ANTIPATER BOSTRENSIS. NOTITIA. Sequentia leguntur apud Suidam s. v. Xsipitw. Candidus historicus refert a Leone Lanione in bellum adversus Vandalos infinitam pecuniam erogatam fuisse. Fuerunt enim, testibus illis qui eam tractarunt, per præfectos numerata auri pondo quadraginta septem millia: argenti vero septingenta millia, cum ex bonis publicatis, tum ab impera• tore Anthemio. Κάνδιδος ἱστοριογράφος φησὶν ὅτι Λέων ὁ Μακέλ λης περὶ τὴν ἐκστρατείαν τὴν κατὰ Βανδάλων άπειρα χρήματα δεδαπάνηκε. Ησαν γὰρ, ὡς οἱ ταῦτα ἐφαol νέρωσαν κεχειρικότες, διὰ μὲν τῶν ὑπάρχων χρυσίου λίτραι τετρακισμύριοι πρὸς ἑπτακισχιλίαις· διὰ δὲ τοῦ κόμητος τῶν θησαυρῶν ἑπτακισχίλιαι πρὸς μυ ρίαις· καὶ ἀργυρίου λίτραι ἑπτακόσιαι χιλιάδες, Εκ τε τῶν ἀνηλωμένων ἀρχόντων ἐκ δημευσίμων, καὶ ἐκ τοῦ βασιλέως ᾿Ανθεμίου. PHILIPPI LABBEI NOTÆ. allala præfixa hastilibus tabuere. Victor Tunnunensis in Chronico, et Theophanes, qui uberrime singula quæque persequitur, suo tempore alias proferenda, ex quibus haec pauca delibavit Anastasius Bibliothecarius, pag. 46 edit. Regiæ: Hillus Patricius cum Leontio el reliquis venit ad_castellum Papyrii, et educta Verina Augusta in Tursum Ciliciæ, fecit eam coronari extra civitatem apud Sanctum Petrum. Scribe eum, nempe Leontium, ut Græca manifesto edlorent: 'Ο δὲ πατρίκιος Ὕλλος σὺν Λεοντίῳ καὶ τοῖς λοιποῖς παραγίνεται ἐς τὸ Παπυρίου καστέλλων καὶ ἐξαγαγὼν Βερίναν εἰς Ταρσιν τῆς Κιλικίας, ἐποίησεν αὐτὴν στέψαι ἔξω τῆς πόλεως εἰς τὸν ἄγων Πέτρον Βασιλέα Λεόντιον τὸν πατρίκιον. Καὶ ἔγρα ψεν ἡ δέσποινα Βερίνα σάκραν τοῖς Ἀντιοχεύσι δύο potc etc. Quae vero ad mortem Zenonis spectant repete sis ex vulgaribus historicis Chronicorumque scriptoribus. ANNO DOMINI CDLX. ANTIPATER, BOSTRENSIS EPISCOPUS. NOTITIA. (Fabric. Biblioth. Græca edit. Harless, tom. X, 518.) Antipater Bostrensem in Arabia Ecclesiam rexit statim post Constantinum episcopum, qui concilio Chalcedonensi a. 451 interfuit, siquidem paucis post concilium annis ad Antipatrum jam episcopum litteras dedit Leo imperator tom. II Concil. Harduini, p. 690. Ad eumdem scripsisse S. Euthymius traditur ab auctore Vitæ Euthymii in tom. II, pag. 281, Monument. Cotelerii, cujus addesis notas pag. 636 seq. et Acta Sanctor. Junii tom. II, pag. 685. FABR -Conf. Cave Hist. lit. SS. Eccl. I, pag. 447, ad a. 460, in primis Oudin. in Comment. de SS. Eccl. II, pag. 101, sqq., qui distinguit duo Antipatros, n. Seniorem, (qui secundum Caveun circa a. 460 floruisse creditur, saltem ante synodum Nicænam II, a. 787, qui scripsit 'Av pnay,) et Juniorem, auctorem homiliarum, cujus ætatem collocat ante a. 840, et cujus me minit Leo Allatius in diatriba de Simeonum scriptis, p. 89, et, «Verum, inquit, in Msstis codd. (quos enumerat), alia plura encomia Antipatri, Bostrorum episcopi, de diversis argumentis, quorum titulis et inscriptionibus si fidem habeamus, non omnino a. 460, vel ante synodum Nicænam II exstiterit, sed longe post ipsam, vixque ante annum 840, vel sæculum nonum medium. Saxius in Onom. litt. I,˜p. 517, it in sententiam Cavei et Fabrici. HARL. » 1. Præcipuum ac celeberrimum ejus opus fuit 'Avelinots contra Pamphili apologiam pri Origene. Incipit a verbis: 'Eyw μèv ǎpxoúŷtwę évóµ:ľov yeypaneva, ut notatur in Actis synodi Nicænæ secundæ a. 787 celebratæ, actione v. tom. VII Labbei, p. 367 sq. (Harduin. tom. IV. p. 304), ubi fragmenta quædam e libro primo exstant. Longe plura et ampliora ix sig ti τῶν βλασφημιών Ωριγένους πραγματείας κεφαλ. ιε', ις', servavit Jo. Damascenus in Parallelis sacris tom. II edit. novæ, p. 764 ad 772. Vide etiam Cyrillum Scythopolitanuni in Vis S. Sabe, tom. III Monument. Cotelerii pag. 362, ubi narrat, Gelasium præpositum, ut succrescenti Origenianismo occurreret, Antipatri opus in ecclesia publice fegendum ordinasse: Τὸ σύγγραμμα τοῦ ἐν ἁγίοις ἐπισκόπου Βόστρων Αντιπάτρου, τὸ κατὰ τῶν Ωριγένους δογμάτων ἐπ' Εκκλησίας ἀναγινώσκεσθαι παρεσκεύασεν. Mentio iterum pag. 364. FABR. In duobus codd. Mazarin. sunt quædam Antipatri opp.; sed quænam ifla sint, non indicatur a Montfaucou, in

MONITUM IN SEQUENTES HOMILIAS. Bibl. biblioth. Msstar. II, pag. 1306, E, nec in vol. I, pag. 593, E, de cod. August. Vindel. 66 qui variorum Patrum homilias continet. In cod. Coislin. 286 in Joannis monachi eclogis sunt excerpta ex Antipatro contra Origenem. V. Montfaue. Bibl. Coislin. p. 390. HARL. 2. Εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τὸν Βαπτιστὴν καὶ εἰς τὴν σιγὴν Ζαχαρίου, καὶ εἰς τὸν ἀσπασμὸν τῆς ὑπερarias eotózou. Homilia in S. Joannem Baptistam, silentium Zachariæ et salutationem sanctissimæ Deiparæ. Incipit: 'Ev yeni yuvatxwv. Ms. in bibl. Cæsarea. Lambec. V. pag. 18. [p. 42. Koll.] Vidit etiam in Italiæ bibliothecis Allatius, qui ejus meminit pag. 89 libri de Simeonibus. Habuit et Thom. Galeus. Si recte memini (neque enim liber jam ad manus), Latine eam dedit Combefisius in bibl. Concionatoria. FABR. tom. VII Bibl. concion. p. 106. Exstat præterea homilia in S. Joann. Baptistam, silentium Zachariæ, et salutationem Mariæ, in cod. Taurin. 135. V. Cat. codd. Gr. Taur. p. 232. Orat. in Joannem, Paris. in quinque codd. bibl. publ. - Florent. in cod. Laurent. Medic. 27, n. 4, plut. 70. V. Bandin. Cat. coud. Gr. Laur. II, pag. 687, et in tom. I, pag. 445, n. 6. Oxon. in cod. Barocciano 199. - In bibl. Sfortiana. V. Montfauc. Bibl. biblioth. Msstar. pag. 700, E, et pag. 1317, A, in cod. Mazarino 72. HARL. 3. Eis täyta Báta. Ms. apud eumdem Galeum. FABR. In cod. Thomæ Gale 38, sive n. 5871 Catal. Msst. Angliæ tom. II.· In cod. Bodlei. V. n. 26. s. n. 2500, cat. cit. tom. I, pag. 129. HARL. 4. Els thy aluópþouv. In mulierem sanguinis profluvio laborantem. Incipit: "Ot: μèy pwen † loubatwy xos. Locus ex illa affertur in Actis synodi Nicænæ secundæ actione IV, tom. VII Labbei, pag. 208. (Harduin. tom. IV, pag. 169). FABR. Homiliam in ramos Palmarum alii tribuunt Antipatro; alii, juniori, Tito HARL. In cod. Thomæ Gale 31, descripto ex antiquissimo cod. in insula Chio, s. n. 5865, cat. Mss. Angliæ II, pag. 185, sq., Antipatro Bostrensi multæ homiliæ, etc., ascribuntur: n. 1) Encomium S. Athanasii; 2) Oratt. adhortatoriæ, quarum prima est de publicano et pharisæo; 3) Hom. in Dominica filii prodigi; 4) In Dominica septuagesima; 5) In Dominica quinquagesima; 6) In Præsentationem B. Virginis;) Laudatio B. Virginis, quando præsentabatur in templo; 8) Homil. in Assumptionem B. Virginis; 9) In Præsentation. B. Virginis in templo; 10) De paralytico; 11) De cruce; 12) De dæmoniaco; 13) De prædictione Passionis Dominica; 14; Encomium S. Joannis evangelistæ; 15) Homilia de Joanne theologo; 16) Encomium Luce evangelistæ; 17) Encom. Cosme et Damiani, medicorum sine mercede; 18) Homil. in introitum B. Virginis; 19) In Christi Nativitatem. Sed Oudin. 1. c. p. 102 seq. docet et concludit, propter celebritates festorum dierum B. Virginis, (de quibus codex habet homilias,) quæ et festivitates Sanctorum synodo Nicæna II, a. 787 sunt posteriores, vel esse hæc omnia Antipatro Bostrensi seniori a Græcis recentioribus supposita, vel homilias illas pertinere ad Antipatrum aliquem recentiorem, qui circa sæculum nonum medium floruerit et alia argumentorum pondera cumulat. Citatur quoque Antipater ab Andrea Cæsariensi in Apocalypsin serm. 22, pag. 124, Maximo ad cap. 7 Dionysii De eccles. Hierarchia, etc. Sunt etiam, qui ejus homiliam in Annuntiationem B. Virginis et in Nativitatem Christi commemorent.-FABR. Citatur, aut fragmenta in catenis Patrum alienisque collectionibus occurrunt. V. Lambec. л, p. 165; Montfaucon. in Bibl. Coislin. p. 251 et 390, et in Bibl. biblioth. Msstar. pag. 1309, E. HARL. Exstat inter Opera Titi Bostrensis, hujusce Patrologiæ tom. XVIII, col. 1263. Hujusce Patrol. tom. IV, col. 175. MONITUM IN DUAS HOMILIAS SEQUENTES. Multos reperies qui nullam aut saltem minimam auctoritatem quibusdam homiliis tribuant, ea sola ratione innixi, quod nullibi reperiantur, nisi in collectionibus eo tempore editis, in quo nondum vigebat ars critices. Quamvis mibi ista sententia plane non arrideat, fatendum tamen est operum illorum auctoritatem exinde multum minui, et non ita efficaciter ex iis testimonia posse depromi, præsertim si agatur de confirmanda doctrina aut de stabiliendo dogmate. Et hæc præcipua hujus sententiæ ratio, quia multiplici et quotidiana edocti experientia, haud immerito dubitamus utrum sint vere genuina auctoris cui ascribuntur opera, et consequenter an ea ætate ad quam referuntur apparuerint; utrum vero ex omni parte sinceræ, aut plus minusve corruptæ; utrum tandem, si sermo sit de externo axiomate, fideliter transcriptæ, verum referant auctoris sensum. Ratio aderat que nos impelleret ad accurate requirendum Græcum textum homiliæ cujusdam nomen Antipatri Bostrensis præ se ferentis, quam olim Latina lingua vulgaverat Laurentius Surius et cx Surio Combelisius in sua Bibliotheca concionatoria inseruerat. Hujus laboris suscipiendi causa erat Ad diem xxv Junii. Vol. VII, pag. 106.

