JOS. MARIÆ SUARESII DISSERTATIO verbis esse sollicitum. Cavi tamen, quoad potui diligenter, quod sanctus Gregorius Magnus ad Narsen scribens lib. vi, epist. 27, conqueritur, suo tempore in civitate Constantinopolitana, qui de Græco in Latinum, et de Latino in Græcum dictata bene transferant, viros non fuisse; cavi (inquam) ne sicut illi, dum verba custodirem, et sensus minime attenderem, nec verba intelligi facerem, et sensus frangerem; utque scribit sanctus Hilarius in lib. De synodis, ex Græco in Latinum ad verbum expressa translatio affert plerumque obscuritatem, dum custodita verborum collatio eamdem absolutionein non potest ad intelligentiæ simplicitatem conservare. Versionum equidem quinque sunt genera. Ea, quæ vocatur κατὰ λέξιν, a jurisconsultis κατά 6625, interpretatio ad verbum, ad dictionem, ad litteram, quam ut securiorem Justinianus Augustus sanxit tantum usurpandam. Sanctus autem Athanasius Epist. ad Marcellin. De Psalm. interpretal. ex c. Epist. sancti Pauli ad Timoth. accepisse a sene piùomóvy, id est laboris amatore, qui Psalterium tenebat, istud documentum affirmat: Nãoa γὰρ (ὦ τέκνον) ἡ καθ᾿ ἡμᾶς Γραφή Παλαιὰ καὶ Καινὴ θεόπνευστός ἐστι, καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, ὡς γέγραπται, id est: Omnis enim (0 fili) Scriptura sive nova, sive vetus Numinis afflatu instincta prodiit, et idonea est ad erudiendum sub ea forma specieque verborum, qua concepta, el conscripta est: unde litteralem versionem fore in sacris Bibliis potiorem liquet, ideoque vulgatam, et veterem Latinam reliquis præferendam. Est et Ecphrasis, elocutio scilicet, quæ narrat perspicue, ita ut pictum graphice videatur, quod effertur, exprimaturque ob oculos positum, sed illa non est utendum, ubi brevitas est dilucida. Periphrasis, addendæ lucis, aut necessitatis gratia, circumlocutio, et circuitus. Paraphrasis, latior expositio, quæ admittit lumina exornandæ orationis, schemata seu figuras, tropos, atque metaphoras. Metaphrasis est interpretatio quæ paraphrasi est astrictior, sicut est liberior et diffusior quam sit litteralis. Hæc autem fere genera variarum versionum enumerat Godefri lus Tilmannus Carthusianus in Epistola nuncupatoria, quam ad Pandecten Antiochi Laurensis præfixit, et ea colliguntur ex Quintiliano, 1. vii, c. 6; et l. x, c. 5 Institut. orator. Interpres (ut censeo) adhibere hæc omnia genera debet, prout fert occasio, mensque auctoris, et linguæ proprietas exigit. Itaque interdum paraphrastice, nonnunquam metaphrastice Nili dictiones, et phrases, atque periodos verti, raro periphrastice, rarius ecphrastice, semper vero ad litteram, 594 ne a sensu aberrarem, potissimum curavi, rudi licet verborum stylo, candido tamen et expolito, sinceritate atque veritate versionem istam sum prosecutus; pertæsi alii meam rusticitatem, fontis hujus Nilotici, hactenus abditi, Nuentorumque aquas argenteo melius vase propinandas sitientibus existimabunt: calicis enim idoneitas, ut loquitur Petrus abbas Cellensis, lib. 11, epist. 4, seu congruentia auget plerumque bibentis voluptaten, et vini bonitas accrescit ex ea: sed, cui uni placuisse laboro sancta Romana Ecclesia, reliquarum princeps, et magistra, cuique assiduum famulatum tam libenter impendo, quæ Verbum incarnatum pannis involutum, non laciniosis, ac pretiosis indumentis summa simplicitate divinitus datum excepit, atque colit; ipsa pura, integra, incorrupta, omni ex parte suo fulgente candore, radiis ejusmet illustrata, veritate gaudet sine fuco, in eaque acquiescit, nec improbabit, ut opinor, meæ versionis consilium; ipsius nempe calculus mihi satis superque fuerit, quantumvis hodie sit periculosioris aleæ suas in lucem proferre lucubrationes, et ingratissimus passim jactetur labor interpretum Canebat ævo suo Lucretius (lib. 1 De rer. natur., vers. 137 sqq.): Nec me animi fallit Græcorum obscura reperla Difficile illustrare Latinis versibus esse, Multa novis verbis præsertim cum sit agendum, Propter egestatem linguæ et rerum novitatem. Et erat ævum illud canum licebatque proferre pomoerium linguæ Latinæ, et verba Græca donare civitate Romana. Præcipue difficillimum est, quod ex antiquo quopiam et diserto doctore jam olim editum sit ex parte, in alienam linguam transfundere; quando quidquid sancte quantumlibe., ac vere dixeris, rapi potest in pessimam partem; habet etenim quælibet lingua idiomata sua, nativos lepores, et proprios xapaxtñpas, atque, ut ita dicam, peculiares quosdam genios, quos vix, ac ne vix quidem in alia possis exprimere, apteque repræsentare, quin extraneum oleant, sapiantque peregrinum. Quæ ideo præfari libuit, et præponere instar clypei septemplicis ad retundendum Zoilorum, et Aristarchorum sarcasmos. Plura in Adnotationum libris, qui subsequentur, bono cum Deo, mox altexam; nunc ad ordinem, seriemque Opusculorum transeo. Tractatum certe de monastica exercitatione præmisi, quia prior occurrerat in codice manuscripto bibliothecæ Barberinæ; in ejus indice, qui calamo etiam erat exaratus Græce titulus conceptus fuit: Τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Νείλου Λόγος ἀσκητικός περὶ τῆς εἰς Χριστὸν Φιλοσοφίας, utque in ipsius Tractatus calce ascribitur: Καὶ οἴους εἶναι δεῖ τοὺς ταύτῃ προσερχομένους, καὶ ὅτι πρὸ τῆς τελείας ἐν τῇ ἀρετῇ ἕξεως ἐπικίνδυνον τὸ ἑτέρων ἀναδέχεσθαι □postasías. Id est: Sancti Patris nostri Nili Tractatus de monastica exercitatione, sive De philosophia ea, quæ ad Christum pertinet, et cujusmodi deceat illos esse, qui ad ipsam accedunt, quamque ante perfectæ virtutis habitum periculosum sit aliorum suscipere prefecturam. Petrus Franciscus Zinus canonicus 595 Veronensis verterat e Græco Tra-

ctatum istum, et inscripserat Sermonem asceticum. 596 ex Herodoto etiam lib. 11, qui sexaginta illi contribuit stadia, Callimachus et ejus meminit. Hebræi diutius in Ægypto versati, et divexati, mensuras inde funes nuncuparunt; psalmo xv Rex Propheta concinit: Funes ceciderunt mihi in præclaris, et c. XXXII Deuteronomii Moses, et 1. Ik Reg. c. vii, nec mirum si unaquæque gens certa terrarum spatia suis appellationibus vocet, Rastas Germani, Latini Milliaria et Jugera, Galli Leucas, Persæ Parasangas, Græci σtaðµoús, sive stationes; tum vergente Romano imperio mansiones, de quibus Herodianus, 1. 11 et Bergerius lib. De imp. Rom. viis, erant termini militarium expeditionum: Hominum est consuetudo facilius ea discere, qua divisa solent evidentius elucescere, uti loquitur Al eg, Móyov interpretatus sum tractatum, hoc est, dissertationem, descriptionem, enarrationem, cionem, ut fuse probat Scholiast. ad I. 1 C. Theodos. De his, qui super relig, contend. l. xvi; a tractando, uti accipiunt Cicero 1. 1 Academic. quæst. et §. 11 De legib. in proœm. 1. vist; Quintilian. l. v; Plin. c. 4, 1. xiv; et c. 22, 1. x11; præsertim vero hanc vocem tractatus acceperunt eo sensu sanctus Ambrosius, et sanctus Augustinus, aliique Christiani doctores, et sacrarum Litterarum interpretes dicti fuere tractatores, ut observat Sirmondus in Notis ad Epist. Sidonii, et sanctus Augustinus, I, n Contra Julian. divinorum eloquiorum pertractatores nominat, et 1. 1v divini eloquii tractatores. Harum vocum origo ducitur a verbo traho, quia Cassiodorus c. 2 De Anima. distinctione quippe varia undequaque trahuntur ad eam, quade agitur, rem spectantia, hinc deducitur tracto verbum frequenta:ivum; sicut a verbo sero derivatur sermo, quia diversa seruntur, et conferuntur, hinc progignitur dissero, et disserto, unde dissertatio. Ascetici vocabulum Græcum in duas voces Latinas resolvi periphrastice, idque de monastica exercita - tione exposui, nec enim unico potest explicari; nam vox ascetici Græca est, non autem Latina, sed in Lexicographo Adnotationum, inque voce "Aσxnots plura congessi. Rosweydus quidem vir pereruditus, et in Belgio quondam mibi peramicus, in Notis ad Paradisum lleraclidis laudat Onomasticon in vo· cibus Tractatus, et Tractator; tu consule, si reperire possis reapse, meque felicior habeas Mercurium dexteriorem. sive Consequitur: Τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Νείλου πρὸς Ἀγάθιον μονάζοντα. Ἡ ἀρχή· Εθος ἔχοντί pot, quæ ita converti. Sancti Patris nostri Nili ad Agathium monasticam vitam agentem Peristeria, Tractatus de virtutibus excolendis et vitiis fugiendis: exemplo Peristeriæ clarissimæ sæculo eo feminæ. Incipit, Cum meo more, etc. Quia vero tractatus erat prolixior, in 12 tµµata, sive sectiones eum divisi, quas in capita subdivisi, quemadmodum et tractatum De monastica exercitatione in capita itidem distinxeram; ne uno spiritu liber totus perlectus nimis fatigaret lectorem, neve, spatio nullo dato, colligere ille se ac interquiescere non posset, verum tantillum allevaretur: nam sicut Rutilius Numatianus, lib. 11 Itinerarii cecinit, Intervalla vie fessis præstare videtur, Qui notat inscriptus millia multa lapis. Præfatur sanctus Hieronymus Isaiæ visionem expositurus, lib.tv, c. 11, se per partes eam explanare velle, ne simul proposita atque disserta lectoris confundat memoriam; idem adnotat ad c. Joel. in Nilo flumine, sive in rivis ejus solitos Ægyptios funibus naves trahiere certa habentes spatia, quæ appellant funiculos, ut labori defessorum recentia trahentium colla succedant; trahentes helciarios vocat curvos Sidonius. Inde funiculus, sive σxolviov, vel σyoivo; juxta Ægyptios est mensura itineris, PATROL. GR. LXXIX. lux effulget; teste Paulo Juriscons. 1. 1 D. De doli mali except. ubi Gloss. et Institut. § sed non, usque de legat. Quamobrem etiam Jurisperiti de more habent aperire legem, quam publice interpretantur, in partes, et Codex Justiniani in II tomos, Pandecta vero in tria volumina, tomi autem in libros, libri præterea in titulos, seu rubricas, et hæ in capitula, sive leges distribuuntur, capitula rursus in paragraphos. Biblia quoque sacra in capitula sunt dispertita. Peristeriam addidi, et periphrastice quidquid in tractatu continebatur, ut inaterient indicarem, et causam, quain præbuit clarissima fèmina plurimum commendata, et juxta suum nomen Columba pacem nuntians terris, nec ambigo illam ipsam fuisse, de qua Ischyrion diaconus Ecclesiæ Alexandrinæ, ad Leonem papam et Patres concilii Chalcedonensis in libello inserto actioni tertiæ, pag. 232 Edit. Rom. ita scripsit: Tò yàp xai thy tūs λαμπρᾶς μνείας Περιστερίαν πράγμα οὐδεὶς ἡγνόησε, καὶ μάλιστα τῶν ἐνοικούντων ταύτην τὴν βασιλίδα νέαν 'Ρώμην, ἐκείνης ὑπὲρ τῆς ἑαυτῆς ψυχῆς ἐν τῷ διατίθεσθαι παρακελευσαμένης πλείστην ποσότητα χρυσίου παρασχεθῆναι τοῖς μοναστηρίοις, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοῖς ξενεῶσι καὶ πτωχείοις, καὶ ἑτέροις πένησι τῆς Αἰγυπτιακῆς χώρας; Αχθεσθεὶς ὁ εὐλαβέ στατος ἀνὴρ (Διόσκορος) 'Αλεξανδρεὺς ἐπίσκοπος ἢ πατριάρχης, ἐφ᾽ οἷς οὐκ εἰς πρόσωπον αὐτῷ κατ έλειψεν παρασκευάζει ἐκεῖνα τὰ χρήματα αὐτῷ παρασχεθῆναι, καὶ ἀντὶ ἐλεημοσύνης θυμέλαις καὶ θεατρι κοῖς ἑτέροις προσώποις, ὥστε μηδὲν τὴν εὐωδίαν τὴν ἀπὸ τῆς θυσίας τῆς λαμπρᾶς τὴν μνήμην Περι στερίας ἀνενεχθῆναι πρὸς τὸν Θεὸν, τὸ ὅσον ἐπ' αὐτῷ, ἀλλὰ φανερὰ ἡ πρόθεσις ἐκείνης ἀπεδείχθη. Id est: Cæterum clarissimæ memoriæ Peristeria negotium nullus ignoravit, eoru.n maxime qui habitare noscuntur in huc regia urbe Nova Roma; illa namque pro animæ suæ salute testamentum condens jussit multam quantitatem pecuniæ præstari monasteriis, necnon etiam xenodochiis (sive hospitum) et parochiis (potius mendicorum receptaculis) et aliis pauperibus Egyptiaca prorinciæ, quod moleste frens idem reverendissimus vir (Divscorus) Alexandriaus episcopus, sive patriarcha, ob id

JOS. MARIÆ SUARESII DISSERTATIO quod in persona ejus hæc minime surt dimissa, ſe- ▲ que vel se recipiebant, vel retrudebantur publici cil easdem pecunias pro eleemosyna scortis, seu saltatricibus, et aliis theatricis dispartiri personis; ut 597 neque odoris fragrantia fusa ex oblatione illius clarissimæ memoriæ Peristeriæ (quantum ad eum pertinuit) fuerit oblata Deo; sed illius quidem manifestum propositum demonstratum est. Quem locum meam in memoriam revocavit doctissimus et reverendissimus Pater Hyacinthus Libellus ordinis sancti Dominici, magister sacri palatii, merito ingeniorum omnium censor, qui tyxuxlonadɛíav, id est scientiarum orbem, tanta cum laude confecit, nec pietatis minus ergo, quam doctrinæ passim celebratur. Jure autem Peristeriæ titulum censui attribuendum isti tractatui; etenim cum Nilus egressus urbe Constantinopolitana pro more, ut aditus importunos vitaret, officia scilicet, sicut ego arbitror, et salutationes, atque domestica negotia (cujus instar Boethius secesserat in Aurelia montes, atque Apennini villas deinde, ut ipse præfatur in Porphyrii Dialogos a Victorino translatos), deambulaturus ante civitatem in nemore remotiori, et Agathius, quem vocat pováľovta, hoc est, agentem vitam monasticam. Degebat quippe Agathius seorsim solitarius, et adhuc sive philosophiæ Christianæ, sive monachatus tirocinium ponebat, sed quasi uwy monachus, propiorique gradu, et proxime cingendus. Erant enim monachorum uti pœnitentium diversi gradus, de quibus egi ſusius in Exagio meo de frequente communione, atque ubi disserui de pœnitentia publica, cap. 4, et quidam πρόσκλαυσιν, seu ploratum et fetum edebant; alii usurpabant ¿xpóasty, sive audientiam deputati cum catechumenis audientibus verbum Domini; nonnulli úróntavoiy, contemplantes dispiciebant humum cum competentibus meditabundi, non velut ¿móntat, id est inspicientes in profanis Isidis sacris, sed exemplo Publicani non audebant attollere oculos, obstipo capite, et figentes lumina terræ, cernui, imo potius dлónτway, quia Dectebant genua subinde, quod in sacris diaconus adhuc inclamat, succidebant in genua, et de geniculis auorabant, uti loquitur Tertullianus, inclinantes se Yovuxhloɛot. Ita orabat sanctus Paulus c. III ad Ephesios, v. 14; et sanctus Petrus, c. 1x Actuum, v. 40; quin prostrati petávolav Bálovec, projiciebant sese ad pœnitentiam. Aliqui oorasty id est stationem, consistentes cum fidelibus, dum sacrificium celebraretur, postea potwo, id est complementum adhibebant, quando nempe pœnitentiam expleverant, et reconciliationis tenipus exspectabant. Haud dissimili modo erant et gradus, sive ordines monachorum, qui vocitabantur non tantum populus sanctus Dei, ut in collecta, quæ recitatur hebdomadis sanctæ feria sexta, eo vocabulo comprehensi, et a reliquis laicis necdum distincti, pro quibus orabatur; verum et lugentes, aque plangentes, et in monasteria, claustraque velut in pœnitentiæ domicilia, ergastula, carcerespeccatores, ut e Joanne Climace, atque collatore Cassiano liquet; monachorum (inquam) cœnobitarum sive synoditarum, qui simul victitabant, et in cominune sua omnia referebant. Nam præterea eremitæ fuere, qui desertis 598 in locis degebant; et anachoretæ, qui recesserant in vasta, et invia, remotioraque secreta. Σιλβιανῷ κοινοβιώτη saribit Nilus, epist. 307, lib. I. cœnobitis eremitæ prodibant, atque anachoretæ, uti prodit Cassianus, Collatione 18, c. 1 et 2, e S. Paulo, cap. xı ad Hebr., quin et otvàñtai, in quibus agmen ducit Simeon, et de quibus Rosweyd. in Not. ad Vitas Patrum. Sunt et epistolæ Nili Nicandro σtudity inscriptæ 114 et 115, qui et xtoviral, Latine columnarii, dicti sunt; Eyxhstator, seu reclusi, de quibus Miræus mibi quoque peramicus in Belgio agit in Fastis Belgicis. Hospitium memorat Gregorius Turonen. Histor. Francor. lib. vt, c. 6; ct De gloria confessorum, c. 97, aliosque plures, quos recenset Petrus Jofredus in Nicæa illustrata, p. 105; incluserat se is sponte in turri; de Probo incluso in monasterio S. Greg. M. epist. 99, 1. 9. Columnarii stabant supra columnas; inclusi agebant in conclavibus seu domunculis. Philumenum Ɛyxhɛistov, ad quem scribit Nilus, epist. 96, lib. 11, male vertit interpres Latinus EyzleGTOV, enclistum, uti patet e verbis epistolæ: xati sdy ἐγκλεισμόν, εἰ τῷ οἰκιδίῳ κατακλεισθείς. Erat enim profeeto reclusus; lapsum viri toű mávo observavit et emendavit doctissimus Possinus in Glossario ad Andronicum Georg. Pachymeris, et hujuscemodi conclusos in cubiculis, et οἰκίσκοις dicios κουβουxhetolous adnotat etiam e scriptore Vitæ sanctæ Mariæ junioris anonymo, codice Vaticano 800, pag. 492. Opponebantur et xoivo6uwtats hi qui appellabantur houyastal, anachoretarum specie, solitarii; amantes quietis, tranquillæ vitæ studiosos exponit nunquam satis laudatus Possinus in epistola 192 Nili ad Rufinum hovɣaorǹy, dubito an sit is, ad quem idem scripsit 188, nullo addito epitheto, sed utrobique agit de perturbationibus, sive passionibus. Hanc ultimam Allatius inscribit Charitoui 1. 111, epist. 264; at Rufino perbrevem 263. Primam autem Rutino illi ipsi hesychastæ 1. iv, epist. 54, quin et aliam Rufino Scholastico 76, lib. 1, ad quem etiam spectare arbitror 77 et 78, quæ consequuntur; fortassis erat idem Rufinus, qui e foro prodiens, legibusque publicis, quas profitebatur, exquirebat sacræ Scripturæ ut Nilus loca sibi explicaret, eam delibans, et ni fallor, posset esse celeber ille Origenista, nec euim ævum discrepat. Fa&píŋà Μοναχοῦ, καὶ ἡσυχαστοῦ τοῦ ὄρους Λάτρου σχόλιον Jegitur in Scala Joannis Climacis, p. 365. Hi nonen sortiuntur ἀπὸ τῆς ἡσυχίας, id est a quiete ac silentio. De hac virtute fuse suprascriptus Joannes gradu 27, pag. 403. Istos non probat Cassianus collat. 18, c. 8, de quarto genere monachorum, quasi tepidos, quia sedent (scribit), a nɛmine la-

