Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
History of the Egyptian Monks, or ParadiseAegyptiorum Monachorum Historia, sive Paradisus
col. 443–444page 1 of 6
PG 65:443γήσεως κατάρξασθαι, διὰ τὸ μὴ ἱκανὸν εἶναι, τοὺς μικροὺς τῶν μεγάλων εφάπτεσθαι ὑποθέσεων, μὴ ἐπαξίως δυναμένους τὰ ἀληθῆ ἐξειπεῖν, καὶ μάλιστα γραφῇ παραδοῦναι τὸ πρᾶγμα, καὶ μετρίῳ λόγῳ τὰ δύσφραστα φράζειν κατατολμῶντας· ὅπερ καὶ τηλ μηρότερον ἄγαν καὶ ἐπικίνδυνον, εὐτελεστέροις οὖσιν ἡμῖν, πρώτως ἐπὶ τὴν ὑψηλοτάτην ταύτην υπόθεσιν, διὰ γραμμάτων χωρείν. Ομως παρακληθεὶς συνεχώς ὑπὸ τῆς εὐλαβοῦς ἀδελφότητος, τῆς ἐν τῷ ἁγίῳ βρει τῶν Ἐλαιῶν πολιτευομένης, γράψαι αὐτοῖς τὰς τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν πολιτείας, ἂς ἐθεασάμην, τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτῶν, καὶ πολλὴν ἄσκησιν· ταῖς αὐτῶν εὐχαῖς καταπιστεύσας, ἐτόλμησα πρὸς τὴν διήγησιν ταύτην τραπήναι· ἵνα κάμοί τι κέρδος γέν νηται τῆς αὐτῆς ὠφελείας, μιμησαμένῳ αὐτῶν τὴν πολιτείαν, καὶ τὴν παντελῆ τοῦ κόσμου ἀναχώρησιν καὶ ἡσυχίαν, διὰ τῆς ὑπομονῆς τῶν ἀρετῶν ', μέχριτέλους κατέχουσιν. Ιδον γὰρ ἀληθῶς τὸν τοῦ Θεοῦ θησαυρὸν, τὴν τῶν πολλῶν ὠφέλειαν, ἀλλ᾽ εἰς κοινὸν τὸ κέρδος ἤγαγον, ἡγησάμενος ἔσεσθαί μοι καλὴν ταύτην ἐμπορίαν, τὸ μεταδοῦναι τοῖς ἀδελφοῖς τῆς ὠφελείας, ἵνα εύξωνται ὑπὲρ τῆς ἐμῆς σωτηρίας. Πρῶτον μὲν ποιήσομαι την γραφὴν ταύτην, τῇ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίᾳ· καὶ ὅτι κατὰ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν οἱ ἐν Αἰγύπτῳ μοναχοί ἄγουσιν αὐτὴν ἑαυτῶν πολιτείαν. Ιδον γὰρ ἐκεῖ πολλούς Πατέρας, ἀγγελικόν βίον βιοῦντας, καὶ κατά μίμησιν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ ἐρχομένους, καὶ νέους τινὰς καὶ ἄλλους προφήτας, κατὰ τὴν πολιτείαν ἔνθεον αὐτὴν καὶ θαυμαστὴν καὶ ἐνάρετον ἔχοντας ενέργειαν θεοειδῆ· ὡς ἀληθῶς Θεοῦ θεράποντας, οὐδὲν γήϊνον φρονοῦντας, οὐδέ τι τῶν προσκαίρων τούτων λογιζομένους. 'Αλλ' ὄντως οὕτως ἐπὶ γεν ζῶντες, ἐν οὐρανοῖς πολιτεύονται. Οἱ μὲν γὰρ αὐ τῶν οὐδ' ὅτι κόσμος ἐστὶν ἕτερος ἐπὶ γῆς ἐπίστανται. οὐδ᾽ ὅτι κακία ἐν πόλεσιν ἐμπολιτεύεται· ἀλλ᾽ ὄντως Ειρήνη πολλὴ τοῖς ἀγαπῶσι τὸν νόμον λέγει Κύριος παντοκράτωρ. Πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ ξενίζονται, τὰ ἐν τῷ κόσ σμῳ ἀκούοντες, λήθην παντελῶς τῶν γηίνων φροντίδων ἔχοντες. Εστι γὰρ αὐτοὺς ἰδεῖν ἐν ταῖς ἐρήμοις σποράδην, οἷά τε υἱοὺς γνησίους, τὸν ἑαυτῶν πα τέρα, τὸν Χριστὸν περιμένοντας· ἡ στρατιάν τινα, τὸν ἑαυτῶν βασιλέα· ἡ οἰκετίαν σεμνήν, τὸν ἐπυ τῶν δεσπότην καὶ ἐλευθερωτὴν ἀναμένοντας. Οὐ φροντὶς ὑπάρχει παρ' αὐτοῖς, οὐκ ἐσθῆτος, οὐ βρω μάτων μέριμνα, ἀλλὰ προσδοκία μόνη ἐν ὕμνοις τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας. Τοιγαροῦν ὅταν τις αυτ τῶν ἐν ταῖς ἀναγκαίαις χρείαις έλλείπηται, οὐ πό λιν ἐπιζητεῖ, οὐ κώμην, οὐκ ἀδελφὸν, οὐ φίλον, οὐ συγγενῆ, οὐ γονεῖς, οὐ τέκνα, οὐκ οἰκετίαν, ἵνα ἐκεῖ. θεν τὰς χρείας πορίσηται· ἀλλ' ή βούλησις ήρκεσε μόνη, πρὸς ἱκεσίαν τὰς χεῖρας ἐκτείνασα, καὶ λόγους εὐχαριστίας Θεῷ ἐκ χειλέων προφέρουσα, ταῦτα επαξίως ἧς. Τον νόμον. ὄνομα,
APPENDIX AÐ PALLADIUM.
qui hujusmodi narrationem aggrediar; quia non γήσεως κατάρξασθαι, διὰ τὸ μὴ ἱκανὸν εἶναι, τοὺς
decet, ut parvi magna attingant argumenta, cum
non possint condigne veritatem edisserere, maxi-.
meque rem scriptis consignare, per mediocrem
sermonem eflatu difficilia elari audendo: id quod
valde nimiumque audax est ac periculosum, nobis
qui viliores sumus, primo ad hanc celsissimam
materiam per scripta accedere. Verumtamen quoniam sæpe sæpius rogatus fui a religiosa fraternitate, quæ in monte sancto Oliveti commoratur, ut
jis describerem Ægyptiorum monachorum vivendi
rationes, quas conspexi, magnam eorum charitatem, et multam exercitationem pietatis; illorum
precibus confidens, hanc relationem suscipere ausiis sum; quo et mihi nonnihil lucri accedat ex eo
emolumento, dum ipsorum imitatus fuero vitaın,
atque absolutam a mundo secessionem, itemque
quietem, per tolerantiam virtutum, quam ad finem
usque retinent. Vere enim intuitus sum Dei thesaurum, multorum utilitatem. Verum in usum communem lucrum produxi, ratus præclaram mibi
fore hujusmodi negotiationem, si commodi fratres
participes facerem, ut pro mea procentur salute.
Primo itaque hanc conscriptionem instituam, assistente Servatore nostro Jesu Christo; quandoquidem juxta ipsius doctrinam, hoc pacto vitam suam
Egyptii monachi moderantur. Vidi quippe illic
multos Patres, angelicam vitam agentes, ac in Servatoris nostri Jesu imitatione incedentes, novos
quosdam aliosque prophetas, ex ista divina el ad- c
mirabili vitæ conversatione, virtutibus referta, vim
et efficaciam adeptos plane divinam; revera Dei
famulos, qui nihil terrenum saperent, nihil ex istis
temporalibus æstimarent. Qui profecto dum sic in
terra vivunt, in cœlis conversantur. Scilicet eorum
nonnulli ne quidem quod sit in terra mundus alius
morunt, neque quod malitia in urbibus versetur ac
exerceatur; sed vere Par mulla diligentibus legem,
dicit Dominus omnipotens³.
μικροὺς τῶν μεγάλων εφάπτεσθαι ὑποθέσεων, μὴ
ἐπαξίως δυναμένους τὰ ἀληθῆ ἐξειπεῖν, καὶ μάλιστα
γραφῇ παραδοῦναι τὸ πρᾶγμα, καὶ μετρίῳ λόγῳ τὰ
δύσφραστα φράζειν κατατολμῶντας· ὅπερ καὶ τηλμηρότερον ἄγαν καὶ ἐπικίνδυνον, εὐτελεστέροις οὖσιν
ἡμῖν, πρώτως ἐπὶ τὴν ὑψηλοτάτην ταύτην υπόθεσιν,
διὰ γραμμάτων χωρείν. Ομως παρακληθεὶς συνεχώς
ὑπὸ τῆς εὐλαβοῦς ἀδελφότητος, τῆς ἐν τῷ ἁγίῳ βρει
τῶν Ἐλαιῶν πολιτευομένης, γράψαι αὐτοῖς τὰς τῶν
ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν πολιτείας, ἂς ἐθεασάμην, τὴν
πολλὴν ἀγάπην αὐτῶν, καὶ πολλὴν ἄσκησιν· ταῖς
αὐτῶν εὐχαῖς καταπιστεύσας, ἐτόλμησα πρὸς τὴν
διήγησιν ταύτην τραπήναι· ἵνα κάμοί τι κέρδος γέν
νηται τῆς αὐτῆς ὠφελείας, μιμησαμένῳ αὐτῶν τὴν
πολιτείαν, καὶ τὴν παντελῆ τοῦ κόσμου ἀναχώρησιν
καὶ ἡσυχίαν, διὰ τῆς ὑπομονῆς τῶν ἀρετῶν ', μέχρι
τέλους κατέχουσιν. Ιδον γὰρ ἀληθῶς τὸν τοῦ Θεοῦ
θησαυρὸν, τὴν τῶν πολλῶν ὠφέλειαν, ἀλλ᾽ εἰς κοινὸν
τὸ κέρδος ἤγαγον, ἡγησάμενος ἔσεσθαί μοι καλὴν
ταύτην ἐμπορίαν, τὸ μεταδοῦναι τοῖς ἀδελφοῖς τῆς
ὠφελείας, ἵνα εύξωνται ὑπὲρ τῆς ἐμῆς σωτηρίας.
Πρῶτον μὲν ποιήσομαι την γραφὴν ταύτην, τῇ τοῦ
Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίᾳ· καὶ ὅτι
κατὰ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν οἱ ἐν Αἰγύπτῳ μοναχοί
ἄγουσιν αὐτὴν ἑαυτῶν πολιτείαν. Ιδον γὰρ ἐκεῖ
πολλούς Πατέρας, ἀγγελικόν βίον βιοῦντας, καὶ κατά
μίμησιν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ ἐρχομένους, καὶ
νέους τινὰς καὶ ἄλλους προφήτας, κατὰ τὴν πολιτείαν
ἔνθεον αὐτὴν καὶ θαυμαστὴν καὶ ἐνάρετον ἔχοντας
ενέργειαν θεοειδῆ· ὡς ἀληθῶς Θεοῦ θεράποντας,
οὐδὲν γήϊνον φρονοῦντας, οὐδέ τι τῶν προσκαίρων
τούτων λογιζομένους. 'Αλλ' ὄντως οὕτως ἐπὶ γεν
ζῶντες, ἐν οὐρανοῖς πολιτεύονται. Οἱ μὲν γὰρ αὐ
τῶν οὐδ' ὅτι κόσμος ἐστὶν ἕτερος ἐπὶ γῆς ἐπίστανται.
