PG 76Cyril of Alexandria
Against Those Who Deny That Sacrifice Should Be Offered for the Dead — Fragments from Lost Dogmatic Works
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Chapter ICaput I

Chapter IICaput II

col. 1423–1424page 1 of 15
PG 76:1423πάλιν ἀνθυποστρόφως εὑρήσει κατὰ σύλληψιν τοῦ αὐτοῦ ρ, σημαῖνον ὕψιστος· ἑρμηνεύεται γὰρ δη λονότι τὸ γιάρ, ὕψιστος· ὅπερ τοῦ Παναγίου Πνεύ ματος αινίττεται τὴν ὑπόστασιν· Θεὸν αὐτὸν περι κέναι καὶ εἶναι περιφραστικῶς ἡμᾶς διδασκούσης τῆς λέξεως· οὐδὲν γὰρ ἕτερον ὁ ὕψιστος πέφυκεν, ἀλλ' ἡ πάντως κατὰ φύσιν Θεός. Ταύτης οὖν ὑπὸ Θεοῦ τῷ πατριάρχῃ δοθείσης αντωνομασίας, εὕρηται σαφῶς προγεγραμμένον τε καὶ προδεδηλωμένον καὶ τὸ τῆς ἁγίας Τριάδος ἀποῤῥητότατον καὶ μυστικώτατον δόγμα, σαφῶς ἐξ ὀνόματος Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα ἐμφαινούσης και σημαινούσης καὶ μυσταγωγούσης τῆς τοῦ ᾿Αβραὰμ προσηγορίας, κατά τὴν τοῦ Χριστοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπὶ τῆς θεολογίας ἀριδηλοτάτην ονομασίαν καὶ ἀπαρίθμησιν καὶ Η παράδοσιν. Κύριλλος ο σοφωτατος και τῆς ᾿Αλεξανδρέων πόλεως ἐπίσκοπος ἐν τῷ ἐπιγεγραμμένῳ λόγῳ αὐτοῦ· ο Πρὸς τοὺς τολμῶντας λέγειν, μὴ δεῖν ὑπὲρ τῶν ἐν πίστει κεκοιμημένων προσφέρειν,» οὗ ἡ ἀρχή· «Οἱ τῆς ἑαυτῶν διανοίας τὸν ἐφθαλμὸν ἀπευθύνοντες. Λέγομεν τοίνυν ἀνεξικάκως αὐτοῖς· φρονήσατε περὶ τοῦ Κυρίου. Παύσασθε τοῖς τῆς ἀληθείας δό γμασι τὴν οὕτω θρασείαν καὶ ψευδηγόρον ἀντεξάγοντες γλῶτταν. Παύσασθε τοῖς τῆς Ἐκκλησίας ἔθεσιν ἐπιτιμῶντες ἀβούλως. Μὴ γὰρ δὴ χρῆναι φασιν, ἐπ' αὐτῶν ἡμᾶς ἱέντας τῶν μνημάτων, τὰς ὑπέρ γε τῶν κεκοιμημένων ποιεῖσθαι λιτάς, προσκομίζειν τε, καὶ μεγάλα εμφρόνως οιονεί παρόντι Χρι στῷ διὰ τῆς ἁγίας καὶ μυστικῆς θυσίας. Καὶ μετ' ὀλίγα· Τί γοῦν ἐστι τὸ ἄτοπον καὶ σωματικῶς περι ὄντα Χριστὸν τὰς ὑπὲρ τῶν ἐν πίστει κεκοιμημένων δέχεσθαι λιτάς; Εἰ μὲν γάρ ἐστιν ἀνωφελές, καὶ εἰ καῖον ὄντως, ἢ καὶ ἀκαλλὲς ἑτέρως τὸ προσφορές αὐτοὺς ἀξιοῦσθαι τῆς παρ' ἡμῶν, μηδὲ ἐν ἁπλαῖς τοῦτο γινέσθω προσευχαῖς. Τότε δὴ τότε καθαριζέτω τις, εἰ βούλοιτο, τῆς ἐπ' αὐτοῖς τελουμένης θυσίας τὸ περιττόν. Εἰ δὲ τὸν τῆς ἀγάπης καταθρασύνεται νόμον τὸ δι' οὐδενὸς τοὺς ἐκείνων λόγους, καὶ τή γε ποιεῖσθαι εἰς ἅπαν ἐν καταπνίγεσθαι, λίθους σκλη ροὺς καὶ ἀφιλοικτίρμονας, ἀναμφιλόγως ἀποδεικνύουσιν. Τί τὸ κωλύον ἐστὶ τῆς ὑπὲρ αὐτῶν προσευχαῖς συνανακομίζεσθαι τὴν θυσίαν, καὶ τοὺς τοῦτο δραν ᾑρημένους ταῖς προσφερομέναις επικουρίας; τὰς ἐκείνων ψυχὰς ὠφελεῖν ἐπείγεσθαι; Καὶ πάλιν Οταν τοίνυν προσφέρωμεν τῷ Θεῷ τὰς ὑπὲρ τῶν κατοιχομένων θυσίας, καὶ προσευχές, αιτιάσθω με δείς. Εἰς τρόπον εὐχῆς τὸ πανάριστον ἐπ' αὐτοῖς ποιεῖσθαι σπουδάζομεν, δι' οὗ γένοιτ' ἂν ἑτοιμότερος εἰς τὸ ἐλεεῖν ὁ Πατήρ. Καταργεῖται δὲ καὶ αὐτὸς ὁ θάνατος. Καὶ πάλιν. "Οταν γὰρ κἂν εἰ τῶν ἀπὸ γῆς σωμάτων ἔξω γεγόνασιν αἱ τῶν τεθνεώτων ψυ
col. 1425–1426page 2 of 15
PG 76:1425χαὶ, ἀλλ' ἐν ζῶσιν ἔτι λογίζονται παρὰ τῷ Θεῷ, τίς Ει ὁ φάναι παραιτούμενος; Καὶ μετ' ὀλίγα· Ἐννοιῶν ἄρα σοφῶν τε καὶ ἀγαθῶν οὐ μετρίως ἡμαρτηκότας κατίδοι τις ἂν τοὺς ἀποστερεῖν ἐθέλοντας τοὺς κεκοιμημένους καὶ θυσίας τῆς μυστικῆς, καὶ τῆς ἄνωθεν ἡμερότητος. Ζῶσι γάρ, ὡς ἔφην, τό γε ἐν εἰκόνι Θεοῦ ὥσπερ οὐδέπω ζήσειν μέλλοντες, καὶ αὐτῷ δὲ συνόντες Χριστῷ. Καὶ μετ' ὀλίγα, τὴν τοῦ Ἰὼβ ὑπὲρ τῶν τέκνων παραθέμενος θυσίαν φησὶ γὰρ, ὅτις Απο έστελλεν Ιώβ, καὶ ἐκαθάριζεν αὐτοὺς ἀνιστάμενος τῷ πρωί, καὶ προσφέρων ὑπὲρ αὐτῶν θυσίας κατὰ τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, καὶ ἐπιφέρει λέγων Οὐκοῦν οὐκ ἀπόβλητον παρὰ Θεῷ τὸ θύειν ὑπὲρ ἑτέρων, οὐδὲ δρᾶν ἐφίησιν ἀνεγκλήτως. Ἐπαινεῖ γοῦν, ὡς οὐχ ὑπάρχον ἀνωφελές. Εἶτα πάλιν τὴν ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίῳ περὶ τοῦ παραλύτου, καὶ τῶν χαλασάντων αὐτὸν διὰ τῶν κεράμων ἐξηγησάμενος ἱστορίαν τε καὶ θαυματουργίαν, ἐπιφέρει, καί φησιν· Οὐκ ἀθαύμαστον ἡφίει ὁ Χριστὸς τῶν προσκομισάντων τὴν πίστιν. Ὁ δὲ τῶν πόνων ἐπλούτει τὴν λύσιν, καὶ τὸ ἑτερογνήσιον εἰς φιλοθεῖαν εὐ μενῆ, καὶ φίλον αὐτῷ κατεστήσατο, τὸν ἐλευθεροῦντα Χριστὸν πλημμελημάτων τε ὁμοῦ καὶ ἀῤῥωστημά των. Καὶ αὖθις περὶ τοῦ ἑκατοντάρχου μνημονεύσας τοῦ ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ λέγων. της. «Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται παραλυτικός ἐν τῇ οἰκίᾳ δεινώς βασανιζόμενος· καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν. Καὶ ἀπο κριθεὶς ὁ ἑκατόνταρχος ἔφη· Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκα τὸς, ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλ᾽ εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου. 'Ακούσας δὲν φησὶν, Ἰησοῦς ἐθαύμασε, καὶ εἶπε τοῖς ἀκολουθοῦσιν. Αμήν, λέγω ὑμῖν, παρ' οὐδενὶ τοσαύτ την πίστιν εὗρον ἐν τῷ ᾿Ισραήλ. Εἶτα πρὸς αὐτόν· Υπαγε, καὶ ὡς ἐπίστευσας γενηθήτω συι· καὶ ἰάθη ὁ παῖς ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ.» Καὶ επιφέρει, και φησιν· "Αβρει δή μοι κάν τούτῳ τῷ διὰ τῆς ἑτέρου πίστεως τὸν οὐ παρόντα σωζόμενον. Τί τοίνυν ἡμῖν ἀνοσίως τὴν φιλοκέρδειαν ἐπιφημίζουσιν, οἱ τῶν εἰδότες οὐδὲν, ἢ τὴν ἄνωθεν ἡμερί τητα τοῖς ἐν πίστει κεκοιμημένοις σπουδάζομεν, την ἁγίαν τε καὶ μυστικὴν ἐπ' αὐτοὺς τελοῦντες θυσίαν, ἐλεήμεθα, καὶ αὐτὸ δὲ τὸ τοῦ θανάτου πέπτωκε κράτ τος, καὶ ἡ τῆς ἀτελευτήτου ζωῆς ἀνέλαμψεν ἐλπὶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν. Ἀγωνιστικῶς καὶ τίνδε τὸν λόγων παραστησάμενος ὁ σοφὸς καὶ πανάριστος Πατήρ, καταμεμψάμενός τε, καὶ αποσοβήσας πόρρω που τῆς πλάνης τοὺς μὴ ἐρνὰ φρονεῖν ἑλεμένους· εἶτα καὶ καταπλουτίσας αὐτὸν ἔκ τε τῶν θείων λογίων, ἔκ τε τῶν θαυματο ουργιών, ὧν ἕδρασε Χριστὸς ὁ ἐπὶ πάντων θεός, καὶ τὰς ὑπὲρ ἄλλων ὑφ' ἑτέρων αὐτῷ καὶ προσαγομένας ἐντεύξεις μετὰ πίστεως, θυσίας τε καὶ προσφοράς προσηκάμενος, παιδεύει σιγᾷν τοὺς ἀντιδιατιθεμένους ἔτι καὶ ἀντιπίπτοντας τῇ καταστάσει, ήγουν συνηθείᾳ, καὶ τῷ ὀρθῷ δόγματι τῆς καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ᾿Εκκλησίας, πείθει τε τοῦ λοιποῦ συνεχῶς τὰς ὑπὲρ τῶν κεκοιμημένων ἐπιτελεῖν εὐχάς τε καὶ προσφοράς, εὖ εἰδότας, ὡς πάντως ὠφεληθήσεσθαι αὐτοὺς τούτων προσαγομένων τῷ Θεῷ καὶ Πατρί.

