῳ » ΑΙ. ὅτι. * Δl. ῥήματος. ' τῶν λογισμῶν, , διὰ χής. 'Ην τις κοσμικός πάνυ εὐλαβής· καὶ ἦλθε πρὸς τὸν προσευ ἀββᾶν Ποιμένα· καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἀδελφοὶ αἰτοῦντες λόγον ὠφελείας παρὰ τοῦ γέροντος. Καὶ εἶπεν ὁ Ποιμὴν τῷ κοσμικῷ· Εἰπὸν τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Λέγει ὁ κοσμικός Εγώ τί ἔχω εἰπεῖν ὁ ταλαίπωρος; Αναγκασθεὶς δὲ πολλὰ, εἶπεν· Ἐγὼ οὐκ οἶδα τί που τε· ήκουσα δὲ παραβολήν μεγάλου γέροντος· ὅτι τίς APPENDIX AD PALLADIUM. meum languidum redditur, si mihi contigerit vel parva vexatio. Ait illi senex : Non admiramur Jo- sephum, adolescentem annorum decem et septem, quomodo sustinuerit tentationem usque in fi- mein”? et Deus gloriosum eum effecit. Nonne vi- demus et Jobuin, quo pacto ad finem usque non succubuerit, retinens patientiam ? nec potuerunt tentationes eum dimovere a spe in Deum. actus requiruntur; unus humilitatis, alter obedien- tiz, tertius qui motum ac stimulum contineat, ob coenobii opus. cens : In tempore necessitatis meæ nonnihil mu- tuatus sum a quodam sanctorum, deditque mihi ex charitate, velut eleemosynam. Si ergo Deus ita mecum dispensaverit, ut habean, dabone illud et ego aliis in eleemosynam, aut potius ei qui mibi commodavit? Respondit senex : Equum est apud Deum, ut illi reddatur; ad ipsum enim pertinet. Ad. didit frater: Si igitur attulero, et noluerit acci- pere, sed dixerit mihi : Abf, pro libito da illud eleemosynam; quid facere debeo? Excepit senex : Útique ipsius res est. Si vero quis tibi sponte sua præbuerit, te non postulante, hoc tuum est. Quod si tu petieris sive a monacho sive a sæculari, nec voluerit illud recipere, hoc est temperamentum, ut cum notitia ejus exhibeas pro eo ratione charitatis et eleemosynæ. numquam voluerit dare consilium suum post alte- rius senis responsum; sed magis laudibus illud prorsus extulerit. stris fortes exstiterunt in vitæ austeritate: at in subtilitate discretionis, unus, unus. tem Panierem, audita est galli vox. Dicit ergo ei : flæccine hic sunt, abba ? Respondit : Isaac, quid co- gis me loqui? Tu ac tui similes, auditis ejusmodi ; at homini vigilanti non est curæ de istis rebus. C abbatem Pœmenem, prius mittebat eos ad abbatem D Anub, quod is major natu esset. Abbas vero Anub dicebat jis : Ite ad fratrem meum Pœmenem; ipse enim habet sermonis donum. At si illic sedisset abbas Anub juxta abbatem Pœmenem, nullatenus loquebatur Poemen præsente illo. Gen. xxxvi, 2, in LXX. inser. Al. inser. profertur Apophthegma in duobus illis niss. optimis Bibliothece Colbertina. Ad hunc quippe modum : : 102. (54) Frater dixit abbati Pemeni : Cor A 103. Dixit abbas Pœmen: Ad cœnobium tres 104. Frater interrogavit abbatem Poemenem, di- 105. (55) Memorabant de abbate Pœmene, quod 106. Dixit abbas Poemen : Muhi e Patribus no- 107. Sedente aliquando abbate Isaac apud abba- 108. Aiebant, quod si accessissent nonnuli ad 109. Erat sæcularis quidam, homo in vita summe (54) Miscell. Voss. p. 133. (55) Vit. Patr. xv, 41. (56) Ην τις κοσμικός. Magna cum diversitate

αὐτοῦ, καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· εὐχαίρησαν δὲ πρὸς τὸν γέροντα καὶ ἄλλοι ἀδελφοί, αὐτοῦντες αὐτὴν ἀκοῦσαι ῥῆμα. Καὶ λέγει ὁ γέρων τῷ πιστῷ κοσμικῷ· Λάλησον τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Ὁ δὲ παρ εκάλει, λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἀβία· ἐγὼ μαθεῖν ἦλθον. Καὶ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Ἐγὼ κοσμικός είμι λάχανα πωλῶν καὶ πραγματευόμενος, λύω τὰ δεμάτια, καὶ ποιῶ μικρά, ἀγοράζω ὀλίγου καὶ πωλῶ πολλοῦ. Πλὴν οὐκ οἶδα ἀπὸ Γραφῆς εἰπεῖν· πα ραβολὴν δὲ λέγω. "Ανθρωπός τις εἶπε τῷ φίλῳ αὐτοῦ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, δεύρο μετ' ἐμοῦ. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ φίλος· Έρχομαι μετὰ σοῦ μέχρι μέσου τῆς ὁδοῦ. Καὶ λέγει ἄλλῳ φίλῳ αὐτοῦ· Δεύρο σὺ ἄρόν με πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Αίρω σε ἕως τοῦ παλατίου τοῦ βασιλέως. Λέγει δὲ καὶ τῷ τρίτῳ· Δεῦρο μετ' ἐμοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. Ο δὲ εἶπεν· Ἐγὼ ἔρχομαι, καὶ ἀπάγω εἰς τὸ παλάτιον, καὶ στέκω καὶ λαλῶ καὶ εἰσάγω σε πρὸς τὸν βασι μέα. Πρώτων δὲ αὐτὸν, τίς ἡ δύναμις τῆς παραδο τῆς. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ο πρώτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως τῆς ὁδοῦ · ὁ δεύτερός ἐστιν ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῦ· ὁ δὲ τρίτος ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ εἰσάγουσα ἕως τοῦ βα- σιλέως Θεοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ οἰκοδομηθέντες ἀνεχώρησαν οἱ ἀδελφοί. α. Αδελφὸς ἐκάθητο ἔξω τῆς κώμης ἑαυτοῦ, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη οὐκ ἀνέβη εἰς τὴν κώμην, καὶ ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖ;· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἔχω, καὶ οὐκ ἀνέβην εἰς τὴν κώμην· ὑμεῖς δὲ καθάπαξ ἀναβαίνετε. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66] Ποιμένι περὶ αὐτοῦ· καὶ λέγει ὁ γέρων Ἐγὼ ἤμην ἀναβαίνων τὴν νύκτα καὶ κυκλῶν τὴν κώμην, ἵνα μὴ καυχάται ὁ λογισμός μου ὡς μὴ ἀνα- βαίνοντός μου. ρια. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέ- των Είπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτε καίεται ὑποκάτω ὁ λέβης, οὐ δύναται μυῖα ἅψασθαι αὐτοῦ, ἡ τι τῶν ἄλλων ἑρπετῶν· ὅταν δὲ ψυχρός ᾖ, τότε ἐπι- κάθηνται αὐτῷ. Οὕτω καὶ ὁ μοναχός· ὅσον ἐπιμένει ταῖς πνευματικαῖς πράξεσιν, οὐχ εὑρίσκει ὁ ἐχθρὸς κατενεγκεῖν αὐτόν. βιβ'. Ἔλεγεν ὁ ἀβδας Ἰωσὴφ περὶ τοῦ ἀ662 Ποι μένος, ὅτι εἶπεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ λόγος ὁ γεγραμ- μένος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, ὅτι Ὁ ἔχων ἱμάτιον πωλη τότε παρεκάλεσε φίλον, λέγων· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν Εχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, ἀπένεγκέ με πρὸς αὐτόν. Ο δε λέγει αὐτῷ· Ἔρχομαι μετὰ σοῦ ἕως ἡμίσους τῆς ὁδοῦ. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλω· Ἀπένεγκέ με εἰς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ερχομαι μετὰ σοῦ ἕως του παλατίου. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλῳ. Καὶ λέγει· Ἐγὼ εἰσάγω σε εἰς τὸν βασιλέα, καὶ λαλῶ ὑπὲρ σοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην. Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ πρῶτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως ἡμίσους τῆς βασι λείας, ὁ δεύτερος, ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῖ· ὁ τρίτος, ἡ ὑπακοή, ἡ φθάνουσα καὶ εἰσ- άγουσα μετά παρρησίας πρὸς τὸν βασιλέα, ήγουν πρὸς τον Θεόν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A religiosus. Is abbatem Pomnenem invisit; venerant quoque alii fratres, qui a sene postulabant audire aliquid verbi. Ait senex fideli sæculari: Profer ad fratres sernionem. Ille vero rogabat, dicens : Igno- sce mihi, abba; ego accessi, ut discerem. Verum coactus a sene, infit : Sæculi homo sum, vendens olera, et negotians, solvo fasciculos, ac minores facio; eno parvi, et multi vendo. Cæterum nescio ex Scriptura loqui, parabolam autem proferam : Homo quidam dixit amico suo : Quandoquidem de- siderio flagro videndi imperatorem, veni mecum. Ait illi amicus: Proficiscar tecum usque ad nie- dium iter. Dicit alteri amico suo : Age tu, duc me ad imperatorem. Excipit ille: Duco te usque ad imperatoris palatium. Petiit pariter a tertio, ut se- B cum accederet ad imperatorem. ille respondit : C D lud est : Erat secularis quidam admodum religiosus, qui accessit ad abbatem Pæmenem, ubi aderant alii multi fratres, postulaturi a senę utilem sermonem. Ail abbas Pamen sæculari: Eloquere ¡ratribus verbu:n. Dicit homo sæcularis: Ego miser, Ego venio, deduco ad palatiumn, sto, loquor, intro- duco te ad imperatorein. Interrogaverunt eum, quinam esset parabolæ sensus. Et responsum dedit in hæc verba : Primus amicus exercitatio est, quæ deducit usque ad viam; secundus est castitas, quæ ad cœlum usque pertingit; tertius vero, elee- mosyna; nam introducit ad imperatorem Deum cum fiducia. Itaque fratres ædificati ac instructi discesserunt. multos annos ad eum profectus est, dicebatque fratribus Ecce a quot annis hic sum, et non veni in vicum; vos vero toties itis. De eo autem retu- lerunt abbati Pœmeni. Ait senex : Ego noctu accessissem, et circuissem pagum, ne animus meus gloriaretur quod non perrexissen). 111.(57) Frater rogavit abbatem Pomenem ut tra- deret ei aliquod documentum. Et ait illi : Quandiu olla igne subjecto calefit, non potest musca, nec ullum aliud reptile, eam tangere: sed cum frigida fuerit, tunc insident ei. Pari modo monachus ; quandiu in spiritalibus actionibus permanet, non reperit inimicus quo eu:n deficiat. mene, dixisse euin : Hæc est sententia scripta in Evangelio : Qui habet tunicam, vendal eam, et emat quid habeo effari? Multum tamen adactus, inft : Ego nihil quidquam scio : verum magni senis audivi para- bolam quod scilicet nonnullus aliquando rogaverit amicum, dicens: Quandoquidem imperatorem videre cupio, ducito me ad eum. Respondit ille: Pergam tecum usque ad itineris dimidium. Tum ad «lium amicum, Lucito me, inquit, ad imperatorem. Excipit is: Venio tecum usque in palatium. Alterum amicum rogat. Qui ait : Ego introduco te ad imperatorem, et pro le cum fiducia loquar. Dicunt sæculari: Expone nobis hanc parabelam. Ille: Primus amicus est exercitatio, quæ deducit usque ad dimidium regni; secundus, ca- stilas, qua ad calum usque allingil; tertius est obe- dientia, quæ pertingit et introducit cum fiducia ad mperatorem, sive ad Deum. 110. Frater residebat extra vicum suum, nec per 112. (58) Retulit abbas Joseph de abbate Pœ- (57) Vit. Patr. xxxıx, 3. (58) Vit. Putr. iv, 14.

αὐτοῦ, καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· εὐχαίρησαν δὲ πρὸς τὸν γέροντα καὶ ἄλλοι ἀδελφοί, αὐτοῦντες αὐτὴν ἀκοῦσαι ῥῆμα. Καὶ λέγει ὁ γέρων τῷ πιστῷ κοσμικῷ· Λάλησον τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Ὁ δὲ παρ εκάλει, λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἀβία· ἐγὼ μαθεῖν ἦλθον. Καὶ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Ἐγὼ κοσμικός είμι λάχανα πωλῶν καὶ πραγματευόμενος, λύω τὰ δεμάτια, καὶ ποιῶ μικρά, ἀγοράζω ὀλίγου καὶ πωλῶ πολλοῦ. Πλὴν οὐκ οἶδα ἀπὸ Γραφῆς εἰπεῖν· πα ραβολὴν δὲ λέγω. "Ανθρωπός τις εἶπε τῷ φίλῳ αὐτοῦ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, δεύρο μετ' ἐμοῦ. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ φίλος· Έρχομαι μετὰ σοῦ μέχρι μέσου τῆς ὁδοῦ. Καὶ λέγει ἄλλῳ φίλῳ αὐτοῦ· Δεύρο σὺ ἄρόν με πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Αίρω σε ἕως τοῦ παλατίου τοῦ βασιλέως. Λέγει δὲ καὶ τῷ τρίτῳ· Δεῦρο μετ' ἐμοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. Ο δὲ εἶπεν· Ἐγὼ ἔρχομαι, καὶ ἀπάγω εἰς τὸ παλάτιον, καὶ στέκω καὶ λαλῶ καὶ εἰσάγω σε πρὸς τὸν βασι μέα. Πρώτων δὲ αὐτὸν, τίς ἡ δύναμις τῆς παραδο τῆς. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ο πρώτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως τῆς ὁδοῦ · ὁ δεύτερός ἐστιν ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῦ· ὁ δὲ τρίτος ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ εἰσάγουσα ἕως τοῦ βα- σιλέως Θεοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ οἰκοδομηθέντες ἀνεχώρησαν οἱ ἀδελφοί. α. Αδελφὸς ἐκάθητο ἔξω τῆς κώμης ἑαυτοῦ, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη οὐκ ἀνέβη εἰς τὴν κώμην, καὶ ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖ;· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἔχω, καὶ οὐκ ἀνέβην εἰς τὴν κώμην· ὑμεῖς δὲ καθάπαξ ἀναβαίνετε. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66] Ποιμένι περὶ αὐτοῦ· καὶ λέγει ὁ γέρων Ἐγὼ ἤμην ἀναβαίνων τὴν νύκτα καὶ κυκλῶν τὴν κώμην, ἵνα μὴ καυχάται ὁ λογισμός μου ὡς μὴ ἀνα- βαίνοντός μου. ρια. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέ- των Είπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτε καίεται ὑποκάτω ὁ λέβης, οὐ δύναται μυῖα ἅψασθαι αὐτοῦ, ἡ τι τῶν ἄλλων ἑρπετῶν· ὅταν δὲ ψυχρός ᾖ, τότε ἐπι- κάθηνται αὐτῷ. Οὕτω καὶ ὁ μοναχός· ὅσον ἐπιμένει ταῖς πνευματικαῖς πράξεσιν, οὐχ εὑρίσκει ὁ ἐχθρὸς κατενεγκεῖν αὐτόν. βιβ'. Ἔλεγεν ὁ ἀβδας Ἰωσὴφ περὶ τοῦ ἀ662 Ποι μένος, ὅτι εἶπεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ λόγος ὁ γεγραμ- μένος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, ὅτι Ὁ ἔχων ἱμάτιον πωλη τότε παρεκάλεσε φίλον, λέγων· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν Εχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, ἀπένεγκέ με πρὸς αὐτόν. Ο δε λέγει αὐτῷ· Ἔρχομαι μετὰ σοῦ ἕως ἡμίσους τῆς ὁδοῦ. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλω· Ἀπένεγκέ με εἰς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ερχομαι μετὰ σοῦ ἕως του παλατίου. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλῳ. Καὶ λέγει· Ἐγὼ εἰσάγω σε εἰς τὸν βασιλέα, καὶ λαλῶ ὑπὲρ σοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην. Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ πρῶτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως ἡμίσους τῆς βασι λείας, ὁ δεύτερος, ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῖ· ὁ τρίτος, ἡ ὑπακοή, ἡ φθάνουσα καὶ εἰσ- άγουσα μετά παρρησίας πρὸς τὸν βασιλέα, ήγουν πρὸς τον Θεόν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A religiosus. Is abbatem Pomnenem invisit; venerant quoque alii fratres, qui a sene postulabant audire aliquid verbi. Ait senex fideli sæculari: Profer ad fratres sernionem. Ille vero rogabat, dicens : Igno- sce mihi, abba; ego accessi, ut discerem. Verum coactus a sene, infit : Sæculi homo sum, vendens olera, et negotians, solvo fasciculos, ac minores facio; eno parvi, et multi vendo. Cæterum nescio ex Scriptura loqui, parabolam autem proferam : Homo quidam dixit amico suo : Quandoquidem de- siderio flagro videndi imperatorem, veni mecum. Ait illi amicus: Proficiscar tecum usque ad nie- dium iter. Dicit alteri amico suo : Age tu, duc me ad imperatorem. Excipit ille: Duco te usque ad imperatoris palatium. Petiit pariter a tertio, ut se- B cum accederet ad imperatorem. ille respondit : C D lud est : Erat secularis quidam admodum religiosus, qui accessit ad abbatem Pæmenem, ubi aderant alii multi fratres, postulaturi a senę utilem sermonem. Ail abbas Pamen sæculari: Eloquere ¡ratribus verbu:n. Dicit homo sæcularis: Ego miser, Ego venio, deduco ad palatiumn, sto, loquor, intro- duco te ad imperatorein. Interrogaverunt eum, quinam esset parabolæ sensus. Et responsum dedit in hæc verba : Primus amicus exercitatio est, quæ deducit usque ad viam; secundus est castitas, quæ ad cœlum usque pertingit; tertius vero, elee- mosyna; nam introducit ad imperatorem Deum cum fiducia. Itaque fratres ædificati ac instructi discesserunt. multos annos ad eum profectus est, dicebatque fratribus Ecce a quot annis hic sum, et non veni in vicum; vos vero toties itis. De eo autem retu- lerunt abbati Pœmeni. Ait senex : Ego noctu accessissem, et circuissem pagum, ne animus meus gloriaretur quod non perrexissen). 111.(57) Frater rogavit abbatem Pomenem ut tra- deret ei aliquod documentum. Et ait illi : Quandiu olla igne subjecto calefit, non potest musca, nec ullum aliud reptile, eam tangere: sed cum frigida fuerit, tunc insident ei. Pari modo monachus ; quandiu in spiritalibus actionibus permanet, non reperit inimicus quo eu:n deficiat. mene, dixisse euin : Hæc est sententia scripta in Evangelio : Qui habet tunicam, vendal eam, et emat quid habeo effari? Multum tamen adactus, inft : Ego nihil quidquam scio : verum magni senis audivi para- bolam quod scilicet nonnullus aliquando rogaverit amicum, dicens: Quandoquidem imperatorem videre cupio, ducito me ad eum. Respondit ille: Pergam tecum usque ad itineris dimidium. Tum ad «lium amicum, Lucito me, inquit, ad imperatorem. Excipit is: Venio tecum usque in palatium. Alterum amicum rogat. Qui ait : Ego introduco te ad imperatorem, et pro le cum fiducia loquar. Dicunt sæculari: Expone nobis hanc parabelam. Ille: Primus amicus est exercitatio, quæ deducit usque ad dimidium regni; secundus, ca- stilas, qua ad calum usque allingil; tertius est obe- dientia, quæ pertingit et introducit cum fiducia ad mperatorem, sive ad Deum. 110. Frater residebat extra vicum suum, nec per 112. (58) Retulit abbas Joseph de abbate Pœ- (57) Vit. Patr. xxxıx, 3. (58) Vit. Putr. iv, 14.

αὐτοῦ, καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· εὐχαίρησαν δὲ πρὸς τὸν γέροντα καὶ ἄλλοι ἀδελφοί, αὐτοῦντες αὐτὴν ἀκοῦσαι ῥῆμα. Καὶ λέγει ὁ γέρων τῷ πιστῷ κοσμικῷ· Λάλησον τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Ὁ δὲ παρ εκάλει, λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἀβία· ἐγὼ μαθεῖν ἦλθον. Καὶ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Ἐγὼ κοσμικός είμι λάχανα πωλῶν καὶ πραγματευόμενος, λύω τὰ δεμάτια, καὶ ποιῶ μικρά, ἀγοράζω ὀλίγου καὶ πωλῶ πολλοῦ. Πλὴν οὐκ οἶδα ἀπὸ Γραφῆς εἰπεῖν· πα ραβολὴν δὲ λέγω. "Ανθρωπός τις εἶπε τῷ φίλῳ αὐτοῦ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, δεύρο μετ' ἐμοῦ. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ φίλος· Έρχομαι μετὰ σοῦ μέχρι μέσου τῆς ὁδοῦ. Καὶ λέγει ἄλλῳ φίλῳ αὐτοῦ· Δεύρο σὺ ἄρόν με πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Αίρω σε ἕως τοῦ παλατίου τοῦ βασιλέως. Λέγει δὲ καὶ τῷ τρίτῳ· Δεῦρο μετ' ἐμοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. Ο δὲ εἶπεν· Ἐγὼ ἔρχομαι, καὶ ἀπάγω εἰς τὸ παλάτιον, καὶ στέκω καὶ λαλῶ καὶ εἰσάγω σε πρὸς τὸν βασι μέα. Πρώτων δὲ αὐτὸν, τίς ἡ δύναμις τῆς παραδο τῆς. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ο πρώτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως τῆς ὁδοῦ · ὁ δεύτερός ἐστιν ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῦ· ὁ δὲ τρίτος ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ εἰσάγουσα ἕως τοῦ βα- σιλέως Θεοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ οἰκοδομηθέντες ἀνεχώρησαν οἱ ἀδελφοί. α. Αδελφὸς ἐκάθητο ἔξω τῆς κώμης ἑαυτοῦ, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη οὐκ ἀνέβη εἰς τὴν κώμην, καὶ ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖ;· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἔχω, καὶ οὐκ ἀνέβην εἰς τὴν κώμην· ὑμεῖς δὲ καθάπαξ ἀναβαίνετε. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66] Ποιμένι περὶ αὐτοῦ· καὶ λέγει ὁ γέρων Ἐγὼ ἤμην ἀναβαίνων τὴν νύκτα καὶ κυκλῶν τὴν κώμην, ἵνα μὴ καυχάται ὁ λογισμός μου ὡς μὴ ἀνα- βαίνοντός μου. ρια. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέ- των Είπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτε καίεται ὑποκάτω ὁ λέβης, οὐ δύναται μυῖα ἅψασθαι αὐτοῦ, ἡ τι τῶν ἄλλων ἑρπετῶν· ὅταν δὲ ψυχρός ᾖ, τότε ἐπι- κάθηνται αὐτῷ. Οὕτω καὶ ὁ μοναχός· ὅσον ἐπιμένει ταῖς πνευματικαῖς πράξεσιν, οὐχ εὑρίσκει ὁ ἐχθρὸς κατενεγκεῖν αὐτόν. βιβ'. Ἔλεγεν ὁ ἀβδας Ἰωσὴφ περὶ τοῦ ἀ662 Ποι μένος, ὅτι εἶπεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ λόγος ὁ γεγραμ- μένος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, ὅτι Ὁ ἔχων ἱμάτιον πωλη τότε παρεκάλεσε φίλον, λέγων· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν Εχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, ἀπένεγκέ με πρὸς αὐτόν. Ο δε λέγει αὐτῷ· Ἔρχομαι μετὰ σοῦ ἕως ἡμίσους τῆς ὁδοῦ. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλω· Ἀπένεγκέ με εἰς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ερχομαι μετὰ σοῦ ἕως του παλατίου. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλῳ. Καὶ λέγει· Ἐγὼ εἰσάγω σε εἰς τὸν βασιλέα, καὶ λαλῶ ὑπὲρ σοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην. Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ πρῶτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως ἡμίσους τῆς βασι λείας, ὁ δεύτερος, ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῖ· ὁ τρίτος, ἡ ὑπακοή, ἡ φθάνουσα καὶ εἰσ- άγουσα μετά παρρησίας πρὸς τὸν βασιλέα, ήγουν πρὸς τον Θεόν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A religiosus. Is abbatem Pomnenem invisit; venerant quoque alii fratres, qui a sene postulabant audire aliquid verbi. Ait senex fideli sæculari: Profer ad fratres sernionem. Ille vero rogabat, dicens : Igno- sce mihi, abba; ego accessi, ut discerem. Verum coactus a sene, infit : Sæculi homo sum, vendens olera, et negotians, solvo fasciculos, ac minores facio; eno parvi, et multi vendo. Cæterum nescio ex Scriptura loqui, parabolam autem proferam : Homo quidam dixit amico suo : Quandoquidem de- siderio flagro videndi imperatorem, veni mecum. Ait illi amicus: Proficiscar tecum usque ad nie- dium iter. Dicit alteri amico suo : Age tu, duc me ad imperatorem. Excipit ille: Duco te usque ad imperatoris palatium. Petiit pariter a tertio, ut se- B cum accederet ad imperatorem. ille respondit : C D lud est : Erat secularis quidam admodum religiosus, qui accessit ad abbatem Pæmenem, ubi aderant alii multi fratres, postulaturi a senę utilem sermonem. Ail abbas Pamen sæculari: Eloquere ¡ratribus verbu:n. Dicit homo sæcularis: Ego miser, Ego venio, deduco ad palatiumn, sto, loquor, intro- duco te ad imperatorein. Interrogaverunt eum, quinam esset parabolæ sensus. Et responsum dedit in hæc verba : Primus amicus exercitatio est, quæ deducit usque ad viam; secundus est castitas, quæ ad cœlum usque pertingit; tertius vero, elee- mosyna; nam introducit ad imperatorem Deum cum fiducia. Itaque fratres ædificati ac instructi discesserunt. multos annos ad eum profectus est, dicebatque fratribus Ecce a quot annis hic sum, et non veni in vicum; vos vero toties itis. De eo autem retu- lerunt abbati Pœmeni. Ait senex : Ego noctu accessissem, et circuissem pagum, ne animus meus gloriaretur quod non perrexissen). 111.(57) Frater rogavit abbatem Pomenem ut tra- deret ei aliquod documentum. Et ait illi : Quandiu olla igne subjecto calefit, non potest musca, nec ullum aliud reptile, eam tangere: sed cum frigida fuerit, tunc insident ei. Pari modo monachus ; quandiu in spiritalibus actionibus permanet, non reperit inimicus quo eu:n deficiat. mene, dixisse euin : Hæc est sententia scripta in Evangelio : Qui habet tunicam, vendal eam, et emat quid habeo effari? Multum tamen adactus, inft : Ego nihil quidquam scio : verum magni senis audivi para- bolam quod scilicet nonnullus aliquando rogaverit amicum, dicens: Quandoquidem imperatorem videre cupio, ducito me ad eum. Respondit ille: Pergam tecum usque ad itineris dimidium. Tum ad «lium amicum, Lucito me, inquit, ad imperatorem. Excipit is: Venio tecum usque in palatium. Alterum amicum rogat. Qui ait : Ego introduco te ad imperatorem, et pro le cum fiducia loquar. Dicunt sæculari: Expone nobis hanc parabelam. Ille: Primus amicus est exercitatio, quæ deducit usque ad dimidium regni; secundus, ca- stilas, qua ad calum usque allingil; tertius est obe- dientia, quæ pertingit et introducit cum fiducia ad mperatorem, sive ad Deum. 110. Frater residebat extra vicum suum, nec per 112. (58) Retulit abbas Joseph de abbate Pœ- (57) Vit. Patr. xxxıx, 3. (58) Vit. Putr. iv, 14.

αὐτοῦ, καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· εὐχαίρησαν δὲ πρὸς τὸν γέροντα καὶ ἄλλοι ἀδελφοί, αὐτοῦντες αὐτὴν ἀκοῦσαι ῥῆμα. Καὶ λέγει ὁ γέρων τῷ πιστῷ κοσμικῷ· Λάλησον τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Ὁ δὲ παρ εκάλει, λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἀβία· ἐγὼ μαθεῖν ἦλθον. Καὶ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Ἐγὼ κοσμικός είμι λάχανα πωλῶν καὶ πραγματευόμενος, λύω τὰ δεμάτια, καὶ ποιῶ μικρά, ἀγοράζω ὀλίγου καὶ πωλῶ πολλοῦ. Πλὴν οὐκ οἶδα ἀπὸ Γραφῆς εἰπεῖν· πα ραβολὴν δὲ λέγω. "Ανθρωπός τις εἶπε τῷ φίλῳ αὐτοῦ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, δεύρο μετ' ἐμοῦ. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ φίλος· Έρχομαι μετὰ σοῦ μέχρι μέσου τῆς ὁδοῦ. Καὶ λέγει ἄλλῳ φίλῳ αὐτοῦ· Δεύρο σὺ ἄρόν με πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Αίρω σε ἕως τοῦ παλατίου τοῦ βασιλέως. Λέγει δὲ καὶ τῷ τρίτῳ· Δεῦρο μετ' ἐμοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. Ο δὲ εἶπεν· Ἐγὼ ἔρχομαι, καὶ ἀπάγω εἰς τὸ παλάτιον, καὶ στέκω καὶ λαλῶ καὶ εἰσάγω σε πρὸς τὸν βασι μέα. Πρώτων δὲ αὐτὸν, τίς ἡ δύναμις τῆς παραδο τῆς. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ο πρώτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως τῆς ὁδοῦ · ὁ δεύτερός ἐστιν ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῦ· ὁ δὲ τρίτος ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ εἰσάγουσα ἕως τοῦ βα- σιλέως Θεοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ οἰκοδομηθέντες ἀνεχώρησαν οἱ ἀδελφοί. α. Αδελφὸς ἐκάθητο ἔξω τῆς κώμης ἑαυτοῦ, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη οὐκ ἀνέβη εἰς τὴν κώμην, καὶ ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖ;· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἔχω, καὶ οὐκ ἀνέβην εἰς τὴν κώμην· ὑμεῖς δὲ καθάπαξ ἀναβαίνετε. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66] Ποιμένι περὶ αὐτοῦ· καὶ λέγει ὁ γέρων Ἐγὼ ἤμην ἀναβαίνων τὴν νύκτα καὶ κυκλῶν τὴν κώμην, ἵνα μὴ καυχάται ὁ λογισμός μου ὡς μὴ ἀνα- βαίνοντός μου. ρια. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέ- των Είπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτε καίεται ὑποκάτω ὁ λέβης, οὐ δύναται μυῖα ἅψασθαι αὐτοῦ, ἡ τι τῶν ἄλλων ἑρπετῶν· ὅταν δὲ ψυχρός ᾖ, τότε ἐπι- κάθηνται αὐτῷ. Οὕτω καὶ ὁ μοναχός· ὅσον ἐπιμένει ταῖς πνευματικαῖς πράξεσιν, οὐχ εὑρίσκει ὁ ἐχθρὸς κατενεγκεῖν αὐτόν. βιβ'. Ἔλεγεν ὁ ἀβδας Ἰωσὴφ περὶ τοῦ ἀ662 Ποι μένος, ὅτι εἶπεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ λόγος ὁ γεγραμ- μένος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, ὅτι Ὁ ἔχων ἱμάτιον πωλη τότε παρεκάλεσε φίλον, λέγων· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν Εχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, ἀπένεγκέ με πρὸς αὐτόν. Ο δε λέγει αὐτῷ· Ἔρχομαι μετὰ σοῦ ἕως ἡμίσους τῆς ὁδοῦ. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλω· Ἀπένεγκέ με εἰς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ερχομαι μετὰ σοῦ ἕως του παλατίου. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλῳ. Καὶ λέγει· Ἐγὼ εἰσάγω σε εἰς τὸν βασιλέα, καὶ λαλῶ ὑπὲρ σοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην. Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ πρῶτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως ἡμίσους τῆς βασι λείας, ὁ δεύτερος, ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῖ· ὁ τρίτος, ἡ ὑπακοή, ἡ φθάνουσα καὶ εἰσ- άγουσα μετά παρρησίας πρὸς τὸν βασιλέα, ήγουν πρὸς τον Θεόν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A religiosus. Is abbatem Pomnenem invisit; venerant quoque alii fratres, qui a sene postulabant audire aliquid verbi. Ait senex fideli sæculari: Profer ad fratres sernionem. Ille vero rogabat, dicens : Igno- sce mihi, abba; ego accessi, ut discerem. Verum coactus a sene, infit : Sæculi homo sum, vendens olera, et negotians, solvo fasciculos, ac minores facio; eno parvi, et multi vendo. Cæterum nescio ex Scriptura loqui, parabolam autem proferam : Homo quidam dixit amico suo : Quandoquidem de- siderio flagro videndi imperatorem, veni mecum. Ait illi amicus: Proficiscar tecum usque ad nie- dium iter. Dicit alteri amico suo : Age tu, duc me ad imperatorem. Excipit ille: Duco te usque ad imperatoris palatium. Petiit pariter a tertio, ut se- B cum accederet ad imperatorem. ille respondit : C D lud est : Erat secularis quidam admodum religiosus, qui accessit ad abbatem Pæmenem, ubi aderant alii multi fratres, postulaturi a senę utilem sermonem. Ail abbas Pamen sæculari: Eloquere ¡ratribus verbu:n. Dicit homo sæcularis: Ego miser, Ego venio, deduco ad palatiumn, sto, loquor, intro- duco te ad imperatorein. Interrogaverunt eum, quinam esset parabolæ sensus. Et responsum dedit in hæc verba : Primus amicus exercitatio est, quæ deducit usque ad viam; secundus est castitas, quæ ad cœlum usque pertingit; tertius vero, elee- mosyna; nam introducit ad imperatorem Deum cum fiducia. Itaque fratres ædificati ac instructi discesserunt. multos annos ad eum profectus est, dicebatque fratribus Ecce a quot annis hic sum, et non veni in vicum; vos vero toties itis. De eo autem retu- lerunt abbati Pœmeni. Ait senex : Ego noctu accessissem, et circuissem pagum, ne animus meus gloriaretur quod non perrexissen). 111.(57) Frater rogavit abbatem Pomenem ut tra- deret ei aliquod documentum. Et ait illi : Quandiu olla igne subjecto calefit, non potest musca, nec ullum aliud reptile, eam tangere: sed cum frigida fuerit, tunc insident ei. Pari modo monachus ; quandiu in spiritalibus actionibus permanet, non reperit inimicus quo eu:n deficiat. mene, dixisse euin : Hæc est sententia scripta in Evangelio : Qui habet tunicam, vendal eam, et emat quid habeo effari? Multum tamen adactus, inft : Ego nihil quidquam scio : verum magni senis audivi para- bolam quod scilicet nonnullus aliquando rogaverit amicum, dicens: Quandoquidem imperatorem videre cupio, ducito me ad eum. Respondit ille: Pergam tecum usque ad itineris dimidium. Tum ad «lium amicum, Lucito me, inquit, ad imperatorem. Excipit is: Venio tecum usque in palatium. Alterum amicum rogat. Qui ait : Ego introduco te ad imperatorem, et pro le cum fiducia loquar. Dicunt sæculari: Expone nobis hanc parabelam. Ille: Primus amicus est exercitatio, quæ deducit usque ad dimidium regni; secundus, ca- stilas, qua ad calum usque allingil; tertius est obe- dientia, quæ pertingit et introducit cum fiducia ad mperatorem, sive ad Deum. 110. Frater residebat extra vicum suum, nec per 112. (58) Retulit abbas Joseph de abbate Pœ- (57) Vit. Patr. xxxıx, 3. (58) Vit. Putr. iv, 14.

αὐτοῦ, καὶ παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· εὐχαίρησαν δὲ πρὸς τὸν γέροντα καὶ ἄλλοι ἀδελφοί, αὐτοῦντες αὐτὴν ἀκοῦσαι ῥῆμα. Καὶ λέγει ὁ γέρων τῷ πιστῷ κοσμικῷ· Λάλησον τοῖς ἀδελφοῖς λόγον. Ὁ δὲ παρ εκάλει, λέγων· Συγχώρησόν μοι, ἀβία· ἐγὼ μαθεῖν ἦλθον. Καὶ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος, εἶπεν· Ἐγὼ κοσμικός είμι λάχανα πωλῶν καὶ πραγματευόμενος, λύω τὰ δεμάτια, καὶ ποιῶ μικρά, ἀγοράζω ὀλίγου καὶ πωλῶ πολλοῦ. Πλὴν οὐκ οἶδα ἀπὸ Γραφῆς εἰπεῖν· πα ραβολὴν δὲ λέγω. "Ανθρωπός τις εἶπε τῷ φίλῳ αὐτοῦ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, δεύρο μετ' ἐμοῦ. Λέγει δὲ αὐτῷ ὁ φίλος· Έρχομαι μετὰ σοῦ μέχρι μέσου τῆς ὁδοῦ. Καὶ λέγει ἄλλῳ φίλῳ αὐτοῦ· Δεύρο σὺ ἄρόν με πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Αίρω σε ἕως τοῦ παλατίου τοῦ βασιλέως. Λέγει δὲ καὶ τῷ τρίτῳ· Δεῦρο μετ' ἐμοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. Ο δὲ εἶπεν· Ἐγὼ ἔρχομαι, καὶ ἀπάγω εἰς τὸ παλάτιον, καὶ στέκω καὶ λαλῶ καὶ εἰσάγω σε πρὸς τὸν βασι μέα. Πρώτων δὲ αὐτὸν, τίς ἡ δύναμις τῆς παραδο τῆς. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ο πρώτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως τῆς ὁδοῦ · ὁ δεύτερός ἐστιν ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῦ· ὁ δὲ τρίτος ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ εἰσάγουσα ἕως τοῦ βα- σιλέως Θεοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ οἰκοδομηθέντες ἀνεχώρησαν οἱ ἀδελφοί. α. Αδελφὸς ἐκάθητο ἔξω τῆς κώμης ἑαυτοῦ, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη οὐκ ἀνέβη εἰς τὴν κώμην, καὶ ἔλεγε τοῖς ἀδελφοῖ;· Ἰδοὺ πόσα ἔτη ἔχω, καὶ οὐκ ἀνέβην εἰς τὴν κώμην· ὑμεῖς δὲ καθάπαξ ἀναβαίνετε. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66] Ποιμένι περὶ αὐτοῦ· καὶ λέγει ὁ γέρων Ἐγὼ ἤμην ἀναβαίνων τὴν νύκτα καὶ κυκλῶν τὴν κώμην, ἵνα μὴ καυχάται ὁ λογισμός μου ὡς μὴ ἀνα- βαίνοντός μου. ρια. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέ- των Είπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει αὐτῷ· Οτε καίεται ὑποκάτω ὁ λέβης, οὐ δύναται μυῖα ἅψασθαι αὐτοῦ, ἡ τι τῶν ἄλλων ἑρπετῶν· ὅταν δὲ ψυχρός ᾖ, τότε ἐπι- κάθηνται αὐτῷ. Οὕτω καὶ ὁ μοναχός· ὅσον ἐπιμένει ταῖς πνευματικαῖς πράξεσιν, οὐχ εὑρίσκει ὁ ἐχθρὸς κατενεγκεῖν αὐτόν. βιβ'. Ἔλεγεν ὁ ἀβδας Ἰωσὴφ περὶ τοῦ ἀ662 Ποι μένος, ὅτι εἶπεν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ λόγος ὁ γεγραμ- μένος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, ὅτι Ὁ ἔχων ἱμάτιον πωλη τότε παρεκάλεσε φίλον, λέγων· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν Εχω ἰδεῖν τὸν βασιλέα, ἀπένεγκέ με πρὸς αὐτόν. Ο δε λέγει αὐτῷ· Ἔρχομαι μετὰ σοῦ ἕως ἡμίσους τῆς ὁδοῦ. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλω· Ἀπένεγκέ με εἰς τὸν βασιλέα. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Ερχομαι μετὰ σοῦ ἕως του παλατίου. Καὶ εἶπεν ἄλλῳ φίλῳ. Καὶ λέγει· Ἐγὼ εἰσάγω σε εἰς τὸν βασιλέα, καὶ λαλῶ ὑπὲρ σοῦ μετὰ παρρησίας. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην. Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ πρῶτος φίλος ἐστὶν ἡ ἄσκησις, ἡ ὁδηγοῦσα ἕως ἡμίσους τῆς βασι λείας, ὁ δεύτερος, ἡ ἀγνεία, ἡ φθάνουσα ἕως τοῦ οὐρανοῖ· ὁ τρίτος, ἡ ὑπακοή, ἡ φθάνουσα καὶ εἰσ- άγουσα μετά παρρησίας πρὸς τὸν βασιλέα, ήγουν πρὸς τον Θεόν. APOPHTHEGMATA PATRUM. A religiosus. Is abbatem Pomnenem invisit; venerant quoque alii fratres, qui a sene postulabant audire aliquid verbi. Ait senex fideli sæculari: Profer ad fratres sernionem. Ille vero rogabat, dicens : Igno- sce mihi, abba; ego accessi, ut discerem. Verum coactus a sene, infit : Sæculi homo sum, vendens olera, et negotians, solvo fasciculos, ac minores facio; eno parvi, et multi vendo. Cæterum nescio ex Scriptura loqui, parabolam autem proferam : Homo quidam dixit amico suo : Quandoquidem de- siderio flagro videndi imperatorem, veni mecum. Ait illi amicus: Proficiscar tecum usque ad nie- dium iter. Dicit alteri amico suo : Age tu, duc me ad imperatorem. Excipit ille: Duco te usque ad imperatoris palatium. Petiit pariter a tertio, ut se- B cum accederet ad imperatorem. ille respondit : C D lud est : Erat secularis quidam admodum religiosus, qui accessit ad abbatem Pæmenem, ubi aderant alii multi fratres, postulaturi a senę utilem sermonem. Ail abbas Pamen sæculari: Eloquere ¡ratribus verbu:n. Dicit homo sæcularis: Ego miser, Ego venio, deduco ad palatiumn, sto, loquor, intro- duco te ad imperatorein. Interrogaverunt eum, quinam esset parabolæ sensus. Et responsum dedit in hæc verba : Primus amicus exercitatio est, quæ deducit usque ad viam; secundus est castitas, quæ ad cœlum usque pertingit; tertius vero, elee- mosyna; nam introducit ad imperatorem Deum cum fiducia. Itaque fratres ædificati ac instructi discesserunt. multos annos ad eum profectus est, dicebatque fratribus Ecce a quot annis hic sum, et non veni in vicum; vos vero toties itis. De eo autem retu- lerunt abbati Pœmeni. Ait senex : Ego noctu accessissem, et circuissem pagum, ne animus meus gloriaretur quod non perrexissen). 111.(57) Frater rogavit abbatem Pomenem ut tra- deret ei aliquod documentum. Et ait illi : Quandiu olla igne subjecto calefit, non potest musca, nec ullum aliud reptile, eam tangere: sed cum frigida fuerit, tunc insident ei. Pari modo monachus ; quandiu in spiritalibus actionibus permanet, non reperit inimicus quo eu:n deficiat. mene, dixisse euin : Hæc est sententia scripta in Evangelio : Qui habet tunicam, vendal eam, et emat quid habeo effari? Multum tamen adactus, inft : Ego nihil quidquam scio : verum magni senis audivi para- bolam quod scilicet nonnullus aliquando rogaverit amicum, dicens: Quandoquidem imperatorem videre cupio, ducito me ad eum. Respondit ille: Pergam tecum usque ad itineris dimidium. Tum ad «lium amicum, Lucito me, inquit, ad imperatorem. Excipit is: Venio tecum usque in palatium. Alterum amicum rogat. Qui ait : Ego introduco te ad imperatorem, et pro le cum fiducia loquar. Dicunt sæculari: Expone nobis hanc parabelam. Ille: Primus amicus est exercitatio, quæ deducit usque ad dimidium regni; secundus, ca- stilas, qua ad calum usque allingil; tertius est obe- dientia, quæ pertingit et introducit cum fiducia ad mperatorem, sive ad Deum. 110. Frater residebat extra vicum suum, nec per 112. (58) Retulit abbas Joseph de abbate Pœ- (57) Vit. Patr. xxxıx, 3. (58) Vit. Putr. iv, 14.

APOPHTHEGMATA PATRUM. δεξιάν που χεῖρα, καὶ ὀργισθῇς αὐτῷ, εἰκῇ όρ- τάξῃ ἐὰν δὲ χωρίζῃ σε ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, τότε ὀργί σθητε 10. ριθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω ταῖς ἁμαρτίαις μου; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, κι ο θέλων λυτρώσασθαι αμαρτίας, κλαυθμῷ λυ- τροται αὐτάς· καὶ ὁ θέλων κτήσασθαι ἀρετὰς, κλαν (μῷ κεῖται αὐτάς. Τὸ γὰρ κλαίειν ἐστὶν ἢ ὁδὸς ἦν παρέδωκεν ἡμῖν ἡ Γραφὴ, καὶ οἱ Πατέρες ἡμῶν, λέ- γοντες Κλαύσατε. "Αλλη γὰρ ὁδὸς οὐκ ἔστιν, εἰ μὴ αύτη. ρα. Πρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα· Τί ἐπι μετάνοια τῆς ἁμαρτίας; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων Το μὴ τοῦ λοιποῦ ποιεῖν αὐτήν. Διὰ τοῦτο γὰρ ἐκλήθη- σαν άμωμο: οἱ δίκαιοι, ὅτι κατέλιπον τὰς ἁμαρτίας, καὶ δίκαιοι ἐγένοντο. ρκε'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ πονηρία τῶν ἀνθρώπων Επισθέν ἐστιν αὐτῶν κεκρυμμένη. ρα. Αδελφός ήρώτησε τὸν ἀββαν Ποιμένα· Τί τιμήσω ταῖς ταραχαῖς ταύταις ταῖς ταραττούσαις με ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κλαύσωμεν ἐνώπιον τῆς ἀγαθό- τοὺς τοῦ Θεοῦ ἐν παντὶ κόπῳ ἡμῶν, ἕως ποιήσει μεθ' ἡμῶν τὸ ἔλεος αὐτοῦ. ραγ΄. Πάλιν ἠρώτησεν αὐτὸν ὁ ἀδελφός - Τί ποιήσω τοῖς ἀκερδέσι μου φιλίαις ἂς ἔχω; Ὁ δὲ εἶπεν· Έστιν ἄνθρωπος ῥέγχων εἰς τὸ ἀποθανεῖν, καὶ προς έχων φιλίαις τοῦ κόσμου τούτου. Μὴ ἐγγίσῃς, μηδὲ Σῃ αὐτῶν· καὶ ἀφ' ἑαυτῶν ἀλλοτριούνται. εκδ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- των Δύναται ἄνθρωπος εἶναι νεκρός; Λέγει αὐτῷ, ὅτι τὰν φθάσῃ εἰς τὴν ἁμαρτίαν, γίνεται ἀποθανών ἐὰν δὲ φθάσῃ εἰς τὸ ἀγαθὸν, ζήσεται καὶ ποιήσει ετό. ρκε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἶπεν ὁ μακάριος 1863, Αντώνιος, ὅτι 'Η μεγάλη δυναστεία τοῦ ἀνθρώ- που ἐστὶν, ἵνα ἐπάνω αὐτοῦ βάλῃ τὸ ἴδιον σφάλμα Ενώπιον Κυρίου, καὶ προσδοκήσῃ πειρασμὸν ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς. σκς'. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἰς τίνα ἔρε χεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος, ὅτι Μὴ φροντίσητε περὶ τῆς αὔριον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πρὸς ἄνθρω- τον ὄντα ἐν πειρασμῷ καὶ ὀλιγωροῦντα ἐῤῥήθη, ἵνα μη φροντίσῃ, λέγων, Πόσον χρόνον ἔχω ἐν τῷ πειρα- σμῷ τούτῳ ; ἀλλὰ μᾶλλον λογίσηται, λέγων καθ' ἑκά- στην, τὸ σήμερον. ρας. Εἶπε πάλιν, ὅτι τὸ διδάξαι τον πλησίον ὀγιαίνοντός ἐστι καὶ ἀπαθοῦς· ἐπεὶ τίς χρεία οἰκοδο μῆσαί τινα ἄλλου οἰκίαν, καὶ τὴν ἰδίαν καταστρέ- και τι; $1. ρκη'. Πάλιν εἶπεν, ὅτι Τίς χρεία ἀπελθεῖν τινα εἰς τέχνην, καὶ μὴ μαθεῖν αὐτήν ; σκθ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι τὰ ὑπέρμετρα πάντα τῶν δαιμόνων εἰσίν. βλ'. Εἶπε πάλιν, "Οτι ὅταν μέλλῃ ἄνθρωπος οἰκοδο σφοδρώς. " καταλύσαι. ¹¹ A dextram manum amputaverit ; tamen si ira in eum concitatus fueris, temere irasceris. Sed ubi te a Deo separare voluerit, tunc irascere. Pameni, quid faceret peccatis suis. Senex it: locutus est ei : Qui vult redimere peccata, fletu redimet; et qui vult acquirere virtutes, fletu acqui- ret. Nam flere via est quam tradidit nobis Seriptu- ra, necnon Patres nostri, dicendo: Flete. Aha quippe via non est, præter istam. mene : Quid est penitentia de pecrato ? Senes ait : Non amplius illud perpetrare. Propterea enim qui justi fuerunt vorali sunt iinmaculati, quia relique- B runt peccata, justique effecti sunt. C D eorum esse absconditam. Quid faciam perturbationibus his quæ me vexant? Αut illi senex : Ploremus coram bonitate Dei in omni labore nostro, donec erga nos ostenderit mi- sericordiam suam. facturus sum inutilibus desideriis quibus teneor? Dixit : Est homo, qui rhoncbissal ad mortem, attenditque hujus seculi desideriis. Ne appropin- quaveris ad ea, ne tetigeris; et secedent sponte, hoc sermone : Potestne homo esse mortuus? Ait illi : Si devenerit ad peccatum, moritur; si vero pervenerit ad bonum, vivet, illudque operabitur. beato abbate Autonio, quod magna hominis potestas sit, ut super se mittat peccatum suum coram Dom miuo, exspectetque tentationem usuue ad ultimmun balitum. quem conveniret verbum Scripture: Nolile esse solliciti de crastino ''. Respondit senex : Competit homini in teutatione posito, ac deficienti, ne solli- eins sit, dicens : Quanto tempore hac tentatione vexandus sum? sed potius existimet, singulisque diebus dicat, hodie. est hominis sani ac perturbatione carentis. Alio- quin quæ utilitas, si quis ædificet alterius domum, suam vero evertat? ad artein, nec eain discere ? dunt, dæmonuin simit. se Al. add. Al. Matth. vi, 31; Doroth. epist. 1, 7. 119. (65) Frater quæstionem proposuit abbati 120. (66) l'ercontatus est frater ex abbate Pœ- 121. Dixit iterum, hominum malitiam a tergo 122. (67) Frater interrogavit abbatem Pœmenem : 125. Merum ab eo percontatus est frater : Quisl 124. Frater interrogavit abbaten Pamenem, 125. (68) Retulit ablas Pœmen, dictuni fuisse a 126. (69) Interrogatus est abbas Premen, in 127. (70) Dixit iterum : Docere proximum, res 128. Rursus dixit : Quæ utilitas ire quemdamn 199. Dixit praeterea : Cuncta quæ mnodum exce- 130. Hoc etiam prolocutus est: Homo domum, (88) Miscell. Voss. p. 132. (66) Vit. Patr. xxii, 1 ; Miscell. Voss. ib. (67) Micell. Voss. Ib. (68) S. in Anton. n. 4. (69) Vit. Patr. iv. 9. (70) L. Dorothei Institut. 17.

APOPHTHEGMATA PATRUM. δεξιάν που χεῖρα, καὶ ὀργισθῇς αὐτῷ, εἰκῇ όρ- τάξῃ ἐὰν δὲ χωρίζῃ σε ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, τότε ὀργί σθητε 10. ριθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω ταῖς ἁμαρτίαις μου; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, κι ο θέλων λυτρώσασθαι αμαρτίας, κλαυθμῷ λυ- τροται αὐτάς· καὶ ὁ θέλων κτήσασθαι ἀρετὰς, κλαν (μῷ κεῖται αὐτάς. Τὸ γὰρ κλαίειν ἐστὶν ἢ ὁδὸς ἦν παρέδωκεν ἡμῖν ἡ Γραφὴ, καὶ οἱ Πατέρες ἡμῶν, λέ- γοντες Κλαύσατε. "Αλλη γὰρ ὁδὸς οὐκ ἔστιν, εἰ μὴ αύτη. ρα. Πρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα· Τί ἐπι μετάνοια τῆς ἁμαρτίας; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων Το μὴ τοῦ λοιποῦ ποιεῖν αὐτήν. Διὰ τοῦτο γὰρ ἐκλήθη- σαν άμωμο: οἱ δίκαιοι, ὅτι κατέλιπον τὰς ἁμαρτίας, καὶ δίκαιοι ἐγένοντο. ρκε'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ πονηρία τῶν ἀνθρώπων Επισθέν ἐστιν αὐτῶν κεκρυμμένη. ρα. Αδελφός ήρώτησε τὸν ἀββαν Ποιμένα· Τί τιμήσω ταῖς ταραχαῖς ταύταις ταῖς ταραττούσαις με ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κλαύσωμεν ἐνώπιον τῆς ἀγαθό- τοὺς τοῦ Θεοῦ ἐν παντὶ κόπῳ ἡμῶν, ἕως ποιήσει μεθ' ἡμῶν τὸ ἔλεος αὐτοῦ. ραγ΄. Πάλιν ἠρώτησεν αὐτὸν ὁ ἀδελφός - Τί ποιήσω τοῖς ἀκερδέσι μου φιλίαις ἂς ἔχω; Ὁ δὲ εἶπεν· Έστιν ἄνθρωπος ῥέγχων εἰς τὸ ἀποθανεῖν, καὶ προς έχων φιλίαις τοῦ κόσμου τούτου. Μὴ ἐγγίσῃς, μηδὲ Σῃ αὐτῶν· καὶ ἀφ' ἑαυτῶν ἀλλοτριούνται. εκδ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- των Δύναται ἄνθρωπος εἶναι νεκρός; Λέγει αὐτῷ, ὅτι τὰν φθάσῃ εἰς τὴν ἁμαρτίαν, γίνεται ἀποθανών ἐὰν δὲ φθάσῃ εἰς τὸ ἀγαθὸν, ζήσεται καὶ ποιήσει ετό. ρκε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἶπεν ὁ μακάριος 1863, Αντώνιος, ὅτι 'Η μεγάλη δυναστεία τοῦ ἀνθρώ- που ἐστὶν, ἵνα ἐπάνω αὐτοῦ βάλῃ τὸ ἴδιον σφάλμα Ενώπιον Κυρίου, καὶ προσδοκήσῃ πειρασμὸν ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς. σκς'. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἰς τίνα ἔρε χεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος, ὅτι Μὴ φροντίσητε περὶ τῆς αὔριον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πρὸς ἄνθρω- τον ὄντα ἐν πειρασμῷ καὶ ὀλιγωροῦντα ἐῤῥήθη, ἵνα μη φροντίσῃ, λέγων, Πόσον χρόνον ἔχω ἐν τῷ πειρα- σμῷ τούτῳ ; ἀλλὰ μᾶλλον λογίσηται, λέγων καθ' ἑκά- στην, τὸ σήμερον. ρας. Εἶπε πάλιν, ὅτι τὸ διδάξαι τον πλησίον ὀγιαίνοντός ἐστι καὶ ἀπαθοῦς· ἐπεὶ τίς χρεία οἰκοδο μῆσαί τινα ἄλλου οἰκίαν, καὶ τὴν ἰδίαν καταστρέ- και τι; $1. ρκη'. Πάλιν εἶπεν, ὅτι Τίς χρεία ἀπελθεῖν τινα εἰς τέχνην, καὶ μὴ μαθεῖν αὐτήν ; σκθ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι τὰ ὑπέρμετρα πάντα τῶν δαιμόνων εἰσίν. βλ'. Εἶπε πάλιν, "Οτι ὅταν μέλλῃ ἄνθρωπος οἰκοδο σφοδρώς. " καταλύσαι. ¹¹ A dextram manum amputaverit ; tamen si ira in eum concitatus fueris, temere irasceris. Sed ubi te a Deo separare voluerit, tunc irascere. Pameni, quid faceret peccatis suis. Senex it: locutus est ei : Qui vult redimere peccata, fletu redimet; et qui vult acquirere virtutes, fletu acqui- ret. Nam flere via est quam tradidit nobis Seriptu- ra, necnon Patres nostri, dicendo: Flete. Aha quippe via non est, præter istam. mene : Quid est penitentia de pecrato ? Senes ait : Non amplius illud perpetrare. Propterea enim qui justi fuerunt vorali sunt iinmaculati, quia relique- B runt peccata, justique effecti sunt. C D eorum esse absconditam. Quid faciam perturbationibus his quæ me vexant? Αut illi senex : Ploremus coram bonitate Dei in omni labore nostro, donec erga nos ostenderit mi- sericordiam suam. facturus sum inutilibus desideriis quibus teneor? Dixit : Est homo, qui rhoncbissal ad mortem, attenditque hujus seculi desideriis. Ne appropin- quaveris ad ea, ne tetigeris; et secedent sponte, hoc sermone : Potestne homo esse mortuus? Ait illi : Si devenerit ad peccatum, moritur; si vero pervenerit ad bonum, vivet, illudque operabitur. beato abbate Autonio, quod magna hominis potestas sit, ut super se mittat peccatum suum coram Dom miuo, exspectetque tentationem usuue ad ultimmun balitum. quem conveniret verbum Scripture: Nolile esse solliciti de crastino ''. Respondit senex : Competit homini in teutatione posito, ac deficienti, ne solli- eins sit, dicens : Quanto tempore hac tentatione vexandus sum? sed potius existimet, singulisque diebus dicat, hodie. est hominis sani ac perturbatione carentis. Alio- quin quæ utilitas, si quis ædificet alterius domum, suam vero evertat? ad artein, nec eain discere ? dunt, dæmonuin simit. se Al. add. Al. Matth. vi, 31; Doroth. epist. 1, 7. 119. (65) Frater quæstionem proposuit abbati 120. (66) l'ercontatus est frater ex abbate Pœ- 121. Dixit iterum, hominum malitiam a tergo 122. (67) Frater interrogavit abbatem Pœmenem : 125. Merum ab eo percontatus est frater : Quisl 124. Frater interrogavit abbaten Pamenem, 125. (68) Retulit ablas Pœmen, dictuni fuisse a 126. (69) Interrogatus est abbas Premen, in 127. (70) Dixit iterum : Docere proximum, res 128. Rursus dixit : Quæ utilitas ire quemdamn 199. Dixit praeterea : Cuncta quæ mnodum exce- 130. Hoc etiam prolocutus est: Homo domum, (88) Miscell. Voss. p. 132. (66) Vit. Patr. xxii, 1 ; Miscell. Voss. ib. (67) Micell. Voss. Ib. (68) S. in Anton. n. 4. (69) Vit. Patr. iv. 9. (70) L. Dorothei Institut. 17.

APOPHTHEGMATA PATRUM. δεξιάν που χεῖρα, καὶ ὀργισθῇς αὐτῷ, εἰκῇ όρ- τάξῃ ἐὰν δὲ χωρίζῃ σε ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, τότε ὀργί σθητε 10. ριθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω ταῖς ἁμαρτίαις μου; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, κι ο θέλων λυτρώσασθαι αμαρτίας, κλαυθμῷ λυ- τροται αὐτάς· καὶ ὁ θέλων κτήσασθαι ἀρετὰς, κλαν (μῷ κεῖται αὐτάς. Τὸ γὰρ κλαίειν ἐστὶν ἢ ὁδὸς ἦν παρέδωκεν ἡμῖν ἡ Γραφὴ, καὶ οἱ Πατέρες ἡμῶν, λέ- γοντες Κλαύσατε. "Αλλη γὰρ ὁδὸς οὐκ ἔστιν, εἰ μὴ αύτη. ρα. Πρώτησεν ἀδελφὸς τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα· Τί ἐπι μετάνοια τῆς ἁμαρτίας; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων Το μὴ τοῦ λοιποῦ ποιεῖν αὐτήν. Διὰ τοῦτο γὰρ ἐκλήθη- σαν άμωμο: οἱ δίκαιοι, ὅτι κατέλιπον τὰς ἁμαρτίας, καὶ δίκαιοι ἐγένοντο. ρκε'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἡ πονηρία τῶν ἀνθρώπων Επισθέν ἐστιν αὐτῶν κεκρυμμένη. ρα. Αδελφός ήρώτησε τὸν ἀββαν Ποιμένα· Τί τιμήσω ταῖς ταραχαῖς ταύταις ταῖς ταραττούσαις με ; λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κλαύσωμεν ἐνώπιον τῆς ἀγαθό- τοὺς τοῦ Θεοῦ ἐν παντὶ κόπῳ ἡμῶν, ἕως ποιήσει μεθ' ἡμῶν τὸ ἔλεος αὐτοῦ. ραγ΄. Πάλιν ἠρώτησεν αὐτὸν ὁ ἀδελφός - Τί ποιήσω τοῖς ἀκερδέσι μου φιλίαις ἂς ἔχω; Ὁ δὲ εἶπεν· Έστιν ἄνθρωπος ῥέγχων εἰς τὸ ἀποθανεῖν, καὶ προς έχων φιλίαις τοῦ κόσμου τούτου. Μὴ ἐγγίσῃς, μηδὲ Σῃ αὐτῶν· καὶ ἀφ' ἑαυτῶν ἀλλοτριούνται. εκδ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- των Δύναται ἄνθρωπος εἶναι νεκρός; Λέγει αὐτῷ, ὅτι τὰν φθάσῃ εἰς τὴν ἁμαρτίαν, γίνεται ἀποθανών ἐὰν δὲ φθάσῃ εἰς τὸ ἀγαθὸν, ζήσεται καὶ ποιήσει ετό. ρκε'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἶπεν ὁ μακάριος 1863, Αντώνιος, ὅτι 'Η μεγάλη δυναστεία τοῦ ἀνθρώ- που ἐστὶν, ἵνα ἐπάνω αὐτοῦ βάλῃ τὸ ἴδιον σφάλμα Ενώπιον Κυρίου, καὶ προσδοκήσῃ πειρασμὸν ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς. σκς'. Ἡρωτήθη ὁ ἀββᾶς Ποιμήν, ὅτι εἰς τίνα ἔρε χεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος, ὅτι Μὴ φροντίσητε περὶ τῆς αὔριον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πρὸς ἄνθρω- τον ὄντα ἐν πειρασμῷ καὶ ὀλιγωροῦντα ἐῤῥήθη, ἵνα μη φροντίσῃ, λέγων, Πόσον χρόνον ἔχω ἐν τῷ πειρα- σμῷ τούτῳ ; ἀλλὰ μᾶλλον λογίσηται, λέγων καθ' ἑκά- στην, τὸ σήμερον. ρας. Εἶπε πάλιν, ὅτι τὸ διδάξαι τον πλησίον ὀγιαίνοντός ἐστι καὶ ἀπαθοῦς· ἐπεὶ τίς χρεία οἰκοδο μῆσαί τινα ἄλλου οἰκίαν, καὶ τὴν ἰδίαν καταστρέ- και τι; $1. ρκη'. Πάλιν εἶπεν, ὅτι Τίς χρεία ἀπελθεῖν τινα εἰς τέχνην, καὶ μὴ μαθεῖν αὐτήν ; σκθ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι τὰ ὑπέρμετρα πάντα τῶν δαιμόνων εἰσίν. βλ'. Εἶπε πάλιν, "Οτι ὅταν μέλλῃ ἄνθρωπος οἰκοδο σφοδρώς. " καταλύσαι. ¹¹ A dextram manum amputaverit ; tamen si ira in eum concitatus fueris, temere irasceris. Sed ubi te a Deo separare voluerit, tunc irascere. Pameni, quid faceret peccatis suis. Senex it: locutus est ei : Qui vult redimere peccata, fletu redimet; et qui vult acquirere virtutes, fletu acqui- ret. Nam flere via est quam tradidit nobis Seriptu- ra, necnon Patres nostri, dicendo: Flete. Aha quippe via non est, præter istam. mene : Quid est penitentia de pecrato ? Senes ait : Non amplius illud perpetrare. Propterea enim qui justi fuerunt vorali sunt iinmaculati, quia relique- B runt peccata, justique effecti sunt. C D eorum esse absconditam. Quid faciam perturbationibus his quæ me vexant? Αut illi senex : Ploremus coram bonitate Dei in omni labore nostro, donec erga nos ostenderit mi- sericordiam suam. facturus sum inutilibus desideriis quibus teneor? Dixit : Est homo, qui rhoncbissal ad mortem, attenditque hujus seculi desideriis. Ne appropin- quaveris ad ea, ne tetigeris; et secedent sponte, hoc sermone : Potestne homo esse mortuus? Ait illi : Si devenerit ad peccatum, moritur; si vero pervenerit ad bonum, vivet, illudque operabitur. beato abbate Autonio, quod magna hominis potestas sit, ut super se mittat peccatum suum coram Dom miuo, exspectetque tentationem usuue ad ultimmun balitum. quem conveniret verbum Scripture: Nolile esse solliciti de crastino ''. Respondit senex : Competit homini in teutatione posito, ac deficienti, ne solli- eins sit, dicens : Quanto tempore hac tentatione vexandus sum? sed potius existimet, singulisque diebus dicat, hodie. est hominis sani ac perturbatione carentis. Alio- quin quæ utilitas, si quis ædificet alterius domum, suam vero evertat? ad artein, nec eain discere ? dunt, dæmonuin simit. se Al. add. Al. Matth. vi, 31; Doroth. epist. 1, 7. 119. (65) Frater quæstionem proposuit abbati 120. (66) l'ercontatus est frater ex abbate Pœ- 121. Dixit iterum, hominum malitiam a tergo 122. (67) Frater interrogavit abbatem Pœmenem : 125. Merum ab eo percontatus est frater : Quisl 124. Frater interrogavit abbaten Pamenem, 125. (68) Retulit ablas Pœmen, dictuni fuisse a 126. (69) Interrogatus est abbas Premen, in 127. (70) Dixit iterum : Docere proximum, res 128. Rursus dixit : Quæ utilitas ire quemdamn 199. Dixit praeterea : Cuncta quæ mnodum exce- 130. Hoc etiam prolocutus est: Homo domum, (88) Miscell. Voss. p. 132. (66) Vit. Patr. xxii, 1 ; Miscell. Voss. ib. (67) Micell. Voss. Ib. (68) S. in Anton. n. 4. (69) Vit. Patr. iv. 9. (70) L. Dorothei Institut. 17.

καὶ ἀκοὰς ἀκούσῃς, μὴ διηγοῦ αὐτὰ τῷ πλησίον σου· Α ἀνατροπὴ γάρ ἐστι πολέμου. πιο ρμ'. Εἶπε πάλιν· Τὸ πρῶτον φύγε ἅπαξ, τὸ δεύτε ρον φύγε, τὸ τρίτον, γενοῦ ῥομφαία. ρμα. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῷ ἀββῃ Ἰσαάκ Κούφισον μέρος τῆς δικαιοσύνης σου, καὶ ἕξεις ἀνά ταυειν τὰς ὀλίγας ημέρας σου. ρμβ΄. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· καὶ συγκαθεζομένων τινῶν, ἐπῄνεσέ τινα ἀδελφὸν, ὡς ὅτι μισοπόνηρός ἐστι. Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν τῷ λαλή- σαντι· Καὶ τί ἐστι μισοπονηρία; Ἐξέστη δὲ ὁ ἀδελ τὸς, καὶ οὐχ εὗρεν ἀποκριθῆναι· ἀναστὰς δὲ μετενόη σε τῷ γέροντι, λέγων· Εἰπέ μοι τί ἐστι μισοπονηρία; Έφη ὁ γέρων· Μισοπονηρία αὕτη ἐστὶν, εἴ τις τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ ἐμίσησε, καὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐδι- είωσεν. ρμγ. Αδελφὸς παραβαλὼν τῷ ἀββα Ποιμένι, λέ- για αὐτῷ· Τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὕπαγε, πλησίασον μετὰ τοῦ λέγοντος, Τί θέλω ἐγώ ; καὶ ἕξεις ἀνάπαυσιν. ραν. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, ὅτι εἶπεν ὁ ἀδ «; Ισπάκ, ότι Ἐκαθήμην ποτὲ πρὸς τὸν ἀ66αν Παμένα· καὶ εἶδον αὐτὸν ἐν ἐκστάσει γενόμενον· καὶ ἐπειδὴ εἶχον πρὸς αὐτὸν πολλὴν παρρησίαν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν, καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν, λέγων· Εἰπέ μοι, που ἧς ; Ὁ δὲ ἀναγκασθεὶς εἶπεν· Ὁ ἐμὸς λο- γισμός, ὅπου ἡ ἁγία Μαρία ἡ Θεοτύχος ἔστηκε, καὶ ἔκλαιεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ Σωτῆρος· καὶ ἐγὼ ἤθε τον πάντοτε οὕτως κλαίειν. ρμε'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω τῷ βάρει τούτῳ τῷ συνέχοντί με ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι τὰ μικρὰ πλοῖα καὶ τὰ μεγάλα έχουσι ζώνας, ἵνα ἂν μὴ ἡ εὔφορος ἄνεμος, βάλωσι τὸ παρόλκιον καὶ τὰς ζώνας εἰς τὰ στήθη αὐτῶν, καὶ κατ' ὀλίγον έλκωσι τὸ πλοῖον ἕως οὗ ὁ Θεὸς πέμψῃ τὸν ἄνεμον· ἐὰν δὲ μάθωσιν ὅτι ἄνεστη γνόφος, τότε δὴ ὁρμῶσι καὶ βάλλουσι πάσσαλον, ἵνα μὴ ρέμβη- και 1. ρμς. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα διὰ τὰς τῶν λογισμῶν ἐπηρείας. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Τοῦτο τὸ πρᾶγμα ἔοικεν ἀνδρὶ ἔχοντι πῦρ ἐξ εὐω νύμων, καὶ κρατήρα ὕδατος ἐκ δεξιῶν. Ἐὰν οὖν ἐφθῇ τὸ πῦρ, λάβῃ ἐκ τοῦ κρατῆρος τὸ ὕδωρ, καὶ σβέσῃ αὐτό. Τὸ πῦρ ἐστιν ὁ σπόρος τοῦ ἐχθροῦ· τὸ δὲ ὕδωρ, τὸ ρίψαι ἑαυτὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. βμζ'. 'Αδελφός ηρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- γων· Βέλτιόν ἐστι τὸ λαλῆσαι ἡ σιωπῆσαι ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Ο λαλῶν διὰ τὸν Θεὸν καλῶς ποιεί, καὶ ὁ σιωπῶν διὰ τὸν Θεὸν, ὁμοίως. Ε ρμή. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββαν Ποιμένα, λέ- των Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἐκφυγεῖν τῷ κακῶς εἰπεῖν τῷ πλησίον; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἡμεῖς καὶ οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν, δύο εἰκόνες εσμέν ἦν δ᾽ ἂν ὥραν ὁ πάσσαλος δέ ἐστι τὸ ἑαυτὸν μέμφεσθαι. Αl. τό. APOPHTHEGMATA PATRUM, ctacula, et audieris fermones, noli enarrare prosi- tuo. Est enim bellica subversio. cundo ſuge, tertio efficere velut rhomphæa. Isaacum : Levem redde justitiæ tuæ partem, et bæ- bebis requiem in paucis diebus tuis. atque una sedentibus nonnullis, laudavit quemdam fratremn, quasi qui esset malorum osor. Dicit abbas Poemen ei qui id locutus fuerat: Et quid est malo- rum odium? At frater obstupuit, nec invenit quid responderet : unde surgens seni se inclinav.t, pe tens doceret eum quid esset odium malorumi. Excepit senex Hoc est malorum odium, si quis B peccata sua oderit, proximumque suum justum pu- Al. add. App. p. n. 42. D laverit. nem, ait illi : Quid faciam? Senex ad eum : Vade, adjunge te homini dicenti : Quid ego volo ? et rem quiem consequeris. : Isaac Sedebam aliquando apud abbatem Pœme- nem, et conspexi in exstasim raptum; quodque multa uterer erga illum loquendi libertate, incur- vavi me coram ipso, ac deprecatus sum his verbis : Effare mihi, ubi eras? Ille vero coactus respondit : Mens mea in eo loco versabatur, in quo sancta Maria Dei genitrix stetit, plorans juxta crucem Salvatoris; atque ego cuperem semper eo modo fere. faciam oneri huic quod me comprimit? Respondit ei senex : Parvæ naves et magnæ zonis instructæ sunt, ut si ventus secundus defuerit, nautæ mit- tant ſunem cum cingulis in pectora sua, et pau- latim navem trahant, donec Deus ventum miserit : quod si compererint exsurrexisse caliginem, tunc appellunt, et paxillum ligunt, ne navis vagetur. nem de cogitationum infestationibus. Ait illi senex : Hae res similis est homini qui habet ignem a si- nistris, et craterenı aquæ a dextris. Si ergo ac- census fuerit ignis, accipiet e cratere aquam, ac exstinguet illum. Ignis est sementis inimici ; aqua vero, prostrare se in conspectu Dei. nem, præstaretne loqui quam tacere. Et senex re- spondit : Qui propter Deum loquitur, recte facit; pari modo etiam qui tacet propter Deum. Quomodo potest homo efugere ne male loquatur de proximo? Dicit ei senex: Nos et fratres nostri duæ imagines sumus; quacunque vero hora homo Vit. Patr. 11, 133. Miscell. Voss. ib. 140. (73) Dixit etiam: Primo fuge semel, se- 441. Dixit iterum abbas Parmen ad abb tem 142. (74) Frater visitavit abbatem Ponienem, (74) Vit. Patr. 111, 132, (75) Vu. Patr. 110, 209. 143. Frater qui accesserat ad abbatem Poeme- 144. Narravit abbas Joseph, dixisse abbatem 145. Fraler rogavit abbatem Penerem : Quid 146. (75) Frater percontatus est abbatem Pœme- 147. (76) Frater sciscitatus est abbatem Pœme- 148. (77) Frater quæsivit ab abbate Pœmene: (79) Witcell Voss, P: 334

καὶ ἀκοὰς ἀκούσῃς, μὴ διηγοῦ αὐτὰ τῷ πλησίον σου· Α ἀνατροπὴ γάρ ἐστι πολέμου. πιο ρμ'. Εἶπε πάλιν· Τὸ πρῶτον φύγε ἅπαξ, τὸ δεύτε ρον φύγε, τὸ τρίτον, γενοῦ ῥομφαία. ρμα. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Ποιμὴν τῷ ἀββῃ Ἰσαάκ Κούφισον μέρος τῆς δικαιοσύνης σου, καὶ ἕξεις ἀνά ταυειν τὰς ὀλίγας ημέρας σου. ρμβ΄. Αδελφὸς παρέβαλε τῷ ἀ66] Ποιμένι· καὶ συγκαθεζομένων τινῶν, ἐπῄνεσέ τινα ἀδελφὸν, ὡς ὅτι μισοπόνηρός ἐστι. Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν τῷ λαλή- σαντι· Καὶ τί ἐστι μισοπονηρία; Ἐξέστη δὲ ὁ ἀδελ τὸς, καὶ οὐχ εὗρεν ἀποκριθῆναι· ἀναστὰς δὲ μετενόη σε τῷ γέροντι, λέγων· Εἰπέ μοι τί ἐστι μισοπονηρία; Έφη ὁ γέρων· Μισοπονηρία αὕτη ἐστὶν, εἴ τις τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ ἐμίσησε, καὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐδι- είωσεν. ρμγ. Αδελφὸς παραβαλὼν τῷ ἀββα Ποιμένι, λέ- για αὐτῷ· Τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὕπαγε, πλησίασον μετὰ τοῦ λέγοντος, Τί θέλω ἐγώ ; καὶ ἕξεις ἀνάπαυσιν. ραν. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς Ἰωσήφ, ὅτι εἶπεν ὁ ἀδ «; Ισπάκ, ότι Ἐκαθήμην ποτὲ πρὸς τὸν ἀ66αν Παμένα· καὶ εἶδον αὐτὸν ἐν ἐκστάσει γενόμενον· καὶ ἐπειδὴ εἶχον πρὸς αὐτὸν πολλὴν παρρησίαν, ἔβαλον αὐτῷ μετάνοιαν, καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν, λέγων· Εἰπέ μοι, που ἧς ; Ὁ δὲ ἀναγκασθεὶς εἶπεν· Ὁ ἐμὸς λο- γισμός, ὅπου ἡ ἁγία Μαρία ἡ Θεοτύχος ἔστηκε, καὶ ἔκλαιεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ Σωτῆρος· καὶ ἐγὼ ἤθε τον πάντοτε οὕτως κλαίειν. ρμε'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω τῷ βάρει τούτῳ τῷ συνέχοντί με ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι τὰ μικρὰ πλοῖα καὶ τὰ μεγάλα έχουσι ζώνας, ἵνα ἂν μὴ ἡ εὔφορος ἄνεμος, βάλωσι τὸ παρόλκιον καὶ τὰς ζώνας εἰς τὰ στήθη αὐτῶν, καὶ κατ' ὀλίγον έλκωσι τὸ πλοῖον ἕως οὗ ὁ Θεὸς πέμψῃ τὸν ἄνεμον· ἐὰν δὲ μάθωσιν ὅτι ἄνεστη γνόφος, τότε δὴ ὁρμῶσι καὶ βάλλουσι πάσσαλον, ἵνα μὴ ρέμβη- και 1. ρμς. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα διὰ τὰς τῶν λογισμῶν ἐπηρείας. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Τοῦτο τὸ πρᾶγμα ἔοικεν ἀνδρὶ ἔχοντι πῦρ ἐξ εὐω νύμων, καὶ κρατήρα ὕδατος ἐκ δεξιῶν. Ἐὰν οὖν ἐφθῇ τὸ πῦρ, λάβῃ ἐκ τοῦ κρατῆρος τὸ ὕδωρ, καὶ σβέσῃ αὐτό. Τὸ πῦρ ἐστιν ὁ σπόρος τοῦ ἐχθροῦ· τὸ δὲ ὕδωρ, τὸ ρίψαι ἑαυτὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. βμζ'. 'Αδελφός ηρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέ- γων· Βέλτιόν ἐστι τὸ λαλῆσαι ἡ σιωπῆσαι ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Ο λαλῶν διὰ τὸν Θεὸν καλῶς ποιεί, καὶ ὁ σιωπῶν διὰ τὸν Θεὸν, ὁμοίως. Ε ρμή. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββαν Ποιμένα, λέ- των Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἐκφυγεῖν τῷ κακῶς εἰπεῖν τῷ πλησίον; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἡμεῖς καὶ οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν, δύο εἰκόνες εσμέν ἦν δ᾽ ἂν ὥραν ὁ πάσσαλος δέ ἐστι τὸ ἑαυτὸν μέμφεσθαι. Αl. τό. APOPHTHEGMATA PATRUM, ctacula, et audieris fermones, noli enarrare prosi- tuo. Est enim bellica subversio. cundo ſuge, tertio efficere velut rhomphæa. Isaacum : Levem redde justitiæ tuæ partem, et bæ- bebis requiem in paucis diebus tuis. atque una sedentibus nonnullis, laudavit quemdam fratremn, quasi qui esset malorum osor. Dicit abbas Poemen ei qui id locutus fuerat: Et quid est malo- rum odium? At frater obstupuit, nec invenit quid responderet : unde surgens seni se inclinav.t, pe tens doceret eum quid esset odium malorumi. Excepit senex Hoc est malorum odium, si quis B peccata sua oderit, proximumque suum justum pu- Al. add. App. p. n. 42. D laverit. nem, ait illi : Quid faciam? Senex ad eum : Vade, adjunge te homini dicenti : Quid ego volo ? et rem quiem consequeris. : Isaac Sedebam aliquando apud abbatem Pœme- nem, et conspexi in exstasim raptum; quodque multa uterer erga illum loquendi libertate, incur- vavi me coram ipso, ac deprecatus sum his verbis : Effare mihi, ubi eras? Ille vero coactus respondit : Mens mea in eo loco versabatur, in quo sancta Maria Dei genitrix stetit, plorans juxta crucem Salvatoris; atque ego cuperem semper eo modo fere. faciam oneri huic quod me comprimit? Respondit ei senex : Parvæ naves et magnæ zonis instructæ sunt, ut si ventus secundus defuerit, nautæ mit- tant ſunem cum cingulis in pectora sua, et pau- latim navem trahant, donec Deus ventum miserit : quod si compererint exsurrexisse caliginem, tunc appellunt, et paxillum ligunt, ne navis vagetur. nem de cogitationum infestationibus. Ait illi senex : Hae res similis est homini qui habet ignem a si- nistris, et craterenı aquæ a dextris. Si ergo ac- census fuerit ignis, accipiet e cratere aquam, ac exstinguet illum. Ignis est sementis inimici ; aqua vero, prostrare se in conspectu Dei. nem, præstaretne loqui quam tacere. Et senex re- spondit : Qui propter Deum loquitur, recte facit; pari modo etiam qui tacet propter Deum. Quomodo potest homo efugere ne male loquatur de proximo? Dicit ei senex: Nos et fratres nostri duæ imagines sumus; quacunque vero hora homo Vit. Patr. 11, 133. Miscell. Voss. ib. 140. (73) Dixit etiam: Primo fuge semel, se- 441. Dixit iterum abbas Parmen ad abb tem 142. (74) Frater visitavit abbatem Ponienem, (74) Vit. Patr. 111, 132, (75) Vu. Patr. 110, 209. 143. Frater qui accesserat ad abbatem Poeme- 144. Narravit abbas Joseph, dixisse abbatem 145. Fraler rogavit abbatem Penerem : Quid 146. (75) Frater percontatus est abbatem Pœme- 147. (76) Frater sciscitatus est abbatem Pœme- 148. (77) Frater quæsivit ab abbate Pœmene: (79) Witcell Voss, P: 334

ἄνθρωπος ἑαυτῷ προσέχῃ καὶ μέμψηται, εὑρίσκεται ἔντιμος παρ' αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ· ὅτε δὲ ἑαυτῷ φαίνεται καλός, εὑρίσκει τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ κανόν ἐνώπιον αὐτοῦ. ρμθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα δια τὴν ἀκηδίαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Ἡ ἀκηδία στήκει ἐπὶ πάσῃ ἀρχῇ, καὶ οὐκ ἔστι χεῖρον αὐτῆ; πάθος· ἀλλ' ἐὰν γνωρίσῃ αὐτὴν ὁ ἄνθρωπος, ὅτι αὕτη ἐστὶν, ἀναπαύεται. ρν. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ὅτι Τρεις σωματικές πράξεις ἴδομεν τοῦ ἀββᾶ Παμβώ· ασιτίαν ἕως άμε καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ σιωπὴν, καὶ μέγα ἐργό- χειρον. ρνα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Θεωνᾶς, ὅτι Καν κερδήσῃ τις ἀρετὴν, ὁ Θεὸς οὐ παρέχει μόνῳ αὐτῷ τὴν χάριν· οἶδε γὰρ ὅτι οὐκ ἦν πιστὸς τοῦ ἰδίου καμάτου· ἀλλ' ἐὰν ἀπέλθῃ πρὸς τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ, τότε παραμένει αὐτῷ. ρνβ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν 266ἂν Ποιμένα, λέγων· Θέλω εἰς κοινόβιον εἰσελθεῖν, καὶ οἰκῆσαι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ θέλεις εἰς κοινόβιον εἰσελθεῖν, εἰ μὴ ἀμεριμνήσῃς ἀπὸ πάσης συντυχίας καὶ παντὸς πράγματος, οὐ δύνασαι κοινόβιον ἐργάσασθαι· τοῦ γὰρ βαυκαλίου μόνου μόνον οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν. ρνγ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀδίαν Ποιμένα, λέγων Τί ποιήσω; Καὶ εἶπεν· Γέγραπται, ὅτι τὴν ἀνο- μίαν μου ἐγὼ ἀναγγελῶ, καὶ μεριμνήσω ὑπὲρ τῆς ἁμαρτίας μου. ρνδ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Τῆς πορνείας καὶ τῆς καταλαλιᾶς οὐ δέον ἐστὶν ἄνθρωπον τὸ σύνολον οὐδὲ λαλῆσαι τοὺς δύο λογισμούς τούτους, οὐδὲ ὅλως εν νοῆσαι τῇ καρδίᾳ. Εάν τε γὰρ θέλῃ ὅλως διακρίνει αὐτὰ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, οὐκ ὠφελεῖται· ἀλλ ἀγριανθεὶς ἀπ' αὐτῶν ἕξει ἀνάπαυσιν. ρνε'. Ελεγον οἱ ἀδελφοὶ τοῦ ἀ66 Ποιμένος αὐτῷ· Απέλθωμεν ἐκ τοῦ τόπου τούτου· ἀλλοῦσι γὰρ τὰ μοναστήρια τοῦ τόπου τούτου ἡμῖν, καὶ ἀπόλλυμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν· ἰδοὺ καὶ τὰ παιδία κλαίοντα οὐκ ἀφίουσιν ἡμᾶς ἡσυχάσαι. Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Πος- μήν· Διὰ τὰς φωνὰς τῶν ἀγγέλων θέλετε ἀναχωρή σαι ἔνθεν. ρνς'. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Βιτίμιος τὸν ἀββᾶν Ποι· μένα, λέγων· Εάν τις ἔχῃ πρὸς ἐμὲ λύπην, καὶ μετ τανοήσω αὐτῷ, καὶ μὴ πεισθῇ, τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Λάβε μετὰ σοῦ ἄλλους δύο ἀδελφούς. καὶ μετανόησον αὐτῷ. Καὶ ἐὰν μὴ πεισθῇ, λάβε δι λους πέντε. Ἐὰν δὲ καὶ τούτοις μὴ πεισθῇ, λάξε πρεσβύτερον. Ἐὰν δὲ καὶ οὕτως μὴ πεισθῇ, έταρά χως λοιπὸν εἶξαι τῷ Θεῷ, ἵνα αὐτὸς πληροφορήσε αὐτὸν, καὶ ἀμεριμνήσης. ρνζ'. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ότι διδάξαι τον πλη - σίον, ὅμοιόν ἐστι τοῦ ἐλέγξαι. ρνη'. Εἶπε πάλιν· Μὴ πληρώσῃς τὸ θέλημά του. រ APPENDIX AÐ PALLAMUM. sibi attenderit, ac redarguerit se, invenietur apud cum frater ejus honorabilis; at quando sibi videtur præclarus, invenit fratrem suum pravum in con- spectu suo. de segnitie. Et dixit illi senex; Segnities stat su- per omni principio, nec pejus illa est vitium; sed si agnoverit eam homo, quod ipsa sit, obtinebit re- quiem. deprehendimus in abbate Pambo : jejunium quo- tidianum usque ad vesperam, silentium et magnam manuum operationem. Licet quis virtutem acquisierit, Deus non ipsi soli præbet gratiam. Novit enim quod non foret fidelis in suo labore. Sed si perrexerit ad sodalem suumn, tunc pernanet apud eum. Volo intrare in cœnobium, illicque remanere. Dicit ei senex Si desideras vivere in cœnobio, nisi abjeceris curam omnis colloquii, omnisque rei, non poteris ut cœnobitam decet operari. Non enimı vel unius tantum baucalis dominus es. quid facere deberet. Respondit : Scriptum est : Quo- nian ini.juitatem meam ego annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo ". fornicationem et detractionem, non oportet ut homo ullatenus vel loquatur de duabus istis tentationi- bus, nec omnino intra se cogitet. Nam si eas vo- fuerit aliquatenus discernere in corde suo, emolu- mentum non capiet, sed ubi erga illas ferociter se gesserit, habebit requiem. mus e loco isto; nos enim interturbant monasteria quæ hic sunt, et perdimus animas nostras. Ad hæc, ecce iufämes vagientes, non sinunt nos quiete agere. Reposuit eis abbas Pœmen: Propter voces angelorum vultis hinc recedere. B C 36:0 menem, hoc dicto : Si quis habuerit adversus me simultatem, et ab eo veniam supplex petiero, ille D vero fecti noluerit, quid acturus sum ? Respondit senex: Sume tecum alios duos fratres, ac ei te humiliter submitte. Quod si non fuerit persuasus, assume alios qninque. Si vero sic quoque renuerit, duc presbyterum. Atque si tunc etiam restiterit, tu deinceps secure ora Deum, ut ipsi in animuin inducat, tuque careto sollicitudine. arguere, similia funt. * Psal. xxxvii, 19. ** Al. tá toŭ xoivobicy. 149. Frater percontatus est ex abbate Pamene 150. Dixit abbas Poemen: Tres corporeas actiones 151. Etiam retulit sententiam abbatis Theong : 152. Frater interrogavit abbatem Pomnenem sie: 153. (78) Frater sciscitatus est ex abbate Pœmene, 154. (79) Abbas Pæmen dixit : Quod spectat ad 155. Abbatis Pomenis fratres dixerunt ei : Abea 156. Interrogavit abbas Bitimius abbatem Pœ- 157. Dixit abbus Peemen: Docere proximum, et 158. Dixit iterum : Ne ad effectum perduxeris (78) Append. p. 1004, n. 45. (79) App. p. 1002, n. 3; In Ephrem, p. 387.

