PG 85John of Carpathus
John of Carpathos
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 791–792page 1 of 18

(Bibliotheca Patrum Lugdun.,´t. XII, p. 535.) Terrarum regibus vernos flores mendici offeren- et cognoscet, inquit, quia ego Dominus locutus sum, tes, sæpenumero non solum repulsi non sunt, verum et faciam. dono quædam contra receperunt. Quamobrem et ego jussu vestro centuriam unam piarum sententia rum alicunde mutuatus, et vobis conversationem vestram in cœlis habentibus offerens, utinam ac ceplus sim, et remunerationem precationum vestra rum vicissim adipiscar. 1. Quanto minus perpetuus totius universitatis rex principium aliquod ac terminum regni sui habet, tanto bis, qui ejus, et virtutum gratia laborem ca pessere instituerunt, studium ipsorum fructuosius est. Nam vitæ istius honores, tametsi valde splendi di, una cum eadem omnino finiuntur. Qui autem a Deo dignis tribuuntur, utpote cum immortalitate tributi, prorsus permanent. Quare me animus hor tatur, uti vos in beatis ducam, quibus Deus est amori. II. Beatus ille David hymnum, et laudes Deo per oinnes creaturas concinens, angelorum quoque om niumque inaspectabilium potestatum meminit; el in terram usque descendens, nec bestias, nec ju menta, nec reptilia prætermittit, cum etiam ex his laudationem Creatori jucundam acceptanique ex istimaret, qui universa ab se condita suum sibi tri butum pendere velit. Quod cum ita sit, qui taudem monachus, qui non conferetur auro ex Ophir ¹, ad hymnodiam Deo persolvendam torpere, aut pigri tari unquam poterit? III. Luna accretione et diminutione luminis sui statum hominis exprimit atque indicat: qui quan doque probus, quandoque improbus est: quando que per pœnitentiam ad mores virtutis norma di rectos recurrit. Itaque mens ejus, qui in peccatum prolabitur, haud est eversa, ac perdita penitus, quod quidam istic opinantur: sed sicut corpus lu næ imminutum est quidem lumine, illud tamen re cipit ita etiam homo, poenitentia auxiliante splendorem suum de integro recuperat: ut luna, inquam, suo defecta lumine, eodem rursum conve stitur. Qui enim in Christum Deum nostrum, et Do minum gloriæ credit, etiamsi mortuus fuerit, vivel ↑ Job. xxvm, Joan. xI; Ezech. ** Il Reg. xxu, 50. IV. Si a multitudine fodorum simulacrorum, in mentem tuam irrumpentium expugnatus fueris, te að tempus a divina gratia separatum scito: unde el in manus peccati traditus es justo judicio. Enitere igitur nequando per negligentiam, ne ad punctuin. quidem temporis a gratia deseraris. Quod si major Japsu, murum cogitationum turbulentarum tran scendere, ingeminatasque hostium sagacium impres siones contemnere poteris, ne ignores donum hoc tibi datuin desuper. Ait enim Apostolus, non autem ego solus, sed gratia Dei in me³, hoc tropæum ope rata est, et ab insurgentibus in me nefandis cogita tionibus illæsum conservavit. Qui ergo eduxit me de terra Ægypti, hoc est e mundo, ubi pereunt an! mæ, hic occulta manu pro me pugnans, percussit Amalec, et reliquas item nefariarum motionum gen. tes Dominum a facie nostra funditus deleturum spom fecit. Hic Deus noster sapientiam tibi et virtutem da bit. Quidam enim sapientiam acceperunt, at non vir tutem spiritus ad debellandos inimicos. Hic exalta bil caput tuum super inimicos tuos*. Et dabit tibi pen nas sicut columbæ, et volans apud Deum requiesces'. Ponet Dominus arcum æreum brachia tua', vali dum te, solertem, robustumque reddens contra ad versarium, sub te laqueis irretiens omnes oppugna tores tuos. Refer itaque Deo gratias castitatis, quo niam non conclusit te in manus voluntatum carnis et sanguinis, et occupatorem in his peruiciosorum atque impurorum spirituum, dextera sua te coin muniens. Edifica illi altare post fugatum Amalec. Propterea confitebor tibi in gentibus, Domine, et no mini tuo cantabo *. Magnificabo potentiam tuam, quoniam liberasti a perditione vitam meam, et de laqueis, ac de retibus circumstantis nos, et multi formis, et veteris peccati, me eripuisti. V. Nequam dæmones nefarios affectus in nobis resuscitant; renovant, accendunt, et multiplicant. Meditationes autem verbi Dei, præcipueque cum l crymis eluentibus susceptæ, eos quamvis invetera 1 Cor. xv, 10. • Psal. xxvI. * Psal. Liv, 7. • Psal. (*) Post absolutum volumen textum Græcum invenimus in libro, diu frustra conquisito, cui titulus: Þidoxalía TWY!spwy Natixwv, Venetiis 1782 fol. edito. Quære igitur in calce.

col. 793–794page 2 of 18

tos interimunt, ac dissipant: paulatimque perni- leriter et nos tandem, cum timore et gaudio de se ciosa animæ et corporis peccata, effectaque ad ni hilum redigunt: modo nos intenta atque improba precatione, ac spe Dominum assiduo fatigare ne ces semus. VI. Quid est quod ex ore malitia parvulorum Christus laudem perficit? An omnino, ut per hanc laudationem inimicum et ultoren destruat? inimi cun) quidem virtutum, ultorem vero scelerum diabo. lum. Itaque et nos Dominum cum simplicitate col laudantes, inimici machinationes conterimus et de struimus. In multitudine enim gloriæ tuæ contrivisti bella, ei adversarios oppugnantes nos". VII. Si quis apparuerit abortivus, dimidium nunc carnis suæ devorare dicitur, dimidium in futuro sæculo. Fructus enim riæ suæ quilibet comedet ". Vill. Pulcherrimum jejunium eligere debet mona chus: non servire scilicet pravis animi motibus, et tranquillitatem mentis summam semper excolere. IX. Dæmones, qui flagrant odio animarum nostra rum, quosdam incitant, ut nobis laudem, ceu frigus quoddam letale impertiant. Deinde hortantur nos ea diffundi, ac dissolvi. Cum ita opinione de nobis jaflati, vanæ gloriæ locum dederimus, rem factam habent inimici nostri; nec de cætero laborant ul nos captivos faciant. X. Magis cavillatorem amplectere, quam laudato rem, qui a maledicente nihil differt, ut scriptum est a Plutarcho. XI. Si studiosus virtutis jejunandi, propter corpo ris infirmitatem ea potiri nequeas, et contrito corde ad gratias omnium procuratori et judici agendas te convertas, ipsa gratiarum actio ad misericordiam Deo tibi reputabitur: si modo te humilem Do mino semper præstiteris et nemini unquam te an Leposueris. XII. Sciens inimicus orationem nobis esse propu gnatricem, sibi insidiatricem, ab eaque nos abstra here moliens, ad Græcarum disciplinarum, quas deseruimus, desiderium animos nostros exstimulat, et ad iis vacandum hortatur. Cui obtemperare ca veamus, ne cum ab orbita et tramite culturæ no stræ aberraverimus, pro fícubus et uvis spinas et tribulos metamus. Sapientia quippe hujus mundi stultitia apud Deum reputatur. XIII. Gaudium magnum, inquit, annuntio vobis, quod erit omni populo 1º, non parti populi. Et, Om nis terra adoret te, et psallat tibi ", non sane pars terræ. Atqui psallere non suppliciter orantium, sed magnopere lætantium est. Quod cum ita sit, neuti quam abjiciendus est animus; verum cum lætitia vita hæc transigenda, et de illa sempiterna lætitia gaudioque cogitandum. Nihilominus divino timore lætitiam temperemus, sicut ait David, Exsultate Do mino cam tremore ". Maria enim cum timore, et tremore, el gaudio magno cucurrit a sepulcro. Ce 7 Num XII. pulero quod animo cernitur prorumpamus. Miror etenim quomodo absque timore, quandoquidem ne mo est sine peccato, sive Mosen, sive Petrum apo stolum dicas. Verumtamen in his divina charitas vic trix, tempore egressionis foras mittit timorem. XIV. Etiam motibus vitiosis implicatus, si tolo corde crediderit, seseque humiliaverit, apathiæ gra tiam adipiscetur. Testatur id Scriptura. Hodie mecum eris in paradiso ***. Et, Fides tua te salvam ſe cit, vade in pace “. Et quæcunque sunt hujus gene ri³. Et in autumno livescit uva, et secundum fidem vestram fiet vobis 14. XV. Quando motus animi a recta ratione alienos odientes, cogitationibus libidinosis acrius a dæmo nibus infestamur, tunc magis in Christi fide confir mamur, et ad bona sempiterna exspectanda speni firmiorem conspicimus, quibus nos privari, et ex cludi ex invidentia dæmones student. Nisi enim es sent bona illa multo maxima, haud ita illi invidia accensi, sordidas cogitationes crebro in nos jacu larentur, in hoc et insaniæ suæ satisfacturos, et að desperationem nos per multam et intolerabilem molestiam impulsuros arbitrantes. XVI. Scientiam verissimam, esse praxin nonnulli existimant. Quapropter operibus ipsis potins et fi dem, et scientiam tuam conare ostendere. Qui enim sola scientia inflatus est, audiet, quia Deum se con fitentur nosse, ſactis autem negant "*. XVII. Ut plurimum tempore festorum dierum, el sanctarum synaxeon, potissimumque cum ad mysti. cam mensam accedendum est, dæmones ascetam odiosis et impuris phantasmatis, genituræque pro fluvio inquinare nituntur. Sed neque isthoc frangent, aut enervabunt, quia omnia toleranter ac generoso animo ferre consuevit. Ne igitur glorientur adver-. sum nos accincti æque ut discincti 18. XVIII. Da operam ne hostes nostri alacritatem tuam retundant, variis et occultis tentationibus animam colaphizantes. Nam ex multis et inexplica bilibus tribulationibus corona tibi contexitur: et in infirmitatibus Christi virtus perficitur, et in statu tristiore, spiritus gratia efflorescit, ac nitet. Lumen enim gentibus in tenebris exortum est: si quidem fiduciam et gloriationem spei ad finem usque sta bilem retinuerimus. Nihil æque virtutem profligare so.et, ut scur rilitas, et ludicra atque otiosa colloquia. Rursus ad animam inveteratam renovandam, el cum Deo consociandam nihil æque confert ut timor Dei, et diligens attentio, assiduaque divinorum eloquiorum commentatio, et qua se quis tanquam armis in struat oratio, et vigiliarum, ut lucri alicujus consec tatio. XIX. Commodissimum simul et utilissimum est animæ, quamvis tribulationem, sive ab homini Prov. 1, 31. • 1 Cor. 111, 19. 10 Luc. 11, 10. xx, 45. "Luc. vii, 48. * Matt. ix, 29. Tit. 1, 16. 11 Psal. LXV, 1. ** III Reg. xx, 11. 1 Psal. 11,11. 11 Luc 17 Psal. 111, 4.

