esse dicitur, sophistæ nomen obtineat, si quis zal arányi Els Tous "Elanτες, mal xortábot; idzówxes xal aúdŋtpídaç ¿xóµiζε quentiæ exercitationem sophisticum certamen esse contendat. De quo tamen cujusmodi sit, paulo post inquiremus. Verum quod ad vitæ institutum attinet, non uniusmodi est Dio; neque inter illos, sed cum Aristocle potius recensendus, diversa tamen ab eo ratione. Utrique enim desciverunt: sed lúc ex philosopho gravi cumprimis, et supercilium mirum in modum submittente, in sophistam degeneravit; ac deliciarum generi omni non indulsit modo; sed ad summum quoque pervenit. Cumque in tuendis Peripateticorum dogmatibus totum ætatis tempus contrivisset, scriptaque in Græcos quamplurima edidisset philosophiæ studio digna, usque adeo sophisticæ gloriæ desiderio succubuit, ut senem ejus, quam juvenis præ se semper habuerat, morum gravitatis poeniteret, omniaque Italias atque "Allà per' 'Apiσronisovs. Citatur ab Eusebio lib. xi De præp., pag. 300, et Theodoreto oral. XII Contra Græcos. 'Allà xul norrábois édɛdwxei. Sic apud Eurip. Phœniss, etc. De cottabis, quod genus convivalis ludi fuit, quædam olim in adversaria retulimus ex Athenæo, lib. xỉ et xv, Polluce lib. VI, c. 19, Aristophanis Scholiaste, præsertim ad Irenen, Suida et Hesychio; quæ in studiosæ juventutis gratiam hoc loco Don pigebit ascribere. Ac cum mira in eo ludo varietas exstiterit, nos eam omnem methodi gratia in tria genera partiemur; unicuique deinde generi certas formas subjiciemus. Neque vero per singula capita auctorum, unde illa sumpta sunt; verbis ac testimoniis utemur; ne identidem interpellanda oratione longiores esse cogamur. Satis est universe, quorum e scriptorum fide ista promentur, ac quibus ex eorum libris, adnotasse. Primum cottabi, vel cottabismi genus cæteris umplicius fuit, in quo nihil præter illisi liquoris somitum captabant: quod tribus modis faciebant. Aut enim potus residuum in pavimentum jaciebant, Vincebatque qui clariorem sonum edidisset. Ita Xenophon 11 'Elly. ait Theramenem a Critia tyranno ciculam bibere jussum, quod es potione supererat. Quod sic expressit Cicero Tastal: Reliquum sic e poculo ejecit, ut id resomeret. Aut in subjecta minora vasa in altum ejaculatas cadebat liquor; ac similiter laudabatur, qui majorem sonum fecisset. Aut denique lignum arrecarium candelabri in modum statuebatur, quod acetabuli simile vas attollebat: et in hoc potus reEquias e longinquo jactabant, vincebatque qui vascutum attigisset. Genus cottabi secundum fuit, in quo id quærebatur, ut vasa quædam in subjectam aquam mergerentur. Cujus duplex fuit ratio. 1. Pelvi simile vas aqua plenum in medio ponebatur, et in eo vase po «culum innatabat, dispositis in pelvis ambitu myrteis ramis. Tum vero unicum [XV) illud poculum ejaculato liquore certamen eral deprimere; 2. in labrum llud aqua plenum, non unum, sed complura mittekantur acetabula quorum qui plura stillatitia prolosione demersisset, præmium auferebat. Tertium genus xxtaxtóv, id est deorsum pensile, esidens, appellatur: cujus tres formas invenio. Prima fuit ejusmodi. Virge oblongæ candelabri jastar in pavimentum depactæ transversa imponebatur altera, quæ utrinque velut in trutina vergebat, singulis appensis lancibus quibus duæ aquæ crateræ supponebantur. Subaqua sigillum erat æneum deauratum, quem µávny vocabant. Tum ludentium quilibet phialam vino plenam manu lenens, alque e longinquo stans, vinum omne stillatim effundebat in lancem, ut ea pondere degravata, et in aquam subsidens sigilli pulsaret caput, ac sonum ederet. Quod si vinum e lance non effunderetur, victor habebatur, sin minus, victoria cadebat. Altera fuit, cum lanx in manen decidens candelabro impositum eum in subjectam pelvim decuteret. Tertia demum, cum ex utraque trutinæ parte ellychnia, et sub his cymbia pendebant, labro aquæ supposito; post altera parte depressa in aquam ellychnia demittebantur, quæ vicissim sublata, parte altera subsidente, aquam in cymbia depluebant. Vincebat qui plura contigisset cymbia. llæc collaborum fere varietas fuit. Kórtaбo; porro tam vasis nomen erat quam præmii, quod et xotτáblov dicebant seu residuum potus appellabatur, quod e poculo jaciebant. 'Ayxúlŋ nominala est ejaculatio ipsa ab circumaclu manus, ét flexu. Nam in profundendo liquore certa quadam ratione brachiuin contorquebant. Mávne effigies ænea fuit sub aqua delitescens; aut imposita candelabro, ac nonnunquam candelabrum ipsum manis habebat formam. Victoris fere præmium erat cottabus ipse, sive vas, in quod humor effundebatur: tum ova, et liba, seu placentæ ex sesamo et melle, quem onoapoūta vocabant; vel ex tritico et melle, quem πpauouvta dicebant. Operæ pretium est vero priscorum circa id ludi genus insaniam apud Athenæum legere quæ eo progressa est, ut uni illi rei rotundi ceci fabricarentur, uti cottabo in medio constituto, æquis spatiis certamen fieret. Hæc ille lib. 11. Philostratus (forte Augustinus m De civit., cap. 21, ait post Cn. Manlii triumphum de Gallogræcia inductas in convivia psaltrias. At Theodosius ministeria ejusmodi lasciva psaltriasque comessationibus adhibere lege prohibuit. Aurelius Vict. Exstatque lex lib. xv, Cod. Th., De scenicis. Quod sequitur &whyyshley Idem est ac condicere, hoc est, ut ait Festus, dicendo denuntiare: Plautus Sticho Aliud id ne vos miremini homines servulos Potare, amare, alque ad cœnam condicere; Licet hoc Athenis nobis.

36 Asia theatra declamationibus obtunderet. Quin etiam cottabis indulgere, ac tibicinas secum habere capit, et in hæc oblectamenti genera epulas condicere. Dio autem, ex improbo et importuno sophista, philosophus tandem evasit, fortunaque magis quam consilio usus, fortunam ipse suam enarravit. Cum vero, qui illius vitam describeret, consentaneum erat vitæ in bomine duplicitatem distinguere: neque eum adeo simpliciter Carneadi et Eudoxo, aliisque id genus ascribere; quorum quamcunque materiam sumpseris, ea philosophiæ propria est, sed sophistice pertractata, hoc est elocutionis ornamentis scite atque eleganter expolita, et cum incredibili venustate conjuncta. Ideo ab hominibus, quos blando orationis lepore demulcerent, sophiste nomen habere meruerunt. Illi autem libentissime id mibi rejeeturi fuisse videntur, nec sibi oblatum admisisse, cum philosophia, posteaquam nuperrime Plato in eam appellationem insurrexisset, id ipsum probri ac contumeliæ loco duceret. Ille vero utrumque vitæ genus splendide ac cum honore professus est, suisque ipse secum argumentis pugnat, cum ab oppositis inter se institutis profectas orationes ediderit. Necesse est profecto, vel ob ipsum potissimum sermonum dissi ¿ium, quæ de hoc homine habemus silentio non prætermiuere. Nam quam deinceps subjicit ejusdem excusationem, quod psittaci laudes oratione scripsisset, quod sophistæ ne ista quidem neglectui habenda sint, convincendi ipsius argumentum videri potest, qui hominem antea calumnia affectum dixerat, quod cum philosophus esset, perperain inter sophistas compelleretur. Hæc enim ejus verba sunt: Sophistas autem veteres non modo ex oraloribus eos appellarunt, qui eximii in dicendo et illustres essent, sed ex philosophis eos, qui eloquendi copia erant et ubertate praditi. De quibus imprimis dicamus necesse est; quandoquidem cum sophistæ non essent, sed esse viderentur, in eam appettationem transierunt. Deinde manifesto philosophos dinumerat; in queis et Dionem, et post Dionem alios, de quorum postremo dicendi finem faciens: Hæc habuimus, inquit, quæ de'eo genere philosophorum diceremus, qui inter sophistas habiti sunt. Idipsum paululum immutatis verbis 37 asserens, eos, quanquam sophistæ non essent, id tamen sibi nonien vindicasse. Atqui alio quodam in loco dubitare sese ait quanam in chori parte ancipitem, et ambidextrum hominem collocare debeat. Quorsum igitur antea dixisti? Quorsum subjecisti, eum id Dionem vocat, id est ambiguum, ambidextrum. Gloss., ambimanus, qui Quare perperam Cornarius admodum dextrum interpreiatus est. Symmachus [XVI] lib. ix, epist. 105, Ut plane Homerica appellatione usus id est cquimanum te esse pronuntiem. Hoc est, quod rhetoris proprium est, ut non tam vera esse quæ dicit, quam videri velit, reipsa factisque comprobabat. Nam quod in vulgi op nione sedit, oratoris proprium est. Aristol, vi Rhet. Elegans vero est usus verbi pro co quod est sine dissimulatione agere, aut reipsa. ac non simulate munus aliquod exercere. Legendumque hic