οὐδ᾽ ὅτι κακία ἐν πόλεσιν ἐμπολιτεύεται· ἀλλ᾽ ὄντως
Ειρήνη πολλὴ τοῖς ἀγαπῶσι τὸν νόμον λέγει
Κύριος παντοκράτωρ.
Πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ ξενίζονται, τὰ ἐν τῷ κόσ
σμῳ ἀκούοντες, λήθην παντελῶς τῶν γηίνων φροντί
δων ἔχοντες. Εστι γὰρ αὐτοὺς ἰδεῖν ἐν ταῖς ἐρήμοις
σποράδην, οἷά τε υἱοὺς γνησίους, τὸν ἑαυτῶν πατέρα, τὸν Χριστὸν περιμένοντας· ἡ στρατιάν τινα,
Multi autem ex eorum numero etiam stupent,
cum res sæculi audiúnt, prorsus obliti terrestrium
curarum. Cernere licet eos, in desertis dispersos,
tanquam germanos liberos patrem suum Christum
præstolantes; aut iustar exercitus, regen, vel
familiæ recte composita, dominum suum et li- τὸν ἑαυτῶν βασιλέα· ἡ οἰκετίαν σεμνήν, τὸν ἐπυberatorem, exspectantes. Nulla apud eos sollicitulo, non vestimenti, non de cibis cura, sed
unica inter hymnos exspectatio adventus Christi.
Quocirca quoties aliquis ex ipsis rebus ad usum
necessariis indiguerit, non civitatem requirit, non
vicum, non fratrem, amicum, cognatum, parentes, liberos, famulos, ut inde ea comparet quibus opus habet; sed sola sufficit voluntas, quae extendens manus ad gratias Deo agendas aperiens,
cuncta hæc ci stupendo modo exhileat. Et vero quid
τῶν δεσπότην καὶ ἐλευθερωτὴν ἀναμένοντας. Οὐ
φροντὶς ὑπάρχει παρ' αὐτοῖς, οὐκ ἐσθῆτος, οὐ βρω
μάτων μέριμνα, ἀλλὰ προσδοκία μόνη ἐν ὕμνοις
τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας. Τοιγαροῦν ὅταν τις αυτ
τῶν ἐν ταῖς ἀναγκαίαις χρείαις έλλείπηται, οὐ πό
λιν ἐπιζητεῖ, οὐ κώμην, οὐκ ἀδελφὸν, οὐ φίλον, οὐ
συγγενῆ, οὐ γονεῖς, οὐ τέκνα, οὐκ οἰκετίαν, ἵνα ἐκεῖ.
θεν τὰς χρείας πορίσηται· ἀλλ' ή βούλησις ήρκεσε
μόνη, πρὸς ἱκεσίαν τὰς χεῖρας ἐκτείνασα, καὶ λόγους
εὐχαριστίας Θεῷ ἐκ χειλέων προφέρουσα, ταῦτα
• Psal. cxviii, 165. • Ahest επαξίως ab al. * Al. Inser. ἧς.
Τον νόμον. Rufinus, nomen, ὄνομα, ut habet codex Alexandrinus, necnon llilarius, et interdum
Origenes. Vide quoque Theodorum in Catena.
col. 445–446page 2 of 6
PG 65:445ἐξ ἀμηχάνων αὐτῷ πάντα παραστῆσαι. Καὶ τί δεῖ πολλὰ λέγειν περὶ τῆς εἰς τὸν Χριστὸν αὐτὸν πιο στεως, δυναμένης καὶ ὄρη μεθιστάναι; Πολλοὶ γὰρ αὐτῶν καὶ ποταμών ρεύματα ἔστησαν, καὶ τὸν Νεί λον ἐπέζευσαν, καὶ θῆρας ἀπέκτειναν, καὶ ἰάσεις, καὶ θαύματα, καὶ δυνάμεις, ὅσας οἱ ἅγιοι ἐποίουν προφῆται καὶ ἀπόστολοι, ἐπετέλεσαν. Καὶ ὡσαύτως δι' αὐ τῶν θαυματουργεῖ ὁ Σωτήρ· καὶ πᾶσιν εὔδηλόν ἐστι τοῖς ἐκεῖ, ὡς δι' αὐτῶν ἔστηκεν ὁ κόσμος, καὶ δι' αὐτοὺς παρὰ θεῷ ἔστηκε καὶ τετίμηται ἡ ἀνθρωπίνη ζωή. Ιδον δὲ καὶ ἕτερον πλῆθος ἄπειρον μοναχῶν, καὶ μὴ δυνάμενον ἀριθμῷ ὑποβάλλεσθαι, πᾶσαν ἡλι κίαν ἔχον ἐν ταῖς ἐρήμοις, καὶ ἐν ταῖς χώραις, ὅσον οὐ δύναται βασιλεὺς γήϊνος ἑαυτῷ στράτευμα συν αθροῖσαι. Οὐ γὰρ ἐστι κώμη οὔτε πόλις ἐν Αἰγύπτῳ τε καὶ Θηβαΐδι, ἢ οὐχὶ τοῖς μοναστηρίοις καθάπερ τείχεσι περιβέβληται· καὶ ταῖς αὐτῶν εὐχαῖς οἱ λαοὶ, ὥσπερ ἐπὶ τῷ Θεῷ ἐπερείδονται. Καὶ οἱ μὲν ἐν τοῖς σπηλαίοις, ἐν ἐρήμοις, οἱ δὲ ἐν τοῖς ἀποπάτροις ", πάντες πανταχού φιλονεικότατον ἀλλήλων, τὴν ἑαυτῶν ἄσκησιν θαυμαστὴν ἐπιδείκνυνται. Οἱ μὲν πόρρωθεν σπουδάζοντες, μή τις ἕτερος ἐν τοῖς κατα ορθώμασιν αὐτοὺς ὑπερβάλλοι· οἱ δὲ ἐγγύθεν, μὴ τῆς κακίας αὐτοῖς πανταχόθεν ὀχλούσης, ἧττον τῶν πορρωτάτω εὐδοκιμήσουσιν. Οθεν πολλὴν ὠφέλειαν ἐξ αὐτῶν πορισάμενος, ἐπὶ τὴν ἐξήγησιν ταύτην ἐχώρησα· πρὸς ζῆλον μὲν καὶ ὑπόμνησιν τῶν τελείων, πρὸς οἰκοδομὴν δὲ καὶ ὠφέλειαν τῶν ἀρχο μένων ἀσκεῖν. Παράδεισος. Πρώτην οὖν Θεοῦ θέλοντος ἀρχὴν ποιήσωμαι υφηγήσεως, την τῶν ἁγίων καὶ μεγάλων Πατέρων πολιτείαν ἐκδιηγούμενος, ὡς ὅτι καὶ νῦν τὰ αὐτὰ ὁ Σωτὴρ δι' αὐτῶν ἐνεργεῖ, ἅπερ διὰ τῶν προφητών καὶ ἀποστόλων ενήργησεν. Ὁ γὰρ αὐτὸς Κύριος ἐστι, καὶ τότε καὶ νῦν καὶ εἰς ἔπειτα, ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν. Ἐθεασάμην οὖν ἐγὼ ἐν τοῖς ὁρίοις τῆς Λύκων * τῆς Θηβαΐδος, τὸν μέγαν καὶ μακάριον Ἰωάννην Περὶ τῆς ὀξυρύγχου πόλεως. Παρεγενόμεθα δὲ καὶ εἰς Οξύρυγχόν τινα πόλιν τῆς Θηβαΐδος, ἧς οὐκ ἔστιν εἰπεῖν κατ' ἀξίαν τὰ θαύματα. Γέμει γὰρ ἔνδοθεν οὕτως μοναστηρίων, ὡς τὰ τείχη ὑπ' αὐτῶν ἐξωθεῖσθαι τῶν μοναχῶν περιέχεται δὲ ἔξωθεν ἑτέροις μοναστηρίοις, ὡς ἄλλην εἶναι παρὰ ταύτην τὴν ἔξω πόλιν. Ἔγεμον δὲ τῆς πόλεως οἱ ναοὶ καὶ τὰ καπετώλια τῶν μοναχῶν, καὶ κατὰ πᾶν μέρος τῆς πόλεως ᾤχουν οἱ μοναχοί. Δεκα δύο γάρ εἰσιν ἐν αὐτῇ ἐκκλησίαι, μεγίστης ούσης τῆς πόλεως, ἐν οἷς οἱ ὄχλοι συνάγονται. Τὰ γὰρ τῶν μου ΑΙ. ἀπωτάτοις. * ποιήσω. • ΑΙ. ἑαυτοῦ. Ποταμών ρεύματα. ἀπὸ τῶν κυμάτων. ἀπὸ τῶν ρευμάτων. ἀπὸ των γραμμάτων ΑΙ. Λυκῶ. 10 Αί. ἐξηγεῖσθαι. τι 19. Οξύρυγχον.
PARADISUS PATRUM.
ἐξ ἀμηχάνων αὐτῷ πάντα παραστῆσαι. Καὶ τί δεῖ plura dicamus de Ade illorum erga Christum, quæ
πολλὰ λέγειν περὶ τῆς εἰς τὸν Χριστὸν αὐτὸν πιο
στεως, δυναμένης καὶ ὄρη μεθιστάναι; Πολλοὶ γὰρ
αὐτῶν καὶ ποταμών ρεύματα ἔστησαν, καὶ τὸν Νεί
λον ἐπέζευσαν, καὶ θῆρας ἀπέκτειναν, καὶ ἰάσεις, καὶ
θαύματα, καὶ δυνάμεις, ὅσας οἱ ἅγιοι ἐποίουν προφῆται καὶ ἀπόστολοι, ἐπετέλεσαν. Καὶ ὡσαύτως δι' αὐ
τῶν θαυματουργεῖ ὁ Σωτήρ· καὶ πᾶσιν εὔδηλόν ἐστι
τοῖς ἐκεῖ, ὡς δι' αὐτῶν ἔστηκεν ὁ κόσμος, καὶ δι'
αὐτοὺς παρὰ θεῷ ἔστηκε καὶ τετίμηται ἡ ἀνθρωπίνη
ζωή. Ιδον δὲ καὶ ἕτερον πλῆθος ἄπειρον μοναχῶν,
καὶ μὴ δυνάμενον ἀριθμῷ ὑποβάλλεσθαι, πᾶσαν ἡλι
κίαν ἔχον ἐν ταῖς ἐρήμοις, καὶ ἐν ταῖς χώραις, ὅσον
οὐ δύναται βασιλεὺς γήϊνος ἑαυτῷ στράτευμα συναθροῖσαι. Οὐ γὰρ ἐστι κώμη οὔτε πόλις ἐν Αἰγύπτῳ
τε καὶ Θηβαΐδι, ἢ οὐχὶ τοῖς μοναστηρίοις καθάπερ
τείχεσι περιβέβληται· καὶ ταῖς αὐτῶν εὐχαῖς οἱ λαοὶ,
ὥσπερ ἐπὶ τῷ Θεῷ ἐπερείδονται. Καὶ οἱ μὲν ἐν τοῖς
σπηλαίοις, ἐν ἐρήμοις, οἱ δὲ ἐν τοῖς ἀποπάτροις ",
πάντες πανταχού φιλονεικότατον ἀλλήλων, τὴν
ἑαυτῶν ἄσκησιν θαυμαστὴν ἐπιδείκνυνται. Οἱ μὲν
πόρρωθεν σπουδάζοντες, μή τις ἕτερος ἐν τοῖς κατα
ορθώμασιν αὐτοὺς ὑπερβάλλοι· οἱ δὲ ἐγγύθεν, μὴ
τῆς κακίας αὐτοῖς πανταχόθεν ὀχλούσης, ἧττον τῶν
πορρωτάτω εὐδοκιμήσουσιν. Οθεν πολλὴν ὠφέλειαν
ἐξ αὐτῶν πορισάμενος, ἐπὶ τὴν ἐξήγησιν ταύτην
ἐχώρησα· πρὸς ζῆλον μὲν καὶ ὑπόμνησιν τῶν
τελείων, πρὸς οἰκοδομὴν δὲ καὶ ὠφέλειαν τῶν ἀρχο
μένων ἀσκεῖν.
