quæ post reditum acta sunt, priori illi altexuimus, flagitantibus optimis viris, ne mutilum ac mancum opus in sola calamitatum narratione consisteret, sed quoniam quæ a Deo prædicta erant in eodem argumento perfici videbantur, uti meliorem etiam illorum fortunam pertexeremus. Itaque meditata jam et inchoata tyrannidis eversione una cum rebus ipsis progressa est oratio. Operæ pretium est autem id in ca impensius admirari, tam diversis propositis ejusdem rei tractationem suficere potuisse. Etenim infinita propemodum dogmata a nemine in hunc usque diem definita in hac fabula considerationis locum habuerunt, singulaque sunt accurate discussa: tum vitarum genera in eo describuntur, quæ vitii esse possunt ac virtutis exempla: præsentiumque rerum in hoc opere historia varietas refertur. continetur, et ad utilitatem perpetuo fabulæ trajus AGYPTIUS, SIVE DE PROVIDENTIA. LIBER PRIMUS. 89 1: Ægyptiorum hæc fabula est. Sapientia porro antecellunt Ægyptii. Itaque quamvis fabula ista sit, quoniam ab Ægyptiis profecta est, tamen amplius fabula quidpiam majusque significabit. Si vero non illa quidem fabula, sed sacer potius sernio sit, eo dignior fuerit, qui scriptis hominum et sermone commendetur. Osiris et Typho fratres olim fuerunt, et ex eodem satu editi; at non eadem est animorum corporumque cognatio. Nec enim ab iisdem in terra parentibus ortum habere, sed ex eodem fonte derivari, animorum naturæ consentaneum est, quem universi natura duplicem constituit: est enim lucidus alter clarissimusque; alter obscurus et lenebris obsitus. Hic ex humo manans erumpit, utpote inferne quibusdam quasi radicibus depressus, terrenisque e latebris emergit, si qua divina legi viin inferre possit. Ille caeli ex humeris dependet illinc enim ad terrenam hanc sortem adminiα'. Mere istud Platonicum. Cœlestium enim humerorum meminit in Phædro, ubi de immortalibus animis loquens, inquit, Vide cundem, et Pindarum Olymp, ode 2.

strandam mittitur. Proliciscentique sedulo quemadmodum qui altera ex sorte quodammodo Ellos recipi naturæ postulat necessitas. dum esse praecipitur, ne dum inconditam rerum congeriem concinne digerit, ordinatque, ipse pre pius sese admovens dedecore et indiscrela confusione cumuletur. Manolque Themidis hæc animis omnibus imposita lex, ut quicunque in rerum extremitate versatus, naturam inviolatami illibalamque servaverit, is eadem via refundatur, el rursus in eum, unde ortus est, fontem regeratur; prodierint, in cognatos secessus, penetraliaque Illic invidia, atque iræ, passimque malorum Turba frequens Ates tenebrosa per arva vagalur. 2. Animorum ista cum pobilitas est, tum igno bilitas, indeque feri potest ut et Libycus homo cum Partho cognatus sit; et in his quos fratres appellamus, animorum nulla sit societas, 90 quod in Ægyptiis fratribus statim ab ortu»liquot indiciis εἰgnifcatum, et in adultis postmodum evidentissime comprobatum est. Nam horum junior divina quadam sorte editus atque educatus, jam tum a puero audiendi avidus, fabularumque studiosus erat: fabula enim puerorum studium atque disciplina est. Ac jam grandior factus ejus semper eruditionis desiderio flagrabat, quæ tempɔra ælatomque superaret; patrique non niodo prabebat sures, sed etiamn quod quisque solers, aut exqui situm haberet, id vero avide I gurriebat. Et canino quidem primum more, raptim omnia ac sitnul nosse cupiebat: quod in his sane ingeniis usuIVEnit, quæ eximium de se aliquid magnumque repromittunt: gestiunt enim, atque ante tempus iunpatienter exsiliunt, quasi optatum jam tum animao sibi finem polliceantur. Deinceps vero longe ante pubertatem, probo et bene morato sene sedatiorem se præstitit, ut omnia non solum modeste audiret, sed et si quid dicere, aut de iis quae audierat, aut quæ quoquo modo occurrerent, sciscitari vellet, cunclaudem ac rubore perſusum cognosceres. Quin etiam de via ac sede Ægyptiis senibus facile cedebat, cum tamen co esset parente malus, qui summum apud suos imperium adninistrares. Ad hæc accedebat æqualina reverentia, namraque insita in eo erga homines cura, adeo ut vel in ea ætate vix inter Ægyptios ullus reperiri posset, cui non adolescens a patre boni aliquid impetrassel. Alter vero, qui ætate mojor Typho appellabatur, ineptus, ut uno verbo dicam, ad omnia, planeque rudis. Nam a rege quidem Osiridi filio dati crant non Ægyptiæ modo, sed peregrinæ cujusvis sapientie magistri. Hoc vero Typhos mente peritus aversabatur, ludibrioque habebat, quod ea ru Ex profuso istiusmodi risu Juliani Parabatæ indolem deprehendisse se ait Gregor. Nazianz. Stelut., ubi inter cætera Si quidem, sit Sapientiæ auctor, árvţei gwrár. Clement. Alex. 11 Pæd., cap. 8

Inertes ac serviles animos fieri putaret: fratrem autem cum animadverteret honeste moderateque præceptori operain dantem, ingenuaque animni verecundia præditum, metus hoc esse ac formidinis arbitrabatur, propterea quod nemo illuın unquam aш pugnos impingentem, aut jactatis calcibus coiquam insilientem, aut indecoro cursu agitatum videret; præsertim cum agili ac repurgato esset corporis habitu, quod erat ejus animæ tanquam leve quoddam onus circumfusum. Sed neque Osiris unquam avidis faucibus, tractimque haurire, nec in cachinnos erumpere, nec immodico risu toto corpore quali aut succussari solebat; quæ Typhoni quotidiana erant, ut ea sola facinora liberorum bominum esse duceret, si quod quisque vellet, aut quod cuique pro re mala occurreret, 91 libere id faceret. Quocirca nec generis similis ei indoles erat, nec ullius omnino mortalium, et, ut seinel dicam, ne sui quidem ipsa, sed varium erat, ac multiplex malum. Nunc quidem segnis atque hebes, et telluris inutile pondus esse videbatur, tantundein a somno evigilans, quantum alvo explen dæ infarciendoque iterum somni commeatui satis esset; nunc vero vel mediocria ex iis quæ naturæ necessaria erant, negligebat, ut et inconcinne saltaret, et æqualibus juxta alque ætate provectioribus negotium facesseret. Corporis quippe robur, tanquam omnium bonorum perfectissimum, in admiratione habebat, eoque perperam utebatur, aut ad effringendas fores, aut ad glebis obvios impetendos quosque: ac si cui vulnus inflictum, aut damni aliquid ab eo esset illatum, de eo, quasi de testimonio quodam virtutis exsultabat. Quin etiam intempestiva libidine, ac præter ætatem førgebat, miraque erat in invadendis concubitibus violentia. Præter hæc invidia in fratrem, et in Ægyptios odio exardescebat; quod populus quidem Osiridem suspiceret, eumque in omni cauto ac sermone celebraret; nec domi tantum, sed in publicis etiam sacris bona ei omnia supplex a dis postularet; ipse vero et ejusmodi esset, et ab omnibus esse videretur. Quæ cuin videret Typho, contubernalium quoddam sodalitium instituere cœpit, hominum furiosorum; nec alio quidem¨ com silio (nec enim is erat qui quemquam ex animo diligeret), sed ut su.c factionis satellites, el ab Osiride alienos sibi compararet. Eratque cuivis facile Typhonem sibi demereri, et ab eo nihil mu corum impetrare quæ pueris ex usu sunt, si quid tantum in Osiridem conviciorum insusurrassel, Hæc igitur in pueris naturæ diversitas vitæ quoque dissidium pollicebatur, 3. Sed ut prinium viarum divortium sensim di ductum ac paulatim procedens in longissimum tandem intervallum desinit: ita in pueris accidit, ut vel minima studiorum disparitas progredientes illos plurimum a se invicem disjungat. At illi non pedetentim, sed subito contraria in studia deflexerunt, cum utrique perfectam essent virtutem, ac vitium quadam sorte consecuti. Una ergo cum Ubi et obiter quæ illic sequuntur emendabimus. Addit Clemens, Qua lectione nihil ineptius. Lam vero ita restituimus, [XXXV] Haec autem verba tamquam Homerici hemistichii interpretamentuin, ex margine perperam in contextum recepta puto. idem Clemens Pan c. Aristot. 1 De Calo, c

ætalis incremento animorum contrarietas invaleἔργοις scebat, quam evidentioribus indiciis rebus ipsis ac factis approbarunt. Cæterum Osiris vix pubertatem egressus, cum his qui duces creati erant, imperii militaris collegam agebat: nondum quidem lege arma tantillis 92 permittente; sed is consilio judicioque imperabat, cum mentis instar esset, et exercitus praefectis, quasi manibus, uteretur. Tum deinde, natura ejus plantæ in modum augescente, maturiores in dies fructus edebat; prætorianis vero militibus præpositus, regique ab secretis factus, et præfecturam Urbis ac senatus principatum adeptus, augustiorem longe, quam acceperat, magistratum reddebat. Alter ærario præfectus (visum enim parenti erat utriusque minoribus in ne " gotiis periculum facere ), sibi ipsi pariter, alque ili a quo electus fuerat, dedecus ac labem afferebat, publicæ pecuniæ interversæ, sordiumque, et in ærario administrando stoliditatis convictus. Deinde in alium magistratum translatus, si forte ci capessendo idoneus esse posset, multo sese turpius gerebat: et ea felicissimi regni pars, cui gubernandæ Typho præfuerat, totum hunc annum pro nefasto, et inauspicato ducebat. Simul vero ad alios sese contulerat, statin in eos calamitas ac pernicies transibat. Is ſuit in regendis hominibus Typhonis animus. Privatim quidem inconcinne ac lascive saltabat, unaque cum co ex Ægyptiis aut peregrinis petulantissimus quisque, qui eos secum cogebat, qui quidvis dicere, aut audire, patique, ac perpetrare pensi nihil haberent: ita ut eorum coenaculum omnis impudicitiæ officina esset. Vigilans porro et stertebat ipse, et stertentes alios libentissime audiebat, admirabilem quamdam eam ese musicam existimans: quin et laudabat illum, eique præmia deferebat, qui petulantem hunc sonum longius produceret, ac rotundius et contortius efferret. Ex bis autem unus aut alter, idemque omnium maxime strenuņs, frontem ad omnia perfricuerat, nullumque genus turpitudinis detrectans, multa Sortitudinis præmia auferebat, adeo ut in turpis mercedem licentiæ magistratus atque imperia consequebatur. Ejusmodi ergo domi fuit Typho. 4. Posteaquam vero sumptis publica rei gerendæ insignibus, habituque consederat, tunc aperte idipsum declarabat, variam ac multiplicem esse nequitiam. Hæc enim a virtute pariter ac seipsa dissidet, ejusque partes sibi invicem adversantur. Quippe insolens ille suique infatus opinione subinde in furorem agebatur, ac ferocius Epirotico cane allatrans, aliam privato homini, aliam familiæ, aliam universæ civitati noxam infligebat: et eo magis exsultabat, quo gravius aliquod damnum ac calamitatem incusserat, quasi dedecus ex domestica socordia conflatum hominum lacrymis elueret. Sed 93 hoc tamen unum ex his malis commodum suppetebat. Sape enim cum mox alicui periculum creaturus esset, aut temere raptus in absurdas atque inauditas suspiciones transversus agebatur, ut Commolatione littera est ut in veteri cod., Quæ vox civile auius vitiosam lectionem sustuli. Legendum enim tis præfecturam significat.

lymphatis ac fanaticis similis esse videretur, de Delphica umbra pervicacissime contendens. Reus vero interim effugiebat, de quo nullum postea verbum. Aut veterno corripiebatur, capitisque per aliquod tempus gravedine torpescebat, ut quæ agebantur animo penitus exciderent. Tum ubi sese receperat, nihilominus omnis effluxeral rerum proxime præteritarum memoria. Itaque cum dispensatoribus obnixe contendebat, quotuam medimnus tritici grana, aut congius cyathos contineret, supervacuam quamdam et importunam animi solertiam præ se ferens. Nonnunquam el somnus opportune Typhonem invadens hominem eripuit imminenti exitio; quo ille correptus e sella in caput deturbatus esset, ni abjecta eum lampade aliquis ex lictoribus sustentasset. Ita factum ut tragica pernoctatio sæpius in comoediam desierit. Nec enim interdiu jus dicebat; utpote natura solis et lucis inimica, ac tenebris aptior. Ac cum id intelligeret, neminem vel mediocri prudentia praeditum, qui non summam in eo inscitiam esse judicaret; non ille quidem suam stoliditatem accusabat sed commune in sapientes omnes odium profitebatur; quasi ob id injuriam ab illis acciperet, quod judicare possent: homo ut' consilii prorsus inops, sic insidiandi peritissimus. Erat in eo recordia cum furore conjuncta; pestes animorum duæ, ac se mutuo corroborantes: quibus graviora mala nulla sunt, aut ad humani generis promptiora perniciem, nec unquam in rebus exsistent. 5. Hæc singula et videbat pater, et intelligebat, Ægyptiorumque utilitati providebat. Rex enim una, et sacerdos, et sapiens erat, eundem vero et deum exstitisse Ægyptiorum monumenta testantur. Nee enim Ægyptiis incredibile est, infinita apud se numina sigillatim imperasse, priusquam ad mortales regionis illius transisset imperium, ac regum genus a majoribus, ut Piromidis a Piromide, censeretur. Igitur postquam ille deorum legibus in majorum gentium deos translatus est, ac præfinita jam dies aderat, ad eam quidem ex omnibus Ægyptiorum civitatibus, quod per præconem pridem edictum fuerat, cum sacerdotum familize omnes, 34, tum militaris indigenarum ordo convenerat, quos omnes legis necessitas convocabat. Reliquæ vero plebi, ut abesse liberum fuit, ita emnibus adeundi potestas concessa est, non ut in creando rege suffragatores, sed ut spectatores essent; subulcis tamen spectaculo interdictum, militibusque, qui aut peregrini ipsi, aut ex peregrinis nati apud Egyptios stipendia merebant. Quam quidem ob causam filiorum matu grandior longe deteriori DION. PETAVH NOTÆ. Plato, Polit. Plutarch. De Iside et Nec absimili ratione reges olim apud Romanos ex Augurali familia. Cassiod. lib. vi, in formula patriciatus: Sic ex Augurali familia reges quoque legis institutos, non injuria, quia decuit a tali proposito venire, qui publica polerat jura Iraciare. Vide les vd. Eulerpe, ubi et de Pi omide. Strato fib, trifaríain distributos fuisse ait Egyptios, in sacerdotes, milites, agricolas