MONITUM IN SEQUENTES HOMILIAS. quod docti viri communiter post Leonem Allatium existimant hanc homiliam jure merito Antipatro esse tribuendam; et longe antiquior testis Nicetas his accedit, sensum illorum confirmans, qui sub nomine Antipatri fragmentum quoddam hujus homiliæ affert in Sua SS. Patrum super Evangelio Luca catena, quam Græce evulgavit eminentissimus cardinalis Angelus Mai in sna veterum scriptornm Nova Collectione Spem nostram non fefellit eventus; nam, divino favente auxilio, cito nobis obviam fuit duplex Græci textus codex, et uterque maximi pretii: alter nempe Vaticanus, sub nº 820 codic. Græc. inscriptus; alter Barberinus, sub n° 488 cod. Græc. qui olim ad illustrissimum Lucam Holstenium pertinuerat, sin manu ejus exaratus, saltem eo jubente et dirigente redactus. Attamen ntrum integer textus Græce esset edendus, incerti ambignique hærebamus, et hujus hæsitationis duplex aderat causa. Ex una parte, in hac homilia multæ erant sententiæ ad nostrum scopum perutilissimæ; et exinde mostri erat Leetorum oculis non solum sententias auctoris, sed etiam earum contextum, quem aliter consulere non potuissent, et exinde homiliam integram subjicere. Ex altera vero, pars homiliæ: fere dimidia áliud habet argumentum, prout ex titulo videre est, qui sic se habet: Elç tör ἅγιον Ιωάννην τὸν Βαπτιστὴν καὶ εἰς τὴν σιγὴν Ζαχαρίου, καὶ εἰς τὸν ἀσπασμὸν τῆς παναγίας Oɛotónov. In S. Joannem Baptistam et in silentium Zachariæ, et in salutationem sanctissimæ Deiparæ. Si igitur integram ederemus homiliam, lector qui primo intuitu rem animadverteret, nos ea quæ ad rem non pertinebant miscuisse exprobraret. Tandem, omnibus rite perpensis, ne homilia truncata el incompleta evaderet, quod certe plane displiceret, si tantum partem quæ ad Deiparam Virginem pertinet ederemus, textum integrum exhibemus; coque magis quo aliter sic truncata brevis nimis evasissel nostra Antipatri homilia. Insuper band inutile erat in lucem proferre quæ ad sanctum Joannem et ad Zachariam pertinebant. Nam Laurentius Surius, quamvis lande dignus et a nobis bene meritus sit, multa in sua versione nou bene exarata et quæ non satis humana caverat natura reliquit; ita ut in locis non paucis, si quis cum textu Græco Latinam lectionem contulerit, non solum auctoris acumen, sed etiam aliquando sensumi ipsum male exprimi deprehendet. Quapropter eam versionem polire aut potius refingere non dubitavimus. In hac nostra homilia neque uni Vaticano neque uni Barberino omnino adhæsimus; sed quando inter se dissidebant codices, illum prætulimus sensum, qui magis consentaneus nobis videbatur, ad cal· cem tamen remittentes varias lectiones ex quibus ano intuitu videbitur in quo consentiant vel discrepent manuscripti. Insuper versiones quasdam addidimus ex Antipatri Fragmentis a Niceta in suam Catenam relatis. Nunc dicere superest de controversia ab Oudino excitata, qui posteriorem excogitavit Antipatrum a Bostrensi diversum, cui homilias de quibus hic agitur ascribit. Ubinam ergo invenit Oudinus quid impediat quin veteri Antipatro tribuantur hæ homiliæ? Illum loquentem audiamus: Festivitates, inquit, beala Virginis et sanctorum synodo secunda Nicæna, quæ anno 787 celebrata est, posteriores sunt….. Hæc igitur homiliarum collectio posterior est controversia de cultu imaginum ac sanctorum, quæ... ab imperio Leonis Isauri anno 716 incepit, atque ad imperium Theophili et annum 842 perduravit. Hujus ætatis sunt tul komiliæ in Præsentationem beatæ Virginis in templo et homilia in Assumptionem beatæ Virginis. Cultus cnim sanctorum ac beatæ Virginis, invocatio illorum, institutio festorum in eorum memoriam et cultum Nicæna secunda synodo plane recentiores sunt. Sic habet Oudinus. Fatendum quidem est opiniones tam nefarias nonnisi a cæco furore contra catholicam Ecclesiam impie lasciviente excogitari potuisse; sed immensæ cæcitatis esset qui non sentiret controversiam de cultu sanctoruin et imaginum non oriri ex eo quod, regnante Leone Isauro, novus cultus introductus fuerit, sed e contra venit ex eo quod Len Isaurus bellum intulerit cultui jam recepto et pluribus retro sæculis antiquiori. Et certe, sui compos non esset qui ob hanc rationem negaret vel dubitaret, ante septimam synodum habitas fuisse homilias de cultu sanctorum vel beatæ Virginis. Igitur Oudini verba non impediunt quin Bostrensi nostro Antipatro tribuantur homiliæ de quibus sermo nobis est.. Sed licet rationes a Casimiro Oudino allatæ, omni fundamento destitutæ, perabsurdæ, et prorsus inauditæ ab omnibus eruditis habeantur, fatendum tamen est, ex hac quæstione, si sub alio respectu consideretur, gravissimam oriri difficultatem. Quamvis enim profiteamur omnes in omni tempore Ecclesiam cultum sanctorum admisisse et celebravisse, attamen simul profitemur hujus cultus modum sæpe mutatum fuisse. Sic ab incunabilis Ecclesiæ augustissimo Eucharistiæ sacramento cultus latriæ fuit exhibiins; attamen solemnitas Corporis Domini recentiori tempore fuit instituta. Porro in hoc consentiunt docti viri, festivitates Præsentationis beatæ Mariæ in templo, vel Assumptionis in cœlum, post ævum Antipatri fuisse institutas. Unde gravis oritur ratio dubitandi utrum collectio homiliarum inter quas nonnullæ inscribuntur in Præsentationem vel in Assumptionem, reipsa Antipatrum habuerit auctorem, Sed hæc omnia nihil ad nos: nam ex duabus quas subjicimus homiliis, prior in honorem Nativitēlis sancti Jvaunis Baptistæ habita est; porro nullum est dubium quin solemnitas sancti Jeannis Antipatri tempus antecesserit in Ecclesia sive Græca sive Latina. Posterior vero homilia, nodum sit de peculiari quaDiatribe de Simeonum scriptis, pag. 89. Conf. Guill. Cave ad ann. 660, Vol. IX, pag. 629.

MONITUM IN SEQUENTES IIOMILIAS. dam mysterio beatæ Virginis, vel per aliquam solemnitatem ejus dicta videatur, e contra videtur esse habita die Dominica, in qua explicatio dabatur brevissima de historia evangelica; cujus homiliæ aliquot exstant vestigia in Scholiis antiquis in Evangelium Lucæ, quæ eminentissimus cardinalis Angelus Mai in tom. IX Classicorum Auctorum Græce edidit Insuper addi potest in nostro sensu nullo modo opus esse cur ad recentiorem Antipatrum recurramus, cui ascribantur homiliæ de Præsentatione et de Assumptione Virginis. Quidquid sit de Trombellii sententia, qui contendit hanc inscriptionem In Deiparæ Assumptionem a manu recentiori in textu Antipatri insertam fuissé, cum in toto sermone nulla mentio hujus mysterii habeatur, nulla est necessitas alium fingere Antipatrum quem solus somniavit Oudinus, etiamsi prædicta homilia de Virgine assumpta ageret, sicut et quatuor alii, si titulis fides habeatur, quæ de ejus Præsentatione tractant. Si objicias hæc festa recentiori tempore fuisse instituta, ex eo quod nullum sit horum vestigium'in anterioribus sæculis, facile reponetur hoc vestigium esse vel homilias eorum occasione habitas, vel horum festorum mentio in Calendariis Ecclesiæ; et in hocce casu quæri potest cur ex Antipatri homiliis non concluderetur anterior horum festorum exsistentia. Quinam melior ratiocinandi modus? Quinam sanæ criticæ accommoda. tior? Utrum melius est ex testimonio scripto facti exsistentiam concludere, vel ex silentio aliorum, dubitare de exsistentia ejusdem facti, vel scripta testimonia falsi arguere? Insuper facile videre est nullius esse roboris hoc negativum argumentum. Quæ sunt euim monumenta ex quorum silentio concluditur festa non instituta fuisse? Ea videlicet quæ ad Ecclesias occidentales vel orientales pertinent, nullo modo vero ad Arabicas vel Bostrensem. Etiamsi concederemus, in Ecclesiis ubi exstant quædam monumenta ex silentio quid posse concludi, absurdum esset sic ratiocinari de aliis: ratio est quia si in aliquo varius fuerit usus Ecclesiarum, maxime in festorum celebratione; ergo ex eo quod aliquod festum serius receptum fuerit in quodam loco, concludi non potest hoc festum antea in alia Ecclesia non celebratum fuisse. Addi insuper potest, argumentum exinde petitum quod deficiant homiliæ, ad concludendum festum quoddam non exstitisse, nullius esse roboris. Nam ad singula festa non habebantur homiliæ, vel istæ ad nos universæ non pervenerunt. Si talis admitteretur ratio, conclu·li posset in Ecclesia Bostrensi festa Paschatis et Pentecostes ante quintum sæculum non fuisse instituta, ex eo quod nullus sit de eis sermo vel homilia in Antipatro Sed de his satis superque dictum. Titulus est: Σχόλια παλαιὰ εἰς Εὐαγγέλιον xata Aouxay. Conf. scholia ad cap. 1, v. 34 seqq., pag. 434 seqq. L. c., p. 363. Apud Oudinum 1. c., pag. 102, et apud Harlesium in Addit. ad Græc. Biblioth. Fabricii, vol. X, pag. 519.

ANTIPATRI EPISCOPI BOSTRORUM HOMILIA. (Anton. BALLERINI, Sylloge monumentorum, etc., tom. ΙΙ.) IN SANCTUM JOANNEM BAPTISTAM, ET IN SILENTIUM ZACHARIÆ, ET IN SALUΤΑΤΙΟΝΕΜ DEIPARE. 1. Inter nalos mulierum, prout Servatoris sententia declaratum est, nullus major Joanne Baptista a. Quomodo ergo laudum coronam ei oferam, qui talem a Domino coronam reportavit? Quibus encomiis eum celebrabo, qui antequam nasceretur, absconditum mysterium didicit? Priusquam enim in lucem hic prodiret, Christus primordia gratiæ revelare ci coepit; in eum thesauros gratie contulit; et quæ angelis, in calo choros ducentibus, incomperta erant, Joannes in utero, ut nuper audistis, adhuc degeus per matrem loquebatur. Thronorum oculis se Deus subtraxit, nec tamen ei qui in utero claudebatur, occultus permansit. Incarnationis mysterium abscondidit Dominationibus, quod tamen in sinu materno latenti manifestavit; et lætum illud nuntium, ad quod afferendum e cœlo venit archangelus, fœtus intra nterum exsultans confirmavit. Cum enim ad nos descendisset generis nostri Redemptor, sicut modo audistis, statim in clausum venit. II. Erat autem videre lutum salutari a ſigulo, regem in militis tabernaculo excipi, et Dominum ad servi domunculam divertisse. Quem cum in matrice ex matrice aspexisset Joannes, illum ante se intuens, exsiliens naturæ terminos transgredi conatus est. Nescio, inquit, terminos naturæ, video enim Dominum, qui terminos naturæ statuit; non exspeclo tempus, quo gestari in utero fœtus solet: tempus novem mensium non est mihi necessarium; est enim coram me qui tempus nescit. Quænam mater Deum Verbum pellexit ut manifeste inter nos versari vellet? Quisnam legatione suscepla e paterno sinu filium sine matre genitum excitavit? Quænam est et ista virgo, quæ potestatibus ipsis a Matth. x1, 11. A'. ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΤΟΝ ΒΑΠΤΙΣΤΗΝ, ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΙΓΗΝ ΖΑΧΑΡΙΟΥ, ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΣΠΑΣΜΟΝ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ. ° Α'. Εν γεννητοῖς γυναικῶν οὐδεὶς Ιωάννου μείζων, ὁ Σωτήριος ἀπεφήνατο λόγος. Πῶς τοίνυν λόγου στέφανον προσενέγκω, τῷ τηλικοῦτον κομισαμένῳ παρὰ Κυρίου τὸν στέφανον; Πῶς εὐφημήσω τὸν πρὸ τοῦ τόκου μαθόντα τὸ ἀποκεκρυμμένον μυστήριον; Τούτῳ γὰρ πρὸ γεννήσεως Χριστός ' τὸ τῆς χάριτος προοίμιον ἐμφανίσας ἐνεχείρησες· τούτῳ τοὺς τῆς χάριτος παρέθετο θησαυροὺς καὶ ἅπερ ἡγνίησαν οἱ ἐν οὐρανῷ χορεύοντες ἄγγελοι, Ιωάννης, και θὼς ἀρτίως ἀκηκόατε, κυοφορούμενος ἔλεγε * διὰ τῆς μητρός. Θρόνους ἔλαθε, καὶ τὸν ἐν μήτρα Θεὸς οὐ παρέδραμεν ', Κυριότητας ἔκρυψε, καὶ τῷ ἐν γαστρὶ τὸ τῆς οἰκονομίας μυστήριον ἀπεκάλυψε· καὶ ὅπερ ἐλήλυθεν ὁ Ἀρχάγγελος κομίζων Εὐαγγέλιον, ἔνδοθεν τὸ ἔμβρυον ὑπηγόρευσεν ἀλλόμενον. Ἐπιδημήσας γὰρ, καθὼς ἀρτίως ἠκούσατε, τοῦ γένους ἡμῶν ὁ Λυτρωτὴς πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον ἀφίκετο κυοφορούμενο», παραχρῆμα κυοφορούμενος. utero gestatus ad amicum suum itidem in utero Β'. Καὶ ἦν ἰδεῖν τὸν πλαστουργὸν ἀσπαζόμενον τὸν πηλόν· τὸν βασιλέα εἰς τὴν τοῦ στρατιώτου σκηνὴν αὐλιζόμενον· τὸν Δεσπότην εἰς τὸ τοῦ δούλου δωμάτιον" ἀφιγμένον. "Ον ἐκ μήτρας ἐν μήτρα θεασάμενος Ἰωά νης, προορῶν, ἀλλόμενος 8-10 τοὺς τῆς φύσεως ὅρους παραδραμεῖν ἐπεχείρησεν, Οὐκ οἶδα, λέγων, φύσεως ὅρους· ὁρῶ γὰρ τὸν τῆς φύσεως ὁροθέτην Κύριον οὐκ ἀναμένω κυήσεως χρόνον ἐν γαστρί· ἐνναμηνιαῖος 11 χρόνος οὐκ ἀναγκαῖος ἐμοί ὁ γὰρ αἰώνιος παρ' ἐμοί ''. Τίς ἄρα μήτηρ τὸν Θεὸν 18 Λόγον πέο πεικεν, ἐμφανῶς πρὸς ἡμᾶς ἐπιδημῆσαι; Τίς ἄρα πρεσβευσάμενος ἐκ τῶν πατρικῶν κόλπων ἤγειρε τον ἀμήτορα; Τίς δὲ καὶ ἡ Παρθένος αὕτη, ἡ τῶν ὅλων Δυνά 1 C. Barb. Χριστοῦ: legisse videtur Θεός. • Surius videtur legisse μυστήριον. • C. Barb. ἐνεχείρησαν. • C. Vat. abest of. • C. Barb. ἔλεγεν. • C. Val. παρέδραμε. Surius hic addit in cœlo: unde in codlice suo legisse videtur hic vocem οὐρανόθεν, quæ responderet sequenti ἔνδοθεν eau in versione relinebimus. • Cod. δωματεῖον. P-10 C. Barb. καὶ ἀλλόμενος• particula και aberat etiam a codice Surii.. C. Vat. mend. ἐναμηνίαι. 1 Surii codice abfuisse videntur verba, ὁ γὰρ αἰώνιος παρ' ἐμοί. 18 C. Val addit ἡμῖν, ΝΟΤΑ. Sententia Patribus communis, pulchritudine nempe Deiparæ Virginis Deum Verbum e Patriæterni sinu in terras attractum fuisse.

