ANNO DOMINI CDXXXVIII ACACIUS MELITENES EPISCOPUS NOTITIA. (Oriens Christianus, 1, 441.) Exorta Nestoriana hæresi, catholicæ doctrinæ partes suscepit Acacius Melitenes, atque corum quæ in Ephesina synodo gesta sunt, pars magna fuit: unde Joannes Antiochenus cum sua Orientalium synode sacerdotio illum et communione privavit. Alexander Hierapolitanus, epistola quæ Latine exstat cap. 87 collectionis ex Tragoedia Irenæi, aiebat Acacium prædicasse Deitatem ex Maria genitam et mortuam. Acacii in Theodori Mopsuesteni erroribus retegendis traducendisque studium eximium litteris suis Cyrillus celebravit, illeque adeo in vivis agebat adhuc anno 438: cujus sacram memoriam Græci in Menæis recolunt die 17 Aprilis: Τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἀκακίου, ἀρχιεπισκόπου Μελιτηνῆς, τοῦ θαυματουρ γοῦ. S. Ρ. Ν. Acacii, archiepiscopi Melitenes, thaumaturgi. ΑΚΑΚΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΕΛΙΤΗΝΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΛΕΧΘΕΙΣΑ ΕΝ ΕΦΕΣΟ. ACACII EPISCOPI MELITENES HOMILIA EPHESI HABITA. (MANSI, Concil., V, 181.) Cernentem me, dilecti, latum hunc spiritalemque & sacræ synodi consessum, gaudium simul et fiducia subit. Gaudium quidem: nam cum omnium sim minimus in maximo hoc sapientiæ pelago, tenuem sermonis cymbam moderari contendo: fiducia vero, quod magni illi seditionis fluctus propediem sedabuntur, Dominicæque pacis tranquillitas ad universalem Ecclesiæ cœtum redibit. Si enim Domini duodecim numero discipuli, cum illorum navis ventorum impetu graviter quateretur, ubi primum Dominum invocaverunt, statim tempestatem evaserunt ': quanto magis hoc ipsum nunc citra omnem hæsitationem sperare convenit, cum tot discipuli in unum congregati Dominum propriis vocibus flectent? cum magnus et sapiens gubernator hic adest, qui nullam neque ventorum, neque procellarum commotionem formidat, sed magna cum dexteritate socios remiges ad clavum adhibet, ipsumque ut simul capessant persuadens et magna consonantia ad Dominum clamare non cessat: Domine, non ad te pertinet quia perimus?» Qui voce illius statim usus, non sine increpatione sævorum maris fluctuum: Tace, inquit, et obmutesce '.. Congruentissimum proinde est ut de præsenti rerum statu rectius speremus, debitasque gratiarum actiones Deo persolvamus; quandoquidem tempestas, quæ adversus veritatem * Matth. χιν, 25-32. 4 Marc. IV, 38. • Ibid. 39. b Ὁρῶντί μοι, ἀγαπητοί, τὸ φαιδρὸν τοῦτο καὶ πνευ ματικὸν τῆς ἁγίας συνόδου συνέδριον, χαίρειν τε ὁμοῦ ἐπέρχεται καὶ θαῤῥεῖν. Χαίρειν μὲν, ὅτι πάντων ἐλάχιστος ὢν ἐν τῷ μεγίστῳ τούτῳ τῆς σοφίας πελάγει τὸ πενιχρὸν τοῦτο τοῦ λόγου σκάφος ιθύνειν ἐπείγομαι· θαῤῥεῖν δὲ, ὅτι τὰ τῆς ἐπαναστάσεως ταχέως θραυσθήσεται κύματα, καὶ τῇ γαλήνῃ ὁ τῆς τοῦ Κυρίου εἰρήνης πρὸς τὸ οἰκουμενικὸν τῆς Εκκλησίας ἐπιστρέψει πέλαγος. Εἰ γὰρ δώδεκα ὄντες τοῦ Κυρίου μαθηταί, ὅτε αὐτοῖς τὸ σκάφος ὑπὸ τῆς βίας τῶν ἀνέμων ἐκυμαίνετο 4, ὁμοῦ τῷ βοῆσαι πρὸς Κύριον, τῶν χειμῶνος ἀπηλλάττοντο πόσῳ μᾶλλον τοῦτο νῦν ἡμῖν ἐλπίζειν ἀναμφίβο λον ε, ὅτε τοσοῦτοι τοῦ Κυρίου μαθηταὶ ἐπιτοαυτό συνδραμόντες, ταῖς οἰκείαις ἐκδυσωπήσουσι φωναῖς τὸν Κύριον; ὅτι ἡ ὁ μέγας οὗτος πάρεστι καὶ σοφὸς κυβερνήτης, οὔτε βίας ἀνέμων εὐλαβούμενος, ούτε ζάλης ταραχὰς, ἀλλὰ σὺν τέχνῃ πολλῇ τοὺς συν ερέτα, 6 ἐπὶ τὸ πηδάλιον ἄγων, καὶ τούτου συνεφάπτε σθαι πείθων, καὶ πολλῇ τῇ συμφωνίᾳ πρὸς τὸν Δεσπότην βοῶν· Οὐ μέλει σοι, ὅτι ἀπολλύμεθα; ο Καὶ ταχέως τῇ παρ' αὐτοῦ φωνῇ πρὸς τὸν σάλον τῶν κυμάτων δυσωπῶν, λέγει· Σιώπα· πεφίμωσο.» θαῤῥεῖν οὖν καὶ εὐχαριστεῖν ἡμῖν ἔπεισιν ἡ ἐπὶ τοῖς παροῦσιν ἁρμοδιώτατον· ὅτι περ ἡ δόξασα κατὰ τῆς ἀληθείας γεγενῆσθαι ἀντίπνοια, τοὺς τῆς οἰκουμένης Variæ lectiones codicis Seguieriani. e ἴσ ἡ γαλήνη, τῇ γαλήνῃ ο συνέδριον 4 ἠλαύνετο ἐλπίζειν ἡμᾶς ἀναμφίβολον. ι ὅτε. 8 συνεργάτας. · [σ. ἐπίσης deest hæc vox in ms.