runt, deinceps non id duntaxat remisit, Dionem aliquando sophistæ officium fecisse, sed in sophi sticorum quoque censum referens, ea detraxit insuper, quæ ex philosophico vitæ instituto manarant. Nam si quis Euboicum neget serio et de seriis conscriptum, is nullam mihi Dionis orationem facile admissurus videtur, quæ quidem philosophica ab eo nuncupetur. Hæc enim oratio felicioris vilæ informata descriptio est, inopique pariter ac diviti lectu longe dignissima. Nam et tumidos et elatos divitiis animos reprimit, felicitatem docens aliis in rebus consistere; et ob paupertatem animo concidentes erigit, atque ut abjecti minime esse pergant eos præparat: partim quidem ejusmodi narratione, quæ aures suavissima quadam voluptate permulcet; quæ vel Xerxi, Xerxi, inquam, illi, qui innumerabilem exercitum duxit in Græciam, persuadere potuit, venatorem- quemdam inter montana Eubœæ loca milio vescentem ipso fuisse beatiorem: partim vero optimis vitæ præceptis, quibus qui utitur, eum paupertatis non pudeat, si ne sit quidem vitaturus. Quamobrem rectius a quibusdam opus istud postremo De regno tractatui subjicitur: in quo cum quatuor vitæ genera dæmo niaque proposuisset, divitiarum scilicet studio deditum, voluptuarium, ambitiosum, postremum ad hæc lætum, et cum virtute conjunctum, ex iis illa quidem, quæ certa sibi invicem similitudine ac proportione respondent, oninia conscripsit et informavit: tinem vero operi imposuit, quod reliquum est, quamprimum editurum se pollicitus, quocunque demum tempore deorum fata concesserint. Igitur si Diogenes et Socrates illos excipias, quorum omnium in sermone celebris memoria est; çui et eximia quadam ac præcellenti natura fuisse videntur, neque cujuslibet hominis est eorumdem emulatio, nisi si quis alicui statim se secis philosophorum addixerit: ejusmodi vero vivendi genus quæsieris, quod communem naturam sequatur; quod nihil non capessal, justum, religiosum, propria industria contentum, pro suis facultatibus humanum, ac beneficum; non alia, præter Eubotcum illumn, felix vita describi potest. Quin et Esse nos alicubi commendat, beatam prorsus civitatem, quæ ad Mortuum mare sita est, juxta Sodoma in Palæstina mediterraneis. Omnino enim ubi ille semel philosophiam aggressus est, et ad instituendos homines studium appulit, nulla est ab eo fructus expers alicujus edita lucubratio. Quod si quis hunc attentius evolverit, in sophisticis civilibusque propositis varium, et non unum in Dione elocutionis genus animadvertet. In illis enin resupinus quodammodo, et cum magnifica decoris ostentatione fertur, pavonis instar sese circumspiciens, et ipso quasi orationis nitore gestiens, ut qui ad id unum collinearet, dicendique facundiam sibi tanquam finem propositam haberet. Ejus rei exemplum esto, seu Tempe descriptio, seu Memnon in hoc vero etiam nonnihil inflata, pauloque arrogantior est oratio. At in posterioris temporis libris nihil tumidum, nihil 'superbum aut elatum videas. Philosophia namque luxuriantis linguæ delicias

amovet, grave ac moderatum decus amplectens cujusmodi est vetus illud, et natura consentaneum, et propositis ad dicendum rebus accommodatum ηuod quidem Dio post vetustissimos illos asseguitur, cum ea, quæ ex usu vitæ sunt, sive oratione, sive disputatione percurrit. 40 Hujus solidæ ac proprie convenientis specimen elocutionis habet ille liber, cui Concionatorio, et is cui Senatorio nomen est. Aut si mavis quamcunque demum ex iis orationibus sumpseris, quas ad populum habuit, et ex animi sententia scripsit, utrinque facile vetustum dicendi genus agnoveris, non ex recentiore loquendi more petitum, qui natura pulchritudini quædam addidit sermonis lenocinia: quales hæ sunt declamationes, quarum antea meminimus, Memnon, et Tempe, et illa, quæ adversus philosophos scripta est oratio: quæ tametsi id dissimulet ommino ad theatrum est et leporem apposita; nec aliud temere oratorium artificium apud Dionem, vemustius invenias. Quo magis ego philosophiæ conditionem demiror, cum ne ulla quidem comœdia Nubibus sit nobilior. Nullam enim aliam majore vi et facultate elaboravit Aristophanes. Cujus rei argumento tibi sit, quod convoluta hæc et quasi contorta mira fluendi facilitate pronuntientur. liquata, pulicem captum ferens, Utrumque cera immersit illius pedem. Sic enecato hæsere circum Persicæ, Quivus solutis metiebatur locum. Aristidi vero ea, quam adversus Platonem pro quatuor viris scripsit, oratio insigne apud Graecos nomen famamque conciliavit. Atque ea quidem artificii plane omnis expers, quam ne rhetorica quidem generi ascribas ulli; si legitime atque ex artis præceptis dijudicare velis; abdita nihilominus ac recondita pulchritudine, et admirabili quodam lepore constat, qui temere nescio quo pacto nomi num ac verborum varietate delectat. Dio itidem in ea præsertim, quam adversus philosophos edidit, oratione viguit quicunque demum a recentioribus vigor orationis appelletur: hoc est ambitiosiori, quam stabilem solidumque hominem par sit, usus est orationis structura; et vero in eo genere maxime pollere ea ratione visus est, neque tamen tantoperé a vetere rhetorica desultavit, in iis etiam, in quibus manifeste videtur a propria consuetudine desciscere, ut id latere possit, Dionem esse, NOTÆ. its ab distinguo, ut illæ sint erationes sive ex te...pore habita, sive meditate, sed pronuntiatæ; hæc vero sint scriptæ duntaxat, el comparatæ, nou tamen habitæ. Verbi hujus fre quos asus apud hunc auctorem, significatque addere aliquid, innovare et immutare. Sic infra et alibi Exstat oratio in amo III operum Aristidis, scripta adversus Plapro Miltiade, Themistocle, Pericle et Duplex a SyGesso rhetorica genus distinguitur. Alterum apXalov, veterum oratorum proprium, cui tribuit ed id est solidam at stabilem elocutionem, et propositis rebus consentaneam, minime tamen affectatam; alterum gemus recentiorum sophistarum fuit, quorum propria erat axµh illa, vigor scilicet orationis, et affectatus dicendi lepos, qui natura pulchritudini fucum addit; quod totum est. Prius illud Dio amplexus est; cujus dicendi genus simplex est, et facile, sed in rebus exprimendis admirabile; ad posterius tamen, sed caule, ac religiose deflexit, dum gestiente ingenii facundia paulo uberius se diffundit. proprius illius, et posterioris eloquentiz character. dicitur id quod insolentius est affectatum. Philostratus Aristide Aristoph. Ranis

