Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1471–1472page 1 of 10
PG 79:1471Ποικίλος ὁ τῆς λαγνείας δαίμων· τοῖς μὲν ἀπείροι; ὑποτίθησι, πεῖ, αν ἅπαξ λαβεῖν, πρὸς μόνην ἡδονῆς διάγνωσιν· τοὺς ἐν πείρᾳ δὲ, διὰ τῆς μνήμης ἐπὶ τὴν πεῖραν ἐφέλκεται. ο Πολλοὶ, καὶ τῶν μὴ λαβόντων πεῖραν, ἀπολέμητος διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς ἡδονῆς μεμενήκασι, καὶ τῶν ἐν πείρα γεγενημένων, ἀνενόχλητοι διὰ τὸν κόρον. Ο τὸ σῶμα νικήσας, ἐνίκησε τὴν φύσιν· ὁ δὲ νικήσας τὴν φύσιν, ὑπὲρ τὴν φύσιν ἐγένετο· κα λοιπὸν, ἠλάττωται βραχύ τι παρ' ἀγγέλους· καὶ θαῦμα, πῶς ὁ ἔνυλος τὸν ἄθλον ἀντίπαλον κατεπάλαισεν. Καὶ πάντες μὲν οἱ δαίμονες, πρῶτον σκοτίζει σπουδάζουσι τὸν ἡγεμόνα νοῦν· ὁ δὲ τῆς πορνείας μάλιστα. Τοὺς ἐν τῇ καρδίᾳ ῥυπαροὺς καὶ ἀκαθάρτους λου γισμούς, ὑποβάλλει μὲν τὸ πνεῦμα τῆς πορνείας, ἐκβάλλει δὲ ἐγκράτεια καὶ ταπείνωσις, καὶ περιφρά νησις αὐτῶν. Αμέλεια μὲν μήτηρ αναισθησίας· ταύτης δὲ θυ γάτηρ ἀναλγησία. Διαφόρους τὰς αἰτίας ἔχει ὁ ὕπνος. Γίνεται γὰρ ἐκ φύσεως, ἐκ βρωμάτων, ἐκ νηστείας, ἐκ θλίψεως. Μέγα μὲν, υπενεγκεῖν ὕβριν· μείζον δέ, παρελθεῖν ἀβλαβῶς ἔπαινον. Ο μὴ τῆς ἄνω δόξης γευσάμενος, οὐκ ἂν τῆς κάτω ῥᾳδίως καταφρονήσει. ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΥΠΕΡΕΧΙΟΥ ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ ΑΣΚΗΤΩΝ
Ποικίλος ὁ τῆς λαγνείας δαίμων· τοῖς μὲν ἀπείροι;
ὑποτίθησι, πεῖ, αν ἅπαξ λαβεῖν, πρὸς μόνην ἡδονῆς
διάγνωσιν· τοὺς ἐν πείρᾳ δὲ, διὰ τῆς μνήμης ἐπὶ τὴν
πεῖραν ἐφέλκεται.
B. HYPERECHII
Varius est libidinis dæmon. Etenim iis qui inexperti sunt, suggerit at semel experientiam capiant,
aul solam voluptatis notionem; eos vero qui experti
sunt, per recordationem ad novum experimentum
pertrahit.
Multi, tum ex iis qui experientia edocti non sunt,
ob voluptatis ignorationem, ab omni bello liberi,
tum rursus ex iis qui experientia didicermit, ob
satietatem, ab omni molestia et obturbatione immunes permanserunt.
Qui corpus vicit, idem naturam superavit; qui
autem naturam superavit, is naturam excessit;
ac deinceps minoratus est paulo minus ab angelis •: mirumque est, quo modo qui materia constat adversarium materia carentem prostraverit.
Gum omnes dæmones, tum is potissimum qui
libidini præest, primum id student, ut menti, hoc
est principi animæ parti, tenebras offundant.
Impuras et obscenas cogitationes, quæ in pectore
insiden', immittit quidem libidinis spiritus; ejicit
autem continentia, et humilitas, suique contemptus.
Incuria stuporis mater est; hujus autėm filia,
indolentia.
Varias causas somnus habet. Nam a natura contrahitur, a cibis, a jejunio, ab afflictione.
Magnum quidem et præclarum est, contumeliam
perferre; majus vero, laudem sine detrimento præterire.
Qui supernam gloriam minime degustavit, terrenam non facile contempturus est.
ο Heb. 11, 7.
Πολλοὶ, καὶ τῶν μὴ λαβόντων πεῖραν, ἀπολέμητος
διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς ἡδονῆς μεμενήκασι, καὶ τῶν
ἐν πείρα γεγενημένων, ἀνενόχλητοι διὰ τὸν κόρον.
Ο τὸ σῶμα νικήσας, ἐνίκησε τὴν φύσιν· ὁ δὲ
νικήσας τὴν φύσιν, ὑπὲρ τὴν φύσιν ἐγένετο· κα
λοιπὸν, ἠλάττωται βραχύ τι παρ' ἀγγέλους· καὶ
θαῦμα, πῶς ὁ ἔνυλος τὸν ἄθλον ἀντίπαλον κατεπάλαισεν.
Καὶ πάντες μὲν οἱ δαίμονες, πρῶτον σκοτίζει
σπουδάζουσι τὸν ἡγεμόνα νοῦν· ὁ δὲ τῆς πορνείας
μάλιστα.
Τοὺς ἐν τῇ καρδίᾳ ῥυπαροὺς καὶ ἀκαθάρτους λου
γισμούς, ὑποβάλλει μὲν τὸ πνεῦμα τῆς πορνείας,
ἐκβάλλει δὲ ἐγκράτεια καὶ ταπείνωσις, καὶ περιφρά
νησις αὐτῶν.
Αμέλεια μὲν μήτηρ αναισθησίας· ταύτης δὲ θυ
γάτηρ ἀναλγησία.
Διαφόρους τὰς αἰτίας ἔχει ὁ ὕπνος. Γίνεται γὰρ
ἐκ φύσεως, ἐκ βρωμάτων, ἐκ νηστείας, ἐκ θλίψεως.
Μέγα μὲν, υπενεγκεῖν ὕβριν· μείζον δέ, παρελθεῖν
ἀβλαβῶς ἔπαινον.
Ο μὴ τῆς ἄνω δόξης γευσάμενος, οὐκ ἂν τῆς
κάτω ῥᾳδίως καταφρονήσει.
ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΥΠΕΡΕΧΙΟΥ
ΠΑΡΑΙΝΕΣΙΣ ΑΣΚΗΤΩΝ
BEATI HYPERECHII
ADHORTATIO AD MONACHOS.
MONITUM.
(Fr. Combefis.,
Auct. nov.,
1.)
Auctorem antiquum et opus, argumento est, quod in tertio illo Apophthegmatum libro,
Pelagio S. R. E. interprete, tres ejus exstant sententiæ; quæ totidem verbis hic habentur: nec
plures illo, vel aliis ejusmodi libris exstant: ut non aliud agnovisse antiqui videantur bea
lissimi hujus abbalis Hyperechii, sive (ut Pall. vocat) Hyperichii, quam istud quod ex repositis mihi schedis, ad absolutam religiosa palæstra exercentium normam, Arsenii Nilique
opusculis (sive illis prior exercuerit Hyperechius, sive eadem ipse ætate, aut parum illis
suppar; aliis ejus ignotis) subjungo; quod unum eam in rem luce clarius sit.
col. 1473–1474page 2 of 10
PG 79:1473Αρχὴ ἀποταγῆς μοναχού, φοβεῖσθαι τὸν Θεόν άφοβος δὲ μοναχός, ἔξω τῶν πυλῶν τῆς βασιλείας αὐτ λισθήσεται. Αρχὴ ζωῆς μοναχοῦ, ἀγαθὴ γνῶσις· ἀγνωσία δὲ Θεοῦ, σκοτίζει την ψυχήν μοναχού. Αγαθή κληρονομία μοναχοῦ σωφροσύνη καὶ ἁγια σμός· ἀποκληρονόμος δὲ πατέρων γίνεται, ὁ ἐκτὸς τούτων μοναχός. Ασκησις μοναχοῦ, μελέτη Γραφῶν, καὶ ποίησις ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ· ἀνάσκητος δέ ἐστιν, ὁ μὴ ἐν τού τοῖς ἀναστρεφόμενος μοναχός. Βρῶσις μοναχοῦ, τὸ ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ πόσις δὲ αὐτοῦ ἐστι, τὸ κατορθοῦν τὰ ἐντάλματα τοῦ Χριστοῦ· βρῶμα γὰρ αἰσθητόν, οὐ παραστήσει μονα χὸν τῷ Θεῷ, ἀλλ᾽ εἰς κοιλίαν χωρεῖ, καὶ εἰς ἀφεδρῶ. '; να εκπορεύεται. Βήμα μοναχοῦ σεμνῶς κινουμένου, εκτριβέτω βαθμοὺς ἐκκλησιαστικούς. Βῆμα μοναχοῦ σεμνόν, μὴ ἐκπορευέτω ἐξ οἰκίας εἰς οἰκίαν. Βίος μοναχοῦ ἀκηλίδωτος ἔστω, μὴ χλευαζόμενος ὑπὸ γυναικαρίων σεσωρευμένων ἁμαρτίαις. Βέλος γὰρ πειρατηρίου ἐστὶν ἡ γυνὴ, ἐν οἰκίαις ἑταιριζομένῃ. Βουλή μοναχοῦ μετὰ συνετοῦ γινέσθω· βουλὴ δὲ ἀσύνετος, μὴ κατοικείτω ἐν καρδία μοναχοῦ. Γρηγορῶν μοναχὸς ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ἀποδιώκει φαντάσματα νυκτερινὰ· γαυριῶν δὲ μοναχὸς ἐν κατορθώμασι καὶ καθεύδων, ἱστοὺς ἀράχνης ὑφαίνει. Γενναῖος μοναχός, τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ τοὺς βρόχους ἐκφεύγει τοῦ διαβόλου· γήινος μοναχός καὶ εἰς γῆν νενευκώς, περιπείρεται παγίσι σατανικαῖς. Γνώμη μοναχοῦ διαπαντὸς ἔστω πρακτική έργων ἀγαθῶν· γνώμην δὲ μοναχοῦ ἄπρακτον, οὐκ ἐμπί πλαται ἀγαθά. Γυμνάσιον μοναχοῦ, λογισμοὶ ἐπάλληλοι γρηγόρησις δὲ μοναχοῦ, πραΰνει λογισμούς ῥυπαρούς. Γεώργιον μοναχοῦ, ψυχὴ ἀγαθή καρποφοροῦσα εὐαγγελικῶς· γεώργιον δὲ αὐτῆς μοναχός φάγεται, τὸν καρπὸν αὐτῆς· γλυκὺς γὰρ καρπὸς ἐν στόματι μοναχοῦ, τῶν ἰδίων πόνων ὁ μισθός. Δύναμις μοναχοῦ, ἀκτημοσύνη βαστάζουσα τὸν Σωτῆρα. Δεινὸν γὰρ παρὰ μοναχοῖς φιλαργυρία, ἀποκλείουσα βασιλείαν οὐρανῶν. Δὸς καρδίαν σου, μοναχέ, εἰς σῶμά σου, ἵνα καὶ τὸν νοητόν, καὶ τὸν πρακτικὸν ἀποδιώξης ἀπὸ τοῦ τὸν ἀντίδικον, διάβολον. Δῶρον ἀγαθὸν μοναχοῦ παρθενία, ἁρματηλάτην ποιοῦσα εἰς οὐρανοὺς σὺν τῷ ἁγίῳ Ἠλία· δι' ο μου Η
AD MONACHOS ADHORTATIO.
Αρχὴ ἀποταγῆς μοναχού, φοβεῖσθαι τὸν Θεόν
άφοβος δὲ μοναχός, ἔξω τῶν πυλῶν τῆς βασιλείας αὐτ
λισθήσεται.
Αρχὴ ζωῆς μοναχοῦ, ἀγαθὴ γνῶσις· ἀγνωσία δὲ
Θεοῦ, σκοτίζει την ψυχήν μοναχού.
Αγαθή κληρονομία μοναχοῦ σωφροσύνη καὶ ἁγια
σμός· ἀποκληρονόμος δὲ πατέρων γίνεται, ὁ ἐκτὸς
τούτων μοναχός.
Ασκησις μοναχοῦ, μελέτη Γραφῶν, καὶ ποίησις
ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ· ἀνάσκητος δέ ἐστιν, ὁ μὴ ἐν τού
τοῖς ἀναστρεφόμενος μοναχός.
Βρῶσις μοναχοῦ, τὸ ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ·
πόσις δὲ αὐτοῦ ἐστι, τὸ κατορθοῦν τὰ ἐντάλματα τοῦ
Χριστοῦ· βρῶμα γὰρ αἰσθητόν, οὐ παραστήσει μονα1474
1. Prima monachi abrenuntiatio, timere Deum:
porro monachus non timens Deum, ext a regni fores commorabitur.
2. Prima vita monachi, bona cognitio ac scientia; Dei autem ignoratio monachi mentem obtenebrat.
5. Bona monachi possessio, castitas et sanctimonia; qui autem extra hæc monachus est, alienus
a patrum hæreditate efficitur.
4. Monachi exercitatio est Scripturarum meditatio Deique mandatorum opere exercita functio;
at exercitatione caret qui in his non versatur.
