qui nolit, venatu captum curat: ac illum spe qui θηρωμένη· καὶ πολλάκις ὀκνοῦντά τινα ὑπ᾽ αἰδους, ex verecundia remisse agat, aut qui beneficiis augeri recusat, ne gravis alteri ac molestus accidat, quique tandem satius habet tristes casus suos ægre tolerare, ne cuiquam negotii aliquid aut anxietatis afferat; qui charitate plenus est, hunc multis rogitat ut permittat patiaturque opem sibi tanquam injuria affecto præstari; unde grates illi, non sibi, maximas referat, quod per eum licuerit malo suo finem imponi. bius Hist. eccl. lib. vII, cap. 20: • Præter supradictas epistolas, inquit, idem Dionysius paschales illas quas habemus epistolas tunc temporis conscripsit, encomia in illis et panegyricos sermones de paschali festo contexens. Harum unam Flavio nuncupavit alteram Domitio ac Didymo. - Aliam καὶ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι βαρύν ἑτέρῳ γενέσθαι τὸν εὖ πασχεῖν παραιτούμενον, καὶ μᾶλλον αὐτὸν δυσφορεῖν στέργοντα τοῖς ἰδίοις ἀλγεινοῖς, ὑπὲρ τοῦ μὴ πράγματά τινι καὶ ὄχλησιν παρασχεῖν, ὁ πλήρης ἀγάπης καθικέτευσεν ἀνασχέσθαι, καὶ ὑπομένειν ὡς ἀδικούμενον καὶ ἐπικουρούμενον καὶ χάριν ἄλλῳ μετ γίστην, οὐχ ἑαυτῷ παρασχεῖν τὸ ἑαυτοῦ δι' ἐκείνου λοφῆσαι κακόν. quoque epistolam ad compresbyteros Alexandrinæ Ecclesiæ, etc. Cuinam porro seu quibusnam inscripta fuerit paschalis Dionysii epistola 4, unde hujusmodi fragmentum excerpit Parallelorum consarcinator, quis me doceat? GALL. S. Dionysii Exegetica in sacram Scripturam vide ad calcem voluminis. ANNO DOMINI CCLXX? DISSERTATIO HISTORICO-THEOLOGICA DUPLEX Exhibens notitiam et Dɛoloyoúμeva Macarii Magnetis ex fragmentis hactenus deperditi operis 'AnoxITIxwv, pro religione Christiana adversus gentiles conscripti, deprompta, et ad meliorem intelligentiam adversæ vartis perpetuo parallelismo scriptorum Porphyrii illustrata, AUCTORE MAGNO CRUSIO SS. THEOLOGIÆ PROFESSORE PUBL. ET ORD. (Gottingæ 1737–1745.· Ex bibliotheca Monacensl.) DISSERTATIO 1, Exhibens notitiam historico-criticam de vita et scriptis Macarii Magnetis 81. Argumenti occasio et instituti ratio. Inter antiquissima Ecclesiæ Christianæ monumenta, quorum memoriam vel ipsa vetustatis injuria, vel infensorum Ecclesiæ hostium invidia atque malitia obliterasse videtur, suo pariter jure vel maxime censenda sunt pauciora quidem, sed longe rarissima Macarii Maguetis fragmenta ex ipsius libris Αποκριτικών ad Theosthenem contra gentiles Evangelia calumniantes excepta Auctorem nomino in tam vasto historiæ ecclesiasticæ atque litterariæ ambitu fere incognitum diuque satis neglectum Cf. Putr. Lat. t. V, col. 343, ubi de hoc auctore pauca jam attigimus, loco certe non suo, ut scriptore Græce loquente. Edit. Patr. Quorum primas saltem lineas me jam tum duxisse memini in Dissertatione epistolica ad D. Christ. Wormium episcopum Sialandiae, in Dania, cujus tamen nomen, scripta, et merita penitus nosse, omnium certe eruditorum, ac præcipue eorum, qui veritatem religionis Christianæ strenue defensam amant, quam maxime interest. Itaque rem litteratis non ingratam hac solemni, quæ me ad scribendum disputandumque invitat, inaugurationis Academiæ nostræ Georgiæ Augustæ proxime ceiebrandæ occasione me facturum existimavi, si quæ ad illius auctoris vetustissimi nomen et soÀoyoťpeva illustranda pertinent, ex libris tam editis raroque obviis, quam manuscriptis (quorum copiam Lipsia 1728 edita. Unde Dav. Blondellus in pseudo-Isidoro et Turriano vapulantibus p. 33, Turriano testimonium aliquod Magnetis alleganti respondet: Ignoti hactenus auctoris sententiam non improbamus; nihil inde Turriano præsidii.

Τοὔνομα γὰρ μόνον προθεὶς, τίς ἂν οὗτος ὑπῆρξεν ποτε ὁ Μακάριος, ὥσπερ καὶ αὐτῷ βασκαίνων τῷ συγγραφεῖ τῆς ἀξίας, οὐ συνεκδέδωκεν, ἄρα τοῖς τῆς ἱερωσύνης ἐμπρέπων αὐχήμασι διεφαίνετο, καί τινος πόλεως τοὺς οἴακας έγκεχείριστο, ἢ ἄλλῳ δή τινι κλήρῳ τυγχάνων ἀποτεταγμένος, Χριστιανὸς δὲ ὅμως καὶ τοῦ τῆς εὐσεβείας ἀντεχόμενος λόγου; κ. τ. λ. Ac testimonii quidem inscriptio hæc est: Sancti Macarii ex quarto libro Apocriticorum. › Facile est ex ipsa inscriptione fraudem et malitiam vafri hujus ac recocti scribæ deprehendere Solo enim nomine prolato, tanquam et scriptori ipsi dignitatem invideret, non declaravit quisnam fuerit iste Macarius; an sacerdotii insignibus conspicuus? an alicujus urbis gubernaculis admotus? an alii quidemä pro Evangelio contra Theosthenem gentilem; qui au- σοφοῦ δὴ τούτου καὶ δεινοῦ κατανοῆσαι ὑπογραφέως. clor quanquam Turriano est scriptor ecclesiasticus temporibus apostolorum vicinus, mihi tamen est certus hæreticus. Haud dubie infaustus iste Socini sectator ex ea ratione certam hæreseos notam inurit auctori nostro, quod Filium Dei unigenitum Patri suo ισοδύναμον ει Λόγον ὑποστατικόν disertis verbis asseruit. Wilh. Ern. Tentzelius in Exercitationum selectarum parte posteriore, p. 235 seq., auctoritate Albertini abreptus se nimis facile decipi passus est, dum arbitratur, Natalem Alexandrum in dissertatione Albertino opposita ne hiscere quidem ausum esse adversus ea, quæ superius ex Albertino produximus. Majori utique modestia animique candore sentit Guil. Cave in Historia litteraria scriptorum ecclesiast., ad A. C. 350: Certe, inquit, de hujuscemodi scriptis præstul èméyeɩv, donec ipsi auctores in publicum prodeant, ut judicium de iis ferre liceat. Quamvis idem in parte altera hujus operis ad A. C. 265 Magnetem nostrum cum Magnete presbytero Hierosolymitano confundat, quem ex Germani patriarchæ CP. Dogmatico ms. ad Anthimum colligit interfuisse concilio Antiocheno adversus Paulum Samosatenum A. C. 265 habito. III. Nomen Macarii an, auctori nostro sit proprium, an appellativum. Proprium si quærimus nomen auctoris nostri, dispiciendum hic primum erit, an vox Maxácios sit titulus honoris, qui plerisque veterum auctorum monumentis præfigi solet, an vero peculiare sit nomen personæ? Et reperiuntur quidem fragmenta, quæ titulum τοῦ Μακαρίου Μαγνήτου præ se ferunt, ut exinde appellativum nomen beati Magnetis constare videatur In aliis legitur inscriptio æquivoca Μακαρίου Μάγνητος, quæ non propria minus quam appellativa significatione intelligi potest Verum ex antiquissimis, quibus usi sumus, codicibus inss. rectius comprobatur titulus tou άylov Maxaplov, qui sanctum Macarium, proprio nomine designat. Ita namque legimus in Nicephori Antirrheticis, qui deperdita scriptoris nostri fragmenta complectuntur: Έχει τοίνυν ἡ τῆς χρήσεως ἐπι γραφὴ ὧδε· Τοῦ ἁγίου Μακαρίου ἐκ τῆς τετάρτης βίβλου τῶν Ἀποκριτικῶν. Ἔστιν μὲν οὖν κἀκ τοῦ ἐπιγράμματος αὐτοῦ τὸ ὕφαλόν τε καὶ βάσκανον τοῦ Ita enim Græci jam tum hanc vocem μaxápios de mortuis solebant usurpare: sicuti Ewräg ó µaκάριος, et Apollinaris ὁ μακαριώτατος, postquam vivere desiissent, ab Eusebio vocantur Hist. eccl., lib. v, cap. 19. Vid. Tillemontii Histoire des empereurs, 1. IV, p. 487 sq., in subjuncta nota. Hinc apparet, Macarium nomen fuisse hujus auctoris. Iconomachi enim, qui ad hujus auctoris testimonium provocaverant, consulto nomen Magnetis hic omisisse videntur, ut ita alium quemdam Macarium esse persuaderent. In epistola ad D. Gleichenium A. 1710 edita. Vid. Unschuldige Nachrichten 1710, p. 316. Notante Luca Holstenio in notis et castigauonibus in Stephanum Byzant. De urbibus, p. 194. muneri ecclesiastico addictus, Christianus tamen es orthodoxæ fidei doctrinam professus? etc. Cæterum longa adhuc facili negotio hic percenseri posses series auctorum ecclesiasticorum quibus hoc nomen proprium Macarii cum auctore nostro commune fuit; nisi rev. U. G. Siberum, professo rem Lipsiense celebratissimum, peculiarem Historiam XLII Macariorum dudum composuisse necnon B. J. A. Fabricium in Bibliotheca Græca vol. VII, p. 495, SS. jam tum ultra L. Macarios in scriptis veterum observasse constaret. IV. Nomen Magnetis, proprium gentis. Quod vero ad Magnetis nomen attinet, istud tum integræ cuidam genti tribui posse, tum etiam proprium viri nomen esse, varia historiarum monumenta testantur. Duæ enim celebres fuere in Asia Minore civitates, Magnesiæ dictæ; una Cariæ ad fluvium Mæandrum, altera Phrygiæ ad montem Sipylum. Illam Conon apud Photium cod. clxxxvi, narrat. 19, dicit sic appellatam a Magnetibus, qui ad Peneum fluvium montemque Pelium habitarunt, ductuque et auspiciis Prothoi contra Trojanos militaverunt. Hanc vero Magnesiam Thessaliæ a Magnete Argi filio nomen sortitam auctor est Antoninus Liberalis Metam. cap. 25 Claudius Ptolemæus etiam in Geographia lib. v Magnesiam in Caria ad Mæandrum diserte distinguit a Magnesia civitate in Lydia et Mæonia penes Sipylum Ex istis igitur civitatibus Magnetes, Thucydidi, P. 137, edit. in fol. Specialiorem descriptionem hic subjungere licebit ex auctoris_ rarissimi paucisque admodum cogniti, Alphonsi Lasor a Varea (qui per anagramma est Raphael Savonarola) tomo 11ª Universi terrarum orbis scriptorum calamo delineati, Patavii 1713, duobus voluminibus in folio editi; cujus videndi copiam mihi fecit illustris atque consultissimus Dn. Gruberus in bibliotheca regia Hannove rana. Ibi hæc sigillatim notata reperiuntur: © Magnesia urbs Cariæ in Asia Minori prope Maæandrum Auvium, unde dicta Magnesia ad Mæandrum, antea Thessaloce, et Androlitia, prope Thoracem montem, episcopalis sub archiep. Ephesino, nunc Mangresia vulgo, caput regionis, xxvi millia passuum ab Epheso in ortum (sed teste Plinio Histor. lib. v. 'cap. 29, Muynesia Maandri cognomine insignis, a

Straboni, et Plinio dicuntur cives vel populi istius πευσεν, οὔπω λέγομεν, ἕως ἂν τὸ Μάγνητος ἀκρι loci, de quibus Lucanus lib. vi ait: Et Magnetes equis, Minyæ gens cognita remis. Mulieres autem dicuntur Magnesiæ vel Magnes sæ; sic enim Horatius lib. 111 Carm., od. 7: Magnessam Hippolytem dum fugit abstinens. In Nic. Franc. Haymii Tesoro Britanico Londini 1720 edito, vol. II, p. 255, recensetur elegantissimus nummus sub Gordiano Pio cusus, cum hac epigraphe: Μαγνήτων ἑβδόμη τῆς Ασίας, Magnetum septima Asiæ, quia scilicet Magnesia erat una ex tredecim præcipuis civitatibus Asiæ, in qua olim Diana Licofrine potissimum culta fuit. Pertinet huc pariter nummus rarissimus a Magnetibus in memoriam Ciceronis cusus, cum proconsul esset Ciliciæ; quem commemorat Lucas Holstenius 1. c. p. 195. Quin et Cicero ad Q. fratrem scribit: De le a Magnetibus ab Sipylo mentio est honorifica facta, cum te unum dicerent postulationi L. Pansæ restitisse. Deinceps autem Magnesios vel Magnesianos dictos esse incolas supra dictarum civitatum, perspicuum est ex epistolis S. Ignatii tum genuinis tum interpolatis, quas ad eosdem scriptas legimus. V. Magnetis nomen proprium viri. Enimvero proprium etiam quibusdam viris hoc nomen fuisse, quo sese ab aliis distinxere, exempla Magnetis Argi filii, conditoris Magnesiæ Thessaliæ, Magnetis comici Atheniensis ex urbe Icario, Magnetis poetæ Smyrnæi, Magnetis Hierosolymitani presbyteri, aliorumque, demonstrant: quoruin nonnullos commemorat Suidas in Lexico s. t. Máyvns, plures vero recenset Fabricius passim in Bibliotheca Græca. Quibus adhuc addi meretur, quod in ms. Lexico Græco codicis Coisliniani clxxvii, ex quo plurima apud Suidam loca restitui, non pauca etiam suppleri posse existimat cel. Montfauconius fol. 247 observatum legitur: Μάγνης, бvoμa xúptov, Magnes, nomen proprium Ex his igitur, quæ dicta sunt, lucem accipiunt verba Nicephori patriarchæ CP. indignantis, nomen Magnetis consulto omissum fuisse ab Iconomachis, cum testimonium ipsius contra sacras imagines adducerent, ut scilicet hunc alium esse auctorem persuaderent; unde in judicio antistitum orthodoxorum de verbis Macarii Magnetis, quæ Iconomachi contra imagines sacras impie usurpaverant, verum auctoris nomen restituit. Quam in rem ipsa Nicephori verba ex codice ms. inedito, quo usi sumus, h. 1. apponam: "Ης δὲ πόλεως ἱερεὺς, καὶ ὧν ἐπετρόThessalica Magnesia orta, abest ab Epheso xv millia passuum), a Tralle xv in nerid., Lxx a Smyrna in ortum hibernum.» Addit ibidem: Possis Magnesius res Magnesiorum composuit Græce. Magnesia urbs Lydiæ in Asia Minori, nunc Magnesa Menisso, episcopalis sub archiep. Smyrn., versus Sardes, et ad Sipylum montem, in limite Phrygiæ Majoris, est caput regionis, sub Turcis cum arce. Vide Baudrandi Lexic. Geog., sub voce Magnesia. In Bibliotheca Coisliniana, p. 230 et 236. βέστερον ἡμῖν καταληφθείη εξεταζόμενον, πότερον κύριον ἢ ἐθνικὸν ὄνομα τυγχάνει δν· λέγεται γὰρ καθ' ἑκατέρου τὸ Μάγνης όνομα. Ἴσμεν γὰρ δήπου και τινα τῶν ἀρχαίων ποιητῶν οὕτω προσαγορευόμενον· ἤδη δὲ καὶ ἕτερον οἰκιστὴν τόπου τινὸς πάλαι ἱστο ρούμενον ἔγνωμεν, ἀφ᾽ οὗ ἡ κατ' αὐτὸν περιοικὶς κατὰ thy Octalixhv xúpay xɛiµévy Mayvŋola rafwvúμως ὠνόμασται· καὶ Μάγνητες τῶν τῇδε ᾠκημένων ιθαγενῶν τὸ ἔθνος λέγεται· ὧν ἴσως ἐκεῖθεν τυχὸν μὲν καὶ ἀλλαχόσε ποι, οὐ μὴν δέ γε καὶ πρὸς τὴν Ασιά τιδα μετωκηκότων γῆν, τῶν αὐτόθι καθιδρυμένων τι νὲς πόλεων Μαγνησίαι ἀπ' αὐτῶν ἐπικέκληνται. Gu. jusnam autem urbis pontifex fuerit, et quos cives rexerit, id quidem nondum definimus, quoad de voce MAGNETIS certius nobis constet, sitne proprium viri nomen, an gentis: de utroque enim dicitur vox MaGNES. Scimus quippe et veterum poetarum unum sic nuncupatum ſuisse: item alium novimus antiquis celebratum, loci cujusdam conditorem, a quo circumjacens Thessalica regio Magnesia denominata est; indigenæ autem Magneles dicti, qui quod fortasse inde cum in alias oras tum in Asiaticam terram transmigrassent, eo factum est, ut quædam illic fundatæ urbes Magnesiæ ab iis appellatæ sint. § VI. Episcopi Magnesiæ. Ostenditur Macarium Magnetum episcopum, a Photio memoralum, a nostro diversum esse. Magnesianos jam inde ab illo tempore, quo epistolam ad eos scripsit S. Ignatius suos habuisse episcopos, vix dubitari potest, cum ipse Ignatius in epistola genuina ad Magnesios scripta Damam ipsorum episcopum celebret, et a presbyteris Basso et Apollonio distinguat. Quod ipsum et Eusebius, llistor, eccles, lib. 111, cap. 36, confirmat, de hac Ignatii epistola ita scribens: Ετέραν δὲ (scil. ἐπιστο λήν) τῇ ἐν Μαγνησίᾳ τῇ πρὸς Μαιάνδρῳ, ἔνθα πάλιν ἐπισκόπου Δάμα μνήμην πεποίηται. Allerum quoque dedit epistolam ad Ecclesiam Magnesia ciritalis, quæ ad Mæandrum sita est, in qua etiam Damam episcopum nominat. Quapropter et in antiquis Notitiis Græcis utraque Magnesia tum ad Mæandrum, tum ad Sipylum, in provincia Asiæ proconsúlari inter sedes episcopales refertur speciatimque Eusemii episcopi a Magnesia (corrupte legitur Magnemia) in concilio Sardicensi A. C. 347; Macarii Magnetum episcopi in synodo ad Quercum contra Joannem Chrysostomum A. C. 403 habita; Daphni Magnesia Mæandri episcopi in concilio . Sic et Porphyrius lib. 11 Пɛì àлons, p. m. 24, memorat ἄνδρα Μάγνητα ἐκ τῆς Ἀσίας, a Theopompo laudatum. In Cretam scilicet, juxta Cononis narrationem in Photii Bibliotheca, cod. clxxxvi, artic. 29. Conf. Harduini Index geographicus episcoputuum in tomo XI Conciliorum, p. 775, et J. A. Fabricii Index geographicus episcopatuum orbis Christiani, p. 106, subjunctus ejusdem Saluteri luci Evangelii, Hamb. 1731, 4.

Ephesino A. C. 451; Eusebii episcopi Magnesiæ fuisse legimus, propterea quod Heraclidem diacocivitatis Sipyli in concilio Ephesino A. C. 431; num suum Ephesinæ Ecclesiæ constituisset episcoLeonti episcopi Magnesiæ Mæandri in synodo Ephesina 11, A. C. 449, et in concilio Chalcedonensi A. 451, et in synodo Romana A. 503; Patricii episcopi Magnesiæ circa Mæandrum civitatis Asianæ regionis, in concilio œcumenico VI, sive Constantinopolitano 111, A. C. 681; Stephani episcopi Magnesiæ Æmiliorum (Alµiλíwv legitur pro Zwv) provinciæ, in sexta synodo Trullana A. C. 706); Basilii episcopi Magnesiæ in concilio œcumenico VII, sive Nicæno 11, A. C. 787; aliorumque plarium sequioris ætatis nomina in subscriptionibus conciliorum conservata deprehendimus. Insignis hic occurrit locus Photii, et consideratione nostra maxime dignus, qui cod. Lix, p. m. 53, ubi agit de synodo ad Quercum, quæ contra B. Joannem Chrysostomum illegitime coacta est, commemorat, in eadem synodo accusatum fuisse Heraclidem Ephesi episcopum a Macario Magnetum episcopo. Verba Photii hæc sunt: 'Ev únoµvýµasi d αὐτὰ ἐπράχθη δέκα πρὸς τοῖς τρισίν· ἀλλὰ τὰ μὲν δύο καὶ δέκα, κατὰ τοῦ ἁγίου· τὸ δὲ τρὶς καὶ δέκατον περιέχει τὰ κατὰ Ηρακλείδου, τοῦ εἰς Ἔφεσον ὑπ᾿ αὐτοῦ χειροτονηθέντος, οὗπερ οὐδὲ τὴν καθαίρεσιν ἴσχυσαν τελειώσαι, ἑτέρων τινῶν κωλυσάντων. Ὁ δὲ κατήγορος Ηρακλείδου, τῆς Μαγνήτων πόλεως ἐπίσ σκοπος ἦν ὀνόματι Μακάριος. Ι. c.: Tredecim hac (Synodus) actionibus peracta, duodecim quidem contra S. Chrysostomum, tertia decima contra Heraclidem, quem Ephesiis ille ordinarat episcopum; hujus tamen depositionem validam reddere, aliis nonnullis prohibentibus, minime potuerunt. Heraclidæ accusator Macarius quidam nomine fuit, Magnetum episcopus. Hunc tamen Macarium a Photio memoratum diversum fuisse opinor a nostro Macario Magnete, de quo nunc tota instituitur disputatio. Noster enim, teste Nicephoro cum reliquis antistitibus orthodoxis, qui in pervestigandis examinandisque Macarii Magnetis scriptis admodum solliciti fuere, in quibusdam doctrinis Origenem secutus, ac inter alia istud dogma aniplexus est, we do; † xatà tòv µéλλοντα χρόνον τοῖς ἀσεβέσιν ἀνθρώποις ἠπειλημένη καὶ ἡτοιμασμένη παρὰ Θεοῦ κόλασις, habituras olim finem eas pœnas, quas impiis hominibus Deus minatus est ac præparavit. Sed Photianus ille Macarius, Magnetum episcopus, tantum abest ut Origenista fuerit, ut Heraclidem Ephesi episcopum potius Origenianismi accusaverit ex quo capite accusationis ipsi etiam Chrysostomo crimen intentatum Vid. Photii Bibliotheca, 1. c. p. m. 55, seq. et cod. xcvI, p. 257 et 265. Sed vide præterea Palladiun, testem aútóntyy, in Vita Chrysostomi; Socratem, Hist. eccl. lib. vi, c. 17, et Sozomenum, lib. VIII, c. 19, necnon epistolam Chrysostomi ad Cyriacum, etc. Ex isto more antiquo Eusebius Cæsariensis episcopus Nicephoro in Antirrheticis vocatur ó tis Καισαρέων τῆς κατὰ Παλαιστίνην ἀρχιερεὺς, etc. Non diu post Adriani tempora episcopi similes videri volebant pontificis maximi Judæorum; prepum. Exinde igitur non sine magna probabilitatis specie colligere licet, duos vel plures istius urbis Magnesiæ episcopos idem nomen Macarii habuisse, in quibus vero dispar ætatis, qua floruere, et opinionum, quas amplexi sunt, observanda est ratio. 8 VII. Macarium fuisse episcopum. Nostrum porro Macarium Magnetem itidem fuisse episcopum, inter alia vel titulus tspápyov innuit, qui eidem tribuitur, et antiquissimis olim antistitibus fuit communis: cum ecclesiastici scriptores ispéaç et sacerdotes appellare soleant duces et rectores gregis Christiani, ιεράρχας vero et ἀρχιερέας pontifices atque episcopos vel quia ante suserptam Christianam religionem his vocabulis assueverant, vel quod Veteris Testamenti stylum in ea re sibi imitandum putarent; vel quod generale vocabulum ad sermonis compendium sibi nullum reperirent aptius. Ex multis unicum bic sufficiat testimonium Polycratis Ephesini episcopi apud Ensebium, Hist. eccl. lib. v, c. 24, in quo Joannem eva gelistam hierarcham et summum pontificem vocat, qui pontificale лétado gestavit. Licet enim haud ignorem, Stephanum le Moyne fidem Polycre tis hac in parte præter rem vellicare, ut hypothesi suæ inserviat, primo et secundo sæculo vocem pontificis et sucerdotis apud probos auctores istorum sæculorum nunquam occurrere: idem tamen fatetur, p. 30 has voces ab ethnicis desumptas jam ineunte sæculo 111, in Ecclesiam Christianam intreductas fuisse. Quin et primis Christianismi sæculis episcopos hoc nomine honoratos fuisse, ex solo Tertulliano constare potest, qui in lib. De baptismo, cap. 17, scribit: Dandi quidem (kaptismi) habet jus summus sacerdos, qui est episcopus, dehinc presby teri, etc. Nec longo tempore post in concilio Il Carthaginiensi hic canon xxvi factus est: Ut primæ sedis episcopus non appelletur princeps sacerdotum, aut summus sacerdos, aut aliquid hujusmodi, sed tantum primæ sedis episcopus. Hierarchas vero sequiori demum ætate omnes appellatos fuisse episcopos, communesque cum summis pontificibus functiones habuisse, ex veteri ritu ordinationum sacrarum passim inter alios comprobavit Isaacus Habertus in Pontificali Ecclesiæ Græcæ, p. 341 seq., qui et peculiari observatione iv, de hierarchæ seu episcopi functione, quæ a S. Dionysio aůroupyla dicitur, egit De nostro igitur Macario Magnete hierarcha s. episcopo ita testantur antistites orthosbyteri eodem, quo sacerdotes, loco versari dice bantur; diaconi cum levitis comparabantur, notante ven. Dn. Moshemio in Historia eccl., sæcul. 11, part. 1, cap. 2, § 6, recentissimæ editionis. Quæ comparatio jam tum nititur fide Clementis Romani in epist. ad Corinthios, cap. 40. In notis ad Varia sacra, tom. II, p. 25, 33. Nota etiam sunt Joannis Euchaitorum metropolite, Philothei patriarchæ CPol. aliorumque scripta encomiastica in tres hierarchas, Basilium M., Gregorium Nazianzenum, et Joannem Chryso