cessiti, et patientes, atque mansueti, ac humiles nomine monachus, seu monasticam vitam degens, æstimari desiderant, nec ad perfectionem unquam perveniunt, et hi forsitan appellari possunt vacantiri voce Synesiana, quasi vacantes. Sed houxastal veri ac probi residebant mansueti cum silentio et quiete animi, nec minus se piis operibus aldicebani, et &szŋow quoque in amando, colendoque Deam, et diligendo, adjuvandoque proximum sectabantur, Oɛopiàɛiç erant Christiani, 599 id est, amatores Dei (ait ipse Climax gradu 1); ornatur enim titulis hisce Χριστιανός θεοφιλής, ἐγκρατής, µovaxós. Sanctus Lucas apostolorum Actus dirigit ad Theophilum, et intelligere mihi videtur eo nomine Christianum. Exstitere quidam ¿yxparels, seu continentes, qui et ¿yxpatεvóμsvou a solatiis connubii erant hi sejuncti, àɔtatóμevot, vitam cœlibem affectabant. Concilium Carthaginense tertium c. 38, anno Christi 597, in Africano codice illorum meminit, et Cresconius in Breviar. c. 255, et l. xx Cod. Theodos. De episc. et cler, qui continentium se volunt nomine nuncupari, ubi fuse Scholiastes. Dicebantur etiam temperantes, Hesychius εγκράτειαν interpretatur ἄσκησιν; contende bant quippe continentes, ex Palladio in Lausiaca τὸν τῆς ἐγκρατείας, καὶ ἁγνείας ἀναδήσασθαι otépavov, id est, redimiri corona continentiæ, atque castitatis, vivente adhuc aliqui conjuge, vel e medio sublata, et alii nulla ducta intra privatas ædes aliqui. Sanctus Augustinus fuse in epistola 199 ad Ecdiciam agit, quam religiosissimam vocat filiam, cuique tribuit reverentiam, vovisseque cum marito, e quo filium susceperat, continentiam Deo, narrat, annuitque ut gestet vestitum matronalem, sed invito viro ne vidualem gestare pergat prohibet prudenter. Sanctus Hieronymus in epistolis 28 et 29 ad Theodoram, insinuat satis eam cum marito Lucinio Bœtico castam duxisse vitam, cui doctor ille ponit epitaphium, et mariti eam uti sororem nominat; in sanctæ Agnetis Romæ exstat epitaphium Theodoræ, quæ vixit annis 21, mensibus 7, diebus 24 in pace. Est bisomum, id est, duo corpora, neinpe ipsius et mariti Evagrii continens sepulcrum cum hisce versibus, et nota consulum: Amplificam sequitur vitam dum casta Aphrodite, Fecit ad astra viam, Christi modo gaudet in aula; Restitit hæc mundo semper cœlestia quærens, Optima servatrix legis, fideique magistra, Inter eximios Paradisi regnat odores Tempore continuo vernant ubi gramina rivis. Dedit egregiam sanctis per sæcula mentem, Exspectatque Deum superas quo surgat nd auras, Hoc posuit corpus tumulo mortalia linquens Fundavitque locum conjunx Evugrius orans. DEP. DIE..... ANTONIO Y. SYAGRIO conss. sive anno C. N. 383 (E Panvinio). Hanc etiam servasse continentiam in conjugio illa verba, casta Aphrodite, satis indicant; et Evagrium maritum Orantem fuisse, sive ixétŋv, quo aut at cam adspirans significabatur, sicut et Oɛpansuto, id est servientis Deo, seu servi, et famuli Dei epitheto, ex Philone, Dionysio Arcopagita colligit et ex ipso Nilo nostro, cardinalis Bellarminus, 1. 11, c. 1. De monachis fuse, Consule praterea Matthæi Galeni, Westcapelli Origines monasticas editas Dilingæ 1563 in quarto; Hugonem Menardum in Regulam 600 sancti Benedicti, c. 111, nbi de Lavpýtais, e c. 5 Prati Spiritual., àñò tŵv haupŵy, a cellis nempe, in quibus turbɔ ipsorum in unum collecta more religiosarum apum erat. præfatione Regulæ sancti Ferreoli, dicebantur et nonni, el religiosi, et philosophi, at plura de gyrovagis, et circellionibus ibidem. Accinit de monacho Numatianus eum conjugem reliquisse innuens, et nota est Therasia Paulini e conjuge facta soror; consule Justinianum imperatorem Novella 122. Leonem Aug 35, 1. 1 Cod. Theodos. De mo nachis; et 'l. xx Cod. eodem, De episc. et cleric: 1. xvi, ibidem De pœnis, ubi notæ præclaræ attexuntur; et hunc primum monachorum gradum, sive ordinem, sive potius Deo sese dicantium, et ad monachatum tendentium limen fuisse arbitror. Secundus erat ascetarum, non generatim et late sumptorum, verum particulatim, et proprie, qui ad nutum abbatum, seu præfectorum exercebant sese jejuniis, meditationibus, orationibus, psalmodiis, et aliis- pietatis et poenitentiæ vacabant officiis, jam Continentes, de quibus Petrus Damian. tractat in Sermone de sancto Nicolao, instar Sarabaitarum, aut Sarabaritarum, forsitan a Sarabara veste, de qua in dissertatione mea de Fanone disserui, qui et suis in domiciliis, aut cellulis a se constructis morantes consistunt arbitrio suo, et quos damnat Cassianus, vocem Ægyptiacam censens significantem renuitas, sive abbatem refutantes, collat. 8, c. 3, uti sanctus Benedictus, c. 3 Regulæ, ut est optimi pessima corruptio, quia non servabant actemosynen, sive nuditatem rerum omnium, paupertatemque arctam, seu (uti canit Horatius) angustam pauperiem, nec abdicaverant sese possessionibus, nec obedientiaın observabant, necdum perfecti monachi, si non ultra propera - rent. Exstant Nili ad varios ascetas epistolæ; nempe 1. 1, ad Vincentium 51, quæ numeratur apud Possinum 281; ad Zosam eodem lib. 11, est 73; denique ad Thaumasium, seu Thaumarum, 33, lib. III, quæ prima Possino, nuncupatur hic Thaumasius in Indice monachus ab Allatio. Sed adi (benigne lector) librum mearum adnotationum Lexicographum in voce "Aoxŋois, uti præmonui. Tertius gradus, ut mea quidem nunc fert sententia, fuit povalóvtwy, qui vitam sanctiorem atque monasticam ducebant, aspirantes propius ad monachatum, et ejus veluti candidati: sic apud Vestales profanas Romanas µɛdiépai sunt nuncupatæ (uti Plutarchus asserit) quæ fuerunt conse. crationi proximæ. In Epistolis profecto Nili non

JOS. MARIÆ SUARESII DISSERTATIO otiose, ac sine delectu quidam povaxyol, pováčovτs; Rosweidus, in Onomastico ad Vitas sanctorum Paalii sunt inscripti, ita Δαβουρίῳ, sive 'Αρδαβουρίῳ. Ardaburius quidam fuit consul anno Christi 429 in Oriente, at in Occidente Hierius sub Theodosio Juniore et Valentiniano III Augustis; comperi et Αρδαβούριον υἱὸν "Ασπαρος sub Leone Aug. Apud Suidam, hic Aspar ad patrem, cum Leonis Aug. jussu ambo occiderentur, Nonne dicebam tibi (aiebat), Þáywµsv Aéovta πpiv ħµã; apistñsal, Comedamus Leonem, priusquam de nobis sumat prandium, Billius refert in Observat. sacr. e Nicephoro; Galli dicunt: Le lyon enfin 601 mange son maistre. Mováčovτ Nili epistola Possiniana 13, dirigitur, quæ apud Allatium est 35, lib. 11, est et 246 alia: tam Possinus, quam Allatius trum, lib. x, p. 105, observat, ita tamen, ut µovaXol, vsúte poi vocitarentur initio, et interim dum validam professionem emitterent: ad vswτépouç istos epistola 303 lib. 1 Allatii, et, quæ deinceps subsequuntur àveniypaçat usque ad 333. Mirorque in Indice Allatiano conceptam illam 303 lib. in epistolanı πρὸς μονάζοντας, nisi quod confudit eos interpres. Denique sacrabantur monachi, et nomina submutabant. Erat enim esancto Dionysio in Ecclesiastica Hierarchia, apex perfectionis monachatus, xal † TẾTεdovμÉvwv Syŋlotépa táĘıç, et Suidas refert; de monachis, qui etiam singulares nuncupabantur, agit fuse Scholiastes 602 in Notis ad 1. Lxın C. Theodos. De decurionib. quæ 26 est in Justinianeo ibi μováčova reddunt Monachum, at inscripta Eů- Cod. data Beryti a Valentiniano et Valente Augustis Mahiy pováčovt ab Allatio numerata 40, lib. III, ubi monachum exponit µováčovca, eadem est, quæ 21 Possini, qui μovaxóv enuntiat, et interpretatur monachum. Sap:avý pováľovti ep. 110, Possin. in ea vertit µsváľovta solitarium, at monachum Alla. tius lib. 1, epist. 154, ipsam locans: Mapiavi μováčovti epist. 216: Possino itideın solitarium explicanti, est 41, lib. IV: Allatio monachum vertenti: eidem Allatiana 7, lib. iv, directa est, sed monacho uti Possinianæ 34, 35, 227 et 228. Et forsitan ad monasticum progressus gradum Marianus fuerat ex ordine μονάζοντος. Μονάζοντα Θεόδωρον Allatius et monachum appellat in Epistolis Nili lib. 11, 157, 158, 159, 160. At Possinus Epistolis 113, 114, 115, 116, povaxóv, et Latine monachum; epistola certe 160 penes Allatium brevior est, quam apud Possinum 116. Eumdem Theodorum považóv nuncupat, et vertit Allatius lib. 1, epistolis 65, 76, sed et 25, lib. iv, quæ adempta est 116 Possini; cui rursus adjungenda est, quin potius esset delenda ipsa 160 Allatii tanquam pars repetita hujus 116; et Allatiana 25, lib. 1v. Eûyɛvlų µováčovti, epistola 102 Possini est inscripta; solitarium is reddidit, Allatius monachum lib. xii, epist. 147. Monachum profecto vocavit in titulo epistolarum 175, 176 et 182, inque illa ipsa 175 nondum illum emensum fuisse ammos quindecim, μονήρει βίῳ ἐνοικούμεvov, id est, insistentem vitæ monastica tradit; unde colligo tam in tyxpatela, seu continentia,quam in ¿oxhoɛt, aut excrcitatione fuisse de more, spatium temporis impendere, sicut annos probationis, vel novitiatus, imo et in ßly pováčovti, sive in Monazonio (qua voce uti puto Alciatum in versione Græci Epigrammatis). Addenda est Theodosia µováčoUoa, cui Nilus scribit lib. 11, epist. 116, apud Allatium, qui monialem vertit; hortabatur eam Nilus, ne præcepta viris in ecclesia tradere auderet, eosque desineret docere. suprascriptis igitur liquido patet µováčovτa; fuisse, qui proxime accedebant ad monachatus professionem, cum autem ad illam admittebantur, induebantur schemate, seu veste novitii, quæ diversa erat, ac distincta ab ea, qua vestiebantur, cum monachi perfecti evadebant, uti 1. xxxvi C. Theodos. De episcop., data Mediolani ab Arcadio et Honorio, AA. Severus Sulpic. dialog. 1, c. 1, apud Gratianum in Decreto 16, q. 1. Describuntur monachi a Rutilio Numatiano bis in Itinerar, sed ironice carpuntur a sancto Joanne Chrysostomo homil. 8 in Matthæum; ab Eunapio, De vit. philosophor. in Ædesio, a Salviano Massilien. lib. De Providentia; in Vitis Patrum a sancto Hieronymo, et aliis, quos collegit ediditque simul R. P. Rosweydus jam a me laudatus, illustravitque adnotationibus. De laudibus eremi exstat Epistola Eucherii episcopi Lugdunensis ad Hilarium monachum Lirinen. in qua imitabantur (ait) solitarii eos de quibus Apostolus scribit in Epist. ad Hebræos superius allato c. 11, errantes in montibus, et speluncis cavernisque terræ abditos, quibus dignus non erat mundus. Vide Tristanum, tom. II Histor. Rom. ez Numismatis, p. 135, de monachis eorumque cellulis; et feminarum monastriæ, moniales, sanctimo niales, ancillæ Dei, et Deo devotæ virgines vocabantur, passim apud sanctum Gregorium, qui I. iv, epist. 13 de insula Capraria, de insula Gorgonia, deque monachis insulæ Montis Christi, lib. 1 Dialog. c. 49. Sanctus Gregorius Nazianzenus in Pontum profectus, dum fugit episcopatum, philosophatus est cum Basilio, uterque leges tulit vitæ monasticæ, uti recenset Billius in ejus Vita; hic sanctus Gregorius, orat. 20 in laudem sancti Basilii, commendat vitam monasticam, p. 567; et in 21 oratione in laudem sancti Athanasii, p. 589, in oratione prima, p. 44, et in Carmin. p. 1370; in definitione orat. 12, p. 459; Carm. ad fictos monach. p. 1302 et 4313, ad monachos in cœnobiis degentes, ad Hellenium. Sanctus Augustinus monachos nominat servos Dei, epist. 70 et passim; et monachismum simul cum baptismo suscepit, ut probat Rivius, lib. 1, cap. 1, § 32 Vit. suncti Augustini, et amicitiam cum Eudoxio abbate Cellulanorum Caprariæ insulæ coluit epist. 81, et instituit ipse monachos, deque opere illorum librum conscripsit. Rivius de ipso, § 2, c. 1, lib. nt, sanctas formicas, et sanctas apes monachos compellat idem sanctus doctor. Verba quidem Græca cum paragoge, seu

productione, azw, uti xwµáčw, kopráčw, xetµáľw, tentationibus eum admonens, quo ipsis obsistat; σπουδάζων, σχολάζω, λωβάζω, πειράζω emphasim babere, atque indicare videntur affectum quemdam, et protensionem, sic and to μovážety of prováčovtes τοῦ μονάζειν μονάζοντες erant qui jamdiu appetebant ingenti cum affectu monachatum, et veluti pertingebant quasi proxime cingendi, et melloproximi voce Græco-Latina Jurisconsultorum, pro cinctis censebantur, sumebanturque promiscue pro monachis, uti tirones multis stipendiis expletis, aut polutat pluribus annis studio jurisprudentiæ impensis, continentiæ nempe, seu castitatis specimen dedcrant temperantes, seu ¿yxpatɛlę, at paupertatis, et obedientiæ, dum ascetas egerant, aut exercitatores: denique trium harum virtutum,dum pováčovtes forent, 603 quasi maturitatem assequebantur. et forsitan ad diaconatum promoveri meruerat. Exstant et Isidori Pelusiotæ qui, eodem tempore vixisse videtur, et eumdem magistrum habuit sanctum Joannem Chrysostomum, ad Agathum presbyterum 1. 1. epist. 270, et l. 111, epist. 18, 27, 160, 296, 303, sive Agathodæmona. Eo nimirum tempore sæpius e monachis diaconi deligebantur, immo presbyteri et episcopi, auctore card. Baronio ad ann. 598 C. N., et liquet e 1. xxx. C. Theodos. De episc. et cleric. Tanta erat monachorum multitudo, tot examina servorum Dei: hæc enim vox (ut jam monui) monachos significat. Sanctus Gregorius M. lib. x. epist. 51, et lib. 11. epist. 24 et 91, Jib. vitt et xxxix. lib. xx1 c. 12. Sanctus Hieronymus psalm. 133. Ospanevral, Sanctus Dionysius Eccles. Hierarch. Philo lib. De vit. contempl.; Sanctus Augustinus epist. 56; Ennodius l. 111. epist. 29; quin et homines 604 Dei, viri Dei; ita sanctus Alexius vocitatus, et Porphyrius in Vita sancti Agapiti, et in Martyrol. Rom. 20 Augusti. Anno 1658 effossa fuit sub statione Cohortis Helvetiorum prætoriæ in Arca Vaticana hujuscemodi vetus inscriptio, quam ad annum Christi 403, coss. Theodosio juniore priinum et Rumoridio, eruditissimus Holstenius retulit: Quintilianus homo Dei confirmans Trinitatem, amans castitatem, respuens mundum requiescet una .qui vixit ann. P. M. X.......Theodosio Aug. et R. ubi vides castitatis amorem, et mundi despicientiam, sive &oxŋoiv, el lyxpáteɩav. Isti homines seu´servi Dei definiuntur, qui ad faciem ministrant Domino. Homo Græcis recentioribus &vpwTO; idem, qui servus. Constantin. De administr. imper. La Cerda c. 146. n. 12. Adversar. sacr. passim in libris feudorum. Homo est vassallus, et hominium inde, quod aliis homagium ab wµw ȧyiw, id est sancto jurejurando trabitur. сит.. In ecclesiastica historia monachorum species variæ percensentur: ego vero animadverti perscrutando diligentius hosce præcipue tres gradus parum ab aliis observatos, imo plerumque confusos, et µováľovta exposui agentem monasticam vitam. Agathius igitur iste monasticam vitam agens Nilum meditabundum tanquam ex insidiis adortus est, et aggressus improvisum, et suadere cœpit ut Ethicam quampiam, seu Moralem lucubrationem conscriberet. At Nilus in Expositione Psalmorum occupatus, enjus fragmenta nonnulla reperiuntur in codice Barberino manuscripto, et apud Bessonum in Catenam Procopii super Canticis canticorum, tergiversabatur, causatus sæculi nequitiam, quam corrigi, ac emendari desperabat, cum non esset, qui faceret bonum usque ad unum ', et vanitatis dæmon terras indagine cingeret, expansisque retibus cunctos mortales illaqueasset, ita ut hi expedire se non possent, uti monachorum antesignanus alter sanctus Antonius quondam viderat, c. 21 Legendæ Claud. de Rota. Agathius ergo Peristeriam commendavit, et hanc unam opposuit vitiis late crescentibus exemplumque dedit; atque adeo dilaudavit, ut tantæ virtutis admiratione perculsus Nilus alacriter tractatum istum sit exorsus, atque perfecerit; unde a Peristeria, quæ huic tractatui causam præbuisse videtur, titulum sum mutuatus. Et sectio quidem, quam statuo decimai, sapit epilogum operis, sive conclusionem; convertit τοῦ ἀμπελῶνος, καὶ τῶν μισθωθέντων ἐργατῶν, enim sese scriptor ad amicum, Agathium scilicet. Verum cum in Vaticano codice reperissem inscriptum titulum De beatorum conversatione, deque diaboli malignitate, illam nonam sectionem posui, et, ut in capite 2 ab ipso Nilo innui, Peristeriam camdem adnotavi quam variis afflictam ærumnis, et exercitam tentationibus affirmat. Ad hunc Agathium suspicor scriptam a Nilo epistolam 152 Possinianam, ibique nuncupat Allatius Agathium diaconum, illam epistolam in duas dividens lib. 1. epist. 215 et 216. quæ perperam in Græco Indice numeratur pro 216, cum sit trajecta 162. Ibique de * Psal. xiu, 5; Psal. 1.1, 2. Suprascriptæ decimæ sectioni adtexui undeciman, cui titulus erat, Περὶ τοῦ Ἰωσήφ, καὶ τῆς Σωσάννας ὅτι μείζων ὁ τοῦ Ἰωσὴφ ἀγὼν τῆς κατὰ thy paxaplay Σusávvav. De Josepho, atque Susanna, certamenque fuisse majus Josephi eo quod adversus beatam Susannam susceptum fuit. Præterea duodecimam sectionem appinxi: Περὶ τῆς παραβολής κατά διαφόρους ώρας, De parabola vineæ, et mercede conductis operariis ad horas diversas; subsequebantur quippe istæ duæ lucubrationes tractatum Peristeriæ, et appendices videbantur. Tractatum totum insignivi hoc titulo Græce: Toù ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Νείλου πρὸς ᾿Αγάθιον μονάζοντα, Sed illum latius expandi Latime: Sancti Patris nostri Nili ad Agathium monasticam vitam agentem Peristeria, seu Tractatus de virtutibus excolendis, et vitiis fugiendis exemplo Peristeriæ clarissimæ co sæculo femine. In sectiones, sive zpńpata xn divisi. Prima continet capita sex ceu