5. Monachi cibus, ut faciat Dei voluntatem: ejus
artem potus, ut Christi maudata impleat. Cibus
enim in sensum cadens eique subjectus non comχὸν τῷ Θεῷ, ἀλλ᾽ εἰς κοιλίαν χωρεῖ, καὶ εἰς ἀφεδρῶ. menlat monachum Deo '; sed in ventrem vadit et
να εκπορεύεται.
Βήμα μοναχοῦ σεμνῶς κινουμένου, εκτριβέτω βα
θμούς ἐκκλησιαστικούς. Βῆμα μοναχοῦ σεμνόν, μὴ
ἐκπορευέτω ἐξ οἰκίας εἰς οἰκίαν.
Βίος μοναχοῦ ἀκηλίδωτος ἔστω, μὴ χλευαζόμενος
ὑπὸ γυναικαρίων σεσωρευμένων ἁμαρτίαις. Βέλος
γὰρ πειρατηρίου ἐστὶν ἡ γυνὴ, ἐν οἰκίαις ἑταιριζομένη.
Βουλή μοναχοῦ μετὰ συνετοῦ γινέσθω· βουλὴ
δὲ ἀσύνετος, μὴ κατοικείτω ἐν καρδία μοναχοῦ.
Γρηγορῶν μοναχὸς ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ
ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ἀποδιώκει φαντάσματα νυκτε
ρινά· γαυριῶν δὲ μοναχὸς ἐν κατορθώμασι καὶ
καθεύδων, ἱστοὺς ἀράχνης ὑφαίνει.
Γενναῖος μοναχός, τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ τοὺς
βρόχους ἐκφεύγει τοῦ διαβόλου· γήινος μοναχός
καὶ εἰς γῆν νενευκώς, περιπείρεται παγίσι σατανι
καις.
Γνώμη μοναχοῦ διαπαντὸς ἔστω πρακτική έργων
ἀγαθῶν· γνώμην δὲ μοναχοῦ ἄπρακτον, οὐκ ἐμπίπλαται ἀγαθά.
Γυμνάσιον μοναχοῦ, λογισμοὶ ἐπάλληλοι γρηγόρη
σις δὲ μοναχοῦ, πραΰνει λογισμούς ῥυπαρούς.
Γεώργιον μοναχοῦ, ψυχὴ ἀγαθή καρποφοροῦσα
in secessum emittitur 3.
6. Gressus monachi, gravi modestoque incessu,
ecclesiastica terat limina ac subsellia. Gressus monachi gravis et modestus non excat de domo in
domum.
7. Vita monachi labis pura sit, nihil muliercularum sannis obnexia onustarum peccatis: arcis
enim piratarum mulier telum est, quæ in domibus
meretricatur.
8. Consilium monachi cum viro prudente sit:
quod autem sine prudentia consilium est, in corde
monachi non moretur.
9. Pervigil monachus in psalmis et hymnis et
canticis spiritalibus visa nocturna fugat; qui vero
monachus recte factorum atque virtutis gloria
superbit dormitatque, telas aranearum texit.
10. Fortis monachus signo crucis diaboli laqueos
evadit terrenus autem et in terram pronus Satanæ
se laqueis innectit.
41. Monachi animus jugiter bonorum operum
functione solers sit; cujus autem monachi iners
aninus, bonis non impletur.
12. Exercentis ludus monachus, aliae aliis supervenientes cogitationes; solers autem ac pervig monachus sordidas cogitationes sicurat ac
ienit.
13. Arvum monachi, bonus animus fructum feεὐαγγελικῶς· γεώργιον δὲ αὐτῆς μοναχός φάγεται, reus ex evangelicis rationibus; ejus fructum, animi
τὸν καρπὸν αὐτῆς· γλυκὺς γὰρ καρπὸς ἐν στόματι
μοναχοῦ, τῶν ἰδίων πόνων ὁ μισθός.
Δύναμις μοναχοῦ, ἀκτημοσύνη βαστάζουσα τὸν
Σωτῆρα. Δεινὸν γὰρ παρὰ μοναχοῖς φιλαργυρία,
ἀποκλείουσα βασιλείαν οὐρανῶν.
Δὸς καρδίαν σου, μοναχέ, εἰς σῶμά σου, ἵνα καὶ
τὸν νοητόν, καὶ τὸν πρακτικὸν ἀποδιώξης ἀπὸ τοῦ
τὸν ἀντίδικον, διάβολον.
Δῶρον ἀγαθὸν μοναχοῦ παρθενία, ἁρματηλάτην
ποιοῦσα εἰς οὐρανοὺς σὺν τῷ ἁγίῳ Ἠλία· δι' ο μου
fructum comedit monachus. Dulcis enim fructus in
ore monachi, laborum suorum merces.
14. Monachi robur, quæ Christum portet, inopia
atque paupertas. Grande enim inter monachos malum, bonorum cupiditas, quæ claudat regnum cœlorum.
15. Da, nonache, cor tuum in corpus tuum (ei
scilicet invigila), ut a te et mentis spiritu, et
actione infensum adversarium expellas, id est diabolum.
16. Donum bonum monachi, virginitas, quæ in
colos cum sancto Elia sublimem aurigam fe-
+1 Cor. VIII, 8.
2 Matth. XV,
17. Η Tim. 1:1, 6.
col. 1475–1476page 3 of 10
PG 79:1475*. ναχὸς ταύτης εραστής γενόμενος, ἐπίδα τῷ πυρίνῳ ἅρματι, δροσιζόμενος δυτὶν ἐχετοῖς δακρύων ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν προχεομένων. Δένδρον ζωῆς εἰς ὕψος εγειρόμενον, ταπείνωσις. Δύναμιν κεκτημένος μοναχός, τρυγῷ τοὺς ἀγα θούς καρπούς. Δύναμις παρθενίας, ἀποχὴ βρωμάτων· ὁ δὲ κραι παλῶν μοναχός, βίον αὐτοῦ βδελυχθήσεται, καὶ ἀκούσ σεται ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ, Ἀπέχεις τὸν μισθέν σοι δυσωπούμενος δὲ εἰπεῖν, λήψεται τὸν μισθὸν αὐτοῦ παρὰ τοῦ τὰ κρύφια γινώσκοντος Χριστοῦ. Διδοὺς μοναχὸς τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ, μὴ ἐπαιρέσθω· δεόμενος δὲ τοῦ Θεοῦ, λεγέτω, Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν σοι προσφέρω· μόνον παρὰ σοῦ μένου λύο τρωσιν ψυχῆς ζητῶ. Εὐχομένου μοναχοῦ καθαρῶς ἐν νυκτεριναῖς εὐ χαῖς, εἰσακούεται Κύριος· ἐν ἡμέρᾳ δὲ, τοῦτο λαμπρύνει Κύριος, καὶ ὡς ἡμέραν καθαρὰν ἀνα δείξει. Ἐλεήμων μοναχὸς φιλάδελφος ἔστω, καὶ κληρονομήσει τὴν ἀγαθὴν γῆν. Ἐν ὑπερηφανία μοναχοῦ οὐκ ἀναπαύσεται Κύ ριος· ἐν ταπεινοφροσύνῃ δὲ αὐτοῦ ἀναπαύσεται το Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἐν ταπεινοφροσύνῃ δὲ αὐτοῦ ἔσται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν, καὶ ἐν τάχει κάτ ρονομήσει αὐτήν. Ἐν παντὶ καιρῷ ἔστω δ χιτὼν τοῦ μοναχοῦ ἄσπι λο;· οὐχ ὁ ὕφαντος, ἀλλ' ὁ πνευματικός. Εν μέση γὰρ νυκτὶ ὁ τοιοῦτος συνεισελεύσεται τῷ νυμφίου Χριστῷ εἰς τὴν παστάδα. Ελαιον ἐπικομιζέτω δ μοναχὸς, εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου. Ζωὴ μοναχοῦ κατὰ μίμησιν ἀγγέλου γινέσθαι καταφλέγουσα ἁμαρτίαν. Ζωὴ γὰρ μοναχοῦ ἐστιν, ἡ τῶν μετανοούντων ὁλοκάρπωσις. Ζωὴ μοναχοῦ, χαρακτηριζέσθω τὰ μέλη αὐτοῦ νενεκρωμένα πρὸς ἐπιθυμίαν ὑπάρχοντα. Ζωὴ γὰρ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου καὶ βίος υπογραμμός σοι γέ γονεν. Ζάλη δαιμόνων ἀπὸ μοναχοῦ φευγέτω γαλήνη δὲ ἀγγέλων παρά μοναχοῖς χορευέτω. Ζάλης δαιμονικῆς ἐπεγειρομένης, κρατείτω μονα χὸς θυμοῦ· ζωὴ γὰρ μοναχοῦ ἐν πραύτητι καὶ ὑπολο μονῇ γνωριζέσθω. Ζέων τῷ πνεύματι μοναχὸς ἀποδιώκει τὸν διάδο λον· ζηλῶν δὲ μοναχὸς ἀδίκως τὴν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐπισπᾶται τὸν διάβολον· ἔξω γὰρ μενει μετὰ τῶν πέντε μωρῶν παρθένων, ὁ μὴ ἐλαίῳ φαιδρύνων τὴν ἑαυτοῦ λαμπάδα. Ζύμη κακίας μὴ ὀνομαζέσθω παρὰ μοναχοῖς. Ήλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμό με ναχοῦ.
B. HYPERECHII
ral *. Quamobrem cjus tu amore incensus, mona- ναχὸς ταύτης εραστής γενόμενος, ἐπίδα τῷ πυρίνῳ
che, igneum currum, duplici lacrymarum rivo
oculis fluentium levi rore conspersus, conscendito.
17. Arbor vitæ in altum assurgens, humilitas.
18. Monachus nactus virtutem, bonos dccerpit
fructus.
19. Virginitatis virius, abstinentia ab escis: (i
autem monachus crapulæ deditus est, vita erit
abominabilis, audietque ex Christi ore, Habes mercedem tuam*; nempe cavens dicere, accepturum
cum mercedem suam a Christo, qui novit abscondita.
20. Monachus, quæ sunt Dei, Deo tribuens, ne
extollatur; sed oratione aul Deum dicat: Tua ex
tuis tibi offero; unam a te uno animæ redemptionem
quærito.
21. Orantem monachum mundo animo in nocturnis precibus exaudiet Dominus: in die vero Dominus illum illustrabit, ac velut clarum diem esse
praestabit.
22. Misericors monachus sit fratrum amans, terramque bouam possidebit *.
23. In superbia monachi non requiescet Deus ';
in ejus vero humilitate ac sensus modestia requiescet Spiritus sanctus. Hujus præsidio virtutis, regrum calorum assequetur, ac brevi ejus possessione
douabitur.
24. In omni tempore sit a sorde munda monachi
tunica; non quæ lana, quæve lino contexta sit, sed
spiritalis. Qui enim ejusmodi est, in media nocte
cum Christo sponso ingredietur. Oleum inferat monachus in occursum sponsi*.
25. Monachi vita angeli in morem sit, peccatum
incendio coasuniens: vita enim monachi penitentium holocausti oblatio est.
26. V.la monachi membra ejus insignial cupiditati libidinique emortua; quippe cui beati Joannis vita ac disciplina exemplum exstiterit.
27. Dæmonum æstus ac turbatio a monacho
fugiat; angelica vero tranquillitas in eis choros
ducat.
28. Dæmoniaci æstus excita procella, monachus
iram teneat vita enim monachi in lenitate innotescat et patientia.
29. Fervens spiritu monachus diabolum fugat;
at qui monachus injuste fratrem æmulatur, diabolum ad se attrahit. Foris enim manebit cum quinque fatuis virginibus º, qui lampadem suam olco
splendidam kætamque non reddiderit.
50. Fermentum malitie nec nominetur inter
monachos.
31. Sol non occidat super iracundiam 10 monachi.
* IV Regan, 11. Matth. vi, 2. • Matth. v, 4.
Eph. iv, 26.
ἅρματι, δροσιζόμενος δυτὶν ἐχετοῖς δακρύων ἐκ τῶν
ὀφθαλμῶν προχεομένων.
Δένδρον ζωῆς εἰς ὕψος εγειρόμενον, ταπείνωσις.
Δύναμιν κεκτημένος μοναχός, τρυγῷ τοὺς ἀγαθούς καρπούς.
Δύναμις παρθενίας, ἀποχὴ βρωμάτων· ὁ δὲ κραι
παλῶν μοναχός, βίον αὐτοῦ βδελυχθήσεται, καὶ ἀκούσ
σεται ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ, Ἀπέχεις τὸν μισθέν σοι·
δυσωπούμενος δὲ εἰπεῖν, λήψεται τὸν μισθὸν αὐτοῦ
παρὰ τοῦ τὰ κρύφια γινώσκοντος Χριστοῦ.
Διδοὺς μοναχὸς τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ, μὴ ἐπαιρέ
σθω· δεόμενος δὲ τοῦ Θεοῦ, λεγέτω, Τὰ σὰ ἐκ τῶν
σῶν σοι προσφέρω· μόνον παρὰ σοῦ μένου λύο
τρωσιν ψυχῆς ζητῶ.