sa6. Solet autem apud Ægyptios hoc modo rex fieri. Hand procul Thebis ampla urbe mons sacer est, et ex illius adverso mons alter, interfluente Nilo: ex bis montibus qui e regione alterius est, Libycus appellatur, in eoque cautum est toto apparatus tempore regni candi.latos versari, ne quid de hac creatione intelligant: alter vero, qui et sacer est, Ægyptius dicitur. Ejus in vertice tabernaculum regis est, cui ex sacerdotibus proxime adsident ii qui præe cateris insigni sapientiæ genere commendantur, atque ita ad eximios quosque ac præstantissimos ordo progreditur, sedibus cuique pro 7crorum dignitate distributis. Ergo isti regem, veluti cor, ambientes, primum orbem faciunt; cui proximus est alter militum circulus: qui quidem omnes collem eum circumsistunt, qui in porrecto monte alium montem facit papillae instar assurgens, regemque vel longinquo spátio dissitis eminus conspicuum præbet. Imum jugum obsident, quibus spectaculo interesse conceditur, ea duntaxat, quæ vident, fausto clamore prosequentes. At ii, penes quos jus est omne creandi principis, sinul divinis rebus opera a rege data est, et ab iis quorum id muneris est motum est sacerdo1222 conditione fuit: ex subulcis enim et peregrinis hominibus Typhonis factio constabat, effera et incondita multitudo, quæque inveteratæ consuetudini morem gerens, neque contra tentare ausa quidquam, non grave illud et indignum dedecus, sed sibi ipsis quasi debitum arbitrabatur, tanquam legibus irrogatum, et eorum generi quodammodo naturale, tum concilium, tum quasi presente punine, communemque cum illis suffragiorum curam gerente, prolato alicujus ex candidatis nomine, milites quidem manus attollunt: epulones vero, ac templorum ædiles, et prophetæ calculos ferunt, pauci alioqui, sed quorum præcipua 95 ea in re est auctoritas. Prophetarum enim calculus centum manus æquat: epulonum viginti; ædilium decen. Postea, cum alterius ex regui candidatis nomen auditum est, statim de eo manibus calculisque suffragium fertur. Quod si forte începs et æqualis utrinque multitudo fuerit, rex utrivis factioni subscripserit, longe eam potiorem facit; sin minori suffragator accedat, alteri eam parem efficit. Tum demum diremptis comitiis ad deos confugiunt: quibus etiam consulendis diutius insistunt, sanctiori castimoniæ dantes operam; donec manifeste, ac sine ullo velamine, vel signis, quibus sæpius uti solent, coram apparentes regem ipsum constituant, et populus ipse renuntiantes quem velint deos Quæ adeo Homeri temporibus, aut Trojanis amplissima ac celeberhara fuit, lliad. Isidori locus est lib. xv Orig., cap. 1, de Thebis Egyptiis; quem quia in vulgata editione depravatum puto, ex veteri codice restituam. Thebas, inquit, ægyptias condidit Cadmus, quæ inter Ægyptias urbes, numero portarum nobiliores habentur, ad quas com mercia Arabes undique subvokunt. Legendum ex vet., ad quas ad commercia Arabes undique subeunt. Nempe philosophiam, ac cœlestium rerum contemplationem. Strabo lib., xv Vide Cicin. Alex. vi Stromatwn.

SYNESII PTO, EMAIDIS EPISCOPI audiat. Atque hac, utcunque res tulerit, nunc hoc, nunc illo modo contingunt. Verum in Typhonis et Osiridis suffragiis dii omnes securis minimeque sollicitis sacerdotibus, repente sese conspiciendos præbuerunt, divisimque singula moderati, suos quisque sacerdotes instruxerunt; nec ulli ignotumn erat, quibus de causis interessent: quanquam, etiam absentibus iis, manus omnis, omnisque calculus junioris ex ambobus regis filii nomen exspectabat. Enimvero magna quæque apud nos augustioribus primordiis significantur; et quæ longe, quam credibile sit, secus eventura sunt, seu meliora, seu deteriora, quibusdam a Deo portentis indicantur. 7. Osiris itaque, uti fas erat, quo primun deductus est, eo sese continebat, ille auten moræ impatiens angebatur, quæque in comitiis ferent scire gestie bal: demum temperare sibi non potuit, quin ejus rei experimentum faceret, et suffragia corrumperet. Quocirca non minus sui quam legum regiarum securus, ac præceps in flumen insiliens, raptus, natans, nihil non agens patiensve, risu spectan tium exceptus, fluvium trajecit: ac latere quidem cæteros posse arbitrabatur, præterquam quos con veniret, aut quibus pecunias polliceretur. Verum id unusquisque norat, ipsumque adeo, et consilia ejus oderat. Non tamen quisquam furiosum homi nem coram esse convincendum putavit, quod qui dem longe ipsi miserrimum accidit, praesens enim ipse, ipse audiens, omnium suffragiis rejectus, nium manibus improbatus est: diis insuper eun exsecrantibus. Venitque accersitus Osiris, cum bil ea de re anxius ac sollicitus fuisset, diis, sa cerdotibus, omnibus denique cum sacris stemma tibus, sacrisque tibiis, ad fluminis ripam in sum festinantibus, 96 ad quam navigium illud, cui rex novus imponebatur, ex Libyca ora oportebat appellere. Magua jam tum e cœlo signa, indidem que voces felicitatis nuntia, et omne prodigiorum genus, quibus quæ futura sunt, sive exigua, sive majora, captantur, fortunatum Ægyptiis portende bant imperium. Quapropter haudquaquam quieto animo futuri deterioris conditionis dæmones, neque placide hanc hominum petum facturi, atque ob id jamjamque turgescere videbantur; et insidiarum nounulla præsagia cou stabant. 8. Postquam itaque regiis sacris a parente initiatus est, aperte illi, certoque, ut qui certo scirent, cum alia multa prænuntiant, et exuberantem imprimis bonorum copiam; tum fratrem admonent Egyptiis, paternæque domi exitio genitum; nisi cuncta perturbare velit, ocius exterminandum esse, ut quæ regnante Osiride Ægyptiis instabat felicitas, bonorumque proventus, eam nec videre, nec audire posset. Nullum enim bonum natura Typhonis esse tolerabile. Ad hæc ipsum duplicem esse naturam docent animorum, ac necessarium illud dissidium, quod cum superioribus animis inferiores iusitum habent. Orabant igitur everteret naturam infestissimam, eamque a meliori et divina cognatione resecaret, nec cum puderet ejus, quam homines appellant, propinquitatis. Remittenti vero, ac cessim agenti, quæ et ipsi, et Ægyptiis, et finitimis, et Ægyptiorum imperio subditis toleranda felicitatem laturi, sed inη'.

erant, singula pradixerunt; neque enim mediocren aut asperabilem cam fore perniciem; neque quaσε vis sollicitudine manifestos atque occultos illius conatus circumscribi aut infirmari posse; tueri siquidem illum ac defensare potentissimum dam genus invidorum dæmonum, quibus cum ei esset naturæ necessitas, ab iisque in lucem editum, ut eo tanquam instrumento suorum in homines maleficiorum uterentur, ad quæ recta progressi, in grandem sibi utilitatem futurum Typhonem et genuerant, et educarunt, et obstetricati sunt, et propriis moribus imbuerunt. Unum tamen id illi deesse putant, quo minus cmnia ex sententia succedant, ut vires ei ex imperio, et potestatem concilient: ita enim futurum, ut ex earum rerum concursu, perfecte quæ opus sunt omnia conseτὸν quatur, cum scilicet mala plurimna et facere volet et poterit; te vero (aiebat ex iis aliquis) et homiοὗ num utilitati, et ipsorum detrimento natum odio prosequuntur: quippe calamitates gentium pravoτὰν rum dæmonum epulæ sunt. Hæc iterum ac sæpius hortabantur fraterno exitio procurari oportere, eumque procul terrarum sua cum pernicie releganτῶν, dum esse; mite enim et mansuetum Osiridis ingenium perspexerant, quod eos demum impulit, ut eum aliἣν quanto quidem tempore duraturum, mox tamen et se, et omnes mortales imprudentem esse proditarum dicerent, blandumque fraternæ charitatis nomen cum gravissimis calamitatibus reipsa permutaturum. At vobis, inquit ille, propitiis, et bene faventibas, neque sospitem fratrem extimescain; et me a dæmonum indignatione immunem illæsumque servabo. Facile enim volentibus vobis est, vel idipsum resarcire, quod incuria labefactatum fuerit, 9. Tum pater sermonem excipiens: Perperam, inquit, hoc existinas, fili; divina enim natura iu hoc universo aliis rebus occupatur, atque ut plurimum eam facultatem exercet, quæ in ea præcipua est, et intelligibilis pulchritudinis contemplatione satiatur. Nam illic genus aliud deorum est mundo sublimius, quod omnia quidem ad extrema usque fovel atque continet, ipsum autem ad materiam et ad hæc inferiora demitti fective non potest. Porro iis quidem, qui natura dii sunt, felix est illius contemplatio; at ipsius unde istud oritur, fontis consideratio longe iis felicior accidit. Illud itaque, eo ipso, quod in sese manet, bonorum com pla redundat, quia seipso semper est plenum: inDION. PETAVM NOTÆ. Vetus col. nessee. Quanquam nec nostra rejicienda est, Nam ku-quendi ratio ista ut rara, ita elegans est, et aliqusoties a me deprehensa, velut apud Thucydidem lil. ait, bi interpres Valla, ne pro Perdicca difficilia subisel, cætera non expressit. Ego sic eum locum intelligendum arbitror: Et Chalcidensium legati, qui ama aderant, eum monebant, ut ne bella, [XXXVI] pericandoque l'erdiccæ subtraherentur, quo eumdem obnoI amum sibi, et ad res suas promptiorem habere possent andiu enim hostem Arridæum metueret, tandiu œæmonios impensius observaturus erat. 'E6! Lx, ergo dixit, ut noster PATROL. GR. LXVI. utrobique Fuit cum legerem apud Thucyd. Quod si quem loquendi hæc ratio in hoc Synesiano loco offenderit, in promptu est lectio veteris codicis. Tres, ut opinor, deorum gradus indicat Synesius. Infimus est eorum, qui inferioris mundi ministeriis sunt attributi, quique duplici functione censentur, una quiden actuosa ac negotiosa, cum administrando huic orbi vacant; felici tranquillaque altera, cum se ad sublimioris numinis contemplationem erigunt. Secundus gradus medioxumos continet, per quos intelligo, qui ab rerum infimarum moderatione feriati, alium supr 1 se eumque tertium habent deum, quem pellat, ut divinitatis foutem.

feriorum autem bonum in eo consistit, quod ad residentem illic Deum sese convertant. Neque tamen bonorum una est, aut simplex efficacia; sed singularum totius universi partium curam gerunt; in idque, quod sibi commissum est, quantum par est, eam, quæ ex contemplatione oritur, actionem derivat. Ac qui ex iis puriore sunt et sinceriore natura, statim primæ illi ac principi naturæ subjiciuntur; ab iisque vicissim qui proximi sunt instituuntur. Ita fit ut seriatim ordinum illa successio ad eorum, quæ sunt, extrema usque producatur; cunctaque per ea, quæ sic interjecta sunt, superiorum providentiam ac dispositionem ad sese transmissam babeant; neque id tamen ex æquo; alioqui nulla esset continuata series; sed res ipsæ, quo per descensum a primis longius secesserunt, imbecilliores evadunt; donec perverso corruptoque ordine penitus aberrent, 98 in quo et res ipsa esse desinunt. Cui simile quidpiam in inferioribus his rebus usuvenit. Ea siquidem natura, quæ generationis particeps vaga est et inconstans, in corporea conditione infimam sedem obtinet, corruplionique maxime obnoxia est: caelum autem ipsum principem locum sortitur, incorruptumque est, quadam animæ proportione respondens. Quod hi ergo illic, deos inquit ostendens, hoc et dæmones sunt in elementis istis perpetua agitatione constantibus, quorum temeraria est et præceps natura, quæque cum plurimum illinc discesserit, a concinna divinarum mentium dispositione abest kongissime. Quamobrem cum fæx ista rerum propriæ saluti tuendæ par esse nequeat (nam est fluxa, neque ipsum esse sustinens, quod continua productione quadamtenus æmulatur), dæmones vero, utpote qui inferiori huic naturæ sint affines, deletrice atque exitiosa naturæ conditione præditi sint, necesse sane est Deum sese interdum ad hæc inferiora convertere, ac quædam auspicari initia, quibus praeclare ad tempus ista se habeant, quoad nimirum vis illa impellens in bis perseverat. Atque ut præstigiatorum sigilla, quæ fidiculis cientur, etiam cessante eo, a quo motus impressus est, incitantur, non multo id tamen tempore, propterea quod insitum non habent movendi principium, sed quandiu vis impressa manet, nondumque progressa, ab ortu suo longius remota dissolvitur: eadem ratione, Osiri charissime, sic habeto: quod recte apud vos dispositum est cum divina administraLione una esse, nec hujus loci proprium, sed aliunde esse profectum: atque idcirco animæ ipsæ raro bonæ sunt, quanquam ejusmodi interdum esse possint, et ipsa deorum administratio gubernatioque, cum id munus obit, consentaneum qui Eadem in angelis de qua Dionys. lib. De cul. hierar. cap. 13. Vide auctorem libri De mundo, c. 6; Macrob. 1 in Somn., cap. 14. Indidem et gubernationis rerum omnium similitudinem expressit auctor lib. De mundo etc.