Chapter IIICaput III

col. 1427–1428page 3 of 15
PG 76:1427κατά Συνουσιαστῶν, κατά Συνουσιαστών Μη συγχέῃς τὰς φύσεις, καὶ οὐ ναρκήσεις περὶ τὴν οἰκονομίαν
col. 1429–1430page 4 of 15
PG 76:1429ἐκ τοῦ κατὰ Συνουσιαστών λόγου. Ναὶ μὴν καὶ ἐξ οὐρανοῦ καταβεβηκέναι λέγεται, καὶ ζωὴν διδόναι τῷ κόσμῳ, διὰ τὸν ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ καταβάντα λόγον, οὗ καὶ ἰδία γέγονεν ἡ σάρξ· οὐκοῦν θεία μὲν, ὡς ἔφην, ἐστίν· οὐ μὴν ἔτι καὶ εἰς φύσιν θεότητος μεταβαλεῖν ὑποπτεύσοι τις ἂν, εἴ γε νοῦν ἔχει τὸν εὖ βεβηκότα και δογματικῆς εὐτεχνίας ἐπιστήμονα· δε γὰρ τῇ πάντων ἐπέκεινα καὶ ἀνωτάτω φύσει, σώζε σθαι καθαρῶς τὸ ἁπλοῦν καὶ ἀσυμμιγὲς ἑτέρῳ, καὶ τὸ μὴ συντεθεῖσθαι δοκεῖν, ἔν γε τοῖς καθ' ἑαυτὴν ήγουν προσθήκης δεδεῆσθαί τινος καὶ ἀσυμφυοῦς αὐτ τῆς πράγματος εἰς κοινωνίαν ἐλθεῖν τὴν ἐν ταυτότητε φύσεως ήγουν ὁμοουσιότητα.
col. 1431–1432page 5 of 15