Εὐχομένου μοναχοῦ καθαρῶς ἐν νυκτεριναῖς εὐχαῖς, εἰσακούεται Κύριος· ἐν ἡμέρᾳ δὲ, τοῦτο
λαμπρύνει Κύριος, καὶ ὡς ἡμέραν καθαρὰν ἀναδείξει.
Ἐλεήμων μοναχὸς φιλάδελφος ἔστω, καὶ κληρονο
μήσει τὴν ἀγαθὴν γῆν.
Ἐν ὑπερηφανία μοναχοῦ οὐκ ἀναπαύσεται Κύ
ριος· ἐν ταπεινοφροσύνῃ δὲ αὐτοῦ ἀναπαύσεται το
Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἐν ταπεινοφροσύνῃ δὲ αὐτοῦ
ἔσται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν, καὶ ἐν τάχει κάτ
ρονομήσει αὐτήν.
Ἐν παντὶ καιρῷ ἔστω δ χιτὼν τοῦ μοναχοῦ ἄσπι
λο;· οὐχ ὁ ὕφαντος, ἀλλ' ὁ πνευματικός. Εν μέση
γὰρ νυκτὶ ὁ τοιοῦτος συνεισελεύσεται τῷ νυμφίου
Χριστῷ εἰς τὴν παστάδα. Ελαιον ἐπικομιζέτω δ
μοναχὸς, εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου.
Ζωὴ μοναχοῦ κατὰ μίμησιν ἀγγέλου γινέσθαι
καταφλέγουσα ἁμαρτίαν. Ζωὴ γὰρ μοναχοῦ ἐστιν, ἡ
τῶν μετανοούντων ὁλοκάρπωσις.
Ζωὴ μοναχοῦ, χαρακτηριζέσθω τὰ μέλη αὐτοῦ
νενεκρωμένα πρὸς ἐπιθυμίαν ὑπάρχοντα. Ζωὴ γὰρ
τοῦ ἁγίου Ἰωάννου καὶ βίος υπογραμμός σοι γέ
γονεν.
Ζάλη δαιμόνων ἀπὸ μοναχοῦ φευγέτω γαλήνη δὲ
ἀγγέλων παρά μοναχοῖς χορευέτω.
Ζάλης δαιμονικῆς ἐπεγειρομένης, κρατείτω μονα
χὸς θυμοῦ· ζωὴ γὰρ μοναχοῦ ἐν πραύτητι καὶ ὑπολο
μονῇ γνωριζέσθω.
Ζέων τῷ πνεύματι μοναχὸς ἀποδιώκει τὸν διάδο
λον· ζηλῶν δὲ μοναχὸς ἀδίκως τὴν ἀδελφὸν αὐτοῦ,
ἐπισπᾶται τὸν διάβολον· ἔξω γὰρ μενει μετὰ τῶν
πέντε μωρῶν παρθένων, ὁ μὴ ἐλαίῳ φαιδρύνων τὴν
ἑαυτοῦ λαμπάδα.
Ζύμη κακίας μὴ ὀνομαζέσθω παρὰ μοναχοῖς.
Ήλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμό με
ναχοῦ.
7 Isa. LXVI, 2. • Matth. xxv, 10. • Matth. xxv.
col. 1477–1478page 4 of 10
PG 79:1477"Ησυχος μοναχές. οὐ ταράσσει ἀδελφούς· κραυγή κ δὲ μοναχοῦ, ταράσσει μονήν. Ήχον ψαλμωδίας μὴ ἀνανεύου, μοναχέ· αὕτη γὰρ ἡ τῶν ἀγγέλων ὑμνολογία. Ηχον θεάτρων διαβολικῶν φευγέτω μοναχός· αὕτη γὰρ ἡ τῶν δαιμόνων ἀπάτη. Ητω ἐπὶ τοῦ μετώπου σου ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ διαπαντός, μοναχέ· ήτω καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὁ φό δος τοῦ Θεοῦ, ἀσκητά. Ησυχία μοναχοῦ μετὰ καθαρᾶς καρδίας, δυσωπεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ηθος χρηστὸν μοναχοῦ, φιλαδελφίαν εργάζεται, καὶ μάχην ἀποδιώκει. Ηρμοσμένος μοναχὸς τῷ Κυρίῳ, μὴ ἐκδιδότω ἑαυτὸν τῷ διαβόλῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇ ἐπὶ τοῦ νυμ φῶνος. Θυρεός μοναχοῦ ἀκαταμάχητος, ὕμνος ἀγγέλων ἐν στόματι αὐτοῦ· θάνατος δὲ μοναχοῦ, ὕμνος ὑπὲρ μέτρον ἀγαπώμενος. Θησαυρὸς μοναχοῦ ἀκτημοσύνη ἡ ἑκούσιος· θειό. τατος ἔσται, ὁ ταύτην ἐπανῃρημένος μοναχός. Θησαύρισον, μοναχὲ, ἐν οὐρανῷ· ἀπέραντοι γὰρ τῆς ἀναπαύσεώς σοι αἰῶνες. Θεωρία μοναχοῦ, ἐν Γραφαῖς ἁγίαις γινέσθω, καὶ ἡ εὐδοκία αὐτοῦ ἐπὶ Κύριον. Θύρα μοναχοῦ μὴ μοχλοῖς σιδηροῖς κλειέσθω. Θάρσος μοναχοῦ, μὴ ἐν εὐσαρκίᾳ φαινέσθω. Θαυμαστὸν πρόσωπον μοναχοῦ, ὑπὸ ἐγκρατείας λαμπρυνόμενον. Ἰάσεις ψυχῆς μοναχῶν, διὰ προσευχῶν γίνονται, καὶ δι' ἐλεημοσυνών γνωρίζονται. Ιλαρὸς τῇ ὄψει μοναχός, ἀσκητοῦ ἀνάπαυσις, καὶ λογισμῶν πονηρῶν καθαίρεσις. Ιωάννης υπογραμμός σοι γινέσθω, μοναχέ, τρί- 1 χας καμήλου περιβεβλημένος, ἵνα Ηλίας τῇ μηλώτῃ σκοπάσας, εἰς οὐρανοὺς ἀναγάγη. Ἰάκωβος χερσὶ προτρεπέσθω, ἐπὶ ταῖς προσπιπτούσαις συμφοραῖς ὑπομονήν σε διδάσκων. σεν. Ἰωάννης σε πρὸς τὸν ἄναρχον Λόγον καθωδήγη Ἰκμὰς ἱλαρότητος ἐπὶ μετώπῳ γινομένη μοναχοῦ, εὐφραίνει πλῆθος ἀδελφῶν· ἱταμὸς δὲ μοναχός, σκορπίζει σύλλογον ἀδελφῶν. Ισότης ἀδελφῶν ὑπερηφανίαν σκορπίζει, καὶ τα πεινοφροσύνην ῥιζοῖ.
AD MONACHOS ADHORTAΑΤΙΟ.
"Ησυχος μοναχές. οὐ ταράσσει ἀδελφούς· κραυγή κ
δὲ μοναχοῦ, ταράσσει μονήν.
Ήχον ψαλμωδίας μὴ ἀνανεύου, μοναχέ· αὕτη γὰρ
ἡ τῶν ἀγγέλων ὑμνολογία.
Ηχον θεάτρων διαβολικῶν φευγέτω μοναχός· αὕτη
γὰρ ἡ τῶν δαιμόνων ἀπάτη.
Ητω ἐπὶ τοῦ μετώπου σου ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ
διαπαντός, μοναχέ· ήτω καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὁ φό
δος τοῦ Θεοῦ, ἀσκητά.
Ησυχία μοναχοῦ μετὰ καθαρᾶς καρδίας, δυσωπεῖ
τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον.
Ηθος χρηστὸν μοναχοῦ, φιλαδελφίαν εργάζεται,
καὶ μάχην ἀποδιώκει.
Ηρμοσμένος μοναχὸς τῷ Κυρίῳ, μὴ ἐκδιδότω
ἑαυτὸν τῷ διαβόλῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇ ἐπὶ τοῦ νυμ
φῶνος.
Θυρεός μοναχοῦ ἀκαταμάχητος, ὕμνος ἀγγέλων ἐν
στόματι αὐτοῦ· θάνατος δὲ μοναχοῦ, ὕμνος ὑπὲρ
μέτρον ἀγαπώμενος.
Θησαυρὸς μοναχοῦ ἀκτημοσύνη ἡ ἑκούσιος· θειό.
τατος ἔσται, ὁ ταύτην ἐπανῃρημένος μοναχός.
Θησαύρισον, μοναχὲ, ἐν οὐρανῷ· ἀπέραντοι γὰρ
τῆς ἀναπαύσεώς σοι αἰῶνες.
Θεωρία μοναχοῦ, ἐν Γραφαῖς ἁγίαις γινέσθω, καὶ
ἡ εὐδοκία αὐτοῦ ἐπὶ Κύριον.
Θύρα μοναχοῦ μὴ μοχλοῖς σιδηροῖς κλειέσθω.
Θάρσος μοναχοῦ, μὴ ἐν εὐσαρκίᾳ φαινέσθω.
Θαυμαστὸν πρόσωπον μοναχοῦ, ὑπὸ ἐγκρατείας
λαμπρυνόμενον.
Ἰάσεις ψυχῆς μοναχῶν, διὰ προσευχῶν γίνονται,
καὶ δι' ἐλεημοσυνών γνωρίζονται.
Ιλαρὸς τῇ ὄψει μοναχός, ἀσκητοῦ ἀνάπαυσις, καὶ
λογισμῶν πονηρῶν καθαίρεσις.
32. Secum quietus monachus non turbat fratres clamor vero monachi monasterium turbat.
33. Psalmorum in diviuas laudes decantandas
sonitus ne displiceat, nonache; hic enim angelorum laudatio est.
54. Sonitum diabolo auctore conflatorum spertaculorum fugiat monachus; hic enim dæmonum seductio est.
35. Sit tibi in fronte omni tempore Christi crux;
sit et in corde tuo Dei timor, qui exerces virtutis
palastra.
56. Silentium monachi cum puro corde, Spiritum
sanctum ut sui copiam faciat veniatque majore
quasi vi inflectit.
57. Lenior monachi animus atque indoles fraternum praestat amorem, rixamque fugal.
38. Aplalus Domino monachus ne se ipse diabolo dedat, ne in thalamum inducendus, confusus
crubescat.
39. Scutum monachi inexpugnabile, angelicum
melos in ore ejus; mors vero monachi, mnodum excedens carmina modulandi amor.
40. Thesaurus monachi inopia ac paupertas voluntaria; divinissimus erit qui ejus institutum arripuerit, eamque delegerit, monachus.
41. Thesaurum tibi, monache, repone in colo;
nullo enim exitu finiendæ quietis sæcula te manent.
42. Monachi contemplatio in sacris Scripturis
versetur; sitque ejus propensa voluntas in DomiΙωάννης υπογραμμός σοι γινέσθω, μοναχέ, τρί- 1
χας καμήλου περιβεβλημένος, ἵνα Ηλίας τῇ μηλώτῃ
σκοπάσας, εἰς οὐρανοὺς ἀναγάγη.
Ἰάκωβος χερσὶ προτρεπέσθω, ἐπὶ ταῖς προσπιπτούσαις συμφοραῖς ὑπομονήν σε διδάσκων.
σεν.
Ἰωάννης σε πρὸς τὸν ἄναρχον Λόγον καθωδήγη
Ἰκμὰς ἱλαρότητος ἐπὶ μετώπῳ γινομένη μοναχοῦ,
εὐφραίνει πλῆθος ἀδελφῶν· ἱταμὸς δὲ μοναχός,
σκορπίζει σύλλογον ἀδελφῶν.
Ισότης ἀδελφῶν ὑπερηφανίαν σκορπίζει, καὶ τα
πεινοφροσύνην ῥιζοῖ.
11 Matth. 1, 4; Marc. 1, 6.
* TV Reg. 11, 17.
num.
45. Monachi ostium ferreis vectibus ne claudatur.
44. Fiducia monachi non eo eluceat, quod carnosus ventreque distentus est.
45. Dignus qui admirationem moveat monachi
vu!tus, jejunii abstinentiæque luce splendescens ac
exh laratus.
46. Monachorum animi sanitates precibus præ:-
stantur, atque elcemosynis in apertum produntur.
47. Hilaris vultu monachus, ejus qui virtutis fakestra exerc‹t, refectio, pravarumque cogitationum
exstinctio.
48. Joannes exemplo tibi sit, monache, pilis ca
melorum ac cilicio indutus 11 nt Elias 1s melote
opertum in cœlos celso volatu ducat.
'
49. Jacobus manibus te incitet, qui in adversis
quae accidunt patientiam te doceat 13.
50. Joannes in Verbum quod principio caret **,
tibi ductor exstitit.
51. Hilaris stilla animm, fronti monachi affusa,
fratrum cœlum recreat; qui autem monachus petulantior est et procax, fratrum conventum dissi
pat.