JOS. MARIE SUARESII DISSERTATIO Præfationem, secunda de temperantia sive absti- nibus egentibus suppeditans auxilium, non cessanentia, cap. quinque; tertia de vana gioria, capita tria; quarta de lectione, et oratione, cap. septemdecim; quinta, quod animæ amantiuin divitias vitæ cupidæ ægre hinc divelluntur in hora mortis, cap. tria; sexta, quod merito puniuntur, qui facultates promiscue quibuscunque relinquunt, cap. duo; septima de his, qui in tempore mortis nullam suæ salutis curam habent, sed et testamenta scribentes jubere se dicunt de his quorum potestatem non habent, cap. undecim; octava de hæredibus, cap. unum; nona, suggillatio eorum, qui testamenta scribunt, cap. decem; decima de beatorum conversatime, cap. septem; undecima cap. viginti tria; quorum aliquibus tituli sunt impositi; duodecima, cap. tredecim. bat hilariter dispartiri, et operari pietatem latenter, el per se, et per servos fidelissimos: ab ecclesia non recedens, noctu maxime, in omnibus exercens se propter spem ejus, quæ vere est, vitæ.» Et eadem Heraclides verbis paululum immutatis, поп sensu Magnæ nomen Romanis notum, et usurpatum fuit, et Magnia Urbica Maxentii Aug. uxor, apud Spanhemium in Nummis; et in inscriptione Romana, in villa Feliciæ Pallavicinæ: D. M. Magnia Tyche fecit sibi et karis suis T. Magnio Angceto et T. Magnio Eutychio, et Q. Tillio Figuliano benemerentibus, et Libertis, Libertabusque, posterisque eorum H. M. D. M. A. (id est. Huic monumento dulus malus abesto.) Item T. Claudio Honorato, el Claudia Marcellæ amicis fidelissimis vasa obrendaria dua, item olicaria tria introeuntibus parte dextera... orefecit, el donavit. Obrendaria corbes, quibus vindemia defertur, apud Lombardos dici solent, et dolia vinaria, seu cupæ. Nominantur in Gruterianis Inscriptionibus Magna Ironia, Magneia jucunda, Magnesia, Magnia T. L. Methe, Maximiola, Statis, et S. Magnilus bis terque commemoratur in Martyrologio Lucano ab eloquentissimo et doctissimo Florentinio. Mayna vocari potuit Magnia, el Magnisia et Magnisiltu, seu Magnesia et Magnesilla ὑποκοριστικῶς. Οἱ γὰρ ἐρῶντες ειώθασι 606 τοὺς ερωμένους ἐρωτικῶς δι᾽ ὑποκορισμῶν καλεῖν, e Suida in εὐριπίδιον· ita Romulus et Augustulus deliciarum causa et blanditiarum, in quibus diminutivis Romani majestas imperii fuit diminuta (*). De diaconissis fuse in lib. Lexicographo, deque σeuvoapeñestátŋs epitheto. Tractatus iste numeratur secundus in codice Vaticano 1434, unde subsequi eum decuisset tractatum De monastica exercitatione, ut prima verba indicant etiam. At in codice Barberino ms. compereram post illum, tractatum de virtutibus et vitiis directum ad Agathium, seu Peristeriam, ideoque inserui, religio namque mili fuit ordinem scriptionis in editione non servare. ᾿Ακτημοσύνην potuissem vertere cum Cassiano nuditatem rerum, vel enuntiare Latino vocabulo Actemosynein, sed expressisse concinnius arbitratus sum voluntariam paupertatem, seu nibil possidere. Opusculum Nili locavi subinde, quod inscribitur: Πρὸς τὴν σεμνοπρεπεστάτην Μάγναν την διάκονον Αγκύρας. Λόγος περὶ ἀκτημοσύνης. Ad reneratione dignissimam Magnam diaconissam Ancyræ, tractatus de voluntaria paupertate, sive nihil possidendo. Principium póry μiv. | Nuper quidem. Magnam vocavi non Mɔgnesiam, secutus Vaticanos codices 653 et 1434, et lleracliden 605 in Paradiso c. 55, seu Palladium in [Jistor. Lausiaca c. 131, qui Magnam vocant; et Palladius quidem lib. VIII De vit. Patrum, relatus p. 776, sic habet: ‹ In civitate Ancyra (est ea metropolis Galatise in Asia Minore celeberrima synodo inibi babita anno C. N. 314, sive ut Rosweydus ibi adnotat e ms., Cæsarea Cappadociæ p. 792) sunt multæ quidem aliæ virgines, nempe ad deceni millia (duo millia Heraclidi et amplius) quæ exercentur, et in omni virtutis institutione militant, oninesque temperantiæ legibus claræ et insignes feminæ, et divinum certamen studio magno exsequentes, inter quas principatum obtinet in pietate Magna honestissima femina et probissima, quam nescio quid sim nominaturus, virginem, an viduam? a matre quippe per vim viro conjuncta, eum tamen fefellit variis inescans dilationibus, et corporis morbos prætexens, a corruptionis vitio integra et intacta permansit, ut dicunt ejus necessarii; cumque paulo post decessisset ejus maritus, omnium simul facta est hæres unica, et temporalibus commutans æterna, Deo totam seipsam obtulit, summe curam gerens vitæ qua: semper manet, suis famulis honestissime imperans, degens laboriosissime, et agens plenam temperantiam monachorum, in congressu tam severa, ut ipsum ejus aspectum revererentur etiam excellentissimi episcopi propter insignem pietatem, ac religionem. Atque ipsa quidem supervacaneam et nimiam opum materiam paupertatis igne consum - psit; quæ autem supererant ea constituit ad subministrationem monasteriis, ecclesiis, pauperibus transeuntibus, episcopis, orphanis, viduis, et omExcipit tractatum hunc de paupertate 'Abizò; àóγος, καὶ πολυμερὴς, ἐν ᾧ νουθεσίαι πνευματικαί, id est Tractatus moralis, et multifarius, in quo spirituales sunt admonitiones; et capitibus quatuor absolvitur. Principium est πολυμερής, και πολύτρο πος πρόκειται. Hoc opusculum est quasi concio et admonitio. Erunt qui putent me actumn egisse, quia Eniκτήτου ἐγχειρίδιον, seu Manualem librum Epicteti, quasi cramben recoctam intexui Nili opusculis, nec ignoro abjudicari Nilo istam lucubrationem; sed qui præcipitanter tulere sententiam istam, ne qui- (*) Vide 3 C. Theod. De fid, et jur. hast, et 17 Epist. Symmach. lib. v, Africæ. De Magnillo Vicento

et ampliora ea fuisse convincuntur tum codice suprascripto, tume Commentariis Arriani, et liquet ex A. Gellio, et Joanne Stobao; nec exstat in Enchiridio celeberrimum effatum illud, quo tola ejus philosophia continetur, ἀνέχου καὶ άnov. Verum hactenus desideratur. Nilus autem Ethnicismi nævos et maculas sustulit, pleraque resocando, atque mutando, plane aptans opusculum Christiano, quin et monacho accommodavit; quæ turpia, quæ superstitiosa, vel idololatriam sapiebant delevit, imo et Socratis nomen sustulit; Paulique supposuit Apostoli, atque omnino suum effecit. Itaque sicut illud inter opuscula Nili adinveneram, sic dereliqui, rationemque reddam copiosius in Adnotationibus, ubi de amante Platonis veritatem Theosebio philosopho, qui Antoninianæ lucubrationis de se ipso, seu de Vita sua interpolator, sive excerptor videtur in 'Exxetpidly dev τέρῳ Ἐπικτήτου, quod conscripsit multa e scholis Epicteti delibans, seu e scholio, agam. Theosebium ab Apamia civitate Asiæ translatum ad Eudoxiopolim, quæ dudum Salembria vocatur, memorat Auxilius, lib. 1 De ordinationibus a Formoso papa factis, c. 11; et lib. 11, c. 22, episcopum; et Eudoxiapolis nuncupabatur Selymbria civitas Thraciæ provinciæ, act. 1 Concilii Chalcedonen. pag. 401. Concilio Constantinopolitano sub Damaso papa anno C. N. 381, subscripsit inter alios Theosebius episcopus Philomeliensis provinciæ Pisidie per Bassum presbyterum Lyciæ, p. 240, num. 119 in calce Crabbianæ Editionis; an hic translatus inde sit Eudoxiæpolim 608 non arbitror indagan-' dum; nam diserte translatus ab Apamia enuntiatur, nec an sit Antoniniani opusculi sector, quod principem decet, non minus quam Epicteti Manuale civem. Nilus abbas scribit Theosebio, epist. 15, lib. 11 De duabus olivis aureis apud Zachariam c. IV, quas explicat Christianos ex llebræis et gentibus. Jamdudum equidem animus est meas eo de opisculo notas evulgare: Suidas meminit illius in Ezixtņtos, et Mericus Casaubonus narrat in notis ad Antonini libros. dem ex breviculo recitatam, si dispexissent atten- ▲ cium, aut Pugio ex his, quæ reliquerat Epictetus, tius illud opus a Nilo concisum, et interpolatum tam accurate, sicuti præscripsi, Nilo utique jure vindicassent. Nam cum Epicteti liber fusus esset, et copiosus uberiorque, uti compertum habent quicunque illustrissimi doctissimique Stephani Gradii codicem exaratum calamo, et perantiquum, optimæ (si quis alius est) notæ, et auruin contra æstimandum pervolverunt, et cum editis libris compararunt: illum Epicteti Commentariis suis illustravit ſetum Arrianus Adriani Augusti qui ævo florens napáñdov; conscripsit, et Alexandri Magni Vitam; neque vero libellulum illum, qui passim manibus omnium teritur, quasi veræ Stoicæ philosophiæ succus expressus, utque alchimici loquuntur, Elixir, cujusque principium, twy ywy τὰ μέν ἐστιν ἐφ' ἡμῖν, id est exsistentium rerum quædam sunt in nobis, Epictetus ita contexuit, ille (inquam) Epictetus, qui ortus Hierapoli Phrygiæ Epaphrodito Neronis Augusti Liberto serviit Romæ et Domitiani Augusti dominatu offensus, vel ob S. Consultum, quo pulsi fuerunt in patriam philosophi, in eam reversus, in Nicopoli oppido Epiri Novæ habitavit, et permanens ad M. Antonini tempora pervenit, ut affirmant Suidas et Angelus Politianus in epistola præfixa ex A. Gellio et aliis. Epaphroditus autem Neronis Libertus, et a Libellis, et tŵy owμatopuláxwv, id est corporis custodibus, qui Neronem in consciscenda sibi morte adjuvit, e Suetonio in Nerone, ac Domitiano, et Tacito, lib. xv, Annal.condemnatus fuit ideo a Domitiano. Sunt 607 de isto aliisque cognominibus Epaphroditis plurimæ Inscriptiones apud Gruterum. Sanctus Paulus. in epist. ad Philippenses, c. 11, v. 25, meminit Epaphroditi fratris, et cooperatoris, et commilitonis sui, ipsorum autem apostoli, id est, ut arbitror, episcopi, quem necessarium existimavit mittere ad eosdem, et rursus c. iv, v. 22, accepisse se fatetur ab ipso, quæ i!li miserant; et salutat eos nomine maxime illorum, qui de Cæsaris domo sunt, sanctorum; hanc ad Philippenses Epistolam scriptam fuisse Romæ per Epaphroditum, Theodoretus auctor est. Cardinalis Baronius in Notis ad Martyrol. Rom. die 22 Martii, Epaphroditum episcopum Terracinæ Subjeci Narrationem monachi Pachon, quæ Lacenset; at Petrus de Natalibus lib. vi, c. 100 IIa- tine quidem versa fuit a Gentiano Herveto e Græco driæ, sive Andriacæ Ecclesiæ præfertum automat e Dorotheo abbate in synopsi de 72 discipulis Domini. Ad eum non pertinere crediderim inscriptionem, seu epitaphium, quod in arca marmorea sepulcrali incisum legi, Θ. Κ. ΑΥΡΗΛΙΩ Επαφροδίτῳ Συμβίῳ ΑΝΤΩΝΙΑ Βαλέρια ἔθηκε. Erat illud in ar chiepiscopio Lugdunensi, et inspiciebatur insculpta Ceres in curru, quem trahebant angues, perquirens filiain Proserpinam a Plutone raptam. Sed e semita in viam. Contraxit Epicteti opus vastum Simplicius philosophus hostis Christianoruan, sicut amicus olim, multiplicis vir lectionis Theophilus Raynaudus in lib. De bono regimine adnotat, ita ut Enchiridion solum esset ad manum, seu Pyclasermone, referturque in c. 29 Historie Lausiacæ Palladii a R. P. Rosweydo, lib. v De Vit. Patrum, qui Evagrio ipsam tribuit, cujus et alias tentationes refert e c. 86 Palladii, et in notis, num. 70 et 135, sed et Græce ibidem legitur, c. nempe 86 Lausiacæ. Quamvis luxuriæ crimen adeo contemnere videatur dæmonum princeps Lucifer, sicut ei aliqui alii diaboli, quia memores antiquæ suæ nobilitatis illud dedignantur, imo nec dæmonum princeps dignatus sit de illo Christum Domi-. num tentare in deserto, quemadmodum ex magistris retulit sanctus Thomas Aquinas, Theologi:e scholasticæ præstantissimus architectus, lib. v, c. 21 De cruditione principum; conscii tamen perduellio-

JOS. MARIE SUARESII DISSERTATIO nis cæteri maligni spiritus ipsos monachos, et tibus inotat; et ad manus impositionem, apostoanachoretas, imo quoscunque pie vivendi modum capessere norunt, non alia magis illecebra, quam impudicitiæ, seu fornicationis decipere, atque ab instituto avertere conantur, meretricium illis bellum intentantes, nec eos solummodo, qui ætatis in flore corporis vigent robore, verum et senio confectos identidem aggrediuntur. Narrat sanctus Augustinus de homine agente octoginta quatuor annos qui religiose cum conjuge religiosa vixerat annos 24, eum emisse ad libidinem sibi lyristriam, lib. 111 Adversus Julianum, n. 361. Adeo nulla est ætas immunis ab infestis dæmonum circa luxuriam insidiis, quas illi tanto struunt molimine viris undique præcipue religiosis. De divina Providentia, quæ cedere videtur in lucta contra Venerem, et permittit hominem spiritualem ea fœdari, ut agnoscal vilitatem suam, Diadochus episcopus Photices in Epiro vetere lyrici cap. 99 Sermonum fusius exponens. Quamobrem et istam narrationem monachi Pachon denuo inserere non dubitavi, e qua plane liquet alapa fugari dæmonem, ut apud sanctum Gregorium Magnum in Dialog. 1. 11, c. 30, traditur de sancto Benedicto; et inde, cum sacramentum confirmationis administratur, solet episcopus alapam obsignatis infligere, quasi dæmonem infirmitatis in fide atque pusillanimitatis expellens. Cavendumque semper est a tentatione impudicitiæ quantumcunque affectą simus ætate, tardusque sanguis hebescat, et frigeant vires effeto in corpore. Ursinus presbyter in Ecclesia Nursiæ ordinatus, cum longam vitæ implesset ætatem, jamque moribundus jaceret, conjux ejus Presbytera, quam ut sororem diligebat procul a se remotam; quæque munquain ad eum accesserat 609 exinde, venit, et resolutos artuş aspiciens, ipsoque conclamato, apposuit aurem ad nares, exploratura vitale spiramen an adhuc inesset; tum ille colligens vocem, fugientemque veluti revocans animam exclamavit: Recede a me, mulier, etiamnum vivit igniculus. Refert hæc ipsemet sanctus Greg. lib. IV Dialogorum cap. undecimo. Agnoscebat capularis senex veteris flammæ vestigia in semimortua et funerata carne. Episcopi autem colaphum impingunt confirmatis tum suprascripta de causa, tum etiam ut assueɛcant, qui sacramentum istud suscipiunt, alapis, et tormentis, quæ tyranni consuevevant Christum confitentibus inferre, neve ignominia, qua notabantur ab Ethnicis, erubescerent, uti refert episcopus Mimaten, Guillelmus Durandus, b. v Rationalis divinor. officior. f. 206, col. 1. Card. Belların, tom. 11 contra. l. 11, c. 5, ait quarram cæremoniam in confirmationis sacramento esse, ut confirmatum episcopus manu leviter cædat, quo intelligat se contrą ignominiam et verbera pro Christo ferenda præcipue armatum patientia. Aduit Durandus, memoriæ id causa fieri, ut obsignaļus recordetur, neve oblivio subreperet; quod Vifecomes, lib. 11, c. 12 De Antiq. Confirmationis Ri - lorum more revocandam, sicut in novis militibus, Durandus fieri solitum ut percutiantur prodit, et in servis qui manumittuntur. Hinc: pulsata fronte recedit. Et: In civem rubuere genæ, canit Claudianus De consulatu quarto Honorii; nam videbantur asserti, qui confirmabantur, in libertatem. Vicecomes ibidem laudat sanctum Basilium Exhortat. ad Baptism. ‹ quin alapam quoque plagam extremam servorum pro liberatione omnis in futurum infamiæ, ac probri libenter sustines? > certe Christus Dominus alapis cæsus fuit; et sanctus Paulus scribit If Cor. c 11, v. 20: Sustinetis, si quis in faciem ros cædit; de servis manumissis, qui percussi alapis, Isidor. Hispalen. 1. IX Etymol., c. De civibus. Bostius in Topic. Valerius Prob. De notis. Donat. in Adelph. et Hermogenianus. Rhapismata Justinianus appellat colaphos, quibus liberi cædi, cum emanciparentur, consueverunt, 1. ult. c. de emancipationibus, et novella 82. Opinor, quod abdicationis genus quoddam esse videbatur. Gornutus in Persium, servos tradit, quando manumitterentur, cædi percutique solitos alapa, et circumagi, atque confirmabantur ita liberi. Hotomanus in Commentar, de verb. signific. Balduinus, in Justiniano putat þar!- opata ista fuisse ictus vindictæ seu virgulæ prætoriæ; nam ῥαπίζειν significat et ῥαβδίζειν. Cujac. lib. V Observat. Jur. c. 13. Gothofredus, ad d. Novellam, quæ Authentic, collat. 6, tit. 9, inscribitur, Constitutio, quæ dignitatibus, et episcopatu liberal a patria potestate in v. alapis, ubi Glossograplius consueludinem istam alaparum in desponsatione mulierum servari Bononiæ affirmat. Tertullianus, De spectaculiş, alaparum contumelias dixit, quibus utebantur in manumissione, unde Claudianus felices injurias appellat, Vossius in colapho Etymol. Glossar. Inscripsi 610 narrationem istam monachi Pachon: Διήγησις τοῦ ἁγίου Νείλου περὶ Πάχων πόλεμον πορνικὸν πάσχοντος καὶ νικῶντος. Ετεροι δὲ λέγουσιν εἶναι τοῦ Εὐαγρίου, ὁμοίως δὲ ὁ μετ᾿ αὐτὴν Δογματικός λόγος. Narratio sancti Nili de Pachou patiente bellum meretricium, et vincente. Alii vero dicunt Evagrii esse, ut pariter et qui post eam sequitur sermo Dogmaticus: erat in ms. Codice titulus toū άylov Evagrio adscriptus, quem delevi, notasque consulendas admonui: incipit ovvé6ŋ, Tomo II Bibliothecæ Patrum Græco-Latinæ, p. 1010. Habentur hæc etiam omnia Græce cap. itidem 86, ubi Evagrii Origenistæ, istius scilicet, opera, seu Librum exstare adnotatur lib. v, et laudantur Socrates lib. v Hist, c. 18, Sozomien. lib. vi, c. 30, et Nicephorus Callisti lib.xı, c. 42. Incipit etiam Пáxwv τις ὀνόματι περὶ τὰ ἑβδομήκοντα ἐλάσας ἔτη ἐκαθέ ζετο ἐν Σκήτει, et desinit οὐκ ἔτι ήγγισεν. Hæc altem listoria Lausiaca a Palladio Galata Helenopolitano (civitas esse Bithyniæ dicitur) episcopo ad Lausum præpositum scripta est, qui Palladius coir suetudine suprascripti Evagrii, quem adierat in eremọ, Origenis infectus erroribus, Nitriæ triennium