Παράδεισος.
Πρώτην οὖν Θεοῦ θέλοντος ἀρχὴν ποιήσωμαι
υφηγήσεως, την τῶν ἁγίων καὶ μεγάλων Πατέρων
πολιτείαν ἐκδιηγούμενος, ὡς ὅτι καὶ νῦν τὰ αὐτὰ ὁ
Σωτὴρ δι' αὐτῶν ἐνεργεῖ, ἅπερ διὰ τῶν προφητών
καὶ ἀποστόλων ενήργησεν. Ὁ γὰρ αὐτὸς Κύριος
ἐστι, καὶ τότε καὶ νῦν καὶ εἰς ἔπειτα, ἐνεργῶν τὰ
πάντα ἐν πᾶσιν. Ἐθεασάμην οὖν ἐγὼ ἐν τοῖς ὁρίοις
τῆς Λύκων * τῆς Θηβαΐδος, τὸν μέγαν καὶ μακάριον
Ἰωάννην
Περὶ τῆς ὀξυρύγχου πόλεως.
Παρεγενόμεθα δὲ καὶ εἰς Οξύρυγχόν τινα
πόλιν τῆς Θηβαΐδος, ἧς οὐκ ἔστιν εἰπεῖν κατ' ἀξίαν
τὰ θαύματα. Γέμει γὰρ ἔνδοθεν οὕτως μοναστηρίων,
possit etiam montes transferre "Y Nam ipsorumi
complures fuviorum irrumpentes undas retinuerunt, Nilum pedibus transierunt, feras peremerunt,
atque morborum curationes, miracula, maximæ
potentiæ opera ediderunt, qualia sancti faciebant
prophetæ atque apostoli: consimili modo per ipsos
mirabilia operatur Servator; cunctisque illius regionis hominibus clarum est, per eos mundum consistere, per eos stare apud Deum et honore affici
vitam humanam. Vidi quoque aliam immensam
multitudinem monachorum, quæque sub numerum
cadere nequit, constantem omni alate, in desertis,
in regionibus, tantam, ut non possit terrenus imperator adeo ingentem sibi exercitum cogere. Non
est enim villa neque urbs in Ægypto ac Thebaide,
quæ non monasteriis, sicut muris, cincta sit;
eorumque precibus populi, tanquam in Deo innituntur. Atque alii in speluncis, per eremos, alii in
locis remotissimis, omnes ubique, inter se maxime
contendendo, mirabilem suam ostendunt exercitationem, qui sunt de longinquo connituntur ne quis
alius ipsos in recte factis superet; cæteri de proximo, ne malitia eos undique premente, minus
quam remotissimi comprobentur. Unde plurimum
emolumenti cum ex ipsis cepissem, in hanc deveni
enarrationem; ad æmulationem et commonitionem
perfectorum, aedificationem vero ac utilitatem eorum
qui in sanctitate exercere se incipiunt.
Paradisus.
Initium itaque narrationis, Deo volente,
faciam, sanctorum magnorumque Patrum vitam et
gesta enarraturus; quod nunc eliam Servator eadem per illos operetur, quæ per prophetas et apostolos edidit. Idem quippe est Dominus, et tunc, et
nunc, et in posterum, cuncta in cunctis efficiens.
Vidi ergo ego in finibus Lyco quæ urbs Thebaidis
est, magnum beatumque Joannem.
De Oxyryncho civitate.
Venimus autem et al Oxyrynchum civitatem
quamdam Thebaidis, cujus mirabilia pro dignitate
narrare non licet. Adeo enim repleta est intus
ὡς τὰ τείχη ὑπ' αὐτῶν ἐξωθεῖσθαι 10 τῶν μοναχῶν· monasteriis, ut muri ex ipsis personent monachis:
περιέχεται δὲ ἔξωθεν ἑτέροις μοναστηρίοις, ὡς ἄλλην
εἶναι παρὰ ταύτην τὴν ἔξω πόλιν. Ἔγεμον δὲ τῆς·
πόλεως οἱ ναοὶ καὶ τὰ καπετώλια τῶν μοναχῶν, καὶ
κατὰ πᾶν μέρος τῆς πόλεως ᾤχουν οἱ μοναχοί. Δεκαδύο γάρ εἰσιν ἐν αὐτῇ ἐκκλησίαι, μεγίστης ούσης τῆς
πόλεως, ἐν οἷς οἱ ὄχλοι συνάγονται. Τὰ γὰρ τῶν μου
• ΑΙ. ἀπωτάτοις. * Αl. ποιήσω. • ΑΙ. ἑαυτοῦ.
Ποταμών ρεύματα. Bonifacius inartyr epist. 1
Inunc 4, Patrol. Latina t. LXXXIX, col. 695 B):
I'niversi aurilegi Ambrones apoton grammaton agris
frustralis afficii. Εx Serario, ἀπὸ τῶν κυμάτων.
propius esset, ἀπὸ τῶν ρευμάτων. Seul et ἀπὸ
των γραμμάτων tueri quis possit; ex litteris ac
eruditione, juxta ea quæ scriptis tradita sunt.
circumdatur autein extrinsecus aliis monasteriis,
instar allerius exterioris civitatis. Referta quoque
erant urbis templa et capitolia monachis, perque
omnes urbis regiones habitabant monachi. Nam
duodecim in ea sunt ecclesiæ, utpote maxima civitate, in quibus plebs congregatur. Etenim mona-
• ΑΙ. Λυκῶ. 10 Αί. ἐξηγεῖσθαι. τι Matth. xvii, 19.
In Historia Lassiaca Palladii, cap. 43.
Οξύρυγχον. Prater geographos et notitias,
Libellus precum Marcelli et Faustini a clarissinio
Sirmondo editus p. 76; Theodoritus list. eccl. 1,
16: Niceph. xι, 22.
Vit. Patr. II, 1.
(*) Vit. Patr. 11, 3,
On Abbot PatermuthiusDe abbate Patermuthio
col. 447–448page 3 of 6
De Oxyryncho civitateParadisusDe abbate Evagrio
PG 65:447ναχῶν εὐκτήρια καθ' ἕκαστον ἦν μοναστήριον· καὶ σχεδὸν πλείους ἦσαν οἱ μοναχοί, ὑπὲρ τοὺς κοσμικοὺς πολίτας, κατὰ πάσας τὰς εἰσόδους τῆς πόλεως. καὶ ἐν τοῖς πύργοις τῶν πυλῶν καταμένοντες. Πεν τακισχίλιοι μὲν γὰρ μοναχοὶ ἐλέγοντο εἶναι ἔνδοθεν, τοσοῦτοι δὲ αὐτὴν ἔξωθεν περιέχοντες· καὶ οὐκ ἦν ὥρα ἡμερινὴ οὐδὲ νυκτερινὴ, ἐν ᾗ τὰς λατρείας οὐκ ἐπετέλουν τῷ Θεῷ. Αλλ' οὐδὲ εἰς ἦν οικήτωρ αἱρετικὸς οὐδὲ ἐθνικὸς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ πάντες ὁμοῦ οἱ πολῖται πιστοὶ καὶ κατηχούμενοι, ὡς δύνασθαι δού ναι τὸν ἐπίσκοπον ἐν τῇ πλατείᾳ εἰρήνην τῷ λαῷ. Οἱ δὲ στρατηγοὶ αὐτῶν καὶ οἱ ἄρχοντες, οἱ τάς φιλο τιμίας τοῖς δήμοις παρέχοντες 15, κατὰ τὰς εἰσόδους σκοπούς ἔστησαν, πρὸς τὸ εἰ ξένος τις πενόμενος που φανείη ἀχθῆναι πρὸς αὐτοὺς, ληψόμενον πρὸς παραμυθίαν ἀναλώματα. Καὶ τί ἄν τις εἴποι τὴν εὐλάβειαν τῶν δήμων ὁρώντων ἡμᾶς τοὺς ξένους, διὰ τῆς ἀγορᾶς παριόντας, καὶ ὥσπερ ἀγγέλοις ἡμῖν προσιόντων; τί δὲ τὸ πλῆθος ἐξείποι τις τῶν μοναχῶν καὶ παρθένων, ἀναριθμήτων ὄντων; Πλὴν ὅσον παρὰ τοῦ ἐκεῖ ἁγίου ἐπισκόπου ἠκριβωσάμεθα, δηλώσω μεν, μυρίους μὲν μοναχοὺς ὑφ᾽ αὐτῶν 11, δισμυρίας δὲ παρθένους ἔχοντες 1. Τὴν δὲ φιλοξενίαν αὐτῶν καὶ τὴν ἀγάπην οἷαν εἶχον, ἐμὲ οὐχ οἷον 18 ἐξειπεῖν. Διεσπᾶτο γὰρ ἡμῶν τὰ παλλία, ἐκ τῶν ἡμᾶς προς ἑαυτοὺς ἀνθελκόντων. Καὶ ἴδομεν ἐκεῖ πολλοὺς καὶ μεγάλους Πατέρας, διάφορα χαρίσματα ἔχοντας, τοὺς μὲν ἐν λόγῳ, τοὺς δὲ ἐν πολιτείᾳ, τοὺς δὲ ἐν δυνά μεσι καὶ σημείοις. Περὶ ἀββᾶ Εὐαγρίου. Ἴδομεν δὲ καὶ Εὐάγριον ἄνδρα σοφὸν καὶ λόγιον, ὃς τῶν λογισμῶν ἱκανὴν εἶχεν διάκρισιν, ἐκ πείρας τὸ πρᾶγμα παρειληφώς, ὃς πολλάκις κατελθὼν εἰς Αλεξάνδρειαν, τοὺς τῶν Ἑλλήνων φιλοσόφους ἀπεστόμιζεν. Οὗτος παρήγγειλε τοῖς μεθ' ἡμῶν ἀδελ φοῖς, ὕδατος με κορέννυσθαι. Οἱ γὰρ δαίμονες, ἔφη, τοὺς ὑδροχοεῖς τόπους 11 συνεχῶς ἐπιβαίνουσιν. Αλ λους τε πολλοὺς πρὸς ἡμᾶς περὶ ἀσκήσεως ἐποιήσατο λόγους, ἐπιστηρίξας ἡμῶν τὰς ψυχάς. Περὶ ἀββᾶ Πατερμουθίου *Ην γάρ τις Πατὴρ πρὸ ἡμῶν ὀνόματι Πατερμού τιος 18, πρῶτος τῶν ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ μοναχῶν αὐτ τὸς γενόμενος, ὁ καὶ τὸ μοναχικὴν ἔνδυμα τοῦτο πρῶτος αὐτοῖς ἐφευρών· αὐτὸς ἀρχιληστής πρῶ τος 19 καὶ νεκροτάφος Ελλήνων ὑπάρχων, καὶ δια βόητος ἐπὶ κακία γενόμενος, πρόφασιν ηύρατο σωτη ρίας τοιαύτην. Ἐπέστη ποτὲ νυκτός τινι παρθενευούσῃ, συλῆσαι τὸ μοναστήριον αὐτῆς προθυμηθεὶς· ηὑρέθη δὲ μηχανῇ τιν: ἐπὶ τὰ δώματα· μὴ εὐο οἱ τάς... παρέχοντες. 18 αὐτόν. 4. ἔχοντος. 15 τε. 30 Α. ἑκατέρων. 17 ΑΙ. τοῖς δροκέλλοις τόποις τοὺς ὑδροτελεῖς. 18 Α. Πατερμούθιος Μούθιος. 19 ΑΙ. πρώην. Περὶ ἀββα Πατερμουθίου.
steriorum oratoria, per unumquoique monasterium ναχῶν εὐκτήρια καθ' ἕκαστον ἦν μοναστήριον· καὶ
sunt; denique fere monachi numero superant cives
sæculares, ad omnes introitus urbis et in portarum turribus positi. Certe intro dicebantur esse
monachi quinquies mille, totidemque extra per
ambitum; neque hora erat diurna vel nocturna,
in qua Deo sacrum cultum non exhiberent. Sed
nec ullus erat incola hæreticus aut paganus, imo
omnes pariter cives, fideles et catechumeni; ita ut
possit episcopus in platea pacem dare populo.