52. Aqualitas fratrum superbiam dissipat, firiaque radice humilitatem local.
13 Jag. 1, 5.1 te Juan. 1, 1.
col. 1479–1480page 5 of 10
PG 79:1479Ἰσάγγελος ἔσται μοναχὸς κοιλίας καταφρονών, και κραιπάλην οὐκ ἀγαπῶν. Κάλλος ἀμήχανον ἐν ψυχῇ μοναχού, παρθενία ἄσπιλος· κάκιστον δὲ πρόσωπον μοναχού, παρθενία ἐσπιλωμένη. Κάκιστον μοναχός συνείσακτος, ὡς πῦρ εἰς καλά μην. Κόσμον απατήσας μοναχός, Χριστοῦ συνέμιλος γίνεται· κόσμου δὲ πράγμασιν ἐμπεπλεγμένος μουα χὸς, οὐκ ἀρέσκει τῷ στρατολογήσαντι Χριστῷ. Κήρυξ πιστότατος εἰς βασιλείαν οὐρανῶν, μοναχές ἀφιλάργυρος· κακὸς δὲ κακῶς ἀπολεῖται φιλάργυρος ὤν. Κόσμος νεανίσκου μοναχοῦ σωφροσύνη, ἀνεπισκότητον ἔχουσα παρθενίαν. Κειμήλιον μοναχοῦ, ὑπακοή· ὁ κεκτημένος μονα χὸς αὐτήν, εισακουσθήσεται, Κακία μὲν αὐλιζέτω ἐν καρδία μοναχού. Λόγους ἀγαθῶν ἐρευγέσθω μοναχὸς, καὶ λαλείτω ἐν στόματι αὐτοῦ λόγους Υψίστου, Λιμὸν ἑκούσιον ἀναλαβέτω μοναχός, του τα πεινῶσαι γήϊνον σῶμα, καὶ ὑψῶσαι οὐρανοπολίτην ψυχήν. Λόγον ἀληθείας φθεγγέσθω μοναχός, καὶ ψεῦδος ἐξοριζέτω ἐκ στόματος αὐτοῦ. Λόγον ὅταν ἀκούσῃ μοναχός σκληρόν, μὴ θρασυνέσθω· ἀλλ' ὑποπιπτέτω, ἵνα ὑποστρέψῃ θυμὸν όρο γῆς· λήψεται γὰρ τὸν τῆς εἰρήνης μισθὸν, καὶ υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται, τῆς εἰρήνης γενόμενος υἱός. Λιγυρώς φθεγγόμενος μοναχὸς ἐν ταπεινοφροσύνη, καὶ ἐκ λιθίνης καρδίας προσκαλεῖται δά κρύα. Λέων φοβερὸς ἀνάγροις· οὕτως μοναχὸς ἑδραῖος λογισμοῖς ἐπιθυμίας. Λύων μοναχὸς ἀκαίρως νηστείαν, ὡς ὁ κατασκάπτων οἶκον ἐκ θεμελίων. Λαίλαψ ἀνέμου ἐγείρων κονιορτὸν ἐν πεδίῳ· οὐ τως μοναχὸς ὑπερήφανος, ἀνεγείρων ὀργὴν ἐν μονα στηρίῳ. Λιμὴν ἀχείμαστος πλοίοις, οὕτως μοναχὸς ἐν με ναστηρίῳ [μοναστήριον μοναχῷ]. Μίμημα ἀγγέλων, μοναχὸς ἐπὶ τῆς γῆς ἀπαθής, ὃς οὐκ ἐτρώθη τοξεύματι ἡδονῆς. Μὴ σπεύσῃς, μοναχέ, ἐν ὑπερηφανία, ἵνα μὴ πέσης πεῦμα ἐξαίσιον. Μιμητής γενοῦ, μοναχὲς τῆς ταπεινοφροσύνης Παύλου, ἵνα συγκληρονόμος γένῃ τῶν ἁγίων. Μίμησαι τὸν τελώνην, μοναχέ, ἵνα μὴ τῷ Φαρι σαίῳ συγκατακριθῇς. Μωϋσέως τὸ πρᾶον ἐπίλεξα:, μοναχὲ, ἵνα την καρδίαν ἀκρότομον οὖσαν εἰς λίμνας ὑδάτων μετα βάλῃς· μετὰ ταῦτα γὰρ ἕξεις [λέξεις] πεῖραν λαβὼν
Ἰσάγγελος ἔσται μοναχὸς κοιλίας καταφρονών, και
κραιπάλην οὐκ ἀγαπῶν.
B. HYPERECHII
55. Compar angelis erit monachus, qui ventrem
contemnat, nec crapulam diligat.
54. Immensa pulchritudo in anima monachi, virginitas carens macula: pessima autem fucius virginitas sordibus aspersa.
55. Pessimus puellae virgini contubernalis monaehus, velut ignis in stipulam.
56. Qui mundum illusit monachus, Christo pene
sodalis eique necessarius; mundi vero negotiis implicatus monachus ", non placet Christo, qui in
rumeros retulit.
57. Maxima præco fidei ad regnum calorum,
monachus nullis laborans avaritia sordibus; malus
autem male peribit, qui ea labe laboret.
58. Junioris monachi ornatus pudicitia, nisllis
obnoxiam tenebris lucem virginitatis habens.
59. Pretiosum monachi piguus, virginitas; qui
cam nactus sit monachus ac possideal, exaudietur.
60. Malitia atque pravitas in corde monachi ne
versetur.
61. Bonorum sermones eructet monachus, oreque
s o Altissimi verba loquatur.
62. Spontaneam fanem assumat monachus, ut
terrenum corpus humiliet, cœlique civem animum
exaltet.
65. Verbum veritatis loquatur monachus et mencaciumn exterminetur ex ore ejus.
64. Audito monachus duriore sermone, ne tollat
Κάλλος ἀμήχανον ἐν ψυχῇ μοναχού, παρθενία
ἄσπιλος· κάκιστον δὲ πρόσωπον μοναχού, παρθενία
ἐσπιλωμένη.
Κάκιστον μοναχός συνείσακτος, ὡς πῦρ εἰς καλάμην.
Κόσμον απατήσας μοναχός, Χριστοῦ συνέμιλος
γίνεται· κόσμου δὲ πράγμασιν ἐμπεπλεγμένος μουαχὸς, οὐκ ἀρέσκει τῷ στρατολογήσαντι Χριστῷ.
Κήρυξ πιστότατος εἰς βασιλείαν οὐρανῶν, μοναχές
ἀφιλάργυρος· κακὸς δὲ κακῶς ἀπολεῖται φιλάργυρος
ὤν.
Κόσμος νεανίσκου μοναχοῦ σωφροσύνη, ἀνεπισκό
τητον ἔχουσα παρθενίαν.
Κειμήλιον μοναχοῦ, ὑπακοή· ὁ κεκτημένος μονα
χὸς αὐτήν, εισακουσθήσεται,
Κακία μὲν αὐλιζέτω ἐν καρδία μοναχού.
Λόγους ἀγαθῶν ἐρευγέσθω μοναχὸς, καὶ λαλείτω
ἐν στόματι αὐτοῦ λόγους Υψίστου,
Λιμὸν ἑκούσιον ἀναλαβέτω μοναχός, του τα
πεινῶσαι γήϊνον σῶμα, καὶ ὑψῶσαι οὐρανοπολίτην
ψυχήν.
Λόγον ἀληθείας φθεγγέσθω μοναχός, καὶ ψεῦδος
ἐξοριζέτω ἐκ στόματος αὐτοῦ.
Λόγον ὅταν ἀκούσῃ μοναχός σκληρόν, μὴ θρασυ
animos ac ferocial, sed submissius agal, ut irae fu- νέσθω· ἀλλ' ὑποπιπτέτω, ἵνα ὑποστρέψῃ θυμὸν όρο
Forem avertal. Pacis enim mercedeın accipiet,
et Altissimi filius vocabitur 16, qui filius pacis exstiterit.
65. Lugubri voce, modesto animi sensu et humiItate loquens monachus, vel ex saxco pectore lacrymas excutiet.
66. Leo onagris formidabilis 17; sie firmi pectoris
monachus libidinosis cogitationibus.
67. Monachus non in tempore solvens jejunium,
velut qui a fundamentis effodit domum.
68. Venti turbo excitans pulverem in campo;
sic superbus monachus iram suscitans in monasterio.
69. Tranquilla tutaque navigiis statio, portus:
sic monachus in monasterio.
70. Æmula angelorum vita, monachus in terra
tranquilli animi ac imperturbati, qui libidinis jaculo haud sauciatus sit.
71. Ne festinaveris, monache, in superbia, ne funesto casu ruinam feceris.
72. Æmulare, monache, Pauli humilitatem, ut
pari cum sanctis sorte hæres efficiaris.
73. Imitare Publicarum, monache, ne cum Plaris.ro damneris 18,
74. Mosis lenitatem assume, monache, ut cor
duram rupem convertas in stagna aquarum ". Postca enim facto rei periculo, habebis quantum boγῆς· λήψεται γὰρ τὸν τῆς εἰρήνης μισθὸν, καὶ
υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται, τῆς εἰρήνης γενόμενος
υἱός.
Λιγυρώς φθεγγόμενος μοναχὸς ἐν ταπεινοφρο
σύνῃ, καὶ ἐκ λιθίνης καρδίας προσκαλεῖται δάκρύα.
Λέων φοβερὸς ἀνάγροις· οὕτως μοναχὸς ἑδραῖος
λογισμοῖς ἐπιθυμίας.
Λύων μοναχὸς ἀκαίρως νηστείαν, ὡς ὁ κατασκά
πτων οἶκον ἐκ θεμελίων.
Λαίλαψ ἀνέμου ἐγείρων κονιορτὸν ἐν πεδίῳ· οὐτως μοναχὸς ὑπερήφανος, ἀνεγείρων ὀργὴν ἐν μονα
στηρίῳ.
Λιμὴν ἀχείμαστος πλοίοις, οὕτως μοναχὸς ἐν με
ναστηρίῳ [μοναστήριον μοναχῷ].
Μίμημα ἀγγέλων, μοναχὸς ἐπὶ τῆς γῆς ἀπαθής,
ὃς οὐκ ἐτρώθη τοξεύματι ἡδονῆς.
Μὴ σπεύσῃς, μοναχέ, ἐν ὑπερηφανία, ἵνα μὴ πέσης
πεῦμα ἐξαίσιον.
Μιμητής γενοῦ, μοναχὲς τῆς ταπεινοφροσύνης
Παύλου, ἵνα συγκληρονόμος γένῃ τῶν ἁγίων.
Μίμησαι τὸν τελώνην, μοναχέ, ἵνα μὴ τῷ Φαρι
σαίῳ συγκατακριθῇς.
Μωϋσέως τὸ πρᾶον ἐπίλεξα:, μοναχὲ, ἵνα την
καρδίαν ἀκρότομον οὖσαν εἰς λίμνας ὑδάτων μεταβάλῃς· μετὰ ταῦτα γὰρ ἕξεις [λέξεις] πεῖραν λαβὼν
18: Tim. 31, 4. 16 Matth. v, 9. 17 Eccli. xili, 25.
16 Luc, still, 10.
so Pal. csill, 8
col. 1481–1482page 6 of 10
PG 79:1481ὡς καλὸν ἡ πραΰτης· Ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέ με. Μὴ σκληρὸς ἀναφανής, μοναχέ· μνήσθητι ὅτι οὐ δεὶς σκληρὸς ὑπέμεινε. Μὴ τὴν ᾿Αβελ καταλιπών, τῷ ὑπερηφάνῳ Κάϊν προστεθῇς, καὶ τῶν ἐκείνου μερίδων συμμέτοχος γένῃ. Μάθε ὡς καλὸν ἡ ταπεινοφροσύνη, καὶ ταύτην ἔκλεξαι· ἀνάγει γὰρ εἰς οὐρανόν. Μισθὸς ἀγαθός σοι πρόκειται, μοναχὲς τῆς ταπεινοφροσύνης, ἡ τῶν οὐρανῶν βασιλεία· μὴ ταύτης ἀμοιρήσῃς. Νέος μοναχός στηριζέσθω σωφροσύνῃ, κενοδοξίαν παρορῶν· νεόφυτον γὰρ παρὰ Θεοῦ ἡγαπημένον, μοναχός σωφροσύνη ἀρδευόμενος. Νηστεία χαλινός μοναχοῦ· ὁ ῥίπτων αὐτὴν, ἵππος θηλυμανής εὑρίσκεται· νέος δὲ ἀχαλίνωτος ἀφειδώς ἁμαρτάνει. Νίπτων μοναχὸς πόδας ὁσίων, λαμπρύνει καρδίαν αὐτοῦ, καὶ ἕξει θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς. Νίπτων μοναχὸς πόδας ἁμαρτωλῶν ἀδιακρίτως, εὐλογίαν ἀπολλυμένων ἐφ᾽ ἑαυτὸν ἐπισπᾶται. Νόμος πηγὴ ζωῆς, μοναχοῦ ἐν χειρὶ πρακτικοῦ. Νύκτα ἡμέραν ἀπεργάζεται μοναχὸς ἐγρηγορώς, ἐν εὐχαῖς παρεδρεύων. Νύσσων μοναχός καρδίαν ἑαυτοῦ, προχέει δάκρυα, καὶ οὐρανόθεν ἔλεον προσκαλεῖται. Νάμα θεῖον ἐν στόματι μοναχοῦ, ψαλμὸς ἐξομολογήσεως. Ξύλου ζωηρόν, μοναχὸς ἀπαθὴς, ἐπὶ γῆς. Ξύλον ζωῆς ἐν οὐρανοῖς, μοναχὸς ἐπὶ γῆς ἀγγελικὸν ἐπαν ᾑρημένος βίον. Ξίφος ὀξύτατον κατὰ τοῦ διαβόλου, ψαλμῳδία ἐν στόματι μοναχού. Ξύλον ξηρὸν ἐπὶ Ελισσαίου σίδηρον ἐκ βυθοῦ ἀνήγαγε· ξηρὸν σῶμα ὑπὸ νηστείας γινόμενον ἐπὶ μοναχοῦ, ψυχὴν ἐκ βυθοῦ ἀνιμᾶται. Ξηραίνει ὀχετοὺς ἡδονικοὺς νηστεία μοναχοῦ. Ξίφος κατὰ τῶν παθῶν ἐγρήγορσις μοναχοῦ, ὑπὸ προσευχῆς ἀκονουμένη. Ξενισμὸς λαχάνων ἐν ἀγάπῃ ὑπὸ μοναχοῦ γινό μενος, ἀγαθὸν ὑπὲρ στέαρ ολοκαρπώσεως. Ξένια καὶ δῶρα ἀπατᾷ σοφούς· ὁ δεχόμενος αὐτὰ ἐπὶ ἀδικίᾳ ἑτέρων, οὐκ ἔστιν ἀσκητής. Ορον νηστείας μοναχοῦ, ἀποβίωσις· πρὸ τελευτῆς μὴ ἀπόσχῃ αὐτῆς. Προς εὐχῆς μοναχοῦ ἀόριστος· ἐν παντὶ γὰρ καιρῷ εὐλογεῖν τὸν Θεὸν καλόν ἐστιν. Ονειδίζων μοναχοὺς ἀσκητὴς, παρὰ Θεῷ ἄτιμος, καὶ παρὰ ἀνθρώποις βδελυκτός.