10. Ex iis igitur quæ dicam animo concipe. Ne tibi perpetuo deos adesse postulato, quorum primarium munus in contemplatione, et præcipuis mundi partibus positum est; quique et in cœlo defunt, et sunt a vobis longe dissili; neque facilem, ac nullo negotio paratum, aut sempiternum illorum delapsum existimato. Certa temporum ipsos imtervalla deducunt, optimæ in gubernando incitationis (quod machinariorum opifcum exemplo constat) quoddam quasi iuvitamentum et auspicatum datures. Quod tunc accidit, cum ad temperandum imperii statum cognatas huc animas transınittunt. Est enim divinæ ac majoris providentiæ, unius hominis interventu infinitorum curam suscipere. Illos itaque deinceps rerum suarum satagere, atdem sibi facit aliquid, haud tamen priori illi vitæ; alia enim, eaque potiore felicitate gaudent; quoniam ei, quod inferius est, a superiori gubernari, quam haec inferiora disponere, multo beatius est, hoc enim aversione, illud conversione illis accidit. Tu vero ejusmodi quoddam mysterium olim inspexisti; in quo bina oculorum paria præferuntur, quorum qui inferiori loco sunt, superioribus diduclis connivent, illique vicissim clausis his patefiunt. Sic igitur habeto; istud esse contemplationis et actionis ænigina: 99 dii enim omnes interjecti vicissim utroque ſunguntur officio; ita tamen ut in potiori obeundo perfectius incumbant; ad id autem, quod est deterius, exercendum sola necessitate ducantur. Hæc proinde et ipsa deorum munia sunt, quæ illi mundo quidem necessaria præstare solent, non tamen præcipua, quemadmodum homines modo arctius laxiusve corporeis septis sese coutinent; modo sapientiæ navant operam, in eoque propius ad divinitatem accedunt. que in iis versari necesse est. Τe vero alienis bus implicatum et unde sis meminisse oportet, et quoddam mundo huic officium præstare, enitique, te ut erigas potius quam deos ipsos deprimas. Sed et diligentissime tibi prospiciendum est quast in castris ac peregrino solo degenti, divinæ inter dæmones animæ, quos æquum est terra editos imminem, indignarique si quis intra suos fines peregrinis legibus utatur. Bene itaque tecum agi putandum est, si noctes diesque insomnes agas, hac una sollicitudine defixus, ne te unum quamplurimi, indigena peregrinum violenter expugnent. Enimvero bis in locis heroum sacrum quoddam genus est de hominibus sollicitum, bonumque in terris antiquius, a quo in minimis nonuihil adjumenti comparari possit; heroum illa velut colonia est, ne expertes melioris naturæ sedes istæ relinquantur: et manum quidem quoad in ipsis situm est porrigunt. Verum ubi materia bellum indicens anims, suas in eam propagines ac germina concitavit, leve est et imbecillum, diis absentibus, quidquid istinc opponitur. Nam in propriis quæque De quibus melissimi sunt Hesiodi versus; quos quidem non exscriberem, nisi animadvertendum quiddam in ¿¿àäs occurreret. Sic igitur Hesiodus Borum versuum meminit Plato ♥ De rep., ubi aliter eos legisse videtur, quam vulgo habentur. Ita enim ille, Quin apud Plutarch. De defect. orac., ubi iidem versus citantur, vox hæc ayvol locum in illis habet. Ut appareat ita olim legisse veteres, etc.

locis validiora sunt. 100 Ergo illi primum emnium in suam potestatem redigere conantur quod sic instituunt facere. Nam cum nemo vivere possit in terris, cujus nou animæ pars insita sit rationis expers; quam qui vulgo est, palain præ sesc sapiens quasi appensam gerit; habere autem omnes necesse est: per hanc, utpote cognatam, proditione facta, dæmones animal invadunt. Simillimum enim est obsidioni quod tunc geritur; et ut carbones facibus admotis citius incandescunt, quoniam ad concipiendum ignem olim accommodati sunt: sic denonum natura perturbationibus plena, vel ipsa potius vivens mobilisque perturbatio, ad apimam accedens, ejus affectiones excitat, et ad actum potentiam educit; atque hoc admotione sola perfcit: nam agenti id quod patitur eimaile semper efhcitur. Ita cupiditatem, iracundiam, et quæ his affinia sunt mala, dæmones inflammant, per congruas sibi partes in animam irrumpentes, quæ ip. sorum adventum naturali sensu percipiunt, movenδὲ turque, et ab illis, ut in animam insurgant, rebur accipiunt; donec animam aut penitus subegerint, aut capere se posse desperent. Est vero certamen istud longe gravissimum; nullum enim tempus, nullum modum, nullum oppugnandi locum intentaτὴν tum relinquunt; et unde nemo suspicetur, inde eliam aggrediuntur; undique laquei, undique ma chiuæ, undique domestica bella concitantur, donec aut evicerint, aut spem omnem abjecerint. Horum egregiorum certaminum, quorum tu coronam reportabis, spectatores e sublimi dii sunt; atque utinam G et posteriorum auferas. Vercor enim ne illis felici ter confectis, in aliis victus abscedas. Divina nam que animi portio cum neque deteriori morem ges serit, et cam sapius represserit, atque ad seipsam converterit, natura tandem illam roborari, ac solidiorem fieri patitur, ut et impetus omnes sus tineat, et velut illita ac stipata, nullos amplius dæmonum illapsus recipiat. Ita divinum tunc et unum integrum animal fit; ejusmodique est cœle stis in terris arbos, quæ peregrinam insitionem non admiserit, ex qua fructus aliqui prodeant, sed illud omne in sui ipsius naturam converterit. Ac Lune damones omni spe victoriæ deposita, totis viribus posterius certamen experiuntur, ut stirpem illam radicitus recidant, ac tanquam a se alienam alienam” disperdant. Vinci enim illos pudet, dum ex ternus aliquis in certamine superior, eorum in sedibus oberrat, qui victoriæ tropæum et sit, et esse videatur. Is enim non in se uno ipsis detrimento est, sed alios præterea ex eorum ditione ad defectionem sollicitat. Etenim studiis hominum ad virtutem inflammatis, pessundari pejora quæque necesse est, quibus de causis sive privatum hominem, sive principatu ac dignitate funger sive quemlibet alterum materiæ jura contumacius detrectantem amo liri conantur: in quo tamen, cum res sis, facilius tibi fuerit, quam privato homini providere. Extrinsecus enim appe Lern, Nescio an mclius sit id est solidatani et munitam. Plato in Times animam esse ait

tunc, si male intestini conatus successerint, bello, seditione, reliquisque corporis incommodis, quæ facile nihilominus rex effugerit, si sibi ipsi prospexerit. Id enim firmissimaṁ propugnaculum est, in quo cum prudentia vis, et potestas conjungitur: quæ si mutuo dissocientur, tam inconsideratæ vires, quam imbellis prudentia nullo negotio superantur. 11. Omnino, Gli, mirari tibi aliquando subiit patrium in sacris imaginibus commentum, Mercurium intelligo, quem duplici specie linguist Agyptii, juvenem juxta senem collocantes, et idipsum praecipientes, si quis nostrum rite sacra sit inspecturus, eum et sagacem et fortem esse oportere; quando alterum sine altero parum adjumenti con ferre potest. Eadem ratione in sacrarum medium vestibulis Sphingis effigies ponitur, sacrum utriusque boni conjungendi symbolum; quod qua parte bestia est. vires corporis, qua vero parte homo est, pridentiam significat. Vis enim corporis prudenti moderamins destituta præceps ruit, cuncta permisceus atque confundens; minimeque idonea ad agendum ea mens est, quæ manuum oficio caret: virtus autem et fortuna vix quidem unquam, sed ad maximas tamen præstandas res interdum conveniunt, quemadmodum in te coierunt. Desine itaque deos oblundere, qui, si velis, propriis tele opibus servare possis. Ilaud enim consentaneuun est, illos propriis sedibus relictis adeo libenter in aliena et deteriora commigrare. Ac vide ne impium sit, abuti insitis nobis in eum finem præsidiis, ut quæ in terra sunt, ad præscriptum moderamen congruo ordine ac continuata successione foveantur. Hoc enim modo necessitas iis affertur, ante praestituta tempora rursum ad hæc ina descendant, eorumque curam capessant. 102 Atqui nonnunquain dissolvente se, ac marcescente concentu illo, qui ab ipsis antea fuerat temperatus, veniunt iterum, ut euindem intendant, et quasi exspirantem suscitent, gaudentque opere hoc ipso, ut qui natura universi quoddam istud munus exhibeant; perturbato illo et plane disrupto, eorum vitio, quibus commissus est, accessuri sunt, si nulla alia ratio hæc infima tueri possit. Quamobrem non minimis quibusque, nec si in hac vel illa re peccatum fuerit, Deus impellitur; aut eximius ille et singularis sit opor tet, cujus gratia ex felici illo genere quisquam huc adesse dignetur. Sed ubi universus ordo et maxinia quæque corrupta fuerint, tunc ventitare ipsos par est, ut alterius præbeant ordinationis initium. Non est ergo quod querantur homines, quibus sponte suscepta mala contingunt, neque quod deos appelDION. PETAVII NOTÆ. Canina quoque specie idem ab Egyptiis pingebatur. Plutarch. De Iside et Οsir. [XXXVII] Plutarch. De Iside et Osir., ubi aliud ænigmatis hujus interpretamentum affert. Sic alibi in epist., Plato in Theret.

lent, quasi de seipsis minime sint soliciti. Etenim providentia una id exigit, quod in eorumn potestate situm est, alioqui in malorum sedibus mala verBari mirum non est. Sed id mirum potius, si quidpiam hic sit, quod non ejusmodi esse videatur. Nam hoc inquilinum, et alienum, et providentia acceptum referri debet, cujus beneficio, si quis cessim non agat, utaturque paratis sibi ex ea subsidiis, potest omni ex parte beatus esse. Non enim perinde est providentia, ut editi nuper infantis mater, quæ in omnibus iis, quæ aut advolant, aut quoquo modo molesta sunt, repellendis cum negotio occupatur, quod ille adhuc imperfectus est, et propriis auxiliis destitutus, sed ei similis est, quæ adulto jam et armis instructo puero, uti jam illis, atque et imminentia mala propulsare jubet. Iæc tecum assidue meditare, hæc hominibus scitu dignissima esse persuasum habeto; hoc enim pacto, et providen tiam esse aliquam existimabunt, et sibi ipsis prospicient, religiosique simul erunt, et solliciti; neque Dei curam putabunt a virtutis usu dissidere. Vale, fratremque, si sapis, reprime, ac tuum et Ægyptiorum fatum prohibeto, id enim licet; sin remissiorem te et indulgentiorem præbeas, sero tibi deos adfuturos putato. Quæ cum dixisset, eadem cum diis via de cessit. At ille in terris relictus est, terra neutiquam digna res: a qua subinde mala propulsare summo studio contendebat, non vim aut imperium adhibens, sed Suadelæ, Musis nimirum, et Gratiis sacra faciebat, sponte quemque sua legibus accommodans. Ac cum a diis quæcunque aut aeris, aut aquæ, 103 terrare nunera sunt, alfatim omnia regi cumulateque suppeditarentur, earum ille rerum usum populo indulgebat; ipse omnia vitæ solatia respuebat, nullumque non laborem antiquiorem habebat, ut somni parcissimus, sic curarum sollicitudinumque quamplurimarum particeps, et, ut semel dicam, pro quiete otioque omnium ipse otii et quietis expers. Proinde et unumquemque sigillatim, et familias, et cognationes, et civitates, et provincias universas, omnes denique homines cum internorum animi, tum externorum bonorum omni genere cumulabat. Nam et virtutis æmulationem excitavit, in id unum pracipiens omne studium omnemque disciplinam referri,et iis praemia constituit,qui hominum regendorum peritia præ cæteris valerent,eosque sibi, quibus præerant, similes praestare possent. Id autem, quod in bonore est, inclarescere atque augeri necesse est. Ita ominis eruditionis amor tam ejus, quæ ad animum, quam quæ ad linguam excolendam pertinet, nova in dies incrementa capiebat. Nam qui in hac antecellebant cæteris, non jam gregarii plebeiique erant, sed amplissimis ab rege honoribus alliciebantur, quod eam artem proflerentur, quæ est administra sapientiæ. Dum enim sententia prodit, ipsa quodammodo oratione vestitur; ea vero si concinne secusve ornata fuerit, quod in Plutarch. loco citato Τhemist. oral. bonas mulo præmiorum felicius incitari ait Symmach. lib. viis, epist. 30.

