PG 79Nilus of Sinai
Exhortation of Hyperechius to the Monks
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1471–1472page 1 of 10
PG 79:1471Ποικίλος ὁ τῆς λαγνείας δαίμων· τοῖς μὲν ἀπείροι; ὑποτίθησι, πεῖ, αν ἅπαξ λαβεῖν, πρὸς μόνην ἡδονῆς διάγνωσιν· τοὺς ἐν πείρᾳ δὲ, διὰ τῆς μνήμης ἐπὶ τὴν πεῖραν ἐφέλκεται. ο Πολλοὶ, καὶ τῶν μὴ λαβόντων πεῖραν, ἀπολέμητος διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς ἡδονῆς μεμενήκασι, καὶ τῶν ἐν πείρα γεγενημένων, ἀνενόχλητοι διὰ τὸν κόρον. Ο τὸ σῶμα νικήσας, ἐνίκησε τὴν φύσιν· ὁ δὲ νικήσας τὴν φύσιν, ὑπὲρ τὴν φύσιν ἐγένετο· κα λοιπὸν, ἠλάττωται βραχύ τι παρ' ἀγγέλους· καὶ θαῦμα, πῶς ὁ ἔνυλος τὸν ἄθλον ἀντίπαλον κατεπάλαισεν. Καὶ πάντες μὲν οἱ δαίμονες, πρῶτον σκοτίζει σπουδάζουσι τὸν ἡγεμόνα νοῦν· ὁ δὲ τῆς πορνείας μάλιστα. Τοὺς ἐν τῇ καρδίᾳ ῥυπαροὺς καὶ ἀκαθάρτους λου γισμούς, ὑποβάλλει μὲν τὸ πνεῦμα τῆς πορνείας, ἐκβάλλει δὲ ἐγκράτεια καὶ ταπείνωσις, καὶ περιφρά νησις αὐτῶν. Αμέλεια μὲν μήτηρ αναισθησίας· ταύτης δὲ θυ γάτηρ ἀναλγησία. Διαφόρους τὰς αἰτίας ἔχει ὁ ὕπνος. Γίνεται γὰρ ἐκ φύσεως, ἐκ βρωμάτων, ἐκ νηστείας, ἐκ θλίψεως. Μέγα μὲν, υπενεγκεῖν ὕβριν· μείζον δέ, παρελθεῖν ἀβλαβῶς ἔπαινον. Ο μὴ τῆς ἄνω δόξης γευσάμενος, οὐκ ἂν τῆς κάτω ῥᾳδίως καταφρονήσει. ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΥΠΕΡΕΧΙΟΥ ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ ΑΣΚΗΤΩΝ
col. 1473–1474page 2 of 10
PG 79:1473Αρχὴ ἀποταγῆς μοναχού, φοβεῖσθαι τὸν Θεόν άφοβος δὲ μοναχός, ἔξω τῶν πυλῶν τῆς βασιλείας αὐτ λισθήσεται. Αρχὴ ζωῆς μοναχοῦ, ἀγαθὴ γνῶσις· ἀγνωσία δὲ Θεοῦ, σκοτίζει την ψυχήν μοναχού. Αγαθή κληρονομία μοναχοῦ σωφροσύνη καὶ ἁγια σμός· ἀποκληρονόμος δὲ πατέρων γίνεται, ὁ ἐκτὸς τούτων μοναχός. Ασκησις μοναχοῦ, μελέτη Γραφῶν, καὶ ποίησις ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ· ἀνάσκητος δέ ἐστιν, ὁ μὴ ἐν τού τοῖς ἀναστρεφόμενος μοναχός. Βρῶσις μοναχοῦ, τὸ ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ πόσις δὲ αὐτοῦ ἐστι, τὸ κατορθοῦν τὰ ἐντάλματα τοῦ Χριστοῦ· βρῶμα γὰρ αἰσθητόν, οὐ παραστήσει μονα χὸν τῷ Θεῷ, ἀλλ᾽ εἰς κοιλίαν χωρεῖ, καὶ εἰς ἀφεδρῶ. '; να εκπορεύεται. Βήμα μοναχοῦ σεμνῶς κινουμένου, εκτριβέτω βαθμοὺς ἐκκλησιαστικούς. Βῆμα μοναχοῦ σεμνόν, μὴ ἐκπορευέτω ἐξ οἰκίας εἰς οἰκίαν. Βίος μοναχοῦ ἀκηλίδωτος ἔστω, μὴ χλευαζόμενος ὑπὸ γυναικαρίων σεσωρευμένων ἁμαρτίαις. Βέλος γὰρ πειρατηρίου ἐστὶν ἡ γυνὴ, ἐν οἰκίαις ἑταιριζομένῃ. Βουλή μοναχοῦ μετὰ συνετοῦ γινέσθω· βουλὴ δὲ ἀσύνετος, μὴ κατοικείτω ἐν καρδία μοναχοῦ. Γρηγορῶν μοναχὸς ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ἀποδιώκει φαντάσματα νυκτερινὰ· γαυριῶν δὲ μοναχὸς ἐν κατορθώμασι καὶ καθεύδων, ἱστοὺς ἀράχνης ὑφαίνει. Γενναῖος μοναχός, τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ τοὺς βρόχους ἐκφεύγει τοῦ διαβόλου· γήινος μοναχός καὶ εἰς γῆν νενευκώς, περιπείρεται παγίσι σατανικαῖς. Γνώμη μοναχοῦ διαπαντὸς ἔστω πρακτική έργων ἀγαθῶν· γνώμην δὲ μοναχοῦ ἄπρακτον, οὐκ ἐμπί πλαται ἀγαθά. Γυμνάσιον μοναχοῦ, λογισμοὶ ἐπάλληλοι γρηγόρησις δὲ μοναχοῦ, πραΰνει λογισμούς ῥυπαρούς. Γεώργιον μοναχοῦ, ψυχὴ ἀγαθή καρποφοροῦσα εὐαγγελικῶς· γεώργιον δὲ αὐτῆς μοναχός φάγεται, τὸν καρπὸν αὐτῆς· γλυκὺς γὰρ καρπὸς ἐν στόματι μοναχοῦ, τῶν ἰδίων πόνων ὁ μισθός. Δύναμις μοναχοῦ, ἀκτημοσύνη βαστάζουσα τὸν Σωτῆρα. Δεινὸν γὰρ παρὰ μοναχοῖς φιλαργυρία, ἀποκλείουσα βασιλείαν οὐρανῶν. Δὸς καρδίαν σου, μοναχέ, εἰς σῶμά σου, ἵνα καὶ τὸν νοητόν, καὶ τὸν πρακτικὸν ἀποδιώξης ἀπὸ τοῦ τὸν ἀντίδικον, διάβολον. Δῶρον ἀγαθὸν μοναχοῦ παρθενία, ἁρματηλάτην ποιοῦσα εἰς οὐρανοὺς σὺν τῷ ἁγίῳ Ἠλία· δι' ο μου Η
col. 1475–1476page 3 of 10
PG 79:1475*. ναχὸς ταύτης εραστής γενόμενος, ἐπίδα τῷ πυρίνῳ ἅρματι, δροσιζόμενος δυτὶν ἐχετοῖς δακρύων ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν προχεομένων. Δένδρον ζωῆς εἰς ὕψος εγειρόμενον, ταπείνωσις. Δύναμιν κεκτημένος μοναχός, τρυγῷ τοὺς ἀγα θούς καρπούς. Δύναμις παρθενίας, ἀποχὴ βρωμάτων· ὁ δὲ κραι παλῶν μοναχός, βίον αὐτοῦ βδελυχθήσεται, καὶ ἀκούσ σεται ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ, Ἀπέχεις τὸν μισθέν σοι δυσωπούμενος δὲ εἰπεῖν, λήψεται τὸν μισθὸν αὐτοῦ παρὰ τοῦ τὰ κρύφια γινώσκοντος Χριστοῦ. Διδοὺς μοναχὸς τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ, μὴ ἐπαιρέσθω· δεόμενος δὲ τοῦ Θεοῦ, λεγέτω, Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν σοι προσφέρω· μόνον παρὰ σοῦ μένου λύο τρωσιν ψυχῆς ζητῶ. Εὐχομένου μοναχοῦ καθαρῶς ἐν νυκτεριναῖς εὐ χαῖς, εἰσακούεται Κύριος· ἐν ἡμέρᾳ δὲ, τοῦτο λαμπρύνει Κύριος, καὶ ὡς ἡμέραν καθαρὰν ἀνα δείξει. Ἐλεήμων μοναχὸς φιλάδελφος ἔστω, καὶ κληρονομήσει τὴν ἀγαθὴν γῆν. Ἐν ὑπερηφανία μοναχοῦ οὐκ ἀναπαύσεται Κύ ριος· ἐν ταπεινοφροσύνῃ δὲ αὐτοῦ ἀναπαύσεται το Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἐν ταπεινοφροσύνῃ δὲ αὐτοῦ ἔσται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν, καὶ ἐν τάχει κάτ ρονομήσει αὐτήν. Ἐν παντὶ καιρῷ ἔστω δ χιτὼν τοῦ μοναχοῦ ἄσπι λο;· οὐχ ὁ ὕφαντος, ἀλλ' ὁ πνευματικός. Εν μέση γὰρ νυκτὶ ὁ τοιοῦτος συνεισελεύσεται τῷ νυμφίου Χριστῷ εἰς τὴν παστάδα. Ελαιον ἐπικομιζέτω δ μοναχὸς, εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου. Ζωὴ μοναχοῦ κατὰ μίμησιν ἀγγέλου γινέσθαι καταφλέγουσα ἁμαρτίαν. Ζωὴ γὰρ μοναχοῦ ἐστιν, ἡ τῶν μετανοούντων ὁλοκάρπωσις. Ζωὴ μοναχοῦ, χαρακτηριζέσθω τὰ μέλη αὐτοῦ νενεκρωμένα πρὸς ἐπιθυμίαν ὑπάρχοντα. Ζωὴ γὰρ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου καὶ βίος υπογραμμός σοι γέ γονεν. Ζάλη δαιμόνων ἀπὸ μοναχοῦ φευγέτω γαλήνη δὲ ἀγγέλων παρά μοναχοῖς χορευέτω. Ζάλης δαιμονικῆς ἐπεγειρομένης, κρατείτω μονα χὸς θυμοῦ· ζωὴ γὰρ μοναχοῦ ἐν πραύτητι καὶ ὑπολο μονῇ γνωριζέσθω. Ζέων τῷ πνεύματι μοναχὸς ἀποδιώκει τὸν διάδο λον· ζηλῶν δὲ μοναχὸς ἀδίκως τὴν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐπισπᾶται τὸν διάβολον· ἔξω γὰρ μενει μετὰ τῶν πέντε μωρῶν παρθένων, ὁ μὴ ἐλαίῳ φαιδρύνων τὴν ἑαυτοῦ λαμπάδα. Ζύμη κακίας μὴ ὀνομαζέσθω παρὰ μοναχοῖς. Ήλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμό με ναχοῦ.