tatione salutaris fidei nostræ confessio: imo res quo de cœlo rediturus est', hinc constat carnem tola pessumdaretur, cum indidem manante justi ficatione; consequenterque nos adhuc in peccatis nostris manemus, neque veterumn culparum nostra rum sordes discussæ sunt. 5. Idem Cyrillus in eodem libro. Si caro Verbi a nostræ carnis conditione recessis set, superior nobis effecta, quia in deitatem con versa, salutis nostræ basis corrueret, nosque adeo sub mortis peccatique sævitiam recideremus. Sicut, domus murive subrutis infimis fundamentis, univer sum ædificium dilaberetur, et quidquid illis fulcris superstructum fuerat; ita si Unigeniti cum carne dispensatio vera non esset, res nostræ simul atque in perpetuum everterentur et infirmæ fierent. Sic aio pariter, quod si Verbi caro in deitatis naturam mutata fuisset, necessario atque in æternum a Filii hominis appellatione excideret. Cur ergo sapien tissimus Paulus dixisset: Unus est Deus, et unus mediator inter Deum et homines, homo Christus Jesus, qui dedit seipsum redemptionem pro no bis? Est ipse mediator ut Deus, idemque homo simul, Deum Patrem nobis placans; ipse unus est in unica adunatione, in qua sane grandi cum diffe rentia distinguuntur naturæ eædem tamen concurrunt simul in Christum, et in inconfusam adunationem atque insolubilem; similis Patri est deitate, similis nobis bumanitate; atque ita cognosci tur homo Christus Jesus mediator noster. Quod si abominabilis in eo, ut isti volunt, caro esset, rei summa de medio tolleretur, nec jam ipse inter nos Patremque suum mediator esset. Tunc autem quo modo ad illum accederemus? aut certe quis nos illi admoveret? quis demum superesset mediator? Divus Paulus dixit hominem esse mediatorem. Tum ipse Christus inquit: ‹ Nemo venit ad Patrem, nisi per ɔe 7. › Portentosum est ergo et insania plenum commentum illorum qui naturas confundunt. 6. Idem Cyrillus in eodem libro. Cum Filius hominis venerit, num in terra ſidem inveniet?, Nunc quærimus ab adversariis, quam nam volet hominis Filius fidem invenire, cuin de celo descendet apud eos qui in terra versantur? Vel quidnain de eo opinari possumus? Num forte abjecturus est Filii hominis conditionem, an potius in similitudine nostra mansurus, ut homo esse cre datur? Quod si longe abesset, ut ipsum æque ac nos hominem reputare possemus, consequenterne dicere liceret venturum fortasse ceu hominem ut fidem in terra inveniat, et non potius venturum ceu Deum Verbum simplex et absque carne, ut hanc fidem apud terrestres inveniat? Sed quia ipsemet nanifeste se Filium hominis vocitavit tempore etiain ab eo in aliud quodvis non fuisse mutatam, sed glo riosam apud eum manere, incorruptibilem, sine mia cula, atque illa luce fulgentem ad quam nemo potest accedere. Porro haud cum illo tenui, ut primitus, splendore descendet. 7. Idem Cyrillus in eodem libro. Si caro ejus ad naturam deitatis ipsins transisse!, jam Filius hominis esse desineret; palamque omni bus fieret gloriam adoptionis amitti a nobis, lan quam si primogenitum inter multos fratres" diutius non haberemus. 8. Idem Cyrillus in eodem libro. Non apparet Verbum carnem mutasse, quæ in convertibiliter et absque confusione illi conjuncta est in deitatis natura. Illud potius observamus, me rito illam gloria sua magnificasse, honoribusque Deo debitis cumulasse: atque ita tempore suo car nis quoque dispensatoria substantia [de cœlo de scendet]: quam videntes admiratione perculsi sunt. Hanc reapse oculus vidit, uti scriptum est. Sancto rum enim angelorum unus mirantibus ait: «Viri Galilæi, quid cœlum suspicitis? Hic Jesus qui assum plus est a vobis, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in cœlos "., Num dicturi estis visum esse ab iis salientem ad Patrem absque carne? id est forma nostra indignanter abjecta, jain non fuisse in corpore visibili, ideoque se commutasse in invi sibilem incorruptibilemque naturam? Quis, inquam, hæc dicere ausit? Sin contra ita venturus est, uti ascendit, quidni vere dicetur, cum eodem corpore Verbum, non autem in natura simplici et absque carne, esse venturum? 9. Idem Cyrillus in eodem libro. De Christo scripsit sapientissimus quoque Paulus ‹ Qui immutabit corpus humilitatis nostræ, ut sit simțile corpori gloriæ ". › Quid ad hæc dicent illi, qui carnem mutatam aiunt in Verbi naturam? Num sanctorum corpora ideo mutantur in deitatis natu ram, quia ipsa quoque conformia fiunt corpori gloriæ ejus? Nonne meræ gerræ sunt hæc eorum verba, quæ inscitia scatent? Si caro ad deitatis naturam, ut aiunt, transiit, quonam demum in cor pore Deus Verbum versatur? Est enim deitas incor porea, verissimeque dicimus nemini Deum esse conspicuum ". 10. Idem Cyrillus in eodem libro. Sed fortasse dicent carnem baud omnino sub stantiam suam amisisse; sed cum Deo Verbo semet commiscuisse naturali quadam adunatione. Ego vero quomodo his occurram, præsertim quia humanum ratiocinium in his torpet, neque propria, ut ita di 10 Rom. vIII, 29. "Act. 1, 11. 1 Tim. II, 5. 7 Joan. XIV, 6. * Luc. XVII, 8. Matth. xxv1, 6. Philipp. 1, 21. "1 Joan. IV, 12. Vides hic etiam quantopere Cyrillus abhorreat a Severi Monophysitæ sententia, qui tamen illius falso auctoritatem sibi prætendebat.

col. 1433–1434page 6 of 15
PG 76:1433κατὰ τῶν Συνουσιαστῶν λέγει τάδε·. Εἰ δὲ ὡς ἐν τάξει ὑγρῶν ἀναμεμίχθαι φασὶν ἀλλήλοι; σάρκα τε καὶ λόγον, πῶς ἡγνόησαν ὅτι τὰ ἀλλήλοις ανακιρνά μενα τῶν ὑγρῶν, οἶνος φέρε εἰπεῖν καὶ μέλι, δ μὲν ἦσαν, εἰσὶ καθαρῶς οὐκέτι, προσλήψει δὲ μᾶλλον της ἑτεροειδούς ποιότητος, εἰς ἕτερόν τι μεθίσταται; οὐκ οὖν εἰ συγκεκρᾶσθαι φασι τῷ λόγῳ τὴν σάρκα, πᾶσά πως ἀνάγκη λέγειν ἑκάτερον τῶν ὠνομασμένων ἀπο στῆνα: μὲν τοῦ εἶναι ὅ ἦν, ἓν δέ τι τὸ ἀμφοῖν ἀπο τελέσαι μέσον, ετεροφυές που πάντως, ἢ ὅπερ ἦν ἑκάτερον ἀνὰ μέρος. ο
col. 1435–1436page 7 of 15