tim remittendus ille tenor, donec, si libuerit, libebit autem, vel in id, quod omnino oppositum est, devenias, nihil non eorum percurrens, quæ ad relaxandos animos lusere olim Musarum amici homines; rursumque studium intendens earum rerum, aut iis affinium lectione, tanquam gradibus quibusdam ascendes. Atque ita optime feceris, si alternis modo animi causa, modo serio libris incumbens, eximium, ac reciprocum stadii istius cursum conficias. Philosophum quippe censeo cum ab omni alia labe, tum a rusticitate morum et inurbanitate alienum esse oportere: Gratiarum autem sacris initiatum esse, planeque sese Græcum præstare, hoc est hominum consuetudine uti posse, dum nullius omnino eruditi operis ignarus est. Neque enim aliud videtur, praeter ipsam cognoscendi curiositatem, philosophiæ fuisse primordium; adeoque fabularum studiosa in pueris indoles quædam est philosophici finis repromissio. Et sane cujusnam artis aut scientiæ ars illa, aut scientia esse potest, in cujus id ratione naturaque continetur, ut omnibus insideat, nisi earumdem delectum haberet; et aliam quidem perinde ut ex editiori loco despectaret; aliam vero etiam longe progressam, curiosius exploraret; omnium denique, ut reginam decet, satellitio stiparetur? Musas vero una omnes esse non ipsa nominis ratio coarguit, sive diis nuncupantibus, sive hominibus traditam a Deo appellationem imponentibus? Chorum enim, ob ipsum nimirum conventum efficiunt. Nulla autem ex iis a cæteris divulsa, neque in deorum convivio suæ artis specimen præbet, neque ulli ab hominibus templum, vel ara ponitur. Quanquam nonnulli jam naturæ inopia minutatim id distribuunt, quod divelli nequaquam potest, alteriusque alter compos est factus: philosophia vero idipsum est, quod in omnes funditur. Atque hoc ex eo significatur, quod Musarum concntai præsens statim Apollo interesse soleat. 5. Hac proinde oratione nostra artifex quidem, aut sciens is appellatur, qui quamcunque disciplinam ab aliis sejunctam 43 coluerit, aliusque alteri se deorum addixerit: philosophus vero is, qui ex omnium concentu sit concordiaque temperatus, camque omnem multitudinem in unum veluti corpus redegerit. Aut hoc quidem nequaquam satis est, sed ejusmodi insuper muneris accessione opus est, quod et sibi peculiare habeat, et sit cæterarum choro sublimius: quemadmodum Apollinem fama est nunc Musarum cœtui præeuntem, rhythmique præcentum auspicantem concinere: nunc ipsum per sese singulatim canere quæ quidem sacra est, arcanaque modulatio. Ita philosophus noster secum ipse, ac cum Deo philosophis benefcio versabitur: inferiorum vero facultatum adminiculo, hominum se consortio immiscebit: et qua litteratus quidem, rerum peritiam obtinebit; qua vero philosophus, cum sinDION. PETAVII NOTÆ. Νova apaque nominis ratio, Musas diclas quasi Εst vero huic loco consentaneus et TheiniMii ille locus orat. 1, ubi eadem de re disputans inquit, Vide epist.

gula, tum universa judicabit. At rigidi illi, et rhe torices poeticesque contemptores, non mihi sponte sua tales esse; sed indolis paupertate ne ad minima quidem satis idonei videntur; quorum cilius cor, quam quæ in corde sunt, videris: cum eorum lingua expedite quæ in animo sunt enarrare nequeat. Equidem fidein iis ullam adhibere nolim, neque reconditioris aliquid ab iis occultari dixerim, ut sacrum a Vestalibus ignem: primum quia nefas est eum in magnis esse sapientem, qui ne in minimis quidem possit; deinde uti Deus secretiorum suarum facultatum manifestas quasdam imagines edidie, idearum scilicet corpora: ita dccore insignis animus et genitali optimorum quorumque fecunditate præditus, eam vim habet, quæ in externa quoque diffunditur. Nihil enim quod divinum sit, extremum esse potest. Si yero ad tegenda etiam sacra minimeque profana accommodatior est qui omnimoda eruditione refertissianus est, et eam sibi facultatem comparavit, qua societates hominum utut volet afficere queat; iniquiori hac in parte conditione sit oportet, qui naque liberalium disciplinarum circulo initiatus est, nec musarum orgia celebravit. Etenim ex iis alterum ei accidat necesse est, ut aut taceat, aut ea elferat, quæ laceri lex præcipit. Nam aut ex civium infortuniis sermocinandi materiam sumet; aleoque importunum sese hominibus præbebit, quod libero homini intolerabile est: aut in olio deget is, qui se sapientiæ principem, ac cory. phæum facit. Fortassis enim neque si possit, velit 44 omnino certe non, si velit, possit. Αt ego Pharium imprimis Proteum admiror, quod cum maximarum rerum sapientia valeret, cavillatorias nihilominus quasdam præstigias obtenderit, variisque rerum imaginibus iis, qui adirent, occurrerit. Quippe ex admirabili circa eum spectaculo cum stupore discedebant; ut non amplius eorum, qua satagerent, veritatem investigarent. Esto vero iis, qui nondum initiati sunt, quoddam templi vestibulum: nam qui semel magnifice, et cum ostentatione jactaverit, is non tam dissimulat, quam sœrrimos stimulos, fomitemque nativæ hominum cupiditati adjicit, qua unusquisque curiosus arcam rum rerum inquisitor efficitur. Ixion autem nisi nubem pro Janone cepisset, complexuque fuisd simulacri contentus, haud sponte sibi unquam ab absurda illa consectatione temperasset. 6. Est igitur pro sermone sermo in promptu habendus, pro majore scilicet is qui minor est. Egregium porro eumdem esse consentaneum est, ut ex iis, quibus cccurret, plebeii quidem intersistant, gratissimeque amplectantur, nec alium eo esse putent antiquiorem: at qui divinam indolem sortitus est, hinc sese attollens, illum una percipiat. Ei porro qui a Deo impellitur, templi sacraria pandemus. Neque vero Menelaus verum Proteum ignoravit. Græcus enim vir fuit, generque Jove haud indignus, quique illum primum gravissimis de reών Orpheus in hymno Protei HoElementa vero his animalium figuris significari luculenter docet Heraclius ille, quisquis est, meri Allegoriarum scriptor.

HSH .dministratione hominumque communione seces- ἐκλύserant, utpote naturæ sese consortio solvere cum omni impetu gestientes erantque ipsis religiosi πρόςgravesque cantus, et sacra quædam arcanaque sym bola, et certi ad divinum numen accessus atque supplicationes; quæ quidem omnia a conversione ad materiam illos dirimunt, deguntque a se invi cem separati, ne quid quod suave sit visu vel au. ditu possint admittere. Nam nec edunt panem, nec Bacchi munera polaut. Hoc si quis in eos dicat, non multum a veritate is aberret. Sed neque illi saue adeo 46 splendide adversus naturam insurgentes, et, ut nos dixeri mus, beatioris vitæ assecutione dignissimi, ea sine fatigatione potiuntur: verum et ipsi paululum in eo, quod in eorum natura felicius est, stabiliti, fluxa et caduca naturæ conditione revocantur; nec utique toto deinceps tempore mente extra sese rapiuntur; nec intelligibili pulchritudine satiantur, quibus id assequi posse concessum est. Audio enim non omnes ejus rei compotes tieri; imo ne majorem quidem partem, sed ex paucis longe paucissimos, quibus divino quodam afflatu prior adfuit ille mentis impulsus, in eoque quantum hominum natura patitur perseverant, nec ullo retrahentis natura libramento decluntur. Multi thyrsigeri, Bacchorum copia rara est. Quanquam neque illi Bacchicum hunc furorem perpetuo sustinent; sed modo divinis, modo terrenis rebus, atque corporibus occupantur; hominesque se esse intelligunt, exiguas mundi partes, qui mimores vitas sibi subjectas obtinent, quas et suspeetas habent, et prævertere student, ne moveantur et insurgant. Alioqui quid isti sibi calathi volunt, et texta, quæ conficere solent? nisi imprimis quidem tune temporis homines essent, hoc est nonnunquam se ad hæc inferiora convertentes. Neque enim una et contemplatione, et huic texendi arti ficio vacare possunt: tum nisi ab otio sibi metuevent, quod natura nostra, quæ plurima motus invitamenta suppeditat, tolerare non potest. Ut ne igitur aliud quidquam agerent, earum rerum occupationem sibi præscripserunt, eoque modo naturam excitant. Nam et conferio opere delectantur, coque magis, quo plura et elegantiora perfecerint. Nostri enim partem aliquam esse necesse est, quæ In his inferioribus versetur; ita tamen ut minus valida ea sit, ne plus æquo præponderet aut tenacius adhærescat. Atqui Græco-Barbarus in servando proposito multo constantior: quocunque enim eum impetus rapuerit, vehemens atque pertinacissiΟὐ Ægyptios mo nachos intelligit, quorum ea exercitatio fuit. Hieronym. in Hilar.: Simulque fiscellas junco texens æmulabatur Ægyptiorum monachorum disciplinam. Emendationem banc debemus duobus optimis codicibus. Nam quod alia habent exemplaria, ab inperito librario scriptum est. Nec enim lanificio de dilos veteres illos monachos accepimus. huic loco accommodatissimum est; idem quippe est atque opus perficere, et ad exitum perducere.