Porro magistratus eorum ac principes viri, qui
munera populis erogant, ad portas et ad ingressus
speculatores collocant, ut sicubi peregrinus aliquis
pauper apparuerit, ad eos ducatur, accepturus in
solatium sumptus necessarios. Jain quo modo retuJerit quispiam pietatem populorum, cum nos hospi.
tes viderunt, per forum transeuntes, atque ad nos
velut ad angelos accesserunt? Quo modo enarraverit multitudinem monachorum et virginum, numerum excedentium? Attamen quod a sancto loci episcopo compertum habuimus, indicabimus, habuisse
illum sub sua potestate decem millia monachorum,
viginti millia virginum. Cæterum hospitalitatem
eorum, et charitatis magnitudinem edicere non
valeo. Discindebantur enim pallia nostra, dum singuli nos ad se pertraherent. Atque illic vidimus
multos magnosque Patres, diversis charismatum
donis ornatos, alios in vitæ institutis, alios in prodigiis, virtutibus et signis.
De abbate Evagrio
Vidimus pariter Evagrium virum sapientem
et doctum, qui cogitationum discernendarum vi
valde praeditus fuit, per experientiam id rei consecutus, qui sæpe in Alexandriam descendens,
Græcorum ethnicorumque philosophis os obturabat.
Is admonuit fratres qui nobiscum erant, ne aquam
ad salietatem biberent. Damnones enim, inquiebat,
loca quæ aquas fundunt, assidue incursant. Sed et
multos alios de sancta exercitatione nobis protulit
sermones, quibus animas nostras confirmabat.
De abbate Patermuthio.
Erat enim ante nos quidam Pater, nomine
Patermutius, qui primus illius loci monachorum
σχεδὸν πλείους ἦσαν οἱ μοναχοί, ὑπὲρ τοὺς κοσμι
κοὺς πολίτας, κατὰ πάσας τὰς εἰσόδους τῆς πόλεως.
καὶ ἐν τοῖς πύργοις τῶν πυλῶν καταμένοντες. Πεν
τακισχίλιοι μὲν γὰρ μοναχοὶ ἐλέγοντο εἶναι ἔνδοθεν,
τοσοῦτοι δὲ αὐτὴν ἔξωθεν περιέχοντες· καὶ οὐκ ἦν
ὥρα ἡμερινὴ οὐδὲ νυκτερινὴ, ἐν ᾗ τὰς λατρείας οὐκ
ἐπετέλουν τῷ Θεῷ. Αλλ' οὐδὲ εἰς ἦν οικήτωρ αἱρετι
κὸς οὐδὲ ἐθνικὸς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ πάντες ὁμοῦ οἱ
πολῖται πιστοὶ καὶ κατηχούμενοι, ὡς δύνασθαι δού
ναι τὸν ἐπίσκοπον ἐν τῇ πλατείᾳ εἰρήνην τῷ λαῷ.
Οἱ δὲ στρατηγοὶ αὐτῶν καὶ οἱ ἄρχοντες, οἱ τάς φιλοτιμίας τοῖς δήμοις παρέχοντες 15, κατὰ τὰς εἰσόδους
σκοπούς ἔστησαν, πρὸς τὸ εἰ ξένος τις πενόμενος
που φανείη ἀχθῆναι πρὸς αὐτοὺς, ληψόμενον πρὸς
παραμυθίαν ἀναλώματα. Καὶ τί ἄν τις εἴποι τὴν
εὐλάβειαν τῶν δήμων ὁρώντων ἡμᾶς τοὺς ξένους,
διὰ τῆς ἀγορᾶς παριόντας, καὶ ὥσπερ ἀγγέλοις ἡμῖν
προσιόντων; τί δὲ τὸ πλῆθος ἐξείποι τις τῶν μοναχῶν
καὶ παρθένων, ἀναριθμήτων ὄντων; Πλὴν ὅσον παρὰ
τοῦ ἐκεῖ ἁγίου ἐπισκόπου ἠκριβωσάμεθα, δηλώσω
μεν, μυρίους μὲν μοναχοὺς ὑφ᾽ αὐτῶν 11, δισμυρίας
δὲ παρθένους ἔχοντες 1. Τὴν δὲ φιλοξενίαν αὐτῶν
καὶ τὴν ἀγάπην οἷαν εἶχον, ἐμὲ οὐχ οἷον 18 ἐξειπεῖν.
Διεσπᾶτο γὰρ ἡμῶν τὰ παλλία, ἐκ τῶν ἡμᾶς προς
ἑαυτοὺς ἀνθελκόντων. Καὶ ἴδομεν ἐκεῖ πολλοὺς καὶ
μεγάλους Πατέρας, διάφορα χαρίσματα ἔχοντας, τοὺς
μὲν ἐν λόγῳ, τοὺς δὲ ἐν πολιτείᾳ, τοὺς δὲ ἐν δυνά
μεσι καὶ σημείοις.
Περὶ ἀββᾶ Εὐαγρίου.
Ἴδομεν δὲ καὶ Εὐάγριον ἄνδρα σοφὸν καὶ λόγιον,
ὃς τῶν λογισμῶν ἱκανὴν εἶχεν διάκρισιν, ἐκ πείρας
τὸ πρᾶγμα παρειληφώς, ὃς πολλάκις κατελθὼν εἰς
Αλεξάνδρειαν, τοὺς τῶν Ἑλλήνων φιλοσόφους ἀπ
εστόμιζεν. Οὗτος παρήγγειλε τοῖς μεθ' ἡμῶν ἀδελ
φοῖς, ὕδατος με κορέννυσθαι. Οἱ γὰρ δαίμονες, ἔφη,
τοὺς ὑδροχοεῖς τόπους 11 συνεχῶς ἐπιβαίνουσιν. Αλ
λους τε πολλοὺς πρὸς ἡμᾶς περὶ ἀσκήσεως εποιή
σατο λόγους, ἐπιστηρίξας ἡμῶν τὰς ψυχάς.
Περὶ ἀββᾶ Πατερμουθίου
*Ην γάρ τις Πατὴρ πρὸ ἡμῶν ὀνόματι Πατερμού -
τιος 18, πρῶτος τῶν ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ μοναχῶν αὐτ
exstitit, et monachicam hanc vestem primus ipsis τὸς γενόμενος, ὁ καὶ τὸ μοναχικὴν ἔνδυμα τοῦτο
adinvenit. Is cum principio esset princeps latronum,
ac vespillo gentilium, famosusque in nequitia, banc
nactus est occasionem salutis. Advenit nocte aliquando ad virginem aliquam, ipsius monasterium
deprædari anino meditatus; cumque quadam machina in tecta conscendisset, nec inveniret qua in
πρῶτος αὐτοῖς ἐφευρών· αὐτὸς ἀρχιληστής πρῶ
τος 19 καὶ νεκροτάφος Ελλήνων ὑπάρχων, καὶ δια
βόητος ἐπὶ κακία γενόμενος, πρόφασιν ηύρατο σωτη
ρίας τοιαύτην. Ἐπέστη ποτὲ νυκτός τινι παρθε
νευούσῃ, συλῆσαι τὸ μοναστήριον αὐτῆς προθυμη
θείς· ηὑρέθη δὲ μηχανῇ τιν: ἐπὶ τὰ δώματα· μὴ εὐο
ss Absunt ab al. verba οἱ τάς... παρέχοντες.
18 Αl. αὐτόν. 4. Αl. ἔχοντος. 15 Al. inser. τε.
30 Α1.
ἑκατέρων. 17 ΑΙ. τοῖς δροκέλλοις τόποις al. τοὺς ὑδροτελεῖς. 18 Α1. Πατερμούθιος al. Μούθιος. 19 ΑΙ.
πρώην.
Vit. Patr. 11, 27.
Vit. Patr. 11, 9.
Περὶ ἀββα Πατερμουθίου. Exstat quoque
học caput in Historia Lausiaca Palladii, codice
Culbertino 4474, sed cum plurimis varietatibus;
quarum paucas visum est ascribere. Continet idem
ms, duo sequentia capita, non adeo tamen ampla.
