MONITUM IN AFRICANI AD ORIG. ET ORIG. AD AFRICANUM EPISTOLAM. 4. Epistola illa memoratur quam contra adversarios suos anno Christi 231 vel 232 post suum ex urle Alexandria discessum ad amicos suos Alexandrinos misit. Hujus infra exhibentur Latine duo insignia fragmenta, alterum ex libro secundo Hieronymi contra Rufinum, alterum ex Apologetico libello ejusdem Rufini pro Origene. His adjunctum est aliud fragmentum epistola Alexandri Hierosolymorum episcopi ad Origenem. 5. Magno numero fuisse videntur illæ Origenis epistolæ quas, teste Eusebio lib. vi Hist. eccl., cap. 36, ad Fabianum Romanæ urbis episcopum, et ad complures alios Ecclesiarum antistites de recta fidei suæ ratione scripsit circa annum Christi 236; sed jamdudum intercidere. De epistola ad Fabianum Hieronymus epist. 41, alias 65, hæc habet: Ipse Origenes in epistola quam scribit ad Fabianum, Romanæ urbis rpiscopum, pœnitentiam agit cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita in publicum protulerit. › 6. Ad nos usque pervenit integra Græce Origenis epistola ad Africanum de Susanna historia. Infra epistolæ Africani subnectitur. 7. Exstat etiamnum epistola ad Gregorium Thaumaturgum qua illum hortatur ut, contemplo philosophiæ studio, totum se dedat Scripturæ sacræ. Scripta est circa annum 240. Integra infra Græce exhibetur e Philocalia. 8• Hieronymus´in Catalogo script. eccles., cap. 60, commemorat Origenis litteras ad Beryllum. Arabia Bostrenum episcopum. Scriptæ sunt circa annum Christi 240, sed injuria temporum jumpridem intercidere. 9. Eusebius lib. vi flist. eccles., cap. 36, memorat ejus epistolam ad imperatorem ipsum Philippum et alteram ad conjugem illius Severam. Earumdem meminit Hieronymus in Catal. script. eccles., cap. 54: Ad Philippum, inquit, imperatorem, qui primus de regibus Romanis Christianus fuit, et ad matrem [Eusebius, conjugem litteras fecit, quæ usque hodie exstant. Idem testatur Vincentius Lirinensis Commonit. 1, cap. 23, his verbis: Quam autem non solum privata conditioni, sed ipsi quoque fuerit reverendus Imperio, declarant historiæ, quæ eum a matre Alexandri imperatoris accitum ferunt; cœlestis urique sapientiæ merito, cujus et ille gratia, et illa amore pagrabat. Sed et ejusdem epistolæ testimonium perhibent, quas ad Philippum imperatorem, qui primus Romanorum principum Christianus fuit, Christiani magisterii auctoritate conscripsit, › nimirum circa annum 245. Jamdudum vero periere. 3 10 Hieronymus in Catal. script. eccles., cap. 57, ait sua ælale nonnullas exstitisse Origenis ad Tryphonem ejus auditorem epistolas. Harum hodie ne ypu quidem. 11 Eusebius lib. vi Hist. eccles., cap. 39, ubi de persecutione Deci, et quæ in ea passus sit Origenes, refert, hac ait: Τὰ μὲν οὖν Ωριγένει κατὰ τὸν διωγμὸν συμβάντα οἷα καὶ ὅσα, καὶ ὁποίας έτυχε τελει τῆς, τοῦ πονηροῦ δαίμονος ἐφαμίλλως τῷ ἀνδρὶ πανστρατιά παραταξαμένου, πάσῃ τε μηχανῇ καὶ δυνάμει κατ' αὐτοῦ στρατηγήσαντος, παρὰ πάντας τε τοὺς τηνικάδε πολεμηθέντας διαφερόντως ἐπισκήψαντος αὐτῷ· οἷά τε καὶ ὅσα διὰ τὸν Χριστοῦ λόγον ὁ ἀνὴρ ὑπέμεινε δεσμά, καὶ βασάνους τὰς κατὰ τοῦ σώματος τάς τε ὑπὸ σιδηρῷ κλοιῷ καὶ μυχοῖς εἰρκτῆς τιμωρίας· καὶ ὡς ἐπὶ πλείσταις ἡμέραις τοὺς πόδας ὑπὸ τέσσαρα τοῦ κολαστηρίου ξύλου παραταθεὶς διαστήματα κατασπώμενος· πυρός