col. 795–796page 3 of 18

bus, sive a dæmonibus invectam constanter suf- cum servis Christi. Hoc dicente anima cum fidu ferre. Et sciendum plane afflictionem deberi nobis, nec alium quemquam, præter nos ipsos accu sandos perpetuo. Nam qui in tribulationibus suis alium accusat, a recto judicio ejus quod convenit aberravit. XX. Nonnunquam a dextra sede dimovetur homo quamvis virtutis sectator, multiplicatis tentationi bus ordine suo dejectus videlicet, quia, ut Scriptura Joquitur Omnis ejus sapientia et ars devorala est 18: ne confidentes simus in nobismetipsis, et ne glorietur Israel dicens, Manus mea servavit me. Verumtamen ne idcirco turberis, quasi novi quip piam accidat sed te in priorem illum pulcherri mumque statum restitutum iri spera, deficiente et pulso abs te divino jussu maligno, qui ad omnia non sine affectibus intuenda et audienda nos incitat, el ad peccata committenda sollicitat. Cum autem men tem hebetaverit, ut in hebeti et crassa, facit et ca runculæ incredibilem gravitatem, atque molem seu tire, et insitam rationem simplicem, minimeque fictam ad similitudinem modo genitorum infantium, reddit variam, et valde expertain, ubi eam onii genis peccatis venenaverit, et per lenocinia ever terit. XXI. Res magna, homo crescens intus, et virtutibus inagnitudinem consecutus. Verumtamen hic magnus peccatum timet, ut murem elephan tus, ne forte cum aliis prædicaverit, ipse reprobus efficiatur 19. cia, terga deinceps dat diabolus, clamans, et la mentans, quod nomini Christi prævalere non po tuerit. Et anima inimico superior effecta, ipsum co laphizat, sicut qui ¿¿vïzépvĘ a celeri volatu dici. tur, corvum. Postea per divinos angelos in locum sibi definitum, juxta statum et conditionem suam exsultans transportatur. XXII. Non solum imminente consummatione mun di diabolus sermones contra Altissimum loquetur; sed etiam nunc interdum graves cogitationum no strarum in ipsum cœlum blasphemias emittit, con traque Altissimum, et creaturas ejus, et sancta Christi mysteria contumelias jacit. Verum nos con scensa petra cogitationls super his, ne obstupesca mus, nec perniciosi illius audaciam adıniremur. Fide antem et spe ferventiore adhibita, et super. num auxilium consecuti, hostem propulsabimus. XXIII. Cum exprobratione et audacia inimicus in animam e corpore egredientem involat, et pro pier admissa acerbe ac horribiliter eam accusat. Sed est tunc videre Deo charam et fidelissimam animam, tametsi antea frequenter multis peccatis vulneratam, ejus impetu et minis haud percelli; quin roboratam potius in Domino, in gaudio solida tam, et a sacris virtutibus eam ducentibus fidentia repletam, ac lumine ûdei circumdatam, malignoque multa cum libertate reclamantem, Quid tibi nobis cum est, alienate a Deo? quid tibi nobiscum, fugi tive de coelo, et serve nequam? Non habes ullam in nos potestatem. Nos enim, et omnes in Christi potestate sumus, ipsi peccavimus, ipsi respondebi g:us, pignus habentes ipsius misericordiæ erga nos, ct salutis nostræ pretiosam ejus crucem. Tu vero apage procul a nobis, pestis et exitium; nihil tibi 18 Psal. cv, 181 Cor. 18, XXIV. Etiam parvæ tentationi indulgendo, im peditur in progressu virtutis cupidus. Fidem tibi faciat echeneis tantillus pisciculus, qui prægrandem onerariam solo attactu sistit, ejusque cursum cobi bet penitus. Et vides rem maximam præpediri a minima, et meministi dicentis, Ego Paulus (quantus vir?) semel et iterum volui venire ad vos; sed im pedivit nos Sutanas ". Cæterum ne idcirco pertur beris sed contende magis per patientiam, et gra tiam consequeris. XXV. Cui bene ac beate est cum virtutibus, si per socordiam ab officio deflexerit, ascendent ad eum filii nequam orientalium ab Amalec, et præci pue a Madian, vis amoris meretricii, cum camelis ipsorum; nempe cum imaginationibus turbulentis, quibus non est numerus, et disperdent omnes terræ fructus, id est, optimæ actionis et habitus. Tam porro egel Israel, et pusillo est animo, cogiturque clamare ad Dominum, et ita cœlo demittitur bona cogitatio, Gedeon multa cum fide et humilitate imitans. Familia enim mea infirma est in Manas se”, inquit, ut in trecentis hominibus imbecilli bus aciem contra tantas catervas instruam, et ad mirabilia tropæa citra auxilium gratiæ consti tuain. XXVI. Non poteris super aspidem et basiliscum ambulare”, et quæ sequuntur, nisi a Deo per mul tas et supplices preces angelos impetraris, qui ma nibus te attollant, et mente luto immersa superio rein efficiant. XXVII. Cum quis strenue decertans victus fuerit, nequaquam animo concidat; sed erectus Isaiæ ver bis lætetur, talia succinens: Confortamini, improbi dæmones, et vincimini. Si enim rursum conforta mini, rursum vincemini, et si consilia inibitis, dis sipabit ea Dominus, quoniam nobiscum Deus, qui confractos erigit, et facit inimicos nostros plangere, si pœniteamus. XXVIII. Impossibile est eum qui instituitur tenta tionum vexationes evadere. Sed tales postea multo gaudio, et dulcibus lacrymis divinisque sensibus replentur, qui quidem dolorem et tribulationen in cordibus suis expetiverunt. XXIX. Isaac volens benedicere, et currens olim Esau ut benedictionem consequeretur, ambo fru strati sunt, miserante Deo, et eam benedictionem Jacob reservante. Quod si et nos sæpe videmus, non quem ipsimet omnino voluimus; sed quem Deus priusquam cum conderet ad ministrandum desti *1 Jud vi, 45. ** Psal. xc, 13. 27. ** I Thess. 11, 18.

col. 797–798page 4 of 18

pavit, nulla ratione conturbemur: nec invideamus, erat ci prohibitum, cupidissime se convertit. cum fratres quosdam abjectos et infirmos, ad præ fecturam provectos intuebitur. Audivimus enim Dominum dicentem, Da huic locum ", ut discum bat superius. Miremur autem magis in his justam judicem ac provisorem sapienter et areano de crevisse, ut minimus et postremus primus, et cæ terorum dux sit, nos autem simus ultimi, qui exercitatione et tempore illum antecessimus. Ut enium cuilibet homini Deas permisit, ita et am bulemus: Si spiritu vivimus, spiritu et ambulemus", ut scriptum exstat. XXX. Nunquam patiare eum, qui sub imperio tuo vivit, dicere tibi, Largire mihi potestatem ad tempus, ut hoc aut illud probem ad virtutem, et ita recte in posterum me geram. Nam qui sic lo quitur, propriæ videlicet voluntati obsequitor, et optimæ subjectionis foedera irrita facit. XXXI. Carnis et animæ perturbationes, quan quam immodicæ, cum tempori et divinæ volun tati visum fuerit, evanescent; Christi autem mise ricordia nunquam desinet: Misericordia enim Domini a sæculo usque in sæculum, super timentes eum **. XXXII. Regum thesauri auro construuntur: the sauri autem monachorum, qui vere sunt monachi, scientia intellectualium implebuntur. XXXIII. Nonnunquam magister traditur in igno miniam, propter eos, quibus spiritualiter commo davit, tentationes sustinens. Nos enim, inquit, igno biles, el colaphis cædimur, et infirmi sumus: vos autem fortes et nobiles in Christo estis *. XXXIV. Fons ac fundamentum corruptionis per carnein, est cogitatio implicita affectui, quam ho mo providus ac vigilans per pœnitentiam post lap sum, aut etiam ante lapsum ex anima exterminat. Bene enim quod luxistis potius, ut tollatur e medio vestrum, quæ opus istuc perpetrare hortata est, improba et impia cogitatio. Igitur luctus spiritibus corruptionis opponitur. XXXV. Fac Dominum dicere tibi aliquando, Hoc et hoc charisma tibi abstuli, in quo putabas ani mcm tuum securum esse, et requiescere: pro illis zutem alia charismata, quæ tantum valeant, hæc aut illa dedi. Tu autem ablata cogitans, reddita eorum loco non intuens, tristaris, doles, et ægri tudine tabescis. Sed lætificas me contristatus ex me. Contristo enim ego ad utilitatem servare potius, quam perdere studens, quem in filiorum numerum cooptavi. XXXVI. Impera tibi non comedere piscem, et videbis inimicum ad desiderium edendi piscis te acriter impellere, et rursum ad fruendum, quo tibi interdixeras, insane festinabis: ut discas, quæ Adamo in figura contigerunt. Nam ille cum audisset, Tantum ex hoc ligno ne comedas, ad id solum quod 23 Luc. XIV, 9. 29 | Cor. ix, 27. *4 Psal, Lxx, 23. XXXVII. Alium Deus noster per scientiam, et alium per sinceritatem et simplicitatem salvat. XXXVIII. Quicunque ad orationem impensius incumbunt, hi ab horribilibus, et atrocibus ten tationibus non expugnantur. XXXIX. Si vacuitatem affectuum induere con stituisti, ne sofficitudine vaces; sed pro virībus tuis illam assequi conare. Ingemiscimus enim, ha bitationem nostram quæ de cœlo est, superindui cu pientes: ut non solum corporaliter post consum mationem sæculi, sed etiam hinc jam spiritualiter secundum arrhabonem, quod mortale est vitæ absorbeatur. Absorpta est enim mors in victoria”. Et absorbebuntur omnes Ægyptii prementes nos, et post nos in undis virtutem de cœlo nobis mis sam persequentes. XL. Si oblitus es dicentis: Timeo, ne forte aliis prædicans. ipse reprobus cciar ", et, Qui existi mat se stare, ridcat ne cadal ³t, et, Tu qui spiri tualis es, considera te ipsum, ne et tu tenteris”, et, si immemor es Salomonis, qui post tantam gratiam ad iniquitatem declinavit: et, si memoria excidit magni Petri non exspectata negatio, fide, cognitione, et scientia, et conversatione tua, tam que diuturnis in vita monastica laboribus gloriare, et superbiæ indulge. At enim cave sis, ullo modo resupineris, frater: verum quandiu spiritum ducis, time, quamvis ætatem Moyses attigeris: et precare, ac dicito: Domine, ne projicias me a facie tua, et in tempore senectutis, cum defecerit virtus mea derelinquas me, Deus Salvator meus, quoniam in te cantatio mea semper re XLI. Ait tibi Dominus, tanquam Matthæo, Se quere me". Tu igitur longe charissimum Domi num tuum alacriter sequens, si in via bujus vitæ offenderis ad lapidem vitiosæ affectionis pedem taum, et imprudens in peccatum lapsus fueris; aut si etiam sæpius loca lutulenta inveneris, quoniam non volens prolapsus es, et cecidisti, quoties con tigerit labi, toties et corpus afflicta, et resurgens, eadem alacritate Dominum tnum sequere, donec ipsum assequaris. Sic in sancta cogitatione apparui tibi, ut viderem salvautem me virtutem et gloriam tuam: Et in nomine tuo, Domine Jesu, lavabo manus meas et existimabo, et putabo pinguedine et adipe me repleri, Et exultabunt labia mea cum can tavero tibi ". Maguum enim mihi est, quod Chri stianus sum appellatus: quemadmoduin magnus est mibi Dominus dicente Isaia: Quoniam magnum est tibi vocare puerum meum”. XLII. Alicubi ait Dominus, Dabit bona Pater pe= tentibus se"; alicubi rursum, Spiritum sanctum, rogantibus se". Quibus verbis intelligimus, non, solum peccatorum remissionem, sed etiam cœlestia, 26 I Cor. iv, 10. 31Psal. LXX, 19. 37 Luc. XI. » Gal. v, 25. 28 Psal. cn, 17. ** 1 Cor. x, 12. 31 Gal. vi, 1. 35 Isai. XL. * Matth. vit, 7. 37 ][ Cor. v, 3 Matth. 1x, 9. 281 Cor. XV, 33 Psal. 1.x, 5.