AD MONACHOS ADHORTATIO.
ὡς καλὸν ἡ πραΰτης· Ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως num sit leuitas: Super aquam quictis educavit
ἐξέθρεψέ με.
Μὴ σκληρὸς ἀναφανής, μοναχέ· μνήσθητι ὅτι οὐ
δεὶς σκληρὸς ὑπέμεινε.
Μὴ τὴν ᾿Αβελ καταλιπών, τῷ ὑπερηφάνῳ Κάϊν
προστεθῇς, καὶ τῶν ἐκείνου μερίδων συμμέτοχος
γένῃ.
Μάθε ὡς καλὸν ἡ ταπεινοφροσύνη, καὶ ταύτην
ἔκλεξαι· ἀνάγει γὰρ εἰς οὐρανόν.
Μισθὸς ἀγαθός σοι πρόκειται, μοναχὲς τῆς ταπει·
νοφροσύνης, ἡ τῶν οὐρανῶν βασιλεία· μὴ ταύτης
ἀμοιρήσῃς.
Νέος μοναχός στηριζέσθω σωφροσύνῃ, κενοδοξίαν
παρορῶν· νεόφυτον γὰρ παρὰ Θεοῦ ἡγαπημένον,
μοναχός σωφροσύνη ἀρδευόμενος.
Νηστεία χαλινός μοναχοῦ· ὁ ῥίπτων αὐτὴν, ἵππος
θηλυμανής εὑρίσκεται· νέος δὲ ἀχαλίνωτος ἀφειδώς
ἁμαρτάνει.
Νίπτων μοναχὸς πόδας ὁσίων, λαμπρύνει καρδίαν
αὐτοῦ, καὶ ἕξει θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς.
Νίπτων μοναχὸς πόδας ἁμαρτωλῶν ἀδιακρίτως,
εὐλογίαν ἀπολλυμένων ἐφ᾽ ἑαυτὸν ἐπισπᾶται.
Νόμος πηγὴ ζωῆς, μοναχοῦ ἐν χειρὶ πρακτικοῦ.
Νύκτα ἡμέραν ἀπεργάζεται μοναχὸς ἐγρηγορώς,
ἐν εὐχαῖς παρεδρεύων.
Νύσσων μοναχός καρδίαν ἑαυτοῦ, προχέει δάκρυα,
καὶ οὐρανόθεν ἔλεον προσκαλεῖται.
Νάμα θεῖον ἐν στόματι μοναχοῦ, ψαλμὸς ἐξομολογήσεως.
Ξύλου ζωηρόν, μοναχὸς ἀπαθὴς, ἐπὶ γῆς. Ξύλον
ζωῆς ἐν οὐρανοῖς, μοναχὸς ἐπὶ γῆς ἀγγελικὸν ἐπανᾑρημένος βίον.
Ξίφος ὀξύτατον κατὰ τοῦ διαβόλου, ψαλμῳδία ἐν
στόματι μοναχού.
Ξύλον ξηρὸν ἐπὶ Ελισσαίου σίδηρον ἐκ βυθοῦ
ἀνήγαγε· ξηρὸν σῶμα ὑπὸ νηστείας γινόμενον ἐπὶ
μοναχοῦ, ψυχὴν ἐκ βυθοῦ ἀνιμᾶται.
Ξηραίνει ὀχετοὺς ἡδονικοὺς νηστεία μοναχοῦ.
Ξίφος κατὰ τῶν παθῶν ἐγρήγορσις μοναχοῦ, ὑπὸ
προσευχῆς ἀκονουμένη.
Ξενισμὸς λαχάνων ἐν ἀγάπῃ ὑπὸ μοναχοῦ γινόμενος, ἀγαθὸν ὑπὲρ στέαρ ολοκαρπώσεως.
Ξένια καὶ δῶρα ἀπατᾷ σοφούς· ὁ δεχόμενος αὐτὰ
ἐπὶ ἀδικίᾳ ἑτέρων, οὐκ ἔστιν ἀσκητής.
Ορον νηστείας μοναχοῦ, ἀποβίωσις· πρὸ τελευτῆς
μὴ ἀπόσχῃ αὐτῆς.
Προς εὐχῆς μοναχοῦ ἀόριστος· ἐν παντὶ γὰρ
καιρῷ εὐλογεῖν τὸν Θεὸν καλόν ἐστιν.
Ονειδίζων μοναχοὺς ἀσκητὴς, παρὰ Θεῷ ἄτιμος,
καὶ παρὰ ἀνθρώποις βδελυκτός.
20 Psal. xx11, 2. 11 Gen. 1V.
PATRCL. GR. LXXIX.
23 Jer. V,
we 30.
75. Cave durus videaris, monache; memento nullum qui sit durus patientiam tenuisse.
76. Ne relicto Abele, superbo Gaimo adjungere
ejusque partium socius efliciare.
77. Discito quantum bonum sit sensus modestia,
id est humilitas, eamque deligito; quippe quæ sublimem in cœlum ferat.
78. Bona tibi humilitatis merces, monache, proposita est regnum calorum; cave ne ejus expertem contingat fore.
79. Junior monachus castitate fulciatur, sprela
inani gloria dilecta enim apud Deum novella plantatio, monachus castitate irriguus.
80. Jejunium, monachi frenum: qui projecerit,
equus oestro libidinis furens invenietur ". Juvenis
enim freno carens, licenter nulloque modo indulget peccatis.
81. Monachus sanctorum pedes lavans ", cordi
suo nitorem addit, ac thesaurum in calis habebit.
82. Monachus nullo discretionis judicio peccatorum lavans pedes, benedictionem pereuntium in se
ipse trahit.
83. Lex fons vitæ, in manu monachi qui actionem
colit.
84. Noctem diem facit pervigil monachus, qui
scilicet precibus assiduus sit.
85. Monachus cor suum pungens, lacrymas profundit, coelitusque misericordiam asciscit.
86. Divinus latex in ore monachi, psalmus confessionis.
87. Arbor virens, monachus in terra affectibus liber. Arbor vitæ in cœlis, monachus angelicam vitæ rationem in terra amplexus.
88. Acutissimus adversus diabolum gladius, assumpta Psalmorum modulatio in ore monachi.
89. Lignum aridum, agente Elisæo, imo ex gurgite ferrum extulit "; corpus jejunio arefactunı,
agente monacho, animum e profundo extrahit.
90. Jejunium monachi libidinum rivos arefacit.
91. Gladius adversus libidines atque vitia, pervigil monachi animus, precandi diligentia exacutus.
92. Olerum hospitalis coena in claritate, pia
monachi sedulitate, melior est quam adeps holocausti.
93. Xenia et dona seducunt sapientes 25: qui hæc
accipit ut aliis injuriam faciat, virtutis palæstra
non exercet, aut monachus exsistit.
94. Finis jejunii monachi, ipse vita exitus: cave
igitur ante mortem illo abstinueris.
95. Finis orationis monachi, nullum finem agnoscit bonum enim est omni tempore laudare Deuin.
96. Exercitator (et qui solitudinis cultu privatus
agat) monachis exprobans, tum Deo spretus nulliusque illi frugis, tum hominibus exsecrabilis est.
231 Tim. v,
* 1V Reg. v, 7.
25 Eccle.xx, 31.
col. 1483–1484page 7 of 10
PG 79:1483Ο μὴ κρατῶν γλώσσης αὐτοῦ μοναχὸς ἐν καιρῷ ὀργῆς, οὐδὲ παθῶν κρατήσει ὁ τοιοῦτος. Ο ὀργιζόμενος μοναχὸς ἀναιρεί ψυχὴν, καὶ κατα τιτρώσκει βέλεσιν ὀξυτάτοις τοὺς ἔγγιστα αὐτοῦ. Οὐαὶ μοναχῷ δικαιοῦντι ἑαυτὸν ἐνώπιον τῶν ἀν θρώπων· βδελυκτὸς ὁ τοιοῦτος παρὰ Θεῷ. Οκνηρὸς μοναχὸς μελετήσει λόγους ματαίους, καὶ ἡ ὁμιλία αὐτοῦ ἀπατηλή. Ὀξὺς μοναχὸς ἐμπεσεῖται εἰς πειρασμούς· ὁ δὲ πραΰς καταπαύσει ὀργήν. Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ δυνάμει σώματος, πετεῖται· ὁ δὲ πεποιθὼς ἐπὶ Κυρίου, σωθήσεται. ῾Ο ἐξουδενῶν τὸν πλησίον ὡς ἁμαρτωλόν, ταλαίπωρος μοναχός· ὁ δὲ προτιμῶν τὸν πλησίον, ὑψωθής σεται. Πραΰς μοναχὸς ὑψωθήσεται, καὶ ἐν ὄψεσι δυναστῶν ἐπαινεθήσεται. Πρὸ πειρασμοῦ καθόπλιζε σεαυτὸν, μοναχέ· συμ βήσεται γάρ, ἵνα ἐν τῷ πειρασμῷ δόκιμος ἀνα φανής. Πλοῦτον καὶ πολυταρχίαν μὴ κτήσῃ, μοναχέ· ἡ γὰρ στενὴ καὶ τεθλιμμένη ὁδὸς τὰ συναμφότερα ἀπωθεῖται. Παύλου γενόμενος μαθητής, λέγε σὺν αὐτῷ "Ηγημαι πάντα σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερ δήσω. Πῦρ καιόμενον ἐν τοῖς ἐγκάτοις τοῦ μοναχοῦ, ἡδονὴ ἐν κραιπάλῃ ἐναπτομένη. Πηγὴ ἀένναος ὁ Χριστός· ἐκ ταύτης ἀρυόμενος, τὴν δυσώδη πυρκαϊὰν ἀπόσβεσον. Πλοῦτος ἐν χερσὶ κατεχόμενος, καὶ πολυσαρκία ἐν κραιπάλη συνισταμένη, οὐκ εἰσδεχθήσεται εἰς πύλας οὐρανῶν. Πεποιθὼς οὖν ἔστω, μοναχέ, μὴ ἐν πλούτῳ καὶ πολυσαρκίᾳ, ἵνα δυνατός ἧς τοῦ λέγειν, "Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. Ράθυμος μοναχὸς πληγήσεται ὑπὸ λογισμῶν, ὡς ὑπὸ ἀκανθῶν σἶτος. Ῥῆμα πονηρὸν μὴ προφερέτω μοναχός· ἄμπελος γὰρ ἀκανθηφόρος ού γίνεται. Ρήμασι γλυκυτάτοις λαλείτω μοναχὸς τῷ πλη στον· μέλι γὰρ πικρίαν οὐκ ἔχει. Ράθυμος μοναχὸς μὴ γινέσθω πρὸς τὰ τῆς δικαιοσύνης έργα· ἡ γὰρ μέλισσα διὰ παντὸς ἐργά ζεται. Ρεῖθρον Ἰορδάνου καθάρσιον ἁμαρτημάτων δέ κρυα. Χριστὸς γὰρ εἶπε· Μακάριοι οἱ κλαίοντες, ὅτι γελάσονται. Ριπίζεται μοναχὸς ὑπὸ λαίλαπος λογισμῶν· μή μασι δὲ ἀγγελικοῖς στηριζέτω ἑαυτὸν κραταιῶς. Ῥῦσαι, μοναχὲ, τὸν πλησίον ἀπὸ ἁμαρτίας χωρίς ὀνειδισμοῦ, ὅση σοι δύναμις· Θεὸς γὰρ τοὺς ἐπιστρέφοντας οὐκ ἀπωθεῖται.
Ο μὴ κρατῶν γλώσσης αὐτοῦ μοναχὸς ἐν καιρῷ
ὀργῆς, οὐδὲ παθῶν κρατήσει ὁ τοιοῦτος.
