EX LIBRIS DE INCARNAtione filii Theodori ex libro primo De incarnatione, interpre- ▲ puto repugnare, quia alterum Deus Verbum na tationem facientis de confessione Petri, in qua dicit: Tu es Christus Filius Dei vivi '. Sicut igitur per hujusmodi confessionem non deitatis Nathanael habens scientiam ostenditur ³, (Judæi et Samaritæ talia sperantes plurimum, quantum Dei Verbi a scientia longe erant?) sic et Martha per confessionem illam, non deitatis habens tunc scientiam probatur³, manifeste au tem nec beatus Petrus. Adhuc etenim ipsis suflì ciebat tune, revelationem illam suscipientibus, præ cipuum aliquid et majus de ipso præter cæterorum hominum phantasiam accipere. Post resurrectionem autem spiritu perducti ad scientiam, tunc revela Lionis perfectam scientiam suscipiebant, ut sci rent quia præcipuum ipsi præter cæteros homi nes non aliquo puro honore ex Deo pervenit, sicut in cæteris hominibus, sed per unitatem ad Deum Verbum, per quam omnis honoris ei particeps est post in cœlos ascensum. Theodori ex libro secundo De incarnatione Romo Jesus similiter omnibus hominibus, nibit diferens connaturalibus hominibus, quamque [quam quod] ipsis gratiam dedit, gratia autem data naturam non immutat; sed post mortis destructio nem donavit Deus nomen supra omne nomen *. Ejusdem ex eodem libro Sed mei fratres, qui ejusdem mihi matris fi li, dicunt mihi: Non separa hominem et Deum, sed mum eumdemque dic hominem. Dico conna teralem mihi, dico Deum. Si dicam connaturalem Dee, dico, quomodo homo et Deus unum est? Nunquid una natura hominis et Dei, Domini et servi, Factoris et facture? Homo homini consub stantialis est, Deus autem Deo consubstantialis est? Quomodo igitur homo et Deus unum per unitatem esse potest, qui salvificat et salvifica tur, qui ante sæcula est, et qui ex Maria apparuit? Ex libro quinto tura, alterum autem quod assumptum est, quid quid illud sit, concedatur: hoc interim item per sona idem ipse invenitur, nequaquam confusis na turis, sed propter adunationem quæ facta est as sumpti ad assumentem. Si enim integre concedi tur hoc alterum esse ab illo natura, et manife. stum quia æquale non est quod assumptum est as sumenti, neque simile hoc illi, neque idem quod assumptum est assumenti: manifestum quia idem ¡pse invenietur adunatione personæ. Sic ergo opor tuit dividere, quæ circa Christum sunt: istis enim divisionibus contrarium nihil est, hæc enim mul tam etiam cum divinis Litteris consonantiam ha bent. Sic neque naturarum confusio fict, neque personæ quædam prava divisio. Maneat enim et naturarum ratio inconfusa, et indivisa cognosca tur esse persona. Illud quidem proprietate naturæ, diviso quod assumptum est ab assumente; illud atem adunatione personæ in una appellatione totius considerata sive assumentis, sive etiam assumpti natura, et veluti sic dicam in Filii appellatione si mul et Deum Verbum appellamus, et assumptam naturam, quæcunque illa sit, consignificamus propter adunationem quam ad illum habet. Ex libro sexto Si ergo hominem dicentes Christum hominicolæ vocari juste eis videmur, hoc antequam nos dicere mus Scriptura docuit omnes homines per ea quibus hominem vocare non recusat, sicut superius in plerisque locis vocari hoc nomine Christum osion dimus. Sed hominem, inquiunt, purum dicentes esse Christum hominicolas oportet vocari: hoc jam apertum mendacium est, siquidem hoc dicere voluerunt. Nullus enim aliquando hæc nos dicere audivit; et puto neque istos suscipere posse men tiri mendacium tam apertum: non quia non co gnite se habeant ad mendacium, sed quia redar gui se posse facillime vident: quanquam si mi nus ejus curet, et hoc forsitan contingat. Nos. 7. * Philipp. 11, 9. Quando naturas quisque discernit, alterum et alterum necessario invenit; et buic rei neque ipsos ' Matth. xvi, 16. • Joan. 1, 45 sqq. Ex concilio CP. II, an. 553, actione iv, n. 25. Mansi IX, 218. Ex eodem concilio, n. 49. Ibid. n. 50. Facundus Hermian., 1x, 3. Id., ibid. Joan. XI,