col. 449–450page 4 of 6
PG 65:449τῶν δὲ ποίας εἰσέλθῃ εἰς τὸ ταμεῖον, ἢ πάλιν ποίας οι υποχωρήσῃ, ἔμεινε λογιζόμενος ἐπὶ τοῦ δώματος ἄχρις ἡμέρας· καὶ μικρὸν ἀφυπνώσας, ὁρᾷ ὡς βασιλέως τινός, λέγοντος 8 αὐτῷ κατὰ τοὺς ὕπνους, μὴ περὶ τοὺς φόνους 38 ἔτι, καὶ τῶν μικρῶν τούτων κλεμμάτωνε τὴν σπουδὴν ἔχειν, ἐπαγρυ πνοῦντα, ἀλλὰ εἰ βούλοιτο μεταβάλλειν τὸν τρόπον ἐπ' ἀρετὴν, καὶ στρατηγίαν ἀγγελικὴν στρατηγεῖν 1, λαβεῖν παρ' αὐτοῦ ταύτην τὴν ἐξουσίαν. Ο δὲ ὡς ασμένως ὑπεδέξατο, καὶ δὴ τάγμα μοναχῶν ἄγηρον ὑποδείκνυσιν, καὶ ἄρχειν αὐτῶν παρεκελεύετο. Εξ υπνος δε γενόμενος ὁ ἀνὴρ ὁρᾷ τὴν παρθένον αὐτῷ παρεστῶσαν, καὶ λέγουσαν· Πόθεν σὺ παραγέγονας ὧδε, ὦ ἄνθρωπε, ἢ τίς ὑπάρχεις τὴν τύχην "; Ο δὲ, μηδὲν εἰδέναι " φήσας αὐτῇ, τὴν ἐκκλησίαν ὑπου δείκνυσθαι αὐτῷ παρεκάλει. Καὶ δὴ ὡς ἐπέδειξεν, προσπεσών τοῖς τῶν πρεσβυτέρων γόνασιν 30, ἠξίου Χριστιανός γενέσθαι, καὶ μετανοίας χώραν εὑρεῖν. Ἐπιγνόντες δὲ αὐτὸν οἱ πρεσβύτεροι, καὶ θαυμάσαντες, ἐνουθέτουν λοιπὸν καὶ ἐδίδασκον, τοῦ μηκέτι εἶναι ἀνδροφόνον. Ηξίου δὲ αὐτοὺς, τῶν ψαλμῶν ἐπακούειν, καὶ τριῶν στίχων ἐπακούσας μόνον τοῦ πρώτου ψαλμοῦ, ἀρκεῖν ἑαυτῷ τέως ἔφη ταῦτα πρὸς μάθησιν. Καὶ ἐπιμείνας πρὸς αὐτοὺς τρεῖς ἡμέρας, ἐξελθὼν εὐθὺς ἐπὶ τὴν ἔρημον ὥρμησεν, καὶ τριετή διάγων χρόνον κατὰ τὴν ἔρημον, ἐν εὐχαῖς καὶ δά κρυσιν διημερεύων, πρὸς τροφὴν ταῖς ἀγρίαις βοτά ναις ἀρκεῖτο, καὶ ταύταις ἐνέμετο. Επανήλθεν δὲ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἔμπρακτον ἀπαγγέλλων τὸ μάθ σημα· χάριν δὲ αὐτῷ δεδόσθαι θεόθεν ἔλεγεν, ἀπο στηθίζειν ἔξωθεν τας Γραφάς ". Εθαύμαζον δὲ αὐτ τὴν πάλιν οἱ πρεσβύτεροι, ἀκροτάτην μετελθόντα τὴν ἄσκησιν. Καὶ φωτίσαντες αὐτὸν παρεκάλουν συνδιατρίβειν. Ὁ δὲ ἐπιμείνας πρὸς αὐτοὺς ἑπτὰ ἡμέρας, ἐπὶ τὴν ἔρημον πάλιν ἐξῄει, καὶ δὴ ἐν ἑπτὰ ἔτεσιν ἄλλοις ἐν τῇ πανερήμῳ διατελέσας, πολλῆς χάριτος ὁ ἀνὴρ Αξιώθη. Αρτος μὲν γὰρ αὐτῷ τῇ Κυριακῇ μόνῃ, πρὸς κεφαλὴν ἡὑρίσκετο εὐξαμένῳ, οὗ μεταλαμβάνων ἕως τῆς ἄλλης Κυριακῆς ἠρκεῖτο. Ἐπανῆλθεν δὲ πάλιν ἐκ τῆς ἐρήμου, τὴν ἄσκησιν ἐνδεικνύμε νας, καί τινας πρὸς τὴν αὐτοῦ πολιτείαν ἐλθεῖν ἐρεσ θίζων. Προσῆλθε δὲ αὐτῷ τις νεανίας, μαθητευθῆ και βουλόμενος. Ὁ δὲ εὐθὺς ἐνδύσας αὐτὸν λεβι τῶνα”, καὶ κουκούλλιον τῇ κεφαλῇ περιθεὶς, ἐπὶ τὴν ἄσκησιν προσεβίβαζεν ", την μηλοτὴν περὶ τοὺς ὤμους αὐτοῦ περιθέμενος, καὶ λέντιον αὐτὸν περιζωσάμενος. Καὶ δὴ εἴπου τις τῶν Χριστιανῶν ἐτελεύτα, προσκαρτερῶν αὐτοῦ ταῖς ἀγρυπνίαις, και θαρίως ἐκέλευεν. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ μαθητής θαυμασίως τοὺς τεθνεώτας κηδεύοντα, εἶπεν πρὸς αὐτόν Εἰ νἀμὲ θανόντα οὕτως κηδεύσεις, διδάσκαλε; Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔφη· Οὕτω κηδεύσω σε, ἄχρις ἂν εἴπῃς, Αρκεῖ. Μετ' οὐ πολὺ δὲ χρόνου τέθνηκεν ὁ νεανίας, καὶ ὁ λόγος οι ἔργον ἐγίνετο. Κηδεύσας γὰρ αὐτὸν εὐσεβῶς, λέγει πρὸς αὐτὸν ἐπὶ πάντων· Καλῶς ἐχη 30 ΑΙ. ο Α. πως, οι ΑΙ. πῶς. • ΑΙ. βασιλέα τινὰ λέγοντα. 8 τάφους. 8 ΑΙ. τὰ κλέμματα.. * εἰς 5. ὰ παραβαλεῖν, εἰ ΑΙ. ἐπαναλαβεῖν. 37 ἅγιον, 38 ψυχήν. " εἶναι. *. τις ἁγίας. 8 λεβήτωνα. * προεβ.» εἰς.
PARADISUS PATRUM.
'0
ac
τῶν δὲ ποίας " εἰσέλθῃ εἰς τὸ ταμεῖον, ἢ πάλιν conclave ingrederetur, et qua rursus recederet, re
ποίας οι υποχωρήσῃ, ἔμεινε λογιζόμενος ἐπὶ τοῦ
δώματος ἄχρις ἡμέρας· καὶ μικρὸν ἀφυπνώσας, ὁρᾷ
ὡς βασιλέως τινός, λέγοντος 8 αὐτῷ κατὰ τοὺς
ὕπνους, μὴ περὶ τοὺς φόνους 38 ἔτι, καὶ τῶν μικρῶν
τούτων κλεμμάτωνε τὴν σπουδὴν ἔχειν, ἐπαγρυπνοῦντα, ἀλλὰ εἰ βούλοιτο μεταβάλλειν τὸν τρόπον ἐπ'
ἀρετὴν, καὶ στρατηγίαν ἀγγελικὴν στρατηγεῖν 1,
λαβεῖν παρ' αὐτοῦ ταύτην τὴν ἐξουσίαν. Ο δὲ ὡς
ασμένως ὑπεδέξατο, καὶ δὴ τάγμα μοναχῶν ἄγηρον
ὑποδείκνυσιν, καὶ ἄρχειν αὐτῶν παρεκελεύετο. Εξυπνος δε γενόμενος ὁ ἀνὴρ ὁρᾷ τὴν παρθένον αὐτῷ
παρεστῶσαν, καὶ λέγουσαν· Πόθεν σὺ παραγέγονας
ὧδε, ὦ ἄνθρωπε, ἢ τίς ὑπάρχεις τὴν τύχην "; Ο
δὲ, μηδὲν εἰδέναι " φήσας αὐτῇ, τὴν ἐκκλησίαν ὑπου
δείκνυσθαι αὐτῷ παρεκάλει. Καὶ δὴ ὡς ἐπέδειξεν,
προσπεσών τοῖς τῶν πρεσβυτέρων γόνασιν 30, ἠξίου
Χριστιανός γενέσθαι, καὶ μετανοίας χώραν εὑρεῖν.
Ἐπιγνόντες δὲ αὐτὸν οἱ πρεσβύτεροι, καὶ θαυμάσαντες, ἐνουθέτουν λοιπὸν καὶ ἐδίδασκον, τοῦ μηκέτι
εἶναι ἀνδροφόνον. Ηξίου δὲ αὐτοὺς, τῶν ψαλμῶν
ἐπακούειν, καὶ τριῶν στίχων ἐπακούσας μόνον τοῦ
πρώτου ψαλμοῦ, ἀρκεῖν ἑαυτῷ τέως ἔφη ταῦτα πρὸς
μάθησιν. Καὶ ἐπιμείνας πρὸς αὐτοὺς τρεῖς ἡμέρας,
ἐξελθὼν εὐθὺς ἐπὶ τὴν ἔρημον ὥρμησεν, καὶ τριετή
διάγων χρόνον κατὰ τὴν ἔρημον, ἐν εὐχαῖς καὶ δά
κρυσιν διημερεύων, πρὸς τροφὴν ταῖς ἀγρίαις βοτάναις ἀρκεῖτο, καὶ ταύταις ἐνέμετο. Επανήλθεν δὲ
εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἔμπρακτον ἀπαγγέλλων τὸ μάθ
σημα· χάριν δὲ αὐτῷ δεδόσθαι θεόθεν ἔλεγεν, ἀποστηθίζειν ἔξωθεν τας Γραφάς ". Εθαύμαζον δὲ αὐτ
τὴν πάλιν οἱ πρεσβύτεροι, ἀκροτάτην μετελθόντα τὴν
ἄσκησιν.
mansit in tecto cogitabundus usque ad ortum diei;
parumque obdormiens, videt quasi regem quemdam
qui dicebat ipsi in somnis, ne amplius circa sepuicra, homicidia, parvaque hæc furta vacaret, invigi
lando; sed si vellet mores mutare ad virtutem, et
angelicam militiam suscipere, accepturum ab ipso
ejusmodi potestatem. Ubi autem libenter conditionem admisisset, ostendit ei immortale monachorum agmen, quibus jussus est imperare. Igitur expergefactus vir cernit virginem ipsi astare
dicere: Unde tu huc advenisti, o homo; aut cujus
conditionis es? Ille vero nihil scire aut esse respondens, ecclesiam sibi ostendi poposcit. Utque illa
monstravit; ad genua pedesque presbyterorúní
" procumbens, postulabat ut Christianus fieret, ar
poenitentiae locum nancisceretur. Presbyteri auten,
qui cognoscerent eum, admirali, commonebant
deinceps atque edocebant, ne amplius esset liomicida. Rogavit porro eos, ut psalmos audiret. Cumque tres solummodo versus audiisset primi psalmi,
sibi interim eos sufficere dixit ad disciplinam.
Tum apud illos tribus diebus transactis, egressus
statim, ad eremum properat. Ubi per tres annos
commoratus, in precibus et lacrymis perseverans,
pro cibo agrestibus herbis contentus erat, quibus
pascebatur. Postea regressus est in ecclesiam, doctrinam referens operibus firmatam; dicebatque
sibi divinitus datam fuisse gratiam, expectorandi
memoriterque recitandi sacras Scripturas. Iterum
autem demirabantur illum presbyteri, quod ad
summam pervenisset exercitationem.
Καὶ φωτίσαντες αὐτὸν παρεκάλουν συνδιατρίβειν.
Ὁ δὲ ἐπιμείνας πρὸς αὐτοὺς ἑπτὰ ἡμέρας, ἐπὶ τὴν
ἔρημον πάλιν ἐξῄει, καὶ δὴ ἐν ἑπτὰ ἔτεσιν ἄλλοις
ἐν τῇ πανερήμῳ διατελέσας, πολλῆς χάριτος ὁ ἀνὴρ
Αξιώθη. Αρτος μὲν γὰρ αὐτῷ τῇ Κυριακῇ μόνῃ,
πρὸς κεφαλὴν ἡὑρίσκετο εὐξαμένῳ, οὗ μεταλαμβάνων ἕως τῆς ἄλλης Κυριακῆς ἠρκεῖτο. Ἐπανῆλθεν
δὲ πάλιν ἐκ τῆς ἐρήμου, τὴν ἄσκησιν ἐνδεικνύμενας, καί τινας πρὸς τὴν αὐτοῦ πολιτείαν ἐλθεῖν ἐρεσ
θίζων. Προσῆλθε δὲ αὐτῷ τις νεανίας, μαθητευθῆ
και βουλόμενος. Ὁ δὲ εὐθὺς ἐνδύσας αὐτὸν λεβι
τῶνα”, καὶ κουκούλλιον τῇ κεφαλῇ περιθεὶς, ἐπὶ
τὴν ἄσκησιν προσεβίβαζεν ", την μηλοτὴν περὶ
τοὺς ὤμους αὐτοῦ περιθέμενος, καὶ λέντιον αὐτὸν
περιζωσάμενος. Καὶ δὴ εἴπου τις τῶν Χριστιανῶν
ἐτελεύτα, προσκαρτερῶν αὐτοῦ ταῖς ἀγρυπνίαις, και
θαρίως ἐκέλευεν. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ μαθητής θαυμασίως τοὺς τεθνεώτας κηδεύοντα, εἶπεν πρὸς αὐτόν·
Εἰ νἀμὲ θανόντα οὕτως κηδεύσεις, διδάσκαλε; Ὁ δὲ
πρὸς αὐτὸν ἔφη· Οὕτω κηδεύσω σε, ἄχρις ἂν εἴπῃς,
Αρκεῖ. Μετ' οὐ πολὺ δὲ χρόνου τέθνηκεν ὁ νεανίας,
καὶ ὁ λόγος οι ἔργον ἐγίνετο. Κηδεύσας γὰρ αὐτὸν
εὐσεβῶς, λέγει πρὸς αὐτὸν ἐπὶ πάντων· Καλῶς ἐχηEt baptismo postquam ipsum illuminassent, hortahantur ut cum illis maneret. Qui apud eos demoralus septein dies, iterum in solitudinem secessit.