ACACHI MELITENES EPISC. HOMILIA. φωστῆρας ἐπιτοαυτὸ συνδραμεῖν παρεσκεύασεν 1. excitata videbatur, terrarum orbis lumina in unum ὧν ὁ μὲν βίος Χριστοῦ εὐωδία ἐστὶ τῷ Θεῷ, ἡ δὲ διάνοια προς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν τῆς ἀληθείας συνἧπται ἐκφώνησιν. Οὐ γὰρ ἄλλα μὲν τοὺς προσερχο μένους διδάσκομεν, ἄλλα δὲ περὶ τῶν διδασκομένων πιστεύομεν· ἀλλ' ἡμῖν εἰς Κυριος Ἰησοῦς Χριστός, ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, Θεὸς Λόγος ὁ αὐτός· πρὸς μὲν πάντων τῶν αἰώνων ἐκ μόνου Πατρὸς, ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφή ἄνω μόνος ἐκ μόνου, κάτω μόνος ἐκ μόνης. Τὰ αὐτὰ ἀμφότερα κ θεϊκῶς, ἀνθρωπίνως δὲ τῇ ἡμετέρα σαρκὶ καὶ νηπιότητι τεχθῆναι· ὁ αὐτὸς ἀπαθὴς θεότητι, παθὼν δὲ ὑπὲρ ἡμῶν ἑκουσίως σαρκί· οὐκ ἀκουσίως τὴν οἰκονομίαν δεξάμενος, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν κενώσας ἑκουσίως, λαβὼν τὴν τοῦ δούλου μορφήν. Καὶ λαβὼν, διὰ τί; ἵνα σε σύμμορφον 1 τῆς οἰκείας δόξης εργάσηται· καὶ μαρτυρεῖ Παῦλος λέγων· • Ημῶν δὲ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει· ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν· ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν εἰς τὸ γενέσθαι καὶ αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης κι αὐτοῦ.» Ο τοίνυν ἑκουσίως λαβὼν τὴν τοῦ δούλου μορφήν, ὁ τὴν ἔνωσιν μὴ παραιτησάμενος, πῶς τὰ τοῦ δούλου παρητήσατο πάθη; Εἰ δὲ παρητήσατο, τίνος ἕνεκεν παθητὴν οὖσαν τὴν τοῦ δούλου μορφὴν ἀνελάμβανεν; ᾿Αλλ' οὗτος - οὐ παρᾐτήσατο, ὅτι λαβὼν τὴν τοῦ δούλου μορφὴν ὑπήκοος γίνεται· ὁ ἄνω ἐξουσιαστής, κάτω ὑπήκοος· ὁ ἄνω Υἱός, κάτω παιδίον. Καὶ ἀναμιμνήσκω σε τῆς προφητείας. Τί ἐβόα ὁ μακάριος Ησαΐας; • Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν. Τί ἐστι, καὶ ἐδέθη;» Οὐ μόνον ἐγεννήθη, ἀλλὰ καὶ ἐδόθη· ὁ γὰρ ὢν ἐδόθη· «Οὗ ἡ ἀρχὴ ἐγενήθη ἐπὶ τοῦ ὤμου αυτ τοῦ.» Τί ἐστιν ἡ ἀρχὴ τοῦ Θεοῦ Λόγου γενομένου ἀνθρώπου; Ἡ Ἐκκλησία· καὶ αὐτός ο ἐστιν ἡ κε φαλὴ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας· πῶς οὖν ἐπὶ τοῦ ὤμου ταύτην φορεῖ; Τὸ συντετριμμένον ἐπὶ τοῦ ὤμου βαστάζει· «Οὗ καὶ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ· καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς Αγγελος.» Καλεῖται δὲ διὰ τὴν οἰκονομίαν. Τί δέ ἐστι τὸ, ο Σύμβουλος, Θεὸς ἰσχυρὸς, ἐξουσιαστής, πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος; Ο οὖν ἄνω ἐξουσιαστῆς, κάτω ὑπήκοος· ὁ ἄνω Υἱός, κάτω παιδίον· ὁ ἄνω θαυμαστὸς σύμβουλος, κάτω ἄνθρωπος· ὁ ἄνω Θεὸς ἰσχυρὸς, κάτω ἄνθρωπος ὁ ῥαπιζόμενός τε καὶ ὑβριζόμενος, καὶ τῷ σταυρῷ προσηλωμένος, καὶ τὸν διὰ τούτου δεξάμενος θάνατον· πάντα γὰρ ταῦτα τῆς τοῦ δούλου ὄντα μορφῆς, οὐδαμῶς ἡ ταύτην λαβοῦσα θεότης ἐξέκλινεν, ἵνα δι᾿ ἑκάστου τῶν εἰρημένων λύσῃ μὲν ἡμῖν τὰ πρὸς σωτηρίαν κωλύματα, ἀξίαν δὲ τῆς τοσαύτης κενώσεως τὴν εὐεργεσίαν ἡμῖν χαρίσηται. Οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ· οὐ παραιτοῦμαι εἰπεῖν ἡ ἐκεῖνος ὑπέμεινεν ὑπὲρ ἐμοῦ. Ἀπαθής γὰρ ὢν οὐ παρητήσατο, ἀλλὰ τῷ παθητῷ συνάψας έαυ- * II Cor. 11, 16. I Petr. IV, 1. . • Philipp. ut, 7. 