col. 1477–1478page 4 of 10
PG 79:1477"Ησυχος μοναχές. οὐ ταράσσει ἀδελφούς· κραυγή κ δὲ μοναχοῦ, ταράσσει μονήν. Ήχον ψαλμωδίας μὴ ἀνανεύου, μοναχέ· αὕτη γὰρ ἡ τῶν ἀγγέλων ὑμνολογία. Ηχον θεάτρων διαβολικῶν φευγέτω μοναχός· αὕτη γὰρ ἡ τῶν δαιμόνων ἀπάτη. Ητω ἐπὶ τοῦ μετώπου σου ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ διαπαντός, μοναχέ· ήτω καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὁ φό δος τοῦ Θεοῦ, ἀσκητά. Ησυχία μοναχοῦ μετὰ καθαρᾶς καρδίας, δυσωπεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ηθος χρηστὸν μοναχοῦ, φιλαδελφίαν εργάζεται, καὶ μάχην ἀποδιώκει. Ηρμοσμένος μοναχὸς τῷ Κυρίῳ, μὴ ἐκδιδότω ἑαυτὸν τῷ διαβόλῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇ ἐπὶ τοῦ νυμ φῶνος. Θυρεός μοναχοῦ ἀκαταμάχητος, ὕμνος ἀγγέλων ἐν στόματι αὐτοῦ· θάνατος δὲ μοναχοῦ, ὕμνος ὑπὲρ μέτρον ἀγαπώμενος. Θησαυρὸς μοναχοῦ ἀκτημοσύνη ἡ ἑκούσιος· θειό. τατος ἔσται, ὁ ταύτην ἐπανῃρημένος μοναχός. Θησαύρισον, μοναχὲ, ἐν οὐρανῷ· ἀπέραντοι γὰρ τῆς ἀναπαύσεώς σοι αἰῶνες. Θεωρία μοναχοῦ, ἐν Γραφαῖς ἁγίαις γινέσθω, καὶ ἡ εὐδοκία αὐτοῦ ἐπὶ Κύριον. Θύρα μοναχοῦ μὴ μοχλοῖς σιδηροῖς κλειέσθω. Θάρσος μοναχοῦ, μὴ ἐν εὐσαρκίᾳ φαινέσθω. Θαυμαστὸν πρόσωπον μοναχοῦ, ὑπὸ ἐγκρατείας λαμπρυνόμενον. Ἰάσεις ψυχῆς μοναχῶν, διὰ προσευχῶν γίνονται, καὶ δι' ἐλεημοσυνών γνωρίζονται. Ιλαρὸς τῇ ὄψει μοναχός, ἀσκητοῦ ἀνάπαυσις, καὶ λογισμῶν πονηρῶν καθαίρεσις. Ιωάννης υπογραμμός σοι γινέσθω, μοναχέ, τρί- 1 χας καμήλου περιβεβλημένος, ἵνα Ηλίας τῇ μηλώτῃ σκοπάσας, εἰς οὐρανοὺς ἀναγάγη. Ἰάκωβος χερσὶ προτρεπέσθω, ἐπὶ ταῖς προσπιπτούσαις συμφοραῖς ὑπομονήν σε διδάσκων. σεν. Ἰωάννης σε πρὸς τὸν ἄναρχον Λόγον καθωδήγη Ἰκμὰς ἱλαρότητος ἐπὶ μετώπῳ γινομένη μοναχοῦ, εὐφραίνει πλῆθος ἀδελφῶν· ἱταμὸς δὲ μοναχός, σκορπίζει σύλλογον ἀδελφῶν. Ισότης ἀδελφῶν ὑπερηφανίαν σκορπίζει, καὶ τα πεινοφροσύνην ῥιζοῖ.