ἄνθρωπος ἑαυτῷ προσέχῃ καὶ μέμψηται, εὑρίσκεται ἔντιμος παρ' αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ· ὅτε δὲ ἑαυτῷ φαίνεται καλός, εὑρίσκει τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ κανόν ἐνώπιον αὐτοῦ. ρμθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα δια τὴν ἀκηδίαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Ἡ ἀκηδία στήκει ἐπὶ πάσῃ ἀρχῇ, καὶ οὐκ ἔστι χεῖρον αὐτῆ; πάθος· ἀλλ' ἐὰν γνωρίσῃ αὐτὴν ὁ ἄνθρωπος, ὅτι αὕτη ἐστὶν, ἀναπαύεται. ρν. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ὅτι Τρεις σωματικές πράξεις ἴδομεν τοῦ ἀββᾶ Παμβώ· ασιτίαν ἕως άμε καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ σιωπὴν, καὶ μέγα ἐργό- χειρον. ρνα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Θεωνᾶς, ὅτι Καν κερδήσῃ τις ἀρετὴν, ὁ Θεὸς οὐ παρέχει μόνῳ αὐτῷ τὴν χάριν· οἶδε γὰρ ὅτι οὐκ ἦν πιστὸς τοῦ ἰδίου καμάτου· ἀλλ' ἐὰν ἀπέλθῃ πρὸς τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ, τότε παραμένει αὐτῷ. ρνβ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν 266ἂν Ποιμένα, λέγων· Θέλω εἰς κοινόβιον εἰσελθεῖν, καὶ οἰκῆσαι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ θέλεις εἰς κοινόβιον εἰσελθεῖν, εἰ μὴ ἀμεριμνήσῃς ἀπὸ πάσης συντυχίας καὶ παντὸς πράγματος, οὐ δύνασαι κοινόβιον ἐργάσασθαι· τοῦ γὰρ βαυκαλίου μόνου μόνον οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν. ρνγ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀδίαν Ποιμένα, λέγων Τί ποιήσω; Καὶ εἶπεν· Γέγραπται, ὅτι τὴν ἀνο- μίαν μου ἐγὼ ἀναγγελῶ, καὶ μεριμνήσω ὑπὲρ τῆς ἁμαρτίας μου. ρνδ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Τῆς πορνείας καὶ τῆς καταλαλιᾶς οὐ δέον ἐστὶν ἄνθρωπον τὸ σύνολον οὐδὲ λαλῆσαι τοὺς δύο λογισμούς τούτους, οὐδὲ ὅλως εν νοῆσαι τῇ καρδίᾳ. Εάν τε γὰρ θέλῃ ὅλως διακρίνει αὐτὰ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, οὐκ ὠφελεῖται· ἀλλ ἀγριανθεὶς ἀπ' αὐτῶν ἕξει ἀνάπαυσιν. ρνε'. Ελεγον οἱ ἀδελφοὶ τοῦ ἀ66 Ποιμένος αὐτῷ· Απέλθωμεν ἐκ τοῦ τόπου τούτου· ἀλλοῦσι γὰρ τὰ μοναστήρια τοῦ τόπου τούτου ἡμῖν, καὶ ἀπόλλυμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν· ἰδοὺ καὶ τὰ παιδία κλαίοντα οὐκ ἀφίουσιν ἡμᾶς ἡσυχάσαι. Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Πος- μήν· Διὰ τὰς φωνὰς τῶν ἀγγέλων θέλετε ἀναχωρή σαι ἔνθεν. ρνς'. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Βιτίμιος τὸν ἀββᾶν Ποι· μένα, λέγων· Εάν τις ἔχῃ πρὸς ἐμὲ λύπην, καὶ μετ τανοήσω αὐτῷ, καὶ μὴ πεισθῇ, τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Λάβε μετὰ σοῦ ἄλλους δύο ἀδελφούς. καὶ μετανόησον αὐτῷ. Καὶ ἐὰν μὴ πεισθῇ, λάβε δι λους πέντε. Ἐὰν δὲ καὶ τούτοις μὴ πεισθῇ, λάξε πρεσβύτερον. Ἐὰν δὲ καὶ οὕτως μὴ πεισθῇ, έταρά χως λοιπὸν εἶξαι τῷ Θεῷ, ἵνα αὐτὸς πληροφορήσε αὐτὸν, καὶ ἀμεριμνήσης. ρνζ'. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ότι διδάξαι τον πλη - σίον, ὅμοιόν ἐστι τοῦ ἐλέγξαι. ρνη'. Εἶπε πάλιν· Μὴ πληρώσῃς τὸ θέλημά του. រ APPENDIX AÐ PALLAMUM. sibi attenderit, ac redarguerit se, invenietur apud cum frater ejus honorabilis; at quando sibi videtur præclarus, invenit fratrem suum pravum in con- spectu suo. de segnitie. Et dixit illi senex; Segnities stat su- per omni principio, nec pejus illa est vitium; sed si agnoverit eam homo, quod ipsa sit, obtinebit re- quiem. deprehendimus in abbate Pambo : jejunium quo- tidianum usque ad vesperam, silentium et magnam manuum operationem. Licet quis virtutem acquisierit, Deus non ipsi soli præbet gratiam. Novit enim quod non foret fidelis in suo labore. Sed si perrexerit ad sodalem suumn, tunc pernanet apud eum. Volo intrare in cœnobium, illicque remanere. Dicit ei senex Si desideras vivere in cœnobio, nisi abjeceris curam omnis colloquii, omnisque rei, non poteris ut cœnobitam decet operari. Non enimı vel unius tantum baucalis dominus es. quid facere deberet. Respondit : Scriptum est : Quo- nian ini.juitatem meam ego annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo ". fornicationem et detractionem, non oportet ut homo ullatenus vel loquatur de duabus istis tentationi- bus, nec omnino intra se cogitet. Nam si eas vo- fuerit aliquatenus discernere in corde suo, emolu- mentum non capiet, sed ubi erga illas ferociter se gesserit, habebit requiem. mus e loco isto; nos enim interturbant monasteria quæ hic sunt, et perdimus animas nostras. Ad hæc, ecce iufämes vagientes, non sinunt nos quiete agere. Reposuit eis abbas Pœmen: Propter voces angelorum vultis hinc recedere. B C 36:0 menem, hoc dicto : Si quis habuerit adversus me simultatem, et ab eo veniam supplex petiero, ille D vero fecti noluerit, quid acturus sum ? Respondit senex: Sume tecum alios duos fratres, ac ei te humiliter submitte. Quod si non fuerit persuasus, assume alios qninque. Si vero sic quoque renuerit, duc presbyterum. Atque si tunc etiam restiterit, tu deinceps secure ora Deum, ut ipsi in animuin inducat, tuque careto sollicitudine. arguere, similia funt. * Psal. xxxvii, 19. ** Al. tá toŭ xoivobicy. 149. Frater percontatus est ex abbate Pamene 150. Dixit abbas Poemen: Tres corporeas actiones 151. Etiam retulit sententiam abbatis Theong : 152. Frater interrogavit abbatem Pomnenem sie: 153. (78) Frater sciscitatus est ex abbate Pœmene, 154. (79) Abbas Pæmen dixit : Quod spectat ad 155. Abbatis Pomenis fratres dixerunt ei : Abea 156. Interrogavit abbas Bitimius abbatem Pœ- 157. Dixit abbus Peemen: Docere proximum, et 158. Dixit iterum : Ne ad effectum perduxeris (78) Append. p. 1004, n. 45. (79) App. p. 1002, n. 3; In Ephrem, p. 387.

ἄνθρωπος ἑαυτῷ προσέχῃ καὶ μέμψηται, εὑρίσκεται ἔντιμος παρ' αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ· ὅτε δὲ ἑαυτῷ φαίνεται καλός, εὑρίσκει τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ κανόν ἐνώπιον αὐτοῦ. ρμθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα δια τὴν ἀκηδίαν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων, ὅτι Ἡ ἀκηδία στήκει ἐπὶ πάσῃ ἀρχῇ, καὶ οὐκ ἔστι χεῖρον αὐτῆ; πάθος· ἀλλ' ἐὰν γνωρίσῃ αὐτὴν ὁ ἄνθρωπος, ὅτι αὕτη ἐστὶν, ἀναπαύεται. ρν. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ὅτι Τρεις σωματικές πράξεις ἴδομεν τοῦ ἀββᾶ Παμβώ· ασιτίαν ἕως άμε καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ σιωπὴν, καὶ μέγα ἐργό- χειρον. ρνα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Θεωνᾶς, ὅτι Καν κερδήσῃ τις ἀρετὴν, ὁ Θεὸς οὐ παρέχει μόνῳ αὐτῷ τὴν χάριν· οἶδε γὰρ ὅτι οὐκ ἦν πιστὸς τοῦ ἰδίου καμάτου· ἀλλ' ἐὰν ἀπέλθῃ πρὸς τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ, τότε παραμένει αὐτῷ. ρνβ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν 266ἂν Ποιμένα, λέγων· Θέλω εἰς κοινόβιον εἰσελθεῖν, καὶ οἰκῆσαι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ θέλεις εἰς κοινόβιον εἰσελθεῖν, εἰ μὴ ἀμεριμνήσῃς ἀπὸ πάσης συντυχίας καὶ παντὸς πράγματος, οὐ δύνασαι κοινόβιον ἐργάσασθαι· τοῦ γὰρ βαυκαλίου μόνου μόνον οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν. ρνγ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀδίαν Ποιμένα, λέγων Τί ποιήσω; Καὶ εἶπεν· Γέγραπται, ὅτι τὴν ἀνο- μίαν μου ἐγὼ ἀναγγελῶ, καὶ μεριμνήσω ὑπὲρ τῆς ἁμαρτίας μου. ρνδ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Τῆς πορνείας καὶ τῆς καταλαλιᾶς οὐ δέον ἐστὶν ἄνθρωπον τὸ σύνολον οὐδὲ λαλῆσαι τοὺς δύο λογισμούς τούτους, οὐδὲ ὅλως εν νοῆσαι τῇ καρδίᾳ. Εάν τε γὰρ θέλῃ ὅλως διακρίνει αὐτὰ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, οὐκ ὠφελεῖται· ἀλλ ἀγριανθεὶς ἀπ' αὐτῶν ἕξει ἀνάπαυσιν. ρνε'. Ελεγον οἱ ἀδελφοὶ τοῦ ἀ66 Ποιμένος αὐτῷ· Απέλθωμεν ἐκ τοῦ τόπου τούτου· ἀλλοῦσι γὰρ τὰ μοναστήρια τοῦ τόπου τούτου ἡμῖν, καὶ ἀπόλλυμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν· ἰδοὺ καὶ τὰ παιδία κλαίοντα οὐκ ἀφίουσιν ἡμᾶς ἡσυχάσαι. Λέγει αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Πος- μήν· Διὰ τὰς φωνὰς τῶν ἀγγέλων θέλετε ἀναχωρή σαι ἔνθεν. ρνς'. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Βιτίμιος τὸν ἀββᾶν Ποι· μένα, λέγων· Εάν τις ἔχῃ πρὸς ἐμὲ λύπην, καὶ μετ τανοήσω αὐτῷ, καὶ μὴ πεισθῇ, τί ποιήσω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Λάβε μετὰ σοῦ ἄλλους δύο ἀδελφούς. καὶ μετανόησον αὐτῷ. Καὶ ἐὰν μὴ πεισθῇ, λάβε δι λους πέντε. Ἐὰν δὲ καὶ τούτοις μὴ πεισθῇ, λάξε πρεσβύτερον. Ἐὰν δὲ καὶ οὕτως μὴ πεισθῇ, έταρά χως λοιπὸν εἶξαι τῷ Θεῷ, ἵνα αὐτὸς πληροφορήσε αὐτὸν, καὶ ἀμεριμνήσης. ρνζ'. Εἶπεν ὁ ἀββάς Ποιμήν, ότι διδάξαι τον πλη - σίον, ὅμοιόν ἐστι τοῦ ἐλέγξαι. ρνη'. Εἶπε πάλιν· Μὴ πληρώσῃς τὸ θέλημά του. រ APPENDIX AÐ PALLAMUM. sibi attenderit, ac redarguerit se, invenietur apud cum frater ejus honorabilis; at quando sibi videtur præclarus, invenit fratrem suum pravum in con- spectu suo. de segnitie. Et dixit illi senex; Segnities stat su- per omni principio, nec pejus illa est vitium; sed si agnoverit eam homo, quod ipsa sit, obtinebit re- quiem. deprehendimus in abbate Pambo : jejunium quo- tidianum usque ad vesperam, silentium et magnam manuum operationem. Licet quis virtutem acquisierit, Deus non ipsi soli præbet gratiam. Novit enim quod non foret fidelis in suo labore. Sed si perrexerit ad sodalem suumn, tunc pernanet apud eum. Volo intrare in cœnobium, illicque remanere. Dicit ei senex Si desideras vivere in cœnobio, nisi abjeceris curam omnis colloquii, omnisque rei, non poteris ut cœnobitam decet operari. Non enimı vel unius tantum baucalis dominus es. quid facere deberet. Respondit : Scriptum est : Quo- nian ini.juitatem meam ego annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo ". fornicationem et detractionem, non oportet ut homo ullatenus vel loquatur de duabus istis tentationi- bus, nec omnino intra se cogitet. Nam si eas vo- fuerit aliquatenus discernere in corde suo, emolu- mentum non capiet, sed ubi erga illas ferociter se gesserit, habebit requiem. mus e loco isto; nos enim interturbant monasteria quæ hic sunt, et perdimus animas nostras. Ad hæc, ecce iufämes vagientes, non sinunt nos quiete agere. Reposuit eis abbas Pœmen: Propter voces angelorum vultis hinc recedere. B C 36:0 menem, hoc dicto : Si quis habuerit adversus me simultatem, et ab eo veniam supplex petiero, ille D vero fecti noluerit, quid acturus sum ? Respondit senex: Sume tecum alios duos fratres, ac ei te humiliter submitte. Quod si non fuerit persuasus, assume alios qninque. Si vero sic quoque renuerit, duc presbyterum. Atque si tunc etiam restiterit, tu deinceps secure ora Deum, ut ipsi in animuin inducat, tuque careto sollicitudine. arguere, similia funt. * Psal. xxxvii, 19. ** Al. tá toŭ xoivobicy. 149. Frater percontatus est ex abbate Pamene 150. Dixit abbas Poemen: Tres corporeas actiones 151. Etiam retulit sententiam abbatis Theong : 152. Frater interrogavit abbatem Pomnenem sie: 153. (78) Frater sciscitatus est ex abbate Pœmene, 154. (79) Abbas Pæmen dixit : Quod spectat ad 155. Abbatis Pomenis fratres dixerunt ei : Abea 156. Interrogavit abbas Bitimius abbatem Pœ- 157. Dixit abbus Peemen: Docere proximum, et 158. Dixit iterum : Ne ad effectum perduxeris (78) Append. p. 1004, n. 45. (79) App. p. 1002, n. 3; In Ephrem, p. 387.

Β Οι ρξθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα· Ε ἀδελφὸς ἔχῃ μου μικρὰ νουμία, θέλεις αὐτὸν ἐρωτή σω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ἐρώτησον αὐτὸν ἅπαξ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Τί οὖν ποιήσω; οὐ γὰρ περι- γίνομαι τοῦ λογισμού μου. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Αφες τὸν λογισμόν σου λακκον (91), μόνον τὸν ἀδελ φόν σου μὴ θλίψης. ρο. Συνέβη τινὰς τῶν Πατέρων παραβαλεῖν εἰς οἰκίαν φιλοχρίστου τινὸς, ἐν οἷς ἦν καὶ ὁ ἀββᾶς Ποι- μήν· καὶ ἐν τῷ ἐσθίειν αὐτοὺς, παρετέθη κρέα ἔφαγον δὲ πάντες χωρὶς τοῦ ἀββα Ποιμένος· καὶ ἐθαύ μαζον οἱ γέροντες ὅτι οὐκ ἤσθιεν, εἰδότες την διά κρισιν αὐτοῦ. Ὡς δὲ ἀνέστησαν, λέγουσιν αὐτῷ· Σ εἴ Ποιμὴν, καὶ οὕτως ἐποίησας; Απεκρίθη αὐτοῖς δ γέρων. Συγχωρήσατέ μοι, Πατέρες· ὑμεῖς ἐφάγετε, καὶ οὐδεὶς ἐσκανδαλίσθη· ἐγὼ δὲ εἰ ἔφαγον, ἐπειδὴ πολλοὶ ἀδελφοὶ ἔρχονται Εγγιστά μου, εἶχον βλαβῆ - ναι, λέγοντες· Ποιμὴν ἔφαγε κρέα, καὶ ἡμεῖς οὐκ ἐσθίομεν; Καὶ ἐθαύμασαν τὴν διάκρισιν αὐτοῦ. ροα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν. Εγώ λέγω, ὅτι εἰς τὸν τύπον ὅπου βάλλεται ὁ Σατανᾶς, ἐκεῖ βάλλομαι. ροβ'. Ὁ αὐτὸς εἶπε τῷ ἀβδᾷ 'Ανούβ· Απόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς σου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητα ἡ γὰρ ἐλευθερία ψυχὰς ἀναιρεῖ. ρογ'. Ἐμαχήσατό ποτε Παίζιος μετὰ ἀδελφοῦ αὐ τοῦ, καθεζομένου τοῦ ἀββᾶ Ποιμένος, μέχρις αἷμα ἐκ τῶν κεφαλῶν αὐτῶν καταῤῥυῆναι· καὶ οὐδὲν τὸ σύν ολον ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ γέρων. Εἰσῆλθεν οὖν ὁ ἀββᾶς Ανούβ· καὶ ἰδὼν αὐτοὺς, λέγει τῷ 266. Ποιμένι Διατί ἀφῆκας τοὺς ἀδελφοὺς μαχομένους, μηδέν λα λήσας αὐτοῖς; Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν 'Αδελφοί εἰσ:, πάλιν εἰρηνεύουσι. Λέγει ὁ ἀ66ας Ανούβ· Τί ἐστι τοῦτο ; εἶδες ὅτι οὕτως ἐποίησαν, καὶ λέγεις· Πάλιν ειρηνεύουσι; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· θὲς εἰς τὴν καρδίαν σου, ὅτι οὐκ ἤμην ὧδε ἔσω. ροδ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων Αδελφοὶ οἰκοῦσι μετ᾿ ἐμοῦ· θέλεις κελεύσω αὐτοῖς ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχί· ἀλλὰ ποίησον πρῶτον το ἔργον, καὶ ἐὰν θέλωσι ζῇν, ἑαυτοῖς βλέπουσι. λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Θέλουσι καὶ αὐτοὶ, Πάτερ, ἵνα κε- λεύσω αὐτοῖς. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Μή· ἀλλὰ γενοῦ αὐτοῖς τύπος, καὶ μὴ νομοθέτης. ρος'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ἐὰν παραβάλῃ σου ἀδελφὸς, καὶ ἴδῃς ἑαυτὸν μὴ ὠφελούμενον ἐν τῇ εἰσόδῳ αὐτοῦ, ζήτησον ἐν τῇ διανοίᾳ σου, καὶ μάθε ποῖος ἦν ὁ λογισμός ἂν εἶχες πρὸ τῆς εἰσόδου αὐτοῦ· δ καὶ τότε γνώσῃ τίς ἡ αἰτία τῆς ἀνωφελείας. Ἐὰν δὲ τοῦτο ποιήσῃς μετά ταπεινοφροσύνης καὶ ἐννοίας, ἔσῃ ἄμεμπτος μετὰ τοῦ πλησίον σου, βαστάζων τὰ ἑαυτοῦ ἐλαττώματα. Ἐὰν γὰρ μετὰ εὐλαβείας ποιήση άνθρωπος τὸ κάθισμα αὐτοῦ, οὐ μὴ πταίσῃ· ὁ γὰρ Θεὸς ἐνώπιον αὐτοῦ ἐστιν. ὡς δὲ ἐγὼ ὁρῶ, ἐκ ταύ της τῆς καθέδρας κτᾶται ἄνθρωπος τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. λακεῖν, στρατι APPENDIX AD PALLADIUM. Si frater habuerit parum pecuniæ meæ, visne re- petam? Ait illi senex : Pete ab eo semel. Excepit frater : Quid ergo faciam? Non enim cogitationis meæ dominus sum. Senex respondit : Sine cogita- tionem tuam stagnare; tantum fratri tuo ne sis molestus. erat abbas Piemen, venirent in domum cujusdam religiosi hominis ; cumque comederent, appositæ sunt carnes; cuncti autem manducabant, præter abbatem Pamenem : quam ob abstinentiam admi- rabantur senes, cognoscentes discretionem ejus. Ut ergo e mensa surrexerunt, aiunt ei: Tu es Pœ- men, et sic fecisti? Respondit illis senex : Ignoscite mili, Patres; vos comedistis, et nemo scandalum passus est; ego vero si edissem, quoniam fratres multi juxta me veniunt, illi damno fuissent affecti, et dixissent: Pœmen carnem manducavit, nos vero non edimus? Tunc demirati sunt ejus discretionem. in quem projicitur Satanas, illic projicior. ne videant vanitatem ". Nam libertas animas in- terficit. frater ejus usque ad effusionem sanguinis e capiti- bus suis, spectante abbate Premene; et nihil omnino eis locutus est senex. Itaque ingressus abbas Anub, cernensque illos, dicit abbati Pœmeni: Quare si- visti fratres inter se pugnare, nihil locutus? Re- spondit abbas Poemen: Fratres sunt, redibunt ad pacem. Tum abbas Auub : Quid hoc est? vidisti ita agentes, et ais : Redibunt in gratiam? Excepit abbas Poemen: Pone in corde tuo, me hic intro non exstitisse. Habitant mecum fratres: suadesne ut iis jubeam? Ait illi senex : Non ; sed tu prius facito opus, et si vivere desideraverint, ipsi per se videbunt. Subuli- dit frater : Cupiunt etiam ipsi, Pater, ut eis præ- cipiam. Respondit senex : Nequaquam ; sed esto illis exemplar, non autem legislator. C frater, et conspexeris te adventu illius non esse D adjutum, require in mente tua, atque reputa, quam cogitationem volveres animo ante ejus introitum : tuncque cognosces causam non captæ utilitatis. Quod si hoc cum humilitate et attentione feceris, eris inculpatus cum proximo, portans defectus tuos. Si enim cum cautione fecerit homo sessionem sua, non offendet. Deus quippe coram illo est. autem ego video, ex hac sede possidet homo timo- rem Dei. Psal. cxvil, 37. 36: pretibus non intellectum, ideoque ab uno præter missum, ab altero mutatum in 169. (88) Frater quæsivit ex abbate Pœemene : A 170. (89) Contigit ut quidam Patrum, quos inter 471. Dixit abbas Pomen : Ego dico : In locum 172. Idem suasit abbati Anub : Averte oculos luas 173. (90) Pugnam inierunt aliquando Paisius et 174. Frater sciscitatus est de abbate Pomene : 175. Dixit abbas Poemen: Cum accesserit ad te (88) Vit. Patr. III, 170. (89) Joan. Geom. Parad. 32. (90) Append. 1003, n. 19. (91) Λακκαν, λάκκος, λακκᾷν. Verbum inter-

Β Οι ρξθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα· Ε ἀδελφὸς ἔχῃ μου μικρὰ νουμία, θέλεις αὐτὸν ἐρωτή σω; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ἐρώτησον αὐτὸν ἅπαξ. Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Τί οὖν ποιήσω; οὐ γὰρ περι- γίνομαι τοῦ λογισμού μου. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Αφες τὸν λογισμόν σου λακκον (91), μόνον τὸν ἀδελ φόν σου μὴ θλίψης. ρο. Συνέβη τινὰς τῶν Πατέρων παραβαλεῖν εἰς οἰκίαν φιλοχρίστου τινὸς, ἐν οἷς ἦν καὶ ὁ ἀββᾶς Ποι- μήν· καὶ ἐν τῷ ἐσθίειν αὐτοὺς, παρετέθη κρέα ἔφαγον δὲ πάντες χωρὶς τοῦ ἀββα Ποιμένος· καὶ ἐθαύ μαζον οἱ γέροντες ὅτι οὐκ ἤσθιεν, εἰδότες την διά κρισιν αὐτοῦ. Ὡς δὲ ἀνέστησαν, λέγουσιν αὐτῷ· Σ εἴ Ποιμὴν, καὶ οὕτως ἐποίησας; Απεκρίθη αὐτοῖς δ γέρων. Συγχωρήσατέ μοι, Πατέρες· ὑμεῖς ἐφάγετε, καὶ οὐδεὶς ἐσκανδαλίσθη· ἐγὼ δὲ εἰ ἔφαγον, ἐπειδὴ πολλοὶ ἀδελφοὶ ἔρχονται Εγγιστά μου, εἶχον βλαβῆ - ναι, λέγοντες· Ποιμὴν ἔφαγε κρέα, καὶ ἡμεῖς οὐκ ἐσθίομεν; Καὶ ἐθαύμασαν τὴν διάκρισιν αὐτοῦ. ροα'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν. Εγώ λέγω, ὅτι εἰς τὸν τύπον ὅπου βάλλεται ὁ Σατανᾶς, ἐκεῖ βάλλομαι. ροβ'. Ὁ αὐτὸς εἶπε τῷ ἀβδᾷ 'Ανούβ· Απόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς σου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητα ἡ γὰρ ἐλευθερία ψυχὰς ἀναιρεῖ. ρογ'. Ἐμαχήσατό ποτε Παίζιος μετὰ ἀδελφοῦ αὐ τοῦ, καθεζομένου τοῦ ἀββᾶ Ποιμένος, μέχρις αἷμα ἐκ τῶν κεφαλῶν αὐτῶν καταῤῥυῆναι· καὶ οὐδὲν τὸ σύν ολον ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ γέρων. Εἰσῆλθεν οὖν ὁ ἀββᾶς Ανούβ· καὶ ἰδὼν αὐτοὺς, λέγει τῷ 266. Ποιμένι Διατί ἀφῆκας τοὺς ἀδελφοὺς μαχομένους, μηδέν λα λήσας αὐτοῖς; Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν 'Αδελφοί εἰσ:, πάλιν εἰρηνεύουσι. Λέγει ὁ ἀ66ας Ανούβ· Τί ἐστι τοῦτο ; εἶδες ὅτι οὕτως ἐποίησαν, καὶ λέγεις· Πάλιν ειρηνεύουσι; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· θὲς εἰς τὴν καρδίαν σου, ὅτι οὐκ ἤμην ὧδε ἔσω. ροδ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, λέγων Αδελφοὶ οἰκοῦσι μετ᾿ ἐμοῦ· θέλεις κελεύσω αὐτοῖς ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχί· ἀλλὰ ποίησον πρῶτον το ἔργον, καὶ ἐὰν θέλωσι ζῇν, ἑαυτοῖς βλέπουσι. λέγει αὐτῷ ὁ ἀδελφός· Θέλουσι καὶ αὐτοὶ, Πάτερ, ἵνα κε- λεύσω αὐτοῖς. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Μή· ἀλλὰ γενοῦ αὐτοῖς τύπος, καὶ μὴ νομοθέτης. ρος'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Ἐὰν παραβάλῃ σου ἀδελφὸς, καὶ ἴδῃς ἑαυτὸν μὴ ὠφελούμενον ἐν τῇ εἰσόδῳ αὐτοῦ, ζήτησον ἐν τῇ διανοίᾳ σου, καὶ μάθε ποῖος ἦν ὁ λογισμός ἂν εἶχες πρὸ τῆς εἰσόδου αὐτοῦ· δ καὶ τότε γνώσῃ τίς ἡ αἰτία τῆς ἀνωφελείας. Ἐὰν δὲ τοῦτο ποιήσῃς μετά ταπεινοφροσύνης καὶ ἐννοίας, ἔσῃ ἄμεμπτος μετὰ τοῦ πλησίον σου, βαστάζων τὰ ἑαυτοῦ ἐλαττώματα. Ἐὰν γὰρ μετὰ εὐλαβείας ποιήση άνθρωπος τὸ κάθισμα αὐτοῦ, οὐ μὴ πταίσῃ· ὁ γὰρ Θεὸς ἐνώπιον αὐτοῦ ἐστιν. ὡς δὲ ἐγὼ ὁρῶ, ἐκ ταύ της τῆς καθέδρας κτᾶται ἄνθρωπος τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ. λακεῖν, στρατι APPENDIX AD PALLADIUM. Si frater habuerit parum pecuniæ meæ, visne re- petam? Ait illi senex : Pete ab eo semel. Excepit frater : Quid ergo faciam? Non enim cogitationis meæ dominus sum. Senex respondit : Sine cogita- tionem tuam stagnare; tantum fratri tuo ne sis molestus. erat abbas Piemen, venirent in domum cujusdam religiosi hominis ; cumque comederent, appositæ sunt carnes; cuncti autem manducabant, præter abbatem Pamenem : quam ob abstinentiam admi- rabantur senes, cognoscentes discretionem ejus. Ut ergo e mensa surrexerunt, aiunt ei: Tu es Pœ- men, et sic fecisti? Respondit illis senex : Ignoscite mili, Patres; vos comedistis, et nemo scandalum passus est; ego vero si edissem, quoniam fratres multi juxta me veniunt, illi damno fuissent affecti, et dixissent: Pœmen carnem manducavit, nos vero non edimus? Tunc demirati sunt ejus discretionem. in quem projicitur Satanas, illic projicior. ne videant vanitatem ". Nam libertas animas in- terficit. frater ejus usque ad effusionem sanguinis e capiti- bus suis, spectante abbate Premene; et nihil omnino eis locutus est senex. Itaque ingressus abbas Anub, cernensque illos, dicit abbati Pœmeni: Quare si- visti fratres inter se pugnare, nihil locutus? Re- spondit abbas Poemen: Fratres sunt, redibunt ad pacem. Tum abbas Auub : Quid hoc est? vidisti ita agentes, et ais : Redibunt in gratiam? Excepit abbas Poemen: Pone in corde tuo, me hic intro non exstitisse. Habitant mecum fratres: suadesne ut iis jubeam? Ait illi senex : Non ; sed tu prius facito opus, et si vivere desideraverint, ipsi per se videbunt. Subuli- dit frater : Cupiunt etiam ipsi, Pater, ut eis præ- cipiam. Respondit senex : Nequaquam ; sed esto illis exemplar, non autem legislator. C frater, et conspexeris te adventu illius non esse D adjutum, require in mente tua, atque reputa, quam cogitationem volveres animo ante ejus introitum : tuncque cognosces causam non captæ utilitatis. Quod si hoc cum humilitate et attentione feceris, eris inculpatus cum proximo, portans defectus tuos. Si enim cum cautione fecerit homo sessionem sua, non offendet. Deus quippe coram illo est. autem ego video, ex hac sede possidet homo timo- rem Dei. Psal. cxvil, 37. 36: pretibus non intellectum, ideoque ab uno præter missum, ab altero mutatum in 169. (88) Frater quæsivit ex abbate Pœemene : A 170. (89) Contigit ut quidam Patrum, quos inter 471. Dixit abbas Pomen : Ego dico : In locum 172. Idem suasit abbati Anub : Averte oculos luas 173. (90) Pugnam inierunt aliquando Paisius et 174. Frater sciscitatus est de abbate Pomene : 175. Dixit abbas Poemen: Cum accesserit ad te (88) Vit. Patr. III, 170. (89) Joan. Geom. Parad. 32. (90) Append. 1003, n. 19. (91) Λακκαν, λάκκος, λακκᾷν. Verbum inter-

ρος. Εἶπε πάλιν· Άνθρωπος ἔχων παιδίον συνοι- Α χοῦν, καὶ ἐνεργούμενος εἰς αὐτὸ εἰς οἷον δ' ἂν πάθος τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου, καὶ πάλιν κατέχει αὐτὸ μεθ' ἑαυτοῦ, ὅμοιός ἐστιν ὁ τοιοῦτος ἀνθρώπῳ ἔχοντι ἀγρὸν ὑπὸ σκωλήκων βιβρωσκόμενον, ροζ. Εἶπε πάλιν· Η πονηρία τὴν πονηρίαν ούδα- μῶς ἀναιρεῖ· ἀλλ' ἐάν τίς σε κακοποιήσῃ, εὐποίησον αὐτῷ, ἵνα διὰ τῆς ἀγαθοποιίας ἀνέλῃς τὴν πονηρίαν. ροη'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Δαβὶδ ὅτε μετὰ τοῦ λέοντος συνέβαλε, τοῦ λαρυγγίου αὐτοῦ κατέσχεν αὐτὸν, καὶ εὐθέως ἀπέκτεινεν αὐτόν. Ἐὰν οὖν καὶ ἡμεῖς κατά- σχωμεν τοῦ λαρυγγίου καὶ τῆς κοιλίας ἑαυτῶν, γι χῶμεν διὰ τοῦ Θεοῦ τὸν ἀόρατον λέοντα. ροθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω, ὅτι ἔρχεται μοι θλίψις, καὶ κινοῦμαι ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων, ὅτι ἡ βία ποιεῖ καὶ τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους κινηθήναι. ρπο. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ποιμένος, ὅτι ἐκάθητο εἰς Σκήτιν μετὰ δύο ἀδελφῶν αὐτοῦ· καὶ ὁ μικρότερος ἔθλιβεν αὐτούς. Καὶ λέγει τῷ ἄλλῳ, ἀδελφῷ· Παρα- λύει ἡμᾶς ὁ μικρότερος οὗτος· ἐγείρου, ἄγωμεν ἄν θεν. Καὶ ἐξελθόντες ἀφῆκαν αὐτόν. Ὡς οὖν εἶδεν ὅτι ἐχρόνισαν, εἶδεν αὐτοὺς μακρὰν ἀπέχοντας, καὶ ἤρ- ξατο τρέχειν ὀπίσω αὐτῶν, κράζων. Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Μείνωμεν τὸν ἀδελφὸν, ὅτι κοπιᾷ. Ὡς οὖν ἦλθε πρὸς αὐτοὺς, ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων· Ποῦ ὑπάγετε, καὶ ἀφίετέ με μόνον ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὅτι θλί- σεις ἡμᾶς, διὰ τοῦτο ἡμεῖς ἀναχωροῦμεν. Λέγει αυτ τοῖς (91'). Ναι, ναι, ὅπου θέλετε, ἄγωμεν ὁμοῦ. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων τὴν ἀκακίαν αὐτοῦ, λέγει τῷ ἀδελφῶ αὐτοῦ· Αναστρέψωμεν, ἀδελφέ· οὐ γὰρ θέλων ταῦτα ποιεῖ, ἀλλ' ὁ διάβολός ἐστιν ὁ ταῦτα ποιῶν αὐτῷ. Καὶ Αναστρέψαντες ἦλθον εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. ρπα. Ηρώτησεν ἡγούμενος (92) κοινοβίου τὸν ἀ6- Εάν Ποιμένα, λέγων· Πῶς δύναμαι κτήσασθαι τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ-ἀββᾶς Ποιμήν Πῶς δυνάμεθα κτήσασθαι φόβον Θεοῦ, ἔσωθεν ἔχοντες γα- στρία τυρίων, καὶ κεράμια ταρίχων; ρπθ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων· 1668, δύο ἄνθρωποι ἦσαν, εἷς μοναχὸς καὶ εἷς κοι σμικός. Ο μοναχὸς ἐλογίσατο ὀψὲ ἵνα τὸ εἴ πρωί ρίψῃ τὸ σχῆμα, καὶ ὁ κοσμικὸς ἐλογίσατο ἵνα γένηται μοναχός· ἀμφότεροι δὲ ἀπέθανον τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ· τί ἄρα λογίζεται αὐτοῖς; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ο μοναχός ἀπέθανε μοναχός, καὶ ὁ κοσμικὸς ἀπέθανε κοσμικός· ἐν ᾧ γὰρ εὑρέθησαν, ἀπῆλθον. ρπγ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης ", ότι Παρεβάλο- μέν ποτε ἀπὸ Συρίας τῷ ἀ66. Ποιμένι, καὶ ἠθέλομεν αὐτὸν ἐρωτῆσαι περὶ τῆς σκληρότητος τῆς καρδίας· ὁ δὲ γέρων οὐκ ᾔδει Ἑλληνιστί, οὐδὲ ὁ ἑρμηνεύς εύτ «είρησεν ε'. Ἰδὼν δὲ ἡμᾶς θλιβομένους ὁ γέρων, Α1. τῷ. * Αl. Ε. " ὁ ἐξορισθεὶς ὑπὸ Μαρκιανοῦ τοῦ βασιλέως. " ΑΙ. ἑρμηνέα Στα μεν οι εδραμεν, " χνις, 35. $8 η τῷ Θεῷ διαπαντός, 36:35 APOPHTHEGMATA PATRUM. B C D tubernalem, a quo inducitur ad quemlibet affectum veteris hominis, nec minus eum retinet secum, is homo similis est possidenti agrum quem vormes devorant. litiam tollit; sed si quis tibi male fecerit, bene facito ei, ut per bonum factum destruas malitiam. gnam commisit, ex gutture tenuit eum, statimque occidit”. Si ergo nos quoque tenuerimus guttar et ventrem nostrum, auxiliante Deo, invisibilem leo- nem vincemus. faciam, quia mihi contingit molestia, et commo- veor? Respondit semer: Vis efficit, ut cum parvi tum magni moveantur. dente eo in Sceli cum duobus fratribus suis, junior aligebat eos. Quocirca Pmmen ita allocutus est alterum fratrem: Enervat avertitque nos iste na- tu minor; surge, abeamus hinc. Igitur egressi re- liquerunt eum. Ut autem vidit quod tardarent, conspexitque postea longe dissitos, cepit currere post illos cum clamore. Dicit abbas Pomen : Ex- spectemus fratrem, quia defatigatur. Postquam ergo eos altigit, submisse salutavit: Quo abitis, inquiens, ac me relinquitis solum? Respondit ei se nex: Quoniam vexas nos, ideo recedimus. Tum ille ad eos: Næ, næ, quocunque volueritis, eamus simul. Et senex, conspecta ejus simplicitate, fratri suo ait: Revertamur, frater: non enim sponte sua facit haec, sed diabolus est qui illi suggerit. Rever- si ergo venerunt in locum suuın. Pomenem Quomodo possum obtinere timorem Dei? Respondit abbas Pomnen: Qua ratione possu- mus possidere timorem Dei, qui intus habemus ventres caseorum, et dolia salsamentorum ? ni, dicens : Abba, duo homines erant, unus mona- chus, alter excularis. Monachus vespere decrevit, babitum proximo mane abjicere; sæcularis consti- tuit, deri monachus : ambo autem nocte illa mor- tui sunt. Quid reputabitur eis? Respondit senex (94): Monachus mortuus est monachus, et sæcularis obiit sæcularis. In quo enim inventi sunt, abierunt. perreximus ad abbatem Pamenen, volentes inter rogare eum de duritia cordis : senex vero Græce nesciebat, nec interpres inventus est. Itaque videns nos aflictos, capit lingua Greca loqui, dixitque : * præp. & Al. add. i Reg. conuuli cum codice Colber- tino optimiæ notæ. gma a ms. Regio 2466. Itaque appositum fuit ex Colbertino codice et Regio 1787. 176. Dixit iterum : llomo qui habet puerum cor:- 177. (93) Etiam dixit : Malitia nequaquam ma- 178. Dixit adhuc: David quando cum leone pu- 179. Frater poposcit ab abbate Pomene: Quid 180. Referebant hoc de abbate Premene: Resi- 181. Interrogavit cœnobii præpositus abbaten 182. Frater quaestionem proposuit abbati Pome- 185. (95) Retulit ebbas Joannes : Aliquando eSyria (41) λέγει αὐτοῖς. Sequentia usque ad litt. Ω, (92) Ηρώτησεν ἡγούμενος. Aberat hoc Apoththe- (93) Vit. Patr. x, 55; Doroth. Doctr. 10. (94) Infra in Sisoe n. 38. (95) Vit. Patr. xviii, 16; vii, xxix, 1.

ρος. Εἶπε πάλιν· Άνθρωπος ἔχων παιδίον συνοι- Α χοῦν, καὶ ἐνεργούμενος εἰς αὐτὸ εἰς οἷον δ' ἂν πάθος τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου, καὶ πάλιν κατέχει αὐτὸ μεθ' ἑαυτοῦ, ὅμοιός ἐστιν ὁ τοιοῦτος ἀνθρώπῳ ἔχοντι ἀγρὸν ὑπὸ σκωλήκων βιβρωσκόμενον, ροζ. Εἶπε πάλιν· Η πονηρία τὴν πονηρίαν ούδα- μῶς ἀναιρεῖ· ἀλλ' ἐάν τίς σε κακοποιήσῃ, εὐποίησον αὐτῷ, ἵνα διὰ τῆς ἀγαθοποιίας ἀνέλῃς τὴν πονηρίαν. ροη'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Δαβὶδ ὅτε μετὰ τοῦ λέοντος συνέβαλε, τοῦ λαρυγγίου αὐτοῦ κατέσχεν αὐτὸν, καὶ εὐθέως ἀπέκτεινεν αὐτόν. Ἐὰν οὖν καὶ ἡμεῖς κατά- σχωμεν τοῦ λαρυγγίου καὶ τῆς κοιλίας ἑαυτῶν, γι χῶμεν διὰ τοῦ Θεοῦ τὸν ἀόρατον λέοντα. ροθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω, ὅτι ἔρχεται μοι θλίψις, καὶ κινοῦμαι ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων, ὅτι ἡ βία ποιεῖ καὶ τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους κινηθήναι. ρπο. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ποιμένος, ὅτι ἐκάθητο εἰς Σκήτιν μετὰ δύο ἀδελφῶν αὐτοῦ· καὶ ὁ μικρότερος ἔθλιβεν αὐτούς. Καὶ λέγει τῷ ἄλλῳ, ἀδελφῷ· Παρα- λύει ἡμᾶς ὁ μικρότερος οὗτος· ἐγείρου, ἄγωμεν ἄν θεν. Καὶ ἐξελθόντες ἀφῆκαν αὐτόν. Ὡς οὖν εἶδεν ὅτι ἐχρόνισαν, εἶδεν αὐτοὺς μακρὰν ἀπέχοντας, καὶ ἤρ- ξατο τρέχειν ὀπίσω αὐτῶν, κράζων. Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Μείνωμεν τὸν ἀδελφὸν, ὅτι κοπιᾷ. Ὡς οὖν ἦλθε πρὸς αὐτοὺς, ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων· Ποῦ ὑπάγετε, καὶ ἀφίετέ με μόνον ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὅτι θλί- σεις ἡμᾶς, διὰ τοῦτο ἡμεῖς ἀναχωροῦμεν. Λέγει αυτ τοῖς (91'). Ναι, ναι, ὅπου θέλετε, ἄγωμεν ὁμοῦ. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων τὴν ἀκακίαν αὐτοῦ, λέγει τῷ ἀδελφῶ αὐτοῦ· Αναστρέψωμεν, ἀδελφέ· οὐ γὰρ θέλων ταῦτα ποιεῖ, ἀλλ' ὁ διάβολός ἐστιν ὁ ταῦτα ποιῶν αὐτῷ. Καὶ Αναστρέψαντες ἦλθον εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. ρπα. Ηρώτησεν ἡγούμενος (92) κοινοβίου τὸν ἀ6- Εάν Ποιμένα, λέγων· Πῶς δύναμαι κτήσασθαι τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ-ἀββᾶς Ποιμήν Πῶς δυνάμεθα κτήσασθαι φόβον Θεοῦ, ἔσωθεν ἔχοντες γα- στρία τυρίων, καὶ κεράμια ταρίχων; ρπθ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων· 1668, δύο ἄνθρωποι ἦσαν, εἷς μοναχὸς καὶ εἷς κοι σμικός. Ο μοναχὸς ἐλογίσατο ὀψὲ ἵνα τὸ εἴ πρωί ρίψῃ τὸ σχῆμα, καὶ ὁ κοσμικὸς ἐλογίσατο ἵνα γένηται μοναχός· ἀμφότεροι δὲ ἀπέθανον τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ· τί ἄρα λογίζεται αὐτοῖς; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ο μοναχός ἀπέθανε μοναχός, καὶ ὁ κοσμικὸς ἀπέθανε κοσμικός· ἐν ᾧ γὰρ εὑρέθησαν, ἀπῆλθον. ρπγ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης ", ότι Παρεβάλο- μέν ποτε ἀπὸ Συρίας τῷ ἀ66. Ποιμένι, καὶ ἠθέλομεν αὐτὸν ἐρωτῆσαι περὶ τῆς σκληρότητος τῆς καρδίας· ὁ δὲ γέρων οὐκ ᾔδει Ἑλληνιστί, οὐδὲ ὁ ἑρμηνεύς εύτ «είρησεν ε'. Ἰδὼν δὲ ἡμᾶς θλιβομένους ὁ γέρων, Α1. τῷ. * Αl. Ε. " ὁ ἐξορισθεὶς ὑπὸ Μαρκιανοῦ τοῦ βασιλέως. " ΑΙ. ἑρμηνέα Στα μεν οι εδραμεν, " χνις, 35. $8 η τῷ Θεῷ διαπαντός, 36:35 APOPHTHEGMATA PATRUM. B C D tubernalem, a quo inducitur ad quemlibet affectum veteris hominis, nec minus eum retinet secum, is homo similis est possidenti agrum quem vormes devorant. litiam tollit; sed si quis tibi male fecerit, bene facito ei, ut per bonum factum destruas malitiam. gnam commisit, ex gutture tenuit eum, statimque occidit”. Si ergo nos quoque tenuerimus guttar et ventrem nostrum, auxiliante Deo, invisibilem leo- nem vincemus. faciam, quia mihi contingit molestia, et commo- veor? Respondit semer: Vis efficit, ut cum parvi tum magni moveantur. dente eo in Sceli cum duobus fratribus suis, junior aligebat eos. Quocirca Pmmen ita allocutus est alterum fratrem: Enervat avertitque nos iste na- tu minor; surge, abeamus hinc. Igitur egressi re- liquerunt eum. Ut autem vidit quod tardarent, conspexitque postea longe dissitos, cepit currere post illos cum clamore. Dicit abbas Pomen : Ex- spectemus fratrem, quia defatigatur. Postquam ergo eos altigit, submisse salutavit: Quo abitis, inquiens, ac me relinquitis solum? Respondit ei se nex: Quoniam vexas nos, ideo recedimus. Tum ille ad eos: Næ, næ, quocunque volueritis, eamus simul. Et senex, conspecta ejus simplicitate, fratri suo ait: Revertamur, frater: non enim sponte sua facit haec, sed diabolus est qui illi suggerit. Rever- si ergo venerunt in locum suuın. Pomenem Quomodo possum obtinere timorem Dei? Respondit abbas Pomnen: Qua ratione possu- mus possidere timorem Dei, qui intus habemus ventres caseorum, et dolia salsamentorum ? ni, dicens : Abba, duo homines erant, unus mona- chus, alter excularis. Monachus vespere decrevit, babitum proximo mane abjicere; sæcularis consti- tuit, deri monachus : ambo autem nocte illa mor- tui sunt. Quid reputabitur eis? Respondit senex (94): Monachus mortuus est monachus, et sæcularis obiit sæcularis. In quo enim inventi sunt, abierunt. perreximus ad abbatem Pamenen, volentes inter rogare eum de duritia cordis : senex vero Græce nesciebat, nec interpres inventus est. Itaque videns nos aflictos, capit lingua Greca loqui, dixitque : * præp. & Al. add. i Reg. conuuli cum codice Colber- tino optimiæ notæ. gma a ms. Regio 2466. Itaque appositum fuit ex Colbertino codice et Regio 1787. 176. Dixit iterum : llomo qui habet puerum cor:- 177. (93) Etiam dixit : Malitia nequaquam ma- 178. Dixit adhuc: David quando cum leone pu- 179. Frater poposcit ab abbate Pomene: Quid 180. Referebant hoc de abbate Premene: Resi- 181. Interrogavit cœnobii præpositus abbaten 182. Frater quaestionem proposuit abbati Pome- 185. (95) Retulit ebbas Joannes : Aliquando eSyria (41) λέγει αὐτοῖς. Sequentia usque ad litt. Ω, (92) Ηρώτησεν ἡγούμενος. Aberat hoc Apoththe- (93) Vit. Patr. x, 55; Doroth. Doctr. 10. (94) Infra in Sisoe n. 38. (95) Vit. Patr. xviii, 16; vii, xxix, 1.

ρος. Εἶπε πάλιν· Άνθρωπος ἔχων παιδίον συνοι- Α χοῦν, καὶ ἐνεργούμενος εἰς αὐτὸ εἰς οἷον δ' ἂν πάθος τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου, καὶ πάλιν κατέχει αὐτὸ μεθ' ἑαυτοῦ, ὅμοιός ἐστιν ὁ τοιοῦτος ἀνθρώπῳ ἔχοντι ἀγρὸν ὑπὸ σκωλήκων βιβρωσκόμενον, ροζ. Εἶπε πάλιν· Η πονηρία τὴν πονηρίαν ούδα- μῶς ἀναιρεῖ· ἀλλ' ἐάν τίς σε κακοποιήσῃ, εὐποίησον αὐτῷ, ἵνα διὰ τῆς ἀγαθοποιίας ἀνέλῃς τὴν πονηρίαν. ροη'. Εἶπε πάλιν, ὅτι Δαβὶδ ὅτε μετὰ τοῦ λέοντος συνέβαλε, τοῦ λαρυγγίου αὐτοῦ κατέσχεν αὐτὸν, καὶ εὐθέως ἀπέκτεινεν αὐτόν. Ἐὰν οὖν καὶ ἡμεῖς κατά- σχωμεν τοῦ λαρυγγίου καὶ τῆς κοιλίας ἑαυτῶν, γι χῶμεν διὰ τοῦ Θεοῦ τὸν ἀόρατον λέοντα. ροθ'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Ποιμένα, λέγων· Τί ποιήσω, ὅτι ἔρχεται μοι θλίψις, καὶ κινοῦμαι ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων, ὅτι ἡ βία ποιεῖ καὶ τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους κινηθήναι. ρπο. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ662 Ποιμένος, ὅτι ἐκάθητο εἰς Σκήτιν μετὰ δύο ἀδελφῶν αὐτοῦ· καὶ ὁ μικρότερος ἔθλιβεν αὐτούς. Καὶ λέγει τῷ ἄλλῳ, ἀδελφῷ· Παρα- λύει ἡμᾶς ὁ μικρότερος οὗτος· ἐγείρου, ἄγωμεν ἄν θεν. Καὶ ἐξελθόντες ἀφῆκαν αὐτόν. Ὡς οὖν εἶδεν ὅτι ἐχρόνισαν, εἶδεν αὐτοὺς μακρὰν ἀπέχοντας, καὶ ἤρ- ξατο τρέχειν ὀπίσω αὐτῶν, κράζων. Λέγει ὁ ἀββᾶς Ποιμήν Μείνωμεν τὸν ἀδελφὸν, ὅτι κοπιᾷ. Ὡς οὖν ἦλθε πρὸς αὐτοὺς, ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων· Ποῦ ὑπάγετε, καὶ ἀφίετέ με μόνον ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ὅτι θλί- σεις ἡμᾶς, διὰ τοῦτο ἡμεῖς ἀναχωροῦμεν. Λέγει αυτ τοῖς (91'). Ναι, ναι, ὅπου θέλετε, ἄγωμεν ὁμοῦ. Καὶ ἰδὼν ὁ γέρων τὴν ἀκακίαν αὐτοῦ, λέγει τῷ ἀδελφῶ αὐτοῦ· Αναστρέψωμεν, ἀδελφέ· οὐ γὰρ θέλων ταῦτα ποιεῖ, ἀλλ' ὁ διάβολός ἐστιν ὁ ταῦτα ποιῶν αὐτῷ. Καὶ Αναστρέψαντες ἦλθον εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. ρπα. Ηρώτησεν ἡγούμενος (92) κοινοβίου τὸν ἀ6- Εάν Ποιμένα, λέγων· Πῶς δύναμαι κτήσασθαι τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ-ἀββᾶς Ποιμήν Πῶς δυνάμεθα κτήσασθαι φόβον Θεοῦ, ἔσωθεν ἔχοντες γα- στρία τυρίων, καὶ κεράμια ταρίχων; ρπθ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Ποιμένα, λέγων· 1668, δύο ἄνθρωποι ἦσαν, εἷς μοναχὸς καὶ εἷς κοι σμικός. Ο μοναχὸς ἐλογίσατο ὀψὲ ἵνα τὸ εἴ πρωί ρίψῃ τὸ σχῆμα, καὶ ὁ κοσμικὸς ἐλογίσατο ἵνα γένηται μοναχός· ἀμφότεροι δὲ ἀπέθανον τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ· τί ἄρα λογίζεται αὐτοῖς; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ο μοναχός ἀπέθανε μοναχός, καὶ ὁ κοσμικὸς ἀπέθανε κοσμικός· ἐν ᾧ γὰρ εὑρέθησαν, ἀπῆλθον. ρπγ'. Ελεγεν ὁ ἀββᾶς Ιωάννης ", ότι Παρεβάλο- μέν ποτε ἀπὸ Συρίας τῷ ἀ66. Ποιμένι, καὶ ἠθέλομεν αὐτὸν ἐρωτῆσαι περὶ τῆς σκληρότητος τῆς καρδίας· ὁ δὲ γέρων οὐκ ᾔδει Ἑλληνιστί, οὐδὲ ὁ ἑρμηνεύς εύτ «είρησεν ε'. Ἰδὼν δὲ ἡμᾶς θλιβομένους ὁ γέρων, Α1. τῷ. * Αl. Ε. " ὁ ἐξορισθεὶς ὑπὸ Μαρκιανοῦ τοῦ βασιλέως. " ΑΙ. ἑρμηνέα Στα μεν οι εδραμεν, " χνις, 35. $8 η τῷ Θεῷ διαπαντός, 36:35 APOPHTHEGMATA PATRUM. B C D tubernalem, a quo inducitur ad quemlibet affectum veteris hominis, nec minus eum retinet secum, is homo similis est possidenti agrum quem vormes devorant. litiam tollit; sed si quis tibi male fecerit, bene facito ei, ut per bonum factum destruas malitiam. gnam commisit, ex gutture tenuit eum, statimque occidit”. Si ergo nos quoque tenuerimus guttar et ventrem nostrum, auxiliante Deo, invisibilem leo- nem vincemus. faciam, quia mihi contingit molestia, et commo- veor? Respondit semer: Vis efficit, ut cum parvi tum magni moveantur. dente eo in Sceli cum duobus fratribus suis, junior aligebat eos. Quocirca Pmmen ita allocutus est alterum fratrem: Enervat avertitque nos iste na- tu minor; surge, abeamus hinc. Igitur egressi re- liquerunt eum. Ut autem vidit quod tardarent, conspexitque postea longe dissitos, cepit currere post illos cum clamore. Dicit abbas Pomen : Ex- spectemus fratrem, quia defatigatur. Postquam ergo eos altigit, submisse salutavit: Quo abitis, inquiens, ac me relinquitis solum? Respondit ei se nex: Quoniam vexas nos, ideo recedimus. Tum ille ad eos: Næ, næ, quocunque volueritis, eamus simul. Et senex, conspecta ejus simplicitate, fratri suo ait: Revertamur, frater: non enim sponte sua facit haec, sed diabolus est qui illi suggerit. Rever- si ergo venerunt in locum suuın. Pomenem Quomodo possum obtinere timorem Dei? Respondit abbas Pomnen: Qua ratione possu- mus possidere timorem Dei, qui intus habemus ventres caseorum, et dolia salsamentorum ? ni, dicens : Abba, duo homines erant, unus mona- chus, alter excularis. Monachus vespere decrevit, babitum proximo mane abjicere; sæcularis consti- tuit, deri monachus : ambo autem nocte illa mor- tui sunt. Quid reputabitur eis? Respondit senex (94): Monachus mortuus est monachus, et sæcularis obiit sæcularis. In quo enim inventi sunt, abierunt. perreximus ad abbatem Pamenen, volentes inter rogare eum de duritia cordis : senex vero Græce nesciebat, nec interpres inventus est. Itaque videns nos aflictos, capit lingua Greca loqui, dixitque : * præp. & Al. add. i Reg. conuuli cum codice Colber- tino optimiæ notæ. gma a ms. Regio 2466. Itaque appositum fuit ex Colbertino codice et Regio 1787. 176. Dixit iterum : llomo qui habet puerum cor:- 177. (93) Etiam dixit : Malitia nequaquam ma- 178. Dixit adhuc: David quando cum leone pu- 179. Frater poposcit ab abbate Pomene: Quid 180. Referebant hoc de abbate Premene: Resi- 181. Interrogavit cœnobii præpositus abbaten 182. Frater quaestionem proposuit abbati Pome- 185. (95) Retulit ebbas Joannes : Aliquando eSyria (41) λέγει αὐτοῖς. Sequentia usque ad litt. Ω, (92) Ηρώτησεν ἡγούμενος. Aberat hoc Apoththe- (93) Vit. Patr. x, 55; Doroth. Doctr. 10. (94) Infra in Sisoe n. 38. (95) Vit. Patr. xviii, 16; vii, xxix, 1.

ἄρα ἐν τούτῳ γίνεται μοναχός; Ουχί. Καὶ Παμβώ Α εργάζεται δύο κερατίων 18, καὶ δίδωσιν αὐτὰ ἀγάπην ἄρα ἐν τούτῳ γίνεται μοναχός; οὔπω. Εἶπεν δὲ καὶ αὐτοῖς· Καλαὶ μὲν αἱ πράξεις· ἐὰν δὲ φυλάξῃς τὴν συνείδησιν ἀπὸ τοῦ πλησίον σου, οὕτως σώζῃ. Καὶ πληροφορηθέντες ἀπῆλθον μετὰ χαρᾶς. γ΄. Παρέβαλόν ποτε τέσσαρες Σκητιώται τῷ μεγά λῳ Παμβώ, φοροῦντες δέρματα, καὶ ἀνήγγειλεν ἔκα στὸς τὴν ἀρετὴν τοῦ ἑταίρου αὐτοῦ 88. Ὁ μὲν εἰς ἐνή- στεναν πολλά· ὁ δεύτερος ἀκτήμων ἦν· καὶ ὁ τρίτος ἐκτήσατο πολλὴν ἀγάπην· λέγουσι καὶ δὲ περὶ τοῦ τετάρτου, ὅτι εἴκοσι δύο ἔτη ἔχει ἐν ὑπακοῇ γέροντος. Απεκρίθη αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Παμβώ· Λέγω ὑμῖν, ἡ ἀρετὴ τούτου μείζων ἐστίν. Εκαστος γὰρ ὑμῶν ἢν ἀρετὴν ἐκτήσατο, θελήματι αὐτοῦ ἐκράτησεν· οὗτος δὲ τὸ θέλημα αὐτοῦ κόψας, ἄλλου ποιεῖ θέλημα. Τοι- Β οὗτος γὰρ ἄνδρες, ὁμολογηταί εἰσιν, ἐὰν εἰς τὸ τέλος συλάξωσιν. Αλεξανδρείας παρεκάλεσεν τὸν ἀββᾶν Παμβώ (2) κατελθεῖν ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν. Κατελθὼν δὲ, καὶ ἰδὼν ἐκεῖ γυναίκα θεατρικὴν, σύν ἄπκρυς ἐγένετο. Τῶν δὲ συνόντων πυθομένων, διατί εδάκρυσεν Δύο με, ἔφη, κεκίνηκεν· ἓν μὲν, ἡ ἐκείνης απώλεια· έτερον δὲ, ὅτι οὐ τοιαύτην σπουδὴν ἔχω πρὸς τὸ ἀρέσαι τῷ Θεῷ, ὅσον αὕτη ἵνα ἀρέσῃ ἀνθρώ ποις αἰσχροῖς. ε. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παμβώ, ὅτι διὰ τὸν Θεὸν, ἀφ' οὗ ἀπεταξάμην, οὐ μετεμελήθην ἐπὶ λόγῳ ᾧ ἐλάλησα. φορεῖν ἱμάτιον, ὥστε βάλλειν αὐτὸ ἔξω τοῦ κελλίου αὐτοῦ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, καὶ μηδεὶς λάβῃ αὐτό. ἀδελφῶν εἰς τὰ μέρη τῆς Αἰγύπτου· καὶ ἰδὼν κοσμι πως καθημένους, λέγει αὐτοῖς· Αναστάντες ἀσπά σασθε τοὺς μοναχούς, ἵνα εὐλογηθῆτε· συνεχῶς γὰρ τῷ Θεῷ λαλοῦσι, καὶ τὰ στόματα αὐτῶν ἅγιά ἐστιν. η. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ663 Παμβώ, ὅτι τελευ- τῶν, κατ' αὐτὴν τὴν ὥραν τοῦ θανάτου, εἶπεν τοῖς παρεστῶσιν αὐτῷ ἁγίοις ἀνδράσιν, ὅτι Αφ' οὗ ἦλθον εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς ἐρήμου, καὶ ᾠκοδόμησά μου τὴν κέλλαν, καὶ οἴκησα ἐν αὐτῇ, ἐκτὸς τῶν χειρῶν μου οὐ μέμνημαι ἄρτον φαγών, οὐδὲ μεταμεμέλη- μας ἐπὶ λόγῳ ᾧ ἐλάλησα, ἕως τῆς ἄρτι ώρας. Καὶ οὕτως ἀπέρχομαι πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς μηδὲ ἀρξάμενος θεῷ δουλεύειν. θ'. Τοῦτο δὲ εἶχεν ὑπὲρ πολλούς, ὅτι εἰ ἠρωτήθη λόγου γραφικὸν ἢ πνευματικὸν, οὐκ ἀπεκρίνατο εὐθὺς, ΔΙ. κεράτια. Μ Α1. τοῦ ἑτέρου πολιτείαν, μὴ παρόντος αὐτοῦ. οι Α1. δέ. 3.69 APOPHTHEGMATA PATRUM. operatur in die ad duas siliquas, easque dat in clee- mosynam; an in hoc monachus fit? Nondum. Adjecit : Bona quidem sunt ea opera ; sed si custo- dieris conscientiam erga proximum, ita servaberis. Illi, utpote quibus factum esset satis, discesserunt cum gaudio. Pambo, induti pellibus; et indicavit unusquisque virtutem socii sui. Unus quidem jejunabat pluri- mum; secundus nihil possidebat; tertius multa charitate erat præditus. Aiunt autem de quarto, ab annis viginti duobus in obedientia senis persistere. Respondit eis abbas Pambo: Dico vobis, postremi hujus virtus major est. Vestrum enim quisque, quam virtutem obtinet, voluntate sua consecutus est; hic vero abscissa propria voluntate, alterius D voluntati obtemperat. Tales quippe viri, confess- res sunt, si usque ad finem hujusmodi observan- tiam tenuerint. archiepiscopus rogavit abbatem Pambo, ut de ere- mo descenderet Alexandriam. Is cum descendisset, intuitus illic mulierem theatricam, collacrymavit. Cumque interrogassent qui aderant, cur lacryma- tus fuisset : Duo, inquit, me adegerunt; unum, perditio mulieris; alterum, quia tantum non habeo studium placendi Deo, quantum hæc ut hominibus turpibus placeat. quo renuntiavi sæculo, non penituit me sermonis quem protulerim. debet monachus, ut si projecerit eam extra cellam, per tres dies, nemo tollat. fratribus iter faceret in partibus Ægypti; cumque vidisset saculares viros sedentes, dixit eis : Sur- gile, monachos salutate, ut benedicamini : assidue enim cum Deo loquuntur, atque ora eorum sancta sunt. riens, ipsa mortis hora dixerit adstantibus sanctis viris: Ex quo tempore veni in hunc solitudinis lo- cumn, meamque cellam exstruxi, ac habitavi in ea, non memini me comedere panem nisi labore ma- nuum mearum partum; nec me poenituit sermonis quem locutus fuerim, usque in hanc horam. Sic tamen proficiscor ad Deum, quomodo qui nec ini- tium fecerim Deo serviendi. interrogatus fuisset sermonem ex Scriptura vet * metra de Carinone; aut ut corrigit Meursius ad Palladium, Cronione; seu quod minore mutatione constaret, Carione. 7. Socrates 17, 23. Vit. Patr. 1, 16; viii, 10. Vit. Patr. vui, 1. 3. (3) Accesserunt quatuor Scetiotæ ad magnum 7. Οσία; μνήμης Αθανάσιος ὁ ἀρχιεπίσκοπος 5. Εἶπεν πάλιν, ὅτι τοιοῦτον ὁ μοναχὸς ὀφείλει 5. Εγένετό ποτε τὸν ἀββᾶν Παμβώ οδεύειν μετὰ 4. (4) Sanctæ memoriæ Athanasius Alexandrinus 5. Professus est abbas Panabo: Gratia Dei, ex. 6. (5) Dixit iterum: Ejusmodi vestem gestare- 7. (6) Contigit aliquando, ut abbas Pambo cum 8. (7) Narraverunt de abbate Pambo, quod mo- 9. (8) Hoc autem babuit supra multos, quod si (2) Τον ἀββᾶν Παμβώ. Simile habet Joannes Geo- (3) Vit. Patr. XIV, (4) Vit. Patr. ist, 14; Joan. Geom. Parad. 51 ; (5) Supra Isaaci Cell. Apoph. ult. (6) Vit. Patr. xvi, 14; Joan. Geom. Parad. 83.

ἄρα ἐν τούτῳ γίνεται μοναχός; Ουχί. Καὶ Παμβώ Α εργάζεται δύο κερατίων 18, καὶ δίδωσιν αὐτὰ ἀγάπην ἄρα ἐν τούτῳ γίνεται μοναχός; οὔπω. Εἶπεν δὲ καὶ αὐτοῖς· Καλαὶ μὲν αἱ πράξεις· ἐὰν δὲ φυλάξῃς τὴν συνείδησιν ἀπὸ τοῦ πλησίον σου, οὕτως σώζῃ. Καὶ πληροφορηθέντες ἀπῆλθον μετὰ χαρᾶς. γ΄. Παρέβαλόν ποτε τέσσαρες Σκητιώται τῷ μεγά λῳ Παμβώ, φοροῦντες δέρματα, καὶ ἀνήγγειλεν ἔκα στὸς τὴν ἀρετὴν τοῦ ἑταίρου αὐτοῦ 88. Ὁ μὲν εἰς ἐνή- στεναν πολλά· ὁ δεύτερος ἀκτήμων ἦν· καὶ ὁ τρίτος ἐκτήσατο πολλὴν ἀγάπην· λέγουσι καὶ δὲ περὶ τοῦ τετάρτου, ὅτι εἴκοσι δύο ἔτη ἔχει ἐν ὑπακοῇ γέροντος. Απεκρίθη αὐτοῖς ὁ ἀββᾶς Παμβώ· Λέγω ὑμῖν, ἡ ἀρετὴ τούτου μείζων ἐστίν. Εκαστος γὰρ ὑμῶν ἢν ἀρετὴν ἐκτήσατο, θελήματι αὐτοῦ ἐκράτησεν· οὗτος δὲ τὸ θέλημα αὐτοῦ κόψας, ἄλλου ποιεῖ θέλημα. Τοι- Β οὗτος γὰρ ἄνδρες, ὁμολογηταί εἰσιν, ἐὰν εἰς τὸ τέλος συλάξωσιν. Αλεξανδρείας παρεκάλεσεν τὸν ἀββᾶν Παμβώ (2) κατελθεῖν ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν. Κατελθὼν δὲ, καὶ ἰδὼν ἐκεῖ γυναίκα θεατρικὴν, σύν ἄπκρυς ἐγένετο. Τῶν δὲ συνόντων πυθομένων, διατί εδάκρυσεν Δύο με, ἔφη, κεκίνηκεν· ἓν μὲν, ἡ ἐκείνης απώλεια· έτερον δὲ, ὅτι οὐ τοιαύτην σπουδὴν ἔχω πρὸς τὸ ἀρέσαι τῷ Θεῷ, ὅσον αὕτη ἵνα ἀρέσῃ ἀνθρώ ποις αἰσχροῖς. ε. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παμβώ, ὅτι διὰ τὸν Θεὸν, ἀφ' οὗ ἀπεταξάμην, οὐ μετεμελήθην ἐπὶ λόγῳ ᾧ ἐλάλησα. φορεῖν ἱμάτιον, ὥστε βάλλειν αὐτὸ ἔξω τοῦ κελλίου αὐτοῦ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, καὶ μηδεὶς λάβῃ αὐτό. ἀδελφῶν εἰς τὰ μέρη τῆς Αἰγύπτου· καὶ ἰδὼν κοσμι πως καθημένους, λέγει αὐτοῖς· Αναστάντες ἀσπά σασθε τοὺς μοναχούς, ἵνα εὐλογηθῆτε· συνεχῶς γὰρ τῷ Θεῷ λαλοῦσι, καὶ τὰ στόματα αὐτῶν ἅγιά ἐστιν. η. Διηγήσαντο περὶ τοῦ ἀ663 Παμβώ, ὅτι τελευ- τῶν, κατ' αὐτὴν τὴν ὥραν τοῦ θανάτου, εἶπεν τοῖς παρεστῶσιν αὐτῷ ἁγίοις ἀνδράσιν, ὅτι Αφ' οὗ ἦλθον εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς ἐρήμου, καὶ ᾠκοδόμησά μου τὴν κέλλαν, καὶ οἴκησα ἐν αὐτῇ, ἐκτὸς τῶν χειρῶν μου οὐ μέμνημαι ἄρτον φαγών, οὐδὲ μεταμεμέλη- μας ἐπὶ λόγῳ ᾧ ἐλάλησα, ἕως τῆς ἄρτι ώρας. Καὶ οὕτως ἀπέρχομαι πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς μηδὲ ἀρξάμενος θεῷ δουλεύειν. θ'. Τοῦτο δὲ εἶχεν ὑπὲρ πολλούς, ὅτι εἰ ἠρωτήθη λόγου γραφικὸν ἢ πνευματικὸν, οὐκ ἀπεκρίνατο εὐθὺς, ΔΙ. κεράτια. Μ Α1. τοῦ ἑτέρου πολιτείαν, μὴ παρόντος αὐτοῦ. οι Α1. δέ. 3.69 APOPHTHEGMATA PATRUM. operatur in die ad duas siliquas, easque dat in clee- mosynam; an in hoc monachus fit? Nondum. Adjecit : Bona quidem sunt ea opera ; sed si custo- dieris conscientiam erga proximum, ita servaberis. Illi, utpote quibus factum esset satis, discesserunt cum gaudio. Pambo, induti pellibus; et indicavit unusquisque virtutem socii sui. Unus quidem jejunabat pluri- mum; secundus nihil possidebat; tertius multa charitate erat præditus. Aiunt autem de quarto, ab annis viginti duobus in obedientia senis persistere. Respondit eis abbas Pambo: Dico vobis, postremi hujus virtus major est. Vestrum enim quisque, quam virtutem obtinet, voluntate sua consecutus est; hic vero abscissa propria voluntate, alterius D voluntati obtemperat. Tales quippe viri, confess- res sunt, si usque ad finem hujusmodi observan- tiam tenuerint. archiepiscopus rogavit abbatem Pambo, ut de ere- mo descenderet Alexandriam. Is cum descendisset, intuitus illic mulierem theatricam, collacrymavit. Cumque interrogassent qui aderant, cur lacryma- tus fuisset : Duo, inquit, me adegerunt; unum, perditio mulieris; alterum, quia tantum non habeo studium placendi Deo, quantum hæc ut hominibus turpibus placeat. quo renuntiavi sæculo, non penituit me sermonis quem protulerim. debet monachus, ut si projecerit eam extra cellam, per tres dies, nemo tollat. fratribus iter faceret in partibus Ægypti; cumque vidisset saculares viros sedentes, dixit eis : Sur- gile, monachos salutate, ut benedicamini : assidue enim cum Deo loquuntur, atque ora eorum sancta sunt. riens, ipsa mortis hora dixerit adstantibus sanctis viris: Ex quo tempore veni in hunc solitudinis lo- cumn, meamque cellam exstruxi, ac habitavi in ea, non memini me comedere panem nisi labore ma- nuum mearum partum; nec me poenituit sermonis quem locutus fuerim, usque in hanc horam. Sic tamen proficiscor ad Deum, quomodo qui nec ini- tium fecerim Deo serviendi. interrogatus fuisset sermonem ex Scriptura vet * metra de Carinone; aut ut corrigit Meursius ad Palladium, Cronione; seu quod minore mutatione constaret, Carione. 7. Socrates 17, 23. Vit. Patr. 1, 16; viii, 10. Vit. Patr. vui, 1. 3. (3) Accesserunt quatuor Scetiotæ ad magnum 7. Οσία; μνήμης Αθανάσιος ὁ ἀρχιεπίσκοπος 5. Εἶπεν πάλιν, ὅτι τοιοῦτον ὁ μοναχὸς ὀφείλει 5. Εγένετό ποτε τὸν ἀββᾶν Παμβώ οδεύειν μετὰ 4. (4) Sanctæ memoriæ Athanasius Alexandrinus 5. Professus est abbas Panabo: Gratia Dei, ex. 6. (5) Dixit iterum: Ejusmodi vestem gestare- 7. (6) Contigit aliquando, ut abbas Pambo cum 8. (7) Narraverunt de abbate Pambo, quod mo- 9. (8) Hoc autem babuit supra multos, quod si (2) Τον ἀββᾶν Παμβώ. Simile habet Joannes Geo- (3) Vit. Patr. XIV, (4) Vit. Patr. ist, 14; Joan. Geom. Parad. 51 ; (5) Supra Isaaci Cell. Apoph. ult. (6) Vit. Patr. xvi, 14; Joan. Geom. Parad. 83.

ἀλλ' ἔλεγεν μὴ εἰδέναι τὸν λόγον· καὶ ἐπ[ερωτηθεὶς] Εt πλεῖον, οὐκ ἐδίδου ἀπόκρισιν. ι'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παμβώ· Εἰ ἔχεις καρδίαν δύο να σαι σωθῆναι. ια΄. Ἠρώτησεν ὁ πρεσβύτερος τῆς Νιτρείας, ὅπως ὀφείλουσιν οἱ ἀδελφοὶ διάγειν. Οἱ δὲ εἶπον· Ἐν με γάλῃ ἀσκήσει, καὶ τηροῦντες τὴν συνείδησιν ἀπὸ τοῦ πλησίον. ιδ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Παμβώ, ὅτι ὡς ἔλαβε Μωϋσῆς τὴν εἰκόνα τῆς δόξης Αδάμ, ότε εδοξάσθη τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· οὕτως καὶ τοῦ ἀββα Παμβώ ὡς ἀστραπὴ ἔλαμπε τὸ πρόσωπον, καὶ ἦν ὡς βασιλεὺς καθήμενος ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ. Τῆς αὐτῆς εργασίας ἦν καὶ ὁ ἀββᾶς Σιλουανός, καὶ ὁ ἀββᾶς Σισόης. ιγ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Παμβώ, ὅτι οὐδέποτε εμειδία τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Μιᾶς οὖν τῶν ἡμερῶν θέλοντες οἱ δαίμονες ποιῆσαι αὐτὸν γελάσας. ἔδησαν εἰς ξύλον πτερὸν, καὶ ἐβάσταζον, θόρυβον ποιοῦντες, καὶ λέγοντες· 'Αλλὴ, ἀλλή (10). Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὁ ἀββᾶς Παμβὼ ἐγέλασεν. Οἱ δὲ δαίμονες ήρξαντο χορεύειν, λέγοντες· Οὐά, οὐά, Παμβώ γεγέλακεν· ὁ δὲ ἀποκρι θεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ ἐγέλασα, ἀλλὰ κατεγέλασα τὴν ἀδυναμίαν ὑμῶν, ὅτι τοσοῦτοι τὸ πτερὸν βαστάζετε. ιδ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος (11) ὁ τῆς φέρ μης τὸν ἀ66ᾶν Παμβώ· Ειπέ μοι βῆμα. Καὶ μετὰ πολλοῦ κόπου εἶπεν αὐτῷ· Θεόδωρε, ύπαγε, τὸ ἔλεός σου ἶχε ἐπὶ πάντας· τὸ γὰρ ἔλεος εὗρεν παρρησίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Περὶ τοῦ ἀββα Πιστοῦ. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς " Πιστός, λέγων, ὅτι Απήλθο μεν ἑπτὰ ἀναχωρηταὶ πρὸς τὸν ἀ66ἂν Σισόην οἰκοῦν- τὰ ἐν τῷ Κλύσματι ", παρακαλοῦντες αὐτὸν εἰπεῖν ἡμῖν λόγον. Καὶ εἶπε· Συγχωρήσατέ μοι, Ιδιώτης αν θρωπός εἰμι· ἀλλὰ παρέβαλον πρὸς τὸν ἀββᾶν ἄρ, καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αθρέ· ἦν δὲ ἐν ἀσθενείᾳ ὁ ἀββᾶς ὡρ δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη· καὶ ἔβαλον αὐτοῖς μετάνοιαν, εἰ- πεῖν μοι λόγον. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ωρ· Τί ἔχω εἰπεῖν σοι; ἄπελθε, καὶ βλέπεις ποίησον. Ὁ Θεὸς ἐκεί νου ἐστὶ, τοῦ πλεονεκτοῦντος, ἤτοι βιαζομένου έπαι- τὸν εἰς πάντα. Οὐκ ἦσαν δὲ ἀπὸ μιᾶς ἐνορίας ὁ ἀββᾶς Ὥρ, καὶ ὁ ἀββᾶς 'Αθρέ· ἐγένετο δὲ μεγάλη ειρήνη μεταξὺ αὐτῶν, ἕως ἐξῆλθον ἀπὸ τοῦ σώματος. Ην γὰρ μεγάλη ἡ ὑπακοὴ τοῦ ἀ663 ᾿Αθρε, καὶ πολλή ή ταπεινοφροσύνη τοῦ ἀββᾶ Ωρ. Εποίησα δὲ μικρὰς ἡμέρας πρὸς αὐτοὺς, ἀνιχνεύων αὐτούς· καὶ εἶδον μέγα θαῦμα δ ἐποίησεν ὁ 166ᾶς ᾿Αθρέ. Ηνεγκεν αὐτοῖς τις μικρὸν ὑψάριον, καὶ ἡβουλήθη αὐτὸ ποιή- σαι ὁ ἀββᾶς ᾿Αθρὲ τῷ γέροντι· εἶχε δὲ τὴν μάχαιραν κόπτων τὸ ὀψάριον· καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Ωρ εν. καὶ ἀφῆκε τὴν μάχαιραν μέσον τοῦ ὀψαρίου, καὶ οὐκ έκοψε τὸ ἐπίλοιπον. Καὶ ἐθαύμασα τὴν μεγάλην ὑπὸ ακοὴν αὐτοῦ, διότι οὐκ εἶπε· Μακροθύμησον έως κάψω Αl. εἴ τι. » λέγων, ΑΙ. ἀδελφός. ΑΙ. τῇ νήσῳ τοῦ Κλύσματος. Αθρό, ᾿Αθρέ. τὰς ἄλλῃ ἄλλῃ, Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος. APPENDIX AD-PALLADIUM. spiritalem, non responderet illico, sed profiteretur A a se id ignorari. Quod si ulteriore interrogatione urgeretur, non dabat responsum. vus fieri. bent fratres degere? Illi vero dixerunt : In magna exercitatione, et servantes conscientiam suam a 'proximo. cepit imaginem gloriæ in Adamo refulgentis, quan- do facies ejus gloriosa reddita est ; ita et abbatis Pambo facies velut fulgur relucebat, eratque tan- quam rex sedens super thronum suum. Ejusdem operationis exstitit abbas Silvanus, necnon abbas Sisoes. vultus ejus subrisum ostenderet. Quadam ergo die, cum vellent demones efficere ut rideret, ligaverunt alam ad lignum, portabantque, facientes tumultum, ac dicentes: Alle, alle. Quos cerreus abbas Pambo, rigit. Damones vero coeperunt tripudiare: Vah, vah, inquientes, Pambo risit. At ille respondit eis : Non risi, sed derisi imbecillitatem vestram, qui unam alam tot numero portetis. tem Pambo: Profer mihi verbum. Ac ægre dixit illi: Theodore, abi; misericordiam exerce erga omnes. Misericordia enim invenit fiduciam coram Deo. De abbate Pisto. ptem anachoretæ abbatem Sisoem habitantem in Clysmate, et rogavimus eum ut nobis aliquod ver- bum proferret. Dixitque: Ignoscite mihi; homo sum idiota, sed veni aliquando ad abbatem Or et abbatem Athre; infirmus autem erat abbas Or ab octodecim annis; supplexque ab iis petii ut mihi aliquid dicerent. Tum ait abbas Or: Quid tibi pro- loqui habeo? Abi, quod cernis facito. Deus illius est, qui sibimet injuriam aut vim in omnibus facit. Porro abbas Or et abbas Athre non erant ex eadem regione; sed magna inter utrumque exstitit con- cordia, donec e corpore recederent. Erat enim tum inagna obedientia abbatis Athre, tum multa humi- litas abbatis Or. Paucos vero dies mansi illic, in- vestigans eos. vidi grande miraculum quod fecit abbas Athre. Attulit eis nonnullus parvun piscem, voluitque illum pro sene apparare abbas Athre; tenebat autem cultrum, et incidebat piscem, cum vocavit eum abbas Or: is reliquit cultrum in medio piscis, nec reliquum abscidit. Miratus ego magnam Lominis obedientiam, quod non dixerit: Exspecta donec inciderim piscem, interrogavi : Ubi nactus B C D Al. add. Exod. XXXIV, 29. pro incondita voce, erit Alio ; alio. . (11) Hoc quoque capite auctior est egio Colbertinus codex. 10. Dixit abbas Pambo: Si cor habes, potes sal- 11. Interrogavit presbyter Nitriæ: Quomodo de- 12. Dicebant de abbate Painbo: Sicut Moyses ac- 13. Aiebant de abbate Pambo, quod nunquam 14. Rogavit abbas Theodorus Plernensis abba- (9) Narratio Pisti, in hæc verba: Adiimus se- (9) Vit. Patr. xv, 43. (10) Αλλή· ἀλλή. Si mutaveris accentum, ac le-

ἀλλ' ἔλεγεν μὴ εἰδέναι τὸν λόγον· καὶ ἐπ[ερωτηθεὶς] Εt πλεῖον, οὐκ ἐδίδου ἀπόκρισιν. ι'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παμβώ· Εἰ ἔχεις καρδίαν δύο να σαι σωθῆναι. ια΄. Ἠρώτησεν ὁ πρεσβύτερος τῆς Νιτρείας, ὅπως ὀφείλουσιν οἱ ἀδελφοὶ διάγειν. Οἱ δὲ εἶπον· Ἐν με γάλῃ ἀσκήσει, καὶ τηροῦντες τὴν συνείδησιν ἀπὸ τοῦ πλησίον. ιδ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Παμβώ, ὅτι ὡς ἔλαβε Μωϋσῆς τὴν εἰκόνα τῆς δόξης Αδάμ, ότε εδοξάσθη τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· οὕτως καὶ τοῦ ἀββα Παμβώ ὡς ἀστραπὴ ἔλαμπε τὸ πρόσωπον, καὶ ἦν ὡς βασιλεὺς καθήμενος ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ. Τῆς αὐτῆς εργασίας ἦν καὶ ὁ ἀββᾶς Σιλουανός, καὶ ὁ ἀββᾶς Σισόης. ιγ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Παμβώ, ὅτι οὐδέποτε εμειδία τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Μιᾶς οὖν τῶν ἡμερῶν θέλοντες οἱ δαίμονες ποιῆσαι αὐτὸν γελάσας. ἔδησαν εἰς ξύλον πτερὸν, καὶ ἐβάσταζον, θόρυβον ποιοῦντες, καὶ λέγοντες· 'Αλλὴ, ἀλλή (10). Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὁ ἀββᾶς Παμβὼ ἐγέλασεν. Οἱ δὲ δαίμονες ήρξαντο χορεύειν, λέγοντες· Οὐά, οὐά, Παμβώ γεγέλακεν· ὁ δὲ ἀποκρι θεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ ἐγέλασα, ἀλλὰ κατεγέλασα τὴν ἀδυναμίαν ὑμῶν, ὅτι τοσοῦτοι τὸ πτερὸν βαστάζετε. ιδ'. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος (11) ὁ τῆς φέρ μης τὸν ἀ66ᾶν Παμβώ· Ειπέ μοι βῆμα. Καὶ μετὰ πολλοῦ κόπου εἶπεν αὐτῷ· Θεόδωρε, ύπαγε, τὸ ἔλεός σου ἶχε ἐπὶ πάντας· τὸ γὰρ ἔλεος εὗρεν παρρησίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Περὶ τοῦ ἀββα Πιστοῦ. Διηγήσατο ὁ ἀββᾶς " Πιστός, λέγων, ὅτι Απήλθο μεν ἑπτὰ ἀναχωρηταὶ πρὸς τὸν ἀ66ἂν Σισόην οἰκοῦν- τὰ ἐν τῷ Κλύσματι ", παρακαλοῦντες αὐτὸν εἰπεῖν ἡμῖν λόγον. Καὶ εἶπε· Συγχωρήσατέ μοι, Ιδιώτης αν θρωπός εἰμι· ἀλλὰ παρέβαλον πρὸς τὸν ἀββᾶν ἄρ, καὶ τὸν ἀββᾶν ᾿Αθρέ· ἦν δὲ ἐν ἀσθενείᾳ ὁ ἀββᾶς ὡρ δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη· καὶ ἔβαλον αὐτοῖς μετάνοιαν, εἰ- πεῖν μοι λόγον. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ωρ· Τί ἔχω εἰπεῖν σοι; ἄπελθε, καὶ βλέπεις ποίησον. Ὁ Θεὸς ἐκεί νου ἐστὶ, τοῦ πλεονεκτοῦντος, ἤτοι βιαζομένου έπαι- τὸν εἰς πάντα. Οὐκ ἦσαν δὲ ἀπὸ μιᾶς ἐνορίας ὁ ἀββᾶς Ὥρ, καὶ ὁ ἀββᾶς 'Αθρέ· ἐγένετο δὲ μεγάλη ειρήνη μεταξὺ αὐτῶν, ἕως ἐξῆλθον ἀπὸ τοῦ σώματος. Ην γὰρ μεγάλη ἡ ὑπακοὴ τοῦ ἀ663 ᾿Αθρε, καὶ πολλή ή ταπεινοφροσύνη τοῦ ἀββᾶ Ωρ. Εποίησα δὲ μικρὰς ἡμέρας πρὸς αὐτοὺς, ἀνιχνεύων αὐτούς· καὶ εἶδον μέγα θαῦμα δ ἐποίησεν ὁ 166ᾶς ᾿Αθρέ. Ηνεγκεν αὐτοῖς τις μικρὸν ὑψάριον, καὶ ἡβουλήθη αὐτὸ ποιή- σαι ὁ ἀββᾶς ᾿Αθρὲ τῷ γέροντι· εἶχε δὲ τὴν μάχαιραν κόπτων τὸ ὀψάριον· καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Ωρ εν. καὶ ἀφῆκε τὴν μάχαιραν μέσον τοῦ ὀψαρίου, καὶ οὐκ έκοψε τὸ ἐπίλοιπον. Καὶ ἐθαύμασα τὴν μεγάλην ὑπὸ ακοὴν αὐτοῦ, διότι οὐκ εἶπε· Μακροθύμησον έως κάψω Αl. εἴ τι. » λέγων, ΑΙ. ἀδελφός. ΑΙ. τῇ νήσῳ τοῦ Κλύσματος. Αθρό, ᾿Αθρέ. τὰς ἄλλῃ ἄλλῃ, Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Θεόδωρος. APPENDIX AD-PALLADIUM. spiritalem, non responderet illico, sed profiteretur A a se id ignorari. Quod si ulteriore interrogatione urgeretur, non dabat responsum. vus fieri. bent fratres degere? Illi vero dixerunt : In magna exercitatione, et servantes conscientiam suam a 'proximo. cepit imaginem gloriæ in Adamo refulgentis, quan- do facies ejus gloriosa reddita est ; ita et abbatis Pambo facies velut fulgur relucebat, eratque tan- quam rex sedens super thronum suum. Ejusdem operationis exstitit abbas Silvanus, necnon abbas Sisoes. vultus ejus subrisum ostenderet. Quadam ergo die, cum vellent demones efficere ut rideret, ligaverunt alam ad lignum, portabantque, facientes tumultum, ac dicentes: Alle, alle. Quos cerreus abbas Pambo, rigit. Damones vero coeperunt tripudiare: Vah, vah, inquientes, Pambo risit. At ille respondit eis : Non risi, sed derisi imbecillitatem vestram, qui unam alam tot numero portetis. tem Pambo: Profer mihi verbum. Ac ægre dixit illi: Theodore, abi; misericordiam exerce erga omnes. Misericordia enim invenit fiduciam coram Deo. De abbate Pisto. ptem anachoretæ abbatem Sisoem habitantem in Clysmate, et rogavimus eum ut nobis aliquod ver- bum proferret. Dixitque: Ignoscite mihi; homo sum idiota, sed veni aliquando ad abbatem Or et abbatem Athre; infirmus autem erat abbas Or ab octodecim annis; supplexque ab iis petii ut mihi aliquid dicerent. Tum ait abbas Or: Quid tibi pro- loqui habeo? Abi, quod cernis facito. Deus illius est, qui sibimet injuriam aut vim in omnibus facit. Porro abbas Or et abbas Athre non erant ex eadem regione; sed magna inter utrumque exstitit con- cordia, donec e corpore recederent. Erat enim tum inagna obedientia abbatis Athre, tum multa humi- litas abbatis Or. Paucos vero dies mansi illic, in- vestigans eos. vidi grande miraculum quod fecit abbas Athre. Attulit eis nonnullus parvun piscem, voluitque illum pro sene apparare abbas Athre; tenebat autem cultrum, et incidebat piscem, cum vocavit eum abbas Or: is reliquit cultrum in medio piscis, nec reliquum abscidit. Miratus ego magnam Lominis obedientiam, quod non dixerit: Exspecta donec inciderim piscem, interrogavi : Ubi nactus B C D Al. add. Exod. XXXIV, 29. pro incondita voce, erit Alio ; alio. . (11) Hoc quoque capite auctior est egio Colbertinus codex. 10. Dixit abbas Pambo: Si cor habes, potes sal- 11. Interrogavit presbyter Nitriæ: Quomodo de- 12. Dicebant de abbate Painbo: Sicut Moyses ac- 13. Aiebant de abbate Pambo, quod nunquam 14. Rogavit abbas Theodorus Plernensis abba- (9) Narratio Pisti, in hæc verba: Adiimus se- (9) Vit. Patr. xv, 43. (10) Αλλή· ἀλλή. Si mutaveris accentum, ac le-

APOPHTHEGMATA PATRUM. τὸ ὀψάριον. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66ῷ ᾿Αθρέ· Ποῦ εδρες την ὑπακοὴν ταύτην ; Και είπέ μοι· Οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ γέροντός ἐστι. Καὶ ἔλαβέ με λέγων· Δεύρο, βλέπε τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. Καὶ ἤφησε τὸ ὀψάριον, καὶ ἠφά- μπεν αὐτὸ θέλων, καὶ παρέθηκε τῷ γέροντι. Καὶ έφαγε μηδὲν λαλήσας. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Καλόν ἐστι, γέρον; Καὶ ἀπεκρίθη· Καλόν ἐστι πάνυ. Μετὰ ταῦτα ἤνεγκεν αὐτῷ μικρὸν καλὸν σφόδρα, καὶ εἶπεν· Ηφά. ν:τα αὐτό, γέρον. Καὶ ἀπεκρίθη, λέγων· Ναί, ἠφάνι- σας αὐτὸ μικρόν. Καὶ εἶπέ μοι ὁ ἀββᾶς ᾿Αθρέ· Εἶδες ὅτι ἡ ὑπακοὴ τοῦ γέροντός ἐστι; Καὶ ἐξῆλθον ἀπ' αὐτ τῶν, καὶ εἴ τι εἶδον, ἐποίησαι τὴν δύναμιν μου φυλά ξε. Ταῦτα εἶπε τοῖς ἀδελφοῖς ὁ ἀββᾶς Σισόης. Εἷς δὲ ἐξ ξμῶν παρεκάλεσεν αὐτὸν, λέγων· Ποίησον ἀγάπην, εἰπὶ ἡμῖν καὶ αὐτὸς ἕνα λόγον. Καὶ εἶπεν· Ο κατ- ἔχων τὸ ἀψήφιστον ἐν γνώσει, ἐπιτελεῖ πᾶσαν τὴν Γραφήν. Πάλιν ἕτερος ἐξ ἡμῶν εἶπεν αὐτῷ· Τί ἐστι ξεκτεία (19), Πάτερ ; Καὶ εἶπε· Σιώπα, καὶ εἰπέ· Οὐκ ἔχω πράγμα, ἐν παντὶ τόπῳ ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ξενιτεία. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πίωρ. Β α. Ο μακάριος Πίωρ εργασάμενος εἰς τὸ θέρος παρά τινι, ὑπεμίμνησκε λαβεῖν τὸν μισθόν· τοῦ δὲ ὑπερθεμένου, εἰς τὴν μονὴν ἐπανῆλθε. Πάλιν τοῦ και ροῦ καλέσαντος, θερίσας παρ' αὐτῷ, καὶ μετὰ προθυ μίας εργασάμενος, οὐδὲν ἐκείνου παρασχόντος, ἐπε ενῆλθεν εἰς τὴν μονὴν αὐτοῦ. Τοῦ δὲ τρίτου συμ- πληρωθέντος έτους, τὴν συνήθη έργασίαν τελέσας ὁ τέρων, ἀνεχώρησε μηδὲν εἰληφώς. Καὶ τοῦ Κυρίου ἐεάσαντος τὸν ἐκείνου οἶκον, ἐπιφερόμενος τὸν μι- σθόν, εἰς τὰ μοναστήρια περιήγε ζητῶν τὸν ἅγιον, Καὶ μόλις εὑρὼν αὐτὸν, προσέπεσε τοῖς ποσὶν αὐτ τοῦ· καὶ ἀποδιδοὺς ἔφασκεν, ὅτι Ἐμοὶ ὁ Κύριος ἀπὸ έδωκεν. Ὁ δὲ ἐπέτρεψεν αὐτῷ παρασχεῖν αὐτὰ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῷ πρεσβυτέρῳ. β. ῾Ο ἀββᾶς Πίωρ περιπατῶν ἤσθιε. Πυθομένου ἐκ τινος, Διατί οὕτως ἐσθίεις; Οὗ βούλομαι, ἔφη, ὡς ἔργῳ τῷ βρώματι χρήσασθαι, ἀλλ' ὡς παρέργω. Πρὸς ἕτερον δὲ περὶ τούτου ἐρωτήσαντα ἀπεκρίνατο· Ινα μηδὲ ἐν τῷ ἐσθίειν, φησίν, ἡδονῆς σωματικῆς αἰσθά τῆται ἡ ψυχή μου. γ. Εγένετο ποτε συνέδριον ἐν Σκήτει περὶ σφα- λέντος ἀδελφοῦ· καὶ ἐλάλουν οἱ Πατέρες· ὁ δὲ ἀββᾶς Ηίων ἐσιώπα· ὕστερον δὲ ἀναστὰς ἐξῆλθε, καὶ λα δὼν σάκκον, ἐπλήρωσε ψάμμου, καὶ ἐβάστασεν εἰς τὸν ὦμον αὐτοῦ· καὶ λαβὼν εἰς μαλάκιν μικρὸν τῆς ψάμμου, εβάστασεν ἔμπροσθεν. Επερωτηθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν Πατέρων, τί ἂν εἴη τοῦτο, λέγει· Οὗτος ὁ σάκ τας ὁ ἔχων τὴν πολλὴν ψάμμον τὰ ἐμά ἐστι πλημμε λήματα, ότι πολλά ἐστι· καὶ ἀφῆκα αὐτὰ ὀπίσω μου, τοῦ μὴ ποιῆσαι περὶ αὐτῶν καὶ κλαῦσαι· καὶ ἰδοὺ ταῦτα τὰ μικρὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου ἔμπροσθέν μου εἰ- σι, καὶ εἰς αὐτὰ ἀδολεσχῶ κρίνων αὐτόν. Οὐ χρὴ δὲ : μικρόν. “ κατά. σε ΔΙ. βαλών σε Αl. μαλάκιον. Ηρωτήθη γέρων· Τί έστι ξεν:- τεία; καὶ εἶπεν· Σιώπα· καὶ εἶπε· Οὐκ ἔχω πράγμα καὶ τοῦτο ποίει ἐν παντὶ καιρῷ καὶ τόπῳ καὶ πρά γματι· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀληθὴς ξενιτεία. 37% A es tantam obedientiam ? Ait mihi: Non est mea, senis est. Assumpsitque me, Veni, inquiens, vide obedientiam illius. Coxit itaque piscem, ac dedita opera vitiavit, apposuitque seni. Qui comedit, locn- tus nibil. Dixit ei: Bonus est, senex? Respondit : Optimus. Postea ei attulit modicum cibi scite pra- parati, dixitque : Corrupi hoc, senex. Respondit : Etiam, parumper corrupisti. Tunc ad me abbas Athre: Vidisti, obedientiam senis esse ? Et exivi ab iis, quæque videram, pro virili mea custodivi. Hac prolocutus est fratribus abbas Sisoes. Unus autem e nobis rogavit eum, ut faceret opus charitatis, ipse etiam aliquod verbum nobis proferret. Unde sic locutus est: Qui plurimum scientiæ obtinet, omnem perficit Scripturam. Rursus nostrum alius percontatus est: Quid est peregrinatio, Pater? Responsum dedit: Tace, et in omni loco, in queni adveneris, dicito: Nihil habeo negotii; atque hæc est peregrinatio. B C De abbate Pior. ram navasset, commonefecit de accipienda mer - cede : atque illo differente, rediit in monasterium. Rursus tempore advocante, messuit apud eumdem, et alacriter in opus incubuit, cumque is nibil præ- beret, reversus est in monasterium suum. Tertio pariter completo anno, solitum opus postquam. perfecit, recessit, cum nihil accepisset. At Domi- nus prosperavit domum hominis. Unde afferens mercedem per monasteria circuibat, quærendo sanctum. Quo vix invento, procidit ad pedes ejus, mercedem solvit, dixitque : Mihi Dominus largi- tus est. Ille vero mandavit ut traderet presbytero in ecclesia. interrogaute quodam quare sic manducaret : Nolo, inquit, tanquam opere cibo uti, sed tanquam ope- ris corollario. Ad alium vero eadem de re percon- tantem, respondit : Ut ne quidem in comedendo corpoream voluptatem sentiat anima nea. ob fratrem qui peccaverat : et loquebantur Patres : abbas autem Pior tacebat; postea vero surgens D egressus est, sumpsit saccum, arena implevit, portabatque super humerum suum : mittens quo- que in sportellam parum arenæ, gerebat ante se. Interrogatus autem a Patribus, quid boc esset, dixit Saccus iste qui continet arenam multamı, mea sunt peccata, quoniam multa sunt, et dimisi ea a tergo meo, ne doleam de illis ac plorem; en vero parva hæc fratris mei, ante me sunt, atque in iis me exerceo, judicans eum. Non oportet porro * Al. inser. Al. inser. in mis. Regio : Socrates 1v, 23. 1. Beatus Pior ubi apud aliquem in messe ope· 2. (15) Abbas Pior ambulando comedebat. Et 3. (14) Factus est aliquando conventus in Sceti 112) Τί ἐστι ξενιτεία. Sic effertur Apophthegma (15) Vit. Patr. ιν, 54 ; Joan. Geon. Parad. 50 ; (14) Vit. Patr. ix, 9; Joan. Geom. Parad. 66.