HOMILIA IN S. JOANNEM BAPTISTAM, ETC. μεων τιμιωτέρα φανεῖσα Θεῷ; Τίς ἡ τὸν ἀχώρητον universis excellentior visa est Deo (2)? Quanam ἐν τῇ νηδύν ἔχουσα; τίς ἡ τὸν ἀπρόσιτον φέρουσα ὑπογάστριον; Τίς ἡ μεσιτεύσασα τῷ τῆς ἀνθρωπότητος χόρτῳ, τὸ πῦρ ἐνεγκεῖν τῆς θεότητος; Τίς ἀναγγελεῖ τῇ τοῦ προπάτορος ᾿Αδάμ 18 γυναικὶ τὸ νῦν τελούμενον μυστήριον; Τίς λέξει, ότιπερ ή και τάκριτος ἐλήλυθεν ἔνδον ἔχουσα τὸν κριτὴν 16 καὶ †, Ἐν λύπαις τέξει " τέκνα, ἀκούσατα, βαστάζουσα παρεγένετο τὸν τῆς λύπης ἡμῖν τὴν λύσιν ὑπαγορεύοντα; Βαβαὶ τῆς τιμῆς! Βαβαὶ τῆς ἀφάτου μεταβολῆς! Τοῦ παραδείσου ὁ Θεὸς ἐχώρισε τὸν πρωτόπλαστον, καὶ αὐτὸν ἐχώρησεν ἡ τούτου ἀπόγονος! Ὁ δέρματα ῥάψας ἐν παραδείσῳ, ἐν νηδύϊ καλύπτεται! ἐν ᾗ τὸν προπάτορα ὀργισθεὶς ἐξέβαλεν, ἐν ταύτῃ σπλαγχνισθεὶς ἐπεδήμησεν! "Ην κατηράσατο γῆν, ταύτην ἐπάτησε τῇ θείᾳ βάσει, τὴν ἀπόφασιν ἀκυρῶν, ἀχράντοις ίχνεσι συντρίβων τῆς ἁμαρτίας άκανθαν! fuerat, harc, sententia illa deleta, divino calcavit Lerens! Γ'. Ταῦτα Ἰωάννου τὰ σκιρτήματα, μᾶλλον δὲ ῥής ματα· βήματα γὰρ ἦν τοῦ μήπω τεχθέντος παιδὸς τα σκιρτήματα. Τίς ἐξ αἰῶνος Ἑλλήνων ἐν πολιᾷ σοφῶν 10 ἐδίδαξεν, οἷα πρὸ σπαργάνων ὁ Πρόδρομος ὑπηγόρευσε; Τοιαῦτα γὰρ τῆς παρούσης πανηγύρεως τὰ μυστήρια, & κηρύττειν ἐθέλων, εὑρεθήσομαι βυθῷ θαυμάτων ἐγκυβιστῶν ", καὶ ἀεροπορεῖν οὐράνια διηγούμενος· διό μοι ἱκετεύω, Βαπτιστά, τῆς εὐχῆς ἐπιδίδου τὴν ἄγκυραν ει, καὶ ἄπταιστα τάδε μοι διαφύλαξον, ὡς 23 φωνή τυγχάνων, τῶν φωνητικῶν ὀργάνων τὰ αἰσθητήρια· πιστεύσας γὰρ οὐκ ἀπι στήσας ἐλήλυθα τὸ τῶν λόγων σοι προσφέρων θυ μίαμα, ᾧ 8 καὶ πεποιθὼς τοὺς τοὺς ἀγῶνας ἐκδιηγήσομα:· εἰ δὲ, καὶ “ἡττηθήσομαι χαίρων· νίκη γάρ μοι ἐστι τοῦ ἐμοῦ προστάτου νικηθῆναι τοῖς θαύ μασι. $1 ista est, quæ utero suo eum contĭnet, qui nullo capi loco potest? Quænam ea est, quæ illum qui inaccessus est, ventre inclusum gerit? Quænam ista est, quæ mediatrix fœno humanitatis fuit, ut ferre posset ignem divinitatis? Quis protoparentis Adæ uxori renuntiabit mysterium, quod nunc perficitur? Qnis (ipsi) referet, mulierem, quae olim damnata fuerat, nunc ipsum judicem in utero habere, quæque olim illud audierat b, In dolore paries filios, hane modo sinu suo illum gestare, qui nobis doloris solutionem annuntiat? Proh quantus honor! Proh ineffabilis rerum immutatio! Primum a se conditum bominem Deus e " paradiso exclusit; et Deum in se conclusit primi lominis soboles! Qui in paradiso protoparentes pellibus contexit, ipse virgineis contegitur visceribus! Quæ in causa fuerat ut indignatus protoparentem ejiceret, hæc effecit ut misericordia motus ad homines adventaret! Quam exsecratus terram gressu, peccati spinam impollutis vestigiis proΔ'. Εγένετο, φησὶν, ἐν ταῖς ἡμέραις Ηρώδου τοῦ βασιλέως. Μήτις τῇ ἐπωνυμίᾳ τῶν Εὐαγγελίων κλαπῇ τὴν ἐξήγησιν. Ετερος γὰρ ὁ Ἡρώδης, ὁ " τὸν Πρόδρομον ἀνελών, καὶ ἄλλος οὗτος Ἡρώδης ὁ τῶν νηπίων ἐκθερίσας την χλοίην ", τὸν τῆς εὐσεβείας στάχυν 19 ζητῶν. Ἐν ταῖς τούτου ἡμέραις, ἐγένετο ἱερεύς τις, ὀνόματι Ζαχαρίας, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Ελισάβετ· ἦσαν δὲ δίκαιοι ἀμφότεροι· ἐκοινώνει γὰρ βίου 10 κοινωνίας τὸ γύναιον τῷ ἀνδρὶ εὐτάκτως b Gen. 11, 16. © Luc. 1, 6. III. Hæc sibi volebant illæ Joannis exsultationes, seu potius verba; nam exsultationes illæ nondum nati instar verborum erant. Quis gentilium sapientum vel in canitie tam sublimia unquam edocuit, qualia vel antequam fasciis involveretur Præcursor enuntiavit? Ejusmodi enim sunt solemnitatis hujus mysteria, quæ persequi si velim, miraculorum profunditate me obrui, dumque coelestia enarro, quasi per aerem gradi me sentiam. Quocirca, te rogo, o Baptista, tuarum precum anchoram mihi tribue; et tu, utpote vox exsistens, integros serva mili vocalis organi sensus. Certa enim fide innixus ac nihil ambigens accessi, ut sermonis tibi suffitum offeram; ac propterea fidenter tua certamina enarrabo, inde etiam sumens argumentum gaudii, si longe inferior laudibus tuis sermo meus evaserit; instar enim victoriæ mihi est, quod patroni mei miraculis vincar. IV. Fuit, inquit, in diebus Herodis regis c. Nemo hic ob nominum similitudinem in Evangeliis interpretandis decipiatur. Alius enim fuit Herodes qui præcursorem sustulit, et alius Herodes iste qui germinantem infantium herbam messuit, cum pietatis spicam (ad necem) quæreret. In diebus hujus Herodis fuit sacerdos quidam nomine Zacharias, et uxor ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo (concordem enim vitæ societatem cum viro mulier ageVARIE LECTIONES. 16 Surius addit: et præcursorem; C. Vat. ἐνέγκαι. 18 Vox 'Αδάμ a codice Surii alfuisse videtur. codex ejus forte addebat: καὶ πρόδρομον· at abs re. " Attice pro τέξῃ, quod apud LXX in hoc Gene18 Codd. πόλει σοφῶς. 19 Β. cod. ὑποδρόμος. 20 C. Barb. έκκυβιστῶν. " C. Barb. seos loco legimus. ἄγγυραν. 29 Abest ὡς a C. Barb. s Abest ᾧ a C. Barb. et a cool. Surii. 6 C. Val. χλόην. 37 C. Vat. ἀστάχυν. 18 C. Barb. ßlov· forte leBarb. 28 Artic. ó a Vat. C. abest. gend. βίου κοινωνίαν. NOTÆ. * Abest εἰ δὲ καὶ a cool. Non divinæ tantum maternitatis decore, sed etiam puritatis et sanctitatis excellentia.

bat, honeste se gerens), jugum legis ferens, ju-. ἐδεύον, τὸν τοῦ νόμου βαστάζοντες ζυγὸν, δικαιοσύν stitia abundantes, liberos non habentes. Matrice τὴν εὐποροῦντες, παῖδας οὐκ ἔχοντες. Πηρωθείσης enim longo ætatis proces n debilitata, sine filiis γὰρ τῆς μήτρας " τῷ τοῦ χρόνου μήκει, ἅπαις ή Elisabeth erat et sterilis. Ambo autem processerant Ελισάβετ και στείρα ἦν· ᾿Αμφότεροι δὲ προβεβηin diebus suisd. Ex natura conlitione, inquit, so- κότες ήσαν το ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν. "Ατεκνοι, bolis erant expertes, et cium propter ætatem pro- φησί, γεγόνασι φύσει, καὶ χρόνῳ τῆς παιδοποιίας τὴν creandorum Aliorum definitum tempus fuissent præ- νομικὴν ἀλώσαντες ", οὐ τὴν ἐλπίδα, ἀλλὰ τὸν νόμον tergressi, non quidem spem abjicientes, sed statam ἀπολέσαντες, δεύτερον 21 χρόνον τὸν τρόπον ἐκτή cæteris legent excedentes secundum quodammodo σαντο. Ἐξέλιπεν ἡ γονή, ἀλλ' οὐκ ἠτόνησεν ἡ εὐχή. tempus (procreandæ sobolis) nacti sunt. Elanguida erat generandi virtus; at infirma non exstitit vis precum. V. Factum est autem cum sacerdotio fungeretur Zacharias ® (solemnis autem agebatur festivitas), sanctificationis stolam indutus, lamina redimitus et Ε΄. Εγένετο δὲ " ἐν τῷ ἱερατεύειν τὸν Ζαχα ρίαν (ἐπιφανὴς δὲν ἦν ἡ πανήγυρις, τῆς ἁγιαστείας), ἐνδυσάμενος τὴν στολὴν, καὶ τὸ πέταλον περιθέμεν incensum assumtiens, in sanctorum adyta ingredie- β νος, λαβὼν τὸ θυμίαμα 45, εἰς τὰ τῶν ἁγίων ἐβάδιbatur; atque sub tintinnabulorum sonita multitudo sacerdotem ceu angostum montium ad Deunt legans, ante fores sapplicabat. Qui cum intra velamen venisset, visus est ei angelus Domini stans a dextris altaris incensi 1. Turbultis est autem Zacharias 5, et angeli aspectu actus retrorsum, ulterius progredi non valuit. Diu autem stupore defixus permansit immotus, hæc amimo volvens: Sane quid Hilal sit, quod ceruo, prorsus ambigo: alius ad altare incensi ministerium explet; quomodo vero ego incensum in ignem injiciam? Præscribit enim lex ut unus duntaxat sacerdotis munus obeat. At angelus est, quem video, non homo; non ergo adeundum (mihi) hoc sacrarium est; neque enim didicimus ministerio sacro simul com angelis fungi. Quid de me fiet? Quid agam? quo petam consilium? An sancta saneto permittam? Num accedeus eum salutabo? Tradamne ipsi thuribalam? Nunquid me socium admittet? An potius advenit ut rationes a sacrorum ministris exposcat? Terribilem eum cerno simul et hilarem. Venitre bonum aliquod nuntium allaturus, an vero famem bellumve uninitaturus? Et sane quod minister aulæ calestis sit, qui ante oculos astat, non autem Deus, inde patet qnod stantem video. Isaias enim Dominum vidit sedentem; et supra thronum Ezechiel vidit incorporeum 1; iterumque Daniel Antiquum dierum aspexit sedentem 1. Hic autem stat velut ministerium explens, partemque altaris nobiliorem tenens. Hei mihi! nunquid præter peccatum meum etiam pro peccatis populi a me rationem exigel? Nunquid honoris amplitudo gravioris poenæ mihi occasio evadet? VI. Haec Zacharias secum ipse mente pervolvens, interno jactabatur tumultu. At angelum Ga0 ζεν άδυτα· προτρεχούσης δὲ τῆς τῶν κωδώνων ἠχῆς, ἥτε πληθὺς πρὸ τῶν θυρῶν ἐλιτάνευε τὸν ἱερέα και ἀπαξ ἄγγελον πρέσβυν τῷ Θεῷ ἀποστείλασα. τῇ γενομένῳ τοῦ καταπετάσματος ἔνδον, ὤφθη ἄγγελος Κυρίου ἐκ δεξιῶν ἑστὼς τοῦ θυσιαστη ρίου τοῦ θυμιάματος. Εταράχθη δὲ Ζαχαρίας, καὶ προβαίνειν οὐκ ἴσχυσεν τῇ τοῦ ἀγγέλου θέᾳ εἰς τὰ ὀπίσω πεμπόμενος· ἐπιπολὺ δὲ μεμένηκεν άχανὴς ταῦτα λέγων καθ' ἑαυτόν· Τί δὴ τὸ ὁρώμενον; ἀπορῶ· ἕτερος ἱερατεύει παρὰ τὸ θυσιαστήριον τοῦ θυμιάματος· ἐγὼ δὲ πῶς ἐπιθήσω τῷ πυρὶ τὸ θυ μίαμα; Ένα μόνον ἱερατεύειν ὁ νόμος ἐκέλευσεν ἄγγελος, οὐκ ἄνθρωπος ὁ ὁρώμενος, καὶ οὗτος ὁ ναδί ἄβατος 86· οὐ γὰρ ἐμάθομεν ἀγγέλοις συλλειτουρ γεῖν. Τίς γένωμαι; Τί πράξω; Τίνα σύμβουλοι λάβω; Παραχωρήσω τῷ ἁγίῳ τὰ ἅγια; Ασπάζο μαι προσελθών ει τὸ θυμιατήριον ἐπιδώσω; Δρά με λήψεται κοινωνόν; "Αρα μὴ λογοθετήσων ἐλήλυθε τῶν ἁγίων λειτουργούς; Φοβερὸν ἐρῶ καὶ φαιδρόν εὐαγγέλια κομίζων ἐλή λυθε, λιμὸν, ἢ πόλεμον ἀπειλῶν; καὶ ὅτι μὲν οὐρα νιος δορυφόρος ὁ ὁρώμενος, καὶ οὐ Θεὸς, ἡ στάση δηλοί. Ησαΐα; γὰρ καθήμενον εἶδε τὸν Κύριον· Ιεξεκιὴλ ἐπὶ θρόνον κατενόησε τὸν ἀσώματον· Δανιήλ ὡσαύτως τὸν Παλαιὸν τῶν ἡμερῶν καθήμενον. Οὗτ τος ἔστηκε τὴν διακονίαν πληρῶν 8, τά τε τιμιώτερα μέρη τοῦ θυσιαστηρίου λαβών. Οίμοι! μήποτε πρὸς τῇ ἐμῇ ἁμαρτίᾳ καὶ τοῦ λαοῦ τὰς εὐθύνας εἰσπράτ ξηται 3; Μήποτέ μοι τὸ μέγεθος τῆς τιμῆς μείζον γένηται τιμωρίας ἀφορμή; Ζ'. Ταῦτα Ζαχαρίας λογιζόμενος, ἑταράττετο. Οὐκ ἔλαβε δὲ τὸν ἄγγελον Γαβριὴλ τοῦ ἱερέως ὁ τάραχο a Luc. 1, 7. • ibid. 8. f ibid. 6 ibid. 12. Isa. VI, 1. i Ezech. 1, 26. j Dan. vi, 9. » Seq. aliter G. Barb. καὶ χρόνου μῆκος ἀνήλωσε την νομικήν Ἐλισάβετ στείρα. 30 Abest ἦσαν 2 C. Barly, a Cod. Vat. ἀλόσαντες. C. Barb. hic addit δέ. ' s Abest δέ: G. Barb. C. Vat. γάρ. ' C. Barb. μᾶλλον τὸ θυμιάματι. " C. Barb. ὁ ἄβατος. " C. Barb. προελθών. 38 C. Barb. δηλῶν. * G. Barb. εἰσπράξεται, Cf. Exod. xxxix, 23. ΝΟΤΑ