egit, inde Palæstinam profectus Paulam illismet tiarum, centum in capitula digestum anachoretis corrumpere frustra conatus, obnitente sancto Hie- inscriptum; erat enim et ipse Ruffinus perinde ac ronymo, Bithyniam adiit, seque insinuavit sancto Joanni Chrysostomo, a quo anno Christi 400, destinatus ad synodum Constantinopolitanam 22 episcoporum, et inde Romam ad Innocentium primum papam, quo videtur pro Pelagio rediisse anno 417; in Siciliam dicitur antea venisse cum Melania seniore, atque illius comitibus, anno 408, quæ anno 572 Ægyptum adierat cum Ruffino Monachum professo: Hierosolymis deinde cum eodem a Didymo cæco errores hauserat Origenis, quos anno 397 Romam tendens, spargere tentavit; unde Palladium vocat mulierosum Isidorus Pelusiota epist. 284 1 b. n. Iste autem Palladius passim audit apud SS. Hieronymum, et Epiphanium, Origenista, et ad quem exstant sancti Nili epistolæ duæ ad Monachum, nempe 133, lib. 11, Allat. in qua eum comparat Jonathæ degustanti mel spirituale, et tɛdɛlws xaxa ápμevov, id est, perfecte purgatum ait. In alia, scilicet 134, aflirmat eum αναζητεῖν ὑψηλὰς θεω plaç, requirere altas contemplationes, forte cum in monte Nitriæ, atque solitudine moraretur: legitur et tib. m. epist. 259, ad Palladium Presbyterum, an cumdem? de Deo, qui exoratus disperdit impias cogitationes, Palladius (inquam) in ea Lausiaca mirificis effert laudibus Evagrium Ponticum e civitate Iberorum, quæ circa Euxinum. sita est in Ponto Amasiæ, vel Helenoponti, non in Polemoniaco, natum hine sanctus llieronymus Hyperboritam appellat, Presbyteri filium, lectorem ordinatum a sancto Basilio episcopo Cæsareæ ad Argæum, tum diaconum promotum a sancto Gregorio Nazianz. qui ad concilium Constantinopolitanum accedens anno 381 habitum a 130 episcopis, in coque confirmatus Constantinop. episcopus, Maximo Cynico deposito, et Spiritus sancti decreta divinitate, juxta volumen Patrum occidentalium, de quo in Canone quinto 611 agitur, reliquit Evagrium, com- · mendavitque successori suo Nectario. Hic autem Evagrius discipulus sancti Greg. Nazianz. censetur, Apsus tamen in Origenis sectam ab an. 579, Didemo docente; sed cum Constantinopoli diaconi fungeretur munere, ibi pertentatus ab uxore cujusdam e præfectis, et visu territus cogitur excedere divino impulsu. Melaniam itaque seniorem invisit Hierosolymis versantem, et adhæsit ei; cumque in morbum incidisset, Melania induit eum habitu (ut Palladius asserit) monastico, et dimisit ad montem Nitriæ, ubi per biennium commoratus est; tum abiit in solitudinem, ibique annos quatuordecim in Celliis vixit, insistens jejuniis et orationibus, longamque complevit ætatem: composuit plurimos li bros. Οὗτος ἔγραψε διάφορα, καὶ ὑπόμνημα εἰς τὰς Παροιμίας τοῦ Σολομῶντος. Iste scripsit diversa, et Commentarium in Proverbia Salomonis (inquit Suidas) ad virgines Deo sacratas, libellum competentem sexui et religioni, a Rullino presbytero Aquileiensi versum in Latinum, sicut et librum Senten. Evagrius monachus (uti superius innui), item paucas Sententias valde obscuras monachorum cordibus solis cognoscibiles, quas forsitan Commentarium Gnosticum vocal Socrates, Histor. Eccles. I. ¡v c. 18, Palladius, Climacusque memorant; is ad monachos erat directus, dubito ne sint Kɛçáhaia yvwστικὰ Εὐαγρίου μοναχοῦ, quæ numerantur 61, quæque verti e Græco etiam ipse in Latinum, incipiuntque, ὁ Χριστός, ᾗ μέν ἐστι Χριστός, ἔχει τὴν γνῶσιν τὴν οὐσιώδη, etc. Christus, quo pacto quidem Christus est, habet cognitionem essentialem. Evagrio certe tribuuntur in Codice Barberino, et in Vaticano 653 desinunt. Tà d½ vpía xaðapi, ávɛidea dè eľxosi óxtú. Id est, Tres vero notitiæ puræ; informes vero, seu invisibiles viginti octo. Sententiæ autem forsitan erant illæ centum, quas mox subjicio numero 13, 14 et 15, præferuntque titulum xɛφαλαίων λγ' κατὰ ἀκολουθίαν: il est, capitum 33, per gradus quosdam instar consequentiæ dispositorum, tum νουθεσιῶν πνευματικῶν κατ' ἀλφάβητον ἕτερον, Spiritualium admonitionum secundum alphabetum, alterum; computanturque illæ 25. Demum subsequuntur aliæ nempe Sententiæ, aut Admonitiones, štɛpai yvŵpai i vovðɛolat, numeranturque 26. Principium Capitulorum est: ικτερός ἐστιν ἕξις χειρίστη, id est, Morbus arquatus est habitus pessimus: initium alterius Alphabeti admonitionum spiritualium sic est conceptum, &tomóvèσtt, id est absurdum est: denique incipiunt alia sententiæ ἀρχὴ ἀγάπης, id est, principium charitatis, continentque Abecedarium amplius, et collectus numerus capitum 33 et 25 et 26 exsurgit ad 84; quibus si adjeceris 25 vouθεσίας, sive γνώμας δογματικάς κατ' ἀλφάβητον, quæ ab Holsteinio vindicantur omnes Evagrio, et inchoantur: Αρχὴ σοφίας, vel σωτηρίας, adnotavit enim vir doctus istas yvwµas sententias, aut si malis νουθεσίας, καὶ κεφάλαια, id est Admonitiones et Capitula Evagrii Opera esse, seu ñapaivéGets, id est 612 Adhortationes, ex inscriptione antiquissimi codicis BB. BB. Et quia ejusdem Evagrii nomine passim citantur in Melissa sancti Maximi, et Antonii, etsi Nilo inscribantur in Bibliotheca Veterum Patrum Græco-Latina Parisiis edita anno 1624, nempe viginti tres postremæ simul cum aliis 206, quas ipse omisi, quia vertit eas Zinus suprascriptus Latine, Venetiisque promulgavit anno 1574, et incipiunt, Þóɓov Eyɛ Oɛoù, id est, timorem habe Dei; et in Parisiensi editione Græce ac Latine simul exstant; Latinitate autem donavi 53 Capitula, Abecedarias alteras admonitiones 25 et 26 sententias, quæ una cum viginti tribus exsurgunt ad 107; possuntque Sententiæ illæ centum esse Evagrii, quas Ruflinus Latine vertit, sicut aliæ monachorum cordibus cognoscibiles videntur esse x=- çáhala Tvostizà Evagrii, quantumvis ad oram manuscript codicis Barberini, e quo exscripta sunt, appictum sit ea in codice Vaticano 1451 àvemiypaya

JOS. MARIÆ SUARESII DISSERTATIO Evagrii quidem, et Nili opuscula ita sunt permista, et inserta, ne dicam confusa in antiquis codi - cibus calamo exaratis, ut ægre discerni possint, arduumque sit dijudicare ad quem ex his ea spectent librariorum errore titulos perperam inscribentium: stylus ipse compressus, et in arctum coiens in capitulis, sententiis, atque brevibus admonitionibus non est satis certus ac tutus index, characterque dictionis nonnunquam etiam fusius exundantis minime arguit, clareque patefacit auctorem, eadem de materia, eadem ætate, in eadem professione disserentem. Ille ipse Socrates, qui vixit eo, quo Nilus et Evagrius floruere sæculo, tribuit Evagrio librum De ascetica vita, sive asceticum, cum tamen nullus inficietur Nilum ejus auctorem esse. Evagrio quoque ascribuntur 150 sententiæ, et capita octo adversus octo vitiositates, quæ Latine vertit omnia Gennadius, an Ruffinus? non autem liber de Vitis Patrum, in quibus tantum laudatur Evagrius, ut vult Rosweydus in Lausiacam Palladii, et in prolegomenis ad Vitas Patrum. In confesso autem est omnibus harum 150 sententiarum, sicut et libri adversus octo vitiositates auctorem esse Nilum. Vide cardinalem Barouium in not. ad Martyrologium Romanum, Possevinum illum cum Antiocheno miscentem. Quidquid sit, sive alter ab altero sit mutuatus, damnat Evagrium Joannes Climacus, et insipientissimum appellat, et tòv Oɛŋlátŋy, id est, a malo Dei spiritu agitatum grad. 14, p. 203. Sed mox copiosius hac de mistura tractabo, deque capitibus adversus octo vitia. cxsistere, et esse Nili, ab ipsomet, neque fallor, Holsteinio, qui tamen hæc omnia demum Evagrii esse vult. Utut sit, lucubrationes hasce duas Evagrii, quæ ad anachoretas, et monachos pertinent, Ruffinus interpretatus est, uti Libellum ad Virgines Deo devotas, quin et Doctrinam aptam vitæ communis cœnobitis, et Synoditis ad Virginem Melaniam ab eodem Evagrio scriptæ, sicut sanctus Hieronymus testatur; insuper librum De vitis Patrum, si qua fides Gennadio, et octo libros, quos opposuit Evagrius adversus octo principalium vitiorum suggestiones, quos Gennadius jussus Latine reddidit: præterea Librum, seu Sententiam rɛp) tis anabelas, de impassibilitate, sive imperturbabiliàrɑßɛlaç, tate, qui Pelagianis ansam præbuit, quorum operum septem interpres Latinus fuit Ruflinus, ad quem Houxaothy scripsit Nilus, uti superius adnotavi, qui Origenis quoque libros Latio dedit, sed infeliciter; nam tanti viri, quo, ubi bene sensit, nemo melius, ubi male, nemo pejus, errores imbibit, et eos tutari dum conatur, lapsus est turpiter. ac gloriæ, quam e versione Historiæ ecclesiastica Eusebii Cæsariensis, cui duos libros attexuit, totque Voluminum SS. Basilii, Gregorii Nazianzeni, et aliorum sibi construxerat, cumulum diruit hoc lapsu, demortuus in Sicilia; sancto Hieronymo indice, qui eum Scorpium, et Grunniumi vocat, et scribit Trinacriæ humo premi inter Enceladum et Porphyrium, in primum Commentarium ad Ezech. in Præfat. ad Eustochium tom. IV, pag. 350, id est, ad Etuam. Cardinalis Baronius verisimile putat eo Ruffinum cum Melania confugisse, capta Roma ad Occurrit enim ἐπιστολὴ δογματικὴ περὶ τῆς ἁγίας ann. C. 410. Laudat cum sanctus Paulinus, epist. Τριάδος πρὸς τοὺς ἐν πατρίδι μονάζοντας ἡνίκα ἦν 9 ad Severum, scribitque ad eumdem epist. 47 et ἐν Κωνσταντινουπόλει μετὰ τοῦ μακαρίου Γρηγορίου 48. Origenistarum antesignanus fuit habitus, in Ναζιανζηνοῦ ἢ ἐπισκόπου Ναζιανζου, sive δογμα quem sanctus Hieronymus olim socius et amicus, tixò; àóyos, ut legitur in Narrationis Pachon Epistylum adeo acerbe stringere coactus est. Dolen- graphie, incipit, πολλάκις ἐθαύμασα, τί δήποτε πρὸς dum profecto de Didymi, Melanie, Palladii, Lva- Sµã;. Sæpe sæpius admiratus fui, cur tandem ad grii, Ruffinique casibus, et stellas hasce caducas vos. Titulus autem editus est et in Latinum versus Ecclesiæ deflere deberemus amarius, nisi suspica- trajectis aliquantisper verbis, et cum tractatus nunremur ab his non tam proterve, tamque pertinaci- cupari debuisset, dictus est Sermo, sive dogmatica ter pravas Origenis opiniones fuisse defensas, 613 Epistola de sancta Trinitate ad eos, qui 614 moquanivis ut scene servirent, ira transversum acti, cer- nasticam vita:n degunt in patria, dum esset ConJandique studio, et calore fuerint,et nomine Pamphili stantinopoli cum beato Gregorio episcopo Nazianzi, martyris pro co Apologiam ediderit Eusebius, et seu Nazianzeno: potuisset dici dogmaticus, seu digRuffinus, qui duas in sanctum Ilieronymum invectivas ‹tiam effudit, Sulpit. Sever. dialog, 1, c. 3, et licet absurdæ et insanæ fuerint Origenianæ illæ manantes e philosophia Platonis sententiæ, non tamen omnino damnatæ fuerunt ante Vigilium papam, nti Cassiodorus asserit, et ante quintam synodum in calce can. Il, tam diserte, ut Origenes hæreticus censeretur penitus, cum præsertim ejus opera falsata fuisse dicerentur; qua de re Joannes Picus, et Gilbertus Genebrardus consulendi sunt, et recentiores Binetus, Halloixius, et Petrus Daniel Huetius, qui ante triennium Rotomagi duobus tomis quæcunque reperiri potuerunt Origenis scriptiones, Sræce Latineque publicavit, et adornavit notis. maticus, sed retinui lectionem dogmatici. Quatuor genera docendi, sive interpretandi sacram Scripturam recensentur: primum est dogmaticum, quasi decretorium, alterum apostaxtıxdv, sive imperativum, tertium ¿plotixòv, definiendo nempe, ac determinando; quartum propheticum, denuntiando, atque prædicendo. Atɛžodixóv est etiam docendi, seu scribendi genus id, quo res narrantur perpetuo cursu orationis. Dogma definitur a Psello in oratione 42 sancti Gregorii Nazianzeni p. 939, rei dubiæ, et controversæ post accuratam inquisitionem pronuntiata sententia. Vocantur dogmata placita seclarum a sancto Augustino, 1. 1, c. 10, Quæst. Evangelic.; sic Dogmata Medicorum a sancto Hieronymo ad

Paulinum, Aphorismi, et Opiniones, sive Sententiæ; edita fuit, nam appositum ei fuit, nec essentiam, sic Dogmata philosophorum a Cicerone, et aliis; sic Regulæ juris, et juris consultorum. Est et Erotematicum scribendi genus, interrogando scilicet, atque respondendo, quod et Cicero probat in libris De oratore ad Q. Fratrem, et in Partitionibus, seu Dialogicum, unde Dialogis:a dictus Antoninus A. a Cassio, ut Vulcatius Gallicanus affirmat; sic Definitiones orthodoxæ Fidei, seu Canones, Regulæque, Ecclesiastica Dogmata, de quibus inscriptus est liber Gennadii Massiliensis, ascriptus falso sancto Augustino, et Confessiones fidei, seu 'Extoɛts, id est, Expositiones, cujusmodi est illa Justiniani A. quæ inserta fuit l. Inter claras 4, C. De summ. Trinit. et in conciliis œcumenicis, vel particularibus quæcunque symbola, jam usque a Nicæno exstant, memini me olim legisse in Cod. Vat. 1455, p. ohy', seu 233 manusc. hæc: 'Ex tỶs ExxhŋoiastiXHS ἱστορίας Θεοδώρου Αναγνώστου Κωνσταντινουπόλεως. Πόσαι αἱ τῆς πίστεως ἐκθέσεις· αὗται μὲν ἐν Κωνσταντινουπόλει τότε ἀνεγνώθησαν, ἡμεῖς δὲ τὸν λαβύρινθον τῶν ἐκθέσεων δέ ποτε διανύσαντες τὸν ἀπαριθμισμὸν αὐτῶν συνηγάγομεν· μετὰ γὰρ τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν, ὕστερον ἐν Ἀντιοχείς τοῖς ἐγκαι νίοις διστὰς ἐκθέσεις υπηγόρευσαν, τρίτη δέ ἐστιν ἡ ἐπιδοθεῖσα ὑπὸ τῶν περὶ Νάρκισσον ἐν ταῖς Γαλλίας τῷ βασιλεῖ Κωνστάντει. "Αρτι [τετάρτη] δὲ ἡ δι' Εὐδοξίου τοῖς ἐν Ἰταλίᾳ πεμφθεῖσα. Ἐν δὲ Σιρμίῳ τρεῖς ὑπηγορεύθησαν ὧν μία ἐν Ἀριμίνῳ μετὰ τῆς ὑπατείας. neque subsistentiam in Deo dicere. Isti Ulphilas Gothorum episcopus tunc primum consensit, anteriori namque tempore eam, quæ Nicææ fuit stabilita, fidem amplexus est subsecutus Theophilum, qui Gothorum episcopus Nicænæ synodo interfuit, subscripsitque. Hæc quidem de ista re dicta sint. › Quæ quandoquidem in Collectaneis ipsius Theodori prolatis in editione Parisiensi 1544 in fot. non reperiuntur, hic libuit intexere. Ea profecto lucem accipient clarissimam ex his, quæ affert Severus Sulpitius in lib. 11 Sacræ Historiæ, et narrat sanctus Athanasius de Synodis Arimini, et Seleuciæ, ac passim et Historiographi ecclesiastici. Exstant ipsius sancti. Athanasii symbolum, quod in ecclesiastico recitatur Officio, et Expositio fidei; din antea a beato Joanne evangelista sanctus Gregorius Neocæsariensis, a miraculorum copia dictus Thaumaturgus, didicerat interveniente sanctissima Virgine Dei Genitrice brevem fidei confessionem, in qua asseritur, εἷς Θεὸς Πατήρ, εἴ; Θεὸς ἐκ Θεοῦ copla, ŝv Ilveūµa žytov, p. 11 Operum. Promulgavit is insuper Expositionem fidei adversus Ælianum. Consueverant ad discrimen hæreticorum catholici episcopi recens electi mittere Chirographum, seu electi-mittere fidei Formulam ad alios episcopos; postca enim pullularunt haereses tanquam zizania in Evangelii agro cum semente bona lætius germinante: in electionis primordiis episcopi transmilebant sibi mutuo Epistolas, et ad Rom. pontificem, et ad Rom. Ecclesiam, quæ quasi ad centrum lineæ omnium episcoporum e circumferentia totius Orbis terrarum referebantur, vocabant Encyclicas, communicatoriase s. August. epist. 163, et formatas ex Optat., quarum societate concordabant: professionem ill.c continebant, seu formulam fidei, uti tesseram pro ecclesiastica unanimitate, atque communione: hu· juscemodi est epistola Damasi papæ primi ad Paulinum episcopum Antiochenum in tîm. Concill. p. 228. edit. Crabb. Theodoret. Hist. Eccles. lib. v. c. 10. Vide Honorem Honorii a me vindicatum; nam et ante consecrationem edebant fidei formulam; et ipse Romanus pontifex reliquorum princeps istum consensum præstabat, seu professionem fidei, (Εὐσεβίου καὶ Ὑπατίου), legerem e Gothofredo in Chronol. Cod. Theodos. ad annum Christi N. 559. Ανεγνώσθη. Ογδόη δέ ἐστιν ἡ ἐν Σελευκείᾳ, ἣν οἱ περὶ ᾿Ακάκιον ἀνεγνώκεισαν, τελευταία δὲ ἥτις ἐν Κωνσταντινουπόλει μετὰ τῆς προσθήκης ἐκδέδοται. Προσέκειτο γὰρ αὐτῇ μήτε οὐσίαν, μήτε ὑπόστασιν ἐπὶ Θεοῦ λέγειν. Ταύτῃ καὶ Οὐλφίλας τῶν Γότθων ἐπίσκοπος τότε πρῶτον συνέθετο τῶν γὰρ ἔμπροσθεν χρόνων, τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν ἀσπάζετο ἑπόμενος Θεοφίλῳ ὅς τῶν Γότθων ἐπίσκοπος ὢν τῇ ἐν Νικαίτ Συνέδῳ παρών καθυπέγραψε. Τοσαῦτα μὲν περὶ raūza eipńo0w. Quæ Latine ita reddidi: ‹ Ex Ecclesiastica Historia Theodori Lectoris Constantinopolis. Quantæ sint Fidei Expositiones. Istæ quidem Constantinopoli tunc lectæ fuerunt, nos vero La- quæ legitur in concilio Constantien, sess. 59 editiobyrinthum Expositionum tandem aliquando cum perfecissemus, 615 numerum illarum collegimus. Etenim post fidem Nicææ editam, dein Antiochiæ in Encæniis, sive renovata Ecclesia, aut potius excitato Dominico, ex Hieronymo, Socrate, Sozomeno et Athanas. duplices Expositiones suggesserunt. Tertia vero est, quæ tradita fuit ab his, qui cum Narcisso erant in Galliis, et oblata imperatori ſuit Constanti. Quarta autem ab Eudoxio missa nuper Lis, qui erant in Italia; Sirmii vero tres enuntiatæ sunt, quarum una Arimini post consulatum Eusebii, et Hypatii lecta fuit; Octava est, quæ fuit condita Seleuciæ, quam qui cum Acacio erant legerunt. Ultima denique, quæ Constantinopoli cum additione nis Crabbianæ, et in Basileen. sess. 23 et 38. Direxit Francorum regi Childeberto Pelagius papa c. Satagendum, 616 25, q. 1, Philippo itidem Francorum quoque Regi (e Bzovio, et Rubeo) Bonifacius octavus eam, quam tunc ipse recitaverat, dum iniret pontificatum, exstatque ms. in Codice Vaticano 4905. Refert et hanc professionem cardinalis Baronius tomo X Annalium ecclesiasticorum ad ann. 869, e Codice calamo exarato Antonii Augustini, qui cam exscripserat e diurno codice Vaticano 5302. Eam inde laudat, et e Panormia Ivonis Carnotensis, cardinalis Cusanus, seu de Cusa, lib. 11 De concor· dantia catholica, p. 745. De illa Crespet. in V. Pap professio. Professionem fidei Adrianus etiam papa