col. 799–800page 5 of 18

atque curain suam extendit, ei quotidie dapiculam mittit, cum prope parvulum ejus tabernaculum in ipsius rete minuta quædam insecta volatilia incidere facit. dona Deo supplices consecuturos, sententia hujus- humilius) etiam usque ad illam, providentiam modi confirmatos. Non enim justis, sed peccatori bus bona talia Dominus pollicetur. Si enim vos, inquit, cum sitis mali, nostis bona dula dare filiis vestris, quanto magis Pater vester cœlestis dabit bona petentibus se? Pete igitur ferventer, nec dubita, tametsi quod ad vitam in virtute positam vilis et plane infirmus sis, et supra dignitatem tuam magna accipies. XLIII. Quomodo incredulus, aut modicæ fidei in animum inducat credere; credat formicam volare, et vermem quempiam alatum conspici, et alia plu rima, quæ in creaturis admirabiliter et præter opinionem fiunt. Ut saltem sic incredulitatis et diffidentiæ morbo profligato, volatilem de cætero naturam adipiscatur, et tanquam arbor eximie prædicandam cogitationem ac notitiam germinet. Ego enim sum, inquit, qui frondere facio lignum aridum, el ossa arida vivifico 38. XLIV. Absit a nobis propter res ad corpus per tinentes sollicitudinibus macerari; tota autem anima credamus Deo, quemadmodum quondam vir quidam bonus dixit, Credite in Domino Deo vestro, et se curi eritis". Et, ut ait beatus Petrus, Sobrii estole, et vigilate in orationibus, omnem sollicitudi nem vestram projicientes in eum, quoniam ipsi est cura de vobis. Quod si etiamnum dubitas, et dif fidis, omnino ei te curæ esse, ut enutriat te, ara ncam aspice, quantumque homo ab aranea differat cognosce; ab aranea, inquam, qua nihil est infir mius ac invalidius. Hæc nimirum, hæc, inquam, cum nec possessiones habeat, nec marinas peregri nationes suscipiat, nec in horrea congreget, nec judicio contendat, nec irascatur, sed in omni man suetudine, et fragilitate, et summa quiete vitam exigat, et vicinissima curiose non scrutetur, res suas tantummodo agat, et in opere proprio sese contineat, statum tranquillum et pacatum obtinet, tantum non voce hac olii ac desidiæ amicos ap pellans: Cuicunque otiari vult, nec comedere velit. Adeo autem taciturna est, ut Pythagoram illum excellenter superet, quem Græci propter linguæ continentiam supra omnes philosophos admirantur. Pythagoras igitur, quanquam non apud omnes lo queretur, tamen certis temporibus exactis, cum hominibus amicissimis clam disserebat, et sæpenu mero ad boves et aquilas verba faciens nugabatur, ac delirabat. Vino porro penitus abstinens, aquain bibebat. At vero hæc silentio quod habet a natura, Pythagoream taciturnitatem vicit, et cum vino etiam aquæ potionem contempsit. In tali igitur, tam quieto statu versanti imbecillæ, et humili araneæ, nec usquam foras sustinenti ambulare, nec ex imaginatione huc illuc divagari, nec innu meris laboribus defatigari, qui in altis habitat, et 4umilia respicit * Dominus (nihil autem aranea XLV. Sed dicet fortasse quispiam ex his ven tris et gulæ mancipiis, Ego multi cibi sum: et quoniam multa absumo, sexcentis vitæ negotiis mihi necesse est implicari. Verum et hic cogitet, cele grandia, quæ in mari Atlantico pascuntur, a Deo ubertim nutriri, neque famem unquain expe riri. Tantum enim unusquisque horum piscium obsonii devoraj, quantum frequens aliqua civitas uno die absumere non possit. Omnia a te exspectant, inquit, ut des illis escam in tempore ". Quocirca el largum, et parcum cibi Deus est qui alit. His audi tis et ipse tu, qui latum et amplum ventrem habes, Deo et fidei de cætero te totum permitte et cou secra, excussis multigenis mundi distractionibus animique sollicitudinibus: et noli esse amplius in credulus, sed fidelis “plane. elsi XLVI. Si vero Deo placere, et amicitia beatis sima diligi volumus, mentem nostram ei nudam adhibeamus, nihil secum ex isto sæculo traben tem, non commentationem, non scitum aliquod inventum, non juris scientiam, non aliud, omnem mundi sapientiam didicerimus. Deus quippe cum magnifica de se existimatiuncula accedentes, quique inani gloria pascuntur, et superbia turgent, aversatur. Et bene quidam sapientum vanam de se opinionem follem et vesicam esse aiunt. XLVII. Quo pacto expugnare possimus, quod jam imperium in nos obtinuit peccatum? Opus est vi. Ait enim, Vir laborans laborat, et a se ipso perni ciem amolitur, semper annitens sursum ferii cogi tationibus suis, et vim vi repellere, ut dicitur in legibus. Nos itaque vim aliquam adhibeamus, licet infirmissimam, et deinde superventuram ex alto virtutem Hierosolymis sedentes exspectemus, boc est in perpetuis precibus, et aliis virtutibus, donec virtus potens ad nos veniat. Nec enim quandam imbecillimam, nostræ similiter operantem, sed vir tutem quaindain appellari oportebat, quæ per labia corporea efferri non posset, quæ multa potentia, mores improbissimos, et diaboli nequitiam vinceret atque edomaret, vinceret item inhonestas corporis motiones. Factus est enim, inquit, repente de cœlo sonitus tanquam spiritus vehementis * ut vitium scilicet semper nos ad deteriora impellens expel leret. XLVIII. Ut leo ovili, sic inimicus demon noo.s insidiatur, laqueos et pedicas impurarum et im piarum cogitationun abscondens. Quin etiam nos, nisi dormiamus, majores illi et molestiores laqueos ponere poterimus. Oratio quippe, et psalmus, et vigiliæ, et humilitas, et ministerium in proximos ♥ Psal. cili, 27. ** Joan. 38 Ezech. XVII, 24. 39 | Par. xx, 20. 40 I Petr. v 2. Act. 11, 2. xx. 27. 41 Psal. CXII, 5.

col. 801–802page 6 of 18

cto, rationem reddemus, propter linguæ moderan dæ imperitiam. Quamobrem ea provide custodien da nobis est. collatum, et misericordia, et gratiarum actio, et Etenim pro verbo otioso, et e vana gloria profe divinorum eloquiorum lectio, hæc, inquam, ini mico insidiæ, fovea, pedicæ, et cruciamenta sunt. XLIX. Divinus David annis admodum provectus, Deo, a quo esset electus gratias agens, in extremo sic ait: Nunc enim invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac 48. Hoc dictum est ut nos discamus, ad orandum contentionem et tempus re quiri, ut tandem imperturbatum animi statum in veniamus aliud videlicet cœlum cordis, in quo habitat Christus: quemadmodum Apostolus ait, An nescitis, quia Christus Jesus habitat in vobis **? L. Si Christus factus est nobis justitia, et sapien tia a Deo Patre *, certum est, etiam factum esse requiem. Sic enim ait: Venite ad me omnes qui la boratis, et onerati estis, et ego quiescere faciam ros". Pulchre igitur dictum est, sabbatum, id est requiem, propter hominem factam esse: in ipso enim, et solo Christo, Dei Filio unigenito scilicet, quietem genus humanum adipiscetur. Ll. Sicut est poculum lapsus, et calix iræ: sic etiam est poculum infirmitatis, quod ablatum a nobis Dominus tempore debito tradit in manus iuimicorum nostrorum, ut in posterum non am plius nos, sed dæmones infirmentur, et cadant. LII. Sicut in rebus exterioribus sunt nummula rii, textores, aucupes, milites, structores: sic in interioribus (in cogitationibus nimirum) puta esse aleatores, veneficos, piratas, venatores, cynædos, homicidas, et similes, quibus actutum negare adi tum per piam contradictionem et orationem opor tet, cynædis potissimum, ne sanctum locum pro ſanent, et hominem Dei inquinent. LIII. Non solum lingua capitur Dominus, ut salvet, sicut factum in latrone, qui de cruce cla mabat: sed cogitatione etiam. Dicebat enim intra se" (scriptum habemus de muliere, quæ sanguinis fluxum patiebatur) et quæ sequuntur. Et servis Abrahami de Rebecca apud se tacitus coram Do mino loquebatur. LIV. Propemodum ipsum peccatum poenitentem ad Deum in pellit, cum ejus fætorem, pondus, et insaniam sentit. Nolentem vero ad pœnitentiam se dare, ad Deum non compellit: quin potius poten tia sua vinculis insolubilibus constringit, vehemen tiora el acriora de cætero desideria perditionis efficiens. LV. Aliquando in convivio arrogans cogitatio ad intempestive loquendum prosilit. Angelicæ autem cogitationes hujusmodi nugatoriam et importunam cogitationem ejicere serio monent. Si igitur bono silentio ipsam non represseris, sed inflatus super bia, foras prodire permiseris, postea poenas dabis, aut cum peccato magno divinæ ultioni traditus, aut gravibus corporis doloribus, aut non levibus fra trum offensionibus, aut futuri sæculi suppliciis. LVI. Quicunque voluptate, ira, vana gloria, aut simili vitio tentantur, hi dicuntur sole per diem uri, et luna per noctęm. Ora igitur divina et roriflua nube tegi, ut incendium ab inimicis illatum evadas. LVII. Neutiquam licentiam apud te tribue vino lentiæ satellitibus, et mensæ luxuriosæ asseclis. neque parum honesta fabulantibus, tametsi persona præstent, tametsi vitam solitariam diu agitarint, ne secundum Scripturam putredo te operiat, et cum immundis atque incircumcisis corde auferaris. LVIII. Primum traduntur Petro claves: deinde in negationem prolabi sinitur, ut eo casu ejus animi providentia castigetur. Et tu igitur, si, cum scien tiæ clavem acceperis, in varias tentationes incide ris, ne admirere: sed Dominum, qui solus est sa piens, glorifica: qui admiscentem se divinarunı rerum notitiæ arrogantiam affictionibus coercet. Tentationes etenim frenum sunt, et Deo ita pro vidente, spiritus hominum frenare ac retinere possunt. LIX. Si bona¸ nobis sæpe Dominus abstulerit, quemadmodum divitias Job, dicamus, Dominus de dit, Dominus abstulit *; utique mala quæ nobis in vexit, auferet: Bona enim et mala a Deo "1 inquit. Et qui induxit nobis mala, idem æternam lætitiam cum æterna gloria nobis inducet. Sicut enim vigilari super eos, ut destruerem et affligerem: sic vigilabo super eos, ut ædificem, et non destruam, ut plantem, et non evellam, dicit Dominus 5. Taceat ergo popu laris parœmia: Ex quo male, non amplius bene. Nam qui res in deterius mutavit, easdem omnes de improviso in conditionem splendidiorem revo. care potest. LX. Qui dæmonibus sive per continentiam, sive per orationem, sive omni genere virtutis vehemen tius majoreque contentione insultat, graviores ab iisdem plagas accipiet: donec tædio captus, et responsum mortis intellectualis in aninia sua repe riens, dicere possit, Quis me liberabit de corpore mortis hujus ""? Legibus enim adversarii vel invitus subjacere cogor. LXI. Non temere scriptum est, olim dixisse quos dam inter se Surgite, et ascendamus ad populum confidentem in spe, et quiescentem ". Et iterum, Venite ascendamus, et colloquamur cum ipsis lin gua intelligibili dolosa, et avertamus illos a veri. tate ad nos. Sævi namque dæniones adversum eos, qui statum monasticum quieti et silentio deditum delegerunt, per omnem eorum vitam tentationum gladios acuere religionique et divinæ pietati ad dictiores furiosius oppugnare consueverunt, pugnis ** || Reg. vii, 27. * 1 Cor. 111, 16. 671 Cor. 1, 30. * Eccl. xi, 14 ** Jer. XXXI. 23. ** Rom. vit, 24. ** Matth. x1, 28. * Marc. v, 25. Jud. xvi, 9. *• Jub 1, 21.