HOMILIA IN S. JOANNEM BAPTISTAM. διὰ παραχρῆμα ήμερον αὐτῷ φωνὴν καθάπερ τινὰ “brielem haud latuit sacerdotis perturbatio. Quo- $1 ἐπέδωκε δεξιάν, βιῶν· Μὴ φοβοῦ, Ζαχαρία. Προτερον αὐτοῦ τὸ δέος ἐξέβαλε “καὶ τότε τὸ εὐαγγέλιον ὑπηγόρευσεν, ἵνα ἀταράχω ψυχῇ τὸ μήνυμα δέ ξηται ὁ Ζαχαρίας, λέγων 43· Μὴ φοβοῦ Ζαχαρία· τὸ εὐαγγέλιον καταθύμιον· Εἰσηκούσθη ἡ δέησίς σου· ἡ γυνή σου γεννήσει υἱὸν, καὶ τοῦτον και λέσεις Ἰωάννην. Ηλθον γάρ τοι οὐρανόθεν, οὐ με τον παῖδα κομίζων, ἀλλὰ καὶ τοῦ τικτομένου το ὄνομα· ἐκ τῆς ἄνωθεν βίβλου τὴν προσηγορίαν ἑληλυθα μαθών. Ἐπολιτογράφησεν ὁ Θεὸς *, ὃν οὐκ ἐβλάστησε γαστήρ. Πολλοὶ ἐπὶ τῇ γεννήσει αὐτοῦ χαρήσονται. Σὸν μὲν γὰρ τέκνον, τὸς ὁ βλαστὸς, ὁ καρπὸς δὲ κοινός. Σὺ πατὴρ, ὁ δὲ τικτόμενος πάνω των λαμπτήρ. Ζ'. Ταῦτα ὁ Ζαχαρίας ἀκούσας, περιχαρής “ἅμα γέγονε καὶ περίεργος. Λογισμῷ γοῦν ἐκ περιέργῳ δεξάμενος τὸ μήνυμα του Γαβριήλ, ἀπεκρίνατο οὐ πιστῶς· Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; Οὐκ ἤνεγκε τ τοῦ Ζαχαρίου τὴν πεῦσιν ὁ Γαβριήλ, ἀλλ' ἐξουδένωσε τὸν ἱερέα, θυμίαμα μὲν προσφέροντα, πίστιν δὲ οὐκ ἔχοντα, καὶ τῷ προσώπῳ μηνύσας τὴν ἀγανάκτησιν, ἔφησε τάδε· Εὐθύνας μοι 47 ὦ Ζαχαρία, ὧν εἴ. ρηχα, αἰτεῖς; Λογοθετεῖς τοῦ Θεοῦ τὸν διάκονον; εὐαγγέλια φέροντι σε ενέχυρα ἀπαιτεῖ;; Οὐκ εὐχα ριστῶν, ἀλλὰ βασανίζων τὰς θείας δέχῃ δωρεάς, καὶ λέγεις, Κατὰ τί γνώσομαι “τοῦτο; Εγώ εἰμι Γαβριήλ· ἐνέχυρον τῶν λαληθέντων λάμβανε μου τὸ όνομα 80, καὶ εἰ μικρόν σοι τοῦτο, μάνθανε τὸ ἀξίωμα δια Εγώ εἰμι ὁ παρεστηκὼς ἐνώπιον Κυρίου 81. λοιπὸν εἰ ψευδήγορον ὑπονοεῖς, ἆρα ποῦ σοι δὲ τὰ τῆς κατηγορίας χωρεῖ; Ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ παρεστηκὼς ἐνα ώπιον Κυρίου, καὶ λέγεις, Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; Κατά τι γνώσῃ; σὺ γάρ, φησί, πρεσβύτης καὶ ἡ γυνή σου προβεβηκυῖα ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῆς. Ο χρόνος, ἱερεῦ, τοῦ δημιουργοῦ τοῦ χρόνου κυ ριώτερος παρὰ σοί; Ο', παύῃ Θεῷ μὴ θαῤῥῶν καὶ χρόνον σε παραχωρῶν, ἀλλὰ λέγεις, Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; πῶς μεμάθηκας τῷ ᾽Αβραὰμ 85 τεχθῆ ναι τὸν Ἰσαάκ; Επειδήπερ ἐπίστευσε, τὸν χρόνον Ακύρωσεν· οὐκ, ἐπειδήπερ ἐπίστευσε, τὸ γῆρας ἐπι ήκουσεν; Εἰ δέ σοι τὸ τῆς στείρας ἀδύνατον, πῶς τὸ τῆς παρθένου μυστήριον θαῤῥήσω σοι; Εἰ οὖν ἔχων εἰκόνας πολλὰς, ενέχυρα ἀπαιτεῖς, πῶς τὴν ἀνωτές ραν λόγου λοχείας, τι σοι "7 διηγήσομαι, ἧς ἕνεκα πρὸ πολλῶν γενεῶν Ησαΐας προεφήτευσε ** λέγων· Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται υἱόν; * Luc. 1, 13. ibid. m ibid. 14. circa statim quasi amicam ei dexteram porrigens, placida eum voce alloquitur, inquiens: Ne timeas, Zachariak. Ut Zacharias animo tranquillo id quod sibi significaretur exciperet, primo metu ab ipso expulit, et tunc bonum nuntium exposuit, dicens: Ne timeas, Zacharia; jucundum ad te defertur nuntium, exaudita est deprecatio tua: uxor tua pariet filium, et vocabis eum Joannem 1. cœlo enim ad te veni non modo ut nuntiarem de filio, sed etiam ut nomen nascentis indiearem. Veni, postquam e superno libro appellationem ejus didici. In censu cœlestium civium descripsit eum Deus, quem necdum venter concepit. Multi in nativitate ejus gaudebunt. Tuus enim est filius, tuum germen; sed fructus omnibus est communis. Tu pater ei es; sed qui nascitur lucerna est omnium º. ς VII. Hæc cum audiisset Zacharias, gaudio repletus est simul, et mulla captus curiositate. Cum itaque curiosis cogitationibus Gabrielis sermonem excepisset, haud satis plena fide respondit: Unde hoc sciam •? Non tulit Gabriel hanc Zachariæ interrogationem; sed pro nibilo habuit sacerdotein, qui cum thymiama offerret, fide tamen carebat; et vultu præferens indignationem, hæc dicit: Rationem a me, o Zacharia, exposcis eorum quæ locutus sum? Dei ministro rationes exigis? pignus ab eo qui tibi fausta fert nuntia, postulas? Dona divina excipis non quidem cum gratiarum actione, seul curiosis inquisitionibus, et dicis: Unde hoc sciam? Ego sum Gabriel P: pignus eorum quæ dicta sunt, nomen meum habe; et si parum tibi loc videtur, (mean) nosce dignitatem: Ego sum qui asto ante Dominum 9. Cæterum num causas forte in promptu habes, quamobrem me falsa loqui suspiceris? Ego enim sum qui asto ante Dominum; et tu dicis: Unde huc sciam? Unde scies? Tu enim, scilicet, senex es, et uxor tua processit in diebus suis r. Tempus te magis permovet, ο sacerdos, quam temporis conditor? Deo ergo minus fidere et senectutem objicere nunquam cessas; sed reponis, Unde hoc sciam? Nosti que pacto Abrahæ natus sit filius Isaac? Quandoquidem credidit, ætatis obicem devicit: nonne enim senectus cessit, quoniam credidit? Quod si impossibile il tibi videtur, cum de sterili agitur, quomodo mysterium virginis tibi committere ausim? Si ergo, ubi multa ante oculos habes exempla, piguus tamen exposcis, quomodo sublimiorem tibi proponam Verbi conceptio. n Joan. v, * Luc. 1, 18. p ibid. 19. q ibid. r ibid. 18. 6ο C. Vat. καθάπερ τινα. • C. Vat. κατέστειλε, scil. timorem ejus compescual. • Apest λέγων afcod. Barb. • G. Barb. ἐπολιτογράφησε Θεός. * Voces ἀκούσας, περιχαρή; a G. Barb. exciderunt. & C. Barb. δέ. " C. Barb. ἤνεγγε. “Nicelas in Catena apud Mai: με. " C. Vat. φέρων. seusus esset: bona suscipiens nuntia postulas pignus? Nicet. φέροντα. 6ο C. Barb. γνώσῃ. 80 Apud Nicetam sic inverso ordine: ἐνέχυρον τῶν λαληθέντων λαμβανέ μου τὸ ὄνομα· ἐγώ εἰμι Γαβριήλ, et continuo addit: ὅ ἐστιν ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ· quæ tamen ceu glossa Nicelæ haberi potest. Nicet, additur: παρ' οὗ καὶ ἀπεστάλην λαλῆσαί σοι ταῦτα. παρὰ τοῦ ᾿Αβραάμ. 36 C.Barb. λοχίαν. & Abest σοι a C. PATROL. GR. LXXXV. Apud Nicet. pergitur ὅτι παρέστηκα. Apud 63 C. Barb. τοι. " C. Barb. χρόνῳ. σε C. Vat. Barb. 48 C. Barb. εὐαγγέλιον υπηγόρευσε.