et exercitans et suas passiones vincere, et carnis ▲ tus est ex Virgine sine semine homo, non est dis refrenare libidines. Hæc enim deitas inhabitans ope rabatur, hæc inhabitans medebatur utrique eorum. Ex libro xv. Propter quod utrumque juste Filius vocatur, una exstante persona, quam adunatio naturarum effecit. Ejusdem de sermone incarnationis Secunduin præscientiam Verbi ostensus qui na cretus a Verbo per similitudinem mentis eidem copulatus, per quam dignatione univit eum sibi et monstravit eum secundum operationem indissimi lem sui, auctoritatem et potestatem eamdem inse parabilem habentem atque adorationem pari lege non discrepantem. Conc. Lateran. anni 649, inter testimonia hæreticorum. Labb. VI, 318. eonsubstantialis Patri: nisi forte pars nati, prout ¡pse in inferioribus partem Christi nominat deil& tem, sed non divina natura ex Virgine nata est. Natus autem est ex Virgine qui ex substantia vir ginis constat, non Deus Verbum ex Maria natus est. Natus antem est ex Maria qui ex semine est David. Non Deus Verbum ex muliere natus est, sed natus ex muliere, qui virtute sancti Spiritus plasmatus est in ea. Non ex matre natus, est con substantialis Patri; sine matre enim est, secundum beati Pauli vocem'; sed qui in posterioribus tem poribus in materno ventre sancti Spiritus virtute plasmatus est, utpote sine patre propterea dictus. Et post alia. Quomodo igitur tu, cui super omnes maxime qued natum est ex Virgine, Deus est ex Deo, et decet mentium regimen, illum qui ex Virgine natus est, Deum esse, et ex Deo consubstantialem Patri existimari dicis, nisi forte sancto Spiritui imputare illius creationem nos jubes? Sed quis est Deus ex Deo, et consubstantialis Patri? is idem qui ex Virgine natus erat, o mirandum! et qui per Spi rītam sanctum secundum divinas Scripturas plas matus est, et confictionem in muliebri accepit ven tre? Inerat forsitan, quia mox quain plasmatus est, et ut templum Dei esset accepit: non tamen existi mandum nobis est Deum de Virgine natum esse nisi forte idem existimandum nobis est, et quod natum est, et quod est in nato templo, et qui in templo est Deus Verbum: non tamen nec secun dom tuam vocem pronuntiandum est, omnino ex Virgine Deum natum esse, et ex Deo consubstan alem Patri. Nam si non homo est, sicut dicis, mumptus, qui natus est ex Virgine, Deus vero ikarnatus, quomodo qui natus est, Deus ex Deo, a consubstantialis dicetur Patri, carne non poten banc vocem suscipere? Nam est quidem demen Deum ex Virgine natum esse dicere. Hoc enim ihil aliud est, quam ex semine eum dicere David de substantia Virginis genitum, et in ipsa plas ■, quia quod ex semine David et de substan tia Virginis est, in materno ventre constitit, ot anti Spiritus plasmatum virtute, natum fuisse dicimus de Virgine. Ut autem aliquis ex hoc con colat dicere ipsis, quod Deus ex Deo et consub stantialis Patri natus est ex Virgine, eo quod est In templo nato, sed non per se natus est Deus Verhum, incarnatus vero, sicut dicit iste sapiens. Si igitur cum carne eum natum esse dicunt, quod aulēm natum est, Deus ex Deo, et consubstantialis Patri est, necesse est hoc et carnem dicere. Quod si non idcirco caro est, quoniam nec Deus ex Deo, nec consubstantialis Patri, sed ex semine David, et consubstantialis ci, cujus semen est, ct non id ' Hebr. vii, 3. Mox autem in ipso plasmato Deus Verbum fa ctus est: nec enim in cœlum ascendenti solum in erat, sed etiam ex mortuis resurgenti, utpote et resuscitans eum secundum suam promissionem. Nec resurgenti ex mortuis solum inerat, sed etiam crucikxo, et baptizato, et evangelicam post bapti sma conversationem peragenti, nec non etiam ante baptisma legalem adimplenti constitutionem, præsentato secundum legem, et circumciso, et partu pannis obvoluto. Erat autem forte in ipso et nascente, et cum in materno utero esset a prima statim plasmatione: dispensationi enim quæ circa eum erat, ordinem imponebat; utpote et particu latim ipsum ad perfectionem perducens. El post alia. et Et per tempus quidem ad baptisma ducens, post illud autem ad mortem: deinde secundum suam pronuntiationem resuscitans, ducens in cœlum, collocans eum ad dexteram Dei per suam conjun ctionem, ex qua sedet et adoratur ab omnibus, et omnes judicabit. Istorum autem omnium finem apud se habebat Deus Verbum, cum in eo erat, et omnia per ordinem complebat, quem ordinem ipse arbitrabatur bene habere præefinitione quidem et