APOPHTHEGMATA PATRUM. τὸ ὀψάριον. Εἶπον δὲ τῷ ἀ66ῷ ᾿Αθρέ· Ποῦ εδρες την ὑπακοὴν ταύτην ; Και είπέ μοι· Οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ γέροντός ἐστι. Καὶ ἔλαβέ με λέγων· Δεύρο, βλέπε τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. Καὶ ἤφησε τὸ ὀψάριον, καὶ ἠφά- μπεν αὐτὸ θέλων, καὶ παρέθηκε τῷ γέροντι. Καὶ έφαγε μηδὲν λαλήσας. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· Καλόν ἐστι, γέρον; Καὶ ἀπεκρίθη· Καλόν ἐστι πάνυ. Μετὰ ταῦτα ἤνεγκεν αὐτῷ μικρὸν καλὸν σφόδρα, καὶ εἶπεν· Ηφά. ν:τα αὐτό, γέρον. Καὶ ἀπεκρίθη, λέγων· Ναί, ἠφάνι- σας αὐτὸ μικρόν. Καὶ εἶπέ μοι ὁ ἀββᾶς ᾿Αθρέ· Εἶδες ὅτι ἡ ὑπακοὴ τοῦ γέροντός ἐστι; Καὶ ἐξῆλθον ἀπ' αὐτ τῶν, καὶ εἴ τι εἶδον, ἐποίησαι τὴν δύναμιν μου φυλά ξε. Ταῦτα εἶπε τοῖς ἀδελφοῖς ὁ ἀββᾶς Σισόης. Εἷς δὲ ἐξ ξμῶν παρεκάλεσεν αὐτὸν, λέγων· Ποίησον ἀγάπην, εἰπὶ ἡμῖν καὶ αὐτὸς ἕνα λόγον. Καὶ εἶπεν· Ο κατ- ἔχων τὸ ἀψήφιστον ἐν γνώσει, ἐπιτελεῖ πᾶσαν τὴν Γραφήν. Πάλιν ἕτερος ἐξ ἡμῶν εἶπεν αὐτῷ· Τί ἐστι ξεκτεία (19), Πάτερ ; Καὶ εἶπε· Σιώπα, καὶ εἰπέ· Οὐκ ἔχω πράγμα, ἐν παντὶ τόπῳ ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ξενιτεία. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πίωρ. Β α. Ο μακάριος Πίωρ εργασάμενος εἰς τὸ θέρος παρά τινι, ὑπεμίμνησκε λαβεῖν τὸν μισθόν· τοῦ δὲ ὑπερθεμένου, εἰς τὴν μονὴν ἐπανῆλθε. Πάλιν τοῦ και ροῦ καλέσαντος, θερίσας παρ' αὐτῷ, καὶ μετὰ προθυ μίας εργασάμενος, οὐδὲν ἐκείνου παρασχόντος, ἐπε ενῆλθεν εἰς τὴν μονὴν αὐτοῦ. Τοῦ δὲ τρίτου συμ- πληρωθέντος έτους, τὴν συνήθη έργασίαν τελέσας ὁ τέρων, ἀνεχώρησε μηδὲν εἰληφώς. Καὶ τοῦ Κυρίου ἐεάσαντος τὸν ἐκείνου οἶκον, ἐπιφερόμενος τὸν μι- σθόν, εἰς τὰ μοναστήρια περιήγε ζητῶν τὸν ἅγιον, Καὶ μόλις εὑρὼν αὐτὸν, προσέπεσε τοῖς ποσὶν αὐτ τοῦ· καὶ ἀποδιδοὺς ἔφασκεν, ὅτι Ἐμοὶ ὁ Κύριος ἀπὸ έδωκεν. Ὁ δὲ ἐπέτρεψεν αὐτῷ παρασχεῖν αὐτὰ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῷ πρεσβυτέρῳ. β. ῾Ο ἀββᾶς Πίωρ περιπατῶν ἤσθιε. Πυθομένου ἐκ τινος, Διατί οὕτως ἐσθίεις; Οὗ βούλομαι, ἔφη, ὡς ἔργῳ τῷ βρώματι χρήσασθαι, ἀλλ' ὡς παρέργω. Πρὸς ἕτερον δὲ περὶ τούτου ἐρωτήσαντα ἀπεκρίνατο· Ινα μηδὲ ἐν τῷ ἐσθίειν, φησίν, ἡδονῆς σωματικῆς αἰσθά τῆται ἡ ψυχή μου. γ. Εγένετο ποτε συνέδριον ἐν Σκήτει περὶ σφα- λέντος ἀδελφοῦ· καὶ ἐλάλουν οἱ Πατέρες· ὁ δὲ ἀββᾶς Ηίων ἐσιώπα· ὕστερον δὲ ἀναστὰς ἐξῆλθε, καὶ λα δὼν σάκκον, ἐπλήρωσε ψάμμου, καὶ ἐβάστασεν εἰς τὸν ὦμον αὐτοῦ· καὶ λαβὼν εἰς μαλάκιν μικρὸν τῆς ψάμμου, εβάστασεν ἔμπροσθεν. Επερωτηθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν Πατέρων, τί ἂν εἴη τοῦτο, λέγει· Οὗτος ὁ σάκ τας ὁ ἔχων τὴν πολλὴν ψάμμον τὰ ἐμά ἐστι πλημμε λήματα, ότι πολλά ἐστι· καὶ ἀφῆκα αὐτὰ ὀπίσω μου, τοῦ μὴ ποιῆσαι περὶ αὐτῶν καὶ κλαῦσαι· καὶ ἰδοὺ ταῦτα τὰ μικρὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου ἔμπροσθέν μου εἰ- σι, καὶ εἰς αὐτὰ ἀδολεσχῶ κρίνων αὐτόν. Οὐ χρὴ δὲ : μικρόν. “ κατά. σε ΔΙ. βαλών σε Αl. μαλάκιον. Ηρωτήθη γέρων· Τί έστι ξεν:- τεία; καὶ εἶπεν· Σιώπα· καὶ εἶπε· Οὐκ ἔχω πράγμα καὶ τοῦτο ποίει ἐν παντὶ καιρῷ καὶ τόπῳ καὶ πρά γματι· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀληθὴς ξενιτεία. 37% A es tantam obedientiam ? Ait mihi: Non est mea, senis est. Assumpsitque me, Veni, inquiens, vide obedientiam illius. Coxit itaque piscem, ac dedita opera vitiavit, apposuitque seni. Qui comedit, locn- tus nibil. Dixit ei: Bonus est, senex? Respondit : Optimus. Postea ei attulit modicum cibi scite pra- parati, dixitque : Corrupi hoc, senex. Respondit : Etiam, parumper corrupisti. Tunc ad me abbas Athre: Vidisti, obedientiam senis esse ? Et exivi ab iis, quæque videram, pro virili mea custodivi. Hac prolocutus est fratribus abbas Sisoes. Unus autem e nobis rogavit eum, ut faceret opus charitatis, ipse etiam aliquod verbum nobis proferret. Unde sic locutus est: Qui plurimum scientiæ obtinet, omnem perficit Scripturam. Rursus nostrum alius percontatus est: Quid est peregrinatio, Pater? Responsum dedit: Tace, et in omni loco, in queni adveneris, dicito: Nihil habeo negotii; atque hæc est peregrinatio. B C De abbate Pior. ram navasset, commonefecit de accipienda mer - cede : atque illo differente, rediit in monasterium. Rursus tempore advocante, messuit apud eumdem, et alacriter in opus incubuit, cumque is nibil præ- beret, reversus est in monasterium suum. Tertio pariter completo anno, solitum opus postquam. perfecit, recessit, cum nihil accepisset. At Domi- nus prosperavit domum hominis. Unde afferens mercedem per monasteria circuibat, quærendo sanctum. Quo vix invento, procidit ad pedes ejus, mercedem solvit, dixitque : Mihi Dominus largi- tus est. Ille vero mandavit ut traderet presbytero in ecclesia. interrogaute quodam quare sic manducaret : Nolo, inquit, tanquam opere cibo uti, sed tanquam ope- ris corollario. Ad alium vero eadem de re percon- tantem, respondit : Ut ne quidem in comedendo corpoream voluptatem sentiat anima nea. ob fratrem qui peccaverat : et loquebantur Patres : abbas autem Pior tacebat; postea vero surgens D egressus est, sumpsit saccum, arena implevit, portabatque super humerum suum : mittens quo- que in sportellam parum arenæ, gerebat ante se. Interrogatus autem a Patribus, quid boc esset, dixit Saccus iste qui continet arenam multamı, mea sunt peccata, quoniam multa sunt, et dimisi ea a tergo meo, ne doleam de illis ac plorem; en vero parva hæc fratris mei, ante me sunt, atque in iis me exerceo, judicans eum. Non oportet porro * Al. inser. Al. inser. in mis. Regio : Socrates 1v, 23. 1. Beatus Pior ubi apud aliquem in messe ope· 2. (15) Abbas Pior ambulando comedebat. Et 3. (14) Factus est aliquando conventus in Sceti 112) Τί ἐστι ξενιτεία. Sic effertur Apophthegma (15) Vit. Patr. ιν, 54 ; Joan. Geon. Parad. 50 ; (14) Vit. Patr. ix, 9; Joan. Geom. Parad. 66.

Α οὕτως ποιεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἐμὰ ἔμπροσθέν μου Β ἐνεγκεῖν, καὶ αὐτῶν φροντίσαι, καὶ παρακαλεῖν τὸν Θεόν συγχωρῆσαί μοι. Καὶ ἀναστάντες οἱ Πατέρες εἶπον· Οντως αὕτη ἐστὶν ἡ ὁδὸς τῆς σωτηρίας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιτυρίωνος. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Πιτυρίων ὁ μαθητής τοῦ ἀββα Αντωνίου, ὅτι ὁ βουλόμενος ἀπελαύνειν δαίμονας πρότερον τὰ πάθη δουλώσεται· οπου γὰρ ἂν πάθους περιγένηταί τις, τούτου καὶ τὸν δαίμονα ἀπελαύνει. Επεται, φησί, δαίμων τῇ ὀργῇ· ἐὰν τῆς ὀργῆς κρα τήσῃς, ἀπελήλαται ταύτης ὁ δαίμων. Ομοίως καὶ περὶ ἑκάστου πάθους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιστάμωνος. Ἠρώτησέ τις ἀδελφὸς τὸν ἀββάν Πιστάμωνα, λέ γων· Τί ποιήσω, ὅτι θλίβομαι εἰς τὸ πωλῆσαι τὸ ἐρ- γόχειρόν μου ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων, εἶπεν, ὅτι Καὶ ὁ ἀββᾶς Σισόης καὶ οἱ λοιποὶ ἐπώλουν τὸ ἐργό χειρον αὐτῶν· τοῦτο οὐκ ἔστι βλάβος· ἀλλ' ὅταν πως λῇς, εἰπὲ ἅπαξ τὴν τιμὴν τοῦ σκεύους· λοιπὸν ἐὰν θέλῃς μικρὸν ἀφῆσαι τῆς τιμῆς, ἐν σοὶ ἐστιν. Οὕτω ἂν εὑρήσεις ἀνάπαυσιν. Πάλιν εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός Ἐὰν ἔχω τὴν χρείαν μου ὅθεν δήποτε, θέλεις ἵνα φροντίσω ἐργόχειρον ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Ἐὰν ἔχῃς ὅσον δήποτε, μὴ καταλείψῃς τὸ ἐργόχει ρόν σου· ὅσον δύνασαι ποίησον, μόνον μὴ μετὰ ταρα χῆς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πέτρου τοῦ Πιονίτου. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Πέτρου τοῦ Πιονίτου εἰς τὰ Κελλία, ὅτι οἶνον οὐκ ἔπινεν. Ὅτε οὖν ἐγήρα σεν, ἐποίουν οἱ ἀδελφοὶ μικρὸν συγκεραστον, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ δέξασθαι. Καὶ ἔλεγε· Θαρσείτέ μοι, ὅτι ὡς κονδίον αὐτὸ ἔχω. Καὶ ἔκρινεν ἑαυτὸν εἰς τὸ συγκεραστόν β'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Πέτρῳ τῷ τοῦ ἀ663 Λωτ, ὅτι Οταν εἰμὶ ἐν τῷ κελλίῳ μου, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν ἡ ψυχή μου· ἐὰν δὲ ἀδελφὸς παραβάλῃ μοι, καὶ τοὺς λόγους τῶν ἔξω εἴπῃ μοι, ταράσσεται ἡ ψυχή μου. Λέγει ὁ ἀββᾶς Πέτρος, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Λώτο Τὸ κλειδίον σου ἀνοίγει τὴν θύραν μου. Λέγει ὁ ἀδελ φὸς τῷ γέροντι· Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο ; Λέγει ὁ γέ ρων· Ἐάν τίς σοι παραβάλῃ, λέγεις αὐτῷ· Πῶς ἔχεις ; Πόθεν ἦλθες ; Πῶς ἔχουσιν οἱ ἀδελφοί; Προσ ελάβοντό σε, ἢ ου ; Καὶ τότε ἀνοίγεις τὴν θύραν τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ ἀκούεις ἃ οὐ θέλεις. Λέγει αὐτῷ· Ο- τως ἔχει. Τί οὖν ποιήσει ἄνθρωπος, ἐὰν ἔλθῃ πρὸς αὐτὸν ἀδελφός; Λέγει ὁ γέρων· Το πένθος ὅλον διο δαχή ἐστιν (19)· ὅπου δὲ οὐκ ἔστι πένθος, οὐ δυνατὸν φυλάξασθαι. Λέγει ὁ ἀδελφός· "Οταν ἐν τῷ κελλίῳ ὦ, μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι τὸ πένθος· ἐὰν δὲ ἔλθῃ τις πρὸς μὲ ἢ ἐξέλθω ἐκ τοῦ κελλίου, οὐχ εὑρίσκω αὐτό. Λέγει ὁ γέρων· Οὐδέπω σοι ὑπετάγη, ἀλλ' ὡς ἐν χρήσει ἐστί. Γέγραπται γὰρ ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ῞Οταν κτήσῃ παι- “ Α1. ἀκούσαντες. Μ' συγκερασμόν. " ΑΙ. τὸν συγκερασμόν. APPENDIX AD PALLADIUM. ita facere, sed potius mea ante me gestare, ac de ipsis curare, necnon Deum precari ut mihi igno· seat. Tunc surgentes Patres, dixerunt : Vere bac est via salutis. De abbate Pilgrione. tonii, quod qui vult expellere dæmones, prius animi morbos subjiciet. Quodcunque enim vitium superaverit quis, hujus et dæmonem expellit. Iræ, inquit, adjunctus est dæmon: si iram coercueris, ejectus est illius dæmon. Similiter de singulis aliis perturbationibus. De abbate Pistamone. monem : Quid agam, quia angustiis urgeor in ven- dendo opere manuum mearum? Respondit senex : Etiam abbas Sisoes et reliqui vendebant quæ ipsi confecerant. In hoc noxia non est. Sed cum ven- dis, semel profer vasis pretium ; deinde si volueris aliquid pretii minuere, in tua potestate est. Ita sane invenies requiem. lterum rogavit frater: Si habuero undecunque, quod nihi sufficiat, sua- desne ut de labore manuum mihi curæ sit? Excepit senex Quantumvis habeas, ne dereliqueris opus tuum : pro viribus fac; duntaxat absque contur- batione. De abbate Petro Pionita. lis, quod vinum non biberet. Postquam ergo senuit, C fratres miscebant parum vini cum aqua, rogabantque ut eum sumeret. Ille dicebat : Credite mihi, velut conditum duco. Atque judicavit se in vino diluto. Lot discipulo: Quando sum in cella, mea anima cum pace agit; si autem ad me accesserit frater, et protulerit sermones de externis rebus, turbatur anima mea. Et abbas Petrus retulit ei dictum hoc abbatis Lot: Clavis tua aperit januam meam. Ait seni frater : Quid sibi vult hæc vox? Respondit se- nex : Si quis venerit ad te, dicis ei: Quomodo tibi est? Unde venis? Quomodo habent fratres ? Susceperunt te, vel non? Et tunc aperis ostium fratris, atque audis quæ non placent. Dicit ei : Ita est. Quid ergo faciet homo, cum frater convenerit eum? Senex excepit : Luctus omnino doctrina est : ubi vero non est luctus, fieri non potest uti cavea- mus. Tum frater : Cum, inquit, in cella mea fuero, mecum est luctus; sed si aliquis me adierit, aut si exiero e cella, luctum non invenio. Tum senex : Nondum tibi mancipio est, sed veluti usu. Scri- ptum enim est in lege: Quando acquisieris servum D Al. tio Pelagii, In luctu omnino doctrina est. At Marti- nus Dumiensis, quia öλwy scriptum invenerat, red- didit, Omnium doctrina luctus est. (15) Dixit abbas Pityrio discipulus abbatis An- (16) Interrogavit quidam frater abbatem Pista- 1. (17) Dicebant de abbate Petro Pionita in Cel- 2. (18) Frater dixit abbali Peltro, illi abbatis (15) Vit. Patr. 11, 13; Joan. Geom. Parad. 17. (16) Vit. Patr. vi, 14. (17) Vit. Patr. 1, 35. (18) Vit. Patr. xi, 26. (19) Το πένθος ὅλον διδαχή ἐστιν. Interpreta-

Α οὕτως ποιεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἐμὰ ἔμπροσθέν μου Β ἐνεγκεῖν, καὶ αὐτῶν φροντίσαι, καὶ παρακαλεῖν τὸν Θεόν συγχωρῆσαί μοι. Καὶ ἀναστάντες οἱ Πατέρες εἶπον· Οντως αὕτη ἐστὶν ἡ ὁδὸς τῆς σωτηρίας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιτυρίωνος. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Πιτυρίων ὁ μαθητής τοῦ ἀββα Αντωνίου, ὅτι ὁ βουλόμενος ἀπελαύνειν δαίμονας πρότερον τὰ πάθη δουλώσεται· οπου γὰρ ἂν πάθους περιγένηταί τις, τούτου καὶ τὸν δαίμονα ἀπελαύνει. Επεται, φησί, δαίμων τῇ ὀργῇ· ἐὰν τῆς ὀργῆς κρα τήσῃς, ἀπελήλαται ταύτης ὁ δαίμων. Ομοίως καὶ περὶ ἑκάστου πάθους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιστάμωνος. Ἠρώτησέ τις ἀδελφὸς τὸν ἀββάν Πιστάμωνα, λέ γων· Τί ποιήσω, ὅτι θλίβομαι εἰς τὸ πωλῆσαι τὸ ἐρ- γόχειρόν μου ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων, εἶπεν, ὅτι Καὶ ὁ ἀββᾶς Σισόης καὶ οἱ λοιποὶ ἐπώλουν τὸ ἐργό χειρον αὐτῶν· τοῦτο οὐκ ἔστι βλάβος· ἀλλ' ὅταν πως λῇς, εἰπὲ ἅπαξ τὴν τιμὴν τοῦ σκεύους· λοιπὸν ἐὰν θέλῃς μικρὸν ἀφῆσαι τῆς τιμῆς, ἐν σοὶ ἐστιν. Οὕτω ἂν εὑρήσεις ἀνάπαυσιν. Πάλιν εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός Ἐὰν ἔχω τὴν χρείαν μου ὅθεν δήποτε, θέλεις ἵνα φροντίσω ἐργόχειρον ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Ἐὰν ἔχῃς ὅσον δήποτε, μὴ καταλείψῃς τὸ ἐργόχει ρόν σου· ὅσον δύνασαι ποίησον, μόνον μὴ μετὰ ταρα χῆς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πέτρου τοῦ Πιονίτου. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Πέτρου τοῦ Πιονίτου εἰς τὰ Κελλία, ὅτι οἶνον οὐκ ἔπινεν. Ὅτε οὖν ἐγήρα σεν, ἐποίουν οἱ ἀδελφοὶ μικρὸν συγκεραστον, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ δέξασθαι. Καὶ ἔλεγε· Θαρσείτέ μοι, ὅτι ὡς κονδίον αὐτὸ ἔχω. Καὶ ἔκρινεν ἑαυτὸν εἰς τὸ συγκεραστόν β'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Πέτρῳ τῷ τοῦ ἀ663 Λωτ, ὅτι Οταν εἰμὶ ἐν τῷ κελλίῳ μου, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν ἡ ψυχή μου· ἐὰν δὲ ἀδελφὸς παραβάλῃ μοι, καὶ τοὺς λόγους τῶν ἔξω εἴπῃ μοι, ταράσσεται ἡ ψυχή μου. Λέγει ὁ ἀββᾶς Πέτρος, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Λώτο Τὸ κλειδίον σου ἀνοίγει τὴν θύραν μου. Λέγει ὁ ἀδελ φὸς τῷ γέροντι· Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο ; Λέγει ὁ γέ ρων· Ἐάν τίς σοι παραβάλῃ, λέγεις αὐτῷ· Πῶς ἔχεις ; Πόθεν ἦλθες ; Πῶς ἔχουσιν οἱ ἀδελφοί; Προσ ελάβοντό σε, ἢ ου ; Καὶ τότε ἀνοίγεις τὴν θύραν τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ ἀκούεις ἃ οὐ θέλεις. Λέγει αὐτῷ· Ο- τως ἔχει. Τί οὖν ποιήσει ἄνθρωπος, ἐὰν ἔλθῃ πρὸς αὐτὸν ἀδελφός; Λέγει ὁ γέρων· Το πένθος ὅλον διο δαχή ἐστιν (19)· ὅπου δὲ οὐκ ἔστι πένθος, οὐ δυνατὸν φυλάξασθαι. Λέγει ὁ ἀδελφός· "Οταν ἐν τῷ κελλίῳ ὦ, μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι τὸ πένθος· ἐὰν δὲ ἔλθῃ τις πρὸς μὲ ἢ ἐξέλθω ἐκ τοῦ κελλίου, οὐχ εὑρίσκω αὐτό. Λέγει ὁ γέρων· Οὐδέπω σοι ὑπετάγη, ἀλλ' ὡς ἐν χρήσει ἐστί. Γέγραπται γὰρ ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ῞Οταν κτήσῃ παι- “ Α1. ἀκούσαντες. Μ' συγκερασμόν. " ΑΙ. τὸν συγκερασμόν. APPENDIX AD PALLADIUM. ita facere, sed potius mea ante me gestare, ac de ipsis curare, necnon Deum precari ut mihi igno· seat. Tunc surgentes Patres, dixerunt : Vere bac est via salutis. De abbate Pilgrione. tonii, quod qui vult expellere dæmones, prius animi morbos subjiciet. Quodcunque enim vitium superaverit quis, hujus et dæmonem expellit. Iræ, inquit, adjunctus est dæmon: si iram coercueris, ejectus est illius dæmon. Similiter de singulis aliis perturbationibus. De abbate Pistamone. monem : Quid agam, quia angustiis urgeor in ven- dendo opere manuum mearum? Respondit senex : Etiam abbas Sisoes et reliqui vendebant quæ ipsi confecerant. In hoc noxia non est. Sed cum ven- dis, semel profer vasis pretium ; deinde si volueris aliquid pretii minuere, in tua potestate est. Ita sane invenies requiem. lterum rogavit frater: Si habuero undecunque, quod nihi sufficiat, sua- desne ut de labore manuum mihi curæ sit? Excepit senex Quantumvis habeas, ne dereliqueris opus tuum : pro viribus fac; duntaxat absque contur- batione. De abbate Petro Pionita. lis, quod vinum non biberet. Postquam ergo senuit, C fratres miscebant parum vini cum aqua, rogabantque ut eum sumeret. Ille dicebat : Credite mihi, velut conditum duco. Atque judicavit se in vino diluto. Lot discipulo: Quando sum in cella, mea anima cum pace agit; si autem ad me accesserit frater, et protulerit sermones de externis rebus, turbatur anima mea. Et abbas Petrus retulit ei dictum hoc abbatis Lot: Clavis tua aperit januam meam. Ait seni frater : Quid sibi vult hæc vox? Respondit se- nex : Si quis venerit ad te, dicis ei: Quomodo tibi est? Unde venis? Quomodo habent fratres ? Susceperunt te, vel non? Et tunc aperis ostium fratris, atque audis quæ non placent. Dicit ei : Ita est. Quid ergo faciet homo, cum frater convenerit eum? Senex excepit : Luctus omnino doctrina est : ubi vero non est luctus, fieri non potest uti cavea- mus. Tum frater : Cum, inquit, in cella mea fuero, mecum est luctus; sed si aliquis me adierit, aut si exiero e cella, luctum non invenio. Tum senex : Nondum tibi mancipio est, sed veluti usu. Scri- ptum enim est in lege: Quando acquisieris servum D Al. tio Pelagii, In luctu omnino doctrina est. At Marti- nus Dumiensis, quia öλwy scriptum invenerat, red- didit, Omnium doctrina luctus est. (15) Dixit abbas Pityrio discipulus abbatis An- (16) Interrogavit quidam frater abbatem Pista- 1. (17) Dicebant de abbate Petro Pionita in Cel- 2. (18) Frater dixit abbali Peltro, illi abbatis (15) Vit. Patr. 11, 13; Joan. Geom. Parad. 17. (16) Vit. Patr. vi, 14. (17) Vit. Patr. 1, 35. (18) Vit. Patr. xi, 26. (19) Το πένθος ὅλον διδαχή ἐστιν. Interpreta-

Α οὕτως ποιεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἐμὰ ἔμπροσθέν μου Β ἐνεγκεῖν, καὶ αὐτῶν φροντίσαι, καὶ παρακαλεῖν τὸν Θεόν συγχωρῆσαί μοι. Καὶ ἀναστάντες οἱ Πατέρες εἶπον· Οντως αὕτη ἐστὶν ἡ ὁδὸς τῆς σωτηρίας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιτυρίωνος. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Πιτυρίων ὁ μαθητής τοῦ ἀββα Αντωνίου, ὅτι ὁ βουλόμενος ἀπελαύνειν δαίμονας πρότερον τὰ πάθη δουλώσεται· οπου γὰρ ἂν πάθους περιγένηταί τις, τούτου καὶ τὸν δαίμονα ἀπελαύνει. Επεται, φησί, δαίμων τῇ ὀργῇ· ἐὰν τῆς ὀργῆς κρα τήσῃς, ἀπελήλαται ταύτης ὁ δαίμων. Ομοίως καὶ περὶ ἑκάστου πάθους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιστάμωνος. Ἠρώτησέ τις ἀδελφὸς τὸν ἀββάν Πιστάμωνα, λέ γων· Τί ποιήσω, ὅτι θλίβομαι εἰς τὸ πωλῆσαι τὸ ἐρ- γόχειρόν μου ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων, εἶπεν, ὅτι Καὶ ὁ ἀββᾶς Σισόης καὶ οἱ λοιποὶ ἐπώλουν τὸ ἐργό χειρον αὐτῶν· τοῦτο οὐκ ἔστι βλάβος· ἀλλ' ὅταν πως λῇς, εἰπὲ ἅπαξ τὴν τιμὴν τοῦ σκεύους· λοιπὸν ἐὰν θέλῃς μικρὸν ἀφῆσαι τῆς τιμῆς, ἐν σοὶ ἐστιν. Οὕτω ἂν εὑρήσεις ἀνάπαυσιν. Πάλιν εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός Ἐὰν ἔχω τὴν χρείαν μου ὅθεν δήποτε, θέλεις ἵνα φροντίσω ἐργόχειρον ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Ἐὰν ἔχῃς ὅσον δήποτε, μὴ καταλείψῃς τὸ ἐργόχει ρόν σου· ὅσον δύνασαι ποίησον, μόνον μὴ μετὰ ταρα χῆς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πέτρου τοῦ Πιονίτου. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Πέτρου τοῦ Πιονίτου εἰς τὰ Κελλία, ὅτι οἶνον οὐκ ἔπινεν. Ὅτε οὖν ἐγήρα σεν, ἐποίουν οἱ ἀδελφοὶ μικρὸν συγκεραστον, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ δέξασθαι. Καὶ ἔλεγε· Θαρσείτέ μοι, ὅτι ὡς κονδίον αὐτὸ ἔχω. Καὶ ἔκρινεν ἑαυτὸν εἰς τὸ συγκεραστόν β'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Πέτρῳ τῷ τοῦ ἀ663 Λωτ, ὅτι Οταν εἰμὶ ἐν τῷ κελλίῳ μου, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν ἡ ψυχή μου· ἐὰν δὲ ἀδελφὸς παραβάλῃ μοι, καὶ τοὺς λόγους τῶν ἔξω εἴπῃ μοι, ταράσσεται ἡ ψυχή μου. Λέγει ὁ ἀββᾶς Πέτρος, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Λώτο Τὸ κλειδίον σου ἀνοίγει τὴν θύραν μου. Λέγει ὁ ἀδελ φὸς τῷ γέροντι· Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο ; Λέγει ὁ γέ ρων· Ἐάν τίς σοι παραβάλῃ, λέγεις αὐτῷ· Πῶς ἔχεις ; Πόθεν ἦλθες ; Πῶς ἔχουσιν οἱ ἀδελφοί; Προσ ελάβοντό σε, ἢ ου ; Καὶ τότε ἀνοίγεις τὴν θύραν τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ ἀκούεις ἃ οὐ θέλεις. Λέγει αὐτῷ· Ο- τως ἔχει. Τί οὖν ποιήσει ἄνθρωπος, ἐὰν ἔλθῃ πρὸς αὐτὸν ἀδελφός; Λέγει ὁ γέρων· Το πένθος ὅλον διο δαχή ἐστιν (19)· ὅπου δὲ οὐκ ἔστι πένθος, οὐ δυνατὸν φυλάξασθαι. Λέγει ὁ ἀδελφός· "Οταν ἐν τῷ κελλίῳ ὦ, μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι τὸ πένθος· ἐὰν δὲ ἔλθῃ τις πρὸς μὲ ἢ ἐξέλθω ἐκ τοῦ κελλίου, οὐχ εὑρίσκω αὐτό. Λέγει ὁ γέρων· Οὐδέπω σοι ὑπετάγη, ἀλλ' ὡς ἐν χρήσει ἐστί. Γέγραπται γὰρ ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ῞Οταν κτήσῃ παι- “ Α1. ἀκούσαντες. Μ' συγκερασμόν. " ΑΙ. τὸν συγκερασμόν. APPENDIX AD PALLADIUM. ita facere, sed potius mea ante me gestare, ac de ipsis curare, necnon Deum precari ut mihi igno· seat. Tunc surgentes Patres, dixerunt : Vere bac est via salutis. De abbate Pilgrione. tonii, quod qui vult expellere dæmones, prius animi morbos subjiciet. Quodcunque enim vitium superaverit quis, hujus et dæmonem expellit. Iræ, inquit, adjunctus est dæmon: si iram coercueris, ejectus est illius dæmon. Similiter de singulis aliis perturbationibus. De abbate Pistamone. monem : Quid agam, quia angustiis urgeor in ven- dendo opere manuum mearum? Respondit senex : Etiam abbas Sisoes et reliqui vendebant quæ ipsi confecerant. In hoc noxia non est. Sed cum ven- dis, semel profer vasis pretium ; deinde si volueris aliquid pretii minuere, in tua potestate est. Ita sane invenies requiem. lterum rogavit frater: Si habuero undecunque, quod nihi sufficiat, sua- desne ut de labore manuum mihi curæ sit? Excepit senex Quantumvis habeas, ne dereliqueris opus tuum : pro viribus fac; duntaxat absque contur- batione. De abbate Petro Pionita. lis, quod vinum non biberet. Postquam ergo senuit, C fratres miscebant parum vini cum aqua, rogabantque ut eum sumeret. Ille dicebat : Credite mihi, velut conditum duco. Atque judicavit se in vino diluto. Lot discipulo: Quando sum in cella, mea anima cum pace agit; si autem ad me accesserit frater, et protulerit sermones de externis rebus, turbatur anima mea. Et abbas Petrus retulit ei dictum hoc abbatis Lot: Clavis tua aperit januam meam. Ait seni frater : Quid sibi vult hæc vox? Respondit se- nex : Si quis venerit ad te, dicis ei: Quomodo tibi est? Unde venis? Quomodo habent fratres ? Susceperunt te, vel non? Et tunc aperis ostium fratris, atque audis quæ non placent. Dicit ei : Ita est. Quid ergo faciet homo, cum frater convenerit eum? Senex excepit : Luctus omnino doctrina est : ubi vero non est luctus, fieri non potest uti cavea- mus. Tum frater : Cum, inquit, in cella mea fuero, mecum est luctus; sed si aliquis me adierit, aut si exiero e cella, luctum non invenio. Tum senex : Nondum tibi mancipio est, sed veluti usu. Scri- ptum enim est in lege: Quando acquisieris servum D Al. tio Pelagii, In luctu omnino doctrina est. At Marti- nus Dumiensis, quia öλwy scriptum invenerat, red- didit, Omnium doctrina luctus est. (15) Dixit abbas Pityrio discipulus abbatis An- (16) Interrogavit quidam frater abbatem Pista- 1. (17) Dicebant de abbate Petro Pionita in Cel- 2. (18) Frater dixit abbali Peltro, illi abbatis (15) Vit. Patr. 11, 13; Joan. Geom. Parad. 17. (16) Vit. Patr. vi, 14. (17) Vit. Patr. 1, 35. (18) Vit. Patr. xi, 26. (19) Το πένθος ὅλον διδαχή ἐστιν. Interpreta-

Α οὕτως ποιεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἐμὰ ἔμπροσθέν μου Β ἐνεγκεῖν, καὶ αὐτῶν φροντίσαι, καὶ παρακαλεῖν τὸν Θεόν συγχωρῆσαί μοι. Καὶ ἀναστάντες οἱ Πατέρες εἶπον· Οντως αὕτη ἐστὶν ἡ ὁδὸς τῆς σωτηρίας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιτυρίωνος. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Πιτυρίων ὁ μαθητής τοῦ ἀββα Αντωνίου, ὅτι ὁ βουλόμενος ἀπελαύνειν δαίμονας πρότερον τὰ πάθη δουλώσεται· οπου γὰρ ἂν πάθους περιγένηταί τις, τούτου καὶ τὸν δαίμονα ἀπελαύνει. Επεται, φησί, δαίμων τῇ ὀργῇ· ἐὰν τῆς ὀργῆς κρα τήσῃς, ἀπελήλαται ταύτης ὁ δαίμων. Ομοίως καὶ περὶ ἑκάστου πάθους. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πιστάμωνος. Ἠρώτησέ τις ἀδελφὸς τὸν ἀββάν Πιστάμωνα, λέ γων· Τί ποιήσω, ὅτι θλίβομαι εἰς τὸ πωλῆσαι τὸ ἐρ- γόχειρόν μου ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων, εἶπεν, ὅτι Καὶ ὁ ἀββᾶς Σισόης καὶ οἱ λοιποὶ ἐπώλουν τὸ ἐργό χειρον αὐτῶν· τοῦτο οὐκ ἔστι βλάβος· ἀλλ' ὅταν πως λῇς, εἰπὲ ἅπαξ τὴν τιμὴν τοῦ σκεύους· λοιπὸν ἐὰν θέλῃς μικρὸν ἀφῆσαι τῆς τιμῆς, ἐν σοὶ ἐστιν. Οὕτω ἂν εὑρήσεις ἀνάπαυσιν. Πάλιν εἶπεν αὐτῷ ὁ ἀδελφός Ἐὰν ἔχω τὴν χρείαν μου ὅθεν δήποτε, θέλεις ἵνα φροντίσω ἐργόχειρον ; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ γέρων εἶπεν· Ἐὰν ἔχῃς ὅσον δήποτε, μὴ καταλείψῃς τὸ ἐργόχει ρόν σου· ὅσον δύνασαι ποίησον, μόνον μὴ μετὰ ταρα χῆς. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πέτρου τοῦ Πιονίτου. α'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ663 Πέτρου τοῦ Πιονίτου εἰς τὰ Κελλία, ὅτι οἶνον οὐκ ἔπινεν. Ὅτε οὖν ἐγήρα σεν, ἐποίουν οἱ ἀδελφοὶ μικρὸν συγκεραστον, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ δέξασθαι. Καὶ ἔλεγε· Θαρσείτέ μοι, ὅτι ὡς κονδίον αὐτὸ ἔχω. Καὶ ἔκρινεν ἑαυτὸν εἰς τὸ συγκεραστόν β'. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ66ᾷ Πέτρῳ τῷ τοῦ ἀ663 Λωτ, ὅτι Οταν εἰμὶ ἐν τῷ κελλίῳ μου, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν ἡ ψυχή μου· ἐὰν δὲ ἀδελφὸς παραβάλῃ μοι, καὶ τοὺς λόγους τῶν ἔξω εἴπῃ μοι, ταράσσεται ἡ ψυχή μου. Λέγει ὁ ἀββᾶς Πέτρος, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Λώτο Τὸ κλειδίον σου ἀνοίγει τὴν θύραν μου. Λέγει ὁ ἀδελ φὸς τῷ γέροντι· Τί ἐστι τὸ ῥῆμα τοῦτο ; Λέγει ὁ γέ ρων· Ἐάν τίς σοι παραβάλῃ, λέγεις αὐτῷ· Πῶς ἔχεις ; Πόθεν ἦλθες ; Πῶς ἔχουσιν οἱ ἀδελφοί; Προσ ελάβοντό σε, ἢ ου ; Καὶ τότε ἀνοίγεις τὴν θύραν τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ ἀκούεις ἃ οὐ θέλεις. Λέγει αὐτῷ· Ο- τως ἔχει. Τί οὖν ποιήσει ἄνθρωπος, ἐὰν ἔλθῃ πρὸς αὐτὸν ἀδελφός; Λέγει ὁ γέρων· Το πένθος ὅλον διο δαχή ἐστιν (19)· ὅπου δὲ οὐκ ἔστι πένθος, οὐ δυνατὸν φυλάξασθαι. Λέγει ὁ ἀδελφός· "Οταν ἐν τῷ κελλίῳ ὦ, μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι τὸ πένθος· ἐὰν δὲ ἔλθῃ τις πρὸς μὲ ἢ ἐξέλθω ἐκ τοῦ κελλίου, οὐχ εὑρίσκω αὐτό. Λέγει ὁ γέρων· Οὐδέπω σοι ὑπετάγη, ἀλλ' ὡς ἐν χρήσει ἐστί. Γέγραπται γὰρ ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ῞Οταν κτήσῃ παι- “ Α1. ἀκούσαντες. Μ' συγκερασμόν. " ΑΙ. τὸν συγκερασμόν. APPENDIX AD PALLADIUM. ita facere, sed potius mea ante me gestare, ac de ipsis curare, necnon Deum precari ut mihi igno· seat. Tunc surgentes Patres, dixerunt : Vere bac est via salutis. De abbate Pilgrione. tonii, quod qui vult expellere dæmones, prius animi morbos subjiciet. Quodcunque enim vitium superaverit quis, hujus et dæmonem expellit. Iræ, inquit, adjunctus est dæmon: si iram coercueris, ejectus est illius dæmon. Similiter de singulis aliis perturbationibus. De abbate Pistamone. monem : Quid agam, quia angustiis urgeor in ven- dendo opere manuum mearum? Respondit senex : Etiam abbas Sisoes et reliqui vendebant quæ ipsi confecerant. In hoc noxia non est. Sed cum ven- dis, semel profer vasis pretium ; deinde si volueris aliquid pretii minuere, in tua potestate est. Ita sane invenies requiem. lterum rogavit frater: Si habuero undecunque, quod nihi sufficiat, sua- desne ut de labore manuum mihi curæ sit? Excepit senex Quantumvis habeas, ne dereliqueris opus tuum : pro viribus fac; duntaxat absque contur- batione. De abbate Petro Pionita. lis, quod vinum non biberet. Postquam ergo senuit, C fratres miscebant parum vini cum aqua, rogabantque ut eum sumeret. Ille dicebat : Credite mihi, velut conditum duco. Atque judicavit se in vino diluto. Lot discipulo: Quando sum in cella, mea anima cum pace agit; si autem ad me accesserit frater, et protulerit sermones de externis rebus, turbatur anima mea. Et abbas Petrus retulit ei dictum hoc abbatis Lot: Clavis tua aperit januam meam. Ait seni frater : Quid sibi vult hæc vox? Respondit se- nex : Si quis venerit ad te, dicis ei: Quomodo tibi est? Unde venis? Quomodo habent fratres ? Susceperunt te, vel non? Et tunc aperis ostium fratris, atque audis quæ non placent. Dicit ei : Ita est. Quid ergo faciet homo, cum frater convenerit eum? Senex excepit : Luctus omnino doctrina est : ubi vero non est luctus, fieri non potest uti cavea- mus. Tum frater : Cum, inquit, in cella mea fuero, mecum est luctus; sed si aliquis me adierit, aut si exiero e cella, luctum non invenio. Tum senex : Nondum tibi mancipio est, sed veluti usu. Scri- ptum enim est in lege: Quando acquisieris servum D Al. tio Pelagii, In luctu omnino doctrina est. At Marti- nus Dumiensis, quia öλwy scriptum invenerat, red- didit, Omnium doctrina luctus est. (15) Dixit abbas Pityrio discipulus abbatis An- (16) Interrogavit quidam frater abbatem Pista- 1. (17) Dicebant de abbate Petro Pionita in Cel- 2. (18) Frater dixit abbali Peltro, illi abbatis (15) Vit. Patr. 11, 13; Joan. Geom. Parad. 17. (16) Vit. Patr. vi, 14. (17) Vit. Patr. 1, 35. (18) Vit. Patr. xi, 26. (19) Το πένθος ὅλον διδαχή ἐστιν. Interpreta-

Α Λέγει ὁ ἀρχιληστής· Πιστεύω τῷ Θεῷ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 6ο ΔΙ. κολλήγιον. & Αl. Θεόν. το Α1. σπυρίδα. τοὺς σκορπίους. νῦν οὐ μὴ κακοποιήσω τινά. Καὶ ἑκέρδησεν ὁ γέρων ὅλον τὸν κολήγιον 85, ἀφεὶς τὸ θέλημα αὐτοῦ διὰ τὸν Κύριον. γ. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παν φνούτιος· Εἰς πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς τῶν γε- ρόντων, δὶς τὸν μήνα παρέβαλον αὐτοῖς, ἔχων ἀπ' αὐτῶν τὸ διάστημα μίλια δώδεκα, καὶ πάντα λογισμόν ἔλεγον αὐτοῖς, καὶ οὐδέν μοι ἕτερον ἔλεγον, ἢ τοῦτο, ὅτι Εἰς ὃν ἂν τόπον ἀπέλθης, μὴ μετρεῖς ἑαυτὸν, καὶ ἔσῃ ἀναπαυόμενος. δ'. Ην τις ἀδελφὸς εἰς Σκῆτιν μετὰ τοῦ ἀ66. Πα- φνουτίου, καὶ ἐπολεμεῖτο εἰς πορνείαν, καὶ ἔλεγεν Ἐὰν λάβω δέκα γυναῖκας, οὐ πληρῶ τὴν ἐπιθυμίαν μου. Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει λέγων· Μή, τέκνον πό λεμός ἐστι τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἐπείσθη· ἀλλὰ ἀπῆλθεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἔλαβε γυναῖκα. Μετὰ δὲ χρόνον ἐγένετο ἀναβῆναι τὸν γέροντα εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἀπαντῆσαι αὐτὸν βαστάζοντα σπυρίδια το Αστρά κων· ὁ δὲ γέρων οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν· ἀλλ' αὐτὸς λέγει αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι ὁ δεῖνα ὁ μαθητής σου. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ γέρων ἐν τῇ ἀτιμίᾳ ἐκείνῃ, ἔκλαυσε, καὶ εἶπε· Πῶς ἀφῆκας τὴν τιμὴν ἐκείνην, καὶ ἦλθες εἰς τὴν ἀτιμίαν ταύτην ; πλὴν ἔλαβες τὰς δέκα γυναί κας; Καὶ στενάξας εἶπε· Φύσει μίαν ἔλαβον, καὶ τα λαιπωρῶ πῶς αὐτὴν χορτάτω ἄρτον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Δεῦρο πάλιν μεθ᾿ ἡμῶν. Καὶ εἶπεν· Ενι μετάνοια, ἀββᾶ; Ὁ δὲ εἶπεν· Ενι. Καὶ καταλείψας πάντα, ἠκολούθησεν αὐτόν· καὶ εἰσελθὼν εἰς Σκῆτιν, ἀπὸ τῆς πείρας γέγονε δόκιμος μοναχός. ε'. Ἀδελφῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ καθημένῳ τῆς Θηβαΐδος, ἦλθεν αὐτῷ λογισμός, λέγων· Τί κάθῃ ἄκαρπος; ἀνάστα, ύπαγε εἰς κοινόβιον, καὶ ἐκεῖ ποιεῖς καρ πόν. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Παφνούτιον, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὸν λογισμόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Υπαγε, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ ποίει μίαν εὐχὴν πρωί, καὶ μίαν ἑσπέρας, καὶ μίαν τὴν νύκτα· καὶ ὅταν πεινᾷς, φάγε, καὶ ὅταν διψάς. πίε, καὶ ὅταν νυστάζης, κοιμῶ· καὶ μένε εἰς γῆν τ Έρημον· καὶ μὴ πεισθῇς αὐτῷ. Ἦλθε δὲ καὶ πρὸς τὸν ἀσσαν Ἰωάννην, καὶ ἀνήγγειλε τὰ ῥήματα τοῦ ἀ662 Παφνουτίου. Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Μὴ ποιή σῃς ὅλως εὐχὴν, μόνον κάθου εἰς τὸ κελλίον σου. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αρσένιον, καὶ ἀνεγε γειλεν αὐτῷ πάντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κρά τει ὡς οἱ Πατέρες σοι εἶπαν· πλεῖον γὰρ τούτων, οὐκ ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Καὶ πληροφορηθεὶς ἀπῆλθεν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περί τινος ἀββᾶ Παι λου, ὅτι ἦν ἐκ τῶν κάτω μερῶν σ' τῆς Αἰγύπτου, οἰκῶν δὲ ἐν Θηβαΐδι· ὅτι οὗτος ἐκράτει ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τοὺς κεράστας καὶ τοὺς ὄφεις, καὶ ἔσχιζεν αὐ τοὺς μέσους. Καὶ ἔβαλον αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, * Αl. τήν. * ΑΙ. ἐν τοῖς οι μέρεσι, τα καὶ $6 APPENDIX AD PALLADIUM. diaui et in hoc et in futuro sæculo. Dicit latronum primus: Confido in Deo, quod ab isto tempore ne- mini malum facturus sim. Et lueratus est senex totum latronum collegium, dimittendo propter Do minum voluntatem suan. panulium : Cunctis diebus vitæ senim, bis singu- lis mensibus adii eos, dissitus spatio duodecim miliarium, et quidquid cogitaveram aperiebaın eis, nec quidquam aliud respondebant, præter hoc : Ad quemcunque locum perrexeris, ne metiaris te; ac in quiete deges. dam frater, qui impugnabatur ad fornicationem, et dicebat : Quamvis decem uxores acceperu, non ex- plebo cupiditatem meam. Senex vero hortabatur his verbis : Nequaquam, fli; impugnatio est da- monuin. At ille noluit obteniperare, sed profectus est in Egyptum, ubi duxit uxorem. Post aliquod tempus contigit ut senex in Ægyptum ascenderet : illic offendit eum portantem sportulas testarum, nec agnovit, sed ipse ait seni: Ego sum ille di- scipulus tuus. Senex autem intuitus eum in illa dejectione, flevit dixitque Quomodo dimisisti honorem illum, et venisti ad dehonestamentum hoc? Verum accepistine decem uxores? Ille ingemi- scens, respondit: Sane unicam duxi, et arumiis conficior, quo pane illam pascam. Tunc ad eum senex : Revertere nobiscum. Excepit : Estne peni- tentiæ locus, abba? Est, inquit. Relictis ergo omni- bus secutus est eum ; et Scetim ingressus, ab ex- perimento evasit probus monachus. B C tem subiit ista cogitatio: Quid sedes infructuosus? Surge, abi ad monasterium, ibi fructum feres. Itaque surgens, venit ad abbatem Paphnutium, et declaravit ei cogitationem. Monuit senex : Redi, sede in cella tua; fac unam orationem mane, unam vesperi, unam noctu; cum esurieris, manduca ; cum silieris, bibe; cum somno tentatus fueris, dorini; ac remane in eremo; nee cogitationi illi obsequaris. Accessit etiam ad abbatem Joannem, renuntiavitque ei verba abbatis Paphnutii. Dicit abbas Joannes : Ne omnino orationem feceris ; duntaxat sede in cella tua. Tum surgens adiit ab- D batem Arsenium; cui cuncta denuntiavit. Ait illi senes : Tene, sicut Patres docuerunt te. Nihil enim amplius tibi possum dicere. Ille plene persuasus abscessit. De abbate Paulo. bale Paulo, quod esset ex inferioribus Ægypti partibus, habitaret vero in Thebaide; quodque manibus apprehenderet cerastas, scorpios, serpen- tes, mediosque diffinderet. Igitur fratres humili Al. ins, 3. Retulit abbas Pomen, dixisse abbatem Pa- 4. In Sceli degebat cum abbate Paphnutio qui- 5. Fratrem in solitudine Thebaidis commoran- (21) Narravit aliquis e Patribus de quodam ab- (21) Vit. Patr. n, 11,

Α Λέγει ὁ ἀρχιληστής· Πιστεύω τῷ Θεῷ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 6ο ΔΙ. κολλήγιον. & Αl. Θεόν. το Α1. σπυρίδα. τοὺς σκορπίους. νῦν οὐ μὴ κακοποιήσω τινά. Καὶ ἑκέρδησεν ὁ γέρων ὅλον τὸν κολήγιον 85, ἀφεὶς τὸ θέλημα αὐτοῦ διὰ τὸν Κύριον. γ. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παν φνούτιος· Εἰς πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς τῶν γε- ρόντων, δὶς τὸν μήνα παρέβαλον αὐτοῖς, ἔχων ἀπ' αὐτῶν τὸ διάστημα μίλια δώδεκα, καὶ πάντα λογισμόν ἔλεγον αὐτοῖς, καὶ οὐδέν μοι ἕτερον ἔλεγον, ἢ τοῦτο, ὅτι Εἰς ὃν ἂν τόπον ἀπέλθης, μὴ μετρεῖς ἑαυτὸν, καὶ ἔσῃ ἀναπαυόμενος. δ'. Ην τις ἀδελφὸς εἰς Σκῆτιν μετὰ τοῦ ἀ66. Πα- φνουτίου, καὶ ἐπολεμεῖτο εἰς πορνείαν, καὶ ἔλεγεν Ἐὰν λάβω δέκα γυναῖκας, οὐ πληρῶ τὴν ἐπιθυμίαν μου. Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει λέγων· Μή, τέκνον πό λεμός ἐστι τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἐπείσθη· ἀλλὰ ἀπῆλθεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἔλαβε γυναῖκα. Μετὰ δὲ χρόνον ἐγένετο ἀναβῆναι τὸν γέροντα εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἀπαντῆσαι αὐτὸν βαστάζοντα σπυρίδια το Αστρά κων· ὁ δὲ γέρων οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν· ἀλλ' αὐτὸς λέγει αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι ὁ δεῖνα ὁ μαθητής σου. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ γέρων ἐν τῇ ἀτιμίᾳ ἐκείνῃ, ἔκλαυσε, καὶ εἶπε· Πῶς ἀφῆκας τὴν τιμὴν ἐκείνην, καὶ ἦλθες εἰς τὴν ἀτιμίαν ταύτην ; πλὴν ἔλαβες τὰς δέκα γυναί κας; Καὶ στενάξας εἶπε· Φύσει μίαν ἔλαβον, καὶ τα λαιπωρῶ πῶς αὐτὴν χορτάτω ἄρτον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Δεῦρο πάλιν μεθ᾿ ἡμῶν. Καὶ εἶπεν· Ενι μετάνοια, ἀββᾶ; Ὁ δὲ εἶπεν· Ενι. Καὶ καταλείψας πάντα, ἠκολούθησεν αὐτόν· καὶ εἰσελθὼν εἰς Σκῆτιν, ἀπὸ τῆς πείρας γέγονε δόκιμος μοναχός. ε'. Ἀδελφῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ καθημένῳ τῆς Θηβαΐδος, ἦλθεν αὐτῷ λογισμός, λέγων· Τί κάθῃ ἄκαρπος; ἀνάστα, ύπαγε εἰς κοινόβιον, καὶ ἐκεῖ ποιεῖς καρ πόν. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Παφνούτιον, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὸν λογισμόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Υπαγε, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ ποίει μίαν εὐχὴν πρωί, καὶ μίαν ἑσπέρας, καὶ μίαν τὴν νύκτα· καὶ ὅταν πεινᾷς, φάγε, καὶ ὅταν διψάς. πίε, καὶ ὅταν νυστάζης, κοιμῶ· καὶ μένε εἰς γῆν τ Έρημον· καὶ μὴ πεισθῇς αὐτῷ. Ἦλθε δὲ καὶ πρὸς τὸν ἀσσαν Ἰωάννην, καὶ ἀνήγγειλε τὰ ῥήματα τοῦ ἀ662 Παφνουτίου. Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Μὴ ποιή σῃς ὅλως εὐχὴν, μόνον κάθου εἰς τὸ κελλίον σου. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αρσένιον, καὶ ἀνεγε γειλεν αὐτῷ πάντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κρά τει ὡς οἱ Πατέρες σοι εἶπαν· πλεῖον γὰρ τούτων, οὐκ ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Καὶ πληροφορηθεὶς ἀπῆλθεν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περί τινος ἀββᾶ Παι λου, ὅτι ἦν ἐκ τῶν κάτω μερῶν σ' τῆς Αἰγύπτου, οἰκῶν δὲ ἐν Θηβαΐδι· ὅτι οὗτος ἐκράτει ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τοὺς κεράστας καὶ τοὺς ὄφεις, καὶ ἔσχιζεν αὐ τοὺς μέσους. Καὶ ἔβαλον αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, * Αl. τήν. * ΑΙ. ἐν τοῖς οι μέρεσι, τα καὶ $6 APPENDIX AD PALLADIUM. diaui et in hoc et in futuro sæculo. Dicit latronum primus: Confido in Deo, quod ab isto tempore ne- mini malum facturus sim. Et lueratus est senex totum latronum collegium, dimittendo propter Do minum voluntatem suan. panulium : Cunctis diebus vitæ senim, bis singu- lis mensibus adii eos, dissitus spatio duodecim miliarium, et quidquid cogitaveram aperiebaın eis, nec quidquam aliud respondebant, præter hoc : Ad quemcunque locum perrexeris, ne metiaris te; ac in quiete deges. dam frater, qui impugnabatur ad fornicationem, et dicebat : Quamvis decem uxores acceperu, non ex- plebo cupiditatem meam. Senex vero hortabatur his verbis : Nequaquam, fli; impugnatio est da- monuin. At ille noluit obteniperare, sed profectus est in Egyptum, ubi duxit uxorem. Post aliquod tempus contigit ut senex in Ægyptum ascenderet : illic offendit eum portantem sportulas testarum, nec agnovit, sed ipse ait seni: Ego sum ille di- scipulus tuus. Senex autem intuitus eum in illa dejectione, flevit dixitque Quomodo dimisisti honorem illum, et venisti ad dehonestamentum hoc? Verum accepistine decem uxores? Ille ingemi- scens, respondit: Sane unicam duxi, et arumiis conficior, quo pane illam pascam. Tunc ad eum senex : Revertere nobiscum. Excepit : Estne peni- tentiæ locus, abba? Est, inquit. Relictis ergo omni- bus secutus est eum ; et Scetim ingressus, ab ex- perimento evasit probus monachus. B C tem subiit ista cogitatio: Quid sedes infructuosus? Surge, abi ad monasterium, ibi fructum feres. Itaque surgens, venit ad abbatem Paphnutium, et declaravit ei cogitationem. Monuit senex : Redi, sede in cella tua; fac unam orationem mane, unam vesperi, unam noctu; cum esurieris, manduca ; cum silieris, bibe; cum somno tentatus fueris, dorini; ac remane in eremo; nee cogitationi illi obsequaris. Accessit etiam ad abbatem Joannem, renuntiavitque ei verba abbatis Paphnutii. Dicit abbas Joannes : Ne omnino orationem feceris ; duntaxat sede in cella tua. Tum surgens adiit ab- D batem Arsenium; cui cuncta denuntiavit. Ait illi senes : Tene, sicut Patres docuerunt te. Nihil enim amplius tibi possum dicere. Ille plene persuasus abscessit. De abbate Paulo. bale Paulo, quod esset ex inferioribus Ægypti partibus, habitaret vero in Thebaide; quodque manibus apprehenderet cerastas, scorpios, serpen- tes, mediosque diffinderet. Igitur fratres humili Al. ins, 3. Retulit abbas Pomen, dixisse abbatem Pa- 4. In Sceli degebat cum abbate Paphnutio qui- 5. Fratrem in solitudine Thebaidis commoran- (21) Narravit aliquis e Patribus de quodam ab- (21) Vit. Patr. n, 11,

Α Λέγει ὁ ἀρχιληστής· Πιστεύω τῷ Θεῷ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 6ο ΔΙ. κολλήγιον. & Αl. Θεόν. το Α1. σπυρίδα. τοὺς σκορπίους. νῦν οὐ μὴ κακοποιήσω τινά. Καὶ ἑκέρδησεν ὁ γέρων ὅλον τὸν κολήγιον 85, ἀφεὶς τὸ θέλημα αὐτοῦ διὰ τὸν Κύριον. γ. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παν φνούτιος· Εἰς πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς τῶν γε- ρόντων, δὶς τὸν μήνα παρέβαλον αὐτοῖς, ἔχων ἀπ' αὐτῶν τὸ διάστημα μίλια δώδεκα, καὶ πάντα λογισμόν ἔλεγον αὐτοῖς, καὶ οὐδέν μοι ἕτερον ἔλεγον, ἢ τοῦτο, ὅτι Εἰς ὃν ἂν τόπον ἀπέλθης, μὴ μετρεῖς ἑαυτὸν, καὶ ἔσῃ ἀναπαυόμενος. δ'. Ην τις ἀδελφὸς εἰς Σκῆτιν μετὰ τοῦ ἀ66. Πα- φνουτίου, καὶ ἐπολεμεῖτο εἰς πορνείαν, καὶ ἔλεγεν Ἐὰν λάβω δέκα γυναῖκας, οὐ πληρῶ τὴν ἐπιθυμίαν μου. Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει λέγων· Μή, τέκνον πό λεμός ἐστι τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἐπείσθη· ἀλλὰ ἀπῆλθεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἔλαβε γυναῖκα. Μετὰ δὲ χρόνον ἐγένετο ἀναβῆναι τὸν γέροντα εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἀπαντῆσαι αὐτὸν βαστάζοντα σπυρίδια το Αστρά κων· ὁ δὲ γέρων οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν· ἀλλ' αὐτὸς λέγει αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι ὁ δεῖνα ὁ μαθητής σου. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ γέρων ἐν τῇ ἀτιμίᾳ ἐκείνῃ, ἔκλαυσε, καὶ εἶπε· Πῶς ἀφῆκας τὴν τιμὴν ἐκείνην, καὶ ἦλθες εἰς τὴν ἀτιμίαν ταύτην ; πλὴν ἔλαβες τὰς δέκα γυναί κας; Καὶ στενάξας εἶπε· Φύσει μίαν ἔλαβον, καὶ τα λαιπωρῶ πῶς αὐτὴν χορτάτω ἄρτον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Δεῦρο πάλιν μεθ᾿ ἡμῶν. Καὶ εἶπεν· Ενι μετάνοια, ἀββᾶ; Ὁ δὲ εἶπεν· Ενι. Καὶ καταλείψας πάντα, ἠκολούθησεν αὐτόν· καὶ εἰσελθὼν εἰς Σκῆτιν, ἀπὸ τῆς πείρας γέγονε δόκιμος μοναχός. ε'. Ἀδελφῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ καθημένῳ τῆς Θηβαΐδος, ἦλθεν αὐτῷ λογισμός, λέγων· Τί κάθῃ ἄκαρπος; ἀνάστα, ύπαγε εἰς κοινόβιον, καὶ ἐκεῖ ποιεῖς καρ πόν. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Παφνούτιον, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὸν λογισμόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Υπαγε, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ ποίει μίαν εὐχὴν πρωί, καὶ μίαν ἑσπέρας, καὶ μίαν τὴν νύκτα· καὶ ὅταν πεινᾷς, φάγε, καὶ ὅταν διψάς. πίε, καὶ ὅταν νυστάζης, κοιμῶ· καὶ μένε εἰς γῆν τ Έρημον· καὶ μὴ πεισθῇς αὐτῷ. Ἦλθε δὲ καὶ πρὸς τὸν ἀσσαν Ἰωάννην, καὶ ἀνήγγειλε τὰ ῥήματα τοῦ ἀ662 Παφνουτίου. Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Μὴ ποιή σῃς ὅλως εὐχὴν, μόνον κάθου εἰς τὸ κελλίον σου. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αρσένιον, καὶ ἀνεγε γειλεν αὐτῷ πάντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κρά τει ὡς οἱ Πατέρες σοι εἶπαν· πλεῖον γὰρ τούτων, οὐκ ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Καὶ πληροφορηθεὶς ἀπῆλθεν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περί τινος ἀββᾶ Παι λου, ὅτι ἦν ἐκ τῶν κάτω μερῶν σ' τῆς Αἰγύπτου, οἰκῶν δὲ ἐν Θηβαΐδι· ὅτι οὗτος ἐκράτει ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τοὺς κεράστας καὶ τοὺς ὄφεις, καὶ ἔσχιζεν αὐ τοὺς μέσους. Καὶ ἔβαλον αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, * Αl. τήν. * ΑΙ. ἐν τοῖς οι μέρεσι, τα καὶ $6 APPENDIX AD PALLADIUM. diaui et in hoc et in futuro sæculo. Dicit latronum primus: Confido in Deo, quod ab isto tempore ne- mini malum facturus sim. Et lueratus est senex totum latronum collegium, dimittendo propter Do minum voluntatem suan. panulium : Cunctis diebus vitæ senim, bis singu- lis mensibus adii eos, dissitus spatio duodecim miliarium, et quidquid cogitaveram aperiebaın eis, nec quidquam aliud respondebant, præter hoc : Ad quemcunque locum perrexeris, ne metiaris te; ac in quiete deges. dam frater, qui impugnabatur ad fornicationem, et dicebat : Quamvis decem uxores acceperu, non ex- plebo cupiditatem meam. Senex vero hortabatur his verbis : Nequaquam, fli; impugnatio est da- monuin. At ille noluit obteniperare, sed profectus est in Egyptum, ubi duxit uxorem. Post aliquod tempus contigit ut senex in Ægyptum ascenderet : illic offendit eum portantem sportulas testarum, nec agnovit, sed ipse ait seni: Ego sum ille di- scipulus tuus. Senex autem intuitus eum in illa dejectione, flevit dixitque Quomodo dimisisti honorem illum, et venisti ad dehonestamentum hoc? Verum accepistine decem uxores? Ille ingemi- scens, respondit: Sane unicam duxi, et arumiis conficior, quo pane illam pascam. Tunc ad eum senex : Revertere nobiscum. Excepit : Estne peni- tentiæ locus, abba? Est, inquit. Relictis ergo omni- bus secutus est eum ; et Scetim ingressus, ab ex- perimento evasit probus monachus. B C tem subiit ista cogitatio: Quid sedes infructuosus? Surge, abi ad monasterium, ibi fructum feres. Itaque surgens, venit ad abbatem Paphnutium, et declaravit ei cogitationem. Monuit senex : Redi, sede in cella tua; fac unam orationem mane, unam vesperi, unam noctu; cum esurieris, manduca ; cum silieris, bibe; cum somno tentatus fueris, dorini; ac remane in eremo; nee cogitationi illi obsequaris. Accessit etiam ad abbatem Joannem, renuntiavitque ei verba abbatis Paphnutii. Dicit abbas Joannes : Ne omnino orationem feceris ; duntaxat sede in cella tua. Tum surgens adiit ab- D batem Arsenium; cui cuncta denuntiavit. Ait illi senes : Tene, sicut Patres docuerunt te. Nihil enim amplius tibi possum dicere. Ille plene persuasus abscessit. De abbate Paulo. bale Paulo, quod esset ex inferioribus Ægypti partibus, habitaret vero in Thebaide; quodque manibus apprehenderet cerastas, scorpios, serpen- tes, mediosque diffinderet. Igitur fratres humili Al. ins, 3. Retulit abbas Pomen, dixisse abbatem Pa- 4. In Sceli degebat cum abbate Paphnutio qui- 5. Fratrem in solitudine Thebaidis commoran- (21) Narravit aliquis e Patribus de quodam ab- (21) Vit. Patr. n, 11,

Α Λέγει ὁ ἀρχιληστής· Πιστεύω τῷ Θεῷ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 6ο ΔΙ. κολλήγιον. & Αl. Θεόν. το Α1. σπυρίδα. τοὺς σκορπίους. νῦν οὐ μὴ κακοποιήσω τινά. Καὶ ἑκέρδησεν ὁ γέρων ὅλον τὸν κολήγιον 85, ἀφεὶς τὸ θέλημα αὐτοῦ διὰ τὸν Κύριον. γ. Εἶπεν ὁ ἀββας Ποιμήν, ὅτι ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Παν φνούτιος· Εἰς πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς τῶν γε- ρόντων, δὶς τὸν μήνα παρέβαλον αὐτοῖς, ἔχων ἀπ' αὐτῶν τὸ διάστημα μίλια δώδεκα, καὶ πάντα λογισμόν ἔλεγον αὐτοῖς, καὶ οὐδέν μοι ἕτερον ἔλεγον, ἢ τοῦτο, ὅτι Εἰς ὃν ἂν τόπον ἀπέλθης, μὴ μετρεῖς ἑαυτὸν, καὶ ἔσῃ ἀναπαυόμενος. δ'. Ην τις ἀδελφὸς εἰς Σκῆτιν μετὰ τοῦ ἀ66. Πα- φνουτίου, καὶ ἐπολεμεῖτο εἰς πορνείαν, καὶ ἔλεγεν Ἐὰν λάβω δέκα γυναῖκας, οὐ πληρῶ τὴν ἐπιθυμίαν μου. Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει λέγων· Μή, τέκνον πό λεμός ἐστι τῶν δαιμόνων. Καὶ οὐκ ἐπείσθη· ἀλλὰ ἀπῆλθεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἔλαβε γυναῖκα. Μετὰ δὲ χρόνον ἐγένετο ἀναβῆναι τὸν γέροντα εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἀπαντῆσαι αὐτὸν βαστάζοντα σπυρίδια το Αστρά κων· ὁ δὲ γέρων οὐκ ἐγνώρισεν αὐτόν· ἀλλ' αὐτὸς λέγει αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι ὁ δεῖνα ὁ μαθητής σου. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ γέρων ἐν τῇ ἀτιμίᾳ ἐκείνῃ, ἔκλαυσε, καὶ εἶπε· Πῶς ἀφῆκας τὴν τιμὴν ἐκείνην, καὶ ἦλθες εἰς τὴν ἀτιμίαν ταύτην ; πλὴν ἔλαβες τὰς δέκα γυναί κας; Καὶ στενάξας εἶπε· Φύσει μίαν ἔλαβον, καὶ τα λαιπωρῶ πῶς αὐτὴν χορτάτω ἄρτον. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Δεῦρο πάλιν μεθ᾿ ἡμῶν. Καὶ εἶπεν· Ενι μετάνοια, ἀββᾶ; Ὁ δὲ εἶπεν· Ενι. Καὶ καταλείψας πάντα, ἠκολούθησεν αὐτόν· καὶ εἰσελθὼν εἰς Σκῆτιν, ἀπὸ τῆς πείρας γέγονε δόκιμος μοναχός. ε'. Ἀδελφῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ καθημένῳ τῆς Θηβαΐδος, ἦλθεν αὐτῷ λογισμός, λέγων· Τί κάθῃ ἄκαρπος; ἀνάστα, ύπαγε εἰς κοινόβιον, καὶ ἐκεῖ ποιεῖς καρ πόν. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Παφνούτιον, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ τὸν λογισμόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Υπαγε, κάθου εἰς τὸ κελλίον σου· καὶ ποίει μίαν εὐχὴν πρωί, καὶ μίαν ἑσπέρας, καὶ μίαν τὴν νύκτα· καὶ ὅταν πεινᾷς, φάγε, καὶ ὅταν διψάς. πίε, καὶ ὅταν νυστάζης, κοιμῶ· καὶ μένε εἰς γῆν τ Έρημον· καὶ μὴ πεισθῇς αὐτῷ. Ἦλθε δὲ καὶ πρὸς τὸν ἀσσαν Ἰωάννην, καὶ ἀνήγγειλε τὰ ῥήματα τοῦ ἀ662 Παφνουτίου. Καὶ λέγει ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης· Μὴ ποιή σῃς ὅλως εὐχὴν, μόνον κάθου εἰς τὸ κελλίον σου. Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Αρσένιον, καὶ ἀνεγε γειλεν αὐτῷ πάντα. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Κρά τει ὡς οἱ Πατέρες σοι εἶπαν· πλεῖον γὰρ τούτων, οὐκ ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Καὶ πληροφορηθεὶς ἀπῆλθεν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περί τινος ἀββᾶ Παι λου, ὅτι ἦν ἐκ τῶν κάτω μερῶν σ' τῆς Αἰγύπτου, οἰκῶν δὲ ἐν Θηβαΐδι· ὅτι οὗτος ἐκράτει ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τοὺς κεράστας καὶ τοὺς ὄφεις, καὶ ἔσχιζεν αὐ τοὺς μέσους. Καὶ ἔβαλον αὐτῷ οἱ ἀδελφοὶ μετάνοιαν, * Αl. τήν. * ΑΙ. ἐν τοῖς οι μέρεσι, τα καὶ $6 APPENDIX AD PALLADIUM. diaui et in hoc et in futuro sæculo. Dicit latronum primus: Confido in Deo, quod ab isto tempore ne- mini malum facturus sim. Et lueratus est senex totum latronum collegium, dimittendo propter Do minum voluntatem suan. panulium : Cunctis diebus vitæ senim, bis singu- lis mensibus adii eos, dissitus spatio duodecim miliarium, et quidquid cogitaveram aperiebaın eis, nec quidquam aliud respondebant, præter hoc : Ad quemcunque locum perrexeris, ne metiaris te; ac in quiete deges. dam frater, qui impugnabatur ad fornicationem, et dicebat : Quamvis decem uxores acceperu, non ex- plebo cupiditatem meam. Senex vero hortabatur his verbis : Nequaquam, fli; impugnatio est da- monuin. At ille noluit obteniperare, sed profectus est in Egyptum, ubi duxit uxorem. Post aliquod tempus contigit ut senex in Ægyptum ascenderet : illic offendit eum portantem sportulas testarum, nec agnovit, sed ipse ait seni: Ego sum ille di- scipulus tuus. Senex autem intuitus eum in illa dejectione, flevit dixitque Quomodo dimisisti honorem illum, et venisti ad dehonestamentum hoc? Verum accepistine decem uxores? Ille ingemi- scens, respondit: Sane unicam duxi, et arumiis conficior, quo pane illam pascam. Tunc ad eum senex : Revertere nobiscum. Excepit : Estne peni- tentiæ locus, abba? Est, inquit. Relictis ergo omni- bus secutus est eum ; et Scetim ingressus, ab ex- perimento evasit probus monachus. B C tem subiit ista cogitatio: Quid sedes infructuosus? Surge, abi ad monasterium, ibi fructum feres. Itaque surgens, venit ad abbatem Paphnutium, et declaravit ei cogitationem. Monuit senex : Redi, sede in cella tua; fac unam orationem mane, unam vesperi, unam noctu; cum esurieris, manduca ; cum silieris, bibe; cum somno tentatus fueris, dorini; ac remane in eremo; nee cogitationi illi obsequaris. Accessit etiam ad abbatem Joannem, renuntiavitque ei verba abbatis Paphnutii. Dicit abbas Joannes : Ne omnino orationem feceris ; duntaxat sede in cella tua. Tum surgens adiit ab- D batem Arsenium; cui cuncta denuntiavit. Ait illi senes : Tene, sicut Patres docuerunt te. Nihil enim amplius tibi possum dicere. Ille plene persuasus abscessit. De abbate Paulo. bale Paulo, quod esset ex inferioribus Ægypti partibus, habitaret vero in Thebaide; quodque manibus apprehenderet cerastas, scorpios, serpen- tes, mediosque diffinderet. Igitur fratres humili Al. ins, 3. Retulit abbas Pomen, dixisse abbatem Pa- 4. In Sceli degebat cum abbate Paphnutio qui- 5. Fratrem in solitudine Thebaidis commoran- (21) Narravit aliquis e Patribus de quodam ab- (21) Vit. Patr. n, 11,

λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν ποίαν έργασίαν ἐποίησας, ἵνα λάβης τὴν χάριν ταύτην. Ο δὲ ἔφη· Συγχωρήσατε μος, Πατέρες· ἐάν τις κτήσηται καθαρότητα, πάντα ὑποτάσσεται αὐτῷ, ὡς τῷ Ἀδὰμ ὅτι ἦν ἐν παραδείσῳ, τρὶν ἢ παραδῆναι τὴν ἐντολήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ κοσμίτου. σ'. Ὁ ἀββᾶς Παῦλος ὁ κοσμίτης καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐκαθέζοντο ἐν τῇ Σκήτει· καὶ πολλα χῶς ἐγίνετο μεταξὺ αὐτῶν ἀντιλογία. Λέγει ὁ ἀδ ας Παῦλος · Εως πότε μένομεν οὕτως; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδας Τιμόθεος· Ποίησον ἀγάπην· ὅταν ἔρχωμαι ἐπάνω σου, βάσταξόν με· καὶ ὅταν ἔρχῃ καὶ σὺ ἐπάνω μου, βαστάζω σε καγώ. Και ποιήσαντες οὕτως ἀνεπάτησαν τὰς ἐπιλοίπους αὐτῶν ἡμέρας. β. Ὁ αὐτὸς ἀββας Παῦλος καὶ Τιμόθεος κοσμῖται κα ἦσαν ἐν τῇ Σκήτει, καὶ ὠχλοῦντο ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν. Καὶ λέγει ὁ Τιμόθεος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· Τί θέλομεν τὴν τέχνην ταύτην; οὐκ ἀφιόμεθα ἡσυχάσαι ὅλην τὴν ἡμέραν. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Παῦλος εἶπεν αὐτῷ· Αμπεῖ ἡμῖν ἡ ἡσυχία τῆς νυκτὸς, ἐὰν νήφῃ ἡμῶν ἡ διάνοια. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ μεγάλου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παῦλος ὁ μέγας ὁ Γαλάτης, ὅτι Μοναχὸς ἔχων μικρὰς χρείας ἐν τῇ κέλλῃ αὐτοῦ, καὶ Εξερχόμενος φροντίσαι, ἀπὸ δαιμόνων χλευάζεται · καὶ γὰρ κἀγὼ αὐτὸ ἔπαθον. β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παῦλος· Εἰς βόρβορον εἰμι (22) καταποντιζόμενος ἕως τραχήλου, καὶ κλαίω ἔμπρο σθεν τοῦ Θεοῦ, λέγων· Ἐλέησόν με. γ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου, ὅτι ἐποίησε την Τεσσαρακοστὴν εἰς ματὶν φακοῦ καὶ λαγόνιον ὕδατος· καὶ εἰς ἓν μαλάκιον, αὐτὸ πλέκων καὶ ἀναλύων, έως τῆς ἑορτῆς ἐγκεκλεισμένος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ ἁπλοῦ. Ο μακάριος ἀββᾶς Παῦλος ὁ ἁπλοῦς ὁ τοῦ ἁγίου Αντωνίου μαθητής, διηγήσατο τοῖς Πατράσι πράγμα τοιοῦτον· ὅτι ποτέ παραγενόμενος ἐν μοναστηρίῳ ἐπισκέψεως ἕνεκεν καὶ ὠφελείας χάριν ἀδελφῶν, μετὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους αὐτῶν συνήθη διάλεκτον, εἴσεισιν ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ τὴν συνήθη σύναξιν ἐπιτελέσαι. Ο δὲ μακάριος Παῦλος, φησί, προσέσχεν ἑκάστῳ τῶν εἰσιόντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ὁποία ἄρα ψυχῇ εἰσίασιν εἰς τὴν σύναξιν · εἶχε γὰρ καὶ ταύτην τὴν χάριν παρὰ Κυρίου οι δοθεῖσαν αὐτῷ, ὥστε ὁρᾷν ἕκαστον ὁποῖος ἐστι τῇ ψυχῇ, ὥσπερ ἡμεῖς βλέπομεν ἀλλήλων τὰ πρόσωπα. Πάντων δὲ εἰσιόντων λαμπρᾷ τῇ ὄψει καὶ φαιδρῷ τῷ προσώπῳ, τόν τε ἑκάστου ἄγγελον χαίροντα ἐπ' αὐτῷ σ· ἕνα, φησίν, ὁρᾷ μέλανα καὶ ζοφώδη ὅλον τὸ σῶμα, δαίμονας δὲ παρ' ἑκατέραν τοῦτον συνέχοντας καὶ ἕλκοντας αὐτὸν * Α1. διαφόρως. " Αl. κοσμῆται. οι Αl. τοῦ Θεοῦ. Αl. ἐν αὐτοῖς. • Αl. ἑκατέρου οι εκάτερα μέρη. APOPIITIIEGMATA PATRUM. A facta salutatione, oraverunt, diceret iis quam ope rationem fecisset, ut ejusmodi gratiam consequere- fur. Ille respondit : Ignoscite mihi, Patres; si quis obtinuerit puritatem, cuncta ei subjicientur; que- admodum Adamo cum esset in paradiso, priusquanı transgrederetur mandatum. De abbate Paulo cosmeta, ejus, residebant in Sceti. Ac sæpe inter eos orie- batur contentio. Dicit abbas Paulus : Quousque ita perseverabimus? Ail illi abbas Timotheus : Fac opus charitatis; cum tibi molestus fuere, perfer me; vicissimque quando tu mihi fueris molestus, eliam te sustinebo. Atque sic agentes, quiete per- B egerunt reliquos dies suos. C D Colbertinus liber assignat Paulo Ægyptio, qui hic Paulorum primus ponitur. erant in Sceti, et a fratribus turbabantur. Ait Ti- motheus fratri suo : Cur hanc artem retinemus ? Per totum diem non sinimur in quiete agere. Re- spondit ei abbas Paulus : Sufficit nobis noctis re- quies, modo mens nostra vigilet. De abbate Pauto magno. lala: Monachus qui in cella sua habet parva quæ dam commoda, atque egreditur, ut eorum curam gerat, iluditur a dæmonibus. Id enim mihi etiam contigit. collum usque, et ploro coram Deo, dicens : Mise- rere mei. set quadragesimam cum sextario lentis et lagenula aquæ, necnon cum una sportula, quam plectebat et dissolvebat, usque ad festum inclusus. De abbate Paulo simplice. nii discipulus, Patribus narravit hujusmodi rem : Ad monasterium cum perrexisset aliquando, ad visitandos et emolumento afficiendos fratres: post consuetum colloquium, ingressi sunt in sanctam Dei ecclesiam, ut solitam synaxim celebrarent. Beatus vero Paulus unicuique intrantium in eccle- siam attendebat, quali scilicet anima ingrederentur ad collectam : habuit enim hanc gratiam a Deo sibi concessam, ut cerneret qualis quisque esset aniına, sicut nos conspicimus alter alterius faciem. Cum ergo cuncti introirent splendidis oculis, Decnon clara facie, comitante unumquemque angelo suo, eoque super illum lato : unum, inquit, vidit ni- grum, toto corpore tenebrosum, dæmones vero ad utrumque latus, tenentes eum, trabentes ad se, c. 48. 1. Abbas Paulus cosmeta, et Timotheus frater (23) Εἰς βόρβορον είμι, etc. Hoc Apophthegma (23) Vit. Pair. ii, 72. 2. Idem abbas Paulus, et Timotheus cosmela 1. (23) Dixit abbas Paulus, magnus ille et Ga 2. Dixit abbas Paulus: In krito immersus sum að 3. (24) Aiebant de abbate Paulo, quod peregis- (25) Beatus abbas Paulus simplex, sancti Anto- (24) Vit. Patr. 111. 72; Moschus c. 161. (25) Vit. Patr. xvii, 20; Andreas in Apocal.

λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν ποίαν έργασίαν ἐποίησας, ἵνα λάβης τὴν χάριν ταύτην. Ο δὲ ἔφη· Συγχωρήσατε μος, Πατέρες· ἐάν τις κτήσηται καθαρότητα, πάντα ὑποτάσσεται αὐτῷ, ὡς τῷ Ἀδὰμ ὅτι ἦν ἐν παραδείσῳ, τρὶν ἢ παραδῆναι τὴν ἐντολήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ κοσμίτου. σ'. Ὁ ἀββᾶς Παῦλος ὁ κοσμίτης καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐκαθέζοντο ἐν τῇ Σκήτει· καὶ πολλα χῶς ἐγίνετο μεταξὺ αὐτῶν ἀντιλογία. Λέγει ὁ ἀδ ας Παῦλος · Εως πότε μένομεν οὕτως; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδας Τιμόθεος· Ποίησον ἀγάπην· ὅταν ἔρχωμαι ἐπάνω σου, βάσταξόν με· καὶ ὅταν ἔρχῃ καὶ σὺ ἐπάνω μου, βαστάζω σε καγώ. Και ποιήσαντες οὕτως ἀνεπάτησαν τὰς ἐπιλοίπους αὐτῶν ἡμέρας. β. Ὁ αὐτὸς ἀββας Παῦλος καὶ Τιμόθεος κοσμῖται κα ἦσαν ἐν τῇ Σκήτει, καὶ ὠχλοῦντο ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν. Καὶ λέγει ὁ Τιμόθεος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· Τί θέλομεν τὴν τέχνην ταύτην; οὐκ ἀφιόμεθα ἡσυχάσαι ὅλην τὴν ἡμέραν. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Παῦλος εἶπεν αὐτῷ· Αμπεῖ ἡμῖν ἡ ἡσυχία τῆς νυκτὸς, ἐὰν νήφῃ ἡμῶν ἡ διάνοια. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ μεγάλου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παῦλος ὁ μέγας ὁ Γαλάτης, ὅτι Μοναχὸς ἔχων μικρὰς χρείας ἐν τῇ κέλλῃ αὐτοῦ, καὶ Εξερχόμενος φροντίσαι, ἀπὸ δαιμόνων χλευάζεται · καὶ γὰρ κἀγὼ αὐτὸ ἔπαθον. β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παῦλος· Εἰς βόρβορον εἰμι (22) καταποντιζόμενος ἕως τραχήλου, καὶ κλαίω ἔμπρο σθεν τοῦ Θεοῦ, λέγων· Ἐλέησόν με. γ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου, ὅτι ἐποίησε την Τεσσαρακοστὴν εἰς ματὶν φακοῦ καὶ λαγόνιον ὕδατος· καὶ εἰς ἓν μαλάκιον, αὐτὸ πλέκων καὶ ἀναλύων, έως τῆς ἑορτῆς ἐγκεκλεισμένος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ ἁπλοῦ. Ο μακάριος ἀββᾶς Παῦλος ὁ ἁπλοῦς ὁ τοῦ ἁγίου Αντωνίου μαθητής, διηγήσατο τοῖς Πατράσι πράγμα τοιοῦτον· ὅτι ποτέ παραγενόμενος ἐν μοναστηρίῳ ἐπισκέψεως ἕνεκεν καὶ ὠφελείας χάριν ἀδελφῶν, μετὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους αὐτῶν συνήθη διάλεκτον, εἴσεισιν ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ τὴν συνήθη σύναξιν ἐπιτελέσαι. Ο δὲ μακάριος Παῦλος, φησί, προσέσχεν ἑκάστῳ τῶν εἰσιόντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ὁποία ἄρα ψυχῇ εἰσίασιν εἰς τὴν σύναξιν · εἶχε γὰρ καὶ ταύτην τὴν χάριν παρὰ Κυρίου οι δοθεῖσαν αὐτῷ, ὥστε ὁρᾷν ἕκαστον ὁποῖος ἐστι τῇ ψυχῇ, ὥσπερ ἡμεῖς βλέπομεν ἀλλήλων τὰ πρόσωπα. Πάντων δὲ εἰσιόντων λαμπρᾷ τῇ ὄψει καὶ φαιδρῷ τῷ προσώπῳ, τόν τε ἑκάστου ἄγγελον χαίροντα ἐπ' αὐτῷ σ· ἕνα, φησίν, ὁρᾷ μέλανα καὶ ζοφώδη ὅλον τὸ σῶμα, δαίμονας δὲ παρ' ἑκατέραν τοῦτον συνέχοντας καὶ ἕλκοντας αὐτὸν * Α1. διαφόρως. " Αl. κοσμῆται. οι Αl. τοῦ Θεοῦ. Αl. ἐν αὐτοῖς. • Αl. ἑκατέρου οι εκάτερα μέρη. APOPIITIIEGMATA PATRUM. A facta salutatione, oraverunt, diceret iis quam ope rationem fecisset, ut ejusmodi gratiam consequere- fur. Ille respondit : Ignoscite mihi, Patres; si quis obtinuerit puritatem, cuncta ei subjicientur; que- admodum Adamo cum esset in paradiso, priusquanı transgrederetur mandatum. De abbate Paulo cosmeta, ejus, residebant in Sceti. Ac sæpe inter eos orie- batur contentio. Dicit abbas Paulus : Quousque ita perseverabimus? Ail illi abbas Timotheus : Fac opus charitatis; cum tibi molestus fuere, perfer me; vicissimque quando tu mihi fueris molestus, eliam te sustinebo. Atque sic agentes, quiete per- B egerunt reliquos dies suos. C D Colbertinus liber assignat Paulo Ægyptio, qui hic Paulorum primus ponitur. erant in Sceti, et a fratribus turbabantur. Ait Ti- motheus fratri suo : Cur hanc artem retinemus ? Per totum diem non sinimur in quiete agere. Re- spondit ei abbas Paulus : Sufficit nobis noctis re- quies, modo mens nostra vigilet. De abbate Pauto magno. lala: Monachus qui in cella sua habet parva quæ dam commoda, atque egreditur, ut eorum curam gerat, iluditur a dæmonibus. Id enim mihi etiam contigit. collum usque, et ploro coram Deo, dicens : Mise- rere mei. set quadragesimam cum sextario lentis et lagenula aquæ, necnon cum una sportula, quam plectebat et dissolvebat, usque ad festum inclusus. De abbate Paulo simplice. nii discipulus, Patribus narravit hujusmodi rem : Ad monasterium cum perrexisset aliquando, ad visitandos et emolumento afficiendos fratres: post consuetum colloquium, ingressi sunt in sanctam Dei ecclesiam, ut solitam synaxim celebrarent. Beatus vero Paulus unicuique intrantium in eccle- siam attendebat, quali scilicet anima ingrederentur ad collectam : habuit enim hanc gratiam a Deo sibi concessam, ut cerneret qualis quisque esset aniına, sicut nos conspicimus alter alterius faciem. Cum ergo cuncti introirent splendidis oculis, Decnon clara facie, comitante unumquemque angelo suo, eoque super illum lato : unum, inquit, vidit ni- grum, toto corpore tenebrosum, dæmones vero ad utrumque latus, tenentes eum, trabentes ad se, c. 48. 1. Abbas Paulus cosmeta, et Timotheus frater (23) Εἰς βόρβορον είμι, etc. Hoc Apophthegma (23) Vit. Pair. ii, 72. 2. Idem abbas Paulus, et Timotheus cosmela 1. (23) Dixit abbas Paulus, magnus ille et Ga 2. Dixit abbas Paulus: In krito immersus sum að 3. (24) Aiebant de abbate Paulo, quod peregis- (25) Beatus abbas Paulus simplex, sancti Anto- (24) Vit. Patr. 111. 72; Moschus c. 161. (25) Vit. Patr. xvii, 20; Andreas in Apocal.