' nem de qua Isaias inultis ante seculis prophetavit Ἐκεῖνος πιστεύσας τὸ μεῖζον ἐκήρυξε· σὺ δὲ, τῷ dicens: Ecce virgo in utero habebit, et pariet filium s? llle Gidem habens, id quod majus est prædicavit; tu vero, in re leviori incredulus, a mie rationes exigis, qui ad te propter te e cœlis missus sum! Sed quoniam tibi cordi est signum aliquod accipere, (id enim petiisti, atque utinam non petiisses 1) gignendæ prolis pignus habe tibi loquelæ impedimentuin: mutus eris, donec sermones mcos facta confirmaverint. Transeant a generandi organis ad organa vocis sterilitatis vincula: voce impeditus, gigne mili eum qui vox futurus est. Illi enim soli patris peccatum condonabo. Amicus est Domini: quæcunque vult, tanquam amicus petit. VIII. Cum hæc intra sanctuarium agerentur sen dicerentur, protracta (sacerdotis) mora magnum multitudini stuporem creabat, eorumque suspicio in varias partes distracta unicuique varias ingerebat conjecturas, donec prodiens Zacharias silentio suo edocuit quæ, dum intus lateret, passus fuerat. Cum autem dies ministerii explesset, domum se contulit, in præċordiis bonum nuntium, in ore autem frenum gerens. Et hoc quidem, si ita loqui lubet, initium est conceptionis Præcursoris: cujus nativitatem celebrare si velimus, necesse prorsus est ut cognatæ solemnitatis mentionem faciamus. IX. Sexto enim a conceptione Joannis mense, Gabriel in urben Nazareth venit, ut faustas a Patre annuntiationes ad Virginem deferret. Quam cum domi visisset, prior salutavit (dicens): Ave, gratia plena, Dominus tecum t. Ave, inquiens, quæ prima et sola paris infantem a maledictione liberum. Ave, quæ mundo gignis originem vitæ. Ave, quæ incorrupta, sed non expers es prolis. Ave, quæ innupta manes, sed non infecunda. Ave, quæ salu, sed non fructu cares. Ave, quam acerbissimi dolores manent, et partus tamen dolores nescies. Ave, quæ primo tuo parenti Adæ defensorem profers. Ave, quæ sine lassitudine geris totius creatæ naturæ fundamentum. Ave, quæ facile humanitati mediatrix- intercedis. Ave, quæ Deum sed non nudum, et hominem sed non merum hominem paris. Ave, gratia plena, Dominus tecum. X. Illa vero etsi gaudium nuntiari audiret, non arrexit aures, sed sermonem perpendebat, secum inquiens: Qualis est ista salutatio"? Quis iste est (inquit) qui non vocatus nostram ingressus est domunculam? non familiaris, non cognatus, non genus ducens ab Adamo; ex ipsa forma id arguo. s Isa. vil, 14. * Luc. 1, 28. ▼ibi 29. ο σε τὸν ἐλάττονι ἀπιστήσας, εὐθύνας εἰσπράττει μοι οὐρανόθεν ἀποσταλέντα πρὸς σὲ, διὰ σέ. 'Αλλ' ἐπειδή σοι καταθύμιον σημεῖον λαβεῖν (τοῦτο γὰρ ήτησας, ὡς οὐκ ὤφελες 6), δέχου τὴν ἀφωνίαν, τῆς παιδοποιίας ἐνέχυρον· ἔσῃ σιγῶν μέχρις ἂν τοὺς λόγους οι κυρώσῃ τὰ πράγματα. Ἐκ τῶν γεννητικῶν εἰς τὰ φωνητικά όργανα μεταβαινέτω κ τῆς στειρώσεω; τὰ δεσμὰ, πεδηθεὶς τῇ φωνῇ, κυοφόρει μοι τὴν φω τήν 63. ἐκείνῳ γὰρ μόνῳ παραχωρήσω τοῦ πατρὸς τὸ παράπτωμα. Δεσποτικὸς φίλος ἐστίν· ἅπερ θέλει ", ὡς φίλος αἰ:εῖ Η'. Τούτων ἔνδον τελουμένων ή λεγομένων, ὁ και ρὸς συστελλόμενος σε εἰς θαῦμα ἦγε σε τὴν πληθύν ἤ τε σ' υπόνοια εἰς πολλὰ μεριζομένη, ἑκάστῳ τὸ δοκοῦν ὑπηγόρευσε ", μέχρις οὗ Ζαχαρίας φανείς, ἐδίδαξε σιγῶν & πέπονθε λαθών. Τὰς δὲ τῆς λειτουρ γίας ἡμέρας ἀποδοῦς, ἀπῆλθεν “οἴκαδε ἔχων ἐν τοῖς σπλάγχνοις τὸ εὐαγγέλιον, καὶ ἐν τῷ στόματι χαλι νόν. Καὶ αὕτη μὲν, ὡς ἂν εἴποι 10 τις, τῆς τοῦ Προδρόμου συλλήψεως ἡ ἀρχή· οὗ τὸν τόκον κηρύττειν ἐθέλοντας '', ἀνάγκη πᾶσα τῆς γείτονος ἑορτῆς ἐπι μνησθῆναι. Θ. Εκτῳ γὰρ μηνὶ τῆς συλλήψεως τῇ Ναζαρέτ ἐπεδήμησε Γαβριὴλ Παρθένω κομίζων Πατρὸς εὐαγ γέλια· ἣν ἐπ' οἴκου θεασάμενος, Ασπάζετο πρότερος Χαίρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Χαῖρε, λέγων, ἡ πρώτη καὶ μόνη 8 τίκτουσα βρέφος κατ άρας ἐλεύθερον. Χαῖρε, ἡ κόσμῳ γεννώσα ζωῆς ἀφορ μήν. Χαῖρε, ἡ ἄφθορος, ἀλλ' οὐκ ἄτεκνος. Χαῖρε, ἡ άγαμος, ἀλλ' οὐκ ἄγονος ". Χαῖρε, ἡ ἄσπορος, ἀλλ' οὐκ ἄκαρπος. Χαῖρε, ἡ ὀδύνας τὰ ἀναμένουσα, ὡδί νας οὐκ ἔχουσα. Χαῖρε, ἡ τῷ σῷ προπάτορι Αδάμ προστάτην φέρουσα. Χαῖρε, ἡ ἀκόπως βαστάζουσα τῆς κτίσεως τὸν θεμέλιον. Χαῖρε, ἡ ἀπόνως μεσι τεύουσα τῇ θνητότητι. Χαῖρε, ἡ τίκτουσα θεὸν οἱ γυμνὸν, καὶ ἄνθρωπον οὐ ψιλόν. Χαῖρε, κεχαριτω· μένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. 1. Ἡ δὲ χαρὰν ἀκούσασα, οὐχ ἥπλωσε τὴν ἀκοὴν, ἀλλ' ἐβασάνισε την φωνήν· Ποταπός, λέγουσα, ὁ ἀσπασμὸς οὗτος; Ο αυτόκλητος 10 εἰς τὸ δωμάτ τιον ἡμῶν εἰσελθών, Τίς, φησίν, οὗτος; οὐ συνήθης, οὐ συγγενής, οὐκ Ἀδὰμ ἀπόγονος· τεκμαίρομαι τῇ μορφῇ " ώς τε ξένος ὁ ἀσπασμός· οὐ πάρεστιν Ἰω77 60 C. Val. 6 C. Baris. 89 Εισπράττει Attic. pro εισπράττη • μοι aulem vel redundare videtur, vel legendum μέ. ὄφελες. οι C. Barb. χρόνους. • C. Barb. μεταβαλλέτω. 69 * Την φωνήν abest a C. Barb. θέλῃ. * Apul Nic. παρελκόμενος. " Αpud Nic. ἦγον ἔξω ἑστῶσαν. στ' C. Barb. ήτε. C. Vat. υπηγό67 °C. ρευσεν. Apud Nic. υπηγόρευε. • C. Barb. ἀπῆλθε. 90 C. Barb. εἴπῃ. * G. Vai. εἰ κηρύττειν ἐθέλο:- το G. Barb. Ναζαρήτ. 7 C. Vat. χαῖρε, ἡ πρώτη και μόνη, λέγων. * C. Barb hic repetit άτεένος. Surius vero hanc pericopen penitus omisit. In propatulo autem causa est omissionis, vox nempe χαίρε sapius repetita, o C. Vat. ὠδῖνας, et secundum hanc lectionem Surius, Ave, quæ partus dolores exspecias, qui te minime invadent. 7 C. Vat. αὐτοκλήτως. * G. Val. φωνῇ. 18 Abest ὡς a C. Barb. μεν.

HOMILIA IN S. JOANNEM BAPTISTAM, ETC. σήφ᾽ οὐκ ἀπάγομαι τῇ φωνῇ· μόνῃ γὰρ, ως φασι, Quam nova hac salutatio! Non adest Joseph; verλελάληκεν ὁ ἀρχέκακος τῇ πρωτοπλάστῳ. 'Ο δὲ ἄγγελος πρὸς αὐτήν· Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ χάριν γὰρ εὗρες, ἣν ἀπώλεσεν ἡ πρωτόπλαστος" ἐκείνη μόνη τὴν ἀπάτην ἐδέξατο, σὺ δὲ μόνη τῆς ἀπάτης τὴν λύσιν εκόμισας. Τέξεις υἱὸν, καὶ τοῦ τον καλέσεις 10 Ἰησοῦν. Ἡ δὲ τόκον ἀκούσασα καὶ υἱὸν 60, Πῶς, ἔλεγεν, ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; Οὐκ ἀντιλέγουσα, ἀλλὰ κατὰ πεῦσιν μανθάνουσα· Πῶς ἔσται μοι τοῦτο; Εγώ, φησί, μόνη τὴν φύσιν και νοτομῶ; Ἐπ᾿ ἐμοὶ λυθήσονται τῆς τεκνογονίας απ ἀφορμαί; Λέγε μοι, ξένε, τὸν τρόπον· ξένον γάρ σου τὸ εὐαγγέλιον. ΙΑ'. Πνεῦμα ἅγιον, ἔφησεν ὁ Γαβριήλ ει, ἐπ ελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιά σει σοι. Δέχου, φησί, Παρθένε, τὸ λεχθέν, καὶ μὴ πολυπραγμόνει τὸ σιγηθέν· τῷ τόκῳ μαρτυρῶ, τῷ τρόπῳ παραχωρώ 8. "Αγγελος γάρ, οὐ διδάσκαλός σοι τῆς οἰκονομίας ἐλήλυθα· κῆρυξ ἀπεστάλην τῆς Δεσποτικῆς ἐπιδημίας, οὐχ ἑρμηνεύς. Πῶς ἔσται τοῦτο; τὸ πῶς οἶδεν αὐτὸς ὁ παρών· ὅτι μὲν γὰρ πάρεστιν, ἐπίσταμαι· προπηδᾷ γὰρ ἐν σοὶ τὸ ἔνδοθεν τεκμήριον· τὸν δὲ τρόπον λέγειν, οὐ δύναμαι. Οτι δὲ οὐ ψευδολόγος ἐγώ, Ελισάβετ μαρτυρήσει μοι, ἐν στειρώσει καὶ γήρᾳ τοῦ ἐν σοὶ τ κυοφοροῦσα τὸν Πρόδρομον. Εἰ δὲ ἐν στειρώσει καὶ γήρα κυοφόρον " εἴρηκα, οὐ μικρὸν τὸ ἐνέχυρον. Στεί ρας γὰρ πρεσβύτιδος καὶ παρθένου ἐς τὸ τεκεῖν μέσ σον οὐδέν. ΙΒ'. Ταῦτα ἡ Παρθένος ἀκούσασα, Ζαχαρίου κατα ἔλαβε τὸ δωμάτιον, καὶ τὴν Ἐλισάβετ εὑροῦσα κυοφό ρον, Ασπάζετο. Μαρία την Ελισάβετ ήσπάζετο 80 καὶ τὸ βρέφος ἔνδοθεν ἀπεκρίνατο· τῷ γὰρ ἐμβρύῳ γέγονεν ἀκοὴ ἡ τῆς μητρὸς ἀκοὴ· καὶ ἐπειδήπερ 19 φύσεως ὅροις Ἰωάννης εἰργμένος οὐκ ἴσχυε 88 λαλεῖν, ἀλλόμενος ἔλεγε τῇ οἰκείᾳ μητρὶ διὰ τῶν σκιρτημάτων φθεγγόμενος, τῇ δὲ τοῦ Σωτῆρος μητρὶ διὰ τῆς μητρικῆς γλώσσης αποκρινόμενος. Οὐκ ἐνέγκασα δὲ ἡ Ἐλισάβετ τὰ τοῦ τέκνου σκιρτήματα, Πνεύματος ἁγίου πλησθεῖσα ἀνεφώνησε, λέγουσα τῇ Παρθένῳ· Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. Σύ, ▼ Luc. 1, 30. ibid. 31. ibid. 34. * ibid. bis me abduci haud committo. Primam a Deo conditam mulierem, ut narrant, cum sola esset, allocutus est primus malorum auctor. Angelus vero ad eam: Ne timeas, Maria; invenisli gratiam = quam perdidit quæ primo condita est. Ipsa, cum sola esset, deceptionen admisit; tu vero, dum sola manes, deceptionis solutionem obtinuisti: Paries filium, et hunc vocabis Jesum Σ. Ipsa autem cum partum audiret et filium, Quomodo, inquit T, erit hoc mihi, quoniam virum non cognosco? Non ut contradiceret, sed ut sciscitando edloceretur (respondit): Quomodo erit hoc mihi? Egone, inquit, sola naturæ leges innevo? Num in me liberorum procreationis evertentur rationes? Expone mihi, peregrine, modum: peregrinum enim est, quod affers, nuntium. XI. Spiritus sanctus, ait Gabriel, superveniet in te, et virtus Allissimi obumbrabit tibi *. Tene, inquit, ο Virgo, quod dictum est; et ne sis sollicita de eo quod silentio occultum manet. Certum de partu testimonium fero; modum docere, hoc facultates meas excedit. Nuntius enim mysticæ dispensationis ad te veni, non ejusdem interpres: missus fui ut Dominicum manifestarem adventum, non ut`rationem explicarem. Quomodo (inquis) hoc erit? quomodo, novit ipse qui adest; adesse enim eum scio; nam certum in te signum ab intrinseco se prodit: at modum dicere in mea non est potestate. Quod vero falsa non loquar, testimonium mihi ferel Elisabeth, quæ, sterilis licet et senex, illius, qui in te est, Præcursorem gestat. Quod si habentem în utero memoravi sterilem et senescentem, jam haud levis momenti pignus habes. Quod enim ad gignendum attinet, nihil a sterili anu ea demum distat, quæ virgo esse perseveret. XII. Hæc cum Virgo audiisset, ad Zachariæ domunculam se contulit, cumque Elisabeth prægnantem reperisset, eam salutavit. Maria salutavit Elisabetham, et infans intrinsecus respondit. Auris fœtui exstitit matris auris; et quoniam naturæ finibus constrictus Joannes lingua uti non poterat, locutus est, matrem quidem propriam per saltationes affatus, Salvatoris vero matri per maternam linguam respondens. Cum autem Elisabeth filii saltationes jam ferre non posset, repleta Spiritu sancto exclamavit, dicens: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris iuio. Tu, inquit, benedicta, quae 35. • ibid. 42. 81 Absunt a * C. Val. καλέσεις τοῦτον. 80 Verba, Ἡ δὲ τόκον ἀκούσασα καὶ υἱόν, a C. Barb. absunt. C. Barb. verba, Εφησεν ὁ Γαβριήλ. σε Cod. Barb. τρόπω παραχωρῷ. ' Abest a C. Vat. incisum, πῶς ἔσται τοῦτο; οι Voces τοῦ ἐν σοὶ a codice Surii abfuisse videntur. os' Abest a C. Barb. κυοφόρον. 6. Pericope, Μαρία τὴν Ἑλισάβετ ήσπάζετο, abest a C. Vat. et a versione Surii. * G. Barb. ἐπηδήπερ. 6. Barb. ἴσχυσε. ΝΟΤΕ. Gratiam scilicet originalem.