col. 1479–1480page 5 of 10
PG 79:1479Ἰσάγγελος ἔσται μοναχὸς κοιλίας καταφρονών, και κραιπάλην οὐκ ἀγαπῶν. Κάλλος ἀμήχανον ἐν ψυχῇ μοναχού, παρθενία ἄσπιλος· κάκιστον δὲ πρόσωπον μοναχού, παρθενία ἐσπιλωμένη. Κάκιστον μοναχός συνείσακτος, ὡς πῦρ εἰς καλά μην. Κόσμον απατήσας μοναχός, Χριστοῦ συνέμιλος γίνεται· κόσμου δὲ πράγμασιν ἐμπεπλεγμένος μουα χὸς, οὐκ ἀρέσκει τῷ στρατολογήσαντι Χριστῷ. Κήρυξ πιστότατος εἰς βασιλείαν οὐρανῶν, μοναχές ἀφιλάργυρος· κακὸς δὲ κακῶς ἀπολεῖται φιλάργυρος ὤν. Κόσμος νεανίσκου μοναχοῦ σωφροσύνη, ἀνεπισκότητον ἔχουσα παρθενίαν. Κειμήλιον μοναχοῦ, ὑπακοή· ὁ κεκτημένος μονα χὸς αὐτήν, εισακουσθήσεται, Κακία μὲν αὐλιζέτω ἐν καρδία μοναχού. Λόγους ἀγαθῶν ἐρευγέσθω μοναχὸς, καὶ λαλείτω ἐν στόματι αὐτοῦ λόγους Υψίστου, Λιμὸν ἑκούσιον ἀναλαβέτω μοναχός, του τα πεινῶσαι γήϊνον σῶμα, καὶ ὑψῶσαι οὐρανοπολίτην ψυχήν. Λόγον ἀληθείας φθεγγέσθω μοναχός, καὶ ψεῦδος ἐξοριζέτω ἐκ στόματος αὐτοῦ. Λόγον ὅταν ἀκούσῃ μοναχός σκληρόν, μὴ θρασυνέσθω· ἀλλ' ὑποπιπτέτω, ἵνα ὑποστρέψῃ θυμὸν όρο γῆς· λήψεται γὰρ τὸν τῆς εἰρήνης μισθὸν, καὶ υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται, τῆς εἰρήνης γενόμενος υἱός. Λιγυρώς φθεγγόμενος μοναχὸς ἐν ταπεινοφροσύνη, καὶ ἐκ λιθίνης καρδίας προσκαλεῖται δά κρύα. Λέων φοβερὸς ἀνάγροις· οὕτως μοναχὸς ἑδραῖος λογισμοῖς ἐπιθυμίας. Λύων μοναχὸς ἀκαίρως νηστείαν, ὡς ὁ κατασκάπτων οἶκον ἐκ θεμελίων. Λαίλαψ ἀνέμου ἐγείρων κονιορτὸν ἐν πεδίῳ· οὐ τως μοναχὸς ὑπερήφανος, ἀνεγείρων ὀργὴν ἐν μονα στηρίῳ. Λιμὴν ἀχείμαστος πλοίοις, οὕτως μοναχὸς ἐν με ναστηρίῳ [μοναστήριον μοναχῷ]. Μίμημα ἀγγέλων, μοναχὸς ἐπὶ τῆς γῆς ἀπαθής, ὃς οὐκ ἐτρώθη τοξεύματι ἡδονῆς. Μὴ σπεύσῃς, μοναχέ, ἐν ὑπερηφανία, ἵνα μὴ πέσης πεῦμα ἐξαίσιον. Μιμητής γενοῦ, μοναχὲς τῆς ταπεινοφροσύνης Παύλου, ἵνα συγκληρονόμος γένῃ τῶν ἁγίων. Μίμησαι τὸν τελώνην, μοναχέ, ἵνα μὴ τῷ Φαρι σαίῳ συγκατακριθῇς. Μωϋσέως τὸ πρᾶον ἐπίλεξα:, μοναχὲ, ἵνα την καρδίαν ἀκρότομον οὖσαν εἰς λίμνας ὑδάτων μετα βάλῃς· μετὰ ταῦτα γὰρ ἕξεις [λέξεις] πεῖραν λαβὼν
col. 1481–1482page 6 of 10
PG 79:1481ὡς καλὸν ἡ πραΰτης· Ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέ με. Μὴ σκληρὸς ἀναφανής, μοναχέ· μνήσθητι ὅτι οὐ δεὶς σκληρὸς ὑπέμεινε. Μὴ τὴν ᾿Αβελ καταλιπών, τῷ ὑπερηφάνῳ Κάϊν προστεθῇς, καὶ τῶν ἐκείνου μερίδων συμμέτοχος γένῃ. Μάθε ὡς καλὸν ἡ ταπεινοφροσύνη, καὶ ταύτην ἔκλεξαι· ἀνάγει γὰρ εἰς οὐρανόν. Μισθὸς ἀγαθός σοι πρόκειται, μοναχὲς τῆς ταπεινοφροσύνης, ἡ τῶν οὐρανῶν βασιλεία· μὴ ταύτης ἀμοιρήσῃς. Νέος μοναχός στηριζέσθω σωφροσύνῃ, κενοδοξίαν παρορῶν· νεόφυτον γὰρ παρὰ Θεοῦ ἡγαπημένον, μοναχός σωφροσύνη ἀρδευόμενος. Νηστεία χαλινός μοναχοῦ· ὁ ῥίπτων αὐτὴν, ἵππος θηλυμανής