doxi apud Nicephorum CP. in sæpius laudatis An- ætateni stetisse testatur, Christum Dominum di tirrheticis: Ἡ μὲν οὖν βίβλος Μακαρίου μὲν ἐπιγέγραπται, ἱεράρχου δὲ τὴν ἀξίαν· ὅπερ οὐχ ἡ ἐπισ γραφὴ μόνη δείκνυσιν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ ἡ ἔξωθεν ἐν ταῖς πτυχαῖς τῆς βίβλου ἀρχαιοτάτης οὔσης φιλοτίμως τυπουμένη τοῦ Μακαρίου τούτου εἰκὼν ἐκτυπώτερον παρίστησι. Στολὴν γὰρ ἱερέως τοῦτον ἀμπεχόμενον ὑποφαίνει, καθὰ δὴ πολλαχοῦ καὶ ἐν ἑτέραις δέλτοις ἀνιστορούμενον εὐπρεπῶς τὸν οἰκεῖον συγγραφέα βλέ ñoµɛv. Liber itaque inscriptum habet Mucarii nomen, item dignitatent, nempe pontificis. Idque non titulus solum indicat, sed ipsa etiam extrinsecus libri vetustissimi tegumentis eleganter impressa Macarii hujus effigies evidentius probat. Nam hunc sacerdotali veste indutum exhibet, quemadmodum et in aliis libris auctorem eleganter depictum sæpius videmus. Ad quæ verba quidem Tillemontius, cum quo Boivinius olim fragmenta Magnetis communicaverat, in Historia imperatorum, et quidem in Vita Constantini Magni hunc in modum commentatur: Car, pour ce qu'ils assurent, que le manuscrit qu'ils en avaient, trouvé était trèsancien, cela serait plus considérable, si son image n'y avait pas été habillée en évêque. Car assurément cela n'est pas du 1v* siècle, ni apparemment du v*. Sed præterquam quod ex involucris libri exterioribus et artificiose depicta imagine atque habitu episcopali Magnetis haud judicari potest de genuina antiquitate operis, vel ætate auctoris; cum vel ipsum Christum, apostolos et antiquos plerosque clericos tunicatos et palliatos veteres picturæ et litteræ referre suleant: nihil tamen obstat, quominus per tepɛwę longam atque ad talos demissam vestem intelligamus, quæ cum by sive pallio pontificis maximi Hebræorum fere conveniat, ita ut ad ejus similitudinem tunica deinde episcopalis in Ecclesia Christiana sensim introducta sit Quale iµáτιον (quod scriptores ecclesiastici alias διπλοίδα appellant, hoc est vestem duplicatam, quæ totum veluti corpus duplicando circumvolvit) ipsum etiam Servatorem nostrum gestasse haud dubitant ii, qui de re vestiaria veterum scripserunt: inter quos imprimis legendus est Joan. Braunius De vestitu sacerdotum Hebræorum, lib. 11, cap. 2, p. 379, et cap. 5, p. 445 seqq. Quid quod et ærea illa statua Paneadensis, quam Eusebius luculentissimus et oculatus testis apud Cæsaream Philippi usque ad suam stomum de quibus legi poterit J. A. Fabricius in Bibliotheca Græca, vol. VII, p. 558, et vol. VIII, p. 62. Tom. IV, p. 487 sq., cujus verba citavit Fabricius in Delectu argumentorum et syllabo scriptorum de veritate religionis Christ., p. 66, seqq. Hinc in missa Ratoldi apud Hugonem Menardum in appendice ad librum Sacramentorum Gregorii Magni, p. m. 261, post acceptam stolam ministratur episcopo tunica gyris in tintinnabulis mirifice refecta, ad similitudinem sacerdotis Aaronici. Conf. Matth. 1x, 20, 21; Marc. v, 27 et 30; Joan. xix, 23, ex quo ultimo liquet, Christum duplici usum esse vestis genere, scilicet quatlois el χιτῶνι. PATROL. GR. X. πλοίδα κοσμίως περιβεβλημένον, hoc est duplicata veste, tunica scil. et pallio, decenter indutum, ex communi istius ætatis opinione et vestiendi more repraesentaverit: ut adeo hoc vestimenti genus a primis Ecclesiæ Christianæ sæculis haudquaquam fuerit alienum. Nulla proinde s' ppetit ratio, cur longas vestes episcopales, si a reliquis vestium ornamentis paulatim introductis discesserimus, ad tempora sæculo 1v vel v inferiora demum referondas esse censeat Tillemontius. Contrarium forte jam tum colligi posset ex Polycratis Ephesiorum episcopi modo allegata epistola apud Eusebium Hist. eccl., lib. v, c. 24, in qua S. Joannem apostolum memorat to лéralov, sive laminam auream, tanquam sacerdotalis habitus insigne, gestasse quippe quod honoris insigne primos illos Christianorum pontifices exemplo Judaicorum pontificum imitatos esse arbitratur Henr. Valesius in notis ad hunc locum. Verum cum nonnulli hæc potius metaphorice intelligi malint, non quod Joannes revera sacerdos fuerit, vel cum sacerdotalibus ornamentis incedere solitus esset, sed quia dotibus, meritis, virtute, sanctitate, sacerdotes Leviticos superaret, et cognitionis suæ sublimitate ita se attolleret et assurgeret, ut cœlos ipsos et Sancta sanctorum penetrasse videretur: misso paulisper isto testimonio, fortius provocare licebit ad Eusebii Cæsariensis orationem panegyricam de ædificatione Ecclesiarum Paulino Tyriorum episcopo A. C. 313 dictam; in qua Paulinum cæterosque episcopos præsentes statim ab initio hunc in modum alloquitur: "Ω φίλοι Θεοῦ καὶ ἱερεῖς, οἱ τὸν ἅγιον ποδήρη, καὶ τὸν οὐράνιον τῆς δόξης στέφανον, τό τε χρίσμα τὸ ἔνθεον, καὶ τὴν ἱερατικὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος orodýv nepi6×6ànµévoi, x. v. λ. Amici et sacerdotes Dei, qui sacra tunica talari induti, et cœlesti gloriæ corona decorati, divinaque unctione delibuti, et sucerdotali sancti Spiritus veste amicti estis, etc. Quæ verba si iterum ex sententia Moynii tropologice tantum et per allusionem ad habitum pontificalem V. T. accipere, nec simul ad præsentem vo‹ stitum episcopalem istius temporis respicere ve nius, verendum erit, ne integrum factum histor cum de templo in urbe Tyro exstructo pari ratione in factum quoddam metaphoricum convertatur Ꭰ Vid. Eusebii Hist. eccl.lib. vn, cap. 18. Ἔτι δὲ καὶ Ἰωάννης, ὁ ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Κυρίου ἀναπεσών· ὃς ἐγενήθη ἱερεὺς τὸ πέταλον πεφορεχώς, καὶ μάρτυς καὶ διδάσκαλος. Vid. Steph. le Moyne, l. c. p. 28, et vener. E. S. Cyprianus in notis ad Hieronymum De scriptor. eccl., cap. 45, p. 121, ex edit. Fabricii Bibliothecæ ecclesiastica. Conf. etiam Jo. Goul. Heineccii diss. De habitu et insignibus apostolorum sacerdotalibus. Vid. Eusebii Hist. eccl., lib. x, cap. 4, p. Conf. Jo. Mich. Heineccii Abbildung der Griechischen Kirche, part. m, cap. 1, § 23, p. 37.

De fleracla Alexandrinæ Ecclesiæ presbytero, qui haud curate expressit Guil. Caveus in Historia iitpostea ejusdem loci episcopus fuit, jam tum Origenes apud Eusebium, Hist. eccl. lib. vi, c. 19, p. 221, testatur, illum, cum vulgari veste antea usus fuisset, ea deposita philosophicum induisse habitum (hoc est pallium cum tunica), illudque pallium postea etiam retinuisse Pacatis vero Christianorum rebus, magis invaluit vestitus sacerdotibus proprius. Stolam sacerdotalem auro contextam refert Theodoretus a Constantino Magno donatam Macario episcopo Hierosolymitano, ut ea indutus divini baptismi ministerium perageret. Ex quo loco apparet quam vetusta sit consuetudo sacrarum vestium in Ecclesia, judicante Henr. Valesio in adnotationibus ad h. 1. Eustathium, Sebastiæ in Armenia episcopum, a patre suo Eulalio Cæsareæ Cappadocum episcopo depositum fuisse, ἀνάρμοστον τῇ ἱερωσύνῃ στολὴν ἠμφίεστο, eo quod vestem sacerdoti minime convenientem gestassel, auctor est Socrates in Hist. eccl. lib. 11, cap. 43. Sozomenus rem magis illustrat, commemoraus, Eustathium, habito concilio Gangrensi, in quo damnabatur, mutasse vestem, et conformiter reliquis sacerdotibus processisse. Unde liquido apparet, episcopos ejus temporis, abjecto pallio philosophico, jam tum peculiarem sumpsisse habitum. luc etiam pertinet tunica, qua presbyter Nepotianus in ministerio Christi utebatur, quam sibi relictam Hieronymus scribit in epistola de ejus morte ad Heliodorum. Mitto reliqua, quæ de vestibus pontificalibus singulisque sacris indumentis episcoporum tam communibus quam peculiaribus, ex antiquitate ecclesiastica studiose collegit cardinalis Bona Rerum liturgicarum lib. 1, cap. 24, et lugo Menardus in notis ad Gregorii papæ Librum sacramentorum, p. 361 seqq., ubi simul iconem S. Remigii episcopi, sacris vestibus induti, exhibet § De ætate Macarii Magnetis. Probatur eum sæculo m vixisse. teraria script. eccl., p. m. 114, scribens: Magnes, scriptor valde obscurus, vixit (si ætatem ejus recte collocent Turrianus et Scribonius) circa annum 350. Turrianus enim totis ducentis annis antiquiorem eum fecerat, ætatem ejus non ad A. C. 550, sed ad annum 150 referens. Antonius Possevinus in Apparatu sacro tom. II, p. m. 50, (Magnetem circa annum C. 308 floruisse existimat, dum eumdem pervetustum auctorem nominat, qui ante mille et trecentos annos evangelicæ apologiæ libros Græce scripserit ad Theosthenem adversus gentiles Evangelii calumniatores. Thomas Bozius Eugubinus, Congregationis Oratorii presbyter, sæculi v scriptorem constituit cum in opere De signis Ecclesiæ Dei, lib. xtv, p. 51 scribit: Audi nunc Magnetem, qui vivebat ante annos mille ducentos et ejus scripta sunt in Bibliotheca Veneta. Certiora omnino, quam quidem hactenus habuimus, nobis præbent indicia Libri antirrhetici Nicephori patriarchæ Constantinopolitani, in quibus disputatio continetur, quæ tota versatur circa testimonium Macarii Magnetis, quod contra imaginum cultum ab Iconomachis erat productum Illam vero disputationem sæculo 1x ineunte constat esse editam ab antistitibus orthodoxis, qui bus præerat Nicephorus patriarcha. In cujus quidem initio certa quædam auctori nostro assignatur ætas, dum floruisse ibidem dicitur Macarius Magnes arnos plus quam trecentos a prima Evangelii prædica tione, hoc est, post annum a morte Christi trecentesimum. En ipsa codicis ms. verba: Xpúvoi; & ὕστερον ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους ἀκμάσαντα τὸν ἄνδρα καταλαμβανόμεθα, ἐξ οὗ τὸ ἀποστολικὸν καὶ θεῖον εξέλαμψε κήρυγμα. Ἧς δὲ πόλεως ἱερεὺς, καὶ ὧν ἐπετρόπευσεν, οὔπω λέγομεν, ἕως ἂν τὸ Μάγνητος ἀκριβέστερον ἡμῖν καταληφθείη εξεταζόμενον, κ. τ. 2. Virum autem illum comperimus floruisse supra annos trecentos, ex quo primum apostolici divinique præconii lux effulsit. Cujusnam autem urbis pontifex fuerit, et quos cives rexerit, id quidem nondum definimus, quoad de voce MAGNETIS certius Robis constet, etc. Magnopere exinde falli liquet eos, qui Magnetem nostrum ut novum aliquem ac nuperum Græculum calumniantur, cum scriptoribus sæculi ix, De ætate auctoris nostri, qua floruit, et quo tempore scripti sint ipsius libri 'Azoxpirixir, diversa feruntur eruditorum judicia. Franc. Turrianus in Dogmatico de justificatione (quem Romæ apud Antonium Bladum anno 1551 typis subjecit) hunc Magnetem auctorem gravissimum et vetustissimum, bene exploratis omnibus circumstantiis, satis jam quem ante mille et quadringentos annos (hoc est A. C. 150) vixisse putat, appellare haud veretur. Quapropter et Sandius in tract. De veteribus scriptoribus eccles., p. m. 19, hac censura eum excipit: • Qui auctor quanquam Turriano est scriptor ecclesiasticus temporibus apostolorum vicinus, mihi tamen est certus hæreticus.» Turrlani igitur mentem Notum est illud Tertulliani in lib. De pallio, cap. 6, ubi se omnibus cumulatum honis arbitratur, quod pallium divinæ philosophiæ argumentum induerit, dum scribit: At ego jam me illi etiam divinæ sectæ ac disciplinæ commercio confero. Gaude pallium, et exsulta: melior jam te philosophia dignata est, ex quo Christianum vestire cœpisti. His!. eccl., l. 11, c. 27. tum perspectum fuerit, auctorem istum ætatem sæculi 111, vel incipientis sæculi iv, præ se ferre. Nec est quod adversariis suspecta esse queant ea, quæ de istius auctoris autiquitate in allata disputatione statuuntur. Expediebat enim imaginum defensoribus, fidein vellicare et infringere, antiquitatem pariter atque auctoritatem imminuere illius scriptoIn Hist. eccl. 1. m, c. 14. Conf. et Heineccii Abbildung der Grie:bischen Kirche, l. c., p. 38. Vid. Ant. Possevini Apparatus sacer, tom. L p. 595. Coloniæ Agripp. 1608 edito. Edit. Colon. Agripp. 1626.

ris, qui suis opinionibus repugnare videbatur, et nus imperator in fragmentis nostris Macarianis a quem eorum adversarii Iconomachi multo labore tanquam testem fide dignissimum contra ipsos produxerant. IX. Etas Macarii Magnetis colligitur ex criteriis libri internis. Ne autem frustra videantur antistites Ecclesiæ orthodoxi tantam Macario Magneti assignasse ætatem, præter externa testimonia etiam ex sedula lectione scriptorum ipsius conquirenda erunt argumenta et xpithpia quædam interna, ex quibus, si non majorem, saltem indubiam sæculi III ætatem perspicere fas sit. Quam in rem ante omnia observandum erit, locum auctori nostro deberi inter istos veteris Ecclesiæ scriptores, qui ante pacem Ecclesiæ datam præstantissimas pro veritate religionis Christianæ adversus gentilium calumnias conscripsere apologias Id enim et titulus libri Ἀποκριτικῶν πρὸς Ἕλληνας, vel Απολογίας τοῦ Evarrellov, et veterum apologetarum consuetudo, propriaque de monarchia divina contra gentes disputandi ratio perspicue satis commonstrat; tum et præcipuus totius operis scopus confirmat, qui adversus celebrem quemdam sui temporis philosophum inter Græcos, polytheismum gentilium defendentem, et multo supercilio simplicitati fidei Christianæ illudentem, directus est; de quibus ulterius deinceps disserendum erit. Ista vero omnia indicio nobis sunt, auctorem nostrum ea jam tum ætate vixisse, qua persecutiones Ecclesiæ Christianæ a gentilibus excitatæ adhuc apologias pro vindicanda Christianæ doctrinæ veritate et sanctitate flagitarunt. Ex quo enim paganismus opera Constantini M. prostratus, et Ecclesiæ Christi integra asserta fuit libertas, nec philosophos ullos, nec apologetas, hoc argumentum tanto studio amplius tractasse animadvertemus; cum nec acriter impuguare et calumniis impetere diutius liceret sacra Christianorum divina virtute propagata, nec tanto argumentorum robore vindicare atque tueri necesse esset Inprimis cum inter eos, quibus res Christianæ sæculi ¡v et v non ignotæ sunt, ex Ammiani Marcellini, Chalcidii, Themistii, aliorumque monumentis satis perspectum sit, sapientiores istius ætatis philosophos, exemplo Ammonii magistri sui, conciliatorum veluti munus suscepisse inter Christianos atque gentiles, et utrorumque rationes conjungere quodammodo ausos esse. Quid quod AdriaDe quibus vid. Ad. Rechenbergii diss. De apologiis doctorum veteris Ecclesiæ Christianæ, quæ reperitur in volumine Exercitationum in Novi Testamenti historiam ecclesiasticam et litterariam, p. 305 seqq.; quibus proinde Macarii nostri scripta pariter accenseri merentur. Ad Irenæi epistolam, de monarchia, ad Florinum, seu quod Deus non sit conditor malorum, Henr. Valesius in adnot. ad Eusebii Hist. eccl., 1. v, c. 20, p. m. 101, recte adnotat: Veteres Christiani hac voce crebro uti solebant, quoties adversus gentiles disputarent: eoque titulo complures libros Græco philosopho de monarchia divina disputante in exemplum disputationis adducitur, at a modo imperandi humano similem monarchiæ divinæ rationem colligeret? quod conjecturæ locum facit, philosophum, cum quo contendit Macarius, ab ævo Adriani non adeo longo remotum fuisse intervallo. Atque huic sententiæ astipulantem video eximium antiquitatis ecclesiastica scrutatorem Tillemontium, qui 1. c. antistitum orthodoxorum judicium de ætate Macarii nostri prolatum ita comprobat atque suffulcit: Ils nous apprennent que le dessein de cet ouvrage était de combattre les païens, particulièrement un philosophe aristotélicien qui reconnaissait un seul Dieu souverain, mais chef de plusieurs autres dieux, et qui employait tout le faste de son éloquence, et toute la subtilité de sa dialectique, contre la simplicité de la religion chrétienne. Cela est favorable pour ſaire cet auteur encore plus ancien qu'ils ne disent, et le mettre dès le temps des persécutions, puisque ni les philosophes, ni les apologistes n'ont plus guère traité cette matière depuis que Constantin a abattu le paganisme et a fait dominer l'Eglise. Ce philosophe, voulant donner un exemple d'un monarque, prend celui d'Adrien. Et cela porte naturellement à croire qu'il n'était pas fort éloigné du temps de ce prince. 8X. Hæc de ætate Macarii Magnetis conjectura confirmatur ex narratione de statua Paneadensi. Accedit stabiliendæ antiquitati auctoris nostri novum robur ex fragmento decimo operis ipsius, in quo de Berenice muliere Edessena sive Paneadensi juxta Eusebium Hist, eccl. lib. vn, cap. 18, a profluvio sanguinis liberata et per salutarem fimbriæ factum a Servatore sanata refert, ejus facti imaginem ære expressam, sive statuam in perpetuam miraculi memoriam erectam, suo tempore adhuc incolumem fuisse, ὡς ἄρτι τουργον γενόμενον, οὐ πάλαι, ut res non olim facta, sed hodie fieri videatur. Enimvero statuam illam a Maximino tyranno,qui paulo ante Constantinum M. imperavit, jam sublatam fuisse, docet Asterius Amaseæ episcopus, qui se Juliano supparem ostendit in oratione adversus avaritiam ubi superstites notat plurimos, qui ab eo inducti fuissent ad fidem negandam. Verba Asterii ex homilia in Jairum et mulierem αἱμοῤῥοοῦσαν exhibet Photius in Bibliotheca, cod. ccLxx1, p. m. 1507 et Franc. Combefisius in Auctario novo Biediderunt, ut unum Deum omnium rerum conditorem ac regem esse ostenderent. Posteaquam Constantinus civitati Christianæ pacem ac felicitatem extremam comparaverat, genus hoc philosophorum plerisque Christianis invisum erat admodum, neque multi antistites facile a se impetrabant, ut nomen et disciplinam Platonicam equo ferrent animo. Ven. Moshemius in notis ad Cudworthum, 734. Apud Franc. Combefisium tomo 1 Auctari: novi Bibliotheca Putrum, p. 55.

bliothecæ Patrum, tom. I, ex quibus p. 276 sq. se- condecorati, posita fuisset, indignissimis adeo moquentia potissimum huc spectant: Καὶ οὐδὲν ἐκώλυε μέχρι νῦν σώζεσθαι τὸν ἀνδριάντα, καὶ δεικνύειν ἀμφότερα, καὶ τοῦ Θεοῦ τὸ θαυμάσιον, καὶ τῆς εὖ παθούσης τὸ χαριστήριον· εἰ μὴ Μαξιμῖνος ἐκεῖνος ὁ μικρὸν πρὸ τοῦ Κωνσταντίνου τῆς Ῥωμαίων βασιλείας προηγησάμενος ἀνὴρ εἰδωλολάτρης καὶ δυσσεβὴς, καὶ ζηλοτυπῶν ἐν τῷ ἀγάλματι τὸν Χριστὸν, ἀνείλετο τῆς πολίχνης τὸν χαλκόν μόνον, οὐ τὴν μνήμην τῶν γενομένων. Nec quidquam vetabat, ut ne hactenus staluq sospes esset, amboque illa ostenderet, tum Dei miraculum, tum mulieris beneficio affectæ gratam mentem; nisi Maximinus ille, qui paulo ante Constantinum Romani imperii sceptra moderatus est, vir idololatra atque impius, ac Christo in imagine invidens, statuam æneam ipsam solam ab oppido sustulisset, non rerum gestarum memoriam. Alio loco idem asserit Asterius, Maximini impietatem, qui in istud monumentum Paneadense jam tum bacchari cœperat, sua ætate pariter initatum esse Julianum: "Ον ζηλώσας καὶ τὴν ἀσέβειαν μιμησάμενος ὁ ἐφ' ἡμῶν Ἰουλιανὸς, τὰ παραπλήσια ἐπὶ τοῖς Χριστοῦ ὁμοιώμασιν ἔδρασε. Unde et merito Gregorius Nazianzenus in orat. 1 adversus Julianum imperatorem, quoad statuas et imagines ipsorum prostratas, Julianum cum Maximino componit. Quamvis itaque Philostorgius Sozomenus aliique scriptores istius statuæ destructionem Juliano potius Apostatæ, vel etiam ipsis Paneadensibus tribuere velint: id tamen sponte ex allato Asterii testimonio consequitur, Macarium nostrum ante Constantini M. ætatem, et ex fide reliquorum scriptorum ante Juliani tempora vixisse, suosque libros Azoxpitixor conscripsisse. Instituti nostri ratio haud permittit huic disquisitioni de vera origine monumenti Paneadensis Iongius immorari, singulaque excutere argumenta, quibus Theodorus Hasæus, vir, dum viveret, movfaðéstatos istud non in memoriam miraculi a Christo patrati a muliere hæmorrhousa erectum, sed ab ipsa urbe Paneadensi Adriano imperatori consecratum fuisse, summo studio demonstrandum sumpsit. Illud vero constat tum ex laudatis Macarii, Eusebii, Asterii, Photii aliorumque testimoniis, tum ex ipso Juliani vel Paneadensium facto, illis temporibus satis antiquis saltem ex communi hominum opinione statuam Paneadensem pro Christi imagine habitam fuisse Ut taceam, vix credibile videri, Julianum imperatorem ejusmodi sta tuam, quæ honori principis tam pii, justi, benefìci, Ælii Adriani, splendido Restitutoris elogio toties Mixpóv deest apud Photium. Photius ἄρξας βασιλείας. Hist. eccl. lib. vn, cap. 3. Hist. eccl. lib. v, c. 21. In diss. de statua hæmorrhousæ, quæ reperitur in Sylloge dissertationum ipsius Bremæ edita p. 314 seqq. Veritatem totius historiæ ex nostratibus imprimis vindicarunt Chemnitius in Examine concilii dis subverti, per urbem trahi confringique, et suam ejus loco reponi jussisse imaginem; quam tamen igne cœlitus delapso statim dirutam, reliquias vero statuæ Christo positæ a Christianis ejus ætatis in ecclesia sua collectas et aliquandiu conservatas fuisse tradunt Philostorgius, Sozomenus, Glycas, Theophanes, Nicephorus, aliique plures. § XI. Diluuntur objectiones Tillemontii 1° mentione templorum Christianorum. Dissimulanda tamen non sunt, quæ pariter in scriptis Magnetis nostri occurrunt dubia, quæque nonnullis antiquitatem ipsius hactenus evictam haud parum infringere videbuntur; qualia vel ipse laudatissimus Tillemontius observasse sibi visus est, cum ex facta templorum Christianorum meutione ita concludit: Néanmoins, puisqu'il marque que les chrétiens bâtissaient alors de grandes églises, il ne peut avoir écrit au plus tôt que vers le milieu du troisième siècle. Nititur hæc objectio istis verbis, quæ in philosophi Græci argumentatione pro idclolatria habentur: ᾿Αλλὰ καὶ οἱ Χριστιανοὶ μιμούμε νοι τὰς κατασκευὰς τῶν ναῶν, μεγίστους οίκους οίκο δομοῦσιν, εἰς οὓς συνιόντες εὔχονται, και τοι μηδενὸς κωλύοντος ἐν ταῖς οἰκίαις τοῦτο πράττειν, τοῦ Κυρίου Eŋlovóti mata×óðey &xúotos. I. e.: Sed et Christiani templorum exstruendorum morem imitaţi, domos maximas construunt, in quas convenientes precantur, tametsi illos nemo impedit, quominus id domi faciant, Deo scilicet ubique audiente. Enimvero ex eitatis fragmenti verbis liquido satis apparet, hunc ethnici philosophi sermonem esse, qui gentilium suorum templa τοὺς ναούς, Christianorum vero aedes sacras tantum τοὺς οἴκους appellat, atque in ista comparatione magnum adhuc discrimen per imitationem aliquam sensim tollendum cons!ituit. Habuerunt enim Christiani istius ætatis omnino sacras suas ædes, basilicas et templa sua, sed non more ethnico consecrata, nec sublimibus elata fastigiis: quemadmodum locum istiusmodi publicum, Alexandro Severo concedente, a Christianis occupatum, et ad sacra destinatum, testatur Lampridius in ejus Vita; et templum Nicomediense in Bithynia, quod initio persecutionis a Diocletiano excitatæ solo adæquatum est, memoratum legimus a Lactantio De mortibus persecutorum, cap. 12 Nimis ergo leve est istud argumentum, quod ex denominatione ædium sacrarum a Christianis exstructarum ad imminuendam scriptoris nostri antiquitatem desumitur: quippe per ofxov; non templa ad morem gentilium splendide constructa, sed Trident., part. iv, p. 45; Dorscheus in Commentario in quatuor evangelistas, p. m. 167 seqq., et Gottfr. Olearius in Observationibus sacris in Matthæum, p. 276 seqq. Ut præteream alia sacrarum ædium per illam ætatem vestigia, collecta a Tillemontio tom. Ill Historic imperatorum, de persecutione Maximiu, artic. 6, et Guil. Beveregio, in Codice canonum vist dicato, pag. 296 seqq.