maledictionis portas solutionem. Tu benedicta, quae φησίν, εὐλογημένη, ἡ τῆς κατάρας τήν λύσιν βαστά donum sapientiæ affers. Tu benedicta, quæ illum in utere gestas, qui in paradiso deambulavit. Τu beLelicta, cujus venter sanctum templum evasit. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui, e quo cum Adam comederit, inimicum superabit. Benedictus fructus, qui mundi factus est alimentum et indumentum. Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? flec, ο Virgo, intus me docuit infans, ad salutationem tuam supra naturæ ordinem exsiliens. Hæc inspirata divinitus fuere Elisabeth verba. XIII. Zacharias autem, prout dixi, constrictus freno, quod incredulitas ipsi imposuerat, domo non secesserat, utpote qui vocem ab eo tempore amiserat, quo Joannes conceptus est, nec ante pueri nativitatem finem pœnæ inflictæ vidit. Sed postquamı e solitaria matricis sede in lucem prodiit solitudinis incola, pater, pugillarem postulans, scripsit fie deliter quæ incredulus audierat, et cum infanti nomen imposuisset, vocem récepit. ζουσα. Σὺ εὐλογημένη, ἡ τὴν τῆς σοφίας κομίζοντα δωρεάν. Σὺ εὐλογημένη, ἡ κυοφοροῦσα τὸν ἐν παραδείσῳ περιπατήσαντα. Σὺ εὐλογημένη, ἧς ἱερὸν ὅσιον ὑπῆρξεν ἡ γαστήρ. Ευλογημένη σὺ ἐν γυναιξί, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου, ἐξ οὗ φαγὼν ὁ 'Αδάμ νικήσει τὸν ἐχθρόν. Εὐλογημένος ὁ καρπὸς, ὁ κόσμου γενόμενος τροφὴ καὶ στολή. Καὶ πύθεν μοι τοῦτο, ἵνα ἔλθῃ ἡ μήτηρ τοῦ Κυρίου μου πρός με; Ταῦτά με 8, Παρθένε, τὸ ἔμβρυον ἐδίδαξεν ἔνδοθεν, ἐπὶ τῷ σῷ ἀσπασμῷ ὑπὲρ φύσιν ἀλλόμενον. Ταῦτα τῆς Ἐλισάβετ τὰ θεόπνευστα ῥήματα. ΙΓ'. Ζαχαρίας δὲ ἐπὶ οἴκου, καθάπερ εἶπον ", με μένηκε τὸν τῆς ἀπιστίας περικείμενος χαλινόν· σύγ χρονον τῇ κυήσει τὴν ἀφωνίαν λαβών, ὅρον τῆς κατα δίκης τοῦ παιδὸς τὸν τόκον δεξάμενος. Ως δὲ προῆλθεν ἐκ τῆς ἐρήμου μήτρας ὁ τῆς ἐρήμου πολίτης, δέλτον αἰτήσας ὁ πατὴρ εὐγνωμόνως ἔγραφεν, ἅπερ ἀκήκοεν οὐ πιστῶς· καὶ τῷ παιδίῳ τὴν προσηγορίαν ἀποδοὺς, ἀπέλαβε την φωνήν " Τοιαῦτά σου, Πρόδρομε και σε Βαπτιστά, τὰ πρὸ τοῦ τόκου μυστήρια, τοιαύτην σοι ὁ Θεὸς πρὸ τῆς συλλήψεως ἀξίαν κεχώρισται. Γαβριήλ γὰρ τὸν Δε σποτικὸν τόκον καὶ τὴν σὴν εὐηγγελίσατο σύλληψιν, ἐν τῷ ναῷ καθάπερ ἐν νυμφῶνι τὴν σὴν ὑπηγόρευσε κύησιν. Δῶρον τῷ ναῷ ἐ ἐν πανηγύρει θεοφιλές την σὸν τόκον ἤγαγεν ἡ ἀρχάγγελος Πνευματοφόρος γέγονας, προφητείας χάρισμα ἐν μήτρα λαβὼν καὶ " ἀλλόμενος ἔλεγες ἐν γαστρὶ, ἃ γεγηρακότι Μωσεί ἐδήλωσεν οτι ὁ Θεός· διό σε μείζονα προφητῶν ὁ τῆς Εκκλησίας νυμφίος εκάλεσε. Τίς γὰρ προφητῶν ἐκ μήτρας μυστήριον υπηγόρευσε; Τίς δικαίων " σε χθείς, ξένιον φωνήν προσήνεγκε ως πατρί; σὺ δὲ ἐν ταυτῷ τὸν γεγεννηκότα ἀφωνίας ἀπήλλαξας, καὶ προσ φητείας ἠξίωσας. Ο γὰρ πρὸ βραχέος ἄφωνος, ἁγίου Πνεύματος πλησθεὶς, ᾠδὴν ἡμῖν ὑπηγόρευσεν, ἣν μικρὸν ὑπαλλάξας εἰς εὔκαιρον ἀνακρούσομαι. Ὁ μὲν γάρ φησιν· Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ισραήλ· ἐγὼ δέ φημι· Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς τῶν Χρισ στιανῶν. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων Αμήν. Talia sunt, o Præcursor et Baptista, mysteria tua, antequam nascereris; talem tibi Deus vel ante conceptionem honorem largitus est. Idem enim et Dominicam nativitatem, et tuam conceptionem Gabriel annuntiavit, et in templo, veluti in thalamo, conceptum tuum prædicavit. Ortum tuum, tanquam donum Deo acceptum, per solemnem festivitatem archangelus templó detulit: in utero degens divino afflatus fuisti spiritu, prophetiæ dono exornatus, et saliens in ventre materno ea prædicasti quæ Deus Moysi jam seni manifestavit: ideo majorem prophetis te Sponsus Ecclesiæ appellavit c. Quis enim inter prophetas ex utero mysteria matri suæ revelvit? Quisnam e justis in ortu suo voccm parenti tanquam xenium obtulit? Tu vero eum qui le general, a linguae impedimento liberasti, et simul prophetiæ munere dignum effecisti. Qui enim paulo ante mutus erat, repletus Spiritu sancto, canticum nobis modulatus est, quod paululum immutans, opportune recantabo. Ille enim dicit: Be nedictus Dominus Deus Israeld; ego autem dico: Benedictus Deus Christianorum: ipsi gloria in sæcula sæculorum. Amen. B'. TEIN SANCTISSIME DEIPARE ANNUNTIA - ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ TIONEM (a) Benedic, Pater. ΘΕΟΤΟΚΟΥ. Εὐλόγησον, Πάτερ. I. Anteacta die Dominica interpretatio præces- Α΄. Προέδραμεν ἐν τῇ προτέρᾳ Κυριακῇ ἡ ἐξήγη b Luc. 1, 43. c Luc. vn, 28. In Ecclesia hymnis Maximus vatum appellatur. d Luc. 1, 68. 19 C. Vat. Ταῦτά μοι. 90 G. Vat. καθά προείπον. • Apud Nicet. additur: καὶ ἡ χεὶρ ἔλυε τῆς γλώττης της σιωπήν. " C. Vat. abest και " Abest τῆς a Vatic. C. 's Abest γάρα C. Vat. C. Vat. λαῷ, et cum eo Suri versio legit, populo. e Abest a C. Val. καί. " C. Barb. ἔλεγεν. 9 C. Barb. δικαίος. " C. Barb. προσήνεγγε. ΝΟΤΑ. a) Brevis hæc homilia et simplicitate et elegantia praestans, ejusdem est auctoris ac præcedens, uti stylus aperte demonstrat. codice Augustano, aune Monachensi, deducta est, & doctissimo viro Andrea Steinhuber, sacræ theologiæ in collegic Romano doctore, Greece propria manu transcripla, et ab illustrissimo Georgio Krabingero cum prototypo collata. Uterque de nobis benë meritus.

HOMILIA IN SS. DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM. σις ἡ περὶ τοῦ Προδρόμου· ἄγει δὲ νῦν ἡμᾶς ὁ Πρό- sit, quæ circa Præcursorem versatur; unc vero δρομος εἰς τὸν κηρυττόμενον. Εἰ δὲ εὔφρανεν ἡ γέννησις τοῦ Προδρόμου, εὐφρανάτω πλέον ἡμᾶς ἡ γέννησις τοῦ κοινοῦ Σωτῆρος. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ προέδραμεν μόνον εἰς τὸ κηρύξαι· οὗτος δὲ ἐλήλυθεν εἰς τὸ σῶσαι. Καὶ διὰ Χριστὸν Ἰωάννης· ὁ δὲ Χριστὸς οὐ διὰ Ἰωάννην, ἀλλὰ διὰ τὸν Πατέρα. Β'. Ελθωμεν τοίνυν εἰς τὴν ἐξήγησιν τῶν εὐαγγε λικῶν ῥημάτων. Ο γὰρ αὐτὸς ἀρχάγγελος διακονεῖ, καὶ Ἰωάννου γεννωμένου ' καὶ τοῦ Σωτῆρος συλλαμβανομένου. Ἐκεῖ μὲν οὖν στείρας ὁ ἀνὴρ εὐαγγελί ζεται· ἐνταῦθα δὲ Παρθένος διδάσκεται. ᾿Αποστέλλεται γοῦν ὁ ἀρχάγγελος οὐκ ἔτι εἰς ναόν, ὡς ἐπὶ Ιωάννου, ἀλλ' ἐπὶ τὸν ἔμψυχον ναὸν τὴν Παρθένον. Ἐκεῖ Ζαχαρίας ὁ ἱερεὺς εἰσῆλθεν θυμιᾶσαι, καὶ ἤκουσεν τοὺς εὐώδεις λόγους τοὺς παρὰ τοῦ ἀρχαγγέ λου· ἐνταῦθα δὲ οὐκ ἔτι ναὸς, ἀλλὰ ναὸς ἡ Παρθένος. Οὐκ ἔρχεται ὁ ἄγγελος πρὸς τὸν ἀρχιερέα· ἀλλ' ἔρχεται πρὸς τὴν τίκτουσαν τὸν οὐράνιον ἀρχιερέα. Ἐκεῖ ἦλ θεν ὁ ἀρχάγγελος ἐν καιρῷ λειτουργίας· ἐνταῦθα οὐκ ἐν καιρῷ λειτουργίας· ἔμελλεν γὰρ ὁ τικτόμενος παύειν τὴν σωματικὴν λατρείαν. Ἐκεῖ ἔρχεται ὁ ἀρχο Άγγελος πρὸς τὸν πατέρα· ἐνταῦθα δὲ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸν μὴ γενόμενον πατέρα Ιωσήφ, ἀλλ' ἔρχεται πρὸς τὴν Παρθένον τὴν γενομένην ἄνευ πατρὸς μητέρα. Ἐκεῖ ἦν Ελισάβετ καὶ Ζαχαρίας· ἐνταῦθα δὲ μόνη Μαρία. "Ην γὰρ ὁ Ἰωσὴφ ὡς μνηστήρ ἀνήρο εἶχε δὲ τὴν παρθένον παρθένον. Οὐκ ἔρχεται τοίνυν πρὸς αὐτὸν ὁ ἀρχάγγελος· ἀλλ᾽ ἔρχεται πρὸς τὴν Παρθένον. ctus erat; verum quam virginem habuit virginem archangelus; sed ad Virginem se contulit. Γ'. Καὶ τί λέγει αὐτῇ; Χαῖρε, κεχαριτωμένη ἐπειδὴ εἶπεν ὁ Θεὸς τῇ Εὐχ· Ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα. Χαῖρε, κεχαριτωμένη· λύεται γὰρ ἡ λύπη τῆς Εὔας. Ἡ Εξα ἐν λύπαις ἔτικτεν· αὕτη τοίνυν ἡ χαρὰ λύει ἐκείνην τὴν λύπην. Διὰ τοῦτο ἔλεγεν· Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. "Ην γάρ μετ' αυτ τῆς ὁ μικρὸν ὕστερον ἐξ αὐτῆς. Δ'. 'Η δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη· οὐ γὰρ ἡσπάσ σατο γυνή γυναῖκα, ἀλλ' οὐράνιος πολίτης τὴν ἐπὶ γῆς προσηγόρευσεν. Ἡ δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη. Τάχα δὲ καὶ ὡς πρὸς ἀνδρὸς φωνήν· ἀήθης γὰρ ἦν ἡ ἁγία ὡς πρὸς ἀνδρῶν ἀσπασμόν. Μένει τοίνυν πτή ξασα τὴν φωνὴν, καὶ διελογίζετο ἐν αὐτῇ, ποταπός e Luc. 1, 28. f Gen. I, 16. 8 Luc. 1, 29. 1 Cod. γεννομένου. Precursor ad eum quem prædicavit, nos adducit. Porro, si fausta illuxit Præcursoris nativitas, multo magis opus est ut uos nativitas Salvatoris communis exhilaret. Ille enim tantummodo præcurrit, ut hunc annuntiaret; hic vero ut salutem afferret, advenit. Et Joannes quidem propter Christum: Christus vero, non propter Joannem, sed propter Patrein. II. Veniamus itaque ad evangelicorum verborum explanationem. Atque idem sane archangelus fungitur ministri munere tum in natalitio Joannis, tum in Servatoris conceptione. Illic igitur nuntium viro sterilis uxoris defertur; hic vero res Virgini aperitur. Idcirco archangelus non jam ad templum, quemadmodum cum de Joaume agebatur, sed ad templum animatum, ad Virginem nempe, nititur. Ibi Zacharias sacerdos ad thymiama adolendum ingressus est, et ab archangelo suaves sermones audivit: hic vero non jam teniplum oculis objicitur, sed templum ipsa est Virgo. Non ad ειμαι mum illum sacerdotem angelus venit, sed ad eam pergit, quae coelestem summum Sacerdotem genarat. Ibi archangelus venit tempore sacrificii; hic autem non apparet hora sacrificii, quoniam qui nascebatur, cultui illi materiali finem impositurus erat. Ibi archangelus se confert ad genitorem; hic vero non se Josepho sistit, quippe qui nullatenus pater fuit, sed Virginem adit, quæ semoto genitore mater evasit. Ibi locum habuere Elisabeth el Zacharias; hic vero sola Maria Nam utique Josephus ei, utpote sponsus, connubii jure conjunservavit. Hac igitur de causa non eum convenit III. Quid porro dicit Virgini? Ave, gratia plena €, quandoquidem Deus Eva dixerat: In doloribus γα ries filios 1 Ave, gratia plena; solvitur enim Eva dolor. Eva in doloribus pariebat; hoc igitur gaudium dolorem illum abigit. Propterea dixit (angelus): Ave, gratia plena, Dominus tecum. Erat enim cum ea, qui paulo post ab ipsa oriturus erat. IV. Illa vero turbata est in sermone; non enim mulier mulierem salutaverat, sed cœlestis civis in terris degentem allocutus fuerat. Ipsa autem in sermone turbata est. Fortassis porro expavit etiam ad vocem quasi virilem; quod enim ad virorum salutationes attinet, nullatenus sancta illa his erat NOTE. In oficio Conceptionis immaculate dicitur: Beata Dei Genitria Maria Virgo, templum Domini. Liturgia Græca de conceptu in utero Annæ hame laudem prædicat: Templum divinum ac salutare in uiero concipitur ac construitur; in matris visceribus plantatur scala, quæ mortales omnes ad cœlestia reducit; fideliter conceptionem ejus summis laudibus celebremus: γαστρὶ χωρεῖται καὶ πλάττεται ναὸς ὁ θεϊκὸς καὶ σωτήριος· ἡ πρὸς τὰ ἄνω πάντας βροτούς · ἐπαναγαγοῦσα· ἧς τὴν σύλληψιν πιστῶς πανηγυρί ζωμεν. Græci beatam Virginem ut solam Dei matrem frequenter salutant. Frequentissima apud Patres Mariam inter ac Evam antithesis. Posterior Eva in medelam malis prioris cessit.

