Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
Hymn XHymnus X
NoticeNotitia
col. 1615–1616page 1 of 2
S. Arsenius Eremita
PG 66:1615ΥΜΝΟΣ ΔΕΚΑΤΟΣ, Μνώεο, Χριστέ, γιε Θεοίο Υψιμέδοντος, Οἰκέτεω σέο, Κῆρ' ἀλιτροῖο, Γράψαντος τάδε. Καί μοι όπασσον Λύσιν παθέων Κυριτρεφέων, 10 Τά μοι ἐμφυλ *Ενθ' οὔτε βαθύῤῥους Ακαμαντοπόδας χρόνος Χθονός ἔκγονα σύρων. Οὐ κῆρες ἀναιδέες Βαθυκύμονος ύλας. Αλλ' αὐτὸς ἀγήραος Αἰὼν ὁ παλαιγενής, Νέος ῶν ἅμα καὶ γέρων Τῆς ἀεννάω μονάς 60 Ταμίας πέλεται θεοῖς. Δὲς δὲ ἰδέσθαι, Σώτερ Ἰησοῦ, Ζαθέαν αίγλαν Σάν· ἔνθα φανείς Ψυχῶν παίον, Παίονι γυίων, Πατρὶ σὺν μεγάλω, Πνεύματί θ' ἀγνω, παίδευσιν Ῥωμαϊκὴν καὶ Ἑλληνικὴν ἐπιστάμενος.
+1615
Ubi neque immensum,
Indefessumque tempus
Terra orta trahens,
Neque morbi impudentes
Fecundæ hylæ.
349 Sed ipsum senii expers
Evum antiquum,
Quod juvenis est simul et senex,
Perpetuæ mansionis
60 Dispensator est diis.
HYMNUS DECIMUS.
Memento, Christe,
Fili Dei
Alte regnantis,
Servi tui,
Qui misera sorte est pecQui scripsit hæc:
Et mihi præbe
calor;
Expiationem scelerum
Cordi insitorum,
10 Quæ mihi sunt innata
S. ARSENII EREMITÆ
ΥΜΝΟΣ ΔΕΚΑΤΟΣ,
Μνώεο, Χριστέ,
γιε Θεοίο
Υψιμέδοντος,
Οἰκέτεω σέο,
Κῆρ' ἀλιτροῖο,
Γράψαντος τάδε.
Καί μοι όπασσον
Λύσιν παθέων
Κυριτρεφέων,
10 Τά μοι ἐμφυλ
*Ενθ' οὔτε βαθύῤῥους
Ακαμαντοπόδας χρόνος
Χθονός ἔκγονα σύρων.
Οὐ κῆρες ἀναιδέες
Βαθυκύμονος ύλας.
Αλλ' αὐτὸς ἀγήραος
Αἰὼν ὁ παλαιγενής,
Νέος ῶν ἅμα καὶ γέρων
Τῆς ἀεννάω μονάς
60 Ταμίας πέλεται θεοῖς.
Animo sordido.
Da vero ut aspiciam,
Servator Jesu,
Divinum splendorem
Tuumn, ad quem cum ap.
paruero,
Canam carmina
Animarum inedico,
Medico corporum,
Patri simul excelso,
Spirituique sancto.
Tuxa puzzed.
Δὲς δὲ ἰδέσθαι,
Σώτερ Ἰησοῦ,
Ζαθέαν αίγλαν
Σάν· ἔνθα φανείς
M£Àßw dosôdy
Ψυχῶν παίον,
Παίονι γυίων,
Πατρὶ σὺν μεγάλω,
Πνεύματί θ' ἀγνω,
ANNO DOMINI CCCXCIV-CDXLIX.
S. ARSENIUS EREMITA
NOTITIA.
(GALLAND., Kelerum Patrum Biblioth., tom. VII, Proleg. p. xm)
1. De magno Arsenio multa Metaphrastes (a), multa Nicephorus (b) litteris tradidere, quæ tamen viris criticis, haud sane immerito, minus probantur: cujusmodi est id, quod præter Menologiam Græcorum (c) memoriæ prodidit etiam Zonaras ipsum videlicet sanctæ Romanæ Ecclesiæ diaconum exstitisse. Qua de re post Tillemontium (e) plura Bollandiani (f). Illud vero magis exploratum habemus,
eum et Romanuni, èx tñg nadatãs 'Pwuŋs, et ex ordine senatorio fuisse (g); Græcis præterea Latinisque
litteris omnique disciplinarum genere apprime excultum (h): sive ut habent Apophthegmata Pr
trum (i), παίδευσιν Ῥωμαϊκὴν καὶ Ἑλληνικὴν ἐπιστάμενος. Tanius itaque vir doctrina et eruditione
plurimum præstans a magno Theodosio in aulam accitus Arcadium et llonorium Augustos instituit; qui
et eos de baptismo suscepisse traditur: ut propterea pater imperatorum diceretur, quemadmodum ex
Cyrillo sæculi vi scriptore intelligimus (j).