εὑρίσκεται· νέος δὲ ἀχαλίνωτος ἀφειδώς ἁμαρτάνει. Νίπτων μοναχὸς πόδας ὁσίων, λαμπρύνει καρδίαν αὐτοῦ, καὶ ἕξει θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς. Νίπτων μοναχὸς πόδας ἁμαρτωλῶν ἀδιακρίτως, εὐλογίαν ἀπολλυμένων ἐφ᾽ ἑαυτὸν ἐπισπᾶται. Νόμος πηγὴ ζωῆς, μοναχοῦ ἐν χειρὶ πρακτικοῦ. Νύκτα ἡμέραν ἀπεργάζεται μοναχὸς ἐγρηγορώς, ἐν εὐχαῖς παρεδρεύων. Νύσσων μοναχός καρδίαν ἑαυτοῦ, προχέει δάκρυα, καὶ οὐρανόθεν ἔλεον προσκαλεῖται. Νάμα θεῖον ἐν στόματι μοναχοῦ, ψαλμὸς ἐξομολογήσεως. Ξύλου ζωηρόν, μοναχὸς ἀπαθὴς, ἐπὶ γῆς. Ξύλον ζωῆς ἐν οὐρανοῖς, μοναχὸς ἐπὶ γῆς ἀγγελικὸν ἐπαν ᾑρημένος βίον. Ξίφος ὀξύτατον κατὰ τοῦ διαβόλου, ψαλμῳδία ἐν στόματι μοναχού. Ξύλον ξηρὸν ἐπὶ Ελισσαίου σίδηρον ἐκ βυθοῦ ἀνήγαγε· ξηρὸν σῶμα ὑπὸ νηστείας γινόμενον ἐπὶ μοναχοῦ, ψυχὴν ἐκ βυθοῦ ἀνιμᾶται. Ξηραίνει ὀχετοὺς ἡδονικοὺς νηστεία μοναχοῦ. Ξίφος κατὰ τῶν παθῶν ἐγρήγορσις μοναχοῦ, ὑπὸ προσευχῆς ἀκονουμένη. Ξενισμὸς λαχάνων ἐν ἀγάπῃ ὑπὸ μοναχοῦ γινό μενος, ἀγαθὸν ὑπὲρ στέαρ ολοκαρπώσεως. Ξένια καὶ δῶρα ἀπατᾷ σοφούς· ὁ δεχόμενος αὐτὰ ἐπὶ ἀδικίᾳ ἑτέρων, οὐκ ἔστιν ἀσκητής. Ορον νηστείας μοναχοῦ, ἀποβίωσις· πρὸ τελευτῆς μὴ ἀπόσχῃ αὐτῆς. Προς εὐχῆς μοναχοῦ ἀόριστος· ἐν παντὶ γὰρ καιρῷ εὐλογεῖν τὸν Θεὸν καλόν ἐστιν. Ονειδίζων μοναχοὺς ἀσκητὴς, παρὰ Θεῷ ἄτιμος, καὶ παρὰ ἀνθρώποις βδελυκτός.
col. 1483–1484page 7 of 10
PG 79:1483Ο μὴ κρατῶν γλώσσης αὐτοῦ μοναχὸς ἐν καιρῷ ὀργῆς, οὐδὲ παθῶν κρατήσει ὁ τοιοῦτος. Ο ὀργιζόμενος μοναχὸς ἀναιρεί ψυχὴν, καὶ κατα τιτρώσκει βέλεσιν ὀξυτάτοις τοὺς ἔγγιστα αὐτοῦ. Οὐαὶ μοναχῷ δικαιοῦντι ἑαυτὸν ἐνώπιον τῶν ἀν θρώπων· βδελυκτὸς ὁ τοιοῦτος παρὰ Θεῷ. Οκνηρὸς μοναχὸς μελετήσει λόγους ματαίους, καὶ ἡ ὁμιλία αὐτοῦ ἀπατηλή. Ὀξὺς μοναχὸς ἐμπεσεῖται εἰς πειρασμούς· ὁ δὲ πραΰς καταπαύσει ὀργήν. Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ δυνάμει σώματος, πετεῖται· ὁ δὲ πεποιθὼς ἐπὶ Κυρίου, σωθήσεται. ῾Ο ἐξουδενῶν τὸν πλησίον ὡς ἁμαρτωλόν, ταλαίπωρος μοναχός· ὁ δὲ προτιμῶν τὸν πλησίον, ὑψωθής σεται. Πραΰς μοναχὸς ὑψωθήσεται, καὶ ἐν ὄψεσι δυναστῶν ἐπαινεθήσεται. Πρὸ πειρασμοῦ καθόπλιζε σεαυτὸν, μοναχέ· συμ βήσεται γάρ, ἵνα ἐν τῷ πειρασμῷ δόκιμος ἀνα φανής. Πλοῦτον καὶ πολυταρχίαν μὴ κτήσῃ, μοναχέ· ἡ γὰρ στενὴ καὶ τεθλιμμένη ὁδὸς τὰ συναμφότερα ἀπωθεῖται. Παύλου γενόμενος μαθητής, λέγε σὺν αὐτῷ "Ηγημαι πάντα σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερ δήσω. Πῦρ καιόμενον ἐν τοῖς ἐγκάτοις τοῦ μοναχοῦ, ἡδονὴ ἐν κραιπάλῃ ἐναπτομένη. Πηγὴ ἀένναος ὁ Χριστός· ἐκ ταύτης ἀρυόμενος, τὴν δυσώδη πυρκαϊὰν ἀπόσβεσον. Πλοῦτος ἐν χερσὶ κατεχόμενος, καὶ πολυσαρκία ἐν κραιπάλη συνισταμένη, οὐκ εἰσδεχθήσεται εἰς πύλας οὐρανῶν. Πεποιθὼς οὖν ἔστω, μοναχέ, μὴ ἐν