λέγοντες· Εἰπὲ ἡμῖν ποίαν έργασίαν ἐποίησας, ἵνα λάβης τὴν χάριν ταύτην. Ο δὲ ἔφη· Συγχωρήσατε μος, Πατέρες· ἐάν τις κτήσηται καθαρότητα, πάντα ὑποτάσσεται αὐτῷ, ὡς τῷ Ἀδὰμ ὅτι ἦν ἐν παραδείσῳ, τρὶν ἢ παραδῆναι τὴν ἐντολήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ κοσμίτου. σ'. Ὁ ἀββᾶς Παῦλος ὁ κοσμίτης καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐκαθέζοντο ἐν τῇ Σκήτει· καὶ πολλα χῶς ἐγίνετο μεταξὺ αὐτῶν ἀντιλογία. Λέγει ὁ ἀδ ας Παῦλος · Εως πότε μένομεν οὕτως; Λέγει αὐτῷ ὁ ἀδας Τιμόθεος· Ποίησον ἀγάπην· ὅταν ἔρχωμαι ἐπάνω σου, βάσταξόν με· καὶ ὅταν ἔρχῃ καὶ σὺ ἐπάνω μου, βαστάζω σε καγώ. Και ποιήσαντες οὕτως ἀνεπάτησαν τὰς ἐπιλοίπους αὐτῶν ἡμέρας. β. Ὁ αὐτὸς ἀββας Παῦλος καὶ Τιμόθεος κοσμῖται κα ἦσαν ἐν τῇ Σκήτει, καὶ ὠχλοῦντο ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν. Καὶ λέγει ὁ Τιμόθεος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· Τί θέλομεν τὴν τέχνην ταύτην; οὐκ ἀφιόμεθα ἡσυχάσαι ὅλην τὴν ἡμέραν. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Παῦλος εἶπεν αὐτῷ· Αμπεῖ ἡμῖν ἡ ἡσυχία τῆς νυκτὸς, ἐὰν νήφῃ ἡμῶν ἡ διάνοια. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ μεγάλου. α. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παῦλος ὁ μέγας ὁ Γαλάτης, ὅτι Μοναχὸς ἔχων μικρὰς χρείας ἐν τῇ κέλλῃ αὐτοῦ, καὶ Εξερχόμενος φροντίσαι, ἀπὸ δαιμόνων χλευάζεται · καὶ γὰρ κἀγὼ αὐτὸ ἔπαθον. β. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Παῦλος· Εἰς βόρβορον εἰμι (22) καταποντιζόμενος ἕως τραχήλου, καὶ κλαίω ἔμπρο σθεν τοῦ Θεοῦ, λέγων· Ἐλέησόν με. γ. Ελεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου, ὅτι ἐποίησε την Τεσσαρακοστὴν εἰς ματὶν φακοῦ καὶ λαγόνιον ὕδατος· καὶ εἰς ἓν μαλάκιον, αὐτὸ πλέκων καὶ ἀναλύων, έως τῆς ἑορτῆς ἐγκεκλεισμένος. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Παύλου τοῦ ἁπλοῦ. Ο μακάριος ἀββᾶς Παῦλος ὁ ἁπλοῦς ὁ τοῦ ἁγίου Αντωνίου μαθητής, διηγήσατο τοῖς Πατράσι πράγμα τοιοῦτον· ὅτι ποτέ παραγενόμενος ἐν μοναστηρίῳ ἐπισκέψεως ἕνεκεν καὶ ὠφελείας χάριν ἀδελφῶν, μετὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους αὐτῶν συνήθη διάλεκτον, εἴσεισιν ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ τὴν συνήθη σύναξιν ἐπιτελέσαι. Ο δὲ μακάριος Παῦλος, φησί, προσέσχεν ἑκάστῳ τῶν εἰσιόντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ὁποία ἄρα ψυχῇ εἰσίασιν εἰς τὴν σύναξιν · εἶχε γὰρ καὶ ταύτην τὴν χάριν παρὰ Κυρίου οι δοθεῖσαν αὐτῷ, ὥστε ὁρᾷν ἕκαστον ὁποῖος ἐστι τῇ ψυχῇ, ὥσπερ ἡμεῖς βλέπομεν ἀλλήλων τὰ πρόσωπα. Πάντων δὲ εἰσιόντων λαμπρᾷ τῇ ὄψει καὶ φαιδρῷ τῷ προσώπῳ, τόν τε ἑκάστου ἄγγελον χαίροντα ἐπ' αὐτῷ σ· ἕνα, φησίν, ὁρᾷ μέλανα καὶ ζοφώδη ὅλον τὸ σῶμα, δαίμονας δὲ παρ' ἑκατέραν τοῦτον συνέχοντας καὶ ἕλκοντας αὐτὸν * Α1. διαφόρως. " Αl. κοσμῆται. οι Αl. τοῦ Θεοῦ. Αl. ἐν αὐτοῖς. • Αl. ἑκατέρου οι εκάτερα μέρη. APOPIITIIEGMATA PATRUM. A facta salutatione, oraverunt, diceret iis quam ope rationem fecisset, ut ejusmodi gratiam consequere- fur. Ille respondit : Ignoscite mihi, Patres; si quis obtinuerit puritatem, cuncta ei subjicientur; que- admodum Adamo cum esset in paradiso, priusquanı transgrederetur mandatum. De abbate Paulo cosmeta, ejus, residebant in Sceti. Ac sæpe inter eos orie- batur contentio. Dicit abbas Paulus : Quousque ita perseverabimus? Ail illi abbas Timotheus : Fac opus charitatis; cum tibi molestus fuere, perfer me; vicissimque quando tu mihi fueris molestus, eliam te sustinebo. Atque sic agentes, quiete per- B egerunt reliquos dies suos. C D Colbertinus liber assignat Paulo Ægyptio, qui hic Paulorum primus ponitur. erant in Sceti, et a fratribus turbabantur. Ait Ti- motheus fratri suo : Cur hanc artem retinemus ? Per totum diem non sinimur in quiete agere. Re- spondit ei abbas Paulus : Sufficit nobis noctis re- quies, modo mens nostra vigilet. De abbate Pauto magno. lala: Monachus qui in cella sua habet parva quæ dam commoda, atque egreditur, ut eorum curam gerat, iluditur a dæmonibus. Id enim mihi etiam contigit. collum usque, et ploro coram Deo, dicens : Mise- rere mei. set quadragesimam cum sextario lentis et lagenula aquæ, necnon cum una sportula, quam plectebat et dissolvebat, usque ad festum inclusus. De abbate Paulo simplice. nii discipulus, Patribus narravit hujusmodi rem : Ad monasterium cum perrexisset aliquando, ad visitandos et emolumento afficiendos fratres: post consuetum colloquium, ingressi sunt in sanctam Dei ecclesiam, ut solitam synaxim celebrarent. Beatus vero Paulus unicuique intrantium in eccle- siam attendebat, quali scilicet anima ingrederentur ad collectam : habuit enim hanc gratiam a Deo sibi concessam, ut cerneret qualis quisque esset aniına, sicut nos conspicimus alter alterius faciem. Cum ergo cuncti introirent splendidis oculis, Decnon clara facie, comitante unumquemque angelo suo, eoque super illum lato : unum, inquit, vidit ni- grum, toto corpore tenebrosum, dæmones vero ad utrumque latus, tenentes eum, trabentes ad se, c. 48. 1. Abbas Paulus cosmeta, et Timotheus frater (23) Εἰς βόρβορον είμι, etc. Hoc Apophthegma (23) Vit. Pair. ii, 72. 2. Idem abbas Paulus, et Timotheus cosmela 1. (23) Dixit abbas Paulus, magnus ille et Ga 2. Dixit abbas Paulus: In krito immersus sum að 3. (24) Aiebant de abbate Paulo, quod peregis- (25) Beatus abbas Paulus simplex, sancti Anto- (24) Vit. Patr. 111. 72; Moschus c. 161. (25) Vit. Patr. xvii, 20; Andreas in Apocal.

ΑΡΟΡΗΤΗ ἁμαρτωλὸν καὶ ἀνάξιον. Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν δί- Α δωμί σοι λόγον, συντάσσομαι δὲ, καὶ ἐκ καρδίας εξομολογοῦμαι σοι, ὅτι οὐ μὴ πράξω ἔτι τι τῶν και κῶν "ι· ἀλλὰ ἀποτάσσομαι πᾶσαν παρανομίαν 4, καὶ δουλεύσω σοι ἀπὸ τοῦ νῦν ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. Σήμερον, ὦ Δέσποτα, καὶ ἐκ τῆς ὥρας ταύτης, δέξαι με μετανοοῦντα, καὶ προσπίπτοντά σοι, καὶ ἀπεχό- μενον τοῦ λοιποῦ πάσης ἁμαρτίας. Ἐπὶ ταύταις, φησί, ταῖς συνθήκαις ἐξῆλθον ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας, κρίνας ἐν τῇ ἐμαυτοῦ ψυχῇ, μηκέτι μηδὲν φαῦλον πρᾶξαι ἀπέναντι δὲ τοῦ Θεοῦ. Ἀκούσαντες δὲ πάντες ἀνεβόων μια φωνῇ πρὸς τὸν Θεόν· ῾Ως ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε! πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας. Γινώσκοντες τοίνυν, ὦ Χριστιανοί, ἐκ τῶν θείων Γραφῶν, καὶ ἐκ τῶν ἁγίων ἀποκαλύψεων, ὅσην ἔχει ὁ Θεὸς ἀγαθότητα περὶ δὲ τοὺς εἰς αὐτὸν γνησίως " καταφεύγοντας, καὶ διὰ μετανοίας τὰ πρότερον αὐτοῖς ἑπταισμένα διορθουμένους (26), καὶ ὅτι ἀποδίδωσι πάλιν τὰ ἐπηγγελμένα ἀγαθὰ, οὐκ εἰσπραττόμενος δίκας ὑπὲρ τῶν προτέρων ἁμαρτιῶν, μὴ ἀπελπίσω- μεν τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας. Ωσπερ γὰρ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου ἐπηγγείλατο, τοὺς ἐν ἁμαρτίαις βεβορ βορωμένους πλύνειν, καὶ ὡς ἔριον καὶ ὡς χιόνα λευ- καίνειν, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῆς ἐπουρανίου Ἱερουσα- λὴμ ἀξιοῦν· οὕτως αὖθις διὰ τοῦ ἁγίου προφήτου Τεζεκιήλ, μεθ' όρκου ἡμᾶς πληροφορεί μὴ ἀπολλύειν· Ζω γάρ, φησί, λέγει Κύριος, ὅτι οὐ βούλομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ τῇν αὐτόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πέτρου τοῦ τῶν Δίου. Πέτρος ὁ τῶν Δίου πρεσβύτερος, είποτε ηύχετο μετά τινων, ἐπειδὴ διὰ τὴν ἱερωσύνην ἔμπροσθεν ἔστασθαι ἠναγκάζετο, τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἑαυτὸν ὀπίσω ἴστα ἐξομολογούμενος· ὡς εἰς τὸν βίον τοῦ ἀ668 Αντωνίου γέγραπται. Τοῦτο ἐποίει, μηδένα λυπῶν. Αρχὴ τοῦ Ρ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ τοῦ 'Ρωμαίου. α. Ελθέ ποτε μοναχός τις Ρωμαῖος 8, καὶ ᾤκη- πεν ἐν Σκήτει ἐγγύτερον τῆς ἐκκλησίας· εἶχε δὲ καὶ ένα δοῦλον ὑπηρετοῦντα αὐτῷ. Ἰδὼν δὲ ὁ πρεσβύτε- ρος τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ, καὶ μαθὼν ἐκ ποίας ἀνα- παύσεώς ἐστιν, εἴ τι ᾠκονόμει καὶ ἤρχετο εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἔπεμπεν αὐτῷ. Καὶ ποιήσας εἰκοσιπέντε ἔτη ἐν Σκήτες, γέγονε διορατικὸς καὶ ὀνομαστός. Ακούσας δέ τις τῶν μεγάλων Αἰγυπτίων περὶ αὐτοῦ, ἦλθεν ἰδεῖν αὐτὸν, προσδοκῶν σωματικήν τινα πολύ τείαν περισσοτέραν εὑρεῖν ἐν αὐτῷ. Εἰσελθὼν δὲ Ασπάσατο αὐτόν· καὶ ποιήσαντες εὐχὴν ἐκάθισαν. Ελέπει δὲ αὐτὸν ὁ Αἰγύπτιος φορούντα ιμάτια του φερά, καὶ χαράδριον (93) καὶ δέρμα ὑποκάτω αὐτοῦ, τῶν κακῶν. α. τοιοῦτον κακόν. " Α' πάση παρανομία Α. Ιησες τῶν ὀφθαλμῶν. μέγας γενόμενος τοῦ παλατίου. 6. "ὁ Θεός. ΧΧΙΙΙ, 11. Η ΔΙ. πρός. ΣΥΗ, 19. επταισμένα διορθουμένους. EGMATA PATRUM. turus sum; sed renuntio omni iniquitati; serviam tibi jamn inde cum pura conscientia. Hodie, Domine, atque ex hac hora, suscipe me poenitentem, pro- stratum coram te, qui deinceps abstenturus sim ab omni delicto. Cum bis, inquit, promissis egressus sum ab ecclesia, decernens animo meo, non am- plius quidpiam mali committere in conspectu Dei. Quæ cum audiissent cuncti, una voce exclamave- runt ad Deum : Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti s. Igitur, o Christiani, cognoscentes e divinis Scripturis sacris- que revelationibus, quantam Deus habeat bonita - tem erga eos qui ad ipsum sincere confugiunt, et a prioribus peccatis suis emendant se per pœni- tentiam ; quodque reddat iterum bona repromissa, nec exigat pœnas pro superioribus delictis; ne de- speremus de nostra salute. Sicut enim per Isaiam prophetam pollicitus est, lavaturum se peccatorum luto immersos, et velut lanam ac nivem dealbatu- rum, itemque bonis cœlestis Hierusalem donatu- rum : ita rursus per sanctum prophetam Eze- chielem, cum jurejurando nobis plenam fidem facit, se non perditurum eos. Ait quippe : Vivo ego, dicit Dominus, quia nolo mortem peccatoris, quam converti ἐρsum, et vivere s. et promitto tibi, quod posthac nihil mali perpetra - B C D De abbate Petro Dii. Petrus Dii presbyter, si quando inter alios pre- cabatur, cum ob sacerdotium ante eos stare com pelleretur, per humilitatem seipsum retro consti- tuebat, confessionem faciens; quemadmodum in vita abbatis Antonii scriptum est. Hoc faciebat, contristans nemineın. Principium litteræ P. De abbate patria Romano. manus, et habitavit in Sceti juxta ecclesiam ; ba- buit quoque servum qui ei ministrabat. Videns autem presbyter infirmitatem ejus, cum didicisset quam splendide vixisset olim, quidquid conquisie- rat, aut ad ecclesiam delatum fuerat, mittebat. ei. is per annos viginti quinque mansit in Sceli, exstitit que dignoscendi gratia præditus, necnon nomine celebris. Porro nonnullus magnorum Ægyptiorum, audiens de illo, accessit ut videret, arbitratus in- venturum se in homine corpoream aliquam vivendi rationem extraordinariam. Itaque ingressus, salu- tavit eum, factaque prece, consederunt. Cernit Pro, Al. inser. or Psal. cm 24. 199. * Ezech. vult, 39, 23; Hoc est, Pelagio inter- pretante, eos qui per pœnitentiam emendant priora delicta. Proclive fuit emendant vertere in emundant. sis hic, maltam vel budam de papyro. Sed antiquus codex monasterii Corbeiensis habet, byrsam de pa- pyro. Suessionensis autem, budam de papyro. 1. (27) Venit aliquando monachus quidam Ro- (96) Τοὺς διὰ μετανοίας τὰ πρότερον αὐτοῖς (27) Vit. Pair, x, 76. (23) Χαράδριον. Vertit Pelagius in libris impres-

ΑΡΟΡΗΤΗ ἁμαρτωλὸν καὶ ἀνάξιον. Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν δί- Α δωμί σοι λόγον, συντάσσομαι δὲ, καὶ ἐκ καρδίας εξομολογοῦμαι σοι, ὅτι οὐ μὴ πράξω ἔτι τι τῶν και κῶν "ι· ἀλλὰ ἀποτάσσομαι πᾶσαν παρανομίαν 4, καὶ δουλεύσω σοι ἀπὸ τοῦ νῦν ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. Σήμερον, ὦ Δέσποτα, καὶ ἐκ τῆς ὥρας ταύτης, δέξαι με μετανοοῦντα, καὶ προσπίπτοντά σοι, καὶ ἀπεχό- μενον τοῦ λοιποῦ πάσης ἁμαρτίας. Ἐπὶ ταύταις, φησί, ταῖς συνθήκαις ἐξῆλθον ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας, κρίνας ἐν τῇ ἐμαυτοῦ ψυχῇ, μηκέτι μηδὲν φαῦλον πρᾶξαι ἀπέναντι δὲ τοῦ Θεοῦ. Ἀκούσαντες δὲ πάντες ἀνεβόων μια φωνῇ πρὸς τὸν Θεόν· ῾Ως ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε! πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας. Γινώσκοντες τοίνυν, ὦ Χριστιανοί, ἐκ τῶν θείων Γραφῶν, καὶ ἐκ τῶν ἁγίων ἀποκαλύψεων, ὅσην ἔχει ὁ Θεὸς ἀγαθότητα περὶ δὲ τοὺς εἰς αὐτὸν γνησίως " καταφεύγοντας, καὶ διὰ μετανοίας τὰ πρότερον αὐτοῖς ἑπταισμένα διορθουμένους (26), καὶ ὅτι ἀποδίδωσι πάλιν τὰ ἐπηγγελμένα ἀγαθὰ, οὐκ εἰσπραττόμενος δίκας ὑπὲρ τῶν προτέρων ἁμαρτιῶν, μὴ ἀπελπίσω- μεν τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας. Ωσπερ γὰρ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου ἐπηγγείλατο, τοὺς ἐν ἁμαρτίαις βεβορ βορωμένους πλύνειν, καὶ ὡς ἔριον καὶ ὡς χιόνα λευ- καίνειν, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῆς ἐπουρανίου Ἱερουσα- λὴμ ἀξιοῦν· οὕτως αὖθις διὰ τοῦ ἁγίου προφήτου Τεζεκιήλ, μεθ' όρκου ἡμᾶς πληροφορεί μὴ ἀπολλύειν· Ζω γάρ, φησί, λέγει Κύριος, ὅτι οὐ βούλομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ τῇν αὐτόν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Πέτρου τοῦ τῶν Δίου. Πέτρος ὁ τῶν Δίου πρεσβύτερος, είποτε ηύχετο μετά τινων, ἐπειδὴ διὰ τὴν ἱερωσύνην ἔμπροσθεν ἔστασθαι ἠναγκάζετο, τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἑαυτὸν ὀπίσω ἴστα ἐξομολογούμενος· ὡς εἰς τὸν βίον τοῦ ἀ668 Αντωνίου γέγραπται. Τοῦτο ἐποίει, μηδένα λυπῶν. Αρχὴ τοῦ Ρ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ τοῦ 'Ρωμαίου. α. Ελθέ ποτε μοναχός τις Ρωμαῖος 8, καὶ ᾤκη- πεν ἐν Σκήτει ἐγγύτερον τῆς ἐκκλησίας· εἶχε δὲ καὶ ένα δοῦλον ὑπηρετοῦντα αὐτῷ. Ἰδὼν δὲ ὁ πρεσβύτε- ρος τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ, καὶ μαθὼν ἐκ ποίας ἀνα- παύσεώς ἐστιν, εἴ τι ᾠκονόμει καὶ ἤρχετο εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἔπεμπεν αὐτῷ. Καὶ ποιήσας εἰκοσιπέντε ἔτη ἐν Σκήτες, γέγονε διορατικὸς καὶ ὀνομαστός. Ακούσας δέ τις τῶν μεγάλων Αἰγυπτίων περὶ αὐτοῦ, ἦλθεν ἰδεῖν αὐτὸν, προσδοκῶν σωματικήν τινα πολύ τείαν περισσοτέραν εὑρεῖν ἐν αὐτῷ. Εἰσελθὼν δὲ Ασπάσατο αὐτόν· καὶ ποιήσαντες εὐχὴν ἐκάθισαν. Ελέπει δὲ αὐτὸν ὁ Αἰγύπτιος φορούντα ιμάτια του φερά, καὶ χαράδριον (93) καὶ δέρμα ὑποκάτω αὐτοῦ, τῶν κακῶν. α. τοιοῦτον κακόν. " Α' πάση παρανομία Α. Ιησες τῶν ὀφθαλμῶν. μέγας γενόμενος τοῦ παλατίου. 6. "ὁ Θεός. ΧΧΙΙΙ, 11. Η ΔΙ. πρός. ΣΥΗ, 19. επταισμένα διορθουμένους. EGMATA PATRUM. turus sum; sed renuntio omni iniquitati; serviam tibi jamn inde cum pura conscientia. Hodie, Domine, atque ex hac hora, suscipe me poenitentem, pro- stratum coram te, qui deinceps abstenturus sim ab omni delicto. Cum bis, inquit, promissis egressus sum ab ecclesia, decernens animo meo, non am- plius quidpiam mali committere in conspectu Dei. Quæ cum audiissent cuncti, una voce exclamave- runt ad Deum : Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti s. Igitur, o Christiani, cognoscentes e divinis Scripturis sacris- que revelationibus, quantam Deus habeat bonita - tem erga eos qui ad ipsum sincere confugiunt, et a prioribus peccatis suis emendant se per pœni- tentiam ; quodque reddat iterum bona repromissa, nec exigat pœnas pro superioribus delictis; ne de- speremus de nostra salute. Sicut enim per Isaiam prophetam pollicitus est, lavaturum se peccatorum luto immersos, et velut lanam ac nivem dealbatu- rum, itemque bonis cœlestis Hierusalem donatu- rum : ita rursus per sanctum prophetam Eze- chielem, cum jurejurando nobis plenam fidem facit, se non perditurum eos. Ait quippe : Vivo ego, dicit Dominus, quia nolo mortem peccatoris, quam converti ἐρsum, et vivere s. et promitto tibi, quod posthac nihil mali perpetra - B C D De abbate Petro Dii. Petrus Dii presbyter, si quando inter alios pre- cabatur, cum ob sacerdotium ante eos stare com pelleretur, per humilitatem seipsum retro consti- tuebat, confessionem faciens; quemadmodum in vita abbatis Antonii scriptum est. Hoc faciebat, contristans nemineın. Principium litteræ P. De abbate patria Romano. manus, et habitavit in Sceti juxta ecclesiam ; ba- buit quoque servum qui ei ministrabat. Videns autem presbyter infirmitatem ejus, cum didicisset quam splendide vixisset olim, quidquid conquisie- rat, aut ad ecclesiam delatum fuerat, mittebat. ei. is per annos viginti quinque mansit in Sceli, exstitit que dignoscendi gratia præditus, necnon nomine celebris. Porro nonnullus magnorum Ægyptiorum, audiens de illo, accessit ut videret, arbitratus in- venturum se in homine corpoream aliquam vivendi rationem extraordinariam. Itaque ingressus, salu- tavit eum, factaque prece, consederunt. Cernit Pro, Al. inser. or Psal. cm 24. 199. * Ezech. vult, 39, 23; Hoc est, Pelagio inter- pretante, eos qui per pœnitentiam emendant priora delicta. Proclive fuit emendant vertere in emundant. sis hic, maltam vel budam de papyro. Sed antiquus codex monasterii Corbeiensis habet, byrsam de pa- pyro. Suessionensis autem, budam de papyro. 1. (27) Venit aliquando monachus quidam Ro- (96) Τοὺς διὰ μετανοίας τὰ πρότερον αὐτοῖς (27) Vit. Pair, x, 76. (23) Χαράδριον. Vertit Pelagius in libris impres-

καὶ προσκεφάλαιον μικρόν· ἔχοντα δὲ καὶ τοὺς πόδα; ΔΙ. αὐτῷ. " Αl. τῷ. ΑΙ. ἐξέβαλεν. καθαρούς μετὰ σανδαλίων· καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐσκανδα λίσθη, ὅτι ἐν τῷ τόπῳ οὐχ ὑπῆρχε τοιαύτη διαγωγή, ἀλλὰ μᾶλλον σκληραγωγία. Καὶ διορατικὸς ὢν ὁ γέ ρων ενόησεν ὅτι ἐσκανδαλίσθη, καὶ λέγει τῷ ὑπηρε τοῦντι αὐτόνι. Ποίησον ἡμῖν ἑορτὴν διὰ τὸν ἀβδᾶν σήμερον. Εὐχαίρησε δὲ μικρὸν λάχανον, καὶ ἤφησε καὶ τῇ ὥρᾳ ἀναστάντες ἔφαγον. Είχε δὲ καὶ μικρὸν οἶνον διὰ τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ ὁ γέρων· καὶ ἔπιον. Καὶ ὡς ἐγένετο ὀψὲ, ἔβαλον τοὺς δώδεκα ψαλμούς, καὶ ἐκοιμήθησαν· ὁμοίως δὲ καὶ τὴν νύκτα. Αναστὰς δὲ τὸ οι πρωῒ ὁ Αἰγύπτιος, λέγει αὐτῷ· Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Καὶ ἐξῆλθε μὴ ὠφεληθείς. Καὶ ὡς ἀπῆλθε μικρόν, θέλων ὁ γέρων ὠφελῆσαι αὐτὸν, πέμψας μετ εκαλέσατο αὐτόν· καὶ ὡς ἦλθε, μετὰ χαρᾶς πάλιν ἐδέξατο αὐτὸν, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν, λέγων· Ποίας χώρας εἶ; Καὶ λέγει· Αἰγύπτιος. Ποίας δὲ πόλεως ; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ ὅλως οὐκ εἰμὶ πολίτης. Καὶ λέγει· Τί ἦν τὸ ἔργον σου εἰς τὴν κώμην σου; Καὶ λέγει · Τηρητής. Καὶ λέγει· Ποῦ ἐκοιμῶ; 'Ο δὲ εἶπεν· Εἰς τὸν ἀγρόν. Εἶχες, φησί, στρωμνὴν ὑπο κάτω σου ; Καὶ λέγει· Ναὶ, εἰς ἀγρὸν εἶχον θεἶναι στρώμα ὑποκάτω μου ; ᾿Αλλὰ πῶς; Εἶπε δέ· Χαμαί. Λέγει αὐτῷ πάλιν · Καὶ τί εἶχες βρῶμα εἰς τὸν ἀγρόν; ἢ ποῖον οἶνον ἔπινες; Απεκρίθη πάλιν• Ενι βρώμα ἢ πόμα εἰς ἀγρόν; ᾿Αλλὰ πῶς ἔξης; φησί. Λέγει · Πσθιον ξηρὸν ἄρτον, καὶ εἰ εὑρισκον μικρόν ταρί χιν, καὶ ὕδωρ. Αποκριθεὶς δὲ ὁ γέρων εἶπε· Μέγας κόπος. Ενι δὲ καὶ βαλανεῖον εἰς τὴν κώμην, ἵνα λούησθε; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχί· ἀλλὰ εἰς τὸν ποταμὸν ὅτε θέλομεν. Ὡς οὖν ἐξέλαβεν τ8 αὐτὸν ὁ γέρων εἰς ταῦτα πάντα, καὶ ἔμαθε του προτέρου βίου αὐτοῦ τὴν θλίψιν, θέλων αὐτὸν ὠφελῆσαι, διηγήσατο αὐτῷ τὴν προτέραν αὐτοῦ διαγωγὴν τὴν ἐν τῷ κόσμῳ, λέγων· Ἐμὲ τὸν ταπεινὸν ἂν βλέπεις, ἐκ τῆς μεγά λης πόλεως Ρώμης εἰμὶ, καὶ μέγας γέγονα εἰς τὸ παλάτιον τοῦ βασιλέως. Καὶ ὡς ήκουσε ὁ Αἰγύπτιος τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου, κατενύγη, καὶ ἤκουεν ἀκριβῶς τὰ λεγόμενα παρ' αὐτοῦ. Πάλιν δὲ λέγει αὐτῷ · Κατέλιπον οὖν τὴν πόλιν, καὶ ἦλθον εἰς τὴν ἔρημον ταύτην· καὶ πάλιν ἐμὲ ἂν βλέπεις, οἴκους μεγάλους εἶχον καὶ χρήματα " πολλά· καὶ καταφρονήσας αυτ τῶν, ἦλθον εἰς τὸ μικρὸν κελλίον τοῦτο· καὶ πάλιν ἐμὲ ὃν βλέπεις, κραββάτους εἶχον ολοχρύσους, ἔχοντας πολυτίμους στρωμνάς· καὶ ἀντ᾿ αὐτῶν, δέδωκέ μοι δ Θεὸς τὸ χαράδριον τοῦτο καὶ τὸ δέρμα· πάλιν τὰ ἐν δύματά μου πολλῆς τιμῆς ἄξια ἦν· καὶ ἀντὶ ἐκείνων, φορῶ τὰ εὐτελῆ ταῦτα ἱμάτια· πάλιν εἰς τὸ ἄριστόν μου πολύ χρυσίον ἀνηλίσκετο· καὶ ἀντὶ ἐκείνου, Εδωκέ μας ὁ Θεὸς τὸ μικρὸν λάχανον τοῦτο, καὶ τὸ μικρὸν ποτήριον τοῦ οἴνου. Ησαν δὲ οἱ ὑπηρετοῦντές μας παῖδες πολλοί· καὶ ἰδοὺ ἀντ᾽ ἐκείνων, κατένυξεν ὁ Θεὸς τὸν γέροντα τοῦτον ὑπηρετῆσαί μοι· ἀντὶ δὲ βαλανείου, βάλλω τὸ μικρὸν ὕδωρ εἰς τοὺς πόδας μου, καὶ τὰ σανδάλια διὰ τὴν ἀσθένειάν μου· πάλιν ἀντὶ μουσικῶν καὶ κιθαρών, λέγω τοὺς δώδεκα ψαλ μούς· ὁμοίως καὶ τὴν νύχτα, ἀντὶ τῶν ἁμαρτιῶν ο ΔΙ. πράγματα. APPENDIX AD PALLADIUM. - B Ægyptius illam delicatis vestibus intulum, atque A mattam ac pellem sub eo, item parvum pulvinari ad hac nitidos habere pedes cum sandaliis. His visis, scandalum passus est, quod eo loci non talis esset agendi ratio, sed potius vitæ durities. Senex autem, utpote perspicacia donatus, intellexit ipsum offensum, aitque ministro suo: Fac nobis hunc diem festum, propter abbatem. Erat porro illi pa- rum oleris; et coxit, cumque tempus venisset, surgentes, comederunt. Habuit etiam senex parum vini propter infirmitatem suam; quod biberunt. Utque vespera advenit, recitarunt duodecim psal- mos, postea ierunt cubitum. Pari modo noctu. Mane vero surgens Ægyptius, dicit ei: Ora pro me. At- que exiit, nulla percepta utilitate. Cæterum pauco post illius discessum tempore, senex qui vellet ei esse utilis, mittens revocavit eum. Et postquam rediisset, iterum suscepit illum lætus; tum interro- gavit, hoc pacto : Cujus regionis es? Respondit : Ægyptius sum. Cujus vero urbis? Ille : Ego plane ex urbe non sum. Rogavit : Quoḍnam erat opus tuum in tuo vico? Excepit: Eram custos. Ait: Ubinam dormiebas? Ille : In agro. Habuisti, inquit, stratum sub te? Responsum dedit: Scilicet, ruri stragulum posuissem sub me? Sed quomodo? Humi. Iterum Romanus interrogavit : Et quo ute- baris cibo in agro, aut quod vinum bibebas? Ægy- ptius rursus respondit: Estne cibus vel potus ja agro? Romanus : Sed quomodo vivehas ? Ægyptius: Manducabam panem siccum, cumque poteram sal- samenti parum, bibebam autem aquam. Senex Romanus : Magnus labor. Estne vero in pago bal- neum, ut lavemini? Ægyptius : Nequaquam, sed in fluvio, quando libet. Postquam ergo excepit ex eo senex hæc omnia, didicitque prioris vitæ ipsius ærumnas, cupiens ei prodesse, narravit prioris vitæ sure in sæculo statum; referens : Me vides, nihili hominem; magnam urbem Romani patriam habeo, tum magnus exstiti in palatio imperatoris. Ut au- tem audivit Ægyptius sermonis initium, compun- ctione tactus est, auscultabatque sedulo quæ diceret. Iterum ait ei : Relicta ergo Urbe, veni in solitudi- nem hanc. Me rursus quem vides, magnas domos possedi, opes multas: contemptisque illis, subii parvam cellam hanc. Ego adhuc, quem cernis, lectos habui ex auro solido, pretiosis stragulis or- natos; pro quibus Deus dedit istam mattam cum ista pelle. Ad hac, vestimenta mea magni pretii erant; et pro illis, gesto hæc vilia. Item, ad pran- dium meum, auri multum impendebatur : cujus vice tribuit mibi Deus hoc olusculum atque bunc parvum vini calicem. Erant præterea ministrantes pueri multi; et eece illorum foco, inspiravit Deus huic seni ut ministret mihi. Insuper vice balnei, parum aquæ mitto in pedes meos; sandalia etiam gero ob debilitatem. Juidem, in locum musices et organoruni, profero duodecim psalmos. Similiter 50.91 G D

καὶ προσκεφάλαιον μικρόν· ἔχοντα δὲ καὶ τοὺς πόδα; ΔΙ. αὐτῷ. " Αl. τῷ. ΑΙ. ἐξέβαλεν. καθαρούς μετὰ σανδαλίων· καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐσκανδα λίσθη, ὅτι ἐν τῷ τόπῳ οὐχ ὑπῆρχε τοιαύτη διαγωγή, ἀλλὰ μᾶλλον σκληραγωγία. Καὶ διορατικὸς ὢν ὁ γέ ρων ενόησεν ὅτι ἐσκανδαλίσθη, καὶ λέγει τῷ ὑπηρε τοῦντι αὐτόνι. Ποίησον ἡμῖν ἑορτὴν διὰ τὸν ἀβδᾶν σήμερον. Εὐχαίρησε δὲ μικρὸν λάχανον, καὶ ἤφησε καὶ τῇ ὥρᾳ ἀναστάντες ἔφαγον. Είχε δὲ καὶ μικρὸν οἶνον διὰ τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ ὁ γέρων· καὶ ἔπιον. Καὶ ὡς ἐγένετο ὀψὲ, ἔβαλον τοὺς δώδεκα ψαλμούς, καὶ ἐκοιμήθησαν· ὁμοίως δὲ καὶ τὴν νύκτα. Αναστὰς δὲ τὸ οι πρωῒ ὁ Αἰγύπτιος, λέγει αὐτῷ· Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Καὶ ἐξῆλθε μὴ ὠφεληθείς. Καὶ ὡς ἀπῆλθε μικρόν, θέλων ὁ γέρων ὠφελῆσαι αὐτὸν, πέμψας μετ εκαλέσατο αὐτόν· καὶ ὡς ἦλθε, μετὰ χαρᾶς πάλιν ἐδέξατο αὐτὸν, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν, λέγων· Ποίας χώρας εἶ; Καὶ λέγει· Αἰγύπτιος. Ποίας δὲ πόλεως ; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ ὅλως οὐκ εἰμὶ πολίτης. Καὶ λέγει· Τί ἦν τὸ ἔργον σου εἰς τὴν κώμην σου; Καὶ λέγει · Τηρητής. Καὶ λέγει· Ποῦ ἐκοιμῶ; 'Ο δὲ εἶπεν· Εἰς τὸν ἀγρόν. Εἶχες, φησί, στρωμνὴν ὑπο κάτω σου ; Καὶ λέγει· Ναὶ, εἰς ἀγρὸν εἶχον θεἶναι στρώμα ὑποκάτω μου ; ᾿Αλλὰ πῶς; Εἶπε δέ· Χαμαί. Λέγει αὐτῷ πάλιν · Καὶ τί εἶχες βρῶμα εἰς τὸν ἀγρόν; ἢ ποῖον οἶνον ἔπινες; Απεκρίθη πάλιν• Ενι βρώμα ἢ πόμα εἰς ἀγρόν; ᾿Αλλὰ πῶς ἔξης; φησί. Λέγει · Πσθιον ξηρὸν ἄρτον, καὶ εἰ εὑρισκον μικρόν ταρί χιν, καὶ ὕδωρ. Αποκριθεὶς δὲ ὁ γέρων εἶπε· Μέγας κόπος. Ενι δὲ καὶ βαλανεῖον εἰς τὴν κώμην, ἵνα λούησθε; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχί· ἀλλὰ εἰς τὸν ποταμὸν ὅτε θέλομεν. Ὡς οὖν ἐξέλαβεν τ8 αὐτὸν ὁ γέρων εἰς ταῦτα πάντα, καὶ ἔμαθε του προτέρου βίου αὐτοῦ τὴν θλίψιν, θέλων αὐτὸν ὠφελῆσαι, διηγήσατο αὐτῷ τὴν προτέραν αὐτοῦ διαγωγὴν τὴν ἐν τῷ κόσμῳ, λέγων· Ἐμὲ τὸν ταπεινὸν ἂν βλέπεις, ἐκ τῆς μεγά λης πόλεως Ρώμης εἰμὶ, καὶ μέγας γέγονα εἰς τὸ παλάτιον τοῦ βασιλέως. Καὶ ὡς ήκουσε ὁ Αἰγύπτιος τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου, κατενύγη, καὶ ἤκουεν ἀκριβῶς τὰ λεγόμενα παρ' αὐτοῦ. Πάλιν δὲ λέγει αὐτῷ · Κατέλιπον οὖν τὴν πόλιν, καὶ ἦλθον εἰς τὴν ἔρημον ταύτην· καὶ πάλιν ἐμὲ ἂν βλέπεις, οἴκους μεγάλους εἶχον καὶ χρήματα " πολλά· καὶ καταφρονήσας αυτ τῶν, ἦλθον εἰς τὸ μικρὸν κελλίον τοῦτο· καὶ πάλιν ἐμὲ ὃν βλέπεις, κραββάτους εἶχον ολοχρύσους, ἔχοντας πολυτίμους στρωμνάς· καὶ ἀντ᾿ αὐτῶν, δέδωκέ μοι δ Θεὸς τὸ χαράδριον τοῦτο καὶ τὸ δέρμα· πάλιν τὰ ἐν δύματά μου πολλῆς τιμῆς ἄξια ἦν· καὶ ἀντὶ ἐκείνων, φορῶ τὰ εὐτελῆ ταῦτα ἱμάτια· πάλιν εἰς τὸ ἄριστόν μου πολύ χρυσίον ἀνηλίσκετο· καὶ ἀντὶ ἐκείνου, Εδωκέ μας ὁ Θεὸς τὸ μικρὸν λάχανον τοῦτο, καὶ τὸ μικρὸν ποτήριον τοῦ οἴνου. Ησαν δὲ οἱ ὑπηρετοῦντές μας παῖδες πολλοί· καὶ ἰδοὺ ἀντ᾽ ἐκείνων, κατένυξεν ὁ Θεὸς τὸν γέροντα τοῦτον ὑπηρετῆσαί μοι· ἀντὶ δὲ βαλανείου, βάλλω τὸ μικρὸν ὕδωρ εἰς τοὺς πόδας μου, καὶ τὰ σανδάλια διὰ τὴν ἀσθένειάν μου· πάλιν ἀντὶ μουσικῶν καὶ κιθαρών, λέγω τοὺς δώδεκα ψαλ μούς· ὁμοίως καὶ τὴν νύχτα, ἀντὶ τῶν ἁμαρτιῶν ο ΔΙ. πράγματα. APPENDIX AD PALLADIUM. - B Ægyptius illam delicatis vestibus intulum, atque A mattam ac pellem sub eo, item parvum pulvinari ad hac nitidos habere pedes cum sandaliis. His visis, scandalum passus est, quod eo loci non talis esset agendi ratio, sed potius vitæ durities. Senex autem, utpote perspicacia donatus, intellexit ipsum offensum, aitque ministro suo: Fac nobis hunc diem festum, propter abbatem. Erat porro illi pa- rum oleris; et coxit, cumque tempus venisset, surgentes, comederunt. Habuit etiam senex parum vini propter infirmitatem suam; quod biberunt. Utque vespera advenit, recitarunt duodecim psal- mos, postea ierunt cubitum. Pari modo noctu. Mane vero surgens Ægyptius, dicit ei: Ora pro me. At- que exiit, nulla percepta utilitate. Cæterum pauco post illius discessum tempore, senex qui vellet ei esse utilis, mittens revocavit eum. Et postquam rediisset, iterum suscepit illum lætus; tum interro- gavit, hoc pacto : Cujus regionis es? Respondit : Ægyptius sum. Cujus vero urbis? Ille : Ego plane ex urbe non sum. Rogavit : Quoḍnam erat opus tuum in tuo vico? Excepit: Eram custos. Ait: Ubinam dormiebas? Ille : In agro. Habuisti, inquit, stratum sub te? Responsum dedit: Scilicet, ruri stragulum posuissem sub me? Sed quomodo? Humi. Iterum Romanus interrogavit : Et quo ute- baris cibo in agro, aut quod vinum bibebas? Ægy- ptius rursus respondit: Estne cibus vel potus ja agro? Romanus : Sed quomodo vivehas ? Ægyptius: Manducabam panem siccum, cumque poteram sal- samenti parum, bibebam autem aquam. Senex Romanus : Magnus labor. Estne vero in pago bal- neum, ut lavemini? Ægyptius : Nequaquam, sed in fluvio, quando libet. Postquam ergo excepit ex eo senex hæc omnia, didicitque prioris vitæ ipsius ærumnas, cupiens ei prodesse, narravit prioris vitæ sure in sæculo statum; referens : Me vides, nihili hominem; magnam urbem Romani patriam habeo, tum magnus exstiti in palatio imperatoris. Ut au- tem audivit Ægyptius sermonis initium, compun- ctione tactus est, auscultabatque sedulo quæ diceret. Iterum ait ei : Relicta ergo Urbe, veni in solitudi- nem hanc. Me rursus quem vides, magnas domos possedi, opes multas: contemptisque illis, subii parvam cellam hanc. Ego adhuc, quem cernis, lectos habui ex auro solido, pretiosis stragulis or- natos; pro quibus Deus dedit istam mattam cum ista pelle. Ad hac, vestimenta mea magni pretii erant; et pro illis, gesto hæc vilia. Item, ad pran- dium meum, auri multum impendebatur : cujus vice tribuit mibi Deus hoc olusculum atque bunc parvum vini calicem. Erant præterea ministrantes pueri multi; et eece illorum foco, inspiravit Deus huic seni ut ministret mihi. Insuper vice balnei, parum aquæ mitto in pedes meos; sandalia etiam gero ob debilitatem. Juidem, in locum musices et organoruni, profero duodecim psalmos. Similiter 50.91 G D

καὶ προσκεφάλαιον μικρόν· ἔχοντα δὲ καὶ τοὺς πόδα; ΔΙ. αὐτῷ. " Αl. τῷ. ΑΙ. ἐξέβαλεν. καθαρούς μετὰ σανδαλίων· καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐσκανδα λίσθη, ὅτι ἐν τῷ τόπῳ οὐχ ὑπῆρχε τοιαύτη διαγωγή, ἀλλὰ μᾶλλον σκληραγωγία. Καὶ διορατικὸς ὢν ὁ γέ ρων ενόησεν ὅτι ἐσκανδαλίσθη, καὶ λέγει τῷ ὑπηρε τοῦντι αὐτόνι. Ποίησον ἡμῖν ἑορτὴν διὰ τὸν ἀβδᾶν σήμερον. Εὐχαίρησε δὲ μικρὸν λάχανον, καὶ ἤφησε καὶ τῇ ὥρᾳ ἀναστάντες ἔφαγον. Είχε δὲ καὶ μικρὸν οἶνον διὰ τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ ὁ γέρων· καὶ ἔπιον. Καὶ ὡς ἐγένετο ὀψὲ, ἔβαλον τοὺς δώδεκα ψαλμούς, καὶ ἐκοιμήθησαν· ὁμοίως δὲ καὶ τὴν νύκτα. Αναστὰς δὲ τὸ οι πρωῒ ὁ Αἰγύπτιος, λέγει αὐτῷ· Εὔξαι ὑπὲρ ἐμοῦ. Καὶ ἐξῆλθε μὴ ὠφεληθείς. Καὶ ὡς ἀπῆλθε μικρόν, θέλων ὁ γέρων ὠφελῆσαι αὐτὸν, πέμψας μετ εκαλέσατο αὐτόν· καὶ ὡς ἦλθε, μετὰ χαρᾶς πάλιν ἐδέξατο αὐτὸν, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν, λέγων· Ποίας χώρας εἶ; Καὶ λέγει· Αἰγύπτιος. Ποίας δὲ πόλεως ; Ὁ δὲ ἔφη· Ἐγώ ὅλως οὐκ εἰμὶ πολίτης. Καὶ λέγει· Τί ἦν τὸ ἔργον σου εἰς τὴν κώμην σου; Καὶ λέγει · Τηρητής. Καὶ λέγει· Ποῦ ἐκοιμῶ; 'Ο δὲ εἶπεν· Εἰς τὸν ἀγρόν. Εἶχες, φησί, στρωμνὴν ὑπο κάτω σου ; Καὶ λέγει· Ναὶ, εἰς ἀγρὸν εἶχον θεἶναι στρώμα ὑποκάτω μου ; ᾿Αλλὰ πῶς; Εἶπε δέ· Χαμαί. Λέγει αὐτῷ πάλιν · Καὶ τί εἶχες βρῶμα εἰς τὸν ἀγρόν; ἢ ποῖον οἶνον ἔπινες; Απεκρίθη πάλιν• Ενι βρώμα ἢ πόμα εἰς ἀγρόν; ᾿Αλλὰ πῶς ἔξης; φησί. Λέγει · Πσθιον ξηρὸν ἄρτον, καὶ εἰ εὑρισκον μικρόν ταρί χιν, καὶ ὕδωρ. Αποκριθεὶς δὲ ὁ γέρων εἶπε· Μέγας κόπος. Ενι δὲ καὶ βαλανεῖον εἰς τὴν κώμην, ἵνα λούησθε; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχί· ἀλλὰ εἰς τὸν ποταμὸν ὅτε θέλομεν. Ὡς οὖν ἐξέλαβεν τ8 αὐτὸν ὁ γέρων εἰς ταῦτα πάντα, καὶ ἔμαθε του προτέρου βίου αὐτοῦ τὴν θλίψιν, θέλων αὐτὸν ὠφελῆσαι, διηγήσατο αὐτῷ τὴν προτέραν αὐτοῦ διαγωγὴν τὴν ἐν τῷ κόσμῳ, λέγων· Ἐμὲ τὸν ταπεινὸν ἂν βλέπεις, ἐκ τῆς μεγά λης πόλεως Ρώμης εἰμὶ, καὶ μέγας γέγονα εἰς τὸ παλάτιον τοῦ βασιλέως. Καὶ ὡς ήκουσε ὁ Αἰγύπτιος τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου, κατενύγη, καὶ ἤκουεν ἀκριβῶς τὰ λεγόμενα παρ' αὐτοῦ. Πάλιν δὲ λέγει αὐτῷ · Κατέλιπον οὖν τὴν πόλιν, καὶ ἦλθον εἰς τὴν ἔρημον ταύτην· καὶ πάλιν ἐμὲ ἂν βλέπεις, οἴκους μεγάλους εἶχον καὶ χρήματα " πολλά· καὶ καταφρονήσας αυτ τῶν, ἦλθον εἰς τὸ μικρὸν κελλίον τοῦτο· καὶ πάλιν ἐμὲ ὃν βλέπεις, κραββάτους εἶχον ολοχρύσους, ἔχοντας πολυτίμους στρωμνάς· καὶ ἀντ᾿ αὐτῶν, δέδωκέ μοι δ Θεὸς τὸ χαράδριον τοῦτο καὶ τὸ δέρμα· πάλιν τὰ ἐν δύματά μου πολλῆς τιμῆς ἄξια ἦν· καὶ ἀντὶ ἐκείνων, φορῶ τὰ εὐτελῆ ταῦτα ἱμάτια· πάλιν εἰς τὸ ἄριστόν μου πολύ χρυσίον ἀνηλίσκετο· καὶ ἀντὶ ἐκείνου, Εδωκέ μας ὁ Θεὸς τὸ μικρὸν λάχανον τοῦτο, καὶ τὸ μικρὸν ποτήριον τοῦ οἴνου. Ησαν δὲ οἱ ὑπηρετοῦντές μας παῖδες πολλοί· καὶ ἰδοὺ ἀντ᾽ ἐκείνων, κατένυξεν ὁ Θεὸς τὸν γέροντα τοῦτον ὑπηρετῆσαί μοι· ἀντὶ δὲ βαλανείου, βάλλω τὸ μικρὸν ὕδωρ εἰς τοὺς πόδας μου, καὶ τὰ σανδάλια διὰ τὴν ἀσθένειάν μου· πάλιν ἀντὶ μουσικῶν καὶ κιθαρών, λέγω τοὺς δώδεκα ψαλ μούς· ὁμοίως καὶ τὴν νύχτα, ἀντὶ τῶν ἁμαρτιῶν ο ΔΙ. πράγματα. APPENDIX AD PALLADIUM. - B Ægyptius illam delicatis vestibus intulum, atque A mattam ac pellem sub eo, item parvum pulvinari ad hac nitidos habere pedes cum sandaliis. His visis, scandalum passus est, quod eo loci non talis esset agendi ratio, sed potius vitæ durities. Senex autem, utpote perspicacia donatus, intellexit ipsum offensum, aitque ministro suo: Fac nobis hunc diem festum, propter abbatem. Erat porro illi pa- rum oleris; et coxit, cumque tempus venisset, surgentes, comederunt. Habuit etiam senex parum vini propter infirmitatem suam; quod biberunt. Utque vespera advenit, recitarunt duodecim psal- mos, postea ierunt cubitum. Pari modo noctu. Mane vero surgens Ægyptius, dicit ei: Ora pro me. At- que exiit, nulla percepta utilitate. Cæterum pauco post illius discessum tempore, senex qui vellet ei esse utilis, mittens revocavit eum. Et postquam rediisset, iterum suscepit illum lætus; tum interro- gavit, hoc pacto : Cujus regionis es? Respondit : Ægyptius sum. Cujus vero urbis? Ille : Ego plane ex urbe non sum. Rogavit : Quoḍnam erat opus tuum in tuo vico? Excepit: Eram custos. Ait: Ubinam dormiebas? Ille : In agro. Habuisti, inquit, stratum sub te? Responsum dedit: Scilicet, ruri stragulum posuissem sub me? Sed quomodo? Humi. Iterum Romanus interrogavit : Et quo ute- baris cibo in agro, aut quod vinum bibebas? Ægy- ptius rursus respondit: Estne cibus vel potus ja agro? Romanus : Sed quomodo vivehas ? Ægyptius: Manducabam panem siccum, cumque poteram sal- samenti parum, bibebam autem aquam. Senex Romanus : Magnus labor. Estne vero in pago bal- neum, ut lavemini? Ægyptius : Nequaquam, sed in fluvio, quando libet. Postquam ergo excepit ex eo senex hæc omnia, didicitque prioris vitæ ipsius ærumnas, cupiens ei prodesse, narravit prioris vitæ sure in sæculo statum; referens : Me vides, nihili hominem; magnam urbem Romani patriam habeo, tum magnus exstiti in palatio imperatoris. Ut au- tem audivit Ægyptius sermonis initium, compun- ctione tactus est, auscultabatque sedulo quæ diceret. Iterum ait ei : Relicta ergo Urbe, veni in solitudi- nem hanc. Me rursus quem vides, magnas domos possedi, opes multas: contemptisque illis, subii parvam cellam hanc. Ego adhuc, quem cernis, lectos habui ex auro solido, pretiosis stragulis or- natos; pro quibus Deus dedit istam mattam cum ista pelle. Ad hac, vestimenta mea magni pretii erant; et pro illis, gesto hæc vilia. Item, ad pran- dium meum, auri multum impendebatur : cujus vice tribuit mibi Deus hoc olusculum atque bunc parvum vini calicem. Erant præterea ministrantes pueri multi; et eece illorum foco, inspiravit Deus huic seni ut ministret mihi. Insuper vice balnei, parum aquæ mitto in pedes meos; sandalia etiam gero ob debilitatem. Juidem, in locum musices et organoruni, profero duodecim psalmos. Similiter 50.91 G D

ὧν ἐποίουν, ἄρτι μετὰ ἀναπαύσεως ποιῶ μικράν μου λειτουργίαν. Παρακαλῶ οὖν σε, ἀ66α, μὴ σκανδαλι- σθῇς εἰς τὴν ἀσθένειάν μου. Ταῦτα ἀκούσας ὁ Αἰ- γύπτιος, εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν, εἶπεν· Οὐαί μοι, ὅτι ἀπὸ πολλής θλίψεως τοῦ κόσμου εἰς ἀνάπαυσιν ἦλθον, καὶ ἃ οὐκ εἶχον τότε, νῦν ἔχω· σὺ δὲ ἀπὸ πολλῆς ἀναπαύσεως εἰς θλίψιν ἦλθες, καὶ ἀπὸ πολλῆς δόξης καὶ πλούτου ἦλθες εἰς ταπείνωσιν καὶ πτωχείαν. Πολλὰ δὲ ὠφεληθεὶς ἀπῆλθε, καὶ ἐγένετο αὐτοῦ φίλος, καὶ παρέβαλλεν αὐτῷ συχνῶς δι' ὠφέλειαν ἦν γὰρ ἀνὴρ διακριτικὸς, καὶ πλήρης εὐωδίας τοῦ ἁγίου Πνεύματος. β. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ἦν τις γέρων ἔχων καλὸν μαθητήν· καὶ ἀπὸ ὀλιγωρίας ἔβαλεν αὐτὸν ἔξω μετὰ τῆς μηλωτῆς αὐτοῦ. Ὁ δὲ ἀδελφὸς ὑπέμεινεν έξω καθήμενος. Καὶ ἀνοίξας ὁ γέρων, εὗρεν αὐτὸν καθήμενον, καὶ ἔβαλεν αὐτῷ μετάνοιαν, λέγων· @ Πάτερ, ή ταπείνωσις τῆς μακροθυμίας σου ἐνίκησε τὴν ἐμὴν ὀλιγωρίαν. Δεῦρο ἔσω· ἀπὸ τοῦ νῦν σὺ γέρων εἰ καὶ Πατήρ, ἐγὼ δὲ νεώτερος καὶ μα θητής. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ρούφου. α. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Ρούφον· Τί ἐστιν ἡσυχία, καὶ τίς ἡ ὠφέλεια αὐτῆς; Ὁ δὲ γέρων λέγει αὐτῷ· Ησυχία ἐστὶ, τὸ καθεσθῆναι ἐν τῷ κελλίῳ μετὰ φόβου καὶ γνώσεως Θεοῦ, ἀπεχόμενος μνησικα κίας καὶ ὑψηλοφροσύνης. Η τοιαύτη ἡσυχία γεννή τρις οὗτα πασῶν τῶν ἀρετῶν, φυλάσσει τὸν μοναχὸν ἀπὸ τῶν πεπυρωμένων βελῶν τοῦ ἐχθροῦ, μὴ δῶσα αὐτὸν τιτρώσκεσθαι ὑπ' αὐτῶν. Ναί, ἀδελφέ, ταύτην στῆσαι, μνημονεύων τῆς ἐξόδου τοῦ θανάτου σου, ὅτι οὐκ οἶδας τοίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης έρχεται. Λοιπὸν οὖν, νῆφε περὶ τῆς ἰδίας ψυχῆς. β'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ρούφος, ὅτι ὁ καθήμενος ἐν ὑποταγῇ πατρός πνευματικοῦ, πλείονα μισθὸν ἔχει τοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ καθ᾿ ἑαυτὸν ἀναχωρούντος. Έλεγε δὲ οὗτος, ὃτι διηγήσατό τις τῶν Πατέρων, λέγων, ὅτι Εἶδον τέσσαρα τάγματα ἐν τῷ οὐρανῷ· τὸ πρῶτον τάγμα, ἄνθρωπος ἀσθενῶν καὶ εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ· τὸ δεύτερον τάγμα, ὁ τὴν φιλοξενίαν διώκων καὶ εἰς τοῦτο ἱστάμενος καὶ διακονῶν· τὸ τρίτον τάγμα, δ τὴν ἔρημον διώκων καὶ μὴ βλέπων ἄνθρωπον· τὸ τέταρτον τάγμα, ὁ ἐν ὑποταγῇ καθήμενος πατρός καὶ ὑποτασσόμενος αὐτῷ διὰ τὸν Κύριον. Εφόρει δὲ ὁ διὰ τὴν ὑπακοὴν μανιάκην χρυσοῦν καὶ γοργόνα, καὶ πλείονα τῶν ἄλλων δόξαν εἶχεν (29). Ἐγὼ δὲ, φησί, εἶπον τῷ ὁδηγοῦντί με, ὅτι Πῶς οὗτος ὁ μικρό- τερος παρὰ τοὺς ἄλλους πλείονα δόξαν ἔχει; Ὁ δὲ ἀποκριθείς είπέ μοι· Ἐπειδὴ ὁ τὴν φιλοξενίαν διώκων ἰδίῳ θελήματι ποιεῖ· καὶ ὁ εἰς τὴν ἔρημον ὢν ἰδίῳ θελήματι ἀνεχώρησεν· οὗτος δὲ ὁ τὴν ὑπακοὴν ἔχων. Αl. τῆς θύρας. » η χρυσοῦν καὶ γοργόνα, καὶ πλείονα τῶν ἄλλων δόξαν εἶχεν. Γοργώρ γοργώρα, γοργόνα Γοργόνες· αἰγίδες· οἱ δὲ τὰ ἐπὶ τῶν αἰγίδων πρόσωπα. APOPHTHEGMATA PATRUM. A noctu, pro peccatis quæ committeban, modo cum ins. Ephes. vi, 46. G D quiele parvum meum oficium recito. Itaque obse cro te, abba, ue offendaris mea imbecillitate. His auditis, Ægyptius, ad se rediens, dixit : Væ mihi quod a multa sæculi calamitate, in statum commo- dum veni; quæque tunc non habebam, nunc habeo: tu vero a multa commoditate, venisti ad vexatio- nem; a multa gloria et divitiis ad dejectionem et paupertatem. Itaque ingenti cum animæ emolu- mento discessit, factusque est illius amicus, et fre- quenter ad eum proficiscebatur, utilitatis causa. Erat enim vir in discernendo eximius, plenus fra- grantia Spiritus sancti. clarum discipulum habebat; quem ex pusilli animi vitio ejecit cum melote sua. At frater permansit foras sedens. Postea senex aperiens, invenit illum sedentem. Itaque inclinato in pornitentis modum corpore, dixit ei: Pater, humilitas patientiæ tuæ vicit pusillanimitatem meam atque despicationem. Veni intro : ex hoc tempore, tu senex eris et Pater, ego vero junior ac discipulus. De abbate Rufo. set quies, et quaenam illius utilitas. Senex autem dixit ei : Quies est, sedere in cella cum timore ac notitia Dei, abstinendo ab injuriarum memoria et elatione animi. Hæc quies, cum omnium virtutum sit genitrix, conservat monachum ab igneis (elis inimici ", nec sinit per ea vulnerari. Uuique, fra- ter, illam posside, memor exitus mortis tuæ; quia nescis qua hora fur veniet ". Deinceps igitur, vigila pro anima tua. patris spiritualis, niajorem mercedem repositam habet quam qui in eremum secessit proprio nutu. Addidit idem narrationem cujusdam e Patribus, haucce : Vidi quatuor ordines in celo. Primus ordo, homo qui ægrotat gratiasque agit Deo; se- cundus ordo, qui hospitalitatem sectatur, atque eo in negotio stat et ministrat; tertius ordo, qui soli- tudinem sequitur, nec quemquam videt; quartus denique, homo in Patris obedientia sedens, eique subjectus propter Dominum. Porro obedientia ejus- modi præditus, gestabat torquem aureum, cum clypeo, majorique præ cateris gloria fulgebat. Ego vero, inquit, dixi ei qui me ducebat: Quare iste minor super alios gloriam consecutus est? Ille re- spondit : Quoniam qui hospitalitatem sectatur, sponte sua id agit; qui pariter commoratur in eremo, recessit ex voluntate sua; hic autem qui Luc. xn, 39. Joannes Meursius voce cital es libro Collectaneorum Pauli monachi, fateturque de significatione sibi non liquere. Ego vero quod inveni retinco, ac interpretor clypeum, ob decantatissimam Gorgonis fabulam, et propter verba Hesychii : 2. Is ipse retulit: Erat quidam senex, qui præ- 1. Frater interrogavit abbaten Bufum, quid es- 2. Dixit abbas Rufus : Qui manet in obedientia (29) 'Εφάρει δὲ ὁ διὰ τὴν ὑπακοὴν μανιάκην

Α πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ καταλείψας, κρέμαται τῷ Ο Σ. Ο Θεῷ καὶ τῷ ἰδίῳ Πατρί· ἕνεκα τούτου πλείονα δόξαν ἔλαβε παρὰ τοὺς ἄλλους. Διὰ τοῦτο, ὦ τέκνα, καλὴ ἡ ὑπακοὴ ἡ διὰ τὸν Κύριον γινομένη. Ηκούσατε, τέκνα. ἐκ μέρους, τοῦ κατορθώματος τούτου ὀλίγον τι ίχνος. Το ὑπακοὴ σωτηρία πάντων τῶν πιστῶν! ὦ ὑπακού γεννήτρια πασῶν τῶν ἀρετῶν! ὦ ὑπακοὴ βασιλείας εὑρέτις ὦ ὑπακοὴ οὐρανοὺς ἀνοίγουσα, καὶ ἀνθρώπους ἀπὸ γῆς ἀνάγουσα ! ὦ ὑπακοὴ πάντων τῶν ἁγίων τροφέ, ἐξ ἧς ἐθήλασαν, καὶ διὰ σοῦ ἐτελειώθησαν ! ὦ ὑπακοὴ σύνοικε ἀγγέλων ! | Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ρωμανοῦ. Μέλλοντος τοῦ ἀ66] Ῥωμανοῦ τελευτήν, συν ήχθησαν πρὸς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες αὐτῷ· Πῶς ὀφείλομεν διοικηθῆναι ; 'Ο δὲ γέρων εἶπεν° Οὐδέποτε οἶδα εἰπών τινι ὑμῶν ποιῆσαί τί ποτε, εξ μὴ πρότερον ἐποίησα τὸν λογισμόν, μὴ ὀργισθῆναι ἐὰν μὴ ποιήσῃ ὁ εἶπον γενέσθαι· καὶ οὕτως ὅλον τὸν χρόνον ἡμῶν ᾠκήσαμεν μετ' εἰρήνης. Αρχὴ τοῦ Σ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σισόη. α'. 'Αδελφὸς ἀδικηθεὶς ὑπὸ ἑτέρου ἀδελφοῦ, ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἠδικήθην παρά τινος ' ἀδελφοῦ, κἀγὼ θέλω ἐμαυτὸν ἐκδικῆσαι, Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει αὐτὸν, λέγων Μή, τέκνον, και τάλειψον δὲ μᾶλλον τῷ Θεῷ τὰ τῆς ἐκδικήσεως. Ο δὲ ἔλεγεν· Οὐ παύσομαι ἕως οὗ ἐκδικήσω ἐμαυτόν. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Εὐξώμεθα, ἀδελφέ. Καὶ ἀναστὰς εἶπεν ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς, οὐκ ἔτι σου ἔχομεν χρείαν φροντίζειν περὶ ἡμῶν· ἡμεῖς γὰρ τὴν ἐκδίκησιν ἑαυ τῶν ποιοῦμεν. Τοῦτο οὖν ἀκούσας ὁ ἀδελφὸς, ἔπεσε παρὰ τοὺς πόδας τοῦ γέροντος, εἰπών· Οὐκ ἔτι δι- κάζομαι μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ, συγχώρησόν μοι, 2668. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πολ λάκις γίνεται ἀγάπη, καὶ κρατοῦσί με. Λέγει αυτο ὁ γέρων· Κόπον ἔχει τὸ πράγμα. Λέγει οὖν Αβραάμ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Ἐὰν γένηται ἀπάντησις ἐν σαδ βάτῳ ἢ ἐν Κυριακῇ, καὶ πίῃ ἀδελφὸς τρία ποτήρια, μὴ πολλά ἐστι ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐὰν οὐκ ἔστι Σατα νᾶς, πολλὰ οὐκ ἔστιν. γ. Ελεγεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββᾶ Σισόη πρὸς αὐτόν· Πάτερ, ἐγήρασας, ἀπέλθωμεν ἐγγὺς τῆς οἰκουμένης, λοιπόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οπου οὐκ ἔνι γυνή, ἐκεῖ ἀπέλθωμεν. Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Καὶ ποῦ ἔστι τόπος ὁ μὴ ἔχων γυναῖκα, εἰ μὴ ἡ ἔρημος ; Λέγει οὖν ὁ γέρων· Εἰς τὴν ἔρημον &ρόν με. ᾿Αββά, ἀνάστα, φάγωμεν. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγεν Οὐκ ἐφάγομεν, τέκνον; Ὁ δέ· Ουχι, Πάτερ. Καὶ ἔλεγεν ὁ γέρων · Εἰ οὐκ ἐφάγομεν, φέρε, καὶ ἐσθί ομεν '. * Α1. Σισών. * Αl. Σισόιν. του Α1. Σισώην τὸν Θηβαῖον. ΔΙ. τοῦ ὁ δεῖνα. ΑΙ. ὑπέρ. * Α1. ἐσθίωμεν, APPENDIX AD PALLADIUM. obedientiam obtinet, cunctis suis voluntatibus re- lictis, pendet a Deo, atque a suo Patre. Hujus rei gratia plus gloriæ quam cæteri accepit. Propterea, filii, bona est obedientia, cum propter Dominum suscipitur. Ex parte percepistis, filii, virtutis istius parvum vestigium. obedientia, cunctorum fdeliumn salus! o obedientia, mater omnium virtu- tum! o obedientia, regni inventris! o obedientia, quæ cælos aperis, ac homines e terra elevas! o obe- dientia, omnium sanctorum nutrix, cujus lac suxerunt, et per quam evaserunt perfecti! o obe- dientia, contubernalis angelorum ! De abbate Romano. Cum abbas Romanus moriturus esset, congre- gati circa illum discipuli ejus, postulaverunt : Quo- modo oportet regi nos? Senex vero respondit : Non memini ne unquam dicere alicui vestrum ut quidpiam faceret, quin prius animo statuissem, non irasci, si non fecisset quod fieri aiebam : at que sic per totum nostrum tempus, cum pace ha- bitavimus. Principium littera De abbate Sisoe. ad abbatem Sissem, et dixit ei : Injuriam passus sum ab aliquo fratre, ac volo meipsum ulcisci. Se- nex vero hortabatur, his verbis : Nequaquam, fili; sed potius Deo relinque ultionis partes. Excepit ille : Non cessabo, donec vindicavero me. Tum senes, Oreinus, inquit, frater. Surgensque ait : Deus, non amplius egemus ut nostri curam susci- pias; nos enim acceptæ injuriæ ponas exigimus. Hoc igitur audito, frater procidit ad pedes senis, dicens : Non amplius contendo cum fratre. Ignosce mihi, abba. Quid faciam? quia ad ecclesiam occurro, ubi sæpe agape celebratur, et retinent me. Ait illi senex : Res est laboriosa. Igitur Abraham discipulus ejus percontatus est: Si flat occursus in Sabbato vel Doninica, et frater biberit tres calices, num mul- Luin est? Respondit senex : Si non sit Satanas, multuin non est. Pater, senuisti, abeamus jam prope terras ba- bilalas. Ail senex : Ubi non est mulier, illic pergamus. Tum discipulus: Et quis locus est non habens mulierem, nisi eremus? Senex: In eremum ducito me. bat : Abba, surge, manducemus. Ille ad eum : Non comedimus, fli? Respondebat: Non, Pater. Tum senex: Si non comedimus, affer, et cibum capiemus. B D 1. (30) Frater injuria affectus ab alio fratre, venit 2. (31) Frater ita interrogavit abbatem Sisoem : 3. (32) Discipulus abbatis Sisois dicebat ei : 4. (33) Frequenter discipulus abbatis Sisois sie- 8. Πολλάκις έλεγεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Σισόη· (30) Vit. Patr. xvi, 10. (31) Vit. Patr. iv, 37. (32) Vit. Patr. 11, 13. (33) Vit. Patr. 19, 38.

Α πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ καταλείψας, κρέμαται τῷ Ο Σ. Ο Θεῷ καὶ τῷ ἰδίῳ Πατρί· ἕνεκα τούτου πλείονα δόξαν ἔλαβε παρὰ τοὺς ἄλλους. Διὰ τοῦτο, ὦ τέκνα, καλὴ ἡ ὑπακοὴ ἡ διὰ τὸν Κύριον γινομένη. Ηκούσατε, τέκνα. ἐκ μέρους, τοῦ κατορθώματος τούτου ὀλίγον τι ίχνος. Το ὑπακοὴ σωτηρία πάντων τῶν πιστῶν! ὦ ὑπακού γεννήτρια πασῶν τῶν ἀρετῶν! ὦ ὑπακοὴ βασιλείας εὑρέτις ὦ ὑπακοὴ οὐρανοὺς ἀνοίγουσα, καὶ ἀνθρώπους ἀπὸ γῆς ἀνάγουσα ! ὦ ὑπακοὴ πάντων τῶν ἁγίων τροφέ, ἐξ ἧς ἐθήλασαν, καὶ διὰ σοῦ ἐτελειώθησαν ! ὦ ὑπακοὴ σύνοικε ἀγγέλων ! | Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ρωμανοῦ. Μέλλοντος τοῦ ἀ66] Ῥωμανοῦ τελευτήν, συν ήχθησαν πρὸς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες αὐτῷ· Πῶς ὀφείλομεν διοικηθῆναι ; 'Ο δὲ γέρων εἶπεν° Οὐδέποτε οἶδα εἰπών τινι ὑμῶν ποιῆσαί τί ποτε, εξ μὴ πρότερον ἐποίησα τὸν λογισμόν, μὴ ὀργισθῆναι ἐὰν μὴ ποιήσῃ ὁ εἶπον γενέσθαι· καὶ οὕτως ὅλον τὸν χρόνον ἡμῶν ᾠκήσαμεν μετ' εἰρήνης. Αρχὴ τοῦ Σ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σισόη. α'. 'Αδελφὸς ἀδικηθεὶς ὑπὸ ἑτέρου ἀδελφοῦ, ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἠδικήθην παρά τινος ' ἀδελφοῦ, κἀγὼ θέλω ἐμαυτὸν ἐκδικῆσαι, Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει αὐτὸν, λέγων Μή, τέκνον, και τάλειψον δὲ μᾶλλον τῷ Θεῷ τὰ τῆς ἐκδικήσεως. Ο δὲ ἔλεγεν· Οὐ παύσομαι ἕως οὗ ἐκδικήσω ἐμαυτόν. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Εὐξώμεθα, ἀδελφέ. Καὶ ἀναστὰς εἶπεν ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς, οὐκ ἔτι σου ἔχομεν χρείαν φροντίζειν περὶ ἡμῶν· ἡμεῖς γὰρ τὴν ἐκδίκησιν ἑαυ τῶν ποιοῦμεν. Τοῦτο οὖν ἀκούσας ὁ ἀδελφὸς, ἔπεσε παρὰ τοὺς πόδας τοῦ γέροντος, εἰπών· Οὐκ ἔτι δι- κάζομαι μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ, συγχώρησόν μοι, 2668. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πολ λάκις γίνεται ἀγάπη, καὶ κρατοῦσί με. Λέγει αυτο ὁ γέρων· Κόπον ἔχει τὸ πράγμα. Λέγει οὖν Αβραάμ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Ἐὰν γένηται ἀπάντησις ἐν σαδ βάτῳ ἢ ἐν Κυριακῇ, καὶ πίῃ ἀδελφὸς τρία ποτήρια, μὴ πολλά ἐστι ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐὰν οὐκ ἔστι Σατα νᾶς, πολλὰ οὐκ ἔστιν. γ. Ελεγεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββᾶ Σισόη πρὸς αὐτόν· Πάτερ, ἐγήρασας, ἀπέλθωμεν ἐγγὺς τῆς οἰκουμένης, λοιπόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οπου οὐκ ἔνι γυνή, ἐκεῖ ἀπέλθωμεν. Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Καὶ ποῦ ἔστι τόπος ὁ μὴ ἔχων γυναῖκα, εἰ μὴ ἡ ἔρημος ; Λέγει οὖν ὁ γέρων· Εἰς τὴν ἔρημον &ρόν με. ᾿Αββά, ἀνάστα, φάγωμεν. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγεν Οὐκ ἐφάγομεν, τέκνον; Ὁ δέ· Ουχι, Πάτερ. Καὶ ἔλεγεν ὁ γέρων · Εἰ οὐκ ἐφάγομεν, φέρε, καὶ ἐσθί ομεν '. * Α1. Σισών. * Αl. Σισόιν. του Α1. Σισώην τὸν Θηβαῖον. ΔΙ. τοῦ ὁ δεῖνα. ΑΙ. ὑπέρ. * Α1. ἐσθίωμεν, APPENDIX AD PALLADIUM. obedientiam obtinet, cunctis suis voluntatibus re- lictis, pendet a Deo, atque a suo Patre. Hujus rei gratia plus gloriæ quam cæteri accepit. Propterea, filii, bona est obedientia, cum propter Dominum suscipitur. Ex parte percepistis, filii, virtutis istius parvum vestigium. obedientia, cunctorum fdeliumn salus! o obedientia, mater omnium virtu- tum! o obedientia, regni inventris! o obedientia, quæ cælos aperis, ac homines e terra elevas! o obe- dientia, omnium sanctorum nutrix, cujus lac suxerunt, et per quam evaserunt perfecti! o obe- dientia, contubernalis angelorum ! De abbate Romano. Cum abbas Romanus moriturus esset, congre- gati circa illum discipuli ejus, postulaverunt : Quo- modo oportet regi nos? Senex vero respondit : Non memini ne unquam dicere alicui vestrum ut quidpiam faceret, quin prius animo statuissem, non irasci, si non fecisset quod fieri aiebam : at que sic per totum nostrum tempus, cum pace ha- bitavimus. Principium littera De abbate Sisoe. ad abbatem Sissem, et dixit ei : Injuriam passus sum ab aliquo fratre, ac volo meipsum ulcisci. Se- nex vero hortabatur, his verbis : Nequaquam, fili; sed potius Deo relinque ultionis partes. Excepit ille : Non cessabo, donec vindicavero me. Tum senes, Oreinus, inquit, frater. Surgensque ait : Deus, non amplius egemus ut nostri curam susci- pias; nos enim acceptæ injuriæ ponas exigimus. Hoc igitur audito, frater procidit ad pedes senis, dicens : Non amplius contendo cum fratre. Ignosce mihi, abba. Quid faciam? quia ad ecclesiam occurro, ubi sæpe agape celebratur, et retinent me. Ait illi senex : Res est laboriosa. Igitur Abraham discipulus ejus percontatus est: Si flat occursus in Sabbato vel Doninica, et frater biberit tres calices, num mul- Luin est? Respondit senex : Si non sit Satanas, multuin non est. Pater, senuisti, abeamus jam prope terras ba- bilalas. Ail senex : Ubi non est mulier, illic pergamus. Tum discipulus: Et quis locus est non habens mulierem, nisi eremus? Senex: In eremum ducito me. bat : Abba, surge, manducemus. Ille ad eum : Non comedimus, fli? Respondebat: Non, Pater. Tum senex: Si non comedimus, affer, et cibum capiemus. B D 1. (30) Frater injuria affectus ab alio fratre, venit 2. (31) Frater ita interrogavit abbatem Sisoem : 3. (32) Discipulus abbatis Sisois dicebat ei : 4. (33) Frequenter discipulus abbatis Sisois sie- 8. Πολλάκις έλεγεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Σισόη· (30) Vit. Patr. xvi, 10. (31) Vit. Patr. iv, 37. (32) Vit. Patr. 11, 13. (33) Vit. Patr. 19, 38.

Α πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ καταλείψας, κρέμαται τῷ Ο Σ. Ο Θεῷ καὶ τῷ ἰδίῳ Πατρί· ἕνεκα τούτου πλείονα δόξαν ἔλαβε παρὰ τοὺς ἄλλους. Διὰ τοῦτο, ὦ τέκνα, καλὴ ἡ ὑπακοὴ ἡ διὰ τὸν Κύριον γινομένη. Ηκούσατε, τέκνα. ἐκ μέρους, τοῦ κατορθώματος τούτου ὀλίγον τι ίχνος. Το ὑπακοὴ σωτηρία πάντων τῶν πιστῶν! ὦ ὑπακού γεννήτρια πασῶν τῶν ἀρετῶν! ὦ ὑπακοὴ βασιλείας εὑρέτις ὦ ὑπακοὴ οὐρανοὺς ἀνοίγουσα, καὶ ἀνθρώπους ἀπὸ γῆς ἀνάγουσα ! ὦ ὑπακοὴ πάντων τῶν ἁγίων τροφέ, ἐξ ἧς ἐθήλασαν, καὶ διὰ σοῦ ἐτελειώθησαν ! ὦ ὑπακοὴ σύνοικε ἀγγέλων ! | Περὶ τοῦ ἀββᾶ Ρωμανοῦ. Μέλλοντος τοῦ ἀ66] Ῥωμανοῦ τελευτήν, συν ήχθησαν πρὸς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες αὐτῷ· Πῶς ὀφείλομεν διοικηθῆναι ; 'Ο δὲ γέρων εἶπεν° Οὐδέποτε οἶδα εἰπών τινι ὑμῶν ποιῆσαί τί ποτε, εξ μὴ πρότερον ἐποίησα τὸν λογισμόν, μὴ ὀργισθῆναι ἐὰν μὴ ποιήσῃ ὁ εἶπον γενέσθαι· καὶ οὕτως ὅλον τὸν χρόνον ἡμῶν ᾠκήσαμεν μετ' εἰρήνης. Αρχὴ τοῦ Σ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σισόη. α'. 'Αδελφὸς ἀδικηθεὶς ὑπὸ ἑτέρου ἀδελφοῦ, ἦλθε πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἠδικήθην παρά τινος ' ἀδελφοῦ, κἀγὼ θέλω ἐμαυτὸν ἐκδικῆσαι, Ὁ δὲ γέρων παρεκάλει αὐτὸν, λέγων Μή, τέκνον, και τάλειψον δὲ μᾶλλον τῷ Θεῷ τὰ τῆς ἐκδικήσεως. Ο δὲ ἔλεγεν· Οὐ παύσομαι ἕως οὗ ἐκδικήσω ἐμαυτόν. Εἶπε δὲ ὁ γέρων· Εὐξώμεθα, ἀδελφέ. Καὶ ἀναστὰς εἶπεν ὁ γέρων· Ὁ Θεὸς, οὐκ ἔτι σου ἔχομεν χρείαν φροντίζειν περὶ ἡμῶν· ἡμεῖς γὰρ τὴν ἐκδίκησιν ἑαυ τῶν ποιοῦμεν. Τοῦτο οὖν ἀκούσας ὁ ἀδελφὸς, ἔπεσε παρὰ τοὺς πόδας τοῦ γέροντος, εἰπών· Οὐκ ἔτι δι- κάζομαι μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ, συγχώρησόν μοι, 2668. β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην, λέγων· Τί ποιήσω ; ὅτι ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πολ λάκις γίνεται ἀγάπη, καὶ κρατοῦσί με. Λέγει αυτο ὁ γέρων· Κόπον ἔχει τὸ πράγμα. Λέγει οὖν Αβραάμ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Ἐὰν γένηται ἀπάντησις ἐν σαδ βάτῳ ἢ ἐν Κυριακῇ, καὶ πίῃ ἀδελφὸς τρία ποτήρια, μὴ πολλά ἐστι ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐὰν οὐκ ἔστι Σατα νᾶς, πολλὰ οὐκ ἔστιν. γ. Ελεγεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββᾶ Σισόη πρὸς αὐτόν· Πάτερ, ἐγήρασας, ἀπέλθωμεν ἐγγὺς τῆς οἰκουμένης, λοιπόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οπου οὐκ ἔνι γυνή, ἐκεῖ ἀπέλθωμεν. Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Καὶ ποῦ ἔστι τόπος ὁ μὴ ἔχων γυναῖκα, εἰ μὴ ἡ ἔρημος ; Λέγει οὖν ὁ γέρων· Εἰς τὴν ἔρημον &ρόν με. ᾿Αββά, ἀνάστα, φάγωμεν. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεγεν Οὐκ ἐφάγομεν, τέκνον; Ὁ δέ· Ουχι, Πάτερ. Καὶ ἔλεγεν ὁ γέρων · Εἰ οὐκ ἐφάγομεν, φέρε, καὶ ἐσθί ομεν '. * Α1. Σισών. * Αl. Σισόιν. του Α1. Σισώην τὸν Θηβαῖον. ΔΙ. τοῦ ὁ δεῖνα. ΑΙ. ὑπέρ. * Α1. ἐσθίωμεν, APPENDIX AD PALLADIUM. obedientiam obtinet, cunctis suis voluntatibus re- lictis, pendet a Deo, atque a suo Patre. Hujus rei gratia plus gloriæ quam cæteri accepit. Propterea, filii, bona est obedientia, cum propter Dominum suscipitur. Ex parte percepistis, filii, virtutis istius parvum vestigium. obedientia, cunctorum fdeliumn salus! o obedientia, mater omnium virtu- tum! o obedientia, regni inventris! o obedientia, quæ cælos aperis, ac homines e terra elevas! o obe- dientia, omnium sanctorum nutrix, cujus lac suxerunt, et per quam evaserunt perfecti! o obe- dientia, contubernalis angelorum ! De abbate Romano. Cum abbas Romanus moriturus esset, congre- gati circa illum discipuli ejus, postulaverunt : Quo- modo oportet regi nos? Senex vero respondit : Non memini ne unquam dicere alicui vestrum ut quidpiam faceret, quin prius animo statuissem, non irasci, si non fecisset quod fieri aiebam : at que sic per totum nostrum tempus, cum pace ha- bitavimus. Principium littera De abbate Sisoe. ad abbatem Sissem, et dixit ei : Injuriam passus sum ab aliquo fratre, ac volo meipsum ulcisci. Se- nex vero hortabatur, his verbis : Nequaquam, fili; sed potius Deo relinque ultionis partes. Excepit ille : Non cessabo, donec vindicavero me. Tum senes, Oreinus, inquit, frater. Surgensque ait : Deus, non amplius egemus ut nostri curam susci- pias; nos enim acceptæ injuriæ ponas exigimus. Hoc igitur audito, frater procidit ad pedes senis, dicens : Non amplius contendo cum fratre. Ignosce mihi, abba. Quid faciam? quia ad ecclesiam occurro, ubi sæpe agape celebratur, et retinent me. Ait illi senex : Res est laboriosa. Igitur Abraham discipulus ejus percontatus est: Si flat occursus in Sabbato vel Doninica, et frater biberit tres calices, num mul- Luin est? Respondit senex : Si non sit Satanas, multuin non est. Pater, senuisti, abeamus jam prope terras ba- bilalas. Ail senex : Ubi non est mulier, illic pergamus. Tum discipulus: Et quis locus est non habens mulierem, nisi eremus? Senex: In eremum ducito me. bat : Abba, surge, manducemus. Ille ad eum : Non comedimus, fli? Respondebat: Non, Pater. Tum senex: Si non comedimus, affer, et cibum capiemus. B D 1. (30) Frater injuria affectus ab alio fratre, venit 2. (31) Frater ita interrogavit abbatem Sisoem : 3. (32) Discipulus abbatis Sisois dicebat ei : 4. (33) Frequenter discipulus abbatis Sisois sie- 8. Πολλάκις έλεγεν ὁ μαθητὴς τοῦ ἀββα Σισόη· (30) Vit. Patr. xvi, 10. (31) Vit. Patr. iv, 37. (32) Vit. Patr. 11, 13. (33) Vit. Patr. 19, 38.