col. 803–804page 7 of 18

Cum noveris igitur Domini judicium, desperationi cave succumbas, quia te exercere non potes: sed da operam potius ab inimico liberari per orationem et patientiam cum gratiarum actione. Si ergo per secuti vos fuerint cogitationes imbecillitatis et labo rum, a civitate jejunii fugite in aliam, id est, ad orationem et gratiarum actionem. intolerabilibus ad peccatum opere perpetrandum eos Deum per orationem et spem orantem te exaudire. impellentes, si forte oppugnatos hac ratione a fide in Christum, a studio precandi, et bona spe aver tere et avocare queant. At nos, inquit David, non discedimus a te **, quoad tentatores a nobis disce dere jubeas, et per patientiam, solidamque et fir mam apathiam vivificemur. Quoniam tentatio est vita hominis: et agonotheta counivente sæpenumero ad tempus constitutum sub pedibus inimicorum suo rum prostratus jacet. Magni autem et excelsi ani mi est in calamitatibus desperatione minime frangi. LXII. Si tantum potest dæmon, ut hominem a bono naturæ statu desciscentem, in alium habitum mutare, et ad perditionem ipsius transferre etiam nolentem queat, quanto magis angelus, definito tempore Dei mandato accepto, totum hominis affe ctum ad meliora inflectere poterit? Si frigidissimus aquilo tantum valuit, ut ad lapidum duritiem tener rimam aquarum naturam immutaret, quid faciet calidissimus auster, si aer valde refrigeratus, omnia recedere faciat? Ante faciem enim frigoris ejus quis sustinebit **? et quomodo calor ad se omnia non advocabit? Credo igitur frigidum et nigrum carbo nem mentis nostræ serius tandem, aut citius calidum et lucidum fore, ubi divinissimus ignis eum afflaverit. LXIII. Est quidam etiam in præsenti vita status testimonium et signum nostro in occulto Joseph positum, propter apathiam, secundum quem mens egressa ex Ægypto a pistrino passionum, et a ser vitute in cephino impurissima recedit. Linguam autem quam non moverat non audit amplius, lin guam demonum videlicet, sordidam, et corruptri cem rectæ mentis: sed linguam sanctam luceai afferentium angelorum, transformantium animum a corporeo in incorporeum, linguam illuminativam animæ suscipientis. LXIV. Audio fratres quosdam corpore conti nenter imbecilliores, nec valentes jejunare, mihi dicere: Quo pacto citra jejunium a diabolo, el a pravis affectionibus liberari possumus? Quibus respondendum, non solum per abstinentiam escu lentorum, verum etiam per clamorem cordis excuti et exterminari posse mala, malorumque suggesto res. Clamarunt enim quidam ad Dominum cum tribularentur, et liberavit eos. Et rursum scriptum est, De ventre inferi audisti vocem clamoris mei, et ascendet ex corruptione vita mea 87. Idcirco, Donec transeat iniquitas 58, hoc est, perturbatio peccati, clamabo, inquit, ad Deum altissimum, ut maximo beneficio me afficiens, impetum peccati sua po testate compescat, et mentis affectionibus vitiosis obstrictæ simulacra deleat, Athenasque nostras idolis deditas idolorum expertes faciat. Si itaque mon accepisti gratiam continentiæ, scito velle ** Psal. Lxxix 19. Joan. 1, 51. LXV. Pharao supplicans, Auferat Deus a me mor tem istam 59, inquit, et exauditus est. Similiter dæmones rogarunt Dominum, ne in abyssum mitte rentur, et impetrarunt. Quanto magis voti compos fiet homo Christianus, orans, ut a morte sub intel ligentiam cadente liberetur? LXVI. Qui aliquandiu a divina gratia ¡Humina tus, in ea conquiescit, subtractaque in vagationes mentis et inquinamenta incidens, idcirco murmu rat, nec virilem indueus animam precibus saluta rem illam plenitudinem recuperare contendit, sed segre fert, et stomachatur, similis est mendico, qui eleemosyna ex palatio accepta, moleste fert, quia ut cum imperatore pranderet, non sit intro missus. LXVII. Beati qui non viderunt et crediderunt **, Quam beati qui subtracta gratia non invenientes consolationem in seipsis, sed præsentes potius af fictiones, et densas tenebras intuentes, non despe rant; sed fide confirmati, existimant se videre eum, qui non videtur, viriliterque malum saum tolerant. LXVIII. Quæ ex gratia, tempore suo, post multa certamina, dolorem et lacrymas, quærentibus eain de cœlo donatur humilitas, multis partibus fortior et major est ea humiliatione, quæ virtute amissa contingere solet. Illa superiore dignati, vere per fecti viri, et a tentationum molestiis tuti sunt. LXIX. Quando diabolus Dominum reliquit, tune accesserunt augeli et ministrarunt illi. Sciendum igitur, sicut scriptum non est, dum tentaretur, affuisse angelos: sic etiam dum nos tentamur, að tempus angeli Dei, non procul tanien, se subducunt. Ubi recesserunt qui tentabant, ad nos revertuntur ministrantes nobis divinas cogitationes, sanitates, firmamenta, illuminationes, compunctionem, con solationem, patientiam, dulcedinem, et quæcunque ad animam lassam servandam, corroborandam recreandamque pertinent. Ait enim Nathanaeli, Videbis angelos ascendentes et descendentes supra Filium hominis ", hoc est, super omne piorum genus angelorum ministerium auxiliumque affatim effundetur. LXX. Memento sacerdotis illius, a cujus dextris stetit diabolus, ut cuilibet cogitationi, et verbo, et facto dextero adversetur, ne rerum eventis percel laris et obstupescas. LXXI. Nosse convenit monachum, quid sit infir 56 Psal. CXLVII, 17. 37 Jonæ 11, 3. 58 Psal. LVI, 2. 59 Exod. x, ‹• Joan. xv, 29.

col. 805–806page 8 of 18

mitas, secundum illud, Miserere mei, Domine, quo- excitatos incorruptionem regerminare, quam se niam infirmus sum 69 et quid sit apostasia a Deo quæ quidem morbus est diaboli et angelorum ejus. LXXII. Quemadmodum ferrum ignis conjunctio facit intractabile: ita crebræ orationes mentem validiorem efficiunt ad conflictum cum hostibus ineundum. Quocirca summa vi horrorem quemdam assiduæ orationis immittere nobis conantur, cum sciant eam ipsis insidiatricem, animo vero propu gnatricem esse. LXXIII. Eorum qui secum e Siceleg adversum alienigenas profecti erant, promptum animum cundum naturam accepimus, et velut recentem stirpem æstate frondescere, tametsi veterem homi nem superinduti sumus. LXXVII. Ad animam propter magnitudinem ten tationum, et multitudinem peccatorum sibi dis plicentem, dicentemque, Periit spes nostra, occi dimus, dictum est a Deo, qui salutem nostram non desperat, Vivetis, et cognoscetis quia ego sum Domi nus ". Ad animam autem dubitantem, quo pacto per magnas virtutes parere Christum queat, dictum est, Spiritus sanctus superveniet in te ". Ubi autem Spiritus sanctus adest, ne tu de natura et consue tudine amplius cogites: potest enim omnia adoran dus Spiritus, et non exstantia tibi producit, ut David gratum habuit, tametsi viribus lassi, apud torrentem Besor remanerent. Cum autem parta de barbaris victoria ad eos revertisset, et audiret quos- obstupescas. Quin etiam mentem antea victam, dam dicentes, nihil de præda cum illis communi candum, qui ex lassitudine ad torrentem consedis sent, erubescentes et obmutescentes illos huma nissimus David ita defendit, ut diceret quoniam sedissent ad sarcinas et impedimenta, eaque custo dissent, ob id etiam æqualem partem cum fortibus et magnanimis bellatoribus ferre oportere. Consi dera igitur, num etiam in fratre quopiam, qui se in principio ferventem demonstravit, postea ali quantum inertiæ succubuerit, vasa sive sarcinæ salutis intelligi queant fides, pcenitentia, humilitas, lacrymæ, patientia, spes, longanimitas, et virtutes reliquæ, quibus imbecillus actione assidens et assiduo incumbens exspectatione in Christo ut con sentaneum est, aliquod donum sempiternum conse quatur. LXXIV. Levitæ quidem et sacerdotes vocati sunt, qui sese totos per omnia Den consecrassent, actione et contemplatione, inquam jumenta vero Levitarum dicuntur qui animi,perturbationibus vacantes per vestigia sequi non possunt, cupidi tamen sunt virtutis, et pro captu suo illi student, et eam expetunt quotidie, etiam si vitiis enervati, sæpius ea frustrantur. Æquum porro est, aliquando et hos apathiæ charisma, sola Dei benignitate accipere Desiderium enim pauperum exaudivit Do minus 6. LXXV. Plagas, quas nobis inimicus seu aperte, sen occulte infligit, videmus, cruciatus autem et dolores, quos a nobis officio virtutis fungentibus, aut de peccatis pœnitentibus, aut patienter feren tibus ac tolerantibus, quæ præter voluntatem eveniunt, aut orantibus, aut alia sedulo agentibus, propter quæ ille disrumpitur, et torquetur, et plorat, et plangit, hæc omnia nos, ita Deo volente, non videmus. Justum est enim, inquit, apud Deum retri buere tribulationem iis qui vos tribulant “. LXXVI. Si caudex vetulus aut in planitie, aut in monte aquis irrigatus revirescit, quasi recens salus, par est nos quoque sancti Spiritus virtute nunc victricem reddit. Qui enim in cœlo super nos propter misericordiam venit Paracletus, supra omnes est omnibus enim et naturæ motibus, et a diabolo excitatis passionibus superior est. LXXVIII. Enitere ut splendorem ac lucem in ea parte animæ tuæ ill:esain custodias, cui tributus est a natura principatus. Quod si aspicere cum perturbatione coperis, obtenebravit te Dominus, et emisit frenum ante faciem tuam; aut lumen oculo rum tuorum non est tecum. Sed quamvis hæc ita babeant, ne deficias, nec defatigere. Ora autem cum sancto Davide, Emitte lucem tuam et veritatem * mihi qui contristatus ingredior **: salutare vultus mei, et Deus meus ". Emittes enim spiritum tuum, et creabuntur, et renovabis faciem terræ 1º. tuam LXXIX. Beatus qui in hac vita insatiabiliter noctes et dies, preces et psalmos comedit ac bibit, et seipsum præclara Scripturarum lectione corro borat. Nam istiusmodi usus perfectam et cumulatam animæ lætitiam in futuro sæculo producet. LXXX. Tota virtute cave ne cadas: cadere enim fortem athletam haud decet. Quod si cadere con tigerit, illico resurge, rursumque ad certamen consiste, etsi millies id ex carnis fragilitate con tingat. Scriptum est enim, Septies cadit justus”, hoc est, in omni vita, et septies resurget. Quandiu tenes arma sancti habitus, cum lacrymis Deo supplex ad stantes te adjungis, quanquam sæpe cecideris. Quandiu monachus manes, quandiu gene rosus bellator contra adversarios plagas suscipis, per quas potius laudaberis, quia neque percussus cedere aut deficere sustinueris. Quod si monacho rum ordinem deserueris, de reliquo in tergo vul neraris, ut fugitivus, ut tumidus, ut ordinum desertor, ut qui intrepidus apparere non audet. Psal. VI, Psal. xxxvII, Psal. ix, 17. * Psal. XLI, 12. Thess. 1, 5. 1º Psal. ciii, 12. LXXXI. Gravius est desperare, quam peccare. Judas proditor pusillanimis erat, et belli indoctus quare desperantem insecutus inimicus suspendio admovit. Ast Petrus, firma illa petra, horribili casu depressus, non deflexit a tramite, nec fracto animo 18. * Luc. 1, 35. *7 Psal. xlı!, 3. Isa. XLIX, 11. Prov. XXIV,

col. 807–808page 9 of 18

desperavit: sed sustulit se, et e corde contrito populus meus, ingredere in penetrale, seu cubicu amarissimas lacrymas obtulit, ipsisque ut flammis rapidissimis oculos ardentes habens, resiluit longe fugiens, et acerbe ejulans. LXXXII. Adversus hæc tria potissimum mona chus bellum gerere debet implacabile, nempe adversus insanum ventris et gulæ studium, adver sus vanam et inutilem gloriam, et adversus avari tiam, quæ est idolorum servitus. LXXXIII. Quidam Israelitarum rex Troglodytas, aliosque barbaros psalmis, hympis, cæterisque canticis spiritualibus, in sermonibus et organis Davidicis debellavit. Ilabes et tu barbaros Troglo dytas, dæmonas nimirum, sensus et membra tua subeuntes carnemque per tentationem agitantes, et per titillationes fumum excitantes, facientesque te non absque affectu odorari, audire, et oculos adulterii plenos habere, et Babylonica confusione intus extraque confundi, et verba immoderata profundere. Ergo tu similiter Troglodytas istos malarum in te rerum artifices, ut fide magna, et psalmis, et hymnis, et canticis spiritualibus fundi tus extermines, curam et operam impende. LXXXIV. Quemadmodum Deus hominem homi nis opera salvari, ita Satanas hominem per homi nem perdi vult. Quocirca ne familiariter utare homine contemptore aliorum, versuto, et loquace, ne cum illo in supplicium abeas: vix enim quis cum justo versans, salutein consequitur. Quod si cuiquam cum improbo consuetudo intercesserit, nec sibi tanquam a peste et lepra caverit: facile naufragium inveniet. Quis porro misereatur amice et bilariter versantis cum dracone? Fuge igitur linguæ utenda imperitos, et contentionum auctores, externisque et internis membris inquietos. LXXXV. Quis sapiens et intelligens, et amicus Dei appellari cupiens, ut animam suam Christo exhibere studeat talem, qualem ab illo accepit, puram videlicet, sine vulnere, et totam sine ma cula, atque idcirco in cœlestibus coronetur, et ab angelis beatus prædicetur? lum cordis tui, omni rerum sensibilium cogitationi occultum et absconditum, imaginum simulacro rumve expers habitaculum, apathia et obumbra tione cœlestis gratiæ fulgidum: claudit ostimm omnibus aspectabilibus, paululum, et tantillum abscondere, brevis est enim vitæ humanæ cursus universus ac tum dicito, Donec pertranseat furor luus: quomodo alius dicebat, Donec transect iniquitas. Nam fortassis propter iram Domini dæmones ad vitiosas affectiones et peccata nos irritant, quemadmodum Isaias Deum alloquens ait, Ecce tu iratus es, et peccavimus 7. Hanc iram effu git, qui continenter in corde suo pacibus factitandis incumbit, et intra adyta se tenere contendit. Et trahe, inquit, sapientiam super intima. Gloria enim, inquit, filiæ regis ab intus ". Laboro autem ego usque ad latissimum, donec intrem in sanctuarium Dei et in montem hæreditatis, inquit, ad præ paratum habitaculum tuum, quod præparasti, Do mine. LXXXVIII. Qui ex animo rebus caducis nuntium mittere vult, beatum Eliseum prophetam initetur, qui multo et ardenti erga Deum amore flagrans, nihil sibi reliquit. Omnia igitur quæ possides in pauperes et monachos dispertire. Atque ita Christi cruce sublata, voluntate ac proposito ad mortem voluntariam festina, quæ tibi vitam æternam con ciliet. LXXXIX. Cum Amorrhæum in te instar quercus convaluisse senseris, Deum jugiter ora, uti arefaciat fructum ejus desuper: hoc est, peccatum in opere et radices infra, id est, impuras cogitationes: et ut Amorrhæum exterminet a facie tua. XC. Mirari non debetis, si videatis quietem ve stram haberi ludibrio ab his qui ipsi quiescere non possunt. Imo potius adversum eos psallite, de ultione tamen non cogitate, subjectionemque majo rem erga Deum illis opponite, clamantes in hymnis, Verumtamen Deo subjecta esto anima mea ". Pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi **: ego autein pro mea eorumque sanitate suppliciter aro. XCI. Sicut in mari, cum non spirat ventus vehe mentior, fluctus non attolluntur, sic dæmone non dam nec anima, nec corpus nostrum jacta'ur. XCII. Si semper oratione et divina gratia fer bueris, et stola tua caluerit; dicet tibi Scriptura, ut arma lucis induto: Inimici enim tui sicut diploide confusione et terrore operti sunt”. LXXXVI. Unum verbum bonum scelestum illum latronem in divinum paradisum introduxit: et unum verbum indecens sancto Moysi terram pro missionis interclusit. Ne igitur linguæ morbum præsente, perturbationibus tanquam procella qua contemnendum existimemus. Convitiatores enim et nugatores sibi ipsis regnum cœlorum præcludunt. Quamobrem vir linguosus etsi hic dirigatur, ibi non dirigetur quin potius supplantabitur, et mala apprehendent ipsum in perditionem. Scite dictum a quodam sapiente, melius esse ab alto cadere in pavimentum, quam cadere a lingua. Credendum itaque Jacobo Apostolo scribenti: Sit omnis homo velox ad audiendum, lardus autem ad loquendum”. LXXXVII. Ne decepti a sensibus circa vanitates, animis elevemur, expedit auscultare dicenti: Vade 72 Jac. 1, 19. Psal. cvit, 4. 7ª Job xiv, 13. ™ª Jsa. LXIV, 5. 79 jbid 19. XCIII. Dum peccatorum tuorum recordaris, ne te pigeat pectus verberare: ut plagis hujusmodi tan quam lapidem caves obduratum cor tuum, invento que auro, quale publicanus ille habuit, super divitiis occultis vehementer gaudeas. XCIV. Ignis precum ad Deum, et sacra meditatio 1 Psal. XLIV, 14. 7 Psal. Lxx, 17. " Psal lõi, 2.