Atque aliis septem annis in vasta cremo peractis,
ingenti gratia donatus est. Ac panis quidem ab ipso
post orationen inveniebatur juxta caput, die Dom
minico solo; qui sumptus, usque ad aliam Domi
nicam suficiebat. lterum autem rediit ex solitadine, virtutis exercitationem præ se ferens, et nonnullos ad idem vivendi institutum amplectendum
excitavit. Accessit igitur quidam adolescens, desiderans ejus esse discipulus. Quem ille statim lebitone indutum, cuculla capiti circumposita, ac melote ad humeros, cinctumque linteo, ad monachale
institutumn exercitumque pronovit. Ad hac, sicubi
e Christianis quis obiisset, perseverabat in ipsius
vigiliis, et nitide sepeliebat. Quem cernens discipulus, admirabiliter defunctos curare, dixit ei:
Mene mortuum ita funerabis, magister? Respondit:
Sic parentabo, donec dixeris: Satis est. Non multo
post tempore, migravit e vita adolescens, ac sermo
effectum sortitus est. Cum enim pie eum accurasset
ad sepulturam, ait ipsi coram omnibus: 0 fili,
30 ΑΙ.
9ο Α. πως, οι ΑΙ. πῶς. • ΑΙ. βασιλέα τινὰ λέγοντα. 8 Αl. τάφους. 8 ΑΙ. τὰ κλέμματα.. * Αl. εἰς
5. ὰ παραβαλεῖν, εἰ ΑΙ. ἐπαναλαβεῖν. 37 Αl. ἅγιον, deest in aliis. 38 A1. ψυχήν. " Αl. εἶναι.
* Αl.. τις ἁγίας. 8 Αl. λεβήτωνα. * Αl. προεβ.» Al. inser. εἰς.
col. 451–452page 5 of 6
PG 65:451δεύθης, ὦ τέκνον, ἢ ἔτι μικρὸν λείπεται; Φωνὴν δ ἀφῆκεν ὁ τεθνηκώς νεανίας, εἰς ἐπήκοον τῶν πολ λων 40. Ἔχει καλῶς, ὦ Πάτερ τὴν γὰρ ἐπαγγελίαν ἐπλήρωσας. Θαῦμα δὲ τοὺς παρόντας ἔσχει ἐξαίσιον, καὶ ἐθαύμαζον ἐπ' αὐτῷ τὸν Θεόν. Ὁ δὲ ἐπὶ τὴν ἔρημον εὐθὺς ἀνεχώρει, τὴν εὐδοξίαν ἐκκλ! νων. Καὶ δήποτε ἐκ τῆς ἐρήμου κατίες εἰς ἐπίσ σκεψιν ἀδελφῶν, τῶν παρ' αὐτοῦ μαθητευθέντων, νόσῳ κατειλημμένων· καὶ μέλλοντος τοῦ ἑνὸς αὐτῶν τελευτάν, τοῦτο τοῦ Θεοῦ αὐτῷ ἀποκαλύψαντος ἑσπέρα δὲ ἤδη προσῆγεν καὶ ἡ κώμη τόῤῥω ἐτύγχανεν· μὴ βουλομένου δὲ αὐτοῦ νυκτὸς εἰσελθεῖν, τὴν ἀκαιρίαν ἐκκλίνοντος, καὶ τὸ σωτήριον *;: παράγγελμα μελετῶντος· Περιπατεῖτε, ἕως τὸ φῶς ἐν ὑμῖν ἔχετε· καὶ, Ὁ πορευόμενος ἐν τῷ φωτὶ οὐ μὴ προσκόψῃ. Δυομένου οὖν λοιπὸν τοῦ Η ἡλίου, φωνὴν ἀφθέγξατο πρὸς αὐτὸν λέγων· Ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, στῆθί μοι με χρὸν ἐπ' αὐτῷ ἐκ τῆς ὁδοῦ σου, ἄχρις ἂν εἰς τὴν κώμην ἀφίκωμαι. Ὁ δὲ ὡς ἡμικύκλιον δυόμενος περιέστη, καὶ οὐ πρὶν ἔδυ ἄχρις ἂν ἐκεῖνος ἧκεν πρὸς τὸ χωρίον· ὡς φανερὸν τοῦτο τοῖς ἐγχωρίοις γενέσθαι, οἱ πρὸς τὴν τοῦ ἡλέον θέαν συνδρομήν ποιησάμενοι, ἐθαύμαζον ἐπὶ πολλαῖς ὡραις θεωροῦ τες αὐτὸν μὴ δυόμενον. Ιδόντες δὲ τὸν Πατερμού τιον ἐκ τῆς ἐρήμου ἐρχόμενον, ἐπυνθάνοντο παρ' αὐτοῦ, τί τὸ σημεῖον τοῦτο ἄρα εἴη τὸ τοῦ ἡλίου. Ο δέ φησι πρὸς αὐτούς· Οὐ μέμνησθε τὴν τοῦ Σωτῆ ρος φωνὴν λέγουσαν, Ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, καὶ μείζονα τούτων σημεία ποιήσ σητε; Τοὺς δὲ εὐθὺς εἰσῆλθεν φόβος παρέμειναν το αὐτῷ τινες ἐξ αὐτῶν μαθητεύοντες. Εἰσελθὼν δὲ εἰς τὴν οἰκίαν ἑνὸς τῶν ἀδελφῶν τῶν νοσούντων, καὶ εὑρὼν αὐτὸν ἤδη θανόντα, προσελθὼν τῇ κλίνη καὶ προσευξάμενος, καὶ καταφιλήσας αὐτὸν, ἠρώτα εἰ πρὸς Θεὸν βούλοιτο ἀπιέναι μάλλον, ἢ ἔτι ζῆν ἐν σαρκί. Ο δὲ ἀνακαθίσας εἶπεν αὐτῷ· Κρείσσον τὸ ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι· τὸ δὲ ζῆν ἐν σαρκί οὐκ ἀναγκαῖον ἐμοί. Οὐκοῦν κάθευδε, φησὶν, ἐν εἰρήνῃ, ὦ τέκνον, πρεσβεύων ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Ο δὲ ὡς εἶπεν, εὐθὺς ἀναπεσὼν ἐκοιμήθη οἱ δὲ παρόντες πάντες ἐξεπλάγησαν, λέγοντες ᾿Αληθῶς Θεοῦ ἄνθρωπος ἐστιν οὗτος. Κηδεύσας δε αὐτὸν καθαρίως, ἐν ὕμνοις πᾶσαν τὴν νύχτα δι ετέλεσεν. Τὸν ἕτερον δὲ ἀδελφὸν κάμνοντα ἐπισκεψάμενος, ὡς ἴδεν αὐτὸν δυσφοροῦντα πρὸς τὴν τελευτήν, δεινῶς ὑπὸ τῆς συνειδήσεως ἐλεγχόμενον, ἔλεγεν πρὸς αὐτόν· Ὡς οι ἀνέτοιμος υπάγεις πρὸς τὸν Θεόν, κατηγόρους ἀποφέρων τους λογισμούς τῆς ῥᾳθύμου πολιτείας. Ὁ δὲ ἐδέετο αὐτοῦ καὶ ἱκέτευεν πρεσβεύειν ὑπὲρ αὐτοῦ πρὸς τὸν Θεὸν, χρόνον ἐν δοῦναι αὐτῷ μικρὸν τῇ ζωῇ ", μέλλοντί τι διορ θοῦσθαι 50. Ο δέ φησιν πρὸς αὐτόν· Νῦν καιρόν μετανοίας ζητεῖς, ὅτε ἡ ζωή σου πεπλήρωται. Τί ἐποίεις πάντα τὸν χρόνον 8; οὐκ ἐδύνου τὰ σὰ τραύ χιν, 10 Α. πάντων. οι Αί. ἐδόξαζον. * Α. κατήει, ως Α. προσήγγιζε τι προσήγγισε. Η ἐν ὑμῖν τωνήν ἐπ' αὐτῷ 6 Α. Πατερμούθιον εἰ πατέρα Πατερμούθιον. ποιήσετε. είχεν ήκουσεν. 60 καλῶς. $1 ΑΙ. πως. σε Αλ. όπως διορθώσηται. 6 παν' 11. Επανορθοῦσθαι. ο Α. σου τὸν βίον.
num bene curatus es, an adhuc deest quidpiam? δεύθης, ὦ τέκνον, ἢ ἔτι μικρὸν λείπεται; Φωνὴν δ
Tunc vocem emisit adolescens, quamplurimis au- ἀφῆκεν ὁ τεθνηκώς νεανίας, εἰς ἐπήκοον τῶν πολ
dientibus: Bene habet, Pater; implesti quod proλων 40.
Ἔχει καλῶς, ὦ Πάτερ τὴν γὰρ ἐπαγγε
miseras. Obstupueruntque qui præsentes aderant, λίαν ἐπλήρωσας. Θαῦμα δὲ τοὺς παρόντας ἔσχει
atque super ea re Deum demirati sunt et glorifica- ἐξαίσιον, καὶ ἐθαύμαζον “ἐπ' αὐτῷ τὸν Θεόν. Ὁ δὲ
verunt. Ille statim in desertum secessit, gloriam ἐπὶ τὴν ἔρημον εὐθὺς ἀνεχώρει, τὴν εὐδοξίαν ἐκκλ!
laudesque vitans. Postea descendit quodam tempore νων. Καὶ δήποτε ἐκ τῆς ἐρήμου κατίες “εἰς ἐπίσ
de eremo ad visitandos fratres, quos instituerat, σκεψιν ἀδελφῶν, τῶν παρ' αὐτοῦ μαθητευθέντων,
morbo correptos; cumque unus ex eis mox mori- νόσῳ κατειλημμένων· καὶ μέλλοντος τοῦ ἑνὸς αὐτῶν
turus esset, ac Deus ei hoc revelasset, vespera au- τελευτάν, τοῦτο τοῦ Θεοῦ αὐτῷ ἀποκαλύψαντος·
tem appropinquaret, tum vicus procul loco esset, ἑσπέρα δὲ ἤδη προσῆγεν 4, καὶ ἡ κώμη τόῤῥω
nolens noctu ingredi, vitansque intempestivitatem, ἐτύγχανεν· μὴ βουλομένου δὲ αὐτοῦ νυκτὸς εἰσελ
necnon meditatus Servatoris salutarem admonitio- θεῖν, τὴν ἀκαιρίαν ἐκκλίνοντος, καὶ τὸ σωτήριον
nem: Ambulate dum lucem in vobis habetis *; et: παράγγελμα μελετῶντος· Περιπατεῖτε, ἕως τὸ φῶς
ἐν ὑμῖν ἔχετε· καὶ, Ὁ πορευόμενος ἐν τῷ
Qui ambulat in luce, non offendet”; sole jam occidente, hanc ad eum vocem emisit: In nomine Do- φωτὶ οὐ μὴ προσκόψῃ. Δυομένου οὖν λοιπὸν τοῦ
mini Jesu Christi, mihi paulisper sta in hoc itineris
tui puncto, donec ad vicum perveniam. Sol vero
media circuli parte jam conditus restitit, nec prius
occubuit, quam ille ad locum venisset; adeo ut
hoc hominibus regionis illius innotuerit, qui ad
solem spectandum facto concursu mirabantur quod
pluribus horis cernerent eum non mergi. Tum intuiti Patermutium de solitudine venientem, ab eo
sciscitabantur, quid hoc esset signi in sole. Respondil vero eis: Non recordamini Servatoris vocem
illam: Si habueritis fidem sicut granum sinapis ",
et majora horum signa facietis”?