mine solet accidere, aut speciosa esse, aut decore carere videtur. Osiris ergo illa liberalium disciplinarum rudimenta magni a suis fieri cupiebat, eruditionemque fontem esse virtutis arbitrabatur. Pietas porro ac religio his maxime temporibus Ægyptiis usitata ac familiaris fuit. Hæc erant animi bona, quæ tum regnante Osiride mira apud Ægyptios ubertate foruerunt; ut ea ipsa regio virtutis scholæ quam simillima videretur, pueris unum rectorem ac moderatorem intuentibus, unumque id facientibus, quod viderent, et quod audirent, eloqnentibus. Caterum divitias ipse quidem neglectiri habebat, aliis vero, ut quam amplissima essent, omni cura ac diligentia providebat, vir ut in accipiendis muneribus parcissimus, sic in dandis effusissimus. Nam et tributa civitatibus remisit, et in egenos largitione usus est, et quæ diruta erant refecit, aut jam labentia atque inclinantia resarcivit: urbes qua ampliores, qua pulchriores reddidit, novas aut exstruxit penitus, aut desertas civibus frequentavit. Ac tametsi unumquemque necesse sit publicorum bonorum esse participem; hic tainen grave sibi ac molestum minime ducebat, vel ad hujus, aut illius curam gerendam 104 sese demittere; adeoque illu regnaute, nullo in homine mœror aut lacrymæ cerni potuerunt: neque Osiridem latebat quo cuique opus esset, et quid quemque beatum esse prohiberel. Hic meritos sibi honores dari cupiebat; concessit ultro. Alter, quod libris totum se tradidisset, qurrendis vila necessariis vacare non poterat; victum ei de publico procuravit. Alius humanas Eov apud Egyptios ex Græcarum urbium consueLunline Gurit. appellari putat Jos. Scaliger v De emend. temp., pag. 457, ac falso Antiphanis locum ad eum sensum accommodat, ubi parasitus artem suam jactitans, non inferiorem se facit Hieronicis, qui in Prytaneo publicis et alienis impensis alebantur. Non potest iis ex verbis colligi, esse alimoniam Olympionicarum. Nam iste potius est sensus, ubicunque sine symbolis cœnatur, ibi esse prytanea, id est loca in quibus de alieno curantur. la parasitis sua quoque sunt, videlicet tegum ac divitum cœnacula, in quæ asymboli veutitant. Non minus falsus est idem Scaliger, dum ex Aniano, veteri Chrysostomi interprete, conjectatur zpuzavɛla sumpsisse Chrysostomum pro sportula in ylanco. Verum neque apud Anianum, neque apud Chrysost. ista leguntur. Chrysostomi verba sunt homil. in Matth. Anianus vero ita reddit: Præmia vero tiriaiam in hac disciplina non ramus oleæ (lauri), nec corona aleastri foliis immista, nec publice in prytaneo apparala convivia. Sic ille. Nec vulgo exstat, nec in pryteneo sportula; quod tamen non improbem. Neque propterea Scaliger audiendus erit, dum sportula vocem, quam Aristoph. schol. ad Nubes signifcari ait vocabulo ad Hieronicarum cibos in prytaneis restringit. Etenim neque vela cibum illum significant; et sportulæ sunt Vide Casaub. in lib. vuu Athen. c. 9. Cæterum Hieronica e republica constitutis vectigalibus alebantur in prytaneis; ideoque victoriarum suarum insignia palam gerebant, quæ trechedipna el niceteria ab Juvenale dici satyr. 3 putat Scalig. his versibus Rusticus ecce tuus sumit trechedipna, Quirine, Et ceromatico fert niceteria collo. [XXXVIII] Quod de trechedipna verum non arbitror. Sunt enim vestimenta parasitica, ut vetus interpres adnotat, quem tamen non audio, dum niceteria ait vestes peregrinas. Melius quod subjicit: Nam et niceteria syllateria sunt, quæ ob victoriam fiebant, et de collo pendentia gestabantur. Crediderim syllaeria dici Nam ejusmodi certainina iselastica dicta, quod quadrigis albis in patriam per muros interruptos inveherentur, ut ad Themist. orat. ut adnotavimus. Hæc insignia, et niceleria videntur bravia fuisse. Nam bravium gestamen quoddam erat, cujus figuram vitiginei folií similem fuisse docet Ambros. lib. ut Hexaem., cap. 14, ubi de vitis folio agens, Videmus, ait, ità scissum alque divisum ut trium foliorum speciem videatur ostendere, etc. Mox: Elenim bravii speciem videtur effingere; significans quod una inter cæteros pendentes fructus habet principatum; cui tamen quodam judicio naturæ, sed evidenti indicio innascitur species, el

dignitates contempserat; cui sua abunde ad victum suppetebant; publica tamen munera ægre sustine bat nec ille Osiridem latuit, sed ab omni eum pu blico onere fecit immunem, haud importune ab co sollicitatus, sed ipse sponte sollicitans, cum nondum rogatus benigne condonaret, ob sapientiæ venerationem, liberum illum et immunem, quasi Deo consecratum, ratus esse oportere. El, ut uno verbo dicam, nulla cuiquam res pro merito defuit, nisi si cui malum aliquod deberetur: cum eo vero pro meriti ratione non agebat. Id enim magno studio efficere nitebatur, ut morum bunranitate el beneficiis etiam impudentissimos homines evinceret, ac sibi demereretur. Eoque consilio fratrem ejusque factiones facile sese victurum sperabat, si virtutis magnitudine eorum animos immutaret, in hoc uno opinione falsus. Livor enim non tam virtute reprimi, quam exardescere atque inflamımari solet. Nam cum natura sua secundis rebus immineat, quo cumulatius obveniunt, eo et æmulatio mærorque in dies magis ac magis augetur: quo tum infelix ille, et graviter ingemiscens frater, Osiride imperante correptus est. 13. Sane ut primum traditum ei regnum vidit, parum abfuit quin moreretur, solo pessimum caput illideus, et columnis violenter impingeus; multosque per dies cibo abstinuit, quamvis voracissimus esset; et quanquam vinosissimus, potum tamen abjecit: somnum vero cum maxime appeteret, pervigil agebat, ut cum jugis iusomnia teHeret, renitentem licet, et oculos de industria claudentem, ut earum rerum, quæ pungebant auimum, recordatione levaretur. Sed enim memoria ei, qui illam deponere velit, pervicacissime resistit. Itaque oculos comprimenti malorum imagines obversabantur; somnumque si quando forte raptim videret, somniando sese infelicius habebat, quippe ob oculos recursabant collis ille, calculi, manus secundum fratrem sublatæ omnes: cumque libens expergisceretur, molestis imaginibus 105 offensus, diutius ei aures gratulantium vocibus personabant; neque quietem sustinebat, excandescente animo; pedem vero domo efferentem nulla non calamitas excipiebat, omnium in sermone, factis, carminibus Osiris celebrabatur; quanta novi regis et ad aspectum corporis species, et in loquendo sapientia foret; utque in eo animi magnitudo sine arrogantia esset, et sine abjectione clementia. Ad bæc subinde gradum referebat, rursumque domi se prærogativa victoria. Ceterum ex vocabuli occasione non levis glossographorum error aperiendus est. Dixerat Aristophanes in Vespis Atheniensium vectigalia hæc potissimum esse, Quæ verna tumultuarie, ut alia quamplurima, in censum aliarum vocum relata a Suida, quibusdamn nec indoctis hominibus perinde accepta sunt, quasi prioris nominis explicatio reliquis vocibus contineretur. Quæ falsa ratio omnibus pene Lexicis insedit, cum vel ex ipso scholiaste appareat, quæ illic enumerantur, vectigalium species penitus a se invicem esse diversas. Huic affinis est in iisdem vocabulorum compilatoribus alter in error. Aristocles enim vi Top., cap. 3, locos adl evertendam propositae rei definitionem accommodatos enumerans, ail, Quibus verbis cum adjecisset Snidas, et Aristoph. schol. Equit. lexicographi inepte admodum vas esse diserunt, quo aqua hauritur; quo quid aliud quam principis philosophi censuram incurrunt? Sed ide ab Aristotele crediderim usus istius in strigilì mentionem esse factam, quod equisones duin equos poliunt, strigilem in aquam immergunt ad extergendas sordes. Ita Plato in Theart., lilac autem Typhonis uxor Nephtys appellata est, quæ prima omnium sterilis fuit. Plutarch. De Isid, et Osir.

abdebat, incertus quo se converteret, aut quam vilæ rationem iniret, cum ipse, tum uxor ejus, ingens alia periicies, sui ipsius ornatrix, ac theatri forique insatiabilis, omnium in se animos converti credens, summeque cupiens. Itaque majori id sibi calamitati ducebat, quod vir regno suus excidisset; ejus enim compos si fuisset, majori se occasione palam hanc administrandi rationem habituram, et per luxum potestate abusuram esse speraverat. Porro Typho, quamvis ætate provectior, incredibili ejus amore flagrabat, sic quasi puer, qui tum primum uti venere incipiat, nec minima pars illi calamitatis erat mulieris pudor, apud quam summum se imperium adepturum, et eam in regni partem vocaturum ambitiose jactaverat. Illa vero etiam privation degens non obscure ex duabus longe diversissimis rebus gloriam affectare videbatur, ut non modo mulieres omnes luxu, ac novis in dies deliciis comminiscendis, fucandaque omni lenociniorum genere facie, et immoderata naturæ licentia superaret; verum etiam marium ut consilia audacissime susciperet temereque tentaret, novarum rerum studio atque in rebus tractandis solertia singulari. Ad hæc aliaque id genus multa, meretrices, clientesque, ac mercenarios eodem voluntatis ac studiorum consensu paratos habuerat, quibus domi forisve, ad quæ natura comparata eral exsequenda, commode uteretur. At Osiridi gynæceum esse, aliquando visus ab hominibus filius admonuit: quanquam raro admodum puer Horus in conspectum hominum prodiret. Quippe unicam hanc mulieris virtutem Osiris esse dictitabat, si neque corpus ejus atriensem extra januam, neque nomen exiret: quare nec modesta illa et pudica matrona, etsi summum fortunæ culmen attigisset, a receptis jam et comparatis moribus descivit nisi eo fortasse, quod sub potestatis magnitudine domi delitesceret, quandoquidem nec Osiris ipse, tanquam fortunatior, ea re gestiebat. 106 Quin boc præclare noverat, etsi minime id adeptus esset, nihilo se minus beatum futurum. Hujus enim rei sibi quisque dispensator est, si vir bonus esse voluerit. Propterea virtute præditos homines, sive privatos, sive in aliquo magistratu et dignitate positos, in eadem versari animi tranquillitate videas. Etenim omnis hominum vita virtutis materia est. Quemadmodum in scena fabularum actores cerninus, quorum qui voci diligentissime servierit, is Creontem, aut Telephum nullo discrimine agere potest, neque ad præclaram vehementemque vocis intensionem, aut ad theatrum suavi carminis emoDION. PETAVII NOTÆ. Subnissura sententia est, quam sic extrico, ut idem sit ac rempub. confurmare. Proinde Typhonis uxor co molestius ferebat præceptum viro imperium, quod ita rempub. comparaturam se crederet, ut spectaculis ac lusu, quibus illa mirifice capiebatur, universa diffueret, seque unami omnes suspicerent et intuerentur. Plautus Mil. glar. de scenicis actoribus

dulatione detinendum plurimum intererit, purpu reas an pannosas vestes gerat; sed, sive ancillam, sive beram, eadem gratia et concinnitate referet; vel si quam aliam personam induerit, recte cam uti gerat, ab eo choragus postulabit: ita nobis in maximo illo mundi totius actu vitas Deus ac forLuna, tanquam personas, imposuit, neque aliud altero vitæ genus potius est, nec deterius; sed unusquisque perinde ut potest eo utitur. Ac qui bonus est, ubivis honeste degere potest, sive men. dicum agat, sive monarcham, nec de persona plurimum contendet. Nam et tragœdiarum actor is ridiculus fuerit, qui hanc renuat, aliam vero potius eligat, præsertim cum qui anum præclare ac eun laude egerit, corona et præconis voce celebretur; qui vero regis personam indecore sustinuerit, onnium sibilo et procaci sonitu oris excipiatur, interdum etiam lapidibus appetatur. Nullius enim nostrum vita propria est; alienas vero extrinsecus impositas habemus. Nos vero dum eam facul tatem, quæ intus his utitur, præstantiorem aut deteriorem facimus atque ostendimus, viventium fabularum actores sumus. Hinc illa, quasi vestes quædam, indui, aut exui possunt. 14. Cæterum Osiris (is enim quid alienum esset, quid peregrinum didicerat) felicitatem norat animo esse metiendam. Sese igitur domesticosque omnes ita comparaverat, ut eodem omnes modo affecti, eodemque animo præditi essent, neque vel privati, vel dignitatem aliquam gerentes, externas res ullo modo permiscerent. Alii contra (sensibus enim plane dediti erant, judiciique ac mentis expertes, desides fortunæ amatores, et quod alienum est, id sui esse proprium existiInantes) turgebant, inani quodam et insolenti regni exspectatione suspensi, quod ubi ad ipsos non pervenit, omni de seipsis abjecta 107 spe, vitam sibi vitalem nequaquam esse ducebant. Sane merito id iterum ac sæpius inculcandum est, mortalibus inscitia regulam esse, vitæ nostra conditio nem non patienter exspectare, ut in mensa partem, quæ circumlata ad nos, ut eam capiamus, deventura sit, sed ipsum vi occupare ac præripere. Hic enim sive ejus compos fuerit, ridiculus erit, tanquam ineptus et inurbanus conviva, et convivii moderatorem offendet, ut qui sordida illiberalitate, quantum in se est, ordinem perturbet, sive quam cupit non assequatur, præter liæc pueri insuper more plorabit, e circumacta parte, eaque quæ ad proximum pervenit, anxie suspensus. Quibus simillima Typhoni omnia contigerunt. Nam et diis invisus erat, et acerbissime lugebat, et ea res risum populi concitarat. Neque enim quod mœrore multos menses elanguerat, et quotidie jamjam NOTÆ. [XXXIX] Ubi id erit factum ornamenta ponent; postidea loci Qui deliquit vapulabit; qui non deliquit, bibet. Epictetus Enchir. cap. Harpocration in voce Hinc senes ile apud Plaut. Mil. Glor. urbanitatem suam prædicans, Neque praripio pulpamentum, neque praverio p [culum, Neque per minum unquam ex me oritur dissidian Horat. 1 Serm. [commisis. Aut positum ante mea quia pullum in parte calini Sustulit esuriens, minus hoc jucundus amicus. Silon. Apoll. lib. iii, epist. 13, de quodam hel luone: Cum discubuerit, fertur actulum, si lard comedat, in rapinas. Vide Lucian. in Lapithis.