11. At vero Arsenius, ætatis anno 40, Christi 394, ut videtur Tillemontio (k), relicta demum imperatoris aula, in solitudinem secessit, Scetique primum consedit; ubi, exactis annis 40, deinceps Troen superioris Babylonis versus Memphim se contulit, ibique annos decem egisse comperitur. Exinde vero
digressus, tres alios annos Canopo Alexandria mansit: quibus emensis Troen rediens, eo loci duos
reliquos peregrinationis suæ annos complevit. El hanc quidem certiorem Arsenianæ vitæ solitariæ chronotaxin produnt Apophthegmata Patrum (/). Annum igitur agens 95 beatus Arsenius, postquam in solita-
(a) Metaph. apud Sur., 19 Jul., pag. 233 seqq.
(b) Niceph. Hist. eccl. lib. xi, cap. 23.
(c) Menol. Gr. part. m, pag. 88, edit. Urbin.
(d) Zonar. Annal. part. 11, pag. 37, edit. Paris.
(e) Tillem. Mem. eccl., tour. XIV, pag. 795,
noi. 1, Sur S. Arsène.
(f) Bolland. Act. SS., Jul. tom. IV, pag. 605,
numm. 3, 4.
Vit. Patr. lib. v. cap. 6, § 2.
Ibid. capp. 10, § 5 et 15, § 7.
(i) Apophth. Patr. in Arsenio.
(j) Cyrill. in Vit. Euthym, apud Cotel. Mon.
Eccl. Gr., tom. II, pag. 248, et in Analect, Gr. BB.,
pag. 43.
(k) Tillem. 1. c., pag. 796, not. 3.
Apophth. Patr., § 42.
col. 1617–1618page 2 of 2
PG 66:1617Ελληνικῇ τε καὶ Ῥωμαϊκῇ σοφίᾳ θαυμαζόμενος. καὶ λόγους πλείστους κατα λελοιπώς, οὓς ἡ κατ' αὐτὸν ἱστορία διέξεισιν. ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ Δ'. 'Αδελφοὶ καὶ Πατέρες, παντὸς πράγματος ᾧ ἄν τις επιχειροίη, αἰτία τις προηγεῖται καὶ σκοπὸς, καθ᾽ ἂν πράττεται. Αἰτίαν δὲ τῆς ἡμῶν ἐκ τοῦ κόσμου φυγῆς, οὐδεμίαν ἄλλην εἴποιμεν ἂν, ἢ τὴν τῆς ψυχῆς κάθαρσιν, καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἐπομένην αὐτῆς σωτηρίαν. Σπουδαστέον οὖν ἡμῖν ὅση δύναμις ἑαυτοὺς ἐκκα θέραι, καὶ μᾶλλον τὸν ἐντὸς ἄνθρωπον, ἔνθα δὴ ὁ πόλεμος μείζων, καὶ ἡ νίκη δυσχερεστέρα. Πολλοί γὰρ εἰσιν, οἱ περὶ μὲν μολυσμῶν σαρκὸς, καὶ τῆς κατ' ενέργειαν ἁμαρτίας, πολὺ τὸ ἐγκρατὲς ἐπεδεί. ξαντο, νηστείαις ἐχρήσαντο, καὶ ἀγρυπνίαις, καὶ ἄλλαις όσαις κακοπαθείαις· περὶ δὲ τοῦ κατὰ διάνοιαν μολυσμοῦ, καὶ τῆς ἐντελοῦς καθάρσεως, οὐδὲν, ἢ ὀλίγα παντελῶς ἐφρόντισαν· καίτοιγε τοῦ παραγγέλματος οὐ περὶ καθάρσεως τοῦ τῆς σαρκὸς μολυσμοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ πνεύματος ἔχοντος. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοῦ πορνείαν μὲν καὶ τὴν ἄλλην ἐκφυγεῖν ἡδυπάθειαν, πολλοῖς ἐμέλησε· ὥστε μέντοι τῶν κρυφιωτέρων παθῶν, οἷον φθόνου, φιλοδοξίας, οιή
DOCTRINA.
dine annos 55 exegisset, æræ tandem vulgaris 449, vitæ suæ cursum feliciter consummavit. Ejus
memoriam recolunt Græci die 8 Maii, Latini vero 19 Julii. Quæ autem in eremo præclare gessit ac docuit
sanctus abbas, studiose collegit litterisque mandavit beatus Theodorus Studita, ejusque lucubrationem
ex pervetusto codice Seguieriano descriptam edidere hagiographi Bollandiani (m), eruditisque animadversionibus Hlustrarunt.