Η
"
ἡλίου, φωνὴν ἀφθέγξατο πρὸς αὐτὸν λέγων· Ἐν
ὀνόματι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, στῆθί μοι με
χρὸν ἐπ' αὐτῷ ἐκ τῆς ὁδοῦ σου, ἄχρις ἂν εἰς τὴν
κώμην ἀφίκωμαι. Ὁ δὲ ὡς ἡμικύκλιον δυόμενος
περιέστη, καὶ οὐ πρὶν ἔδυ ἄχρις ἂν ἐκεῖνος ἧκεν
πρὸς τὸ χωρίον· ὡς φανερὸν τοῦτο τοῖς ἐγχωρίοις
γενέσθαι, οἱ πρὸς τὴν τοῦ ἡλέον θέαν συνδρομήν
ποιησάμενοι, ἐθαύμαζον ἐπὶ πολλαῖς ὡραις θεωροῦ
τες αὐτὸν μὴ δυόμενον. Ιδόντες δὲ τὸν Πατερμού
τιον ἐκ τῆς ἐρήμου ἐρχόμενον, ἐπυνθάνοντο παρ'
αὐτοῦ, τί τὸ σημεῖον τοῦτο ἄρα εἴη τὸ τοῦ ἡλίου. Ο
δέ φησι πρὸς αὐτούς· Οὐ μέμνησθε τὴν τοῦ Σωτῆ
"
ρος φωνὴν λέγουσαν, Ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, καὶ μείζονα τούτων σημεία ποιήσ
σητε;
At illos confestim subiit timor; atque manserunt
cum en nonnulli ex ipsis in discipulos. Porro ingressus domum unius ex fratribus ægrotantibus,
nactusque illum jam mortuum, accessit ad lectum,
fusisque precibus, cum osculum dedisset, interrogavit, malletne migrare ad Deum, vel adhuc degere
in carne. Qui postquam resedit ait illi: Melius est
dissolvi et esse cum Christo; vivere autem in carne,
mihi necessarium non est”. Itaque, excepit, dormi
in pace, fili, ac intercede pro mne apud Deum. Ille
statim post hunc sermonem accubuit atque obdormivit; qui astabant vero cuncti obstupuerunt,
dixeruntque: Vere Dei homo est hic. Tunc munditer
sepelivit eum, totamque noctem in hymnis transegit. Alium quoque fratrem laborantem visitavit,
ulque vidit de morte anxium esse, ut qui graviter
conscientiæ stimulis premeretur, dixit ei: Tanquam
imparatus vadis ad Deum, instar acensatorum deferens rationes segnis vitæ. Ille autem orabat eum
et obsecrabat, ut pro ipso apud Deum intercederet,
quo vitam ipsi tantillum prorogaret, qui aliquantulum se esset emendaturus. Tunc ait ad eum:
Nunc tempus pœnitentiæ quæris, quando vita lía
complementum accepit. Quid faciebas omni vitæ
tempore: Nonne poteras vulnera tua curare? quinΤοὺς δὲ εὐθὺς εἰσῆλθεν φόβος παρέμειναν το
αὐτῷ τινες ἐξ αὐτῶν μαθητεύοντες. Εἰσελθὼν δὲ εἰς
τὴν οἰκίαν ἑνὸς τῶν ἀδελφῶν τῶν νοσούντων, καὶ
εὑρὼν αὐτὸν ἤδη θανόντα, προσελθὼν τῇ κλίνη καὶ
προσευξάμενος, καὶ καταφιλήσας αὐτὸν, ἠρώτα εἰ
πρὸς Θεὸν βούλοιτο ἀπιέναι μάλλον, ἢ ἔτι ζῆν ἐν
σαρκί. Ο δὲ ἀνακαθίσας εἶπεν αὐτῷ· Κρείσσον τὸ
ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι· τὸ δὲ ζῆν ἐν σαρκί
οὐκ ἀναγκαῖον ἐμοί. Οὐκοῦν κάθευδε, φησὶν, ἐν
εἰρήνῃ, ὦ τέκνον, πρεσβεύων ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν
Θεόν. Ο δὲ ὡς εἶπεν, εὐθὺς ἀναπεσὼν ἐκοιμήθη·
οἱ δὲ παρόντες πάντες ἐξεπλάγησαν, λέγοντες·
᾿Αληθῶς Θεοῦ ἄνθρωπος ἐστιν οὗτος. Κηδεύσας δε
αὐτὸν καθαρίως, ἐν ὕμνοις πᾶσαν τὴν νύχτα δι
ετέλεσεν. Τὸν ἕτερον δὲ ἀδελφὸν κάμνοντα ἐπισκεψά
μενος, ὡς ἴδεν αὐτὸν δυσφοροῦντα πρὸς τὴν τελευτήν,
δεινῶς ὑπὸ τῆς συνειδήσεως ἐλεγχόμενον, ἔλεγεν
πρὸς αὐτόν· Ὡς οι ἀνέτοιμος υπάγεις πρὸς τὸν
Θεόν, κατηγόρους ἀποφέρων τους λογισμούς τῆς
ῥᾳθύμου πολιτείας. Ὁ δὲ ἐδέετο αὐτοῦ καὶ ἱκέτευεν
πρεσβεύειν ὑπὲρ αὐτοῦ πρὸς τὸν Θεὸν, χρόνον ἐνδοῦναι αὐτῷ μικρὸν τῇ ζωῇ ", μέλλοντί τι διορ
θοῦσθαι 50. Ο δέ φησιν πρὸς αὐτόν· Νῦν καιρόν
μετανοίας ζητεῖς, ὅτε ἡ ζωή σου πεπλήρωται. Τί
ἐποίεις πάντα τὸν χρόνον 8; οὐκ ἐδύνου τὰ σὰ τραύ
* Joan. xii, 35. ss Joan. x1, 9. s Matth. xvi, 49. ss Joan. χιν, 12. "Philipp. 1.23, 24.
10 Α1.
te Deest
πάντων. οι Αί. ἐδόξαζον. * Α1. κατήει, ως Α1. προσήγγιζε τι προσήγγισε. Η Abest ἐν ὑμῖν ab al.
τωνήν in _al. et Abest ἐπ' αὐτῷ ab al. 6 Α. Πατερμούθιον εἰ πατέρα Πατερμούθιον. Αl. ποιήσετε.
• Al. είχεν et ήκουσεν. 60 Αl. καλῶς. $1 ΑΙ. πως. σε Αλ. όπως διορθώσηται. 6 Al. παν' 11.
Επανορθοῦσθαι. ο Α1. σου τὸν βίον.
col. 453–454page 6 of 6
PG 65:453ματα θεραπεῦσαι; ἀλλὰ καὶ ἕτερα προσετίθεις. Ο οὐ δὲ ὡς ἐπέμενεν πρὸς αὐτὸν εὐ ἐκετεύων, ἀπεκρίνατο πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· Μη σε ἕτερα τη ζωή σου προσ θήσεις κακά· είεν κατὰ ἀλήθειαν μετανοεῖς, δεό μεθα ὑπὲρ σοῦ τοῦ Θεοῦ· ἀγαθὸς γάρ ἐστιν καὶ μα κρόθυμος, καὶ χαρίζεταί σοι ἔτι μικρὰν ζωὴν, ἵνα τὸ πᾶν ἀποδώσῃς. Καὶ εὐξάμενος εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ τρία έτη σου χαρίζεται σε ὁ Θεὸς τῇ ζωῇ ταύτῃ μόνον ἐκ ψυχῆς μετανόησον. Καὶ λαβόμενος αὐτοῦ ν τῆς χειρὸς, ἀνέστησεν παραχρῆμα, καὶ οἱ ἀπήγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ πληρωθέντων ἐτῶν τριῶν, πάλιν ἤγαγεν ἐπὶ τὸν τόπον, οὐκ ἄνθρωπον, ἀλλ' ἄγγελον τῷ Θεῷ παριστῶν, ὡς θαυμάσαι πάνω τας ἐπὶ τῇ αὐτοῦ πολιτείᾳ. Καὶ συνελθόντων πρὸς αὐτὸν τῶν ἀδελφῶν, τίθησιν σ' αὐτὸν ἐν μέσῳ ὑγιῆ, καὶ δι' ὅλης τῆς νυκτὸς λόγον διδασκαλίας αὐτοῖς παρεδίδου. Ως δὲ ἀπενύσταξεν ὁ ἀδελφὸς, καὶ δὴ εἰς ὕπνον γενόμενος ", παντελῶς ἐκοιμήθη. Επευ ξάμενος δὲ αὐτῷ, ἐκήδευσεν κατὰ τρόπον ", προ πέμψας πρὸς τὴν ταφήν. Πολλάκις δὲ αὐτόν φασιν καὶ τῶν ποταμιαίων “ὑδάτων ἐπιβάντα, τὸν Νεῖλον, ἄχρι γονάτων διαπορθμεῦσαι· ἄλλοτε δὲ δι᾿ ἀέρος πρὸς τοὺς ἀδελφούς, ἐπὶ τοῦ σώματος ηὑρῆσθαι, τῶν θυρών κεκλεισμένων. Πολλάκις δὲ ὅπουπερ ἤθελεν, παραχρῆμα ηὑρίσκετο. Διηγεῖτο δέ ποτε τοῖς ἀδελ φοῖς, ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπανελθών, ἀνειληφέναι σ' αυτ τὸν ἐν δράματι εἰς οὐρανὸν, καὶ τεθεᾶσθαι ὅσα μένει ἀγαθὰ τοὺς κατὰ ἀλήθειαν μοναχούς, ἅπερ οὐδεὶς ἐξειπεῖν λόγος δύναται· καὶ ἀπῆχθαι δὲ αὐτὸν ἐν σαρκὶ ἔφη εἰς τὸν παράδεισον, καὶ ἑωρακέναι πλῆ θος ἁγίων· μετειληφέναι δὲ αὐτὸν ἔλεγεν ἐκ τῶν καρπῶν τοῦ παραδείσου· καὶ μάρτυρα τὸ πρᾶγμα το ἐδείκνυεν. Σύκον γὰρ μέγα καὶ ἐξαίρετον, καὶ εὐωδίας πολλῆς μεστόν, πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἀπεκόμισεν, ἐπιδεικνύων αὐτοῖς ὅτι ἀληθῆ εἰσιν τὰ παρ' αὐτοῦ λεγόμενα. Ὅπερ σῦκον, ὁ διηγούμενος ἡμῖν ταῦτα Κόπρης πρεσβύτερος, νεανίας τότε ὑπάρχων, ἐν ταῖς χερσὶν τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐθεά σατο, καὶ κατεφίλησεν, καὶ τὴν πνοὴν ἐθαύμασεν. Πολλοῖς γὰρ ἔτεσιν, φησίν, ἔμεινεν παρὰ τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς, εἰς ἐπίδειξιν φυλαττόμενον· ἦν γὰρ παμμέγεθες· μόνον γὰρ ἐσφρήσατο αὐτοῦ τις τῶν νου σούντων το, εὐθέως τῆς νόσου ἀπηλλάττετο. Κατά δὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ αὐτοῦ ἀναχωρήσεως, ἐπὶ πέντε ἑβδομάδας αὐτὸν μὴ βεβρωκέναι τι ο γνω θρωπον, φασίν, αὐτὸν εὐρηκέναι κατὰ τὴν ἔρημον, ἄρτον ἐπιφερόμενον καὶ ὕδωρ· ὃς πείσας αὐτὸν μετ ταλαβεῖν, ἀπηλλάγη· ἄλλοτε δὲ τὸν δαίμονα θησαν ροὺς αὐτῷ ἐπιδεῖξαι τοῦ Φαραώ, χρυσίου καθαρού το πρὸς αὐτόν 8 ΑΙ. εἰ μή δ' ΑΙ. ἀλλά. σε μεθ᾿ ἑαυτοῦ. • ἐξουσίᾳ. " ἔστησιν. ποταμίων. τον ἀνειλήφθαι. το ΔΙ. τοῦ πράγματος. νούντων. * βεβρωκότα. 19 20. Οὐκ ἄνθρωπον, ἀλλ᾽ ἄγγελον. "Α τοὺς λα δόντας οὐκ ἔνι λοιπὸν ἀνθρώπους εἶναι, οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς μένειν, ἀλλ' ἀνωτέρω πάντων ἑστάναι τῶν βιωτικῶν, καὶ πρὸς τὴν ἀτελικὴν μεθορμίσασθαι λῆξιν, καὶ καθάπερ τὸν οὐρανὸν, οὕτω τὴν γῆν οἰκεῖν. ο ο ναι ατελικήν, 86 ΑΙ. κεχάρισται. 5 ἐν τῇ. 6 αὐτόν. οι Α. τραπείς. σε λόγον εἰ τύπον. σε ΑΙ. ἐξαίσιον. Το κακουμένων εἰ ἀσθε πρὸς τὴν ἀγγελικήν μεθαρμοσαμένους λῆξιν.