persuaserit se de morte suscitatum, carnem pedes manusque habentem, seque non esse spiritum manifeste demonstraverit; cur jam quisquam suspi cetur carnem esse mutatam in deitatis naturam, neque aliquid passam, neque destructam mortem, cum in vitam post tertiam diem rediit, suisque discipulis conspicuum se fecit? 15. Idem Cyrillus in eodem libro. Quis sanctorum Patrum hæc tam dura prædixit, et impossibilia, nec hilum veritatis habentia? Quis apo stolorum aut evangelistarum verba hujusmodi protulit? Profecto nemo. Confundantur itaque qui ex corde suo, non ex Domini ore loquuntur, uti scriptum est", Nos autem orthodoxiæ legibus subjecti, quæ tam diligenter stabilita fuit, sectandæ sanctorum Patrum rectæ doctrinæ operam demus; neque vanis vociferan tium nonnullorum, qui nihil intelligunt, dietis auscul temus, ita ut quæ minime decent opinemur: sed ubique veritati adhærentes, mentemque sacrarum Scriptu rarum oraculis intendentes, dicamus Domini carnem intelligente anima esse informatam, camque divinam credanius, immaculatam, gloriosam, ideoque et alios vivificantem ac sanctificantem, utpote quæ Verbi propria fuit, a Dco Patre et non aliundo geniti; cam que nunquam carnem in naturam deitatis mutatam affirmemus. 16. Sanctus Cyrillus in libro adversus Diodorum Tarsi episcopum qui incipit: Ante omnia veritas, quam nihil coarguit, nosque ipsi.recte de illa loqui novimus. Quidni oportebat ab eo potius demonstrari, quid inter carnis et deitatis attributa intersit? Aio igitur, in singulis nuper nominatis rebus, sive corporeis sive secus, carnem esse que de hitinana forma sumpta fuit; Verbum autem quod e Patris substantia prodiit. Haud idcirco tamen dividendus in duos est unicus ille noster Dominus Jesus Christus. 17. Idem Cyrillus in eodem libro. Dicimus Domini carnem anima intelligente esse animatam. Sæpe nos hoc diximus, et nunc quoque rem ita se habere denuo affirmamus. 17 Jerem. xxxii, 16. Liberatus diaconus in Breviario, cap. 10, sic Cyrillus tres scripsit libros adversus Diodorum et Theodorum, quasi Nestoriani dogmatis auctores. Alia veterum de hac re testimonia collegit Fabricius in B. Gr. ed. nov. t. IX, p. 495, quæ cumulare opus non est, præsertim quia non pauca illorum librorum fragmenta in quinta generali synodo collat. v reci tantur; quibus alia nova nunc a nobis accedunt ex Syriacis bibliothecæ Vaticanæ codicibus eruta. Quare frustra est Facundus Hermianensis lib. VIII, 6, et alibi, dum de Cyrilli libris contra Theodorum dubi tare vult, quia nempe parum ei placet, talem tan tumque virum adversatum fuisse Theodoro, cui ipse toto sno opere patrocinatur. Facundi falsam opinionem alios quosdam participasse, ex eodem Liberato cap. cit. cognoscimus. Denique adnoto fragmentum item Cyrilliani operis a Facundo lib. 18. Idem Cyrillus in eodem libro. Sed Diodorum quoque audiamus. Sin vero tu id dicis de Nazareno, nempe si hominem appellas bune, qui assumptus fuit, ostende nobis, nihil dissimulaus, externam personam; tuamque diserte sententiam ex pone, neque carnem inanimem dicas. Atqui au dientes tu fallere putas, quia constanter nos afirma vimus carnem pro sua ratione ac natura diſſerre a Verbo, quod de Deo Patre natum est. Hæc tamen propria ejus caro fuit propter inseparabilem conjuu ctionem. 19. Idem Cyrillus in eodem libro. Imo potius unus idemque Filius est, ut perspicue cognoscitur, de substantia Dei Patris secundum divi nitatem, et ex nobis secundum humanitatem. Nempe etiam propheta, uti Moyses, appellatus fuit, iteın que de stirpe Davidis. Neque ejus agnomen remiovea mus; nam dispensationis ejus virtutem rationemque satis novimus. Neque proprie templum fuit, quod attinet ad ejus naturam; etenim Deum esse apparet. Quod si animæ a corpore suo separationem permisit, separata nihilominus ad eum pertinebat, haud secus quam singulis nobis proprium corpus. 20. Idem Cyrillus in eodem libro. (Exstat hic locus etiam apud Severum Antiochenum in opere inedito, quod inscribitur Philalethes. Proprium est itaque divinæ naturæ, ut ante omnia sæcula sit. Peculiare pariter Verbi ejusdem fuit, ut postremis temporibus carne præditum nasceretur. Porro nativitas ejus de Virgine, causa Verbo non fuit exsistendi, sed ejus in carne manifestationis. Perfecto non est Verbum mortale de mortali, sed de vivente Patre vivens: propriumque ipsius evasit, qui vita est, mortale corpus de mortali natum, et morti obnoxium ut in illo cum morte confligens, et e mortuis resur gens, in incorruptibilitatem id ipsum vindicaret, mortique superius demonstraret, etiamsi id natura sua in mortis mancipio erat. Debilitata est autem mors ex quo cum vitæ corpore prælium conseruit, 21. Idem Cyrillus in eodem libro. Nunc breviter, si placet, transgredientes ad consi 1, 6. recitatum, a nostris his differre. Contra Dio dori Theodorique infames sententias gravissime invehitur Cyrillus epist. ad Joannem Antioch. (ep. 39). Quo loco etiam pœnitet cum quod illos olim imprudens laudasset, cujus rei testis est Leontius De sectis, act. iv, 3, ubi tamen adnotatur Chryso stomum quoque et Basilium iisdem hominibus lau dem attribuisse, propterea quod Arianos Macedo nium et Apollinarem refutavissent. In collectione canonica Ebediesu Nestoriani (p. 130) a nobis edita Script. vet. 1. X, Diodorms, Theodorus atque Nesto rius dicuntur sectæ splendida et sanctissinia lumina ria. Fuit igitur congruum ut Cyrillus, Nestorii stre nuissimus adversarius, contra Diodorum quoque atque Theodorum arma expediret. Confer "etiam Photium apud nos Spicil. Rom. t. X, p. 436.

col. 1437–1438page 8 of 15

derandam Servatoris nostri Christi personam, di- potentiam, et reliqua omnia. Caro utique crescebat versam esse comperimus naturam, cui imposita est. Interim ipse persona. hypostatica est atque absoluta, humanitas et divinitas; diciturque summus pontifex, factor et factus. 22. Idem Cyrillus in eodem libro. Sed fortasse tu dicis: Ergo non habitavit in illo plenitudo universa divinitatis corporea ratione. Ve rum hoc, inquam, est; nemoque sacræ Scripturæ contradicit. Nos tamen dicimus Filii divinitatem baud alieno in corpore, sed in suo potius templo habitasse, velut in homine anima, quæ licet a carne differens, attamen una cum carne naturam hominis perficit, ut sit Petrus vel Paulus. Hoc imo evidentius in Christo est. Neque tamen idcirco dicimus Dei Verbum animæ officio in corpore functum, quæ pessi ma nonnullorum opinio est, sed sanctum ejus corpus intelligente anima dicimus esse animatum. 23. Idem Cyrillus in eodem libro. Dei Verbum vere in omnibus perfectuni est, neque incremento indiget. Natumi autem perfectum de Patre est, sapientia de sapientia, potentia de potentia. Et quia natura immutabile est, nihil ei templum in quo stetit nocuit, sed perfectam retinuit sapientiam, viribus paulatim aucta, prout humanæ naturæ jura ferunt. Verbum autem carni unitum paulatim sa pientiam suam manifestabat, quæ corporis incre mentum comitabatur, et corporis se staturæ adamus sim accommodabat. 24. Idem Cyrillus in eodem libro. Ergo ad similitudinem nostram particeps fuit carnis et sanguinis. Cunique mortem carni suæ applicuisset, ipsamque mortem destruxisset, corpora mortalia nostra ad incorruptibilitatem direxit, ut carneorum membrorum rebellein legem ab ea tyrannide qua nos premebat dejiceret. Secus enim vita morti non esset dominata, nisi Verbum mortalis corporis fuisset par ticeps: neque item cupiditatum naturalium stimulus retusus fuisset, nisi Verbi corpus ex humana nostra natura sumptum fuisset. 25. Idem Cyrillus in eodem libro. Inanimein haud dicimus carnem illam Verbo uni tam, quæ de semine Davidis est. Nemini item opi nari licet Verbum templo suo sancto instar animæ intellectusque fuisse. Neque postremo illum, qui de semine est, per se solum appellare Filium solemus. EX LIBRIS CONTRA THEODORUM MOPSUESTENUM ET DIODORUM TARSENSEN. 1. Sanctæ memoria Cyrilli ex primo libro eo- verbum vocatur homo, non est factus homo ma rum quos contra Theodorum scripsit. Si quis velit abusive et Filium Dei Deum Verbum filium David nominare, propter Dei Verbi templum quod ex David est, nominet, et illum qui est ex se mine David, Filium Dei, gratia non natura appellet, naturales patres non ignorans, neque ordinem sub vertens: neque eum qui incorporalis est, etiam cor pus dicens; et ante sæcula ex Deo, et ex David, et passum, et impassibile; corpus, non est incorpo rale; quod est deorsum, non est desursum; quod est ante sæcula, non est ex semine David; quod passum est, non est impassibile. Nec enim ista ad eumdem intellectum obvertuntur: quæ sunt corporis, non sunt Dei Verbi: et quæ sunt Dei Verbi pro pria, non habent corpus. Naturas confiteamur, el dispensationes non abnegemus. Qui dicit oportere non abnegari dispensationes, humanitatis mysterium omnino eradicat. Præsumit enim dicere, quod neque factus est homo unigeni tus Dei Verbum, neque ex semine apparuit saucti David sed filiorum introducit aperte dualitatem, inæqualem naturam et falsam nomine. Hoc enim quod abusive dicitur, omnimodo ostendit utique quod vere non est hoc quod dicitur: mutuatur enim alterius appellationem. Ergo si abusive Dei Mausi, Concil., t. IX, p. 250. nifeste. Si abusive Filius et Deus ille qui ex semine est David, neque Deus neque Filius natura et veri tate est. Falsa igitur in utroque hæc appellatio, el ipsa res esse merito intelligitur: uterque enim hoc nominatur, quod non est. 2. Ex eodem libro. Et convenit eos qui bene sapiunt, quandoquidem naturales patres quærimus, neque Deum Verbum, David vel Abrahæ filium nominare, sed factorem neque corpus ante sæcula ex Patre, sed semen Abrahæ et David ex Maria natum. Et cum de nu turalibus nativitatibus sit ratio, neque Mariæ filius Deus esse Verbum existimetur. Mortalis enim mor talem general secundum naturam, et corpus, quod sibi simile est. Duas nativitates Deus Verbum non sustinuit, unam quidem ante sæcula, alteram autem in ultimis temporibus: sed ex Patre quidem natura genitus est, templum vero quod ex Muria natum est, ex ipso utero sibi fabricavit. 3. Deinde breve procedens, et quibusdam per medium interpositis iterum dixit Cum vero de salutari dispensatione ratio movetur, ct Deus vocetur homo, non quod hoc factus est, sed