voluntate, quam antea statuit pro his quæ eventu. sicut et beatus dicit Paulus: Quicunque enim ra erant, et bona voluntate quam circa eum habe bat, ab initio similiter inerat ei: per ordinem au tem sibi placitum ad perfectionem ducebat ipsum. Ex eodem libro. Suam autem cooperationem ad proposita opera præstabat ei qui assumptus est: ubi hoc facit, in loco sensus fuisse deitatem illi qui assumptus est. Nec enim eis, quibuscunque suam donavit coope rationem, sensus locum ejus obtinebat. Si autem et modo præcipuam quamdam cooperationem do navit illi qui assumptus est, non hoc faciebat lo cum sensus deitatem obtinere. Sed si deitas pro sensu ſlebat illi qui assumptus est, secundum ve stra verba, quomodo timorem in passione susci piebat? Quid vehementioribus orationibus ad imminentem necessitatem indigebat, quas cui magna quidem et clamosa voce, cum plurimis autem lacrymis (secundum beatum Paulum * ) re ferebat Deo? quomodo timore tanto detinebatur, ut ex immensa trepidatione fontes sudoris dimit teret, evangelista aperte dicente, quod globis san guinis similis sudor descendebat? Quid autem et angeli adventu et visitatione egebat, animam refi cientis in experimento malorum, confortantis ejus alacritatem, excitantis eum ad imminentem passio nis necessitatem, tolerare fortiter mala suadentis, urgentis ad patientiam et tolerantiam malorum, ostendentis præsentium malorum fructum ex passio ne, mutationem in gloriam bonam circa eum post passionem futuram? Qui enim (secundum evange listæ vocem) confortabat eum, angelus scilicet, verbis istis fortem eum faciebat, et infirmitati na turæ superiorem fieri cohortabatur, et corrobo rando cogitationes ejus, fortem eum faciebat. Et post alia, in eodem libro idem Theodorus ex persona Christi quasi respondentis ad Petrum dicentem Christo de passione crucis, Propitius tibi, Domine, non erit tibi istud "; ita intulit Vade post me, Satana, scandalum mihi es, quod non sapis ea quæ Dei sunt, sed ea quæ hominum. Non est confusio mihi mors, non ſugiam ipsam ut indecentem, ad humanam gloriam respiciens; sustinebo autem meliore animo experimentum mortis pro plurimis bonis futuris, in quibus et ipse fuero, et per me omnes: ne mihi animum læ das, neque turbes, tanquam confusione dignum fugere admonens mortis experimentum. Et post alia. Quod enim dictum est: Ducebatur a spiritu*, aperte hoc significat, quod ab eo regebatur, ab eo ad virtutem propositorum confortabatur; ab eo ad bæc quæ oportebat ducebatur; ab eo, quod dece bat, docebatur; ab eo cogitationibus corro borabatur, ut ad tantum certamen sufficeret, spiritu Dei aguntur, hi sunt filii Dei'; daci spiritu dicens illos, qui ab eo gubernantur, ab eo docentur, ab eo ad melius constituuntur, ab eo competentium doctrinam accipiunt. Cum di xisset autem evangelista,.quod Spiritu sancio plenus regressus esi a Jordane' , aperte de monstravit, quod hujus causa Spiritus sancti ha bitationem in baptismate suscepit, ut inde proposi tam caperet virtutem. Unde et ad certamen illed, quod pro nobis erat ad diabolum effecturus, spi ritu ducebatur. Et post alia. Dicant igitur nobis omnium sapientissimi: Si pro sensu Domino Christo qui est secundum car nem, deitas facta esset, sicut dicunt, quid sancti Spiritus cooperatione ad hæc Christus indigebat! Nec enim Unigeniti deitas Spiritu indigebat ad ju stificationem, Spiritu indigebat ad vincendum dis bolum, Spiritu indigebat ad operanda miracula, Spiritu indigebat ut doceretur ea quæ decebat por agere, Spiritu indigebat ut immaculatus appareret, Si enim pro sensu quidem deitas, sufficiebat au tein ad omnia ejus virtus, necesse erat inde omnia fieri, ut superflua esset sancti Spiritus habitatio. Sed nunc unctum esse dicit ipsum Spiritu, et ka bitasse in eo Spiritum, et ad omnia adjuvisse pro posita, et doctrinam inde ipsum accepisse et vir tutem, et inde impetrasse justificationem, et inde immaculatum factuin esse. Ejusdem Theodori ex tertio libro contra impica Apollinarium. Istum igitur virum, in quo statuit omnium in core judicium, ad fidem futurorum, cum resaxi tassel ouni ex mortuis, et judicem omnium demon strasset, secundum beati Pauki vocem ', merik unitate ad seipsum dignatus est, et per conjur etionem ad se factam, talium participom keit, et adorationis communionem haberet: omnibus quidem divinæ naturæ debitam adorationem rod dentibus, comprehendentibus autem adoratione d illum quem inseparabiliter scit sibi conjunctum; ex quo manifestum est, quod ad majora eum per duxit. Et post alia. Ita et animam, utpote humanain, et immorta lem constitutam, et sensus participem prius acci piens, et per resurrectionem in immutabilitatem constituens, sic et nobis eorumdem istorum per resurrectionem præbuit communionem. Ideo zak resurrectionem ex mortuis increpat quidem Petrum ut suis eum vocibus scandalizantem “, et in ma gna trepidatione per tempus passionis constitutus, apparitione angeli indiget, confortantis cum ad patientiam et tolerantiam imminentium malo * Matth. xxvi, 38. 'Hebr. v. 7. Luc. xxii, 44. *Matth. xvi, 22 sqq. • Matth. iv, 7. ' Rom. YU, * Luc. iv, 1. ' Act. xvii, 31. 1º Matth. xvi, 23.