mus est: ille autem eleganti morum urbanitate, ac mitiori temperamento est, adeoque facilins deficit. Ego vero eam natura nostra conditionem esse cuperem, perpetuo ut ad contemplationem erecti esse possemus. Quod quia fieri nullo modo posse comprobatum est, 47 vicissim ego velin modo maximarum rerum contemplatione detineri; modo in naturam delapsus aliquid oblectamenti capessere, vitamque nonnulla bilaritate perfundere. Novi enim hominem me esse, non deum, ut ad omnem voluptatem rigidus sim, et immobilis; neque item belluam, ut corporis voluptatibus indulgeam. Superest profecto ut medium aliquid a nobis quæratur, quod quid aliud esse potest, quam otium illud, quod in litteris et circa litteras conteritur? Que voluptas sincerior? quinam affectus ab omni affectu purgatior? quis materiæ minus affixus? quis magis impollutus? Hac ego parte rursus Græcum Barbaris antepono, et prudentiorem judico, quod ubi sese demittendum erit, ille statim in proximo consistit: in scienda quippe consistit. Est autem scientia mentis digressus: hinc ex alia in aliam rationem, per quas antea progressus est, pervenit. Ecquid vero tandem menti est ratione conjunctius? aut quod ad illam navigium accommodatius? Ubicunque enim ratio est, ibi et inens est; sin minus, at cognitio saltem aliqua, sive in inferioribus rebus mentis intellectio. Nam et hic speculationes, et theoremata quædam appellantur inferioris mentis oficia, oratoria scilicet, poetica, naturalia, et mathematica: eademque nihilominus oculum illum exornant, lippitudinemque discutiunt, et paulatim his, quæ cernuntur, assuefacientia mentem excitant, ut ad nobiliorem speculationem audacior assurgat, nec defixis in solem obtutibus protinus conniveat. Ita Græci homines etiam voluptati dum vacant, una et animi cognitionem exercent, atque ex ludo nonnihil in prioris propositi emolumentum reportant. Etenim de oratione, aut poemate judicium ferre, a mente alienum non est. Dictionem autem castigare, et minutatim quasi scalpello deradere, argumentorumque caput investigare, ac disponere, sive ab alio dispositum agnoscere, hæc quomodo minime seria, aut ludicra esse possunt? Αt qui altera via, quæ adamantina judicatur, incedunt (demus vero, quod revera est, nonnullos ex iis finem adipisci), mihi certe non ulla via incessisse videntur. Qui enim via hæc esse Plato vi De repub. Ita Clem. Alex. PadaQugi, cap. dixit. hoc loco pro loco sliko ac singulari accipio, ex quo argumentum eruitur, uti apud Hermogenem passim. Αt apud Arrian. in Dissert. Epict., lib. ut, idem esse suspicor ac caput, se desque definitionum, id est regulas præceptionesque, ad quas erigendæ illa sunt. inquit, Tentabam, vel Hoc est, nonne definitionem hanc oportet definitionis regulas legesque sequi?

cacissimus est. Hiis igitur nihil ex eo deterius fit, omnem natura occupationem intercludentes, ne quod Græcam institutionem non ante capessiverint; quæ quidem eos qui minus robusti sunt, provehit et suscitat, ac quidquid in ipsis divini est forens educit. Illic coutra soli ii quibus propria et domestica felicitas suppetit, finem adipiscuntur rarius autem sane est animorum istud, quam plcnicis genus, quo Ægyptii temporum circuitus metiuntur. Vulgus vero hominum in eo frustra contenderit, seque ipsum labore confecerit, sine mente eam naturam investigans, quæ mente percipitur, sed ii praesertim, quos minime princeps illa natura in hanc vitam induxerit. Illis enim suus impetus profuerit, vel potius eum ego impetum agitatæ mentis indicium esse censeo. Sed maxima pars hominum neque interius impellitur, nec, quæ secunda dicitur navigatio, per otium et quietem ad mentem excitatur: et, ut aliquid aliud eorum, quæ in pretio sunt, ac laude hominum, præclaram aliquam sectam æmulantur: quorum quidem multiplicia sunt genera, singulique propter necessitatem suam in unum conveniunt. De quibus ego verissime affirmare ausim, frustra eos laboraturos, ac fatigaturos sese, quibus vel natura insita mens deest, vel postea comparata. Ac vereor ne non fas sit alia in parte nostri, præterquam in mente, præsentem Deum esse credere. Templum enim istud congruit Deo. Propterea purgatricibus virtutibus studendum esse tradidere Græci pariter, et barbari sapientes, molestam quod intelligentiæ impedimentum possit facessere. Hæc fuit eorum ratio, qui primi utramque philosophiam condiderunt. Verum illi virtutes consuetudine potius, quam ratione stabiliri putant, tresque illas numero esse volunt: prudentiam enim Aperit hanc nobis historiam Ælian. vi De histor. axim., cap. 58. Scribit epim phoenicem quingentesime quoque anno Heliopolim Egypti civitatem advolare, sacerdotibus interea de adventus illius tempore sollicite contendentibus. Qui locus parLe emendandus, partim illustrandus est. Alt itaφως, Ubi interpres, de alio sacerdote accipit. Verum omnino legendum puto, levi quidem verborum, sed apla sententia mutatione. ille autem (phoenix), frastra illis altercantibus, etc., idque sequentia conβrmant Uli interpres, vertit istos dies circa disciplinas et litteras consumere, parum Commode. Est enim potius, ad occasum usque solis confabulationibus et colloquiis diem terere; quod condere solem appellat Virgil., et Horat. Calnachus in Heraclitum Que sit hæcxpcia ipsemet epist. ad Hypatiam apot, Barbaros intelligit, qui virtutes nulla ra tione, sed consectantur, nec prudentiam in bis numerant. Vide Clem. Alex. vii Strom. Quod autem hic ait eos aut ita capiendum, ut sola ipsi exercitatione virtutes eas excolant, atque eo impetu quodam animi ferantur, paulatimque confirment; aut idem erit Quod loquendi genus Græcis familiare. Sic apud Aristotelem sape de iis qui mundum genitum asserebant. Themistius orat. 1, pro suscipere ex generosis parentibus. Quinetiam Plato in Theat., vocat Heraclitum, et alios, qui fluere onuia dicebant. Galenus tract. Quod opt. med. sit philosoph. Crediderim hoc glosseira esse ab aliquo ad libri oram adnotatum, qut istud interpretari vellet.

rejiciunt iidem ipsi, qui temperantiam admittunt, si ullam demum temperantiam secundum eos esse concedimus. Quippe feri non potest, quin præ mutua consequendi necessitate simul et ponantur virtutes omnes, et intereant. Αt illi temperantia utendum esse putant; non quod cur temperandum sit intelligant, sed quasi imperio quodam accepto, aut lege, cujus nulla ratio possit afferri, quam qui posuit alterius quidem rei causa esse non ignorabat, intelligentiæ nimirum, 50 simulque quod ad mentis ascensum conduceret, ut nullo eorum, quæ în materia sunt, afficeremur. Hi vero a concubitu abstinent, idipsum per sese admirantes, et id maximum ducentes, quod minimum est, ac præparationem ipsam finem esse persuasum habentes. Nos autem virtutes quasi totius philosophiæ elementa miramur. Etenim qui impurus sit, pura tractare nefas esse, quod est apud Platonem, magnopere probanus. Virtutes porro quod alienum est detergentes expurgant. Sed si quidem anima per se bonum aliquid esset, repurgatione duntaxat opus haberet, et ex eo bonum evaderet, quod sola jam exsisteret. Verum nequaquam illa bonum est; sic enim nunquam in malo versari posset; sed boni speciem babet, ac mediam naturam obtinet. Hanc igitur in deteriora vergentem virtus reducit, solutaque labe niediam rursus eflicit. Quamobrem paulatim ad bonum progredi oportet: boc autem ratione fit. Intellectus enim cum intelligibilibus conjugatum nomen est. Uti si finis sit cœlum intueri, haud satis est in buium non curvari, sed post mediam visus consistentiam, necesse præterea est ad superiora converti. Et quidem id ex virtutibus sibi quispiam utilitatis acquisierit, quod ab omni materiæ affectione liberetur. Evehendus vero insuper animus est: quia malum nou esse nequaquam satis est; sed etiam deum oportet esse: quod quidem nihil esse aliud videtur, quam a corporis, et eorum, quæ ad corpus attinent, consortio recessisse. Hoc autem perinde est ac mentis beneficio ad Deum sese convertere. 9. Nos itaque suum virtutibus honorem habentes, scimus quo quæque ordine gaudeat; eo scilicet, quem prima elementorum principia ad totius libri cognitionem obtinent. Primæ enim his, qui ad mentem eriguntur, occurrunt: non tamen ex virtutum possessione omnia consequimur, sed id tantum, quod impedimento erat, removimus, eaque hactenus præparavimus, sine quibus ne fas sperare quidem est finem posse comparari. Atque hac ratione minime desperantes, deinceps mentis auxilio, eo ordine, quem vetustissimi, ac felicissini homines excogitarunt, ad finem enitimur neque istud scio an sedulo quæsitum, simus tandem assecuturi; agre certe in eum inciderit, qui nec unquam amore illius captus est, neque quærendusne sit satis exploratumn habet. Atqui egregie ex iis defunguntur, qui in co consistunt, nec aliud præterea curiosius inquirunt; 51 mali enim, ut pote repurgati, non fuerint. At quibus plebem excellere in animum incidit, qui id teθ'. F.:lsum dogma reddit Corn., haud recte, ut apparel es eo quod sequitur. Nam si falsum dognia est, quomodo eorum additamentis depravatum redditur? Nec ignoro alias pro falsa pravaille narratione sumi, ut apud Dioscor. in Praefat. Ubi interpres doctissimus Ruellsus