col. 1439–1440page 9 of 15
PG 76:1439Σ,
col. 1441–1442page 10 of 15

sustinere nativitatem, et appellatus est filius Abra- rum apostolorum et evangelistarum impudenter hæ et David. Non miratus es tam bonum dispensa- resistentia? Recusandum igitur eos qui tam malis tionis artificium, magis vero reprehendis myste⚫ rium: injuriam esse dicens incarnationem Unige niti, increpas consilium Dei et Patris: inclamas vero etiam ipsum Filium, qui pati voluit propter te exinanitionem. Cum igitur audieris dicentem ad .cœlestem Patrem et Deum. ‹ Sacrificium et obla tionem noluisti, holocausta et pro delicto non postulasti, corpus autem perfecisti mihi: tum dixi Ecce venio in capite libri scriptum est de me, nt faciam voluntatem tuam, Deus, volui "; › non recta cogitare forsitan Filium de sua gloria dices. Elegit enim corporis perfectionem, et non alii ma gis factam, sed sibi secundum verba ipsius, Corpus enim perfecisti, dicit: licet audieris Paulum dicen tem de Deo Verbo: Ergo quia filii participes sunt sanguinis et carnis, et ipse similiter particeps factus est eorumdem 27; el sic sapiens Joannes scribit Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; › surge contra eos clamans: Non pro debita gratiarum actione a nobis injurietur, Deus Verbum non factus est caro, Deus Verbum non pur ticeps fuit vere sanguinis et carnis: similiter nobis non natus est secundum carnem ex muliere, non ap pellatus est filius Duvid. Hoc enim, quod et nomina ri eum injurium est, et non secundum voluntatem ipsius, quomodo pati voluisset? Sed nos, o sapiens, glorificare consuevimus Deum et Patrem, quia cor pus perfecerit Filio: et ipsum vero dicimus Filium factum carnem, id est hominem, passum quidem esse propter nos exinanitionem, et nostræ pauper tatis subisse humilitatem, permansisse vero et sic Deuin, et Filium verum Dei et Patris. Quomodo igitur non voluit Filius nominari David, si huma natus est, et hoc non invitus? 6. Ex primo libro sanctæ memorice Cyrilli, de eo quod unus est Christus, contra Theodorum. Sunt enim, sont qui Redemptorem et Dominum suum negant, et Filium. quidem verum Dei Patris non dicunt eum esse, qui in ultimis sæculi tempo ribus ex muliere secundum carnem nativitatem propter nos sustinuit, apparuisse autem magis orbi terrarum Deum recentem et posterum, filia tionis gloriam extrinsecus acquisitam babentem sicut et nos, et quasi quibusdamı adulterinis glo riantem honoribus, ut jam anthropolatria et nihil aliud esset, et adoretur homo aliquis cum sancta Trinitate tam a nobis, quam a sanctis angelis: hæc quidam valde superbi, et magna sapientes in divi narum Scripturarum scientia, suis scriptis inse ruerunt: et sicut dicit omnium Dominus per unuin sanctorum prophetarum, ‹ laqueum statuit ad cor rumpendos homines ". Quid enim aliud sit, quam laqueus et scandalum, lingua loquens distorta, et sacris Litteris abhorrentia, et traditioni sancto culpis obnoxii sunt, sive in vivis sunt, sive non. Ab illo enim quod nocet, recedere necessarium est; et non ad personam respicere, sed id quod Deo placet, oportet considerare. 7. Ex secundo libro Cyrilli, Quid est homo quod memor es ejus? aut filius hominis, quod visitas eut 30?: Consideremus igi tur, quis homo sit, de quo stupescit et miratur, quod Unigenitus dignatus est ejus memoriam visi tationemque facere. Sed quod quidem non dictum est de omni, in superioribus demonstratum est quod autem non de uno quolibet, et hoc certum est. Ut autem omnia prætermittamus, quod omnibus credibilius est, apostolicum testimonium excipiamus. Scribit igitur Apostolus ad Hebræos, narrans de Christo, personamque suam non acceptabilem apud eos confirmans, ita dicit; testificatus est vero alicubi quidam dicens: Quid est homo quod memor es ejus, aut filius hominis, quod visitas eum? Mino rasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum, et constituisti eum supra opera ma nnum tuaruin: omnia subjecisti sub pedibus ejns; › el cum testimonium dixisset, interpretans ipsum intulit: «Subjiciendo autem omnia, nihil dimisit non subjectum. Modo autem nondum vide mus omnia ei subjecta ".» Et quis homo est, do cens nos, quoniam dubium erat a voce posita apud beatum David, intulit: Paulo autem minus ab angelis minoratum videmus Jesum, propter pas sionem mortis gloria et honore coronatum 3. Si igitur ex Evangeliis quidem erudimur, all Do minum dixisse beatum David omnia quæ sunt psal mi, el cætera, et quod memor es, et visitas, et minorasti, et subjecisti, ex Apostolo vero Jesum esse discimus, de quo loquens David dicit, quod ejus memor est, et quod eum risitavit, sed etiam quod omnia subjecit ei, cum puulo minus ab angelis mi norasset eum, cessate vel vix aliquando a vestra impudentia, cognoscentes quod oportet. Videtis enim hominum sceleratissimi, quanta naturarum est diffe rentia, quod hic quidem stupefactus est, quia et me mor esse hominis dignatur, et visitare eum, cætero rumque participem facere, quorum eum participem fecit: ille vero e contrario miratur, quod tantorum particeps esse supra suam naturam meruit: et hic quidem tanquam beneficium dans mirificatur, et magna præstans, et supra naturam ejus qui conse quitur beneficium: ille vero tanquam beneficium consequens, et majora, quam est, ab eo suscipiens. Psal. xxxix, 7-9. Hebr. 1x, 6-9. 97 Hebr. H, 14. ** Psal. viii, 6. * ibid. 6-8; llebr. 11, 6-8., ibid. 8. Sobrii estote " ebrii ex vino eorum, declamet aliquis sic errantibus; ‹ Impone, homo, tuæ linguæ 28 Joan. 1, 44. " ibid. 9. » Psal. lvi, 7; cxlix, 6]; cxli, 4. "I Petr. v, 8.