col. 809–810page 10 of 18

eloquiorum spiritus super altari animæ tuæ semper cunis vagienti. Et corroborabo inter vos superna ardeant. XCV. Si semper studueris calceari pedes in præ parationem Evangelii pacis, plane etiam domum tuam, et proximi tui ædificabis. Sin autem desidia te occupaverit, dissolvetur, ita ut non videas, et secundum legem hæreditabis nomen solventis cal ceamentum 80. virtute qui in bello debilitati fuerant; et reficiam vos dulcedine, qui repleti fuistis amaritudine, ut ait in Threnis Jeremias de te, Jerusalem, in occulto. Nam tu quoque oppressa es amaritudine ª. Sed ite rum videbo vos, et gaudebit cor vestrum per oc cultam visitationem, et tribulatio vestra in gaudium convertetur, et gaudium vestrum nemo auferre poterit. XCVII. Ne igitur oculos claudamus, neve cœcn tiamus, sæculares supra nos laudibus efferentes. Sed scientes discrimen filiorum legitimorum ac spuriorum, usitatain monachis afflictionem et la borem potius amplectamur, cujus finis in vitam æternam desinit; et immarcescibilem gloriæ Dei *XCVI. Ne velis unquam præferre monacho sæcu lareın habentem uxorem et liberos, gaudentem de beneficentia in multos, deque liberalibus eleemo synis, deque tentationibus, quas a dæmonibus nul Has patiatur, teipsum illo minus Deo placere existimans. Ne teipsum lamentare, quasi jam pe rieris. Non ego dico te inter monachos perseve rando vitam nulli reprehensioni affinem vivere; coronam attrabamus ", ascetarum etiam qui vi sed quamvis magnus peccator sis, ærumna animæ tuæ, et afflictatio quantumvis egregia virtute vitæ sæcularis apud Deum plus valet: ingens, inquam, tristitia tua, animi dejectio, gemitus, et angor in credibilis, lacrymæ, conscientiæ stimuli, cogitatio num angustiæ, mentis accusatio, planctus et fletus animi, cordis ejulatus, contritio, confusio, labor, migeria, contemptus. Hæc omnia, et horum similia, quæ in ferream tentationum fornacem missis fre quenter eveniunt 81 præstantiora et acceptiora sunt multis partibus, quam hominis mundani bona opera. Cave igitur ne querimoniæ illius sis parti ceps, qua dicitur in sacra Scriptura, in persona tuæ: Quid nobis proſuit, quod tristes ambulavimus anɛe faciem Domini omnipotentis *, et in donio ejus mausimus semper? Certum est enim servum omnem, quamvis patrifamilias familiarem, aliquando etiam plagis afici, et pugnos ingeri populo appropin quanti sibi “. Qui autem foris sunt, quandiu pro cul a plagis sunt, ut alieni, aut nothi, aut negle cti reputantur. Quem ergo fructum eepimus, inquit, nos tribulationibus subditi anima et corpore, qui perpetuo oramus et psallimus? Contra, qui nec precationes frequentant, nec vigiliis gaudent et læ tantur, bi prosperantur, hilariter vitam exigunt atque ut propheta ait: Ecce domus alienæ ædifi cantur, et nos bealos dicimus atienos ". Et mox subjungit: Hæc locuti sunt, timentes Dominum, unusquisque ad proximum suum *. Verumtamen tenendum nihil novum pati eos, qui tribulantur, et diversis modis affliguntur, per multas tentationes jugum Domiui sui sustinentes. Audierunt quippe illum in Evangelio dicentem: Amen dico vobis, quia plorabitis et ßebitis vos familiares n.i, mundus autem gaudebit ". Et adhuc modicum, et visitabo vos per Paracletum, expellainque tristitiam ve stram, et recreabo vos cogitationibus cœlestibus vitæ et requiei, et dulcibus lacrymis, quibus ad paucos dies dum tentaremini caruistis. Et dabo vobis insuper ubera gratiæ, sicut mater infanti in 80 Deut. xxV, 9. Joan. VI. 20. Osee 11, 6. dentur peccatores, ne justorum labores dicam, et abjectum esse in domo Dei, id est, in ordine con tinenter Christo servientium et non habitare in tabernaculis peccatorum ", aut degerc cum sæcu laribus, quantumvis justis non vulgariter. Ait enim tibi, o monache, Pater tuus cœlestis, qui te sum inopere diligit, et tribulat, et defatigat variis ten tationibus: Scito, monache afflicte, quoniam sicuti per prophetam locutus sum: Ero castigator tuus **, et occurram tibi in via Ægypti, tribulationibus te exercens, et vias tuas vituperabiles sepiam sudibus meæ providentiæ, pungens calamitatibus improvisis, et impediens, ut ne quæ vis corde insipienti, in opus omnino conferas ". Et sepian mare passionum tuarum portis mearum miserationum; et ero tibi ut panthera, comedens te cogitationibus repre hensionis, desperationis, pœnitudinis, in conscien tia ignoratorum tibi. Omnes porro hæ afflictiones, maxima sunt Dei gratia. Nec solum panthera, sed et stimulus tibi ero cogitationibus compunctionis, et doloribus cordis te fodicans. Et non deficiet do lor de domo tua, videlicet de anima et corpore tuo, bene et utiliter ferientibus dulcibus revera et melli Quis Dei pœnis. Finis autem pœnæ, et laborum, et perturbatio nis, et confusionis, et timorum, et desperationum, quæ accidere consueverunt se exercere instituenti bus, horum omnium tam tristium finis est gaudium cœleste, et deliciæ inexplicabiles, et gloria ineſſa bilis, et exsultatio nunquam desinens. Propter hoc enim te tribulavi, inquit, ut pascam te manua scientiæ, ſame te cruciavi, ut in extremis benefa cerem tibi, et in regnum supernum te introduce rem. Tunc enim tripudiabitis, monachi humiles, veluti viţuli tenelli e vinculis emissi, a tribulatio nibus nimirum carnis, et tentatione inimicorum. Et tunc conculcabitis improbos dæmonas, qui nunc vos conculcant, et erunt pulvis sub pedibus vestris, Si enim pius et humilis fueris, inani fastu non ele vatus, nec temerarius; sed, fracto corde, teipsum 83 Hebr. x11. 16. Malach. 1, 15. 85 ibid. 16. 89 Petr. v, 4. ** Psal. Lxxxi, 11. "Jerem.xxx, 11. In Græco textu bis novus titulus præponitur. * Deut. 1v, 20. 8 Malach. 1, 14. 87 Thren. 1. 4. 88 Joan. xv1, 22. Osee x,

col. 811–812page 11 of 18

servum inutilem reputans ", et spiritu contrito, si cussi, per internam desolationem ego sanabo ³. ita humilis fueris, inquam, melius est tuum, o mo nache, peccatum justitia sæcularium: et potiores tuæ sordes, magna eorum munditia, qui huic vitæ serviunt. Quid enim est, propter quod affligeris? Prorsus macula est. Sed vide hominem aliquem, picatum manus, modico oleo purgatum. Multo sane magis tu purgari poteris misericordia Dei. Sicut enim tibi non est difficile lavare hoc vestimentum; sic multo magis non est difficile Domino lavare te ab omni macula, tametsi quodidie, ut verisimile est, aliquid ex tentationum necessitate innascatur. Nam dum dicitur, Peccavi Domino, responsum red ditur, Dimissa sunt tibi peccata tua 9. Ego sum qui ea deleo, nec memorabor ". Quantum enim distal oriens ab occidente, longe fecit a te iniqui tates tuas 7. Miseretur pater filiorum modo tu non deficias, neque resilias a psallendo et orando; sed adhæreas * vitæ tuæ et ipse emundat suo nutu, Deus sua voluntate mundat; nec si ipse magnus Apostolus fuerit impurum reddere aut damnare poterit. Dictum est enim illi: Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris 98. Si enim Deus est, qui sua benignitate justificavit nos, quis est qui condemnet nos "? Invocantibus enim nobis nomen Domini nostri Jesu Christi, facile purgatur con scientia nostra, et nihil discernit inter nos, et pro phetas, et alios sanctos. Non enim posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutaris per Do minum nostrum Jesum Christum, qui mortuus est pro nobis, ut sive vigilemus in virtutibus, sive dor miamus aliquo casu, ut est consentaneum, in qui busdam imperfectionibus, simul cum illo vivamus, ad ipsum respicientes magnis cum gemitibus, et lamentantes, et ipsi confitentes, ipsumque sine fine invocantes, et ipsum spirantes. Induamus igitur loricam fidei, et habeamus galeam spei salutis *, ne ingressum inveniant membra desperationis et diffidentiæ. Sed ego, inquis, irascor, et mihi rumpuntur ilia, cun sæculares video non tentari. Scito, dilecte, Satanam non opus habere eos tentare, qui semel ipsos tentant, et semper rebus ac negotiis caducis in terram trahuntur. Hoc quoque scias velim, ten tatis bravia et coronas esse repositas. Nec enim nihil de Deo sollicitis, neque supine jacentibus, et stertentibus sæcularibus. Ego enim, inquit, per Luc. xvii, 10. Reg. XII, Nunquid potest mulier oblivisci, ut non misereatur filio uteri sui? ita nec ego tui obliviscar, dicit Dominus. Si enim viscera avis super pullos suos effusa sunt, et in hora visit illos, et vocat eos, et cibum ori inserit, multo amplius miserationes meæ super creaturas meas effunduntur; multo amplius viscera mea super te effusa sunt, et visitabo te oc culte, et colloquar tecum in animo, et alimoniam immittam menti hianti, ut pullo birundineo. Ali mentum enim tibi suppedito timoris Dei, et alimen tum amoris cœlestis, et alimentum gemituum sola tia, et alimentum compunctionis, et alimentum mo dulationis, et alimentum scientiæ altioris, alimen Lum divinorum quorumdam mysteriorum, et reliqua deinceps. Si mentior loquens tibi Dominus et Pater Luus, redargue me, et feram. Hæc nobis Dominus semper apud animum loqui tur. Ego vero longiuscula scriptione modum exces sisse me non nescio; sed vos me ad hoc facienduin, et ad centum capita ascetica exponenda, et ut in centesimo diutius immorarer, ad lapsos erigendos, ad confirmandos qui ex negligentia labendi periculo proximi essent, cohortati estis. Quod inventi sint apud vos in India, ut mihi quidem scripsistis, fra tres nonnulli præter opinionem magnopere tenta tionibus impliciti, ut tæderet eos etiam vitæ hujus, et instituti monachorum, qui dixerunt, esse ar ctum, et mille periculis plenum, et sæculares beatos prædicarint, detestates diem, quo habitum induis sent. Que causa me coegit, ut hoc centesimum ca put producerem, et verbis non inquisitis, ut etiam idiota, et illiteratus lecta intelligere posset. Idcirco plura attuli, ut in posterum non sæculares, sed sc ipsos solos beatos judicent monachi, qui citra omnem controversiam majores sunt imperatoribus diadema super caput in terris gestantibus el cla riores, et gloriosiores, utpote qui Deo semper ad hæreant. Ego autem qui hæc scripsi, charitatem vestram rogo, ut in precibus vestris mei assiduo recordemini, quo miser dignus efficiar Christi gra tia, et bono atque optimo fine vivendi spatium ab solvam. Pater autem misericordiarum, et Deus to tius consolationis donet vobis consolationem æter nam, et spein bonam in Christo Jesu Domino ne stro, cui gloria et imperium in sæcula sæculorum, Amen. 96 [sa. XLIII, 23. 97 Psal. CII, 12. VIII, 33, 34. 11 Thess. v, 9, 10. * ibid. 8. * Osee vi. 2. * Isa. XLIX, 15. ** Acl. x, Cor. 1, 3. SEQUUNTUR EJUSDEM ALIA CAPITA NUM. XCIV. * 1. Omnia prognata sunt bona ex bonis, nec est quidquam in rerum natura malum: quandoquidem ex eo quod secundum essentiam bonum est, mali quidpiam exsistere non potuit. II. Quod essentia bonum est, proprie est, et semper est, et similiter est: quod est omnium * Hæc Græce non exstant. "Rom principium sine principio, unitas ineffabilis, et tri plex subsistentia. Pater a semetipso, non aliunde fluens et æternus, genitor Filii essentialiter, Spi ritus sancti fons. III. Omnia quæ sunt, ex nou exsistentibus exstite runt, esse videlicet adepta voluntate ejus quod est.