EX LIBRO CONTRA DEFENSORES PECCATI ORIGINALIS. De secundo codice, libro quarto, folio decimo, contra ▲ 11, 15); pro tanta vero pristina largitate et volup senclum Augustinum defendentem originale pec catum, el Adam per transgressionem mortalem factum, catholice disserentem. 4. Tantis exstantibus quæ demonstrent Adam sic ex terra formatum, ut mortalis prorsus exsiste ret, erga cibum proprium voluit occupare sermo nem, nec exinde valens advertere veritatem, pro dogmate vero seductorio ex mendacio, advoca tionem jungens, etc. 2. Non ait Deus, Mortales eritis, sed Morte mo riemini (Genes. 11, 17); prorsus exsistentibus natura mortalibus, inferre mortis experientiam commina tus, quam etiam juxta morem propriæ benignitatis ad effectum perducere distulit. Sicut enim cum dicit: Qui effuderit hominis sanguinem, sanguis ejus pro eo fundetur (Genes. 1x, 6); non hoc dicit, quia qui occiderit bominem erit mortalis, sed quia di gnus est hujusmodi morte damnari: sic et in præ sentiarum dixit, Morte moriemini; non quod tunc mortales fierent, sed quod digni essent qui mortis sententiam per transgressionem referrent. 5. Sed et divinam sententiam quam post pecca tum Deus Adæ inferre videtur adverte. Sic enim dicit (Genes. 111, 17-19): Quia audisti vocem uxoris tuæ, et comedisti de ligno de quo præceperam tibi de hoc solo non comedere, maledicta terra in operibus tuis; in tristitia comedes ex ea omnibus diebus vitæ; spinas et tribulos proferet tibi, et comedes ſenum agri, et in sudore vultus tui co medes panem tuum, donec revertaris in terram. Hoc autem per hæc comminatus est, quod ærum Busam vitam habiturus esset, cum labore deinceps fractus de terra sumpturus, quibus aleretur et subsisteret, nequaquam habens, ut pridem, tantam propositam largitatem, quanta ex paradisi copia fruebatur. Non enim operari terram pro supplicio dedit Deus, quasi ex immortali natura in mortalita sem homines transferens, quandoquidem et para disum ei ut operaretur et custodiret, indixit (Genes. Præmiserat procul dubio Theodorus argu menia a formatione hominis ex limo terræ petita, quibus resolubilis atque ita mortalis naturæ esse bominem probaret; ípsius enim discipuli, magi stri apprinie sequaces, locum hunc Genesis argu mentari soliti sunt, tanquam principium disputa tionis: ita Rufinus Syrus in libello Fidei (cap. 29 et se77.), ita Julianus Opere postremo in S. Augus Lin (lib, m Op. Imperf. cap. 50), quod non absurde appellaverim librorum quinque Theodori vel medullam, vel succum, in Cilicia apud ipsum Theodorum confectum (Mercator. lib. Subnot.) Carpere videtur Augustinum, perinde quasi pro verbis Dei verba diaboli sumpsisset. Si enim consulatur Hebraicus textus, lectioque Latina vul gala, imo et Græca Symmachi, usus est tentator plurali numero, cum suaderet peccatum; singulari Deus, cum daret mandatum "abstinendi ab esu tate paradisi, ærumnosam ejus fore sustentationem de terræ fructibus comminatur. Nam prorsus mor talis factus, et tunc paradisi fructibus indigebat, sicut nunc terræ fructus inquirit; et pro supplicio pristinis fraudatus deliciis, bac ærumnosissima laboriosissimaque conversatione mulctatur. 4. Unde ad postremuin consequenter adjecit, Quia terra es, et reverteris in terram (Genes. 111, 19), hinc etiam mortalitatem naturæ significans; non enim immortali, et nunc primum incipienti sen tentiam mortis excipere, sicut sapientissimi de fensores peccati originalis, imo potius patres peccati mirabiles, asseverant, vocabulum huic terræ com posuit: sed ut ab exordio naturaliter effecto mor tali, appellationem hanc congruere indicavit divina Scriptura, hoc de hominibus vocabulum ad osten sionem corruptibilis et resolubilis eorum naturæ sæpius assumens. Nam Recordatus est, inquit, quia pulvis sumus; homo, sicut fenum, dies ejus, et sicut flos agri, ita florebit, quia spiritus pertransibit in eo, et non erit amplius locus ejus (Psal. cii, 15,16). Vult autem dicere quod corruptibiles et resolubiles om nes sumus, in modum ſeni parumper florentis, pe reuntisque post paululum. Nam ad breve quidem tempus vitam ducimus; ad non exsistendum vero deinceps omnino pervenimus. Sic et Abrahanı Ego sum, inquit, terra, ac cinjs (Genes. xvi11, 27), pro eo ac si diceret, Non sum dignus cum tanto Deo colloqui, homo factus e terra, et omnimodis hoc futurus. Magis ergo dicere debuit, quia terra eris, et in terram reverteris, siquidem nunc primuuı fieret natura mortalis. Ex secundo codice, libro tertio, ante quatuor folia finis libri. 