col. 1443–1444page 11 of 15

ostium et seram: cessa cornu in altitudinem duos filios dicemus. Sed ecce et Filius dictus est in extollens, et loquens iniquitatem adversum Deum 36.) Quousque insultas patienti Christo? In mente habe quod scriptum est a divino Paulo: Sic vero pec cantes in fratres, et percutientes eorum infirmam conscientiam, in Christum peccatis "7. Et it aliquid etiam ex propheticis loquar codicibus ⚫ Justificata sunt Sodoma ex te, superasti pagano rum verbositates, quas fecerunt contra Christum, stultitiam existimantes crucem 38 › nihil esse ostendisti Judaicæ superbiæ crimina. Minorare præsumis, et quod ad te pertinet, detrahis ad in famiam eum qui supernas sedes concedet, et una cum Deo et Patre eamdem sedem habet. Eum enim qui ex mortuis resurrexit, in sedibus deitatis sedere dicit sapientissimus Paulus. Dixit enim, quod ● talem habeinus principem sacerdotum, qui sedet in dextera sedis majestatis in excelsis”, qui est super omnem Principatum, et Potestatem, et Do minationem, et nomen quod nominatur, non solum in hoc sæculo, sed et in futuro 40. Flectitur enim ei omne genu, et omnis lingua confitetur, quod Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris “. Et quis est qui in his est tanquam Deus? Iterum idem ipse explanavit, qui ejus mysteriorum sacer dos est. Dixit enim, quod ‹ exinanivit seipsum, in similitudine hominis factus est, et in habitu in ventus tanquam homo: et humiliavit seipsum fa ctus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis ". Flectitur igitur omne genu coelestium et terrestrium et inferorum ei qui crucem sustinuit quem puris et solis humanitatis mensuris injiciens adversarius, memoriam et visitationem meruisse dicit a Deo Verbo, cum certe oportet scire el sape re, quod non alter Deus Verbum erat præter ipsum Filius separatim et per partem, qui ex semine David, sicut dicit, homo: sed erat ipse ex Deo Patre Deus Verbum, factus secundum nos, homo videlicet, et non alium quemdam magis quam se ipsum visitatione et memoria dignans. 8. Et ex eodem libro. divina Scriptura per seipsum, divinitate excepta, cæteris hominibus connumeratus, et non jam duos dicimus filios. Unde vero Filius in confessione est juste, quoniam naturarum divisio necessario debet permanere, et personæ unitio indissipabilis custo diri. Papæ insaniam! Ignoravit omnifariam altitudi nem mysterii Christi, qui ita frigidis et puerilibus verbis confisus est. Quod autem et prolati scripti virtutem minime intelligit, rectam vero semitam declinat, et transfertur iterum in sceleratam sibi propositam intentionem, statim docemus. Quod enim ante omnia studium ei est, purum nobis ho minem velle demonstrare consessorem Patri, et ab universa creatura tanquam Deum adorandum, ipse testis ingredietur. Ilis enim qui secundum gratiam filii sunt, et humanæ multitudini connumerans eum, Verbi deitatem solam veræ filiationis gloriam habere contendit, pene etiam increpans eum qui propter nos exinanitionem pati voluit: vel forsitan etiam objiciens inhonestam suam dementiam di scipulo dicenti: «Et Verbum caro factum est *³¸ › Sciendum igitur quod, licet unum alicubi dicat, et non magis duos filios, ejiciens omnino esse Deum et Filium eum, qui sicut ipse dicit, de semine est David; ad solum refert Deum Verbum qui ex Deo Patre est, veræ filiationis gloriam. Hoc vero nihil aliud est, sicut dixi, quam non suscipere modum humanitatis: omnino autem interimere dispensationem, per quam et salvi facti sumus, et mortem et peccatum transivimus, et diabolica avaritiæ jugum deposuimus. 9. Ex eodem libro. Nemo artificio interrogationum decipiatur. Flagi tiosum enim est, deponere quidem tantam testium nubem, secundum quod Apostolus dixit “, astutis autem interrogationibus deceptos, adversarioru parti conjungi. Quæ vero sunt, quæ cum arte inter rogant? Hominis genitrix, Maria, an Dei genitrix? Et, qui crucifixus est, utrum Deus, an homo? Sed istorum quidem certa est absolutio et ex his quæ prædiximus in responsis, quæ ad interrogationes fuerunt tamen vero dicatur, et jam nunc, quæ com pendiose respondere oportet, ut nulla eis occasio estutiæ relinquatur. Cum igitur interrogant, hominis genitrix, an Dei genitrix est Maria? dicatur a nobis, Utraque: unum quidem natura rei, alterum vero relatione. Hominis enim genitrix est naturaliter, quoniam homo erat in utero Mariæ, qui et inde pro cessit: Dei autem genitrix, quoniam Deus erat in homine nato, non in eo circumscriptus secundum » Psal. cxl, 3. 16 LXXIV, 5, 6. "1 Cor. vur, 41, 12. 98 Ezech. xvi, 52. 39 Hebr. vi, 1. 40 Ephics. 1, 21. Philipp. 11, 10, 11. ** 1bid. 7, 8. * Joan. 1, 14. “Hebr, xn, 1. Cessabunt jam ab impudente pugna? desistent vero rana contentione, erubescentes dictorum evidentiam? Multos enim, dicit, filios in gloriam ducentem. Ecce igitur in ratione filiationis connumerans Apostoluc apparet assumptum hominem cæteris, non secundum quod similiter illis filiationis particeps est, sed se cundum quod similiter gratiam assumpsit filiationis, deitate sola naturalem filiationem possidente. Certum enim est illud, quod filiationis gloria præter caleros homines inest ei præcipue per unitatem quæ est ad illum. Unde et in ipsa voce significante Filium, si militer ctiam ille comprehenditur. Sed sermocinan tur ad nos: Si duo perfecta dicitis omni modo, el

col. 1445–1446page 12 of 15

naturam, sed quod in eo est secundum affectum vo luntatis. Itaque utraque quidem dici justum est, non antem secundum similem rationem. Nec enim sicut homo in utero ut esset suscepit initium, sic et Deus Verbum. Erat enim ante omnem creaturam. Itaque et utraque dici justum est, et utrumque eorum secun dum propriam rationem. Idem autem respondendum et si interrogant, Deus crucifixus est, an homo? quod utraque quidem, non autem secundum similem rationem. Nam hic quidem crucifixus est, utpote et passionem suscipiens, et ligno affixus, et ab Judæis detentus: ille autem, quod erat cum ipso secundum prædictam causam. Insuper autem his infert statim procedens, quod crucifixus homo erat habens Deum inhabitantem. Iterum Cyrilli. Quid dicis, o fortis, Dei genitrix erat sancta Virgo, quod nato ex ipsa Deus inerat, habitans secundum solum affectum voluntatis? Istam esse affirmas unitatem? Ergo cum etiam in nobis ipsis mansionem faciat Deus exsistens Ver bum (inhabitat enim animabus sanctorum per san etum Spiritum), confitearisne secundum similem modum etiam nos ipsos ad ipsum habere unitatem? Ubi igitur miraculum mysterii Christi aspiciat ali quis? Nam quandoquidem creditur secundum nos homo fieri Deus Verbum, mirabile est vere myste rium, et miretur utique aliquis hoc merito et vehe menter. Si autem in homine habitare dicatur se cundum affectum voluntatis, aliam habet rationem res dispensationis. Meruimus enim, sicut dixit, ejusmodi gratiam, qui fide, quæ in ipsum est, splenduimus. Non enim aliquis utique dicat, quod non voluntarie inest nobis: magis vero voluntarie sive secundum voluntatein insitam ei ad nos affe ctum fecerat. Sed nec a carne sanctæ Virginis ini tium essentiæ habuisse dicimus Deum Verbum, qui consubstantialis est Patri: erat enim semper una cum eo subsistens: magis autem scimus secundum nos factum esse hominem. Itaque tam juste Dei genitrix dicatur a nobis sancta Virgo, quam homi nis genitrix, cum certe secundum carnem Christum peperisset. Insaniam igitur esse dicis, velle sapere recte, et in mente habere verain et rectam et inadulteratam aliquis esse, et valde merito, eos qui unigenitum fidem? cum certe plenos sermones insaniæ dicat Dei Verbum abnegant introductum esse a Deo et Patre in orbem terrarum cum factus est homo? Qui enim secundum naturai et differentiam aliis omnibus superior est, quoniam est creator eo rum, et tantum eis substantialiter superior est, superpositus est, quantum est minor factura factore, ingressus est in orbem terrarum quando appellatus est pars ejus, secundum quod homo ap paruit. El post pauca. Miror vero adversarium scri psisse, quod nunquam conjunctionem ad Deum Ver bum meruisset et Jesus, nisi prins immaculatus esset effectus per unctionem. Nam quidem primum dis jungit manifeste et discernit, aperte duos dicens filios. Deinde dicat, quando sicut ait immaculatus effectus est, et ad Deum Verbum conjunctionem meruit, utrum ex ipso utero, aut cum tricesimo anno esset. Pervenit quidem ad Jordanem, quæsivit vero etiam Joannis baptismum “. Si quidem ex utero sanctus esset, quomodo dicit sanctum effici eum, et non magis esse? Quod enim dicitur fieri, omnino ne cesse est intelligere quod non erat quod factum est. Sin autem erat sanctus semper, et hoc non in tempore factus est, quomodo dicit Spiritum super eum devolasse, et conjunctione dignum ipsum de monstrasse, et addidisse ei quod deerat? Et hoc enim in aliis suis posuit libris. Quid enim erat, quod omnino ad sanctificationem deerat ei ex ipso utero, magis vero et ante secundum carnem nativi tatem sancto et immaculato, et sanctificanti crea turam? Cum igitur dicat, quod non utique meruis set Jesus conjunctionem ad Deuni Verbum, nisi prius immaculatus effectus esset, plurimas simul accusationes adversus sua scribit vaniloquia. Nam primum quidem indecenter dicit, meruisse: deinde disjungit in alterumi separatim Filium, qui ex se mine est David, quem ipsum solum separatim Je sum nominare impudenter contendit. Ad hæc, im Et post alia. Cum enim ad explanationem hoc maculatum effici eum dicere, tanquam hoc ali propositum est, quod est: ‹ Cum introducit primo genitum in orbem terrarum, dicit: Et adorent cuin universi angeli Dei 43, scribit iterum sic Quis est igitur qui in orbem terrarum introduci tur, et dominationem ejus incipit [forte accipit], de qua ei et adorari ab angelis acquiritur? Nec enim insaniens aliquis dicat Deum Verbum esse intro ductum, qui omnia non exstantia fecit, ineffabili ejus virtute donans eis ut essent. Hebr. 1, 6, * Matth. 11, 1-17. quando non habentem, plurimam hoc babet et blasphemiam. Unitus enim Deus Verbum ex ipso utero carni suæ, unus erat, et sic et immaculatus Filius, Sanctus sanctorum, et de sua plenitudine Spiritum dans non solum hominibus, sed etiam sursum, et in cœlo rationabilibus virtutibus. 11. Et post pauca. ‹ Multifarie multisque modis olim Deus locu Citat hunc locum Leontius 1. m, apud Canis. t. IV Antiq. lect. p. 93. Hard.