ampliores domus, in quibus Christianorum con- De pallio, cap. 5: Tamen inquis, ita a toga ad ventus precandi causa instituebantur, intelliġi in propatulo est. Quales jam sæculo 111 a Christianis erectas fuisse, passim memorat Eusebius, easque rocal προσευκτηρίων τοὺς οἴκους, sacras @des, et Εκκλησίας, ecclesias, alibi vero τοὺς οἴκους ἐν οἷς ouvhyovto, ædes suas, in quibus conventus peragebant, ac tandem olxovs Exxλnolwv, ædes ecclesiarum Quid quod idem Eusebius Histor. eccles. lib. VII, cap. 30 diserte narrat, Aurelianum imperatorem a Christianis interpellatum jussisse, ut Paulus Samosatenus hæreticus pelleretur domo ecclesia, τῆς ἐκκλησίας οἴκου, et hæc domus iis traderetur, quibus Italici Christianæ religionis antistites et Romanus episcopus scriberent. Id autem negari nequit, tñs Exxλņolas olxov, et locum, in quo Christiani veteres cultus divini gratia couveniebant, ante Constantini Magni tempora vix unquam templi nomine insignitum fuisse; uti recte observat Dav. Blondellus De episcopis et presbyteris, sect. 1, pag 254 seq. § XII. 2° descriptione regiorum insignium. Aliam difficultatem movet Tillemontius ex sermonibus Macarii Magnetis in Genesin, in quibus primum hominem ad imaginem Dei creatum regia veluti dignitate conspicuum introducit, ibidemque purpuræ, diadematis, atque sceptri ornatum regibus attribuit auctor: quæ tamen Romanis imperatoribus vix ante sæculi iv ætatem in usu fuisse, veterum scriptorum monumenta testantur. Audiamus ipsa Tillemontii verba: Il y représente le premier homme comme un roi, quoique sa royauté ne fùt point marquée par la pourpre, par le diadème, ni par le sceptre. C'étaient donc là de son temps les marques de la royauté. Et puisque nous ne voyons point que les empereurs romains se servissent communément du diadème que depuis Dioclétien, ou peu avant lui ce peut être une preuve que cet auteur n'a point écrit avant ce temps-là. Mais je ne vois point que ni alors ni longtemps depuis, on parle de sceptre: et Macaire peut avoir voulu marquer ce qui se faisait, soit parmi les Romains, soit parmi les autres peuples. Liquet ex his verbis, rectissime jam tum huic dubio satisfecisse ipsum Tillemontium, cum Macarium non ad Romanorum tantum, sed et aliorum populorum respexisse morem existimat, quibus purpura, diadema atque sceptrum inter præcipua regiæ dignitatis numerabantur insignia. Pari modo etiam Tertullianum, scriptorem sæculi 11, jam tum diadematis atque sceptri regii meminisse legimus in lib. Vid. Euseb., Hist. eccl. lib. vIII, cap. 2, p. m. 293, 294. Ibid. cap. 17, p. 316. Ibid. lib. 1x, cap. 9, p. 362. P. m. 282. P. m. 501 seq. edit. Bæclerianæ Argent. Plura exempla huc facientia suppeditat Wolfg. Lazius in Commentar. de republica Romana, lib. ix, cap. 2, p. 755 seqq. Idem quoque Herodianus lib. vi, c. 8, de Maximini electione refert: pallium? Quid enim si et a diademate et a sceptro? An aliter mutavit Anacharsis, cum regno Scythiæ philosophiam prævertit? Quid quod et imperio Romano ad monarchiam deducto, principes ipsi, qui etiam imperatores dicebantur, quoniam regium nomen Rome infaustum invisumque erat, purpuram tamen pro insigni imperatorio servaverunt? ut auctor est Capitolinus in Maximis et in Gordiano, necnon Lampridius in Historia Alexandri Severi, cap. 51. Sic pariter Ilerodianus de Gordiani inau - guratione ad imperium locutus lib. VI, cap. 5 scribit, adolescentes, impetu in ædes facto, Gordianum supra grabbatum requiescentem offendisse, circumfusosque senem purpura induisse atque Augustalibus honoribus consalutasse Verum et diadema, quod Suidas to pasthixòv Evôuja, et Hesychius ortuua faciéw; interpretantur, inter or namenta imperialia atque regia plurimarum gentium inde ab antiquissimis temporibus adhibitum fuisse, omni dubio vacat. Duplici enim diademate Artabanum Parthorum regem usum fuisse memorat Herodianus Histor. lib. vi, cap. 2, p. m. 257; quemadmodum et in sacris paginis inter ornatum Mardochai regium 8:άdrua Bússivov Toppupoūv relatum legimus Esther. vi, 15. Equidem in Romanorum monumentis, speciatimque Ammiano Marcellino, non sine graviori causa adnotatum est, invidiæ Pompeio datum fuisse ab obtrectatoribus, quod fascia obligatum crus circumferret ulceris causa, veluti rerum novarum affectationis id foret præsagio Julium Cæsarem etiam hoc regni insigne arrogantius affectasse, et cum quidam e turba statuæ ipsius coronam lauream candida fascia præligatam imposuisset, tribunos plebis detrahi coronæ fasciam, et duci in vincula hominem jussisse, testis est Suetonius in ejus Vita, cap. 79. Nec multum abfuit, quin diademate usus esset Caligula, speciemque principatus in regni formam convertisset, nisi prudentum in aula Romana ratio imperatori hæc insignia regia affectanti suggessisset, eum et principum et regum excessisse fastigium Quamvis igitur, propterea quod regium nomen, ac proinde proprium regum insigne, aversarentur Romani, diademate caruerunt per aliquot sæcula eorum imperatores, aut rarissime eo usi fuerunt: nihilo tamen minus istud diadematis genus, quod lauream modo coronam fascia candida præligatam refert, etiam in numismatibus veteribus Augustorum incipientis imperii quandoque adhibitum conspicimus Unde et Πορφύραν ἐπιβαλόντες βασιλικήν, αὐτοκράτορα ἀνα - γορεύουσιν. Conf. Plutarchus in Vita Cn. Pompeii. Vid. Suetonius in Vita Caligulæ, cap. 22. Conf. Antonii Augustini Antiquitates Ro mana, ex nummis veterum, dialogo 6, p. m. 81: Christianorum vero imperatorum avo, quod lauro coronari nollent, ut solebant Augusti ante Constantini Cæsaris tempora, seria tali vitta eingebantur, variis gemmis ac lapidibus distincta; etc.

Horatius ipso ævo Augusti illud diadema regium hoc modo describit Carm. lib. 11, od. 2: Regnum et diadema tutım Deferens uni, propriamque laurum. Inclinante autem imperii ætate Aurelianum primum publico ac solemni more hoc diademate fuisse ornatum, meminit Aurelius Victor in ipsius Vita, cap. 35. Quamvis Joinandes publicum istum usum Diocletiano primum attribuat. Denique dum sceptri usum regium multo adhuc recentiorem Diocletiani ævo inter Romanos fuisse autumat Tillemontius, in eo haud parum falli videtur vir doctissimus et in historiarum veteris ævi monumentis alias versatissimus. De Romanorum regibus ex Dionysii Halicarnassensis testimonio constat, quod Tarquinius transmissa sibi ab Etruscis insignia regia, coronam scil. auream, et sceptrum eburneum in summitate aquilam habens, pariter atque ipsius successores, gestare consueverint. Sic etiam de populo Romano idem scriptor insimul memoriæ prodidit, quod exterorum regum potestatem confirmaturi, sceptra et diademata iisdem mittere, in more habuerint. Scilicet potestas, fortuna, et efficacia auspicii consiliique regii, a Deo profecta, sceptri symbolo debuit notari: cujus tanquam regii ornamenti non minus meminere scriptores aureo Augusti ævo celebres. Ita enim inter Priami, Trojanorum regis, insignia, quibus instructus jura vocatis dabat populis, sceptrum pariter Virgilius enumerat; Noc Priami gestamen erat, cum jura vocalis More daret populis, sceptrumque, sacerque tiaras, Iliadumque labor, vestes..... Et quid magis confirmant nummi Adriani, item Antonini Pii, et Alexandri Severi Augustorum, in quibus Justitia sedentis est habitu, sinistra virgam tenens, dextra vero pateram gestans? Sceptrum acilicet designat imperium mundi ac reip. administrationem; quamobrem et virgam gestat: patera vero Divinitatem significat, interprete Antonio Augustino in dialogo 2 Antiquitatum Romanarum, in nummis veterum,p. m. 19. Unicum adhuc addam exemplum Gordiani, nomen imperatoris cultumque gerentis, in cujus pompa atque comitatu regio virgas identidem laureatas commemorat Herodiapus quippe quo insigni principes a privatis dignoscuntur. Ex quibus omnibus dilucide satis conficitur, descriptionem regiam a Macario Magnete supra allatam a consuetudine ac moribus qui sæculi haudquaquam esse alienam; cum id nobis sufficiat, fuisse ea ætate reges purpura, diademate atque sceptro tanquam regiis ornamentis conspicuos, In lib. De regnorum ac temporum succęssione, сар. 87. Antiquit. Roman., lib, 111, cap, 11. Æneid. lib. vit, v. 247. Conf, ibid. lib, x11, § XIII. 3° silentio Eusebii atque Hieronymi. Magnam fortasse speciem haøet, quod adhue objicitur, neque Eusebium, diligentissimum seriptorum suæ ætatis investigatorem, neque Hieronymum in Catalogo scriptorum ecclesiasticorum, reliquosve hujus generis scriptores, ullam unquam Macarii Magnetis fecisse mentionem, sed altum ubique illius reperiri silentium. Præterquam autem quod non omnia veteris Ecclesie monumenta ad Eusebii et Hieronymi manus pervenerunt, tarn multos alios quoque scriptores priscæ ætatis fideique minime dubiæ, e. c. Hymenæum et Athenagoram, silentio ab iisdem prætermissos esse, cuilibet accuratius legenti patebit. Quapropter et Bellarminos, De scriptoribus ecclesiasticis, ad Athenagoram observat: Mirum autem est, cur Eusebius diligentissimus scriptorum investigator, hujus auctoris non meminerit. Quod autem S. Hieronymus hunc scriptorem omiserit, non est adeo mirum, cum salis constet, catalogum S. Hieronymi ex historia Eusebi esse desumptum, quoad illos scriptores, qui Eusebium præcesserunt. Eadem igitur ratio etiam hoc loco valebit, et haud mirum, si nec Macarii Magnetis ulla ab Eusebio atque Hieronymo facta sit mentio; cum vel ipse Eusebius fateatur, se nou omnia nosse, quæ ex veterum ecclesiasticorum scriptis suo adhuc tempore apud multos servabantur laudabilis diligentiæ monumenta; multorum quoque lucubrationes ad se quidem venisse, quorum tamen ne ipsa quidem nomina recensere potuerit, el quorum auctores, quamvis orthodoxi et ecclesiastici fuere, obscuri tamen ignotique fuerint Eusebio, propterea quod ipsi libri auctorum non præferant nomina. Quin et Nicephori CP. ætate hunc auctorem ejusque doctrinam et scripta nondum satis fuisse cognita, perspicitur ex indignatione antistitum orthodoxorum in eum, qui testimonia Magnetis mutilata excerpserat: Oůx exoμev &, inquiunt, ὅ τι δράσαιμεν τῶν νῦν προελθουσῶν εἴνεκεν χρήσεων· λίαν γὰρ θαυμάζομεν καὶ ἐκπεπλήγμεθα, ὅστις ποτὲ εἴη ὁ ταύτας ἀναλεξάμενος, ὡς τὰς βί βλους αὐτὰς οὐκ ἐξέπεμψε. Πότερον τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς διδασκαλίας του συγγραφέως φθονήσας ἡμῖν, τοῖς ταύτης έφιεμένοις και γλιχομένοις; Η τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ὑπόθεσιν ἀποκρύψασθαι βουλόμενος, ὡς δὴ εὐθύς τε καὶ ἐκ πρώτης ἐπιβολῆς ἐμφανούς καὶ δήλης τοῖς ἐντευξαμένοις καταστησομένης, καν τεῦθεν διαδρᾶσαι τῶν δραματουργηθέντων τὸν ἔλεγ xov. Id est: Ad prolatą testimonia quod attinet, xon satis constitit nobis, quid faceremus. Miramur enim valde el obstupescimus, quisquis ille est qui ea escerpsit, cur ipsos libros non miserit. An quia scien tiam doctrinamque illius laudati scriptoris optantibua nobis desiderantibusque invidit? An quia menten Histor. lib. vir, c. 6, p. m. 365; Hist. eccl. lib. v, cap. 27.

πρὸς Ἕλληνας πὲ ἐν ταῖς ῥήσι... με 2.... auctoris argumentumque operis, quod ab ipso statim γραμμα εὑρίσκεται ἐν πέντε βιβλίοις διηρημένον exordio evidens manifestumque lectoribus exstitisset, occultare, atque ita fucinorum suorum indicium et convictionem vitare voluit? etc. Quod si denique in originem istorum errorum paulo curatius inquirere velimus, qui Macario Magneti nostro imputantur, et de quibus deinceps disserendi locus erit; majoris forte adhuc antiquitatis, quam quidem sæculi mı ad finem vergentis ratio patitur, varia colligi possent indicia, quæ superioribus argumentis haud parum adderent roboris. Jubet autem necessitas, ut hanc disquisitionem de ætate auctoris nostri finiamus æquissimo satisque probato Cl. Joannis Boivinii judicio, quod ex autographo viri post fata superstitis hoc loco subjungere haud injucundum fore existimamus: sane si constet, Magnetem ante Origenis tempora floruisse, ut quidam existimarunt floruisse eum necesse est ea ipsa ætate, qua erroribus illis non defuere magni auctores. Sed interim dum tantæ vetustatis argumenta nobis certa suppetant, tutius fuerit cum Nicephoro patriarcha et aliis Iconomachorum adversariis Macarium Magnetem sæculo integro statuere juniorem, ut Origene quidem et Tertulliano recentior, Athanasio autem et concilii Nicæni Patribus æqualis habeatur. In Nicephori CP. Antirrheticis, ex quibus potissimum auctoris nostri fragmenta deprompsimus, hæc habetur inscriptio: Τοῦ ἁγίου Μακαρίου ἐκ τῆς τε τάρτης βίβλου τῶν Ἀποκριτικῶν, sancti Macarii es quarto libro Apocriticorum. In aliis codicibus mss. citantur Macarii 'Axoxploɛts; quemadmodum hoc opus apologeticum e. c. in cod. Reg. 1986, fol. 237, necnon in cod. 2935, sequenti gaudet titulo: Maxaρίου Μάγνητος ἐκ τῶν πρὸς Ἕλληνας αὐτοῦ ᾿Απο xpläɛwv, id est Macarii Magnetis ex ejus ad Græcos Responsis. De quo titulo audire lubet ipsum Nicephorum ita loquentem: Τὸ δὲ τῶν Ἀποκριτικῶν ἐν τῇ ἐπιγραφῇ προκείμενον, ἐπειδὴ κατὰ διαφόρων ἡ λέξις σημαινομένων φέρεται, ἱκανῶς ἐπετάραττεν τῶν ἀκουόντων τὴν αἴσθησιν, ἔννοιαν δ' οὖν ὅμως ἐνταῦθα παρεῖχεν τῷ ἐντυγχάνοντι, ὡς ἐπὶ προηπορημένων ἢ προτεθέντων εἰς ζήτησιν πρότερον τινῶν λόγων ἐπάγεται, τὴν λύσιν ἢ τὴν ἐπίκρισιν τούτων Snayopɛúovσa, x. t. λ. ApocriTICORUM autem voca… bulum, quod in titulo occurrit, quia ad varias significationes producitur, mentem audientium non parum torquebat: dabat tamen lectori hanc suspicionem, quasdam fuisse quæstiones ante controversas, vel ad disceptandum propositas, ad quas vocabulum illud pertineret, et quarum sive solutionem sive examen indicaret, etc. § XV. Notitia codicum mss. operis Macariani. Exstitit olim integrum opus apologeticum Magnetis, quinque libris constans, inter mss. codices bibliothecæ Venetæ, quo codice se usum esse passim profitetur Turrianus, dum varia exinde publicavit excerpta partim Græce, partim Latine tantum edita. Unicum tantum ipsius locum citabo ex tractatu pro canonibus apostol. contra Centuriatores Magdeb., lib. iv, p. m. 317: Non pigebit hic repetere, inquit, quæ ex libro v Magnetis contra Thevsthenem in Dogmatico nostro de justificatione Latine interpretatus sum, cum de fide Abrahæ dissererem. Si quis Græca eonferre voluerit, inde petat. Scripsit hic auctor ante mille et quadringentos annos libros quinque apologeticos pro Evangelio, qui usque in hudiernum diem in bibliotheca Veneta servantur. Cujus § XIV. Macarit Magnetis scripta. Accedimus nunc ad recensionem scriptorum Macarii Magnetis, quorum hactenus inter eruditos vix ulla exstitit memoria, nedum certa quædaṁ notitia; quippe inter vetustissimorum auctorum monumenta deperdita hucusque injuria temporum delituisse jam supra indicavimus. Et quamvis hodienum adhuc integra ipsius opera ad manus nostras haud pervenerint, pretiosa tamen ȧá quamplurima, aliaque ejusdem scriptoris fragmenta ad doctrinam ecclesiasticam perquam utilia, nostro tandem sæculo in præstantissimis bibliothecis feliciter inventa, e tot sæculorum tenebris demum emersisse maximopere gaudemus. Opus ipsum hujus pervetusti auctoris titulo Apologiæ evangelicæ ad Theosthenem adversus gentiles Evangelii calumniatores insignitum quidem legimus a Zacharia Cretensi, Turriano, Possevino, aliisque recentioribus: et ex Turriano speciatim constat, quinque fuisse testimonium si qui ut leve ac suspectum rejiciunt, libros 'Axoxpitixar sive Responsionum seriptos a Magnete hierarcha. Quod et diserto longe antiquioris scriptoris confirmatur testimonio in codice nis. bibliothecæ Regiæ Parisiensis optimæ notæ et antiquitatis numero 3502, fol. 205, in quo de libris a Macario Magnete scriptis hæc paucula ad oram codicis minio notata leguntur, quæ quoad ultima verba vetustatis vitio penitus fere obliterata invenimus: Τοῦ Μακαρίου Μάγνητος καὶ ἕτερον σύγ Confer judicium Tillemontii ex l. c. repetitum in J. A. Fabricii Delectu argumentorum de verit. relig. Christ., pag. 70. Quapropter et J. A. Fabricius hunc auctorem inter scriptores deperditos sæculi u merito credant saltem antiquis bibliothecæ Venetæ catalogis, ex quibus perspicitur, libros illos in bibliotheca D. Marci utique asservatos fuisse, notatosque numero A. 14, idque in papyro et sine tabulis, id est, sine tegmine. Similes catalogos hoc ipsum confirmantes, unum in bibl. Regia Paris., alterum in Colbertina, se vidisse testatur cl. Boivinius; proindeque haud dubitat, quin ii libri, si hodie non reperiuntur, vel furto perierint, ut alii complures, retulit in Bibliotheca Græca, vol. V, c. 1, p. 276. Confer etiam quæ supra jam tum in § 8 adducta sunt. Edit. Lutetiæ 1573, in-8°.

vel situ consumpti sint, viles scilicet habiti, et ab Magnetis) quæ non sincere contra sacras imagines Ipsis bibliothecariis neglecti, propterea quod chartaeei et małe compacti, et fortasse mutili ac la ceri erant. Eamque ipsam cum Boivinio opinamur causam fuisse, cur in eos catalogos, qui nunc in bibliotheca Veneta sunt, non relati fuerunt: in quibus nullam exstare Magnetis mentionen), Boivinium olim docuerat ipse bibliothecarius Venetus, eruditissimus Letus. Quod idem nuperrime adhuc ex litteris doctissimi cujusdam amici, Venetiis vitam agentis, ope promotoris atque collegæ conjuuctissimi D. Feuerlini perspeximus. Præter hunc codicem Venetum, qui omnes quinque libros 'ATOxpatɩxwv complecti dicitur, in Catalogo mss. librorum bibliothecæ Vaticanæ, qui olim penes episcopum Norvicensem in Anglia fuit, similiter reperitur hic titulus libri: Μάγνητος ἐκ τῶν πρὸς Ἕλληνας ànoxploɛwv, quem ex fide excerptorum Jo. Ern. Grabii huc referendum duximus, ut curatius illum codicem investigandi subministretur occasio. Dum igitur plura ac certiora de integro opere Magnetis aliquando tradantur, jacturam istam aliquatenus resarcire juvabit, si pleniorem fragmentorum ex hoc thesauro deperdito excerptorum notitiam cum erudito orbe communicaverimus, ſontesque, ex quibus ista haurire licuit, indicaverimus. Latebant scilicet in bibliothecis opera S. Nicephori patriarchæ CP. dogmatica, sive Libri antirrhetici pro fide orthodoxa adversus Iconomachorum falsas criminationes et perversa dogmata in quibus inter alia reperitur Disputatio de Macarii Magnetis testimoniis, quam ex tribus codicibus mss. optimæ notæ, Regio Parisiensi, Colbertino et Coisliniano descriptam ac fidelissima cura collatam exhibebimus. Colbertinus coder membranaceus, cujus describendi copiam cl. Jo. Boivinio jam tum fecerat Steph. Baluzius, pervetustus· est, annorum, ut opinabatur Boivinius, sagacissimus antiquitatis litterariæ perscrutator, ferme octingentorum. Regius membranaceus eidem multo recentior ætatem 500 annorum præ se ferre, et ex priori descriptus esse videtur. Coislinianus bombycinus quidem, sed eximiæ nihilominus notæ, et antiquus, videlicet xı circiter sæculi, judice celeb. D. Montfauconio in Bibliotheca Coisliniana, cod. xcıtı, pag. 143. In hac Disputatione varia leguntur excerpta ex libris Apocriticis Macarii sive ex ejus dialogis cum Græco sive ethnico philosopho, quibus præmissa est a Nicephoro Ἐπίκρισις ἤτοι διασάφησις τῶν οὐκ εὐαγῶς ἐκληφθεισῶν κατὰ τῶν ἱερῶν εἰκόνων χρήσεων, γενομένη παρὰ τῶν προεστώτων τοῦ ὀρθοῦ τῆς Ἐκ κλησίας δόγματος, id est: Antistitum orthodoxorum judicium sive declaratio de testimoniis (scil. Macarii Cujus operis inediti conspectum atque elenchum Parisiis anno 1705 vulgavit R. P. Anselmus Bandurius, quem B. J. A. Fabricius Bibliothecæ Græcæ vol. VI, pag. 640 seqq., inseruit. In Exercitat. select. part. poster., pag. 235. usurpala suni. XVI. Scopus scriptorum Magnetis. Scopum totius operis Macarii nostri, de quo supra jam tum § 9 nonnulla adnotata esse memini, optime dijudicandum esse arbitror ex illa descriptione, quam Nicephorus patriarcha cum reliquis antistitibus, qui summa cura hoc scriptum Magnetis perlegendi atque haud perfunctorie examinandi causam habuere, sequentem in modum in Antirrheticis suis exposuit: Θεοσθένει δέ τινι προσφωνεί τῶν ἄγαν εὐνουστάτων αὐτῷ καὶ φίλων, καὶ ὥσπερ τῶν λόγων διορθωτῇ καὶ κριτῇ ὑπάρχοντι· ὁ δὲ σκο τὸς αὐτῷ τῆς πραγματείας κατὰ Ἑλλήνων προάγε ται, καὶ τούτων μάλιστα πρός τινα τῶν ἐκ τῆς Αρ στοτέλους διατριβῆς ὄντα ἐπιφέρει τὰς ἀντιῤῥήσεις, δόξης μὲν τῶν μοναρχίαν πρεσβευόντων ὑπάρχοντα, μέγα δὲ ἐπὶ σοφίᾳ τῇ θύραθεν κεκτημένον τὸ φρό νημα, καὶ δεινῶς τὴν ὀφρὺν κατὰ τῶν ἱερῶν ἀνα σπῶντα δογμάτων, καὶ τοῖς ἐκ τῆς οἰκείας τέχνης σοφίσμασί τε καὶ πιθανότησι τῆς ἁπλότητος τοῦ μυ στηρίου τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς κατακομψευόμενον. Id est: Scriptum suum nuncupat (Macarius Magnes) Theostheni cuidam amantissimo charissimoque, et quasi librorum suorum emendatori ac judici. Instituti vero operis scopus contra Græcos dirigitur, et ex omnibus unum maxime Aristotelica disciplina imbutum refellere contendit, illius quidem opinionis fantorem, quæ monarchiam statuit, doctrina autem profana tumidum, et in sacra dogmata terribile supercilium attollentem, suæque artis fallacibus conclusiunculis probabilibusque argumentationibus simplicitati fidei nostræ illudentem. Exinde igitur primum in promptu est Theosthenem non fuisse adversarium Macarii Magnetis cum quo in disputatione sua contenderit, sed amicum charissimum, ad quem ceu optimum judicem Apologiam suam pro doctrina Christiana contra gentiles Evangelia calumniantes conscripsit, ejusque nomini dicavit. Fallitur propterea Turrianus tum in præfatione ad Constitutiones apostolicas, tum in lib..n pro epistolis pontificum, cap. 3, p. m. 120 b, qui Theosthenem illum tanquam philosophum Peripateticum Celso, Porphyrio et Juliano, Christiani nominis hostibus, perperam jungit: simulque in eumdem errorem a Turriano inducti sunt Blondellus, Albertinus, Caveus, Sandius, et Wilh. Ern. Tenzelius asserentes Magnetem Christianum scripsisse adversus Theosthenem gentilem, discrepantiam evangelistarum et alia in Evangeliis notantem Christianisque objicientem. Rectius autem Zacharias Cretensis citat Magnetis Απολογίαν τοῦ Εὐαγ γελίου πρὸς Θεοσθένη, quem secutus est Anton. Conferatur etiam J. A. Fabricii Salutaris lux Evangelii, pag. 154, et ven. D. Moshemii Institutiones historia Christianæ antiquioris, sæc. II, part. 1, § 7, p. 211 editionis nuperrimæ.