col. 813–814page 12 of 18

Nam si quod ortum non est, id solum est, quae absque eo quod est, nullo modo potest, et ex co orta sunt, non esse dicuntur, ex eo quod est esse mutuantia. Quod si esse acquisitum adepta sunt, non ab æternitate una cum illo exsistunt: siqui dem principium et finem suum habent Deum, Deus vero nec principium, nec finem habet, cum ipse sit omnium causa et finis. quod essentia bonum est, subsistere malum, alie num est), ergo maluin subsistentiam non habere ostenditur, quandoquidem ex eo quod est, non habet esse, sine quo esse habere, impossibile est. ✗. Sicut quæ sentiuntur tenebræ, natura sua non subsistunt, lux autem natura sua est (nihil siqui dem aliud sunt tenebræ, nisi umbra corporis, lo cun circumfusum ex oppositione corporis unde venit opacans. Id quod perspicue oculi corporei actio declarat. Nam intra palpebras habitans, si semet operuerit, propter disjunctionem a luce, con tingentes tenebras habet; rursum apertis palpebris, tenebræ, quæ ex eorum umbra evenerant, cui non subsistant, illico evanescunt, lux vero subjecta, et IV. Quod natum non est, infinitum est; natum autem finitum. Quomodo igitur finitum infinito ab æterno coexsistet? Natum enim considerans animus, ut quod esse cœperit, quia natum est, præterit il lud, et ad ingeneratum, principii expers princi pium deveniens, ultra id non invenit àsovúnap xtov, ipsa Deitate ex se genita, vel potius præexsi stente his; ita ut intellectus noster capere nequcat, et esse largiente non habentibus. Quare si teipsum natura subsistens, denuo recipitur), sic igitur etiam contraxeris ac circumscripseris, cogitationem ab incomprehensa contemplatione, quomodo Deo coesse queant ab ipso producta, compescas, quo modo producta sint illum scire sinens, qui ex cọ primarie natus est. V. Qui servat leges, cognoscat rationes tŵy èx µǹ övtwv. Qui autem intellexit rationes tov έx µn ad cognitionem proficiens per venit. VI. Quemadmodum sol sub sensum cadens ocu lis sanis rerum aspectabilium elegantiam demon. strat: ita sol qui intelligentia comprehenditur, eo rum rationes pure ostendit. improbitatem se habere existimandum est (cujus tenebræ, de quibus diximus, symbolum et nota sunt), quæ simul ex boni declinatione exsistit, cum natura sua non sit. Nam si nobis ipsis, ut æquum est, fidem habere velimus, facile perspiciemus, ma lum esse declinationem animi a bono, sine qua non erit, cum natura nihil sit; sed natum ex eo quod est per privationem quod obumbratur id, quod non est. Evanescit autem totum, ad unionem illius unde exstitit, reversum. XI. Progressuum varias aiunt esse species, per fectionis non esse: caret enim varietate, unifor mem cognitionem pro fine habens, quæ est omnino actionis et contemplationis finis infinitus. XII. Cum sint tres cognitiones et scientiæ, ma xime universales, practica, inquam, physiologica et theologica: primæ homines fieri doctores et ma gistri possunt; secundæ angeli (et est hujus finis naturæ illorum accommodatior quam primæ); tertia ipsum substantiale Verbum nos initiat. XIII. Qui putat se aliquid esse propter esse, non dum eo pervenit, ut revera sit aliquid. Nam putare esse, quod jam non est, non sinit evadere adesse quemadmodum est. VII. Qui iisdem perturbationibus sunt obnoxii, concordia privantur; qui autem eamdem virtutem colunt, pace potiuntur. Nam iracundus cum ira cundo versans, aut avarus cum avaro, aut gulo sus cum guloso, turbas et tristitiam habebit inter ipsum et quocum agit, amore sui semper interce dente, suadenteque, ut in acquirendis cupitis me ¡iori velit esse conditione. Unde alterum sequitur, in desiderabilium comparatione jucundorum pri vatio, per quam tristitia et ira conflari solet, qui bus unionis bonum perditur. Qui vero easdem vir tntes colunt, ab ipsis bonis, quæ ab utrisque aman tur, ad pacem quæ exsuperal omnem sensum *, re diguntur. Continens enim respondet continenti, modestus modesto, pecuniæ contemptor et man XV. Si in vallibus potius enascuntur lilia, ergo suetus, et, ut breviter dicam, quicunque hac et re- etiam quæ has in humilitate accesserit anima, lilia liquis virtutis generibus ornatus est, citra mode stiam et dissidium iisdem moribus prædito coha bitat. Solum quippe bonum sibi amicum, malum autem sibi inimicum est. VIII. Si nihil in rerum natura ipsum sibi adver satur, improbitas autern secum pugnat, quomodo subsistentiam habet? IX. Si primum bonum, id est, quod proprie est, merito dicendo, malum non esse; siquidem quod essentia sua bonum est, aliquod oppositum et con trarium habere non sustinet. Quod si malum non esse demonstratur (habere enim quidpiam esse Philipp. 1v, 7. 7 Cant. II, 1. XIV. Superba opinio de scientia sua, privat scientia et quæ illi contraria est, ignorantiam ge neral. germinabit. Ait enim Sponsalis liber, Ego flos campi et lilium convallium 7. XVI. Humilitas est cognitio propriæ infirmitatis et egestatis, cum in sua essentia defectum et pau pertatem mens contemplatur. Siquidem cum non esset, voluntate ejus qui est, esse accipiens, non est ipsa sibi ad esse sufficiens; voluntate autem Creatoris sui continetur, ut semper maneat, et ut bene sit, communione ejus qui est acquirit. Cujus enim natura aliunde esse habet, ejus etiam naturale prærogative inde proveniunt. XVII. Omne quod non est ȧyévrtov, hoc est,

col. 815–816page 13 of 18

origine carens, non est sibi sufliciens. Quod non tem ad hanc præbendam, quamvis mille preces est sibi sufficiens, ejus quod ortum non est, et sibi sufficit, auxilio eget. In iis autem quæ origi nem habent, etiam mens humana censetur: non igitur ipsa sibi sufficit. Quare Dei sui auxilio eget, sine quo boni quidpiam operari nequit. Quamobrem eportet bene facientem ad suppeditatorem roboris, recte factum suum réferre, ac dicere: Ipse dat fortitudinem et virtutem ad faciendum 8. Et: For titudo et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem *. Et non ego hæc aut illa bona feci, sed gratia Dei mecum *º. XVIII. Recte factorum sibi causam ascribentem, et se supra fratres, ut tepidos, ac languentes effe rentem, per Paulum cum exprobratione Dominus compellat. Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ¹¹? Ecce relinquitur tibi domus tua deserta “a cura et providentia mea. XIX. Mitis et humilis sanctum est Deo diverso rium. Super quem enim, inquit, requiescam, nisi super mitem, et humilem, et quietum, et trementem sermones meos 187 XX. Quando timor nobis insitus timet to Ev, id quod est, puta Deum, nascitur religio. Quando autem timet quod non est, vertitur in timiditatem: quæ cur ad meliora proficiat, causa est cognitio, et memoria mortis, et exspectati judicii inevitabilis ju stitia. Lapsus autem ad deteriora amor corporis, et mundi, et qui inde conflatur iracundiæ habitus. XXI. Quando quæ sunt in me naturalia affectuum bona, secundum naturam moventur, fiunt bona. Quando autem præter naturam moventur, fiunt mala. XXII. Deus est vita essentialis, principium et tinis omnium rationalium et e vita ad esse venien tium, remota morte quæ accidit: non enim ab eo qui est, esse habuit, ut etiam permaneat, pender s ab eo qui est Deus enim mortem non fecit, nec de lectatur in perditione viventium “. XXIII. Timor Domini prudentiæ pater: ex pru dentia vero mandatorum sincera observatio, co mitem trahit sapientiæ matrem apathian, ingredi turque in animam divinarum et humanarum reruin, et earumdem causarum cognitio. XXIV. Qui unum timet, non timebit multos, imo vero propter unum multi ipsum timebunt. Si enim timueritis Dominum Deum vestrum, inquit, et au dieritis vocein ejus, nullus stabit contra vos, sed timor et terror vester erit super omnes gentes 18. XXV. Sapientia per observationem mandatorum conciliari consuevit. Non enim Deus eam impertitur otiosis, juxta id quod quidam secundum pietatein sapientium dixit: Concupiscens sapientiam, con serva justitiam, et præbebit eam tibi Dominus 16. XXVI. Qui divitias sapientiæ in voluptate vanæ gloriæ vult consumere non habebit Deum annuen 10 I Cor. XV, obtulerit. Male enim petentibus, Deus ad dandum annuere non sustinet, ut Jacobus, Christi discipu lus, ait Petitis et non accipitis, eo quod male peta tis, ut in concupiscentiis vestris insumatis ". XXVII. Quando pars animæ concupiscens sti mulo divini timoris agitata ad meliora amanda movetur, tum ratio adversus improbitatis artificia prudens redditur, et dæmonum dolosas nequitias indagatas, parti illi tradit, in qua ira versatur, ut minis potentioribus, longius eas repellat, opportune ipsam ad iram acuens: id quod etiam David hor tatur; Irascimini, inquit, et nolite peccare 18. XXVII. Tunc anima in parte sua irascente conta minatur, quando in mundi voluptates lapsa pro illis decertat. Et hoc illam incitat, et adsunt dolor et malignitas, semper eain urgentes, et contra con sortes naturæ iram ejus exacuentes; nec reputat, si præter fas irascendi facultas ejus, per motum præter naturam de naturali vi imminutionem passa fuerit, quam contra demones et vitiosas nrotiones ab ipso opifice accepit. Maledictus furor eorum, in quit, quia pertinax, et indignatio eorum, quia dura ". XXIX. Etsi diabolus in Evangelio vocatus est tentator, tamen illum prætentamenta scientiæ cogi tationum nostrarum deficiunt. Mentem enim, ait quidam eruditorum Patrum, solus novit, qui nos condidit Deus. Merito igitur diabolum, et satellites ejus latent quæ sunt in animis nostris, quando neque essentia ipsorum est cognitio, et ab eo qui hoc est, longe distant. XXX. Si rationes eorum quæ creata sunt, in sa pientiæ thesauris sunt, eæ ignotæ sunt, quibus ipsa essentialiter sapientia ignota est. Proinde Græco rum sapientes falsum crepuerunt, rerum essentias se nosse gloriantes. XXXI. Qui fugit mali imitationem, et non si mul fugit male de eo loqui, non animadvertit hinc similem se factum illius quem vituperat. XXXII. Ne condenmes scortatorem, si tu castus sis; sed actionem ipsam ſuge, agentem ne repre hende. Qui enim dixit: Non fornicaberis, idem dixit: Non condemnabis ". Quod si non fornicans fornicantem condeninas, æque legem transgre deris. XXXIX. Qui se in vera humilitate exercet, sein, per suorum operum inquisitor, Deo ac judici cum religioso timore assistit, illiusque misericordiam ad se pellicit. Decentissime autem judicium in omnes illi permittit. Metuit enim qui est ejusdem naturæ cum iis qui judicantur, assidere illi, qui est natura judex, cum ipse naturæ consortium sit iniquus ar biter. 8 Psal. LXVII, 36. • Psal. cxvi, 14. "Sap. 1, 13. 18 Deut. x), 25. "Eccli. L, 33. " J. XXXIV. Quando te cogitatio ad facta proximi ju dicanda aut damnanda rapit, tum ad teipsum "I Cor. IV, 1 Luc. xi, 35. " Isa. LXVI, 2.