PARADISUS PATRUM.
ματα θεραπεῦσαι; ἀλλὰ καὶ ἕτερα προσετίθεις. Ο imo addebas alia. Cumque perseveraret in suppli
οὐ
δὲ ὡς ἐπέμενεν πρὸς αὐτὸν εὐ ἐκετεύων, ἀπεκρίνατο
πρὸς αὐτὸν ὁ γέρων· Μη σε ἕτερα τη ζωή σου προσ
θήσεις κακά· είεν κατὰ ἀλήθειαν μετανοεῖς, δεόμεθα ὑπὲρ σοῦ τοῦ Θεοῦ· ἀγαθὸς γάρ ἐστιν καὶ μα
κρόθυμος, καὶ χαρίζεταί σοι ἔτι μικρὰν ζωὴν, ἵνα
τὸ πᾶν ἀποδώσῃς. Καὶ εὐξάμενος εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ
τρία έτη σου χαρίζεται σε ὁ Θεὸς τῇ ζωῇ ταύτῃ·
μόνον ἐκ ψυχῆς μετανόησον. Καὶ λαβόμενος αὐτοῦ ν
τῆς χειρὸς, ἀνέστησεν παραχρῆμα, καὶ οἱ ἀπήγαγεν
αὐτὸν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ πληρωθέντων ἐτῶν τριῶν,
πάλιν ἤγαγεν ἐπὶ τὸν τόπον, οὐκ ἄνθρωπον, ἀλλ'
ἄγγελον τῷ Θεῷ παριστῶν, ὡς θαυμάσαι πάνω
τας ἐπὶ τῇ αὐτοῦ πολιτείᾳ. Καὶ συνελθόντων πρὸς
αὐτὸν τῶν ἀδελφῶν, τίθησιν σ' αὐτὸν ἐν μέσῳ ὑγιῆ,
καὶ δι' ὅλης τῆς νυκτὸς λόγον διδασκαλίας αὐτοῖς
παρεδίδου. Ως δὲ ἀπενύσταξεν ὁ ἀδελφὸς, καὶ δὴ
εἰς ὕπνον γενόμενος ", παντελῶς ἐκοιμήθη. Επευξάμενος δὲ αὐτῷ, ἐκήδευσεν κατὰ τρόπον ", προπέμψας πρὸς τὴν ταφήν. Πολλάκις δὲ αὐτόν φασιν
καὶ τῶν ποταμιαίων “ὑδάτων ἐπιβάντα, τὸν Νεῖλον,
ἄχρι γονάτων διαπορθμεῦσαι· ἄλλοτε δὲ δι᾿ ἀέρος
πρὸς τοὺς ἀδελφούς, ἐπὶ τοῦ σώματος ηὑρῆσθαι, τῶν
θυρών κεκλεισμένων. Πολλάκις δὲ ὅπουπερ ἤθελεν,
παραχρῆμα ηὑρίσκετο. Διηγεῖτο δέ ποτε τοῖς ἀδελ
φοῖς, ἐκ τῆς ἐρήμου ἐπανελθών, ἀνειληφέναι σ' αυτ
τὸν ἐν δράματι εἰς οὐρανὸν, καὶ τεθεᾶσθαι ὅσα μένει
ἀγαθὰ τοὺς κατὰ ἀλήθειαν μοναχούς, ἅπερ οὐδεὶς
ἐξειπεῖν λόγος δύναται· καὶ ἀπῆχθαι δὲ αὐτὸν ἐν
σαρκὶ ἔφη εἰς τὸν παράδεισον, καὶ ἑωρακέναι πλῆθος ἁγίων· μετειληφέναι δὲ αὐτὸν ἔλεγεν ἐκ τῶν
καρπῶν τοῦ παραδείσου· καὶ μάρτυρα τὸ πρᾶγμα το
ἐδείκνυεν. Σύκον γὰρ μέγα καὶ ἐξαίρετον, καὶ
εὐωδίας πολλῆς μεστόν, πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς
ἀπεκόμισεν, ἐπιδεικνύων αὐτοῖς ὅτι ἀληθῆ εἰσιν τὰ
παρ' αὐτοῦ λεγόμενα. Ὅπερ σῦκον, ὁ διηγούμενος
ἡμῖν ταῦτα Κόπρης πρεσβύτερος, νεανίας τότε
ὑπάρχων, ἐν ταῖς χερσὶν τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐθεάσατο, καὶ κατεφίλησεν, καὶ τὴν πνοὴν ἐθαύμασεν.
Πολλοῖς γὰρ ἔτεσιν, φησίν, ἔμεινεν παρὰ τοῖς αὐτοῦ
μαθηταῖς, εἰς ἐπίδειξιν φυλαττόμενον· ἦν γὰρ παμμεγεθές· μόνον γὰρ ἐσφρήσατο αὐτοῦ τις τῶν νου
σούντων το, εὐθέως τῆς νόσου ἀπηλλάττετο. Κατά
δὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ αὐτοῦ ἀναχωρήσεως,
ἐπὶ πέντε ἑβδομάδας αὐτὸν μὴ βεβρωκέναι τι ο γνω
θρωπον, φασίν, αὐτὸν εὐρηκέναι κατὰ τὴν ἔρημον,
ἄρτον ἐπιφερόμενον καὶ ὕδωρ· ὃς πείσας αὐτὸν μετ
ταλαβεῖν, ἀπηλλάγη· ἄλλοτε δὲ τὸν δαίμονα θησαν
ροὺς αὐτῷ ἐπιδεῖξαι τοῦ Φαραώ, χρυσίου καθαρού
catione, ait senex: Si alia additurus non es vite
tuæ mala, sed vere pœnitentiam acturus, Deum
pro te orabimus: bonus est, patiens, æquanimis,
ac indulget tibi adhuc parum vitæ, ut cuncta retribuas. Et oratione facta dixit ei: Ecce tres annos
vitæ hujus tibi concedit Deus; tantum ex animo
poenitentiam age. Tum manu ejus apprehensa, illico
erexit, dein abduxit in solitudinem: completisque
tribus annis, iterum reduxit ad locum, non hominem, sed angelum Deo exhibens, adeo ut omines
admiratio caperet de ipsius vita et conversatione.
Congregatis ergo circa ipsum fratribus, collocat
hominem in medio sanum, ac per totam noctem sermonem doctrinæ ipsis tradidit. Tum frater e sopore
in soinnum incidens, omnino obdormivit. Inde oratione super eum facta, pro more funus curavit,
præmisitque ad sepulturam. Aiunt etiam quod sæpe
fluviales aquas supergressus Nilum pertransierit,
ad genua duntaxat pertingentem; quodque alio
tempore per aerem vectus, inter fratres in solario
inventus sit, januis clausis. Frequenter quoque
ubicunque vellet, confestim aderat. Porro fratribus
narravit aliquando, ex solitudine rediens, assumptum se fuisse in visione ad çœlum, ac vidisse quæ
bona veros monachos manent, quæ nullus sernio
assequi potest; dixitque se in carne abductum
fuisse in paradisum, atque spectasse sanctorum
multitudinem; ad hæc participasse de fructibus
paradisi. Atque in testimonium rem ipsam exhibebat. Nam ficum prægrandem ac eximiam, plurimæque fragrantiæ, ad fratres suos detulit, ad demoustrandum illis vera esse quæ diceret. Quam ticum, qui hæc nobis retulit Copres presbyter, tunc
juvenis, in manibus discipulorum ejus conspexit, et
deosculatus est, odoremque suspexit. Per mullus
enim annos, inquit, perseveravit inter discipules
ejus, quæ servaretur ad ostentum; eratque crassissina et ubi duntaxat odoratus fuerat eam ægroto -
rum quis, morbo statim liberabatur. Referunt præter hæc, initio secessionis ipsius in solitudinem,
postquam per quinque hebdomadas non comedit,
occurrisse ei hominem in deserto, qui panem et
aquam afferebat, persuasitque sumere, atque ita
abiit: alio tempore a dæmone ostensos ipsi Pharaonis thesauros, puro auro redundantes, ad quem
dixit vir: Pecunia tua tecum sit in perditionem”.
Hæc, inquit, et alia plura magnaque præclare perpetravit Pater noster Palermulius, faciens signa of
το Drest πρὸς αὐτόν in al. 8 ΑΙ. εἰ μή δ' ΑΙ. ἀλλά.
σε Al. inser. μεθ᾿ ἑαυτοῦ. • Αl. ἐξουσίᾳ. " Αl. ἔστησιν.
ποταμίων. τον Αl. ἀνειλήφθαι. το ΔΙ. τοῦ πράγματος.
νούντων. * Αl. βεβρωκότα. 19 Act. vn, 20.
Οὐκ ἄνθρωπον, ἀλλ᾽ ἄγγελον. Proæmium
Catena in Joannem, ex Chrysostomo, "Α τοὺς λα
δόντας οὐκ ἔνι λοιπὸν ἀνθρώπους εἶναι, οὔτε ἐπὶ τῆς
γῆς μένειν, ἀλλ' ἀνωτέρω πάντων ἑστάναι τῶν βιωτί
κῶν, καὶ πρὸς τὴν ἀτελικὴν μεθορμίσασθαι λῆξιν,
καὶ καθάπερ τὸν οὐρανὸν, οὕτω τὴν γῆν οἰκεῖν. Quo
1ο ο ναι ατελικήν, Interpreti sempiternam, nauci
86 ΑΙ. κεχάρισται. 5 Αl. ἐν τῇ. 6 Αl. αὐτόν.
οι Α1. τραπείς. σε Αl. λόγον εἰ τύπον.
σε Αl.
• ΑΙ. ἐξαίσιον. Το Αl. κακουμένων εἰ ἀσθε
nou est, tegitque veram Chrysostomi initio Commentarii in Joannem, πρὸς τὴν ἀγγελικήν μεθαρμο
σαμένους λῆξιν. Οua bona qui acceperunt, non jam
amplius homines sunt, nec in terra commorantur;
sed super omnes hujus sæculi res eminent, et ad angelicum transeunt statum, atque terram non aliter
ac cælum incolunt.
Continue reading PG 65: Philostorgius →≣ entire volume