Possevinus Apparatus sacri tom. II, p. m. 50, scri- isti Platoni præ cæteris faverent, et vel Platonicobens de Magnete: Evangelicæ Apologiæ libros Græce scripsit ad Theosthenem adversus gentiles Evangelii calumniatores. Porro scopus operis refertur ad oppugnandos Græcos, speciatimque ad confutandum celebrem quemdam ejus ætatis philosophum, quem Nicephorus propterea Aristotelica disciplina imbutum nominat, quod insanum dialecticæ studium ex Aristotele bauserit, multisque subtilitatibus logicis simplicitatem Christianæ fidei sit insectatus. Hunc vero philosophum ipsum fuisse Porphyrium Syrum, seu Tyrium, acerrimum Christianorum inimicum, præter exactam ætatis juxta atque doctrinæ convenientiam, suadent plurima, quæ in fragmentis scriptorum Macarii Magnetis occurrunt, haud sane spernenda judicia. Quod si euim ætatis rationem attendamus, supra jam tum demonstratum est, vixisse Magnetem nostrum circa medium vel saltem finem sæculi æræ Christianæ tertii. Atque de Porphyrio pariter constat, eum 30 annos natum ab anno Christi 263 Romæ fuisse Plotini philosophi Platonici auditorem, ibidemque septuagenario majorem anno Christi 303 diem obiisse Quamvis igitur Porphyrius anno post Adriani obitum 120 floruit, istum tamen imperatorem potissimum in disputatione sua De monarchia divina in exemplum imperantis monarchæ adducit cum eo tempore Adriani memoria adhuc vigeret, maxime apud philosophos, quos ille in aulam primus introduxit, et familiarissimos habuit. Inter characteres istius philosophi, cum quo Magneti nostro res est, Nicephorus quidem observat, eum Aristotelica philosophia imbutum fuisse; quod tamen Porphyrio philosopho Platonico haudquaquam convenire videatur. Verum tanto veritatis studio Porphyrius excelluit, ut non temere ad unam aliquam sectam velut ad scopulum adhæserit, nec juraverit in cujusquam magistri verba. Interim duos sibi potissimum elegerat duces, quorum vestigia premeret, Platonem atque Aristotelem, quos in præcipuis doctrinæ capitibus inter se consentire prolixo opere probanduin susceperat (70-71). Ita namque refert Suidas, Porphyrium defendisse, unam esse Platonis et Aristotelis sectam: unde cum utriusque philosophiæ æque peritus esset, Aristotelica ubique Platonicis admiscuit. Quod et Proclus lib. 1 in Timæum, p. 18, testatur, ubi ait Porphyrium Пɛpiñati ἀποδόσεις παρεσφέροντα λύειν τὰς Πλατωνικὰς ἀποpias. Atque hoc liberrimum philosophandi genus, quod paulo ante ab Ammonio Alexandrino fuerat introductum, maxime probaverat Porphyrius, adeoque ad classem Eclecticorum referri maluit, licet Vid. Lucæ Holstenii diss. De vita et scriptis Porphyrii, cap. 2, in Fabricii Biblioth. Græca, vol. IV, p. 217 seq. (70-71) Notante Luc. Holstenio I. c. p. 235. Conf. Celeb. D. Moshemii diss. De turbata per recentiores Platonicos Ecclesia, § 2 et 3, itemque in notis ad Cudworthi Systema intellectuale, p. 642 rum vel Pythagoreorum appellationem affectarent Cum porro Nicephorus istum philosophum, contra quem Macarius scripsit, hoc charactere designat, quod fuerit doctrina profana tumidus et in sacra dogmata terribile supercilium attollens: Porphyrio utique non sublime solum ac validum ingenium fuisse, sed et vehemens atque aliquo furore admistum, ex scriptis ipsius superstitibus satis apparet. Quapropter et Eusebio toiaūta xataxoµhoac dicitur, id est, quod ad fastum et ostentationem verba sua composuerit: et S. Cyrillo audit ὁ θρασὺς καθ' ἡμῶν Πορφύριος. Neque aliam ego causam fuisse dixerim (perapte scribit Holstenius l. c. p. 234), rabidi illius odii, quo adversus Christianam religionem præ cæteris furebat, quam quod animus atræ bilis fermento turgens, et nimia eruditionis copia inflatus semetipsum non caperet. Opinionem nostram confirmat doctrinæ, quam tradidit Porphyrius, cum placitis philosophi Macariani comparatio. Hujus enim doctrina de monarchia divina, quam Macarius Magnes impugnat, in eo consistit: Deum proprie monarcham haud dici posse, nisi imperaret diis; istud enim majestatem divinam cœlestemque ac summam dignitatem decere: quos vero Christiani angelos vocant, qui nec pati, nec mori, nec corrumpi natura sua possunt, eos, quia Divinitati propiores sunt, a gentilibus deos appellari. Atque hæc exacte conveniunt cum Porphyrii sententia, qui juxta cum aliis philosophis ejusmodi rolustav venerabatur, qua, ut Maximi Tyrii verbis utar Deum esse unum statuebat, regem omnium et Patrem, multos vero additos esse deos alios, qui supremi illius filii sint, et quasi in imperio college. Legantur Porphyrii verba ex lib. De abstinentia, p. m. 30, edit. Græcæ Florentinæ et Eusebius De præparatione evang., lib. IV, cap. 19, p. m. 166; cum quibus conferre juvat, quæ ex reliquis Porphyrii scriptis hanc in rem adduxit Huetius in Quæstionibus Alnetanis, p. m. 108 seqq. Quæ peculiari opera fusius pertraclanda erunt, cum ipsa Oɛoloyovjera Magnetis perlustrabimus. Similem consensum verborum Porphyrii De imaginibus deorum qualia ex eo adduxit Eusebius observare licebit cum iis, quæ in Græci philosophi argumentatione pro idololatria in disputatione Macarii nostri reperiuntur. Nec minus ea, quæ Macarius Magnes libro u Azonpitixor de sacrificiis et de dæmonibus disputat, cum oraculo Apollinis, quod Eusebius ex Porphyrii libro hoylwy pihocoplas retulit perfecte conspirant. Nihil apertius, quam quod ad Porphyrii placita et 682. Præpar. evang. lib. 111, cap. 7. Lib. contra Julianum, p. 28. Ex dissert. 1, p. m. 6 edit. Davigii. Conf. Luc. Holstenius 1. c. p. 268. Præpar, evang. lib. m, cap. 7 ab initio. Prævar. evang. lib. iv, cap. 7.

respiciant, qui solus fere ex gentilium philosophis tius polyarchiam deorum gentilium, cum monarchia sacrificiorum primordia investigare aggressus est, et ipse demum pervulgatum gentilium errorem jugulavit, dum sacrificia et mactationes a vera pietate aliena esse, crassosque ac materiales dæmones esse pronuntiavit, qui hostiarum vaporem fœtidumque nidorem expetant; uti testatur Theodoretus Therapeut. serm. 7. Accedit porro, quod philosophus ille, cum quo conflictatur Macarius, religionis Christianæ et Scripturæ sacræ tum Veteris tum Novi Testamenti probe gnarus fuerit. Frequenter eum ad Scripturæ sacræ testimonia provocare videmus, interque alia speciatim ad Matth. XXII, 29, 30; Exod. xxxi, 18; Gen. xvIII, 16 seqq.; Exod. xx11, 28; quibus gentilium idololatriæ fucum veluti obducere tentavit. Ecquis vero nescit, Porphyrium inter suæ ætatis philosophos in sacris litteris versatissimum fuisse? quem non Mosem solum, sed universam S. Scripturam assidua lectione trivisse, et in subvertendis divinis oraculis vehementer exercuisse ingenium, non uno loco testantur Eusebius Theodoretus atque Hieronymus Nec adeo mirum, quod et sacram Evangeliorum historiam falsitatis, inconstantiæ, et contradictionis accusaverit, eamque non a Deo, sed ab hominibus profectam esse calumniatus sit: id quod pauca illa fragmenta ex libris ipsius contra Christianos scriptis confirmant, quæ collegit Lucas Holstenius 1. c. cap. 11, pag. 274 seqq. Unde nullus dubito, illa etiam, quæ Magnes libro 11 еt v 'Arcxpizixar contra gentilem, discrepantiam evangelistarum et alia nobis falso in Evangelio objicientem, scripsit, huic ipsi Porphyrio fuisse opposita. § XVII. Analysis fragmentorum ineditorum. Cum R. P. Anselmus Bandurius levi penicillo generalia tantum capita hujus tractatus inediti attigerit haud abs re erit, si succinctam istius disputationis, quæ fragmenta Magnetis nostri complectitur, subjungamus analysin, ut tum ipsa auctoris ɛoloγούμενα, Αποκριτικῶν rovjera, tum ex quibus libris Azoxpitixor ea desumpta sint, aliquanto propius dispicere possimus. In prooemio monetur, non esse temere cuilibet doctrinæ credendum, sed ei tantum quæ sacris Scripluris congrua sit. Ubi simul de mala fide Iconosupremi Numinis hac ratione conciliare annisus est, quod monarcha non sit, qui solus est, sed qui imperat solus; nec Deus proprie monarcha dicendos sit, nisi imperaret diis, qui eamdem cum eo haberent naturam. Cap. 3 complectitur fragmentum 11, sive responsionem Macarii ad ea quæ Græcus philosophus de monarchia divina disputaverat: scil. non rei ex nomine, sed nominis ex re veritatem pendere, atque apostolum Paulum I Cor. viii veram divinitatem ab homonymia secernere, dum verum Deum essentia Deum esse proprie Dominum, alios autem improprie et nomine tantum deos dici asserit. Cap. 4 exhibet fragmentum 111, in quo sistitur Græci philosophi argumentatio pro idololatria, petita ex testimoniis Scripturæ sacræ, speciatimque loco Matthæi cap. xx11, 20, 30, et Exod. xxx1, 18, ex quibus angelos sive deos naturam habere divinam, Deum vero habere digitos colligebat. Cap. 5 subjungitur fragmentum iv, in quo Macarius objecta loca Scripturæ vindicat, et naturam incorruptibilitatis atque immortalitatis angelorum, quia et similitudinem cum supremo Numine exponit. Atque in hoc testimonio Macarii Magnetis pervertendo fraudem Iconomachorum potissimum versatam esse, prolixe commemorat Nicephorus. Cap. 6 adducitur fragmentum v, in quo laudatissimus auctor noster irridendo explodendoque idololatrarum stoliditatem, muto figmento preces admoventium, quin saxo et ligno Numen incubare statuentium, Christianorum fidem puram declarat et ab omni creaturæ culta immunem; et Christianos potius in id incumbere asserit, ut angelicam vitam imitentur, non autem lignis et saxis aliaque materia effictis imaginibas mentem habeant infixam. Ex quibus verbis antistites orthodoxi una cum Nicephoro Iconomachos coarguunt, sermonem auctori nostro non esse de imaginibus sacris, verum de gentilium idolis. Quam in rem cap. 8 adhuc aliam fraudem huic testimonio Magnetis ab adversario illatam observant, quod scilicet post illa scriptoris verba: Non autem imagines illorum effingens, rursus ex oratione subtraxerit illam formulam, we the airós, ut ipse ais; qua quidem non semetipsum introducit loquentem, sed machorum disseritur, qui testimonia trunca ac mu- Græci philosophi impugnat opinionein. Iconomachi tila, vix indicatis auctoribus, examinanda Nicephoro miserant. Cap. 1 agit speciatim de Macarii Apocriticis, testimoniisque inde sumptis. Ubi prinium disquiritur de manuscripto codice vetustissimo, in quo continebantur Apocritica Macarii, deinde de ipso auctore, cujas fuerit, et quo tempore vixerit, necnon de scopo ipsius operis ad oppugnandos Græcos directi. Cap. 2 proponitur fragmentum primum ex Apocriticis Macarii, quod continet Græci philosophi et idololatræ verba ad Macarium de monarchia divina, quippe qui monarchiam, vel poPræpar. evang. lib. x, cap. 9. Therapeut., serm. In epistola 101 ad Pammachium. Conf. Tenenim mutilum ac truncatum protulerant Macarii testimonium, supprimentes quidquid eorum proposito scopo haud conducere visum fuit: hinc quædam in medio, quædam in fine orationis omiserant, quæ imaginum sacrarum defensores sollicita cura supplenda duxerunt. Cap. 8 profertur fragmentum 6 et 7, in quo de Abrahamo et angelis ab eo visis agitatur quæstio. Etsi in humana ut plurimum specie olim angeli apparuerunt, attamen non id ipsum erant, quod apparebat; sed quod erant, id visibile erat. Quapropter Abrahamus eorum, qui non zelii Exercitat. Select., part. poster., p. 233 segg. In conspectu operum S. Nicephori supra citato, p. 670 seq.

visi erant, nec speciem exprimit, nec simulacrum plane Magnetis nostri testimonium ine legisse mesculpit, nec imaginem in tabella pingit; cum non deceret patriarcham, Deo amicum, hominum istius ætatis superstitiosorum errori addictum esse, ineunte fere idololatria. Succedit de eodem argumento fragmentum VIII, in quo Macarius Græcis exprobrat impudentissima deorum suorum facta alque simulacra quemadmodum cap. 9 producitur fragmentum ix, in quo auctor probat, nec mundi elementa, terram, aquam, aerem, deos vocari posse; nec astris, sed Deo, qui illa e cœlo suspendit, suum cultum integrum esse servandum; multo minus autem simulacris vel statuis divinum honorem esse præstandum, cum res inanimatæ nec honoris, nec contumeliæ sensum ullum accipere possint. Ubi simul verba Mosis: Diis non maledices, vindicat, quod de diis sensu carentibus non possint accipi. Ex quibus omnibus Nicephorus ostendit, totam Macarii nostri disputationem non pertinere ad imagines Christi vel sanctorum, sed ad profanas gentilium deorum imagines. Cap. 10 adhuc subjungitur ultimum Macarii fragmentum, ex primo ejusdem libri Apocriticorum sermone capite sexto petitum, in quo eum de miraculis, quæ a Christo facta sunt, agere refert Nicephorus; speciatimque ipsius testimonium de Berenice immundo sanguinis profluvio laborante, et a Servatore per salutarem fimbriæ ipsius tactum miraculose sanata adducit, cujus facti imaginem mulier ære expressam posteris tradiderit Cap. 11 antistitum Ecclesiæ quibus præe. rat Nicephorus, panditur judicium de doctrina Macarii, eum scilicet non in omnibus sacris Ecclesiæ dogmatibus fuisse orthodoxum, sed errores nonnullos cum Manichæis, Arianis et Origene babuisse communes, speciatimque istum, quod pœnæ, quas impiis hominibus Deus minatus est ac præparavit, finem olim habituræ sint. Cap. 12 contiuctur epilogus disputationis, in quo antistites orthodoxi Christianorum cultum, quem imaginibus sacris præstant, a profano gentilium cultu distinguunt, ea quidem ratione, ut ab imaginibus ad archetypos per infinitam quasi notionem manu ducantur, et memoria ipsorum eo splendidius excitetur, atque eorum, qui ardenter amant et sincera fide credunt, animis tanto altius infìgatur. XVIII. Summa fragmentorum ex opere Magnetis editorum. Hisce fragmentis Apocriticorum Macarii Magnelis bactenus ineditis, quorum brevem modo exhibuimus analysin, nunc pariter annumeranda erunt reliqua istius operis deperditi &лoσлasμária, quæ a Franc. Turriano, Thoma Bozio, Jod. Coccio, et aliis quibus dam recentioribus scriptoribus, partim Latine tantum, partim utraque lingua edita sunt, et hinc inde dispersa leguntur. Ex libro 1 Apocriticorum nullum Vide supra ad § 10. Lib. 11, Pro epistolis pontificum, cap. 3, p. m. 120, edit. Paris., ex officina Şebast. Nivelii 1573, in 8. mini; nisi quod inter ȧvéxdota modo indicata fragmentum x ex primo ejusdem libri Ἀποκριτικών sermone ejusque capite sexto depromptum referatur. Ex libro 11 et v'Aлoxpitixar citat Turrianus ca Magnetis verba, quibus ethnicum philosophum, discrepantiam evangelistarum Christianis objicientem, confutat, speciatimque dicta Scripturæ N. T. Matth. xxvi, 48; Marc. xv, 23; Luc. xxiii, 36; Joan. xix, 29, conciliat, existimans historiam evangelicam omni suspicione carituram esse, si littera historiæ non curiosa, sed simplex reperiretur. Ex libro 111 varia, eaque maxime memorabilia nobis conservata sunt Macarii Magnetis monumenta, inter quæ potissimum eminet luculentissimum ipsius testimonium de vera præsentia corporis et sanguinis Christi in S. Eucharistia: Οὐκ ἔστι Εὐχαριστία τύ πος τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος, ὅπερ τινὲς ἑβρα ψύδησαν πεπηρωμένοι τὸν νοῦν, μᾶλλον δὲ σῶμα καὶ alua· hoc est: Eucharistia non est typus (vel figura) corporis et sanguinis, quod quidam fabulati sunt mente capti, sed potius corpus et sanguis. Integrum autem hujus loci contextum non Turrianus tantum ex codice bibliothecæ Venetæ in diversis libris exhibuit, verum et Thomas Bozius Eugubinus, congregationis Oratorii presbyter, De signis Ecclesiæ Dei, tomo II, lib. xiv, p. 71 eumdem locum, mutatis hinc inde quibusdam vocibus, ex alio quodam fonte bibliothecæ Achillis Statii produxit; quem et Jodocus Coccius in Thesauro catholico, lib. vt, necnon Julius Cæsar Bulengerus in Diatribe 3 ad Exercitationes Is. Casauboni adversus Baronium, aliique secuti sunt. Ex eodem libro í Apocriticorum notabilis est locus de sacrificiis dæmonibus gentilium mactatis; ad quem idem Turrianus in lib. pro Ca nonibus apost. contra Centur. Magdeb., lib. 1, cap. 5, p. m. 15, provocat, ipsaque Magnetis verba, quibus decretum apostolicum Act. xv, 20, de sanguine et suffocato immolatitio explicat, Latine tantum adducit. Quibus præterea addenda sunt ea Magnetis testimonia, quæ Græce vulgavit Turrianus in scholiis apologeticis Græcis ad Constitutiones apostolicas Clementis Romani Græce editas Venetiis 1563, p. m. 182. Ex libro iv Apologiarum Magnetis itidem ἀποσπασμάτιον aliquod conservavit Turrianus Pro epist. pontificum, lib. 11, c. 13, p. m. 154, ubi rationem reddit Macarius cur Paulus se alioqui viventem mortuis (vel potius, iis, qui victuri sunt in die judicii) annumeraverit I Thess. IV, 17: Οὕτω γὰρ, inquit, ἄν τις φιλέταιρος, καὶ τῶν ὁμοστοίχων ayam Thy QUYYEVεLay Soxel id est: Sic enim fit, ut videatur aliquis amicos, quibus se annumeral, eosque, qui sui ordinis sunt, diligere. Quo testimonio cum abuteretur Turrianus ad vindicandam γνησιό a epistolæ pseudo-Clementis ad Jacobum episcoEdit. Colon. Agripp. 1626. 4. Vid. Blondelli Pseudo-Isidorus et Turrianus vapulantes. p. 33.

pum ſierosolymitanum jam tum mortuum conscri- ante deliberatione supremi Creatoris, non solo ptæ, quasi nihil interesset, annumerari viventem mortuis, an mortuum viventibus; David Blondellus ın Pseudo-Isidoro et Turriano vaputantibus, p. 33, ad hæc verba Macarii Magnetis respondet: Ignoti hactenus auctoris sententiam non improbamus, nihil inde Turriano præsidii; Paulus enim mortuum viventibus non annumeravit, nec viventem mortuis, quod in pseudo-Clemente coarguimus. Ex libro v denique ejusque line prolixum Macarii Magnetis fragmentum De fide Abrahe, in quo de arctissimo vinculo fidei atque operum disserit, Græce et Latine inseruit Turrianus operi suo dogmatico De justificatione, Romæ 1551 edito. Quod deinceps inter ɛolorovµɛra auctoris nostri ad articulum de fide et justificatione haud infimum occupabit locum: ubi simul singula, quæ modo allegata sunt, fragmenta in classes suas redigenda, et ab exceptionibus adversariorum vindicanda erunt. § XIX. Macarii Magnetis sermones in Genesin inediti. Præter quinque istos libros Αποκριτικών ad Theosthenem contra gentiles Evangelii calumniatores, quorum hactenus excerpta quædam dedimus, scripserat etiam Macarius Magnes commentarios, seu, ut fert titulus, sermones in Genesin, qui et ipsi ad hoc usque tempus eruditis ignoti fuerunt. Horum sermonum fragmenta ex eminentissimi cardinalis Ottoboni manuscripto codice deprompta R. P. Dəm. Stephanotius ad laudatissimum Dn. Boivinium mss. Regiæ bibliothecæ Parisiensis custodem transmitti curavit: qui eadem Latine versa alque emendata cum aliis fragmentis ejusdem auctoris in lucem edere constituerat, nisi præmatura mors huic instituto obicem posuisset. Haud ultra historiam creationis et lapsus hominum se extendunt istæ commentationes Magnetis, in quibus inter alia excellentiam hominis inde demonstrat, quod babita verbo, uti cæteræ creaturæ, factus sit. Filium autem Dei unigenitum, quem Patri ισοδύναμον εἰ Λόγον Úmostatixov esse asserit, consiliarium illum fuisse pronuntiat quo Pater in formatione hominis usus sit. Quando porro primum hominem in mundum tanquam regem introductum, et ad Dei imaginem factum esse scribit, hanc similitudinem regis non in purpura et sceptro et diademate quærit, sed in ornatu incorruptibilitatis, immortalitatis ac virtutis collocal; ut brevitatis causa cætera nunc silentio præterean. Ex sermone 17 in Genesin singularis Macarii nostri in censum venit explicatio de tunicis pelliceis, quibus Adamus et Eva post lapsum induti fuere: quæ verba non historicam, sed allegoricam rationem innuere juxta cum aliis antiquioribus arbitratus est; de qua opinione inferius plura dicenda erunt. § XX. Conclusio dissertationis. Constitutum quidem fuerat, ipsa Oɛolorovjera Macarii Magnetis, quæ ex fragmentis ejusdem ab interitu vindicatis colligi poterant, eadem hac dissertatione inaugurali exhibere in suas classes redacta, ut ex iis nexum aliquem doctrinæ theołogicæ hujus auctoris perspicere liceret. Cum vero præter opinionem tanta mihi subnata sit dicendorum copia, quæ angustos dissertationis limites jam tum prætergressa videtur; et in argumento a nullo cruditorum hactenus occupato singulæ circumstantiæ altius aliquantum repetendæ, suoque pondere æstimandæ essent: specialem dogmatum atque errorum auctoris nostri pertractationem altera disputatione complecti, vel si convenientius ita visum fuerit, una cum ipsis operis deperditi fragmentis, tanquam relictis ex naufragio tabulis, publico eruditorum desiderio satisfacturus, Græce ac Latine exponere hand refragabor. DISSERTATIO II, Que soloyouμsva auctoris ex propriis ipsius scriptis exponit. Interrupti laboris, qui in explicandis Macarii Magnetis Osooyouμévots versatur, si causas requiris, Lector benevole, hæc sola forte sufficiet, quod certiora quædam de monumentis hujus auctoris deperditi hactenus ex Italiæ regionibus exspectaverim, jam vero tum a celeberrimo J. Lamio in Deliciis eruditorum Florentiæ 1738 editis, tum ex splendido Catalogo bibliothecæ Venete D. Marci, qui opera M. Ant. Zanettii et Antonii Bonojoannis Jussu senatus Veneti contextus nuperrime prodiit 1740, satis edoctus sim, nihil quidquam de integro opere Magnetis Venetiis amplius reperiri, sed codi cem illum, quo Franc. Turrianus olim usus est, probabili conjectura in Ilispaniam translatum esse. Ita enim laudatus Lamius, postquam in præfatione tomi IV Deliciarum suarum p. 19, Turrianum quidem nulla venia dignum esse dixerat, quod opus Magnetis a se lectum non ediderit, nec locum, ubi exstaret, indicaverit, sententiam suam postea mutavit in præfatione tomi IX (in quo Maximi Margunii epistolæ habentur) p. 29 ita scribens: Sed num Jesuita Turrianus mendax? Absit. Sed si mendas non est, certe codices quidam bibliothecæ Venetæ às-