col. 817–818page 14 of 18

conversus, actiones tuas exacte dijudica: ne forte tamen certavit, cursum consummavit, fidem ser dum proximi errata leviora rigide censes, tu gra viora incurras, et nescias: ac tibi tale quiddam, quale Pharisæo illi, contingat, nempe, ut Publicani culpas inspiciens", et tua ipsius commissa negli gens, quem damnas, illum ipsum judicem habeas. Ex comparatione enim Publicani Deus Pharisæum condemnavit, quandoquidem ab humilitate elatio condemnari consuevit. XXXV. Qui accusat a quo sibi verbo, aut facto irrogata est injuria, cum eodem a peccato victus imbellisque, et cum injurioso insipiens deprehen ditur: malum enim malo ultus est, et perinde ut ille, malo perpetrato legis prævaricator evasit. Ait enim: Ne malum pro malo, neve maledictum pro maledicto reddas”. XXXVI. Si fides, secundum Jacobum, sine ope ribus mortua est”, mortuum autem in iis quæ non sunt, numeratur, errat igitur, qui dem virtutibus destitutam se babere putat, et est infidelis, quamvis Ailem in Deum se habere autumet. XXXVII. Justus Dei cultor Job dictus est ". quia operibus pietatem erga Deum recte præstitit. Non enim verbis nudis Deum colebat, factis autem mandata ejus aspernabatur. Injustus autem audiet Quid me vocas, Domine, Domine, et non facis quæ dico 18? XXXVIII. Fidelis est benevolus commissorum a Deo legitimorum citra transgressionem custos. XXXIX. Quem retinet seu possidet mun·lus, non li berat tempus; quem autem non retinet mundus, non subiit tempus. Hoc ex senibus, de quibus in historia Susannæ ", et ex adolescente Josepho li quet. Nam iHi in affecta ætate suam libidinem; hic vero annis juvenilibus canos pudicitiæ mores demonstravit. XL. Manus animi sunt virtutes in actione po sitæ, quibus perfunctus homo implet manus suas et fit sacerdos, qui Deo in Christo Jesu hostiam laudis offerre potest: Non est enim speciosa laus in ore peccatoris 28. vavit, exspectans justitie coronain, 30 desideravit dissolvi et esse cum Christo ". Et quod multi magnopore fugiunt, separari a corpore, hoc ilti erat in optatis. XLIII. Qui in hoc sæculo morte peccati est mor tuus, et cui vita secundum carnem est potior, is non immerito separationem carnis, per quam a vita, quam in manibus habet disjungitur, formidat. Ju stus autem ante separationem carnis, juxta legein et præscriptum virtutis a carne sejunctus, et vitam in carne mortem reputans, ut ait beatus Paulus Infelix ego homo: quis me liberabit de corpore mor tis hujus? bic ad vitam veram progrediens, mor tem sensibilem merito amplectendam ducit, utpote qua ad veram vitam transmittitur. XLIV. Illic esse quilibet festinat, ubi posses siones suas et facultates habet, sive ubi se velut captivam præbet ejus cupiditas. Qui igitur cœlestes possessiones exoptant, ut in patriam propriam eun tes, discessum a corpore concupiscunt. At vero qui melioribus destituti sunt, his terribilis est a corpore emigratio, quæ illos ipsorum facultatibus et ipsorum opinione jucundis spoliat. XLV. Cum pars animæ irascens, et pars con cupiscens male conspirant, nascitur tristitia, ira, invidia, iniquum odium, injuriarum memoria, et si quid horam est simile. Quod si mens meliori cogitatione dictas facultates disjunxerit, et nitatur pars irascens tueri ac defendere, quæcunque divinus timor meliora suggerit, concupiscentiae aversos a ratione impetus retrahit, et animum ad juste irascendum movet, ne peccet, a concupiscentia mali inclinatus. Et hoc est, Irascimini, et nolite peccare ³. XLVI. Officia practicæ seminum rationem sus tinent, quorum irreprehensibilis operatio ad ma turitatem perducta, respondentem praxi cogni tionem parit. Seminatis enim vobis ipsis ad justi tiam, metite vobis ipsis ad fructum vitæ, illumi nate vobis ipsis lumen scientiæ. XLVII. In seminibus unumquo‹Ique simile pro ducit sed in seminibus virtutis non ita se res ha bet. Idem etenim duarum sæpe, aut trium, ant XLI. Laus est, quæ per contemplationem crea turarum Deo pro dignitate offertur celebratio. Afiler. Laus est, quæ pro revelatione mysteriorum Deo dicatur gratiarum actoria glorificatio, ut inquit plurimarum opera seminarum, ef alium atque aliumi Daniel, Ipse revelat. profunda et abscondita, et no vit in tenebris constituta, et lux cum eo est. Tibi, Deus patrum nostrorum, confiteor, teque laudo, quia sapientiam el fortitudinem dedisti mihi, et nunc osten disti mihi quæ rogavimus le 30, el quæ sequun tur. XLII. Mortem timere haud est secundum natu ram, nemo siquidem contra eam quidquam audeat. At nunc ab omnibus, qui vitam agunt ex virtute, contemnitur. Sordidata igitur conscientia. mortis metum affert. Hinc Paulus, postquam bonuin cer 29 Rom. xi, 17; † Per. 11, 9. 21 Luc. 18, passim. fructum gignit, ut hunc quidem servum Dei co gnitione perficiat, hunc amicum, hunc filium ſa ciat. Diversitatem autem germinum unius seminis efficiunt sensus, quibus moventur, qui actionum semina jaciunt. Bonum enim, ex sensu timoris Dei seminatum, servum Dei generat. Quod autem dx. introductoria charitate, Dei filium efficit. XLVIII. Animæ ad bonum agendum constituen dumque, tria certamina subeunda sunt. Primum quidem est cum aliquid cum virtute conjunctum facere instituit, contra prohibentia illud. Alterum 28 Jac. 11, 26. Job 1. 4. 18 Luc. V1. 46. * Dan. xii, passim. 27 Gen. xxxix, passim. * Eccli. xv, 9. 19 Dan. 11, 22, 23. 31 Philipp. 1, 23. * Rom. vii, 24. Psal. v, 5.

col. 819–820page 15 of 18

possit: Da mihi intellectum, inquit, ut discam man data lua * certamen, ut bom. partum in præda ne cedat, Propheta orat sibi intellectum dari, ut ea discere cogitatione laudes foris ad nos mapantes repel lente. Tertium quod contra propriam complacen tiam et arrogantem de se opinionem suscipitur. XLIX. Si jussæ sunt omnes gentes laudare Domi num, quoniam confirmata est super nos misericordia cjus, prudenter sane, qui pro octava cecinit, neminem in inferno confiteri Deo dixit: In inferno enim quis confitebitur tibi? inquit, pro, Nullus confitebitur. L. Si misericors Dominus est justus, et Deus noster miseretur 36, igitur cum in bonitate nos condiderit, in justitia nos castigat, et cum ab eo defecerimus, in misericordia recipit. LJ. Si fugis malorum imitationem, simul de ipsis detrahere fuge: nam detractio charitatem abnegat, et timorem contempit. LII. Qui timore pœnarum Domino servit, in præ sentia tentationum, jucundis vitæ rebus ipsum privantium non admodum inconcussus erit. Metuen dum est enim ne affectio erga res caducas, qui est in ipso timorem ejiciat, siquidem charitas foris mittit timorem 17. Qui autem ex charitate erga Deum virtuti dat operam, eum nibil instantium malorum ab habituali amore erga virtutem avocare poterit. Quis enim, inquit, separabit nos a charitate Dei? tribulatio, an angustia, an persecutio, au gla dius *? et quæ sequuntur. Si ergo perfectio servi tutis secundum timorem, esl boni secundum charitatem operatio, ante perfectionem quod im-C perfectum est, haud tutum, neque firmum est. LIII. Quando Deo per fidem ipsum facere concedi mus, cogitare quomodo fiet, abstineamus. Nihil enim factu difficile est voluntati omnipotenti Dei, qui est super omnia. Quin potius cum voluntate ejus finis illius quod vult concurrit, et idem est illi velle ac perficere. LIV. Si secundum Joannem Deus charitas est qui diligit, in Deo manet, et Deus in eo. Qui autein odit proximum, certum est illum a charitate sejun etum odium substituere. Qui igitur odit naturæ con sortem, a Deo distat: siquidem Deus charitas est, et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus. in eo *0. LV. Quem in veritate delictorum suorum pœni tet, is et semetipsum reprehendit, et convicia ab aliis patienter fert; qui autem parvipendit pœniten tiam, commissorum a se peccatorum immeinos, indignatur, cum Deus dici aut fieri quidpiam con tra illum ad ejus utilitatem permiserit, et cum audacia, quid feci, inquit? Quem incusans Deus per Jeremiam prophetam ait: Non est homo qui agat pœnitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci *¹? LVI. Si cognitio mandatorum Dei per se obvia, et intellectu facilis est omnibus, quid est quod ** Psal. cv, 2. ** ibid. Jer. Psal vi, 6 36 Psal. civ, 5. Psal. cxvi, 73. LIX. Qui labores asceticos propter adeptionem rerum indifferentium ingreditur, is se meliora de terioribus permutare nescit. Similiter qui in vir− { tute colenda decertat, non ut sine certamine gratis eas Deo exercere possit, sed ut mirabilia dona con sequatur, Dei judicium et providentiam ignorat. LX. Credentis in eum in quem creditur indi screta fides, charitatis in co futuræ quasi quoddam proœmium est, quæ cuin venerit, mystes de cætero et amicus fit ejus, in quem credidit. Id quod per spicue demonstrat Abrahami in Deum certissima fides, per quam religiose eum cui credebat vene ratus, in ejus cognitionem venit, ex qua in chari tatem illius processit, qua florente a Deo condito rum notitiam accepit, amicus Dei vocatus et factus, Dixit enim Dominus Deus: Num celare potero ser vum meum Abraham, quæ facturus sum **? LXI. Christianum primo in seipso ulcisci oportet, et sic demum in aliis. Nam Moyses primum in cos qui ipsum offenderant, mitis et injuriæ immemor, in Deum peccantibus recte et naturaliter irasce batur non quidem odio, aut aliqua perturbatione mala incitatus; sed pro iis ipsis, contra quos id agere videbatur. LXII. Qui se contristanți, aut injuria afficienti, aut universe molestum quidpiam, et acerbum im portanti paria referre meditatur, hic præstitam sibi a Deo misericordiam lædit, non remetiens eadem mensura conservo, qua inensus est ipsi Dominus**, Quo pacto igitur zelus pro Deo ipsi Deo acceptus. erit, si prompte in alio ulciscaris Deum, in te ipso autem injuriosus eum tractari sinas? LXIII. Quemadmodum citra artem aut artifice, instrumenta et materies domus aut navis parari non potest: sic ad scopum vitæ secundum virtutem per veniri nequit, sine continentia, patientia, humilitate et oratione. Quocirca continentia quidem animum. a mundanis voluptatibus coercet, et ab omni facto pravo eum reprimit: patientia eum labores ferre docet, et foris invadentes tentationes contra conti nentiam, toleranter sustinere. Humilitas vero sui compotem exercere inspectionem sui, et non alio rum esse judicem; soli autem, ut dignum est, Do mino judicium permittere, qui probe cujusque facta novit sive ea bona, sive mala sint, et hinc men tem ad mansuetudinem, et statum pacificum trans ferre. Et veram quietem exercere docet, et esse in se ipso, atque ob hoc in Deo. Assidua autem et perseverans oratio propter colloquium cum Deo, mentem a cogitationibus mundanis abducit, illam Deo exhibet, et propter appropinquationem ad Deum, lenitate et pietate implet. LXIV. Orationem esse virtutem virtutum, a 171 Jean, iv, 48. Gen. xvi, 17. 38 Rom. vIII, 53. ** Matth. vii, 2. 39 | Joan. IV,