riturus videbatur, misericordiam ea calamitate meruit: sed fortiores quosque ad iracundiam, molliores et remissiores ad risum provocabat, ita ut jam istud in proverbium evaderet, ac sciscitarentur ex eo, quem pallidum animadverterent Num fratri tuo boni aliquid evenit? Ac sibi ipsi quidem necem merito conscivisset, mali ipsius ve hementia in transversum raptus, nisi exsecranda ejus uxor, muliebrique supra modum in periclis animo, sese pariter atque illum reduxisset; quae cum eo alioqui facili uteretur, tum maxime sui copiam faciens, a mœrore hominem luctuque revocavit, concitatum animi affectum alio affectu repellens, ac dolorem voluptate discutiens. Ita demum ad se rediit, vicissim diversissimis malis succumbens, cum alias gemeret, alias libidine et voluptate turgeret. Tum vero maxima impudicorum puerorum multitudo cum pernicie domum irrupit, comessationesque et compotationes frequentissimæ, ut earum rerum consuetudine tempus falleret, atque ægritudinem sublevaret: cæteraque en studio excogitata, ut in assiduo occupationum concursu quam minima esset bonorum Ósiridis recordatio. Proinde piscinas exstruxerunt, et in piscinis rursusque insulas, in insulis thermas arte manuque factas, ut inter mulieres promiscue nudarentur, palamque ac nullo discrimine eas inirent. 15. Quæ cum agerent, ecce tyrannidis occupandæ consilium illis in animum incidit, pravorum instinctu dæmonum, instinctu dæmonum, qui rei gerendæ modum omnem et rationem suggerebant; cæteraque jam tum aperte praesentes 108 atque oberrantes instruebant. Haud enim tolerabile iis visum est, sua temere et mullo honore pessum agi, cum et prudentia vigeret, et pietas invalesceret, et omni injuria depulsa, recepta in animos hominum concordia foret, bonorumque omnium status integer et florentissimus esset. Lacrymarum Ægyptiis nibit praeter nonen relictum erat, fausta lætaque omnia, et congruo ordine temperata: sic ut respublica, quasi animal quoddam, legem anima baberet instar, et ad ejus impulsum moveretur, ac toti partes consensione responderent. Ob ea stimulati dæmones, in hæc ipsa verterunt impetum, et hominibus velut cognatis instrumentis ad illa labefactanda sunt usi. Quamobrem duobus in mulierum conclavibus adornatum et conflatum hoc omne scelus est; nam in regia urbe auxiliorum praefectus ædes habebat, qui cum exercitu ab Ægyptiis in expeditionem mittebatur: tum autem bellum haud felici successu cum aliqua suorum parte, quæ defecerat, gerebant; populataque et direpta fuerant nonnulla Egyptiorum oppida, dzmonibus hoc ipsum ad fabulæ actum molientibus. Ad illius ergo uxorem dies noctesque sæpius venDION. PETAVII NOTÆ. Solent interdum desperati bomines præ mœrore atque impatientia, at malorum recordationem fugiant, comessationibus ac libidinibus se totos tradere. Plutarch. de AnLoris post Actiacam cladem profugo lta Ammianus lib. xix: Per id omne tempus Palladius ille coagulam omnium ærumnarum. Ægyptii olim militibus non indigenis, sed peregrinis utebantur. Strabo xvii Sed de hac mulierum ac Typho nis adversus Osiridem conspiratione aliter Plutarchus De Iside et Osir., qucui consule.

titans Typhonis uxor, barbaræ et stolidæ anui ve teratoria et Cercopum artibus instructissima ſemina haud difficile persuasit, sibi et eam curæ esse, et gravissiurum, quod jampridem præviderit, malum impendere, si Osiridi ex animi sententia res successerint. Hunc enim proditionem suspicari, bellumque arbitrari ex compacto inter eos exerceri, barbaris eodem animorum consensu castra dirimentibus. Decrevit igitur, inquit, omni ipsum vi, aut artificio revocare, simulque arma deposuerit, abrogato imperio, male eum, teque cum liberis perdere; bos, inquam, ingenuos, hos præclaros alumnoš, bos ipsos ante pubertatem interimere statuit: unaque collacrymans blande puerulorum mentum attrectabat, benevolentiam miseratione simulans. Ad haec anus Scythica statim ingemuit, jamjam mala ipsa coram intuituram se et perpessuram existimans. Illa vero nova quotidie indicia signaque his addebat, quasi occulta in eos consilia renuntiaret. Omnino enim regno profligandos Scythas, idque in dies Osiridem moliri, militares ordines supplentem, reliquaque providentem, ut cæsis pulsisve barbaris soli per sese habitarent Ægyptii: 109 hoc autem facillimum fore, postquam illorum principem per codicillum præfectura amotum legibus subjecerit; quo perfecto, cæteros levi negotio exterminaturum se arbitratur. Et nunc, inquit, Typho domi morens sedet; vobis enim impensius favet, suaque in republica tractanda consilia in juvandis barbaris semper collocavit, propter quos et ipsi regno excidimus, quoniam comitiorum tempore non adfuerunt: quod si factum esset, nunc Ægyptiis insultare, eorumque bona invadere, iisque tanquam mancipiis dominos uli liceret. Sed neque vos quidquam in ea re tum profuistis, nec nos ad ferendum auxilium satis virium habemus, sed imminentia tamen amicorum mala infortunio nobis esse ducimus. Hunc in modum fraude circumventam anum metu ac terrore percellens, quasi nulla mali fuga superesset, ut abunde factum esse duxit, aliud tentare coepit, ut barbaræ mulieri metum omnem adimeret; quæ jam animi sententiam in diversa trahenti parere et morem præbere didicerat. Hanc ergo paulatim nutantem confirmans spe ac fiducia complebat. Magnum vero, inquit, et arduum consilium est, novaque ad id audacia opus, ut non amplius vitæ nostra jus in polestate sit Osiridis arbitrioque situm. Ita primum obscure defectionem signif. cavit; mox apertius paulo; tandem manifeste detexit, paulatim ei rei audiende audacterque suscipiendæ mulierculam assuefaciens; donec præ terrore consternatæ audaciam animumque addidit; actum plane, si ipsis libuerit, de Osiridis potestate esse prædicans. Lex enim, inquiebat, ac διαDION. PETAVII NOTÆ. codicilJus, seu litteræ principis, quibus alicui aut abrogatur imperium, aut mandatur, aut exsilium impeFutur, aut ab co revocatur. Gloss. Vel,, codicillus. Arrianus: Dissert. Epicl.. cap.

state, patriisque moribus recepta dignitatis hujus consuetudo segnes quidem et ignavos in voluntariam servitutem impellit; at qui contumacius jugum excusserit, imbecillos et invalidos cos experietur: isque adeo liber est, cui vires ad id idonea suppetunt, nisi temporis illum consuetudo deterreat, quod a nobis, quæso, absit, dum vos adbuc in armnis estis! cum Osiris interim nihil aliud quam aut diis supplicet, aut legatis jus dicat, aut causas judicet, aliave quapiam functione pacis occupetur. Nec enim nobis generis nobilitatem, vobis manus viresque in cjusdem facti communionem conferentibus, Osiridem cuiquam Scytharum detrimento fore putandum est; neque vos magnum quidpiam innovare, aut Ægyptiorum jura rescindere, aut reipublicæ statum immutare, sed eam potius constituere, et ad mcliorem conditionem redigere videbimini, 110 si Typhoni per vos imperium procuretur, qui et eodem quo Osiris genere natus est, et ad eum ætatis merito justius Ægyptiorum imperii summa pertinet. Ita futurum est ut, non magiia de veteri reipublicæ statu mutatione facta, ne Ægyptii quidem ullam omnino contra vos coitionem facturi sint. Regni porro habitus insigniaque penes nos erunt; vestrum autem erit, quidquid inde commodi fuerit; universaque vobis Ægyptus, quasi in convivio epulanda præbebitur; tantum viro id persuasuram te recipito. Τu vero, inquit illa, una et idipsum persuadebis. Visum hoc utrique est, ac simul adventus illius renuntiatus est, partim ambigui de insidiis sermones sparsi per subornatos praecursores, qui taciturniatis simulatione multo apertius, quam qui elata voce prædicant, hoc ipsum pablicabant, quod clam habere velle videbantur partim occulti Abelli terrorem incutiebant, quibus saluti consulendum esse præcipiebatur: mox cliam aliquis palam ex insidiis eripere se oportere dixit idem et alter manifestius, tum alius atque alius, omnes Typhonicæ factionis et muliebris conjurationis socii: postremæ omnium in occursum euntes fabulæ totius artifices ac machinatrices mulieres colophonem imposuerunt, ac Typho ipse denique, quasi alterius negotii gerendi causa, civitate digresses, et clam illum conveniens de imperio paciscitur; hortatur ut rem e vestigio aggrediatur, seque, vel si una cum Osiride regia civitas profliganda sit, altro condonare; reliquam sibi Egyptum satis esse: simul ut satellites, ait, populata tuos, et vastala locupletissima civitate, ac communi eorum, quæ in Ægypto præclara sunt, domicilio, ditare possis. Et illam quidem optimus Typho, præ civium odio, barbaro homini propinabat, quod Osiridem omnes singulari benevolentia prosequerentur. Verum Scytha facturum se id negat; sibi enim et augustissimum senatum, et modestissimam plebem, et civiles magistratus religioni esse; neque sponte se in Osiridem, sed necessitate compelli, ille ipso scilicet cogente: quod si urbe servata, incolumi ac salva regione in suam potestatem venerit, id in fucro deputaturum se esse dixit, si nulla præterea gravioris mali necessitas afferatur. 16. Cæterum fabula ipsa in enarrandis Osiridis incommodis haud libenter immoraturam se profitetur; nec enim humanum esse, tristi ac molestæ narrationi quemquam diutius insistere. 111 Ex illo tamen tempore sacrarum lacrymarum atri et nefasti Hinc plaugens populus Juvenal. satyr. vi. De quo planctus ac ne fariis diebus adi si lubet Plutarch. De Iside et Osiride. f

dies celebrantur, iique, quibus fas est spectaculo interesse, motas atque agitatas eorum imagines inspiciunt. At illud memoratu dignum, profanisque auribus permissum ait, Osiridem sese pro patria, pro sacris, pro legibus iis commisisse, qui se, ni quamprimum dederetur, cuncta profligaturos comminabantur: navigioque durium trajecisse, et præsidio statim alicubi, seu terrarum, seu maris custoditum esse, deque ejus capite habitam a barbaris concionem; in qua quidem Typho quam citissime eum crudelissimeque interfici postulabat; barbari vero, quamvis illatam sibi ab eo injuriam crederent, virtutis tamen reverentia id reprehensionem habiturum esse judicarunt; et exsilio contenti fuerunt, quod et ipsum pudori illis fuit; nec Cam exsilium, quam secessum esse voluerunt bona autem fortunasque, quantumvis a Typhone sibi offerrentur, exsuli concesserunt, et ab iis, perinde ut a sacris rebus, abstinuerunt. Ita ille dijs ac bonis heroibus comitantibus, profectus est, certis postmodum temporibus ab exsilio revocandus. Nam deteriora quæque apud Ægyptios prævalere, omniaque tam cito perturbari et consternari fas non erat; quandiu sacer et divinus in bis sedibus versaretur animus. Ut enim fieri ita liceret, subinde ab ipso exordio pravi illum dæmones adorti sunt, quorum propria hæc sunt officia; quibus ministrum sese præbens is, quem et pridem in lucem ediderant, et nuperrime ad tyrannidem evexerant, variis illos miseriis atque incommodis pascebat. Tribula itaque confestim muhiplicia civitatibus imperata; nomina aut conficta, quæ nunquam ſuerant, aut inducta jam et obliterata rescribebantur. Qui in aquis vitam exerceret, eadem cum continentis habitatoribus pendere cogebatur; mediterraneis contra, navigia imperabantur; ne quis in tanta pernicie calamitatis expers inveniri posset. Hæc ex malis præcipue publica, quibus et hoc erat communius: legatos, et provinciarum praefectos, publice venundatis civitatibus, acceptoque pretio, dimittebat, qui quidem conducta provinciæ alicujus præfectura, vel si quis adolescens esset, pacta in annum locatione, hoc ipso etiam profusissimæ senectutis subsidia sibi comparanda esse ducebat unum enim et illud eorum fuit, quæ regnante Typhone perpetrabantur. Numerata pecunia praefecturae 112 stipulationem faciebat, cum tamen prius huic, tanquanı flagitii comperto, imperium abrogaretur hic in virtutis præmium amplius aliquod dignitatis fastigium, et imperium in plures, et longius gerendi magistratus tempus sortiretur. Quamobrem in luctu deinceps ubique omnes et dolore versabantur, cum sua quisque infortunia recensere posset, ac populatim et per curias onini malorum genere vexabantur: ita ut eaɖein ex omni Ægypto in cœlum voce sublata, publici planctus clamor exaudiretur. Sed et jam deos ipsos gentis hujus miserebat, soseque ad vindictam parabant. Verum id non prius aggredi visum est, quam evidentior esset mutua vitii cum virtute comparatio; ut hi etiam, qui mentis judicio minus utuntur, vel sensu ipso quid melius, quid pejus sit, discernere, atque illud amplecti, hoc declinare possent. 17. Quocirca Typho Osiridis imperium ex koininum memoria funditus evellere atque abolere