ε. Είπε ποτε ὁ ἀββᾶς Σισόης μετά παρρησίας Α θέρπει· ἰδοὺ τριάκοντα έτη έχω, μηκέτι δεόμενος τοῦ Θεοῦ περὶ ἁμαρτίας· ἀλλὰ τοῦτο εὔχομαι, λέγων Κύριε Ἰησοῦ, σκέπασόν με ἀπὸ τῆς γλώσσης μου· καὶ ἕως νῦν καθ' ἡμέραν πίπτω δι' αὐτῆς καὶ ἀμαρ- τάνω. χωροῦσι τὰ πάθη, ἀπ' ἐμοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τὰ σκεύη, αὐτῶν ἔνδοθέν σου εἰσιν· δὸς αὐτοῖς τὸν ἀῤῥα ῶνα αὐτῶν, καὶ ὑπάγουσιν. Αντωνίου *· καὶ χρονίσαντος τοῦ διακονητοῦ αὐτοῦ ἐλθεῖν πρὸς αὐτὸν, ἕως μηνῶν δέκα οὐκ εἶδεν άνθρωπον. Περιπατῶν δὲ ἐν τῷ ὄρει, εὑρίσκει Φαρα ν την ἀγρεύοντα • ἄγρια ζώα· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ τέρων· Πόθεν ἔρχῃ; καὶ πόσον χρόνον ἔχεις ὧδε ; Ὁ δὲ ἔφη· Φύσει, ἀ66α, ἔχω ἕνδεκα μῆνας ἐν τῷ ἔμε: τούτῳ, καὶ οὐκ εἶδον ἄνθρωπον εἰ μὴ σέ. Ακού- πας δὲ ὁ γέρων ταῦτα, εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον, ἔτυ- πεν ἑαυτὸν, λέγων· Ἰδου, Σισόη, ἐνόμισας τίποτε Επιηκέναι· καὶ οὐδὲ ὡς ὁ κοσμικός οὗτος ἀκμήν σπίηκας. η'. Εγένετο προσφορὰ εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀβοᾶ 'Αντ τωνίου, καὶ εὑρέθη ἐκεῖ κνίδιον οίνου (34)· καὶ λαθὼν εἷς τῶν γερόντων μικρὸν ἀγγεῖον καὶ ποτή- ρον, ἀπήνεγκε πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Σισόην, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ ἔπιεν. Ομοίως καὶ δεύτερον, καὶ ἐδέξατο. Παρέσχεν αὐτῷ καὶ τρίτον, καὶ οὐκ ἔλαβεν, εἰπών· Παῦσαι, ἀδελφὲ, ἢ οὐκ οἶδας ὅτι ἔστι Σατανᾶς; θ. Παρέβαλε τις τῶν ἀδελφῶν πρὸς τὸν ἀββᾶν Σπέην, εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀ667 Αντωνίου· καὶ λαλούν- των αὐτῶν, ἔλεγε τῷ ἀ66] Σισόῃ· "Αρτι οὐκ ἔφθα της εἰς τὰ μέτρα τοῦ ἀ662 ᾿Αντωνίου, Πάτερ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ εἶχον ἕνα τῶν λογισμῶν τοῦ Αντωνίου, ἐγινόμην ὅλος ὡς πῦρ· πλὴν οἶδα ἄνθρωπον, ὅτι μετὰ καμάτου δύναται βαστάσαι τὸν λογισμὸν αὐτοῦ. α. Η θέ ποτέ τις τῶν Θηβαίων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Σι- Στην ', θέλων γενέσθαι μοναχός. Καὶ ἠρώτησεν αὐτ τὸν ὁ γέρων, εἰ ἔχει τινὰ ἐν τῷ κόσμῳ. Ο δὲ ἔφη· Έχω ένα υἱόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Υπαγε, μένον αὐτὸν εἰς τὸν ποταμὸν, καὶ τότε γίνῃ μοναχός. Ὡς οὖν ἀπῆλθε ο ρίψαι αὐτὸν, ἔπεμψεν ὁ γέρων ἀδελ φὴν τοῦ κωλύσαι αὐτόν 10. Λέγει ὁ ἀδελφός· Παῦσαι, τί ποιεῖς; Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ ἀββᾶς μοι εἶπε ρίψαι αὐτόν. του. • ΑΙ. θηρεύοντα. * ΑΙ. τις πρὸς τὸν ἀ66ἂν Σισώην τὸν Θηβαῖον. * Α. τί ποτε. • του. ὡς δὲ ἐπῆγεν ρίψαι αὐτόν. κνίδιον, διον, όνος, χνίδιον, κνιδίου, APOPHITHEGMATA PATRUM. p B las Sisues : Confde; ecce a triginta annis non amplius deprecor Deum propter delictum, sed ad hunc modum precor : Domine Jesu, protege me a lingua mea : atque hucusque prolabor quotidie per eam, et pecco. cedunt a me affectus? Ait illi senex: Vasa eorum intra te sunt. Da eis pignus suum, et discedent. monte abbatis Antonii ; et moram ſaciente ministro ejus, nec veniente ad eum, non vidit hominem ad menses decem. Ambulans autem in monte, reperit Pharanitem venantem feras. Cui senex : Unde, in- quit, venis? et a quanto tempore versaris bic? llle respondit : Vere, abba, a mensibus undecim in hoc monte dego, nec vidi hominem præter te. Quibus nuditis, senex ingressus in cellam, percufiebat se, En Sisees, inquiens, existimasti te aliquid fecisse ; atqui nec sicut iste secularis adbuc fecisti. Antonii, illicque inventum est doliolum vini; unus vero e senibus accipiens parvum vas cum calice, detulit ad abbatem Sisoem, deditque ei, qui bibit. Similiter fecit secundo, et suscepit. Præbuit eidem tertia vice, læc accipere voluit, dicens : Desine, frater; an nescis quod Satanas sit? C soem in montem abbatis Antonii, et inter loquen dum dixit : Nondumne pervenisti, Pater, ad men- suram abbatis Antonii? Ait illi senex: Si vel unam cogitationem abbatis Antonii haberem, tolus eva · derem instar ignis: verumtamen novi hominem, qui licet cum labore, potest ferre cogitationem suam. abbatem Sisoem, desiderans monachum profiteri. Interrogavit cum senex, utrum aliquem ad se per- tinentem haberet in sæculo. Respondit ille: Habeo filium. Tum senex: Vade, projice cum in flumen, tuncque fies monachus. Cum igitur discessisset, ut projiceret, misit senex fratrem, qui prohiberet il- lun. Dicit frater : Desine; quid agis? ille exce • Al. ins. Al. ad:1. µóvos. • Al. inser. io Al. prep, rim vocem nec dilicile sit emendare ovl. quod est diminutivum ex id est asel- las, vas vinarium, ut observatum fuit a viris doctis ; non ausus tamen sum quidquam sine scripti alicu- jus auctoritate mutare, quia innumera exstitere no- inina vasorum et mensurarum, atque in iis plurima partim auctoribus non memorata, partim a me aut Hon lecta, aut non adnotata. Pelagius ex sens: transtulit, modicum vini. Sed scribendum cnidium vini, ex ms. Fossatensi, in quo legitur, cnidium vi- num. Addo nunc ista relegens, suspicionem meam ad locum qui in Appendice ad Vitas Patrum legitur ·Patrol. Gr. LXV, D p. 1000, n. : Accipe tecum unum vasculum chindii vini, et da vicino, scilicet in margine_ad voccm va- sculum positum fuisse aliquando ex Græcis nomen illud postea mutatum in lincque processisse cnidii, ac deinde Chnidii et Chindii. llce cui non placuerit, habet Rosweydi hominis doctį emendationem, Chydæi. 5. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ667 Σισόῃ· Πῶς οὐκ ἀνα- 5. Ἐκάθητό ποτε ὁ ἀββᾶς Σισώης εἰς τὸ ὄρος τοῦ 5. (35) Pronuntiavit aliquando cum fiducia ab- 6. (36) Frater dixit abbati Sisoi : Quare non re- 7. (37) Residebat aliquando abbas Sisees in 8. (58) Celebrata est oblatio in monte abbatis 9. (39) Convenit aliquis fratrum abbatem Si 10. (40) Venit aliquando Thebæcorum quidam ad (54) Κνίδιον οίνου. Quamvis nec alibi repere- (35) Vit. Patr. iv, 59. (36) Vit. Patr. x, 68 ; Doroth. Doctr. 13. (37) Vit. Patr. 111, 5. (38) Vit. Patr. 1, 56. (59) Vit. Patr. xv. 44. (40) Vit. Patr. xiv, 8; Cass. Coll. 4, c. 27,

ε. Είπε ποτε ὁ ἀββᾶς Σισόης μετά παρρησίας Α θέρπει· ἰδοὺ τριάκοντα έτη έχω, μηκέτι δεόμενος τοῦ Θεοῦ περὶ ἁμαρτίας· ἀλλὰ τοῦτο εὔχομαι, λέγων Κύριε Ἰησοῦ, σκέπασόν με ἀπὸ τῆς γλώσσης μου· καὶ ἕως νῦν καθ' ἡμέραν πίπτω δι' αὐτῆς καὶ ἀμαρ- τάνω. χωροῦσι τὰ πάθη, ἀπ' ἐμοῦ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τὰ σκεύη, αὐτῶν ἔνδοθέν σου εἰσιν· δὸς αὐτοῖς τὸν ἀῤῥα ῶνα αὐτῶν, καὶ ὑπάγουσιν. Αντωνίου *· καὶ χρονίσαντος τοῦ διακονητοῦ αὐτοῦ ἐλθεῖν πρὸς αὐτὸν, ἕως μηνῶν δέκα οὐκ εἶδεν άνθρωπον. Περιπατῶν δὲ ἐν τῷ ὄρει, εὑρίσκει Φαρα ν την ἀγρεύοντα • ἄγρια ζώα· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ τέρων· Πόθεν ἔρχῃ; καὶ πόσον χρόνον ἔχεις ὧδε ; Ὁ δὲ ἔφη· Φύσει, ἀ66α, ἔχω ἕνδεκα μῆνας ἐν τῷ ἔμε: τούτῳ, καὶ οὐκ εἶδον ἄνθρωπον εἰ μὴ σέ. Ακού- πας δὲ ὁ γέρων ταῦτα, εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον, ἔτυ- πεν ἑαυτὸν, λέγων· Ἰδου, Σισόη, ἐνόμισας τίποτε Επιηκέναι· καὶ οὐδὲ ὡς ὁ κοσμικός οὗτος ἀκμήν σπίηκας. η'. Εγένετο προσφορὰ εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀβοᾶ 'Αντ τωνίου, καὶ εὑρέθη ἐκεῖ κνίδιον οίνου (34)· καὶ λαθὼν εἷς τῶν γερόντων μικρὸν ἀγγεῖον καὶ ποτή- ρον, ἀπήνεγκε πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Σισόην, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ ἔπιεν. Ομοίως καὶ δεύτερον, καὶ ἐδέξατο. Παρέσχεν αὐτῷ καὶ τρίτον, καὶ οὐκ ἔλαβεν, εἰπών· Παῦσαι, ἀδελφὲ, ἢ οὐκ οἶδας ὅτι ἔστι Σατανᾶς; θ. Παρέβαλε τις τῶν ἀδελφῶν πρὸς τὸν ἀββᾶν Σπέην, εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀ667 Αντωνίου· καὶ λαλούν- των αὐτῶν, ἔλεγε τῷ ἀ66] Σισόῃ· "Αρτι οὐκ ἔφθα της εἰς τὰ μέτρα τοῦ ἀ662 ᾿Αντωνίου, Πάτερ; Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ εἶχον ἕνα τῶν λογισμῶν τοῦ Αντωνίου, ἐγινόμην ὅλος ὡς πῦρ· πλὴν οἶδα ἄνθρωπον, ὅτι μετὰ καμάτου δύναται βαστάσαι τὸν λογισμὸν αὐτοῦ. α. Η θέ ποτέ τις τῶν Θηβαίων πρὸς τὸν ἀ66ᾶν Σι- Στην ', θέλων γενέσθαι μοναχός. Καὶ ἠρώτησεν αὐτ τὸν ὁ γέρων, εἰ ἔχει τινὰ ἐν τῷ κόσμῳ. Ο δὲ ἔφη· Έχω ένα υἱόν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Υπαγε, μένον αὐτὸν εἰς τὸν ποταμὸν, καὶ τότε γίνῃ μοναχός. Ὡς οὖν ἀπῆλθε ο ρίψαι αὐτὸν, ἔπεμψεν ὁ γέρων ἀδελ φὴν τοῦ κωλύσαι αὐτόν 10. Λέγει ὁ ἀδελφός· Παῦσαι, τί ποιεῖς; Ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ ἀββᾶς μοι εἶπε ρίψαι αὐτόν. του. • ΑΙ. θηρεύοντα. * ΑΙ. τις πρὸς τὸν ἀ66ἂν Σισώην τὸν Θηβαῖον. * Α. τί ποτε. • του. ὡς δὲ ἐπῆγεν ρίψαι αὐτόν. κνίδιον, διον, όνος, χνίδιον, κνιδίου, APOPHITHEGMATA PATRUM. p B las Sisues : Confde; ecce a triginta annis non amplius deprecor Deum propter delictum, sed ad hunc modum precor : Domine Jesu, protege me a lingua mea : atque hucusque prolabor quotidie per eam, et pecco. cedunt a me affectus? Ait illi senex: Vasa eorum intra te sunt. Da eis pignus suum, et discedent. monte abbatis Antonii ; et moram ſaciente ministro ejus, nec veniente ad eum, non vidit hominem ad menses decem. Ambulans autem in monte, reperit Pharanitem venantem feras. Cui senex : Unde, in- quit, venis? et a quanto tempore versaris bic? llle respondit : Vere, abba, a mensibus undecim in hoc monte dego, nec vidi hominem præter te. Quibus nuditis, senex ingressus in cellam, percufiebat se, En Sisees, inquiens, existimasti te aliquid fecisse ; atqui nec sicut iste secularis adbuc fecisti. Antonii, illicque inventum est doliolum vini; unus vero e senibus accipiens parvum vas cum calice, detulit ad abbatem Sisoem, deditque ei, qui bibit. Similiter fecit secundo, et suscepit. Præbuit eidem tertia vice, læc accipere voluit, dicens : Desine, frater; an nescis quod Satanas sit? C soem in montem abbatis Antonii, et inter loquen dum dixit : Nondumne pervenisti, Pater, ad men- suram abbatis Antonii? Ait illi senex: Si vel unam cogitationem abbatis Antonii haberem, tolus eva · derem instar ignis: verumtamen novi hominem, qui licet cum labore, potest ferre cogitationem suam. abbatem Sisoem, desiderans monachum profiteri. Interrogavit cum senex, utrum aliquem ad se per- tinentem haberet in sæculo. Respondit ille: Habeo filium. Tum senex: Vade, projice cum in flumen, tuncque fies monachus. Cum igitur discessisset, ut projiceret, misit senex fratrem, qui prohiberet il- lun. Dicit frater : Desine; quid agis? ille exce • Al. ins. Al. ad:1. µóvos. • Al. inser. io Al. prep, rim vocem nec dilicile sit emendare ovl. quod est diminutivum ex id est asel- las, vas vinarium, ut observatum fuit a viris doctis ; non ausus tamen sum quidquam sine scripti alicu- jus auctoritate mutare, quia innumera exstitere no- inina vasorum et mensurarum, atque in iis plurima partim auctoribus non memorata, partim a me aut Hon lecta, aut non adnotata. Pelagius ex sens: transtulit, modicum vini. Sed scribendum cnidium vini, ex ms. Fossatensi, in quo legitur, cnidium vi- num. Addo nunc ista relegens, suspicionem meam ad locum qui in Appendice ad Vitas Patrum legitur ·Patrol. Gr. LXV, D p. 1000, n. : Accipe tecum unum vasculum chindii vini, et da vicino, scilicet in margine_ad voccm va- sculum positum fuisse aliquando ex Græcis nomen illud postea mutatum in lincque processisse cnidii, ac deinde Chnidii et Chindii. llce cui non placuerit, habet Rosweydi hominis doctį emendationem, Chydæi. 5. Αδελφὸς εἶπε τῷ ἀ667 Σισόῃ· Πῶς οὐκ ἀνα- 5. Ἐκάθητό ποτε ὁ ἀββᾶς Σισώης εἰς τὸ ὄρος τοῦ 5. (35) Pronuntiavit aliquando cum fiducia ab- 6. (36) Frater dixit abbati Sisoi : Quare non re- 7. (37) Residebat aliquando abbas Sisees in 8. (58) Celebrata est oblatio in monte abbatis 9. (39) Convenit aliquis fratrum abbatem Si 10. (40) Venit aliquando Thebæcorum quidam ad (54) Κνίδιον οίνου. Quamvis nec alibi repere- (35) Vit. Patr. iv, 59. (36) Vit. Patr. x, 68 ; Doroth. Doctr. 13. (37) Vit. Patr. 111, 5. (38) Vit. Patr. 1, 56. (59) Vit. Patr. xv. 44. (40) Vit. Patr. xiv, 8; Cass. Coll. 4, c. 27,

Α Λέγει οὖν ὁ ἀδελφό;· Ἀλλὰ πάλιν εἶπε, μὴ ρίψης Β αὐτόν. Καὶ καταλιπών αὐτὸν, ἦλθε πρός τόν γέ- ροντα· καὶ γέγονε δόκιμος" μοναχὸς διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. ια'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Σισόην, λέγων· Αρα οὕτως ἐδίωκεν ὁ Σατανᾶς τοὺς ἀρχαίους; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Αρτι πλέον, ὅτι ὁ καιρὸς αὐτοῦ ἤγε γισε, καὶ ταράσσεται. ιβ'. Ἐπειράσθη ποτὲ Ἀβραὰμ ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ660 Σισόη ἀπὸ δαίμονος· καὶ εἶδεν ὁ γέρων ὅτι πέπτωκεν, καὶ ἀναστὰς ἐξέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, λέ- γων· Θεός, θέλεις, οὐ θέλεις, οὐκ ἀφῶ σε, ἐὰν μὴ αὐτὸν θεραπεύσῃς. Καὶ εὐθέως ἐθεραπεύθη. εγώ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ56ᾶν Σισόην, λέγων· Ορῶ ἐμαυτὸν, ὅτι ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ παραμένει μοι ''. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἔστι μέγα, τὸ εἶναι τὸν λογισμόν σου μετὰ τοῦ Θεοῦ· μέγα δέ ἐστι, τὸ ἑαυτὸν ὁρᾷν ὑποκάτω πάσης τῆς κτίσεως. Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ σωματικὸς κόπος ὁδηγεῖ εἰς τὸν τῆς ταπεινο- φροσύνης τρόπον (46). ιδ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Σισόη, ὅτι ὅτι ἔμελλε τελευτᾷν, καθημένων τῶν Πατέρων πρὸς αὐτὸν ἔλαμ ψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος· καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἰδοὺ ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος ἦλθε. Καὶ μετὰ μικρὸν λέο γει· Ἰδοὺ ὁ χορὸς τῶν προφητῶν ἦλθε. Καὶ πάλιν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ περισσῶς ἔλαμψε· καὶ εἶπεν· Ἰδοὺ ὁ χορὸς τῶν ἀποστόλων ἦλθε. Καὶ ἐδιπλασίασε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πάλιν· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ὡς μετά τι νων λαλῶν. Καὶ ἐδεήθησαν αὐτοῦ οἱ γέροντες, λέγον τες· Μετὰ τίνος ὁμιλεῖς, Πάτερ; Ο δὲ ἔφη· Ιδού ἄγγελοι ἦλθον λαβεῖν με, καὶ παρακαλῶ ἵνα ἀφεθῶ μετανοήσαι μικρόν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες· Οὐ χρείαν ἔχεις μετανοήσαι, Πάτερ. Εἶπε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων· Φύσει οὐκ οἶδα ἐμαυτὸν ὅτι ἔβαλον ἀρχήν. Καὶ ἔμαθον πάντες ὅτι τέλειός ἐστι. Καὶ πάλιν ἄγνω ἐγένετο τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος· καὶ ἐφοβή θησαν πάντες. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Βλέπετε, ὁ Κύριος ἦλθε, καὶ λέγει· Φέρετέ μοι τὸ σκεῦος τῆς ἐρήμου. Καὶ εὐθέως παρέδωκε 14' τὸ πνεῦμα. Καὶ ἐγένετο ὡς ἀστραπή· καὶ ἐπλήσθη ὅλος ὁ οἶκος εὐωδίας. ιε'. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Αδέλφιος ἐπίσκοπος Νες - λουπόλεως πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην, εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀσσα 'Αντωνίου. Καὶ ὡς ἔμελλον ἐξελθεῖν, πρὶν αὐ τοὺς ὁδεῦσαι, ἐποίησεν αὐτοὺς γεύσασθαι ἀπὸ πρωΐ· ἦν δὲ νηστεία. Καὶ ὡς ἔθηκαν τράπεζαν, ἰδοὺ ἀδελφοί κρούουσιν. Εἶπε δὲ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Δὸς αὐτοῖς μικρὰν ἀθήραν, ὅτι ἀπὸ κάπου εἰσί. λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς 'Αδέλφιος· Αφες τέως, ἵνα μὴ εἴπωσιν ὅτι ὁ Α1. δοκιμώτατος. Α1. μου τῷ Θεῷ παραμένει. Α1. περισσότερον. " τῆς ἐκλογῆς. ἀπέδωκε. Η ΔΙ. τόπος. ποr. ΔΙ. ἀδελφὸς εἶπεν τῷ ἀνδα Ποιμένι · Ορῶ ἐμαυτὸν δια παντὸς μετὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ μὴ ἀφιστάμενον ὅλως ο μέγα ἐστὶ, Πάτερ ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχί · ἀλλο ὅταν ἴδῃς ἑαυτὸν ἐλάττονα πάντων, τότε εἰς τὸ μέγα ἔφθασας. APPENDIX AD PALLADIUM. pit : Abbas jussit ut projicerem. Itaque ei frater : Sed modɔ vetuit projiceres. Et relicto eo, accessit ad senem, factusque est probus monachus propter obedientiain suam. pari modo veteres persecutus fuerit Satanas. Et ait illi senex : Nunc magis, quia tcmpus ejus ap- propinquat, atque conturbatur. ham discipulus abbatis Sisois ; et vidit senex quod cccidisset. Itaque surgens expandit manus in cœ- lum, dixitque : Deus, velis nolis, non dimitto te, nisi curaveris eum. Statimque medelam consecu- tus est. B hunc in modum : Agnosco memoriam Dei perma- nere apud me. Ait illi senex : Non magna res est, cogitationem tuam cum Deo esse; sed magnuin est, conspicere se tanquam omni creatura inferiorem. Id enim corporeo labori junctum, deducit ad habi- tum humilitatis. morti proximus fuit, sedentibus circa eum Patri- bus, vukus ejus resplenduit tanquam sol; dixit- que illis : Ecce abbas Antonius venit. Paulo post : En, inquit, venit prophetarum chorus. Iterumque facies ejus majorem in modum refulsit. Et ait : En, chorus apostolorumi accessit. Adhucque os ejus duplo fulgentius evasit. Ecce autem ipsum, quasi cum quibusdam loquentem. Itaque rogaverunt eum c senes, dicentes : Cum quo disseris, Pater? Re- spondit : Angeli venerunt, ut me assumant; et ob- secro, ut permittar paululum agere poenitentiam. Excipiunt senes : Non eges poenitentia, Pater. Tum senex ad ipsos: Revera, non mibi conscius sum, quod pœnitentiæ initium posuerim. Intellexerunt vero ouanes, eum esse perfectum. lerum facies Nlius subito facta est velut sol: ex quo territi sunt cupcti. Ait illis : Videle, Dominus venit, dicens : Afferte mibi electionis vas eremi. Statimque tradi- dit spiritum. Ac evasit tanquain fulgur, nec non re- pletus est totus locus bono odore. pus Nilopoleos ad abbatem Sisoem in montem ab- batis Antonii. Cumque discessuri essent, antequam iter aggrederentur, curavit ut a mane comederent : erat autem jejunii dies. Postquam ergo posuerunt mensam, ecce fratres pulsant. Dixit discipulo suo : Trade illis parvam pultem, quia defatigati sunt. Ait ei abbas Adelphius: Sine utique, ne dicant, D Al. ius. Eadem versio : Corrigit et ducit ad humilitaris wam, nisi si melius meenm putas, dirigit. Quod spertat ad Apophthegma. ita reperi in cod. Colbert. : 11. (41) Frater interrogavit abbatem Sisoem, an 12. (42) Tentatus est aliquando a dæmone Abra- 13. (43) Percontatus est frater de abbate Sisoe, 11. (44) Refere bant de abbate Sisoe, quod quando 45. (45) Profectus est abbas Adelphius episco- (41) Vit. Patr. xv. 454 ; Joan. Geom. Parad. 33. (42) Vit. Patr. 11, 44. (43) Vit. Patr. xv, 47; Doroth. Deor. 2. (44) Vit. Patr. 111, 6. (45) Vit. Patr. viii, 15. (405) Οδηγεῖ εἰς τὸν τῆς ταπεινος ροσύνης πρό

Α Λέγει οὖν ὁ ἀδελφό;· Ἀλλὰ πάλιν εἶπε, μὴ ρίψης Β αὐτόν. Καὶ καταλιπών αὐτὸν, ἦλθε πρός τόν γέ- ροντα· καὶ γέγονε δόκιμος" μοναχὸς διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. ια'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Σισόην, λέγων· Αρα οὕτως ἐδίωκεν ὁ Σατανᾶς τοὺς ἀρχαίους; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Αρτι πλέον, ὅτι ὁ καιρὸς αὐτοῦ ἤγε γισε, καὶ ταράσσεται. ιβ'. Ἐπειράσθη ποτὲ Ἀβραὰμ ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ660 Σισόη ἀπὸ δαίμονος· καὶ εἶδεν ὁ γέρων ὅτι πέπτωκεν, καὶ ἀναστὰς ἐξέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, λέ- γων· Θεός, θέλεις, οὐ θέλεις, οὐκ ἀφῶ σε, ἐὰν μὴ αὐτὸν θεραπεύσῃς. Καὶ εὐθέως ἐθεραπεύθη. εγώ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ56ᾶν Σισόην, λέγων· Ορῶ ἐμαυτὸν, ὅτι ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ παραμένει μοι ''. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἔστι μέγα, τὸ εἶναι τὸν λογισμόν σου μετὰ τοῦ Θεοῦ· μέγα δέ ἐστι, τὸ ἑαυτὸν ὁρᾷν ὑποκάτω πάσης τῆς κτίσεως. Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ σωματικὸς κόπος ὁδηγεῖ εἰς τὸν τῆς ταπεινο- φροσύνης τρόπον (46). ιδ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Σισόη, ὅτι ὅτι ἔμελλε τελευτᾷν, καθημένων τῶν Πατέρων πρὸς αὐτὸν ἔλαμ ψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος· καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἰδοὺ ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος ἦλθε. Καὶ μετὰ μικρὸν λέο γει· Ἰδοὺ ὁ χορὸς τῶν προφητῶν ἦλθε. Καὶ πάλιν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ περισσῶς ἔλαμψε· καὶ εἶπεν· Ἰδοὺ ὁ χορὸς τῶν ἀποστόλων ἦλθε. Καὶ ἐδιπλασίασε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πάλιν· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ὡς μετά τι νων λαλῶν. Καὶ ἐδεήθησαν αὐτοῦ οἱ γέροντες, λέγον τες· Μετὰ τίνος ὁμιλεῖς, Πάτερ; Ο δὲ ἔφη· Ιδού ἄγγελοι ἦλθον λαβεῖν με, καὶ παρακαλῶ ἵνα ἀφεθῶ μετανοήσαι μικρόν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες· Οὐ χρείαν ἔχεις μετανοήσαι, Πάτερ. Εἶπε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων· Φύσει οὐκ οἶδα ἐμαυτὸν ὅτι ἔβαλον ἀρχήν. Καὶ ἔμαθον πάντες ὅτι τέλειός ἐστι. Καὶ πάλιν ἄγνω ἐγένετο τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος· καὶ ἐφοβή θησαν πάντες. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Βλέπετε, ὁ Κύριος ἦλθε, καὶ λέγει· Φέρετέ μοι τὸ σκεῦος τῆς ἐρήμου. Καὶ εὐθέως παρέδωκε 14' τὸ πνεῦμα. Καὶ ἐγένετο ὡς ἀστραπή· καὶ ἐπλήσθη ὅλος ὁ οἶκος εὐωδίας. ιε'. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Αδέλφιος ἐπίσκοπος Νες - λουπόλεως πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην, εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀσσα 'Αντωνίου. Καὶ ὡς ἔμελλον ἐξελθεῖν, πρὶν αὐ τοὺς ὁδεῦσαι, ἐποίησεν αὐτοὺς γεύσασθαι ἀπὸ πρωΐ· ἦν δὲ νηστεία. Καὶ ὡς ἔθηκαν τράπεζαν, ἰδοὺ ἀδελφοί κρούουσιν. Εἶπε δὲ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Δὸς αὐτοῖς μικρὰν ἀθήραν, ὅτι ἀπὸ κάπου εἰσί. λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς 'Αδέλφιος· Αφες τέως, ἵνα μὴ εἴπωσιν ὅτι ὁ Α1. δοκιμώτατος. Α1. μου τῷ Θεῷ παραμένει. Α1. περισσότερον. " τῆς ἐκλογῆς. ἀπέδωκε. Η ΔΙ. τόπος. ποr. ΔΙ. ἀδελφὸς εἶπεν τῷ ἀνδα Ποιμένι · Ορῶ ἐμαυτὸν δια παντὸς μετὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ μὴ ἀφιστάμενον ὅλως ο μέγα ἐστὶ, Πάτερ ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχί · ἀλλο ὅταν ἴδῃς ἑαυτὸν ἐλάττονα πάντων, τότε εἰς τὸ μέγα ἔφθασας. APPENDIX AD PALLADIUM. pit : Abbas jussit ut projicerem. Itaque ei frater : Sed modɔ vetuit projiceres. Et relicto eo, accessit ad senem, factusque est probus monachus propter obedientiain suam. pari modo veteres persecutus fuerit Satanas. Et ait illi senex : Nunc magis, quia tcmpus ejus ap- propinquat, atque conturbatur. ham discipulus abbatis Sisois ; et vidit senex quod cccidisset. Itaque surgens expandit manus in cœ- lum, dixitque : Deus, velis nolis, non dimitto te, nisi curaveris eum. Statimque medelam consecu- tus est. B hunc in modum : Agnosco memoriam Dei perma- nere apud me. Ait illi senex : Non magna res est, cogitationem tuam cum Deo esse; sed magnuin est, conspicere se tanquam omni creatura inferiorem. Id enim corporeo labori junctum, deducit ad habi- tum humilitatis. morti proximus fuit, sedentibus circa eum Patri- bus, vukus ejus resplenduit tanquam sol; dixit- que illis : Ecce abbas Antonius venit. Paulo post : En, inquit, venit prophetarum chorus. Iterumque facies ejus majorem in modum refulsit. Et ait : En, chorus apostolorumi accessit. Adhucque os ejus duplo fulgentius evasit. Ecce autem ipsum, quasi cum quibusdam loquentem. Itaque rogaverunt eum c senes, dicentes : Cum quo disseris, Pater? Re- spondit : Angeli venerunt, ut me assumant; et ob- secro, ut permittar paululum agere poenitentiam. Excipiunt senes : Non eges poenitentia, Pater. Tum senex ad ipsos: Revera, non mibi conscius sum, quod pœnitentiæ initium posuerim. Intellexerunt vero ouanes, eum esse perfectum. lerum facies Nlius subito facta est velut sol: ex quo territi sunt cupcti. Ait illis : Videle, Dominus venit, dicens : Afferte mibi electionis vas eremi. Statimque tradi- dit spiritum. Ac evasit tanquain fulgur, nec non re- pletus est totus locus bono odore. pus Nilopoleos ad abbatem Sisoem in montem ab- batis Antonii. Cumque discessuri essent, antequam iter aggrederentur, curavit ut a mane comederent : erat autem jejunii dies. Postquam ergo posuerunt mensam, ecce fratres pulsant. Dixit discipulo suo : Trade illis parvam pultem, quia defatigati sunt. Ait ei abbas Adelphius: Sine utique, ne dicant, D Al. ius. Eadem versio : Corrigit et ducit ad humilitaris wam, nisi si melius meenm putas, dirigit. Quod spertat ad Apophthegma. ita reperi in cod. Colbert. : 11. (41) Frater interrogavit abbatem Sisoem, an 12. (42) Tentatus est aliquando a dæmone Abra- 13. (43) Percontatus est frater de abbate Sisoe, 11. (44) Refere bant de abbate Sisoe, quod quando 45. (45) Profectus est abbas Adelphius episco- (41) Vit. Patr. xv. 454 ; Joan. Geom. Parad. 33. (42) Vit. Patr. 11, 44. (43) Vit. Patr. xv, 47; Doroth. Deor. 2. (44) Vit. Patr. 111, 6. (45) Vit. Patr. viii, 15. (405) Οδηγεῖ εἰς τὸν τῆς ταπεινος ροσύνης πρό

Α Λέγει οὖν ὁ ἀδελφό;· Ἀλλὰ πάλιν εἶπε, μὴ ρίψης Β αὐτόν. Καὶ καταλιπών αὐτὸν, ἦλθε πρός τόν γέ- ροντα· καὶ γέγονε δόκιμος" μοναχὸς διὰ τὴν ὑπακοὴν αὐτοῦ. ια'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Σισόην, λέγων· Αρα οὕτως ἐδίωκεν ὁ Σατανᾶς τοὺς ἀρχαίους; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Αρτι πλέον, ὅτι ὁ καιρὸς αὐτοῦ ἤγε γισε, καὶ ταράσσεται. ιβ'. Ἐπειράσθη ποτὲ Ἀβραὰμ ὁ μαθητὴς τοῦ ἀ660 Σισόη ἀπὸ δαίμονος· καὶ εἶδεν ὁ γέρων ὅτι πέπτωκεν, καὶ ἀναστὰς ἐξέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν, λέ- γων· Θεός, θέλεις, οὐ θέλεις, οὐκ ἀφῶ σε, ἐὰν μὴ αὐτὸν θεραπεύσῃς. Καὶ εὐθέως ἐθεραπεύθη. εγώ. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ56ᾶν Σισόην, λέγων· Ορῶ ἐμαυτὸν, ὅτι ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ παραμένει μοι ''. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐκ ἔστι μέγα, τὸ εἶναι τὸν λογισμόν σου μετὰ τοῦ Θεοῦ· μέγα δέ ἐστι, τὸ ἑαυτὸν ὁρᾷν ὑποκάτω πάσης τῆς κτίσεως. Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ σωματικὸς κόπος ὁδηγεῖ εἰς τὸν τῆς ταπεινο- φροσύνης τρόπον (46). ιδ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Σισόη, ὅτι ὅτι ἔμελλε τελευτᾷν, καθημένων τῶν Πατέρων πρὸς αὐτὸν ἔλαμ ψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος· καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἰδοὺ ὁ ἀββᾶς 'Αντώνιος ἦλθε. Καὶ μετὰ μικρὸν λέο γει· Ἰδοὺ ὁ χορὸς τῶν προφητῶν ἦλθε. Καὶ πάλιν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ περισσῶς ἔλαμψε· καὶ εἶπεν· Ἰδοὺ ὁ χορὸς τῶν ἀποστόλων ἦλθε. Καὶ ἐδιπλασίασε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πάλιν· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ὡς μετά τι νων λαλῶν. Καὶ ἐδεήθησαν αὐτοῦ οἱ γέροντες, λέγον τες· Μετὰ τίνος ὁμιλεῖς, Πάτερ; Ο δὲ ἔφη· Ιδού ἄγγελοι ἦλθον λαβεῖν με, καὶ παρακαλῶ ἵνα ἀφεθῶ μετανοήσαι μικρόν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ γέροντες· Οὐ χρείαν ἔχεις μετανοήσαι, Πάτερ. Εἶπε δὲ αὐτοῖς ὁ γέρων· Φύσει οὐκ οἶδα ἐμαυτὸν ὅτι ἔβαλον ἀρχήν. Καὶ ἔμαθον πάντες ὅτι τέλειός ἐστι. Καὶ πάλιν ἄγνω ἐγένετο τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος· καὶ ἐφοβή θησαν πάντες. Καὶ λέγει αὐτοῖς· Βλέπετε, ὁ Κύριος ἦλθε, καὶ λέγει· Φέρετέ μοι τὸ σκεῦος τῆς ἐρήμου. Καὶ εὐθέως παρέδωκε 14' τὸ πνεῦμα. Καὶ ἐγένετο ὡς ἀστραπή· καὶ ἐπλήσθη ὅλος ὁ οἶκος εὐωδίας. ιε'. Παρέβαλεν ὁ ἀββᾶς Αδέλφιος ἐπίσκοπος Νες - λουπόλεως πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην, εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀσσα 'Αντωνίου. Καὶ ὡς ἔμελλον ἐξελθεῖν, πρὶν αὐ τοὺς ὁδεῦσαι, ἐποίησεν αὐτοὺς γεύσασθαι ἀπὸ πρωΐ· ἦν δὲ νηστεία. Καὶ ὡς ἔθηκαν τράπεζαν, ἰδοὺ ἀδελφοί κρούουσιν. Εἶπε δὲ τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Δὸς αὐτοῖς μικρὰν ἀθήραν, ὅτι ἀπὸ κάπου εἰσί. λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς 'Αδέλφιος· Αφες τέως, ἵνα μὴ εἴπωσιν ὅτι ὁ Α1. δοκιμώτατος. Α1. μου τῷ Θεῷ παραμένει. Α1. περισσότερον. " τῆς ἐκλογῆς. ἀπέδωκε. Η ΔΙ. τόπος. ποr. ΔΙ. ἀδελφὸς εἶπεν τῷ ἀνδα Ποιμένι · Ορῶ ἐμαυτὸν δια παντὸς μετὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ μὴ ἀφιστάμενον ὅλως ο μέγα ἐστὶ, Πάτερ ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Οὐχί · ἀλλο ὅταν ἴδῃς ἑαυτὸν ἐλάττονα πάντων, τότε εἰς τὸ μέγα ἔφθασας. APPENDIX AD PALLADIUM. pit : Abbas jussit ut projicerem. Itaque ei frater : Sed modɔ vetuit projiceres. Et relicto eo, accessit ad senem, factusque est probus monachus propter obedientiain suam. pari modo veteres persecutus fuerit Satanas. Et ait illi senex : Nunc magis, quia tcmpus ejus ap- propinquat, atque conturbatur. ham discipulus abbatis Sisois ; et vidit senex quod cccidisset. Itaque surgens expandit manus in cœ- lum, dixitque : Deus, velis nolis, non dimitto te, nisi curaveris eum. Statimque medelam consecu- tus est. B hunc in modum : Agnosco memoriam Dei perma- nere apud me. Ait illi senex : Non magna res est, cogitationem tuam cum Deo esse; sed magnuin est, conspicere se tanquam omni creatura inferiorem. Id enim corporeo labori junctum, deducit ad habi- tum humilitatis. morti proximus fuit, sedentibus circa eum Patri- bus, vukus ejus resplenduit tanquam sol; dixit- que illis : Ecce abbas Antonius venit. Paulo post : En, inquit, venit prophetarum chorus. Iterumque facies ejus majorem in modum refulsit. Et ait : En, chorus apostolorumi accessit. Adhucque os ejus duplo fulgentius evasit. Ecce autem ipsum, quasi cum quibusdam loquentem. Itaque rogaverunt eum c senes, dicentes : Cum quo disseris, Pater? Re- spondit : Angeli venerunt, ut me assumant; et ob- secro, ut permittar paululum agere poenitentiam. Excipiunt senes : Non eges poenitentia, Pater. Tum senex ad ipsos: Revera, non mibi conscius sum, quod pœnitentiæ initium posuerim. Intellexerunt vero ouanes, eum esse perfectum. lerum facies Nlius subito facta est velut sol: ex quo territi sunt cupcti. Ait illis : Videle, Dominus venit, dicens : Afferte mibi electionis vas eremi. Statimque tradi- dit spiritum. Ac evasit tanquain fulgur, nec non re- pletus est totus locus bono odore. pus Nilopoleos ad abbatem Sisoem in montem ab- batis Antonii. Cumque discessuri essent, antequam iter aggrederentur, curavit ut a mane comederent : erat autem jejunii dies. Postquam ergo posuerunt mensam, ecce fratres pulsant. Dixit discipulo suo : Trade illis parvam pultem, quia defatigati sunt. Ait ei abbas Adelphius: Sine utique, ne dicant, D Al. ius. Eadem versio : Corrigit et ducit ad humilitaris wam, nisi si melius meenm putas, dirigit. Quod spertat ad Apophthegma. ita reperi in cod. Colbert. : 11. (41) Frater interrogavit abbatem Sisoem, an 12. (42) Tentatus est aliquando a dæmone Abra- 13. (43) Percontatus est frater de abbate Sisoe, 11. (44) Refere bant de abbate Sisoe, quod quando 45. (45) Profectus est abbas Adelphius episco- (41) Vit. Patr. xv. 454 ; Joan. Geom. Parad. 33. (42) Vit. Patr. 11, 44. (43) Vit. Patr. xv, 47; Doroth. Deor. 2. (44) Vit. Patr. 111, 6. (45) Vit. Patr. viii, 15. (405) Οδηγεῖ εἰς τὸν τῆς ταπεινος ροσύνης πρό

ὅτι ποιεῖ μετ᾿ ἐμοῦ ἔλεος. Ακούσαντες δὲ τὸν λόγον Β Ο τοῦτον οἱ γέροντες ἀπῆλθον λυπούμενοι. Μὴ θέλων δὲ ὁ γέρων ἐᾶσαι αὐτοὺς λυπουμένους ἀπελθεῖν, ὑποστρέ ψας αὐτοῖς εἶπε· Μακάριοι ἐστε, ἀδελφοί· ἐξήλωσα γὰρ ὑμᾶς. Ὁ πρῶτος γὰρ ὑμῶν εἶπε περὶ τοῦ πυρί. νου ποταμοῦ, καὶ ὁ δεύτερος περὶ τοῦ Ταρτάρου, καὶ ὁ τρίτος περὶ τοῦ σκότους. Εἰ οὖν τοιαύτης μνήμης κυριεύει ὁ νοῦς ὑμῶν, ἀδύνατον ὑμᾶς ἁμαρτῆσαι. Τι δὲ ποιήσω ἐγὼ ὁ σκληροκάρδιος, μή συγχωρούμενος εἰδέναι ὅτι κάν ἐστι κόλασις τοῖς ἀνθρώποις· καὶ ἐκ τούτου, ἐν πάσῃ ὥρᾳ ἁμαρτάνω; Καὶ μετανοήσαντες αὐτῷ εἶπον· Καθάπερ ηκούσαμεν, οὕτως καὶ εἴδομεν. κ'. Ἠρώτησάν τινες τὸν ἀ66ᾶν Σισόην, λέγοντες· Ἐὰν πέσῃ ἀδελφὸς, οὐ χρείαν ἔχει μετανοήσαι ἐνιαυ- τόν; Ὁ δὲ εἶπε· Σκληρόν ἐστι τὸ ῥῆμα. Οἱ δέ φασιν· Αλλ' ἓξ μῆνας; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ ἔφασκον· Ἕως τεσσαράκοντα ἡμερῶν ; Πάλιν ἔφη· Πολύ ἐστι. Λέγουσιν αὐτῷ· Τί οὖν; ἐὰν πέσῃ ἀδελ φὸς, καὶ εὑρεθῇ εὐθὺς ἀγάπη γινομένη, καὶ αὐτὸς εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀγάπην; Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐχί. ᾿Αλλὰ χρείαν ἔχει μετανοῆσαι ὀλίγας ημέρας. Πιστεύω γὰρ τῷ Θεῷ, ὅτι ὁλοψύχως ἐὰν μετανοήση ὁ τοιοῦτος, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν Θεό;. κα'. Ἐλθόντος ποτὲ τοῦ ἀ66ᾶ Σισόη εἰς τὸ Κλύ σμα, παρέβαλον αὐτῷ κοσμικοὶ ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ πολλὰ λαλησάντων αὐτῶν, οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς λόγον. Ὕστερον δὲ εἷς αὐτῶν εἶπε· Τί θλίβετε τὸν γέν ροντα; οὐκ ἐσθίει· διὰ τοῦτο οὐδὲ λαλεῖν δύναται. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐγὼ ὅτε γένηταί μοι χρεία, ἐσθίω. κα. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὸν ἀβαν Σισόην, λέγων· Διὰ πόσου χρόνου οι ὀφείλει ἄνθρωπος ἐκ- κόπτειν τὰ πάθη ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τοὺς χρόνους θέλεις μαθεῖν; Λέγει ὁ ἀ66ᾶς Ιωσήφ Ναί. Λέγει οὖν ὁ γέρων· Οταν ὥραν ἔρχεται τὸ πάθος, εὐθέως κόψον αὐτό. κγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Σισόην τὸν τῆς Πέτρας περὶ πολιτείας. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Εἶπε Δανιήλ · "Αρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγον. κδ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη. ὅτι καθήμενος εἰς τὸ κελλίον πάντοτε την θύραν ἔκλειεν. κε'. Ηλθόν ποτε 'Αρειανοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀ662 Αντωνίου, καὶ ἤρξαντο κατα- λαλεῖν τῶν ὀρθοδόξων. Ὁ δὲ γέρων οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς οὐδέν· καὶ φωνήσας τὸν ἑαυτοῦ μαθητήν, εξ πεν· 'Αβραάμ, φέρε μοι τὸ βιβλίον τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου, καὶ ἀνάγνωθι αὐτό. Καὶ σιωπώντων αὐτῶν, ἐγνώσθη ἡ αἵρεσις αὐτῶν. Καὶ ἀπέλυσεν αὐ τοὺς μετ' εἰρήνης. κς'. Ηλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς 'Αμοῦ, εἰ ἀπὸ 'Ραϊθοῦ εἰς τὸ Κλύσμα, παραβαλεῖν τῷ ἀ66] Σισόη· καὶ βλέπων αὐτὸν θλιβόμενον, ὅτι ἀφῆκε τὴν ἔρημον, λέγει αύτ τῷ· Τί Ολίβῃ, ἀ66ᾶ; τί γὰρ ἡδύνω ἀπάρτι ποιῆσαι ΑΙ. Ἀμμοῦν. APPENDIX AD PALLADIUM. sit misericordiam. Eo audito sermone, senes tristes A abierunt. Nolens autem senex sinere ipsos cum tristitia discedere, reverti fecit, et dixit : Beali estis, fratres; atque vobis invidi felicitatem vestram. Primus enim vestrum locutus est de igneo flumine, secundus de Tartaro, tertius de tenebris. Si ergo mens vestra recordationis hujusmodi tenet domi- nium, fieri nequit ut peccetis. Quid vero acturus sum ego, duri cordis homo, cui non est concessum scire quod vel maneat homines supplicium: unde singulis horis pecco? Tune illi, venia ab eo suppli citer petita, professi sunt : Sicut audivimus, ita etiam vidimus. Si lapsus fuerit frater, nonne debet ad annum pœ- mitentiam agere? Respondit : Durum est hoc ver- Lum. Aiunt : Verum sex menses ? lterum respon- dit : Multum est. Excipiunt : Usque ad quadraginta dies? Ait adhuc : Multum est. Illi : Quid ergo ? Si prolapsus fuerit frater, et statim agape celebretur, ipsune veniet ad agapen? Dicit illis senex : Nequa- quam ; sed necessaria est paucorum dierum peni- tentia. Confido enim in Deum, quod si is homo ex tota anima egerit poenitentiam, vel intra tres dies illum admissurus sit Deus. Clysma, accesserunt ad eum videndum sæculares viri. Ii multa loquebantur; nec quidquam ipsis re- spondit. Postea illorum unus dixit : Quid molesti estis seni? non manducat; ideo neque potest loqui. Excepit senex : Ego, ubi necessitas postulat, co- medo. Sisoc, quanto in tempore debeat homo affect us rescindere. Ait illi senex : Tempora vis discere? Et abbas Joseph : Etiam, inquit. Dicit ergo senex : Qua hora affectus venerit, illico abscinde eum. interrogavit de moribus. Et respondit senex: Dixit Daniel : Panem desideriorum non comedi so in cella, semper ostium clauderet. Sisoem in montem abbatis Antonii, et coeperunt D contra erthodoxos garrire. Senex vero nihil quid- quam respondit eis. Sed vocato discipulo suo, dixit: Abraham, aſſer mibi sancti Athanasii librum, ac legito. Tum tacentibus illis, agnita est eorum }.resis. Dimisitque ipsos cum pace. Clysma, ut inviseret abbatem Sisoem. Et cernens ipsum afflictum, quod reliquisset eremum, ait : Cur doles, abba? Quid enim jam inde poteras in • Dall. I, 20. Percontati sunt nonnulli ex abbate Sisoe : 21. Cum aliquando abbas Sisocs venisset ad 22. (50) Abbas Joseph requisivit ab abbate 23. (51) Abbatem Sisoem illum Petre, frater 24. (52) Aiebant de abbate Sisne, quod sedens 25. Venerunt aliquando Ariani ad abbatem 26. Venit aliquando abbas Amun e Rhaitu in 3. 21 Α1. πόσων χρόνων. 13 Α1. a66a. (50) Vit. Pair. ΣΣΣΙΣ, 1. (51) Vit. Patr. vii, 2. (52) Vit. Patr. 111, 6.

ὅτι ποιεῖ μετ᾿ ἐμοῦ ἔλεος. Ακούσαντες δὲ τὸν λόγον Β Ο τοῦτον οἱ γέροντες ἀπῆλθον λυπούμενοι. Μὴ θέλων δὲ ὁ γέρων ἐᾶσαι αὐτοὺς λυπουμένους ἀπελθεῖν, ὑποστρέ ψας αὐτοῖς εἶπε· Μακάριοι ἐστε, ἀδελφοί· ἐξήλωσα γὰρ ὑμᾶς. Ὁ πρῶτος γὰρ ὑμῶν εἶπε περὶ τοῦ πυρί. νου ποταμοῦ, καὶ ὁ δεύτερος περὶ τοῦ Ταρτάρου, καὶ ὁ τρίτος περὶ τοῦ σκότους. Εἰ οὖν τοιαύτης μνήμης κυριεύει ὁ νοῦς ὑμῶν, ἀδύνατον ὑμᾶς ἁμαρτῆσαι. Τι δὲ ποιήσω ἐγὼ ὁ σκληροκάρδιος, μή συγχωρούμενος εἰδέναι ὅτι κάν ἐστι κόλασις τοῖς ἀνθρώποις· καὶ ἐκ τούτου, ἐν πάσῃ ὥρᾳ ἁμαρτάνω; Καὶ μετανοήσαντες αὐτῷ εἶπον· Καθάπερ ηκούσαμεν, οὕτως καὶ εἴδομεν. κ'. Ἠρώτησάν τινες τὸν ἀ66ᾶν Σισόην, λέγοντες· Ἐὰν πέσῃ ἀδελφὸς, οὐ χρείαν ἔχει μετανοήσαι ἐνιαυ- τόν; Ὁ δὲ εἶπε· Σκληρόν ἐστι τὸ ῥῆμα. Οἱ δέ φασιν· Αλλ' ἓξ μῆνας; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ ἔφασκον· Ἕως τεσσαράκοντα ἡμερῶν ; Πάλιν ἔφη· Πολύ ἐστι. Λέγουσιν αὐτῷ· Τί οὖν; ἐὰν πέσῃ ἀδελ φὸς, καὶ εὑρεθῇ εὐθὺς ἀγάπη γινομένη, καὶ αὐτὸς εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀγάπην; Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐχί. ᾿Αλλὰ χρείαν ἔχει μετανοῆσαι ὀλίγας ημέρας. Πιστεύω γὰρ τῷ Θεῷ, ὅτι ὁλοψύχως ἐὰν μετανοήση ὁ τοιοῦτος, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν Θεό;. κα'. Ἐλθόντος ποτὲ τοῦ ἀ66ᾶ Σισόη εἰς τὸ Κλύ σμα, παρέβαλον αὐτῷ κοσμικοὶ ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ πολλὰ λαλησάντων αὐτῶν, οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς λόγον. Ὕστερον δὲ εἷς αὐτῶν εἶπε· Τί θλίβετε τὸν γέν ροντα; οὐκ ἐσθίει· διὰ τοῦτο οὐδὲ λαλεῖν δύναται. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐγὼ ὅτε γένηταί μοι χρεία, ἐσθίω. κα. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὸν ἀβαν Σισόην, λέγων· Διὰ πόσου χρόνου οι ὀφείλει ἄνθρωπος ἐκ- κόπτειν τὰ πάθη ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τοὺς χρόνους θέλεις μαθεῖν; Λέγει ὁ ἀ66ᾶς Ιωσήφ Ναί. Λέγει οὖν ὁ γέρων· Οταν ὥραν ἔρχεται τὸ πάθος, εὐθέως κόψον αὐτό. κγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Σισόην τὸν τῆς Πέτρας περὶ πολιτείας. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Εἶπε Δανιήλ · "Αρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγον. κδ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη. ὅτι καθήμενος εἰς τὸ κελλίον πάντοτε την θύραν ἔκλειεν. κε'. Ηλθόν ποτε 'Αρειανοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀ662 Αντωνίου, καὶ ἤρξαντο κατα- λαλεῖν τῶν ὀρθοδόξων. Ὁ δὲ γέρων οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς οὐδέν· καὶ φωνήσας τὸν ἑαυτοῦ μαθητήν, εξ πεν· 'Αβραάμ, φέρε μοι τὸ βιβλίον τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου, καὶ ἀνάγνωθι αὐτό. Καὶ σιωπώντων αὐτῶν, ἐγνώσθη ἡ αἵρεσις αὐτῶν. Καὶ ἀπέλυσεν αὐ τοὺς μετ' εἰρήνης. κς'. Ηλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς 'Αμοῦ, εἰ ἀπὸ 'Ραϊθοῦ εἰς τὸ Κλύσμα, παραβαλεῖν τῷ ἀ66] Σισόη· καὶ βλέπων αὐτὸν θλιβόμενον, ὅτι ἀφῆκε τὴν ἔρημον, λέγει αύτ τῷ· Τί Ολίβῃ, ἀ66ᾶ; τί γὰρ ἡδύνω ἀπάρτι ποιῆσαι ΑΙ. Ἀμμοῦν. APPENDIX AD PALLADIUM. sit misericordiam. Eo audito sermone, senes tristes A abierunt. Nolens autem senex sinere ipsos cum tristitia discedere, reverti fecit, et dixit : Beali estis, fratres; atque vobis invidi felicitatem vestram. Primus enim vestrum locutus est de igneo flumine, secundus de Tartaro, tertius de tenebris. Si ergo mens vestra recordationis hujusmodi tenet domi- nium, fieri nequit ut peccetis. Quid vero acturus sum ego, duri cordis homo, cui non est concessum scire quod vel maneat homines supplicium: unde singulis horis pecco? Tune illi, venia ab eo suppli citer petita, professi sunt : Sicut audivimus, ita etiam vidimus. Si lapsus fuerit frater, nonne debet ad annum pœ- mitentiam agere? Respondit : Durum est hoc ver- Lum. Aiunt : Verum sex menses ? lterum respon- dit : Multum est. Excipiunt : Usque ad quadraginta dies? Ait adhuc : Multum est. Illi : Quid ergo ? Si prolapsus fuerit frater, et statim agape celebretur, ipsune veniet ad agapen? Dicit illis senex : Nequa- quam ; sed necessaria est paucorum dierum peni- tentia. Confido enim in Deum, quod si is homo ex tota anima egerit poenitentiam, vel intra tres dies illum admissurus sit Deus. Clysma, accesserunt ad eum videndum sæculares viri. Ii multa loquebantur; nec quidquam ipsis re- spondit. Postea illorum unus dixit : Quid molesti estis seni? non manducat; ideo neque potest loqui. Excepit senex : Ego, ubi necessitas postulat, co- medo. Sisoc, quanto in tempore debeat homo affect us rescindere. Ait illi senex : Tempora vis discere? Et abbas Joseph : Etiam, inquit. Dicit ergo senex : Qua hora affectus venerit, illico abscinde eum. interrogavit de moribus. Et respondit senex: Dixit Daniel : Panem desideriorum non comedi so in cella, semper ostium clauderet. Sisoem in montem abbatis Antonii, et coeperunt D contra erthodoxos garrire. Senex vero nihil quid- quam respondit eis. Sed vocato discipulo suo, dixit: Abraham, aſſer mibi sancti Athanasii librum, ac legito. Tum tacentibus illis, agnita est eorum }.resis. Dimisitque ipsos cum pace. Clysma, ut inviseret abbatem Sisoem. Et cernens ipsum afflictum, quod reliquisset eremum, ait : Cur doles, abba? Quid enim jam inde poteras in • Dall. I, 20. Percontati sunt nonnulli ex abbate Sisoe : 21. Cum aliquando abbas Sisocs venisset ad 22. (50) Abbas Joseph requisivit ab abbate 23. (51) Abbatem Sisoem illum Petre, frater 24. (52) Aiebant de abbate Sisne, quod sedens 25. Venerunt aliquando Ariani ad abbatem 26. Venit aliquando abbas Amun e Rhaitu in 3. 21 Α1. πόσων χρόνων. 13 Α1. a66a. (50) Vit. Pair. ΣΣΣΙΣ, 1. (51) Vit. Patr. vii, 2. (52) Vit. Patr. 111, 6.

ὅτι ποιεῖ μετ᾿ ἐμοῦ ἔλεος. Ακούσαντες δὲ τὸν λόγον Β Ο τοῦτον οἱ γέροντες ἀπῆλθον λυπούμενοι. Μὴ θέλων δὲ ὁ γέρων ἐᾶσαι αὐτοὺς λυπουμένους ἀπελθεῖν, ὑποστρέ ψας αὐτοῖς εἶπε· Μακάριοι ἐστε, ἀδελφοί· ἐξήλωσα γὰρ ὑμᾶς. Ὁ πρῶτος γὰρ ὑμῶν εἶπε περὶ τοῦ πυρί. νου ποταμοῦ, καὶ ὁ δεύτερος περὶ τοῦ Ταρτάρου, καὶ ὁ τρίτος περὶ τοῦ σκότους. Εἰ οὖν τοιαύτης μνήμης κυριεύει ὁ νοῦς ὑμῶν, ἀδύνατον ὑμᾶς ἁμαρτῆσαι. Τι δὲ ποιήσω ἐγὼ ὁ σκληροκάρδιος, μή συγχωρούμενος εἰδέναι ὅτι κάν ἐστι κόλασις τοῖς ἀνθρώποις· καὶ ἐκ τούτου, ἐν πάσῃ ὥρᾳ ἁμαρτάνω; Καὶ μετανοήσαντες αὐτῷ εἶπον· Καθάπερ ηκούσαμεν, οὕτως καὶ εἴδομεν. κ'. Ἠρώτησάν τινες τὸν ἀ66ᾶν Σισόην, λέγοντες· Ἐὰν πέσῃ ἀδελφὸς, οὐ χρείαν ἔχει μετανοήσαι ἐνιαυ- τόν; Ὁ δὲ εἶπε· Σκληρόν ἐστι τὸ ῥῆμα. Οἱ δέ φασιν· Αλλ' ἓξ μῆνας; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ ἔφασκον· Ἕως τεσσαράκοντα ἡμερῶν ; Πάλιν ἔφη· Πολύ ἐστι. Λέγουσιν αὐτῷ· Τί οὖν; ἐὰν πέσῃ ἀδελ φὸς, καὶ εὑρεθῇ εὐθὺς ἀγάπη γινομένη, καὶ αὐτὸς εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀγάπην; Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐχί. ᾿Αλλὰ χρείαν ἔχει μετανοῆσαι ὀλίγας ημέρας. Πιστεύω γὰρ τῷ Θεῷ, ὅτι ὁλοψύχως ἐὰν μετανοήση ὁ τοιοῦτος, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν Θεό;. κα'. Ἐλθόντος ποτὲ τοῦ ἀ66ᾶ Σισόη εἰς τὸ Κλύ σμα, παρέβαλον αὐτῷ κοσμικοὶ ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ πολλὰ λαλησάντων αὐτῶν, οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς λόγον. Ὕστερον δὲ εἷς αὐτῶν εἶπε· Τί θλίβετε τὸν γέν ροντα; οὐκ ἐσθίει· διὰ τοῦτο οὐδὲ λαλεῖν δύναται. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐγὼ ὅτε γένηταί μοι χρεία, ἐσθίω. κα. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὸν ἀβαν Σισόην, λέγων· Διὰ πόσου χρόνου οι ὀφείλει ἄνθρωπος ἐκ- κόπτειν τὰ πάθη ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τοὺς χρόνους θέλεις μαθεῖν; Λέγει ὁ ἀ66ᾶς Ιωσήφ Ναί. Λέγει οὖν ὁ γέρων· Οταν ὥραν ἔρχεται τὸ πάθος, εὐθέως κόψον αὐτό. κγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Σισόην τὸν τῆς Πέτρας περὶ πολιτείας. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Εἶπε Δανιήλ · "Αρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγον. κδ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη. ὅτι καθήμενος εἰς τὸ κελλίον πάντοτε την θύραν ἔκλειεν. κε'. Ηλθόν ποτε 'Αρειανοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀ662 Αντωνίου, καὶ ἤρξαντο κατα- λαλεῖν τῶν ὀρθοδόξων. Ὁ δὲ γέρων οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς οὐδέν· καὶ φωνήσας τὸν ἑαυτοῦ μαθητήν, εξ πεν· 'Αβραάμ, φέρε μοι τὸ βιβλίον τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου, καὶ ἀνάγνωθι αὐτό. Καὶ σιωπώντων αὐτῶν, ἐγνώσθη ἡ αἵρεσις αὐτῶν. Καὶ ἀπέλυσεν αὐ τοὺς μετ' εἰρήνης. κς'. Ηλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς 'Αμοῦ, εἰ ἀπὸ 'Ραϊθοῦ εἰς τὸ Κλύσμα, παραβαλεῖν τῷ ἀ66] Σισόη· καὶ βλέπων αὐτὸν θλιβόμενον, ὅτι ἀφῆκε τὴν ἔρημον, λέγει αύτ τῷ· Τί Ολίβῃ, ἀ66ᾶ; τί γὰρ ἡδύνω ἀπάρτι ποιῆσαι ΑΙ. Ἀμμοῦν. APPENDIX AD PALLADIUM. sit misericordiam. Eo audito sermone, senes tristes A abierunt. Nolens autem senex sinere ipsos cum tristitia discedere, reverti fecit, et dixit : Beali estis, fratres; atque vobis invidi felicitatem vestram. Primus enim vestrum locutus est de igneo flumine, secundus de Tartaro, tertius de tenebris. Si ergo mens vestra recordationis hujusmodi tenet domi- nium, fieri nequit ut peccetis. Quid vero acturus sum ego, duri cordis homo, cui non est concessum scire quod vel maneat homines supplicium: unde singulis horis pecco? Tune illi, venia ab eo suppli citer petita, professi sunt : Sicut audivimus, ita etiam vidimus. Si lapsus fuerit frater, nonne debet ad annum pœ- mitentiam agere? Respondit : Durum est hoc ver- Lum. Aiunt : Verum sex menses ? lterum respon- dit : Multum est. Excipiunt : Usque ad quadraginta dies? Ait adhuc : Multum est. Illi : Quid ergo ? Si prolapsus fuerit frater, et statim agape celebretur, ipsune veniet ad agapen? Dicit illis senex : Nequa- quam ; sed necessaria est paucorum dierum peni- tentia. Confido enim in Deum, quod si is homo ex tota anima egerit poenitentiam, vel intra tres dies illum admissurus sit Deus. Clysma, accesserunt ad eum videndum sæculares viri. Ii multa loquebantur; nec quidquam ipsis re- spondit. Postea illorum unus dixit : Quid molesti estis seni? non manducat; ideo neque potest loqui. Excepit senex : Ego, ubi necessitas postulat, co- medo. Sisoc, quanto in tempore debeat homo affect us rescindere. Ait illi senex : Tempora vis discere? Et abbas Joseph : Etiam, inquit. Dicit ergo senex : Qua hora affectus venerit, illico abscinde eum. interrogavit de moribus. Et respondit senex: Dixit Daniel : Panem desideriorum non comedi so in cella, semper ostium clauderet. Sisoem in montem abbatis Antonii, et coeperunt D contra erthodoxos garrire. Senex vero nihil quid- quam respondit eis. Sed vocato discipulo suo, dixit: Abraham, aſſer mibi sancti Athanasii librum, ac legito. Tum tacentibus illis, agnita est eorum }.resis. Dimisitque ipsos cum pace. Clysma, ut inviseret abbatem Sisoem. Et cernens ipsum afflictum, quod reliquisset eremum, ait : Cur doles, abba? Quid enim jam inde poteras in • Dall. I, 20. Percontati sunt nonnulli ex abbate Sisoe : 21. Cum aliquando abbas Sisocs venisset ad 22. (50) Abbas Joseph requisivit ab abbate 23. (51) Abbatem Sisoem illum Petre, frater 24. (52) Aiebant de abbate Sisne, quod sedens 25. Venerunt aliquando Ariani ad abbatem 26. Venit aliquando abbas Amun e Rhaitu in 3. 21 Α1. πόσων χρόνων. 13 Α1. a66a. (50) Vit. Pair. ΣΣΣΙΣ, 1. (51) Vit. Patr. vii, 2. (52) Vit. Patr. 111, 6.

ὅτι ποιεῖ μετ᾿ ἐμοῦ ἔλεος. Ακούσαντες δὲ τὸν λόγον Β Ο τοῦτον οἱ γέροντες ἀπῆλθον λυπούμενοι. Μὴ θέλων δὲ ὁ γέρων ἐᾶσαι αὐτοὺς λυπουμένους ἀπελθεῖν, ὑποστρέ ψας αὐτοῖς εἶπε· Μακάριοι ἐστε, ἀδελφοί· ἐξήλωσα γὰρ ὑμᾶς. Ὁ πρῶτος γὰρ ὑμῶν εἶπε περὶ τοῦ πυρί. νου ποταμοῦ, καὶ ὁ δεύτερος περὶ τοῦ Ταρτάρου, καὶ ὁ τρίτος περὶ τοῦ σκότους. Εἰ οὖν τοιαύτης μνήμης κυριεύει ὁ νοῦς ὑμῶν, ἀδύνατον ὑμᾶς ἁμαρτῆσαι. Τι δὲ ποιήσω ἐγὼ ὁ σκληροκάρδιος, μή συγχωρούμενος εἰδέναι ὅτι κάν ἐστι κόλασις τοῖς ἀνθρώποις· καὶ ἐκ τούτου, ἐν πάσῃ ὥρᾳ ἁμαρτάνω; Καὶ μετανοήσαντες αὐτῷ εἶπον· Καθάπερ ηκούσαμεν, οὕτως καὶ εἴδομεν. κ'. Ἠρώτησάν τινες τὸν ἀ66ᾶν Σισόην, λέγοντες· Ἐὰν πέσῃ ἀδελφὸς, οὐ χρείαν ἔχει μετανοήσαι ἐνιαυ- τόν; Ὁ δὲ εἶπε· Σκληρόν ἐστι τὸ ῥῆμα. Οἱ δέ φασιν· Αλλ' ἓξ μῆνας; Καὶ πάλιν εἶπε· Πολύ ἐστιν. Οἱ δὲ ἔφασκον· Ἕως τεσσαράκοντα ἡμερῶν ; Πάλιν ἔφη· Πολύ ἐστι. Λέγουσιν αὐτῷ· Τί οὖν; ἐὰν πέσῃ ἀδελ φὸς, καὶ εὑρεθῇ εὐθὺς ἀγάπη γινομένη, καὶ αὐτὸς εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀγάπην; Λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· Οὐχί. ᾿Αλλὰ χρείαν ἔχει μετανοῆσαι ὀλίγας ημέρας. Πιστεύω γὰρ τῷ Θεῷ, ὅτι ὁλοψύχως ἐὰν μετανοήση ὁ τοιοῦτος, καὶ εἰς τρεῖς ἡμέρας δέχεται αὐτὸν Θεό;. κα'. Ἐλθόντος ποτὲ τοῦ ἀ66ᾶ Σισόη εἰς τὸ Κλύ σμα, παρέβαλον αὐτῷ κοσμικοὶ ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ πολλὰ λαλησάντων αὐτῶν, οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς λόγον. Ὕστερον δὲ εἷς αὐτῶν εἶπε· Τί θλίβετε τὸν γέν ροντα; οὐκ ἐσθίει· διὰ τοῦτο οὐδὲ λαλεῖν δύναται. Απεκρίθη ὁ γέρων· Ἐγὼ ὅτε γένηταί μοι χρεία, ἐσθίω. κα. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Ἰωσὴφ τὸν ἀβαν Σισόην, λέγων· Διὰ πόσου χρόνου οι ὀφείλει ἄνθρωπος ἐκ- κόπτειν τὰ πάθη ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τοὺς χρόνους θέλεις μαθεῖν; Λέγει ὁ ἀ66ᾶς Ιωσήφ Ναί. Λέγει οὖν ὁ γέρων· Οταν ὥραν ἔρχεται τὸ πάθος, εὐθέως κόψον αὐτό. κγ'. ᾿Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Σισόην τὸν τῆς Πέτρας περὶ πολιτείας. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Εἶπε Δανιήλ · "Αρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγον. κδ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη. ὅτι καθήμενος εἰς τὸ κελλίον πάντοτε την θύραν ἔκλειεν. κε'. Ηλθόν ποτε 'Αρειανοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Σισόην εἰς τὸ ὄρος τοῦ ἀ662 Αντωνίου, καὶ ἤρξαντο κατα- λαλεῖν τῶν ὀρθοδόξων. Ὁ δὲ γέρων οὐκ ἀπεκρίθη αὐτοῖς οὐδέν· καὶ φωνήσας τὸν ἑαυτοῦ μαθητήν, εξ πεν· 'Αβραάμ, φέρε μοι τὸ βιβλίον τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου, καὶ ἀνάγνωθι αὐτό. Καὶ σιωπώντων αὐτῶν, ἐγνώσθη ἡ αἵρεσις αὐτῶν. Καὶ ἀπέλυσεν αὐ τοὺς μετ' εἰρήνης. κς'. Ηλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς 'Αμοῦ, εἰ ἀπὸ 'Ραϊθοῦ εἰς τὸ Κλύσμα, παραβαλεῖν τῷ ἀ66] Σισόη· καὶ βλέπων αὐτὸν θλιβόμενον, ὅτι ἀφῆκε τὴν ἔρημον, λέγει αύτ τῷ· Τί Ολίβῃ, ἀ66ᾶ; τί γὰρ ἡδύνω ἀπάρτι ποιῆσαι ΑΙ. Ἀμμοῦν. APPENDIX AD PALLADIUM. sit misericordiam. Eo audito sermone, senes tristes A abierunt. Nolens autem senex sinere ipsos cum tristitia discedere, reverti fecit, et dixit : Beali estis, fratres; atque vobis invidi felicitatem vestram. Primus enim vestrum locutus est de igneo flumine, secundus de Tartaro, tertius de tenebris. Si ergo mens vestra recordationis hujusmodi tenet domi- nium, fieri nequit ut peccetis. Quid vero acturus sum ego, duri cordis homo, cui non est concessum scire quod vel maneat homines supplicium: unde singulis horis pecco? Tune illi, venia ab eo suppli citer petita, professi sunt : Sicut audivimus, ita etiam vidimus. Si lapsus fuerit frater, nonne debet ad annum pœ- mitentiam agere? Respondit : Durum est hoc ver- Lum. Aiunt : Verum sex menses ? lterum respon- dit : Multum est. Excipiunt : Usque ad quadraginta dies? Ait adhuc : Multum est. Illi : Quid ergo ? Si prolapsus fuerit frater, et statim agape celebretur, ipsune veniet ad agapen? Dicit illis senex : Nequa- quam ; sed necessaria est paucorum dierum peni- tentia. Confido enim in Deum, quod si is homo ex tota anima egerit poenitentiam, vel intra tres dies illum admissurus sit Deus. Clysma, accesserunt ad eum videndum sæculares viri. Ii multa loquebantur; nec quidquam ipsis re- spondit. Postea illorum unus dixit : Quid molesti estis seni? non manducat; ideo neque potest loqui. Excepit senex : Ego, ubi necessitas postulat, co- medo. Sisoc, quanto in tempore debeat homo affect us rescindere. Ait illi senex : Tempora vis discere? Et abbas Joseph : Etiam, inquit. Dicit ergo senex : Qua hora affectus venerit, illico abscinde eum. interrogavit de moribus. Et respondit senex: Dixit Daniel : Panem desideriorum non comedi so in cella, semper ostium clauderet. Sisoem in montem abbatis Antonii, et coeperunt D contra erthodoxos garrire. Senex vero nihil quid- quam respondit eis. Sed vocato discipulo suo, dixit: Abraham, aſſer mibi sancti Athanasii librum, ac legito. Tum tacentibus illis, agnita est eorum }.resis. Dimisitque ipsos cum pace. Clysma, ut inviseret abbatem Sisoem. Et cernens ipsum afflictum, quod reliquisset eremum, ait : Cur doles, abba? Quid enim jam inde poteras in • Dall. I, 20. Percontati sunt nonnulli ex abbate Sisoe : 21. Cum aliquando abbas Sisocs venisset ad 22. (50) Abbas Joseph requisivit ab abbate 23. (51) Abbatem Sisoem illum Petre, frater 24. (52) Aiebant de abbate Sisne, quod sedens 25. Venerunt aliquando Ariani ad abbatem 26. Venit aliquando abbas Amun e Rhaitu in 3. 21 Α1. πόσων χρόνων. 13 Α1. a66a. (50) Vit. Pair. ΣΣΣΙΣ, 1. (51) Vit. Patr. vii, 2. (52) Vit. Patr. 111, 6.

πληρώσας τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ· καὶ τὴν διὰ τὸν Θεὸν πολιτείαν αὐτοῦ οὐκ ἔλυσεν. ὑπάγω καὶ οὐκ ἐσθίω. Καὶ οὕτως ἀπῆλθε νήσεις, λγ'. Διηγήσατό τις τῶν Πατέρων περὶ τοῦ ἀνδ Σισόη τοῦ Καλαμῶνος, ὅτι θέλων ποτὲ νικῆσαι τὸν ὕπνον, ἐκρέμασεν ἑαυτὸν ἀπὸ τοῦ κρημνοῦ τῆς Πέ τρας· καὶ ἐλθὼν ἄγγελος ἔλυσε αὐτὸν, καὶ παρήγ γειλεν αὐτὸν μηκέτι τοῦτο ποιῆσαι, μήτε ἄλλοις παρα- δοῦναι τὴν τοιαύτην παράδοσιν. λδ'. Πρώτησε τις τῶν Πατέρων τὸν ἀββᾶν Σισέην, λέγων· Ἐὰν κάθημαι ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ ἔλθῃ βάρδα- ρος, φονεῦσαι με θέλων, καὶ δυνηθώ πρὸς αὐτὸν, του νεύσω αὐτόν; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Οὐχί · ἀλλὰ παράδος αὐτὸν τῷ Θεῷ. Οἷος γὰρ ἂν πειρασμὸς ἔλθῃ ἀνθρώπῳ, Β λεγέτω, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας μου τοῦτο συνέβη· ἐὰν καὶ πορεύεται. Ενθα σ' ἕλω, κεῖθί σε κρινέω. Διδ, καὶ ὁ ἡμέτερος Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἶπεν· Ἐν οἷς ἂν ὑμᾶς κατ ταλάβω, ἐν τούτοις καὶ κρινώ. Εφ' οἷς γὰρ ἂν εὕρω ὑμᾶς, φησίν, ἐπὶ τούτοις καὶ κρινῶ. δὲ ἀγαθὸν, Οἰκονομία Θεοῦ. λε. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην τὸν Θε βαῖον, λέγων· Εἰπέ μοι ῥῆμα. Καὶ λέγει· Τί σοι ἔχων εἰπεῖν ; ὅτι εἰς τὴν Καινὴν Γραφὴν ἀναγινώσκω, καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν ἀνακάμπτω. λς'. Ὁ αὐτὸς ἀδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισώην τὸν τῆς Πέτρας, τὸ ῥῆμα δ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης ὁ Θηβαῖος. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ἐγὼ εἰς τὴν ἁμαρτίαν κοιμῶμαι, καὶ εἰς τὴν ἁμαρτίαν ἐγείρομαι. λζ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη τοῦ Θηβαίου, ὅτι ὡς ἀπέλυεν ἡ ἐκκλησία, ἔφευγεν εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. Καὶ ἔλεγον· Δαίμονα ἔχει. Αὐτὸς δὲ τὸ ἔργον του Θεοῦ ἐποίει. λη'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην, λέγων· Τί ποιήσω, ἀ663, ὅτι πέπτωκα ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ανάστα πάλιν. Λέγει ὁ ἀδελφός· Ἀνέστην, καὶ πά λιν πέπτωκα. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Ανάστα πάλιν καὶ πάλιν. Εἶπεν οὖν ὁ ἀδελφός· Έως πότε ; Λέγει ὁ γέρων· ἕως ἂν καταληφθῇς εἴτε ἐν τῷ ἀγαθῷ, εἴτε ἐν τῷ πτώματι· ἐν ᾧ γὰρ εὑρίσκεται ἄνθρωπος, ἐν αὐτῷ καὶ πορεύεται (56). Οἷον γὰρ ευρω σε, φησί, τοιοῦτόν σε κρινώ. Οἷον γὰρ εὕρω σε, τοιοῦτόν σε κρινω, φησὶ ὁ Κύριος. Εν ᾧ εὕρω σε, ἐν αὐτῷ καὶ κρινῶ σε, εἶπεν ὁ Θεός. Αt Ἐν ᾧ εὕρω σε, ἐν τούτῳ δὴ καὶ κρινῶ σε: Ἐν ᾧ εὕρω, ἐν τούτῳ καὶ κρίνω. Ἐν ᾧ εὕρω σε, ἐκεῖ καὶ κρινῶ σε. ᾧ σε εύρω, κρινώ σε. APPENDIX AD PALLADIUM. ue forte moriatur. Verum hoc facio : vado, nec A manduco. Atque ita profectus est, mansitque jeju- nus, impleto mandato Dei; neque solvit quam propter Deum susceperat vivendi rationem. Sisoe Calamonis, quod volens aliquando somnum vincere, suspenderit se a præcipitio Petræ: veniens autem angelus liberaverit eum, simulque denuntia- verit, ne amplius id faceret, neve aliis ejusmodi traderet documentum. Sisoem : Si dum sedeo in eremo, vencrit barbarus occidere me volens, et prævaluero ei, interficiamne? Respondit senex : Nequaquam; sed illum Deo com- mitte. Qualiscunque enim tentatio evenerit homini, oportet dicat : Propter peccata mea hoc contigit. Quod si bonum acciderit, dicat : Ex Dei dispensa- tione est. nonnihil sermonis. El ait : Quid tibi habeo clari? Novain Scripturam lego, atque ad Veterem delecto. Petræ, de verbo quod dixerat abbas Sisocs The- bæus. Ait senex : Ego in peccato dormio, et in peccato suscitor. bæo, quod cum ecclesiæ conventus dimitteretur, fugeret in cellam suam. Unde aiebant: Dæmonem habet. Ipse vero faciebat Dei opus. dicens : Quid faciam, abba, quia cecidi? Respondit senex : lterum surge. Frater ait: Surrexi, rursus- que cecidi. Excepit senex : Exsurge iterum atque iterum. Rogavit ergo frater: Quousque ? Responsum dedit senex : Usquequo assumptus fueris, sive in bono, sive in delicto. In quo enim invenitur homo, in eo et proficiscitur. 58; Doroth. Doctr. 13; S. in Pamene n. 180. In Vilis Patrum : In quo enim opere homo deprehensus fuerit, in eo judicabitur. Joannes Geometra : Ubi te cepero, et illic judicabo te. Allusio est ad celebrem locum, qui aut ex apocry- pho quodam desumptus fuit, aut ex Ezech. VII, 3, 3; xvIII, 30; xxiv, 14; xxxut, 20, detortus; ideo- que varie a sanctis Patribus citatur. Nam primus omnium Justinus Martyr Dialogo cum Tryphone, p. 267, Christo attribuit. inquit, Quocirca et noster Dominus Jesus Christus dixit: In quibus vos depre- hendero, in eis etiam judicabo. Deinde Clemens Ale- xandrinus libro, Quisnam dives ille sit qui salvetur, cap. de Deo Patre loquens, ait : In qui- bus enim, inquit, vos invenero, in eis et judicabo. Qui locus Clementis, ut id obiter moneami, citatur in Parallelis Joannis Damasccui lib. 1, cap. 11, et lib. 11, cap. 86. Jam vero sic profertur per S. Basi- lium Epistola ad Chilonem : Qualem enim te invenero, ail Scriptura, talem te judicabo. In Anastasii Quæstio- nibus, p. : Joannes Climacus Gradu 7, p. 159. dicit Ezechielis vocem esse : in Jure Graco-o- D mano p. 337, Ellas Cretensis ait dictum esse Dei per aliquem prophetarum : Inter Amphilochii Opera, oratione De panitentia, p. 406, Gennadii autem Scholarii Depredestinatione, citatio hoc modo habet, Denique a Balsamone ad Canonent Neocæsariensem 12, vox divina esse affirmatur, 'Ev Venio ad Latinos Verba flie- ronymi eo alludentis sunt epistola 46, ad Rusticnın, cap. : Unumquemque judicat, sicut invenerit. Vila B. Antonii, cap. 45, in Vitis Patrum, p. 41: Scien- tes quod a'quus ille retributor, in quo quemque inve- meril, in eo sit judicaturus: quod prophetica per Ezechielem voce testatur. Libro Consultationum Zachari et Apollonii, cap. 18, Spicileg. Acher. l. X : Nolo dubites: præsentia semper, non præterita Deus censet. Hoc enim ait: In qua via te invenero, in ea te judicabo, dicit Dominus. Et capite ultimo 33. (55) Retulit aliquis e Patribus de abbate 34. (54) E Patribus quidam interrogavit abbatem 35. Frater postulavit ex abbate Sisoe Thebae 36. Idem frater percontatus est abbatem Sisocm 37. Relatione accepimus de abbate Sisoe The- 38. (55) Frater interrogavit abbatem Sisoem, C (53) Vit. Synclet. c. 53. (54) Vit. Pair. III, 82; vu, 1 ; Doroth. Doctr. 7. (55) Vit. Patr. 111, 103; Joan. Geom. Parad. (56) 'Εν ᾧ γὰρ εὑρίσκεται ἄνθρωπος, ἐν αὐτῷ

ότι θλίβομαι διὰ τὸ ἐργόχειρον. Αγαπῶ γὰρ τὴν σει μάν, καὶ οὐ δύναμαι αὐτὴν ἐργάσασθαι. Λέγει ὁ γέ μων, ὅτι ὁ ἀββᾶς Σισόης ἔλεγεν, ὡς οὐ χρὴ τὸ ἀνα- παῦον ἡμᾶς ἔργον ἐργάζεσθαι. μ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης· Ζήτει τὸν Θεὸν, καὶ μὴ ζήτει ποῦ κατοικεῖ. μα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι αἰδὼς καὶ ἀφοβία πολλάκις φέρει τὴν ἁμαρτίαν. με. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην, λέγων· Τί πικήσω ; Λέγει αὐτῷ· Τὸ πρᾶγμα δ ζητεῖς, τὸ σφόδρα σιωπάν, καὶ ταπείνωσις. Γέγραπται γάρ Μακάριοι οἱ ἐμμένοντες ἐν αὐτῷ. Οὕτω δύνασαι στῆναι. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης· Γενοῦ ἐξουδενωμένος, καὶ τὸ θέλημά σου ὀπίσω βάλε, καὶ γενοῦ ἀμέριμνος· Β καὶ ἕξεις ἀνάπαυσιν. δ με. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισύην, λέγων· Τί ποιήσω διὰ τὰ πάθη; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Εκα- στις ἡμῶν πειράζεται ὑπὸ τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας. με. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Σισόην, λέγων· Ειπέ μοι ρήμα. Ὁ δὲ ἔφη· Τί με ἀναγκάζεις λαλῆ - σα: ἀργῶς; Ιδού βλέπεις ποίησον. δ μς'. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς 'Αβραὰμ ὁ μαθητὴς τοῦ Σισόη εἰς διακονίαν, καὶ ἐπὶ ἡμέρας οὐκ ἤθελε διακονηθῆναι ὑπὸ ἄλλου τινός, λέγων· Εχω ἀφεῖναι άνθρωπον ἄλλον ποιῆσαι συνήθειαν μετ᾿ ἐμοῦ, ἐκτὸς τοῦ ἀδελφοῦ μου; Καὶ οὐ κατεδέξατο ἕως οὗ ἦλθεν ὁ μαθητῆς αὐτοῦ, ὑπομείνας τὸν κόπον. με. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Σισόη, ὅτι καθημένου αὐτοῦ, ἔκραξε μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Ο ταλαιπωρία ! Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Τί ἔχεις, Πάτερ ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Ενα ἄνθρωπον ζητῶ λαλῆσαι, καὶ οὐχ εὑρίσκω. μη'. Ἐξῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Σισόης ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ 'Αντωνίου, εἰς τὸ ἐξώτερον δρος τῆς Θηβαΐδος, καὶ ᾤχησεν ἐκεῖ. Ησαν δὲ ἐκεῖ Μελιτιανοί ", οἰκοῦν τες ἐν τῷ Καλαμῶνι τοῦ ᾿Αρσενοίτου. Τινὲς δὲ ἀκού- σαντες ὅτι ἐξῆλθεν εἰς τὸ ἐξώτερον ὄρος, ἐπεθύμησαν αὐτὸν θεάσασθαι· ἔλεγον δέ· Τί ποιήσομεν ; εἰς τὸ ὄρος γὰρ εἰσι Μελιτιανοί. Οίδαμεν δὲ ὅτι ὁ γέρων οὐ βλά- πτεται ἐξ αὐτῶν· ἡμεῖς δὲ μήποτε θέλοντες συντυ χεῖν τῷ γέροντι, ἐμπέσωμεν εἰς πειρασμὸν τῶν αἱμε- τικῶν. Καὶ ἔνεκεν τοῦ μὴ συναντῆσαι τοῖς αἱρετι- κῖς, οὐκ ἀπῆλθον ἰδεῖν τὸν γέροντα. μη. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Σισόη, ὅτι ἠσθένησε * Α1. Μελετιανοί. εὕρω σε, φησίν, ἐν τούτῳ καὶ κρίνω σε. Εἰδότες ὅτι ἐὰν μίαν ἡμέραν ἀμελήσωμεν, οὐ διὰ τὸν παρελθόντα χρόνον ἡμῖν συγχωρήσει, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀμέλειαν ἀγανακτήσει καθ᾿ ἡμῶν. Οὕτω καὶ ἐν τῷ Ἰεζεκιήλ ἠκούσαμεν. APOPHTHEGMATA PATRUM. dum : Quid faciam? quia vexor propter opus ma- nuum. Amo enim plectam, nec eam possum conti- cere. Respondit senex, ex dicto albatis Sisoes, uon faciendum esse opus quod nos delectet. ras ubi habitet. sæpe peccatum producant. Dixit ci : Res quam quæris est, lacere multum, et bumilitas. Scriptum enim est : Beati qui immanent in eo s. Sic poteris stare. luntatem tuam post tergum projicito ; curis te C D Isa. xxx, 18. Jac. 1, 14. Regula solitariorum: Dicente Domino per prophe- tam : Qualem te invenero, talem te judicabo. Hæc ex adversariis meis. Alii plura addent, qui plura lege- rint ac notarint. Omisi locum Theodori Studitæ ca- techesi : Ubi te inveniam, illic te judicabo, quia Græcis careo. Sed omittere non debui que leguntur in Testamento sanctorum Quadraginta Martyrum apad eruditissimum Lambecium Commentar. De biblioth. Cæsar. lib. iv, cod. 144, p. 99: 'Ev & yàp Olservari etiam velimu, Evagrium interpretem Vite S. Auto- nii, loco citato cx Vilis Putrum, alio traduxisse liberato, et habebis requiem. agam propter affectus? Et ait senex : Unusquis- que tentatur a concupiscentia sua 18. quod ei verbum doctrina proferret. Ille vero infit : Quid me cogis loqui etiose? Ecce quod cernis fa-. cito. ham discipulus abbatis Sisois; et ad multos dies noluit ab alio quoquam ministrari, dicens : Sinamne alium hominem mecum assuescere, præ- ter fratrem meum? Nec admisit, donec rediisset ejus discipulus, sed laborem pertulit. ret, clamavit magna voce : O calamitas ! Interrogat cum discipulus ipsius : Quid babes, Pater ? Respou- det senex : Unum hominem quæro quocum loquar, nec invenio. abbatis Antonii ad exteriorem Thebaidis montem, atque ibi habitavit; erant porto co luci Meletiani, incolentes Calamomen Arsenoitæ. Quidam igitur comperto quod exiisset in exteriorem montem, de- sideraverunt eum videre. Dixerunt autem : Quid agemus? Nam in monte degunt Meletiani. Et scimus quidem seaem per illos non lædi; nobis vero tinendum, ne forte volentes ccugredi cum sene, incidamus in tentationem hæreticorum. Quocirca ne occurrerent hæreticis, non inviserunt senem. verba B. Athanasii auctoris sui, edit. Paris. p. : Ad verbum: Scientes, quod si per unum diem negligentes fuerimus, non propter præteritum tempus condonabit nobis; sed ob negligen- tiam irascetur adversus nos. Sic etiam in Ezechiele audivimus. Aperte enim respectum ab Athanasio ad Ezech. xxxi, 12, 15. 10. Αδελφὸς ἐρώτησε γέροντα, λέγων· Τί ποιήσω; Α 39. Frater de sene sciscitatus est hunc in mo- 40. Dixit abbas Sisoes: Quære Deum, nec quæ- 44. „Dixit iterum), quod pudor et timoris vacuitas 42. Frater petiit ab abbate Sisoe, quid faceret. 43. (57) Dixit abbas Sisoes: Abjectus esto; vo- 44. Frater abbatem Sisoem interrogavit : Quid 45. Frater rogavit abbatem Sisnem, ut ali- 46. Abiit aliquando ad ninisterium abbas Abra- 47. Referebant de abbate Sisoe, quod cum sede- 48. Perrexit aliquando abbas Sisoes a monte 49. Narraverunt de abbate Sisoc, quod in n.or- (57) Vit. Pair. 1, 7.

ότι θλίβομαι διὰ τὸ ἐργόχειρον. Αγαπῶ γὰρ τὴν σει μάν, καὶ οὐ δύναμαι αὐτὴν ἐργάσασθαι. Λέγει ὁ γέ μων, ὅτι ὁ ἀββᾶς Σισόης ἔλεγεν, ὡς οὐ χρὴ τὸ ἀνα- παῦον ἡμᾶς ἔργον ἐργάζεσθαι. μ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης· Ζήτει τὸν Θεὸν, καὶ μὴ ζήτει ποῦ κατοικεῖ. μα'. Εἶπε πάλιν, ὅτι αἰδὼς καὶ ἀφοβία πολλάκις φέρει τὴν ἁμαρτίαν. με. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισόην, λέγων· Τί πικήσω ; Λέγει αὐτῷ· Τὸ πρᾶγμα δ ζητεῖς, τὸ σφόδρα σιωπάν, καὶ ταπείνωσις. Γέγραπται γάρ Μακάριοι οἱ ἐμμένοντες ἐν αὐτῷ. Οὕτω δύνασαι στῆναι. γ. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης· Γενοῦ ἐξουδενωμένος, καὶ τὸ θέλημά σου ὀπίσω βάλε, καὶ γενοῦ ἀμέριμνος· Β καὶ ἕξεις ἀνάπαυσιν. δ με. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σισύην, λέγων· Τί ποιήσω διὰ τὰ πάθη; Καὶ λέγει ὁ γέρων· Εκα- στις ἡμῶν πειράζεται ὑπὸ τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας. με. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ἂν Σισόην, λέγων· Ειπέ μοι ρήμα. Ὁ δὲ ἔφη· Τί με ἀναγκάζεις λαλῆ - σα: ἀργῶς; Ιδού βλέπεις ποίησον. δ μς'. Απῆλθε ποτε ὁ ἀββᾶς 'Αβραὰμ ὁ μαθητὴς τοῦ Σισόη εἰς διακονίαν, καὶ ἐπὶ ἡμέρας οὐκ ἤθελε διακονηθῆναι ὑπὸ ἄλλου τινός, λέγων· Εχω ἀφεῖναι άνθρωπον ἄλλον ποιῆσαι συνήθειαν μετ᾿ ἐμοῦ, ἐκτὸς τοῦ ἀδελφοῦ μου; Καὶ οὐ κατεδέξατο ἕως οὗ ἦλθεν ὁ μαθητῆς αὐτοῦ, ὑπομείνας τὸν κόπον. με. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Σισόη, ὅτι καθημένου αὐτοῦ, ἔκραξε μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Ο ταλαιπωρία ! Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Τί ἔχεις, Πάτερ ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· "Ενα ἄνθρωπον ζητῶ λαλῆσαι, καὶ οὐχ εὑρίσκω. μη'. Ἐξῆλθέ ποτε ὁ ἀββᾶς Σισόης ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ 'Αντωνίου, εἰς τὸ ἐξώτερον δρος τῆς Θηβαΐδος, καὶ ᾤχησεν ἐκεῖ. Ησαν δὲ ἐκεῖ Μελιτιανοί ", οἰκοῦν τες ἐν τῷ Καλαμῶνι τοῦ ᾿Αρσενοίτου. Τινὲς δὲ ἀκού- σαντες ὅτι ἐξῆλθεν εἰς τὸ ἐξώτερον ὄρος, ἐπεθύμησαν αὐτὸν θεάσασθαι· ἔλεγον δέ· Τί ποιήσομεν ; εἰς τὸ ὄρος γὰρ εἰσι Μελιτιανοί. Οίδαμεν δὲ ὅτι ὁ γέρων οὐ βλά- πτεται ἐξ αὐτῶν· ἡμεῖς δὲ μήποτε θέλοντες συντυ χεῖν τῷ γέροντι, ἐμπέσωμεν εἰς πειρασμὸν τῶν αἱμε- τικῶν. Καὶ ἔνεκεν τοῦ μὴ συναντῆσαι τοῖς αἱρετι- κῖς, οὐκ ἀπῆλθον ἰδεῖν τὸν γέροντα. μη. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ667 Σισόη, ὅτι ἠσθένησε * Α1. Μελετιανοί. εὕρω σε, φησίν, ἐν τούτῳ καὶ κρίνω σε. Εἰδότες ὅτι ἐὰν μίαν ἡμέραν ἀμελήσωμεν, οὐ διὰ τὸν παρελθόντα χρόνον ἡμῖν συγχωρήσει, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀμέλειαν ἀγανακτήσει καθ᾿ ἡμῶν. Οὕτω καὶ ἐν τῷ Ἰεζεκιήλ ἠκούσαμεν. APOPHTHEGMATA PATRUM. dum : Quid faciam? quia vexor propter opus ma- nuum. Amo enim plectam, nec eam possum conti- cere. Respondit senex, ex dicto albatis Sisoes, uon faciendum esse opus quod nos delectet. ras ubi habitet. sæpe peccatum producant. Dixit ci : Res quam quæris est, lacere multum, et bumilitas. Scriptum enim est : Beati qui immanent in eo s. Sic poteris stare. luntatem tuam post tergum projicito ; curis te C D Isa. xxx, 18. Jac. 1, 14. Regula solitariorum: Dicente Domino per prophe- tam : Qualem te invenero, talem te judicabo. Hæc ex adversariis meis. Alii plura addent, qui plura lege- rint ac notarint. Omisi locum Theodori Studitæ ca- techesi : Ubi te inveniam, illic te judicabo, quia Græcis careo. Sed omittere non debui que leguntur in Testamento sanctorum Quadraginta Martyrum apad eruditissimum Lambecium Commentar. De biblioth. Cæsar. lib. iv, cod. 144, p. 99: 'Ev & yàp Olservari etiam velimu, Evagrium interpretem Vite S. Auto- nii, loco citato cx Vilis Putrum, alio traduxisse liberato, et habebis requiem. agam propter affectus? Et ait senex : Unusquis- que tentatur a concupiscentia sua 18. quod ei verbum doctrina proferret. Ille vero infit : Quid me cogis loqui etiose? Ecce quod cernis fa-. cito. ham discipulus abbatis Sisois; et ad multos dies noluit ab alio quoquam ministrari, dicens : Sinamne alium hominem mecum assuescere, præ- ter fratrem meum? Nec admisit, donec rediisset ejus discipulus, sed laborem pertulit. ret, clamavit magna voce : O calamitas ! Interrogat cum discipulus ipsius : Quid babes, Pater ? Respou- det senex : Unum hominem quæro quocum loquar, nec invenio. abbatis Antonii ad exteriorem Thebaidis montem, atque ibi habitavit; erant porto co luci Meletiani, incolentes Calamomen Arsenoitæ. Quidam igitur comperto quod exiisset in exteriorem montem, de- sideraverunt eum videre. Dixerunt autem : Quid agemus? Nam in monte degunt Meletiani. Et scimus quidem seaem per illos non lædi; nobis vero tinendum, ne forte volentes ccugredi cum sene, incidamus in tentationem hæreticorum. Quocirca ne occurrerent hæreticis, non inviserunt senem. verba B. Athanasii auctoris sui, edit. Paris. p. : Ad verbum: Scientes, quod si per unum diem negligentes fuerimus, non propter præteritum tempus condonabit nobis; sed ob negligen- tiam irascetur adversus nos. Sic etiam in Ezechiele audivimus. Aperte enim respectum ab Athanasio ad Ezech. xxxi, 12, 15. 10. Αδελφὸς ἐρώτησε γέροντα, λέγων· Τί ποιήσω; Α 39. Frater de sene sciscitatus est hunc in mo- 40. Dixit abbas Sisoes: Quære Deum, nec quæ- 44. „Dixit iterum), quod pudor et timoris vacuitas 42. Frater petiit ab abbate Sisoe, quid faceret. 43. (57) Dixit abbas Sisoes: Abjectus esto; vo- 44. Frater abbatem Sisoem interrogavit : Quid 45. Frater rogavit abbatem Sisnem, ut ali- 46. Abiit aliquando ad ninisterium abbas Abra- 47. Referebant de abbate Sisoe, quod cum sede- 48. Perrexit aliquando abbas Sisoes a monte 49. Narraverunt de abbate Sisoc, quod in n.or- (57) Vit. Pair. 1, 7.