B. HYPERECHII
97. Qui monachus in ira minime compos lingua
est, hic talis nec libidinum ac vitiorum compos fuIurus est.
i 98. Indulgens iræ monachus, animam occidit,
propeque astantes acutissimis gravius convulnerat
jaculis.
99. Væ monacho qui justificat seipsum in conspectu hominum! hic enim talis exsecrabilis apud
Deum.
100. Seguis monachus sermones vanos meditabitur; fallaxque ejus fabulatio ac colloquium.
101. Ira præceps monachus, in lentationes incidet: qui autem lenis est, sedabit iram.
102. Qui condidit in corporis robore, ruinam
dabit; qui autem confidit in Domino, salvus erit.
105. Qui proximum spernit ut peccatorem,
deploratæ sortis monachus est: qui autem eum pluris se facit, exaltabitur.
40%. Lenis monachus exaltabitur, et in conspectu magnatum laudabitur.
105. Ante tentationem, te ipse, monache, armis
instrue, (eveniet enim) ut in tentatione probatus
appareas.
106. Ne amplas opes obesamque carnem paraveris, monache; quæ enim arcta sit et angusta via 1,
ambo hæc respuit.
107. Qui Pauli discipulus exsistas, dicito cum
illo Omnia arbitratus sum ut stercora, ut Christum
lucrifacerem 47
108. Ignis ardeus in præcordiis monachi, libido
que in crapula accensa sit,
109. Jugis fons Christus: inde lauriens, olentis
foetoris incendium exstingue.
110. Quas in manibus opes teneas, quanque crapula obesam carnem reddas, non admittentur intra
caeli januas. Noli ergo, monache, fiduciam habere
in divitiis obesæque carnis luxurie, ut liceat dicere:
Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus
debitoribus nostris 28.
111. Segnis monachus a cogitationibus suffocabitur, haud secus ac triticum a spinis suffocatur 29.
112. Verbum, prarum ne proferat monachus: non
enim vitis profert spinas.
113. Dulcibus verbis proximo loquatur monachus:
non enim mel amaritudinem habet.
114. Caveal monachus ne sit. piger praestando
justitiae opera; apis enim semper operi sedula incumbit.
115. Jordanis fluentum expiandis peccatis, lacrymæ. Ait enim Christus: Beati qui lugent, quoniam
consolabuntur 30.
116. Perfatur monachus cogitationum turbine;
ipse vero angelicis verbis seipsum firmiter staLual.
117. Libera, monache, quanta facultas absque
probro proximum a peccato: Deus enim non repellit eos qui convertuntur.
ss Matth.
Ο ὀργιζόμενος μοναχὸς ἀναιρεί ψυχὴν, καὶ κατα
τιτρώσκει βέλεσιν ὀξυτάτοις τοὺς ἔγγιστα αὐτοῦ.
Οὐαὶ μοναχῷ δικαιοῦντι ἑαυτὸν ἐνώπιον τῶν ἀν
θρώπων· βδελυκτὸς ὁ τοιοῦτος παρὰ Θεῷ.
Οκνηρὸς μοναχὸς μελετήσει λόγους ματαίους, καὶ
ἡ ὁμιλία αὐτοῦ ἀπατηλή.
Ὀξὺς μοναχὸς ἐμπεσεῖται εἰς πειρασμούς· ὁ δὲ
πραΰς καταπαύσει ὀργήν.
Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ δυνάμει σώματος, πετεῖται· ὁ δὲ
πεποιθὼς ἐπὶ Κυρίου, σωθήσεται.
῾Ο ἐξουδενῶν τὸν πλησίον ὡς ἁμαρτωλόν, ταλαί
πωρος μοναχός· ὁ δὲ προτιμῶν τὸν πλησίον, ὑψωθής
σεται.
Πραΰς μοναχὸς ὑψωθήσεται, καὶ ἐν ὄψεσι δυναστῶν
ἐπαινεθήσεται.
Πρὸ πειρασμοῦ καθόπλιζε σεαυτὸν, μοναχέ· συμβήσεται γάρ, ἵνα ἐν τῷ πειρασμῷ δόκιμος ἀναφανής.
Πλοῦτον καὶ πολυταρχίαν μὴ κτήσῃ, μοναχέ· ἡ
γὰρ στενὴ καὶ τεθλιμμένη ὁδὸς τὰ συναμφότερα
ἀπωθεῖται.
Παύλου γενόμενος μαθητής, λέγε σὺν αὐτῷ·
"Ηγημαι πάντα σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερ
δήσω.
Πῦρ καιόμενον ἐν τοῖς ἐγκάτοις τοῦ μοναχοῦ,
ἡδονὴ ἐν κραιπάλῃ ἐναπτομένη.
Πηγὴ ἀένναος ὁ Χριστός· ἐκ ταύτης ἀρυόμενος,
τὴν δυσώδη πυρκαϊὰν ἀπόσβεσον.
Πλοῦτος ἐν χερσὶ κατεχόμενος, καὶ πολυσαρκία ἐν
κραιπάλη συνισταμένη, οὐκ εἰσδεχθήσεται εἰς πύλας
οὐρανῶν. Πεποιθὼς οὖν ἔστω, μοναχέ, μὴ ἐν πλούτῳ
καὶ πολυσαρκίᾳ, ἵνα δυνατός ἧς τοῦ λέγειν, "Αφες
ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν
τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν.
Ράθυμος μοναχὸς πληγήσεται ὑπὸ λογισμῶν, ὡς
ὑπὸ ἀκανθῶν σἶτος.
Ῥῆμα πονηρὸν μὴ προφερέτω μοναχός· ἄμπελος
γὰρ ἀκανθηφόρος ού γίνεται.
Ρήμασι γλυκυτάτοις λαλείτω μοναχὸς τῷ πλη
στον· μέλι γὰρ πικρίαν οὐκ ἔχει.
Ράθυμος μοναχὸς μὴ γινέσθω πρὸς τὰ τῆς
δικαιοσύνης έργα· ἡ γὰρ μέλισσα διὰ παντὸς ἐργά
ζεται.
Ρεῖθρον Ἰορδάνου καθάρσιον ἁμαρτημάτων δέκρυα. Χριστὸς γὰρ εἶπε· Μακάριοι οἱ κλαίοντες,
ὅτι γελάσονται.
Ριπίζεται μοναχὸς ὑπὸ λαίλαπος λογισμῶν· μή
μασι δὲ ἀγγελικοῖς στηριζέτω ἑαυτὸν κραταιῶς.
Ῥῦσαι, μοναχὲ, τὸν πλησίον ἀπὸ ἁμαρτίας χωρίς
ὀνειδισμοῦ, ὅση σοι δύναμις· Θεὸς γὰρ τοὺς ἐπιστρέ
φοντας οὐκ ἀπωθεῖται.
30 Matth. v, 3.
17 Philipp. 1, 8. 28 Matth. vi, 12.
29 Marc. IV, 7.
col. 1485–1486page 8 of 10
PG 79:1485Ρήμα κακίας καὶ πονηρίας μὴ ἀποκλείσῃς ἐν καρδίᾳ σου κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου, μοναχέ, ἵνα δυνα τὸς ἧς τοῦ λέγειν· Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα, καὶ τὰ ἑξῆς. Στέφανος μοναχοῦ, εἰρήνη καὶ ἁγιασμός· ὁ κεκτημένος αὐτὰ, ὄψεται τὸν Κύριον. Σωφροσύνη μοναχοῦ ἀνυψώσει κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἐν μέσῳ καλῶν δοξασθήσεται. Σώφρων μοναχὸς ἐν ἐκκλησίαις τιμηθήσεται. Σοφία μοναχοῦ μὴ ἐν κομπολογία γνωριζέσθω, ἀλλ' ἐν εὐσεβείᾳ καὶ πραύτητι γινέσθω. Σοφὸς ἔσται ὁ τοιοῦτος, καὶ οἰκονόμος πλήθους ἀδελφῶν. Σοφός γὰρ ἀληθῶς ἐστιν, οὐχ ὁ τῷ λόγῳ διδάσκων, ἀλλ' ὁ τῷ ἔργῳ παιδεύων. Συνετός μοναχὸς φάλαγγας δαιμόνων πυκτεύσας, άτρωτος διαμένει τῶν ἐκεῖθεν βολῶν. Στηριζόμενος μοναχὸς τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ, τὴν κεφαλὴν συντρίψει τοῦ δράκοντος. Στόμα μοναχοῦ ἀνοιγέσθω λόγῳ Θεοῦ· καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ διαπαντὸς μελετάτω λόγια Θεοῦ ἀμετεωρίστως. Τίμιον κτῆμα μοναχοῦ παρθενία φωτὶ ἐλεημοσύνης καταλάμπουσα· τοῦτο φυλάξας μοναχός, εἰσελεύσεται εἰς τὸν νυμφῶνα. Τήρησον ἐντολὰς Υψίστου, μοναχέ, καὶ Πατέρων παραγγελίας φυλάξαι σπούδασον, ἀσκητά· ταῦτα γὰρ ποιῶν, κληρονόμος βασιλείας οὐρανῶν ἀναδειχθήσῃ. Τολμηρός μοναχὸς ἐμπεσεῖται εἰς πειρασμὸν καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου· τὸν δὲ πραΰν καταλήψεται είν ρήνη, καὶ στέφανος ἀγαλλιάσεως. Τρυφητής μοναχὸς ἐν ἀπάταις ἔσται καὶ ἐν φαντασίαις νυχτεριναῖς· τοῦ δὲ νηστεύοντος, ἄσπιλος ἡ κοίτη καὶ ἀφάνταστος ὕπνος. Τῷ φοβουμένῳ τὸν Κύριον μοναχῷ οὐ συναντήσεται πράγμα πονηρόν· τὸν γὰρ τοιοῦτον φυλάξει ὁ Κύριος· καὶ ἐν ἡμέρᾳ τελευτῆς ἕξει ὁ τοιοῦτος ἱλασμόν. Υποταγή μοναχοῦ οὐκ ἐν τῷ μείζονι γνωρίζεται, ἀλλ' ἐν τῷ ἐλαχίστῳ δοξάζεται. Ὑπομονὴ μοναχοῦ οὐκ ἐν ἀσθενείᾳ μόνον γνω ρίζεται, ἀλλ' ἐν τοῖς πειρασμοῖς δοκιμάζεται. Ὑπομονὴ μοναχοῦ ἔργον τέλειον ἔχουσα, τὸ καλὸν τῆς ψυχῆς διασώζει κτῆμα. Ὑπομονὴ ἐν ταῖς θλίψεσι παρά μοναχοῦ πιο στῶς τελουμένη, ἐλπίδα ποιεῖται μή καταισχύνουσαν. Υπομονή μοναχοῦ ἕως ἐσχάτου αὐτοῦ διασώζει αὐτόν· Ο γὰρ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθή σεται. Υμνολογία μοναχοῦ ἀκατάπαυστος ἔστω· τὰ γὰρ Σεραφίμ ἀκαταπαύστως δοξολογεῖ.
AD MONACHOS ADHORTATIO.
Ρήμα κακίας καὶ πονηρίας μὴ ἀποκλείσῃς ἐν
καρδίᾳ σου κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου, μοναχέ, ἵνα δυνατὸς ἧς τοῦ λέγειν· Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα, καὶ
τὰ ἑξῆς.
Στέφανος μοναχοῦ, εἰρήνη καὶ ἁγιασμός· ὁ κεκτημένος αὐτὰ, ὄψεται τὸν Κύριον.
Σωφροσύνη μοναχοῦ ἀνυψώσει κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ
ἐν μέσῳ καλῶν δοξασθήσεται.
Σώφρων μοναχὸς ἐν ἐκκλησίαις τιμηθήσεται.
Σοφία μοναχοῦ μὴ ἐν κομπολογία γνωριζέσθω,
ἀλλ' ἐν εὐσεβείᾳ καὶ πραύτητι γινέσθω. Σοφὸς ἔσται
ὁ τοιοῦτος, καὶ οἰκονόμος πλήθους ἀδελφῶν. Σοφός
γὰρ ἀληθῶς ἐστιν, οὐχ ὁ τῷ λόγῳ διδάσκων, ἀλλ' ὁ
τῷ ἔργῳ παιδεύων.
Συνετός μοναχὸς φάλαγγας δαιμόνων πυκτεύσας,
άτρωτος διαμένει τῶν ἐκεῖθεν βολῶν.
Στηριζόμενος μοναχὸς τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ,
τὴν κεφαλὴν συντρίψει τοῦ δράκοντος.
Στόμα μοναχοῦ ἀνοιγέσθω λόγῳ Θεοῦ· καὶ ἡ
καρδία αὐτοῦ διαπαντὸς μελετάτω λόγια Θεοῦ ἀμετεωρίστως.
Τίμιον κτῆμα μοναχοῦ παρθενία φωτὶ ἐλεημοσύνης
καταλάμπουσα· τοῦτο φυλάξας μοναχός, εἰσελεύσεται
εἰς τὸν νυμφῶνα.
Τήρησον ἐντολὰς Υψίστου, μοναχέ, καὶ Πατέρων
παραγγελίας φυλάξαι σπούδασον, ἀσκητά· ταῦτα
γὰρ ποιῶν, κληρονόμος βασιλείας οὐρανῶν ἀναδειχθήσῃ.