1. Sed nihil illorum perspicere potuit mira bilis peccati originalis assertor, quippe qui in di vinis Scripturis nequaquam fuerit exercitatus, nec ab infantia, juxta beati Pauli vocem, sacras fructus. Quanquam Septuaginta plurali quoque numero interpretati sunt Hebraicum textuni, quo in loco latere arcanum quiddam credidit Ambro sius (Lib. de Parad. cap. 5). Catholicum dogma de mortalitate hominis oppugnat Theodorus, vel eo maxime quia iniqua foret sententia Dei, qui tantam pœnam ejusmodi peccato irrogaret, cum unius culpa lueretur ab omnibus quod justum negat Scriptura. Levem culpam, nempe esum pomi, gravis poona, mors nimirum, sequerétur: quod æquitas velat. Ad omnes quos inter plurimi exstitere sancti, Noe, Abrahamı, Moyses, David, etc., ira Dei pertineret, frustra obsistentibus tot tantorumque virorum meritis atque virtutibus: quod divinæ clementiæ repugnat. Primus justus Abel primam excepisset aliene in justitiæ vindictam quod cogitatu nefas est. Dia bolus peccati primus auctor atque incentor, per

2. His consona beatus quoque Paulus annectit Deus, inquit, qui reddet unicuique secundum oper sua (Rom. 11, 6); et, Unusquisque nostrum owns suum portabit (Gal. vi, 5); et, Tu q id judicus fratrem tuum? aut tu quare spernis (ratrem tuum! omnes enim astabimus ante tribunal Christi (Rom. didicerit litteras (11 Tim. 111, 18). Sed sive de Scri- sed unusquisque pro delictis suis redditurus sit pturæ sensibus, sive de dogniate sæpe declamans, rationem. anulta frequenter, inepta proprie communiterve, de ipsis Scripturis dogmatibusque plurimis impu denter exprompsit: nam potenti:e motus nul lum contra sinebat effari, sed tantummodo taciti, qui divinarum Scripturarum habebant notitiam, de trabebant. Novissime vero in banc dogmatis excidit novitatem, qua diceret quod in ira atque furore Deus Adam mortalem esse præceperit; et propter ejus unum delictum cunctos, etiam necdum natos homines, morte mulctaverit. Sic autem dis putans non veretur, nec confunditur, ea sentire de Deo, quæ nec de hominibus sanum sapientibus, et aliquam justitiæ curam gerentibus, unquam quis ☛stimare tentavit: sed nec illius divinæ vocis re cordatus est, quod non diceretur ulterius ista para bola in Israel: Patres manducaverunt uvam acer bam, et filiorum dentes obstupuerunt, quia ha'c dicit Adonai Dominus: Dentes eorum, qui manducaverint uvam acerbam, obstupescent (Ezech. xvii, 23 ); ostendens per hæc quod alterum pro altero, juxta quorumdam errorem, Deus omnino non puniat, stitisset nibilominus immortalis: quod a ratione alienum est. Enoch mortuus non est, cum sit ta men virtutibus longe inferior Moyse, prophetis, apostolis, cæterisque a Paulo celebratis martyri bus: Quibus dignus non erat mundus. Quæ igitur æquitas Dei, aut quomodo apud ipsum non foret acceptio personarum, cum ex posteris Adami unus quidani minus sanctus eriperetur morte, sanctioribus damnatis? Si mors poena pec cati est, Christus potius, qui sanctissimus quam Enoch, qui minoris justitia, debuerit a communi necessitate eximi, juxta sapientiae divinæ leges. 3. Sed vir mirabilis, propter unius peccatum, tanto furore commotum arbitratus est Deum, ut et illum atrocissimæ pœnse subderet, et ad universos omnes posteros ejus parem seulen tiam promulgaret, inter quos quanti justi fuerint, non facile numerare quis poterit. Ex quibus cum maxime considerare convenerat, quod valde vide retur incongruum, Noe, Abraham, David, Moysen, et reliquos innumerabiles justos abnoxios panz redditos ob unius delictum, et unow atque ex gustu arboris peccatum; et quod sic, ultra možem justitiæ, iram suam Deus extenderet, ita ut tot justorum virtutes cunctas abjiceret, eosque, propter unius peccatum Adæ, tanto supplicio manciparel. Inde concludit naturalem esse hominibus mor talitatem; idque sapienter a Deo constitutuın, quippe cuin utile sit nobis ex mortalitate ad immor talitatem aspirare: ita ut primum terreni et mor talis Adami, tum deinde coelestis et immortalis imaginem geramus. Et vero Christus ipse ex im perfectis ad perfecta progrediendum esse, exem plo suo monstravit: nam primum se naturæ le gisque necessitati submisit, nascens ex muliere, augescens crementis, circumcisus, oblatus in tem plo, parentibus obediens, et tandem mortuus. Deinde naturæ legisque Dominum se ostendit, cum immortalis surrexit sepulcro, et ad dexteram Pa tris constitutus omniumi