suffecerint circumscripti disputationis limites, et quædam adhuc supersint Macarii Magnetis doctrinæ de fide et justificatione, de Eucharistia, ad examen revocandæ, de resurrectione et vita æterna primus his dabitur locus in subsecutura Dissertatione III, quæ Macarium de erroribus ac nævis Manichæismi, Arianismi, Origenianismi et Nestorianismi, quorum insimulatus fuit, absolvet 1. Non systema aliquod, sed Oɛodoyoúµɛva saltem ex fragmentis Macarii Magnetis proponuntur. § II. Theologi titulus Magneti vindicatus a Nicephoro CP. patriarcha. § III. Doctrina de au· ctoritate divina Scripturæ sacræ contra Porphyrium vindicata. perditi sunt. Ille etiam venia dignus; nam si Ma- expediundis singulis argumentis dogmaticis haud gnetis opus a se lectum minime edidit, tamen in Veneta bibliotheca exstare dixit, contra quam ipse olim existimaveram. Verum nunc tantum dicam me suspicari, opus illud Magnetis desideratissimum e bibliotheca Veneta in Hispanam S. Laurentii Scorialensis bibliothecam translatum fuisse cum aliis codicibus, quos illuc olim transmissos fuisse rescivi. Fortassis inter eos codices fuere hi libri Macarii Magnetis, quos Hispaniæ legatus don Diego Hurtado di Mendozza ex bibliotheca Veneta abstulit; de quo graviter conqueritur Domenicus Molino in epistola Venetiis ad Joannem Meursium 1622 scripta, quæ reperitur inter epistolas Marquardi Gudii a celeb. Petro Burmanno editas p. 130, 131. Spectant huc potissimum sequentia verba: Farò che quanto prima vi capiti il catalogo de' libri Greci, che nella pubblica bibliotheca si ritrovano; li quali però non sono tutti quelli, che dal cardinal Benevone furono lasciati nella serenissima repubblica, per chè molti degli migliozi si ritrovano trasportati in Spagna riposti nella libreria regia all Escuriale, rubati da un scelerato infame, ambassiador Spagnuolo nominato don Diego Hurtado di Mendozza, il quale havendo havuta cortese licenza da 'signori a quali era raccomandata la cura della bibliotheca, di poter entrar ed uscir a suo piacere per leggere e studiare, non essendo da ministri assistito, per chè non si presupponeva in uomo di sua condizione una bassezza tale, in diverse volte levando dalle tavole incatenate le codici, e riponendovi carta da straccio, si portò il buono el migliore; senza che per all' hora, e per qualche 'empo dopo alcuno se ne avvedesse, nè si sarebbe per avventura creduto il furto fatto da lui, se il fallo stesso non lo palesava, e non lo palesi tutta via, e per adesso e per sempre con elerna sua infamia, mentre si vedono le codici con il nome et segno di Benevone nella libreria dell' Escuriale Initium merito facimus ab auctoritate et divinitate Scripturæ sacræ, quam scriptor, noster in quamplurimis Scripturæ divinioris locis citatis agnoscit eamdemque diserte thy bɛlav Spaoh, et lóyov ɛoÛ appellat, atque divina ipsius oracula adversus gentilium philosophorum calumnias egregie vindicat. Quapropter et jure meritoque a Nicephoro patriarcha CP. reliquisque antistitibus orthodoxis laudatur tanquam scriptor, qui doctrinam evangelicam veneretur atque impensius foveat; imo qui magistri munere ſungens fastum ac stuporem eorum, qui contra divinum Evangelium pronuntiare audent, mascule proscripsit, atque infamiæ exposuit: Homov, inquit, ὁ συγγραφεύς οὗτος, εἴπερ ἐν διδασκάλου τάξει προκαθεζόμενος, τῶν τολμώντων κατὰ τοῦ θείου Εὐαγγελίου ποιεῖσθαι τὴν κατάῤῥησιν, στηλιτεύσειε τὸ σοβαρόν τε καὶ ἔμπληκτον Quandoquidem etiam gentiles philosophi istius ætatis, et ex eorum numero speciatim Porphyrius, ad evertendam Scripturæ sacræ auctoritatem sæpissime sacram Evangeliorum historiam falsitatis et contradictionis arguere solebant: Macarium Magnetem apologiam Evangelii adversus gentilium calumnias conscripsisse testatur ipsa inscriptio Axoxpitixor, Αποκριτικών, siquidem Franc. Turrianus Græcum titulum hujus operis ita exprimit '; prot Mayong & maΩς φησὶ Μάγνης παλαιότατος συγγραφεὺς ἐν τῷ τρίτῳ βιβλίῳ τῶν περὶ Εὐαγγελίου ἀπολογιῶν πρὸς Θεοσθένη. Ac eundem quidem inter alia etiam istiusmodi discrepantias Quandoquidem igitur nullam spem mihi relictam esse videbam integrum opus Αποκριτικών ex tenebris eruendi, ad fragmenta illius bene multa, quæ ex tribus codicibus mss. Nicephori patriarchæ Constantinopolitani, alioque item codice ms. Italico cardinalis Ottoboni hinc inde dispersa collegeram, me iterum accinxi, ut quorum notitiam historicam evangelistarum ab hostibus Evangelii objectas subet criticam in priori Dissertatione dederam, nunc etiam theologicam atque polemicam duabus sectionibus pertexendam curarem; quarum prima de dogmatibus a Macario Magnete propositis vel defensis, altera de erroribus ac nævis ejusdem vel vere vel falso imputatis distineta opera aget. Cum vero Conferatur etiam Andr. Schotti Bibliotheca lis paniæ, p. m. 543 seq. Promissis non stetit auctor; sed qua de a ùsa, an morte præventus, nobis incompertum. .D IT. PATR. Ex. causa: I Cor. VIII, 5; Marc. v,; Matth. xxn, 29, 30; Exod. xxxi, 18; Gen. xvIII, 16 bey.; Exod. xxii, 28; Job x, 11; Gen. 1, 11 et in. inde in isto opere conciliasse, nodosque maxime impeditos, qui hodienum adhuc eruditorum ingenia torquent, haud infeliciter solvisse deprehendimus. Cujus rei exemplum præbent ca, quæ Franc. Turrianus in Defensione pro canonibus apostolorum et epistolis pontificum, lib. 11, c. 3, p. m. 120 In comm. ad Gen. 1. In fragmento IX. Vid. cap. 6 fragment. V. In scholiis apologeticis ad Constitutiones apostolorum Græce editas Venetiis 1563, 4, p. m. Edit. Lutet. apud Seb. Nivellium 1573, 8.

adet ex eo B. J. Alb. Fabricius in Delectu argumen- hic igitur injuria Macario Magneti a Turriano torum et syllabo scriptorum de veritate religionis illata Christianæ, p. 65, ex Macario Magnete nostro pro conciliandis evangelistarum sermonibus protulerutit: Imo accedit etiam huc exemplum evangelistarum (sunt verba Turriani), quos aliquando non ex ipsa veritate rei, sed ex vulgi consuetudine et opinione nomèn sumpsisse, auctor est Magnetes vetustissimus scriptor ecclesiasticus, lib. 11 et v quos contra Theosthenem gentilem discrepantiam evangelistarum et alia nobis falso in Evangelio objicientem scripsit. Ait enim, pro eo, quod unus evangelista dixit calamo spongiam circumponentes dixisse alium propter similitudinem arbusti, hyssopo circumponentes, › cum dicendum, inquit, esset calamo. Item quod unus evangelista dixit, ‹ vinum, › rursus dictum esse ‹ acetum › in cruce (ex eodem enim vase posito hauserunt, cum perventum est ad Calvariam et in cruce) præsertim, inquit, cum legem historiæ evangelistæ servarent, nihilque ultra scriberent, quam quod tunc dicebatur in illo tumultu ac furore. Sic enim existimarunt fore, ut historia omni suspicione careret, εἰ μὴ περιεργότερον ἀλλ᾽ ἄπλαστον εὐρεθείη τῆς ἱστορίας το γράμμα, id est, si lillera historia non curiosa, sed simplex reperiretur. Quamvis ergo evangelistæ ex sententia Macarii Magnetis legem historiæ servaverint, simplicitati factorum, non curiositati indulgentes, nihilque ultra scripserint, quam quod ista ætate communiter dicebatur in illo tumultu ac furore populi; nimis audacter tamen exinde colligit Turrianus, sacros scriptores aliquando non ex ipsa veritate rei, sed ex vulgi consuetudine et opinione nomen sumpsisse. Quam accommodationem Scripturæ ad erroneas opiniones et consuetudines vulgi, cum veritate rei pugnantes, neutiquam cum superius allata Magnetis nostri interpretatione atque conciliatione convenire, cuivis hæc penitius consideranti perspicuum est siquidem alia omnino censenda est accommodatio ad popularem usuque receptam loquendi formam, alia vero ad indocti vulgi præjudicia atque errores, sive in rebus naturalibus, sive historicis, sive moralibus, sive theologicis versentur. Absit Lege potius, ad Theosthenem contra gentilem. Vid. Diss. nostra 1, § 16. Sub nomine gentilis vero Porphyrium intelligi tum ex ratione ætatis, qua scripsit, tum ex aliis locis fragmentorum ipsius verisimile redditur. Matth. xxvII, 48; Marc, xv, 36. Luc. xxIII, 36; Joan. xix, 29. Matth. xxvn, 34, 48; Marc. xv, 23. Joan. xix, 29. Contrarium potius asserit Macarius Magnes in fragmento II ex libris Aroxpitixor, dum ait: Οὐ μὴν λέξις ὀνόματος βεβαιοῖ τὸ λεγόμενον, ἀλλ' ἡ φύσις τοῦ πράγματος κυροῖ τὴν ἀλήθειαν. Non vero nominis appellatio verum efficit id, quod dicitur, sed ipsa rei natura dictionis veritatem confirmat. Qua de re legendus in primis est_Arnobius lib. v Adversus gentes, p. m. 179 seqq. Erras, inquit, et laberis, satisque te esse imperitum, indoctum ac rusticum ipsa rerum insectatione demonstras. Ne- § IV. De modo interpretandi Scripturam sacram, versus eumdem Porphyrium. Proposito nunc specimine aliquo exegetico Macarii Magnetis, in quo dissensum evangelistarum a Porphyrio objectum haud infelici opera a divino sacræ Scripturæ libro amoliri tentavit; paucis adhuc observamus, Porphyrium infensissimum disciplinæ Christianæ hostem, cum ipsas sacras litteras convellere non posset, subinde etiam damnasse modum interpretandi Christianis scriptoribus usitatum, quo varia Scripturæ oracula, arcanis plena mysteriis, sensu quandoque mystico et allegorico explicare solebant. Istud commentandi genus per expositiones typicas et allegoricas Porphyrium graviter in Christianis culpasse, testis est Eusebius in luculentissimo illo loco, quem ex Porphyrii libro in contra Christianos adduxit in Historia ecclesiastica, lib. vi, cap. 19. Nullum plane est dubium, quin Macarius noster in integro opere Αποκριτικών etiam hanc ignorantiam rerum sacrarum callidissimo adversario retexerit, quem alioquin non latere poterat, ipsa gentilium sacra abstrusis plerumque sensibus repleta esse licet in fragmentis ejus superstitibus nihil quidquam obvium sit, quod ad hujus argumenti pertractationem referri queat: nisi quod auctor noster in oratione xvII in Genesin, cum de tunicis pelliceis primorum parentum agit, haud obscure asserat, reperiri quædam in Scriptura sacra, quæ non admittant historicam interpretationem, sed allegoricam rationem exigant: Ἐπειδὴ, inquit, τὸ περὶ τῶν χιτώνων τὴν ἱστορικὴν ἐκφεύγει διάνοιαν, καὶ ἀναγωγῆς λόγον ἀπαιτεῖ, etc. V. Doctrina de Deo, et vera monarchiæ divinæ indole, adversus polytheismum gentilium. In fragmento II operis 'Aлoxpitixŵr Deum rectissime ita describit, quod solus sit ȧyévítos xai SEOTÓZWV TŴV Yɛvytwv, non genitus et in eos, qui geniti sunt, imperium habens; mentemque suam paulo post disertius explicans addit: Θεὸς δὲ μόνος ἄρχων καὶ μοναρχίαν ἔχων κατὰ ἀλήθειαν κυριεύει τῶν γε νητῶν, ὑπάρχων ἀγένητος· κρατεῖ τῶν κτισμάτων, oue enim quod scriptum est, atque in prima est positum verborum fronte, id significatur et dicitur, sed allegoricis sensibus et subditivis intelliguntur omnia illa secretis. Itaque qui dicit, Cum sua concubuit Jupiler matre,» non incestas significat aut propudiosas Veneris complexiones, sed Jovem pro pluvia, pro lellure Cererem nominat, etc. Conf. Theodoretus contra Græcos serm. 111, p. 44 seq.; Jul. Firmicus De errore profan. religionum, aliique. Quin et ipsum Porphyriam non uno libro Homeri labulas integumenta præstantiorum esse rerum, in quibus dogmata de Deo rebusque cœlestibus lateant, docuisse, ostendunt Quæstiones ejus Homerica, libellus De antro nympharum et Moralis interpretatio_errorum Ulyssis, imo peculiare ejus volumen Dept ἀλληγορουμένης Ἑλλήνων καὶ Αἰγυπτίων θεολογίας, De allegorica Græcorum et Ægyptiorum theologia, sı fides Eusebio habenda est. Conf. Cudworthus in Systemate intellectuali, p. m. 371.

ἄκτιστος ὢν καὶ ἄναρχος, οὐ τῶν ὁμοίων, ἀλλὰ τῶν ἢ lius monarchæ, tanto luculentius a falsis dictisque ἀνομοίων ἡγεμονεύει κηδόμενος. Hoc est: Deus autem solus imperium ac monarchiam habens, iis, qui geniti sunt, non genitus præest, creaturas increatus et principio carens in potestate habet, ac non similes, sed dissimiles providus regit. Quapropter et eumdem, respectu habito al polytheismum gentilium, μόνον ἀληθινὸν ἄρχοντα Θεόν, solum verum dominatorem Deum nuncupat: quam phrasin atque ideam supremi Numinis ex ipso D. Paulo repetiit 1 Tim. vi, 15, 16, ubi Deus dicitur ὁ μακάριος καὶ μόνος Suváarns, quibus verbis S. Apostolus argumentum veræ deitatis, omnipotentiæ atque monarchiæ divinæ suppeditat. Atque id ipsum est, quod Macarius noster juxta cum aliis Patribus primitivæ Ecc'esiæ monarchiam Dei vocat, nimirum unitatem atque principatum veri et essentialis Dei, in oppositione ad moλußɛtav seu multitudinem deorum falsorum apud gentiles. VI. Continuatio ejusdem argumenti, ex verbis D. Pauli I Cor. viii, 5, 6. Quandoquidem igitur Græcus iste philosophus cum Macario nostro disputans ex comparatione Adriani monarchæ cuin Deo monarcha affirmabat, Deum non proprie monarcham vocatum iri, nisi diis imperaret, qui ejusdem cum ipso essent naturæ; eos vero, quos Christiani angelos vocant, a gentilibus deos dici, ac naturæ divinæ consortes esse: ve‐ ram monarchiæ divinæ indolem contra philosophi hujus sophismata vindicat Macarius Magnes, nec rei ex nomine, sed nominis ex re veritatem pendere demonstrat. Ita enim in fragmento II operis 'Añoκριτικῶν respondet: Καὶ οὐ πάντως ἐκ τῆς ὁμω νυμίας μίαν ἡμῖν τὴν φύσιν ὁ λόγος εδήλωσεν... Οὐ μὲν λέξις ὀνόματος βεβαιοί τὸ λεγόμενον, ἀλλ᾽ ἡ φύσ σις τοῦ πράγματος κυροῖ τὴν ἀλήθειαν. Αρχει γοῦν δὴ τῶν θεῶν, καὶ δεσπόζει, καὶ κρατεῖ, οὐχ ὡς εἷς αὐτῶν ὑπάρχων ἐκ τῆς ὁμωνυμίας, ἀλλὰ μόνος ἀγέ νητος ῶν, καὶ δεσπόζων τῶν γενητῶν, κ. τ. λ. Neque prorsus ob nominis communionem eamdem esse rerum cognominum naturam ratio nobis demonstrat... Neque vero nominis appellatio verum efficit id, quod dicitur, sed ipsa rei natura nominis veritatem confirmat. Imperat itaque diis et dominatur, et eos sibi mancipatos habet, non tanquam eorum unus sit ob communionem nominis, sed quia solus is est non genitus, et in eos, qui geniti sunt, imperium habet, elc. Atque ut essentiam veri Dei, proprioque nomine soPorphyrius in Epistola ad Anebonem hanc dubiam quæstionem sacerdoti Ægyptio proponit, quæ ab ista notione monarchiæ divinæ Græci philosophi nostri haud multum abludit. Quærit enim: Tỉ tò πρῶτον αἴτιον ἡγοῦνται εἶναι Αἰγύπτιοι; Πότερον νοῦν, ἢ ὑπὲρ νοῦν; Καὶ μόνον, ἡ μετ᾿ ἄλλου, ἢ ἅλω λων;... Καὶ εἰ ἐξ ἑνὸς τὰ πάντα, ἢ ἐκ πολλῶν; Hoc est: Quidnam Ægyptii primam causam esse censeant? Utrum mentem, an aliquid supra mentem? Deinde, an solitarium quid sit, an simul cum alio, aut pluribus? Et num ab uno omnia, an e pluribus producant? Ad quas dubitationes respondit Jamblichus sub persona Abammonis Ægyptii in libro De gentilium diis distingueret, ipsamque substantiam ab homonymia secerneret, Christianorum causa subjungit testimonium S. Pauli ex 1 Cor. viii, 5, 6, petitum: Οὕτως ὁ ᾿Απόστολος ἵνα τὴν ὄντως διδά ξῃ Θεότητα, καὶ τὴν οὐσίαν ἐκ τῆς ὁμωνυμίας διακρί νας ἐλέγξῃ, καὶ τὸν μὲν κατ᾽ οὐσίαν Θεὸν, καὶ κυ ρίως Κύριον, τοὺς δὲ τῇ θέσει θεοὺς καὶ οὐ κυρίως τῇ κλήσει μηνύσῃ τοῖς μαθηταῖς, φησί· Καὶ γὰρ εἶν περ εἰσὶ θεοὶ, ὥσπερ οὖν εἰσὶ καὶ κύριοι πολλοί ἀλλ' ἡμῖν εἰς Θεός, ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ εἰς Κύριος Ἰησοῦς, δι' οὗ τὰ πάντα. Ορᾷς ὅπως λέγει, καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶ θεοὶ (ἀντὶ τοῦ, τῇ κλήσει μόνον θεοί, οὐ μὴν κυρίως θεοί), ἀλλ' ἡμῖν εἰς Θεὸς, τουτ ἐστιν ὁ ὄντως Θεός, οὗ τῆς οὐσίας ὁ λόγος μαρτυρεί ti Bɛótyti. Hoc est: Sic Apostolus, ut verum Divinitatem ostenderet, substantiamque ab homonymia secernens declararet, ac Deum quidem ipsum essentia Deum esse et proprie Dominum; alios autem ado ptione deos, nec proprio nomine appellatos innueret, discipulis suis ait: Elenim si dii sunt ac domini multi, ut re ipsa sunt, at nobis unus Deus est, ex quo omnia, et unus Dominus Jesús, per quem omnia.s Vides, ut dicat, ‹ etenim si dii sunt (pro, nomine tantum dii, nec proprie dii), at nobis unus Deus, › id est, vere Deus, cujus divinitati ipsa substantiæ ratio suffragatur § VII. Applicatio præcedentium ad placita Porphyrii. Nec commemorare vacat Porphyrii distributionem deorum in cœlestes, terrestres, acrios, aquaticos, et subterraneos quibus diversi generis mactanda erant sacrificia. Alia enim, inquit Macarius Magnes libro III Αποκριτικῶν mactabantur spiritibus aeriis, alia terrenis, alia subterraneis. Spiritibus aeris immolabantur volucres: ἐπιχθονίοις, ill est terrenis,quadrupedes nigri, quia sit terra natura nigra: υποχθονίοις, id est subterraneis,item quadrupedes nigri in scrobibus, sive foveis. Quibus verbis procul onini dubio respicit ad locum illum Porphy· rii De antro nympharum, fol. 1: 'Q; toi; µèv 'Oluμπίοις θεοῖς ναούς τε καὶ βωμοὺς ἱδρύσαντο, χθονίοις δὲ καὶ ἤρωσιν ἐσχάρας, υποχθονίοις δὲ βόθρους καὶ µéɣapa. Id est: Quemadmodum cœlestibus diis templa et ædiculas et altaria collocarunt, terrestribus vero et heroibus focos, inferis autem scrobes et cryplas. mysteriis Ægyptiorum, sect. VIII, cap. 1 et seqq., p. 157 seqq. edit. Oxon. Thomæ Gale. Enumeratis denique Egyptiorum deorum ordinibus hunc in modum concludit Jamblichus loc. cit. p. 159: Atque ita Egyptiorum doctrina de principiis desuper ad inferiora progrediens, ab uno incipit, et desinit in multitudinem unius imperio gubernatam, etc. Conf. Jamblichus De mysteriis, sect. 1, cap. 9, p. 16 seqq. Quod fragmentum Magnetis nostri ab interitu vindicavit Franc. Turrianus in Defensione pro canonibus apostolorum adversus Centuriatores Magde burgenses, lib. 1, cap. 5, p. m. 15.

§ VIII. De falsa divinitate solis, lunæ, stellarum et versans; mortuorum lineamentorum aspectu oculo, dementorum mundi, Macarii Magnetis judicium. Falso jactatam porro solis, lunæ, stellarum, imo elementorum mundi divinitatem graviter ita retundit Macarius noster in fragmento 1x Αποκριτικῶν Μηδὲ θεοὺς καλέσωμεν τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου, γῆν, ὕδωρ, ἀέρα, κἂν θέωσιν ἀστέρες καὶ τρέχωσιν ἄπει ρα, τούτους μὴ θειάζωμεν. Ως γὰρ τρέχοντας ἵππους οὐδεὶς ἐστεφάνωσεν, ἀλλὰ τὸν ἐλατῆρα τούτων καὶ ἡνίοχον, οὕτως οὐκ ἄστροις, ἀλλὰ Θεῷ, τὸ σέβας γνησίως τηρήσωμεν τῷ τούτους ἑξάψαντι. Id est: Nec mundi elementa, terram, aquam, aerem, deos vocemus; sed nec stellas ipsas, etsi illæ currunt, et æternum volvuntur, tanquam deos veneremur. Nam quemadmodum equos currentes nemo unquam coronavit, sed eorum agitatorem et aurigam: ita nos non astris, sed Deo, qui illa e cœlo suspendit, suum cultum integrum servemus. IX. Magnetis sententia de imaginibus et simulacris deorum. pascens; mulo figmento preces admorens; saxo et ligno Numen incubare statuens; ære et ferro com stringi substantiam incomprehensibilem somnians; deprehensurum denique se rei mortua contemplatione sperans, id quod cerni minime potest. Nonnulli ex Platonice philosophiæ principiis reram istius cultus simulacrorum originem atque propriam indolem derivant, qui ex mente Platonis hunc mundum simulacrum esse deorum arbitrati sunt: id quod in primis ex Platonis Timæo colligunt, ul:i mundum illud divinitatis simulacrum esse narrat Plato, cujus motu Deus delectatus sit: Ὡς δὲ κινη θέν τε αὐτὸ καὶ ζῶν ἐνενόησε τῶν ἀϊδίων θεῶν γεγονὸς ἄγαλμα ὁ γεννήσας Πατήρ, ἡγάσθη τε καὶ εἰ φρανθείς. Cum hoc a se factum sempiternorum deorum pulchrum simulacrum moveri et vivere Pater ille, qui genuit, animadverteret, delectatus est opere. Huic autem mundo visibili et visibilia comprehendenti, alius ex sententia Platonis ab æterno respondet vor Progreditur Macarius noster ad idololatriam gen. τός, seu mundus soli animo conspicuus, cujus ad exem tilium de imaginibus atque simulacris deorum, de plum spectabilis hæc rerum universitas a Deo comquibus ita sermonen instituit in fragmento IX Απο- parata est Quo spectant hæc verba Timai, quiκριτικῶν, ut omnem illis divinitatis speciem detra- bus mundum ita describit philosophus: Ο κόσμος hat, stolidumque eorum cultum explodat: Κἂν ζῶον ὁρατὸν, τὰ ὁρατὰ περιέχον, εἰκὼν τοῦ νοητοῦ ἀγάλματα, inquit, φωνῇ καὶ δοκῇ διαλέγεσθαι, μηδὲ Θεοῦ, αἰσθητός, μέγιστος καὶ ἀόρατος. Μundus από τούτοις τιμὴν ἀξίαν προπίωμεν... Ανθρωποι δὲ κενο- mal visibile, visibilia comprehendens, intelligibilis φρονοῦντες χρυσὸν χωνεύσαντες, καὶ χαλκὸν διαπλά- Dei imago, sensibilis, maximus, interminatus Ε.Σ σαντες χρησμοὺς ἐξ αὐτῶν τὸ θεῖον ἀπῄτησαν, πηροι isto igitur principio de mundo, tanquam invisibilis τὸ φρόνημα, καὶ τυφλοὶ τὴν ἔννοιαν. Μηδὲ ἐκ τῆς Dei imagine, cultum simulacrorum relativum in ἀναισθησίας τῶν λιθίνων ξοάνων τὴν ψυχὴν δυσωπού- " μενοι, καὶ κρίνοντες ἐκεῖνο καὶ καλῶς δοκιμάζοντες, ὡς οὐδὲ τιμῆς αἴσθησιν, οὐδ᾽ αὖ πάλιν ὕβρεως λαμ βάνει τὸ ἄψυχον· οὐ τὸν εὐλογοῦντα τιμᾷ, οὐδὲ τὸν κακολογοῦντα τιμωρίαις ἀμύνεται. Simulacris autem ne quidem, si vocalia sint, ac ratiocinari videantur, honorem ullum verum deferamus... At homines vana cogitantes, fuso auro fabricatoque ære, oracula inde a Numine poposcerunt, sensu orbati, et mentem occœcati. Nec ipse quidem lapidearum statuarum stupor eorum animis pudorem attulit; nec illud judicarunt recieve observarunt, quæ res inanimata est, eam nec honoris, nec contumeliæ sensum ullum accipere: benedicentem non honorat, maledicentem non ulciscitur. Quinimo istiusmodi idololatram, qui simulacris deorum cultum præstat, graphice admodum depingit sequentibus verbis fragmenti V: Τῇ σκιᾷ φθέγγεται, καὶ τῷ φάσματι τέρπεται, ἀψύχοις ὕλαις ὡς ἐμψύχοις ἐνομιλῶν, νεκρῶν χαρακτήρων ὄψεσιν εύω χούμενος, ἀφώνῳ πλάσματι προσάγων τὴν ἔντευξιν· λίθῳ καὶ ξύλῳ φωλεύειν τὸ θεῖον νομοθετῶν, χαλκῷ καὶ σιδήρῳ κρατεῖσθαι τὴν ἀκράτητον ύλην φανταζόμενος· θηρᾷν τὸ ἀθέατον ἐν θεωρίᾳ νεκρᾷ ἀλόγως ὑποτοπῶν. Unibram alloquens, ac simulacro gaudens, cum inanimatis corporibus veluti cum animatis conJ. Stobaeus lib. i Eclogarum physicarum, pag. 34 edit. Canteri: Πλάτων τὸν ὁρατὸν κόσμον γεγονέναι παράδειγμα τοῦ νοητοῦ κόσμου ἐξ ὁρα του. Plato mundum aspectabilem ad similitudinem ipsos deos redundantem stabilire, atque hunc in modum pro idololatria gentilium argumentari nitebatur Græcus ille philosophus, sive Porphyrius, cumn quo Macarius noster disputabat: Ομολογουμέ νου τοίνυν θείας φύσεως τοὺς ἀγγέλους μετέχειν, οἱ τὸ πρέπον σέβας τοῖς θεοῖς ποιοῦντες οὐκ ἐν ξύλῳ, ἢ λίθῳ, ἢ χαλκῷ, ἐξ οὗ τὸ βρέτας κατασκευάζεται, τὴν Θεὸν εἶναι νομίζουσιν, οὐδ᾽ εἴ τι μέρος ἀγάλματος ἀκρωτηριασθείη, τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως ἀφαιρεῖσθαι κρίνουσιν· ὑμομνήσεως γὰρ ἕνεκεν τὰ ξόανα καὶ οἱ ναοὶ ὑπὸ τῶν παλαιῶν ἱδρύνθησαν ὑπὲρ τοῦ φοιτῶν τας ἐκεῖσε τοὺς προσιόντας εἰς ἔννοιαν γενέσθαι τοῦ Θεοῦ, ἢ σχολὴν ἄγοντας καὶ τῶν λοιπῶν καθαρεύον τας εὐχαῖς καὶ ἱκεσίαις χρῆσθαι, αιτοῦντας παρ' α τῶν, ὧν ἕκαστος χρήζει. Καὶ γὰρ εἴ τις εἰκόνα και τασκευάσειε φίλου, οὐκ ἐν ἐκείνῃ δήπουθεν αὐτῷ να μίζει τὸν φίλον εἶναι, οὐδὲ τὰ μέρη του σώματος ἐκείνου τοῖς τῆς γραφῆς ἐγκεκλείσθαι μέρεσιν, ἀλλὰ τὴν εἰς τὸν φίλον τιμὴν δι᾿ εἰκόνος δείκνυσθαι· τὰς δὲ προσαγομένας τοῖς θεοῖς θυσίας, οὐ τοσοῦτον τις μῆς εἰς αὐτοὺς φέρειν, ὅσον δεῖγμα εἶναι τῆς τῶν θρησκευόντων προαιρέσεως, καὶ τοῦ μὴ πρὸς αὐτοὺς ἀχαρίστως διακεῖσθαι· ἀνθρωποειδῆ δὲ τῶν ἀγαλμά των εἰκότως εἶναι τὰ σχήματα, ἐπεὶ τὸ κάλλιστον τῶν ζώων ὁ ἄνθρωπος εἶναι νομίζεται καὶ εἰκὼν Θεοῦ. sub intelligentiam cadentis fabricatum voluit, etc. Verum Platonis sensum accuratissime, ubi solet, hic pariter explanavit saepius laudatus D. Moshemius in notis ad Cudworthum, p. 671 seqq.