Τολμηρός μοναχὸς ἐμπεσεῖται εἰς πειρασμὸν καὶ
παγίδα τοῦ διαβόλου· τὸν δὲ πραΰν καταλήψεται είν
ρήνη, καὶ στέφανος ἀγαλλιάσεως.
Τρυφητής μοναχὸς ἐν ἀπάταις ἔσται καὶ ἐν φαντασίαις νυχτεριναῖς· τοῦ δὲ νηστεύοντος, ἄσπιλος ἡ
κοίτη καὶ ἀφάνταστος ὕπνος.
Τῷ φοβουμένῳ τὸν Κύριον μοναχῷ οὐ συναντή
σεται πράγμα πονηρόν· τὸν γὰρ τοιοῦτον φυλάξει
ὁ Κύριος· καὶ ἐν ἡμέρᾳ τελευτῆς ἕξει ὁ τοιοῦτος
ἱλασμόν.
Υποταγή μοναχοῦ οὐκ ἐν τῷ μείζονι γνωρίζεται,
ἀλλ' ἐν τῷ ἐλαχίστῳ δοξάζεται.
118. Verbum malitiæ et nequitiæ ne clauseris
in corde tuo adversus fratrem tuum, o monache,
ut liceat dicere: Dimitte nobis debita nostra, etc.
119. Corona monach, pax et sanctimonia; qu
qui nactus fuerit, videbit Dominum ".
120. Castitas monachi sublime tollet caput ejus,
et in medio bonorum clarificabitur.
121. Castus monachus in conventibus honorabitur.
122. Sapientia monachi non in pompa verborum innotescat, sed in pietate ac lenitate exsistat.
Hic talis sapiens erit, et qui fratrum cœtui ædificationem præstet. Sapiens enim est, non qui sermone docet, sed qui opere erudit ac officii admonet.
123. Prudens monachus ac intelligens, cum turbis dæmonum colluctatus, eorum illæsus jaculis
perseverat.
124. Monachus qui nitatur Christi cruce, caput
conteret draconis.
125. Os monachi aperiatur sermoni Dei; ejusque
semper animus nihil vaga mente meditetur Dei
eloquia.
126. Pretiosa possessio monachi virginitas eleemosynæ luce collustrata: hac monachus servata
in nuptialem thalamum ingredietur.
127. Serva Altissimi mandata, monache; ac qui
virtutis palæstra exerces, cura ut serves Patrum
documenta. Hæc enim si feceris, hæres regni cœlorum efficieris.
Ὑπομονὴ μοναχοῦ οὐκ ἐν ἀσθενείᾳ μόνον γνωρίζεται, ἀλλ' ἐν τοῖς πειρασμοῖς δοκιμάζεται.
Ὑπομονὴ μοναχοῦ ἔργον τέλειον ἔχουσα, τὸ καλὸν
τῆς ψυχῆς διασώζει κτῆμα.
Ὑπομονὴ ἐν ταῖς θλίψεσι παρά μοναχοῦ πιο
στῶς τελουμένη, ἐλπίδα ποιεῖται μή καταισχύ
νούσαν.
Υπομονή μοναχοῦ ἕως ἐσχάτου αὐτοῦ διασώζει
αὐτόν· Ο γὰρ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθή
σεται.
Υμνολογία μοναχοῦ ἀκατάπαυστος ἔστω· τὰ γὰρ
Σεραφίμ ἀκαταπαύστως δοξολογεῖ.
31 Hebr. xi, 11. 32 Jac. 1, 4.
as Matth. x,
128. Audax monachus ac ferox incidet in tentationem et in laqueum diaboli; mansuetum auteni
excipient pax et corona exsultationis.
199. Deliciis vivens monachus in illusionibus
erit et in visis nocturnis; ejus vero qui jejunium
colat, a sorde mundum cubile, somnusque nulla
visa habens.
130. Monacao qui timeat Dominum, non occurret
malum aliquod; hunc enim talem Dominus custodit,
et in die mortis habebit propitiationem.
151. Monachi subjectio non in re magni noscitur, sed in minimo laudatur.
132. Patientia monachi non solum in infirmitate
ostenditur, verum etiam in tentationibus pro -
batur.
133. Patientia monachi opus perfectum habens ",
præclaram animi dotem incolumem servat.
134. Patientia in adversitatibus a monacho fideliter observata, spem illi tribuit quæ non confundetur.
135. Patientia monachi, in ejus usque linem, cum
servat: Qui enim patienter in finem usque sustinuerit, hic salvus erit 33.
156. Monachi laudatio incessabilis sit; nam el
Seraphim incessabiliter laudant
col. 1487–1488page 9 of 10
PG 79:1487Ὕμνος πνευματικὸς ἥτω ἐν τῷ στόματί σου, μοναχὲ, ἐπικουφίζων σου τὸ βάρος τῶν ἐπερχομένων πειρασμῶν· ὑπόδειγμα δὲ τοῦτο σαφές, ὁδοιπόρος βαρυαχθήσας, ᾄσματι κλέπτων τῆς ὁδοιπορίας τὸν κόπου. Ὑπόμεινον, μοναχέ· βραχὺς γὰρ τῆς ὑπομονῆς ὁ κόπος, ἀπέραντοι δὲ τῆς ἀναπαύσεως οἱ αἰῶνες. Υπήκοος μοναχὸς εὐπαρξησιάστως τῷ σταυρωθέντι παραστήσεται· ὁ γὰρ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ Κύριος ὑπήκοος γέγονεν μέχρι θανάτου. Φωνὴ μοναχοῦ μὴ ἀνυψούσθω πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐν πικρίᾳ ψυχῆς αὐτοῦ· φωνὴ δὲ ἀσκητῶν ἐν πραύτητι ψυχῆς εἰλικρινῶς ἀναπεμπέσθω πρὸς τὸν Θεὸν ἀκινήτοις χείλεσι. Φωστὴρ ἀληθινὸς ἐπὶ γῆς, ὃς οὐκ ὠλίσθησεν ἐν γλώσσῃ αὐτοῦ. Φόβος Κυρίου συνέχων μοναχόν, ώς πύργος ἀκαταμάχητος· φόβον δὲ Θεοῦ ὁ μὴ κεκτημένος μοναχός, ευάλωτος ἔσται τοῖς ὑπεναντίοις. Φάος καθαρὸν ἐπὶ γῆς, μοναχὸς ἀπαθὴς, παρ' ᾧ οὐχ εὑρέθη φιλαργυρία· Φιλαργυρία γὰρ πάντων κακῶν· ῥίζω, ἢ οὐ τίκτει καρπὸν ἀγαθόν ποτε. Καλὸν φαγεῖν κρέα καὶ πιεῖν οἶνον, καὶ μὴ φαγεῖν ἐν καταλαλιᾷ σάρκας ἀδελφῶν. Φάγε, μοναχέ, τὸν ἄρτον σου μετά μέλιτος, πιο κρίας ἀπεχόμενος· καὶ πίε οἶνον μετὰ γάλακτος σου, νηπιάζων τῷ πνεύματί σου. Μέλι γὰρ πικρίαν οὐκ ἔχει, καὶ γάλα κακίαν οὐκ οἶδεν. Χρυσὸς δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ πυρὸς, καὶ μοναχὸς ἐν πλήθει μοναχών γνωσθήσεται· ἀλλ' ὁ ἀκίβδηλος σωθήσεται. Χεῖρες μοναχοῦ ἔστωσαν διαπαντός ὁσίως ἀνατεταμέναι πρὸς τὸν Θεόν· χερσὶ γὰρ προτυπώσας ἐν τῷ σταυρῷ Μωϋσῆς, κατηγωνίσατο τὸν ᾿Αμαλήχ. Χάρις ἀγαθὴ ἐστι μοναχῷ ἐσταυρωμένῳ, καθ ημέραν ἀποθνήσκοντι· χαίρουσι γὰρ ἐπ' αὐτῷ ἄγγε λοι, εἰσδεχόμενοι αὐτὸν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν. Χαλινός παθῶν νηστεία· ἀναίρεσις δὲ αὐτῶν, ἐλεη Ο μοσύνη καὶ προσευχή. Χιόνος λαμπρότερος ευρεθήσεται μοναχὸς, ἀνώ τερος τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν ὑπάρχων· Χριστὸν ἀντὶ χρυσοῦ ποθῶν, ὄψεται αὐτὸν ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθοσύνης στεφανοῦντα αὐτόν. Ψιθυρὸς μοναχὸς διασκορπίζει πλῆθος μοναχῶν, καὶ διασκεδάζει φίλους. Ψάλλων μοναχός συνετώς, συγκροτήσει φιλίαν πνευματικήν. Ψιθυρίσας ὁ ὄφις, τὴν Εὔαν τοῦ παραδείσου ἐξ ώρισε· ψιθυρίζων μοναχὸς ἐκείνου ὅμοιός ἐστι τὴν γὰρ ψυχὴν τοῦ πλησίον ἀπόλει, καὶ τὴν ἑαυτοῦ οὐ διασώζει.
B. HYPERECHII
157. Canticum spiritale in ore tuo versetur, monache, ut co ingruentium onus tentationum leves.
Hujus exemplum clarum habes, dum viator gravi
pressus onere, cantillando itineris laborem ac tædium fallit.
138. Patienter sustine, monache; brevis enim
est patientiæ labor, quietis autem nullum unquam
finem habitura sæcula.
139. Obedicus monachus magna fiducia Crucifixo astabit; quippe cum Dominus in cruce ad mortem usque obediens fuerit ".
140. Vox monachi ne elevetur adversus proximum in amaritudine animæ ejus: exercentium
vero ad pietatem vox in mansuetudine sincere immotis labiis ad Deum dirigatur.
441. Verum in terra accensum sidus, qui non
lapsus est lingua sua.
142. Timor Donini conservans monachum ut
turris inexpugnabilis: qui autem ejus expers timoris monachus exsistit, facile vincetur ab adversariis.
143. Jubar carum in terra, monachus tranquiltlitatis arce arrepta, apud quem non sit inventa cupiditas: Omnium enim malorum radix est cupiditas as (avaritia scilicet) a qua nihil unquam frugi
originem habuit.
144. Praestat manducare carnes et bibere vi -
num, quam ut detrahendo comedas carnes fracum
145. Vescere, monache, pane tuo cum melle, ab
nmaritudine tete abstinens, et bibe vinum 30
Jacte tuo, infantem agens spiritu tuo. Mel enim
amaritudinem non habet, et lac non novit malitiam.
146. Aurum probatur in fornace ignis s, et monachus in multitudine monachorum cognoscetur:
caterum qui sincerus fuerit, calvus erit.
147. Manus monachi sancte semper in Deum sint
extentæ 38: Moses enim crucis figuram manuum
extensione delineans expugnavit Amalec ".
148. Bona gratia crucifixe monacho, qui quotidie moriatur. Gaudent enim super eo angeli, qui
suscipiant in regnum cœlorum.
149. Libidinum frenum, jejunium; earum vero
exstinctio, eleemosyna et oratio.
150. Nive candidior invenietur monachus, qui
carnalibus desideriis exsistat superior; qui nempe
Christum pro auro amet, ipsum videbit in die bona,
qui coronam impartiat.
151. Susurro monachus fratrum turbam disturbat, ac amicos dissipat.
152. Cale psallens monachus, spiritalem amicitiam conflabil.
453. Susurrans serpens, Evam e paradiso extorrem fecit *º; susurro monachus ejus similis est;
proximi enim perdit animam, nec suam salvam
facil.
» Philipp. 11, 8.
6 Gen. ui, 2.
Ὕμνος πνευματικὸς ἥτω ἐν τῷ στόματί σου,
μοναχὲ, ἐπικουφίζων σου τὸ βάρος τῶν ἐπερχομένων
πειρασμῶν· ὑπόδειγμα δὲ τοῦτο σαφές, ὁδοιπόρος
βαρυαχθήσας, ᾄσματι κλέπτων τῆς ὁδοιπορίας τὸν
κόπου.
Ὑπόμεινον, μοναχέ· βραχὺς γὰρ τῆς ὑπομονῆς ὁ
κόπος, ἀπέραντοι δὲ τῆς ἀναπαύσεως οἱ αἰῶνες.
Υπήκοος μοναχὸς εὐπαρξησιάστως τῷ σταυρω
θέντι παραστήσεται· ὁ γὰρ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ Κύριος
ὑπήκοος γέγονεν μέχρι θανάτου.
Φωνὴ μοναχοῦ μὴ ἀνυψούσθω πρὸς τὸν πλησίον
αὐτοῦ ἐν πικρίᾳ ψυχῆς αὐτοῦ· φωνὴ δὲ ἀσκητῶν ἐν
πραύτητι ψυχῆς εἰλικρινῶς ἀναπεμπέσθω πρὸς τὸν
Θεὸν ἀκινήτοις χείλεσι.
Φωστὴρ ἀληθινὸς ἐπὶ γῆς, ὃς οὐκ ὠλίσθησεν ἐν
γλώσσῃ αὐτοῦ.
Φόβος Κυρίου συνέχων μοναχόν, ώς πύργος ἀκαταμάχητος· φόβον δὲ Θεοῦ ὁ μὴ κεκτημένος μοναχός,
ευάλωτος ἔσται τοῖς ὑπεναντίοις.