potestate potitur. Ad bæc contendit, ex eo quod Verbum cùm natura mor talitatem assumpserit, nec tamen assumpserit peccatum, confici_mortalitatem in natura esse, peccatum in sola voluntate. Incertum, ad quem e duobus doctoribus spe ctet oratio. Exprobratio enim quæ sequitur, nenipe quod assertor ille peccati originalis, ab infantia sacras litteras non didicerit, ut tangere possit Hieronymum, quemadmodum patet ex Photio, melius tamen in Augustinum cadit, juxta mentein Theodori, aut imperite aut maligne potius loqueu tis: sicut et illud de potentiæ motu intentato. Nam utrumque maxime sanctissimo doctori per calum niam objecit Julianus, qui ad Theodorum de Au gustino, scriptis primum ex Occidente, deinde fa miliari serinone in Cilicia retulit. Ad hanc querelam calumniantis Juliani re spondet Augustinus verbis notatu dignissimis Ne argumento miserrimo utamini, quo universi utuntur hæretici, quos a perniciosa licentia leges imperatorum Christianorum reprimunt. Omnes quippe hujusmodi dicunt, quod ipse dixisti, labo rare illam partem inopia rationis, quæ in disse rendo, cum terrorem subrogat, nullum a pruden tibus impetrat, sed cæcum a meticulosis extorquet assensum. › Quem tandem in librum intendebat Theodo rus, cum scriberet, novissime Augustinuin dixisse, Deum præ ira Adamum inobedientiæ reum, on nesque posteros morti addixisse? An in Tracta tum 14 in Joannem, ad hæc verba: Ira Dei monel super eum(Joan. 111, 35), ubi ait: «Omnes qui na scuntur habent iram Dei; sed quam itam Dei? quam excepit primus Adam. Sic enim peccavit primus homo, et audivit, Morte moriemini; factus est mortalis ille, et cœpimus nasci mortales, cum ira Dei nati sumus. An potius in Enarrationem Psalmi ci, ad hæc verba: facie iræ et indigua tionis tua? ubi Deum Augustinus alloquens: pa est, inquit, ira tua, Domine, in Adam: ira, cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohæsi mus; ira de propagine iniquitatis; fra de massa peccati, secundum quod dicit Apostolus: Farmers et nos aliquando filii iræ, sicul et cateri (Ephes. 11, 3); et unde dicit Dominus: Ira Dei manei sa per eum.» An tandem in Commentarium Psalm xxxvII, ubi ait: Natura nobis facta est pur na, ex vindicta primi hominis; quod erat pœna, nobis natura est? unde dicit Ap stolus: Frimus el nos aliquando filii iræ, id est, portantes vindi ctam, › etc. Verum, etsi lora is'a indicant aliquatenus iramı illam Dei quam Theodorus meinoral, vix tamen huic voci, novissime, congruunt, si attendantur tempora scribentis Theodori; nani Augustinus dixit scripsitve Tractatus in Joannem, atque Enarratio nes in Psalmos, aut ante exortam Pelagianam hæresim, aut saltem ante elaboratos tres libros De veccatorum meritis; cum tamen Theodorus edide rit opus cujus excerpta præ manibus babemus duodecim circiter annis post ejusmodi librorum editionem. Respexit igitur, nisi fallor, in Enchiridion ad Laurentium, ubi leguntur hæc verba (cap 2) Mortis quippe supplicium Dominus homini com injnatus fuerat, si peccaret: sic cum munerɔus li

4. Nam etsi nihil aliud mente perpendens, saltem nem Deo astitit în templo, parentibusque subjicitur de Abel convenienter æstimare debuerat, qui pri mus justus exsistens, primus mortuus est; et si qui dem mortem Deus statuerat ad pœnam hominum, quomodo non impietatis erat extremæ, vivere qui dem eum, qui fuit causa peccati, vivere etiam cum illo et Evam malitiæ repertricem? Prætermitto autem diabolum in immortalitate hactenus perdurantem; primum autem justum repertoremque virtutis, pri mumque divini cultus curam gerentem, ante omnes, pœna peccantium fuisse perculsum. et conversationi legitimæ mancipatur. Sic etiam, ad expletionem reliquorum, et mortem, utpote naturæ tributum, postremo suscipit: ut secundum legem bumanæ naturæ moriens, et a mortuis di-, vina vitute resurgens, initium cunctis hominibus, qui mortem secundum propriam naturam susci piunt, fieret, ut a mortuis surgant, et ad immor talem substantiam commutentur. 5. Oportebat autem sapientissimum virum et de Enoch, qui non est mortuus, diligenter expendere. Non enim tanta virtute vel pietate præditus fuit, ut melior omnibus exsisteret, Moyse dico et prophetis apostolisque vel reliquis omnibus de quibus ait bea tissimus Paulus: Quibus dignus non erat mundus (Heb. x1, 38): ita ut, illis mortuis, ipse solus sine mortis experientia perduraret. Sed jam ab initio hoc Deus habuit apud se definitum, ut primanı quidem mortales Gerent, postmodum vero immor talitate gauderent, sic ad utilitatem nostram fieri ipse disponens. 