πλούτῳ καὶ πολυσαρκίᾳ, ἵνα δυνατός ἧς τοῦ λέγειν, "Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. Ράθυμος μοναχὸς πληγήσεται ὑπὸ λογισμῶν, ὡς ὑπὸ ἀκανθῶν σἶτος. Ῥῆμα πονηρὸν μὴ προφερέτω μοναχός· ἄμπελος γὰρ ἀκανθηφόρος ού γίνεται. Ρήμασι γλυκυτάτοις λαλείτω μοναχὸς τῷ πλη στον· μέλι γὰρ πικρίαν οὐκ ἔχει. Ράθυμος μοναχὸς μὴ γινέσθω πρὸς τὰ τῆς δικαιοσύνης έργα· ἡ γὰρ μέλισσα διὰ παντὸς ἐργά ζεται. Ρεῖθρον Ἰορδάνου καθάρσιον ἁμαρτημάτων δέ κρυα. Χριστὸς γὰρ εἶπε· Μακάριοι οἱ κλαίοντες, ὅτι γελάσονται. Ριπίζεται μοναχὸς ὑπὸ λαίλαπος λογισμῶν· μή μασι δὲ ἀγγελικοῖς στηριζέτω ἑαυτὸν κραταιῶς. Ῥῦσαι, μοναχὲ, τὸν πλησίον ἀπὸ ἁμαρτίας χωρίς ὀνειδισμοῦ, ὅση σοι δύναμις· Θεὸς γὰρ τοὺς ἐπιστρέφοντας οὐκ ἀπωθεῖται.
col. 1485–1486page 8 of 10
PG 79:1485Ρήμα κακίας καὶ πονηρίας μὴ ἀποκλείσῃς ἐν καρδίᾳ σου κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου, μοναχέ, ἵνα δυνα τὸς ἧς τοῦ λέγειν· Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα, καὶ τὰ ἑξῆς. Στέφανος μοναχοῦ, εἰρήνη καὶ ἁγιασμός· ὁ κεκτημένος αὐτὰ, ὄψεται τὸν Κύριον. Σωφροσύνη μοναχοῦ ἀνυψώσει κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἐν μέσῳ καλῶν δοξασθήσεται. Σώφρων μοναχὸς ἐν ἐκκλησίαις τιμηθήσεται. Σοφία μοναχοῦ μὴ ἐν κομπολογία γνωριζέσθω, ἀλλ' ἐν εὐσεβείᾳ καὶ πραύτητι γινέσθω. Σοφὸς ἔσται ὁ τοιοῦτος, καὶ οἰκονόμος πλήθους ἀδελφῶν. Σοφός γὰρ ἀληθῶς ἐστιν, οὐχ ὁ τῷ λόγῳ διδάσκων, ἀλλ' ὁ τῷ ἔργῳ παιδεύων. Συνετός μοναχὸς φάλαγγας δαιμόνων πυκτεύσας, άτρωτος διαμένει τῶν ἐκεῖθεν βολῶν. Στηριζόμενος μοναχὸς τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ, τὴν κεφαλὴν συντρίψει τοῦ δράκοντος. Στόμα μοναχοῦ ἀνοιγέσθω λόγῳ Θεοῦ· καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ διαπαντὸς μελετάτω λόγια Θεοῦ ἀμετεωρίστως. Τίμιον κτῆμα μοναχοῦ παρθενία φωτὶ ἐλεημοσύνης καταλάμπουσα· τοῦτο φυλάξας μοναχός, εἰσελεύσεται εἰς τὸν νυμφῶνα. Τήρησον ἐντολὰς Υψίστου, μοναχέ, καὶ Πατέρων παραγγελίας φυλάξαι σπούδασον, ἀσκητά· ταῦτα γὰρ ποιῶν, κληρονόμος βασιλείας οὐρανῶν ἀναδειχθήσῃ. Τολμηρός μοναχὸς ἐμπεσεῖται εἰς πειρασμὸν καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου· τὸν δὲ πραΰν καταλήψεται είν ρήνη, καὶ στέφανος ἀγαλλιάσεως. Τρυφητής μοναχὸς ἐν ἀπάταις ἔσται καὶ ἐν φαντασίαις νυχτεριναῖς· τοῦ δὲ νηστεύοντος, ἄσπιλος ἡ κοίτη καὶ ἀφάνταστος ὕπνος. Τῷ φοβουμένῳ τὸν Κύριον μοναχῷ οὐ συναντήσεται πράγμα πονηρόν· τὸν γὰρ τοιοῦτον φυλάξει ὁ Κύριος· καὶ ἐν ἡμέρᾳ τελευτῆς ἕξει ὁ τοιοῦτος ἱλασμόν. Υποταγή μοναχοῦ οὐκ ἐν τῷ μείζονι γνωρίζεται, ἀλλ' ἐν τῷ ἐλαχίστῳ δοξάζεται. Ὑπομονὴ μοναχοῦ οὐκ ἐν ἀσθενείᾳ μόνον γνω ρίζεται, ἀλλ' ἐν τοῖς πειρασμοῖς δοκιμάζεται. Ὑπομονὴ μοναχοῦ ἔργον τέλειον ἔχουσα, τὸ καλὸν τῆς ψυχῆς διασώζει κτῆμα. Ὑπομονὴ ἐν ταῖς θλίψεσι παρά μοναχοῦ πιο στῶς τελουμένη, ἐλπίδα ποιεῖται μή καταισχύνουσαν. Υπομονή μοναχοῦ ἕως ἐσχάτου αὐτοῦ διασώζει αὐτόν· Ο γὰρ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθή σεται. Υμνολογία μοναχοῦ ἀκατάπαυστος ἔστω· τὰ γὰρ Σεραφίμ ἀκαταπαύστως δοξολογεῖ.