conatus est; idque cum plurimis aliis, tumn bac potissimum via contendebat: quæ de causis antea lata erant judicia, nulla atque irrita faciebat, sic ut eum, qui causa ceciderat, vincere oporteret legatis contra quam data essent responsa decernebat; ex quibus hostes ii erant, qui a divina illa lingua nonnihil utilitatis essent consecuti; quos cum civitate sua ac genere ipso quamplurimis calamitatibus affici oportebat. Verumtamen desperatis jam rebus duplex erat subsidium: primum si quis Typhonis uxori pecuniam repræsentasset. Ea porro velut in prostibulo palam sedebat, ad corporis voluptates, obeundaque negotia meretricum et lenarum opera utens, forumque illud, quod al Ægyptiis hactenus judiciarium appellabatur, judiciorum mercatum eficiens: qui cum ea collocutus esset, mitiorem Typhonis experiebatur animum. Cum enim cicurem se alioqui mulieribus ac tractabilem præberet, tum, quod regnum ab iis partum esset, magno se beneficio devinctum arbitrabatur. Una hæc expediendæ difficultatis erat iis via, qui iniquo illo uterentur ac difficili. Altera vero effugiendi ratio, si quis quempiam ex diro illo sceleratorum hominum cœtu Typhonis contubernalem adiisset (hi vero magni et felices dicebantur, miseri et adulterini homunciones), ad eos ergo cum quis accessisset, probrosum in Osiridem convicium jactandum erat, scita quadam urbanitate conditum; quod ab iis fiebat, qui nullam virtutis curam habebant, nec turpe putabant lucrum ex quavis occasione captare; 113 statim itaque fortunæ conditio, ut et animus immutabatur. Etenim in tyrannicas ædes istud dicterium irrumpebat, et super mensam ultro citroque jactabatur. Ergo ad gratiam obsequiose loquentibus mutua officia rependebat. Fecit hoc unus et alter, qui ex eo quidem nonnihil emolumenti reportabant, sed diis 'amen ac probis hominibus invisos se esse non dubitabant: maxima vero pars invicta animi patientia sustinebat. 18. Forte unus ex his rigidus et gravis, sed præ philosophiæ studio subrusticis et incultis inoribus, et a civili bominum consuetudine alienissimis, cum plurimis ab Osiride beneficiis, ut et cæteri mortales, affectus esset, immunitatemque sibi, patriæ tributorum indulgentiam impetrasset, infinitis propemodum hominibus hinc carmine, hinc soluta numeris oratione, Osiridis præconia celebrantibus, et coram ipso gratiæ habenda causa recitantibus, ille non minus quidem, quam alii, grato ac benigno erat animo, et eo magis, quo majorem ejus faciendi facultatem habebat, multa scribere ac commentari solebat, Doriosque modus, quibus solis morum ac verborum gravitatem inesse crederet, ad lyram concinebat; non tamen in vulgus edebat, sed si quæ aures marium et virilium sermonum peritæ titillari nollent, et ad intima usque cordis penetralia trita essent, iis quae commentatus fuerat committere solebat: Osiridem autem norat ejusmodi acroamatum, quæ diurna essent, aut aetatem ferrent, accuratissimum judicem; verum coram ipso et de ipso quidquam dicere recusabat, partim quod non æquam beneficiorum remunerationem oratione fieri persuasum

habebat; partim quia ob insitam sibi rusticitatem adulationis suspicionem verebatur. At postquam Typho vi et armis Ægyptiorum tyrannidem invasit, tum ille quidem longe agrestior atque ineptior visus est: tunc enim sua in publicum prodere, tunc scripta a se carmina recitare coepit, cunctis ad auditum horrore perculsis: sed enim impie facturum se existimabat, si eos aperte non insectaretur, qui benefactorem suum indigne crudeliterque tractassent. Typhonem igitur exsecratissimis diris et ultimi exempli imprecationibus scripto ac sermone devovebat, domique et in foro loquacissimus erat, cui silentium antea crimini vertebatur: omni in sermone, omni in conventu caluque hominum, cui interesset, Osiridis laudes prædicabat, reluctantes etiam atque invitos crebris ejusmodi narrationibus obtundebat, 114 neque senum, aut amicorum monita flectere, neque metus ipsum a proposito deterrere potuerunt; sed libero homine digno furore insanire videbatur; nec prius abstitit quam ad Typhonem lectis ex omni civitate optimis quibusque stipatum propius accedens, coram de fratris laudibus copiose perorasset, monuissetque ut ejus virtutem æmularetur, quocum arctissima necessitate jungebatur. Ille autein protinus excandescens, manifesteque sæviens,” eorum, qui convenerant, verecundia motus manus ægre continuit, sibique ex necessi tate temperavit; ita tamen ut ex ipso vultu variis hinc inde perturbationibus æstuantis animi indicia colligerentur; adeo in tam brevi spatio mira in eo fuit colorum alternatio. Ab eo itaque tempore Typhoni factus est inimicior: pejoreque in dies successu, non modo ea, quæ ab Osiride collata erant, omnia dilabi coeperunt, verum et alia prae terea a Typhone adjiciebantur incommoda. Nam quarum ille civitatum patrocinium susceperat, easdem pessime habebat; privatimque ipsi malum consciscebat, ne unquan sese domum reciperet, sed ibi, ubi erat, perpetuo manens de aliorum, quos oderat, felicitate ingemisceret. Inter hæc incommoda versantem peregrinum deorum aliquis conspicue apparens sua præsentia confirmavit, bonoque animo esse jussit; nec enimn annos, sed menses fatorum necessitate præfnitus esse dixit, quibus exactis, Ægyptiorum sceptra ferarum quidem ungues sursum attollent, sacrarum vero avium rostra demittent, quod arcanum erat secre‐ tumque symbolum, quain quidem picturam obeliscis sacrisque templorum septies insculptam cum peregrinus non ignoraret, tum ei sacra læc figuris celata monimenta Dens enarravit, temporisque signum addidit: Cum, inquit, sacrorum nostrorum ritum innovare cœperint ii, penes quos summa est regni potestas, tum demum haud multo DION. PETAΙ In vetustis codicibus erat Sed nostram lectionen Babo posuimus.

SYNESII PIOLEMAIDIS EPISCOPI num subita sententia, cum sceleratissimam opi nionem quotidiana eorum quæ videbantur expe rimenta comprobarent. Nam nulla bumani apes euxilii apparebat usquam, cum barbari urbe pro castris uterentur. Quorum dux noctu terroribus exagitabatur, Corybantibus, ut opinor, ipsum in 'cessentibus, ac panici per exercitum passim ter rores oriebantur. id cum saepius accidisset, mente alienatos, et consilii inopes eos reddidit. Oberra bant itaque singillatim, confertimque omnes, kym phatorum haud dissimiles, nunc stricto ease in bellum ingenti animi ardore concitati; nunc lugubri, ac flebili voce mortem deprecantes, rur sumque prosilientes, modo fugere, modo insequi videbantur, quasi occulta aliqua in urbe factio resisteret. Atqui nihil hic armorum erat, neque qui ¡is uteretur inveniri poterat, oinnesque, tan quam paratissima prada, barbaris erant a Ty phone dediti. Sane quidem illud manifestissimum est, vel instructissimis hominibus, nisi frustra sibi parata omnia esse velint, deorum auxilio opus esse; neque aliunde victoriam comparari posse ex eo tauren, quod æquum sit ab eo qui paraliora babuerit omnia, eos superari qui inconsiderati ac praecipites feruntur, non desunt qui principi illi causæ suum in ea re meritum detrahant. Quo ties enim quidquid in nobis situm erat omaine præstitimus, supervacuam Dei opem arbitramur, ut de jure sit ei humanis paratæ subsidiis victoriæ contendendum; cum autem nullius interventu peracta res est, ipsaque facti ratio soli illi secretiori causæ tribuitur, tum demum nihil aliud quam corum, qui deos mortalia curare negant, convincenεἰ dorum argumentum habemus non sermone, sed re ipsa manifestum: cujusmodi et illud fuit. Audacissimi homines, victores, loricati, quorum studium omne ludusque nihil aliud fuit quam belli assidua exercitatio, equites instructo agmine in forum ventitantes et ad buccinam manipulatim prodeuntes (nam si quis propota, aut sutore opus haberet, aut ensem detergere vellet, ad uniuscujus que negotium exsequendum cæteri satellitum more fungebantur, ut ne per vicos etiam acies distrahe retur); bi, inquam, nudos, inermes, qui ne votis Ita ex duobus mss. reposui, cum antea legeretur. lidem ad marginem hoc scholium exhibebant lta Joseph Antiq., cap. Legendum opinor nisi expungatur, hoc sensu: Iusita illa hot minum animis opinio, quæ ei victoriam attribuit, qui optime sit paratus, suam Deo gloriam decusque detrahit. 'Avolᾳ vero secipio de in qui inconsiderate imprudenterque de suma re decernunt. Sic enim usurpari amat vox illa p Latinis davelers, hinc decretoria arma et hora decretoria Senece, arma quidem, seu tela, quod non jam rolodends, sed serio inter se pugnarent ac batuerent gladia tores, ut de victoria decideretur. Hæc est germana vocis hujus potestas, non, ut Lipsius petsi, toria tela inde dicta, quia hæc velut decreto pr toris sive editoris dabantur. Subit et alia loci hojas interpretandi ratio, uἱ ut sit quis piam ex eorum numero, qui stuite inepteque jadi cant; concepta hunc in modum sententia: Ex quod verisimile sit, etc., non nemo ex is qui income siderate judicant, clc.

quidem victoriam conceperant, efhise fugientes, communi data tessera, ex urbe se proripiebant; liberos uxores et quod quisque charissimum haberet, furtim avehentes, quasi Ægyptiorum uxores palam abducere atque in servitutem agere non possent. Quos cum sarcinas colligere et convasare plebs vidisset, neque rem uti se bebat, intelligeret, multo utique magis desperare cœpit. Alii ergo occlusis foribus in domum so abdiere, ibidemque incendium exspectare; alii ferro potius quam igni delecto, leviora mortis instrumenta comparare, non ut tentarent quid-' quam, sed ut sese, dum opus foret, jugulandos præberent; alii navigationem aggredi, insulas, eppida, urbesque dissitas animo repetere. Tunc enim nulla non regio amplissima Thebarum civi. tute, in qua Ægyptiorum regia erat, tutior videbatur. Ut autem vix tandem a diis, paulatimquo ad fidem his quæ gerebantur adhibendam, atque ad salutis comparandæ fiduciam inducti sunt, hoc vero incredibiliter ac supra fidem esse factum accepimus. 2. Muliercula quædam paupertate anuisque confoctissima ad lateralem urbis portam infelici, sed necessaria opera, perfectis, si quis obolum injiceret, manibus, quæstum facièbat: ac primo quidem diluculo ad mendicam cathedram sese conferebat (nam quotidiani victus inopia ad defraudandam somno naturam efficacissima est); inibique sedens quod consentaneum est agebat: ad opus festinantes fausta boni ominis precatione prosequebatur felicemque hujus diei eventum prædicebat et conceptis votis propitium nominis favorem pollicebatur. Procul itaque idipsum, quod Scribis debat intuita (jam enim lucescebat, nec ullum isti, latronum instar, excurrendo irrumpendoque convasandi modum faciebant); subinde ei in 118 animum incidit summam hanc esse Thebarum diem. Hoc enim illos co facere, quo nullum in civitate pigaus suum relinquant, atque ita, quam cito secesserint, damni illius securos, quod ex suorum eorumque ques populari vellent contubernio capere possent, facinus agressuros. Quare μoculum istud quo stipem colligebat, evertens, gravissimeque cum gemita conquerens ac deorum hominumque fdem implorans: At vos, inquit, patriis fnibus extorres vagosque Egyptus tanquam supplices excipiens, non solumn supplicum more non tractavit, sed et civitate, ac magistratibus donavit, et postremo rerum dominos fecit, ut nonnulli ex Ægyptiis Scytharum more degere instituerint, uberrimum Dacti ex ea simulatione compendium; ita major vestris, quam domesticis institutis honor habetur. Sed quorsum ista? cur has sedes deseritis? cur sarcinas componitis ac Non quod Baber isla praestigiatrix esset, sed quod mendica. Eat enim yugene Suida et Hesych. non modo aut quomodo yelpucav simpliciter dixit Heliodorus pro muliere circulatrice: sed etiam porro presenciam eliam Latini vocabant. Juven. satyr. 4 Ede ubi consistas in qua te quæro proseucha. Obliqua ac Agurata oratione in sal temporis Gothos ac Scythas invehitur, ut in argumento diximus. Sane quæ hic ab [XL]Scythis labes in Egyptios derivata esse dicitur, eadem sub Synesii tempora Romanis imposita esi. Tum enim præfecturas ac consulatus obtinuere barbari, et eorum cultu plerique principes impensius delectati; qua de re jam monui.