6. Et post paululum. Manifestius, inquit, hæc eadem Deus ostendit, cum transfert Enoch, et im mortalem facit. Nam si per peccatum causa sup‐ plicii Deus intulit mortem, nec olim definitum hoc habuit apnd se, ineffabiliter pro nobis, juxta pro priam sapientiam, cuncia dispensans, nequaquam Exoch quidem immortalis exsisteret; Dominus & antem Christus ad mortis experientiam perve airel. 7. Et post paululum. Idcirco, inquit, Dominus actor omnium bonorum hominibus factus est, ut sient &dain primi et mortalis status exstitit inchoator, ita et ipse secundi et immortalis status exsistens initiator, primitus Adar prioris naturalia custodiret; Adæ dum nascitur ex muliere; dum pannis involvitur, es paulatim ætatis incrementa sortitur: Jesus enim, in ſuit, proficiebat ætate, et sapientia, et gratia co ram Deo et hominibus (Luc. 11, 52); dum circum c.sionem suscipit; dum juxta legalem consuetudi bro arbitrio, nt tanien regeret imperio, terreret exato; alque in paradisi felicitate tanquam in uni la ritz, unde justitia custodita in meliora con senderel. collocavit, › Hine po-t peccatum exsul effectus (cap. 26), stir pre quoque suam, quam peccando in se tanquɔm îi rɔdice vitiaverat, pœna mortis et damnationis nistrinxit; ut quidquid prolis ex illo, et simul dam uata per quam peccaverat conjuge, per carnalen concupiscentiam, in qua inobedientiæ pœna simi lis retributa est, nasceretur, traheret originale prcatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum, cum desertoribus an pelis, vitiatoribus et possessoribus et consortibus suis, sine line supplicium. Sic per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransitt, in quo omnes peccaverunt (Rom. v, 12). Mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus ku Nam primo allatis verbis continetur et ira. Der miriantis et pimentis vindieta et in universos lata nus, 8. Sicut enim conformes Adæ secundum statum præsentem sumus omnes effecti, sic Christo Domino conformes efficiemur in posterum: Transfigurabit enim corpus humilitatis nostræ conformes fieri cor poris gloriæ suæ (Philipp. 111, 21); et, Qualis terre tales et terreni; et qualis cœlestis, tales et cœle sles; et sicul portavimus imaginem terreni, portemus etiam imaginem cœlestis (I Cor. xv, 48, 49): osten dens quod primi stamms Adæ participes facti, necessario etiam secundi Adæ Christi Domini secundum carnem, futuri status participium con sequimur: utpote qui ex hac eadem natura constet exortus, et cuncta, quæ fuerant naturæ, suscepe rit; et ideo sustinuerit mortem, ut mortem naturæ suscipiens, et a mortuis resurgens, naturam libe ram morte perficeret. 9. Et mortem quidem propterea suscepit, pec catum vero nequaquam, sed ab hoc immunis per mansit o:nnino. Quod enim erat naturæ, id est, mortem, indubitanter assumpsit; peccatum vero, quod non erat nature, sed voluntatis, nullo pacto suscepit. Quod si fuisset in natura peccatum, juxta sapientissimi hujus eloquium, peccatum in natura prorsus exsistens, necessario suscepisset. De codice secundo ex libro tertio, folio decimo octavo 1. Si, inquit, peccaturum Deus vere sciebat Adam, sit horum sapientissimorum ista responsio, quod hoc insanissimum est vel in cogitatione percipere, manifestum est, quod et peccaturum eum noverat, et propter hoc procul dubio mori turum. Quomodo ergo non est extremæ dementiæ credere quod primitus eum immortalem in sex mortis senteutia. Deinde Enchiridion compositum est ab Augustino post obitum Hieronymi, atque adeo post ann. 420. At libros quinque de quibus nunc agimus Theodorus adversus Augustinum scripsit circiter ann. 423. Contendit Theodorus a nemine posse pruden ter affirmari quod ulla fuerit Dei voluntas de im mortalitate statim ab ortu Adamo concedenda, si modo Deus omnium, atque ita peccati ab Adamo committendi, præscius dicatur; id enim vel sapien tiæ divinæ, vel potestati derogaret. Cujus enim est sapientia, inquit, concedere aliquid tanquam exi mium beneficium, in sex tantum horas? aut enjus tantæ potestatis, velle serio hominem esse iınmor talem, nec impedire quominus a diabolo in mortem trabatur? Procul dubio perturbatus est locus vitio notatiorum: Ita vero restituendus: ‹ Numquid pec caturum Deus nesciebat Adam? Sed cum sit Forum sapientissimorum et ista responsio, quod hoe insanissimum est vel in cogitatione percipere, manifestum est, a tte.