Α καὶ καθημένων γερόντων πρὸς αὐτὸν ἐλάλησέ τισί. Εt Λέγουσιν αὐτῷ· Τί βλέπεις, ἀββᾶ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὁρῶ τινας ἐλθόντας ἐπ᾿ ἐμὲ, καὶ παρακαλῶ αὐτοὺς ἵνα ἐάσωσί με μικρὸν μετανοῆσαι. Λέγει αὐτῷ εἰς τῶν γερόντων· Καὶ ἐὰν ἐάσωσί σε, ἀπάρτι δύνασαι χρησιμεῦσαι εἰς μετάνοιαν ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ δὲ οὐ δύναμαι ποιῆσαι, ἀλλὰ στενάζω ἐπάνω τῆς ψυχῆς μου μικρόν, καὶ ἀρκεῖ μοι. ν'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη, ὅτι ὅτε ἦλθεν εἰς τὸ Κλύσμα, Ασθένησε· καὶ καθημένου αὐτοῦ μετὰ τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ εἰς τὴν κέλλαν, ἰδοὺ κρούσμα γέγονεν εἰς τὴν θύραν. Καὶ νοήσας ὁ γέρων, λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ ᾿Αβραάμ· Εἰπὲ τῷ κρούσαντι· Ἐγὼ Σισόης εἰς τὸ ὄρος, ἐγὼ Σισόης εἰς τὸ χαρά- δριον. Ὁ δὲ ἀκούσας ἀφανὴς ἐγένετο. να'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης ὁ Θηβαῖος τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Εἰπέ μοι τί βλέπεις εἰς ἐμὲ, καγώ σοι λέγω τί βλέπω εἰς σέ. Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Σύ καλὸς τῷ νῷ, καὶ σκληρός μικρόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέ ρων· Σὺ καλὸς εἶ, ἀλλὰ χαῦνος τῷ νῷ. νβ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Σισόη τοῦ Θηβαίου, ὅτι οὐκ ἤσθιεν ἄρτον. Καὶ εἰς τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα ἔδαλο αὐτῷ μετάνοιαν οἱ ἀδελφοί, ἵνα φάγῃ μετ' αὐτῶν. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν ἔχω ποιῆσαι· ἢ ἄρτον ἔχω μεταλαβεῖν, ἢ ὅσα ἐποιήσατε φαγία. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Αρτον μόνον φύγε. Ο δὲ ἐποίησεν οὕτως. Περὶ τοῦ ἀσβα Σιλουανοῦ. α'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Σιλουανὸς καὶ ὁ μαθη τῆς αὐτοῦ Ζαχαρίας εἰς μοναστήριον· καὶ ἐποίησαν αὐτοὺς γεύσασθαι μικρὸν πρὸ τοῦ ὀδεῦσαι. Καὶ ἐξελο θόντων αὐτῶν, εὗρεν ὁ μαθητῆς αὐτοῦ ὕδωρ ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ἤθελε πιεῖν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ζα- χαρία, νηστεία σήμερον (60). Ὁ δὲ λέγει· Οὐκ ἐφά- γομεν, Πάτερ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐκεῖνο τὸν ἐφάγο- μεν, τῆς ἀγάπης ἦν· ἡμεῖς δὲ τὴν ἑαυτῶν νηστείαν κρατήσωμεν, τέκνον. β'. Ὁ αὐτὸς καθεζόμενος ποτε μετὰ ἀδελφῶν, ἐγέ- νετο ἐν ἐκστάσει, καὶ πίπτει ἐπὶ πρόσωπον· καὶ μετὰ πολὺ ἀναστὰς ἔκλαιε. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν οἱ ἀδελφοί, λέγοντες· Τί ἔχεις, Πάτερ; Ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ ἔκλαιεν. Αναγκαζόντων δὲ αὐτῶν εἰπεῖν, εἶπεν· Ἐγὼ εἰς τὴν κρίσιν ἡρπάγην· καὶ εἶδον πολλοὺς τοῦ γένους ἡμῶν ἀπερχομένους εἰς κόλασιν, καὶ πολλούς τῶν κοσμικῶν ἀπερχομένους εἰς βασιλείαν. Καὶ ἐπέν θει ὁ γέρων, καὶ οὐκ ἤθελεν ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Εἰ δὲ καὶ ἠναγκάζετο ἐξελθεῖν 31, ἔσκεπε τῷ κουκουλίῳ (61) τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, λέγων· Τί θέλο ἰδεῖν τὸ φῶς τοῦτο τὸ πρόσκαιρον, καὶ οὐδὲν ἔχον ὄφελος ; Αl. Πατέρων. Α1. φαγεῖν. ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Καίγε τις τῶν ἁγίων Πατέρων, ἡνίκα τῆς κέλλης προῄει, κάλυμμα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐτίθει, πρὸς τὸ μὴ ἀτενί- σαι (λί. Ενατενίσαι) τὴν αὐγὴν τοῦ ἡλίου. Καὶ ἐπ· ερωτώμενος τὴν αἰτίαν ἀπεκρίνατο· Τί θέλω τοῦτο τὸ φῶς τὸ πρόσκαιρον ἰδεῖν; APPENDIX AD PALLADIUM. bum inciderit ; sedentibus auten circa eum seni- bus, loquebatur cum quibusdam. Aiunt ei : Quid vides, abba? Dicit illis: Cerno quosdam venientes super me, quos rogo, ut sinant ne paululum poni- tentiam agere. Tunc ad eum quidam e senibus : Si permiserint, modo potesne utiliter vacare po- nitentia? Respondit senex : Quamvis nequeam, tamen parumper ingemisco super anima mea, id- que sufficit mihi. quando venit in Clysma, ægrotavit; et sedente co in cella cum discipulo suo, ecce audita est januæ pulsatio: quam percipiens senex, ait discipulo suo Abrahamo: Dic ei qui pulsat : Ego Sisoes in monte, ego Sisoes in matta. Ille vero audiens, evanuit. Eloquere mihi quid in me agnoscas, et ego vicis- sim tibi proferam quod in te agnosco. Ait illi disci- pulus : Tu bonus animo, sed paulo durior. se- nex. Tu vero, inquit, bonus es, sed animo molliori. panem non comederet. Et in festo Paschæ, fratres rogaverunt eum supplices, ut cum ipsis sumeret cibum. Respondit : Alterutrum facturus sum, vel pa- nem sumam, vel quæ confecistis edulia. Illi dixe- runt: Solum panem manduca. Atque ita fecit. De abbate Silvano. B Zacharias discipulus ejus ad quoddamn monaste. C rium, ubi adacti sunt ad parum cibi sumendum antequam proficiscerentur. Cum autem egressi fuissent, discipulus ejus in via aquam reperit, vole- batque bibere. Ait illi senex : Zacharia, hodie je junium est. Ille excepit: Nonne comedimus, Pa- ter? Respondit senex : Illa comestio charitatis fuit; nos autem jejunium nostrum teneamus, fili. in exstasim abreptus, cecidit in faciem ; et multo post surgens plorabat. Rogaverunt eum fratres, dicentes : Quid habes, Pater? Ille vero tacebat et plorabat. Cumque cogerent eum loqui : Ego, inquit, ad judicium raptus sum; conspexique multos de genere nostro cuntes ad supplicium, multos autem e sæcularibus euntes ad regnum. Et lugebat senex, ac nolebat exire cella sua. Quod si exire cogere- tur, operiebat cuculla faciem suam, dicebatque : Quid cupiam videre lumen hoc temporale, quod ad nihil utile est ? D Al. add. somnum noctu evigilaverit, oret; si sitire caperit, je- junii autem instal dies, bibere non audebit. Pachomii Regula capitulo 87. katetorum Patrum, ubi cella prediret, tegumentum capiti imponebat, ne aciem in solis jubar intenderet : causamque rogatus respondit: Ecquid est cur tempo- rarium lumen videre velim ? Græce ex mss. : Theod. Studita cat. 18. 50. De abbate Sisoe commemorabant, quod 51. Dixit abbas Sisoes Thebæus discipulo suo : 52. Relatum est de abbate Sisoe Thebao, quod 1. (58) Accesserunt aliquando abbas Silvanus et 2. (59) ldem, sedens aliquando cum fratribus, (58) Vit. Patr. 111, 46. (59) Vit. Patr. III, 15. (60) Ηθελε πιεῖν νηστεία σήμερον. Si post (61) Ἔσκετε τῷ κουκουλίῳ. Enimvero quidam

Α καὶ καθημένων γερόντων πρὸς αὐτὸν ἐλάλησέ τισί. Εt Λέγουσιν αὐτῷ· Τί βλέπεις, ἀββᾶ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὁρῶ τινας ἐλθόντας ἐπ᾿ ἐμὲ, καὶ παρακαλῶ αὐτοὺς ἵνα ἐάσωσί με μικρὸν μετανοῆσαι. Λέγει αὐτῷ εἰς τῶν γερόντων· Καὶ ἐὰν ἐάσωσί σε, ἀπάρτι δύνασαι χρησιμεῦσαι εἰς μετάνοιαν ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ δὲ οὐ δύναμαι ποιῆσαι, ἀλλὰ στενάζω ἐπάνω τῆς ψυχῆς μου μικρόν, καὶ ἀρκεῖ μοι. ν'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη, ὅτι ὅτε ἦλθεν εἰς τὸ Κλύσμα, Ασθένησε· καὶ καθημένου αὐτοῦ μετὰ τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ εἰς τὴν κέλλαν, ἰδοὺ κρούσμα γέγονεν εἰς τὴν θύραν. Καὶ νοήσας ὁ γέρων, λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ ᾿Αβραάμ· Εἰπὲ τῷ κρούσαντι· Ἐγὼ Σισόης εἰς τὸ ὄρος, ἐγὼ Σισόης εἰς τὸ χαρά- δριον. Ὁ δὲ ἀκούσας ἀφανὴς ἐγένετο. να'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης ὁ Θηβαῖος τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Εἰπέ μοι τί βλέπεις εἰς ἐμὲ, καγώ σοι λέγω τί βλέπω εἰς σέ. Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Σύ καλὸς τῷ νῷ, καὶ σκληρός μικρόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέ ρων· Σὺ καλὸς εἶ, ἀλλὰ χαῦνος τῷ νῷ. νβ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Σισόη τοῦ Θηβαίου, ὅτι οὐκ ἤσθιεν ἄρτον. Καὶ εἰς τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα ἔδαλο αὐτῷ μετάνοιαν οἱ ἀδελφοί, ἵνα φάγῃ μετ' αὐτῶν. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν ἔχω ποιῆσαι· ἢ ἄρτον ἔχω μεταλαβεῖν, ἢ ὅσα ἐποιήσατε φαγία. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Αρτον μόνον φύγε. Ο δὲ ἐποίησεν οὕτως. Περὶ τοῦ ἀσβα Σιλουανοῦ. α'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Σιλουανὸς καὶ ὁ μαθη τῆς αὐτοῦ Ζαχαρίας εἰς μοναστήριον· καὶ ἐποίησαν αὐτοὺς γεύσασθαι μικρὸν πρὸ τοῦ ὀδεῦσαι. Καὶ ἐξελο θόντων αὐτῶν, εὗρεν ὁ μαθητῆς αὐτοῦ ὕδωρ ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ἤθελε πιεῖν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ζα- χαρία, νηστεία σήμερον (60). Ὁ δὲ λέγει· Οὐκ ἐφά- γομεν, Πάτερ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐκεῖνο τὸν ἐφάγο- μεν, τῆς ἀγάπης ἦν· ἡμεῖς δὲ τὴν ἑαυτῶν νηστείαν κρατήσωμεν, τέκνον. β'. Ὁ αὐτὸς καθεζόμενος ποτε μετὰ ἀδελφῶν, ἐγέ- νετο ἐν ἐκστάσει, καὶ πίπτει ἐπὶ πρόσωπον· καὶ μετὰ πολὺ ἀναστὰς ἔκλαιε. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν οἱ ἀδελφοί, λέγοντες· Τί ἔχεις, Πάτερ; Ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ ἔκλαιεν. Αναγκαζόντων δὲ αὐτῶν εἰπεῖν, εἶπεν· Ἐγὼ εἰς τὴν κρίσιν ἡρπάγην· καὶ εἶδον πολλοὺς τοῦ γένους ἡμῶν ἀπερχομένους εἰς κόλασιν, καὶ πολλούς τῶν κοσμικῶν ἀπερχομένους εἰς βασιλείαν. Καὶ ἐπέν θει ὁ γέρων, καὶ οὐκ ἤθελεν ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Εἰ δὲ καὶ ἠναγκάζετο ἐξελθεῖν 31, ἔσκεπε τῷ κουκουλίῳ (61) τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, λέγων· Τί θέλο ἰδεῖν τὸ φῶς τοῦτο τὸ πρόσκαιρον, καὶ οὐδὲν ἔχον ὄφελος ; Αl. Πατέρων. Α1. φαγεῖν. ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Καίγε τις τῶν ἁγίων Πατέρων, ἡνίκα τῆς κέλλης προῄει, κάλυμμα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐτίθει, πρὸς τὸ μὴ ἀτενί- σαι (λί. Ενατενίσαι) τὴν αὐγὴν τοῦ ἡλίου. Καὶ ἐπ· ερωτώμενος τὴν αἰτίαν ἀπεκρίνατο· Τί θέλω τοῦτο τὸ φῶς τὸ πρόσκαιρον ἰδεῖν; APPENDIX AD PALLADIUM. bum inciderit ; sedentibus auten circa eum seni- bus, loquebatur cum quibusdam. Aiunt ei : Quid vides, abba? Dicit illis: Cerno quosdam venientes super me, quos rogo, ut sinant ne paululum poni- tentiam agere. Tunc ad eum quidam e senibus : Si permiserint, modo potesne utiliter vacare po- nitentia? Respondit senex : Quamvis nequeam, tamen parumper ingemisco super anima mea, id- que sufficit mihi. quando venit in Clysma, ægrotavit; et sedente co in cella cum discipulo suo, ecce audita est januæ pulsatio: quam percipiens senex, ait discipulo suo Abrahamo: Dic ei qui pulsat : Ego Sisoes in monte, ego Sisoes in matta. Ille vero audiens, evanuit. Eloquere mihi quid in me agnoscas, et ego vicis- sim tibi proferam quod in te agnosco. Ait illi disci- pulus : Tu bonus animo, sed paulo durior. se- nex. Tu vero, inquit, bonus es, sed animo molliori. panem non comederet. Et in festo Paschæ, fratres rogaverunt eum supplices, ut cum ipsis sumeret cibum. Respondit : Alterutrum facturus sum, vel pa- nem sumam, vel quæ confecistis edulia. Illi dixe- runt: Solum panem manduca. Atque ita fecit. De abbate Silvano. B Zacharias discipulus ejus ad quoddamn monaste. C rium, ubi adacti sunt ad parum cibi sumendum antequam proficiscerentur. Cum autem egressi fuissent, discipulus ejus in via aquam reperit, vole- batque bibere. Ait illi senex : Zacharia, hodie je junium est. Ille excepit: Nonne comedimus, Pa- ter? Respondit senex : Illa comestio charitatis fuit; nos autem jejunium nostrum teneamus, fili. in exstasim abreptus, cecidit in faciem ; et multo post surgens plorabat. Rogaverunt eum fratres, dicentes : Quid habes, Pater? Ille vero tacebat et plorabat. Cumque cogerent eum loqui : Ego, inquit, ad judicium raptus sum; conspexique multos de genere nostro cuntes ad supplicium, multos autem e sæcularibus euntes ad regnum. Et lugebat senex, ac nolebat exire cella sua. Quod si exire cogere- tur, operiebat cuculla faciem suam, dicebatque : Quid cupiam videre lumen hoc temporale, quod ad nihil utile est ? D Al. add. somnum noctu evigilaverit, oret; si sitire caperit, je- junii autem instal dies, bibere non audebit. Pachomii Regula capitulo 87. katetorum Patrum, ubi cella prediret, tegumentum capiti imponebat, ne aciem in solis jubar intenderet : causamque rogatus respondit: Ecquid est cur tempo- rarium lumen videre velim ? Græce ex mss. : Theod. Studita cat. 18. 50. De abbate Sisoe commemorabant, quod 51. Dixit abbas Sisoes Thebæus discipulo suo : 52. Relatum est de abbate Sisoe Thebao, quod 1. (58) Accesserunt aliquando abbas Silvanus et 2. (59) ldem, sedens aliquando cum fratribus, (58) Vit. Patr. 111, 46. (59) Vit. Patr. III, 15. (60) Ηθελε πιεῖν νηστεία σήμερον. Si post (61) Ἔσκετε τῷ κουκουλίῳ. Enimvero quidam

Α καὶ καθημένων γερόντων πρὸς αὐτὸν ἐλάλησέ τισί. Εt Λέγουσιν αὐτῷ· Τί βλέπεις, ἀββᾶ; Καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὁρῶ τινας ἐλθόντας ἐπ᾿ ἐμὲ, καὶ παρακαλῶ αὐτοὺς ἵνα ἐάσωσί με μικρὸν μετανοῆσαι. Λέγει αὐτῷ εἰς τῶν γερόντων· Καὶ ἐὰν ἐάσωσί σε, ἀπάρτι δύνασαι χρησιμεῦσαι εἰς μετάνοιαν ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ δὲ οὐ δύναμαι ποιῆσαι, ἀλλὰ στενάζω ἐπάνω τῆς ψυχῆς μου μικρόν, καὶ ἀρκεῖ μοι. ν'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀ662 Σισόη, ὅτι ὅτε ἦλθεν εἰς τὸ Κλύσμα, Ασθένησε· καὶ καθημένου αὐτοῦ μετὰ τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ εἰς τὴν κέλλαν, ἰδοὺ κρούσμα γέγονεν εἰς τὴν θύραν. Καὶ νοήσας ὁ γέρων, λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ ᾿Αβραάμ· Εἰπὲ τῷ κρούσαντι· Ἐγὼ Σισόης εἰς τὸ ὄρος, ἐγὼ Σισόης εἰς τὸ χαρά- δριον. Ὁ δὲ ἀκούσας ἀφανὴς ἐγένετο. να'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σισόης ὁ Θηβαῖος τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Εἰπέ μοι τί βλέπεις εἰς ἐμὲ, καγώ σοι λέγω τί βλέπω εἰς σέ. Λέγει αὐτῷ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ· Σύ καλὸς τῷ νῷ, καὶ σκληρός μικρόν. Λέγει αὐτῷ ὁ γέ ρων· Σὺ καλὸς εἶ, ἀλλὰ χαῦνος τῷ νῷ. νβ'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Σισόη τοῦ Θηβαίου, ὅτι οὐκ ἤσθιεν ἄρτον. Καὶ εἰς τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα ἔδαλο αὐτῷ μετάνοιαν οἱ ἀδελφοί, ἵνα φάγῃ μετ' αὐτῶν. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν ἔχω ποιῆσαι· ἢ ἄρτον ἔχω μεταλαβεῖν, ἢ ὅσα ἐποιήσατε φαγία. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Αρτον μόνον φύγε. Ο δὲ ἐποίησεν οὕτως. Περὶ τοῦ ἀσβα Σιλουανοῦ. α'. Παρέβαλέ ποτε ὁ ἀββᾶς Σιλουανὸς καὶ ὁ μαθη τῆς αὐτοῦ Ζαχαρίας εἰς μοναστήριον· καὶ ἐποίησαν αὐτοὺς γεύσασθαι μικρὸν πρὸ τοῦ ὀδεῦσαι. Καὶ ἐξελο θόντων αὐτῶν, εὗρεν ὁ μαθητῆς αὐτοῦ ὕδωρ ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ἤθελε πιεῖν. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ζα- χαρία, νηστεία σήμερον (60). Ὁ δὲ λέγει· Οὐκ ἐφά- γομεν, Πάτερ; Λέγει ὁ γέρων· Ἐκεῖνο τὸν ἐφάγο- μεν, τῆς ἀγάπης ἦν· ἡμεῖς δὲ τὴν ἑαυτῶν νηστείαν κρατήσωμεν, τέκνον. β'. Ὁ αὐτὸς καθεζόμενος ποτε μετὰ ἀδελφῶν, ἐγέ- νετο ἐν ἐκστάσει, καὶ πίπτει ἐπὶ πρόσωπον· καὶ μετὰ πολὺ ἀναστὰς ἔκλαιε. Καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν οἱ ἀδελφοί, λέγοντες· Τί ἔχεις, Πάτερ; Ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ ἔκλαιεν. Αναγκαζόντων δὲ αὐτῶν εἰπεῖν, εἶπεν· Ἐγὼ εἰς τὴν κρίσιν ἡρπάγην· καὶ εἶδον πολλοὺς τοῦ γένους ἡμῶν ἀπερχομένους εἰς κόλασιν, καὶ πολλούς τῶν κοσμικῶν ἀπερχομένους εἰς βασιλείαν. Καὶ ἐπέν θει ὁ γέρων, καὶ οὐκ ἤθελεν ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Εἰ δὲ καὶ ἠναγκάζετο ἐξελθεῖν 31, ἔσκεπε τῷ κουκουλίῳ (61) τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, λέγων· Τί θέλο ἰδεῖν τὸ φῶς τοῦτο τὸ πρόσκαιρον, καὶ οὐδὲν ἔχον ὄφελος ; Αl. Πατέρων. Α1. φαγεῖν. ἐκ τοῦ κελλίου αὐτοῦ. Καίγε τις τῶν ἁγίων Πατέρων, ἡνίκα τῆς κέλλης προῄει, κάλυμμα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐτίθει, πρὸς τὸ μὴ ἀτενί- σαι (λί. Ενατενίσαι) τὴν αὐγὴν τοῦ ἡλίου. Καὶ ἐπ· ερωτώμενος τὴν αἰτίαν ἀπεκρίνατο· Τί θέλω τοῦτο τὸ φῶς τὸ πρόσκαιρον ἰδεῖν; APPENDIX AD PALLADIUM. bum inciderit ; sedentibus auten circa eum seni- bus, loquebatur cum quibusdam. Aiunt ei : Quid vides, abba? Dicit illis: Cerno quosdam venientes super me, quos rogo, ut sinant ne paululum poni- tentiam agere. Tunc ad eum quidam e senibus : Si permiserint, modo potesne utiliter vacare po- nitentia? Respondit senex : Quamvis nequeam, tamen parumper ingemisco super anima mea, id- que sufficit mihi. quando venit in Clysma, ægrotavit; et sedente co in cella cum discipulo suo, ecce audita est januæ pulsatio: quam percipiens senex, ait discipulo suo Abrahamo: Dic ei qui pulsat : Ego Sisoes in monte, ego Sisoes in matta. Ille vero audiens, evanuit. Eloquere mihi quid in me agnoscas, et ego vicis- sim tibi proferam quod in te agnosco. Ait illi disci- pulus : Tu bonus animo, sed paulo durior. se- nex. Tu vero, inquit, bonus es, sed animo molliori. panem non comederet. Et in festo Paschæ, fratres rogaverunt eum supplices, ut cum ipsis sumeret cibum. Respondit : Alterutrum facturus sum, vel pa- nem sumam, vel quæ confecistis edulia. Illi dixe- runt: Solum panem manduca. Atque ita fecit. De abbate Silvano. B Zacharias discipulus ejus ad quoddamn monaste. C rium, ubi adacti sunt ad parum cibi sumendum antequam proficiscerentur. Cum autem egressi fuissent, discipulus ejus in via aquam reperit, vole- batque bibere. Ait illi senex : Zacharia, hodie je junium est. Ille excepit: Nonne comedimus, Pa- ter? Respondit senex : Illa comestio charitatis fuit; nos autem jejunium nostrum teneamus, fili. in exstasim abreptus, cecidit in faciem ; et multo post surgens plorabat. Rogaverunt eum fratres, dicentes : Quid habes, Pater? Ille vero tacebat et plorabat. Cumque cogerent eum loqui : Ego, inquit, ad judicium raptus sum; conspexique multos de genere nostro cuntes ad supplicium, multos autem e sæcularibus euntes ad regnum. Et lugebat senex, ac nolebat exire cella sua. Quod si exire cogere- tur, operiebat cuculla faciem suam, dicebatque : Quid cupiam videre lumen hoc temporale, quod ad nihil utile est ? D Al. add. somnum noctu evigilaverit, oret; si sitire caperit, je- junii autem instal dies, bibere non audebit. Pachomii Regula capitulo 87. katetorum Patrum, ubi cella prediret, tegumentum capiti imponebat, ne aciem in solis jubar intenderet : causamque rogatus respondit: Ecquid est cur tempo- rarium lumen videre velim ? Græce ex mss. : Theod. Studita cat. 18. 50. De abbate Sisoe commemorabant, quod 51. Dixit abbas Sisoes Thebæus discipulo suo : 52. Relatum est de abbate Sisoe Thebao, quod 1. (58) Accesserunt aliquando abbas Silvanus et 2. (59) ldem, sedens aliquando cum fratribus, (58) Vit. Patr. 111, 46. (59) Vit. Patr. III, 15. (60) Ηθελε πιεῖν νηστεία σήμερον. Si post (61) Ἔσκετε τῷ κουκουλίῳ. Enimvero quidam

γ. Αλλοτε εἰσῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας, Α καὶ εὗρεν αὐτὸν ἐν ἐκστάσει, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν ἡπλωμέναι. Καὶ κλείσας τὴν θύραν ἐξω ἦλθε. Καὶ ἐλθὼν περὶ ὥραν ἔκτην καὶ ἐννάτην, εὗρεν αὐτὸν οὕτως. Καὶ περὶ ὥραν δεκάτην ἔκρουσε· καὶ εἰσελθὼν, εὗρεν αὐτὸν ἡσυχάζοντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Τί ἔχεις σήμερον, Πάτερ; Ὁ δὲ εἶπεν· Ησθένησα σήμερον, τέκνον. Ὁ δὲ κρατήσας τοὺς πόδας αὐτοῦ, ἔλεγεν· Οὐ μή σε ἐάσω, ἐὰν μὴ εἴπῃς μοι τί εἶδες. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐγὼ εἰς τὸν οὐρανὸν ἡρπάγην, καὶ εἶδον τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκεῖ ἱστάμην έως ἄρτι, καὶ νῦν ἀπελύθην. δ. Καθεζομένου ποτὲ τοῦ ἀ660 Σιλουανοῦ εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινὰ, ἀπῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας εἰς διακονίαν, καὶ λέγει τῷ γέροντι · Απόλυσον τὸ ὕδωρ, καὶ πότισον τὸν κῆπον. Ὁ δὲ ἐξελθὼν ἔσκεπε τὴν ὄψιν αὐτοῦ τῷ κουκουλίῳ, καὶ μόνον τὰ ἴχνη αὐτοῦ ἔβλεπε. Παρέβαλε δὲ ἀδελφὸς ἐς αὐτῇ τῇ ὥρᾳ καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀπὸ μακρόθεν, κατενόει τί ἐποίησεν. Εἰσελθὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς πρὸς αὐτὸν, εἶπεν· Εἰπέ μοι, ἀσσα, τί τὸ πρόσωπόν σου κατεσκέπασας τῷ κουκου λίῳ, καὶ οὕτως τὸν κῆπον ἐπότιζες; Λέγει αὐτῷ ὁ τέρων· Τέκνον, ἵνα μὴ ἴδωσιν οἱ ὀφθαλμοί μου τὰ δένδρα, καὶ ἀπασχοληθῇ ὁ νοῦς μου ἀπὸ τῆς ἐργασίας αὐτοῦ εἰς αὐτά Β ε. Παρέβαλε τις ἀδελφὸς τῷ ἀ66, Σιλουανῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά· καὶ ἰδὼν τοὺς ἀδελφοὺς ἐργαζομέ- νους, εἶπε τῷ γέροντι Μὴ ἐργάζεσθε τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην. Μαρία γὰρ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο. Λέγει ὁ γέρων τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Ζαχα- ρία, δὸς τῷ ἀδελφῷ βιβλίον, καὶ βάλε αὐτὸν εἰς κελλίον μηδὲν ἔχον. "Οτε οὖν ἐγένετο ἡ ὥρα τῆς ἐννάτης, προτεῖχε τῇ θύρᾳ, εἰ ἄρα πέμπουσι καλέσαι αὐτὸν εἰς τὸ φαγεῖν. ὡς δὲ οὐδεὶς ἐκάλεσεν αὐτόν, ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐκ ἔφαγον οἱ ἀδελφοὶ σήμερον, ἀ66α; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ναί. Εἶπε δέ· Διατί οὐκ ἐκαλέσατέ με; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐπειδὴ ἄνθρωπος πνευματικὸς εἶ, καὶ οὐ χρείαν έχεις τῆς βρώσεως ταύτης· ἡμεῖς δὲ σαρκι καὶ ὄντες θέλομεν φαγεῖν, καὶ διὰ τοῦτο ἐργαζόμεθα· σὺ δὲ τὴν καλὴν μερίδα ἐξελέξω, ἀναγινώσκων ὅλην τὴν ἡμέραν, καὶ οὐ θέλεις φαγεῖν σαρκικὴν βρῶσιν. Καὶ ὡς ἤκουσε ταῦτα, ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων - Συγ- χώρησόν μοι, ἀεσα. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πάντως χρείαν ἔχει καὶ ἡ Μαρία τῆς Μάρθας· διὰ γὰρ τῆς Μάρθας καὶ ἡ Μαρία εγκωμιάζεται. . ς'. Ερώτησαν ποτε τὸν ἀ66ᾶν Σιλουανόν, λέγον- τες Ποίαν πολιτείαν εἰργάσω, Πάτερος, ἵνα λάβῃς τὴν φρόνησιν ταύτην ; Καὶ ἀπεκρίθη· Οὐδέποτε ἀφῆκα εἰς τὴν καρδίαν μου λογισμόν παροργίζοντα τὸν Θεόν. Πάτερ αὐτῷ. APOPHTHEGMATA PATRUM. B C ejus Zacharias, et invenit eum in exstasi, manus- que ejus in cœlum extensæ erant. Claudens ergo januam, exiit. Postea veniens circa horam sextam et nonam, reperit illum in eodem statu. Circa deci- mam vero horam pulsavit, ac intrans nactus est quiescentem, aitque illi : Quid hodie tibi est, Pa ter? Respondit: Hodie infirmus fui, fili. At ille ap- prehensis pedibus ejus, dixit : Non te dimittam, nisi mihi indicaveris quidnam conspexisti. Tunc senex ad eum : Ego in cœlum raptus, vidi gloriam Dei, illicque steti hactenus, atque modo dimissus sum. monte Sina, abiit discipulus ejus Zacharias ad mi- nisterium, et ait seni : Dimitte aquam, atque. riga hortum. Ille autem exiens, tegebat faciem suam cuculla, tantumque videbat ad pedes suos. Accessit eadem hora quidam frater; qui intuitus a longe, attendebat quid faceret. Is frater ad illum ingressus, dixit : Abba, elfare mihi, cur faciem tuam cuculla obtexisti, atque ita irrigabas hortum? Respondit senex : Fili, ne oculi mei viderent arbores, mens- que avocaretur ab operatione sua, occupata in illis. c D venit in montem Sina ; et videns fratres operantes, dixit seni : Ne operemini cibum qui perit ". Ma ria enim optimam partem elegit 15. Ait senex di- scipulo suo: Zacharia, da librum fratri, et ducito eum in cellam in qua nihil sit. Cum ergo advenit hora nona, respiciebat per ostium, an mitterent qui vocaret eum ad manducandum. Uique nemo vocavit, surgens profectus est ad senem. Quem interrogat sic : Abba, non comederunt hodie fra- tres? Respondit senex : Etiam, comederunt. Et quare, inquit, non arcessivistis me? Tum senex : Quia homo spiritalis es, nec eges cibo hoc; nos autem utpote carnales, manducare volumus, alque ideo operamur; tu vero optimam partem elegisti, qui legis per totum diem, nec vis sumere cibum carnalem. His auditis, frater, penitentiæ inclina- tione facta, dixit : lgnosce mihi, abba. Excepit senex : Plane et Mariæ necessaria est Martha. Ex Martha enim etiam Maria prædicatur. vanum sic: In cujusmodi bona actione exercuisti te, Pater, ut hanc qua præditus es, consequereris prudentiam? Et respondit: Nunquam permisi ma- nere in corde meo cogitationem quæ Deum ad iram provocaret. * Abest ab al. » Joan. vi, 27. ss Al. inscr. Luc. x, 42. 69. 3. (62) Alio tempore ingressus est discipulus 4. (63) Residente aliquando abbale Silvano in 5. (64) Quidam frater ad abbaten Silvanum 6. (65) Interrogaverunt aliquando abbatem Sil- (62) Vit. Patr. 1, 1. (63) Vit. Patr. xı, 28. (64) Vit. Patr. x, (65) Vit. Patr. ΙΙ, 175; 31, 30.

γ. Αλλοτε εἰσῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας, Α καὶ εὗρεν αὐτὸν ἐν ἐκστάσει, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν ἡπλωμέναι. Καὶ κλείσας τὴν θύραν ἐξω ἦλθε. Καὶ ἐλθὼν περὶ ὥραν ἔκτην καὶ ἐννάτην, εὗρεν αὐτὸν οὕτως. Καὶ περὶ ὥραν δεκάτην ἔκρουσε· καὶ εἰσελθὼν, εὗρεν αὐτὸν ἡσυχάζοντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Τί ἔχεις σήμερον, Πάτερ; Ὁ δὲ εἶπεν· Ησθένησα σήμερον, τέκνον. Ὁ δὲ κρατήσας τοὺς πόδας αὐτοῦ, ἔλεγεν· Οὐ μή σε ἐάσω, ἐὰν μὴ εἴπῃς μοι τί εἶδες. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐγὼ εἰς τὸν οὐρανὸν ἡρπάγην, καὶ εἶδον τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκεῖ ἱστάμην έως ἄρτι, καὶ νῦν ἀπελύθην. δ. Καθεζομένου ποτὲ τοῦ ἀ660 Σιλουανοῦ εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινὰ, ἀπῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας εἰς διακονίαν, καὶ λέγει τῷ γέροντι · Απόλυσον τὸ ὕδωρ, καὶ πότισον τὸν κῆπον. Ὁ δὲ ἐξελθὼν ἔσκεπε τὴν ὄψιν αὐτοῦ τῷ κουκουλίῳ, καὶ μόνον τὰ ἴχνη αὐτοῦ ἔβλεπε. Παρέβαλε δὲ ἀδελφὸς ἐς αὐτῇ τῇ ὥρᾳ καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀπὸ μακρόθεν, κατενόει τί ἐποίησεν. Εἰσελθὼν δὲ ὁ ἀδελφὸς πρὸς αὐτὸν, εἶπεν· Εἰπέ μοι, ἀσσα, τί τὸ πρόσωπόν σου κατεσκέπασας τῷ κουκου λίῳ, καὶ οὕτως τὸν κῆπον ἐπότιζες; Λέγει αὐτῷ ὁ τέρων· Τέκνον, ἵνα μὴ ἴδωσιν οἱ ὀφθαλμοί μου τὰ δένδρα, καὶ ἀπασχοληθῇ ὁ νοῦς μου ἀπὸ τῆς ἐργασίας αὐτοῦ εἰς αὐτά Β ε. Παρέβαλε τις ἀδελφὸς τῷ ἀ66, Σιλουανῷ εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινά· καὶ ἰδὼν τοὺς ἀδελφοὺς ἐργαζομέ- νους, εἶπε τῷ γέροντι Μὴ ἐργάζεσθε τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην. Μαρία γὰρ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο. Λέγει ὁ γέρων τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Ζαχα- ρία, δὸς τῷ ἀδελφῷ βιβλίον, καὶ βάλε αὐτὸν εἰς κελλίον μηδὲν ἔχον. "Οτε οὖν ἐγένετο ἡ ὥρα τῆς ἐννάτης, προτεῖχε τῇ θύρᾳ, εἰ ἄρα πέμπουσι καλέσαι αὐτὸν εἰς τὸ φαγεῖν. ὡς δὲ οὐδεὶς ἐκάλεσεν αὐτόν, ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν γέροντα, καὶ λέγει αὐτῷ· Οὐκ ἔφαγον οἱ ἀδελφοὶ σήμερον, ἀ66α; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Ναί. Εἶπε δέ· Διατί οὐκ ἐκαλέσατέ με; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Ἐπειδὴ ἄνθρωπος πνευματικὸς εἶ, καὶ οὐ χρείαν έχεις τῆς βρώσεως ταύτης· ἡμεῖς δὲ σαρκι καὶ ὄντες θέλομεν φαγεῖν, καὶ διὰ τοῦτο ἐργαζόμεθα· σὺ δὲ τὴν καλὴν μερίδα ἐξελέξω, ἀναγινώσκων ὅλην τὴν ἡμέραν, καὶ οὐ θέλεις φαγεῖν σαρκικὴν βρῶσιν. Καὶ ὡς ἤκουσε ταῦτα, ἔβαλε μετάνοιαν, λέγων - Συγ- χώρησόν μοι, ἀεσα. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πάντως χρείαν ἔχει καὶ ἡ Μαρία τῆς Μάρθας· διὰ γὰρ τῆς Μάρθας καὶ ἡ Μαρία εγκωμιάζεται. . ς'. Ερώτησαν ποτε τὸν ἀ66ᾶν Σιλουανόν, λέγον- τες Ποίαν πολιτείαν εἰργάσω, Πάτερος, ἵνα λάβῃς τὴν φρόνησιν ταύτην ; Καὶ ἀπεκρίθη· Οὐδέποτε ἀφῆκα εἰς τὴν καρδίαν μου λογισμόν παροργίζοντα τὸν Θεόν. Πάτερ αὐτῷ. APOPHTHEGMATA PATRUM. B C ejus Zacharias, et invenit eum in exstasi, manus- que ejus in cœlum extensæ erant. Claudens ergo januam, exiit. Postea veniens circa horam sextam et nonam, reperit illum in eodem statu. Circa deci- mam vero horam pulsavit, ac intrans nactus est quiescentem, aitque illi : Quid hodie tibi est, Pa ter? Respondit: Hodie infirmus fui, fili. At ille ap- prehensis pedibus ejus, dixit : Non te dimittam, nisi mihi indicaveris quidnam conspexisti. Tunc senex ad eum : Ego in cœlum raptus, vidi gloriam Dei, illicque steti hactenus, atque modo dimissus sum. monte Sina, abiit discipulus ejus Zacharias ad mi- nisterium, et ait seni : Dimitte aquam, atque. riga hortum. Ille autem exiens, tegebat faciem suam cuculla, tantumque videbat ad pedes suos. Accessit eadem hora quidam frater; qui intuitus a longe, attendebat quid faceret. Is frater ad illum ingressus, dixit : Abba, elfare mihi, cur faciem tuam cuculla obtexisti, atque ita irrigabas hortum? Respondit senex : Fili, ne oculi mei viderent arbores, mens- que avocaretur ab operatione sua, occupata in illis. c D venit in montem Sina ; et videns fratres operantes, dixit seni : Ne operemini cibum qui perit ". Ma ria enim optimam partem elegit 15. Ait senex di- scipulo suo: Zacharia, da librum fratri, et ducito eum in cellam in qua nihil sit. Cum ergo advenit hora nona, respiciebat per ostium, an mitterent qui vocaret eum ad manducandum. Uique nemo vocavit, surgens profectus est ad senem. Quem interrogat sic : Abba, non comederunt hodie fra- tres? Respondit senex : Etiam, comederunt. Et quare, inquit, non arcessivistis me? Tum senex : Quia homo spiritalis es, nec eges cibo hoc; nos autem utpote carnales, manducare volumus, alque ideo operamur; tu vero optimam partem elegisti, qui legis per totum diem, nec vis sumere cibum carnalem. His auditis, frater, penitentiæ inclina- tione facta, dixit : lgnosce mihi, abba. Excepit senex : Plane et Mariæ necessaria est Martha. Ex Martha enim etiam Maria prædicatur. vanum sic: In cujusmodi bona actione exercuisti te, Pater, ut hanc qua præditus es, consequereris prudentiam? Et respondit: Nunquam permisi ma- nere in corde meo cogitationem quæ Deum ad iram provocaret. * Abest ab al. » Joan. vi, 27. ss Al. inscr. Luc. x, 42. 69. 3. (62) Alio tempore ingressus est discipulus 4. (63) Residente aliquando abbale Silvano in 5. (64) Quidam frater ad abbaten Silvanum 6. (65) Interrogaverunt aliquando abbatem Sil- (62) Vit. Patr. 1, 1. (63) Vit. Patr. xı, 28. (64) Vit. Patr. x, (65) Vit. Patr. ΙΙ, 175; 31, 30.

Β ὑπέρ. Αl. σου. Αl. ἄνθρωπος. ἀνῆλθεν, ζ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ668 Σιλουανοῦ, ὅτι ἐκάθισεν εἰς κελλίον κρυφή, ἔχων μικρὰ ἐρεβίνθια, καὶ ἐποίη σεν εἰς αὐτὰ ἔργον ἑκατὸν κόσκινα. Καὶ ἰδοὺ ἄνω θρωπος ἦλθεν ἀπὸ Αἰγύπτου, ἔχων ὄνον μεστὸν ἄρ των· καὶ κρούσας εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ ἔθηκε. Λα- βὼν οὖν ὁ γέρων τὰ κόσκινα, ἐγέμισε τὸν ὄνον, καὶ ἀπέλυσεν αὐτόν. η'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀδιά Σιλουανοῦ, ὅτι ἐξῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας χωρὶς αὐτοῦ· καὶ λαβὼν τοὺς ἀδελφοὺς, ἔστρεψε τὸν φραγμὸν τοῦ κήπου, καὶ μείζονα αὐτὸν ἐποίησε. Μαθὼν οὖν ὁ γέρων, ἔλαβε τὸ μηλωτάριον αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθε, καὶ λέγει τοῖς ἀδελφοῖς· Εὔξασθε περὶ εἰ ἐμοῦ. Οἱ δὲ ἰδόντες αὐτ τὸν, ἔπεσον εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγοντες· Εἰπὶ ἡμῖν τί ἐστιν ὁ ἔχεις, Πάτερ. Ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη· Οὐκ εἰσέρχομαι ἔσω, οὐ καταβαίνει τὸ μηλω τάριον ἀπ' ἐμοῦ, ἕως οὗ ἐνέγκητε τὸν φραγμὸν εἰς τὸν πρῶτον αὐτοῦ τόπον. Οἱ δὲ πάλιν ἔστρεψαν τὸν φραγμὸν, καὶ ἐποίησαν αὐτὸν ὡς ἦν. Καὶ οὕτως ὁ γέρων ὑπέστρεψε εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. θ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σιλουανός· Εγώ δοῦλός είμι, καὶ ὁ κύριός μου είπέ μοι· Εργάζου τὸ ἔργον μου Π καγώ σε τρέφω· πόθεν δὲ, μὴ ζήτει· εἴτε ἔχω, εἴτε κλέπτω, εἴτε δανείζομαι, σὺ μὴ ζήτει· ἐργάζου μό νον, καὶ τρέφω σε. Ἐγὼ οὖν ἐὰν ἐργάζομαι, ἐκ τοῦ μισθοῦ μου ἐσθίω· ἐὰν δὲ μὴ ἐργάζωμαι, ἀγάπην ἐσθίω. ι. Εἶπε πάλιν· Οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, ὃς ἔχει τὸ ὄνομα αὐτοῦ μείζον τῆς ἐργασίας αὐτοῦ. ια΄. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τὸν ἀββᾶν Σι- λουανόν, λέγων· Δύναται ἄνθρωπος καθ' ἡμέραν βάλλειν ἀρχήν; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ἐάν ἐστιν ἐρο γάτης 30, δύναται καὶ καθ' ὥραν βάλλειν ἀρχήν. ιβ'. Εἶπέ τις τῶν Πατέρων, ὅτι συνέτυχε ποτέ τις τῷ ἀ66ᾷ Σιλουανῷ, καὶ ἑωρακὼς αὐτοῦ τὸ πρόσ ωπον καὶ τὸ σῶμα ὡς ἀγγέλου λάμψαν, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον. Ἔλεγε δὲ καὶ ἄλλους τινὰς ἐσχηκέναι τοῦτο τὸ χάρισμα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σίμωνος. α'. Ηλθέ ποτέ ἄρχων ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Σίμωνα. ( δὲ ἀκούσας ἔλαβε τὴν ζώνην, καὶ ἀπῆλθεν (70) εἰς φοίνικα καθαρίσαι αὐτόν. Οἱ δὲ ἐλθόντες, ἔκραξαν· Γέρον, ποῦ ἔστιν ὁ ἀναχωρητής; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἔστιν ὧδε ἀναχωρητής. Καὶ ἀκούσαντες ἀνεχώρησ σαν. β'. Αλλοτε πάλιν ἦλθεν ἄλλος ἄρχων ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ προλαβόντες οἱ κληρικοὶ εἶπον αὐτῷ· 4663, ἑτοίμασον, ὅτι ὁ ἄρχων ἀκούων περὶ σοῦ, ἔρχεται εὐλογηθῆναι παρὰ σοῦ. Ὁ δὲ εἶπε· Ναί, ἐγὼ ἔτοι μάζω ἑαυτόν. Φορέσας οὖν τὸ κεντόνιον αὐτοῦ, καὶ λαβὼν ἄρτον καὶ τυρὸν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ (71) » καὶ καθ᾿ ἡμέραν. αὐτοῦ. Ο τὸν ἄρτον καὶ τὸν τυρὸν μετὰ χεῖρας ειληφώς, Ο τὴν ἑαυτοῦ ἐσθῆτα ἐκδυσάμενος, APPENDIX AD PALLADIUM. derit in cella clam, habens cicercula pauca, et dum iis ad cibum utitur, confecerit centum cribra. Ecce venit homo ex Ægypto, ducens asinum onu- stum panibus: quos posuit ad cellam ejus, cum pulsasset. Sumens ergo senex cribra, oneravit asi- num, atque hominem dimisit. absque ipso discipulus ejus Zacharias, assumptis- que fratribus, sepem horti inverterit, majoremque eum reddiderit. Quod postquam senex agnovit, ac- cepit meloten suam, et egressus est; aitque fratri- bus : Orate pro me. Illi cernentes quid ageret, pro- ciderunt ad pedes ejus, ac dixerunt : Nobis eloque- re, Paler, quid habeas. Respondit : Non regredior in cellam, non exuo meloten, donec sepem reduxe- ritis ad priorem locum. Illi rursus sepem mutave- runt, et constituerunt uti erat. Quo peracto, senex reversus est in cellam suam. sum, et dominus meus dixit mihi : Fac opus meum, atque ego te nutriam; unde autem, noli quærere; sive habeam, sive furer, sive fcnerer, tu ne quæ- sieris : operare duntaxat, et nutrio te. Ipse igitur, si operatus fuero, ex mercede mea comedo; si au- tem non fuero operatus, agapen manduco. operatione majus consecutus est. vanum, dicens: Potestne homo quotidie initium statuere ? Respondit senex : Si est operarius, po- test et singulis horis. congressus aliquando cum abbate Silvano, ac in- tuitus vultum ejus corpusque velut angeli fulgere, ceciderit in faciem. Addebat alios quoque nonnul- los obtinuisse hoc donum. De abbate Simone. tem Simonem. Quo ille comperto, sumpsit cingu- lum, profectusque ascendit in palmam, ut purgaret eam. Illi vero accedentes, clamaverunt : Senex, ubinam dogit anachoreta? Respondit: Nullus bic anachoreta. Et audientes, discesserunt. videndum eum. Et præcedentes clerici significa- verunt : Abba, paratus esto, quia praeses accepta tui fama, accedit ut benedicatur a te. Ait: Etiam, pa- rabo me. Igitur gestans centonem suumn, et acci- piens in manus panem cum caseo, surgens, sedit Al. add. forte rectius. Ms. Corb. subiit in arborem. B C D Al. inser. Per Climacum, suppresso nomine : Grade 25. Et mox de alio: etc. Ubi duo scholia, et 24, priora verba expo- munt de Serapione, posteriora de Simone: cum hoc nostrum caput, etiam in Vitis Patrum, ad Simonem pertineat. Quocirca transpositionem factam fuisse Digimed by Google 7. Commemorabant de abbate Silvano, quod se- Α 8. (66) Aiehant de abbate Silvano, quod exierit 9. Dictum est ab abbate Silvano : Ego servus 10. Dixit iterum: Væ homini illi, qui nomen 11. (67) Interrogavit abbas Moyses abbatem Sil 12. Memoravit e Patribus aliquis, quod quidam 1. (68) Venit aliquando præses ut videret abba- 2. (69) Alia iterum vice, præses alius venit ad (66) Vit. Patr. v, 1. (67) Vit. Patr. xi, 29. (68) Vit. Patr. vult, 17. (69) Vit. Patr. viii, 18. (70) Καὶ ἀπῆλθεν. 1n Vilis Patrum: et ascendit, (71) Λαβὼν ἄρτον καὶ τυρὸν ἐν ταῖς χερσὶν

Β ὑπέρ. Αl. σου. Αl. ἄνθρωπος. ἀνῆλθεν, ζ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ668 Σιλουανοῦ, ὅτι ἐκάθισεν εἰς κελλίον κρυφή, ἔχων μικρὰ ἐρεβίνθια, καὶ ἐποίη σεν εἰς αὐτὰ ἔργον ἑκατὸν κόσκινα. Καὶ ἰδοὺ ἄνω θρωπος ἦλθεν ἀπὸ Αἰγύπτου, ἔχων ὄνον μεστὸν ἄρ των· καὶ κρούσας εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ ἔθηκε. Λα- βὼν οὖν ὁ γέρων τὰ κόσκινα, ἐγέμισε τὸν ὄνον, καὶ ἀπέλυσεν αὐτόν. η'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀδιά Σιλουανοῦ, ὅτι ἐξῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας χωρὶς αὐτοῦ· καὶ λαβὼν τοὺς ἀδελφοὺς, ἔστρεψε τὸν φραγμὸν τοῦ κήπου, καὶ μείζονα αὐτὸν ἐποίησε. Μαθὼν οὖν ὁ γέρων, ἔλαβε τὸ μηλωτάριον αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθε, καὶ λέγει τοῖς ἀδελφοῖς· Εὔξασθε περὶ εἰ ἐμοῦ. Οἱ δὲ ἰδόντες αὐτ τὸν, ἔπεσον εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγοντες· Εἰπὶ ἡμῖν τί ἐστιν ὁ ἔχεις, Πάτερ. Ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη· Οὐκ εἰσέρχομαι ἔσω, οὐ καταβαίνει τὸ μηλω τάριον ἀπ' ἐμοῦ, ἕως οὗ ἐνέγκητε τὸν φραγμὸν εἰς τὸν πρῶτον αὐτοῦ τόπον. Οἱ δὲ πάλιν ἔστρεψαν τὸν φραγμὸν, καὶ ἐποίησαν αὐτὸν ὡς ἦν. Καὶ οὕτως ὁ γέρων ὑπέστρεψε εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. θ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σιλουανός· Εγώ δοῦλός είμι, καὶ ὁ κύριός μου είπέ μοι· Εργάζου τὸ ἔργον μου Π καγώ σε τρέφω· πόθεν δὲ, μὴ ζήτει· εἴτε ἔχω, εἴτε κλέπτω, εἴτε δανείζομαι, σὺ μὴ ζήτει· ἐργάζου μό νον, καὶ τρέφω σε. Ἐγὼ οὖν ἐὰν ἐργάζομαι, ἐκ τοῦ μισθοῦ μου ἐσθίω· ἐὰν δὲ μὴ ἐργάζωμαι, ἀγάπην ἐσθίω. ι. Εἶπε πάλιν· Οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, ὃς ἔχει τὸ ὄνομα αὐτοῦ μείζον τῆς ἐργασίας αὐτοῦ. ια΄. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τὸν ἀββᾶν Σι- λουανόν, λέγων· Δύναται ἄνθρωπος καθ' ἡμέραν βάλλειν ἀρχήν; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ἐάν ἐστιν ἐρο γάτης 30, δύναται καὶ καθ' ὥραν βάλλειν ἀρχήν. ιβ'. Εἶπέ τις τῶν Πατέρων, ὅτι συνέτυχε ποτέ τις τῷ ἀ66ᾷ Σιλουανῷ, καὶ ἑωρακὼς αὐτοῦ τὸ πρόσ ωπον καὶ τὸ σῶμα ὡς ἀγγέλου λάμψαν, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον. Ἔλεγε δὲ καὶ ἄλλους τινὰς ἐσχηκέναι τοῦτο τὸ χάρισμα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σίμωνος. α'. Ηλθέ ποτέ ἄρχων ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Σίμωνα. ( δὲ ἀκούσας ἔλαβε τὴν ζώνην, καὶ ἀπῆλθεν (70) εἰς φοίνικα καθαρίσαι αὐτόν. Οἱ δὲ ἐλθόντες, ἔκραξαν· Γέρον, ποῦ ἔστιν ὁ ἀναχωρητής; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἔστιν ὧδε ἀναχωρητής. Καὶ ἀκούσαντες ἀνεχώρησ σαν. β'. Αλλοτε πάλιν ἦλθεν ἄλλος ἄρχων ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ προλαβόντες οἱ κληρικοὶ εἶπον αὐτῷ· 4663, ἑτοίμασον, ὅτι ὁ ἄρχων ἀκούων περὶ σοῦ, ἔρχεται εὐλογηθῆναι παρὰ σοῦ. Ὁ δὲ εἶπε· Ναί, ἐγὼ ἔτοι μάζω ἑαυτόν. Φορέσας οὖν τὸ κεντόνιον αὐτοῦ, καὶ λαβὼν ἄρτον καὶ τυρὸν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ (71) » καὶ καθ᾿ ἡμέραν. αὐτοῦ. Ο τὸν ἄρτον καὶ τὸν τυρὸν μετὰ χεῖρας ειληφώς, Ο τὴν ἑαυτοῦ ἐσθῆτα ἐκδυσάμενος, APPENDIX AD PALLADIUM. derit in cella clam, habens cicercula pauca, et dum iis ad cibum utitur, confecerit centum cribra. Ecce venit homo ex Ægypto, ducens asinum onu- stum panibus: quos posuit ad cellam ejus, cum pulsasset. Sumens ergo senex cribra, oneravit asi- num, atque hominem dimisit. absque ipso discipulus ejus Zacharias, assumptis- que fratribus, sepem horti inverterit, majoremque eum reddiderit. Quod postquam senex agnovit, ac- cepit meloten suam, et egressus est; aitque fratri- bus : Orate pro me. Illi cernentes quid ageret, pro- ciderunt ad pedes ejus, ac dixerunt : Nobis eloque- re, Paler, quid habeas. Respondit : Non regredior in cellam, non exuo meloten, donec sepem reduxe- ritis ad priorem locum. Illi rursus sepem mutave- runt, et constituerunt uti erat. Quo peracto, senex reversus est in cellam suam. sum, et dominus meus dixit mihi : Fac opus meum, atque ego te nutriam; unde autem, noli quærere; sive habeam, sive furer, sive fcnerer, tu ne quæ- sieris : operare duntaxat, et nutrio te. Ipse igitur, si operatus fuero, ex mercede mea comedo; si au- tem non fuero operatus, agapen manduco. operatione majus consecutus est. vanum, dicens: Potestne homo quotidie initium statuere ? Respondit senex : Si est operarius, po- test et singulis horis. congressus aliquando cum abbate Silvano, ac in- tuitus vultum ejus corpusque velut angeli fulgere, ceciderit in faciem. Addebat alios quoque nonnul- los obtinuisse hoc donum. De abbate Simone. tem Simonem. Quo ille comperto, sumpsit cingu- lum, profectusque ascendit in palmam, ut purgaret eam. Illi vero accedentes, clamaverunt : Senex, ubinam dogit anachoreta? Respondit: Nullus bic anachoreta. Et audientes, discesserunt. videndum eum. Et præcedentes clerici significa- verunt : Abba, paratus esto, quia praeses accepta tui fama, accedit ut benedicatur a te. Ait: Etiam, pa- rabo me. Igitur gestans centonem suumn, et acci- piens in manus panem cum caseo, surgens, sedit Al. add. forte rectius. Ms. Corb. subiit in arborem. B C D Al. inser. Per Climacum, suppresso nomine : Grade 25. Et mox de alio: etc. Ubi duo scholia, et 24, priora verba expo- munt de Serapione, posteriora de Simone: cum hoc nostrum caput, etiam in Vitis Patrum, ad Simonem pertineat. Quocirca transpositionem factam fuisse Digimed by Google 7. Commemorabant de abbate Silvano, quod se- Α 8. (66) Aiehant de abbate Silvano, quod exierit 9. Dictum est ab abbate Silvano : Ego servus 10. Dixit iterum: Væ homini illi, qui nomen 11. (67) Interrogavit abbas Moyses abbatem Sil 12. Memoravit e Patribus aliquis, quod quidam 1. (68) Venit aliquando præses ut videret abba- 2. (69) Alia iterum vice, præses alius venit ad (66) Vit. Patr. v, 1. (67) Vit. Patr. xi, 29. (68) Vit. Patr. vult, 17. (69) Vit. Patr. viii, 18. (70) Καὶ ἀπῆλθεν. 1n Vilis Patrum: et ascendit, (71) Λαβὼν ἄρτον καὶ τυρὸν ἐν ταῖς χερσὶν

Β ὑπέρ. Αl. σου. Αl. ἄνθρωπος. ἀνῆλθεν, ζ'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ668 Σιλουανοῦ, ὅτι ἐκάθισεν εἰς κελλίον κρυφή, ἔχων μικρὰ ἐρεβίνθια, καὶ ἐποίη σεν εἰς αὐτὰ ἔργον ἑκατὸν κόσκινα. Καὶ ἰδοὺ ἄνω θρωπος ἦλθεν ἀπὸ Αἰγύπτου, ἔχων ὄνον μεστὸν ἄρ των· καὶ κρούσας εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ ἔθηκε. Λα- βὼν οὖν ὁ γέρων τὰ κόσκινα, ἐγέμισε τὸν ὄνον, καὶ ἀπέλυσεν αὐτόν. η'. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀδιά Σιλουανοῦ, ὅτι ἐξῆλθεν ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ζαχαρίας χωρὶς αὐτοῦ· καὶ λαβὼν τοὺς ἀδελφοὺς, ἔστρεψε τὸν φραγμὸν τοῦ κήπου, καὶ μείζονα αὐτὸν ἐποίησε. Μαθὼν οὖν ὁ γέρων, ἔλαβε τὸ μηλωτάριον αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθε, καὶ λέγει τοῖς ἀδελφοῖς· Εὔξασθε περὶ εἰ ἐμοῦ. Οἱ δὲ ἰδόντες αὐτ τὸν, ἔπεσον εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, λέγοντες· Εἰπὶ ἡμῖν τί ἐστιν ὁ ἔχεις, Πάτερ. Ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη· Οὐκ εἰσέρχομαι ἔσω, οὐ καταβαίνει τὸ μηλω τάριον ἀπ' ἐμοῦ, ἕως οὗ ἐνέγκητε τὸν φραγμὸν εἰς τὸν πρῶτον αὐτοῦ τόπον. Οἱ δὲ πάλιν ἔστρεψαν τὸν φραγμὸν, καὶ ἐποίησαν αὐτὸν ὡς ἦν. Καὶ οὕτως ὁ γέρων ὑπέστρεψε εἰς τὸ κελλίον αὐτοῦ. θ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σιλουανός· Εγώ δοῦλός είμι, καὶ ὁ κύριός μου είπέ μοι· Εργάζου τὸ ἔργον μου Π καγώ σε τρέφω· πόθεν δὲ, μὴ ζήτει· εἴτε ἔχω, εἴτε κλέπτω, εἴτε δανείζομαι, σὺ μὴ ζήτει· ἐργάζου μό νον, καὶ τρέφω σε. Ἐγὼ οὖν ἐὰν ἐργάζομαι, ἐκ τοῦ μισθοῦ μου ἐσθίω· ἐὰν δὲ μὴ ἐργάζωμαι, ἀγάπην ἐσθίω. ι. Εἶπε πάλιν· Οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, ὃς ἔχει τὸ ὄνομα αὐτοῦ μείζον τῆς ἐργασίας αὐτοῦ. ια΄. Ἠρώτησεν ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς τὸν ἀββᾶν Σι- λουανόν, λέγων· Δύναται ἄνθρωπος καθ' ἡμέραν βάλλειν ἀρχήν; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων· Ἐάν ἐστιν ἐρο γάτης 30, δύναται καὶ καθ' ὥραν βάλλειν ἀρχήν. ιβ'. Εἶπέ τις τῶν Πατέρων, ὅτι συνέτυχε ποτέ τις τῷ ἀ66ᾷ Σιλουανῷ, καὶ ἑωρακὼς αὐτοῦ τὸ πρόσ ωπον καὶ τὸ σῶμα ὡς ἀγγέλου λάμψαν, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον. Ἔλεγε δὲ καὶ ἄλλους τινὰς ἐσχηκέναι τοῦτο τὸ χάρισμα. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σίμωνος. α'. Ηλθέ ποτέ ἄρχων ἰδεῖν τὸν ἀββᾶν Σίμωνα. ( δὲ ἀκούσας ἔλαβε τὴν ζώνην, καὶ ἀπῆλθεν (70) εἰς φοίνικα καθαρίσαι αὐτόν. Οἱ δὲ ἐλθόντες, ἔκραξαν· Γέρον, ποῦ ἔστιν ὁ ἀναχωρητής; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἔστιν ὧδε ἀναχωρητής. Καὶ ἀκούσαντες ἀνεχώρησ σαν. β'. Αλλοτε πάλιν ἦλθεν ἄλλος ἄρχων ἰδεῖν αὐτόν. Καὶ προλαβόντες οἱ κληρικοὶ εἶπον αὐτῷ· 4663, ἑτοίμασον, ὅτι ὁ ἄρχων ἀκούων περὶ σοῦ, ἔρχεται εὐλογηθῆναι παρὰ σοῦ. Ὁ δὲ εἶπε· Ναί, ἐγὼ ἔτοι μάζω ἑαυτόν. Φορέσας οὖν τὸ κεντόνιον αὐτοῦ, καὶ λαβὼν ἄρτον καὶ τυρὸν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ (71) » καὶ καθ᾿ ἡμέραν. αὐτοῦ. Ο τὸν ἄρτον καὶ τὸν τυρὸν μετὰ χεῖρας ειληφώς, Ο τὴν ἑαυτοῦ ἐσθῆτα ἐκδυσάμενος, APPENDIX AD PALLADIUM. derit in cella clam, habens cicercula pauca, et dum iis ad cibum utitur, confecerit centum cribra. Ecce venit homo ex Ægypto, ducens asinum onu- stum panibus: quos posuit ad cellam ejus, cum pulsasset. Sumens ergo senex cribra, oneravit asi- num, atque hominem dimisit. absque ipso discipulus ejus Zacharias, assumptis- que fratribus, sepem horti inverterit, majoremque eum reddiderit. Quod postquam senex agnovit, ac- cepit meloten suam, et egressus est; aitque fratri- bus : Orate pro me. Illi cernentes quid ageret, pro- ciderunt ad pedes ejus, ac dixerunt : Nobis eloque- re, Paler, quid habeas. Respondit : Non regredior in cellam, non exuo meloten, donec sepem reduxe- ritis ad priorem locum. Illi rursus sepem mutave- runt, et constituerunt uti erat. Quo peracto, senex reversus est in cellam suam. sum, et dominus meus dixit mihi : Fac opus meum, atque ego te nutriam; unde autem, noli quærere; sive habeam, sive furer, sive fcnerer, tu ne quæ- sieris : operare duntaxat, et nutrio te. Ipse igitur, si operatus fuero, ex mercede mea comedo; si au- tem non fuero operatus, agapen manduco. operatione majus consecutus est. vanum, dicens: Potestne homo quotidie initium statuere ? Respondit senex : Si est operarius, po- test et singulis horis. congressus aliquando cum abbate Silvano, ac in- tuitus vultum ejus corpusque velut angeli fulgere, ceciderit in faciem. Addebat alios quoque nonnul- los obtinuisse hoc donum. De abbate Simone. tem Simonem. Quo ille comperto, sumpsit cingu- lum, profectusque ascendit in palmam, ut purgaret eam. Illi vero accedentes, clamaverunt : Senex, ubinam dogit anachoreta? Respondit: Nullus bic anachoreta. Et audientes, discesserunt. videndum eum. Et præcedentes clerici significa- verunt : Abba, paratus esto, quia praeses accepta tui fama, accedit ut benedicatur a te. Ait: Etiam, pa- rabo me. Igitur gestans centonem suumn, et acci- piens in manus panem cum caseo, surgens, sedit Al. add. forte rectius. Ms. Corb. subiit in arborem. B C D Al. inser. Per Climacum, suppresso nomine : Grade 25. Et mox de alio: etc. Ubi duo scholia, et 24, priora verba expo- munt de Serapione, posteriora de Simone: cum hoc nostrum caput, etiam in Vitis Patrum, ad Simonem pertineat. Quocirca transpositionem factam fuisse Digimed by Google 7. Commemorabant de abbate Silvano, quod se- Α 8. (66) Aiehant de abbate Silvano, quod exierit 9. Dictum est ab abbate Silvano : Ego servus 10. Dixit iterum: Væ homini illi, qui nomen 11. (67) Interrogavit abbas Moyses abbatem Sil 12. Memoravit e Patribus aliquis, quod quidam 1. (68) Venit aliquando præses ut videret abba- 2. (69) Alia iterum vice, præses alius venit ad (66) Vit. Patr. v, 1. (67) Vit. Patr. xi, 29. (68) Vit. Patr. vult, 17. (69) Vit. Patr. viii, 18. (70) Καὶ ἀπῆλθεν. 1n Vilis Patrum: et ascendit, (71) Λαβὼν ἄρτον καὶ τυρὸν ἐν ταῖς χερσὶν

Α πρὸς σέ, καὶ ποιῆσαι τὴν νύκτα ταύτην ἔγγιστά σου. Ἡ δὲ ἀποκριθεῖσα, εἶπε· Καλῶς, ἀσσα. Καὶ ἡτοι μάσθη, καὶ ἔστρωσε την κλίνην. Οψίας δε γενο μένης, ἦλθεν ὁ γέρων πρὸς αὐτὴν 48, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον, λέγει αὐτῇ· Ητοίμασας τὴν κλίνην ; 'Η δὲ εἶπε· Ναί, ἀ66α. Καὶ ἔκλεισε τὴν θύραν, καὶ λέγει αὐτῇ· Μεῖνον ὀλίγον, ἐπειδὴ νόμον ἔχομεν, ἕως οὗ ποιήσω αὐτόν. Καὶ ἤρξατο ὁ γέρων της συνε άξεως αὐτοῦ· καὶ ἀρξάμενος τὸ ψαλτήριον, κατὰ φαλ μὲν ἐποίει εὐχὴν, δεόμενος τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ αὐτῆς, ὅπως μετανοήσῃ καὶ σωθῇ. Καὶ εἰσήκουσεν αὐτοῦ ὁ Θεός. Καὶ έστηκεν ἡ γυνὴ τρέμουσα καὶ εὐχομένη ἐγγὺς τοῦ γέν ροντος. Καὶ ὡς ἐτέλεσεν ὁ γέρων ὅλον τὸ ψαλτήριον, ἔπεσεν ἡ γυνὴ χαμαί. Ὁ δὲ γέρων ἀρξάμενος τοῦ Ἀπο στόλου, εἶπε πολὺ ἐξ αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐπλήρωσε την σύναξιν. Κατανυγεῖσα οὖν ἡ γυνὴ, καὶ νοήσασα ὅτι οὐ δι' ἁμαρτίαν ἦλθε πρὸς αὐτὴν, ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ αὐτῆς τὴν ψυχὴν, προσέπεσεν αὐτῷ, λέγουσα· Ποίησον ἀγάπην, ἀσσα, καὶ ὅπου δύναμαι εὐαρεστῆσαι τῷ Θεῷ, οδή γησόν με. Τότε ὁ γέρων ὠδήγησεν αὐτὴν εἰς μονα- στήριον παρθένων, καὶ παρέδωκεν αὐτὴν τῇ Ἀμμα, καὶ εἶπε· Λάβε τὴν ἀδελφὴν ταύτην, καὶ μὴ θήσεις αὐτῇ ζυγὸν ἢ ἐντολὴν ὡς ταῖς ἐν ἀδελφαῖς· ἀλλ' εἶ τι θέλει, δὸς αὐτῇ· καὶ ὡς θέλει, συγχώρησον αὐτῇ πορεύεσθαι. Καὶ ὡς ἐποίησεν ὀλίγας ἡμέρας, εἶπεν· Ἐγὼ ἁμαρτωλός είμι, θέλω διὰ δύο τα ἐσθίειν. Και μετ' ὀλίγας ἡμέρας εἶπεν· Ἐγὼ πολλὰς ἁμαρτία; ἔχω, θέλω διὰ τεσσάρων ἡμερῶν ἐσθίειν. Καὶ μετ' ὀλίγας ἡμέρας παρεκάλεσε τὴν ᾿Αμμάν, ", λέγουσα· Ἐπειδὴ πολλὰ ἐλύπησα τὸν Θεὸν ἐν ταῖς ἀνομίαις μου, ποίησον ἀγάπην, καὶ βάλε με εἰς κελλίον, καὶ ἀνάφραξον αὐτὸ, καὶ δι' ἐπῆς δίδου μοι μικρὸν ἄρτον καὶ τὸ ἐργόχειρον. Καὶ ἐποίησεν αὐτῇ ἡ ᾿Αμμα; οὕτως. Καὶ εὐηρέστησε τῷ Θεῷ τὸν ἐπίλοιπον χρόνο τῆς ζωῆς αὐτῆς. Β β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σαραπίωνα, λέ- γων· Εἰπέ μοι λόγον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τί σω ἔχω εἰπεῖν; ὅτι ἔλαβες τὰ τῶν χηρῶν καὶ ὀργανῶν, καὶ ἔθηκας εἰς τὴν θυρίδα ταύτην· εἶδε γὰρ αὐτὴν μεστὴν βιβλίων. γ'. Εἶπεν ὁ ἀββας Σαραπίων, ὅτι "Ωσπερ οἱ στρα τιῶται τοῦ βασιλέως οὐ δύνανται " ἱστάμενοι δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ προσέχειν· οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἐὰν ἴσταται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ προσέχῃ ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν φόβῳ πάσῃ ὥρᾳ, οὐδὲν τοῦ ἐχθροῦ δύναται αὐτὸν ἐκφοβῆσαι. δ'. Παρέβαλεν ἀδελφὸς τῷ ἀ66ᾷ Σαραπίωνι· προ- ετρέπετο δὲ αὐτὸν ὁ γέρων εὐχὴν ποιῆσαι κατὰ τὴν συνήθειαν. (Ι δὲ ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν λέγων, καὶ αὐτ τοῦ τοῦ μοναχικού σχήματος ἀνάξιον, οὐκ ἐπείθετο. Ἠθέλησε δὲ καὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ νίψαι· καὶ τοῖς αὐτοῖς πάλιν χρώμενος λόγοις, οὐκ ἠνέσχετο. Εποίησε δὲ αὐτὸν γεύσασθαι· ἐσθίειν δὲ ἤρξατο και ὁ γέρων. Καὶ ἐνουθέτει αὐτὸν, λέγων· Τέκνον, εἰ Δl. καὶ προσεδόκησε τον γέροντα μετὰ χρειῶν. λαις. * Α1. μιᾶς ἡμέρας. το Αl. του μοναστηρίου. 11. * μηδὲν ἐνέγκας. * &λ- • ΑΙ. τολμώσιν. ** ἔμπροσθεν αὐτοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. hane noctem juxta te transigere. Illa vero respon- sum reddidit : Bene est, abba. Paravit ergo se, stravitque lectum. Vespere autem facto, accessit senex, atque ingressus in cellam, ait : Præparastine lectum ? illa, Etiam, inquit, abba. Itaque clausit januam, et infit: Exspecta parumper; quandoqui- dem consuetudinem habemus, donec secundum cam fecerim. Tum inchoavit senex Officium suum; ac incipiens librum Psalterii, ad singulos psalmos orationem dicebat, Deum pro illa precans, ut pœ- nitentiam ageret et consequeretur salutem. Porro exaudivit eum Deus. Nam mulier stetit tremens oransque prope senem. Utque totum Psalterium senex complevit, cecidit mulier in terram. Senex vero inchoans Apostolum, multum ex ipso recita- vit ; atque sic finem imposuit precibus suis. Com- puneta igitur mulier, atque intelligens non propter peccatum venisse ad eam, sed ut ipsius animam salvaret, procidit ei, sicque locuta est : Charitatem fic, abba ; in locum me ducito, in quo possim Deo placentia facere. Tunc senex deduxit illam in mo- nasterium virginum, et tradidit Matri; cui dixit : Accipe sororem hanc; neque imposueris ci jugum ant mandatum ut aliis sororibus, sed quidquid voluerit, da illi, ct prout voluerit, sine ipsam agere. Post paucos ergo dies, illa secum : Ego pec- catrix sum, volo per bidua semel comedere. Pau- cisque post diebus: Ego multa habeo peccata, volo per quatridua manducare. Item interjectis aliis pau- cis diebus, oravit Matrem hoc sermone : Quando- quidem plurimum contristavi Deum iniquitatibus C meis, fac charitatem, conjice me in cellam, atque cam obstrue, ac per foramen da paululum panis, necnon unde manibus operer. Quod factum a Matre. Et accepta fuit Deo ad reliquum vitæ tempus. ei diceret verbum. Ait illi senex : Quid tibi babco dicere? quod sumpsisti quæ erant viduarum ac pupillorum, et posuisti in hac aula; viderat enim eam libris plenam. milites imperatoris non possunt, dum astant, dex- trorsum vel sinistrorsum aspicere: ita etiam homo, si steterit coram Deo, et in conspectu ejus intentus fuerit cum timore hora omni, nihil inimici potest cum terrere. (74) Adiit frater abbatem Serapionem; horta- batur autem eum senex, ut ex more faceret oratio- nem. ille vero se peccatorem vocans, ipsoque mo- nachi habitu indignum, non acquiescebat. Voluit etiam pedes ejus lavare, sed iisdem iterum verbis usus, non tulit. Apposuit quoque ei mensam; cœ- pitque senex una manducare. Porro admonebat illuın his verbis : Fili, si cupis proficere, permane D add. alii. Al. add. Al. inser. Al. inser. 2. (72) Frater rogavit abbatem Serapionem, ut 3. (75) Dixit abbas Serapio : Quemadmodum (72) Vit. Patr vi, 12. (73) Vit. Pair. xi, 51. (78) Vit. Patr. vii, 9; Ca-sianus; Collat, xvur,

Α πρὸς σέ, καὶ ποιῆσαι τὴν νύκτα ταύτην ἔγγιστά σου. Ἡ δὲ ἀποκριθεῖσα, εἶπε· Καλῶς, ἀσσα. Καὶ ἡτοι μάσθη, καὶ ἔστρωσε την κλίνην. Οψίας δε γενο μένης, ἦλθεν ὁ γέρων πρὸς αὐτὴν 48, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον, λέγει αὐτῇ· Ητοίμασας τὴν κλίνην ; 'Η δὲ εἶπε· Ναί, ἀ66α. Καὶ ἔκλεισε τὴν θύραν, καὶ λέγει αὐτῇ· Μεῖνον ὀλίγον, ἐπειδὴ νόμον ἔχομεν, ἕως οὗ ποιήσω αὐτόν. Καὶ ἤρξατο ὁ γέρων της συνε άξεως αὐτοῦ· καὶ ἀρξάμενος τὸ ψαλτήριον, κατὰ φαλ μὲν ἐποίει εὐχὴν, δεόμενος τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ αὐτῆς, ὅπως μετανοήσῃ καὶ σωθῇ. Καὶ εἰσήκουσεν αὐτοῦ ὁ Θεός. Καὶ έστηκεν ἡ γυνὴ τρέμουσα καὶ εὐχομένη ἐγγὺς τοῦ γέν ροντος. Καὶ ὡς ἐτέλεσεν ὁ γέρων ὅλον τὸ ψαλτήριον, ἔπεσεν ἡ γυνὴ χαμαί. Ὁ δὲ γέρων ἀρξάμενος τοῦ Ἀπο στόλου, εἶπε πολὺ ἐξ αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐπλήρωσε την σύναξιν. Κατανυγεῖσα οὖν ἡ γυνὴ, καὶ νοήσασα ὅτι οὐ δι' ἁμαρτίαν ἦλθε πρὸς αὐτὴν, ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ αὐτῆς τὴν ψυχὴν, προσέπεσεν αὐτῷ, λέγουσα· Ποίησον ἀγάπην, ἀσσα, καὶ ὅπου δύναμαι εὐαρεστῆσαι τῷ Θεῷ, οδή γησόν με. Τότε ὁ γέρων ὠδήγησεν αὐτὴν εἰς μονα- στήριον παρθένων, καὶ παρέδωκεν αὐτὴν τῇ Ἀμμα, καὶ εἶπε· Λάβε τὴν ἀδελφὴν ταύτην, καὶ μὴ θήσεις αὐτῇ ζυγὸν ἢ ἐντολὴν ὡς ταῖς ἐν ἀδελφαῖς· ἀλλ' εἶ τι θέλει, δὸς αὐτῇ· καὶ ὡς θέλει, συγχώρησον αὐτῇ πορεύεσθαι. Καὶ ὡς ἐποίησεν ὀλίγας ἡμέρας, εἶπεν· Ἐγὼ ἁμαρτωλός είμι, θέλω διὰ δύο τα ἐσθίειν. Και μετ' ὀλίγας ἡμέρας εἶπεν· Ἐγὼ πολλὰς ἁμαρτία; ἔχω, θέλω διὰ τεσσάρων ἡμερῶν ἐσθίειν. Καὶ μετ' ὀλίγας ἡμέρας παρεκάλεσε τὴν ᾿Αμμάν, ", λέγουσα· Ἐπειδὴ πολλὰ ἐλύπησα τὸν Θεὸν ἐν ταῖς ἀνομίαις μου, ποίησον ἀγάπην, καὶ βάλε με εἰς κελλίον, καὶ ἀνάφραξον αὐτὸ, καὶ δι' ἐπῆς δίδου μοι μικρὸν ἄρτον καὶ τὸ ἐργόχειρον. Καὶ ἐποίησεν αὐτῇ ἡ ᾿Αμμα; οὕτως. Καὶ εὐηρέστησε τῷ Θεῷ τὸν ἐπίλοιπον χρόνο τῆς ζωῆς αὐτῆς. Β β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σαραπίωνα, λέ- γων· Εἰπέ μοι λόγον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τί σω ἔχω εἰπεῖν; ὅτι ἔλαβες τὰ τῶν χηρῶν καὶ ὀργανῶν, καὶ ἔθηκας εἰς τὴν θυρίδα ταύτην· εἶδε γὰρ αὐτὴν μεστὴν βιβλίων. γ'. Εἶπεν ὁ ἀββας Σαραπίων, ὅτι "Ωσπερ οἱ στρα τιῶται τοῦ βασιλέως οὐ δύνανται " ἱστάμενοι δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ προσέχειν· οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἐὰν ἴσταται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ προσέχῃ ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν φόβῳ πάσῃ ὥρᾳ, οὐδὲν τοῦ ἐχθροῦ δύναται αὐτὸν ἐκφοβῆσαι. δ'. Παρέβαλεν ἀδελφὸς τῷ ἀ66ᾷ Σαραπίωνι· προ- ετρέπετο δὲ αὐτὸν ὁ γέρων εὐχὴν ποιῆσαι κατὰ τὴν συνήθειαν. (Ι δὲ ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν λέγων, καὶ αὐτ τοῦ τοῦ μοναχικού σχήματος ἀνάξιον, οὐκ ἐπείθετο. Ἠθέλησε δὲ καὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ νίψαι· καὶ τοῖς αὐτοῖς πάλιν χρώμενος λόγοις, οὐκ ἠνέσχετο. Εποίησε δὲ αὐτὸν γεύσασθαι· ἐσθίειν δὲ ἤρξατο και ὁ γέρων. Καὶ ἐνουθέτει αὐτὸν, λέγων· Τέκνον, εἰ Δl. καὶ προσεδόκησε τον γέροντα μετὰ χρειῶν. λαις. * Α1. μιᾶς ἡμέρας. το Αl. του μοναστηρίου. 11. * μηδὲν ἐνέγκας. * &λ- • ΑΙ. τολμώσιν. ** ἔμπροσθεν αὐτοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. hane noctem juxta te transigere. Illa vero respon- sum reddidit : Bene est, abba. Paravit ergo se, stravitque lectum. Vespere autem facto, accessit senex, atque ingressus in cellam, ait : Præparastine lectum ? illa, Etiam, inquit, abba. Itaque clausit januam, et infit: Exspecta parumper; quandoqui- dem consuetudinem habemus, donec secundum cam fecerim. Tum inchoavit senex Officium suum; ac incipiens librum Psalterii, ad singulos psalmos orationem dicebat, Deum pro illa precans, ut pœ- nitentiam ageret et consequeretur salutem. Porro exaudivit eum Deus. Nam mulier stetit tremens oransque prope senem. Utque totum Psalterium senex complevit, cecidit mulier in terram. Senex vero inchoans Apostolum, multum ex ipso recita- vit ; atque sic finem imposuit precibus suis. Com- puneta igitur mulier, atque intelligens non propter peccatum venisse ad eam, sed ut ipsius animam salvaret, procidit ei, sicque locuta est : Charitatem fic, abba ; in locum me ducito, in quo possim Deo placentia facere. Tunc senex deduxit illam in mo- nasterium virginum, et tradidit Matri; cui dixit : Accipe sororem hanc; neque imposueris ci jugum ant mandatum ut aliis sororibus, sed quidquid voluerit, da illi, ct prout voluerit, sine ipsam agere. Post paucos ergo dies, illa secum : Ego pec- catrix sum, volo per bidua semel comedere. Pau- cisque post diebus: Ego multa habeo peccata, volo per quatridua manducare. Item interjectis aliis pau- cis diebus, oravit Matrem hoc sermone : Quando- quidem plurimum contristavi Deum iniquitatibus C meis, fac charitatem, conjice me in cellam, atque cam obstrue, ac per foramen da paululum panis, necnon unde manibus operer. Quod factum a Matre. Et accepta fuit Deo ad reliquum vitæ tempus. ei diceret verbum. Ait illi senex : Quid tibi babco dicere? quod sumpsisti quæ erant viduarum ac pupillorum, et posuisti in hac aula; viderat enim eam libris plenam. milites imperatoris non possunt, dum astant, dex- trorsum vel sinistrorsum aspicere: ita etiam homo, si steterit coram Deo, et in conspectu ejus intentus fuerit cum timore hora omni, nihil inimici potest cum terrere. (74) Adiit frater abbatem Serapionem; horta- batur autem eum senex, ut ex more faceret oratio- nem. ille vero se peccatorem vocans, ipsoque mo- nachi habitu indignum, non acquiescebat. Voluit etiam pedes ejus lavare, sed iisdem iterum verbis usus, non tulit. Apposuit quoque ei mensam; cœ- pitque senex una manducare. Porro admonebat illuın his verbis : Fili, si cupis proficere, permane D add. alii. Al. add. Al. inser. Al. inser. 2. (72) Frater rogavit abbatem Serapionem, ut 3. (75) Dixit abbas Serapio : Quemadmodum (72) Vit. Patr vi, 12. (73) Vit. Pair. xi, 51. (78) Vit. Patr. vii, 9; Ca-sianus; Collat, xvur,

Α πρὸς σέ, καὶ ποιῆσαι τὴν νύκτα ταύτην ἔγγιστά σου. Ἡ δὲ ἀποκριθεῖσα, εἶπε· Καλῶς, ἀσσα. Καὶ ἡτοι μάσθη, καὶ ἔστρωσε την κλίνην. Οψίας δε γενο μένης, ἦλθεν ὁ γέρων πρὸς αὐτὴν 48, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ κελλίον, λέγει αὐτῇ· Ητοίμασας τὴν κλίνην ; 'Η δὲ εἶπε· Ναί, ἀ66α. Καὶ ἔκλεισε τὴν θύραν, καὶ λέγει αὐτῇ· Μεῖνον ὀλίγον, ἐπειδὴ νόμον ἔχομεν, ἕως οὗ ποιήσω αὐτόν. Καὶ ἤρξατο ὁ γέρων της συνε άξεως αὐτοῦ· καὶ ἀρξάμενος τὸ ψαλτήριον, κατὰ φαλ μὲν ἐποίει εὐχὴν, δεόμενος τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ αὐτῆς, ὅπως μετανοήσῃ καὶ σωθῇ. Καὶ εἰσήκουσεν αὐτοῦ ὁ Θεός. Καὶ έστηκεν ἡ γυνὴ τρέμουσα καὶ εὐχομένη ἐγγὺς τοῦ γέν ροντος. Καὶ ὡς ἐτέλεσεν ὁ γέρων ὅλον τὸ ψαλτήριον, ἔπεσεν ἡ γυνὴ χαμαί. Ὁ δὲ γέρων ἀρξάμενος τοῦ Ἀπο στόλου, εἶπε πολὺ ἐξ αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐπλήρωσε την σύναξιν. Κατανυγεῖσα οὖν ἡ γυνὴ, καὶ νοήσασα ὅτι οὐ δι' ἁμαρτίαν ἦλθε πρὸς αὐτὴν, ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ αὐτῆς τὴν ψυχὴν, προσέπεσεν αὐτῷ, λέγουσα· Ποίησον ἀγάπην, ἀσσα, καὶ ὅπου δύναμαι εὐαρεστῆσαι τῷ Θεῷ, οδή γησόν με. Τότε ὁ γέρων ὠδήγησεν αὐτὴν εἰς μονα- στήριον παρθένων, καὶ παρέδωκεν αὐτὴν τῇ Ἀμμα, καὶ εἶπε· Λάβε τὴν ἀδελφὴν ταύτην, καὶ μὴ θήσεις αὐτῇ ζυγὸν ἢ ἐντολὴν ὡς ταῖς ἐν ἀδελφαῖς· ἀλλ' εἶ τι θέλει, δὸς αὐτῇ· καὶ ὡς θέλει, συγχώρησον αὐτῇ πορεύεσθαι. Καὶ ὡς ἐποίησεν ὀλίγας ἡμέρας, εἶπεν· Ἐγὼ ἁμαρτωλός είμι, θέλω διὰ δύο τα ἐσθίειν. Και μετ' ὀλίγας ἡμέρας εἶπεν· Ἐγὼ πολλὰς ἁμαρτία; ἔχω, θέλω διὰ τεσσάρων ἡμερῶν ἐσθίειν. Καὶ μετ' ὀλίγας ἡμέρας παρεκάλεσε τὴν ᾿Αμμάν, ", λέγουσα· Ἐπειδὴ πολλὰ ἐλύπησα τὸν Θεὸν ἐν ταῖς ἀνομίαις μου, ποίησον ἀγάπην, καὶ βάλε με εἰς κελλίον, καὶ ἀνάφραξον αὐτὸ, καὶ δι' ἐπῆς δίδου μοι μικρὸν ἄρτον καὶ τὸ ἐργόχειρον. Καὶ ἐποίησεν αὐτῇ ἡ ᾿Αμμα; οὕτως. Καὶ εὐηρέστησε τῷ Θεῷ τὸν ἐπίλοιπον χρόνο τῆς ζωῆς αὐτῆς. Β β'. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Σαραπίωνα, λέ- γων· Εἰπέ μοι λόγον. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τί σω ἔχω εἰπεῖν; ὅτι ἔλαβες τὰ τῶν χηρῶν καὶ ὀργανῶν, καὶ ἔθηκας εἰς τὴν θυρίδα ταύτην· εἶδε γὰρ αὐτὴν μεστὴν βιβλίων. γ'. Εἶπεν ὁ ἀββας Σαραπίων, ὅτι "Ωσπερ οἱ στρα τιῶται τοῦ βασιλέως οὐ δύνανται " ἱστάμενοι δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ προσέχειν· οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἐὰν ἴσταται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ προσέχῃ ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν φόβῳ πάσῃ ὥρᾳ, οὐδὲν τοῦ ἐχθροῦ δύναται αὐτὸν ἐκφοβῆσαι. δ'. Παρέβαλεν ἀδελφὸς τῷ ἀ66ᾷ Σαραπίωνι· προ- ετρέπετο δὲ αὐτὸν ὁ γέρων εὐχὴν ποιῆσαι κατὰ τὴν συνήθειαν. (Ι δὲ ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν λέγων, καὶ αὐτ τοῦ τοῦ μοναχικού σχήματος ἀνάξιον, οὐκ ἐπείθετο. Ἠθέλησε δὲ καὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ νίψαι· καὶ τοῖς αὐτοῖς πάλιν χρώμενος λόγοις, οὐκ ἠνέσχετο. Εποίησε δὲ αὐτὸν γεύσασθαι· ἐσθίειν δὲ ἤρξατο και ὁ γέρων. Καὶ ἐνουθέτει αὐτὸν, λέγων· Τέκνον, εἰ Δl. καὶ προσεδόκησε τον γέροντα μετὰ χρειῶν. λαις. * Α1. μιᾶς ἡμέρας. το Αl. του μοναστηρίου. 11. * μηδὲν ἐνέγκας. * &λ- • ΑΙ. τολμώσιν. ** ἔμπροσθεν αὐτοῦ. APPENDIX AD PALLADIUM. hane noctem juxta te transigere. Illa vero respon- sum reddidit : Bene est, abba. Paravit ergo se, stravitque lectum. Vespere autem facto, accessit senex, atque ingressus in cellam, ait : Præparastine lectum ? illa, Etiam, inquit, abba. Itaque clausit januam, et infit: Exspecta parumper; quandoqui- dem consuetudinem habemus, donec secundum cam fecerim. Tum inchoavit senex Officium suum; ac incipiens librum Psalterii, ad singulos psalmos orationem dicebat, Deum pro illa precans, ut pœ- nitentiam ageret et consequeretur salutem. Porro exaudivit eum Deus. Nam mulier stetit tremens oransque prope senem. Utque totum Psalterium senex complevit, cecidit mulier in terram. Senex vero inchoans Apostolum, multum ex ipso recita- vit ; atque sic finem imposuit precibus suis. Com- puneta igitur mulier, atque intelligens non propter peccatum venisse ad eam, sed ut ipsius animam salvaret, procidit ei, sicque locuta est : Charitatem fic, abba ; in locum me ducito, in quo possim Deo placentia facere. Tunc senex deduxit illam in mo- nasterium virginum, et tradidit Matri; cui dixit : Accipe sororem hanc; neque imposueris ci jugum ant mandatum ut aliis sororibus, sed quidquid voluerit, da illi, ct prout voluerit, sine ipsam agere. Post paucos ergo dies, illa secum : Ego pec- catrix sum, volo per bidua semel comedere. Pau- cisque post diebus: Ego multa habeo peccata, volo per quatridua manducare. Item interjectis aliis pau- cis diebus, oravit Matrem hoc sermone : Quando- quidem plurimum contristavi Deum iniquitatibus C meis, fac charitatem, conjice me in cellam, atque cam obstrue, ac per foramen da paululum panis, necnon unde manibus operer. Quod factum a Matre. Et accepta fuit Deo ad reliquum vitæ tempus. ei diceret verbum. Ait illi senex : Quid tibi babco dicere? quod sumpsisti quæ erant viduarum ac pupillorum, et posuisti in hac aula; viderat enim eam libris plenam. milites imperatoris non possunt, dum astant, dex- trorsum vel sinistrorsum aspicere: ita etiam homo, si steterit coram Deo, et in conspectu ejus intentus fuerit cum timore hora omni, nihil inimici potest cum terrere. (74) Adiit frater abbatem Serapionem; horta- batur autem eum senex, ut ex more faceret oratio- nem. ille vero se peccatorem vocans, ipsoque mo- nachi habitu indignum, non acquiescebat. Voluit etiam pedes ejus lavare, sed iisdem iterum verbis usus, non tulit. Apposuit quoque ei mensam; cœ- pitque senex una manducare. Porro admonebat illuın his verbis : Fili, si cupis proficere, permane D add. alii. Al. add. Al. inser. Al. inser. 2. (72) Frater rogavit abbatem Serapionem, ut 3. (75) Dixit abbas Serapio : Quemadmodum (72) Vit. Patr vi, 12. (73) Vit. Pair. xi, 51. (78) Vit. Patr. vii, 9; Ca-sianus; Collat, xvur,

θέλεις ὠφεληθῆναι, καρτέρησον ἐν τῷ κελλίῳ σου, καὶ πρόσεχε σεαυτῷ καὶ τῷ ἐργοχείρῳ σου· οὐ γὰρ φέρει σοι τὸ προέρχεσθαι τοιαύτην ὠφέλειαν, ὅσον τὸ καθέζεσθαι. Ὁ δὲ ταῦτα ἀκούσας, ἐπικράνθη, καὶ ἐλλοιώθη τῇ μορφῇ, ὥστε μηδὲ δυνηθῆναι λαθεῖν τὸν γέροντα. Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Σαραπίων· Μέχρι τοῦ νῦν ἔλεγες, Αμαρτωλός είμι, καὶ κατ ηγύρεις ἑαυτοῦ καὶ τοῦ ζῆν ἀνάξιον εἶναι· καὶ ἐπειδὴ μετὰ ἀγάπης ὑπέμνησά σε, τοσοῦτον ἐθηριώθης; Ἐὰν οὖν θέλῃς ταπεινὸς εἶναι, τὰ παρ' ἄλλων ἐπ αγόμενά σου μάθε φέρειν γενναίως, καὶ μὴ ῥήματα ἀργὰ κάτεχε σεαυτῷ (75). Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἀδελ τις μετενόησε το γέροντι, καὶ πολλὰ ὠφεληθεὶς ἀνεχώρησεν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σερίνου κ. α. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ660 Σερίνου, ὅτι πολλὰ εἰργάζετο, καὶ δύο παξαμάτια σε ήσθιε διαπαντός. Καὶ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν ὁ ἀββᾶς Ἰὼβ 51, δ συμφω νητὴς αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς δὲ μέγας ἀσκητής, εἶπεν αὐτῷ, ὅτι Εἰς τὸ κελλίον μου φυλάττω τὴν πρᾶξιν μου· ἐὰν δὲ ἐξέλθω, συγκαταβαίνω τοῖς ἀδελφοῖς. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ ἀββᾶς Σερῖνος· Οὐκ ἔστιν αὕτη μεγάλη ἀρετή, ὅταν ἐν τῷ κελλίῳ σου φυλάττης την τάξιν σου, ἀλλ' ὅταν ἐκ τοῦ κελλίου σου μᾶλλον ἐξ- ευης. μου, θερίζων, καταῤῥάπτων, πλέκων· καὶ ἐν τούτοις πᾶεν, εἰ μὴ ἡ χεὶρ τοῦ Θεοῦ ἐχόρτασέ με, οὐκ ἠδυ- να την χορτασθῆναι. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σπυρίδωνος. α. Περὶ δὲ Σπυρίδωνος, τοσαύτη τῷ ποιμένι προτὴν ὁσιότης, ὡς ἀξιωθῆναι αὐτὸν καὶ ἀνθρώπων ποιμένα γενέσθαι. Μιᾶς γὰρ τῶν ἐν Κύπρῳ πόλεων, ἐνύματι Τρεμιθούντων, οὗτος τὴν ἐπισκοπὴν ἐκεκλή- μυτα· διὰ δὲ ἀτυφίαν πολλὴν, ἐχόμενος τῆς ἐπι- στο τῆς ἐποίμαινε καὶ τὰ πρόβατα. Μεσούσης δὲ τῆς νυκτός, κλέπται τῇ μάνδρᾳ τῶν προβάτων λαθραίως ἐπελθόντες, κλέψαι τῶν προβάτων ἐσπούδαζον. Ὁ δὲ Θεός ὁ τὸν ποιμένα σώζων, καὶ τὰ πρόβατα ἔσωζεν· οἱ γὰρ κλέπται ἀοράτῳ δυνάμει σε παρὰ τὴν μάνδραν ἐδέδεντο. Ὄρθρος δὲ ἦν· καὶ ἧκεν ὁ ποιμὴν πρὸς τὰ πρόβατα. Ὡς δὲ εὗρεν ὀπίσω τὰς χεῖρας ἔχοντας, ἔγνω το γεγονός· καὶ εὐξάμενος λύει τοὺς κλέπτας. Πολλὰ δὲ νουθετήσας καὶ παραινέσας αὐτοῖς, ἐκ δικαίων πόνων σπουδάζειν μᾶλλον καὶ μὴ ἐξ ἀδικίας ζην, ἕνα κριόν αὐτοῖς χαρισάμενος ἀπέλυσεν, καὶ χαριέντως ἐπι- φθεγξάμενος εἶπεν· Ἵνα μὴ μάτην ηγρυπνηκότες φανήσει β. Ελεγον πάλιν, ὅτι θυγάτριον ἦν αὐτῷ παρθένος, - Εις τοῦ πατρὸς εὐλαβείας μετέχουσα, τοὔνομα Εἰ- είνη. Ταύτη γνώριμός τις πολύτιμον παρέθετο κόσ εμον. 'Η δὲ ἀσφαλέστερον ποιοῦσα, γῇ τὴν παρα- Οτι την έκρυψε μετ᾿ ὀλίγον δὲ τὸν βίον ἀπέλιπεν. Δ!. Σερήνου. ΑΙ. παξαμάδια, οι Αl. Ἰωσήφ. κρατούμενοι. κατάχει. (75') APOPHTHEGMATA PATRUM. Neque enim tantum afferet utilitatis prodire, quan- tum sedere. His ille auditis, exacerbatus est, et forma mutatus, adeo ut nec senem latere posset. Itaque dixit ei abbas Serapio : Hucusque aiebas : Peccator sum; item accusabas te quasi etiam vita indignum; quia vero commonefeci te cum chari- tate, usque adeo efferatus es? Si ergo desideras hu- milis esse, quæ ab aliis tibi inferuntur, disce forti- ter ferre, nec verba otiosa apud te retine. Hæc au- diens frater, veniam supplex petřit a sene, et multo cum animæ lucro discessit. A in cella tua, attendens tibi ipsi, et labori manuum. B C D De abbate Sereno. raretur, et duos paxamates semper comederet. Ve- niens autem ad cum abbas Job, sodalis ejus, ipse etiam magnus asceta, dixit: In cella mea servo actionem meam ; sed si exiero, condescendo fra- tribus. Ait illi abbas Serenus : Non est hæc magna virtus, quando in cella tua custodieris ordinem tuumn, sed potius cum e cella tua egressus. metendo, consuendo, plectendo; atque in his om nibus, nisi manus Dei cibasset me, non potuissem nutriri. De abbate Spyridone. pastore ineral sanctitas, ut dignus habitus sit qui hominum quoque pastor fieret. Unius enim e Cypri urbibus, nomine Trimituuntis, episcopatum sorti- tus est. Verum ob plurimam modestiam, episcopa- tum obtinens, adbuc pascebat oves. Contigit autem ut fures media nocte clam in caulam ejus ingressi, oves tentarent avertere. At Deus qui pastorem con- servabat, oves etiam servavit. Fures quippe invi- sibili virtute ad ovile ligati tenebantur. Jam dilu- culum erat, cum venit pastor ad oves suas. Ut autem invenit fures manibus post tergum revinctis, agnovit quid accidisset, et prece facta solvit illos. Cumque multum admonuisset atque exhortatus fuisset, ut justis laboribus, non iniquis actibus victum sibi comparare niterentur, ariete donatos dimisit eos, atque hoc verbi urbane adjecit : Ne frustra vigilasse videamini. (76) Aiebant iterum, quod filiolam habuerit virginem paternæ pietatis participem, nomine Ire nen. Huic familiaris quidam pretiosum ornamen- tum commendaverat. Illa, ut depositum magis in tuto esset, in terram abdidit; paulo post autem Al. inser. Potram: El non odiosa verba effundere tibi ipsi. Sen folius : Et now otiosa verba effunde tivi ipsi. Ut le- gerit Pelagius interpres, Socrat., lib 1, cap. 12. i 3. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Σερίνος, ὅτι Εποίησα τὸν χρόνον 1. Aiebant de abbate Sereno, quod multum ape- 2. Dixit abbas Serenus: Tempus meum peregi 1. (75') De Spyridone vero, tanta in eo ovium (75) Καὶ μὴ ῥήματα ἀργὰ κάτεσχε σεαυτῷ. Vila (76) Socrat., ibid.