JOS. MARIE SUARESHI DISSERTATIO exhibuerat“; abbates quoque atque laici Professio- opinor scriptam Epistolam 251 lib. 1 Isidori Pelunes odiderant, et transmiserunt papæ, ut Gregorius Panzanus episcopus Mileten. in ms. Dissertatione de obedientia pontifici Maximo exhiberi solita a regibus recenset ita Flaccus Albinus, sive Alcuinus eam, quam promulgavit R. P. Franciscus Chimetius, Divione 1656 in 4. Ita Heraclius imperator circa Monothelismum, seu voluntatem unicam Christi; jure damnavit illam Joannes papa in synodo, et in epistola, quam scripsit ad Constantinum A. e Theophane, et Cedreno. Et imperator ausus arcæ Dei manum admovere, instar Oziæ, et thuribulo super altare thymiamatis, velut Ozias, misere cruciatus, et percussus interiit, sicut Saul offerre holocaustum et pacifica (R‘g. lib. I c. xi, et lib. H, cap. vi; et Paralipom. lib. II, cap. xxvı; S. Augustinus, lib. XVII De civitate Dei, cap. 4, et ibi Coquæus), præsumens, et prophetæ munus, atque sacerdotis usurpans, abjectus fuit a Deo. At multo felicius exposuit suam Fidem catholicam Justinianus, ut superius observavi. Mittebant pontifices Max. Fidei formulam ad alios episcopos, et ad AA. ut ipsi eam amplecterentur, et sequerentur; at episcopi alii, et AA. ad pontifices Maximos, ut illi eam comprobarent, si sana esset; vel corrigerent si perversa, fuse Ferrarius in lib. De Antiq. epistolar. Eccles. gener., præsertim lib. 11, c. 6. Verum ut revertar ad dogmaticam istam epistolam, vel sermonem, sive tractatum, ἐπιστολή nanque dicitur, atque λόγος, crediderim illius auctorem Evagrium, qui ad diaconatum provectus fuit a sancto Gregorio Nazianzeno, ut prædicaret (quod erat munus diaconorum, idque in ordinatione ipsorum hodie quoque illis committitur); neque vero licebat his prædicare nisi fidem, quam profitebantur, tenerent, ut eam populis annuntiarent, quin Episcopum custodiebant concionantem, ne quid ipsi excideret nisi orthodoxum et Fidei regulis consonum; unde Clemens in Constitutionib. Apostol. lib. 11, c. 61, Episcopum Gubernatori confert, Diaconos nautis. S. Dionysius diaconos purgantes, episcopos perficientes vocat, erantque custodes Levitæ tabernaculi, ut Elias in orationem 1 sancti Gregorii Nazianzeni notat p. 157; quasi oculi episcoporum, Isidor. Pelusiota, epist. 29, lib. 1. Non mirum igitur si bantur Constantinopoli) Eucherio et Syagrio coss., ejusdem Expositionem, seu Professionem protulerit Fvagríus Diaconus, cum præsertim eo ten)- pore synodus haberetur Constantinopoli, consuº617 verintque diaconi assistere, ac ministrare suis episcopis: ita sanctus Athanasius diaconus Alexandrinæ Ecclesiae Alexandro episcopo aderat apud Nicænam synodum; teste Severo Sulpitio lib. u Sacr.Histor.Et hinc àvistopŋola infandi hæresiarchæ deprehenditur, et confutatur, qui sanctum Athanasium Nicænæ Synodo præfuisse somniat. Legitur tomo 1 Operum sancti Gregorii Nazianzeni Oratio 45, ad Evagrium monachum, istum forte, dum adhuc diaconatui non fuisset initiatus, interrogansiotæ De Veste Ludibrii, ubi Diaconum eum nominat; et forsitan ad ejus patrem, est ipsius sancti Gregorii Nazianzeni epist. 153. Est et inter Opera Nazianzeni de fide Nicæna tractatus, seu Confessio fidei in oratione 50, Ruffino Presbytero Latino interprete, p. 1006. Et sunt duæ orationes, nempe 51 et 52, ad Cledonium presbyterum de Capitibus fidei, quæ conferri possunt cum isto tractatu, seu epistola Evagrii; sicut et oratio 49 de fide, cujus interpres fuit idem Ruſſinus, p. 997. Amabat autem suos diaconos sanctus Gregorius Nazianzenus, et condiaconos, ut appellat et Eugenium, atque commendat Euthalium epist. 158 et 159. Synodos autem Constantinopoli duas tunc habitas fuisse ad annum a C. N. 581 sagaciter Binius in Noris ad Concilia subodoratus est. Primam, in qua Maximo Cynico intruso depulso e sede Constantinopolitana, Gregorius Nazianzenus, qui administrarat illam, quam regebat jamdudum ab an. 379 (uti testatur ipse Gregorius in Jambis de Vita sua, p. 15) delectus fuit: illo (inquam) Maximo, qui in habitu idoli incedebat, id est palliatus, ut erudite Holstenius adnotat, p. 259 in Collect. Romana (quæ beneficio splendidissimo eminentiss. cardinalis Barberini bono Ecclesiæ nati feliciter lucem aspexit) e Cælestino papa, et Tertullian. et Act. SS. Perpet. et Felicit, quibus addam sanctum Augustinum, tract. 7, cap. 1 in Evangelii Joannis Expositione p. 21, ubi novisse se scribit aliquo tempore illius palliati (sic enim legendum est pro pileato utrobique) sacerdotem solere dicere: Et ipse palliatus Christianus est; id est Serapis, cujus idolum pallio amiciebatur: et hoc est, quod in epistola Adriani A. apud Vopiscum enuntiatur, Serapis Christianus. Fuit synodus secunda, in qua sese abdicante sancto Gregorio Nazianzeno, et episcopis junioribus, qui pertraxerunt ad se alios seniores, subrogatus ei fuit Nectarius, ad quem et ipse sanctus Gregorius dirigit orationem 46, in qua deplorat Ecclesiæ statum ipsumque hortatur, ut hæreses compescat, et hæreticos. Eo sane consilio usus Nectarius cum episcopis 150 (tot enim convenerant, et diversasive anno a C. N. 381, a mense Maio ad 7 idus Julias synodum habuit œcumenicam, quoad Orientem (Chronic. Historic. Cod. Theodosian.) et Macedonianos potissimum damnans, Spiritus sancti divinitatem inficiantes, sarcire conatus est dissidia Ecclesiæ, 618 pacemque conciliare. In flolsteinii quidem Diagrammate chronotactico pontificatus 'Damasi, quod inter ejus schedas repertuni insertum fuit Romanæ Collectioni, p. 301, ad annum 458, locatum concilium œcumenicum Constantinopolitanum habitum mense Maio, Maximi temeritas damnatur. Gregorius episcopatum deponit propter discordiam episcoporum, Meletius Coustantem De Divinitate, p. 988. Ad ipsum Evagrium tinopoli mori'ur, suffectus Flavianus episcopatum

ejus suscipit vivente Paulino, Gregorii loco Nectarius thi eremo passim agıtur in Vitis Patrum, ubi pineligitur; quæ omnia congeruntur, uti simul facta; et tamen multum temporis intercessit, dum sanctus Gregorius clavum Ecclesiæ tenuit, tentavitque Orientem Occidenti rursus jungere, ac collisas regiones Eoas schismatibus ac hæresibus ad arcem Religionis Romanam Ecclesiam, polaremque stellam reducere; nequidquam tamen et ideo distinguere duas synodos par est: quamvis in notis p. 260, ad Damasi Epistolam observet, istud concilium Constantinopoli collectum ad substituendum Constantinopoli episcopum Maximi vice, qui fuerat exclusus, fuisse particulare. Quod autem appingit Ecclesiam Romanam nunquam id habuisse pro generali, de primo concederem, sed non de secundo; quod pro generali nominari videaturibi, et in professione fidei Romanor. pontificum. At manum de tabula: satis hucusque. Interim Evagrio Professionem istam tribui, a quo sanctus Nilus eam excepit, suamque fecisse videtur, dum comprobavit, et monachis suis observandam misit, ut opinor, ideoque Nilo vindicatur. sancto Gregorio Nazianzeno hausta fuerat, et derivata, ex colloquiis cum eo habitis, uti legitur in Præfatione ad monachos, qui erant in solitudine, quam patriam nominat: nam eremus est patria vera, solumque natale monachorum, ubi mortui mundo, Christoque nati nomen dederunt, et vivunt. Hi vero monachi revocabant ipsum auctorei, qui causam moræ prætendit Gregorii Nazianzeni consuetudinem, ac Doctrinam, ¡nonetque illos, ut caveant a Philistæis, Macedonianis nempe, qui Spiritui sancto abjudicabant divinitatem; Hæretici quippe monachos simplices, et plerumque idiotas inficere suis erroribus conabantur. Hinc, licet diu post, queritur sanctus Fnlgentius terras Thebaidæ regionis in Ægypto a communione beati Petri ob perfidam dissensionem separatas, uti certior factus fuerat ab Eulalio episcopo Syracusano, cum migrare ac pergere concupisceret ad extremam illius eremum: affirmat hoc Carthaginensis Ecclesiæ diaconus Ferrandus in Vita sancti Fulgentii, c. 12, p. 222, ad num. 6 anni 436 Cardiu. Baron. p. 650, eas scilicet in solitudines deportati hæresiarchæ decipiebant anachoretas, et illudebant monachis vicinis. Nestorius damnatus, guescebant speciosa deserti, et lætabantur deserta, et invia, et exsultabat solitudo, juxta vaticinium Isaiæ c. xxxv, v. 1, eam incolentibus undique monachorum examinibus, et anachoretarum turmis. Scythiaca regio, postea Scetis, vel Scitis appellata, ibi mons est Scetis, ubi philosophatus est Arsenius S. R. E. eard. (?) de quo 19 Julii in Martyrol. suprascripto, et quem accola Nitriam vocant, quia vicus quidam ei vicinus est, in quo Nitrum colligitur: ibidem monasteria contigua non pauciora quam 50, quorum monachi simul, vel seorsim habitant, et Nicephor. Callisti c. 38, lib. 11 Histor. Eccles. Anno salutis publicæ septingentesimo quinquagesimo ex responso Zachariæ pontificis Maximi Childericus, aut Hildericus rex Francorum e Merowei stirpe ultimus depositus est, regnoque Francorunı abire jussus, et altonsus monastico more retrusus fuit in monasterium sancti Bertini, sive sancti Audomari; et per diversa latibula monasteriorum diversatus, tandem obiit in Sithiensi, an. 754. Jo. Jac. Chifflet. in Anastas. Childerici, in Sithia seu Sithii; hoc datum fuerat nomen illi cœnobio, in quo versabantur mouachi persimiles Sithicis Ægyptiis quoad institutum. Apud Godefridum Henschenium Societatis Jesu: Deportabantur quondam Oasim confessores Christiani suh Juliano impio apostata, num. 362, p. 42. Baron. Ibi Calendion eatholicus episcopus Antiochen. fuerat relegatus, majestatis accusatus anno 482, Baron. p. 355; at deinde impii, et hæretici, Severiani, Acephali, ct alii jam enumerati: sic monachorum cellæ in speluncas et spelæa latronum versæ sunt. Agamus quod instat, si monuero Evagrium diaconum ordinatum a sancto Gregorio Theologo Nazianzeno, cujus erat discipulus, post ejus discessum a Constantinopolitana urbe, relictum inibi remansisse, ut Nectario successori in sede illius Ecclesiæ ad dogmata disquirenda esset adjumento; sic ad annum 381, cardinalis Baronius observat, p. 448 Annal.; nec enim satis illorum peritus erat Nectarius. Desinit iste tractatus in verbis, καὶ ἡ παροιμία φησί, et Proverbium testatur. et in exsilium missus in Oasi habitare dignoscitur (inquit Liberatus in Breviario Nestorianorum p. 53, tom. I Concill. et Socrates apud Cassiodorum, 1.xı Hist. Tripart. c. 5), sicut dæmonium ab angelo Raphaele religatum fuerat in deserto superiori Ægypti, Tobiæ cap. 8, v. 4. Monachos Scythas in 619 Septemtrione, ubi etiamnum Nestoriani degunt, sed Eutychianos cardinalis idem Baronius memorat tumultuatos etiam adversus paternum antistitem Tomitanum, et turbas etiam excitasse Romæ, ad annum 519, p. 38 et 46. Idem fuse agit de Oasibus tam majore, quam minore, in Notis ad Martyrologium Romanum die 12 Junii. Insuper et eruditissimus Nicolaus Antonius, lib. De exsilio 1, C. 14, n. 14 et sequentibus, ubi et de Gypso. De Scy- Succedit Nili ὅτι διαφέρουσιν τῶν ἐν πόλεσιν οικουμένων οἱ ἐν ἐρήμοις ἡσυχάζοντες, Quod excellunt, qui vitam agunt tranquillam desertis in solitudinibus, præ his qui habitant in urbibus; quem titulum ita contraxi: De præstantia monachorum, seu, quod iis, qui habitant in urbibus præstantiores sint quiescentes, et silentes in eremis, etsi multis inexpertis contrarium videatur. Incipit iste tractatus: Τέχνης μὲν ἀπάσης τὰ τεχνητά, id est, Artis quidem 620 cujusque artipcía: desinit, alíviov, id est æternum. Certe Theodosius Magnus A. ut, quicunque sub professione monachi reperiuntur, deserta loca, et vastas solitudines sequi, atque habitare illos jusserat, lege data 3 Non. Septemb. Verona Valentiniano A. IVet Neoterio coss., id est

JOS MARIE SUARESII DISSERTATIO anno C. N. 390, ex card. Baronio, n. 47, 48. Exstat verunt, in primis decet, juxta Christi Domini verba ea in Cod. Theodos. sub nomine impp. Valentiniani Theodos. et Arcadii AA. ad Tatianum præfectum prætorio Orientis. Sed idem Theodosius eam viginti post mensibus revocavit, et antiquata priore, monachis liberos in Oppida largitur ingressus, lege data 15 Kal. Maii Constantinopoli, Arcad. A. XI et Ruffino coss. sive ann. C. N. 392 ex Baronio, cum quo iniquius digladiatur Scholiastes Cod. Theodos. Increpat autem et monastrias εἰς πόλιν φοιτώσας ouvá Isidorus Pelusiotes, lib. 1, epist. 367. Unde Clausuræ initia deprehendere facillimum est: imo neque cœnobitæ poterant evagari, c. quidam 16, q. 1, e can. 25 Concilii Chalcedonen. can. 16 Concilii Turonen, secundi; in Synopsi Basilicon, lib. wv, c. 46, tit. 1; Concil. Meldensis, can. 19; Agatkensis, can. 58, aut e monasterio exire, extra quod monachus est sicut piscis extra aquam, el vita caret, teste Papa Eugen. can. Placuit 16, q. 1. Adde can. 6 Concil. Toletani, edictum Luitprandi regis Longobardorum, tit. 22 CL 75; atque Theophili Constantinopolitani imperatoris, in lib. Jur. Oriental.; constit. 2 De monachorum expulsione. Sanctus Benedictus, c. 5 Regulæ damnat monachos Gyrovages, quos Petrus Damiani miscet cum Sarabaitis; et Synesius epist. 67, Ad Theophilum nuncupat Vacantivos, de quibus superius egimus: quibsque possunt adjungi Gallodromni, et Spanodromi, quorum mentio in Vitis Patrum, Circumcelliones, Circelliones, et Agonastici apud Donatistas, de quibus S. Augustin. in psalm. cxx\IV, p. 556. Uti de Stylitis, seu Cionitis, et Columnariis, deque Reclusis, e Gregorio Turonen. lib. vi Histor. Franc. c. 6 et 8; Deque gloria confessorum, c. 103, ubi non solum Hospitium, sed et Eparchium Julianuinque recenset, uti Palladius c. 141 Lausiacæ, Eustathium; et Nicephorus Callisti, lib. xiv, c. 51 Eccl. Histor. Simeonem, atque Danielem: ac Glycas Annal. tom. IV: sed et sanctus Gregorius Magnus Secundinum inclusum; quorum vice nunc florent Camaldulenses sub Regula sancti Romualdi, et Carthusienses ex Instituto sancti Brunonis, de quibus Lucas in Romualdina lib. v, c. 6, et Petrus Cluniacen. epist. 12, lib. vi, S. Antonin. part. 11 Chronic. tit. 15, c. 22, p. 82. Alanus de Rupe in Ordinis Carthusiani Prærogativis, Justinianus A. novell. 223 De div. Eccl. Capitul., relata collat. 9, tit. De sanctis episcop., mandat sanctissimos episcopos locorum providere, ut neque monachi, neque monachæ circumeant civitates; idemque statuit in 1. Generaliter 40, c. De episc. et cleric. quam sub Leonis nomine Augusti refert Gratianus c. Generaliter 46, q. 1. Quod si veteres poetæ Veneri ascripserunt testudinem, ut indicarent mulieres domo pedem efferre non debere, sed sicut animal 621 illud, olxoqúlaxɛç esse, custodes domorum: id vero monachas, Deique puellas, uti vocant Patres Toletanæ synodi primæ, c. 6, jam laudato, quæ se Deo devoc. xrx Matthæi, et secutæ consilium apostoli Pauli, c. vn primæ ad Corinth. cum sexus sit fragilis, et ne passim vagantes lædant opinionem Ecclesiæ, can. 33 Concilii tertii Carthaginensis. Sanctus Hieronymus ita Eustochium affatur: ‹ Semper te cubiculi tui secreta custodiant, semper Sponsus tecum claudatur intrinsecus, etc. Nolo te Sponsum quærore per plateas, foris vagantur stultæ virgines, › lib. 11, epist. 17; et inter munera offerri solita velandis virginibus sellam numerat, ut virgo foras pedes non moveat, lib. 1, epist. 41 ad Marcellam. Erant, ctiam nonnullæ reclusæ, ut Alexandra in monumento, Palladio teste, Maria, Thais, et Pelagia in Gellulis. Photius, lib. 1 Nomocan. c. 4, ubi Balsamon, tit. 90, c. 1 et can. ult. Concilii Moguntinen. Patres ævo Arnulphi imperatoris nullam monacham, sen Ascetriam a monasterio abstrahi patiuntur, imo claustris regulariter constringi mandant, et permittitur ingressus pro missis tantum viris probatæ vitæ, ac ætatis provectæ ad • monasteria, can. 38 Concil. Epaunen. Ita sancta Cæsaria usque ad diem transitus non egressa fuit, nec ejus sorores, Vitæ sancti Cæsarii Arelatens. scriptore narrante. Innocentius IV Pontifex Max. epist. 139, anno pontificatus vi, scribit, sanctimoniales quasi vivas in monasterio sepultas, mundo mortuas vivere Christo, illisque perpetuam clausuram indixit Bonifacius VIII, cap. Periculosæ ext. De stat, regul. lib. vi, ubi licet Joannes Andreæ nolet istud capitulum in regno Franciæ non fuisse receptum, reges tamen Francorum episcopos adinonent, ut diligenter caveant clausuram sanctimo nialium servari, Codice Henriciano, lib. 1, tit. 44 De religios. art. 8 et 9, Brouchel. in Basilic. Jur. Francic, et in Conferent. Imperatores etiam Germanici in Comitis Angustan., § Monialibus, tit. De monaster. et Patres sacri concil. Trident. sess. 25, c. b De reformat. et pontifices Pius V Gregoriique XIII et XV, parte secunda Bullarii, bulla 8, anno 1566, et bulla 8, ann. 1572, et bulla 18, ann. 1622. Sanctus Carolus Borromæus S. R. E. cardinalis, et archiepiscopus Mediolanens. in concil. provincialib, lib. vi, tit. De clausura monial. n. 59; Canegianus archiepiscopus Aquens. in provinciali synodo, anno 1585, tit. De monialibus; cardinalis Taurusius, archiepiscopus Avenionens. in provinciali quoque synodo anno 157, tit. De sanctimonialib, de quarum variis institutis Petrus Damiani card. Ostiens. c. 9, opusc. 50. Verum ſel. mem. vigilantissimus et integerrimos antistes card. Antonius Barberinus, Capuccinorum decus, Senogalliensi in synodo constitutiones pro monialibus sanxit accuratissimas, quæ typis exstant editæ. Subsequitur τοῦ αὐτοῦ (Νείλου ) Λόγος πρὸς Elbytov µóvaxov, Ejusdem Nili Tractatus ad Eulogium monachum, in quo Capitula, seu Sermones diversi a me per capita 34 divisi. 622 Incipit, Οἱ τὸν οὐράνιον χῶρον νεμόμενοι· Qui celesti di-