col. 1487–1488page 9 of 10
PG 79:1487Ὕμνος πνευματικὸς ἥτω ἐν τῷ στόματί σου, μοναχὲ, ἐπικουφίζων σου τὸ βάρος τῶν ἐπερχομένων πειρασμῶν· ὑπόδειγμα δὲ τοῦτο σαφές, ὁδοιπόρος βαρυαχθήσας, ᾄσματι κλέπτων τῆς ὁδοιπορίας τὸν κόπου. Ὑπόμεινον, μοναχέ· βραχὺς γὰρ τῆς ὑπομονῆς ὁ κόπος, ἀπέραντοι δὲ τῆς ἀναπαύσεως οἱ αἰῶνες. Υπήκοος μοναχὸς εὐπαρξησιάστως τῷ σταυρωθέντι παραστήσεται· ὁ γὰρ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ Κύριος ὑπήκοος γέγονεν μέχρι θανάτου. Φωνὴ μοναχοῦ μὴ ἀνυψούσθω πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐν πικρίᾳ ψυχῆς αὐτοῦ· φωνὴ δὲ ἀσκητῶν ἐν πραύτητι ψυχῆς εἰλικρινῶς ἀναπεμπέσθω πρὸς τὸν Θεὸν ἀκινήτοις χείλεσι. Φωστὴρ ἀληθινὸς ἐπὶ γῆς, ὃς οὐκ ὠλίσθησεν ἐν γλώσσῃ αὐτοῦ. Φόβος Κυρίου συνέχων μοναχόν, ώς πύργος ἀκαταμάχητος· φόβον δὲ Θεοῦ ὁ μὴ κεκτημένος μοναχός, ευάλωτος ἔσται τοῖς ὑπεναντίοις. Φάος καθαρὸν ἐπὶ γῆς, μοναχὸς ἀπαθὴς, παρ' ᾧ οὐχ εὑρέθη φιλαργυρία· Φιλαργυρία γὰρ πάντων κακῶν· ῥίζω, ἢ οὐ τίκτει καρπὸν ἀγαθόν ποτε. Καλὸν φαγεῖν κρέα καὶ πιεῖν οἶνον, καὶ μὴ φαγεῖν ἐν καταλαλιᾷ σάρκας ἀδελφῶν. Φάγε, μοναχέ, τὸν ἄρτον σου μετά μέλιτος, πιο κρίας ἀπεχόμενος· καὶ πίε οἶνον μετὰ γάλακτος σου, νηπιάζων τῷ πνεύματί σου. Μέλι γὰρ πικρίαν οὐκ ἔχει, καὶ γάλα κακίαν οὐκ οἶδεν. Χρυσὸς δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ πυρὸς, καὶ μοναχὸς ἐν πλήθει μοναχών γνωσθήσεται· ἀλλ' ὁ ἀκίβδηλος σωθήσεται. Χεῖρες μοναχοῦ ἔστωσαν διαπαντός ὁσίως ἀνατεταμέναι πρὸς τὸν Θεόν· χερσὶ γὰρ προτυπώσας ἐν τῷ σταυρῷ Μωϋσῆς, κατηγωνίσατο τὸν ᾿Αμαλήχ. Χάρις ἀγαθὴ ἐστι μοναχῷ ἐσταυρωμένῳ, καθ ημέραν ἀποθνήσκοντι· χαίρουσι γὰρ ἐπ' αὐτῷ ἄγγε λοι, εἰσδεχόμενοι αὐτὸν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν. Χαλινός παθῶν νηστεία· ἀναίρεσις δὲ αὐτῶν, ἐλεη Ο μοσύνη καὶ προσευχή. Χιόνος λαμπρότερος ευρεθήσεται μοναχὸς, ἀνώ τερος τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν ὑπάρχων· Χριστὸν ἀντὶ χρυσοῦ ποθῶν, ὄψεται αὐτὸν ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθοσύνης στεφανοῦντα αὐτόν. Ψιθυρὸς μοναχὸς διασκορπίζει πλῆθος μοναχῶν, καὶ διασκεδάζει φίλους. Ψάλλων μοναχός συνετώς, συγκροτήσει φιλίαν πνευματικήν. Ψιθυρίσας ὁ ὄφις, τὴν Εὔαν τοῦ παραδείσου ἐξ ώρισε· ψιθυρίζων μοναχὸς ἐκείνου ὅμοιός ἐστι τὴν γὰρ ψυχὴν τοῦ πλησίον ἀπόλει, καὶ τὴν ἑαυτοῦ οὐ διασώζει.