τε ἀπειλὰς, καὶ ὅσα ἄλλα πρὸς τῶν ἐχθρῶν ἐπενεχθέντα καρτερῶς ἤνεγκεν· οἴουτε τὰ κατ' αὐτὸν ἔτυχε τέλους, μηδαμῶς αὐτὸν ἀνελεῖν παντὶ σθένει τοῦ δικαστοῦ φιλονείκως ἐνστάντος· ὁποίας τε μετὰ ταῦτα καταλείπει φωνάς, καὶ αὐτὰς πλήρεις τοῖς ἀναλήψεως δεομένοις ὠφελείας· πλεῖσται ὅσαι τ' ἀνδρὸς ἐπιστολαὶ τ' ἀληθὲς ὁμοῦ καὶ ἀκριβὲς περιέχουσι. «Porro quæ et quanta Origeni in ea persecutione acciderint: et quis horum omnium exitus fuerit, dum pessimus dæmon omnes adversus illum copias instantius movet, cunctisque machinis_ac viribus eum impugnat, et in hunc præ reliquis omnibus qui tunc temporis appetiti sunt, præcipue irruit: quæ item et quanta propter doctrinam Christi vir ille pertulerit, vincula scilicet et corporis cruciatus, et in intimo carceris recessu ferrei torquis ærumnas; ulque multorum dierum spatio pedes in nervo ad quatuor usque foraminum interstitia distenti fuerint; ad hæc ignium minas, et quæcunque alia ab inimicis illata fortiter sustinuit, et cujusmodi tandem harum rerum exitus fuerit, judice omni virium nisu ambiliose contendente ne illum interficeret: denique quos sermones post hæc quamque utiles iis qui consolatione indigent reliquerit, plurimæ ejus epistolæ non minus vere quam accurate commemorant.» Harum autem nihil hodie superesi. 12. In nonnullis mss. Catenis Græcorum Patrum ad Deuteronom. XVI, 20, affertur fragmentum Origenis ἐκ τῆς πρὸς Φώτιον καὶ ᾿Ανδρέαν πρεσβυτέρους ἐπιστολῆς, «ex epistola ad Photium et Andream presbyteros. Sed recte monet vir doctissimus Montefalconius noster Bibliothecæ Coislinianæ pay. 41, Origenem mendose positum fuisse pro Severo, cujus memoratur epistola ad Photium et Andream presbyteros, in codice 8 ejusdem Bibliothecæ Coislinianæ, pag. 44. Quamobrem ab hocce supposititio fragmento inter genuina Origenis opera publicando abstinuimus. IN EPISTOLAM AFRICANI AD ORIGENEM ET ORIGENIS AD AFRICANUM RESPONSUM DE SUSANNÆ HISTORIA ADMONITIO. 4-51. Hisce duabus scriptiunculis nihil fere est Λ θου καὶ πεπλασμένης οὔσης τῆς ἐν τῷ Δανιὴλ κατὰ apud veteres celebratius. Eusebius lib. VI Hist. eccl., cap. 34, ait: Emotodh TOUTOU ('ApplxavoÛ) Ωριγένει γραφεία φέρεται, ἀποροῦντος ὡς ἂν νό Σωσάνναν ἱστορίας· πρὸς ἦν Ωριγένης ἀντιγράφει pétata. Hujus (Africani) exstal epistola ad Origenem scripta, in qua historiam Susaunæ, quæ

MONITUM IN AFRICANI AD ORIG. ET ORIG. AD AFRICANUM EPISTOLAM. in Danielis libro legitur, spuriam et commentitiam esse suspicatur. Ad quam epistolam Origenes copiosissime respondet., Rufinus in sua versione hæc pro more suo sic παραφράζει· «Per idem tempus erat etiam Africanus, vir in Scripturis ecclesiasticis nobilis. Hujus epistola fertur ad Origenem scripta, objicientis ei vel proponentis, quod historia Susannæ, quæ in Daniele scripta est, ficta videatur et aliena a Scriptura prophetica. Cui Origenes magnificentissime rescribens, asserit nequaquam Judæorum commentis et fraudibus auscultandum; sed hoc solum pro vero habendum in Scripturis divinis quod LXX Interpretes transtulissent: nam id esse solum quod auctoritate apostolica confirmatum sit. › Ubi obiter notes Hiero.. nymum non oblique perstringi qui præfatione in Danielem ex Judæi persona loquens, Susannæ historian commentum seu fabulam vocarat. Eusebio addendus est mox præfatus Hieronymus qui libro De scriptor. eccles., in Julio Africano ait: «Hujus est epistola ad Origenem super quæstione Susannæ, eo quod dicat in Hebræo hanc fabulam non haberi, nec convenire cum Hebraica etymologia, ἀπὸ τοῦ σχίνου σχίσαι, καὶ ἀπὸ τοῦ πρίνου πρίσαι, contra quem doctam epistolam scribit Origenes.