10 Coloss. 1, 18. 11 Isa. 1x, 6. 15 Isa. 1x, 6. 1 συνεκάλεσεν. 1 ὁ αὐτὸς πρό. coegit: quorum quidem vita bonus est Christi odor Deo; sententia vero ad unam eamdemque veritatis prædicationem conspirans. Neque enim aliud eos qui nos adeunt docemus, aliud de rebus ipsis credimus si quidem unus est nobis Dominus Jesus Christus, unigenitus Dei Filius, Deus Verbum: idem ante omnia sæcula ex solo Patre, idem rursum in novissimis diebus in servi forma; solus ex solo superne, solus rursum ex sola inferne; utrumque autem divine, humanitus vero, quod in nostra carne et infantia genitus sit: idem impassibilis divinitate, pro nobis vero sponte passus carne ', non involuntarie dispensationem suscipiens, sed seipsum voluntarie exinaniens, suscepta servi forma. Sed cur suscepta? ut suæ te gloriæ conformem consortemque redderet. Id quod Apostolus ejusmodi oratione nobis testatum facit: «Nostra, ait, conversa tio in cœlis est. Unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum Jesum Christum, qui reformabit corpus humilitatis nostræ, configuratum corpori claritatis snæ 7.» Qui igitur servile corpus sponte assumpsit, neque carni uniri ullatenus recusavit, quomodo is serviles detrectasset passiones? Quod si detrectavit, quorsum patibilem servi formam suscepit? Sed ideo non recusavit, quia suscepta servi forma, obediens ft: is qui est in coelo dominator, in terris factus est subditus: qui superne erat Filius, inferne factus est puer: nam te prophetiæ illius admoneo. Quid enim clamabat beatus Isaias *? «Puer natus est nobis, flius etiam datus est nobis. Quid illud est: «Eliam datus est?, Non solum natus est, sed etiam datus. Is enim qui est, datus fuit: ‹ Cujus imperium factum est super humerum ejus ".. Et quodnam incarnati Dei Verbi imperiumn est? Ecclesia. Quid autem ipse? Caput corporis Ecclesiæ ". At quomodo illud super humerum portat? Quod contritum conquassatumque fuerat, id humeris impositum baju lat.. Cujus imperium super humerum ejus: et vocatur nomen ejus, magni consilii Angelus "., Vocatur autem propter dispensationem. Quid autem sibi vo lunt: c Consiliarius, Deus fortis, dominator, Paler futuri saeculi 19?» Nimirum ille superne dominator, inferne subditus: superne Filius, puerulus in terris; superne admirabilis consiliarius, inferne homo; superne Deus fortis, in terris homo qui colaphis caditur, ignominia afficitur, cruci affigitur, mortemque per illam perpetitur. Nam hæc omnia ad servi formam pertinentia nullo modo Deus qui illam susceperat, detrectavit, ut per quodlibet jam dictorum ea demoliretur, quæ salutis viam nobis obstruebant, dignamque lanta exinanitione beneficentiam in nos transfunderet. Equidem Dei gratiam non abjicio. Ea quæ mea causa perferre dedignatus non est, in me- ' Philipp. 1, 20, 21. * Isa. ix, 6. • Ibid. 9. Variæ lectiones codicis Seguieriani. κ τὰ ἀμφότερα. 1 add. ex L. καὶ συμμορον. αὐτὸ σύμμορφον τῆς δόξης Δ΄ οὕτως. • τί ἐστιν; γενέσθαι καὶ