mere casuque didicerint, præstantissimam in mine esse rationem, indeque disciplinam quidem omnem, qua unens corroboratur, nihili fecere: a seipsis vero absurdis quibusdam agitationibus cientur, et cum se philosophiæ nomine magnifice ostentent, si quid tamen ab aliis traditum acceperint, hoc suis additamentis pravum ac malignum efficiunt; velut cæcos nescio quos fetus ediderint, qui non mentis quidem illi, imo ne intellectus quidem dici debent, sed ex absurda opinione, et aberrante phantasia prodierunt: ridicule, inquam, vel miserabiliter potius illos affectos videas. Equum est enim homines cum simus, hominum calamitatibus non illudere, sed easdem deplorare. Proh quales istorum sermones! proh qualia dogmata! Nam si arietes philosophari vellent, haud scio cuinam, præter istiusmodi, studium, adhiberent. Nos vero sic eos alloquamur (merito id enim dicemus): Omnium mortalium audacissimi, si vos erimiam quidem illam naturæ conditionem feliciter adeptos intelligeremus, quam Amus, aut Zoroastres, aut Hermes, aut Antonius habuerunt, minime castigandos, aut disciplinis informandos esse censeremus, velut eximia mentis magnitudine præditos, apud quam conclusiones ipsæ propositionum instar sunt: sed sicubi eum hominem inveniremus, religioso cultu, ac veneratione prosequeremur. Vos autem etiam communi natura inferiores esse, nec tam solertes, quam crassos, atque hebetes animadvertimus. Jure ergo castigandos esse VOS ducimus, et quidquid optimi nobis excogitatum habebimus, id in medium proponemus. Aut igitur in primis cognitionis elementis consistite (nam ea sunt a divinis hominibus tradita), atque ita mediæ secundum Platonem conditionis eritis, ut non amplius imperiti, sic nondum tamen sapientes, rectaque opinioni sine ratione et demonstrationibus, primas tribuentes. Nam et id quod verum est inperitum esse, et sapiens id quod rationis est expers, aulla unquam permittet oratio. Eo si ordine contenti eritis, vobiscum mediocriter agetur, culpaque tam Dei, quam hominum causa vacabitis; imo justa ex ea re laude non carebitis. Etenim homini plebeio an sit res, nosse satis superque est. Sin vos loco non contineatis, 52 sed id quod ulterius est affectetis, ac propter quid res sit curiosius inquiratis, præclare quidem feceritis, quod sacræ illius rei, sapientiæ amor vos ceperit. Verum cavete ne soli apud vos ei rei aucupandæ studeatis. Rudes enim estis, neque satis exercitati; ac periDION. PETAVII NOTÆ. non satis exprimit, solo narrationis nomine; addendum enim fuit, falsæ aut prave narrationis. Plutarcbus De Iside et Osiride Ubi (XIX) restituo. Verum ananquam eliam pro simpliciter cepta ab alio narratione sumitur. Platonis et Aristotelis dogmata secutus, et distinguit. Plato in calce l. vi De repub. Dixerat enimi antea circa versari, vero non circa sed circa cujusmodi sunt mathematica disciplina. Vide Arist. 1 De anim., c. 4.

culum est nein profundam loquacitatis voraginem demersi funditus pereatis: quod et olim Socrates extimuit, neque eum animi affectum clam amicos homines esse voluit, Parmenidem, et Zenonem. Atqui Socrates ille erat: vos autem qualescunque demum sitis, gravissima nibilominus audacia vestrum omnium est, qui in arcana quædamn dogmata temere insilire contenditis: præsertim cum trivialibus ad id verbis utamini. Cadmi quidem semen sativos, ut aiunt, eadem die milites reddebat sativos vero theologos nulla hactenus fabularum prodigia finxerunt. Non enim veritas omnibus in propatulo est, neque passim strata, nec tale quidpiam, quod venatione parari possit. Quid igitur? Ad id nimirum philosophiæ subsidium advocetur, et ad omnem illum decursum infinita longitudine porreclum patienti animo tolerandum accommodent sesc, ut tam disciplinas, quam disciplinarum rudimenta capessant. Est enim imprimis exuenda rusticitas, minoraque sacra ante majora sunt inspicienda, et choreæ ante facium gestationem celebrandæ, facesque rursum gestandæ, priusquam sacrorum antistites simus. Num itaque alios ex aliis labores sponte suscipietis? At non sine pulvere maxima quæque comparantur. Quanquam si opportune rem attigissetis, nonnihil in ea re voluptatis caperetis, quam qui progressum faciunt percipere solent. Sed vos seræ eruditionis piget: cum id turpe non sit; imperitia autem longe major sit turpitudo; in qua quidem constituti, simplici ea contenti non estis: jampridem enim mediocrem statum obtinuissetis, nihil neque scientes, neque scire profitentes, hoc est dimidia ex parte periti; hoc enim saltem ipsum sciretis, nullius rei in vobis esse scientiam. Duplicem autem ignorantiam magnißce vobis ipsis consciscitis; sapientiæ enim loco arrogantia, fastuque pleni, et priusquam didiceritis, ad do cendum accincti; dicam iterum, Proh sermones! proli dogmata! Qualia apud vos distracta et plurimerum capitum monstra gignuntur: cujusmodi olim diis bellum intulisse ferunt. 53 De quibus quid alind quisquam dixerit, quam eos absurdis de ipso opinionibus divinum numen discerpere? Quod minime sane contingeret, si ab idiotarum et imperitorum statu non defecissetis, sed erat nimirum felis ejus rei successus in mediocritate positus. Postquam Icarus pedum usum dedignatus est, repente aert, terraque excidit: quorum alterum despexerat, alterum non est assecutus. 10. Hæc non tam adversus eos, qui diversa vitæ instituta sectantur, quam adversus nostros dicta sunt, qui stolide, ac sine ratione magnifice loquuntur, quique huic libro liberalibus disciplinis succurrendi occasionem dederunt; quos quanti emere quisquam velit arrogantes, atque insulsos homines, multo sane constiterint, si tres obolo uno commutentur. Ego vero cum scitis atque elegantibus poetis, tum egregiis oratoribus gratiam habeo maximam, nec non et si quis dignam sermone hominum historiam condiderit: neminem denique eorum, qui in communem Græcorum utilitatem aliquid contribuerit, quod præclarum haberet, deC. De eodem sophistarum genere in epistola ad Hypatiam: 'AXX' lenus Protrepl. ad artes