> His consentit Photius in Biblioth. cod. xxxiv: Oùτος (Αφρικανός) καὶ πρὸς Ἀριγένην γράφει περὶ τοῦ κατὰ Σωσάνναν διηγήματος, ὡς οὐκ ἦν αὐτὸ ἐν τοῖς Ἑβραϊκοῖς ἀνεγνωσμένον, καὶ ὡς οὐκ ἀκόλου θον τῇ Εβραϊκῇ ἐτυμολογία, οὔτε τὸ ἀπὸ τοῦ πρίνου πρίσαι, οὔτε τὸ ἀπὸ τοῦ σχίνου σχίσαι, & καὶ ἐπιλαβόμενος Ωριγένης ἀντέγραψεν. Hic et ad Origenein scripsit de Susaniæ historia, quod in Îlebræorum libris non legatur, minimeque conveniens sit Hebraicæ etymologiæ illud, and to πplτου πρίσαι, καὶ ἀπὸ τοῦ σχίνου σχίσαι. Quæ excipiens Origenes, scripto refellit. Suidas in voce Αφρικανός, ait: Κατὰ τούτου ἔγραψεν Ωριγένης, ἔνστασιν ποιησάμενος περὶ τοῦ τῆς Σωσάννης βιβλίου, η τοῦ εἰς τὸν Δανιήλ.. Contra hunc scripsit Origem nes, respondens ad argumenta, contra historiam Susannæ quæ exstat in Daniele, ab ipso objecta. › Ilem in voce Σωσάννα· "Οτι κατὰ τοῦ Ἀφρικανοῦ Σέξτου ἔγραψεν Ωριγένης, Ενστασιν ποιησάμενος περὶ τοῦ τῆς Σωσάννης βιβλίου, τοῦ εἰς τὸν Δανιήλ. Contra Sextum Africanum scripsit Origenes, ejusque argumenta refutavit, quibus librum Susanne impugnaverat. Bene quidem, nisi quod Julium Africanum cum Africano Sexto confundit, uti Josephus Scaliger nos monet in Animadv. Euseb., ad ann. MM. CCXXXVII. Freculphus in Chronic., tom. II, lib. II, cap. 8: Hujus (Africani) est epistola ad Adamantium super quæstione Susannæ, eo quod dicat eam in Hebraico fabulam haberi (lege, non haberi) nec convenire cum Hebraico contra quam, epistolam doctam scripsit Adamantius. Nicephorus Callistus lib. v Hist. eccl., cap. 21: Οὗτος δὲ (Αφρικανός) ἐπιστολὴν σχεδιάσας ἔπεμπεν Ωριγένει, τὴν κατὰ Σωσάνναν παρὰ τῷ Δανιὴλ ἱστορίαν, ὡς ἂν νόθον τῆς Γραφῆς ἀποσειόμενος σύγγραμμα· πρὸς ἐν ἀριγένης ἀν τιγράφων, δείκνυσι μὴ νόθον εἶναι, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον γνήσιον τῇ Γραφῇ, καὶ πληρεστάτην πραγματευόμε τον λυσιτέλειαν. «Dedit is quoque ad Origenem epistolam, in qua historiam Susannæ quæ in Daniele habetur, veluti adulterinum scriptum rejicit. Ad quem rescribens Origenes, eam non illegiti mani, sed germanam potius esse Scripturam, quæ scilicet plurimum afferat utilitatis, ostendit. › Gobèlinus Persona in Cosmodromio, ætat. 6, cap. 10, ‹ Gordianus, inquit, imperavit annis sex. Hoc tempore Africanus historicus fuit, qui scripsit ad Origenem unam epistolam de historia Susannæ. › Eam quoque inter opera Julii Africani refert Trithemius lib. De scriptor. eccles. ‹ Ad Origenem, inquit, de Susanna liber unus. Denique utraque hæc epistola, tan unanimi veterum testimonio asserta, pluribus insuper hodieque consignata reperitur miss. codicibus, quorum duo præsertim venerandam præ se ferunt antiquitatem. Alter enim e bibliotheca Coisliniana num. 21 undecimo Ecclesiæ sæculo est exaratus; alter vero e bibliotheca Regia num. 1892 scriptus est decimo tertio sæculo. 