Cum in confesso sit, naturæ divinæ participes esse gentilis philosophus; Macarius noster, rejectis dæangelos (quibus natura sua similes esse deos suos Græcus interlocutor antea jactitaverat ), it, qui deos cultu convenienti colunt, non in ligno, aut saxo, aut ære, ex quo simulacrum fabricatum est, Deum inesse statuunt: neque iidem, si qua sui parte idolum mutilatum sit, Dei ipsius virtuti detractum aliquid putant. Nam commonendi causa statuas el tempta antiqui posuerunt, ut qui frequenter eo accessuri essent, de Deo cogitarent, aut otium ayentes et a cæteris negotiis feriati precibus ac supplicationibus uterentur, ea, quibus indigerent, quisque poscentes. Etenim si quis amici imaginem sibi paravit, non utique in illa amicum inesse, neque corporis ipsius partes imaginis partibus includi putat, sed per imaginem declarari suam erga anticum observantiam. Oblata autem diis sacrificia non tam honori iis esse, quam indicare afſectum eorum, qui sacripcant, et animum erga deos non ingratum. Hominibus vero simulacra illa kabitu similia esse probabili ratione, quia homo unimalium pulcherrimus, et imago Dei esse censetur. § X. Porphyrii loca de simalucris examinantur. Quod si hæc ipsa nunc conferamus cum iis quæ Eusebius ex deperdito Porphyrii libello Пlɛpl ἀγαλμάτων, de statuis sive imaginibus deorum commemoravit, quæque J. Stobæus itidem ex eodem scripto servavit; exactam utique sententiæ convenientiam atque interpretationem Macariani philosophi verbis haud multum absimilem animadc vertere in proclivi erit. Ibi enim totius instituti rationem ita exponit, se divinæ sapientiæ sensus et consilia expositurum, quibus Deum et multiplicem Dei vim atque potestatem imaginibus sensui congruentibus indicarunt ii, qui res invisibiles visibi - libus simulacris in eorum gratiam expresserunt qui prima de diis elementa eoruinque doctrinam ex statuis tanquam ex libellis recitare didicerant. Oavµaστὸν δὲ οὐδὲν, pergit, ξύλα καὶ λίθους ἡγεῖσθαι τὰ ξόανα τοὺς ἀμαθεστάτους, καθὰ δὴ καὶ τῶν γραμμά των οἱ ἀνόητοι, λίθους μὲν ὁρῶσι τὰς στήλας, ξύλα δὲ τὰς δέλτους, ἐξυφασμένην δὲ πάπυρον τὰς βί62ovę. Mirum videri non debet, si ligna, si lapides simulacra deorum esse homines imperitissimi arbitrentur, perinde sane ut ii, qui rudes ignarique litterarum, cippos quidem non aliter ac lapides, tabulas vero non secus atque ligna, libros denique quasi contextam papyrum intuentur. § XI. Magnetis responsio ad objectionem ex Exod. xxii, 28, petitam. Novum ergo præsidium insulsæ opinionis de cultu simulacrorum cum in sacris litteris quæreret Præpar. evang. lib. ni, cap. 7 seqq., p. ni. 97 sequ In Eclogis physicis a Gulielmo Cantero editis, lib. i, c. 1, Περὶ θεῶν καὶ θείων, ubi primus statim locas, qui in Canteriana editione àdésroto; habetur, ex Porphyrii libro Περὶ ἀγαλμάτων desumptus est, uti ex msto Stobæi Vaticano notat Holstenius in Vita Porphyrii, cap. 10. Ita vero sese habet iste locus: Ζεὺς οὖν ὁ πᾶς κόσμος, ζῶον ἐκ ζώων, καὶ PATROL. GR. X. monum simulacris, damnatoque gentilium cultu communiter iisdem præstito, verba Mosis, Diis non maledices, Exodi xx11, 28, a detorta interpretatione adversarik vindicat, nec de simulacris deorum ullo modo ea intelligenda esse demonstrat: siquidem diis sensu carentibus maledici non possit, neç res inanimata benedicentem honoret, nec maledicentem ulciscatur. Spectant huc sequentia Magnetis nostri verba: Käv àyálµaza ywvíj xal doxñj dialéγεσθαι, μηδὲ τούτοις τιμὴν ἀξίαν προπίωμεν· μηδ' ἂν λέγῃ Μωϋσῆς· Θεοὺς οὐ κακολογήσεις, μὴ περὶ τούτων ἢ τούτους εἰρῆσθαι νομίσωμεν. Ἐκεῖνοι γὰρ θεοί, πρὸς οὓς ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἐγένετο, ὥσπερ ἐκεῖ νοι θερμοί, οὓς τὸ πῦρ ἐθέρμανε. Θεοῦ δὲ λόγος οὔτε λίθοις ποτὲ οὔτε ξύλοις ἐνήχησεν, οὐδὲ τοῖς ἀναισθής τοις αἴσθησιν ἐχορήγησεν. Simulacris autem, ne quidem si vocalia sint, ac ratiocinari videantur, honorem ullum verum deferamus: nec si Moses dical: ‹ Diis non maledices, › illud de his, vel hos ipsos dici existimemus. Nam ii dii sunt, ad quos verbum Dei delatum est, ut ii calidi sunt, quos ignis calefecit. Verbum autem Dei neque in saxis unquam, neque in lignis insonuit, neque insensilibus sénsam tribuit. Et paucis interjectis addit: Μωϋσῆς οὖν οὐκ ἀναισθή τους λέγει κακολογεῖσθαι θεούς. Τί γὰρ τὸ ἀναίσθη τον κακολογούμενον παρά τινός ποτε λυπηθήσεται; Τίς δ' οὕτως ἐνεὸς καὶ φλήναφος καὶ μωρὸς κακολο γεῖν ἐκεῖνο τὸ μὴ δυνάμενον δι᾽ ὕλης νεκρότητα τῆς κακολογίας διακρῖναι τὴν ὕβριν; "Οθεν οὐδὲ θεοὶ οὐδὲ αἴσθησιν ἔχοντες προπηλακισθήσονται, οὐδ᾽ ἀμύ νονταί τινα νεκροὶ τὴν φύσιν ὄντες καὶ τὸν λόγον ȧxívntot. Moses itaque diis sensu carentibus maledici posse non censet. Nam quod sensu caret, quomodo id, si quis ei maledicat, unquam doliturum est? Quis vero adeo stupidus, fatuus ac stultus, ut maledicat illi rei quæ, quia materia constat mortua, contumeliam maledicti intelligere non potest? Quamob, rem nec dii sensu carentes contumelias patientur, nec quemquam ulciscentur, natura sua mortui cum sint et immobiles. Julianus Apostata, quem Porphy❤ rii vestigia frequenter legisse ejusque placitis firmiter inhæsisse constat, verbis Mosaicis, Diis non maledices, eundem plane absonum sensuin atfinxisse videtur, cum Christianos mentem legislatoris pervertisse, et detestando scelere atque audacia omnem religionem multitudini adimere voluisse criminatur, dum ex eo, quod non sit diis serviendum, consequens esse statuerint, quod diis sit maledicendum Verum præterquam quod divino legislatori apertissime sermo sit de magistratibus θεὸς ἐκ θεῶν· Ζεὺς δὲ καὶ καθὸ νοῦς, ἀφ' οὗ προφέ ρει πάντα, ὅτι δημιουργεῖ τοῖς νοήμασιν, κ. τ. λ. Jupiter quidem totus mundus dicitur, animal ex animalibus, et numen ex numinibus compositum; Jupiter cliam suprema mens, omnia producens, quandoquidem omnia sunt mentis opera, etc. Quas quidem verba ipsemet Eusebius Præpar. evang. lib. mı, c. 9, p. m. 401, Porphyrio auctori attribuit. Videantur verba Juliani apud Cyrillum

et principibus populi, quibus tanquam diis in terra Ipsi quippe se ipsos satis læserunt, cum primam immaledicendum esse vetat, conf. Act. xxi, 5; aptissime omnino ex mente gentilium, qui hæc ad simulacra deorum trahebant, Juliano respondet Cyrillus Alexandrinus «Cæterum sciat legem, imo vero legis Dominum, Israelitis jubere ut aras evertant, et una cụm templis simulacra comburant, sicuti scriptum in Deuteronomio ›cap. x11, 4, 2, 3. Hinc pergit: Ο βωμοῖς καὶ τεμένεσιν ἐπιθήγων τὸν Ἰσραὴλ χρήναί τε λέγων τοὺς ἐν αὐτοῖς καταπιμπρᾶσθαι θεούς, ἔφη ἂν, εἰπέ μοι, περὶ αὐτῶν, Θεοὺς οὐ κακολογήσεις, κ. τ. λ. Qui in aras et delubra Israelitas acuit, deosque, qui coluntur in ipsis, concremandos ait, dixitne etiam, obsecro, de illis: ‹ Diis non maledices? > mortalemque et incorruptam substantium vilibus materiis nomen imposuerunt. Cum ergo dæmones modo bonorum geniorum personam vultusque simularent, modo cœlestium etiam deorum, aut beroum speciem ac forniam sumerent ecquid mirum, si eorum quoque nomina sumpserint, fictamque illam numinum molitionem in plures classes diviserint? Quæ tamen omnes, cum nihil quidquam proprietatum divinarum complecterentur, augustissim mam Dei appellationem injuriis calumniisque mortalium subjecerunt. Qui solis, lunæ, ignis, terræ, marisque figuras humana specie exhibitas colebant, quique elementorum simulacris imposito Vestæ, Cereris, Neptuni, aut alio nomine, illa tanquam viventium deorum effigies honorabant; nonne a vera religione abhorrere censendi sunt, quæ tota rebus veris, seriis et colestibus constat, divinisque perfectionibus summi Numinis respondet? Bene jam tum Macarius in fragmento Η Αποκριτικῶν dixerat: Καλείσθαι δὲ πολλοὺς θεοὺς καὶ κυρίους, οὐ φθονεῖ Θεὸς, μόνον εἰ πλησιάζοντες αὐτῷ καὶ γειτνιά ζοντες τῷ τῆς θεότητος λόγῳ συγχρωτίζωνται. Multos autem vocari et devs et dominos, non moleste ſert Deus, si modo ii appropinquantes accedentesque ad eum cum natura divinitatis coalescunt. Et paulo post: Θεός μονάρχης ὢν καὶ τὴν φύσιν ἀΐδιος, σύ κωλύει θεοὺς καλεῖσθαι τοὺς ἀγγέλους, θεοποιῶν αὐ τοὺς τῇ θέσει τοῦ πράγματος, οὐ τὴν οἰκείαν εἰς αὐ τοὺς ἀποτέμνων οὐσίαν, οὐδὲ μέρος αὐτοῖς τῆς ἰδίας δωρούμενος φύσεως. Deus, cum sit monarcha et natura sua æternus, non impedit quin angeli dii nominentur, deificans scilicet eos, divinitate iis addita (non innata); non autem divisa cum iis sua substantia, nec naturæ suæ portione iisdem concessa. § XII. De variis nominibus et generibus deorum 'gentilium. Haudquaquam rei ex nomine, sed nominis ex re veritatem pendere, in superioribus demonstratum dedit Macarius Magnes. Ex isto autem principio nunc etiam varia deorum gentilium nomina, quæ cum ipsa divinitatis substantia non conveniunt, dijudicanda proponit. Etenim quod ejusmodi rebus inanimatis, quæ nec honoris nec contumelia sen· sum ullum accipere possunt, nihilo tamen minus deorum nomina imposuerint gentiles, hoc ipso summo Numini nihil quidquam suo vitio decedere, sed summam tamen mortalium insipientiam eos. dem hac ratione prodere ita autumat Macarius noster: Εἰ δὲ ὀνόματα θεῶν ἔχουσι καὶ ἐπίκλησιν, οὐ λυμαίνονται τὸ θεῖον, ὡς οὐδὲ κύνες ἀνθρώπων ὀνό μασι τιμώμενοι. Πολλοὶ γοῦν ἐξ εὐχερείας τὰ θεῖα τοῖς βεβήλοις ἐπέθηκαν ὀνόματα, οὐδὲν ἐν τούτῳ τὰ θεῖα λυπήσαντες, τὴν δὲ σφῶν ἀφροσύνην μόνον ἐφανέρωσαν. Εἰ γάρ τις θεὸς μὲν λέγεται, καὶ θεῖον οὐ δὲν ἔχει, ὑβρίζει τὴν κλῆσιν καὶ διαβάλλει τούνομα, ἀπαραίτητον ἔγκλημα φέρων καὶ ἀδιόρθωτον. Μὴ οὖν νομίσῃς ἐν τούτῳ τὸν παντοκράτορα Θεὸν ἀνιασθαι καὶ δυσφορείν, καν μέχρις ἑρπετῶν τινὲς τῶν ἀφρόνων τὸ θεῖον κατέσυραν όνομα· αὐτοὶ γὰρ ἐαυτοὺς ἱκανῶς ἐζημίωσαν, οἱ τὴν πρώτην καὶ ἀνώλεθρον οὐσίαν καὶ ἀκήρατον ὕλαις ἀτίμοις ἐπάραντες Bvoµa. Quod si deorum nomina habent et cognomentum, non idcirco injuriam Numini faciunt, quemad modum nec canes hominum nominibus ornati. Itaque multi licentius divina nomina profanis rebus imposuerunt, neque in eo Numen conțristarunt, sed suam duntaxat insipientiam prodiderunt. Nam si quis Deus dicitur, ac divinum nihil habet, appellationem quidem injuria afficit, ac nomen calumniatur, inexcusabilem et irreparabilem culpam sustinens; at ipsum omnipotentem Deum ea re contristari, ac moleste id ferre cave existimes; etsi ad ipsa reptilia de - pressum divinum nomen vecordes quidam traxerint. Alexandrinum lib. vi contra Julianum, p. m. 238. Loc. cit., p. m. 240 edit. Spanhemii. Conf. Eusebius. Præpar. evang. lib. v, c. 3, p. 182. Hinc simul concidit impia Porphyrii sententia, qui summi Numinis substantiam et infinitas operationes sub variis nominibus deorum gentilium exprimi, sed nonnisi eamdem divinitatem intelligi audacter asserere haud est veritus: siquidem cum Platone suo omnes deos primi secundique principii emanationes quasdam ac proseminationes esse vindicat Eamdem pariter mentem fuisse Græci philosophi cum Magnete nostro disputantis, exinde colligitur, quod diis suis non nominis tantum, verum ipsius etiam divinitatis cum vero Deo communionem tribuit, eosdemque augustorum illorum nominum, incorruptibilitatis, immortalitatis et impassibilitatis honorem participare, atque ejusdem cum Deo naturæ consortes esse opinatur § XIII. Magnetis doctrina de Christo Filio Dei unigenito, ejusque incarnatione et miraculis. Infinitis divinæ essentiæ perfectionibus supremo omnium rerum Creatori solique monarchæ ¿yeVÝTŲ Conf. Eusebius, Præpar. evang. lib. xi, c. 15, p. m. 694. Vide fragmentum I ex Apocriticis Magnetis, p. 13 et 22, et fragméntam III, p. 40.

xal debmójovti twv yevntŵy (conf. I Tim. vi, 15, et per se subsistente ejus Verbo, quod secundum ima16) vindicatis, cultuque ipsius a polytheiæ superstitione et creaturarum consortio purgato (conf. Isa. xɩıı, 8); Macarius Magnes in fragmentis superstitibus nullam quidem Trinitatis Personarum divinarum disertam injicit mentionem, cum de hoc mysterio nullus ipsi disputandi locus esset Plures tamen in hac una essentia divina esse Personas, ejusdem naturæ, qualitatis atque potentiæ, primum ipsa monarchiæ divinæ notio ab auctore nostro stabilita, et supra § 5 explicata indigitat, qua in unitate simul Trinitatem Personarum complectebantur antiqui Ecclesiæ doctores. Deinde vero non minus pluralitas Personarum ex argumentatione Magnetis nostri superius jam tum § 6 adducta colligitur, in qua unitatem essentiæ divinæ diis quidem gentilium falsis fictitiisque penitus abjudicat, Christo autem Domino nostro vere ac proprie sic dicto propriam atque peculiarem tuetur, firmissimum utique præsidium advocans ex luculentissimo S. apostoli Pauli testimonio 1 Cor. viii, 5, 6. Tum denique divina hæcce veritas a Macario nostro astructa omnium maxime ex perspicua ejus confessione de Christo Filio Dei unigenito dilucide apparet, in qua eumdem vocat Υϊόν μονογενῆ τοῦ Πατρὸς, απαύγασμα τῆς δόξης και χαρακτῆρα τῆς ὑπο στάσεως αὐτοῦ, item τὸν ζῶντα καὶ ὑποστατικὸν λόγον, ἀπαράλλακτον καὶ ἰσοδύναμον· quibus titulis, duce Scriptura sacra, passim antiqui Ecclesiæ doctores Filium nuncupare solent. Ipsa testimonii hujus verba ex fragmentis &vexdótotę Commentarii Magnetis in Genesin primum producamus, quæ ita habent: Τὸ γὰρ, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰ κόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ομοίωσιν, οὐδὲν ἕτερον δείκνυσιν, ἢ ὅτι συμβούλῳ ἐχρήσατο ὁ Πατήρ τῷ μου νογενεῖ αὐτοῦ τῷ Υἱῷ ἐπὶ τῇ τούτου κατασκευή, ὃς ἐστι τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, κατὰ τὸν Ἀπόστολον, καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ. Οὔτε γὰρ ἐνῆν ἄλλῳ τινὶ συμβούλῳ κεχρῆσθαι, ἢ τῷ ζῶντι καὶ ὑποστατικῷ αὐτοῦ Λόγῳ, τῷ ἀπαραλλάκτῳ αὐτοῦ κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν, καὶ ἰσοδυνάμῳ. Quippe illud: • Faciamus hominem secundum imaginem nostram et secundum similitudinem, › nihil aliud indicat, nisi quod Pater in hujus formatione consiliario usus est Filio suo unigenito, qui splendor est gloriæ, juxta Apostolum (Hebr. 1, 3), et figura substantiæ ejus. Nec enim licebat ullo alio consiliario uti, quam vivo Eusebius, lib. 11 De ecclesiastica theologia contra Marcellum, p. m. 140 scribit: Nos in congressu quocunque cum paganis solemus doctrinam de Christo in tempus opportunum reponere, et in præsenti erroris idololatrici redargutionem proponere, et Dei unitatem demonstrativis rationibus stabilire. P. m. 14 edit. Hugonis Menardi Paris. 1645. Non vero Scriptura, quam hic ad Filium loquentem absurde fingit Lucas Mellierus in Fide primorum Christianorum, refutatus propierea a J. Ern. Grabio in adnotat. ad Georg. Bulli Defensionem fidei Nicænæ, p. m. 21 seqq. În Constitutionibus apostolicis, lib. v, cap. 7, hæc verba Scripturæ expresse itidem tanquam a Deo Patre ad Filium unigenitum ginem ab eo nihil differt, et æqualem habet potentiam. Antiquitatem hujus argumenti, quo ad astruendam Christi divinitatem Macarius hoc loco usus est, exinde primum cognoscere licet, quod S. Barnabas, vel alius saltem ævi apostolici scriptor, jam tum sæculo apostolico eadem ratione præexsistentiam Filii Dei ante conditum mundum probasse legitur. Is enim in epistola catholica ab antiquis olim Ecclesiæ Patribus sub nomine Barnabæ apostoli laudata, juxta antiquam versionem Latinam cap. 4 (ubi Græcus textus desideratur), de Servatore nostro sic loquitur: Et ad hoc Dominus sustinuit pati pro anima nostra, cum sit orbis terrarum Dominus, cui dixit (scil. Deus Pater· quippe cui Moses in primæva creatione hæc verba: prolata tribuit) die ante constitutionem sæculi: • Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Quem deinceps secuti sunt antiquissimi Patres in probanda Filii Dei лpоüлápe, præstantia atque divinitate, speciatimque Theophilus Antiochenus ad Autolycum lib. 11, cap. 28, p. m. 158: Οὐκ ἄλλῳ δέ τινι, inquit, εἴρηκε, Ποιήσωμεν, ἀλλ' ἢ τῷ ἑαυτοῦ Λόγῳ καὶ τῇ ἑαυτοῦ σοφίᾳ. Id est: Nulli alii dixit, ‹ Faciamus, quam suo Verbo et suæ sapientiæ. Quibus verbis Patrem et Filium et Spiritum sanctum designari plerique Patrum existimarunt, quos excitavit Dion. Petavius in Doyma, tibus theot., lib. 11, De Trinitate, cap. 7, § 4 seqq. Cum igitur Macarius Magnes Deum Patrem in formatione hominis Filio suo unigenito consiliario usum esse asserit, tanquam Verbo vivo et per se subsistente, æqualemque cum ipso habente potentiam: nullum plane est dubium, hac descriptione apertissimain divinitatis notam contineri; inprimis cum in Scriptura sacra Deus nonnisi cuin reliquis Personis divinis consultasse legatur, nec cum creaturis, quæ nondum in rerum natura exstiterant, in primæva rerum omnium creatione consilium ullum inire potuerit. Spectat huc etiam illustris ille locus Hermæ Pastoris lib. 111, similitudine 9, cap. 12, ubi antiquissimus scriptor præexsistentiam Filii Dei his verbis declarat: Filius quidem Dei omni creatura antiquior est, ita ut in consilio Patri suo adfuerit ad condendam creaturam Divinum porro opus creationis omnium rerum, imo et ipsius hominis, Filio Dei attribuit Magnes in dicta allegantur hunc in modum: Kabwe xal θεία Γραφή μαρτυρεί λέγοντα τὸν Θεὸν τῷ μονογενεί Χριστῷ· Ποιήσωμεν ἄνθρωπον, etc, Quorum testimonia duofnpa adduxit Hugo Menardus in notis ad Epistolam Barnabæ, p. m. 103 seqq. Gentilium nugas, qui Deum hæc verba forte ad falsos et adulterinos deos dixisse contendunt, eleganter prosternit Cyrillus Alexandrinus lib. í contra Julianum, p. m. 24. De quo loco videatur Georg. Bullus in Defensione fidei Nicæna, sect. 1, cap. 2, § 5, p. m. 18 seqq., et Thom. Ittigius in Selectis capitibus hist. eccl., sect. 1, p. 159 seqq.