oporteret, ut ejus discipline fatalis puer hæredita tem consequatur, illa autem multas in partes mira cursuum varietate delata sunt. Incerti euim sunt ludentium impetus; atque ejusmodi ager est, et libertas; et eas orationes scribere, quæ ad aquam minime paulo post recitandæ sint. Vidi enim aliquando causarum capitalium judicem, qui cnm dicendi spatium causam agentibus dimensus esset, ipse dimensi temporis partem aliant dormiendo, aliam frustra vigilando consumeret, longissimeque a proposita re abessel: et nibilo tamen secius orator dicebat, ut cui necessario mox tacendum foret. Me vero liberum sinit, neque instat præfiniti temporis angustia, cumn neque coram tam inepto judice ad dicendum accingar; neque in theatrum longe foro iniquius sim ingressurus: pulsatis passim foribus, atque urbanis adolescentibus jucundissimum quoddam acroama pollicitus. Miserrima enim eorum conditio est, qui suas in theatris 55 orationes ostentant. Nam cui tam dissimilibus inter se bominum judiciis satisfaciendum est, nonne talia is expetit, quæ humanæ vires assequi nequeunt? Vere ergo ille est popularis orator, publicum mancipium, omnibus obnoxius, quem in cujusvis potestate est pessime alicere. Etenim si ridiculus quis accedat, actum est de sophista; tetricum vero, ac vultuosum quoque auditorem suspectum label. Sophista enim est, quodcunque præ se ferat orationis genus, opinionem pro veritate corrogans. Quin et ipsi molestus est is, qui animum penitus intendit, quasi aliquam reprehendendi ansam captare studeat. Nec minus etiam qui caput circumquaque torquet, velut ea quæ exhibentur fastidiens. Atqui haud merito inclementes dominos experitur, qui quamplurimas noctes insomnes egit, ac permultos dies attritus, et fatigatus est; et propemodum ipsam animam fame ac sollicitudine distillavit, ut egregium aliquid seligeret: unde suavem, et lepidam auditionem superbis nimium amoribus deliciisque suis proponit; quorum gratia etsi male se habeat, prosperam tamen valetudinem simulat. Ergo is ante præscriplum diem lotus, veste, et cultu corporis, gestuque arrogantissimo ad eam adfuit, ut elegans se DION. PETAVII NOT.E. illi vero Suidas hunc locum pro- soplis quidem ferens, corrupte legit. Erant vero Athenis capitalium causarum judices, numero unus et quinquaginta, auctore Polluce 1. viij. Al Suidas scribit eos fuisse II', hoc est octoginta, nisi mendum subsit, et a librario prima duntaxat littera nominis scripta sil. Vide præter Suidam, et Pollucem, Plutarch. in Solone, et Harpocrationem. Helladius apud Photium cod. 279 quatuor Athenis tribunalia fuisse scribit, ubi de cæde facta judicium instituebatur: e quibus unum erat Areopagitarum; reliqua tria nomine censubantur. Idem fere Plato in Theat., ubi ait oratores, si cum philosophis comparentur, servorum instar esse; quod Mila The phrastus apud Laert., Martialis lib. vi At tu multa diu dicis, vitreisque tepentem Ampullis potas semisupinus aquam. Atque ejusmodi delicias prohibent in clericis canones antiqui. Distinct. 92, can. Cantantes: Audiant, inquit, hac adolescentuli, audiant uti quibus psal lendi in ecclesia officium est, Deo non voce, sed corde cantandum: net in (XX] tragediorum modum

ctaculum præberet. Ibi in theatro confidentibus arridet, gaudetque scilicet, cum intus animo crucietur. Nam et tragacanthæ nonnihil edit, ut alta et sonora voce pronuntiet. Atqui ne gravissimus quidem inter eos id dissimulaverit, non sibi magnopere curæ esse, sunimoque studio elaborari quæ ad vocem attinent, cum praesertim inter recitandum conversus ampullam postulet, quam famulus quidem porrigit (diu enim antea paratam habebat), ille vero sorbet, et gargarizatu os faucesque colluit, quo validiori voce carmen emoduletur. Verum nihilo tamen ex co magis infelix homo benignos sibi auditores facit: sed ii decantandi finem ab eo factum plurimum vellent. Tunc enim riderent, aut eum optarent statuæ in modum diducto ore, sublataque manu staðua esse mutiorem ita enim quod jampridem cupiunt, discederent. Ego vero mihi ipsi concino, atque hisce cupressis accino, aqua autem ista minime dimenso cursu, aut ad clepsydram dispensato salit ac decurrit, quam publicus aliquis lictor appendat. Sed si nondum desino, 56 mox tamen desiero, sin minus, multo saltein postea: nec enim ad noctem usque cantabo. Illa vero etiam me cessante defluit, defluetque noDION. PETAVK NOTÆ. yuitur et fances dulci medicamine liniendæ sunt, ut in ecclesia theatrales moduli audiantur, el cantica; med in timore, in opere, in scientia Scripturarum. Neque polu tantummodo vocis lenocinia constabant, sed ettain ciborum certo genere. Isidorus De eccles. of., c. 12. cantores ait fabarios olim appellatos esse, quod ad vocem curandam leguminibus uterentur. etc. Plin. lib. 1. epist. 13: Tametsi ad audiendum pigre eatur, plerique in stationibus sedent, tempusque autiendis fabulis conterunt, ac subinde sibi nuntiari jndent an jam recitator intraverit, an dixerit præfationem, an ex magna parte evolverit librum: tum demum, ac tunc quoque lente cunctanterque veniunt, mec tamen permanent, sed ante finem recedunt, alii dissimulanter et furtim, alii simpliciter et libere. Lucian. Usus est Synesius eadem ad et Est enim hiscere, os diducere: vero idem ac manum attollere, atque extendere. Cle psydram vas quoddam ad judiciorum usum fuisse nemo est quin audierit. Ilud vero haud æque protrilam est, quæ cjus forma fuerit. Falso enim sibi persuaderet aliquis, huic nostro simile fuisse, quo horarum intervalla partimur. Nam neque duobus es vasculis veterum clepsydra constabat, sed uno tantum, in eoque aqua non perpetua erat, sed quæ infusa identiden transmitteretur, subjecto, ut opinor. vase recepta; aut certe quæ singulis causis nova, alque appensa transfunderetur. Fuit vero una ex parte tenue et angustum foramen: qua parte scilicet orificium erat in vicem colli gracililer fistulatum, per quod gultatim aqua deflueret, ut scribit Apuleius 111 Metamorph. Altera vero parte non unum foramen erat, sed plurima, per quæ aqua infundebatur. Unde translata, ut arbitror, Clepeydræ appellatio ad ea vasa, quibus ad perpluendas hortorum areolas utimur; quorum æque in orificio unicum foramen est. in fundo pluribus aqua defluit. Lucem inde accipiunt, vicissimque præbent Empedoclis versus, qui ab Aristotele laudantur, lib. De respir. c. 7 Quem enim vocat pars ea fuit angustior, per quam aqua ad judiciales usus faberetur, quæ per infundebatur. Hesych. Quæ verba transposita sunt, atque ita ex Suida restiLuenda, etc. Αpud Suidam legitur qui grammatici error est. Nam cumn apud Aristophan. legisset in Vespis, ubi [XX1] schol., pro vera nominis significatione habuit, addit scholiastes, ubi aqua omnis efluxerat, oratorem a lictore virga percussum (sic enim hæc intelligo, ne dicendo tempus eximeret, ac præriperet cæteris. Aliud quod ad eamdemn vocem attinet non minori observatione dignum attexam. Scribit Hesych. clepsydram alio nomine dictam. inquit, Pollux dubitanter lib. vuli