6-8 2. Certum est Origenem Nicomediæ hanc suam ad Africanum epistolam scripsisse; cumque bis in Græciam iter instituerit, primum auno 228, secundum autem duodecim post annos, alterutro itinere Nicomediam petiisse, et inde epistolam dedisse videtur. Huetius secundo itineri id tribuit. Certe in hac epistola Africano narrat Origenes, se ingenti labore Hebraici textus et LXX Interpretum varias lectiones, facta utriusque collatione collegisse, eaque de causa varias omnes editiones examinavisse. Quod si Hexapla sua indicare voluit, quibus edendis manum admovit postquam sextam editionem, Epiphanio teste, anno Alexandri Severi septimo, id est Christi 228, reperit, non potuisse videtur hoc eodem anno tam arduum tamque inmensum opus Hexaplorum concinnasse et edidisse. Melius ergo epistola ad Africanum ad secundum in Græcian iter remittitur. Tillemontius non censet in hac epistola Hexapla indicari, sed Tetrapla, quæ opinatur adornari potuisse ante annum 228. AL vero in hac epistola de LXX cum obelis et asteriscis editione loquitur Origenes num. 4: Kal alla δὲ ἔστιν, inquit, εὑρεῖν ἐν τῇ Γενέσει οἷς σημεία παρ εθήκαμεν, τους καλουμένους παρ' Έλλησιν όδελους, ἵν᾿ ἡμῖν γνώριμον ἢ τὸ τοιοῦτον· ὡς πάλιν ἀστερί σκους, τοῖς κειμένοις μὲν ἐν τῷ Εβραϊκῷ, παρ' ἡμῖν δὲ μὴ εὑρισκομένοις. • Alia quoque in Genesi reperire est, quibus signa apposuimus, verua a Græcis dicta, ut nobis ejusmodi loca innotescant: sicut rursus obeliscos, iis quæ in Hebræo quidem exstant, apud nos autem non inveniuntur.› Quod autem in Tetraplis editionem LXX non emendaverit Origenes, sed iis manum medicam obelorum et asteriscorum usu postea admoverit, nempe cum Hexapla et Octapla adornaret, invicte probat R. P. domnus Bernardus de Montfaucon in Præliminaribus suis ad Hexapla, pag. 10 et pag. 38. Non ergo solum post Tetraplorum, sed etiam post Heπaplorum editionem et ad secundum Origenis iter in Græciam epistola ad Africanum remittitur. Quod autem objicit sibi Tillemontius ex epistola Africani, ubi Origenem ille filium appellat, non tami esse momenti videtur; nam verisimile est ideo filium Origenem fuisse nuncupatum, quia longe minor ætate erat; quæ ratio tam in primo quam in secundo ejus itineré par haud dubie erat. Nec desunt exempla quibus id confirmetur: Eusebius enim Vercellensis Dionysium Mediolanensem episcopum, atate jam maturum dignitateque conspicuuai, 83 tamen juniorem, filium compellare solebat. 3. Nunc confutandus est Joannes Rodolphus Wetsthenius qui in notis ad hanc Origenis epistolam, quam anno 1674 in lucen Graece edidit, censet non eo spectare illius argumenta ut άroxon Susannæ pro canonica, ɛɛÚT, el vera genuinaque libri Danielis parte recipiatur, sed tantum ut pro vera, utili ac proinde inter pios et sacros libros legenda historia habeatur. Quam falsum id sit, paucis accipe. 1° Scripserat Africanus se cum Origenem in dialogo cum 9 Agnomone audiisset historiam Susannæ commemorantem, putasse primum rem ita se habere, sed postmodum re maturius perpeusa mirari quo pacto iantum virum latuerit spuriam esse hanc libri Danielis partem. Θαυμάζω, inquit, πῶς ἔλαθέ σε τὸ μέρος του βιβλίου τοῦτο κίβδηλον δν. Origenes igitur in dialogo absque ullo dubitationis indicio laudaverat hanc historiam ceu veram et genuinam libri Danielis partem. 2. Nec lecta Africani epistola sententiam mutavit. Id patet ex ejus singulis ad Africani objecta responsis. Objicit Africanas primitus