Φάος καθαρὸν ἐπὶ γῆς, μοναχὸς ἀπαθὴς, παρ' ᾧ
οὐχ εὑρέθη φιλαργυρία· Φιλαργυρία γὰρ πάντων
κακῶν· ῥίζω, ἢ οὐ τίκτει καρπὸν ἀγαθόν ποτε.
Καλὸν φαγεῖν κρέα καὶ πιεῖν οἶνον, καὶ μὴ φαγεῖν
ἐν καταλαλιᾷ σάρκας ἀδελφῶν.
Φάγε, μοναχέ, τὸν ἄρτον σου μετά μέλιτος, πιο
κρίας ἀπεχόμενος· καὶ πίε οἶνον μετὰ γάλακτος σου,
νηπιάζων τῷ πνεύματί σου. Μέλι γὰρ πικρίαν οὐκ
ἔχει, καὶ γάλα κακίαν οὐκ οἶδεν.
Χρυσὸς δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ πυρὸς, καὶ μοναχὸς
ἐν πλήθει μοναχών γνωσθήσεται· ἀλλ' ὁ ἀκίβδηλος
σωθήσεται.
Χεῖρες μοναχοῦ ἔστωσαν διαπαντός ὁσίως ἀνατεταμέναι πρὸς τὸν Θεόν· χερσὶ γὰρ προτυπώσας ἐν τῷ
σταυρῷ Μωϋσῆς, κατηγωνίσατο τὸν ᾿Αμαλήχ.
Χάρις ἀγαθὴ ἐστι μοναχῷ ἐσταυρωμένῳ, καθημέραν ἀποθνήσκοντι· χαίρουσι γὰρ ἐπ' αὐτῷ ἄγγε
λοι, εἰσδεχόμενοι αὐτὸν εἰς βασιλείαν οὐρανῶν.
Χαλινός παθῶν νηστεία· ἀναίρεσις δὲ αὐτῶν, ἐλεη
Ο μοσύνη καὶ προσευχή.
85 1 Tim. vi, 10. 36 Cant. V. 1.
Χιόνος λαμπρότερος ευρεθήσεται μοναχὸς, ἀνώτερος τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν ὑπάρχων· Χριστὸν
ἀντὶ χρυσοῦ ποθῶν, ὄψεται αὐτὸν ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθο
σύνης στεφανοῦντα αὐτόν.
Ψιθυρὸς μοναχὸς διασκορπίζει πλῆθος μοναχῶν,
καὶ διασκεδάζει φίλους.
Ψάλλων μοναχός συνετώς, συγκροτήσει φιλίαν
πνευματικήν.
Ψιθυρίσας ὁ ὄφις, τὴν Εὔαν τοῦ παραδείσου ἐξώρισε· ψιθυρίζων μοναχὸς ἐκείνου ὅμοιός ἐστι·
τὴν γὰρ ψυχὴν τοῦ πλησίον ἀπόλει, καὶ τὴν ἑαυτοῦ
οὐ διασώζει.
37 Prov. v, 5. 34 1 Tim. 11, 8. 33 Exod. xvii, 11.
Prov.avit,
col. 1489–1490page 10 of 10
PG 79:1489Ψάλλων συνετῶς μοναχός, ἐπισυνάγει πλῆθος, καὶ ἐν Ἐκκλησίᾳ ἐπαινεθήσεται· ψάλλων μοναχὸς καθαρῶς ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, εἰσακουσθήσεται ὑπὸ Θεοῦ. Ψυχὴ μοναχοῦ ἀποταξαμένη τῷ κόσμῳ, καὶ νυμφευσαμένη τῷ Χριστῷ, τῶν ἐπιγείων κατα φρονεί. Ψελιοτρύπης ἐπὶ ῥῖνα τοῦ δράκοντος, μοναχός ἔργοις ἀγαθοῖς περιβεβλημένος· ψυχὴ γὰρ μοναχοῦ καθαρὰ εὐωδιάζουσα πνευματικῶς, σφραγίζει την ὄσφρησιν τοῦ δράκοντος, ὅπως μὴ ὀσφρανθῇ ἐν αὐτῷ μολυσμὸς ἡδονῆς. Ως καλὸν ἀδελφοῖς κρατεῖν ἡδονῶν, ἀνωτέρων γε ὄντων σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν· ᾧ γὰρ πάρεστι φόβος Θεοῦ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, τούτου μολυσμὸς ψυχῆς οὐχ ἅπτεται. Ὡραῖος αἶνος ἐν στόματι μοναχοῦ, ἐκ καρδίας ἀναπεμπόμενος τῷ Θεῷ· ὡς θυμίαμα εὐωδίας τὴν τούτου δέησιν προσδέξεται Κύριος. Ὢ ποταπὴ λύπη ἐν ἀγγέλοις, μοναχοῦ δι᾿ ἀπροσεξίαν ἔξω βαλλομένου τῆς βασιλείας! ὢ ποταπή ἐδύνη ἐν ἁγίοις, ἀσκητοῦ δι᾽ ὑπερηφανίαν μὴ συν ερχομένου τῷ νυμφίῳ εἰς τὴν παστάδα! "Ω πόση χαρά ἐν ἀγγέλοις, ἁμαρτωλοῦ διὰ μετανοίας εἰσερχομένου εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν! ὢ πόση εὐφροσύνη ἡ ἐν ἁγίοις, ἁμαρτωλοῦ ἐπιστρέφοντος ἐκ πλάνης ὁδοῦ· ὧν μιμούμενοι τὴν πίστιν, ζηλώσατε τὴν μετὰ ταῦτα εὐφροσύνην. *Ο μάκαρες Θεοῦ παῖδες μοναχοί, ὧν οὐ κατηγωνί σα:το σαρκὸς ἐπιθυμία. Ὑμᾶς οὐ γῆ καλύψῃ, ἀλλ᾽ οὐρανὸς σὺν ἀγγέλοις ἀποδέξηται. Ο Ο Τοῦ μακαρίου Νείλου εἰς τὸ Πάσχα λόγος πρώτος. Αναστάσεως λόγοις, τὴν τῆς ἀναστάσεως ἡμέραν τιμήσωμεν. Ψυχή ψυχῆς τίς ἐστι δευτέρα τοῖς ἀνθρώποις ἡ ἀνάστασις, πρὸς τὰς τῆς ἀρετῆς διεγείρουσα πράξεις. Κἂν ταύτην τῶν ἀνθρώπων ἀνέλῃς, νεκρὸν πρὸς πράξεις ἀρετῆς ἀπειργάσω τὸ σῶμα. Ὡς οὖν ὑπὲρ βλάβης κοινῆς πρὸς τὸν ὑπὲρ τῆς ἀναστάσεως ὁπλισώμεθα πόλεμον, ὅλην λαβόντες ἡμῖν συνοπλιζομένην τὴν κτίσιν. Επιστρατεύει γὰρ οὐρανὸς μεθ' ἡμῶν τοῖς ἀπίστοις. "Ον γὰρ ἐξ ἀναστάσεως Δεσπότην ἐδέξατο, τῇ τῆς ἀναστάσεως βλέ
AD MONACHOS ADHORTATIO.
Ψάλλων συνετῶς μοναχός, ἐπισυνάγει πλῆθος,
καὶ ἐν Ἐκκλησίᾳ ἐπαινεθήσεται· ψάλλων μοναχὸς
καθαρῶς ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, εἰσακουσθήσεται ὑπὸ
Θεοῦ.
Ψυχὴ μοναχοῦ ἀποταξαμένη τῷ κόσμῳ, καὶ
νυμφευσαμένη τῷ Χριστῷ, τῶν ἐπιγείων κατα
φρονεί.
Ψελιοτρύπης ἐπὶ ῥῖνα τοῦ δράκοντος, μοναχός
ἔργοις ἀγαθοῖς περιβεβλημένος· ψυχὴ γὰρ μοναχοῦ
καθαρὰ εὐωδιάζουσα πνευματικῶς, σφραγίζει την
ὄσφρησιν τοῦ δράκοντος, ὅπως μὴ ὀσφρανθῇ ἐν αὐτῷ
μολυσμὸς ἡδονῆς.
Ως καλὸν ἀδελφοῖς κρατεῖν ἡδονῶν, ἀνωτέρων
γε ὄντων σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν· ᾧ γὰρ πάρεστι φόβος
Θεοῦ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, τούτου μολυσμὸς ψυχῆς οὐχ
ἅπτεται.
Ὡραῖος αἶνος ἐν στόματι μοναχοῦ, ἐκ καρδίας
ἀναπεμπόμενος τῷ Θεῷ· ὡς θυμίαμα εὐωδίας τὴν
τούτου δέησιν προσδέξεται Κύριος.
Ὢ ποταπὴ λύπη ἐν ἀγγέλοις, μοναχοῦ δι᾿ ἀπροσ
εξίαν ἔξω βαλλομένου τῆς βασιλείας! ὢ ποταπή
ἐδύνη ἐν ἁγίοις, ἀσκητοῦ δι᾽ ὑπερηφανίαν μὴ συνερχομένου τῷ νυμφίῳ εἰς τὴν παστάδα! "Ω πόση χαρά
ἐν ἀγγέλοις, ἁμαρτωλοῦ διὰ μετανοίας εἰσερχομένου
εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν! ὢ πόση εὐφροσύνη
ἡ ἐν ἁγίοις, ἁμαρτωλοῦ ἐπιστρέφοντος ἐκ πλάνης
ὁδοῦ· ὧν μιμούμενοι τὴν πίστιν, ζηλώσατε τὴν μετὰ
ταῦτα εὐφροσύνην.
*Ο μάκαρες Θεοῦ παῖδες μοναχοί, ὧν οὐ κατηγωνί
σα:το σαρκὸς ἐπιθυμία. Ὑμᾶς οὐ γῆ καλύψῃ, ἀλλ᾽
οὐρανὸς σὺν ἀγγέλοις ἀποδέξηται.
'1490
154. Sapienter psallens monachus multitudinem
congregat, et in Ecclesiis laudabitur. Monachus
pure psallens in corde suo, a Deo exaudietur.
155. Anima monachi, quæ mundo nuntium remisit, ac Christo desponsa est, quæ terrena sunt
contemnit.
156. Armilla perforans nares draconis “¹, monachus bonis operibus amictus. Munda enim monachi anima, suavem spiritaliter spirans odorem, draconis olfactum obsignat, ut non ollant in ipso sordes voluptatis.
157. Quam bonum fratribus ut dominentur voluptatibus, sintque superiores carnalibus desideriis.
Ιn cujus enim corde præsens est Dei timer, ejus
In
animum sordes non afficiunt.
158. Speciosa laus in ore monachi, quam ex puro
corde Deo depangit; ut incensum suavissimi odoris
ejus Deus orationem admittit.
159. Ο quantus angelorum moeror, cum monachum præ segnitie ejici a regno contigerit! O
quantus sanctorum dolor, asceta præ superbia nou
una cum Sponso admisso in thalamum! O quantum gaudium angelorum, peccatore per poenitentiam introeunte in regnum cœlorum “! O quanta
sanctorum lætitia, dum peccator ab errore viæ suæ
convertitur! quorum æmulati fidem, æmulamini
quæ postmodum futura est, lætitiam.
160. Ο beati Dei filii monachi, quos certamine
non vicit carnis cupiditas! non vos teria operial,
sed cœlum cum augelis suscipiat.
* Job xL. 21.
63 Luc. IV, 7.
SANCTI
NILI
ORATIONUM ET HOMILIARUM FRAGMENTA EX PHOTIO.
(Biblioth. cod. 276, p. 1527 ed. Hoeschelii.)
Τοῦ μακαρίου Νείλου εἰς τὸ Πάσχα λόγος
πρώτος.
Αναστάσεως λόγοις, τὴν τῆς ἀναστάσεως ἡμέραν
τιμήσωμεν. Ψυχή ψυχῆς lego] τίς ἐστι δευτέρα
τοῖς ἀνθρώποις ἡ ἀνάστασις, πρὸς τὰς τῆς ἀρετῆς
διεγείρουσα πράξεις. Κἂν ταύτην τῶν ἀνθρώπων
ἀνέλῃς, νεκρὸν πρὸς πράξεις ἀρετῆς ἀπειργάσω τὸ
σῶμα. Ὡς οὖν ὑπὲρ βλάβης κοινῆς πρὸς τὸν ὑπὲρ
τῆς ἀναστάσεως ὁπλισώμεθα πόλεμον, ὅλην λαβόντες
ἡμῖν συνοπλιζομένην τὴν κτίσιν. Επιστρατεύει γὰρ
οὐρανὸς μεθ' ἡμῶν τοῖς ἀπίστοις. "Ον γὰρ ἐξ ἀναστάσεως Δεσπότην ἐδέξατο, τῇ τῆς ἀναστάσεως βλέSancti Nili Oratio prima in Pascha.
Resurrectionis verbis resurrectionis diem honorabimus. Animæ est quædam, altera hominum resurrectio, ad virtutem excitans, et si illam ab hom
minibus sustuleris, mortuum ad actiones virtutum
corpus reddideris. Igitur quasi pro communi calamitate ad bellum pro resurrectione accingamur,
omnem creaturam nobis armatam adjungentes.
Pugnat enim nobiscum cœlum contra incredulos.
Quem enim e resurrectione Dominum suscepit, videt resurrectionis gloria privari. Terra quoque ad
Continue reading PG 79: S. Nili Sermonum et Homiliarum Fragmenta →≣ entire volume