conservatum est (in cujus capite sexto eum speciatim de miraculis, quæ a Christo facta sunt, disseruisse refert Nicephorus CP. in examine verborum Macarii Magnetis); factique istius memorabilis imaginem are expressam in Mesopotamia adhuc sua ætate conservatam fuisse tradidit: qua de re jam tum in superiori Dissertatione, § 10, actum fuisse niemini. § XIV. Magnetis doctrina de creatione, et frustra conficta æternitate mundi. fragmento quodam ex libro 11 'Azoxpitixar de- fragmento X, quod ex primo libro Apocriticorum sumpto, quod præter Turrianum citavit Thomas Bozius Eugubinus, congregationis Oratorii presbyter, libro xiv De signis Ecclesiæ Dei, pag. 71: Audi nunc attente, inquit: Principio creavit Filius Dei terram; ex lerra hominem formavit, ex homine carnem sumpsit ipse Quemadmodum vero incarnationem Christi ex humana natura factam, atque a divina Filii Dei natura assumptam, simul com - memorat his ultimis verbis; ita et Divinitatem carni unitam adeoque unionem personalem divinæ et humanæ naturæ in Christo dilucide satis conspicuam declarat, cum in subsequentibus ejusdem fragmenti verbis Filium Dei ita loquentem introducit: Ex unione igitur, qua unitus sum sanctus cum terreno, do panem et vinum, jubens esse corpus meum et sanguinem Siquidem quod non habet Verbum vivens unitum cum corpore, quod fuit terrenum, ad æternam vitam edentes non adduceret. Et iterum: Panis vero in beatn Christi terra virtute Divinitatis unitæ confectus, solo gustu immortalitatem homini affert. ***** In articulo de creatione ex superius adductis jam tum constat egregia Macarii Magnetis confessio, quod Deus solus imperium ac monarchiam habens iis, qui geniti sunt, ingenitus præsit, creaturas increatus et principio carens in potestate habeat, ac non similes, sed dissimiles providus regat Luculentius tamen et scopo suo convenientius hoc argumentum pertractat in commentario apt tñ, τοῦ Ἀδὰμ δημιουργίας, ad cap. 1 Geneseos, ubi creaturas omnes solo verbo Dei productas esse contendit: Καὶ τὰ μὲν ἄλλα κτίσματα ῥήματι μόνῳ napîxtai. Id est: Ac cæteræ quidem creaturæ solv verbo productæ sunt. Quinetiam in sequentibus tum materiæ principium constituit, tum formam creationis aetionemque Dei creantis in eo ponit, quod Deus omnia ex liberrima voluntate, et quidem ex nihilo, per solum imperium produxerit, quo id, quod non erat, vocavit ut esset Apoc. v, 11; Rom. ιν, 17. Huc redeunt illa verba Magnesie nostri loc. cil.: Ὁ γὰρ τοσοῦτον μέγεθος οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης λόγῳ ὑποστησάμενος, πολλῷ μᾶλλον παράδεισον ἱκανὸς καταφυτεῦσαι ῥήματι, καὶ λόγῳ ῥιζω σαι πανόλβιον χωρίον· ἀλλ' ὡς εἴρηται, διὰ τὴν πρὸς τὸν ἄνθρωπον τιμὴν καὶ φυτουργὸς γίνεται μυστικῷ τιν: λόγῳ, ἀκαμάντως τόνδε κόσμον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος elę td elvai napáywy Oɛkfjoet. Nam qui tantam cœli, terræ ac maris molem verbo fundasset, multo magis hortum poterat dicto plantare, et beatissimum ſundum verbo conserere. Sed quemadmodum dictum est, ut hominem honore afficeret, etiam arborum arcana quadam ratione factus est cultor, qui sine ullo labọre mundum hunc ex non esse ad esse sola voluntate perduxerat. Ex miraculis denique, que a Christo Servatore facta sunt, divinitatem Filii Dei subinde confirmat, cum exempli causa occasione istius miraculi in sanatione mulieris, quæ diutina fluxione sanguinis laboraverat, præstiti Marc. v, 30, divinæ ipsius virtutis characterem in fragmento Η Αποκριτικών lis verbis agnoscit: Otw map to Xploτo dúvajus ἐξήρχετο, καὶ τῶν καμνόντων ἤλαυνε τὰ νοσήματα, καὶ τῷ Χριστῷ μένουσα ὅλως οὐκ ἐχωρίζετο. id est: Sic etiam a Christo virtus exibat, quæ et ægrota: tium morbos pellebat, et penes Christum manms prorsus ab co non recedebat. Nulla hic nos urget ratio, cur per δύναμιν ἐξελθοῦσαν intelligere debea mus virtutem quamdam corporalem, seu pharmacum aliquod salutare ex corpore Christi profectum cum inter omnes constet, dúvaμrv in Scriptura Novi Testamenti sæpissime miraculum denotare, Marc. vi, 5: adeoque opus divinum vel miraculum a Christo patratum hic potius indigitatur, ex cujus stupendis effectibus et virtute incredibili in Servatore nostro haudquaquam imminuta divinitatem ejus merito agnoscere atque venerari tenebantur omnes. Quo sensu et Macarius § XV. Doctrina Magnetis de angelis et de cultu imanoster hanc ipsam historiam sanctæ mulieris hæ morrhousæ ad miracula Christi divina retulit in Quæ verba itidem e Græco textu Magnetis se convertisse confirmat Franc. Turrianus in tractatu de sanctissima Eucharistia contra Andream Volanum, p. m. 75 seqq. Absit hæc profana sententia, quasi Christus effluxu quodam corporis sui, vel per magicas artes, ægrorum morbos curaverit, cum de sensu corporeo suspicandi aliquid nulla hic sit causa, nullum fuydamentum. Gentilium hæc erat calumnia, qui, teste Arnobio lib. 1 Adversus gentes, p. m. 25, calumniosis illis et puerilibus vocibus objicere solebant Christianis, quod Christus magus fuerit, clandestinis artibus omnia miracula effecerit, Ægyptiorum ex adytis angelorum potentium nomina, et remotas furatus sit disciplixas. Quam impudentissimam criginum. Speciatim de creatione angelorum, quos inter minationem Arnobius speciali enumeratione miraculorum Christi sola nominis sui potestate et invocatione sine ulla vi carminum, aut herbarum et graminum succis, sine ullis plane artibus humanis peractorum egregie diluit, veramque divinitatem Servatoris nostri exinde comprobat: Desistite, inquit, o nescii, in maledicta convertere res tantas………... Nihil, at remini, magicum, nihil humanum, præsiigiosum, aut subdolum, nihit fraudis delituit in Christo..... Deus ille sublimis fuit, Deus radice ab intima, Deus ab incognitis regnis, et ab omnium principe Deus sospitator est missus, etc. Conf. Gottfr. Olearii Observationes sacræ in Matthæum, p. m. 275 seqq. Vide fragin. Il supra allatum (c. 1580, §v, init.)

fecto beatitudinis statu vident, Matth. xvIII, 10. Ex ista autem simplicitate essentiæ atque immaterialitate, qua gaudent angeli, sponte sua consequitur ipsorum ἀφθαρσία atque immortalitas, quan Macarius ipsis vindicat his verbis: Ἵνα τὶς τῶν εὐφρο νούντων ἀκούσας ἐν οὐρανῷ λογικὴν οὐσίαν τῷ τῆς ἀθανασίας λόγῳ πανηγυρίζουσαν. præstantissimas creaturas primo loco ponit, ita dis- asciti sunt, ubi faciem Dei Patris cœlestis in perserit Macarius Magnes, ut naturam ipsorum spiritualem, incorruptam et immortalem extollat his verbis, quæ in fragmento IV Aлoxpiτizor leguntur: Λοιπὸν, τὴν περὶ τῶν ἀγγέλων καὶ τῆς ἀφθαρσίας αὐτῶν λέξομεν τὴν ὑπόθεσιν...... ἵνα τὶς τῶν εὐφρονούντων ἀκούσας ἐν οὐρανῷ λογικὴν οὐσίαν τῷ τῆς ἀθανασίας λόγῳ πανηγυρίζουσαν, τουτέστι τῶν μακαρίων καὶ ἀσωμάτων δυνάμεων, ὡς δυνατὸν τὸν βίον πρὸς αὐτοὺς ῥυθμίσεις, καὶ τὴν ἐκείνων ἀξίαν toiç Épyoiç 【ndwoɛtsy, x. t. λ. Deinceps quæstionem de angelis et eorum incorrupta natura tractaturi sumus………….. At sapiens quisque cum audierit, substantiam rationalem in calo esse, quæ immortalitatis munere gaudeat (beatas nempe et incorporeas virtutes), vitam, quantum fieri potest, ad eorum imitationem componat, eorumque gloriam operibus affectet, etc. Patet exinde, angelos hic describi 1°) ut substantias spirituales et incorporeas, dowµátovę duváµɛɩç, quæ in antecedenti serinone hominibus opponuntur, qui originem suam a carnali corporeaque generatione habent, qui ab immunda corporum germinatione substantiam ceperunt, et geniti gignentesque instar foliorum cito defluunt; cum econtrario angeli sint σωματικῶν παθῶν καὶ δεσμῶν ἀπαλ Rayévtes, corporeis affectibus et vinculis liberi: quemadmodum in fragmento II, angelum per ¿síúματόν τινα τάγματος ἀνωφερούς, θεὸν τὴν θέσιν οὐ τὴν φύσιν ὑπάρχοντα, id est incorporeum quendam superioris ordinis, qui adoptione, non natura, sit deus, explicat. Unde et postmodum in fragmento VI invisibilem naturam, adeoque et immaterialem, angelis tribuit Macarius, dicens: El yàp xai xì µáλιστα ἐν ἀνδρείῳ σχήματι ἄγγελοί ποτε ἐφάνησαν, ἀλλ' οὐ τὸ φανὲν ἦσαν, ἀλλ' ὅπερ ἦσαν, ἀόρατόν ἐστι. Id est: Etsi enim humana ut plurimum specie olim angeli apparuerunt, at non id ipsum erant, quod apparebat; sed quod erant, id visibile non est. Cum vero veteris Ecclesiæ doctores principii loco ponerent, ea quæ initium habuerunt, necessario finem habitura (quemadmodum et Macarius noster in comparatione beatorum hominum resurgentium cum angelorum statu beato illud pariter de iisdem prædicat, καὶ τελευτὴν μηκέτι μηδὲ γένεσιν ἔχονtɛs, jam nec ortum habentes nec interitum), atque exinde colligerent, angelos non natura, sed gratia immortales esse: id saltem indicare voluerunt, solum Deum independenter, absolute, et ea ratione immortalem esse, ut nullo modo finem habere queat, I Tim. vi, 16; angelos autem ceu spiritus creatos dependenter et ex voluntate Dei immortales esse, ita quidem, ut licet natura illorum in se spectata corruptioni obnoxia non sit, finem tamen, si Deus velit, habere possint. Atque in eo xápıç illa, qua immortales dicuntur esse angeli, consistit, quod a Deo conservantur; cum alioqui in nihilum, unde orti sunt, essent redituri. Hinc Æneas Gazæus veritus ne hac doctrina immortalitati animorum ponnihil detraheretur, principium illud, omne quod esse incepit, obnoxium interitui esse, ad planiorem sensum revocat, ostenditque animam rationalem, pariter atque angelos, suapte natura morituram non esse: Ille enim, inquit, qui ut essent largitus est, mis nostris concessit quoque, ut semper essent, illudque donum ipsa jam natura est. Habent igitur angeli in se ipsis, ut et anima rationalis, quo immortales sint, quippe cum ejusmodi naturam a rerum auctore sortiti sint aniAddit Macarius in eodem fragmento: 03 µhy ɛiκόνας ἐκείνων τυπώσας τῷ σχήματι, non autem illorum imagines effingens Quæ verba philosopho Græco, cum quo sibi res erat, haud frustra opposuit Macarius, dum angelis natura similes esse dens suos jactitaverat, ut exinde cultum eorumdem 2°) Describuntur angeli ut substantiæ intelligentes, dum Macarius angelum vocat loyixǹy oùslav Èv oúpavų, substantiam rationalem in cœlo; ut eam distingueret tum a substantiis rationalibus in terra, hominibus anima et corpore præditis; tum a substantiis pure materialibus sive corporeis, quibus vis cogitandi, intelligendi atque ratiocinandi attri- divinum veluti justo quodam titulo definire posse bui nequit. Denique 3º) describuntur angeli ut substantiæ beatæ atque in spirituali sua natura et perfectione coelesti liberæ ab omui mutatione, corruptione et mortalitate. Hic enim erat scopus expositionis Macarianæ, quod ex exemplo angelorum, toy μaxaρίων δυνάμεων, indicare voluerit beatitudinem eorum hominum, quibus cœlestis regio babitanda obtigit, quique in angelicæ vitæ communionem In dialogo erudito De animorum immortalitate et resurrectione corporis. Conf. Mich. Lequienii notæ ad Damascenum De fide orthodoxa, lib. 11, cap. 3, p. 156, itemque Petavius, loc. cit., p. 18, ubi nomina mortalis el videretur. Quam idololatricam opinionem merito damnat Macarius, addens, we wǹe aúrós, ut tu (philosophus) ipse ais, qui scilicet simulacra et statuas et imagines deorum ad abominandum cultum exponis. Quam in rem de apparitionibus angelorum station sequentia subjungit: El γὰρ καὶ τὰ μάλιστα ἐν ἀνδρείαν σχήματι ἄγγελοί ποτε ἐφάνησαν, ἀλλ' οὐ τὸ φανὲν ἦσαν, ἀλλ' ὅπερ ἦσαν, ἀόρατόν ἐστι. Il est: Etsi enim humana ut plurimum specie olim angeli immortalis triplici sensu a Patribus accipi ostendit. Quod Nicephorus patriarcha CP. ad vetitura idolorum gentilium cultum restringit.

apparuerunt, al non id ipsum erant, quod apparebat; tumque ipsorum divinum.... improbat, in eo versed quod erant, id visibile non erat. Quin et paucis interjectis sententiam suam, quod angeli sanctis hominibus neutiquam ad adorationem propositi sint, ulterius confirmat exemplo Abrahami, qui angelos ipsi visos nullo idololatrico cultu excepit. Postquam enim quæstionem de Abrahamo et angelis ab eo visis agitaverat, hunc in modum orationem concludit Macarius in fragınento VII: Kał τούτων γενομένων σαφῶς κατὰ ἀλήθειαν, τῶν ὀφθέντων ὁ ᾿Αβραὰμ οὐ τυποῖ τὴν ἐμφάνειαν, οὐδὲ ἐμφερὲς ἄγαλμα ξέει, ἢ γράφει τῷ πίνακι ἐν αὐτοῖς βλέπειν τοὺς ξενισθέντας νομίζων· οὐ γὰρ ἦν εἰκὸς, φίλον ὄντα τοῦ Θεοῦ τὸν πατριάρχην τῇ τῶν κατ' ἐκεῖνο και ροῦ δεισιδαιμονούντων ἀνθρώπων ὑπάγεσθαι πλάνῃ, ἄρτι σχεδὸν ἀνακυπτούσης τῆς τῶν ἀγαλμάτων ἱδρύσεως. id est: His evidenter et revera perfectis, Abrahamus eorum, qui visi erant, nec speciem exprimit, aec simulacrum sculpit, nec imaginem in tabella pin· git, putans se in his eos, quos hospitio excepit, intueri præsentes; quippe nec decebat patriarcham Deo amicum hominum illo tempore idololatrarum errori addictum esse, ineunte fere idololatria sive simulacrorum erigendorum fundatione. Hujus quidem historiæ Eusebii Cæsariensis ætate publica quædam exstitit imago, sed non ad cultum ac venerationera exposita, quam ita commemorat ipse Eusebius Demonstrationis evang. lib. v, cap. 9, ut exinde probet, Dominum ac Salvatorem nostrum medium inter istos tres hospites Abrahami fuisse, qui eo tenipore pietatis semina ad homines jaciens, humanaın >pcciem ac figuram indutus, Dei amico atque antiquo patri Abrahæ se ipsum, quisnam esset, ostenderit, Patrisque sui tradiderit sententiam. Eo igitur consilio imagines angelorum haudquaquam ulla specie effingendas voluit Macarius noster, ne errori idololatrico ansa daretur per cultum imaginum. Idem tamen Macarius Magnes in fraginento X libri Αποκριτικῶν imaginem quamdam in memoriam illius miraculi effictam celebravit, quod Servator noster in muliere hæmorrhousa divina virtute patraverat; quam statuam, Christi imaginem exhibentem, adhuc sua ætate in Mesopotamia salvam fucolumemque exstitisse testatur his verbis: AUTOÙ γὰρ τοῦ πραχθέντος ή γυνὴ τὴν ἱστορίαν σεμνῶς ἀποχαλκεύσασα τῷ βίῳ παρέδωκεν, ὡς ἄρτι τουργον γενόμενον, οὐ πάλαι. Id est: Ipsius quippe facti imaginem mulier memoriæ tradidit ære expressam, ut res non olim facta, sed hodie fieri videatur. Ex omnibus antiquitatis exemplis expressissimum illud est et maxime illustre sacrarum imaginum monumentum, quod Eusebius Cæsariensis pariter pluribus circum - stantiis ornatum retulit, et ad sua etiam tempora permansisse, atque oculis suis conspectum fuisse tradit libro vi Historiæ ecclesiasticæ, cap. 18. Ultimum denique, quod circa doctrinam Magnetis nostri de angelis adhuc observandum venit, culIn fragmento II operis Macariani. satur, quod ab angelo auxilium exspectandum, veræque virtutis beatitudinem petendam esse neget: quod ex eo demonstrat Macarius, quod non sit natura Deus, sed tantum ex gratia et adoptione quamdam habeat diviuitatis similitudinem, quam eleganti aliqua comparatione ita illustrat "00ɛy 6 piè τὸν φύσει Θεὸν προσκυνῶν, μακαρίζεται· ὁ δὲ τὸν θέσει, πολλὰ διασφάλλεται, ἐν τῷ σέβειν ἀβέβαιον καρπούμενος όφελος. Ὡς γὰρ ὁ θέρμης ἕνεκεν τὸ πῦρ ἀσπαζόμενος καὶ θερμαίνεται παρ' αὐτοῦ, καὶ τῷ φέγγει λαμπρύνεται· ὁ δὲ ὕλην ἐκ πυρὸς, ἢ χαλκοῦ, ἡ σιδήρου, ζητῶν εἰς θερμότητα, διαμαρτάνει τοῦ σκου ποῦ· πρὸς ὀλίγον γὰρ ἡ ὕλη ψευσαμένη την φύσιν εἰς τὴν οἰκείαν τῆς οὐσίας λῆξιν ὑποχωρεί, μηδὲν τὸν ἔχοντα ταύτην ἐν θερμοῖς ὠφελήσασα, μηδὲ σέλας αὐτῷ λαμπρὸν ἐπαρκέσασα. Οὕτως ὁ βουλόμενος ἀκράτου ἀρετῆς λαβεῖν μακαριότητα, παρὰ Θεοῦ ταύτην τοῦ κατὰ φύσιν αἰτῶν, οὐ σφάλλεται· παρὰ δὲ ἀγγέλου, ἢ τινὸς ἀσωμάτου τάγματος ἀνωφερούς, θεοῦ τὴν θέσιν οὐ τὴν φύσιν ὑπάρχοντος, ζημιούται μεγάλως, λαβεῖν θέλων, ὅπερ δοὺς ὁ κτησάμενος για μνητεύει τῆς χάριτος. Ιd est: Itaque beatus habetur is, qui adorat illum, qui natura Deus est; is autem, qui adoptivum colit, multum fallitur, et fructum ez eo cultu non diuturnum percipit. Quemadmodum enim is, qui caloris causa ignem ipsum amplectitur, culescit ab eo simul, et ejus fulgore illuminatur; qui vero materiam ab igne calefactam, sive æs, ferrum, ad calescendum quærit, is a scopo aberrat; siquidem ea materia ad breve tempus naturam ignis mentita ad propriam substantiæ naturam redit, eum autem, qui ipsam habet, calore suo nihil juvat, net fulgorem ei clarum suppeditat. Ita qui veræ virtutis beatitudinem accipere vult, eam ab eo, qui natura Deus est, si petat, non lædit se ipsum; ab angelo au· tem petens, vel ab aliquo incorporeo superioris ordi.. nis, qui adoptione, non natura, sit deus, damnum grave accipit, accipere id volens, quod si dederit is qui possidet, se ipsum virtute spoliet necesse est. § XVI. Doctrina Magnetis de creatione et conservatione corporum cœtestium. size Corpora coelestia a Deo creata exinde demonstrat Macarius, quod Deus eadem e cœlo suspenderit, cursumque ipsorum et mutationes ex propria voluntate inflectat. Quo spectant hæc verba fragmenti IX: Κἂν θέωσιν ἀστέρες καὶ τρέχωσιν ἄπειρα, τούτους μὴ θειάζωμεν. Ὡς γὰρ τρέχοντας ἵππους οὐδεὶς ἐστεφάνωσεν, ἀλλὰ τὸν ἐλατῆρα τούτων καὶ ἡνίοχον, οὕτως οὐκ ἄστροις, ἀλλὰ Θεῷ, τὸ σέβας γνησίως την ρήσωμεν τῷ τούτους ἐξάψαντι. Ιd est: Nec stellas ipsas, etsi illæ currunt et æternum volvuntur, lanquam deos veneremur. Nam quemadmodum equos currentes nemo unquam coronavit, sed eorum agitatorem et aurigam: ita nos non astris, sed Deo, qui illa e cœlo suspendit, suum cultum integrum servemus.

Generatim de conservatione rerum creatarum ita litudinem, › nihil alíud indicat, nisi quod Pater in sentit Macarius noster, ut Deum, qui creaturas omnes in potestate habet, easque providus regit ea omnia, quorum creavit substantiam, pariter et conservare affirmet. Ita enim in fragmento If mentem suam explicat his verbis: Καὶ τῶν μὲν τὴν οὐ σίαν αὐτὸς (Θεὸς ἐδημιούργησεν, οἱ δὲ ὑποστάσεως ἀρχὴν οὐ κατέλαβον ἐν αὐτῷ· καὶ ὁ μὲν ἐκείνους, ὧν ἄρχει, σώζειν οἶδεν· οἱ δὲ οὐδὲν ἀρχόμενοι ἐκείνῳ χαρίζονται. id est: Ac illorum (deorum scilicet improprie ita dictoruín) quidem ipse Deus creavit substantiam; illi autem initium exsistendi nullum in co deprehenderunt: item ille eos, quos subditos habet, scil conservare; ii vero dum subditi sunt, nihil ei gratificantur. § XVII. Doctrina de creatione hominis, ejusque ima gine divina, immortalitate anima, atque libertale. De creatione hominis tam magnifice sentit Macarius, ut totam ejus formationem præ cæteris creaturis speciali consilio et deliberatione SS. Trinitatis perfectam esse contendat. Ita enim in fragmentis Commentarii in Genesin eamdem deprædicat: Καὶ τὰ μὲν ἄλλα κτίσματα βήματι μόνῳ παρῆκται· ὁ δὲ ἄνθρωπος ἔσχεν ἐξαίρετόν τι κατὰ τὴν ποίησιν παρὰ ταῦτα. Βουλῆς γὰρ προηγουμένης ἐκτίσθη, ἵνα ἐκ τούτου δειχθῇ ὅτιπερ κτίσμα τίμιον ὑπάρχει. Τὸ γὰρ, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ὁμοίωσιν, οὐδὲν ἕτερον δείκνυσιν, ἢ ὅτι συμ βούλῳ ἐχρήσατο ὁ Πατὴρ τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ τῷ Υἱῷ. ἐπὶ τῇ τούτου κατασκευῇ, τῷ ἀπαυγάσματι τῆς δόξης, c κατὰ τὸν ᾿Απόστολον, καὶ χαρακτῆρι τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ..... Ἐπειδὴ τοίνυν, ὡς εἴρηται, ὥσπερ βασιλεὺς εἰσήχθη ἐν κόσμῳ ὁ ἄνθρωπος, εἰκότως καὶ κατ' εἰκόνα Θεοῦ γεγένηται. Ἔδει γὰρ τὸν μέλλοντα ἄρχειν τῶν ἄλλων ὥσπερ τινὰ εἰκόνα ἔμψυχον τῆς τοῦ βασιλέως ὁμοιότητος ἀπολαύειν, οὐκ ἐν πορφυ ρίδι μαὶ σκήπτρῳ καὶ διαδήματι τὴν ἀξίαν ἐμφαίνοντι, ἐπεὶ μηδὲ τὸ ἀρχέτυπον ἐν τούτοις ἦν, ἀλλ' ἐν τῷ κεκοσμεῖσθαι τὴν ἀφθαρσίαν καὶ ἀθανασίαν καὶ ἀρετήν. Τούτοις γὰρ τιμηθεὶς ὁ ἄνθρωπος τὴν πρὸς τὸ πρωτότυπον εἰκόνα ομοιότητι διασώζει. Ἐπεὶ δὲ καὶ αὐτεξουσιότης τὸ βασιλικὸν καὶ ἐπηρμένον τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πρὸς τὴν θείαν εἰκόνα έμφε ρὲς προσφανέστατον δείκνυσι, καὶ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ χειρῶν Θεοῦ ἔργον ὁ ἄνθρωπος, διὰ τὸ τίμιον τῆς κατασκευῆς Βουλῆς γὰρ ἐνέργεια τὸ πᾶν. Id est: Ac cæteræ quidem creaturæ solo verbo producta sunt; homo autem præcipuum quiddam praterea habuit in creatione. Nam habita ante deliberatione creatus est, ut ex eo ostenderetur, excellentem, esse eam creaturam. Quippe illud: ‹ Faciamus hominem secundum imaginem nostram et sccundum simiΚρατεῖ τῶν κτισμάτων, καὶ ἡγεμονεύει κηδό μενος, sunt verba Magnetis in fragmento Il. Vale supra. Uti Melitoniani, Anthropomorphite et udiani quondam statuerunt,,de quibus confer Epiphanium, har. 90, et Theodoretum, quaest. 20 in Genesin, et alibi. Quamvis Macarius noster haud meget, etiam in ipsum Adami corpus divinæ imagihujus formatione consiliario usus est Filio suo unigenito, qui splendor est gloriæ, juxta Apostolum, et figura substantia ejus.... Quoniam itaque, ut diclum est, homo in mundum tanquam rex est introductus, probabiliter etiam secundum imaginem Dei factus est. Oportebat enim aliis imperaturum veluti imaginem quamdam spirantem regis similitudine gaudere, non in purpura et sceptro et diademate dignitatem ostentante (quippe nec ipsum archetypum in his erat), sed eo quod ornaretur incorruptibilitate, immortalitate, ac virtute. Nam his homo ornatus formam prototypi similitudine expressam serval. Quoniam vero ipsa quoque libertas regiam et eminentem naturæ humanæ dignitatem et similitudinem ejus cum divina imagine evidentissimam ostendit, eliam hac ratione homo manuum Dei opus est, propter formotionis suæ excellentiam: nam totum illud opus consilii est. Eadem argumentatione utitur Theophilus Antiochenus libro ut contra Autolycum, cap. 28, p. m. 158 seq., cum excellentiam hominis in eo ponit, quod, cum cætera omnia verbo constitueret Deus et quasi πάρεργα conderet, solius hominis creationem existimaverit esse opus mauibus suis dignum, μόνον ἰδίων ἔργον χειρῶν ἄξιον ἡγεῖται τὴν ποίησιν τοῦ ἀνθρώπου. Naturam hominis inprimis ob concreatam imaginem divinam extollit Macarius Magues, eamque non in corpore sed in mente hominis quærit, quod cognitionem boni et mali natura insitam habuerit. Argumento ipsi sunt verba Geneseos, cap. III, 22: Ecce Adam factus est sicut unus ex nobis, ad sciendum bonum et malum. Ad quem locum hunc in modum commentatur: Οὐχ ὡς προσκόψαντος αὐτοῦ ἐπὶ τὴν τῆς ἀρετῆς καὶ και κίας γνῶσιν, ἀλλ' ὡς τοιούτου ἐξ ἀρχῆς πλασθέντος. Φθάσας γὰρ εἶπεν ἡ Γραφὴ, ὅτι ἔτι ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα Θεοῦ. Δῆλον ὡς προκαταβεβλημένην εἶχεν ἐν τῇ φύσει τὴν γνῶσιν τοῦ καλού καὶ πονηροῦ. Id est: Non quasi profecisset is in cognitione virtutis ac vitii, sed quia talis ab initio formatus esset. Nam ante dixerat Scriptura: Adhuc fecit Deus hominem secundum imaginem Dei.» Hinc pulet, habuisse eum insitam jam ante a natura cognitionem boni et mali. Hominem igitur ab initio integrum et rectum in omni cognitione virtutis ac vitii. creatum fuisse plane ad sensum Scripturæ sacræ Eccle. vit, 50, contendit: quinimo in antecedentibus eumdem per transgressionem pristinam innocentiam mnorum, τὸ ἀπειρόκακον, amisisse statuit, quæ fecerat, ut primi parentes nuditatis suæ rationem nullam haberent: ᾿Αλλὰ ὡς τὸ ἀπειράκακον ἀποθεμέν νων διὰ παραβάσεως, δ καὶ τὴν γύμνωσιν ἀδιάφορον › nis dignitatem aliquo modo redundasse, dum totum hominem secundum imaginem Dei factum esse fatelur, atque inprimis in oratione 17 in Genesin corpus protoplastarum ante transgressionem præcepti subtilius ac splendidius, et ad specierum divinarum perceptionem magis promptum et expeditum fuissa contendit.