III. Græca pariter ac Romana sapientia fuisse admirandum magnum Arsenium, testatur idem qui
ejus aeta in litteras retulit Studita (n), Ελληνικῇ τε καὶ Ῥωμαϊκῇ σοφίᾳ θαυμαζόμενος. Neque aliter Apophthegmata Patrum, ut superius vidimus. Quin etiam, si Nicepboro fides (o), libros quoque complures
ifle beatus senex reliquisse traditur, quos historia quæ de eo est, refert:» καὶ λόγους πλείστους κατα
λελοιπώς, οὓς ἡ κατ' αὐτὸν ἱστορία διέξεισιν. Verum una tantum ad nos pervenit Magni Arsenii doctrina
et exhortatio ad monachos, ut videtur, quam primus publici juris fecit Combefisius (p), multa majestate
et claritate, brevi adeo verborum complexu, expressam. Ita quidem de hujusmodi opusculo censet doctus
editor ejusque sententiæ subscribit Guillelmus Careus (r). Huic autem Arsenianæ Doctrinæ, magui
same factendæ, quæ præterea de ilkus sancti abbatis gestis dictisque habentur in Apophthegmatis PaIrum Cotelerianis ac Possinianis, adjecimus. Quod superest, admonendum putamus, de nostro beatissimo sene tria tetrasticha, et digna quidem quæ legantur, contexuisse Joannem Geometram (s), suntque
numm. 9, 10 et 11.
(m) Bolland. Act. SS., Jul. tom. 1V, p. 617
segg.
(n) Bolland. I. c. pag. 618, § 3.
(o) Niceph. Hist. eccl. lib. zus, cap. 23, sub fin.
Combef. Auclar. noviss. part. I, pagg. 501
seq.
Id. ibid. pag. 315, col. 1.
Gav. Hist. liuter., tom. I, pag. 279.
Joan. Geom. Parad. Tetrast, in Bibl. PP.
Paris., tomn. XIV, pag. 449.
ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΑΡΣΕΝΙΟΥ
ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ
ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ
MAGNI SANCTIQUE ARSENII
DOCTRINA ET EXHORTATIO.
Δ'. 'Αδελφοὶ καὶ Πατέρες, παντὸς πράγματος ᾧ
ἄν τις επιχειροίη, αἰτία τις προηγεῖται καὶ σκοπὸς,
καθ᾽ ἂν πράττεται. Αἰτίαν δὲ τῆς ἡμῶν ἐκ τοῦ κόσμου
φυγῆς, οὐδεμίαν ἄλλην εἴποιμεν ἂν, ἢ τὴν τῆς ψυχῆς
κάθαρσιν, καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἐπομένην αὐτῆς σωτηρίαν.
Σπουδαστέον οὖν ἡμῖν ὅση δύναμις ἑαυτοὺς ἐκκαθέραι, καὶ μᾶλλον τὸν ἐντὸς ἄνθρωπον, ἔνθα δὴ ὁ
πόλεμος μείζων, καὶ ἡ νίκη δυσχερεστέρα. Πολλοί
γὰρ εἰσιν, οἱ περὶ μὲν μολυσμῶν σαρκὸς, καὶ τῆς
κατ' ενέργειαν ἁμαρτίας, πολὺ τὸ ἐγκρατὲς ἐπεδεί.
ξαντο, νηστείαις ἐχρήσαντο, καὶ ἀγρυπνίαις, καὶ
ἄλλαις όσαις κακοπαθείαις· περὶ δὲ τοῦ κατὰ διάνοιαν
μολυσμοῦ, καὶ τῆς ἐντελοῦς καθάρσεως, οὐδὲν, ἢ
ὀλίγα παντελῶς ἐφρόντισαν· καίτοιγε τοῦ παραγγέλματος οὐ περὶ καθάρσεως τοῦ τῆς σαρκὸς μολυσμοῦ
μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ πνεύματος ἔχοντος. Οὐ μὴν
ἀλλὰ καὶ τοῦ πορνείαν μὲν καὶ τὴν ἄλλην ἐκφυγεῖν
ἡδυπάθειαν, πολλοῖς ἐμέλησε· ὥστε μέντοι τῶν
κρυφιωτέρων παθῶν, οἷον φθόνου, φιλοδοξίας, οιή
1. Fratres ac Patres, quidquid tandem aliquis
negotii aggrediatur, ratio aliqua fnisque proprius
præeat necesse est, quo se operi accingat. Rationem vero ac causam, cur a sæculo fugam nobis
ineundam duximus, nullam aliam dixerimus,
quam ut animum emundantes, quæ huic comes
est emundationi, salutem consequamur. Adhibenda
igitur nobis pro virili diligentia, ut nos ipsos
emundemus, præsertim vero interiorem hominem,
penes quem et gravior incumbit belli moles, et victoria difficilior est. Sunt enim multi, qui euundandis carnalibus sordibus, ac peccato quod opere
præstatur, eliininando, continentiæ plurimum exhibuerunt, jejuniaque et vigilias adhibuerunt, ac
reliquis strenue corporis aflictationibus functi
sunt; ad anini autem sordes quod attinet, perfectamque emundationem, nihil aut parum quid admodum curaverunt; quanquam non in eo nobis
sita professio est, ut carnis duntaxat, sed ut etiam
Continue reading PG 66: Doctrina et Exhortatio →≣ entire volume