& assueta lleret igitur vocis illius timore perculsa, εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος· τί θέλει αὕτη εἶναι ἡ et intra se cogitat, qualis sit ista salutatio h; quid nempe sibi vult iste sermo? V. Porro ad eam angelus: Ne timeas, inquit, Maria; invenisti enim gratiam apud Deum: et ecce in utero concipies i. illud, invenisti gratiam, coinmune aliis fuit; nam et alii ante eam gratiam invenerunt. Quod vero additur, concipies, non jam commune erat, sed prorsus singulare ratione promissionis i; et ecce in utero concipies virgo: novum sane ac mirabile! Invenisti gratiam apud Deum; cum enim prorsus necesse sit ut ex virgine prodeat qui nasciturus est, præ omnibus virginibus tibi hic honor delatus est. προσηγορία; Ε'. Καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος αὐτῇ· Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ' εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ· καὶ ἰδοὺ ἐν γαστρὶ συλλήψῃ '. Τὸ, εὗρες χάριν, κοινὸν ἦν· εὗρον γὰρ ἄλλοι πρὸ αὐτῆς χάριν. Τὸ δὲ εἰπεῖν, συλλήψῃ, οὐκ ἔτι κοινὸν ἦν, ἀλλ' ἰδιάζον εἰς ἐπαγ γελίαν· καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ παρθένος ξένον τὸ πρᾶγμα *! Εὗρες χάριν παρὰ τῷ Θεῷ· δεῖ μὲν γὰρ τοῦ τικτομένου ἀναγκαίως ἐκ παρθένου" σὺ δὲ τῶν ἄλλων παρθένων προτετίμησαι. Γ'. Εύρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ, καὶ τέξη vtr· καὶ καλέσεις * τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιησοῦν. Οτε μὲν οὖν ἐδέξατο τὴν ἀγγελικήν προσηγορία, ηγωνία • καὶ διελογίζετο ἡ παρθένος· ὅτε δὲ ἀκούει τὸν εὐαγγελικὸν λόγον, οὐκ ἔτι ἀγωνιᾷ πρὸς τὸν λόγον· ἀλλ' ἐπαπορεῖ πρὸς τὴν ἐπαγγελίαν. Καὶ λέγει πρὸς τὸν ἄγγελον· Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; Οὐκ ἀπιστεῖ πρὸς τὸν λόγον· ἀλλ' ἀπαιτεῖ τὸν τρόπον. Ὁ μὲν οὖν Ζαχαρίας ήπίστη σεν ἡ δὲ παρθένος οὐκ ἀπιστεῖ. Ἐκεῖνος γοῦν ἔλεγεν· Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; Εζήτει γὰρ σημείον λαβεῖν, ἵνα πιστεύσῃ. Ἡ δὲ παρθένος ἔλεγεν· Πως ἔσται τοῦτο; Ὁ μὲν λόγος ἀξιόπιστος· ὁ δὲ τρόπος ἄπορος· οὐκ οἶδεν ἡ φύσις, ἃ λέγεις· τὸ γὰρ, ἰδοὺ συλλήψῃ, τὸ παρὸν ἐσήμανεν, οὐκ ἄνδρα ἐξεδέχετο. Πῶς ἔσται τοῦτο; Ενα συνέλαβεν οὐ πρὶν ἢ συνελ θεῖν τὸν ᾿Αδάμ· οὗτος ὁ βαθμὸς τῆς φύσεως· αὕτη ἡ κάθοδος τῆς παιδοποιίας· οὗτος ὁ θεσμός της διαδο χῆς. Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; VI. Invenisti enim gratiam apud Deum, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Virgo itaque cum ab angelo salutata esset, angebatur animo, et rem secum ipsa perpendebat; ubi vero persentit quo spectet fausta illa annuntiatio, non amplius adversus sermonem obnititur, verum de re quæ sibi proponitur anceps hæret. Hinc dicit angelo: Quomodo erit hoc mihi, quoniam virum non cognosco? Fidem dictis non negat; sed de modo inquirit. Incredulum ergo utique se Zacharias præbuit; non autem Virgo pariter incredula exsistit. Idcirco ille sciscitatus est: Unde hoc sciam 1? Ut enim crederet, signum sibi exhiberi postulabat. Virgo vero inquit: Quomodo hoc erit? Nempe, sermo quidem fide dignus est; at modus menti impervius: naturalis intellectus nequaquain assequitur, quæ dicis: nam illud, ecce concipies, ad præsentem mei conditionem spectat, neque locum viro præbet. Quomodo hoc erit? Eva non prius concepit quam cum Adam congrederetur: talis est ordo naturæ; hæc ratio prolis suscipienda; hæc lex in propaganda sobole, Quomodo erit hoc mihi, quoniam virum non cognosco? Ζ'. Ἐπειδὴ καλῶς πρώτα, ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτήν· Συγγνώμη σοι ἀπορούσῃ '· τῷ μὲν Ζαχαρίᾳ οὐ συγκ γινώσκει· ἀλλ᾽ ἐπεστόμισεν αὐτὸν κακῶς ἀπιστήσαντα· τῇ δὲ Παρθένῳ συγγινώσκει· οὐ γὰρ ἦν ὑποδειγμα Παρθένου. Συγγνώμη σοι ἀπορούσῃ, ἐπειδὴ οὐ γέγονε πρότερον· ἀλλ' ἀπὸ σοῦ καὶ ἕως σοῦ στή σεται τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ δέ σοι λέγω καὶ τὸν τρόπον μὴ ἐκδέχου ἄνδρα· μὴ ἀνάμενε ἀνδρὸς κοινωνίαν· ἄνευ σαρκὸς ἡ σάρξ· ἄνευ κοινωνίας τὸ τικτόμενον. Τίνα δὴ τρόπον; Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ. Πνευματικῶς ἄκουε περὶ Πνεύματος. "Ανευ σπέρματος, καταβολή Πνεύματος· βουλήματι γάρ Θεοῦ συνίσταται τὸ γινόμενον. VII. Quandoquidem Virgo sapienter interrogabat, angelus ipsi reponit: Quod ambigas, facilis tibi venia. Zachariæ quidem non parcit (angelus); verum male ſidem abnuenti os obstruxit; at Virgini ignoscit: neque enim Virginis (qua genuisset) exemplum praecesserat. Venia (inquit) tili, quod addubites, tribuitur; quoniam nunquam antea id factum est; imo hoc idem et initium abs te et finem in te habebit. Modum autem ipse tibi promo; ne suspiceris accessurum ad te virum: ne timeas de viri consuetudine: sine carnis opera caro prodibit; sine viri conversatione erit partus. Quo tandem pacto? Spiritus sanctus superveniet in te m. Spiritualiter accipe, quæ sunt Spiritus. Sine semine Dei enim voluntate formatur quod nascitur. VIII. Spiritus sanctus superveniet in te. Quomodo superveniet? Dum superveniet, oculis eum non videbis; sed, utcunque invisibilis, operabitur. Spiritus sanctus superveniet in te. Quorsum supervenit (gignes), descendente (in te) sancto Spiritu: Η'. Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ. Πῶς ἐπ ελεύσεται; Οὐκ ὄψει τὸ ἐπερχόμενον· ἐνεργήσει δὲ μὴ φαινόμενον. Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ. Ινα τί * ἐπέρχεται Πνεῦμα ἅγιον; Ἐπειδὴ ἁγία μὲν b Luc. 1, 29. 1 ibid. 30. i Isa. vit, 14. k Luc. 1, 54. 1 ibid. 18. mibid. 35. • Είη cum textu L. Lucæ; nam codex luabet εἶ. • Col. hic et paulo post, συλλήψει• communem 211tem sacri textus lectionem sequendam duxi. * Cod. hic et alibi, πράγμα. * Coll. καλλσείς. at in mar gine corrigitur eadem manu καλέσεις. • Cod. ηγονία. Cod. ἀπορούση. * Cod. ίνατί.

HOMILIA IN SS. DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM. ὑπάρχεις· δεῖ δέ σε γενέσθαι ἁγιωτέραν. Οταν γὰρ Spiritus sanctus? Quia scilicet sancta quidem cs, λάβῃ ὁ τέκτων ξύλον, ἢ χαλκεὺς σίδηρον, ἔτι αὐτὸ καθαίρει, καὶ ἐπιτηδειότερον πρὸς τὴν τέχνην ἐργάζεται. Καὶ σὺ τοίνυν παρθένος μὲν εἶ· δεῖ δέ σε ἁγιωτέραν γενέσθαι, ἵνα τὸν ἅγιον συλλάβης. Θ. Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύο ναμις 'Υψίστου ἐπισκιάσει σοι. Δύο λέγει· Πνεῦμα ἅγιον, καὶ δύναμιν. Τίς ἡ δύναμίς ἐστιν; Χριστὸς Θεοῦ δύναμις. Ερχεται τοίνυν τὰ δύο· καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ ὁ Χριστὸς ὁ μονογενῆς τοῦ Θεοῦ. Ἐπειδὴ το γεννώμενον· ἐκ σοῦ ἅγιον κληθήσεται. Ορα μοι 10, πῶς ὅλον ἤκουσεν, Πνεῦμα ἅγιον, καὶ δύνα μιν Ὑψίστου. Ὁ ἄγγελος οὐδὲν ἀφῆκεν, οὐδὲν ἐπιώπησεν. Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου επισκιάσει σοι, περιβαλεῖ καὶ ενδύσει 11 σε, καὶ κύκλῳ σου γενήσεται καὶ περιχαρακώσει σε, καὶ σκέπη σοι ἔσται. Γ. Πνεῦμα ἅγιον, Δύναμις, Υψιστος· ἀρίθμησόν μοι τὰ πράγματα, καὶ εὑρίσκεις ὅλα ηκριβωμένα. Τί γάρ ἐστι ταῦτα; Ανθρωπος ἐπὶ γῆς· ἄγγελος ἐν οὐρανῷ· Πνεῦμα ἅγιον, καὶ Υἱὸς, καὶ Πατήρ. Οτ' ἂν ἀναδῇς εἰς τὴν ἀρχὴν, οὐκ ἔτι χωρεῖς ἀνώτερον· αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ Ὕψιστος, οὗ οὐδὲν φαίνεται. Τοίνυν ὡς ἐν τῷ λόγῳ τῷ 11 περὶ γενέσεως τοῦ Υἱοῦ, ὅλα συνήπτε, καὶ ὅλα κεκοινώνηκε, καὶ εἰς ἑνότητα συνῆλθεν. Εστιν γὰρ μόνα ταῦτα· ἄγγελος, ἄνθρω πος, Πνεῦμα ἅγιον, Υἱὸς, καὶ Πατήρ· καὶ παρὰ ταῦτα, ἄλλα οὐκ ἔνι. Αφες γάρ μοι τὰ ἄλογα ζώα, ἃ ἔστι διὰ τὸν ἄνθρωπον· λόγου οὐ μετέχει, οὐχ G ἁμαρτάνει 18, οὐ κρίνεται, οὐ κατορθοί, οὐκ ἐπαινεῖ ται, ζωὴν αἰώνιον οὐκ ἔχει, ὧδε γίνεται καὶ ὧδε ἀπόλλυται. "Ανθρωπος δὲ λογικὸν ζῶον, βασιλικώτατον τῶν ζώων, κόσμου πολίτης, κύριος τῶν 1 δι' αὐτ τὸν γενομένων. Ἐπεὶ τοίνυν ταῦτά ἐστι μόνα, ἄν θρωπος, ἄγγελος, Πνεῦμα ἅγιον, Υἱὸς καὶ Πατήρ, ὅρα, πῶς συνήπται τὰ πράγματα· "Ανθρωπος ἡ Παρθένος, παρθένος παρθένου ἀνακαλουμένη τὸ σφάλμα ἔχεις ἄνθρωπον τὴν Παρθένον· ἄγγελος ὁ Γαβριήλ· Πνεῦμα ἅγιον τὸ ἐπερχόμενον· δύναμις Υψίστου, ἡ ἐπισκιάζουσα δύναμις. Ορα, πῶς τῷ λόγῳ ἐν τῇ γενέσει τοῦ Κυρίου συνῆλθεν τὰ ὄντα. "Αγγελος κατα ἦλθε πρὸς τὴν Παρθένον Πνεῦμα ἅγιον ἐπέρχεται· καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάζει· αὐτὸς ὁ ὕψιστος ὁ γεννήσας τὸν Μονογενῆ, καὶ οἰκονομήσας, αὐτὸν καὶ ἐκ Παρθένου τεχθῆναι, ἵνα ὁ ἐξ ἀρχῆς σφαλείς διὰ τῆς Εὔας, αὐτὸς διασωθῇ διὰ τῆς συλλήψεως τῆς Παρθένου. sed opus est ut adhuc sanctior fias. Nam et cum faber lignarius sumit lignum, aut ærarius ferrum, idem etiam expoliunt, et aptius ad opus efficiunt. Ει tu igitur es quidem virgo; sed sanctior evadas oportet, ut sanctum illum concipias. IX. Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi". Duo dicit: Spiritum sanctum, et virtutem. Quænam ista est virtus? Dei Virtus est Christus °. Duo igitur adveniunt; nempe et Spiritus sanctus, et Christus Dei unigenitus. Quod enim ex te nascitur, sanctum vocabitur. Vide, quæso, quomodo totumn (illa) percepit, Spiritum sanctum et Altissimi virtutem. Nibil angelus omisit, nihil tacuit. Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, circumdabit et circumvestiet te, et circumquaque te cinget, ac vallabit te, et tegimen tibi erit. X. Spiritus sanctus, Virtus, Altissimus: enumera mihi ejusmodi, et universa reperis accurate recensita. Sane quænam hæc sunt? Homo in terra; in coelo angelus; Spiritus sanctus, et Filius, et Pater. Quandoquidem si initium versus ascendas, profecto altius non excurres; ipse enim est Altissimus, qui plane invisibilis est. Igitur cum agitur de Filii generatione, colliguntur omnia, et omnia conveniunt, atque in unitatein concurrunt. Hæc enim tantummodo habentur: angelus, homo, Spiritus sanctus, Filius, et Pater; et præter bec, nil inest aliud. Irrationalia enim fac mihi omittas animalia, que sunt propter hominem; rationis sunt expertia, nou peccant, non subeunt judicium, recta facta non norunt, non habent laudem, vitam non sortiuntur æternam, talia nascuntur, talia moriuntur. Ast homo animal est ratione præditum, animantium omnium nobilissimum, mundi civis, douniuus eorum qu in gratiam ipsius creata sunt. Quoniam igitur hæc sola habentur, homo, angelus, Spiritus sanctus, Filius, et Pater, vide quomodo hæc in mysterio conveniunt. Homo (addest) Virgo, virgo nempe lapsum virginis reparans; in Virgine itaque habes hominem; angelus (adest) Gabriel; Spiritus sanctus est qui descendit; virtus Altissimi est virtus quæ obumbrat. Vide quomodo vere in generatione Domini quotquot sunt, concurrant. Angelus adl Virginem descendit: Spiritus sanctus supervenit; et virtus Altissimi obumbrat Altissimus ipse est, qui unigenitum Filium generavit, et constituit ut e Virgine quoque hic generaretur, quo is qui ab initio per Evam deceptus fuerat, ipse per conceptum Virginis salvaretur. » Luc. 1, 35. ° ] Cor. 1, 24. • Cod. γεννόμενον. 19 Coll. μή. " Cod. ἐνδύση. 18 Cod. τοῦ. 1. Cod. οὐκ ἁμαρτάνει. ΝΟΤΕ. Non propter corporis tantum, sed maxime propter animæ integritatem. Ergo habuit Deipara hane virginitatem, e qua dicit Chrysostomus, ob 1. Cod. τον. Adæ prævaricationem mortalium genus excidisse. Antipater ipse Virginis obumbrationem Dei Verbo attribuit.