versantur in loco; et desirit, τà dè fħµzτá µov ▲ Item superiorem tractatum De octo vitiosis cogitaτηρήσαις τῇ καρδίᾳ. Tu vero mea observat. verba in tionibus, cujus 623 initium est, de gula, p. 973, corde tuo, etc. Eulogium autem illum monachum reperies in eod. quinto tomo; quem alium esse ab crediderim fuisse, ad quem scribit Isidorus Pelu octo libris, quos opposuit Evagrius adversus octo siotes, lib. 1, epist. 257 De luce matutina; 289 De principalium vitiorum suggestiones, existimo, et Cruce; 312 De lege, ubi lector inscribitur, lib. de quo superius egi. Certe bestia, de qua sanctus epist. 77 et 85, Presbyter nuncupatur, et 202, de- Joannes scribit c. 17 Apocalypsis, septem habuit nique lib. 1, epist. 184 et 236. Hunc autem, ad cornua, et diabolus septem suggerit vitia, quæ quem Nilus dirigit istum librum censerem eumdem criminalia, ut peccata capitalia nominantur, et velesse, qui Joannis archiepiscopi, seu sancti Chry- ut hydra septiceps, his assurgit adversus Deum: sostoni Constantinopolitani patriarchæ discipulus principalia ctiam vocat Petrus Lombardus, lib. 11 et presbyter fuit, abstinens, atque jejunans; dici- Sententiarum, distinction. 44, et enumerat e sancto turque adiisse abbatem Joseph in loco, qui vocatur Gregorio Magno in Exodo, aut potius Ezechiele Panepho, ab incerto auctore, lib. v, De vit. Patrum, imo ex xı11 Moralium; et ait e Chrysostomo signicujus Latinus interpres est Pelagius, et lib.vi. Atque ficata fuisse ficata fuisse in septem populis, qui terram promisfortassis idem, qui communicantium mentes diguo- sionis, quam Deus Israeli pollicitus fuerat, detinescebat, et de quo Ruffinus, 1. 11, c. 14, Sozomenus, bant: ex his quasi septem fontibus cunctæ anima1. vi, c. 28; Cassiodor. Histor. Tripart. 1. viII, rum mortiferæ corruptelæ dimanant. Dicuntur cac. 1; Nicephor. 1. x1, c. 34. Nec enim ratio tempitalia, quia ex his omnia mala oriuntur; et nullum poris patitur, ut sit ille monachus Alexandrinus, e est malum, quod non trahat originem ab aliquo Scholastico, qui ad sanctum Antonium perrexit, ipsorum. Cupiditas quidem est radix omnium made quo Palladius, c. 26 Lausiacæ, et Incertus au- lorum in exsecutione, sicuti superbia initium omnis ctor, lib. v De vit. Patrum, cujus interpres fuit peccati quoad intentionem; sunt tamen illa septem: Paschasius. Itaque colligitur ex ista inscriptione, inanis gloria, ira, invidia, acedia vel tristitia, avaNilum ævo, quo Isidorus, Eulogius, Agathius, Eva- ritia, gastrimargia, seu gula, et luxuria. Fuse pitsgrius, et alii vixerunt, floruisse. Ornat certe Eulo- simus et doctiss. Carolus Thomassius clericus regium istum insigni Elogio beatus Nilus, dum gularis, quem veneror ob istas dotes, in Arbore powy ápszwv nuncupat, qui fuit impul- Doctrinæ sancti Thomæ. De acedia Diadochus, episor, et Éprodɩwxts, ut opus istud couscribescopus Photices in Epiro veteris Illyrici, qui floruit ret, auctor nimirum, exuta tumida carnis sarcina anno C. N. 390, c. 58. Ipsam dividunt morales theocelebrandus, unde ipsius se commendat suffragiis. logi in eam, quæ torpor est et tædium bonorum Subjicitur τοῦ αὐτοῦ (Νείλου nempe) λόγος πρὸς operum, et in illam, quæ pondere quodam aggravas τὸν αὐτὸν Εὐλόγιον περὶ τὰς ἀντιζύγους τῶν ἀρετῶν tristitiæ humanum animum, inducens pusillanimixaxíaç. Ejusdem (Nili scilicet) ad eumdem Eulo- tatem et desperationem. Fuse de vitiis monachogium circa vitia virtutibus opposita, aut uti legitur rnm Petrus cardinalis Damiani, opusc. 2 De sæculi in Graco Indice περὶ τῶν ἀντιζύγων τῶν ἀρετῶν contemptu, qui gulam omittit inter capitalia peccata xaxuwv, De vitiis, quæ sunt opposita virtutibus: lib. De horis canonicis; tamen lloratius, etlínicus incipit, ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι καὶ τὰς ἀντιζύγους, et Epicureus septem counumerat hisce versibus, Necessarium arbitror opposita quoque, desinit in his lib. 1, epist. 1, ad Mæcenatem: verbis θελήματος αὐτοῦ εὔοδος, voluntatis suæ iler facile: quatuor capitibus absolvitur, et enumerantur vitia novem, totidemque virtutes, deest quid sit ¿çlovía, id est, non invidentia, quid úrɛpŋyavia, quid rarelvwoig, seu superbia, et humilitas; sed hæc suppleri videntur quoad vitia in tractatu sequenti, cui titulus est, Τοῦ αὐτοῦ περὶ τῶν ὀκτὼ AVEVμÁTWV TÑ; movηplas, Ejusdem (Nili nimirum) De octo spiritibus malitiæ; et incipit, nept TĀS yaoτpipapɣia;, id est, de gula, sive ingluvie, àpzǹ, xapñoyoplas ǎvôos, id est, principium ſructus aferendi fos; desinit, καὶ πολλαῖς ἀρεταῖς φαιδρύνεται ταπείνωσις ἀνδρὸς, et viri humilitas multis resplendet virtutibus, in capita 19 dissecatur. Exstant quidem orationes octo Latine sancti Nili adversus vitia, tomo V, parte 11 Bibliotheca Patrum in editione Coloniensi anno 1618. Incip. Hoc est proficiendi, de gula, etc. p. 969, col. 1, in fol. Eosdem vertit in Latinum Petrus Franciscus Zinus in editione Veneta in 8, anno 1574. Fervet avaritia, miseraque cupidine pectus, deinde: Invidus, iracundus, iners, rinosus, amator. At plura Gratianus in Decreto ad c. Unum orarium 25 dist., recenset e sancto Augustino homilia de igne purgatorio, seu transitorio, sive sermone 41 de sanctis, et 4 de animabus fidelium defunctarum. Græci modo numerant octo, modo novem, ut in hisce tractatibus perspicitur; unde libenter exclamarem cum rege Psalte, Delicta quis intelligit? (Psal. XVIII, 12.) In editione Coloniensi tractatus iste De octo vitiosis cogitationibus exstat Latine cum Præfatione, cujus exordium: De octo vitiosis cogitationibus, seu affectionibus scribere instituentes, etc. tum incipit: Ut frugum principium flos, etc. valde diversæ sunt periodi; sed scriptor octo vitia exsequitur persimili ordine præfixum est distichum: Arva rigat Nilus fluvius, sed pectora sermo Ex monachi Nili qui fluit ore, rigat. Qui volet versionem illam consulet, quæ longe abest

JOS. MARIE SUARESHI DISSERTATIO 135% putatis istis, quæ numerantur 26 sub titulo Na!kov ἐπισκόπου και μάρτυρος κεφάλαια 625* rapalvɛous, id est, Nili' episcopi et martyrıs capitula, seu exhortatio. Abundant in codice Barberino istæ beatitudines (vide supra col. 1261, D.). Arbitror et adjungenda capitulis illis editis in tomo II Bibl. Græco-Latinæ Parisiensi id quod ib desideratur post cap. 97 et Græce in cod. Barbe rino reperi. (Hoc fragmentum posuimus supru col. 1257, ubi locum opportuniorem obtinet.) a textu Græcó 624 codicis Barberini. Forte is, dunt aliæ inchoatæ Þóбov Eye Oɛoū, ad 229, comqui vertit, alium codicem diversum nactus erat, vel indulgere amavit ac velificari eloquio suo. Ego quippe cum fide summa transtuli, sicut ejusdem Nili tractatum De oratione, seu toū aútoÛ lóyov Περὶ τῆς προσευχῆς εἰς ρνγ' κεφάλαια διειλημμένον, in capitula 153 distinctum. Conversus fuerat in Latinum iste tractatus a Francisco Turriano, et editus Antuerpiæ in lucem apud Plantinum in 12, tum a Margarino Bignæo, et Zino Venetiis 1574; quin et in Bibliotheca Patrum Coloniæ p. 950. Verum desideratur textus Græcus, et Latine Græceque proœmium, quod hic apposui, quodque incipit [lupétrovtȧ µɛ, id est, Febricitantem me. Initium autem tractatus, seu capitum est, Eï; Boroto, Si quis voluerit; clauditur et hoc fine: Eüpηxaç лρоJEUXŕy. Invenisti orationem; et in versione mea forte lector agnoscet motorépa;, si non σοφωτέρας φροντίδας δευτέρας; id est, Fideliores, et sapientiores secundas curas, Omissis aliquot opusculis, de quibus mox disseram, subjeci τοῦ αὐτοῦ (Νείλου ) κεφάλαια κζ' Περὶ διαφόρων πονηρῶν λογισμῶν, Ejusdem (Nili nempe ) capitula 27 De diversis malignis cogitationibus: et hic tractatus connecti debuit aliis duobus superius collocatis, et ex his forsitan collegit suam versionem quasi centonem consuens, vel cinnum contexens auctor, aut interpres tractatus De octo vitiosis cogitationibus insertus Coloniensi editioni. Certe hi tres tractatus circa eadem versantur, quamvis in manuscripto Barberino interpositus sit tractatus de oratione, mihi religio fuit ordinem Codicis exarati calamo intervertere. Initium est: Τῶν ἀντικειμένων δαιμόνων τῇ πρακτικῇ id est, dæmonibus oppositis activæ vitæ; et desinit, Οὗ καὶ ῥυσθείημεν χάριτι τοῦ Χριστοῦ, etc.: quo liberemur gratia Christi, etc. Τοῦ 626 αὐτοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Νείλου Παρ αίνεσις πρὸς Μοναχούς supponitur, cujus initium, 'Axpaolav, id est, intemperantiam; finis proè avvesbleiv xadòv, id est, neque cum eo comedere bonum est. Tractatus hujus, sive Institutionis ad monachos ejusdem sancti Patris nostri Nili principium in Vitis Patrum Heriberti Rosweydi p. 598, nomine laudatur Evagrii; in editione Zini et in Bibliotheca sanctorum Patrum excusa Coloniæ sancti Niti abbatis cum titulo reperitur p. 968. Eam Evagrio vindicat Holsteinius e manuscripto BB. BB. qui multa deesse capitula observavit supplenda ex ipso Eva◄ grio, quæ in alio codice Bibliothecæ BB. sub Evagrii nomine comperit. Ego vero non dubitavi quin sancto Nilo inscriberem, a quo Evagrium mutuatum fuisse crediderim facile, uti piwv tà máyta xo:và, sic Móyov Soyμatixòv ab Evagrio, imo a S. Gregorio Nazianzeno sumpsit S. Nilus, sed fusius in Vita Cipsa S. Nili demonstrabo Nilum in capitula, vitæ spiritalis documenta contraxisse peritissime, ut qui xê - çalarov epitheton inde meruerit, et in eremo diutius versatum cum monachis ea diuturno usu calluisse, qui nempe specimen prudentiæ suæ politicæ in præfectura urbis Constantinopolitanæ patriæ suæ cum imperători, tum popularibus suis præbuerat, etiam in solitudine tam cœnobitis, quam anachoretis consilia saluberrima subministravit. Addili τοῦ αὐτοῦ κεφάλαια λγ' κατ' ἀκολουθίαν, id est, Ejusdem capitula 53, per gradus quosdam disposita consequentiæ. Incipiunt ea: ixtеpó; totiv, id est, Morbus arquatus, seu regius est; terminantur, καταβάλλειν πεπιστευμέναι, qua prasunt ad repellendos. Ista consectanea sunt persimilia sancti Eucherii Expositionibus brevissimis sacræ Scripturæ, quæ leguntur in Lirinensi Chronologia relatæ a Vincentio Barrali; allegorice quippe, atque audaeter, et tropologice res explicat sacras, et morbis corporis ægritudines animorum assimilans explanat cas uti spiritalis medicus Nilus, illis adhibens e Libris sacris deprompta medicamenta. Prætermisi τοῦ αὐτοῦ νουθεσίας πνευματικὰς κατὰ ἀλφάβητον, quorum exordium, ἀρχὴ σοφίας, και σωτηρίας † oɛautoû xatáɣvwoię; id est, Ejusdem Admonitiones spirituales ordine alphabetico, quorum initium est, Principium sapientiæ et salutis est sui accusatio ipsius; al finis est, Ωτων και γλώσσης μέγας 6 xlvôuvoç. Aurium, et linguæ magnum est periculum; quia editæ sunt Græce atque Latine in Bibliotheca Græco-Latina sanctorum Patrum tomo secundo editionis Parisiens. 1624, fol. 1168, et succeAdtexui Τοῦ αὐτοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Νείλου γνώμας ἀπαγούσας τῶν φθαρτῶν, καὶ κολλώσας τοῖς ἀφθάρτοις τὸν ἄνθρωπον. Ejusdem sancti Patris nostri Nili sententias abstrahentes a corruptibilibus, et hominem incorruptibilibus agglutinantes. Hunc quidem titulum Sententiis illis, quas præterinisi, quia jam prostabant editæ Græce ac Latine in B₁bliotheca sanctorum Patrum Parisiens. anno 1624, ▼ tomo II edit. in fol. pag. 1168, ex Orthodoxographis in Germania, præfixum ferunt et istæ Sententiæ, sed valde differunt; incipiunt enim, 'Oồd; el; ἀρετὴν ἀγαθή, και σύντομος ἡ τοῦ βίου φυγή, id est, Via virtutis bona et conrisa est sæcularis vi:æ fuga; desinunt vero mollup, id est, pereuntium; istæ numerantur 134, illæ vero 229, plus minus; et istæ collatæ fuerunt cum codicibus Vaticanis 653 et 1434: atque illæ præferebant etiam titulum Пapαινέσεων, η Κεφαλαίων διαφόρων, id est, Admonitionum, seu Capitulorum 627 diversorum: sæpiusque lucem aspexerunt recusa, Franekeræ Græce itidem ac Latine in 12, anno 1608. Stephanus Schoning ea

se traduxisse glorians, et testimoniis tumn sacris, ματα εἰς τὴν ἀναίρεσιν τῶν ἐν Σινᾷ καὶ Ῥαιθοῦ ἁγίων tum profanis illustrasse, potius ipsa multum Calviniani furfuris inspergens inquinavit. Coronidem bisce lucubrationibus Niliacis imposui sermonem beati Nili in effatum illud Evangelii quod dicit: Nunc qui habet saċculum, tollat similiter et peram, et qui non habet, vendat pallium suum, et emat gladium. Sic autem se habet Græce: Λόγος τοῦ μακαρίου Νείλου εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ Εὐαγγελίου τὸ φάσκον. Νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον ἀράτω ὁμοίως καὶ πήραν, καὶ ὁ μὴ ἔχων, πωλησάτω τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ, καὶ ἀγορασάτω μάχαιραν. Fuit hic sermo exscriptus e codice Cassinensi manuscripto num. 278, in codice Gregorii Nazianzeni inquarto prope finein. Incipit, To пpoxslμevov pntóv, id est, Propositum eſſatum; terminatur his verbis, Διὰ παντὸς φυλασσομένη εὐλάβεια, id est, Custodiente pietate perpetuo. Sunt et alii sermones Nili, scilicet, duo contracti, seu potius eorum epitomæ in festum Paschatis diem, et tres in Ascensionem Domini, apud Photium in Μυριοβίβλῳ, seu Βιβλιοθήκη codice 206, pagina 855, quos Latine vertit Andreas Schottus Societatis Jesu, mihi etiam in Belgio notus, et conjunctissimus, non humanitate minus, quam humaniorum litterarum peritia commendandus: illæ quando editæ sunt Græce ab Hoeschelio an. 1601 Augustæ Vindelicorum in folio, et Græce, Latineque ab illomet Schetto, scholiisque auctiores prodierunt anno 1653 Rothomagi quoque in folio; ibi sunt et lecta, seu excerpta e capitibus 153 Tractatus de oratione, de quo superius egi pagina 624, sed numero 201 Photiani Myriobibli tantum titulum, numerumque capitum comperi, licet Photius judicium ferat postea conferens eum cum Diadochi episcopi Photices definitionibus, et capitibus, cumque Marci monachi Asceticis; at num. 276. Proœmia Orationum, seu Sermonum in Paschate; tam primæ, quam tertiæ homiliæ de Christi Ascensione, et aliarum Compendia: neque me cohibere possum quin hic Nicolai Antonii viri nunquam satis laudati lib. De exsilio, observationem in hanc tertiam homiliam ascribam. Sanctus Nilus, agens de Enoch et Elia, scribit: Κατέχει γάρ τούτους ὁ Πλάστης ἐν σώματι ψυχαγωγῶν τὴν ἐξόριστον φύσιν, ὃς καὶ μετὰ τὴν ὑπερόριον φυγὴν πάλιν εἰς, sive τῆς ἀθανασίας, sive τὴν ἀθάνατον, ἐπανάγων πολιτείαν. Ιd est, Tenet hos Creator in corpore, naturam exsuluntem consolans, qui etiam post exsilium illam iterum restituturus sit immortalitati, seu post fugam extra fines, immortalitatis statui restituturus sit; præfertque versionem Schotti, versioni Desiderii eraldi lib. Adversariorum, qui quzaywywv vocem reddiderat evocans, cujus sententiæ, Nicolai nempe, ultro subscribo. Hactenus indicavi Opera S. Nili, quæ in hoc vo lumen congessi, nunc ea, quæ prætermisi, recensere operæ pretium duxi. In primis Νείλου μονάζοντος 628 ἐρημίτου Διηγή PATROL. GR. LXXIX. ἡ Πατέρων εἰς Θεόδουλον τὸν υἱὸν αὐτοῦ· Nili monachi eremitæ Narrationes, quibus cædes monachorum mortis Sinæ, et Rhaitu, et captivitas Theoduli filii describitur; nain titulum Latinum ita concipit ex Græco, quem aliter inscribit R. Pater Possinus mihi semper laudandus, et in septem distinxit Narrationes. Τum τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Νείλου τοῦ πρεσβυτέρου εἰς Αλβιανὸν λόγος. Sancti Patris nostri Nili presbyteri, in Albianum Oratio, Vitam viri sanctissim mi describendo et commendando: quæ quidem Opera Græce Latineque conversa cum Parisiis prodierint an. 1639, in 4, attingere piaculum censui. Notis quippe vir idem magnus ea illustravit, et quamvis aliquid adjungi posset, lucubrationem tamen, ut Veneris Coæ ab Apelle nondum perfectæ tabulam, ipsi perficiendam absolvendamque suis omnibus numeris relinquo, Plin. lib anty, c. 10 et 11, Cicer. et Etruscæ facundiæ pharus Carolas Balus in Vita Apellis p. 97, et in Adnotationibus, p. 145,'qui vir illustrissimus omnigena plenus est eruditione. Incipit his verbis: ΄Αλώμενὸς ἐγὼ μετὰ τὴν ἔφοδον twv Bapбápwv· id est, Errabundus ego post Barbarorum infestum adventum. Desinit in hæc, &ñoλαῦσαι, καὶ νῦν, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι· id est, qua pe¹fruaris et nunc, et in futuro sæculo. De ista incursione Barbarica, et quo tempore contigerit illa, fuse in ipsius Nili Vita. Epistolas etiam Nili non fuserui; ipse quippe Possinus eas Græce Latineque publicarat Parisiis 4657, in quarto, cum Notis, imo et Leo Allatius, qui Græciæ filius naturalis, verna, et genuintus, ac ipsius ocellus a me jamdiu nuncupatus, externisque præferendus videbatur, Romæ typis Barberinis Epistołas anno 1668, in folio promulgavit easdem, sed adauctas et libris tribus distinctas ad 1061; cum variis lectionibus in narrationem cædis monachorum, et Diatriba de Nilis, eorumque scriptis, et sua versione Latina, et unica notula, Indiceque duplici, nominum scilicet eorum ad quos diriguntur Epistolæ, ac initiorum. Inter istas Epistolas Anatianas sunt 53 variis inscriptæ, quæ in codice Barberino sub una continentur, pag. 165, cum hoc titulo, Tou ἁγίου Νείλου ἐπιστολὴ ἔχουσα κεφ. νγ', Sacrf Niti Epistola habens capita 53. Incipit: 'Ekv prdelę oɛ διώκη τύραννος Ελλην, Εtsi nullus te persequatur tyrannus Gentilis; quam concisam comperio, et inter Possinianas num. 41, pag. 69, directam ad Pharismanium usque ad στρατιώτης τοῦ Χριστοῦ. Αpud Allatium lib. 11, epistola 71, numeratur; Pharismanimo Decembrio, seu Decemprimo, uti corrigo, est inscripta. Contulerat hanc Epistolam capita 53 complectentem Holstenius cum codice Vaticano 653; et continuarat cum aliis, e quibus, quod consequitur caput Epistola est, quæ apud Allat. lib 111, lo cata fuit num. 295. Incipit, Mh xatoxvõµev, id est, Ne versemur negligenter, inscribitur Didymo lectori, sicut penes Possinum, n. 4. Desinit, ¿ wv ¿ voù;