Ex Dionysii Petavii notis ad Synesium, Opp. Synes. ed 1635, p. 1. Synesio gentili primum philosopho, deinde Christiano, et episcopo, patria fuit eadem, quæ et Ari stippum et Carneadem celeberrimos olim in philosophia viros edidit, Cyrene Pentapoleos urbs in Li bya Ægypto proxima: quam Battus Lacedæmonius condidit, a quo majores suos ortum accepisse glo riatur Epistola adversus Andronicum. Imo vero stirpis suæ seriem ab Eurysthene usque primo Dorien sium apud Spartam rege deductam in publicis exstare tabulis ibidem refert. Hic philosophiæ operam dedit Alexandriæ, magistra usus Hypatia, Theonis insignis mathematici filia; quæ per illud tempus primas in omni genere doctrinæ ferebat: adeo ut ingens ad eam audiendam concursus hominum fie ret, atque apud principes viros, et Augustales præfectos auctoritate Boreret et gratia: quæ res illi po stremo exitium attulit. Nam cum Theodosio Juniore imperante Alexandriam Orestes administraret, qui «Hypatiam observabat, et a Cyrillo episcopo dissidebat; ratus populus mutuæ illorum concordiæ Hy patiam intercedere, membratim eam discerpsit, ut narrat Socrates lib. vii, cap. 15: qund Honorio x et Theodosio vi coss. Martio mense per Jejunii dies accidit; qui est annus Christi 415. Synesio frater fuit Evoptius, qui post illum Ptolemaidis episcopatum tenuit, ut ex Ephesini concilii parte 11, act. 6, liquet. Meminit et alterius fratris Anastasii ep. 79; sororis item Stratonices epist. 75. Uxorem Alexandriæ duxit; quibus nuptiis Theophilum patriarcham præfuisse testatur ipse epist. 105, et in eadem urbe liberos se ex illa suscepisse demonstrat epist. 18: quos fuisse numero quatuor, ac paulo post susceptum episcopaturn obiisse variis ex epistolis colligitur, præsertim ep. 53 et 126. Hic perhonorifica legatione apud Arcadium imperatorem Cyrenes patriæ nomine functus est, sub ipsum il lius exordium; de qua in notis ad Orat. de regno plura dicimus. Postea cum ob philosophiæ ac cæterarum artium raram et exquisitam scientiam illustre sibi nomen peperisset, adeo nt non gentiles modo, sed etiam Christianos in amorem admirationemque raperet sui, Ptolemaidis episcopatum invituº capessere eoactus est; qua de re paulo nobis est accuratius dis putandum. Scribit Evagrius lib. 1, cap. 15, ex eoque Photius cod. 26, et Nicephorus lib. xiv, cap. 55, Synesium gentilem philosophum a Christianis adductum esse, ut Christo romen daret, et baptismum ac deinde episcopale munus caperet, quamvis, pro eo ac Platonis decreta sequebatur, resurrectionem corporum nondum sibi persuadere potuisset; at illos haud dubia spe fretos, tantis viri virtutibus et ornamentis reliqua divinitus accessura, Christianam fidem ex dimidio profitentem admisisse. Annus quo ad episcopatuin evectus est Synesius, fuit Christi 410, quod demonstrant epistolæ 13 et 66. Prior Pascha denuntiat in diem 19 Pharmuthi (Aprilis 14), qui est annus 412. In eadem vero si pikicat se recens episcopum esse factum. In posteriore scribens ad Theophilum, testatur annum agi krtium ab reddita communione Joannis Chrysostomi ſautoribus, ac sopitis dissensionibus, et recon ciliata pace; cu³n antecedente anno nondum episcopus fuisset. Mortuus est Chrysostomus anno 407, post cujus obitum statim Theophilus sanciendæ inter partes dµvŋoting auctor fuit: a qua tertius annus î 410 incidit. Eo igitur episcopatum iniit Synesius, et, si historicis iisdem credimus, etiam Christianus esse cœpit. Atqui 'onge ante hoc tempus Christianum fuisse, non pauca neque levia nobis argumenta suppetunt. Primum hymno tertio, a versu 430, testatur se jam tum in legatione triennali, quam pro Cyrene patria sua apud Arcadium imperatorem obiit, pro Christiano se gessisse. Nam de legationis exita səllicitum ait se Ecclesias omnes adiisse, quæcunque ad divina celebranda mysteria constitutæ sunt ac divis omnibus, hoc est sanctis, quicunque Constantinopoli et Chalcedone colebantur, necuon angelis supplicasse.