col. 821–822page 16 of 18

deficit, ac recedit. divina Scriptura didicimus. Ipsa siquédeni pro omni- rebus fluxis, et caducis affixa est, tantum a Deo bus. virtutibus Deo repræsentata, eum rogat, uti illis adversus passionum aciem a dæmonibus instructam opituletur. Hoc tibi Moyses persuadeat, qui ora tione bellatores Israelitas corroboravit, et Amalec manuum elevatione in fugam convertit. LVII Quantam vim habeant divinæ Scripturæ verba, adversus dæmones nos tentare aggredientes, Dominus noster hominis naturam indutus docuit, quando diabolus eum ut hominem tentare ausus est. Per Scripturæ enim sanctæ suæ verba omnes ver borum illius machinas frivolas, et superatu faciles ostendit. Triplicem quippe et maxime generalem adversus nos ratiocinationem, gulæ, inquam, ava ritiæ, et vanæ gloriæ per sacra Scripturæ verba nihil valere demonstravit. LVIII. Non nemini injuriam facere, aut conviciari, aut verbera incutere, hoc Christianum facit: sed hæc ab aliis sibi facta patienter ferre, istud ger manum Christi discipulum prodit. Dictum est enim antiquis, ait Salvator, Oculum pro oculo, et den tem pro dente. Ego autem dico vobis, non resistere malo: sed qui percusserit te in dexteram maxil tam, præbe illi et alteram, et quæ deinceps se quantur. LXI. Immoderatus timor paupertatis, parit pau perialem. LX. Paupertatem qui simulat, et misericor des clanculum spoliat, injustus, et rapax est. Quod enim erat vere pauper accepturus, ipse per simula Lionem clam præripui!. LXI. Qui partem animæ suze, in qua vigent iræ pacatam, et ira omni vacantem babere. deside rat, prius partem concupiscentem ad perituras vo luptates non propensam, ac facilem habere enita tur. Nam si hæc, bene se non habeat, ne cognatai quidem ejus, irascentem, inquam, bene habere ne cesse est. Incassum igitur laborat, qui sibi non ira scendi leges imponit: cupiditatis autem appetitus in vitium prolapsos non sanat: e quibus tanquam a fønte irarum perturbatio promanal. LXII. Continens est, qui contra quamcunque vo luptatem rationi repugnantem constanter, perpe tuoque resistit. LXIII. perturbationibus liber est, qui ex summa coutinentia resistendi babitum sibi confirmavit qua præditus qualitate et conditione, nullo motu turbidæ voluptatis commovebitur. LXIV. Continentiæ pro virtute, et firmamento adest timor Dei: robur autem apathie est in trinam monaden sincera charitas. Perfecte justus omnes in se virtutes æquabiliter possidet, ut non sit man suetior, quam temperantior: aut temperantior, quam sapientior. Nam justus imperfectus esse nou potest: siquidem justitia est omnium partium vir tutis sine ulla discrepantia consensio. LXV. Quantum pars animæ princeps, sive ratio * Matth. xxi, 38. 1 Cor xvi, 50. LXXIV. Monachus non dicitur facere, quæ per corpus ei facere convenit: sed si id agat ut ea per corpus operetur animus: licet enim idem facere multimodis ut jejunare ob timorem, ne caro in surgat, non odio liguritionis. Et rursum, metu violandæ legis, quæ de abstinentia a cibo monachis sancita est; non desiderio virtutis qua se quis piam modico alimento reficit, aut complectende deliciarum fugæ. Necessario enim ad nàturam sus tentandam cibus capiendus, non autem corpori, cum vitiosa appositorum appetentia edendo adulan dum est. LXXV. Concessas monacho epulas exquisite con ditas velle, testimonium est coactu quodam hu mano jejunia suscipi. Id nim immoderatum amo rem corporis, non religiose exercitationis cupidita tem arguit. LXXVI. Non solum tarde ac sero epulis accum bere, sed etiam epulas cito finire, jejunium est nec instituti monastici est, ob famem duntaxat in gentem sedandam edere, sed varietate ciborum nulla uti. Asceticum siquidem est, cum uniformi alimento mensæ brevis, solutionem animi ad omne genus eduliorum se demittentis, ut rem inşuavem et injucundam aversari. LXXVII. Cum ratione parum congruens jejunium est, legitimum quidem, ac definitum tempus ex spectans, hora autem cibi sumendi effreni quodam impetu ad mensam prorumpens: et cum carne etiam mentem voluptati eorum quæ apposita sunt, illigans. LXXVIH. Carnem et sanguinem Apostolus ap pellavit carnales affectus, et prudentiam carnis, mentem ad hæc provocantem, cum dixit: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Et: Pruden tia carnis mors est *. Ipsa igitur caro quoddam nutrimentum est dæmonum. Dum appropiant super me nocentes, inquit, ut edant carnes meas “. Qui ergo per virtutem carnes, de quibus loquimur, macerat ac tabefacit, dæmones fame occidit, et ad arma sibi inferenda imbecilliores reddit. LXXIX. Si cognoscamus quales nos ipsi fece rimus per peccata quæ commisimus, tunc qua les nos Deus secundum naturam fecerit, intelli gemus. LXXX Mens semetipsam qualis natura est, cognoscens propter mala quæ foris patitur, aut subit, neminem in crimen vocat. Nisi enim prius passa fuisset sine aliquo, non jam pateretur ab aliquo. LXXXI. Continentia frenum est, cupiditatis im petum in escas ac possessiones, aut gloriam cohi bens. LXXXII. Obedientia est persuasio, qua non dis……. cernendo, absque tristitia et ratiocinatione, jusso ** Rom. XVII, 6. 47 Psal. xxvi, 12,

col. 823–824page 17 of 18

rum impletur officium. Aliter. Obedientia est per- repellens, contra se dicit, vulneratur autem, et fecta subjectio, voluntate propria spoliata, et solo nutu præpositi citra perturbationem ad agendum impulsa. LXVI. Nemo a malo dæmone oppugnatus un quam devincetur, ni prius ipse per se divisus, car nis suæ vitiosis, et rationi adversantibus deside riis paulatim manus dans, ab iis devictus fuerit. Qua tanquam ansa arrepta diabolus roboratur, eos demque motus in perniciem animæ consummat, et ad exstirpandum difficiles reddit. LXVII. Sine generali continentia· certantem Christiano officio satisfacere, et ad propositam no bis beatitudinem assequendam procedere, impossi bile est, cum dicat Apostolus: Qui in agone con indolescit probris, quæ foris ipsi objiciuntur, non animadvertit se decipit magisque hominibus pla cendi studio, quam virtutis ergo de semnet male loqui. LXXIII. Qui melius aliquid possidere concupiscit, non fert ea quibus a re concupita adipiscenda prohibetur: sed studiose agit, moliturque omnia, ut desiderare potiatur. Exempli causa, qui consequi vult stabilem temperantiam, de epulis ac potu deli catis non laborat: nec mollis vestimenti ornatum quærit: nec nugatur labiis suis, quæ religionis in tentionem, vigoremque pedetentim laxent, ac dis solvant: nec cum adolescentibus, aut puellis li bera et risus plena colloquia serit: nec aliud quid tendit, ab omnibus se abstinet. Ubi vox, omnibus, piam his simile: quin potius horum contraria exer fortasse semper significat. Et ab omnibus cogila tionibus. actionibusque cum ratione non consen tientibus abstinendum est. Qua enim parte conti nentiæ contentio languebit, ea parte virtus peccati viribus crescet: atque ita dæmoni victoria adver sus animam obtinget ex sententia. LXVIII. Continentia sensibilis est declinatio ab omnibus actionibus, quæ per carnem exercentur, et cum ratione pugnant. LXIX. Continentia intellectualis, est declina tio a voluptate cogitationum, quæ non sunt sine passione. Verum prior declinatio recte non proce dit, nisi animam posteriorem ita meditetur, et obser vet, ut a se divelli nunquam patiatur. LXX. In duabus generalissimis functionibus perfectio contemptus vitæ hujus consistit, in conti nentia, inquam, et patientia. Et ex iis quidem, quæ in potestate nostra sunt, est continentia: ex iis quæ non sunt, patientia. Ac prior quidem ex timore confirmatur; altera ex charitate vires acquirit. Charitas enim, inquit, omnia suffert, omnia sustinet, omnia sperat, charitas nunquam excidit “. cere conatur, continentiam puta, vestitum vilem, gravitatem, religionem, quietem, humilitatem, quæ basis ac fundamentum est virtutum omnium: super quæ lætatus Dominus, expetitum a nobis bonum largitur, et custodit. LXXIV. Non potest ullum bonum citra patien tiam continentiamque generalem comparari. In patientia enim vestra, inquit, possidebitis animas vestras **. Et: Qui in agone contendit, ab omnibus abstinet. Cæterum continentia sine assidua ora tione non bene præstatur. Etenim Sine intermis sione, inquit, orale ". Nec vero sine humilitate Deo grata est oratio, cum scriptum sit: Respexit in orationem humilium, et non sprevit preces eco rum *. Quare si virtutes volumus obtinere, con tinentiam, patientiam, humilitatem frequentemus, et super omnia hæc orationem assiduam, qua oratione quod adipisci studeamus, facile conseque mor. LXXV. Ex omnibus recte factis nostris nibil adeo terret dæmonem, ut jugis el perseverans oratio. Ea enim orantem divina appropinquatione dignum præstans (prope enim est Dominus omnibus invocantibus eum) hostibus invasu dificilem ef ficit. LXXVI: Spiritus sancti eloquiorum meditatio malarum cogitationum fæces aufert ac tollit, intel lectualem in nobis ignem generans, qui animum nostrum calefaciens, ad preces vigilem, et alacrem ANNOT. Patientiam non esse in nostra potestate, aflirmare videtur, propter patientiæ materiam, quæ plerumque a causis externis proficiscitur. Con tinentiam ait esse in nostra potestate, quia potest quis esse continens, si divina adjutus gratia, quæ omnibus præsto est, velit esse continens: nec alio ad continentiam simpliciter loquendo eget, nisi ope divina et voluntate sua. Nec quia auctor iste conciliat, et ejus petitiones cum intellectu factas asserit continentiam esse in nostra potestate, idcirco negat ad eam cœleste subsidium necessario requiri. Non enim ignoravit illud Sapientis, Sap. VIII Et ut scivi, quoniam aliter non possem esse conti nens, nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientia, scire, cujus esset hoc donum, adii Dominum, et de precatus sum illum, etc. LXXI. Veræ humilitatis indicium est, non, de semetipso contumeliose loqui: sed intortas ab aliis contumelias viriliter perpeti. LXXII. Qui gloriam ab hominibus venientem * 1 Cor. 1x. 25. “I Cor.x,7,8. 8° Luc. xx1, 19. Deo indicat. LXXVII. Qui solius scientiæ causa in divina rum Scripturarum commentatione elaborat, hic vanæ gloriæ ad se januam aperit. At qui religiosa cautione, ac pie in sacrarum Litterarum disciplina se exercet, eo fine, ut voluntatem Dei cognoscat et faciat, hic Spiritus sancti virtutem ad se pelli cit: quæ illi cognita ad opus conferendi vim ac robur impertit, et insuper eorum, quæ scripta nou sunt, divinorum mysteriorum gnarum facit. LXXVHI. Tum se quispiam in meditatione eloquio 81 I Cor. 18, 39 | Thess. V, Psal. c1, 18 Digilized by Google

col. 825–826page 18 of 18

taberis in illis (in verbis Dei videlicet), sedens in domo tua, et ambulans in itinere, dormiensque alque consurgeus: eruntque et movebuntur inter oculos tuos, ut discas timere Dominum Deum tuum rum Dei probe, legitimeque versatum demonstrat, timorem in nobis procreat. Ait enim, Et medi cum tentatione invadente, quos didicit sermones e memoria haud secus quam e pharetra tela depro mens, eos contra dæmones, et affectus pravos contorquet: atque ab ipsis cogitationes malas, contra virtutis ardorem suggestas negotio infecto dimittit. LXXIX. Quemadmodum militum egregia in media dimicatione virtus ostendit, quam sæpe ac diligen ter arcum in pace exercuit: sic monachorum se cundum Dei beneplacitum in Scripturis usum, et exercitationem imperterritus in tentationibus ani mus testatur. LXXX. Cum compunctione attenta meditatio, Dei "Deul. VI, 7 LXXXI. Fervorem et promptitudinem tuam in habitualibus Dei cultibus angeli, et dæmones aspi ciant: ut illi quidem exhilarati tecum maneant; hi flagellati aufugiant. LXXXII. Christianus est dogma Christi Salvatoris nostri, ex mandatis a Deo præscriptis compositum, quæ se, ut decet, exscquentem imagine et simili tudine Dei exornant.

Page scan enlarged

Notebook

Full View