col. 1447–1448page 13 of 15

tus patřibus in prophetis, in novissimis diebus his Theodori sequi, non absolutionem ei aecusationum locutus est nobis in Filio " › Per Filium enim lo cutus est nobis: certum est vero, quod de assumplo homine. Cui enim dixit aliquando angelorum Filius meus es tu, ego hodie genui te **? › Nullum dicit, participem fecit dignitatis Filii. Hoc enim quod dixit, genui te, quasi per hoc participationem filiationis dedit: omnino vero aperte nullam habens ad Deum Verbum communionem, apparet hoc quod dictum est. › ac facit; magis vero grandiorem adversus eum in damnationem for. condemnationem] operabitur. Dum enim liceret ei sanctoruni Patrum rectis ver bis et immaculatis de deitate sermonibus potiri, præposuisse dignoscitur veritati mendacium. Præ termisit enim quæ illorum sunt; magis vero elegit turpibus adhærere, et tam distortis lætificare ser monibus. Hunc vero qui talem habet voluntatem et dementiam, in hoc desiluisse inculpet aliquis, ar bitror et valde merito. Oportebat enim memoriam habere sanctissimi Pauli, plane scribentis nobis Estote prudentes nummularii: omnia probate, quod bonuin est tenete: ab omni specie mala abs tinete vos ".› Quod et agere soliti, nos et soli dorum probatores imitari festinantes, illa quidem quæ sunt turpia et reproba dogmata reprobamus, suscipimus vero et valde libenter omnia quæ re splendent clara veritatis pulchritudine. Iterum vero nobis ratio convertetur ad decentem ei et proposi tam viam. Scripti sunt igitur a bono Theodoro ad versus hæresim Arianorum et Eunomianorum vi ginti pene numero vel ampliores libri, nec non etiam alii, interpretantes evangelicos et apostolicos libros: quos quidem labores nollet aliquis incre pare, magis autem decreto studium honoraret, si inesset eis dogmatum rectitudo. Si vero quidam extra destinatum ambulet, et rectam viam verita tis relinquens, per semitam eat distortam, simpli ciorumque corda vulneret, adulteratorum eis inji ciens intellectuum semina, tunc requiescere non sine damno erit eis qui populis præsident, merce dem vero habebunt et lucrum, si resistant. Ergo quoniam in his libris sive memorati viri conscri ptis quæ modo nominavimus, inventa sunt quædam ultimæ impietatis plena, quomodo erat consequens velle tacere? Dividit enim individuum Christum et pro uno Filio dualitatem colit a veritate exciden tem, et quasi falsis nominibus coloratam. Nam Deum Verbum, qui ex Deo Patre est, hominem vu cari dicit, non tainen et hoc factum esse secundum veritatem; hominem vero eum qui ex Maria est, sicut dicit, quem et carnem astute nobis nominat in multis locis Deum quidem dicit et Filium Dei, Certe et in allocutionibus, quas fecit ad bapti zandos, iterum dixit idem Theodorus: Hoc vero non ex nobis ipsis invenimus testimonium, sed ex di rina edocti sumus Scriptura, quoniam et bealus Paulus ita dicit: Ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus", › non quod ex Judæis et secundum carnem est, qui super omnia Deus est; sed hoc quidem ad significandam huma nam naturam dixit, quam ab Israelitico genere esse sciebat, illud autem ad ostendendam divinam natu ram, quam supra omnia et omnibus dominantem sciebat: 0 surdi, audite, et, cæci, videte ", clamavit aliquis sanctorum eis qui fuerunt ex san guine Israel. Ego autem arbitror, et valde merito, hoc aptum esse non habentibus, vel non volentibus recte intelligere Christi mysterium. Nain obcæcavit quidem Deus sæculi istius intelligentias infidelium et intelligibile in mente et in corde non habentes merito erraverunt ". Si vero quidam sunt illumi nati, magis vero etiam doctoribus connumerati, qui similibus morbis nescio quomodo detenti sunt, quid aliud eis aliquis acclamet, quam hoc quod a Deo dictum est per unum sanctoruin prophetarum Quod laqueus facti estis speculæ in visitatione, et sicut retia extensa in statumine, quam qui ve nantur, confixerunt? Qui enim quamplurimam utilitatem subjectis magis facere debent, isti fue runt et laqueus, et rete, et scandali occasio, el pe taurum inferni. Et ista dico miratus valde, el vi dere non potens ad quid respicit intentio adversa rji. Nam confessus est quidem evidenter, quod per Filium locutus est nobis Deus et Pater: esse vero istum dicit assumptum hominem, nullam habente Deo Verbo ad hoc dictum communionem. Quomodo non autem hoc esse secundum veritatem. igitur non omnibus manifesta est adversus beatuin Paulum calumnia, magis vero ipsius veritatis accu satio? nec enim sic intellexit Spiritum sanctum habens Apostolus. Iterum vero derivat dogmatum rectitudinem ad suam placentiam adversarius. 12. Ex secundo libro Cyrilli episcopi Alexandriæ, de eo quod unus est Christus, contra Theodorum. Quod tamen voluit impius Nestorius dogmata * ibid. 5. Rom. 1x, 5. ** Matth. xxi, 10. ** Hebr. 1, 1, 2. 331 Thess. v, 21, 22. Iterum ex Bibliotheca Maii, t. II, p. 455. Ergo ex tribus illis libris, quos veteres dicunt a Cyrillo scriptos contra Diodorum ac Theodorum, 13. Sanctus Cyrillus in secundo libro adversus Theodorum, qui incipit: ‹ Ji qui sacrum puro in tellectus oculo librum scrutati sunt › Discipulis aiebat: «Neminem in terra magistrum appelletis; unus est enim doctor vester Christus". Dum ita apostolos hortabatur, haud certe deitatem a visibili corpore separabat; neque ipse Christus se met ab anima et carne divisum reputabat. Sic ergo 5º Isa. xli, 18. 31 11 Cor. IV, > Osce v, primus reapse contra Diodorum erat, duo reliqui contra Theodorum, ut ex ipsorum initiis constat.