Α Ηλθε δὲ μετὰ χρόνον ὁ παραθέμενος· καὶ μὴ εὑρὼν την παρθένον, ἔπλεκε τῷ πατρὶ αὐτῆς τῷ ἀ66, Σπυρίδωνι, νῦν μὲν ἔλκων, πάλιν δὲ παρακαλών. Ἐπειδὴ δὲ συμφορὰν ἐποιεῖτο τὴν τοῦ παραθεμένου ζημίαν ὁ γέρων, ἐλθὼν ἐπὶ τὸ μνημεῖον τῆς θυγα τρὸς, ἐπεκαλεῖτο τὸν Θεόν, πρὸ καιροῦ δεῖξαι αὐτῷ τὴν ἐπηγγελμένην ἀνάστασιν· καὶ δὴ τῆς ἐλπίδας οὐχ ἥμαρτε. Ζῶσα γὰρ αὖθις ή παρθένος φαίνεται τῷ πατρί· καὶ τόπον σημάναστα ἔνθα τὸ κόσμιον Έκειτο ", αὖθις ἀπεχώρει. Καὶ λαβὼν τὴν παρα θήκην ὁ γέρων ἔδωκεν αὐτήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σαϊώ. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Σαῖ, καὶ τοῦ ἀ662 Μούη, ὅτι ἔμειναν μετ' ἀλλήλων. Εἶχε δὲ πολλὴν ὑπακοὴν ὁ ἀββᾶς Σαϊώ, σκληρὸς δὲ ἦν πάνυ. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ ὁ γέρων πειράζων • "Υπαγε, σύλησον. Καὶ ὑπῆγε, καὶ ἐσύλα τοὺς ἀδελφοὺς διὰ τὴν ὑπακοὴν, εὐχαριστῶν τῷ Κυρίῳ ἐπὶ πᾶσιν. Ὁ δὲ γέρων ἦρεν αὐτὰ, καὶ παρείχε κρυφίως. Ποτὲ οὖν ὁδευόντων αὐτῶν, ἡτό νησε, καὶ ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς συντετριμμένον· καὶ ἐλθὼν, εἶπε τοῖς ἀδελφοῖς· Υπάγετε, φέρετε τὸν Σαϊω, ὅτι κεκλασμένος κεῖται. Καὶ ἀπελθόντες, ἤγα- γον αὐτόν. Περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας. α'. Διηγήσαντο περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας, ότι έμεινε δεκατρία έτη πολεμουμένη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαί μόνος τῆς πορνείας, καὶ οὐδέποτε ηύξατο ἀποστῆναι τὸν πόλεμον, ἀλλὰ μᾶλλον ἔλεγεν· Ὁ Θεός, δός μοι ἰσχύν. β'. Ἐπέθετο αὐτῇ ποτε σφοδρότερον τὸ αὐτὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας, ὑποβάλλον αὐτῇ τὰ τοῦ κόσμου μάταια. Η δὲ μὴ ἐνδοῦσα τῷ τοῦ Θεοῦ φόβῳ καὶ τῇ ἀσκήσει, ἀνῆλθεν ἐν μιᾷ εἰς τὸ δωμάτιον αὐτῆς προσεύξασθαι. Καὶ ὤφθη αὐτῇ σωματικῶς τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας, καὶ εἶπεν αὐτῇ· Σύ με ἐνίκησας, Σάββα. Ἡ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἐνίκησά σε ἐγώ, ἀλλ' ὁ Δεσπότης μου Χριστός. γ'. Ἔλεγον περὶ αὐτῆς, ὅτι ἐπάνω τοῦ ποταμοῦ έμεινεν ἑξήκοντα ἔτη οἰκοῦσα, καὶ οὐ παρέκυψεν ἰδεῖν αὐτόν. δ. Αλλοτε ἦλθον δύο γέροντες ἀναχωρηταί μετ γάλοι ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ Πηλουσίου πρὸς αὐτήν· καὶ ἀπερχόμενοι ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους · Ταπεινώ- σωμεν τὴν γραΐδα ταύτην. Καὶ λέγουσιν αὐτῇ · Βλέ πε μὴ ἐπαρθῇ ὁ λογισμός σου, καὶ εἴπῃς, ὅτι Ἰδοὺ οἱ ἀναχωρηταὶ πρὸς μὲ ἔρχονται γυναῖκα οὖσαν. Λέγει αὐτοῖς ἡ ἀμμᾶς Σάββα· Τῇ μὲν φύσει γυνή εἰμι, ἀλλ᾽ οὐ τῷ λογισμῷ. ε'. Εἶπεν ἡ ἀμμᾶς Σάῤῥα· Ἐὰν εὔξωμαι τῷ Θεῷ, ἵνα πάντες οἱ ἄνθρωποι πληροφορῶνται εἰς ἐμὲ, εὑρεθήσομαι εἰς τὴν θύραν ἑκάστου μετανοοῦσα· ἀλλὰ μᾶλλον εὔξομαι τὴν καρδίαν μου ἁγνὴν εἶναι μετά πάντων. APPENDIX AD PALLADIUM. migravit e vila. Venit postea qui deposuerat; et virgine non inventa, inhæsit patri ejus abbati Spy- ridoni; nunc quidem trabens, deinde vero oraus. Quia autem senex e damno ejus qui rem deposue- rat suum ipsius faciebat detrimentum, accessit ad sepulcrum filiæ, Deumque precatus est, ut ante tempus sibi ostenderet promissam resurrectionem. Nec spe falsus est. Statim namque virgo rediviva apparuit patri. Cumque locum indicasset in quo ornamentum positum erat, rursum decessit. At senex sumptum depositum reddidit. De abbate Saio. Referebant de abbate Saio et abbate Mue, quod simul manerent. Obedientia autem præstabat ab- bas Saio, erat vero admodum durus. Dixit ei se- nex, tentandi gratia : Abi, prædare. Igitur abiit, et fratres diripiebat, propter obedientiam, in om- nibus gratias agens Domino. At senex quæ furatus fuerat tollebat, reddebatque clanculum. Porro quo- dam die cum iter agerent, consumptis viribus de- fecit, et reliquit eum abbas confectum ; veniensque dixit fratribus : Pergile, adducite Saio, quia con- fractus jacet. Illi abeuntes, duxerunt eum. De matre Sara. tredecim annos continuos vehementer impugnata fuerit a dæmone fornicationis, nec unquam ora- verit ut bellum desisteret, sed potius dixerit : Deus, da mihi vires. rat idem spiritus fornicationis, suggerens sæculi vanas res. Illa vero per Dei timorem et vitæ auste- rioris exercitationen nequaquam cedeus, ascendit quodam die super tectum suum, ut oraret. Tunc apparuit ei in specie corporea spiritus fornicatio- nis, dixitque : Tu me vicisti, Sara. Respondit illa: Non ego te vici, sed Dominus meus Christus. annos sexaginta totos habitaverit, nec oculos dele- xerit ut videret eum. B C venerunt ad eam e partibus Pelusii. Et inter ince- dendum, ita colloquebantur: Deprimamus vetulam hanc. Aiunt ergo ei : Cave ne extollatur mens p Lua, et dicas : Ecce solitarii ad me mulierem ac- cedunt. Respondit illis mater Sara: Sexu quidem mulier sum, at non animo. omnes homines de meis moribus contenti sint, ad uniuscujusque januam accessura sum, suppliciter prosternens me. Sed potius precabor, ut cor meum erga omnes purum sit. Theodor. Stud., Catech. 91. 1. (77) Narraverunt de matre Sara, quod per 2. (78) Aliquando vehementius adortus eam fue- 3. (79) Retulerunt de eadem, quod juxta duinen 4. (80) Alia vice duo senes, anachoretæ magni, 5. (81) Dixit mater Sara : Si Deum oravero, ut 1. Αί. ἐνεκέκρυπτο (77) Vit. Patr. v, 10, in Ephræm, p. 387, n. 45; (78) Vit. Patr. v, 11, in Ephræm, p. 387, n. 16. (79) Vit. Patr. vii. 19. (80) Vit. Patr. x, 73. (81) Vit. Patr. Χ, 74.

Α Ηλθε δὲ μετὰ χρόνον ὁ παραθέμενος· καὶ μὴ εὑρὼν την παρθένον, ἔπλεκε τῷ πατρὶ αὐτῆς τῷ ἀ66, Σπυρίδωνι, νῦν μὲν ἔλκων, πάλιν δὲ παρακαλών. Ἐπειδὴ δὲ συμφορὰν ἐποιεῖτο τὴν τοῦ παραθεμένου ζημίαν ὁ γέρων, ἐλθὼν ἐπὶ τὸ μνημεῖον τῆς θυγα τρὸς, ἐπεκαλεῖτο τὸν Θεόν, πρὸ καιροῦ δεῖξαι αὐτῷ τὴν ἐπηγγελμένην ἀνάστασιν· καὶ δὴ τῆς ἐλπίδας οὐχ ἥμαρτε. Ζῶσα γὰρ αὖθις ή παρθένος φαίνεται τῷ πατρί· καὶ τόπον σημάναστα ἔνθα τὸ κόσμιον Έκειτο ", αὖθις ἀπεχώρει. Καὶ λαβὼν τὴν παρα θήκην ὁ γέρων ἔδωκεν αὐτήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σαϊώ. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Σαῖ, καὶ τοῦ ἀ662 Μούη, ὅτι ἔμειναν μετ' ἀλλήλων. Εἶχε δὲ πολλὴν ὑπακοὴν ὁ ἀββᾶς Σαϊώ, σκληρὸς δὲ ἦν πάνυ. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ ὁ γέρων πειράζων • "Υπαγε, σύλησον. Καὶ ὑπῆγε, καὶ ἐσύλα τοὺς ἀδελφοὺς διὰ τὴν ὑπακοὴν, εὐχαριστῶν τῷ Κυρίῳ ἐπὶ πᾶσιν. Ὁ δὲ γέρων ἦρεν αὐτὰ, καὶ παρείχε κρυφίως. Ποτὲ οὖν ὁδευόντων αὐτῶν, ἡτό νησε, καὶ ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς συντετριμμένον· καὶ ἐλθὼν, εἶπε τοῖς ἀδελφοῖς· Υπάγετε, φέρετε τὸν Σαϊω, ὅτι κεκλασμένος κεῖται. Καὶ ἀπελθόντες, ἤγα- γον αὐτόν. Περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας. α'. Διηγήσαντο περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας, ότι έμεινε δεκατρία έτη πολεμουμένη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαί μόνος τῆς πορνείας, καὶ οὐδέποτε ηύξατο ἀποστῆναι τὸν πόλεμον, ἀλλὰ μᾶλλον ἔλεγεν· Ὁ Θεός, δός μοι ἰσχύν. β'. Ἐπέθετο αὐτῇ ποτε σφοδρότερον τὸ αὐτὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας, ὑποβάλλον αὐτῇ τὰ τοῦ κόσμου μάταια. Η δὲ μὴ ἐνδοῦσα τῷ τοῦ Θεοῦ φόβῳ καὶ τῇ ἀσκήσει, ἀνῆλθεν ἐν μιᾷ εἰς τὸ δωμάτιον αὐτῆς προσεύξασθαι. Καὶ ὤφθη αὐτῇ σωματικῶς τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας, καὶ εἶπεν αὐτῇ· Σύ με ἐνίκησας, Σάββα. Ἡ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἐνίκησά σε ἐγώ, ἀλλ' ὁ Δεσπότης μου Χριστός. γ'. Ἔλεγον περὶ αὐτῆς, ὅτι ἐπάνω τοῦ ποταμοῦ έμεινεν ἑξήκοντα ἔτη οἰκοῦσα, καὶ οὐ παρέκυψεν ἰδεῖν αὐτόν. δ. Αλλοτε ἦλθον δύο γέροντες ἀναχωρηταί μετ γάλοι ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ Πηλουσίου πρὸς αὐτήν· καὶ ἀπερχόμενοι ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους · Ταπεινώ- σωμεν τὴν γραΐδα ταύτην. Καὶ λέγουσιν αὐτῇ · Βλέ πε μὴ ἐπαρθῇ ὁ λογισμός σου, καὶ εἴπῃς, ὅτι Ἰδοὺ οἱ ἀναχωρηταὶ πρὸς μὲ ἔρχονται γυναῖκα οὖσαν. Λέγει αὐτοῖς ἡ ἀμμᾶς Σάββα· Τῇ μὲν φύσει γυνή εἰμι, ἀλλ᾽ οὐ τῷ λογισμῷ. ε'. Εἶπεν ἡ ἀμμᾶς Σάῤῥα· Ἐὰν εὔξωμαι τῷ Θεῷ, ἵνα πάντες οἱ ἄνθρωποι πληροφορῶνται εἰς ἐμὲ, εὑρεθήσομαι εἰς τὴν θύραν ἑκάστου μετανοοῦσα· ἀλλὰ μᾶλλον εὔξομαι τὴν καρδίαν μου ἁγνὴν εἶναι μετά πάντων. APPENDIX AD PALLADIUM. migravit e vila. Venit postea qui deposuerat; et virgine non inventa, inhæsit patri ejus abbati Spy- ridoni; nunc quidem trabens, deinde vero oraus. Quia autem senex e damno ejus qui rem deposue- rat suum ipsius faciebat detrimentum, accessit ad sepulcrum filiæ, Deumque precatus est, ut ante tempus sibi ostenderet promissam resurrectionem. Nec spe falsus est. Statim namque virgo rediviva apparuit patri. Cumque locum indicasset in quo ornamentum positum erat, rursum decessit. At senex sumptum depositum reddidit. De abbate Saio. Referebant de abbate Saio et abbate Mue, quod simul manerent. Obedientia autem præstabat ab- bas Saio, erat vero admodum durus. Dixit ei se- nex, tentandi gratia : Abi, prædare. Igitur abiit, et fratres diripiebat, propter obedientiam, in om- nibus gratias agens Domino. At senex quæ furatus fuerat tollebat, reddebatque clanculum. Porro quo- dam die cum iter agerent, consumptis viribus de- fecit, et reliquit eum abbas confectum ; veniensque dixit fratribus : Pergile, adducite Saio, quia con- fractus jacet. Illi abeuntes, duxerunt eum. De matre Sara. tredecim annos continuos vehementer impugnata fuerit a dæmone fornicationis, nec unquam ora- verit ut bellum desisteret, sed potius dixerit : Deus, da mihi vires. rat idem spiritus fornicationis, suggerens sæculi vanas res. Illa vero per Dei timorem et vitæ auste- rioris exercitationen nequaquam cedeus, ascendit quodam die super tectum suum, ut oraret. Tunc apparuit ei in specie corporea spiritus fornicatio- nis, dixitque : Tu me vicisti, Sara. Respondit illa: Non ego te vici, sed Dominus meus Christus. annos sexaginta totos habitaverit, nec oculos dele- xerit ut videret eum. B C venerunt ad eam e partibus Pelusii. Et inter ince- dendum, ita colloquebantur: Deprimamus vetulam hanc. Aiunt ergo ei : Cave ne extollatur mens p Lua, et dicas : Ecce solitarii ad me mulierem ac- cedunt. Respondit illis mater Sara: Sexu quidem mulier sum, at non animo. omnes homines de meis moribus contenti sint, ad uniuscujusque januam accessura sum, suppliciter prosternens me. Sed potius precabor, ut cor meum erga omnes purum sit. Theodor. Stud., Catech. 91. 1. (77) Narraverunt de matre Sara, quod per 2. (78) Aliquando vehementius adortus eam fue- 3. (79) Retulerunt de eadem, quod juxta duinen 4. (80) Alia vice duo senes, anachoretæ magni, 5. (81) Dixit mater Sara : Si Deum oravero, ut 1. Αί. ἐνεκέκρυπτο (77) Vit. Patr. v, 10, in Ephræm, p. 387, n. 45; (78) Vit. Patr. v, 11, in Ephræm, p. 387, n. 16. (79) Vit. Patr. vii. 19. (80) Vit. Patr. x, 73. (81) Vit. Patr. Χ, 74.

Α Ηλθε δὲ μετὰ χρόνον ὁ παραθέμενος· καὶ μὴ εὑρὼν την παρθένον, ἔπλεκε τῷ πατρὶ αὐτῆς τῷ ἀ66, Σπυρίδωνι, νῦν μὲν ἔλκων, πάλιν δὲ παρακαλών. Ἐπειδὴ δὲ συμφορὰν ἐποιεῖτο τὴν τοῦ παραθεμένου ζημίαν ὁ γέρων, ἐλθὼν ἐπὶ τὸ μνημεῖον τῆς θυγα τρὸς, ἐπεκαλεῖτο τὸν Θεόν, πρὸ καιροῦ δεῖξαι αὐτῷ τὴν ἐπηγγελμένην ἀνάστασιν· καὶ δὴ τῆς ἐλπίδας οὐχ ἥμαρτε. Ζῶσα γὰρ αὖθις ή παρθένος φαίνεται τῷ πατρί· καὶ τόπον σημάναστα ἔνθα τὸ κόσμιον Έκειτο ", αὖθις ἀπεχώρει. Καὶ λαβὼν τὴν παρα θήκην ὁ γέρων ἔδωκεν αὐτήν. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Σαϊώ. Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Σαῖ, καὶ τοῦ ἀ662 Μούη, ὅτι ἔμειναν μετ' ἀλλήλων. Εἶχε δὲ πολλὴν ὑπακοὴν ὁ ἀββᾶς Σαϊώ, σκληρὸς δὲ ἦν πάνυ. Καὶ ἔλεγεν αὐτῷ ὁ γέρων πειράζων • "Υπαγε, σύλησον. Καὶ ὑπῆγε, καὶ ἐσύλα τοὺς ἀδελφοὺς διὰ τὴν ὑπακοὴν, εὐχαριστῶν τῷ Κυρίῳ ἐπὶ πᾶσιν. Ὁ δὲ γέρων ἦρεν αὐτὰ, καὶ παρείχε κρυφίως. Ποτὲ οὖν ὁδευόντων αὐτῶν, ἡτό νησε, καὶ ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ ἀββᾶς συντετριμμένον· καὶ ἐλθὼν, εἶπε τοῖς ἀδελφοῖς· Υπάγετε, φέρετε τὸν Σαϊω, ὅτι κεκλασμένος κεῖται. Καὶ ἀπελθόντες, ἤγα- γον αὐτόν. Περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας. α'. Διηγήσαντο περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας, ότι έμεινε δεκατρία έτη πολεμουμένη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαί μόνος τῆς πορνείας, καὶ οὐδέποτε ηύξατο ἀποστῆναι τὸν πόλεμον, ἀλλὰ μᾶλλον ἔλεγεν· Ὁ Θεός, δός μοι ἰσχύν. β'. Ἐπέθετο αὐτῇ ποτε σφοδρότερον τὸ αὐτὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας, ὑποβάλλον αὐτῇ τὰ τοῦ κόσμου μάταια. Η δὲ μὴ ἐνδοῦσα τῷ τοῦ Θεοῦ φόβῳ καὶ τῇ ἀσκήσει, ἀνῆλθεν ἐν μιᾷ εἰς τὸ δωμάτιον αὐτῆς προσεύξασθαι. Καὶ ὤφθη αὐτῇ σωματικῶς τὸ πνεῦ μα τῆς πορνείας, καὶ εἶπεν αὐτῇ· Σύ με ἐνίκησας, Σάββα. Ἡ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἐνίκησά σε ἐγώ, ἀλλ' ὁ Δεσπότης μου Χριστός. γ'. Ἔλεγον περὶ αὐτῆς, ὅτι ἐπάνω τοῦ ποταμοῦ έμεινεν ἑξήκοντα ἔτη οἰκοῦσα, καὶ οὐ παρέκυψεν ἰδεῖν αὐτόν. δ. Αλλοτε ἦλθον δύο γέροντες ἀναχωρηταί μετ γάλοι ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ Πηλουσίου πρὸς αὐτήν· καὶ ἀπερχόμενοι ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους · Ταπεινώ- σωμεν τὴν γραΐδα ταύτην. Καὶ λέγουσιν αὐτῇ · Βλέ πε μὴ ἐπαρθῇ ὁ λογισμός σου, καὶ εἴπῃς, ὅτι Ἰδοὺ οἱ ἀναχωρηταὶ πρὸς μὲ ἔρχονται γυναῖκα οὖσαν. Λέγει αὐτοῖς ἡ ἀμμᾶς Σάββα· Τῇ μὲν φύσει γυνή εἰμι, ἀλλ᾽ οὐ τῷ λογισμῷ. ε'. Εἶπεν ἡ ἀμμᾶς Σάῤῥα· Ἐὰν εὔξωμαι τῷ Θεῷ, ἵνα πάντες οἱ ἄνθρωποι πληροφορῶνται εἰς ἐμὲ, εὑρεθήσομαι εἰς τὴν θύραν ἑκάστου μετανοοῦσα· ἀλλὰ μᾶλλον εὔξομαι τὴν καρδίαν μου ἁγνὴν εἶναι μετά πάντων. APPENDIX AD PALLADIUM. migravit e vila. Venit postea qui deposuerat; et virgine non inventa, inhæsit patri ejus abbati Spy- ridoni; nunc quidem trabens, deinde vero oraus. Quia autem senex e damno ejus qui rem deposue- rat suum ipsius faciebat detrimentum, accessit ad sepulcrum filiæ, Deumque precatus est, ut ante tempus sibi ostenderet promissam resurrectionem. Nec spe falsus est. Statim namque virgo rediviva apparuit patri. Cumque locum indicasset in quo ornamentum positum erat, rursum decessit. At senex sumptum depositum reddidit. De abbate Saio. Referebant de abbate Saio et abbate Mue, quod simul manerent. Obedientia autem præstabat ab- bas Saio, erat vero admodum durus. Dixit ei se- nex, tentandi gratia : Abi, prædare. Igitur abiit, et fratres diripiebat, propter obedientiam, in om- nibus gratias agens Domino. At senex quæ furatus fuerat tollebat, reddebatque clanculum. Porro quo- dam die cum iter agerent, consumptis viribus de- fecit, et reliquit eum abbas confectum ; veniensque dixit fratribus : Pergile, adducite Saio, quia con- fractus jacet. Illi abeuntes, duxerunt eum. De matre Sara. tredecim annos continuos vehementer impugnata fuerit a dæmone fornicationis, nec unquam ora- verit ut bellum desisteret, sed potius dixerit : Deus, da mihi vires. rat idem spiritus fornicationis, suggerens sæculi vanas res. Illa vero per Dei timorem et vitæ auste- rioris exercitationen nequaquam cedeus, ascendit quodam die super tectum suum, ut oraret. Tunc apparuit ei in specie corporea spiritus fornicatio- nis, dixitque : Tu me vicisti, Sara. Respondit illa: Non ego te vici, sed Dominus meus Christus. annos sexaginta totos habitaverit, nec oculos dele- xerit ut videret eum. B C venerunt ad eam e partibus Pelusii. Et inter ince- dendum, ita colloquebantur: Deprimamus vetulam hanc. Aiunt ergo ei : Cave ne extollatur mens p Lua, et dicas : Ecce solitarii ad me mulierem ac- cedunt. Respondit illis mater Sara: Sexu quidem mulier sum, at non animo. omnes homines de meis moribus contenti sint, ad uniuscujusque januam accessura sum, suppliciter prosternens me. Sed potius precabor, ut cor meum erga omnes purum sit. Theodor. Stud., Catech. 91. 1. (77) Narraverunt de matre Sara, quod per 2. (78) Aliquando vehementius adortus eam fue- 3. (79) Retulerunt de eadem, quod juxta duinen 4. (80) Alia vice duo senes, anachoretæ magni, 5. (81) Dixit mater Sara : Si Deum oravero, ut 1. Αί. ἐνεκέκρυπτο (77) Vit. Patr. v, 10, in Ephræm, p. 387, n. 45; (78) Vit. Patr. v, 11, in Ephræm, p. 387, n. 16. (79) Vit. Patr. vii. 19. (80) Vit. Patr. x, 73. (81) Vit. Patr. Χ, 74.

κλίμακα ἀναβῆναι, καὶ τιθῶ τὸν θάνατον πρὸ ὀφθαλ- μῶν μου πρὸ τοῦ ἀναβῆναι με εἰς αὐτήν ". ζ'. Εἶπε πάλιν, ὅτι καλόν ἐστι καὶ δι' ἀνθρώπους ποιεῖν ἐλεημοσύνην. Εἰ γὰρ καὶ δι' ἀνθρωπαρεσχίαν, ἀλλ' ἔρχεται πάλιν εἰς Θεοῦ ἀρέσκειαν η'. Παρέβαλόν ποτε Σκητιῶται τῇ ἀμμᾷ Σάββα. Ἡ δὲ παρέθηκεν αὐτοῖς κανίσκιν ". Οἱ δὲ ἀφέντες τὰ καλὰ, ἔφαγον τὰ σαπρά. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Οντως Σκητιώταί ἐστε. Περὶ τῆς ἁμμᾶς Συγκλητικῆς. α. Εἶπεν ἡ ἀμμάς Συγκλητική· Αγών ἐστι καὶ κόπος πολὺς τοῖς προσερχομένοις τῷ Θεῷ, τὰ πρῶτα· ἔπειτα δὲ, χαρὰ ἀνεκλάλητος. Ωσπερ γὰρ οἱ πῦρ ἐξ- άξαι βουλόμενοι, πρῶτον καπνίζονται καὶ δακρύουσι, καὶ οὕτως τοῦ ζητουμένου ἐπιτυγχάνουσι (καὶ γάρ φησιν, Ο Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον ἐστίν)· οὕτως δεῖ καὶ ἡμᾶς εἰς ἑαυτοὺς τὸ θεῖον ἐξάψαι πῦρ μετά δακρύων καὶ πόνων 19. β. Εἶπε πάλιν, ὅτι δεῖ ἡμᾶς τοὺς τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο ἐπανῃρημένους, σωφροσύνην τὴν εἰς ἄκρον κατέχειν. Καὶ γὰρ παρὰ τοῖς κοσμικοῖς σωφροσύνη δοκεῖ πολιτεύεσθαι, ἀλλὰ συμπάρεστιν αὐτῇ καὶ ἀφροσύνη, διὰ τὸ ταῖς ἄλλαις πάσαις αἰσθήσεσιν ἁμαρτάνειν. Καὶ γὰρ ὁρῶσιν ἀπρεπῶς, καὶ γελῶσιν ἀτάκτως. γ. Εἶπε πάλιν· ὥσπερ τὰ ἰοβόλα θηρία και τα δρι μέτερα τῶν φαρμάκων ἀπελαύνει· οὕτως καὶ λογι σμὸν πονηρὸν " εὐχὴ μετὰ νηστείας ἀπελαύνει 6. δ. Εἶπε πάλιν· Μή σε δελεάσῃ τῶν κοσμικῶν ο πλουσίων τρυφή, ὡς χρήσιμόν τι ἔχουσα, ἡδονῆς κενῆς « ἔνεκεν. Ἐκεῖνοι τὴν όψαρτυτικὴν (82) τι μῶσι τέχνην νηστείᾳ καὶ αὐτὸς διὰ τῶν εὐτελῶν τὴν ἐκείνων εὐπορίαν τῶν τροφών (83) ὑπερβάλλεις". Φησί γάρ· Ψυχὴ ἐν τρυφῇ " οὖσα κηρίοις ἐμ- παίζει. Μὴ κορεσθῇς ἄρτου, καὶ οὐκ ἐπιθυμήσεις οίνου. ε'. Ερωτήθη ἡ μακαρία Συγκλητική, εἰ τέλειον ἀγαθὸν ἡ ἀκτημοσύνη. Ἡ δὲ εἶπε· Πάνυ τέλειον τοῖς δυναμένοις 6. Οἱ γὰρ ὑπομένοντες τοῦτο, θλίψιν μὲν ἔχουσι τῇ σαρκί, τῇ δὲ ψυχῇ ἀνάπαυσιν. Ὥσπερ γὰρ τὰ στερεὰ ἱμάτια, πατούμενα καὶ βιαίως στρε φόμενα, πλύνεται· οὕτως καὶ ψυχὴ ἰσχυρὰ διὰ τῆς ἑκουσίου πενίας, ἐπὶ πλεῖον κρατύνεται. μεταλλάξῃς τὸν τόπον· βλαβήσῃ γὰρ μεγάλως. ανis τα ζῶα. • Αί. ὑπερβαλοῦ. σ' ΑΙ. ἀνελθεῖν με ἐκεῖ. * Α1. θεαρεσχίαν. Αl. κανίσκιον. Α1. κόπων. υπαρόν. το Α1. ἐκδιώκει. Αl. ἡ τῶν κατὰ κόσμον. πλησμονῇ τροφών. " Αl. ὑπομένουσιν. « εξαρτικήν. συρτικήν. όψαρτυτικήν. ψάριον, τρυφῶν. APOPHTHECMATA PATRUM. B lam, ascensura; et mortem ob oculos pono, an- tequam conscensionem faciam. homines facere eleemosynam. Licet enim studio placendi hominibus fiat, postea tamen procedit ad studium placendi Deo. ram. Quæ apposuit eis canistrum. Illi vero bona poma relinquentes, vitiosa comedebant. Et dixit eis : Revera Sceliotæ estis. De matre Syncletica. magnus iis qui accedunt ad Deum, in principio; R sed succedit gaudium inelabile. Quemadmodum enim qui ignem accendere cupiunt, prius fumo in- buuntur, ac lacrymnas mittunt, postea autern oplato poliuntur (ait enim Scriptura : Deus noster ignis consumens est ) : ita oportet ut nos divinum ignem in nobis cum lacrymis et laboribus accendamus. fessionem suscepimus, summam temperantiam ob- tinere. Etenim apud sæculares videtur temperantia versari, sed ei cohæret animi intemperies, pro- pterea quod aliis omnibus sensibus peccent. Nam vident indecenter, ac rident inordinate. acriora pharmaca expellunt, ita cogitationem nia- C lignam ejicit oratio cum jejunio. D cularium divitum deliciæ, quasi utile quid conti neant, ob vanam voluptatem. Illi artem coquina- riam in pretio habent; tu vero per jejunium viles- que cibos, ipsorum in eduliis abundantiam super- Grederis. Ait quippe : Anima in deliciis exsistens, illudit ". Noli pane saliari, nec desiderabis vinum. fectum bonum esset, nihil possidere. Et dixit : Plane perfectum iis qui ferre possunt, Nam qui id tolerant, afflictionem quidem carne habent, at anima requiem. Sicut enim solidæ vestes, calcatæ, et violenter versatæ abluuntur : ita anima fortis, per voluntariam paupertatem firmatur magis. noli mutare sedem, quia valde nocebit tibi. Nam Al. Hebr. x1, 29. iu, Colbertinus vero Recte in alio robert. et in Vita Syncletica, Alibi piscis, pisciculus. Scilicet in condiendis piscibus præcipue elucet coquorum ars. Quo allu- Sum a Commodiano Instructione 7, per hunc obscu- rum versiculum de Zodiaco : Et denique vadunt in piscibus ; coque, probabis. **Abest xsvñç ab al. Prov. xxvii, 7. 3º Al. • Al. abundantiam deliciarum, Grad. Joan. Climac. 5. Εἶπε πάλιν, ὅτι Βάλλω τὸν πόδα μου ἐπὶ τὴν Α 6. Dixit iterum : Mitto pedem meum super set- 7. Hoc etiam protulit: Bonum est, etiam propter 8. Aliquando Scetiotæ convenerunt matrem Sa- 1. (84) Dixit mater Syncletica : Agou est et labor 5. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἐν κοινοβίῳ τυγχάνῃς, μὴ 2. (85) Disil iterum : Oportet nos qui lane pre- 5. (86) Et praeterea : Sicut venenalas bestias 4. (87) Ita adbuc locuta est: Non te inescent sæ- 5. (88) Interrogata est beata Syncletica, an per- 6. (89) Monuit rursus : Si cœnobium incolas, (84) Την όψαρτυτικήν. Codex regius habebat (85) Ευπορίαν τῶν τροφών. In Patrum vitis : (84) Vit. Patr. II, 16; Sup. Vit. Syncl., n. 60. (85) Vit. Patr. iv, 41; Vit. Synclet., n. 24. (86) Vit. Patr. 1, 42; Vil. cap. 80. (87) Vit. Patr. iv, 43; Vit. 95. (88) Vit. Patr. νι, 13. (89) Vit. Patr. vii, 15; Vit. 94; Scholium 73 ad

Ὥσπερ γὰρ ὄρνις, εξανισταμένη τῶν ὡῶν, ούρια Β ταῦτα καὶ ἄγονα παρασκευάζει· οὕτως καὶ μοναχὸς ἢ παρθένος ψύγεται καὶ νεκροῦται τῆς πίστεως, τόπον ἐκ τόπου περιερχόμενος. ζ. Εἶπε πάλιν· Πολλὰ τοῦ διαβόλου τὰ ἔνεδρα. Διὰ πενίας οὐ μετακίνησε ψυχήν; πλοῦτον προσάγει δέλεαρ. Δι' ὕβρεων καὶ ὀνειδισμῶν οὐκ ἴσχυσεν ; ἐπαίνους καὶ δόξαν προβάλλεται, το Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθείς, νοσοποιεῖ τὸ σῶμα (95). Ταῖς γὰρ ἡδοναῖς μὴ δυνηθεὶς ἀπατῆσαι, διὰ τῶν ἀκουσίων πόνων τὴν παρατροπὴν ποιῆσαι πειρᾶται. Νόσους γάρ τινας βαρυτάτας ἐξ αἰτήσεως, πρὸς τὸ διὰ τούτων όλιγω- ρήσαντας ἐπιθολῶσαι αὐτῶν τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην, προσάγει. ᾿Αλλὰ καὶ κατατέμνεται τὸ σῶμα πυρετοῖς σφοδροτάτοις, καὶ δίψει ἀσχέτῳ ἀνιᾶται. Εἰ μὲν ἁμαρτωλὸς ὢν ταῦτα ὑφίστασαι, ὑπομνήσθητι καὶ τῆς μελλούσης κολάσεως, καὶ τοῦ αἰωνίου πυρὸς, καὶ τῶν δικαστικῶν τιμωριῶν, καὶ οὐ μὴ ὀλιγωρήσης προς τὰ παρόντα. Χαῖρε ὅτι ἐπισκόπησέ σε ὁ Θεός· καὶ τὸ εὔφημον δὲ ἐκεῖνο ῥητὸν ἐπὶ τῆς γλώττης ἔχε, ὡς Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με. Σίδηρος ἐτύγχανες· ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς τὸν ἐν ἀποβάλλεις. Εἰ δὲ καὶ δίκαιος ὢν ἀῤῥωστεῖς, ἀπὸ τῶν μεγάλων ἐπὶ τὰ μείζονα προσ κόπτεις. Χρυσὸς εἶ; ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς δοκιμώτερος γίνῃ. Εδόθη σοι ἄγγελος τῇ σαρκί ; ἀγαλλιῶ· βλέπε τίνι ὅμοιος γέγονας· τῆς γὰρ Παύλου μερίδος Αξιώ θης. Διὰ τοῦ πυρετοῦ δοκιμάζῃ; διὰ ῥίγους παιδεύῃ ; ἀλλά φησιν ἡ Γραφή: Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. Ἔτυ- χες τοῦ πρώτου ; προσδόκα τὸ δεύτερον. Πράττων τὴν ἀρετὴν, βόα τὰ τοῦ ἁγίου ῥήματα· φησί γάρο Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμι ἐγώ. Τέλειος γενήσῃ διὰ ταύτης τῶν θλίψεων τῆς δυάδος· φησὶ γάρ· Ἐν θλίψει επλάτυνάς με. Εν τούτοις μᾶλλον του; γυμνασίοις τὰς ψυχὰς ἀσκηθῶμεν· ἐπ' ὀφθαλμῶν γὰρ ὁρῶμεν τὸν ἀντίπαλον. η'. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἀσθένεια ὀχλῃ ἡμῖν, μὴ λυ- πηθῶμεν, ὡς διὰ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὴν πληγὴν τοῦ σώματος μὴ δυνάμενοι ψάλλειν μετὰ φωνῆς· ταῦτα γὰρ πάντα ἡμῖν ὴνύετο, πρὸς καθαίρεσιν ἐπιθυμιών. Καὶ γὰρ ἡ νηστεία καὶ ἡ χαμευνία διὰ τὰς ἡδονὰς ἡμῖν νενομοθέτηται. Εἰ οὖν ἡ νόσος ταύτας ήμβλυνε, περιττὸς ὁ λόγος. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεγάλη άσκησις, τὸ ἐν τοῖς νόσοις ἐγκαρτερεῖν, καὶ εὐχαριστηρίους ὕμνους ἀναπέμπειν τῷ Θεῷ. θ'. Εἶπε πάλιν (94) • Νηστεύων μὴ προφασίσῃ νόσον· καὶ γὰρ οἱ μὴ νηστεύοντες τοῖς αὐτοῖς πολλά- κις περιέπεσον νοσήμασιν. Ήρξω τοῦ καλοῦ; μὴ • το σῶμα. ' APPENDIX AD PALLADIUM. quemadmodum avis ab ovis demigrans, ea efficit A urina et infecunda : ita etiam monachus vel virgo frigefit ac mortificatur in fide, quando de loco in loeum vagatur. Per paupertatem non dimovit animam? divitias escam adhibet. Per contumelias et opprobria non prævaluit? laudes et gloriam proponit. Per sanitatem devictus, corpus morbidum reddit. Cum enim non potuerit voluptatibus decipere, ex involuntariis la- boribus subversionem efficere conatur. Scilicet morbos gravissimos permissione accepta admovet, ut hominum per eos ad pusillum animum et uegli- gentiam adductorum charitatem in Deum valeat in- fuscare. Ad hæc conciditur corpus validissimis fe- bribus, necnon intolerabili siti cruciatur. Si pec- cati quidem reus hæc pateris, recordare futurarum poenarum, aeterni ignis, judicialium suppliciorum, nec animum ad præsentia remitte ac demitte. Læ- tare, quod visitaverit te Deus, piumque illud di- ctum in ore habe : Castigans castigavit me Domi- nus, et morti non tradidit me ". Ferrum eras; sed per iguem abjecisti ferruginem. Quod si justitia ornatus, in morbum incidisti, a magnis ad majora progrederis. Aurum es? at per ignem probatior evadis. Datus est angelus carni tuæ "? exsulta ; aspice cui similis factus fueris: dignus habitus es Pauli parte. Febre probaris ? rigore erudiris ? Verum Scriptura ait: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium ”. Primum sortitus es? exspecta secundum. Ex virtute operatus, magna voce profer sancti verba. Ait enim : Pauper et do- lens sum ego". Perfectus fies per hoc ærumnarum par. Nam dicit : In tribulatione dilatasti mer. Igitur hisce potius exercitiis animæ nostræ instruantur. Quandoquidem præ oculis habemus adversarium. lesta nobis fuerit, ne contristemur, quod propter morbum et corporis plagam non possimus voce psallere. Hæc enim omnia nobis expediebant, ad cupiditatum destructionem. Scilicet jejunium atque humni cubatio, ob voluptates nobis præcipiuntur. Quoties ergo morbus has retuderit, superflua illo- rum ratio. Hæc quippe magna est exercitatio, in morbis patienter ferre, et gratiarum actionis hym- nos emittere ad Deum. : prætexas morbum. Qui enim non jejunant, in eas- dem sæpe incidunt ægrotationes. Bonum inchoasti? C p D Psal. cxvi, 18. " II Cor. xII, 7. Psal. Lxv. 12. Psal. lxviii, 30. Psal, 15, 2. hoc comma postponitur. Valde imperfecta est Pelagii versio. Sin au tem, inquit, satietatem corporis immittit. Suppleri potest : Sin autem per sanitatem victus fuerit, “mor. To In al. bos corporis immittit. Ms. Corb. : Si per salutem cur.. poris vincitur, agritudinem mittit. Suession.: Sin au- tem per salutem corporis vincitur, ægritudinem mil- tit. Fossal.: Si per salutem corporis non vincelur, un ægritudinem mittit. accepi a codice ms. Colbertina bibliothecæ. 7. (90) Iterum dixit: Multæ sunt diaboli insidiæ. 8. (91) Dixit rursum : Quando infirmitas mo- 9. (92) lterum elocuta est : in jejunando, ne (90) Vit. Patr. vII, 16. Vit. 98. (91) Vit. Patr. vi, 17; Vitæ 99. (92) Vit. Patr. vit, 18; Vit. 192. (93) Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθεὶς, νοσοποιεῖ τὸ (94) Εἶπε πάλιν. Decimum istud Apophthegma

Ὥσπερ γὰρ ὄρνις, εξανισταμένη τῶν ὡῶν, ούρια Β ταῦτα καὶ ἄγονα παρασκευάζει· οὕτως καὶ μοναχὸς ἢ παρθένος ψύγεται καὶ νεκροῦται τῆς πίστεως, τόπον ἐκ τόπου περιερχόμενος. ζ. Εἶπε πάλιν· Πολλὰ τοῦ διαβόλου τὰ ἔνεδρα. Διὰ πενίας οὐ μετακίνησε ψυχήν; πλοῦτον προσάγει δέλεαρ. Δι' ὕβρεων καὶ ὀνειδισμῶν οὐκ ἴσχυσεν ; ἐπαίνους καὶ δόξαν προβάλλεται, το Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθείς, νοσοποιεῖ τὸ σῶμα (95). Ταῖς γὰρ ἡδοναῖς μὴ δυνηθεὶς ἀπατῆσαι, διὰ τῶν ἀκουσίων πόνων τὴν παρατροπὴν ποιῆσαι πειρᾶται. Νόσους γάρ τινας βαρυτάτας ἐξ αἰτήσεως, πρὸς τὸ διὰ τούτων όλιγω- ρήσαντας ἐπιθολῶσαι αὐτῶν τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην, προσάγει. ᾿Αλλὰ καὶ κατατέμνεται τὸ σῶμα πυρετοῖς σφοδροτάτοις, καὶ δίψει ἀσχέτῳ ἀνιᾶται. Εἰ μὲν ἁμαρτωλὸς ὢν ταῦτα ὑφίστασαι, ὑπομνήσθητι καὶ τῆς μελλούσης κολάσεως, καὶ τοῦ αἰωνίου πυρὸς, καὶ τῶν δικαστικῶν τιμωριῶν, καὶ οὐ μὴ ὀλιγωρήσης προς τὰ παρόντα. Χαῖρε ὅτι ἐπισκόπησέ σε ὁ Θεός· καὶ τὸ εὔφημον δὲ ἐκεῖνο ῥητὸν ἐπὶ τῆς γλώττης ἔχε, ὡς Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με. Σίδηρος ἐτύγχανες· ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς τὸν ἐν ἀποβάλλεις. Εἰ δὲ καὶ δίκαιος ὢν ἀῤῥωστεῖς, ἀπὸ τῶν μεγάλων ἐπὶ τὰ μείζονα προσ κόπτεις. Χρυσὸς εἶ; ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς δοκιμώτερος γίνῃ. Εδόθη σοι ἄγγελος τῇ σαρκί ; ἀγαλλιῶ· βλέπε τίνι ὅμοιος γέγονας· τῆς γὰρ Παύλου μερίδος Αξιώ θης. Διὰ τοῦ πυρετοῦ δοκιμάζῃ; διὰ ῥίγους παιδεύῃ ; ἀλλά φησιν ἡ Γραφή: Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. Ἔτυ- χες τοῦ πρώτου ; προσδόκα τὸ δεύτερον. Πράττων τὴν ἀρετὴν, βόα τὰ τοῦ ἁγίου ῥήματα· φησί γάρο Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμι ἐγώ. Τέλειος γενήσῃ διὰ ταύτης τῶν θλίψεων τῆς δυάδος· φησὶ γάρ· Ἐν θλίψει επλάτυνάς με. Εν τούτοις μᾶλλον του; γυμνασίοις τὰς ψυχὰς ἀσκηθῶμεν· ἐπ' ὀφθαλμῶν γὰρ ὁρῶμεν τὸν ἀντίπαλον. η'. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἀσθένεια ὀχλῃ ἡμῖν, μὴ λυ- πηθῶμεν, ὡς διὰ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὴν πληγὴν τοῦ σώματος μὴ δυνάμενοι ψάλλειν μετὰ φωνῆς· ταῦτα γὰρ πάντα ἡμῖν ὴνύετο, πρὸς καθαίρεσιν ἐπιθυμιών. Καὶ γὰρ ἡ νηστεία καὶ ἡ χαμευνία διὰ τὰς ἡδονὰς ἡμῖν νενομοθέτηται. Εἰ οὖν ἡ νόσος ταύτας ήμβλυνε, περιττὸς ὁ λόγος. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεγάλη άσκησις, τὸ ἐν τοῖς νόσοις ἐγκαρτερεῖν, καὶ εὐχαριστηρίους ὕμνους ἀναπέμπειν τῷ Θεῷ. θ'. Εἶπε πάλιν (94) • Νηστεύων μὴ προφασίσῃ νόσον· καὶ γὰρ οἱ μὴ νηστεύοντες τοῖς αὐτοῖς πολλά- κις περιέπεσον νοσήμασιν. Ήρξω τοῦ καλοῦ; μὴ • το σῶμα. ' APPENDIX AD PALLADIUM. quemadmodum avis ab ovis demigrans, ea efficit A urina et infecunda : ita etiam monachus vel virgo frigefit ac mortificatur in fide, quando de loco in loeum vagatur. Per paupertatem non dimovit animam? divitias escam adhibet. Per contumelias et opprobria non prævaluit? laudes et gloriam proponit. Per sanitatem devictus, corpus morbidum reddit. Cum enim non potuerit voluptatibus decipere, ex involuntariis la- boribus subversionem efficere conatur. Scilicet morbos gravissimos permissione accepta admovet, ut hominum per eos ad pusillum animum et uegli- gentiam adductorum charitatem in Deum valeat in- fuscare. Ad hæc conciditur corpus validissimis fe- bribus, necnon intolerabili siti cruciatur. Si pec- cati quidem reus hæc pateris, recordare futurarum poenarum, aeterni ignis, judicialium suppliciorum, nec animum ad præsentia remitte ac demitte. Læ- tare, quod visitaverit te Deus, piumque illud di- ctum in ore habe : Castigans castigavit me Domi- nus, et morti non tradidit me ". Ferrum eras; sed per iguem abjecisti ferruginem. Quod si justitia ornatus, in morbum incidisti, a magnis ad majora progrederis. Aurum es? at per ignem probatior evadis. Datus est angelus carni tuæ "? exsulta ; aspice cui similis factus fueris: dignus habitus es Pauli parte. Febre probaris ? rigore erudiris ? Verum Scriptura ait: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium ”. Primum sortitus es? exspecta secundum. Ex virtute operatus, magna voce profer sancti verba. Ait enim : Pauper et do- lens sum ego". Perfectus fies per hoc ærumnarum par. Nam dicit : In tribulatione dilatasti mer. Igitur hisce potius exercitiis animæ nostræ instruantur. Quandoquidem præ oculis habemus adversarium. lesta nobis fuerit, ne contristemur, quod propter morbum et corporis plagam non possimus voce psallere. Hæc enim omnia nobis expediebant, ad cupiditatum destructionem. Scilicet jejunium atque humni cubatio, ob voluptates nobis præcipiuntur. Quoties ergo morbus has retuderit, superflua illo- rum ratio. Hæc quippe magna est exercitatio, in morbis patienter ferre, et gratiarum actionis hym- nos emittere ad Deum. : prætexas morbum. Qui enim non jejunant, in eas- dem sæpe incidunt ægrotationes. Bonum inchoasti? C p D Psal. cxvi, 18. " II Cor. xII, 7. Psal. Lxv. 12. Psal. lxviii, 30. Psal, 15, 2. hoc comma postponitur. Valde imperfecta est Pelagii versio. Sin au tem, inquit, satietatem corporis immittit. Suppleri potest : Sin autem per sanitatem victus fuerit, “mor. To In al. bos corporis immittit. Ms. Corb. : Si per salutem cur.. poris vincitur, agritudinem mittit. Suession.: Sin au- tem per salutem corporis vincitur, ægritudinem mil- tit. Fossal.: Si per salutem corporis non vincelur, un ægritudinem mittit. accepi a codice ms. Colbertina bibliothecæ. 7. (90) Iterum dixit: Multæ sunt diaboli insidiæ. 8. (91) Dixit rursum : Quando infirmitas mo- 9. (92) lterum elocuta est : in jejunando, ne (90) Vit. Patr. vII, 16. Vit. 98. (91) Vit. Patr. vi, 17; Vitæ 99. (92) Vit. Patr. vit, 18; Vit. 192. (93) Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθεὶς, νοσοποιεῖ τὸ (94) Εἶπε πάλιν. Decimum istud Apophthegma

Ὥσπερ γὰρ ὄρνις, εξανισταμένη τῶν ὡῶν, ούρια Β ταῦτα καὶ ἄγονα παρασκευάζει· οὕτως καὶ μοναχὸς ἢ παρθένος ψύγεται καὶ νεκροῦται τῆς πίστεως, τόπον ἐκ τόπου περιερχόμενος. ζ. Εἶπε πάλιν· Πολλὰ τοῦ διαβόλου τὰ ἔνεδρα. Διὰ πενίας οὐ μετακίνησε ψυχήν; πλοῦτον προσάγει δέλεαρ. Δι' ὕβρεων καὶ ὀνειδισμῶν οὐκ ἴσχυσεν ; ἐπαίνους καὶ δόξαν προβάλλεται, το Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθείς, νοσοποιεῖ τὸ σῶμα (95). Ταῖς γὰρ ἡδοναῖς μὴ δυνηθεὶς ἀπατῆσαι, διὰ τῶν ἀκουσίων πόνων τὴν παρατροπὴν ποιῆσαι πειρᾶται. Νόσους γάρ τινας βαρυτάτας ἐξ αἰτήσεως, πρὸς τὸ διὰ τούτων όλιγω- ρήσαντας ἐπιθολῶσαι αὐτῶν τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην, προσάγει. ᾿Αλλὰ καὶ κατατέμνεται τὸ σῶμα πυρετοῖς σφοδροτάτοις, καὶ δίψει ἀσχέτῳ ἀνιᾶται. Εἰ μὲν ἁμαρτωλὸς ὢν ταῦτα ὑφίστασαι, ὑπομνήσθητι καὶ τῆς μελλούσης κολάσεως, καὶ τοῦ αἰωνίου πυρὸς, καὶ τῶν δικαστικῶν τιμωριῶν, καὶ οὐ μὴ ὀλιγωρήσης προς τὰ παρόντα. Χαῖρε ὅτι ἐπισκόπησέ σε ὁ Θεός· καὶ τὸ εὔφημον δὲ ἐκεῖνο ῥητὸν ἐπὶ τῆς γλώττης ἔχε, ὡς Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με. Σίδηρος ἐτύγχανες· ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς τὸν ἐν ἀποβάλλεις. Εἰ δὲ καὶ δίκαιος ὢν ἀῤῥωστεῖς, ἀπὸ τῶν μεγάλων ἐπὶ τὰ μείζονα προσ κόπτεις. Χρυσὸς εἶ; ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς δοκιμώτερος γίνῃ. Εδόθη σοι ἄγγελος τῇ σαρκί ; ἀγαλλιῶ· βλέπε τίνι ὅμοιος γέγονας· τῆς γὰρ Παύλου μερίδος Αξιώ θης. Διὰ τοῦ πυρετοῦ δοκιμάζῃ; διὰ ῥίγους παιδεύῃ ; ἀλλά φησιν ἡ Γραφή: Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. Ἔτυ- χες τοῦ πρώτου ; προσδόκα τὸ δεύτερον. Πράττων τὴν ἀρετὴν, βόα τὰ τοῦ ἁγίου ῥήματα· φησί γάρο Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμι ἐγώ. Τέλειος γενήσῃ διὰ ταύτης τῶν θλίψεων τῆς δυάδος· φησὶ γάρ· Ἐν θλίψει επλάτυνάς με. Εν τούτοις μᾶλλον του; γυμνασίοις τὰς ψυχὰς ἀσκηθῶμεν· ἐπ' ὀφθαλμῶν γὰρ ὁρῶμεν τὸν ἀντίπαλον. η'. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἀσθένεια ὀχλῃ ἡμῖν, μὴ λυ- πηθῶμεν, ὡς διὰ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὴν πληγὴν τοῦ σώματος μὴ δυνάμενοι ψάλλειν μετὰ φωνῆς· ταῦτα γὰρ πάντα ἡμῖν ὴνύετο, πρὸς καθαίρεσιν ἐπιθυμιών. Καὶ γὰρ ἡ νηστεία καὶ ἡ χαμευνία διὰ τὰς ἡδονὰς ἡμῖν νενομοθέτηται. Εἰ οὖν ἡ νόσος ταύτας ήμβλυνε, περιττὸς ὁ λόγος. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεγάλη άσκησις, τὸ ἐν τοῖς νόσοις ἐγκαρτερεῖν, καὶ εὐχαριστηρίους ὕμνους ἀναπέμπειν τῷ Θεῷ. θ'. Εἶπε πάλιν (94) • Νηστεύων μὴ προφασίσῃ νόσον· καὶ γὰρ οἱ μὴ νηστεύοντες τοῖς αὐτοῖς πολλά- κις περιέπεσον νοσήμασιν. Ήρξω τοῦ καλοῦ; μὴ • το σῶμα. ' APPENDIX AD PALLADIUM. quemadmodum avis ab ovis demigrans, ea efficit A urina et infecunda : ita etiam monachus vel virgo frigefit ac mortificatur in fide, quando de loco in loeum vagatur. Per paupertatem non dimovit animam? divitias escam adhibet. Per contumelias et opprobria non prævaluit? laudes et gloriam proponit. Per sanitatem devictus, corpus morbidum reddit. Cum enim non potuerit voluptatibus decipere, ex involuntariis la- boribus subversionem efficere conatur. Scilicet morbos gravissimos permissione accepta admovet, ut hominum per eos ad pusillum animum et uegli- gentiam adductorum charitatem in Deum valeat in- fuscare. Ad hæc conciditur corpus validissimis fe- bribus, necnon intolerabili siti cruciatur. Si pec- cati quidem reus hæc pateris, recordare futurarum poenarum, aeterni ignis, judicialium suppliciorum, nec animum ad præsentia remitte ac demitte. Læ- tare, quod visitaverit te Deus, piumque illud di- ctum in ore habe : Castigans castigavit me Domi- nus, et morti non tradidit me ". Ferrum eras; sed per iguem abjecisti ferruginem. Quod si justitia ornatus, in morbum incidisti, a magnis ad majora progrederis. Aurum es? at per ignem probatior evadis. Datus est angelus carni tuæ "? exsulta ; aspice cui similis factus fueris: dignus habitus es Pauli parte. Febre probaris ? rigore erudiris ? Verum Scriptura ait: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium ”. Primum sortitus es? exspecta secundum. Ex virtute operatus, magna voce profer sancti verba. Ait enim : Pauper et do- lens sum ego". Perfectus fies per hoc ærumnarum par. Nam dicit : In tribulatione dilatasti mer. Igitur hisce potius exercitiis animæ nostræ instruantur. Quandoquidem præ oculis habemus adversarium. lesta nobis fuerit, ne contristemur, quod propter morbum et corporis plagam non possimus voce psallere. Hæc enim omnia nobis expediebant, ad cupiditatum destructionem. Scilicet jejunium atque humni cubatio, ob voluptates nobis præcipiuntur. Quoties ergo morbus has retuderit, superflua illo- rum ratio. Hæc quippe magna est exercitatio, in morbis patienter ferre, et gratiarum actionis hym- nos emittere ad Deum. : prætexas morbum. Qui enim non jejunant, in eas- dem sæpe incidunt ægrotationes. Bonum inchoasti? C p D Psal. cxvi, 18. " II Cor. xII, 7. Psal. Lxv. 12. Psal. lxviii, 30. Psal, 15, 2. hoc comma postponitur. Valde imperfecta est Pelagii versio. Sin au tem, inquit, satietatem corporis immittit. Suppleri potest : Sin autem per sanitatem victus fuerit, “mor. To In al. bos corporis immittit. Ms. Corb. : Si per salutem cur.. poris vincitur, agritudinem mittit. Suession.: Sin au- tem per salutem corporis vincitur, ægritudinem mil- tit. Fossal.: Si per salutem corporis non vincelur, un ægritudinem mittit. accepi a codice ms. Colbertina bibliothecæ. 7. (90) Iterum dixit: Multæ sunt diaboli insidiæ. 8. (91) Dixit rursum : Quando infirmitas mo- 9. (92) lterum elocuta est : in jejunando, ne (90) Vit. Patr. vII, 16. Vit. 98. (91) Vit. Patr. vi, 17; Vitæ 99. (92) Vit. Patr. vit, 18; Vit. 192. (93) Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθεὶς, νοσοποιεῖ τὸ (94) Εἶπε πάλιν. Decimum istud Apophthegma

Ὥσπερ γὰρ ὄρνις, εξανισταμένη τῶν ὡῶν, ούρια Β ταῦτα καὶ ἄγονα παρασκευάζει· οὕτως καὶ μοναχὸς ἢ παρθένος ψύγεται καὶ νεκροῦται τῆς πίστεως, τόπον ἐκ τόπου περιερχόμενος. ζ. Εἶπε πάλιν· Πολλὰ τοῦ διαβόλου τὰ ἔνεδρα. Διὰ πενίας οὐ μετακίνησε ψυχήν; πλοῦτον προσάγει δέλεαρ. Δι' ὕβρεων καὶ ὀνειδισμῶν οὐκ ἴσχυσεν ; ἐπαίνους καὶ δόξαν προβάλλεται, το Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθείς, νοσοποιεῖ τὸ σῶμα (95). Ταῖς γὰρ ἡδοναῖς μὴ δυνηθεὶς ἀπατῆσαι, διὰ τῶν ἀκουσίων πόνων τὴν παρατροπὴν ποιῆσαι πειρᾶται. Νόσους γάρ τινας βαρυτάτας ἐξ αἰτήσεως, πρὸς τὸ διὰ τούτων όλιγω- ρήσαντας ἐπιθολῶσαι αὐτῶν τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην, προσάγει. ᾿Αλλὰ καὶ κατατέμνεται τὸ σῶμα πυρετοῖς σφοδροτάτοις, καὶ δίψει ἀσχέτῳ ἀνιᾶται. Εἰ μὲν ἁμαρτωλὸς ὢν ταῦτα ὑφίστασαι, ὑπομνήσθητι καὶ τῆς μελλούσης κολάσεως, καὶ τοῦ αἰωνίου πυρὸς, καὶ τῶν δικαστικῶν τιμωριῶν, καὶ οὐ μὴ ὀλιγωρήσης προς τὰ παρόντα. Χαῖρε ὅτι ἐπισκόπησέ σε ὁ Θεός· καὶ τὸ εὔφημον δὲ ἐκεῖνο ῥητὸν ἐπὶ τῆς γλώττης ἔχε, ὡς Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με. Σίδηρος ἐτύγχανες· ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς τὸν ἐν ἀποβάλλεις. Εἰ δὲ καὶ δίκαιος ὢν ἀῤῥωστεῖς, ἀπὸ τῶν μεγάλων ἐπὶ τὰ μείζονα προσ κόπτεις. Χρυσὸς εἶ; ἀλλὰ διὰ τοῦ πυρὸς δοκιμώτερος γίνῃ. Εδόθη σοι ἄγγελος τῇ σαρκί ; ἀγαλλιῶ· βλέπε τίνι ὅμοιος γέγονας· τῆς γὰρ Παύλου μερίδος Αξιώ θης. Διὰ τοῦ πυρετοῦ δοκιμάζῃ; διὰ ῥίγους παιδεύῃ ; ἀλλά φησιν ἡ Γραφή: Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. Ἔτυ- χες τοῦ πρώτου ; προσδόκα τὸ δεύτερον. Πράττων τὴν ἀρετὴν, βόα τὰ τοῦ ἁγίου ῥήματα· φησί γάρο Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμι ἐγώ. Τέλειος γενήσῃ διὰ ταύτης τῶν θλίψεων τῆς δυάδος· φησὶ γάρ· Ἐν θλίψει επλάτυνάς με. Εν τούτοις μᾶλλον του; γυμνασίοις τὰς ψυχὰς ἀσκηθῶμεν· ἐπ' ὀφθαλμῶν γὰρ ὁρῶμεν τὸν ἀντίπαλον. η'. Εἶπε πάλιν· Ἐὰν ἀσθένεια ὀχλῃ ἡμῖν, μὴ λυ- πηθῶμεν, ὡς διὰ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὴν πληγὴν τοῦ σώματος μὴ δυνάμενοι ψάλλειν μετὰ φωνῆς· ταῦτα γὰρ πάντα ἡμῖν ὴνύετο, πρὸς καθαίρεσιν ἐπιθυμιών. Καὶ γὰρ ἡ νηστεία καὶ ἡ χαμευνία διὰ τὰς ἡδονὰς ἡμῖν νενομοθέτηται. Εἰ οὖν ἡ νόσος ταύτας ήμβλυνε, περιττὸς ὁ λόγος. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεγάλη άσκησις, τὸ ἐν τοῖς νόσοις ἐγκαρτερεῖν, καὶ εὐχαριστηρίους ὕμνους ἀναπέμπειν τῷ Θεῷ. θ'. Εἶπε πάλιν (94) • Νηστεύων μὴ προφασίσῃ νόσον· καὶ γὰρ οἱ μὴ νηστεύοντες τοῖς αὐτοῖς πολλά- κις περιέπεσον νοσήμασιν. Ήρξω τοῦ καλοῦ; μὴ • το σῶμα. ' APPENDIX AD PALLADIUM. quemadmodum avis ab ovis demigrans, ea efficit A urina et infecunda : ita etiam monachus vel virgo frigefit ac mortificatur in fide, quando de loco in loeum vagatur. Per paupertatem non dimovit animam? divitias escam adhibet. Per contumelias et opprobria non prævaluit? laudes et gloriam proponit. Per sanitatem devictus, corpus morbidum reddit. Cum enim non potuerit voluptatibus decipere, ex involuntariis la- boribus subversionem efficere conatur. Scilicet morbos gravissimos permissione accepta admovet, ut hominum per eos ad pusillum animum et uegli- gentiam adductorum charitatem in Deum valeat in- fuscare. Ad hæc conciditur corpus validissimis fe- bribus, necnon intolerabili siti cruciatur. Si pec- cati quidem reus hæc pateris, recordare futurarum poenarum, aeterni ignis, judicialium suppliciorum, nec animum ad præsentia remitte ac demitte. Læ- tare, quod visitaverit te Deus, piumque illud di- ctum in ore habe : Castigans castigavit me Domi- nus, et morti non tradidit me ". Ferrum eras; sed per iguem abjecisti ferruginem. Quod si justitia ornatus, in morbum incidisti, a magnis ad majora progrederis. Aurum es? at per ignem probatior evadis. Datus est angelus carni tuæ "? exsulta ; aspice cui similis factus fueris: dignus habitus es Pauli parte. Febre probaris ? rigore erudiris ? Verum Scriptura ait: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium ”. Primum sortitus es? exspecta secundum. Ex virtute operatus, magna voce profer sancti verba. Ait enim : Pauper et do- lens sum ego". Perfectus fies per hoc ærumnarum par. Nam dicit : In tribulatione dilatasti mer. Igitur hisce potius exercitiis animæ nostræ instruantur. Quandoquidem præ oculis habemus adversarium. lesta nobis fuerit, ne contristemur, quod propter morbum et corporis plagam non possimus voce psallere. Hæc enim omnia nobis expediebant, ad cupiditatum destructionem. Scilicet jejunium atque humni cubatio, ob voluptates nobis præcipiuntur. Quoties ergo morbus has retuderit, superflua illo- rum ratio. Hæc quippe magna est exercitatio, in morbis patienter ferre, et gratiarum actionis hym- nos emittere ad Deum. : prætexas morbum. Qui enim non jejunant, in eas- dem sæpe incidunt ægrotationes. Bonum inchoasti? C p D Psal. cxvi, 18. " II Cor. xII, 7. Psal. Lxv. 12. Psal. lxviii, 30. Psal, 15, 2. hoc comma postponitur. Valde imperfecta est Pelagii versio. Sin au tem, inquit, satietatem corporis immittit. Suppleri potest : Sin autem per sanitatem victus fuerit, “mor. To In al. bos corporis immittit. Ms. Corb. : Si per salutem cur.. poris vincitur, agritudinem mittit. Suession.: Sin au- tem per salutem corporis vincitur, ægritudinem mil- tit. Fossal.: Si per salutem corporis non vincelur, un ægritudinem mittit. accepi a codice ms. Colbertina bibliothecæ. 7. (90) Iterum dixit: Multæ sunt diaboli insidiæ. 8. (91) Dixit rursum : Quando infirmitas mo- 9. (92) lterum elocuta est : in jejunando, ne (90) Vit. Patr. vII, 16. Vit. 98. (91) Vit. Patr. vi, 17; Vitæ 99. (92) Vit. Patr. vit, 18; Vit. 192. (93) Διὰ τῆς ὑγείας ἡττηθεὶς, νοσοποιεῖ τὸ (94) Εἶπε πάλιν. Decimum istud Apophthegma

Α τῆς ἀσκήσεως μᾶλλον προκρίνωμεν· ἡ μὲν γὰρ ὑπεροψίαν διδάσκει, ἡ δὲ ταπεινοφροσύνην το ἐπαγγέλλεται. Α1. Σισώην. ιζ'. Εἶπε πάλιν· Δεῖ ἡμᾶς τῇ διακρίσει κυβερνάν τὴν ψυχήν· καὶ ἐν κοινοβίῳ ὄντας, μὴ τὰ ἑαυτῶν ζητεῖν, μήτε μὴν οἰκεία δουλεύειν γνώμῃ, ἀλλὰ τῷ κατὰ πίστιν πατρὶ πειθαρχεῖν. ιη'. Εἶπε πάλιν· Γέγραπται, ὅτι Γίνεσθε φρόνι μοι ὡς οἱ ὄφεις, καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί. Τὸ μὲν γὰρ γίνεσθαι ὡς οἱ ὄφεις εἴρηται, πρὸς τὸ μὴ λανθάνειν ἡμᾶς τὰς ὁρμὰς καὶ τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου· τὸ γὰρ ὅμοιον ἐκ τοῦ ὁμοίων ταχίστην έχει τὴν διάγνωσιν· τὸ δὲ ἀκέραιον τῆς περιστερᾶς δεί κνυσι τὸ καθαρὸν τῆς πράξεως. Αρχὴ τοῦ Τ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Τιθόη 10. α'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Τιθόη, ὅτι εἰ μὴ ταχέως κατέφερε τὰς χεῖρας αὐτοῦ ὅτε ἵστατο εἰς προσευ χήν, ἡρπάζετο ὁ νοῦς αὐτοῦ ἄνω. Εἰ οὖν συνέβη ἀδελφοὺς συνεύχεσθαι αὐτῷ, ἐσπούδαζε ταχέως και ταφέρειν τὰς χεῖρας, ἵνα μὴ ἁρπαγῇ ὁ νοῦς αὐτοῦ καὶ χρονίσῃ. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Τιθόης, ὅτι ξενητεία οι ἐστὶ τὸ κρατῆσαι ἄνθρωπον τὸ ἑαυτοῦ στόμα. γ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Τιθόην (14), ὅτι Πῶς φυλάξω τὴν καρδίαν μου ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Πῶς φυλάξομεν τὴν καρδίαν ἡμῶν, ἀνεῳγμένης τῆς γλώσσης ἡμῶν καὶ τῆς κοιλίας ; δ'. Ελεγεν ἡ ἀββᾶς Ματσης περὶ τοῦ Τι- θόη, ὅτι οὐχ εὑρίσκει ἄνθρωπος ἀνοῖξαι τὸ στόμα αὐτοῦ ἔν τινι πράγματι εἰς αὐτόν· ἀλλ' ὥσπερ τὸ καθαρὸν χρυσίον ἴσταται ἐν ζυγῷ, οὕτως καὶ ὁ ἀδ 6ᾶς Τιθέης. ε'. Καθήμενος ποτε ὁ ἀββᾶς Τιθόης εἰς τὸ Κλύ σμα, νοῶν καὶ φρονῶν λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Από- λυσον τὸ ὕδωρ εἰς τοὺς φοίνικας, τέκνον. 'Ο δὲ εἶ πεν· Εἰς τὸ Κλύσμα ἐσμὲν, ἀξία. Λέγει ὁ γέρων Εἰς τὸ Κλύσμα τί ποιῦ; ἆρόν με πάλιν εἰς τὸ ὄρος. ἐγγὺς αὐτοῦ· καὶ μὴ εἰδὼς ἐστέναξε· καὶ οὐκ ἐνόη- σεν ὅτι ἦν ἀδελφὸς ἐγγὺς αὐτοῦ· ἦν γὰρ ἐν ἐκστά- σει. Καὶ ποιήσας μετάνοιαν, ἔλεγε • Συγχώρησόν μοι, ἀδελφὲ, ὅτι οὔπω γέγονα μοναχὸς, ὅτι ἐστέναξα Εμ προσθέν του. ζ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Τιθόην 68, λέγων το Α1. Τιθόϊ ει Τιθώη. " ἡμῶν. * Α1. Μαϊτώης. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Σισώην, λέγων· Θέλω τὴν καρδίαν μου τηρῆσαι, καὶ οὐ δύναμαι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πῶς τὴν καρδίαν τηρήσαιμεν, τῆς γλώττης ἡμῶν τῆς θύρας ἀνεωγμένης; Εt Αδελφὸς ἠρώτησε γι μέντα, λέγων· θέλω τὴν ψυχήν μου τηρήσαι. Και λέγει ὁ γέρων· Πῶς τὴν ψυχήν τηρήσωμεν, τῆς γλώσσης ἡμῶν τὴν θύραν ανεωγμένην ἐχούσης : APPENDIX AD PALLADIUM. nobio viventes, obedientiam austeritati præpona- nus; hæc cnim superbiam docet, illa humilita- tein. cum discretione animam gubernemus; utque in coenobio manentes nostra non quæramus; nec etiam propriæ serviamus voluntati; sed ei qui se- cundum fidem pater est obtemperemus. dentes sicut serpentes, et simplices sicul columbæ™. lllud quidem, fieri sicut serpentes, dictumn est, ul non ignoremus impetus artesque diaboli. Simile enim ex simili citissime dignoscitur. Columbæ vero simplicitas ostendit actionis puritatem. Principium litteræ T. De abbate Tithoe. cito demisisset manus suas, quoties stabat ad ora- tionem, sursum raperetur mens ejus. Si ergo eve- nisset, ut fratres cum eo precarentur, curæ habebat manus confestim demittere, ne abriperetur mens ejus, et tardaret. homine coerceri os suun. modo servabo cor meum? Respondit senex : Qua ratione custodiemus cor nostrum, aperta lingua nostra, nec non ventre? nium dixit: Nemo potest invenire unde os suum ulla in re aperiat adversus eum; sed sicut aurum purum stat in trutina, ita et abbas Tithoes. smale, sciens ac prudens ait discipulo suo : Dimitte aquam in palmas, fili. llle dixit: Sumus in Clys- mate, abba. Excepit senex : In Clysmale quid facio? Me iterum duc ad montem. frater juxta ipsum. Quod nesciens, duxit suspi- rium; nec animadvertit prope adesse fratrem : ·erat namque in ecstasi. Itaque facta pœnitentiæ in- clinatione, dixit : lgnosce mihi, frater; quia non- dum monachus factus sum, qui coram te ingemue- Tim. 7* Matth. x, 16. Al. add. B C D Al. inser. Vil. Patr. xu, 11; Joan. Geom. Parad. 24; Climac. Grad. 29. 1001. n. 19. Patrum Vitis: Frater interrogavit abbatem Sisoi, dicens : Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex : Et quo modo possumus custodire cor nostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit? Quorumi Graeca nactus sum in ms. Regio 932, et in codd. Col- bert. duobus; sunt autem hæc : alio modo: 17. (5) Rursus ab ea dictum fuit: Oportet ut 18. (6) Insuper dixit : Scriptum est : Estole pru- 1. (7) Referebant de abbate Tithoe, quod nisi 2. (8) Dixit abbas Titloes : Peregrinatio est, ab 3. (9) Frater interrogavit abbatem Tithoem : Quo 4. Abbas Matoes de abbate Tithoe hoc testimo- 5. Residens aliquando abbas Tithoes in Cly- 6. (10) Sedente aliquando abbate Tithoe, erat 7. Frater percontatus est de abbate Tithoe, quæ- (5) Vit. Patr. xiv, 10; Vit. 401. (6) Vit. Patr. vi, 1, 2 ; Vit. 28. 5. Καθημένου ποτὲ τοῦ ἀ663 Τιθέη, ἦν ἀδελφὸς (8) Vit. Patr. iv, 44. (9) Vit. Patr. xl, 27. (10) Supra in Joan. Colobo n. 22; Vit. Patr. p. (11) Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββῶν Τιθύην. Εκ

Α τῆς ἀσκήσεως μᾶλλον προκρίνωμεν· ἡ μὲν γὰρ ὑπεροψίαν διδάσκει, ἡ δὲ ταπεινοφροσύνην το ἐπαγγέλλεται. Α1. Σισώην. ιζ'. Εἶπε πάλιν· Δεῖ ἡμᾶς τῇ διακρίσει κυβερνάν τὴν ψυχήν· καὶ ἐν κοινοβίῳ ὄντας, μὴ τὰ ἑαυτῶν ζητεῖν, μήτε μὴν οἰκεία δουλεύειν γνώμῃ, ἀλλὰ τῷ κατὰ πίστιν πατρὶ πειθαρχεῖν. ιη'. Εἶπε πάλιν· Γέγραπται, ὅτι Γίνεσθε φρόνι μοι ὡς οἱ ὄφεις, καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί. Τὸ μὲν γὰρ γίνεσθαι ὡς οἱ ὄφεις εἴρηται, πρὸς τὸ μὴ λανθάνειν ἡμᾶς τὰς ὁρμὰς καὶ τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου· τὸ γὰρ ὅμοιον ἐκ τοῦ ὁμοίων ταχίστην έχει τὴν διάγνωσιν· τὸ δὲ ἀκέραιον τῆς περιστερᾶς δεί κνυσι τὸ καθαρὸν τῆς πράξεως. Αρχὴ τοῦ Τ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Τιθόη 10. α'. Ελεγον περὶ τοῦ ἀ663 Τιθόη, ὅτι εἰ μὴ ταχέως κατέφερε τὰς χεῖρας αὐτοῦ ὅτε ἵστατο εἰς προσευ χήν, ἡρπάζετο ὁ νοῦς αὐτοῦ ἄνω. Εἰ οὖν συνέβη ἀδελφοὺς συνεύχεσθαι αὐτῷ, ἐσπούδαζε ταχέως και ταφέρειν τὰς χεῖρας, ἵνα μὴ ἁρπαγῇ ὁ νοῦς αὐτοῦ καὶ χρονίσῃ. β΄. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Τιθόης, ὅτι ξενητεία οι ἐστὶ τὸ κρατῆσαι ἄνθρωπον τὸ ἑαυτοῦ στόμα. γ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββᾶν Τιθόην (14), ὅτι Πῶς φυλάξω τὴν καρδίαν μου ; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων Πῶς φυλάξομεν τὴν καρδίαν ἡμῶν, ἀνεῳγμένης τῆς γλώσσης ἡμῶν καὶ τῆς κοιλίας ; δ'. Ελεγεν ἡ ἀββᾶς Ματσης περὶ τοῦ Τι- θόη, ὅτι οὐχ εὑρίσκει ἄνθρωπος ἀνοῖξαι τὸ στόμα αὐτοῦ ἔν τινι πράγματι εἰς αὐτόν· ἀλλ' ὥσπερ τὸ καθαρὸν χρυσίον ἴσταται ἐν ζυγῷ, οὕτως καὶ ὁ ἀδ 6ᾶς Τιθέης. ε'. Καθήμενος ποτε ὁ ἀββᾶς Τιθόης εἰς τὸ Κλύ σμα, νοῶν καὶ φρονῶν λέγει τῷ μαθητῇ αὐτοῦ· Από- λυσον τὸ ὕδωρ εἰς τοὺς φοίνικας, τέκνον. 'Ο δὲ εἶ πεν· Εἰς τὸ Κλύσμα ἐσμὲν, ἀξία. Λέγει ὁ γέρων Εἰς τὸ Κλύσμα τί ποιῦ; ἆρόν με πάλιν εἰς τὸ ὄρος. ἐγγὺς αὐτοῦ· καὶ μὴ εἰδὼς ἐστέναξε· καὶ οὐκ ἐνόη- σεν ὅτι ἦν ἀδελφὸς ἐγγὺς αὐτοῦ· ἦν γὰρ ἐν ἐκστά- σει. Καὶ ποιήσας μετάνοιαν, ἔλεγε • Συγχώρησόν μοι, ἀδελφὲ, ὅτι οὔπω γέγονα μοναχὸς, ὅτι ἐστέναξα Εμ προσθέν του. ζ'. 'Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Τιθόην 68, λέγων το Α1. Τιθόϊ ει Τιθώη. " ἡμῶν. * Α1. Μαϊτώης. Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀ66ᾶν Σισώην, λέγων· Θέλω τὴν καρδίαν μου τηρῆσαι, καὶ οὐ δύναμαι. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Πῶς τὴν καρδίαν τηρήσαιμεν, τῆς γλώττης ἡμῶν τῆς θύρας ἀνεωγμένης; Εt Αδελφὸς ἠρώτησε γι μέντα, λέγων· θέλω τὴν ψυχήν μου τηρήσαι. Και λέγει ὁ γέρων· Πῶς τὴν ψυχήν τηρήσωμεν, τῆς γλώσσης ἡμῶν τὴν θύραν ανεωγμένην ἐχούσης : APPENDIX AD PALLADIUM. nobio viventes, obedientiam austeritati præpona- nus; hæc cnim superbiam docet, illa humilita- tein. cum discretione animam gubernemus; utque in coenobio manentes nostra non quæramus; nec etiam propriæ serviamus voluntati; sed ei qui se- cundum fidem pater est obtemperemus. dentes sicut serpentes, et simplices sicul columbæ™. lllud quidem, fieri sicut serpentes, dictumn est, ul non ignoremus impetus artesque diaboli. Simile enim ex simili citissime dignoscitur. Columbæ vero simplicitas ostendit actionis puritatem. Principium litteræ T. De abbate Tithoe. cito demisisset manus suas, quoties stabat ad ora- tionem, sursum raperetur mens ejus. Si ergo eve- nisset, ut fratres cum eo precarentur, curæ habebat manus confestim demittere, ne abriperetur mens ejus, et tardaret. homine coerceri os suun. modo servabo cor meum? Respondit senex : Qua ratione custodiemus cor nostrum, aperta lingua nostra, nec non ventre? nium dixit: Nemo potest invenire unde os suum ulla in re aperiat adversus eum; sed sicut aurum purum stat in trutina, ita et abbas Tithoes. smale, sciens ac prudens ait discipulo suo : Dimitte aquam in palmas, fili. llle dixit: Sumus in Clys- mate, abba. Excepit senex : In Clysmale quid facio? Me iterum duc ad montem. frater juxta ipsum. Quod nesciens, duxit suspi- rium; nec animadvertit prope adesse fratrem : ·erat namque in ecstasi. Itaque facta pœnitentiæ in- clinatione, dixit : lgnosce mihi, frater; quia non- dum monachus factus sum, qui coram te ingemue- Tim. 7* Matth. x, 16. Al. add. B C D Al. inser. Vil. Patr. xu, 11; Joan. Geom. Parad. 24; Climac. Grad. 29. 1001. n. 19. Patrum Vitis: Frater interrogavit abbatem Sisoi, dicens : Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex : Et quo modo possumus custodire cor nostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit? Quorumi Graeca nactus sum in ms. Regio 932, et in codd. Col- bert. duobus; sunt autem hæc : alio modo: 17. (5) Rursus ab ea dictum fuit: Oportet ut 18. (6) Insuper dixit : Scriptum est : Estole pru- 1. (7) Referebant de abbate Tithoe, quod nisi 2. (8) Dixit abbas Titloes : Peregrinatio est, ab 3. (9) Frater interrogavit abbatem Tithoem : Quo 4. Abbas Matoes de abbate Tithoe hoc testimo- 5. Residens aliquando abbas Tithoes in Cly- 6. (10) Sedente aliquando abbate Tithoe, erat 7. Frater percontatus est de abbate Tithoe, quæ- (5) Vit. Patr. xiv, 10; Vit. 401. (6) Vit. Patr. vi, 1, 2 ; Vit. 28. 5. Καθημένου ποτὲ τοῦ ἀ663 Τιθέη, ἦν ἀδελφὸς (8) Vit. Patr. iv, 44. (9) Vit. Patr. xl, 27. (10) Supra in Joan. Colobo n. 22; Vit. Patr. p. (11) Αδελφὸς ἠρώτησε τὸν ἀββῶν Τιθύην. Εκ

Ποία ἐστὶν ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ταπείνωσιν; Λέγει ὁ γέρων· Ἡ ὁδὸς τῆς ταπεινώσεως αὕτη ἐστὶν, εγκράτεια, καὶ εὐχὴ, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑποκάτω πάσης της κτίσεως. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Τιμοθέου. Ηρώτησεν ὁ ἀββᾶς Τιμόθεος ὁ πρεσβύτερος τὸν ἀδζαν Ποιμένα, λέγων· Ἔστι γυνή τις ἐν Αἰγύπτῳ, ἥτις πορνεύει, καὶ τὸν μισθὸν αὐτῆς διδοῖ ἐλεημοσύ. νην. Καὶ εἶπεν ὁ ἀββᾶς Ποιμήν· Οὐ μενεῖ ἐν τῇ πορε νείᾳ· φαίνεται γὰρ ἐν αὐτῇ καρπὸς πίστεως. Ἐγέ- νετο δὲ ἐλθεῖν τὴν μητέρα τοῦ πρεσβυτέρου Τιμοθέου πρὸς αὐτόν. Καὶ ἠρώτησεν αὐτὴν, λέγων· Ἐκείνη ή γυνή έμεινε πορνεύουσα; Η δὲ λέγει· Ναί· καὶ προσέθηκε τοὺς ἐραστὰς αὐτῆς· πλὴν καὶ εἰς τὴν ἐλεημοσύνην. Καὶ ἀνήγγειλεν ὁ ἀββᾶς Τιμόθεος τῷ Ελθοῦσα δὲ πάλιν ἡ μήτηρ τοῦ ἀ662 Τιμοθέου, εξ πεν αὐτῷ· Οἶδας ὅτι ἡ πόρνη ἐκείνη ἐζήτει ἐλθεῖν μετ᾿ ἐμοῦ, ἵνα εὔξῃ ὑπὲρ αὐτῆς "; Ὁ δὲ ἀκούσας ἀνήγγειλε τῷ ἀ66] Ποιμένι. Λέγει αὐτῷ· Μᾶλλον σὺ ἔπελθε, καὶ σύντυχε αὐτῇ. Καὶ ἀπῆλθεν ὁ ἀββᾶς Τι- μόθεος, καὶ συνέτυχεν αὐτῇ. Ἡ δὲ ἰδοῦσα αὐτὸν, καὶ ἀκούσασα παρ' αὐτοῦ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, κατά ενύγη, καὶ ἔκλαυσε, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐγὼ ἀπὸ τῆς σήμερον προσκολλώμαι τῷ Θεῷ, καὶ οὐ προσθήσω ὅτι τοῦ πορνεύειν. Καὶ εὐθέως εἰσελθοῦσα εἰς μονα στήριον εὐη ρέστησε τῷ Θεῷ. Αρχὴ τοῦ Υ' στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Υπερεχίου. σ'. Εἶπεν ὁ ἀββᾶς Υπερέχιος (12)· "Ωσπερ ὁ λέων φοβερός ἐστι τοῖς ὀνάγροις, οὕτως ὁ δόκιμος μοναχός λογισμοῖς ἐπιθυμίας 8. β. Εἶπε πάλιν· Η νηστεία χαλινός ἐστι τῷ μου ταχῷ μετὰ τῆς ἁμαρτίας. Ο ρίπτων αὐτὴν, ἵππος θηλυμανής εὑρίσκεται. γ. Εἶπε πάλιν· Ο μὴ κρατῶν γλώσσης αὐτοῦ ἐν καιρῷ ὀργῆς, οὐδὲ παθῶν κρατήσει ὁ τοιοῦτος. δ. Εἶπε πάλιν· Καλὸν φαγεῖν κρέα καὶ πιεῖν εἶνον, καὶ μὴ φαγεῖν ἐν καταλαλιαίς η σάρκας ἀδελφῶν. ε'. Εἶπε πάλιν· Ψιθυρίσας ὁ ὄφις τὴν Εὔαν την παραδείσου ἐξέβαλε. Τούτου οὖν ὁμοιος ἔσται τε καὶ ὁ καταλαλῶν τοῦ πλησίον· τὴν γὰρ ψυχὴν τοῦ ἀκούο τις ἀπολλύει, καὶ τὴν ἑαυτοῦ οὐ διασώζει. στος ἀκτημοσύνη. Θησαύρισον, ἀδελφὲ, ἐν οὐρανῷ· ἀπέραντος γὰρ τῆς ἀναπαύσεως οἱ αἰῶνες. ζ'. Εἶπε πάλιν· Ἡ ἐνθύμησίς σου διαπαντὸς ἔστω Α1. ηδυπαθείας. καὶ οὐ κατεδεξάμην. ἐστιν. • μοναχός. * ΔΙ. καταλαλιά. ο APOPHTHEGMATA PATRUM. A nam via ad humilitatem adduceret. Ac respondit B C D * Jer. v, 8. « Al. add. Eccli. xii, 23. reuetica ascetica publicavit Fr. Combefisius, vir eruditissimus, Auctario ultimo. In iis Apoph- thegmata ista seu sententiæ continentur, numeris quus intra notamus. senex : Hæc est via humilitatis ; abstinentia, et oratio, et censere se infra omnem creaturam. De abbate Timotheo. • Interrogavit abbatem Pœmenem abbas Timo- theus presbyter, dicens: Est mulier quædam ia Ægypto, quæ scortatur, mercedem vero suam in eleemosynam tradit. Respondit abbas Pœmen : Non perseverabit in fornicatione; conspicitur enim in ea fructus fidei. Contigit autem ut mater Timotheí presbyteri veniret ad illum. Et sciscitatus est eam his verbis: Mulier illa, mansitne fornicans? Exce- pit illa : Eliam; auxitque amatores suos : verum ad eleemosynam semper. Tum renuntiavit abbas Timotheus abbati Pœmeni. Is asseruit, non per- mansuram in scortatione. Iterum accedens mater abbatis Timothei, dixit illi: Scisne quod meretriz illa volebat mecum proficisci, ut orares pro ea? Ille audiens, significavit abbati Pœmeni. Qui ait : Tu potius abi, conveni eam. Perrexit abbas Ti- motbeus, inulierem adiit. Quæ viso eo, auditoque per illum verbo Dei, compuncta est et flevit, dixit- que ei Ego ab hodierna die Deo adhæreo, nee amplius scortabor. Atque illico ingressa in mona· sterium, Deo acceptam vitam duxit. Principium litteræ Y. De abbate Hyperechio. midabilis est onagris ", ita probus monachus co- gitationibus cupiditatis. cho adversus peccatum. Qui illud abjicit, equus in feminas furens esse deprehenditur ”. pore iræ non continuerit, is neque affectus retine- bit. nem et bibere vinum, nec manducare per obloquia carnes fratrum. nem serpens Evam e paradiso expulit. Illi ergo si- milis erit qui de proximo detrahet. Nam et audien- tis animam perdit, et suam non conservat. monachi est voluntaria paupertas. Thesaurum con- gere, frater, in coelo. lllic enim infinita quietis et beatitudinis sæcula. " Al. præp. Al. 466. Ποιμένι. Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐ μενεῖ ἐν τῇ πορνεία. 5. Εἶπε πάλιν· Θησαυρός ἐστι μοναχοῦ ἡ ἐκού- (12) Υπερέχιος. Hyperechii hujus capitula pa- (13) Vit. Patr. v. 45; Hyperech. n. 66. 1. (13) Dixit abbas Hyperechius: Sicut leo for- 2. (14) Dixit iterum : Jejunium, frenum est mona- 3. (15) Rursus dixit: Qui linguam suam in tern - 4. (16) Dixit adhuc: Bonum est, comedere car- 5. (17) Ab eo etiam dictum fuit : Per susurratio - 6. (48) Hoc quoque dictum protulit : Thesaurus 7. (19) Hæc pariter ipsius sententia exstitit : (14) Vit. Patr. 1, 46; Hyperech. n. 80. (13) Vit. Patr. iv, 49; Hyperech. n. 97. (16) Vin Patr. m, 134; Hyperech. n. 144. (17) Vit. Patr. v, 52; Hyperech, n. 153. (18) Vit. Patr. vi, 14; Hyperech. n. 40, 41. (19) Vit. Patr. x1, 55; Hyperech. n. 24.