convenitis! Non ingrata, itidem ut facitis, mente de iis quæ contra beneficos funt, judicare cansueverunt dii. Nam et sunt, et, vel post Thcbarum excidium, venient aliquando. Hæc cum dixisset pronam se in humum dejecit. Ad hæc Scytba quidam educto gladio mulieris caput amputaturus. irruit, quam conviciari et nocturnum facinus rinlicio suo prodere suspicabatur. Clam enim etiamnum ista facere suos existimabat, quod nemo ex ¡is qui senserant, significare ausus esset: et illa quidem ferro confossa periisset. Sed sive deus aliquis, sive deo quam simillimus intervenit: homimis certe speciem prae se ferebat; qui id indigne ferre visus, Scythamque in sese convertens, irruentem sustinuit, atque ictu occupato cæsum humi prostravit. Mox alter in eum irruens Scylla statim idem perpessus est. Clamor exinde, homi muinque concursus: hinc barbarorum veterina et sarcinaria jumenta relinquentium quæ in ipso ‘exitu momento illo deprebensa fuerant; cum ipsi . mox egressuri, aut aliquantum jam progressi fo . rent; nam, ut suis quram citissime suppetias irent, . gradum referebant; illinc vero populi turba frequens. Quorum iste casus oecumbit; ille Scytham obtruncat, et hunc Scytha rursus alter: et utrinque semper aut ab alio sternebatur aliquis, aut alium interimebat. Populus enim, quidquid in manus venisset, eo, tanquam tumultuariis armis, utebatur. Quin etiam sive ex mortuorum spoliis rapere vellent, 119 spoliati, seu sivis ipsis detrahere, gladiorum copiam habere poterant. Multitudine vero longe erat barbaris superior; horum enim alii quam longissime a civitate castra posuerant, quo minus sibi timoris ab co agmine esset, quod specie tenus deus in eos ideo commoverat, ut quam in sua potestate civitatem haberent, missam facerent; reliqui autem numero civibus inferiores, lota urbe impedimenta curabant, no quid in ea relinquerent. Plures igitur cum paucioribus pro re nata congrediebantur, tam iis scilicet qui ad portas pervenerant, quam qui ex urbe perpetuo ad egressum confuebant: clamorque jam increbrescebat, et deorum potestas tum est clarissime perspecta. Nam postquam in universam civitatem, quantaquanta erat, et in barborum exercitum tu multus illius fama pervasit, utrique jampridem aliorum impressionem metuentes, civium quidem unusquisque, summam Ægypto haue esse dien arbitrati in qua barbari omni posito pudore grassari decreverant, priusquam paterentur, strenue aliquid patrare virtutemque sepulturæ loco habere apud se statuebant; quoniam quidem non se aliquid passuros esse, ne deus ipse quidem satis idonens sponsor esse videbatur. Ergo ubi major tumultus erat, eo se raptim inferebant; idque in lucro ponebant, si relictis adhuc testibus belli discrimen subirent. Barbari autem furtim seipsos subduxerant, et deprehensos se esse rati, spretis iis quos in urbe interceptes reliquerant, tametsi quinta

har ferme pars exercitus erat, ipsi sibi tes ne ab hostibus invaderentur, in fugam se conjiciunt longeque a civitate castra constituunt, pr clare secum agi putantes, quod cum de toto exercitu periclitaturi essent, maxima parte incoJames evasissent. Eorum vero qui in urbe relictierant, nonnulli in civium adhuc ædibus versantes,. quod jamdudum divinitus perculsi Scythas ab Ægyptiis grave quidpiam perpessuros suspicarentur, in eos qui eruperant, tanquan in fugitivos, incursionem factam statimque diripienda esse, castra persuasum habebant; sibi itaque suo loco manentes probe consulturos putabant, si positis armis supplices considerent. Hoc enim pacto βdem facturos sese soles ideo remansisse, qual nulluni120 Ægyptiis malum intulissent; illos vero dignam suorum scelerum mercedem veritos urbe decessisse. Quamobrem soli ii qui ad portas occurrebant, circa quos summa discriminis erat, certum sciebant nullas Egyptiis vires neque instru clas esse copias, non armatos, non arma, non jaculatores, non jacula; iidemque pro temporis occasione consilium capiunt ut vi, si possent, occupatis civitatis portis, palantes suos ae temere consternatos revocarent-: ita enim universam, nidi instar, urben nullo negotio posse diripi. Gravis simo ergo circa eas commisso prælio, Ægyptił victoriam reportarunt: cujus nomine Pæana celebrantibus, novus tam iis qui intra quam qui extra civitatem erant, barbaris terror addebatur. Confectam enin Ægyptiis rem omnem illi adversus bos, hi adversus illos, esse credebant, mutuoque …. sese invicem lugebant. Interim vix portas omnes valvis occluserat victor (est autem non leve istud, Thebis negotium, quarum centum portæ Græcorum carminibus celebrantur); cum unus ex iis qui certamini ei quod ad portas commissum erat, interfuerat, seque mediis ex armis, ut hoc ipsum mantfaret. eripuerat, certiores ea de re Scythas facit, urbemque in suam ditionem redacturos polsetur: atque illi eodem tempore, laudata damnataque fortuna, nequidquam aderant: hactenus ilm, quasi extra retia constituti, mirum sibi in modum gratulabantur; postea vero, ut urbem „am rursus invaderent, vel muri partem aliquaın disjici etiam atque etiam optassent. Adeo inmensa 1 admiranda del sapientia est; neque vel arma ulla fortia, vel solers animus et industrius est, isi deus opituletur: cum in suam ipsi perniciem aliqui imperatoriam, qua erant præditi, vim ac vdentiam converterint, ut mihi præclare id dictum videatur: homines dei ludibrium esse, eummque rebus humanis perinde atque alea lusitare. Quod cum primus e Græcis Homerus animadveris-1, în Patrocli exsequiis ludos institutos variaque cujuscunque certaminis præinia proposita ixisse; in quibus de quorum victoria major omnium erat exspectatio, eorum semper inferior I conditio. Teucer ignobili sagittatore posterior est δαιμόOptimus extremo bijugos agit ordine currus, juvenis vero a sene pedum pernicitate vincitur. Ajax in gravi armaturæ certamine superatus absce dit. Atqui eumdem ipse 121 omnium qui ad Troja nan expeditionem profecti sunt, uno exceplo Achille, longe fortissimum fuisse prædicat. Verum ars, inquit, exercitatio, ætas, naturæ præstantia, si cum deo conferantur, parum admodum possunt.

Sed ut ad Ægyptios redeamus, statim ut ii portas obtinuere penitus, ac muros inter se hostesque medios habuere, in eos qui in urbe relicti erant, verso impetu, tum separatim singulos, tum plures confertim cædere, jaculari, cæsim ac punctim ferire; ad munitiora loca confugientes cum ipsis templis, ipsis sacerdotibus, tanquam vespas, incendere; nequidquam quiritante ac vociferante Typhone, quod is Scytharum religioni addictus erat, ad eosque legatos de pace mittendos esse censebat; ac postremo suos omnes conatus eo referebat ut barbarorum copiæ rursus in civitatem irrumperent, tanquam nihil admodum mali contigisset. At vero plebs sponte sua passim ac nullo duce ferebatur, præterquam quod diis ipsis juvantībus sibi quisque ducis ac militis, manipuli ductoris ac manipularis instar erat. Quid autem, volente deo et animos hominum ad tuendam et omni ope conservandam salutem subito impetu et acerrimis stimulis concitante, fieri nequeat? Itaque portas urbis non amplius Typhonis arbitrio permittebant, et ipsa demum tyrannis quasi exanimis marcescebat, cum id, unde primum illa conſlata erat, urbe esset cjectum. Prima ergo concione apud summum sacerdotem coacta, sacer ignis accensus est: supplicationesque partim ob ea quæ gesta essent, gratulatorie; partim eorum quæ mox agenda erant, impetratoriæ, diis habita sunt. Deinde Osiridem, ut quo nulla certior rerum salus esset, quam primum dari sibi postulabant quem quidem, diis faventibus, sacerdos pollicitus est: unaque cum co si eui suus in Osiridem favor exsilium attulisset. Typhonem porro visum est aliquanto tolerari tempore ac decipi oportere. Atque hic, quod non subinde pro suis virtutibus ornatus esset (æquum autem erat, ut qui Ægyptios polissimum in Seytharum servitutem redegerat, is tanquam belli expiandi victima mactaretur); quod, inquam, ejus ulciscendi tempus justitia prorogasset, prudentissima quidem illa ac dispensanda occasionis peritissima, diis sese impune prorsus illusurum sperabat; cumque tyrannidis adhuc spe-, ciem obtineret, pecunias multo turpius atque exactius cogebat; adeo ut iterum vel a ministris suis corrogaret, nunc quidem ingens quod dam malum, quoad posset, inflicturum se esse minilans, nunc bamilis rursum, et lugubri oratione ad misericordiam commovens: Ne, inquit, tyrannide exeidam. Tanta erat bominis vecordia, adeoque obcæcatum animum habebat, ut adulatione et pecuniis circumventurum se speraret antistitem. Verum nefas illi erat patriis legibus opes ac divitias anteferre. Quin etiam barbaros stu Obscurus locus, ac nescio an mutilatus: certe post deesse nonnihil videtur, puta etc. Sic autem intelligendum puto. Cum hæc occulte moliretur Typho, apparebat tamen illum ob Scytharum præsidia securum esse, nec adeo populi iracun. diam pertimescere; aut si minus securus essel, quidvis potius ab iis pati nialle, quam reducem Ost rin videre.

tis castris efuse profciscentes proculque Thebis dissitas, nuntiis, supplicationibus et muneribus. reduxit, nec aliud facta ejus consiliaque omnis quam barbaris Ægyptiorum res prodendas essa aperte prædicabant. Eratque perspicuum, amicissiπολέμου morum illum Scytharum præsidio fretum, rum et ab omni timore vacuum esse; aut. si nus istud, at libenter iisdem uti, ne eo viventeτότε Osiris ab exsilio revocatus rerum denuo potiretur. Quocirca barbaris manifeste non ad immutandam, quod prius susceperant, sed ad evertendam tus rempublicam Scythicoque more administranμε, dam, exercitum admoventibus, cum, ut uno verbo dicam, instructa civium multitudo ea quæ in que incommodo, bello, inquam, et seditione, difἀλλ' cillima sunt experiretur: ex seditione quidem doΟ mesticas proditiones, ac machinationes, quæ in bello minus evenire solent: ex bello vero, quod commune id omnibus esset periculum; quoniam seditiones ipsæ, publicæ alioqui saluti consulentes, principatum duntaxat ab his qui eum possident, in alios transferre conantur; tunc autem qua utrobique deteriora sunt in unum convenerant, tum vero nullus Ægyptiorum fuit, cui non nus indigna moliri et patrare videretur; itaque vel perditissimi homines judicabant quos munis metus in officio continebat. Quod ipsum dli exspectandumn statuerant, ut ne ullum contraris factionis fomentum clam in republica nutriretur, quod etsi justa at verisimili saltem mali excusa, tione non careret. Tandem itaque deprum se-. numque concilium adversus Typhonem ceaclum. est, eaque detecta quorum jampridem sigillatim rumor pererebuerat: feminæ scilicet, utriusque linguae peritæ, quæ sua invicem consilia ignorantiΑπέδρους bus aperiebant; hinc Ægypia barbara; illine altera alterius sensum enarrantes, necnon androαπο gyni, ac delatores, omnes ex eorum numero quos adversus Osiridem Typho cum uxore narat; quorum nuper ad tentanda gravissima scoκαὶ leris argumenta operam adhibuerat: tum opportuσχολη norum locorum occupationes dedente ¡Ho.. alque. ipsam propemodum obsidionem admovente, ut gravissimis undique malis sacra civitas obvallaretur. Ad hæc summo id studio tentatum, ut in aliam bainis ripam Scythæ trajicerentur, ne dimidia tantum parte Egyptiæ res pessime haberent, sed ul undique expugnatis omnibus, Osiridem non vacaret illis requirere. Hæc cum manifestis indiciis deprehensa forent, de communi consensu carcere damnatus est, statutumque ut quid eum pœnaram luere aut pendere oporteat, alio judicio decerneretur. Dii vero iis qui aderant in concilio collaudaDION. PETAVII NOTÆ. Gloss. Vet. lu proscriptionibus quoque proscriptorum bona in tabulas referebant. Hesych. vero etiam pro delatione accipit: inquit, Quare per hoc loco delatores intelligo, qui ditiores quosque ex Egyptiis et Osiridis fautores ad Typhonem deferrent, eoruinque bona in commentarios redigerent: nisi malis amanuenses, et exceptores, qui Typhonis ad Scytharum ducem mandata exciperent. Libenter legerem pione sumitur. Hinc descriptor, censor. id est infectores, qui oculos vultumque lenofino colorum depingunt; sic enim pro eo quod est depingere oculos, dixit Quod ad attinet, videamus quam commode huic loco congruant. Et quidem ut ex Demosth. et Harpocratione qet, bonorum descriptionem significat, cum sciet qui peculatus interrogaretur, in commentarios referret, quid et quo nomine possideret, quin et alsolute pro quavis censione et bonorum descri

tis, quod qualem par erat in eum sententiam tulissent; ipsi Typhonem, simul atque vita excesserit, cruciatibus tradendum atque in Cocytum deturbandum, demumque diris pœnarum vindicibus se Tartareorum dæmonum generi post Titanas et gigantes adscribendum communi suffragio sciscunt, ut Elysios campos ne per somnium quidem videre possit, nedum ut sursum aspiciens aliquando saerum lumen intueatur; cujus contemplatione bonorum animæ ac felices dii perfruuntur. 4. Atque hæc de Typhone hactenus; nam ejusmodi sunţ omnia ut eſſerre tuto liceat. Quid enim in hac terrestri natura sacrum aut arcanum inveniri queat? Al Osiridis historia sacris sermonibus mysteriisque celebris est, ita ut periculosum sit ullis eam narrationibus committere. Quod ad ortum veTo illius, educationem, prima rudimenta, disciplinas et sanctiores magistratus attinet; quoque modo in deorum ac divinòrum hominum comitiis ad summum imperii fastigium evectus sit, et idipsum sit assecutus; utque conflata in eum conjuratio sit; quandiu illa perseveraverit, neque tamen penitus exitum habuerit: hæc, inquam, et menioratu haud indigna sunt, et sunt a nobis antea tradita. Quibus et hoc addamus; viro plane felici non inutile fuisse istud exsilium. Toto enim illo tempore augustissimis crelestium numinum sacris initiatus est, et eadem inspexit; et abdicata reipublicæ cora ad contemplationem adjecit animum. Commemoretur et sacer illius reditus; utque coronati populi cum diis exsulem reduxerint, 124 ac totam continentem in occursum peragraverint; ad hæc pernoctationes, et facularum gestationes, et munerum distributiones, et anno ab eo nomen inditum: ac postremo ut inimicissimo fratri iterum veniam dederit; quem iræ populi furentis precibus suis exeuit, deosque illum ut servarent, rogavit in quo benigniorem se quam justiorem præbuit. 5. Hactenus Osiridis mentionem audeamus facerc. Deinceps vero linguis favendum nescio quis ait, qui de sacris rebus caule ac circumspecte lo-C quitur. Que post hæc sequuntur, et mentis, et linguæ fuerit audacioris efferre: quæ quidem arcana ae scriptis intacta sileantur, ne Ad quæ fas non est lumina flectat tam enim is qui ostenderit, quam qui viderit, in offensionem numinis incurrit. Ac Bœotorum narrationibus proditum est, eum qui Bacchi orgia temere irrumpens inspexerit, repente laniari. Etenim ignoratio sacris addit auctoritatem; propterea nocti mysteria committuntur, et inaccessi fodiunlur specus, tempora locaque abditis et secretioribus sacris occultandis idonea deliguntur. Hoc unum fortasse fas dixisse fuerit: quod ita dicimus, ut quæ profana non sunt, quoad fieri pote rit, obtegantur, Osiridem nimirum senem quam juvenem plus gloriæ ac splendoris obtinuisse; idque a diis prænium assecutum, ut reipublicæ Inajoribus præesset auspiciis, præstantiorque et divinior videretur quam ut eum homines ullis incommodis afficere possent; atque ita, quam feli citatem in Ægyptios ab se ante collatam, Typhonis imperio exstinctam et obliteratam reperit, kon instauravit modo, sed et luculentioribus incrementis cum priori incomparabilem reddidit; adeo ut illa futuræ duntaxat initium ac sola promissio