JOS. MARIE SUARESII DISSERTATIO viscitur. Capiti 21 incipienti, Nw0p; c, id est, segnis quidam, cum epistola 60, lib. 1v Allatii convenit, quæ Paulo monacho est directa, et in qua sancti Antonii effata recensentur legentis in natura, et in libello semper operum Domini rationes, et ubi saburræ vox 630 Græca e Latina enuntiatur, sábovpx, quasi sabulum vilius, quo naves onerari solent, ut sint stabiliores; e Liv. lib. v11 De bello Punico quod ab echinis et gruibus homines didice - runt; Plinio, Solino, et aliis testibus. Apes ipsæ vento vehementiori fante volaturæ, Φέρουσιν λίθον ἐφ' ἑαυταῖς, ἔρμα πρὸς τὸ πνεῦμα, ferunt lapidem in seipsis, stabilimentum, seu saburram adversus flatum acriorem, ex Aristotele De apibus; nec illod præterit Virgilius, lib. 1v Georgic. et sæpe lapil'os Ut cymbæ instabiles fluctu jactante saburram Tollunt: καταλάμπεσθαι εξωθεν, il est, e quibus mens solet si volumus; 20, 311, οὐκ ἐπιλανθάνεται, non obliilluminari; quæ verba desunt in manuscripto Barberino 629 (ad hunc Didymum est ejusdem Nili Epistola quinta Possini, et 244 lib. Allatii, sed nihil að rhombum). Succedit caput tertium; inchoatur oúdɛ!; tameɩvótɛpos, id est, nemo demissior: apud Allatium dirigitur ad Nilum presbyterum, lib. 111, epist. 256; et comprehendit exhy, id est, erationem, sicut penes Possínum, epist. 168. Ejus principium ßoŋłó;, quæque quartum caput constituit. At quintum initium habet áðúvatov, id est, impossibile est; epist. est 280, lib.» Allat. et Possin. 254. Sextum orditur Nilus ita: El öw µð; èxL½§zobaɩ, id est, Si nos universim deligere. Allat. ` epistolam habet 1. 11, num. 246, Aaɓoupių μováCovet, in ms. legitur k×5¿§aodat, id est, suscipere. Septimo capite: "Von µn Boulovrat, id est, quicunque nolunt; apul Allatium est epist. 304, sine titulo Li. Octavum caput, enjus exordium Ei Boúɖet, id est, si velis, est epist. 60, 1. 111 ad Maurianum monachum, Allatio. Caput nonum, quod incipit 'Eàv hovxáľwyev, id est si quieverimus, ad eumdem Allatii lib. in, epist. 58. Possinus Marianum inscribit, et epist. 34 et 35: e quibus duabus Allatius consarcinat quatuor, nimirum 58, 59, 60, 61, lib. 11. Sunt et Nili aliæ epistolæ ad hunc Maurianum, vel Marianum, vel Marinum apud Possinum 216, 227, 228, 267, et apud Allatium lib. 1, num. 185; ■bi subdiaconus dicitur, et passim monachus, quin et presbyter. Confundit autem hæc nomina uterque Mauriani, Mariani, et Marini. Capiți decimo respondet Allatii epist. sine titulo lib. 111, num. 305, incipit: Tò npáwę. Caput undecimum: "Orav dixatoπραγῶν ἀρθῇς κατὰ τοῦ ἁμαρτήσαντος, ἐκεῖνος εὐθὺς únép σè dedixalwrai, id est, Quando juste operans elatus fueris super eum, qui peccavit, ille confestim super te justificatus fuit. Quod caput typis editum »pod neminem inveni. Duodecimum caput incipit: 'Ayonowμɛða, id est, certemus; estque 297 epistola, lib. 11, inscripta Lesbio diacono inter Allatianas, at inter Possinianas 236. Principium capitis decimi tertii: 01 Cğv sùσɛáŵç, id est, qui pie vivere: ex eo epistola constat €7, lib. 111 Allatii, ad Paulum arehimandritɔm, et pars Possinianæ 38, Allatii 68. Ihidem Epistola continet caput decimum quartum, εἰρημένον. Τὸ παρὰ τοῦ ψαλμοῦ πρὸς τὸν Θεὸν ῥη incipieus, vt лоμovi, nisi quod in calce manuscripti mei exaratum est pro ψυχῇ τῇ ἐκζητούσῃ αὐτόν, in edito ψυχῇ ἡ ζητήσει αὐτόν. Caput decimum quintum inchoatur: Οἶδεν ὁ ἡμέτερος, novit noster, sicuti epist. 306, lib || Allatji sine titulo. At decimum sextum, K&v µh taxéw;, id est, licet non celeriter, est epistola 307, etiam sine inscriptione lib. Allatii. Caput decimum septimum, 'Hμsiç altiot, id est, nos causa, est Possini 238, Theoctisto Dacono, Allatii lib. 111, sine titulo 308 uti 409, inexpiens: 'Eàv µh zi; ¿ndior,tat, id est, nisi quis armetur; at Possini 257 Marciano. Capite 18, comprehenditur, estque Possini epist. 249, Niconi presbytero; at 19, 310, Allat. lib. in, εl foulóµɛða, id est, 22 caput incipiens, Fivwoxs ēti, id est, nosce quod, ad epistolam Allatii 281 libri, Alexandro directam referendum: 23, cui est in fronte appictum, Þ¿- oxeɩç 0216ɛoðar, id est, dicis te afflictari, ad epist, 312, sine titulo lib. Allatii; at Julio diacono dirigitur apud Possinum epist. 241 caput 24 inchoatur, Mh Ens málos, id est, ne horreas perturbationem, ad epist. 282, lib. m, Julio inscriptam diacono apud Alatium, et apud Possinum epist. 242, regerendum, uti 25, El bavpáčɛıç, id est, si admireris, ad epistolam Allatii 313, lib. 111, sine tituło: 26, cui est exordium Övŵēɩ oɛavtóv, id est, nosce te ipsum, ibidem ad epistolam 314, Possin. 243, ad Evagrium: 27, incipiens, Karà návτa ypávov, id est, in omni tempore, ad epist. 283, Euthymio inseriptam episcopo, lib ur Allatii, et apud Possinum 244: 28 incipit, Kathyopoɩ aŭrol, id est, Accusatores ipsi ad epistolam Possini 245 et Allatii 284, lib. m, rcfert Eleutherio episcopo inscriptam: 29 inchoatur: Kuptw; copóc, id est, proprie sapiens: respondet autem epistolæ 545 Allatii lib. m, sine titulo: 50 initium præfert: Ol movrpol, id est, pravæ cogitationes, ad epist. 259, Palladio presbytero inscriptam, lib. Allatii, et 282 Possini. Deest in ms. TO ¿yabų Osỹ, id est, bono Dev; at abundat post Ev, quod a Psalmo dictum ad Deum: 31, quod exorsum est, Toù; ¿ntyvúpova;, id est, qui norunt optime, ad epist. 316, lib. I, Allat. absque titulo refert 32, cui principium, "Qеp xavós, id est, uti fumus, ad epistolam Allatii 264, lib. 11, directam Charitoni. Tricesimum tertium inceptum, T¿ µupµŋxoàéwv, id est, myrmeco-leo, seu formica leonina, vel formicarius leo; refer ad epistolam Allatii 265, lib. 111, inscriptam Jonæ monacho, Possini 189. Hoc animal Bustamantius Complutensis in volumine de animantibus sacræ Scripturæ vult esse genus scarabæi, e Plinio, apud quem non reperi myrmeco-leonem: idcirco Samuel Bochartus lib. vt parte secunda, cap. 1v Ilierozoici operis falsi arguit,

tur frumenta, quæ sublato oculo facit non germinare; › ubi sanctus doctor oculum accipit pro eo, quod est in arborum surculis, unde ipsæ germinant: sic sumitur apud Catonem, De re rustica. Oculus,. unde inoculare, in Columella, lib. x1, cap. 2, est oculum unius arboris alteri adhibere, sive aperire, ut in Plinio. Beda in Jobum: Leo, quando agit prædam de rebus majoribus in sanctis, formica quando de minimis; piis formicam, impiis leonem asserit Olympiodorus; at Nilus in Catena, ut Theophylactus, in Lucam, quia impelt in graviora nos 632 a parvis initis, quo:t patet în supra· scripta epistola 265, lib. Allatii, quæ directa est Jonæ monacho, et numeratur 189 penes Possinum, videturque deprompta e c. 49 Tractatus de Monastica exercitatione, pag. 56. Edidit Patricius Junius Catenam Græcorum Patrum in Jobum collectam a Niceta, eamque reddidit Latine; Londini lucem aspexit illa; ibi p. 144, e Nilo hæc proferuntur: Τάχα δὲ καὶ ὁ μέγας Ἰὼβ καθ' ἑαυτὸν φιλοσο φῶν τοιοῦτόν τινα αινίττεται· Forsitan vero et magnus Job ad seipsum philosophans hujuscemodi aliquem obscure designat, etc. Adjunguntur et ista, quæ desunt in manuscripto Barberino Codice, atque in editione mea, p. 37. post όπλίζουσαι κατά τῆς ψυχῆς, sed illic abulunt ταῦτα δὲ οὐχ ὡς τοῦ Ἐλίφαζ οὕτω νοήσαντος (σ. νοήσαντες) εθεωρήσαμε, ἀλλ' ὡς δυναμένων τῶν ῥημάτων καὶ πρὸς ἀλληγο ρίαν τρέπεσθαι, ὅταν ἡ χρεία καλέσῃ· καὶ γὰρ ο παλαιότεροι τῇ θεωρία ἐχρήσαντο, καὶ μυρμηκο λέοντα τὸν διάβολον ενόησαν, ἐπειδὴ μικρά τινα προ[σ]παρασκευάζων ἁμαρτάνειν, καὶ λαθραίως ὑπὸ εισιῶν, εἰς μεγάλα τελευτῇ ἐθίζων καταφρονεῖν, qu ita Latina reste amicire contendi. Ista vero non ut. Eliphas intellexit (aut secundum aliam lectionem, intelligentes) dispeximus, verum secundum quam possunt verba in allegoricum sensum converti, quandocunque usus exegerit; etenim antiquiores usi sunt speculatione, ac myrmeco-leonem diabolum intellexerunt; siquidem postquam disposuerit ad peccandum in exiguis quibusdam, clam mox subintrans in magna devolvit assuefaciens ad contemnendum. Juxta Proverb. cap. xviii, v. 3, Impius, cum in profundum qui arbitratur ex Agatharchide, cap. 16, leonis esse Job libro unico: «Quia rapit, et occulte prosequispeciem, et nihil ab aliis differre putat, nisi quod habeat aversa genitalia, nititurque id probare vel ex Vulgata versione in cap. ¡v Job, v. 11, ubi rugitus leonis pro myrmeco-leone, ac tigris etiam legitur: tum e Strabone, lib. xvi, leones aversis genitalibus esse in Troglodytica Arabiæ, qui uopun- ×ɛç vocantur; at formicæ simpliciter Æliano, tib. XVII, cap. 42, aversis genitalibus in Babylonia, uti lib. VI, cap. 47, ubi Casaubono non assentitur, cui vox formicarum suspecta. Apud Arabas est leonum species, qui dicuntur 631 hirmis, unde factum púpung. Sunt et formica Indica aurum effodientes canum instar seu luporum, apud Herodotum, lib. 1, e Nearcho, Dalmacho, et Megasthene, non pedibus leoninis, uti visum Solino, cap. 50, in Æthiopia. Videndi Strabo lib. 11 et xv; Arrian. in Indic. Plin. l. x1, cap. 30; Ælian. lib. 111 Histor. cap. 4; et Heliodor. lib. x Histor. Æthiopic. Istæ quidem Indică sunt statura canina, sed præſerunt speciem formicarum: Thuanus, lib. xxiv Annal. ad annum 1559. Inter munera regis Persarum ad Solymanum unam fuisse narrat Busbequius epist. 4 De legatione Turcic. Forsan a popalis Ethiopia Marmacibus leones fuerunt nominati, quorum populorum meminit Stephanus Περὶ πόλεων ex Hecatæo: sicut innojúpunę apud Lucianum; sed censetur animal fictum, ut hircocervus, tragelaphus, vel chimæra, sphinx, lamia. Septuaginta interpretes in zap. rv Job laudato, vertunt, Periit leo formicarius, η quod non haberet escam. Sanctus Gregorius ibi lib. v, cap. 15, parvum esse animal myrmecoleonem censet, formicis infestum, quod se sub pulvere abscondit, easque frumenta gestantes interfcit, et interfectas consumit quasi leo devorans, et quasi formica devoratur ab aliis minutis animantibus. Isidoro lib. xn Origin. cap. 13, Formicalco, et Vincentio Bellovacens. lib. xvi Doctrinal., cap. 117, et in Petaviana bibliotheça poetæ Barbaro, num. 1344; alii dictum ita opinantur, quia nascitur e formica et leone, animalculo nempe, cui est species Leonina. Eustath. in Hexaemeron bis memoratur, sancto Hieronymo, sive auctori (si quis alius est) epistolæ ad Præsidium de cereo Paschal. De myrmecoleone Damir Arabs de formicar. speciebus: venerit peccatorum, contemnit. Itaque ista subAnte (ait) leo, formica retro. Ursi formicarii quod edant formicas apud Indos Occidentales, et apud nos auncupantur, Scaliger in Cardanum exercitat. 216; Ælian. lib. vi, cap. 3. Ad notitiam myrmecoleonum hucusque tam ex Aldrovando, quam e Bocharto excerpta ista satis sint. Ex hoc tamen addam, Olympiodorum in Job arbitrari non esse id animal (proptereaque Bochartus inter fabulosa recensuit animalia) juxta historiam, sed e compositione vocum effingi; et Eulogius Alexandrinus, lib. iv in Novatiun. apud Photium in Bibliotheca, diabolum exponit allegorice, qui rugit adveniens uti leo, pudore suffusus discedit quasi formica, peritque, in hominibus non inveniens escam. Sanctus Augustinus in ›nectere visum est: tu catenam illam consule, si Polychronii, qui nomine myrmeco-leonis Jobum ipsum putat indicari, expositionem adhuc requiris. At ne quid nimis. Ad cap. 54, cujus initium est. Meistáxis deŋbels, id est sæpius orans; refertur epistola 266, lib, muu Alfatii, quæ dirigitur Adrlano. Ad cap. 35, inchoatum, Kabɛúda, id est, dormis, epistola 317, lib. Allat. absque inscriptione. Ad cap. 36, quod incipit, Οὐ μόνον γαστριμαργεῖν, il est, non solum gula indulgere, epist. 46, lib. π Allat. directa Gelasio monacho. Possin. 26. Ad cap. 57, 'U †vloxo; voūç, id est, mens auriga, epist. Allat. 268, 1. 111. Ad cap. 38, Oix Ectiv ¿papria, id est, non est peccatum, epist. 99, L. 11 Allat. Charitoni

JOS. MARIE SUARESII DISSERTATIO monacho inscripta. Possin. 246. Ad cap. 39, "low; tum est: "Ahhwç yàp & tayvízq;, xxl &Àdw; & av ȧyvoels; Anne ignoras? epist. Allat. 518, lib. m, absque titulo. Ad 40 cap. 'Eày yλixn, id est, si lubeat, epist. Allat. 286, lib. 11, carens epigraphe. Ad cap. 41, Mɛɣálŋv ý □poσɛvyý, id est, magnam oratio, epist. 319, lib. un Allat. Al cap. 42, Oùx ȧndung, id est, non simpliciter, epist. 320, lib. nţ ejusdem Allat. Ad cap. 43, Méxpts av aú, id est, donec tu, epist. 272, lib. ejusmet Allat. directa Paulino domestico, Possin. 204. Ad cap. 44, Mh ȧmovalyou, id est, ne subterfuge, epist. sine titulo 321, lib. ti Allat. Ad cap. 49, "Ωσπερ οἱ εἰσπορευόμενοι, id est, sicut ingredientes, epist. 322, lib. 111 Allat. Ad cap. 46, Oúx kotly eŭkoyov, id est, non est rationi consentaneum, epist. Allat. 320, lib. 111. Ad cap. 47, Kapátou zpřišeis, prævertit te morbus, epist. Allat. 324, 633 ibidem. Ad cap. 48, El of Exopol, id est, hostes, epist. quæ Aquilino inscribitur 273, lib mɩ Allat. at Possin. 209. Ad cap. 49, Пpiv èxeľvo tò opixos, id est, antequam tremendum epist. 325. Allatiana inibi. Ad cap. 50, Mrèv tův paivoµévWV si επιστήμων, seu άτεχνος, κρίνει τὰ τῆς τέχνης· Alter quippe artifex, et aliter tiro artis nescius dijudicat ea, quæ ad artem spectant. Denique occurrit mihi Allatiana 246 epistola, lib. 11, cujus initium, Dokkoł τῶν ἐν θαλάσσῃ χειμαζομένων, etc., id est, Multi eorum, qui tempestate agitantur in pelago; quæque ad Zenobium legatum dirigitur: ea vero videtur exscripta e capite 64 Tractatus laudati, ubi pag. 72 haec fuere scripla, Εἰ γὰρ ἐν θαλάσσῃ πλέοντες χειpašóɲɛvo:, id est, Si namque in mari navigantes procella jactati, etc. Certe aut aliquis ex istis schedis, vel Epistolis, quæ Nilo nostro pro variis oceasionibus subito effusæ, impetu atque calore fuserunt, et exciderunt ad varios, nulla temporum, sive dignitatum habita ratione, dum vir sanctus zelo abriperetur, ut in Epistolis ad Arcadium imperatorem datis tam penes Allatium 265, lib. 11, et lib. ш, epist. 279, quam apud Possinum epist. 232 et 233; quin Romano 634 episcopo, Allat. epist. 155, 1. 11, in qua Novatum a se non reeipi nuntiat (nisi fuerit id nomen ejus proprium), aliquis (inquam) e Nili studiosis ex istis Epistolis continuam illam in capita 153 distinctam compegit, nomina eorum, ad quos fuerant exaratæ, prætermittens; aut quispiam exercitamenti gratia dissectam epistolam illam in diversas ad diversos distribuit. Volui ergo specimen aliquod hujus misturæ, seu dissectionis dare, gu. stumque præbere meæ cogitationis lectori, qui pro acrimonia ingenii sui discerneret solertius ista. Isidorus Pelusiota Theodosio imperatori scribit epist. 35, lib. 1, de dispergendis opibus, deque abstinentia, et mansuetudine; epist. præterea 311, de concilio Ephesino, insuper Cyrillo patriarchæ Alexandrino, seu episcopo, lib. 1, epist. 323, 324, 370, 497 et lib. 11, epist. 127; et lib. m, epist. 306. Nec Isidorus titulos, aut præfationes honorificas illis exhibet. Ea erat illo sæculo piorum monachorum simplicitas, ea pontificum, et imperatorum moderatio, et nomina nuda epistolis præponebantur more majorum ex Symmacho lib. 11, epist. 35, ubi Juretus. Equidem, dum Romana respublica plena integraque libertate fruens efflorescebat, ignoti penitus erant tituli, qui nunc passim usurpantur in sermonibus, atque litteris, adeo ut sæpe illorum controversia maximi momenti negotiorum cursum præpediat; ignotus mos appellandi unum plurali numero: quin illud eruditis quæri consneverat, an in singulis quoque verbis posset fieri solo cismus, ut si unum quis ad se vocaus diceret, Venite, ut observat Quintilianus, lib. u Institut. orator. At nunc adulandi lenocinium eo usque processit, ut voces, quibus mentimur dominis, dum singularita - tem honore multitudinis decoramus, omittere pia culum ducatur, et crimini vertatur, daturque actio ea de re; uti Joannes Sarisberiensis conqueritur in Polycratico, lib. 1, cap. 10, seu De nugis curial., et pœna infligitur his, qui magistratus non prosequuntur debitis titulis; quod et observavit R. P. Crmapó, id est, nihil apparentium in præsenti, apist. 326, absque inscriptione, lib. 111 Allat. qui legit ἐν τῷ φαινομένῳ. Ad cap. 51, Οὐδέποτε dɛl àpyɛlv, id est, nunquam oportet otiari. epist. 164, lib.» Allat. directa Petro monacho, Possin. 118. Ad cap. 52, Tólµŋoov, id est, aude, Allat. sine titulo epist. 327, lib. 111. Ad extremum, quæ in codice Barberino locatur quarto loco, Evxh), id est, oratio, et constituit caput 53. Ejus exordium ést, Bontós, id est, adjutor, Allatius eam comprehendit in epistola 256, quae Nilo presbytero dirigitur, lib. 1. Simulque consarcinat duo capita illa, sicut et Possinus epist. ad eumdem Nilum presbyterum 168, quæ incipit, Oŭdels tanteɩvótepos, quemadmodum et Allatiana, uti prænotabam. Non deerunt emunctæ naris homines, et quibus nasus est rbinocerotis, qui damment meam rɛpiɛpylav, et improbum laborem ut inutilem aversentur in conferendis istis Epistolis; et hujus Epistolæ continua quinquaginta tribus capitibus, codicem nactus fuerat Possinus in bibliotheca Medicæa, Epistolarum, quas emisit in lucem anno 1657, Paris. Alium ampliorem Leo Allatius, cum vagas dispersasque, collatis, utut potuit, Romanis voluminibus, fascem in unum coegisset, Romæ Barberinis typis publicavit anno 1668. Sed cum in epist. 60. lib. 11, Allatiana, quæ inscribitur Hadriano monacho, reperissem multa desumpta e capite 17 Tractatus de monastica exercitatione, prasertim e periodo incipiente, Εἰ γὰρ ἄνθρωποι ẞápбapo, etc., id est, Si enim homines Barbari (sunt enim hæc prima verba capitis ejusdem 17) usque ad hæc, tl; Exɛtoɛ, quis persuasit? postea cum incidissem in epist. 65 lib | Allatianam quoque directam Theodoro monacho et apud Possinum 285, inscriptam Theodosio monacho, agnovi eam constare totam ex parte capitis 42 Tractatus illiusmet de monastica exercitatione, ubi hoc efa-