παρέσχε. Εx quo apparet, Macarium nostrum ima- dem non fuisse Adamo causam cognitionis liquet. ginem divinam præcipue in internis animi dotibus, iisque concreatis, quasivisse, non in forma homi nis externa; uti quidem philosophus ille, cum quo disputabat, eo sensu hominem τὸ κάλλιστον τῶν ζώων καὶ εἰκόνα Θεοῦ esse venditabat § XVIII. Doctrina de immortalitate animæ.· § ΧΙΧ. Doctrina de lapsu Adami ejusque effectu, mortalitate scilicet per peccatum introducta. Lex enim ei data est, tanquam utrumque scienti, el bonum ct malum, et obedientiam et inobedientiam. Itaque cognitio legem antecessit. Lex vero data est, ut homo, qui, ut diximus, libera voluntate movebatur, licentiamque habebat ex cæteris arboribus frusctum percipiendi, et ab una duntaxat abstinere per legem jubebatur, hoc sciret, subditum se esse Domino, ei nempe qui et legem dedisset. Interjecta deinceps historia de seductione serpentis, quomodo bostis naturæ nostræ tanto hominis honori invidens bellum adversus eum susceperit, mendacioque suo effecerit, ut ambo contemptores Dei fierent, tristissimum lapsus effectum exponit ex cognitione nuditatis ipsorum et terrore justitiæ divinæ, quam ad poenam promeritam concitaverant, adeo ut aniœna paradisi sedes statim mutaretur iis in acerbum tribunal tremendumque prætorium. Μετὰ τὸ τόλμημα εἰς σύνεσιν ἐλθόντες τοῦ πταίσματος, τῷ διακριτικῷ κρατοῦνται φόβῳ, καὶ κρύπτεσθαι πειρώνται τὸν ἀλάθητον ὀφθαλμὸν, καὶ παραιτοῦνται τὴν πρόοδον, καὶ ἀναδύονται τὴν παράστασιν. Id est: Post audas illud facinus, intellecto lapsu suo, providenti mels percelluntur, et eum, quem latere nil potest, oculum lclere conantur, et prodire detrectant, et coram sisti refugiunt. Lapsum Adami ita describit Macarius Magnes in fragmentis Commentarii in Genesin, quod libertate sua abusus conditionem obedientiæ Creatori debitæ neglexerit atque per transgressionem præcepti divini τὸ ἀπειρόκακον sive innocentiam morum amiserit, mortalitatemque peccati invexerit. Ilanc sententiam sequentia ipsius declarant verba: Οντων οὖν αὐτῶν ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς τρυφῆς, νόμον δίδωσιν αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἐπὶ εὐεργεσία, τοῦ δεῖξαι μὲν ἐλευθέραν τὴν φύ σιν ἐν τῇ αὐτεξουσιότητι, ἀποδεῖξαι δὲ ὡς ὑπὸ Δεσπό την καὶ κηδεμόνα εἰσὶ, λέγων οὕτως· Ἀπὸ παντὸς ξύλου..... τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ· ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν οὐ φάγεσθε ἀπ' αὐτοῦ. ῾Η δὲ ἂν ἡμέρᾳ φάγησθε ἀπ' αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε, τοῦτ' ἔστιν, Ονητοὶ ἔπεσθε. Οὕτω γὰρ ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν τη δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγῃ ἀπὸ τοῦ ξύλου, θνητὸς ἔσῃ. ᾿Αλλὰ μή τις υπολάβοι, ὅτι τὸ ξύλον τοιαύτης ἦν φύ σεως, ὡς γνῶσιν παρέχειν καλοῦ καὶ πονηροῦ Οὐ γὰρ δὴ βλαβερὸν ἐν τῷ παραδείσῳ τι ἦν. Ορος δὲ ἐτέθη ἐν τῷ φυτῷ πρὸς γυμνασίαν τῆς ἐλευθερότητας. Καὶ ὅτι οὐ τὸ ξύλον αἴτιον γνώσεως τῷ Ἀδὰμ γέγονε, δῆλον. Ἡ γὰρ ἐντολὴ ὡς πρὸς εἰ δότα ἄμφω ἐδόθη, τό τε καλὸν καὶ [το] πονηρόν, τήν τε ὑπακοὴν καὶ τὴν παρακοήν· ὥστε ἡ γνῶσις προβλαβε τὴν ἐντολήν. Δέδοται δὲ αὐτὴ διὰ τὸ, ὡς εἴρηται, αυτο εξουσίῳ βουλήματι κινούμενον τὸν ἄνθρωπον, ἐπ' ἀδείας τε ἔχοντα ἀπὸ πάντων μεταλαμβάνειν τῶν ἄλ λων δένδρων, ἑνὸς δὲ μόνου νόμῳ προσταττόμενον ἀπέχεσθαι, τοῦτο γινώσκειν, ὡς ὑπὸ Δεσπότην ἐστὶ τὸν καὶ τὴν ἐντολὴν δεδωκότα. id est: Cum itaque essent in paradiso voluptatis, Deus benefaciendi causa dal iis legem, ut ostendat, liberam quidem esse hominum naturam, eo quod sui juris sit; attamen demonstret, eos sub Domino et curatore esse. Sic autem ait: «Ex omni ligno, quod est in horto, comestione rius Magnes, tunicas tamen pelliceas, quibus post comedes: ex ligno autem cognoscendi bonum el malum non comedetis ex eo. Qua autem die comederitis ex eo, morte moriemini, hoc est, mortales eritis. Nam Symmachus ita interpretatus est: ‹ Qua autem die comederis ex ligno, mortalis futurus es. › Sed nemo existimet, eam fuisse ligni naturam, ut cognitionem afferret boni et mali. Nec enim quidquam in paradiso noxium erat. Sed in planta hæc conditio posita est, ad exercitium libertatis. Ac lignum quiQuæ verba philosophi Macariani in fragmento III obvia jam superius adducta atque exposita sunt al § 9 (col. 158.4). Sic et Procopius in comm. ms. in Genesin atultum putat, talem arbori vim natura ingenitam Illud denique silentio haudquaquam prætermittendum est, quod Macarius Magnes simul divinum quodam beneficium in ipsa pena mortis corpe ralis agnoscat, quod hac sententia exprimit: Δια ἵνα μὴ κακὸς ἀθάνατος ᾗ ἄνθρωπος, θνητὸν αὐτὸν ἀπεφήνατο ὁ Θεὸς, νεκρότητι περιβαλών. Τοῦτο γὰρ οἱ δερμάτινοι χιτῶνες σημαίνουσι ἀπὸ τοῦ λόγου τῆς τῶν ζώων νεκρώσεως· ὅπως διὰ τῆς λύσεως τοῦ σώ ματος καὶ τῆς δέσεως ἡ ἁμαρτία πᾶσα αὐτόπρεμνος διαφθαρῇ. Il est: Itaque ne homo malus immortalis esset, eum Deus mortalitate indutum mortalem reddidit. Nam id ipsum tunice pellicea significant, habita ratione mortis animalibus illatæ: ut per corporis dissolutionem ipsum quoque vinculi corporei peccaSam penitus aboleretur. § XX. Sententia Magnetis de tunicis pelliceis. Quamvis cæterum historiam lapsus a Moyse descriptam proprio et litterali sensu intelligat Macanoxam induti fuere protoplastæ ad nuditatem corporis tegendam, non tam historice quam allegorice exponit in symbolum mortalitatis per peccatum subintroducta; ceu ex verbis in fine superioris $ citatis intelligitur. Quæ interpretatio haud parum lucis accipit ex illis, quæ Photius in Bibliotheca, cod. ccxxxiv, p. m. 909, ex S. Methodii oratione De resurrectione excerpsit: "Ότι δερματίνους χιτῶνας τὸν θάνατόν φησι. Λέγει γὰρ περὶ τοῦ ᾿Αδάμ· Ον ὁ fuisse, credere. Verba ejus ad ipsum Macarii textum citabimus. Quos perstringit Magnes sunt quidam apud Theophilum Antiochenum I. 1 Ad Autolycum

mactati ad designandam oblationem sacrificii expiatoriam adumbrata erat. Conf. Apoc. XII, 8; Zach, 111, 4; Isa. Lx1, 3, 10. Quam significationem etiam in animo habuisse videtur Irenæus lib. 111 Adversus hæreses, cap. 37: Quoniam, inquit, quam habuit a Spiritu, sanctitatis stolam amisit per inobedientiam ….. Dominus, qui est misericors, tunicas pelliceas pro foliis ficulneis induit. Θεὸς ὁ παντοκράτωρ ἀθάνατον κακὸν ἐξ ἐπιβουλῆς quæ in typo per pellem agni ab ipsa origine mundi ἰδὼν γεγενημένον, καθάπερ καὶ ὁ πλανήσας αὐτὸν διάβολος ἦν, τοὺς δερματίνους χιτῶνας διὰ τοῦτο κατα εσκεύασεν, οιονεί νεκρότητι περιβαλὼν αὐτὸν, ὅπως διὰ τῆς λύσεως τοῦ σώματος πᾶν τὸ ἐν αὐτῷ γεννηLèv xaxòv ámošάn. Id est: Per pelliceus tunicas mortem intelligit. Narrat enim de Adamo: Quem Deus omnipotens cum immortalem fecisset, sciens eum ex insidiis (diaboli) malum factum, uti et ille erat, qui eum deceperat, diabolus, propterea illi pelliceas vestes concinnavit, quasi illum induens mortalitale, ut per corporis solutionem omne, quod in eo malum erat, moreretur. An Methodius hæc a Macario Magnete, an vero Magnes a Methodio habuerit, disputari quidem posset; nisi jam ante utrumque Origenes atque Hippolytus in eamdem concessissent sententiam. Ille enim homilia v1 in Leviticum cum de indumentis Leviticis pontificis et sacerdotum agit, hanc comparationem instituit: Velim conferre illa infelicia indumenta, quibus primus homo çum peccassel, indutus est, cum his sanctis et fidelibus indumentis. Et quidem illa dicitur Deus fecisse: ‹ Fecit enim, inquit, Deus tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus. › Illæ ergo tunicæ de pellibus erant ex animalibus sumptæ. Talibus enim oportebat indui peccatorem, pelliceis, inquam, tunicis, quæ essent mortalitatis, quam pro peccato acceperat, et fragilitatis ejus quæ ex carnis corruptione veniebat. indicium Quinimo Hippolytus, Portus Romani episcopus, in fragmento hactenus inedito, quod ex duobus mss. codicibus Regiis Parisiensibus 1825 et 1888 excerpsimus, hanc interpretationis rationem eleganter subjicit: Νεκρὰν γὰρ σκέπην ἐποίει τῷ vexpwůvti did thy &µaptív sp yàp vexpå dμapνεκρωθέντι διὰ τὴν ἁμαρτίαν· τῷ γὰρ ἁμαρ τήματα ἔχοντι περὶ τὸ σῶμα φθορὰν ἐσήμαινε τὸ Sépua. Id est: Mortuum enim tegumentum fecit homini per peccatum mortuo, cum pellis significaverit corruptionem quoad corpus in homine peccatis mortuis circumdato. Ex adductis hisce testimoniis jam tum liquet, Magnetem nostrum non fuisse primum hujus interpretationis allegoricæ sive mysticæ auctorem; quæ quoad ipsam rei indolem suo sane non destituitur fundamento, ut scilicet vestitus ex mortuorum animantium pellibus confectus primos homines de reatu mortis commonefaceret, et ut admonerentur, loco amissæ vestis concreatæ innocentiæ, vestem justitiæ a manu Dei parandam esse, P. 216, tom. II editionis novissimæ D. de la Rue. Cum quibus etiam conferri possunt ea, quæ Origenes lib. iv Contra Celsum scripsit, num. 40, p. 535, tom. I edit. cit. Diversas antiquiorum Patrum sententias circa hunc locum, quorum alii per xituvas depμatívous intelligunt carnem mortalem, alii arborum cortices, alii mortalitatem ipsam, alii vero tunicas pelliceas juxta litteram interpretantur, congessit Suicerus in Thesauro eccles. sub voce xitŵr, p. 1518 seqq. Conf. etiam Huetii Origeniana, lib. 11, quæst. 12, 88, p. m. 168. Quam sententiam inter recentiores iterum Ne quid tamen dissimulemus, similem fere fluctuationem, quam in hac quæstione Origeni exprobrat Huetius loc. cit. p. 168, Macario nostro. eodem jure tribuere possumus: siquidem in peculiari, quem de hoc argumento instituit, sermone xvII in Genesin litteralem explicationem, quasi brutarum animantium tergoribus induti fuerint protoplastæ, tanto conatu ridet, ut istam socordium hominum commentationem et chori indocti fabulam appellet. Hinc in aliam prolabitur sententiam, scilicet ante transgressionem subtilius fuisse ac splendidius hominis corpus, nulla crassiori mole tardatum, sed speculi instar speciosissimum lucidumque, nulla videlicet aut labe extrinsecus aspersum, aut materia hebetatum post lapsum vero crassiori co:pore carneo eum fuisse circumdatum, quod per tunicam illam pelliceam intelligi existimat, atque argumentum opinionis suæ potissimum ex verbis Jobi cap. x, 11, desumit, ubi is creationis argumentum enarrans Creatorem ita alloquitur: Pellem et carnem induisti me, nempe illud, quo circumdamur, carneum corpus indigitans. Inoleverat quidem jam inter antiquissimos hæreticos ista expositio, quam in Valentinianorum erroribus reprehendit Irenæus Tertullianus Clemens Alexandrinus aliique ab Huetio in Origenianis, loc. cit. et J. Rod. Wetstenio in notis ad Origenis Diałogum contra Marcionitas, p. 88 seqq., excitati. Quibus nunc saltem addimus, Procopium Gazæum in comm. ad cap. 111 Geneseos, etiam Justini mártyris orationem De resurrectione inter ista SS. Patrum monumenta referre, quibus inventa ab hæreticis expositio pellicearum Adami tunicarum de carne humani corporis rejicitur Quandoquidem vero hæretici in eo errore versabantur, Deum faciendo hominibus tunicas pelliceas vestivisse eos primum corporibus, quasi ante lapsum Adamus et Eva fuissent incorporei; non desunt tamen Patres rectius incrustavit anonymus quidam in Observationum Ħallensium tomo Vill, obs. vi, p. 137 seqq.; cui J. Fechtius peculiarem dissertationem de gloriosissime lucente Adami corpore opposuit Rostochii 1706. Lib. Adversus hæreses, cap. 1, num. 10, p. 28 edit. Grabii. Adversus Valentinianos, cap. 24, et lib. v De resurrectione carnis, cap. 7. Strom. lib. 11, p. 340 editionis Sylburgii, ubi eumdem errorem in Cassiano quodam damnat; nec minus in Excerptis Clementis ex Theodoto, pag. 571 (vel p. 797, col. 2 editionis Potteri). Vid. J. E. Grabii Spicilegium Patrum et høreticorum sæculi n, p. 194.

quidem, etiam antequam peccaret, carnem, sed non adeo crassam, neque mortalem, verum qualem in resurrectione corpora hominum habitura sint. Est tamen, quod huic etiam sententiæ merito opponi poterit, cum non eædem sint qualitates corporum glorificatorum, et corporis Adami adhuc in statu tentationis constituti. Nam primus homo pulvereus e terra factus est ad naturalem vitam; at corporibus in resurrectione glorificatis major quædam subtilitas ac spiritualitas tribuitur ab apostolo Paulo I Cor. xv, 44 seqq., quæ de corpore Adami non glorificato affirmari nequit: alias nulla essel differentia inter statum integritatis et æternæ gloriæ. sentientes, qui mysticam illam pellicearum tunica- ▲ orάset to owµata tŵy ȧvpmwy. Id est: Habuit rum expositionem, sensu licet ab hæreticis maxime diverso, quodammodo approbarunt: scilicet sub historica narratione litteræ etiam illud significari, primos homines post peccatum corpore mortali ac fragili fuisse indutos, voluptatibus carnis deditos, et innumeris malis atque miseriis obnoxios redditos. Quorsum spectant verba Gregorii Nazianzeni oratione xxxviu in Nativitatem Christi: Kal Toùç δερματίνους ἀμφιέννυται χιτῶνας, ἴσως τὴν παχυτέραν σάρκα καὶ θνητὴν, καὶ ἀντίτυπον, καὶ τοῦτο πρῶτον γινώσκει τὴν ἰδίαν αἰσχύνην, καὶ ἀπὸ Θεοῦ κρύπτεται. Κερδαίνει μέν τι κἀνταῦθα τὸν θά νατον, καὶ τὸ διακοπῆναι τὴν ἁμαρτίαν, ἵνα μὴ ἀθά νατον ᾗ τὸ κακόν. Καὶ γίνεται φιλανθρωπία ή τιμω pia. Id est Et pelliceas tunicas induit, hoc est, fortasse crassiorem carnem, et mortalem ac refractariam: primoque probrum suum et dedecus cognoscit, Deoque se abscondit. Atque hic quoque tamen mortem ac peccati præcisionem elucratur, ne malum immortale esset. Ita pœna ipsa in misericordiam cessit. Quæ eadem adhuc repetuntur in oratione ipsius secunda in Pascha, p. m. 257. Sententiam Gregorii ita interpretatur Nicetas Serronius Atque etiam pelliceæ vestes, quas Dominus Adamo ipsiusque uxori fecit, mortalitatem carnisque crassitiem significant. Corpus enim Adami a principio tenuius erat et mollius, nec omnino mortale, sed mediæ cujusdam conditionis inter mortale et immortale. At post transgressionem, quemadmodum c pellis crassa est, et mortun, ac dura, ita caro etiam crassa, et gratis, et mortalis, ac dura et refractaria Præter Origenem, qui in comment. ad Gen. ¡, 21, hanc opinionem quidem admodum probabilem, non tamen evidenter veram esse judicavit Methodius etiam loco supra excitato vestes illas non quidem mortale corpus esse dixit, sed corporis antea immortalis, deinde vero mortalis effecti dissolutionem significare. Pertinent huc pariter ea quæ in bibliothecæ Regiæ Parisiensis codice ms. 1998 me legisse memini de hoc argumento, Qualem habuerit carnem homo, antequam peccaret. Εἶχε μὲν γὰρ καὶ πρὶν ἁμάρτῃ σάρκα, ἀλλ' οὐ πα χεῖαν, οὐδὲ θνητὴν, ἀλλὰ οἵαν ἕξουσι ἐν τῇ ἀναIn commentariis ad Gregorii Nazianzeni orationes citatas, p. m. 479 et p. 547. Gregorius Nyssenus in Disputatione de anima et resurrectione, p. m. 278, tunicam illam pelliceam, quam Deus homini lapso propter propensionem ad deterius circumdedit, appellat mortuam ac turpem illam tunicam ex ratione carentibus nobis injectam, per quam naturæ brulæ et irrationalis proprietates homini admiste sunt. Unde Moses Bar-Cepha, lib. 1 De paradiso, cap. 28, scribit, ex sententia Gregorii Nysseni tunicas pelliceas fuisse libidinem, coitum, conceptum, partum, educationem, qua minutatimi augescimus, alimentum, morbum, iracundiam, mortem denique: his enim omnibus malis illos indutos esse simul atque donis Spiritus sancti sunt exspoliati. Locum Origenis, quem Theodoretus quæst. 39 in Genesin et omnes Catena uno consensu eidem tribuunt, inter selecta ex Commentariis Origenis in Macarianæ demum interpretationi saniori sensu acceptæ succurret ipsa Scripturæ sacræ notio, si conferamus verba B. Judæ in Epist. v. 23, ubi apostolus fideles graviter cohortatur ad mentes in fide, precatione, amore et spe conservandas, atque a vitæ terrestris sordibus præcavendas: prooūves, inquit, καὶ τὸν ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἐσπιλωμένον χια tuva, odio habentes eam tunicam, quæ a carne maculata est. Quamvis Apostoli scopo conveniens utique sit ea explicatio interpretum nostrorum, qui bic ad externas vivendi agendique consuetudines respiciunt, quibus pravi se homines ex sæculi more quasi amiciant; altius tamen repetenda videtur hujus phraseos origo, scilicet a tunicis illis pelliceis, quibus corrupta primorum parentum caro fuit circumdata. Hæc erat tunica illa carnalis, qua peccatores carni suæ ejusque vitiosis cupiditatibus obsequentes post lapsum induebantur, quieque a fidelibus in statu regenerationis omni odio est prosequenda, et virtute Spiritus gratiæ exuenda, Eph. iv, 22. XXI. Doctrina Magnetis de peccato originis per generationem naturalem propagato. Ex superiori igitur tractatione per se jam sporte colligitur, quid de peccato originis senserit Macarius hominem scilicet ad imaginem Dei conditum per libertatis abusum pristinam cognitionem virtutis atque vitii, in qua ab initio formatus fuerat (§ 17), una cum sanctitate primæva, amisisse, et Genesin retulit D. Carolus de la Rue tomo II Operam Origenis, p. m. 29, ex quo hæc pauca saltem, quæ ad institutum nostrum spectant, apponere juvat: Πάλιν λέγειν, τοὺς δερματίνους χιτώνας οὐκ ἄλλους εἶναι, ἢ τὰ σώματα, πιθανὸν μὲν, καὶ εἰς συγκρ τάθεσιν ἐπισπάσασθαι δυνάμενον, οὐ μὴν σαφές ὡς ἀληθές· εἰ γὰρ οἱ δερμάτινοι χιτῶνες σάρκες καὶ ὀστέα εἰσὶ, πῶς πρὸ τούτων φησὶν ὁ ᾿Αδάμ᾽ Τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ἐστῶν μου, καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου; κ. τ. λ. Rursum dicere, vestes illas pelliceas nihil aliud esse, quam corpora, probabile quidem est et ejusmodi, ut ad assentiendum facile inducat; sed non evidens, quale esse debet, quod verum est. Si enim pelliceæ vestes sunt carnes el ossa, quomodo antea dixit Adam: Hoc nunc os er ossibus meis, et caro de carne mea?, etc. Conf. Hieronymus epist. 61 ad Pammachium; ubi hanc fluctuantem sententiam Origenis crimini ipsi vertit.