col. 1449–1450page 14 of 15

cum Deus esset et homo, nempe visibili forma ser- cta est. Sic Dominus dum in Virginis utero esset, vus, intellectuali notitia Dominus, deitatis excelsi tatem sub humili humanitatis sensu celabat: vicis simque visibilis corporis humilitatem, divinitatis efficacia extollebat. Locus suprascriptis a Cyrillo contra Theodori doctrinam productus, auctorem habet Theophilum Alexandrinum episcopum. Cyrillus in alia sententia ejusdein libri contra Theodori doctrinam; quæ particula exstat in prima ad Cledonium epistola Gregorii Nazianzeni ad Cle donium. Incipit fragmentum: Ne homines isti alios decipiant. Desinit: Totus homo in peccatum lapsus relingatur. 14. Idem Cyrillus in eodem libro. Cum Unigenitus se incarnaverit, qui vita sua pte natura est, regressa est ad vitam natura homi nis. Ipse vero caput omnium est, ideoque vivificans illud Patris Verbum carnem sibi propriam ascivit quæ iu mortis mancipio erat, ut dum cam morti corruptelaque superiorem efficeret, idein nobis do num impertiretur. Atque ut in mortis potestatem Adami causa incidimus, ita per Christum a mortis sævitia liberati, denuo tendimus ad immortalitatem. 45. Idem Cyrillus in tertio contra Theodorum Mops uestiæ episcopum libro, qui incipit: «Nostra for silan verba dura sunt. › atque ad illius substantiam adhuc attineret, honore Filii carebat. Cum autein conformatus est, templum que Dei Verbi effectus recepto Unigenito, honoreni nominis adeptus est, ex quo illi gloria accessit 18. Idem Cyrillus contra Diodori scriptum. Præclarissime! Aio, verba quæ nemo docuit, sed a te publice pronuntiantur, gravissimis sordibus in quinari. Sancta illa caro, quæ Mariæ fuit, jam inde a primo conceptus momento, sive in utero exsisten tiæ, sancta fuit, utpote Christi corpus: nemoque vel tenuem concedit temporis fuisse articulum, quo illa communis cæterisque carnibus similis fuerit, ut a te dictum est, et non potius Verbi caro. BEX SEVERI Antiocheni apoLOGIA PRO OPERE SUO QUOD INSCRIBITUR Philalethes, IN COdice Vat. SYR. Audi nos itaque atque intellige, o homo, mysterii profunditatem, quoit cum sacrorum librorum ortho doxia scopoque consentit. Deitas a carne, id est hu mana natura, differt secundum utriusque propriam rationem. Secus quomodo nobis similis evasisset, quandoquidem Dei Verbum in suo prorsus statu per mansit? Verum si carni ejus inseparabilem aduna tionem attribuas, neque eam sua veste spolies, uni cum tunc Filium adorabis Patri consubstantialem divinitate, nobis item consubstantialem humanitate. Porro qui ita opinari decernunt, cis Christus lumen suppeditat ad suimet mysterium cognoscendumi. 16. Idem Cyrillus in eodem libṛo. Hominis quæ in Christo est natura, honoratur sane ac sanctificatur; verumtamen quatenus Deus est, baptismo non indigebat, neque Spiritus sancti dono, quandoquidem ipsum Spiritum idem donat, EX INEDITO Philalethe SEVERI ANTIOCHENJ IN CODICE 17. Diodorus Tursi episcopus impii Nestorii magister [ita scripsit]. Cum adhuc Mariæ esset caro illa, necdum assum pla, terrena erat, neque ullatenus a cæteris carni bus differebat: sed in nativitate demum honore au (!) Vides putam hæresin Nestorianam, quam in sequente fragmento retundit Cyrillus. Intellige apologiam contra orientales episco pos. Sed tainen de capitulis quoque Theodori ac Diodori a se refutatis loquitur Cyrillus in epistola ad Acacium Melitenensem episcopum (ep. 40): In 19. Idem Cyrillus adversus Diodorum. Sicuti etiam idem Verbum, de Patris substantia genitum, Abrahami semen in carne apprehendit, idque per dispensationis mysterium, sine propriæ substantiæ detrimento. Etenim cum esset natura Deus, verus quoque bominis Filius factus est: et qui Filius Patri Deo est, non est illi extraneus, nie que falsum Filii nomen gerit: etenim reapse ex illo natus est ineffabili arcanoque modo, quanquam non misi in carne post adunationem cognoscatur. Tu ergo dum ejus tantumniodo transmutationem admittis in carnem inanimem intellectuque carentem, unicum illum in duos dividis filios, veritatem hanc quod unus sit Filius impie respuens. Ex EADEM SEVERI ANTIOCHENI APOLOGIA IN EODEM 20. Idem Cyrillus adversus Diodorum. Sæpe jam diximus, quo tempore capitulorum om nium apologiam quodammodo fecimus non pro pterea quod naturæ ad adunationem accesserunt, idcirco dualitatem (in Christo) esse admittendam. Etenim sicut homo, quamvis ex anima rationali et corpore compositus, unus est neque in duo dividi tur, idque totum dicitur animal rationale ac mor tale, quanquam reapse una in parte mortale, in alia rationale; sic etiam Eminanuel, cum sit unus, di vinitate et humanitate constans, quarum per se utra que perfecta est, idem Deus est et homo, mortalis et immortalis, temporalis et prior omnibus sæculis, palpabilis et impalpabilis, visibilis et invisibilis. Nam si ille natura sua immortalis, nihil sumpsisset a mortali natura, id est Abrahami semine, haud nos equidem renovati essemus atque ad immortalitateın erecti; vanaque nostra fides foret, et in peccatis nostris adhuc jaceremus. spectis Theodori ac Diodori libris, quos scripserunt non de incarnatione Unigeniti, sed magis contra in carnationem, posui aliqua ex capitulis, et quo polui modo contradixi eis, declarans abominatione prorsus plenam esse sententiam ipsorum.

Chapter VCaput V

col. 1451–1452page 15 of 15
Caput IV
PG 76:1451λου Αλεξανδρείας ἐκ τοῦ κατὰ Διοδώρου. Αλλ', ὦ σοφέ, φαίην ἂν, ψυχὴ μὲν καὶ σώμα πρὸς ἀνθρώπου γένεσιν καὶ οὐκ ἂν προανίσκει 02 τέρου θάτερον. Ο Τοῦ ἁγίου Κυρίλλου ἐκ των κατά Πνευματομάχων ἀντιῤῥητικών λόγων Δάκτυλον Θεοῦ καλεῖν οἶδε Γραφὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς εἰρηκεν· «Εἰ δὲ ἐν τῷ δακτύλῳ Θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια·, ὅπερ ἄλλος εύ αγγελιστής, «ἐν Πνεύματι Θεοῦ, εἶπεν. Ομοίως δε
Page scan enlarged

Notebook

Full View