sar Becillus, Oratorii sodalis, amicus meus, et eru- lupum pro pastore suscipiens, et dæmonas inimicos ditus, in Notis ad Vitam sancti Caii papæ. Mirari subit, cur ex epistola ad Telemachum, quæ una est, numeraturque 159 apud Possinum, Allatius tres staluat, nempe 235, 236, 237, lib. m, ex una Possiniana ad Julianum monachum 261, duas Allatianas comperimus lib. 11, 229, 230, certe 231 Allatii est integra 262 Possini; sicut 232 Allat. est pura, puta Possiniana 263. Verum 264 Possini in duas Allatii 233 et 234 divisa est et 235 Allatii explet 165 Possini? Cur ea, quæ De Naas Ammonita Israelitis comminante se ipsorum dextrum oculum effossurum, cap. 15 Tractatus de monastica exercitatione retulit, in epist. 198, lib. 11, ad Numenium Nilus repetit apud Allatium, et apud Possinụm 304? Quin alia plura ex opusculis Nili transfusa in Epistolas invenientur; aut vice versa ex Epistolis redacta in capitula, et tractatibus inserta? Harum divisionum, et repetitionum, atque tautoloyiaç causas rimari poterit æquus lector. adorans? Vana gloria est mentis erroris initium, qua mens incitata, id quod divinum est, formis et figuris circumscribere conatur. Tu autem ne hanc quidem fraudem ignorare oportet, quod dæmones seipsos in tempore impertiunt, et si visus fueris auxilium petere, sunt deinceps in figuris angelicis innoxii primos expellentes, ut ab ipsis decipiaris,. tanquam ipsi sint sancti angeli, dæmones nonnunquam cogitationes suggerunt, et te rursus incitant ad eis male precandum vel eis contradicendum, et sua sponte cedunt, ut fallaris existimans tecœpisse cogitationes vincere, ac terrere dæmonas. Non oportet sacerdotes juste, vel injuste judicare, vel eos examinare, sed et si quis in eis labitur, a Deo judicabitur, et arguetur in hoc, et in futuro sæculo, vel a majori sacerdote. Sacerdos non est, qui pro sacerdotii dignitate non vivit: non oportet offendi propter sacra, quæ cclebrantur ab improbo sacerdote; eadem autem est oblatio, etsi habeat vitam impuram 635 Interim Anastasio episcopo directa epistola is qui offert. 636 Audiendi sunt sacerdotes, et de sancto Joanne Chrysostomo, edita Latine in doctores, dum docent, ex divinis scilicet Scripturis, Bibliotheca Patrum Coloniæ, et apud Zinum, a me ut Deo placet, et non secundum proprias cupidi- - fuit prætermissa, quia exstat Græce et Latine penes tates, uti scriptum est; et non judicare ipsos, etsi - Allatium, lib. m, epist. 291, et apud Possinum, malaın vitam habeant: et in fide si quidem labanepist. 254, qui presbyterum tantum nominat Ana- tur, tunc non oportet credere, sed eos etiam fugere, stasium illum; epistolam etiam non exprimendam ac judicare. Deus quidem non omnes ordinat, sed typis curavi, Πρὸς νεωτέρους μοναχούς, ad juniores per omnes operatur, ut salvetur populus. Dum monachos, sive ad juniorem monachum, de qua. assuescunt sacerdotes contemnere, Deum quoque superius egi; seu institutionem, ac didacxallav, contemniunt, et quemadmodum in periculo verquia Græce, sicut et Latine fuit excusa penes Allatium, lib. 111, epistola 303; at Latine Coloniæ in suprascripta Bibliotheca Patrum tomo V, part. II, pag. 972; quin et apud Zinum Venetiis 1574, in Collectione Operum Nili, lib. v, Allatii 61 Olympiodoro eparcho, et 62 Heliodoro Silentiario directae in secunda Nicæna synodo, actione 4, quas indicaveram præfato Allatio, cum mihi libros Epistolarum, quos prelo commiserat, ostentasset, jamque ad calcem perduxerat: unde postremo loco illas posuit, nec tamen ullum mihi persolvit µývvp. In Bibliotheca tandem Patrum Coloniæ legitur fragmentum Nili, de nimis diuturna præfeetura. En illud: ‹ Tradunt rerum naturalium obsei vatores gruent triginta dies avium agmen ducere, cum tineis, et blattis; et emergent aliquando tandeinde alteri grui munus idem tradere: qui nunc gregi tuo præest ambitiosus, imperandique cupidus, ut au lio, expleto de more jam anno ministerii sui, non permittit, ut alius regendi munus, curamque, suscipiat. Et quid dicemus ad hoc? › Exstat et apud Zinum, pag. 110; sed hoc fragmentum de præfecturæ vicibus, seu canonarchæ munere annuo, epistola est Possini ad Aphthonium diaconum 355 et 241 lib. in Allatii, qui cum inscripsisset illam Aphthonio xa0ŋyouμévų), seu abbati, male vertit catechumenum Latine: sicut utrobique fragmentum e quodam tractatu parænetico (uti est verisimile) hisce verbis: Nunquid Angelos, vel Potestates, vel Christum sensibiliter videre potes, satur, cui secundum mundum nec exercitus, nec dignitas regia commissa est, si ea agat quæ ad regiam dignitatem pertinent; ita et qui, quæ sunt munera sacerdotii aggreditur, etiamsi videatur iis longe sapientior. Ita Pelagius ad annum a Christo nato 555 interpretatus est Græcum auctorem incertum, quem inseruit Rosweydus libro quinto Vit. Patrum. Is libello 2, § 11, hæc ait. ‹ Dixit abbas Nilus: Imperforabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem; qui autem miscetur multitudini, crebra suscipit vulnera. › Quæ sancti Niti fragmenta istis sparsa in opusculis, expressa tamen aliis. verbis, et vel forsitan ex aliis, quæ aut temporum injuria interciderunt, sive latitant adhuc, luctanturque quam e naufragio reliquæ tabulæ bono cum Deo, si quis scrutari velit, ac investigare, non ambigo quin comperiat, aut saltem sensum. In capite profecto 33, ad Eulogium, de fraudibus insidiantium subdole maligneque dæmonum aliqua persimilia occurrent. Balthazar Corderius societatis Jesu, catenam 65 Patrum Græcorum in Evangelium sancti Lucæ contextam, et latinitate donatam emisit in lucem hos inter Nili sunt fragmenta cap. 4, num. 25, De Achab et Elisæo, pag. 152; cap. 5, num. 18 De vana gloria, et lepra, pag. 160; cap. 7, num. 10, De voce in Rama, deque filio viduæ, pag. 209; cap. 9, num. 56, De vi consuetudinis, deque ingressu templi, et regressu, pag. 256; cap. 18,

JOS. MARLE SUARESII DISSERTATIO adhærens citatio, ut olim ad illustrissimum Augustinum Favoritum scribebam: virum ambidextrum prosa, versaque oratione. Suntque provixà áμap chuata, quasi nævi, qui lumina videntur quandoque, atque delectant, uti Cicero lib. 1, De natura deorum observat, cap. 79, tanquam ornamenta e Gellio, cap. 1, lib. xu. Se insuper scripsisse librum Περὶ κατανύξεως, id est, De compunctione, seu contritione Nilus ipse testatur in epistola 11, lib. in Allat., ad Polychronium diaconum, ad eumque, quin ad cos quoque qui cum ipso morabantur, affirmat, illorumque precibus sese commendat: nullibi vero hujus libri alia mentio exstat. 18, rursus De vana gloria, pag. 439; De Bethania, vitatis non adeo accurata, et anxia, verbisque cap. 19, num. 48, pag. 492; denique De resurrectione, cap. 20, num. 22, pag. 509. Nicetas Herɔcleæ metropolites in Jobum catenam texuit, quam Junius Patricius e bibliotheca Bodleiana Londini protulit typis anno 1637. An ille David, qui ad annum 858 floruit? Manuscriptum codicem Theclæ illustris feminæ Ægyptiæ et nobilis, circa tempora Nicæni concilii, uti jactabat pseudo-patriarcha CyFillus Constantinopolitanæ incubans sedi, viventis, secum ille Alexandria devexerat, et ad regem Magnæ Britanniæ miserat. Ego censerem illam fuisse, ad quam scribit sanctus Gregorius Nazianzenus, epistolas 200, 201 et 202. Nicetas (inquam) inibi desumpsit e Nilo pag. 55 ct 54, ea, quæ de Josepho, deque nudatione in cap. 42 ad Magnam brevius exstant, idem e cap. 29, etiam De monastica exercitatione mutuatus est ea quæ leguntur pag. 588 et 590, de Lucifero dracone, deque aspidibus, seu scutis; et e cap. 62, quæ de asino silvestri 637 pag. 557; at e cap. 49, quæ de scirpo, et curice, pag. 144 et 200; sicut et de semine Babylonico exterminando, juxta c. L, v. 16 Jeremiæ, pag. 476: sicut et de brachio, deque manus osculo e Levitico, ubi locus paulo aliter legitur, videre licet cap. 14 De monastica exercitatione, at 65 et 66, que De duce et imperatore, pag. 585. Anastasius Sinaita episcopus Antiochenus florens anno 544, cujus opera Græce Latineque Gretserus edidit. in Quastiouibus, refert e Nilo monacho ad Agathium momachum, editionis Ingolstadiensis pag. 25, De oratione iu omni loco fundenda, deque Cornelio, et pag. 35 ex ejusdem scriptis ad Eucarpium monachum: nihil tamen a Nilo scriptum fuit, quod sciam, ad Eucarpium, imo nec epistola quidem ad eum ulla data invenitur, sed ad Pionium illustrium, ita Græci pronuntiabant illustrem, germani amici, et beatissimi Eucarpii filium 31, lib. 111 Allat. Sancti Nili Commentaria in Canticum canticorum, item Gregorii Nysseni, et sancti Maximi, seu Epurvala, il est, interpretatio paraphrastica, cum Pselli Στίχοις πολιτικοῖς ἐξηγητικοῖς. Exstant edita Parisiis Grace ac Latine, tom. Il 638 Bibliothece Patrum Greco-Latinorum, auno 162}, eruta e Vaticana, Francisco Zino interprete; sed internosci non potest quid cujusque sit horum trium Patrum. Sunt autem politici Græcorum versus, qui syllabarum numero, non temporum ratione constant, nihil aliud, quam rhythmus, e Josepbo Scaligero in Euseb. Chronic, pag. 7. Joannes Meursius Lugduni Batavorum publici juris fecit super illud Canticum Commentarios Eusebii, Polychronii, et Pselli, anno 1617. Procopius Gazæus sophista Christianus, quem arguit eminentissimus atque doctissimus cardinalis Bellarminus anno C. N. 560 vixisse; at impe:ium Theodosii primi a tigisse opinatur Joannes Curterius, qui Parisiis anno 1580 ejus in Isaiam Commentarios Latine versos evulgavit Procopius, inquam, cujus in O. tateuchum Commentarii Latine lucem aspexerunt Tiguri, Conrado Clausero interprete, anno 1555; et Jonnes Meursius Lugduni Batavorum Scholia Græco-Latina, anno 1620, promulgavit in libros Regum, et Paralipomenon. Scripsit etiam ille Procopius in Proverbia, et Cantica, caque scripta sibi ostensa Venetiis asserit Curterius. Quin Joannes Bessonus soc. Jesu in Canticum canticorum composuit 1.0Facile igitur conscntio Gentiano Herveto, qui Maximo in asceticis ea vindicat, in quibus agitur de Salomone, deque Giezi et Juda subjiciuntur autem hæc Maximi asceticorum excerptis, cum tamen antea Nilus inter sanctum Joannem Chrysostomum, et Nicephorum patriarcham Constantinopolitanum collocetur, pag. 95. Rursus ex libro vas Lucubrationes, quæ prelo Tolosano anno 1646 Nili ad Agathium, sive Agathonem, uhi Hervetus legit Antiochum, De bonis, que dantur indigentibus. Verum ea inveniuntur in cap. 2, sect. 6, ad Agathium, sive Peristeriæ, pag. 129, in editione ista typis Barberinis excusa: rursum post Diadochum ´de perfectione spiritali penes Anastasium eundem nonnulla proferuntur e sancto Nilo ad Agathium de mortis terribili mysterio, ubi comparatur anima excedens e corpore illi, qui am:aras ebibit potiones. Verum passim variant lectiones, et phrases, sive illi, qui exscribebant, minus poterant memoria consequi, eademque retinere ac servare verba, intenti sensq¡ plus quam stylo, sive codicibus diversas voces continentibus utebantur; et habet aliquid graprodierunt; et in his laudat Nilum, Philonem Carpathium, Theodoretum, et Eclogas Procopii in Cautica, et Proverbia: fertur et in ea scripsisse Origenes. Sanctus Thomas Angelicus ille doctor dum affectaret cœlum, ad quod migravit, Cantica canticorum exponens cygnæas effudit voces, et empyreæ melodiæ tirocinium posuit, superuarumque deliciarum promulsidem libans defecit in terris, Ita Nilus noster meditatus in Psalterium Davidis enarrationes, cum ad patriam cœlestem anhelaret, ibique jam auimo conversaretur, filii Salomonis Canticum interpretatus mihi videtur. Sanctus Thomas in monasterio Fossa-Nova Cisterciensis ordinis ad Amasenum Campaniæ fluvium morbo di tentus:e-

condam expositionem in Cantica, quæ incipit, prolata, Nicetæ scilicet Heracleensis. Michael Gislerius clericus regularis tomos tres in Jeremiam congessit, excuses quoque Lugduni 1623. In his Catena Græcorum Patrum ex Vaticana Bibliotheca eruta, et ab Allatio atque Caryophilo Latine reddita, quam antea emiserat in lucem A. Agellius Romæ Græco-Latine, fuit intexta illa cum aliis duabus. Catenis. Balthazar Corderius expositionem vigintiquatuor Patrum Græcorum in Psalmos publicavit Antuerpiæ anno 1643, tomis tribus digerens eam. in Catenam paraphrasim, et Commentarium; ab eodem Symbolæ collatæ, tomis duobus visuntur, e quibus primus in Matthæum Catenam auream exhibet Græcorum Patrum unius et viginti, quos. R. P. Possinus Latio donavit, Tolosæque commisit prelo in ambabus linguis anno 1646. Alter tomus,. in quo Catena triginta Patrum, quos inter est Nilus, cujus xpñ³, sive auctoritas refertur cap. 9,. pag. 519; De potestate apostolorum ambulantium. super serpentes et scorpiones: interpretem nacta illa est ipsum 640 Corderium, qui fatetur collectorem fuisse Nicetam episcopum Serrarum: testimonia Patrum non citantur ad verbum, sed collector utitur paraphrase, ut observat pro sua solertia P. Possinus. Catenam attamen, uti torquem pretiosum æstimo aurum contra, e viginti novem Patribus. conflatam, ac potissimum e sancto Joanne Chrysostomo, in codice qui calamo exaratus est in membrana, promptusque fuit e Bibliotheca BarbeSalomon a Deo inspiratus, cum fuisset aggressus, absolvere non potuit, morte pium interrumpente conatum præventus, exspiravitque in illis verbis, quæ leguntur in capite septimo, v. 11: Veni, electe mi, egrediamur in agrum, sive hortum; ut auctor est Sixtus Senensis, lib. IV Biblioth. sanctæ. Eminentissimus cardinalis Franciscus Barberinus abbas, tantique Patris cultor, cum ubique suæ pietatis insignia exserat monimenta, licet ea premat, et occulat anxie, magnificam erexit aram cum statua marmorea egregie sculpta, et cubiculo adornato addidit inscriptionem, quam e R. P. Frigerio presbytero congregationis Oratorii promptam insero in Vita sancti Thomæ, lib. IV, cap.: Sanctus Thomas ut cantando moreretur, el moriendo cantaret, rogatu monachorum Fossa-Nova Cantica canticorum exponens, majori amoris vi, quam morbi, in cœlum rapitur. Plures autem conscriptæ fuerunt variis ab Ecclesiæ doctoribus Canticorum explanationes 639 Latina. Prima tribuitur Cassiodoro, a quo, et a Beda transsumptam alii putant, et vindicant Haymoni episcopo Halberstatensi, qui Alcuini discipulus anno 850 vixit. Ea, cujus exordium est, Sonet vox tua, dicitur Ægidii Romani de Columna, doctoris Fundamentalis appellati, opus esse, quamvis a quibusdam, et ab ipso Sixto Senensi ascribatur sancto Thomæ, ideoque suprascriptam aliam Expositionein nuncupet secundam. Mystici et anagogici Patres quamplures crina, Græce nitidis satis characteribus, a reverendisin hanc arenam descendentes, in ista Cantica desudarunt, præcipue sanctus Bernardus mellifluus, qui Sermones in ea dictavit, et habuit. Sanetus Gregorius M. in Cantica scripsit: Aponius, Angelomus, Ambrosius, Ausbertus, Honorius Augustodunensis, Anselmus Laudunensis, Rupertus Tuitiensis, et Robertus Holkot, atque alii quos enumerare longum esset, recentiores interpretes sacrorum Bibliorum, plerasque in ca contexuerunt Notas, et Commentarios, uti profani auctores in poetas, philosophos, oratores, medicos, legisperitos, Scholia, Commentationes ingentes, Glossas, Explica - tiones amplas et fusas. Qui successerunt, ex illis excerpserunt Notulas, quas Catenas nuncupabant Græci, at Latini Postillas, et Glossas in Biblia, e quibus Strabus Fuldensis, qui anno 840 continuavit Ordinariam; Anselmus Laudunensis anno 1077, interlinearem; tum Nicolaus Lyranus, et alii. Sanctus etiam Thomas Auream Catenam connexuit in Evangelia quatuor; Auream vere, quæ fuit anno 1637 excusa Œcomenius, et Olympiodorus, qui post millesimum annum vixisse a quibusdamı existimantur, ab aliis ad 900 ct 800 retrahuntur, Catenarum auctores perhibentur. Catenam in Job e viginti quatuor Græcis doctoribus Paulus Comitolus soc. Jesu e Græco conversam in Latinum sermonem Lugduni promulgavit anno 1586; at eos inter doctores Nilum nominat, et bec est, quam Patricius Janius Londini utraque lingua edidit, a me superius simo abbate Carolo Morono, qui litterarias meas vigilias ope sua strenua benevole suffulsit, cuique debere multum me ingenue profiteor, exhibitus. perhumaniter ille mihi fuit, quemadmodum et alia plurima mihi ab ipso liberaliter agnosco fuisse contmunicata. Titulum codex bane præfert in fronte inferiore: Ερμηνείαι τῶν πράξεων τῶν ἁγίων ᾿Αποστόλων, καὶ τῶν Καθολικῶν Ἐπιστολῶν Ἰακώ σου α', Πέτρου α' και β', Ἰωάννου α', β' και γ', Ιούδα, κα est, Interpretationes Actuum sanctorum apostolorum, et Catholicarum Epistolarum Jacobi I, Petri I et II, Joannis 1, 11 et III, Juda. Inibi referuntur auctoritates sancti Maximi, qui anno 650 floruit, laudanturque illius 'Epwshoes xal &noxplot;, 'necnon Ερωτήσεις καὶ ἀποκρίσεις, Joannis Damasceni, qui anno 731 floruit, liber [spl τῆς ἐνδόσεως τῆς Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης; id est, De traditione Veteris et Novi Testamenti; ideoque non miror, si sæpius v pro ß usurpetur in scriptura, neotericorum Græcorum pro more. Sed qui factum est, ut dum fidicem operum sancti, Nili conficere tento, aliorum opera commentariosque tam prolixe percenseam? et pene Gesneri, Simleri, Draudii, seu potius Possevini, aliorumque bibliographorum evadam æmulus. Excusabit verbosum senem candidus lector, quem Catenarumi nexus illigabant, quemque detinuit Aspa tw ḍspárov, Canticum nempe canticorum; flagrat etenim ac languescit iste desiderio illud cum tot