Α ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· καὶ ἐν τάχει κληρονο μήσεις αὐτήν. η'. Εἶπε πάλιν· Κειμήλιον (21) ἐστι τοῦ μοναχοῦ ἡ ὑπακοή. Ο κεκτημένος αὐτὴν εἰσακουσθήσεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ παῤῥησίας τῷ σταυρωθέντε παραστήσεται· ὁ γὰρ σταυρωθείς Κύριος ἐπήκοος γέγονε μέχρι θανάτου. Αρχὴ τοῦ Φ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φωκᾶ. • α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς ὁ τοῦ κοινοβίου τοῦ Θεογνίου τοῦ πρώτου Ἱεροσολυμίτου, ὅτι Και θημένου μου ἐν Σκήτει, γέγονε τις ἀββᾶς Ἰάκωβος νεώτερος ἐν τοῖς Κελλίοις, ἔχων καὶ πατέρα τὸν αὐτ τὸν σαρκικὸν ἅμα καὶ πνευματικόν. Ἔχει δὲ τὰ Κελ λία ἐκκλησίας δύο μίαν τῶν ὀρθοδόξων, ἔνθα καὶ ἐκοινώνει, καὶ μίαν τῶν ἀποσχιστῶν. Ἐπεὶ οὖν εἶχεν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος τὴν χάριν τῆς ταπεινοφροσύνης. ήγαπᾶτο παρὰ πάντων, καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, καὶ τῶν ἀποσχιστῶν. Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ὀρθόδοξοι Βλέπε, ἀ66. Ἰάκωβε, μὴ ἀπατήσωσί σε οἱ ἀποσχί σται (22), καὶ ἑλκύσωσί σε εἰς τὴν κοινωνίαν αύ τῶν. Ομοίως δὲ καὶ οἱ ἀποσχίσται ἔλεγον αὐτῷ· "Ινα οἶδας, ἀββᾶ Ἰάκωβε, ὅτι μετὰ τῶν Διφυσιτῶν κοινωνῶν, ἀπόλεις τὴν ψυχήν του Νεστοριανοί γάρ εἰσ:, καὶ συκοφαντοῦσι τὴν ἀλήθειαν. Ὁ δὲ ἀδο βᾶς Ἰάκωβος ἀκέραιος ὤν, καὶ στενωθεὶς ἐκ τῶν λεγομένων αὐτῷ ἐξ ἀμφοτέρων, καὶ ἀπορηθεὶς, ἦλθεν ἐπὶ τὸ παρακαλέσαι τὸν Θεόν. Καὶ δὴ ἀπέκρυψεν ἑαυτὸν ἐν κελλίῳ ἔξω τῆς λαύρας ἡσυχάζοντι, ἐνδυ σάμενος τὰ ἐντάφια " αὐτοῦ, ὡς μέλλων ἀποθνή σκειν.Εχουσι γὰρ ἔθος οἱ Αἰγύπτιοι Πατέρες, τὸν λεβίτωνα εἰς ὃν λαμβάνουσι τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ τὸ κουκούλιον, φυλάττειν ἕως θανάτου, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐνταφιάζεσθαι, κατὰ Κυριακὴν μόνον εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν φοροῦντες αὐτὰ, καὶ εὐθέως συστέλλοντες. Απελθὼν οὖν ἐν τῷ κελλίῳ ἐκείνῳ, παρακαλῶν τὸν Θεὸν, καὶ ἐξατονήσας τῇ νηστεία, ἔπεσεν εἰς τὸ ἔδα- φος, καὶ ἔμεινε κείμενος. Πολλὰ δὲ ἔλεγε πεπονθέ- ναι ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὑπὸ τῶν δαιμόνων, μά λιστα κατὰ διάνοιαν. Τεσσαράκοντα δὲ ἡμερῶν διελ θουσῶν, ὁρᾷ παιδίον εἰσελθὸν πρὸς αὐτὸν περιχαρές, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66ὰ Ἰάκωβε, τί ποιεῖς ὧδε ; Παν ραχρῆμα δὲ φωτισθεὶς, καὶ λαβὼν δύναμιν ἐκ τῆς αὐτοῦ θέας, εἶπεν αὐτῷ· Δέσποτα, σὺ γινώσκεις τέ ἔχω. Ἐκεῖνοι λέγουσι μοι, Μὴ ἀφῇς τὴν Ἐκκλησίαν· καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσι μοι, Πλανωσί σε οἱ Διφυσίται 30- κἀγὼ ἀπορούμενος, καὶ μὴ εἰδὼς τί δράσω, ἦλθον εἰς τὸ πρᾶγμα τοῦτο. Αποκρίνεται αὐτῷ ὁ Κύριος • ἀπολεῖς. οι Α1. Ιμάτια. οι ΑΙ. Διφυσίτα. πρώτου Α1. Αποσχιστών APPENDIX AD PALLADIUM. Attenta semper sit cogitatio tua ad regnum calo- et brevi illud in hæreditatem accipies. monachi, est obedientia. Qui possidet illam, a Deo exaudietur; et cum fiducia Crucifixo astabit. Nam qui cruci affixus fuit Dominus, factus est obediens usque ad mortem ". Principium litteræ §. De abbate Phoca, D tis Theognii primi Hierosolymitæ: Residente mie in Sceti, quidam abbas Jacobus junior mansit in Cellis, qui habebat patrem eumdem carnalem si- mul et spiritualem. Porro in Cellis duæ sunt eccle- siæ; una orthodoxorum, ubi communicabat ; altera B aposchistarum. Quia ergo abbas Jacobus gratia humilitatis pollebat, diligebatur ab omnibus, lum ecclesiasticis seu catholicis, tum aposchistis. Quo- circa monebant eum orthodoxi : Cave, abba fa- cobe, ne te deceptum aposchistä attrahant in com- munionem suam. Pari modo aposchista aiebant : Ut scias, abba Jacobe, cum diphysitis communi- cans perdis animam tuam; sunt enim Nestoriani, et calumniam inferunt veritati. Jacobus vero ab- bas, utpote simplex vir, ad angustias per ea quæ ex utraque parte proferebantur redactus, atque anxietatis plenus, eo deductus est, uti Deum obse- · craret. Itaque abdidit se in cellam quæ extra lau- ram in loco quieto erat, induens sepulcrales suas vestes, tanquam moriturus. Solent quippe Ægy- C plii Patres, levitonem in quo sanctum habitum sumpserunt, necnon cucullam ad mortem usque reservare, et cum illis sepeliri; gestantes solum- modo die Dominica ad sanctam communionem, statimque post contrahentes. Cum ergo abiisset in illam cellam, Deum precatus esset, jejunio confe- cisset se, in solum cecidit, mansitque jacens. Aie- bat porro multa se per illos dies a dæmonibus pas- sum fuisse, præsertim in mente. Quadraginta vero diebus peractis, videt puerum qui ad se ingredie- batur admodum latus. Is ait : Abba Jacobe, quid bic agis Et confestim illustratus, sumptisque ex ejus aspectu viribus, dixit : Domine, tu scis quid habeam. Ili sic loquuntur mihi: Ne dereliqueris Ecclesiam ; alii autem hoc modo : Seducunt te di- physitæ. Unde ego ambigens, nec sciens quid agere debeam, veni ad id quod cernis. Respondet ei Do- minus : Ubi es, bene es. Atque illico simul ac id " Philipp. 11, 8. • Abest ab al * tentiam ex codice Colbertino. Desiderabatur enim in Regio. smatici sint etiam aposchistæ; unde in concilio Ephesino ita appellantur Joannis Antiocheni secta- tores; peculiari tamen ratione nonnulli hoc no- men ferunt. V. G. illi descripti a Joanne Dama- sceno haeresi 103, seu ultima : et faniosi isti, synodi 1: Chalcedonensis hostes, Eutychiani ac Monophysite: de quibus Theodorus Lector lib. 11, p. 562; ibique præstantissimus Valesius: prætereaque Joannes Nicænus epistola De Natali Domini, Auctorii Com- befisiani 2, col. 303; necnon Cyrillus monachus De vita Euthymii n. 113, 114, 123, apud Bollandum ad Januar. 20. Quoties enim iis in locis vox schismati- corum legitur, toties in Græco codices manu exa- rati habent nomen. 8. (20) Dixit prælerea : Preciosum ornamentum 1. fta retulit abbas Pbocas, ille e coenobio abba- (20) Vit. Patr. κιν, 11; Hyperech. 59, 139. (21) Εἶπε πάλιν · Κειμήλιον. Addidi hanc sen (22) Αποσχίσται. Cum generaliter omnes schi-

Α ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· καὶ ἐν τάχει κληρονο μήσεις αὐτήν. η'. Εἶπε πάλιν· Κειμήλιον (21) ἐστι τοῦ μοναχοῦ ἡ ὑπακοή. Ο κεκτημένος αὐτὴν εἰσακουσθήσεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ παῤῥησίας τῷ σταυρωθέντε παραστήσεται· ὁ γὰρ σταυρωθείς Κύριος ἐπήκοος γέγονε μέχρι θανάτου. Αρχὴ τοῦ Φ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φωκᾶ. • α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς ὁ τοῦ κοινοβίου τοῦ Θεογνίου τοῦ πρώτου Ἱεροσολυμίτου, ὅτι Και θημένου μου ἐν Σκήτει, γέγονε τις ἀββᾶς Ἰάκωβος νεώτερος ἐν τοῖς Κελλίοις, ἔχων καὶ πατέρα τὸν αὐτ τὸν σαρκικὸν ἅμα καὶ πνευματικόν. Ἔχει δὲ τὰ Κελ λία ἐκκλησίας δύο μίαν τῶν ὀρθοδόξων, ἔνθα καὶ ἐκοινώνει, καὶ μίαν τῶν ἀποσχιστῶν. Ἐπεὶ οὖν εἶχεν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος τὴν χάριν τῆς ταπεινοφροσύνης. ήγαπᾶτο παρὰ πάντων, καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, καὶ τῶν ἀποσχιστῶν. Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ὀρθόδοξοι Βλέπε, ἀ66. Ἰάκωβε, μὴ ἀπατήσωσί σε οἱ ἀποσχί σται (22), καὶ ἑλκύσωσί σε εἰς τὴν κοινωνίαν αύ τῶν. Ομοίως δὲ καὶ οἱ ἀποσχίσται ἔλεγον αὐτῷ· "Ινα οἶδας, ἀββᾶ Ἰάκωβε, ὅτι μετὰ τῶν Διφυσιτῶν κοινωνῶν, ἀπόλεις τὴν ψυχήν του Νεστοριανοί γάρ εἰσ:, καὶ συκοφαντοῦσι τὴν ἀλήθειαν. Ὁ δὲ ἀδο βᾶς Ἰάκωβος ἀκέραιος ὤν, καὶ στενωθεὶς ἐκ τῶν λεγομένων αὐτῷ ἐξ ἀμφοτέρων, καὶ ἀπορηθεὶς, ἦλθεν ἐπὶ τὸ παρακαλέσαι τὸν Θεόν. Καὶ δὴ ἀπέκρυψεν ἑαυτὸν ἐν κελλίῳ ἔξω τῆς λαύρας ἡσυχάζοντι, ἐνδυ σάμενος τὰ ἐντάφια " αὐτοῦ, ὡς μέλλων ἀποθνή σκειν.Εχουσι γὰρ ἔθος οἱ Αἰγύπτιοι Πατέρες, τὸν λεβίτωνα εἰς ὃν λαμβάνουσι τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ τὸ κουκούλιον, φυλάττειν ἕως θανάτου, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐνταφιάζεσθαι, κατὰ Κυριακὴν μόνον εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν φοροῦντες αὐτὰ, καὶ εὐθέως συστέλλοντες. Απελθὼν οὖν ἐν τῷ κελλίῳ ἐκείνῳ, παρακαλῶν τὸν Θεὸν, καὶ ἐξατονήσας τῇ νηστεία, ἔπεσεν εἰς τὸ ἔδα- φος, καὶ ἔμεινε κείμενος. Πολλὰ δὲ ἔλεγε πεπονθέ- ναι ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὑπὸ τῶν δαιμόνων, μά λιστα κατὰ διάνοιαν. Τεσσαράκοντα δὲ ἡμερῶν διελ θουσῶν, ὁρᾷ παιδίον εἰσελθὸν πρὸς αὐτὸν περιχαρές, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66ὰ Ἰάκωβε, τί ποιεῖς ὧδε ; Παν ραχρῆμα δὲ φωτισθεὶς, καὶ λαβὼν δύναμιν ἐκ τῆς αὐτοῦ θέας, εἶπεν αὐτῷ· Δέσποτα, σὺ γινώσκεις τέ ἔχω. Ἐκεῖνοι λέγουσι μοι, Μὴ ἀφῇς τὴν Ἐκκλησίαν· καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσι μοι, Πλανωσί σε οἱ Διφυσίται 30- κἀγὼ ἀπορούμενος, καὶ μὴ εἰδὼς τί δράσω, ἦλθον εἰς τὸ πρᾶγμα τοῦτο. Αποκρίνεται αὐτῷ ὁ Κύριος • ἀπολεῖς. οι Α1. Ιμάτια. οι ΑΙ. Διφυσίτα. πρώτου Α1. Αποσχιστών APPENDIX AD PALLADIUM. Attenta semper sit cogitatio tua ad regnum calo- et brevi illud in hæreditatem accipies. monachi, est obedientia. Qui possidet illam, a Deo exaudietur; et cum fiducia Crucifixo astabit. Nam qui cruci affixus fuit Dominus, factus est obediens usque ad mortem ". Principium litteræ §. De abbate Phoca, D tis Theognii primi Hierosolymitæ: Residente mie in Sceti, quidam abbas Jacobus junior mansit in Cellis, qui habebat patrem eumdem carnalem si- mul et spiritualem. Porro in Cellis duæ sunt eccle- siæ; una orthodoxorum, ubi communicabat ; altera B aposchistarum. Quia ergo abbas Jacobus gratia humilitatis pollebat, diligebatur ab omnibus, lum ecclesiasticis seu catholicis, tum aposchistis. Quo- circa monebant eum orthodoxi : Cave, abba fa- cobe, ne te deceptum aposchistä attrahant in com- munionem suam. Pari modo aposchista aiebant : Ut scias, abba Jacobe, cum diphysitis communi- cans perdis animam tuam; sunt enim Nestoriani, et calumniam inferunt veritati. Jacobus vero ab- bas, utpote simplex vir, ad angustias per ea quæ ex utraque parte proferebantur redactus, atque anxietatis plenus, eo deductus est, uti Deum obse- · craret. Itaque abdidit se in cellam quæ extra lau- ram in loco quieto erat, induens sepulcrales suas vestes, tanquam moriturus. Solent quippe Ægy- C plii Patres, levitonem in quo sanctum habitum sumpserunt, necnon cucullam ad mortem usque reservare, et cum illis sepeliri; gestantes solum- modo die Dominica ad sanctam communionem, statimque post contrahentes. Cum ergo abiisset in illam cellam, Deum precatus esset, jejunio confe- cisset se, in solum cecidit, mansitque jacens. Aie- bat porro multa se per illos dies a dæmonibus pas- sum fuisse, præsertim in mente. Quadraginta vero diebus peractis, videt puerum qui ad se ingredie- batur admodum latus. Is ait : Abba Jacobe, quid bic agis Et confestim illustratus, sumptisque ex ejus aspectu viribus, dixit : Domine, tu scis quid habeam. Ili sic loquuntur mihi: Ne dereliqueris Ecclesiam ; alii autem hoc modo : Seducunt te di- physitæ. Unde ego ambigens, nec sciens quid agere debeam, veni ad id quod cernis. Respondet ei Do- minus : Ubi es, bene es. Atque illico simul ac id " Philipp. 11, 8. • Abest ab al * tentiam ex codice Colbertino. Desiderabatur enim in Regio. smatici sint etiam aposchistæ; unde in concilio Ephesino ita appellantur Joannis Antiocheni secta- tores; peculiari tamen ratione nonnulli hoc no- men ferunt. V. G. illi descripti a Joanne Dama- sceno haeresi 103, seu ultima : et faniosi isti, synodi 1: Chalcedonensis hostes, Eutychiani ac Monophysite: de quibus Theodorus Lector lib. 11, p. 562; ibique præstantissimus Valesius: prætereaque Joannes Nicænus epistola De Natali Domini, Auctorii Com- befisiani 2, col. 303; necnon Cyrillus monachus De vita Euthymii n. 113, 114, 123, apud Bollandum ad Januar. 20. Quoties enim iis in locis vox schismati- corum legitur, toties in Græco codices manu exa- rati habent nomen. 8. (20) Dixit prælerea : Preciosum ornamentum 1. fta retulit abbas Pbocas, ille e coenobio abba- (20) Vit. Patr. κιν, 11; Hyperech. 59, 139. (21) Εἶπε πάλιν · Κειμήλιον. Addidi hanc sen (22) Αποσχίσται. Cum generaliter omnes schi-

Α ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· καὶ ἐν τάχει κληρονο μήσεις αὐτήν. η'. Εἶπε πάλιν· Κειμήλιον (21) ἐστι τοῦ μοναχοῦ ἡ ὑπακοή. Ο κεκτημένος αὐτὴν εἰσακουσθήσεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ παῤῥησίας τῷ σταυρωθέντε παραστήσεται· ὁ γὰρ σταυρωθείς Κύριος ἐπήκοος γέγονε μέχρι θανάτου. Αρχὴ τοῦ Φ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φωκᾶ. • α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς ὁ τοῦ κοινοβίου τοῦ Θεογνίου τοῦ πρώτου Ἱεροσολυμίτου, ὅτι Και θημένου μου ἐν Σκήτει, γέγονε τις ἀββᾶς Ἰάκωβος νεώτερος ἐν τοῖς Κελλίοις, ἔχων καὶ πατέρα τὸν αὐτ τὸν σαρκικὸν ἅμα καὶ πνευματικόν. Ἔχει δὲ τὰ Κελ λία ἐκκλησίας δύο μίαν τῶν ὀρθοδόξων, ἔνθα καὶ ἐκοινώνει, καὶ μίαν τῶν ἀποσχιστῶν. Ἐπεὶ οὖν εἶχεν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος τὴν χάριν τῆς ταπεινοφροσύνης. ήγαπᾶτο παρὰ πάντων, καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, καὶ τῶν ἀποσχιστῶν. Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ὀρθόδοξοι Βλέπε, ἀ66. Ἰάκωβε, μὴ ἀπατήσωσί σε οἱ ἀποσχί σται (22), καὶ ἑλκύσωσί σε εἰς τὴν κοινωνίαν αύ τῶν. Ομοίως δὲ καὶ οἱ ἀποσχίσται ἔλεγον αὐτῷ· "Ινα οἶδας, ἀββᾶ Ἰάκωβε, ὅτι μετὰ τῶν Διφυσιτῶν κοινωνῶν, ἀπόλεις τὴν ψυχήν του Νεστοριανοί γάρ εἰσ:, καὶ συκοφαντοῦσι τὴν ἀλήθειαν. Ὁ δὲ ἀδο βᾶς Ἰάκωβος ἀκέραιος ὤν, καὶ στενωθεὶς ἐκ τῶν λεγομένων αὐτῷ ἐξ ἀμφοτέρων, καὶ ἀπορηθεὶς, ἦλθεν ἐπὶ τὸ παρακαλέσαι τὸν Θεόν. Καὶ δὴ ἀπέκρυψεν ἑαυτὸν ἐν κελλίῳ ἔξω τῆς λαύρας ἡσυχάζοντι, ἐνδυ σάμενος τὰ ἐντάφια " αὐτοῦ, ὡς μέλλων ἀποθνή σκειν.Εχουσι γὰρ ἔθος οἱ Αἰγύπτιοι Πατέρες, τὸν λεβίτωνα εἰς ὃν λαμβάνουσι τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ τὸ κουκούλιον, φυλάττειν ἕως θανάτου, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐνταφιάζεσθαι, κατὰ Κυριακὴν μόνον εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν φοροῦντες αὐτὰ, καὶ εὐθέως συστέλλοντες. Απελθὼν οὖν ἐν τῷ κελλίῳ ἐκείνῳ, παρακαλῶν τὸν Θεὸν, καὶ ἐξατονήσας τῇ νηστεία, ἔπεσεν εἰς τὸ ἔδα- φος, καὶ ἔμεινε κείμενος. Πολλὰ δὲ ἔλεγε πεπονθέ- ναι ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὑπὸ τῶν δαιμόνων, μά λιστα κατὰ διάνοιαν. Τεσσαράκοντα δὲ ἡμερῶν διελ θουσῶν, ὁρᾷ παιδίον εἰσελθὸν πρὸς αὐτὸν περιχαρές, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66ὰ Ἰάκωβε, τί ποιεῖς ὧδε ; Παν ραχρῆμα δὲ φωτισθεὶς, καὶ λαβὼν δύναμιν ἐκ τῆς αὐτοῦ θέας, εἶπεν αὐτῷ· Δέσποτα, σὺ γινώσκεις τέ ἔχω. Ἐκεῖνοι λέγουσι μοι, Μὴ ἀφῇς τὴν Ἐκκλησίαν· καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσι μοι, Πλανωσί σε οἱ Διφυσίται 30- κἀγὼ ἀπορούμενος, καὶ μὴ εἰδὼς τί δράσω, ἦλθον εἰς τὸ πρᾶγμα τοῦτο. Αποκρίνεται αὐτῷ ὁ Κύριος • ἀπολεῖς. οι Α1. Ιμάτια. οι ΑΙ. Διφυσίτα. πρώτου Α1. Αποσχιστών APPENDIX AD PALLADIUM. Attenta semper sit cogitatio tua ad regnum calo- et brevi illud in hæreditatem accipies. monachi, est obedientia. Qui possidet illam, a Deo exaudietur; et cum fiducia Crucifixo astabit. Nam qui cruci affixus fuit Dominus, factus est obediens usque ad mortem ". Principium litteræ §. De abbate Phoca, D tis Theognii primi Hierosolymitæ: Residente mie in Sceti, quidam abbas Jacobus junior mansit in Cellis, qui habebat patrem eumdem carnalem si- mul et spiritualem. Porro in Cellis duæ sunt eccle- siæ; una orthodoxorum, ubi communicabat ; altera B aposchistarum. Quia ergo abbas Jacobus gratia humilitatis pollebat, diligebatur ab omnibus, lum ecclesiasticis seu catholicis, tum aposchistis. Quo- circa monebant eum orthodoxi : Cave, abba fa- cobe, ne te deceptum aposchistä attrahant in com- munionem suam. Pari modo aposchista aiebant : Ut scias, abba Jacobe, cum diphysitis communi- cans perdis animam tuam; sunt enim Nestoriani, et calumniam inferunt veritati. Jacobus vero ab- bas, utpote simplex vir, ad angustias per ea quæ ex utraque parte proferebantur redactus, atque anxietatis plenus, eo deductus est, uti Deum obse- · craret. Itaque abdidit se in cellam quæ extra lau- ram in loco quieto erat, induens sepulcrales suas vestes, tanquam moriturus. Solent quippe Ægy- C plii Patres, levitonem in quo sanctum habitum sumpserunt, necnon cucullam ad mortem usque reservare, et cum illis sepeliri; gestantes solum- modo die Dominica ad sanctam communionem, statimque post contrahentes. Cum ergo abiisset in illam cellam, Deum precatus esset, jejunio confe- cisset se, in solum cecidit, mansitque jacens. Aie- bat porro multa se per illos dies a dæmonibus pas- sum fuisse, præsertim in mente. Quadraginta vero diebus peractis, videt puerum qui ad se ingredie- batur admodum latus. Is ait : Abba Jacobe, quid bic agis Et confestim illustratus, sumptisque ex ejus aspectu viribus, dixit : Domine, tu scis quid habeam. Ili sic loquuntur mihi: Ne dereliqueris Ecclesiam ; alii autem hoc modo : Seducunt te di- physitæ. Unde ego ambigens, nec sciens quid agere debeam, veni ad id quod cernis. Respondet ei Do- minus : Ubi es, bene es. Atque illico simul ac id " Philipp. 11, 8. • Abest ab al * tentiam ex codice Colbertino. Desiderabatur enim in Regio. smatici sint etiam aposchistæ; unde in concilio Ephesino ita appellantur Joannis Antiocheni secta- tores; peculiari tamen ratione nonnulli hoc no- men ferunt. V. G. illi descripti a Joanne Dama- sceno haeresi 103, seu ultima : et faniosi isti, synodi 1: Chalcedonensis hostes, Eutychiani ac Monophysite: de quibus Theodorus Lector lib. 11, p. 562; ibique præstantissimus Valesius: prætereaque Joannes Nicænus epistola De Natali Domini, Auctorii Com- befisiani 2, col. 303; necnon Cyrillus monachus De vita Euthymii n. 113, 114, 123, apud Bollandum ad Januar. 20. Quoties enim iis in locis vox schismati- corum legitur, toties in Græco codices manu exa- rati habent nomen. 8. (20) Dixit prælerea : Preciosum ornamentum 1. fta retulit abbas Pbocas, ille e coenobio abba- (20) Vit. Patr. κιν, 11; Hyperech. 59, 139. (21) Εἶπε πάλιν · Κειμήλιον. Addidi hanc sen (22) Αποσχίσται. Cum generaliter omnes schi-

Α ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· καὶ ἐν τάχει κληρονο μήσεις αὐτήν. η'. Εἶπε πάλιν· Κειμήλιον (21) ἐστι τοῦ μοναχοῦ ἡ ὑπακοή. Ο κεκτημένος αὐτὴν εἰσακουσθήσεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ παῤῥησίας τῷ σταυρωθέντε παραστήσεται· ὁ γὰρ σταυρωθείς Κύριος ἐπήκοος γέγονε μέχρι θανάτου. Αρχὴ τοῦ Φ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φωκᾶ. • α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς ὁ τοῦ κοινοβίου τοῦ Θεογνίου τοῦ πρώτου Ἱεροσολυμίτου, ὅτι Και θημένου μου ἐν Σκήτει, γέγονε τις ἀββᾶς Ἰάκωβος νεώτερος ἐν τοῖς Κελλίοις, ἔχων καὶ πατέρα τὸν αὐτ τὸν σαρκικὸν ἅμα καὶ πνευματικόν. Ἔχει δὲ τὰ Κελ λία ἐκκλησίας δύο μίαν τῶν ὀρθοδόξων, ἔνθα καὶ ἐκοινώνει, καὶ μίαν τῶν ἀποσχιστῶν. Ἐπεὶ οὖν εἶχεν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος τὴν χάριν τῆς ταπεινοφροσύνης. ήγαπᾶτο παρὰ πάντων, καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, καὶ τῶν ἀποσχιστῶν. Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ὀρθόδοξοι Βλέπε, ἀ66. Ἰάκωβε, μὴ ἀπατήσωσί σε οἱ ἀποσχί σται (22), καὶ ἑλκύσωσί σε εἰς τὴν κοινωνίαν αύ τῶν. Ομοίως δὲ καὶ οἱ ἀποσχίσται ἔλεγον αὐτῷ· "Ινα οἶδας, ἀββᾶ Ἰάκωβε, ὅτι μετὰ τῶν Διφυσιτῶν κοινωνῶν, ἀπόλεις τὴν ψυχήν του Νεστοριανοί γάρ εἰσ:, καὶ συκοφαντοῦσι τὴν ἀλήθειαν. Ὁ δὲ ἀδο βᾶς Ἰάκωβος ἀκέραιος ὤν, καὶ στενωθεὶς ἐκ τῶν λεγομένων αὐτῷ ἐξ ἀμφοτέρων, καὶ ἀπορηθεὶς, ἦλθεν ἐπὶ τὸ παρακαλέσαι τὸν Θεόν. Καὶ δὴ ἀπέκρυψεν ἑαυτὸν ἐν κελλίῳ ἔξω τῆς λαύρας ἡσυχάζοντι, ἐνδυ σάμενος τὰ ἐντάφια " αὐτοῦ, ὡς μέλλων ἀποθνή σκειν.Εχουσι γὰρ ἔθος οἱ Αἰγύπτιοι Πατέρες, τὸν λεβίτωνα εἰς ὃν λαμβάνουσι τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ τὸ κουκούλιον, φυλάττειν ἕως θανάτου, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐνταφιάζεσθαι, κατὰ Κυριακὴν μόνον εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν φοροῦντες αὐτὰ, καὶ εὐθέως συστέλλοντες. Απελθὼν οὖν ἐν τῷ κελλίῳ ἐκείνῳ, παρακαλῶν τὸν Θεὸν, καὶ ἐξατονήσας τῇ νηστεία, ἔπεσεν εἰς τὸ ἔδα- φος, καὶ ἔμεινε κείμενος. Πολλὰ δὲ ἔλεγε πεπονθέ- ναι ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὑπὸ τῶν δαιμόνων, μά λιστα κατὰ διάνοιαν. Τεσσαράκοντα δὲ ἡμερῶν διελ θουσῶν, ὁρᾷ παιδίον εἰσελθὸν πρὸς αὐτὸν περιχαρές, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66ὰ Ἰάκωβε, τί ποιεῖς ὧδε ; Παν ραχρῆμα δὲ φωτισθεὶς, καὶ λαβὼν δύναμιν ἐκ τῆς αὐτοῦ θέας, εἶπεν αὐτῷ· Δέσποτα, σὺ γινώσκεις τέ ἔχω. Ἐκεῖνοι λέγουσι μοι, Μὴ ἀφῇς τὴν Ἐκκλησίαν· καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσι μοι, Πλανωσί σε οἱ Διφυσίται 30- κἀγὼ ἀπορούμενος, καὶ μὴ εἰδὼς τί δράσω, ἦλθον εἰς τὸ πρᾶγμα τοῦτο. Αποκρίνεται αὐτῷ ὁ Κύριος • ἀπολεῖς. οι Α1. Ιμάτια. οι ΑΙ. Διφυσίτα. πρώτου Α1. Αποσχιστών APPENDIX AD PALLADIUM. Attenta semper sit cogitatio tua ad regnum calo- et brevi illud in hæreditatem accipies. monachi, est obedientia. Qui possidet illam, a Deo exaudietur; et cum fiducia Crucifixo astabit. Nam qui cruci affixus fuit Dominus, factus est obediens usque ad mortem ". Principium litteræ §. De abbate Phoca, D tis Theognii primi Hierosolymitæ: Residente mie in Sceti, quidam abbas Jacobus junior mansit in Cellis, qui habebat patrem eumdem carnalem si- mul et spiritualem. Porro in Cellis duæ sunt eccle- siæ; una orthodoxorum, ubi communicabat ; altera B aposchistarum. Quia ergo abbas Jacobus gratia humilitatis pollebat, diligebatur ab omnibus, lum ecclesiasticis seu catholicis, tum aposchistis. Quo- circa monebant eum orthodoxi : Cave, abba fa- cobe, ne te deceptum aposchistä attrahant in com- munionem suam. Pari modo aposchista aiebant : Ut scias, abba Jacobe, cum diphysitis communi- cans perdis animam tuam; sunt enim Nestoriani, et calumniam inferunt veritati. Jacobus vero ab- bas, utpote simplex vir, ad angustias per ea quæ ex utraque parte proferebantur redactus, atque anxietatis plenus, eo deductus est, uti Deum obse- · craret. Itaque abdidit se in cellam quæ extra lau- ram in loco quieto erat, induens sepulcrales suas vestes, tanquam moriturus. Solent quippe Ægy- C plii Patres, levitonem in quo sanctum habitum sumpserunt, necnon cucullam ad mortem usque reservare, et cum illis sepeliri; gestantes solum- modo die Dominica ad sanctam communionem, statimque post contrahentes. Cum ergo abiisset in illam cellam, Deum precatus esset, jejunio confe- cisset se, in solum cecidit, mansitque jacens. Aie- bat porro multa se per illos dies a dæmonibus pas- sum fuisse, præsertim in mente. Quadraginta vero diebus peractis, videt puerum qui ad se ingredie- batur admodum latus. Is ait : Abba Jacobe, quid bic agis Et confestim illustratus, sumptisque ex ejus aspectu viribus, dixit : Domine, tu scis quid habeam. Ili sic loquuntur mihi: Ne dereliqueris Ecclesiam ; alii autem hoc modo : Seducunt te di- physitæ. Unde ego ambigens, nec sciens quid agere debeam, veni ad id quod cernis. Respondet ei Do- minus : Ubi es, bene es. Atque illico simul ac id " Philipp. 11, 8. • Abest ab al * tentiam ex codice Colbertino. Desiderabatur enim in Regio. smatici sint etiam aposchistæ; unde in concilio Ephesino ita appellantur Joannis Antiocheni secta- tores; peculiari tamen ratione nonnulli hoc no- men ferunt. V. G. illi descripti a Joanne Dama- sceno haeresi 103, seu ultima : et faniosi isti, synodi 1: Chalcedonensis hostes, Eutychiani ac Monophysite: de quibus Theodorus Lector lib. 11, p. 562; ibique præstantissimus Valesius: prætereaque Joannes Nicænus epistola De Natali Domini, Auctorii Com- befisiani 2, col. 303; necnon Cyrillus monachus De vita Euthymii n. 113, 114, 123, apud Bollandum ad Januar. 20. Quoties enim iis in locis vox schismati- corum legitur, toties in Græco codices manu exa- rati habent nomen. 8. (20) Dixit prælerea : Preciosum ornamentum 1. fta retulit abbas Pbocas, ille e coenobio abba- (20) Vit. Patr. κιν, 11; Hyperech. 59, 139. (21) Εἶπε πάλιν · Κειμήλιον. Addidi hanc sen (22) Αποσχίσται. Cum generaliter omnes schi-

Α ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· καὶ ἐν τάχει κληρονο μήσεις αὐτήν. η'. Εἶπε πάλιν· Κειμήλιον (21) ἐστι τοῦ μοναχοῦ ἡ ὑπακοή. Ο κεκτημένος αὐτὴν εἰσακουσθήσεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ παῤῥησίας τῷ σταυρωθέντε παραστήσεται· ὁ γὰρ σταυρωθείς Κύριος ἐπήκοος γέγονε μέχρι θανάτου. Αρχὴ τοῦ Φ στοιχείου. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φωκᾶ. • α'. Ἔλεγεν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς ὁ τοῦ κοινοβίου τοῦ Θεογνίου τοῦ πρώτου Ἱεροσολυμίτου, ὅτι Και θημένου μου ἐν Σκήτει, γέγονε τις ἀββᾶς Ἰάκωβος νεώτερος ἐν τοῖς Κελλίοις, ἔχων καὶ πατέρα τὸν αὐτ τὸν σαρκικὸν ἅμα καὶ πνευματικόν. Ἔχει δὲ τὰ Κελ λία ἐκκλησίας δύο μίαν τῶν ὀρθοδόξων, ἔνθα καὶ ἐκοινώνει, καὶ μίαν τῶν ἀποσχιστῶν. Ἐπεὶ οὖν εἶχεν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος τὴν χάριν τῆς ταπεινοφροσύνης. ήγαπᾶτο παρὰ πάντων, καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, καὶ τῶν ἀποσχιστῶν. Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ὀρθόδοξοι Βλέπε, ἀ66. Ἰάκωβε, μὴ ἀπατήσωσί σε οἱ ἀποσχί σται (22), καὶ ἑλκύσωσί σε εἰς τὴν κοινωνίαν αύ τῶν. Ομοίως δὲ καὶ οἱ ἀποσχίσται ἔλεγον αὐτῷ· "Ινα οἶδας, ἀββᾶ Ἰάκωβε, ὅτι μετὰ τῶν Διφυσιτῶν κοινωνῶν, ἀπόλεις τὴν ψυχήν του Νεστοριανοί γάρ εἰσ:, καὶ συκοφαντοῦσι τὴν ἀλήθειαν. Ὁ δὲ ἀδο βᾶς Ἰάκωβος ἀκέραιος ὤν, καὶ στενωθεὶς ἐκ τῶν λεγομένων αὐτῷ ἐξ ἀμφοτέρων, καὶ ἀπορηθεὶς, ἦλθεν ἐπὶ τὸ παρακαλέσαι τὸν Θεόν. Καὶ δὴ ἀπέκρυψεν ἑαυτὸν ἐν κελλίῳ ἔξω τῆς λαύρας ἡσυχάζοντι, ἐνδυ σάμενος τὰ ἐντάφια " αὐτοῦ, ὡς μέλλων ἀποθνή σκειν.Εχουσι γὰρ ἔθος οἱ Αἰγύπτιοι Πατέρες, τὸν λεβίτωνα εἰς ὃν λαμβάνουσι τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ τὸ κουκούλιον, φυλάττειν ἕως θανάτου, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐνταφιάζεσθαι, κατὰ Κυριακὴν μόνον εἰς τὴν ἁγίαν κοινωνίαν φοροῦντες αὐτὰ, καὶ εὐθέως συστέλλοντες. Απελθὼν οὖν ἐν τῷ κελλίῳ ἐκείνῳ, παρακαλῶν τὸν Θεὸν, καὶ ἐξατονήσας τῇ νηστεία, ἔπεσεν εἰς τὸ ἔδα- φος, καὶ ἔμεινε κείμενος. Πολλὰ δὲ ἔλεγε πεπονθέ- ναι ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὑπὸ τῶν δαιμόνων, μά λιστα κατὰ διάνοιαν. Τεσσαράκοντα δὲ ἡμερῶν διελ θουσῶν, ὁρᾷ παιδίον εἰσελθὸν πρὸς αὐτὸν περιχαρές, καὶ λέγει αὐτῷ· 'Α66ὰ Ἰάκωβε, τί ποιεῖς ὧδε ; Παν ραχρῆμα δὲ φωτισθεὶς, καὶ λαβὼν δύναμιν ἐκ τῆς αὐτοῦ θέας, εἶπεν αὐτῷ· Δέσποτα, σὺ γινώσκεις τέ ἔχω. Ἐκεῖνοι λέγουσι μοι, Μὴ ἀφῇς τὴν Ἐκκλησίαν· καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσι μοι, Πλανωσί σε οἱ Διφυσίται 30- κἀγὼ ἀπορούμενος, καὶ μὴ εἰδὼς τί δράσω, ἦλθον εἰς τὸ πρᾶγμα τοῦτο. Αποκρίνεται αὐτῷ ὁ Κύριος • ἀπολεῖς. οι Α1. Ιμάτια. οι ΑΙ. Διφυσίτα. πρώτου Α1. Αποσχιστών APPENDIX AD PALLADIUM. Attenta semper sit cogitatio tua ad regnum calo- et brevi illud in hæreditatem accipies. monachi, est obedientia. Qui possidet illam, a Deo exaudietur; et cum fiducia Crucifixo astabit. Nam qui cruci affixus fuit Dominus, factus est obediens usque ad mortem ". Principium litteræ §. De abbate Phoca, D tis Theognii primi Hierosolymitæ: Residente mie in Sceti, quidam abbas Jacobus junior mansit in Cellis, qui habebat patrem eumdem carnalem si- mul et spiritualem. Porro in Cellis duæ sunt eccle- siæ; una orthodoxorum, ubi communicabat ; altera B aposchistarum. Quia ergo abbas Jacobus gratia humilitatis pollebat, diligebatur ab omnibus, lum ecclesiasticis seu catholicis, tum aposchistis. Quo- circa monebant eum orthodoxi : Cave, abba fa- cobe, ne te deceptum aposchistä attrahant in com- munionem suam. Pari modo aposchista aiebant : Ut scias, abba Jacobe, cum diphysitis communi- cans perdis animam tuam; sunt enim Nestoriani, et calumniam inferunt veritati. Jacobus vero ab- bas, utpote simplex vir, ad angustias per ea quæ ex utraque parte proferebantur redactus, atque anxietatis plenus, eo deductus est, uti Deum obse- · craret. Itaque abdidit se in cellam quæ extra lau- ram in loco quieto erat, induens sepulcrales suas vestes, tanquam moriturus. Solent quippe Ægy- C plii Patres, levitonem in quo sanctum habitum sumpserunt, necnon cucullam ad mortem usque reservare, et cum illis sepeliri; gestantes solum- modo die Dominica ad sanctam communionem, statimque post contrahentes. Cum ergo abiisset in illam cellam, Deum precatus esset, jejunio confe- cisset se, in solum cecidit, mansitque jacens. Aie- bat porro multa se per illos dies a dæmonibus pas- sum fuisse, præsertim in mente. Quadraginta vero diebus peractis, videt puerum qui ad se ingredie- batur admodum latus. Is ait : Abba Jacobe, quid bic agis Et confestim illustratus, sumptisque ex ejus aspectu viribus, dixit : Domine, tu scis quid habeam. Ili sic loquuntur mihi: Ne dereliqueris Ecclesiam ; alii autem hoc modo : Seducunt te di- physitæ. Unde ego ambigens, nec sciens quid agere debeam, veni ad id quod cernis. Respondet ei Do- minus : Ubi es, bene es. Atque illico simul ac id " Philipp. 11, 8. • Abest ab al * tentiam ex codice Colbertino. Desiderabatur enim in Regio. smatici sint etiam aposchistæ; unde in concilio Ephesino ita appellantur Joannis Antiocheni secta- tores; peculiari tamen ratione nonnulli hoc no- men ferunt. V. G. illi descripti a Joanne Dama- sceno haeresi 103, seu ultima : et faniosi isti, synodi 1: Chalcedonensis hostes, Eutychiani ac Monophysite: de quibus Theodorus Lector lib. 11, p. 562; ibique præstantissimus Valesius: prætereaque Joannes Nicænus epistola De Natali Domini, Auctorii Com- befisiani 2, col. 303; necnon Cyrillus monachus De vita Euthymii n. 113, 114, 123, apud Bollandum ad Januar. 20. Quoties enim iis in locis vox schismati- corum legitur, toties in Græco codices manu exa- rati habent nomen. 8. (20) Dixit prælerea : Preciosum ornamentum 1. fta retulit abbas Pbocas, ille e coenobio abba- (20) Vit. Patr. κιν, 11; Hyperech. 59, 139. (21) Εἶπε πάλιν · Κειμήλιον. Addidi hanc sen (22) Αποσχίσται. Cum generaliter omnes schi-

Οπου εἴ, καλῶς εἶ. Καὶ εὐθέως σὺν τῷ λόγῳ, εὑρέθη πρὶ τῶν θυρῶν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων τῶν συνοδικῶν (23). Σκῆτιν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος, επολεμήθη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας· καὶ ἐγγὺς ὢν τοῦ κιν δυνεῦσαι, ἦλθε πρός με, καὶ ἀνέθετο τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ λέγει μοι· Εἰς τόδε τὸ σπήλαιον ἀπέρχομαι ἀπὸ τῆς δευτέρας· παρακαλῶ δέ σε διὰ τὸν Κύριον, μη- δενὶ εἰπεῖν, μηδὲ τῷ πατρί μου· ἀλλὰ μέτρησον τεσσαράκοντα ημέρας, καὶ ὅταν πληρωθῶσι, ποίησον ἀγάπην, καὶ δεῦρο πρὸς μὲ βαστάζων τὴν ἁγίαν και νωνίαν. Καὶ εἰ μὲν εὕρῃς με θανόντα, θάψον με· εἰ δὲ ἔτι ζῶντα, ἵνα μεταλάβω τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ταῦτα οὖν ἀκούσας ἐγὼ παρ' αὐτοῦ, πληρωθείσης τῆς τεσσαρακοστῆς, λαβὼν τὴν ἁγίαν κοινωνίαν, καὶ ἄρτον κοινὸν καθαρὸν μετὰ ὀλίγου οἶνου, ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν· καὶ ὡς μόνον ἐπλησίασα τῷ σπηλαίῳ, δυσωδίας πολλῆς ὠσφράνθην, ἥτις ἐγένετο ἐκ τοῦ στήματος αὐτοῦ. Καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, ὅτι 'Ανεπάη δ μακάριος. Εἰσελθὼν δὲ πρὸς αὐτὸν, εὗρον αὐτὸν ἡμι- θανή. Καὶ ὡς εἶδέ με, κινήσας τὴν δεξιάν χεῖρα ὀλι γην, ὅσον ἐδύνατο, ἐσήμανε διὰ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς περὶ τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἔχει. Ἠθέλησα οὖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη σφηνωθέν· καὶ ἀπορῶν τί ποιῆσαι, ἐξῆλθον εἰς τὴν ἔρημον, καὶ εὗρον ξυλάριον ἀπὸ θάμνου· καὶ πολλά κοπιάσας, μόλις ηδυνήθην ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ μικρόν. Καὶ ἐνέχεα τοῦ τιμίου σώματος καὶ αίματος, ὅσον ἐνδέχεται καταλεπτύνας αὐτό. Και Ελαβε δύναμιν ἐκ τῆς μεταλήψεως τῆς ἁγίας κοινω νίας. Καὶ μετ' ὀλίγον βρέξας ὀλίγα ψιχία " ἐκ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, προσήνεγκα αὐτῷ· καὶ μετ᾿ ὀλίγον πάλιν ἄλλα, καθ᾽ ὁ ἡδύνατο λαβεῖν. Καὶ οὕτως διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ μετὰ μίαν ἡμέραν σὺν ἐμοὶ ἦλθεν, ὁδεύων ἐπὶ τὸ ἴδιον κελλίον, ἀπαλλαγεὶς σὺν Θεῷ τοῦ ὀλεθρίου πάθους τῆς πορνείας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φίλικα ". Παρέβαλον ἀδελφοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Φίλικα, ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν κοσμικούς· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, ἵνα εἴπῃ αὐτοῖς λόγον. Ὁ δὲ γέρων εσιώπα. Επι πολὺ δὲ παρακαλούντων αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς· Λόγον θέλετε ἀκοῦσαι; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναι, ἀ663. Εἶπεν οὖν ὁ γέρων· "Αρτε οὐκ ἔνι λόγος. Ὅτε ἠρώτων οἱ ἀδελφοὶ τοὺς γέροντας, καὶ ἐποίουν & ἔλεγον αὐτοῖς, ὁ Θεὸς ἐπεχορήγει τὸ πῶς λαλῆσαι. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ ἐρωτῶσι μὲν, οὐ ποιοῦσι δὲ & ἀκούουσιν, ἦρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν τοῦ λόγου ἀπὸ τῶν γερόντων· καὶ οὐχ εὑρίσκουσι τί λαλῆσαι, ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ὁ ἐργαζόμε- νος. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἐστέναξαν, λέγοντες· Εὔξαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἀββα. ' Α1. ψιχίδια. οι Αl. Φίλικος. Ἰουστινιανοῦ βασιλεύσαντος, καὶ των συνοδιτών ὄντος. Υφείλων Η πείσαι γενέσθαι συνοδίτην, ἡ καθελείν Β αὐτόν. συνοδίτα:, οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου. οἱ Χαλκηδ νίται. APOPHTHEGMATA PATRUM. A verbi proferretur, delatum se deprehendit ante fo- res sanctæ Ecclesiæ orthodoxorum synodi Chalce- donensis defensorum. synoditæ dicebantur Catholici, qui videlicet reci- piebant synodum Chalcedonensem. Leontius De vectis, actione 5, Et non paucis interpositis : C D aliquando per Scetim abbas Jacobus, valide im- pugnatus est a dæmone fornicationis; cumque pe- riculo lapsus proximus esset, venit ad me, exposuit quid pateretur, et ait : Post biduum proficiscar ad speluncam hanc ; rogo te propter Dominum, ne cuiquam indicaveris, neque etiam patri meo : sed recense quadraginta dies; post quos completos, fac charitatem, veni ad ne, portans sanctam cum- munionem. Et si quidem inveneris mortuum, se- pulturæ manda; sin vero adhuc viventem, sancta communione me imperti. llis itaque ab eo auditis, necnon quadraginta diebus peractis, ego accipiens sacrain communionem, et panem communem mun- dum, cum vino modico, ad eum perrexi; utque duntaxat appropinquavi spelunca, fetorem multum olfeci, qui ex ore ejus prodibat. Tum dixi apud me : Vivere desiit beatus ille. Porro ingressus, in- veni semimortuum. Cumque vidit me, mota pa- runiper quod poterat dextra, per habitum manus significavit de sancta communione. Ego vero dixi : Habeo. Volui ergo aperire os ejus; sed inveni ob; turatum ; hærensque quid facerem, exii in solitu- dinem; illic nactus suni parvum lignum e frutice; ac post multum laborem, vix potui paululum ape- rire os ejus. Deinde immisi pretiosum corpus et sanguinem, minutatim concidens quantum fieri potest. Ille ex sacræ communionis sumptione vires recuperavit. Paulo post, communis panis micas aliquot madefactas intuli ei, iterumque mox alias, prout suscipere valebat. Atque ita per gratiam Dei post unum diem profectus est mecum, perrexitque ad cellam suam ; liberatus, favente Deo, ab exi- tioso vitio fornicationis. De abbate Felice. cularibus comitati, et rogaverunt eum ut ad ipsos proferret sermonem. Al senex tacebat. Cum autem diu rogassent, dixit: Sermonem vultis audire ? Aiunt : Etiam, abba. Tunc senex, Jam, inquit, non est sermo. Quando fratres percontabantur de seni- bus, et faciebaut quæ pronuntiabant iis, Deus prz- bebat loquendi modum. Nunc vero, quia sciscitan- tur quidem, sed non exsequuntur quæ audiunt, Deus gratiam sermonis abstulit a senibus; nec in- veniunt quid loquantur, quandoquidem qui opere- tur non est. Ilis auditis fratres ingemuerunt, di- xeruntque : Ora pro nobis, abba. Ac intra, necnon actione 7, Αpud Anastasii Modegum, In Chronico Orientali, Justinus Chaledonica- sis. Justinianus Chalcedonensis; de orthodoxis im- peratoribus. 3. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς, ὅτι Μετελθὼν εἰς (15) Τῶν ὀρθοδόξων των συνοδικών. Synodici et 2. Memoravit iterum abbas Phocas : Transiens (24) Accesserunt fratres ad abbatem Felicem, să- (24) Vit, Patr. Lin, 18.

Οπου εἴ, καλῶς εἶ. Καὶ εὐθέως σὺν τῷ λόγῳ, εὑρέθη πρὶ τῶν θυρῶν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων τῶν συνοδικῶν (23). Σκῆτιν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος, επολεμήθη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας· καὶ ἐγγὺς ὢν τοῦ κιν δυνεῦσαι, ἦλθε πρός με, καὶ ἀνέθετο τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ λέγει μοι· Εἰς τόδε τὸ σπήλαιον ἀπέρχομαι ἀπὸ τῆς δευτέρας· παρακαλῶ δέ σε διὰ τὸν Κύριον, μη- δενὶ εἰπεῖν, μηδὲ τῷ πατρί μου· ἀλλὰ μέτρησον τεσσαράκοντα ημέρας, καὶ ὅταν πληρωθῶσι, ποίησον ἀγάπην, καὶ δεῦρο πρὸς μὲ βαστάζων τὴν ἁγίαν και νωνίαν. Καὶ εἰ μὲν εὕρῃς με θανόντα, θάψον με· εἰ δὲ ἔτι ζῶντα, ἵνα μεταλάβω τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ταῦτα οὖν ἀκούσας ἐγὼ παρ' αὐτοῦ, πληρωθείσης τῆς τεσσαρακοστῆς, λαβὼν τὴν ἁγίαν κοινωνίαν, καὶ ἄρτον κοινὸν καθαρὸν μετὰ ὀλίγου οἶνου, ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν· καὶ ὡς μόνον ἐπλησίασα τῷ σπηλαίῳ, δυσωδίας πολλῆς ὠσφράνθην, ἥτις ἐγένετο ἐκ τοῦ στήματος αὐτοῦ. Καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, ὅτι 'Ανεπάη δ μακάριος. Εἰσελθὼν δὲ πρὸς αὐτὸν, εὗρον αὐτὸν ἡμι- θανή. Καὶ ὡς εἶδέ με, κινήσας τὴν δεξιάν χεῖρα ὀλι γην, ὅσον ἐδύνατο, ἐσήμανε διὰ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς περὶ τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἔχει. Ἠθέλησα οὖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη σφηνωθέν· καὶ ἀπορῶν τί ποιῆσαι, ἐξῆλθον εἰς τὴν ἔρημον, καὶ εὗρον ξυλάριον ἀπὸ θάμνου· καὶ πολλά κοπιάσας, μόλις ηδυνήθην ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ μικρόν. Καὶ ἐνέχεα τοῦ τιμίου σώματος καὶ αίματος, ὅσον ἐνδέχεται καταλεπτύνας αὐτό. Και Ελαβε δύναμιν ἐκ τῆς μεταλήψεως τῆς ἁγίας κοινω νίας. Καὶ μετ' ὀλίγον βρέξας ὀλίγα ψιχία " ἐκ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, προσήνεγκα αὐτῷ· καὶ μετ᾿ ὀλίγον πάλιν ἄλλα, καθ᾽ ὁ ἡδύνατο λαβεῖν. Καὶ οὕτως διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ μετὰ μίαν ἡμέραν σὺν ἐμοὶ ἦλθεν, ὁδεύων ἐπὶ τὸ ἴδιον κελλίον, ἀπαλλαγεὶς σὺν Θεῷ τοῦ ὀλεθρίου πάθους τῆς πορνείας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φίλικα ". Παρέβαλον ἀδελφοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Φίλικα, ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν κοσμικούς· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, ἵνα εἴπῃ αὐτοῖς λόγον. Ὁ δὲ γέρων εσιώπα. Επι πολὺ δὲ παρακαλούντων αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς· Λόγον θέλετε ἀκοῦσαι; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναι, ἀ663. Εἶπεν οὖν ὁ γέρων· "Αρτε οὐκ ἔνι λόγος. Ὅτε ἠρώτων οἱ ἀδελφοὶ τοὺς γέροντας, καὶ ἐποίουν & ἔλεγον αὐτοῖς, ὁ Θεὸς ἐπεχορήγει τὸ πῶς λαλῆσαι. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ ἐρωτῶσι μὲν, οὐ ποιοῦσι δὲ & ἀκούουσιν, ἦρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν τοῦ λόγου ἀπὸ τῶν γερόντων· καὶ οὐχ εὑρίσκουσι τί λαλῆσαι, ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ὁ ἐργαζόμε- νος. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἐστέναξαν, λέγοντες· Εὔξαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἀββα. ' Α1. ψιχίδια. οι Αl. Φίλικος. Ἰουστινιανοῦ βασιλεύσαντος, καὶ των συνοδιτών ὄντος. Υφείλων Η πείσαι γενέσθαι συνοδίτην, ἡ καθελείν Β αὐτόν. συνοδίτα:, οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου. οἱ Χαλκηδ νίται. APOPHTHEGMATA PATRUM. A verbi proferretur, delatum se deprehendit ante fo- res sanctæ Ecclesiæ orthodoxorum synodi Chalce- donensis defensorum. synoditæ dicebantur Catholici, qui videlicet reci- piebant synodum Chalcedonensem. Leontius De vectis, actione 5, Et non paucis interpositis : C D aliquando per Scetim abbas Jacobus, valide im- pugnatus est a dæmone fornicationis; cumque pe- riculo lapsus proximus esset, venit ad me, exposuit quid pateretur, et ait : Post biduum proficiscar ad speluncam hanc ; rogo te propter Dominum, ne cuiquam indicaveris, neque etiam patri meo : sed recense quadraginta dies; post quos completos, fac charitatem, veni ad ne, portans sanctam cum- munionem. Et si quidem inveneris mortuum, se- pulturæ manda; sin vero adhuc viventem, sancta communione me imperti. llis itaque ab eo auditis, necnon quadraginta diebus peractis, ego accipiens sacrain communionem, et panem communem mun- dum, cum vino modico, ad eum perrexi; utque duntaxat appropinquavi spelunca, fetorem multum olfeci, qui ex ore ejus prodibat. Tum dixi apud me : Vivere desiit beatus ille. Porro ingressus, in- veni semimortuum. Cumque vidit me, mota pa- runiper quod poterat dextra, per habitum manus significavit de sancta communione. Ego vero dixi : Habeo. Volui ergo aperire os ejus; sed inveni ob; turatum ; hærensque quid facerem, exii in solitu- dinem; illic nactus suni parvum lignum e frutice; ac post multum laborem, vix potui paululum ape- rire os ejus. Deinde immisi pretiosum corpus et sanguinem, minutatim concidens quantum fieri potest. Ille ex sacræ communionis sumptione vires recuperavit. Paulo post, communis panis micas aliquot madefactas intuli ei, iterumque mox alias, prout suscipere valebat. Atque ita per gratiam Dei post unum diem profectus est mecum, perrexitque ad cellam suam ; liberatus, favente Deo, ab exi- tioso vitio fornicationis. De abbate Felice. cularibus comitati, et rogaverunt eum ut ad ipsos proferret sermonem. Al senex tacebat. Cum autem diu rogassent, dixit: Sermonem vultis audire ? Aiunt : Etiam, abba. Tunc senex, Jam, inquit, non est sermo. Quando fratres percontabantur de seni- bus, et faciebaut quæ pronuntiabant iis, Deus prz- bebat loquendi modum. Nunc vero, quia sciscitan- tur quidem, sed non exsequuntur quæ audiunt, Deus gratiam sermonis abstulit a senibus; nec in- veniunt quid loquantur, quandoquidem qui opere- tur non est. Ilis auditis fratres ingemuerunt, di- xeruntque : Ora pro nobis, abba. Ac intra, necnon actione 7, Αpud Anastasii Modegum, In Chronico Orientali, Justinus Chaledonica- sis. Justinianus Chalcedonensis; de orthodoxis im- peratoribus. 3. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς, ὅτι Μετελθὼν εἰς (15) Τῶν ὀρθοδόξων των συνοδικών. Synodici et 2. Memoravit iterum abbas Phocas : Transiens (24) Accesserunt fratres ad abbatem Felicem, să- (24) Vit, Patr. Lin, 18.

Οπου εἴ, καλῶς εἶ. Καὶ εὐθέως σὺν τῷ λόγῳ, εὑρέθη πρὶ τῶν θυρῶν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων τῶν συνοδικῶν (23). Σκῆτιν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος, επολεμήθη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας· καὶ ἐγγὺς ὢν τοῦ κιν δυνεῦσαι, ἦλθε πρός με, καὶ ἀνέθετο τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ λέγει μοι· Εἰς τόδε τὸ σπήλαιον ἀπέρχομαι ἀπὸ τῆς δευτέρας· παρακαλῶ δέ σε διὰ τὸν Κύριον, μη- δενὶ εἰπεῖν, μηδὲ τῷ πατρί μου· ἀλλὰ μέτρησον τεσσαράκοντα ημέρας, καὶ ὅταν πληρωθῶσι, ποίησον ἀγάπην, καὶ δεῦρο πρὸς μὲ βαστάζων τὴν ἁγίαν και νωνίαν. Καὶ εἰ μὲν εὕρῃς με θανόντα, θάψον με· εἰ δὲ ἔτι ζῶντα, ἵνα μεταλάβω τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ταῦτα οὖν ἀκούσας ἐγὼ παρ' αὐτοῦ, πληρωθείσης τῆς τεσσαρακοστῆς, λαβὼν τὴν ἁγίαν κοινωνίαν, καὶ ἄρτον κοινὸν καθαρὸν μετὰ ὀλίγου οἶνου, ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν· καὶ ὡς μόνον ἐπλησίασα τῷ σπηλαίῳ, δυσωδίας πολλῆς ὠσφράνθην, ἥτις ἐγένετο ἐκ τοῦ στήματος αὐτοῦ. Καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, ὅτι 'Ανεπάη δ μακάριος. Εἰσελθὼν δὲ πρὸς αὐτὸν, εὗρον αὐτὸν ἡμι- θανή. Καὶ ὡς εἶδέ με, κινήσας τὴν δεξιάν χεῖρα ὀλι γην, ὅσον ἐδύνατο, ἐσήμανε διὰ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς περὶ τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἔχει. Ἠθέλησα οὖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη σφηνωθέν· καὶ ἀπορῶν τί ποιῆσαι, ἐξῆλθον εἰς τὴν ἔρημον, καὶ εὗρον ξυλάριον ἀπὸ θάμνου· καὶ πολλά κοπιάσας, μόλις ηδυνήθην ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ μικρόν. Καὶ ἐνέχεα τοῦ τιμίου σώματος καὶ αίματος, ὅσον ἐνδέχεται καταλεπτύνας αὐτό. Και Ελαβε δύναμιν ἐκ τῆς μεταλήψεως τῆς ἁγίας κοινω νίας. Καὶ μετ' ὀλίγον βρέξας ὀλίγα ψιχία " ἐκ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, προσήνεγκα αὐτῷ· καὶ μετ᾿ ὀλίγον πάλιν ἄλλα, καθ᾽ ὁ ἡδύνατο λαβεῖν. Καὶ οὕτως διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ μετὰ μίαν ἡμέραν σὺν ἐμοὶ ἦλθεν, ὁδεύων ἐπὶ τὸ ἴδιον κελλίον, ἀπαλλαγεὶς σὺν Θεῷ τοῦ ὀλεθρίου πάθους τῆς πορνείας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φίλικα ". Παρέβαλον ἀδελφοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Φίλικα, ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν κοσμικούς· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, ἵνα εἴπῃ αὐτοῖς λόγον. Ὁ δὲ γέρων εσιώπα. Επι πολὺ δὲ παρακαλούντων αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς· Λόγον θέλετε ἀκοῦσαι; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναι, ἀ663. Εἶπεν οὖν ὁ γέρων· "Αρτε οὐκ ἔνι λόγος. Ὅτε ἠρώτων οἱ ἀδελφοὶ τοὺς γέροντας, καὶ ἐποίουν & ἔλεγον αὐτοῖς, ὁ Θεὸς ἐπεχορήγει τὸ πῶς λαλῆσαι. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ ἐρωτῶσι μὲν, οὐ ποιοῦσι δὲ & ἀκούουσιν, ἦρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν τοῦ λόγου ἀπὸ τῶν γερόντων· καὶ οὐχ εὑρίσκουσι τί λαλῆσαι, ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ὁ ἐργαζόμε- νος. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἐστέναξαν, λέγοντες· Εὔξαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἀββα. ' Α1. ψιχίδια. οι Αl. Φίλικος. Ἰουστινιανοῦ βασιλεύσαντος, καὶ των συνοδιτών ὄντος. Υφείλων Η πείσαι γενέσθαι συνοδίτην, ἡ καθελείν Β αὐτόν. συνοδίτα:, οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου. οἱ Χαλκηδ νίται. APOPHTHEGMATA PATRUM. A verbi proferretur, delatum se deprehendit ante fo- res sanctæ Ecclesiæ orthodoxorum synodi Chalce- donensis defensorum. synoditæ dicebantur Catholici, qui videlicet reci- piebant synodum Chalcedonensem. Leontius De vectis, actione 5, Et non paucis interpositis : C D aliquando per Scetim abbas Jacobus, valide im- pugnatus est a dæmone fornicationis; cumque pe- riculo lapsus proximus esset, venit ad me, exposuit quid pateretur, et ait : Post biduum proficiscar ad speluncam hanc ; rogo te propter Dominum, ne cuiquam indicaveris, neque etiam patri meo : sed recense quadraginta dies; post quos completos, fac charitatem, veni ad ne, portans sanctam cum- munionem. Et si quidem inveneris mortuum, se- pulturæ manda; sin vero adhuc viventem, sancta communione me imperti. llis itaque ab eo auditis, necnon quadraginta diebus peractis, ego accipiens sacrain communionem, et panem communem mun- dum, cum vino modico, ad eum perrexi; utque duntaxat appropinquavi spelunca, fetorem multum olfeci, qui ex ore ejus prodibat. Tum dixi apud me : Vivere desiit beatus ille. Porro ingressus, in- veni semimortuum. Cumque vidit me, mota pa- runiper quod poterat dextra, per habitum manus significavit de sancta communione. Ego vero dixi : Habeo. Volui ergo aperire os ejus; sed inveni ob; turatum ; hærensque quid facerem, exii in solitu- dinem; illic nactus suni parvum lignum e frutice; ac post multum laborem, vix potui paululum ape- rire os ejus. Deinde immisi pretiosum corpus et sanguinem, minutatim concidens quantum fieri potest. Ille ex sacræ communionis sumptione vires recuperavit. Paulo post, communis panis micas aliquot madefactas intuli ei, iterumque mox alias, prout suscipere valebat. Atque ita per gratiam Dei post unum diem profectus est mecum, perrexitque ad cellam suam ; liberatus, favente Deo, ab exi- tioso vitio fornicationis. De abbate Felice. cularibus comitati, et rogaverunt eum ut ad ipsos proferret sermonem. Al senex tacebat. Cum autem diu rogassent, dixit: Sermonem vultis audire ? Aiunt : Etiam, abba. Tunc senex, Jam, inquit, non est sermo. Quando fratres percontabantur de seni- bus, et faciebaut quæ pronuntiabant iis, Deus prz- bebat loquendi modum. Nunc vero, quia sciscitan- tur quidem, sed non exsequuntur quæ audiunt, Deus gratiam sermonis abstulit a senibus; nec in- veniunt quid loquantur, quandoquidem qui opere- tur non est. Ilis auditis fratres ingemuerunt, di- xeruntque : Ora pro nobis, abba. Ac intra, necnon actione 7, Αpud Anastasii Modegum, In Chronico Orientali, Justinus Chaledonica- sis. Justinianus Chalcedonensis; de orthodoxis im- peratoribus. 3. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς, ὅτι Μετελθὼν εἰς (15) Τῶν ὀρθοδόξων των συνοδικών. Synodici et 2. Memoravit iterum abbas Phocas : Transiens (24) Accesserunt fratres ad abbatem Felicem, să- (24) Vit, Patr. Lin, 18.

Οπου εἴ, καλῶς εἶ. Καὶ εὐθέως σὺν τῷ λόγῳ, εὑρέθη πρὶ τῶν θυρῶν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων τῶν συνοδικῶν (23). Σκῆτιν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος, επολεμήθη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας· καὶ ἐγγὺς ὢν τοῦ κιν δυνεῦσαι, ἦλθε πρός με, καὶ ἀνέθετο τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ λέγει μοι· Εἰς τόδε τὸ σπήλαιον ἀπέρχομαι ἀπὸ τῆς δευτέρας· παρακαλῶ δέ σε διὰ τὸν Κύριον, μη- δενὶ εἰπεῖν, μηδὲ τῷ πατρί μου· ἀλλὰ μέτρησον τεσσαράκοντα ημέρας, καὶ ὅταν πληρωθῶσι, ποίησον ἀγάπην, καὶ δεῦρο πρὸς μὲ βαστάζων τὴν ἁγίαν και νωνίαν. Καὶ εἰ μὲν εὕρῃς με θανόντα, θάψον με· εἰ δὲ ἔτι ζῶντα, ἵνα μεταλάβω τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ταῦτα οὖν ἀκούσας ἐγὼ παρ' αὐτοῦ, πληρωθείσης τῆς τεσσαρακοστῆς, λαβὼν τὴν ἁγίαν κοινωνίαν, καὶ ἄρτον κοινὸν καθαρὸν μετὰ ὀλίγου οἶνου, ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν· καὶ ὡς μόνον ἐπλησίασα τῷ σπηλαίῳ, δυσωδίας πολλῆς ὠσφράνθην, ἥτις ἐγένετο ἐκ τοῦ στήματος αὐτοῦ. Καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, ὅτι 'Ανεπάη δ μακάριος. Εἰσελθὼν δὲ πρὸς αὐτὸν, εὗρον αὐτὸν ἡμι- θανή. Καὶ ὡς εἶδέ με, κινήσας τὴν δεξιάν χεῖρα ὀλι γην, ὅσον ἐδύνατο, ἐσήμανε διὰ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς περὶ τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἔχει. Ἠθέλησα οὖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη σφηνωθέν· καὶ ἀπορῶν τί ποιῆσαι, ἐξῆλθον εἰς τὴν ἔρημον, καὶ εὗρον ξυλάριον ἀπὸ θάμνου· καὶ πολλά κοπιάσας, μόλις ηδυνήθην ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ μικρόν. Καὶ ἐνέχεα τοῦ τιμίου σώματος καὶ αίματος, ὅσον ἐνδέχεται καταλεπτύνας αὐτό. Και Ελαβε δύναμιν ἐκ τῆς μεταλήψεως τῆς ἁγίας κοινω νίας. Καὶ μετ' ὀλίγον βρέξας ὀλίγα ψιχία " ἐκ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, προσήνεγκα αὐτῷ· καὶ μετ᾿ ὀλίγον πάλιν ἄλλα, καθ᾽ ὁ ἡδύνατο λαβεῖν. Καὶ οὕτως διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ μετὰ μίαν ἡμέραν σὺν ἐμοὶ ἦλθεν, ὁδεύων ἐπὶ τὸ ἴδιον κελλίον, ἀπαλλαγεὶς σὺν Θεῷ τοῦ ὀλεθρίου πάθους τῆς πορνείας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φίλικα ". Παρέβαλον ἀδελφοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Φίλικα, ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν κοσμικούς· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, ἵνα εἴπῃ αὐτοῖς λόγον. Ὁ δὲ γέρων εσιώπα. Επι πολὺ δὲ παρακαλούντων αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς· Λόγον θέλετε ἀκοῦσαι; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναι, ἀ663. Εἶπεν οὖν ὁ γέρων· "Αρτε οὐκ ἔνι λόγος. Ὅτε ἠρώτων οἱ ἀδελφοὶ τοὺς γέροντας, καὶ ἐποίουν & ἔλεγον αὐτοῖς, ὁ Θεὸς ἐπεχορήγει τὸ πῶς λαλῆσαι. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ ἐρωτῶσι μὲν, οὐ ποιοῦσι δὲ & ἀκούουσιν, ἦρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν τοῦ λόγου ἀπὸ τῶν γερόντων· καὶ οὐχ εὑρίσκουσι τί λαλῆσαι, ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ὁ ἐργαζόμε- νος. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἐστέναξαν, λέγοντες· Εὔξαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἀββα. ' Α1. ψιχίδια. οι Αl. Φίλικος. Ἰουστινιανοῦ βασιλεύσαντος, καὶ των συνοδιτών ὄντος. Υφείλων Η πείσαι γενέσθαι συνοδίτην, ἡ καθελείν Β αὐτόν. συνοδίτα:, οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου. οἱ Χαλκηδ νίται. APOPHTHEGMATA PATRUM. A verbi proferretur, delatum se deprehendit ante fo- res sanctæ Ecclesiæ orthodoxorum synodi Chalce- donensis defensorum. synoditæ dicebantur Catholici, qui videlicet reci- piebant synodum Chalcedonensem. Leontius De vectis, actione 5, Et non paucis interpositis : C D aliquando per Scetim abbas Jacobus, valide im- pugnatus est a dæmone fornicationis; cumque pe- riculo lapsus proximus esset, venit ad me, exposuit quid pateretur, et ait : Post biduum proficiscar ad speluncam hanc ; rogo te propter Dominum, ne cuiquam indicaveris, neque etiam patri meo : sed recense quadraginta dies; post quos completos, fac charitatem, veni ad ne, portans sanctam cum- munionem. Et si quidem inveneris mortuum, se- pulturæ manda; sin vero adhuc viventem, sancta communione me imperti. llis itaque ab eo auditis, necnon quadraginta diebus peractis, ego accipiens sacrain communionem, et panem communem mun- dum, cum vino modico, ad eum perrexi; utque duntaxat appropinquavi spelunca, fetorem multum olfeci, qui ex ore ejus prodibat. Tum dixi apud me : Vivere desiit beatus ille. Porro ingressus, in- veni semimortuum. Cumque vidit me, mota pa- runiper quod poterat dextra, per habitum manus significavit de sancta communione. Ego vero dixi : Habeo. Volui ergo aperire os ejus; sed inveni ob; turatum ; hærensque quid facerem, exii in solitu- dinem; illic nactus suni parvum lignum e frutice; ac post multum laborem, vix potui paululum ape- rire os ejus. Deinde immisi pretiosum corpus et sanguinem, minutatim concidens quantum fieri potest. Ille ex sacræ communionis sumptione vires recuperavit. Paulo post, communis panis micas aliquot madefactas intuli ei, iterumque mox alias, prout suscipere valebat. Atque ita per gratiam Dei post unum diem profectus est mecum, perrexitque ad cellam suam ; liberatus, favente Deo, ab exi- tioso vitio fornicationis. De abbate Felice. cularibus comitati, et rogaverunt eum ut ad ipsos proferret sermonem. Al senex tacebat. Cum autem diu rogassent, dixit: Sermonem vultis audire ? Aiunt : Etiam, abba. Tunc senex, Jam, inquit, non est sermo. Quando fratres percontabantur de seni- bus, et faciebaut quæ pronuntiabant iis, Deus prz- bebat loquendi modum. Nunc vero, quia sciscitan- tur quidem, sed non exsequuntur quæ audiunt, Deus gratiam sermonis abstulit a senibus; nec in- veniunt quid loquantur, quandoquidem qui opere- tur non est. Ilis auditis fratres ingemuerunt, di- xeruntque : Ora pro nobis, abba. Ac intra, necnon actione 7, Αpud Anastasii Modegum, In Chronico Orientali, Justinus Chaledonica- sis. Justinianus Chalcedonensis; de orthodoxis im- peratoribus. 3. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς, ὅτι Μετελθὼν εἰς (15) Τῶν ὀρθοδόξων των συνοδικών. Synodici et 2. Memoravit iterum abbas Phocas : Transiens (24) Accesserunt fratres ad abbatem Felicem, să- (24) Vit, Patr. Lin, 18.

Οπου εἴ, καλῶς εἶ. Καὶ εὐθέως σὺν τῷ λόγῳ, εὑρέθη πρὶ τῶν θυρῶν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων τῶν συνοδικῶν (23). Σκῆτιν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος, επολεμήθη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας· καὶ ἐγγὺς ὢν τοῦ κιν δυνεῦσαι, ἦλθε πρός με, καὶ ἀνέθετο τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ λέγει μοι· Εἰς τόδε τὸ σπήλαιον ἀπέρχομαι ἀπὸ τῆς δευτέρας· παρακαλῶ δέ σε διὰ τὸν Κύριον, μη- δενὶ εἰπεῖν, μηδὲ τῷ πατρί μου· ἀλλὰ μέτρησον τεσσαράκοντα ημέρας, καὶ ὅταν πληρωθῶσι, ποίησον ἀγάπην, καὶ δεῦρο πρὸς μὲ βαστάζων τὴν ἁγίαν και νωνίαν. Καὶ εἰ μὲν εὕρῃς με θανόντα, θάψον με· εἰ δὲ ἔτι ζῶντα, ἵνα μεταλάβω τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ταῦτα οὖν ἀκούσας ἐγὼ παρ' αὐτοῦ, πληρωθείσης τῆς τεσσαρακοστῆς, λαβὼν τὴν ἁγίαν κοινωνίαν, καὶ ἄρτον κοινὸν καθαρὸν μετὰ ὀλίγου οἶνου, ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν· καὶ ὡς μόνον ἐπλησίασα τῷ σπηλαίῳ, δυσωδίας πολλῆς ὠσφράνθην, ἥτις ἐγένετο ἐκ τοῦ στήματος αὐτοῦ. Καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, ὅτι 'Ανεπάη δ μακάριος. Εἰσελθὼν δὲ πρὸς αὐτὸν, εὗρον αὐτὸν ἡμι- θανή. Καὶ ὡς εἶδέ με, κινήσας τὴν δεξιάν χεῖρα ὀλι γην, ὅσον ἐδύνατο, ἐσήμανε διὰ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς περὶ τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἔχει. Ἠθέλησα οὖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη σφηνωθέν· καὶ ἀπορῶν τί ποιῆσαι, ἐξῆλθον εἰς τὴν ἔρημον, καὶ εὗρον ξυλάριον ἀπὸ θάμνου· καὶ πολλά κοπιάσας, μόλις ηδυνήθην ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ μικρόν. Καὶ ἐνέχεα τοῦ τιμίου σώματος καὶ αίματος, ὅσον ἐνδέχεται καταλεπτύνας αὐτό. Και Ελαβε δύναμιν ἐκ τῆς μεταλήψεως τῆς ἁγίας κοινω νίας. Καὶ μετ' ὀλίγον βρέξας ὀλίγα ψιχία " ἐκ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, προσήνεγκα αὐτῷ· καὶ μετ᾿ ὀλίγον πάλιν ἄλλα, καθ᾽ ὁ ἡδύνατο λαβεῖν. Καὶ οὕτως διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ μετὰ μίαν ἡμέραν σὺν ἐμοὶ ἦλθεν, ὁδεύων ἐπὶ τὸ ἴδιον κελλίον, ἀπαλλαγεὶς σὺν Θεῷ τοῦ ὀλεθρίου πάθους τῆς πορνείας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φίλικα ". Παρέβαλον ἀδελφοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Φίλικα, ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν κοσμικούς· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, ἵνα εἴπῃ αὐτοῖς λόγον. Ὁ δὲ γέρων εσιώπα. Επι πολὺ δὲ παρακαλούντων αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς· Λόγον θέλετε ἀκοῦσαι; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναι, ἀ663. Εἶπεν οὖν ὁ γέρων· "Αρτε οὐκ ἔνι λόγος. Ὅτε ἠρώτων οἱ ἀδελφοὶ τοὺς γέροντας, καὶ ἐποίουν & ἔλεγον αὐτοῖς, ὁ Θεὸς ἐπεχορήγει τὸ πῶς λαλῆσαι. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ ἐρωτῶσι μὲν, οὐ ποιοῦσι δὲ & ἀκούουσιν, ἦρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν τοῦ λόγου ἀπὸ τῶν γερόντων· καὶ οὐχ εὑρίσκουσι τί λαλῆσαι, ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ὁ ἐργαζόμε- νος. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἐστέναξαν, λέγοντες· Εὔξαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἀββα. ' Α1. ψιχίδια. οι Αl. Φίλικος. Ἰουστινιανοῦ βασιλεύσαντος, καὶ των συνοδιτών ὄντος. Υφείλων Η πείσαι γενέσθαι συνοδίτην, ἡ καθελείν Β αὐτόν. συνοδίτα:, οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου. οἱ Χαλκηδ νίται. APOPHTHEGMATA PATRUM. A verbi proferretur, delatum se deprehendit ante fo- res sanctæ Ecclesiæ orthodoxorum synodi Chalce- donensis defensorum. synoditæ dicebantur Catholici, qui videlicet reci- piebant synodum Chalcedonensem. Leontius De vectis, actione 5, Et non paucis interpositis : C D aliquando per Scetim abbas Jacobus, valide im- pugnatus est a dæmone fornicationis; cumque pe- riculo lapsus proximus esset, venit ad me, exposuit quid pateretur, et ait : Post biduum proficiscar ad speluncam hanc ; rogo te propter Dominum, ne cuiquam indicaveris, neque etiam patri meo : sed recense quadraginta dies; post quos completos, fac charitatem, veni ad ne, portans sanctam cum- munionem. Et si quidem inveneris mortuum, se- pulturæ manda; sin vero adhuc viventem, sancta communione me imperti. llis itaque ab eo auditis, necnon quadraginta diebus peractis, ego accipiens sacrain communionem, et panem communem mun- dum, cum vino modico, ad eum perrexi; utque duntaxat appropinquavi spelunca, fetorem multum olfeci, qui ex ore ejus prodibat. Tum dixi apud me : Vivere desiit beatus ille. Porro ingressus, in- veni semimortuum. Cumque vidit me, mota pa- runiper quod poterat dextra, per habitum manus significavit de sancta communione. Ego vero dixi : Habeo. Volui ergo aperire os ejus; sed inveni ob; turatum ; hærensque quid facerem, exii in solitu- dinem; illic nactus suni parvum lignum e frutice; ac post multum laborem, vix potui paululum ape- rire os ejus. Deinde immisi pretiosum corpus et sanguinem, minutatim concidens quantum fieri potest. Ille ex sacræ communionis sumptione vires recuperavit. Paulo post, communis panis micas aliquot madefactas intuli ei, iterumque mox alias, prout suscipere valebat. Atque ita per gratiam Dei post unum diem profectus est mecum, perrexitque ad cellam suam ; liberatus, favente Deo, ab exi- tioso vitio fornicationis. De abbate Felice. cularibus comitati, et rogaverunt eum ut ad ipsos proferret sermonem. Al senex tacebat. Cum autem diu rogassent, dixit: Sermonem vultis audire ? Aiunt : Etiam, abba. Tunc senex, Jam, inquit, non est sermo. Quando fratres percontabantur de seni- bus, et faciebaut quæ pronuntiabant iis, Deus prz- bebat loquendi modum. Nunc vero, quia sciscitan- tur quidem, sed non exsequuntur quæ audiunt, Deus gratiam sermonis abstulit a senibus; nec in- veniunt quid loquantur, quandoquidem qui opere- tur non est. Ilis auditis fratres ingemuerunt, di- xeruntque : Ora pro nobis, abba. Ac intra, necnon actione 7, Αpud Anastasii Modegum, In Chronico Orientali, Justinus Chaledonica- sis. Justinianus Chalcedonensis; de orthodoxis im- peratoribus. 3. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς, ὅτι Μετελθὼν εἰς (15) Τῶν ὀρθοδόξων των συνοδικών. Synodici et 2. Memoravit iterum abbas Phocas : Transiens (24) Accesserunt fratres ad abbatem Felicem, să- (24) Vit, Patr. Lin, 18.

Οπου εἴ, καλῶς εἶ. Καὶ εὐθέως σὺν τῷ λόγῳ, εὑρέθη πρὶ τῶν θυρῶν τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων τῶν συνοδικῶν (23). Σκῆτιν ὁ ἀββᾶς Ἰάκωβος, επολεμήθη κραταιῶς ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας· καὶ ἐγγὺς ὢν τοῦ κιν δυνεῦσαι, ἦλθε πρός με, καὶ ἀνέθετο τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ λέγει μοι· Εἰς τόδε τὸ σπήλαιον ἀπέρχομαι ἀπὸ τῆς δευτέρας· παρακαλῶ δέ σε διὰ τὸν Κύριον, μη- δενὶ εἰπεῖν, μηδὲ τῷ πατρί μου· ἀλλὰ μέτρησον τεσσαράκοντα ημέρας, καὶ ὅταν πληρωθῶσι, ποίησον ἀγάπην, καὶ δεῦρο πρὸς μὲ βαστάζων τὴν ἁγίαν και νωνίαν. Καὶ εἰ μὲν εὕρῃς με θανόντα, θάψον με· εἰ δὲ ἔτι ζῶντα, ἵνα μεταλάβω τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ταῦτα οὖν ἀκούσας ἐγὼ παρ' αὐτοῦ, πληρωθείσης τῆς τεσσαρακοστῆς, λαβὼν τὴν ἁγίαν κοινωνίαν, καὶ ἄρτον κοινὸν καθαρὸν μετὰ ὀλίγου οἶνου, ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν· καὶ ὡς μόνον ἐπλησίασα τῷ σπηλαίῳ, δυσωδίας πολλῆς ὠσφράνθην, ἥτις ἐγένετο ἐκ τοῦ στήματος αὐτοῦ. Καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, ὅτι 'Ανεπάη δ μακάριος. Εἰσελθὼν δὲ πρὸς αὐτὸν, εὗρον αὐτὸν ἡμι- θανή. Καὶ ὡς εἶδέ με, κινήσας τὴν δεξιάν χεῖρα ὀλι γην, ὅσον ἐδύνατο, ἐσήμανε διὰ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς περὶ τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ἐγὼ δὲ εἶπον· Ἔχει. Ἠθέλησα οὖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη σφηνωθέν· καὶ ἀπορῶν τί ποιῆσαι, ἐξῆλθον εἰς τὴν ἔρημον, καὶ εὗρον ξυλάριον ἀπὸ θάμνου· καὶ πολλά κοπιάσας, μόλις ηδυνήθην ἀνοίξαι τὸ στόμα αὐτοῦ μικρόν. Καὶ ἐνέχεα τοῦ τιμίου σώματος καὶ αίματος, ὅσον ἐνδέχεται καταλεπτύνας αὐτό. Και Ελαβε δύναμιν ἐκ τῆς μεταλήψεως τῆς ἁγίας κοινω νίας. Καὶ μετ' ὀλίγον βρέξας ὀλίγα ψιχία " ἐκ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, προσήνεγκα αὐτῷ· καὶ μετ᾿ ὀλίγον πάλιν ἄλλα, καθ᾽ ὁ ἡδύνατο λαβεῖν. Καὶ οὕτως διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ μετὰ μίαν ἡμέραν σὺν ἐμοὶ ἦλθεν, ὁδεύων ἐπὶ τὸ ἴδιον κελλίον, ἀπαλλαγεὶς σὺν Θεῷ τοῦ ὀλεθρίου πάθους τῆς πορνείας. Περὶ τοῦ ἀββᾶ Φίλικα ". Παρέβαλον ἀδελφοὶ πρὸς τὸν ἀββᾶν Φίλικα, ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν κοσμικούς· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν, ἵνα εἴπῃ αὐτοῖς λόγον. Ὁ δὲ γέρων εσιώπα. Επι πολὺ δὲ παρακαλούντων αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς· Λόγον θέλετε ἀκοῦσαι; Λέγουσιν αὐτῷ· Ναι, ἀ663. Εἶπεν οὖν ὁ γέρων· "Αρτε οὐκ ἔνι λόγος. Ὅτε ἠρώτων οἱ ἀδελφοὶ τοὺς γέροντας, καὶ ἐποίουν & ἔλεγον αὐτοῖς, ὁ Θεὸς ἐπεχορήγει τὸ πῶς λαλῆσαι. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ ἐρωτῶσι μὲν, οὐ ποιοῦσι δὲ & ἀκούουσιν, ἦρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν τοῦ λόγου ἀπὸ τῶν γερόντων· καὶ οὐχ εὑρίσκουσι τί λαλῆσαι, ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ὁ ἐργαζόμε- νος. Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀδελφοὶ ταῦτα, ἐστέναξαν, λέγοντες· Εὔξαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἀββα. ' Α1. ψιχίδια. οι Αl. Φίλικος. Ἰουστινιανοῦ βασιλεύσαντος, καὶ των συνοδιτών ὄντος. Υφείλων Η πείσαι γενέσθαι συνοδίτην, ἡ καθελείν Β αὐτόν. συνοδίτα:, οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου. οἱ Χαλκηδ νίται. APOPHTHEGMATA PATRUM. A verbi proferretur, delatum se deprehendit ante fo- res sanctæ Ecclesiæ orthodoxorum synodi Chalce- donensis defensorum. synoditæ dicebantur Catholici, qui videlicet reci- piebant synodum Chalcedonensem. Leontius De vectis, actione 5, Et non paucis interpositis : C D aliquando per Scetim abbas Jacobus, valide im- pugnatus est a dæmone fornicationis; cumque pe- riculo lapsus proximus esset, venit ad me, exposuit quid pateretur, et ait : Post biduum proficiscar ad speluncam hanc ; rogo te propter Dominum, ne cuiquam indicaveris, neque etiam patri meo : sed recense quadraginta dies; post quos completos, fac charitatem, veni ad ne, portans sanctam cum- munionem. Et si quidem inveneris mortuum, se- pulturæ manda; sin vero adhuc viventem, sancta communione me imperti. llis itaque ab eo auditis, necnon quadraginta diebus peractis, ego accipiens sacrain communionem, et panem communem mun- dum, cum vino modico, ad eum perrexi; utque duntaxat appropinquavi spelunca, fetorem multum olfeci, qui ex ore ejus prodibat. Tum dixi apud me : Vivere desiit beatus ille. Porro ingressus, in- veni semimortuum. Cumque vidit me, mota pa- runiper quod poterat dextra, per habitum manus significavit de sancta communione. Ego vero dixi : Habeo. Volui ergo aperire os ejus; sed inveni ob; turatum ; hærensque quid facerem, exii in solitu- dinem; illic nactus suni parvum lignum e frutice; ac post multum laborem, vix potui paululum ape- rire os ejus. Deinde immisi pretiosum corpus et sanguinem, minutatim concidens quantum fieri potest. Ille ex sacræ communionis sumptione vires recuperavit. Paulo post, communis panis micas aliquot madefactas intuli ei, iterumque mox alias, prout suscipere valebat. Atque ita per gratiam Dei post unum diem profectus est mecum, perrexitque ad cellam suam ; liberatus, favente Deo, ab exi- tioso vitio fornicationis. De abbate Felice. cularibus comitati, et rogaverunt eum ut ad ipsos proferret sermonem. Al senex tacebat. Cum autem diu rogassent, dixit: Sermonem vultis audire ? Aiunt : Etiam, abba. Tunc senex, Jam, inquit, non est sermo. Quando fratres percontabantur de seni- bus, et faciebaut quæ pronuntiabant iis, Deus prz- bebat loquendi modum. Nunc vero, quia sciscitan- tur quidem, sed non exsequuntur quæ audiunt, Deus gratiam sermonis abstulit a senibus; nec in- veniunt quid loquantur, quandoquidem qui opere- tur non est. Ilis auditis fratres ingemuerunt, di- xeruntque : Ora pro nobis, abba. Ac intra, necnon actione 7, Αpud Anastasii Modegum, In Chronico Orientali, Justinus Chaledonica- sis. Justinianus Chalcedonensis; de orthodoxis im- peratoribus. 3. Εἶπε πάλιν ὁ ἀββᾶς Φωκᾶς, ὅτι Μετελθὼν εἰς (15) Τῶν ὀρθοδόξων των συνοδικών. Synodici et 2. Memoravit iterum abbas Phocas : Transiens (24) Accesserunt fratres ad abbatem Felicem, să- (24) Vit, Patr. Lin, 18.