col. 1489–1490page 10 of 10
PG 79:1489Ψάλλων συνετῶς μοναχός, ἐπισυνάγει πλῆθος, καὶ ἐν Ἐκκλησίᾳ ἐπαινεθήσεται· ψάλλων μοναχὸς καθαρῶς ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, εἰσακουσθήσεται ὑπὸ Θεοῦ. Ψυχὴ μοναχοῦ ἀποταξαμένη τῷ κόσμῳ, καὶ νυμφευσαμένη τῷ Χριστῷ, τῶν ἐπιγείων κατα φρονεί. Ψελιοτρύπης ἐπὶ ῥῖνα τοῦ δράκοντος, μοναχός ἔργοις ἀγαθοῖς περιβεβλημένος· ψυχὴ γὰρ μοναχοῦ καθαρὰ εὐωδιάζουσα πνευματικῶς, σφραγίζει την ὄσφρησιν τοῦ δράκοντος, ὅπως μὴ ὀσφρανθῇ ἐν αὐτῷ μολυσμὸς ἡδονῆς. Ως καλὸν ἀδελφοῖς κρατεῖν ἡδονῶν, ἀνωτέρων γε ὄντων σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν· ᾧ γὰρ πάρεστι φόβος Θεοῦ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, τούτου μολυσμὸς ψυχῆς οὐχ ἅπτεται. Ὡραῖος αἶνος ἐν στόματι μοναχοῦ, ἐκ καρδίας ἀναπεμπόμενος τῷ Θεῷ· ὡς θυμίαμα εὐωδίας τὴν τούτου δέησιν προσδέξεται Κύριος. Ὢ ποταπὴ λύπη ἐν ἀγγέλοις, μοναχοῦ δι᾿ ἀπροσεξίαν ἔξω βαλλομένου τῆς βασιλείας! ὢ ποταπή ἐδύνη ἐν ἁγίοις, ἀσκητοῦ δι᾽ ὑπερηφανίαν μὴ συν ερχομένου τῷ νυμφίῳ εἰς τὴν παστάδα! "Ω πόση χαρά ἐν ἀγγέλοις, ἁμαρτωλοῦ διὰ μετανοίας εἰσερχομένου εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν! ὢ πόση εὐφροσύνη ἡ ἐν ἁγίοις, ἁμαρτωλοῦ ἐπιστρέφοντος ἐκ πλάνης ὁδοῦ· ὧν μιμούμενοι τὴν πίστιν, ζηλώσατε τὴν μετὰ ταῦτα εὐφροσύνην. *Ο μάκαρες Θεοῦ παῖδες μοναχοί, ὧν οὐ κατηγωνί σα:το σαρκὸς ἐπιθυμία. Ὑμᾶς οὐ γῆ καλύψῃ, ἀλλ᾽ οὐρανὸς σὺν ἀγγέλοις ἀποδέξηται. Ο Ο Τοῦ μακαρίου Νείλου εἰς τὸ Πάσχα λόγος πρώτος. Αναστάσεως λόγοις, τὴν τῆς ἀναστάσεως ἡμέραν τιμήσωμεν. Ψυχή ψυχῆς τίς ἐστι δευτέρα τοῖς ἀνθρώποις ἡ ἀνάστασις, πρὸς τὰς τῆς ἀρετῆς διεγείρουσα πράξεις. Κἂν ταύτην τῶν ἀνθρώπων ἀνέλῃς, νεκρὸν πρὸς πράξεις ἀρετῆς ἀπειργάσω τὸ σῶμα. Ὡς οὖν ὑπὲρ βλάβης κοινῆς πρὸς τὸν ὑπὲρ τῆς ἀναστάσεως ὁπλισώμεθα πόλεμον, ὅλην λαβόντες ἡμῖν συνοπλιζομένην τὴν κτίσιν. Επιστρατεύει γὰρ οὐρανὸς μεθ' ἡμῶν τοῖς ἀπίστοις. "Ον γὰρ ἐξ ἀναστάσεως Δεσπότην ἐδέξατο, τῇ τῆς ἀναστάσεως βλέ
Page scan enlarged

Notebook

Full View