videretur. Quod a Græcis vatibus sæpius decantatum fuit; fuisse olim tempus, cum virgo illa quæ Danc sidus est, quam, ut opinor, Justitiam appellant, Terrestribus essel in oris, Conspectusque hominum fugiens, non illa virile, Non muliebre genus veterum fugiebat avorum Sed passim sedes, quanquam immortalis, habebat bominumque contubernio utebatur. Tempore non illo quisquam anzia jurgia norat, Infestaste fori liles, nec tristia bella 125 Vivebant pariter: longe tunc abfuit æquor, Nec procul infide victum advexere carinæ Sed juga, conjunctique boves, simul alma virorum Justitia, atque aqui plene dedit omnia virtus. Hoc erat, in terris donec fuit aurea proles. Quandiu, inquit, nullum cum mari commercium habuerunt, aureique erant homines ac deorum consortio fruebantur. Station vero ut navigia operosioris ad vitæ usum invecta sunt, adeo se justitia ex hominum societate subduxit, ut vix, ac ne vis quidem serena nocte prospici possit. Sed et conspecta modo spicam, non temonem prætendit; vel nunc forte lapsura et ad hominum ventura colloquium, si, desita navigatione, agricolationi strenuain operam navemus. Sane quæ de illa poetæ memorant, non alio tempore, quam sub illustriore illo Osiridis imperio contigerunt. Ac tametsi dii non eum tam subito ab exsilio revocantes, cuncta ipsius permisere potestati, nihil propterea secus faciendum putemus. Non enim subitam, ut in deteriorem, sic in meliorem statum mutationem rerum publicarum natura capit. Quod enim ad nequitiam attinet, per se hæc et nullo docente facile condiscitur, virtus non nisi cum labere comparatur, Idcirco præire aliquos oportuit, qui rempublicam repurgarent, Jeum vero pedetentim atque ordine procedere: Osiridem quoque, priusquam actu rerum implicaretur, cuin videre multa, tum audire decuit; quoniam regis aures de plerisque celantur. 6. Enimvero cavendum jam est, ne quid, quod efferre nefas sit, enuntiemus. Ao nobis quidem eorum quæ hactenus dieta sunt causa, sacra ipsa propitia sint. Quæ autem de fratre et olim gesta sunt et hodie geruntur, quiddam habent admirabile ac diligenti contemplatione dignum: quid nimirum causæ sit, cur cum singularis aliqua naDION. PETAVII NOTÆ. Versus hi sunt ex Arati Phenomenis, quos perperam enarravit quisquis ille est Latinus scholiastes. Hunc secutus, inquit, Aratus dicit, quod, cum esset immortalis, in tervis morabatur, el a virorum aspectuse subtrahere solita, cum feminis consulto ludere, et conversari videbatur. Hæc ille. Verum ubinam tandem Astræam virorum consortia fugisse Aratus dixit, mulierum ann aspernatam fuisse? Aratus Hine tentandus obiter depravatus in Petronii Satyr. locus: nam in mirabili illo convivio, in quo repositorium zu habens signa in orbe disposita allatuın est, superque (loite super quæ) proprium, convenientemque materiæ structor imposuerat cibum, inter alia super virginem, ait, stericulam. Sed vide an spienlam legi oporteat, id est parvam spicam. Ennodius Ρanegyr. ad Theod.: Sed qui ad mundi paratur gubernacula, necesse est ul universis veniat cardinibus instunius. Eustratius ad vi Ethic. etc. Themist. orat. [XLII] Euripid.

tura: indoles alicubi est edita, quæ non mediocriter, sed valde admodum ad bonitatem vel pravitatem excellat veluti vel sincera sine vitio virtus, vel sine virtute vitium: quod ei contrarium est, merum in propinquo nascatur et ab omni permistione secretum: ita ut ex eadem domo duæ tantopere invicem oppositæ res prodeant, unaque ambo hæc germina radice nitantur. Percontemur itaque de videatur. 126 Illa vero nonnihil forte a poetis mutuata, respondebit: nimirum, homines, Dolia sunt etenim Jovis alto in limine bina Hoc cohibet quodcunque malum est, bona continet philosophia, quæ tam admirabilis rei esse causa [illud. Atque ut plurimum ex æquo, aut minimo saltem æqualitatis discrimine, utrumque mistim deplere solet atque effundere: quo fit ut naturæ apta sit utrorumque temperatio. Αt ubi ex alterutro largius nonnunquam effuderit, sic ut ex priori filio summa patri felicitas aut infelicitas acciderit, quod reli quum est in alterum uberrime transfunditur. Deus enim hujus dispensator quod deest ex allero peræquat: quoniam æquale utriusque impendium sit oportet, cum ab ipso primordio æqualia ex utroque semina hominum generi insita sint, amboque communis naturæ ratione unum sint quidpiam quorum si quis alterum antea utcunque separatum exhauserit, purum et sincerum quod superest habebit. Hæc si nobis philosophia dicat facile persuadebit. Nam et ficus suavissimum quidem fructum; foliorum vero, corticis, radicis, caudicisque succum amarissimum esse cernimus. Etenim quidquid in arbore deterius est, totum id in his quise esui non sunt, natura consumens, quod est optimuni idipsum in fructibus purum putum relinquere videtur. Quamobrem et agricola (toleretur edim vel vilissimis ex rebus petita similitudo, dummodo ad veritatis perceptionem operæ pretium ſaciamus), illi, inquam, ita forsitan a natura perdocti, fragrantibus fœtida, amaris dulcia solent asserore, ut quidquid humoris pravi terræ est admistumi, hoc illa naturali quadam cognatione ad sese pertrahentia sincerum et probe defæcatum humorem halituinque meliorem bonis radicibus relinquant. Quæ est areola purgande ratio. 7. Jam vero ex hac oratione (uti apud geometras una cum alio theoremate corollarium aliquod emergit) consequens illud est, liberorum majores natu in hominum genere esse nequissimnos. Cujus modi in eadem cognatione seminum solet esse purgatio, quoties divinum numen sinceræ illiba tæque virtutis ortum præparat. Unde eo tandem res evadit, ut quod propinquissimum alteri videatur, reipsa sit alienissimum. 127 Quod etsi in his qui usitatum naturæ ordinem tenent, raro eveniat, semimalis, inquam, illis, et ex dimidio tantum bonis; in aliis nihilominus, qui naturæ modum excesscre Vide Mariinun Tyrium Maximum serm. 35. Rosam enim aiunt, si allia juxta seraitur, fragrantiorem feri. Didymus lib. ut Geop.

ejusque partes a se invicem discrelas sortiti sunt, quas illa perplexas atque inter se permistas bere ac conferre solet, mirum fuerit si non ita ut dixi se res habeat. Verum de his satis multa hac oratione dicta sunt. Superest altera ex illius occasione quasi in bunc sermonem injecta quæstio, ad quam nova consideratione opus est. Etenim diversis in hominum moribus ac temporibus eadem sæpe contingere, eaque homines in senectute dere que jam olim a pueris aut ex libris didice rant, aut ab avis acceperant; id vero omnium maxime admirabile esse judico; et ne ejusmodi semper sit, opera pretium est ejus rei causam inquirere. mus itaque nonnihil, et ab ipso primum capite rem omnem arcessamus. Vereor enim ne non levis ac cuivis pervia sit ista disputatio. Universi natura totum quoddam esse creditur suis partibus abeoτο lulum; adeoque concursu earumdem ac concordia stabilitum. Quo enim pacto unum eæ futuræ sunt, nisi naturali neru quodammodo constringamur? Agent igitur patienturque, et in sese mutuo, et a se invioem; et carum aliæ agent duntaxat, alix patientur. His velut fundamentis positis, si uos ad. propositam disputationem convertamus, corum quæ hic accidunt rationem causamqua beato illi corpori quod in orbem agitur acceptam feremus. Ambo enim quædam sunt hujus universi partes mutuoque commercio gaudent. Jam ut in nostro hoc et inferiore mundo generatio est, sic in superiore generationis causa continetur: deque eorum quæ contingunt, semina ad hac fima delabuntur. Quibus si quis, quod in astromNΟὐκ mia demonstratur, istud addiderit, siderum borumque cœlestium quosdam in eamdem partem redeuples esse circuitus, quorum alii simplices, alii compositi sunt, hic partim Egyptiorum, pertine Græcorum placitis consentance disputabit, atque ex amborum complexione perfeſtus erit sapiens, qui mentem ad sciemiam adjunget. Is autem tiquam id improbabit, iisdem conversionibus re volutis, eadem etiam cum causis effecta reve cari, ac vitas hominum in terris, ortus, tiones, animos, fortunasque cum bis qui olim exstiterunt, coedem esse posse. Nemini ergo mirum esse debet, si pervetustam aliquam bistoriam apud nos reviviscere videamus interdum, ąc jam olim viderimus. Quod tunc demum usuvenit, cum et ea quæ jam antea effloruerunt et quæ aliis deinceps mensibus efflorescunt, cum his quæ historiis prodita sunt, omnino congruunt; ac formæ De eo problemate adi Plutarch. initio Sertoriund. Sic in lib. De insom. Μagis utique consentaneum eral orationem hunc in modulum invertere aut certe, Qui enim Geri potest, ut quæ in inferioribns Gt generatio, alterius causa sit quæ in superioribus contingat? porro coelestium orbium sempiternos ac descriptos motus appellat. Ab eo dogmate non alienus est Plutarch. opere antea citato. inquit,

Con insuper, quæ cum materia concretæ sunt, cum his ipsis consentaneæ sunt quæ arcano sermone tinentur. Hæc autem, qualiacunque tandem sint, mihi quidem vulgare nefas est, alius vero aliud conjiciet, hominesque quibus circum aures sermo ille noster obstrepet, futura discendi cupiditate certatim Ægyptiorum libris incumbent; indidemque bue eam quam nos innuimus similitudinem transferent. Verum neque ad veritatem sibi invicem ista consonant; et præterea id intelligant velim, si hoc aggrediantur, impie, et irreligiose se esse facturos, dum ea effodiunt quæ tunc maxime defossa esse atque in occulto haberi convenit Vitam elenim superi miseris mortalibus abdunt. 8. Pythagoras Samius sapientem nihil aliud quain corum quæ sunt, funtque, spectatorem ait esse. Sic enim in mundum, tanquam in sacrum quoddam certamen, introductum fuisse, ut iis quæ ibidem funt spectator interesset. Hinc igitur quod est consequens ratiocinando colligamus, qua lisnam compositus ac moderatus spectator esse debeat: an potius quod apertum est atque omni bus expositum palam dicere oportet: talem eum esse qui suo in loco exspectat quæ congruo ordine extra anlæa prodeuntia sigillatim exhibentur? Sin quisquam in scenam irruperit et (quod in ea ro usurpatur ) furtivos oculos adjecerit, omnem simul apparatum per proscenium videre cupiens, adver sus hunc a certaminum præsidibus lictores arman tur. Et quamvis clam rimari possit, nihil tamen perspicue cognoscet, seul gre omnia, confuse et indistincte perlustrabit. Sunt tamen aliqua quæ in theatris lex est ante pronuntiari: et oportet quempiam præ cæteris prodeuntem ea narrare po pulo quæ paulo post spectaturus est. Qui quidemn in eo non peccat; imo vero certaminum presidi suam operain navat, a quo cuncta prius Bilentio didicisse oportet quam ad publicanda festinet. In quo ne ipsis quidem auctoribus certaminis tempus mosse lege conceditur, sed exspectandum est, do nec prodeundi signum præbeatur. Eodem anode, si cui eorum quæ ad vitam reposita sunt a natura, impertita sit cognitio, is tantum honorem pro merito veneratus, nibilominus, imo etiam multo magis quam qui nunquam audierit, conti cescat: qui enim ignorat, conjectura rei veritatem assequi nititur; quod autem verisimile est, et con jicitur, si ultra progrediatur, incertissimum evalit, de eoque varii sermones instituuntur; veritatis φιλοcerta notitia; certus itidem est sermo. Et hune 201 tamen in occulto habebit sapiens: utpote quem a Deo tanquam depositum quoddam accepit, præser tim cum homines eos oderint qui de divinis rebus disserunt; quem vero Deus ipse mystam ac sacris initiatum esse voluerit, ne is ante tenipus insiliat, neque sermones subauscultando captet. Nam eos oderunt qui curiose nimis perscrutandis sese rebus immiscent. Adde quod neque hujus rei causa indignari æquum est illum qui paulo post spectandi nimis avidum. Si vero iu mundum pientem. Legebam aliquando id est, introductus est sapiens, ut rerum naturam contemplaretur. cur eumdem velal esse Pythagoras? Quare palam est de hujus loci ac sententiæ depravations, quæ ita fortassis restituenda, ut vel etc., legamus boc sensu, nihil aliud quam spectatorem esse sa Nihil in ea lectione de mutandum. Frustra enim est vir doctus, qui ita corrigendum censuit vel Nec animadvertit, pendere hacc si