eo aliquam reportavit. Ego vero malim boni aliquid dicentibus aliis, auscultare, quam ipse dicere, quia in meliores incidere, quam in deteriores, omni est ex parte beatius. 13. Præceptoris contra vita hæc est. Eximamus autem ex eo sermone si quis unus, aut alter naturæ felicitate ea quæ in hoc genere occurrunt difficilia superare potuerit. Illud enim itidem evenire potest, ut in unoquoque genere studiosorum nonnulli multo præstantiores appareant, quam ut vitiis illis, ac perturbationibus, quæ indidem adnasci, ac pullulare solent, tentari se patiantur: etenim præceptor simul atque sibi auditores devinxit, nihil jam ab alio dictum probabit. Alioqui periculum est ne et contemnatur, et avolantes a schola adolescentes retinere non pussit. Si enim non multum repugnet, positionem nostram evertit; fingimus enim præceptorem adhuc illum manere. Homini igitur præceptori fatale est invidia laborare, quæ maxima est omnium perturbationum, .et materiæ imprimis addicta. Ac nullum quidem in civitate sapientem optabit esse; sin aliquis fuerit, ejus famæ obtrectabit, ut solus in pretio sit. Se debitque tanquam vas ad usque labra sapienti plenum, quod nihil amplius capere possit. Nec sane boni cujusquam capax est, ut qui invidus sit, ac malevolus. Qui ergo infelicior ulli exitus esse potest, quam ei cui meliori esse non licet? Socrates Prodico sese præbebat, ut si qua pussel in re juvaretur, et Hippiæ aliquid dicere permittebat; et ad Protagoram accedebat; atque ejusmodi sophistarum generi ditissimos adolescentes conciliabat. Neque enim sapientem se esse Socrates arbitrabatur. Quippe sapiens erat; ipsique adolescentes, si animum advertissent, facile cognovissent qualisnam et docens Protagoras, et discens etc. Multa in eam sententiam disputat Themist. orat. 1. etc. Alia translatione utitur Petronius. Sic eroquentia magister nisi, tanquam piscator, eam imposueris hamis escam, quam scierit appetituros pisci cales, spe prada moratur in scopulo. dicit Synesius, id est discipulos; quam hujus vocis potestatem non usque eo tritam saepius apud suctores deprehendi. Atque ita diserte Hesych. Εodemque Sensu Arriani locum istum accipio I. " Dissert., Ita olim hunc locuin fueram interpretatus, ut ad contentionem ae dissidium referrein, quod cum æmulo ac rituali [XXII] exercet sophista, hoc modo: Nisi enim ab illo dissideat, suum prorsus institutum pervertit; ipsi præceptori manendum est. Quod quidem tametsi non improbem, occurrit tamen postmodum alia quædam sententia, quæ nescio an ad Synesii mcstem 30 sit. Est ea hujusmodi: Quod ti mon multum repugnet, nec moleste ferat destitui us discipulis; illud vero contra nostram ol, id est suppositionem, ut cum dialecticis loquar. Fingimus enim illum præceptorem esse perpetuo, nec ab eo instituto desciscere. Est autem ipsiclar, quod dialectici dicere assolent, supponi, et supponere, ac in suppositione permanere. Arrianus in Dissert. Epict., lib. cap. Euseb. z De prapar., pag. 299, De Platone loquitur. Quod ad verbum dioloɛobat spectat, eadem in acceptione usurpatum est: De Provid., Pro simplici ut Latinis deprecari, nisi malueris. de genere earum vocum est, quæ sunt; significat enim interdum non plenum. Aristoph. Equit. Alias contra, id quod ad labra usque plenum est. Plato in Theæleto. Hic est, qui apud Platonem 1 De rep. cum Socrate disputans, et ad incitas redactus subito excandescit. Themist. orat. Arrianus tv Dissert., cap. de Socrate Atque hunc Thrasymachum perperam interpretes quidam Juvenalis sal. 7, ad hunc locum,

Socrates esset. Quin et Glauco, et Critias tanquam par cum pari colloquebantur; neque Simon ipse cerdo quidquam Socrati concedebat; sed cujuslibet sermonis rationem exigebat. Clitophon vero in Lysiæ sophistæ auditorio ei conviciatus est; ac Thrasymachi consuetudinem anteposuit: 58 Socrates autem nulla ad hæc indignatione percitus est, idque perperam Clitophon existimabat. Nain illi vel unus Phædrus occurrens instar omniuvi erat: Plædrumque extra urbem praceuntem 50crates sequebatur, et importuna oratione patienter audita, aliam orationem in Phedri gratiam opposuit ex adverso. Usque adeo facilis erat, nec se apud homines gloriose venditabat! Nam quod ad Xanthippam attinet, proh contemptum! ut Socratem tractabat! Nihil tamen eorum impediebat, quominus ille in eo contemptu latissime degeret. Neque me igitur, neque alium quemquam hominum, qui sese variæ huic hellure, hoc est gloriæ, non submiserit, sed sibi ipsi Deoque placet, cum hominibus vero humaniter conversari et vult et novit. Nam et Socrates ex duabus orationibus absurdissimam de amoris vituperatione suscipiens, veriorem partem dicendo invertere potuit: statimque mutata sententia Jovis currum cantabit, et sacras undecim deorum aurigationes. Sola enim Vesta deorum ædibus continetur. Præterea deorum comites animos, acerrimamque eorum ad superandos cœli humeros contentionein celebrabit. Illic temerariam, atque audacem orationem coram puero enarrare ausus est trans fluvium, eo ipso in loco, ac justa eamdem platanum, ad quam orationem habuit: seque Lysiam sophistam æmulatus exercuit. Ad eumdem porro puerum verba faciens, (non dico Phædrum, adolescens enim is erat, et virili jam ætate,) sed speciosus, ac regcla stale præditus juvenis inducitur: eum, inquam, compellans, de amore vicissim persuadet atque dissuadet, et apud eumdem jocatur agitque serio. Quid si igitur idem cum puero meo nunc, quem mihi Deus in insequentem annum pollicitus est, mihi vero jam ille præsens adest, cum eo jocan, inquam, ac bona fide velim agere? Quoniam et ipsum esse cípio in utroque præstantem, Dicere uti recte possit, simul omnia norit neque Socratem aspernetur, qui publice sepultos oratione prædicare posse non dedignatus est, quanqua: gravius id quam pro virium suarum moduło esse credebat. Illam enim dicendi vim Aspasiæ tribuebat, ad quam, ut in amatoriis rebus in Sicut Thrasymachi probat exitus atque Secundi, Carthaginensem faciunt, cum Chalcedonius fuerit, uti ex Platone notissimum est. Imposuit nimirum illis corruptus æque Philostrati colex, qui habet pro cujusmodi error iden tidem occurrere solet. Sic apud Clem. Αlex. Strom. pro Fuit enim Xenocrates Chalcedone oriundus, non Carthagine. In historia Saporis et lleraclii apud Paulum Diac. lib. xviii, cap. 6, et Cedrenum, ingens ex co natus est error. Anno quippe Heraclii vi caplam a Persis referunt hic iste Garthaginem; quod multi deinde in annales suos retulerunt, videlicet a Sapore expugnatam esse Carthaginem. At id est falsum: nunquam enim in African illi pervenerunt. Itaque pro scr bendum fuit Chalcedoneni euim opit gnabat per id tempus Sapor. Ad Elian. Variar., c. 12; Gell. I. I. c. 17. Rescri vel Nec enim puer allus apud Platonem amatorias orationes legit; sed puer quidam inducitur, ad quem ba cum a Lysia, tu a Socrate habentur. Vide Platon in Kens xeno.

opus fuerit. Itaque ab rhetorica comparandum rursus erit auxilium. Verum aliquam ex philosophia legem allegabo. Pythagoræ Mnesarchi filii, Samii huic legi nomen inscriptum est; quæ quidem lex libris addere quidquam, aut innovare prohibet: sed eos, utut primum scripti sunt, inanere jubet, quacunque demum fortuna, aut arte conscripti sunt. Cæterum in orationibus lex id ipsum appellatur, quod nullo dicendi artificio constat, quæ enim non persuasione dicentis, sed reipublicæ auctoritate nituntur, inter eas probationes recensentur, quæ hoc est, rationis expertes dici possunt. Licet nonnulli nostrorum oratores ea re sese profiteautur, cum nibil aliud quam scribae sunt. Iidem vero si testes duntaxat produxerint, dum in bis causæ cardo vertitur, rem sua opera confectam existimabunt; adeo lepidi, et audaculi sunt. Verumenimvero quoniam non ex Romanis tabulis legem recitamus, ut vel invitis auctoritatem habeat, sed ea veteris cujusdam philosophi est, verborum ad hanc persuasione opus est, ut pro lege sit oratio. Cavendum tamen est, ne de mininis rebus majus iterum aliquid dicamus. Ita nescio quomodo a levissimis istis ad graviora dicendi nos impetus abripit. Proinde cavebimus, quantum a nobis fieri potest: sin penitus necesse sit, de iis, quæ dicta sunt nonnihil repetemus. Quod si sufficiat, præclare omnino faciemus, si nihil insuper curiose comminiscamur, 15. Veniet ergo Pythagoras,aut quicunque erit Pythagoræ sectator, et patronus; quoniam citata ex eo lex est; dicetque optimum quidem esse, si ea mens insita sit, quæ ad quodvis disciplinæ genus per se ipsam sufficiat: hoc est quæ jam reipsa istud sit, rhetorica scilicet, ac poetica, si non ad omnia sumnia sit indole prædita: talesque jam olim hic nati sunt, in quibus ant animi excellentia fuit, aut nativa cum disciplinis cognatio, qui nulla institutione opus habuerunt; ipsi autem exemplaria quædam artis exstiterunt. Sed hominum vulgus cum tanta naturæ felicitate destituitur, tum ab eadem nonnulli absunt longissime, intelligendique duntaxat facultate constant; cumque plus minusve ad finem aut accedant, aut ab eo distent, ab iis mentibus, quæ actione constant, hoc est effectis, quæ ex actionibus ipsorum conse quuntur, ad id perducuntur. In eoque omnis posita p est librorum 61 occupatio, facultatem ut nostram ad acium provocent. Hæc igitur, licet dum adhuc incipit, litteris perpetuo præeuntibus indigeat, sensibusque prorsus initatur; nihilominus, dum in progressu est, proprias vires experiatur, neque ex syllabis omnino pendeat. Quemadmodum enim aliud quodvis problema libenter amplectimur, quia rerum perplexarum difficultas excogitandi solertiam exercet: ita cum id, quod ad narrationis seriem deest, intelligentia supplere, atque attexere cogitur, neque subjecta habet oculis omnia, ad simile aliquid audendum per sese fit exercitatior, eoque consuescit, ut ab aliis non pendeat, sed intra seipsară contineatur. Etenim corrupti isti libri mentem, quæ oculis præsit, desiderare videntur. 16. Hoc ipsis etiam adolescentulis Pythagoræ doarina præcipiebat,partim ut uniuscujusque indolis

periculum faceret, partim ut exercitationis id loco esset, puerorum ingeniis magis consentaneum quam planorum illæ apud geometras sumptiones. Non enim operosum est littera una, aut syllaba, ant etiam dictione, vel si mavis integro uno ambitu orationis accommodato, deinceps iis quæ in libro sunt, commode uti et in promptu habere. Est autem hoc ei simile prorsus, quod aquilarum pullis evenit. Nam eos, ubi primum volare cœperint, parentes altius sublatos dimittunt, suisque quodammodo pennis uti concedunt: tum statim ætatis imbecillitatem antevertentes recipiunt, idque sæ pius repetunt, donec volare didicerint. Ego vero apud alium quidem neminem, sed apud te tanken ex rei veritate gloriabor. Sæpenumero libri calamitatem exspectandam esse non censeo, ut mihi boni aliquid contingat; sed sublatis oculis me ad ipsum opus exerceo, ne momento quidem intere mittens, sed pro re nata suggerens, et perinde ac si legerem, quidquid consequens esse videtur, a me excogitatum adnectens. Deinde ea quæ dicun◄ tur cum iis quæ scripta sunt confero, ac mnemini me sæpius eumdem non modo sensum, verum etiam sermonem assecutum; alias sententiam ipsam soʻ lerter ita conjectatus sum, ut, si quid verborum dissideret, id tamen mirifice ad operis coagmentationem esset excogitatumn. 69 Quod si sensus diversus esset, nihilominus libri illius auctori congruebat, et is crat, queu, si in animum incidisset, nequaquam contemneret. Præterea memini astantibus aliquot viris, nobilissimum quoddam gravissimumque opus præ manibus habere, quod cum a me ut omnibus legerem petiissent, rogantibus morem gessi. Si quando vero id commodo fieri posset, aliquid de meo addebam, atque insuper enarrabam: non id (per numen illud quod litteris præest) consulto cogitatoque faciens; sed ea quae sponte occurrebant, menti ac linguæ permittens moxque ingens ab omnibus strepitus plaususque concitatus est, ob ipsa potissimum additamenta hominem cum laudantium, a quo scriptum opus erat. Ita mihi Deus animum indidit, tractabile quoddam expressoruin in verbis ac moribus characterum conceptaculum. Quod si in depravatis libris animi attentionem exercere contendissem, ad eam perfectionem tentantis habitum natura deduxisset. Qui mox tibiam audire desierint, eorum aures etiam cessante modulatione, sonitu quodam personant, ac tibiæ cantibus longiuscule detinentur. Ego autem persaepe tragoediis tragice accinul, et comœdiis arguta ac festiva garrulitate respondi, Respexit ad Agimentum illud Socraticum apud Platonem in Thea delo, ubi in anima cujusque cunsuluit; sed in aliis in aliis xo Post ut quæ sequuntur a prioribus disPATROL. GR. LXVI. me, Linguantur. hoc loco sunt quibus ut diceret Lucianus. Alioqui ait Hesych., et vocat Aristoph. Acharn., hoc est

In edendo hoc libello, ingeniosissimo sane ac festivissimo, quem ipse Noster præcipue se adamasse testa tur id imprimis spectavi, ut quem vocant textum ope codicum mss., in iisque vetustissimorum alque optimorum, castigatiorem ederem. Præterea cum nemo hucusque fuerit, qui hoc opusculum in sermonem patrium converteret, Germanicam, quam paraveram, interpretationem addere haud alienum mihi visum est. Qua in re, ut id moneam, ita ver salus sum, ut versus Homericos, quibus Synesius scriptum suum more Dionis exornavit, itemque Arateos e præstantissima 1. H. Vossii interpretatione accuratissime exhiberem. Commentario critico el exegetico, ne quid desideraretur lectori benevolo, Diontsii eliam Petavii animad versiones inserendas censui, ita tamen, ut auctorum veterum locos a viro egregio laudatos ad optimarum novissimarumque editionum fidem diligenter exigerem, et hic illic a mendis purgarem. Neque prætermisi aliorum quoque virorum doctorum annotationes libris suis data occasione ab iis inspersas recipere. Quod reliquum est, CHRISTIANO WALzio, viro humanissimo, qui, licet variis distentus negotiis, tamen in meam gratiam plagulas a prelo madentes perlustraverit, et cui eo absente hæc demandata erat provincia, EDUARDO ADAMO, theologiæ in seminario evangelico Tubingensi studioso, juveni solertissimo, gratias quas possum maximas et ago et habeo. Monachii, die solstitiali anni 1834. Jo. Georgius krABINGERUS. Librorum tam manu exaratorum quam typis excusorum, quibus in hac editione adornanda usus sum. 1. Monacenses. Monacensis 476., olim Augustanus, sæculi XIII., bombycinus, forma quadr., foliis 106. Vid. Ign. Hardtii Catalog. Codicum mss. Græce. Biblioth. Reg. Bavar. T. V. p. 6. sqq. Monacensis 481., olim Augustanus, sæculi XIV. bombycinus, forma quadr., foliis 220. Vid. Hardt. T. c. P. 27. sqq. Monacensis 515., olim Augustanus, sæculi XV., chartaceus, forma quadr., foliis 265. Vid. Hardt. T. c. p. 269. sqq. Monacensis 29., sæculi XVI., chartaceus, forma maxima, foliis 413. Vid. Hardt. T. I. p. Monacensis 87., sæculi ejusdem chartaceus, forma maxima. folii; 380. Vid. Hardt. T. c. p. Hos libros ipse contuli. II. Florentini Bibliothecæ Laurentianæ. Florentinus Plut. 55. Nr. 6., sæculi XI., membranac., form. quadr., foliis 56. Vid. Bandini Catalog. Codd. mss. Græce. Biblioth. Laurent. T. II. p. 240. sqq. Florentinus Plut. 80. Nr. 19., sæculi XII., membranac., form. quadr., foliis 247. Vid. Bandini Ca talog. c. T. III. p. 208 Lectionum varietatem ex his Codd. enotarunt viri doctissimi mihique amicissimi Philippus Bassus, historiæ antiquæ in schola, quam vocant, normali apud Parisienses Professor, et Fridericus Reinholdus Dietzius Regimontanus, futurus Hippocratis sospitator. III. Parisini. Bibliothecæ Regiæ. ▲ Parisinus, olim Coislinianus Nr. 249., sæculi circiter X., membranac., foliis 168. Vid. Montefal coa. Biblioth. Coislin., olim Seguerian. Parisinus 1039., sæculo XII., ut videtur, exaratus, membranac. Vid. Catalog. Codicum mss. Bi Hiothecæ Reg. T. II. p. 206. Parisinus 1038., sæculo XIV., ut videtur, exaratus, chartac. Vid. Catalog. cit. T. c. p. ► Parisinus 1040., anno Christi 1325 exaratus, chartac., form. quadr., foll. 264. (teste Imman. Bekkero ad Platonis Dialogg. Part. I. Vol. I. Pag. X.), Constantinopoli in bibliothecam Reg. illatus. Vid. ejusdem Catalog. T. c. p. c. Lectiones variantes quatuor horum Codicum mss. insigni Bassi mei benevolentia acceptas refero. IV. Romani. Barberinus 286., sæculi XIII. s. XIV., bombycinus, forin. octav. Vaticanus 92., sæculi Xlll., bombycinus, form. oct. Vid. Montefalcon. Bibliotheca Bibliothecarum Manuscriptorum T. 1. p. 8, b. Excussit utrumque librum Bassus ineus anno 1826., quo diutius Romæ commorabatur. V. Veneti. Bibliothecæ Marciana. Venetus 436., sæculi XIV., bombycinus, form. quadr., foll. 161. Venetus 2664., sæculi ejusdem, bombyc., form. quadr. major, foll. 365. Venetus 442., sæculi XV., chartac., form. max., foll. 230 Quorum Codicum lectiones variantes mense Novembri anni 1828. in usum meum benignissime exseri psit Dietzius meus.