' ΧΙ. Ει respondens Angelus dixit illi: ft ecce Elisabeth cognata tua et ipsa concepit filium P. Sterilis nempe conceptum Virgini præbet veluti sigrum. Et hic mensis sextus est illi quia non erit impossibile apud Deum omne verbum q. Scilicet, Deus est qui operatur; ne ambigas. Dixit autem Maria: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ancilla Domini sum, labella sum in qua scribatur: scriptor quod vult scribat: in promptu est materia; quod vult, artifex faciat. Et discessit ab ea angelus; accepit verba consensus, et discessit. Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Videlicet non reponit Virgo: Apage, vanum est quod dicis; ego sum virgo; non cognosco virum; haud consentaneum est quod loqueris; sed postquam angelus dixit: Spiritus sanctus superveniet in te, spiritualis spiritualiter audiens, el sancta sanctis verbis sancte credens, constans in fide perstitit, ac promissiones excepit. Discessit igitur angelus ab ea. XII. Exsurgens autem Maria in diebus illis, abiit in montana cum festinatione ad cognatan. Maria nempe venit ad Elisabeth, quemadmodum et Christus venit ad homines. Nam decebat ut Elisabeth veniret ad Mariam; et magis congruus hic erat ordo, ut mater Precursoris se conferret ad matren Domini. Sed Maria exsurgit, et venit ad Elisabelli, mater Domini ad patrem servi. ! XIII. Et intravit in domum Zachariæ *. Postquam enim angelus ei dixit: Ecce cognata tua concepit, eam adivit, ut ipsi congauderet, quod præter spem concepisset. Et intravit in domum Zachariæ, et salutavit Elisabeth. Et factum est, ut audivit salutantem Mariam Elisabeth (salutationis vocem) per aures transmisit ad mentem, mens vero (transmisit) ad Præcursorem; et Præcursor, antequam aures acciperet, audivit, audivit (inquam) non mentis facultate ad hoc jam parala, sed Spiritus (sancti) virtute. Et Præcursor adsignificandum gaudium, et ad indicandum suum prophetæ munus, exsultat; exsultat scilicet in utero Elisabeth. Elisabeth autem rem advertit; non tamen humana advertit intelligentia, sed sancto Spiritu (revelante) quid feret percepit. ΙΑ'. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος, εἶπεν αὐτῇ· Καὶ ἰδοὺ Ἐλισάβετ, ἡ συγγενής σου, καὶ αὐτὴ συν. ειληφυία υιόν. Καὶ δίδωσι σημείον τῇ Παρθένω σύλληψιν τῆς στείρας. Καὶ οὗτος αὐτῇ μὴν ἔκτας 18. ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ θεῷ πᾶν ῥῆμα. Θεὸς ὁ ἐνεργῶν· μὴ ἀμφίβαλλε. Εἶπεν δὲ Μαριάμ· Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γέ κοιτά μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. Δούλη εἰμὶ Κυρίου - πίναξ εἰμὶ γραφόμενος· ὁ βούλεται ὁ γραφεύς, γραφέτω· ἕτοιμος ἡ ὕλη· ποιείτω 8 θέλει ὁ τεχνίτης. Καὶ ἀπῆλθεν ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος· ἔλαβε τα πιστά ῥήματα, καὶ ἀπῆλθεν. Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. Καὶ οὐκ εἶπεν ἡ Παρθένος· "Απαγε, που ριστὸν ὁ λέγεις· ἐγὼ παρθένος εἰμί· ἄνδρα οὐ γινώσκω· οὐκ ἔχει λόγον, ὃ λέγεις· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ εἶπεν ὁ ἄγγελος Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ· ἡ πνευματική πνευματικῶς ἀκούσασα καὶ ἡ ἁγία τοῖς ἁγίοις ρήμασιν ἁγίως πιστεύσασα, ἔμεινε τὴν πίστιν τηροῦσα, καὶ τὴν ἐπαγγελίαν ἐκδεχομένη. ᾿Απῆλθεν οὖν ὁ ἄγγελος ἀπ' αὐτῆς. ΙΒ'. Αναστᾶσα δὲ Μαριὰμ ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις, ἐπορεύθη εἰς τὴν ὀρεινὴν μετὰ σπουδῆς πρὸς τὴν συγγενῆ. Καὶ ἦλθεν Μαριάμ πρὸς τὴν Ἑλ: 2 σετ, οὕτως καὶ ὁ Χριστὸς ἦλθεν πρὸς τοὺς ἀνθρ τους. Ἐχρῆν γὰρ ἐλθεῖν τὴν Ἐλισάβετ πρὸς τὴν Μαριάμ· καὶ αὕτη ἦν τῆς ἀκολουθίας ἡ τάξις μᾶλ λον, ὥστε την μητέρα τοῦ Προδρόμου ἐλθεῖν πρὸς τὴν μητέρα τοῦ Δεσπότου. Ανίσταται δὲ Μαριάμ, καὶ ἔρχεται πρὸς τὴν Ἐλισάβετ, ἡ τὸν Κύριον τίτ κτουσα πρὸς τὴν μητέρα τοῦ δούλου. ΙΓ΄. Καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον Ζαχαρίου. Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος· Ἰδοὺ ἡ συγ γενής 10 σου συνείληφεν, εἰσῆλθεν αὐτῇ συγχαρή ναι, ἐπειδὴ παρὰ προσδοκίαν συνείληφεν. Καὶ εἰσῆλ θεν εἰς τὸν οἶκον Ζαχαρίου καὶ ἡσπάσατο την Ελισάβετ. Καὶ ἐγένετο, ὅτε ἤκουσεν ἀσπασαμέν της Μαρίας ή Ελισάβετ, παρέπεμψε διὰ τῶν των πρὸς τὴν διάνοιαν, καὶ ἡ διάνοια πρὸς τὸν Πρόδρο μον· καὶ ἤκουσεν ὁ Πρόδρομος πρὶν ἶτα λαβεῖν· ἤκουσεν οὐ τῇ κατασκευῇ τῆς διανοίας, ἀλλὰ τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ Πνεύματος. Καὶ σκιρτᾷ ὁ Πρόδρομος εἰς ἔμφασιν χαρᾶς, καὶ δήλωσιν προφητείας· καὶ σκιρτᾷ τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς Ἐλισάβετ. Καὶ ενόησεν ἡ Ἐλισάβετ τὸ πρᾶγμα· οὐκ ἐνόησε δὲ λο γισμῷ ἀνθρωπίνῳ· ἀλλὰ κατέλαβεν Πνεύματι ἁγίῳ τὸ γινόμενον. ΙΔ'. Καὶ ἀνεβόησεν κραυγῇ μεγάλῃ, καὶ εἶπεν· Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν. Τί με σὺ προασπάζῃ; Τί με σὺ πρώτη προσαγορεύεις; Μὴ γὰρ ἐγώ εἰμι ἡ τὸν Σωτῆρα τίκτουσα; Εμὲ ἐχρῆν ἐλθεῖν πρὸς σέ XIV. Et exclamavit voce magna, el dixit: Benedicta tu in mulieribus Quid me tu salutans prevertis? Quid prior tu me compellas? Nunquid ego sum quæ Salvatorem pario? Me oportebat ad P Luc. 1, 36. q ibid. 37. r ibid. 38.. ibid. t ibid. 40. 18 Cod. έκτος. 14 Cad. συγγενή. Καὶ οὗτος μὴν ἔκτος ἐστὶν αὐτῷ Luc. 1, 57, τῷ. Luc. 1, 39. Ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις. Ita de Matthaei et Schulz. Petrus Sabatier innuit codicem ms. haberi, ubi legitur ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις; huic lectioni suffragatur Antipatri locus; ergo non gratis in Vulgata legitur, in diebus illis. Luc. 1, 41: Καὶ ἐγένετο, ὡς ἤκουσεν ἡ Ἑλισάβετ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας. Εt factum est, ut audivit salutationem Marine Elisabeth. Luc. 1, 42: Καὶ ἀνεφώνησεν φωνή με γάλῃ, κ. τ. λ

HOMILIA IN SS. DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM. σὺ ἦλθες προς με; σύ με ἠσπάσω προλαβοῦσα; Σὺ te venire; et tu ad me venisti? Tu me salutando δὲ εἰ εὐλογημένη ἐν γυναιξί· μονογενῶς εὐλόγησαι Μονογενή τίκτουσα. Παρθένος μόνη σὺ τίκτεις· αὐ συνείληφεν ἄλλη 11 πρὸ σοῦ, οὐ συλλήψεται μετὰ σὲ παρθένος ἐν γυναιξίν· ἐν ὅλῳ δὲ τῷ γένει τῶν γυναικῶν μόνη οὕτως εὐλογημένη τυγχάνεις. Καὶ εὐλο γημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου· οὐχ ὁ καρπὸς τοῦ μὲ ἡ ἀνδρός σου· οὐ γὰρ ἐξ ἀνδρὸς τὸ γινόμενον, ἀλλ᾽ ἐκ τῆς κοιλίας σου. ΙΕ΄. "Ορα την μητέρα τοῦ Ἰωάννου, ὁποῖα φθέγο γεται, Πνεύματος ἁγίου πληρωθεῖτα. Καὶ πόθεν μοι, ἵνα ἔλθῃ ἡ μήτηρ τοῦ Κυρίου μου πρός με; Παρθένον ὁρᾷ, καὶ μητέρα καλεῖ, φθάνουσα προφητικώς τῷ λόγῳ τὴν ἔκβασιν· καὶ ἡμηδέπω μήτηρ καλουμένη, καίτοι πάλαι συνειληφυία, μητέρα καλεῖ τὴν ἔτι παρθένον. Καὶ γέγονεν ἡ στείρα τῆς Παρθένου πρόδρο μος, ὡς τοῦ Σωτῆρος Ιωάννης. Η δὲ Μαρία πανταχόθεν εὐηγγελίζετο. Αγγέλου μὲν ἀνήκοος γενομένη, τῆς δὲ συγγενοῦς τὰ παραπλήσια διαλεγομένης, προστιθείσης τό, Μακαρία ἡ πιστεύσασα· ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λελαλημένοις αὐτῇ παρὰ Κυρίου, βεβαιοτέρα πρὸς τὴν πίστιν ἐγένετο, ὧν ἤκουσε παρὰ τοῦ ἀρχαγγέλου, μακαριζομένη ἐὰν πιστεύσῃ, ἀγγέλου τε προσημαίνοντος, καὶ τῆς συγγενούς παραπλήσια προφητευούσῆς ἐπὶ τούτοις, Θεοτόκος ἔσεσθαι. 14'. Πανταχόθεν ἡ Παρθένος εὐαγγελισθεῖσα, οὐκ ἔτι μὲν ἀμφιβάλλει· ἀλλὰ τὸν ἑκατέρωθεν ῥηθέντα αὐτῇ λόγον τῶν συμβησομένων, παρ' ἀγγέλου τε καὶ τῆς Ἐλισάβετ, δεξαμένη, ἐνδέχεται τὴν ἔκβασιν. Και σιωπᾷν οὐκ ἀνέχεται· ἀλλ᾽ ἤδη τὸ γεῦμα καὶ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ ἐπελθόντος αὐτῇ ἁγίου Πνεύματος δίδωσι, δι' ὧν φθέγγεται. Τοῦ γὰρ ἀγγέλου φήσαντος, καὶ σαφῶς ἐπαγγειλαμένου, Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπ' αὐτήν· ἐπειδὴ ἤκουσε τοῦ αὐτοῦ ἁγίου Πνεύματος διὰ τῶν τῆς συγγενοῦ; λόγων, πλήττεται καὶ αὐτὴ 18 τὸν νοῦν, καὶ κινεῖται παραπλησίως ἐκείνῃ τῷ αὐτῷ Πνεύματι· ἵνα καὶ ὁ ἄγγελος ἀλη θεύσῃ, ὀξέως τοῦ λόγου εἰς ἔργον μεταβαίνοντος, τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀρξαμένου ἐπιέναι τῇ Μαρία. ΙΖ'. "Οτε δὲ καθ᾽ ἕνα καιρὸν ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἐν δυσὶ γυναιξὶν ἐνεργοῦν ἐφαίνετο, ἐν στείρᾳ τε καὶ παρθένῳ, τῆς μὲν στείρας προλαβούσης, ἐπεὶ καὶ Πρόδρομον συνειλήφει, και μακαριζούσης τὴν Θεοτό κον, τῆς δὲ παρθένου ἐπακολουθούσης, ἐπειδὴ τὸν κηρυττόμενον συνελάμβανεν· καὶ εἰς τεχνίτης τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δύο λύρας ἀνεκίνει, δύο ψυχάς ἁγίων γυναικῶν· ἡ μὲν γὰρ Ελισάβετ ἐμακάριζεν· ἡ δὲ Μαρία τί φησιν; Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον. ΙΙ. Καὶ πρῶτον δείκνυσιν ὅτι πιστεύει τοῖς λαληθεῖσιν αὐτῇ διὰ τὸ, Μακαρία ἡ πιστεύσασα, ὅτι * Luc. 1, 45. v ibid. 45. x ibid. 35. r ibid. 47. 1 Cod. ἀλλ' ἡ. 18 Cod. αὐτῇ. præoccupasti? Sed benedicta tu es in mulieribus: instar unigenitæ benedicta fuisti, quæ paris unigenitum. Tu sola parturis virgo; non alia ante concepit, non concipiet post te alia inter feminas virgo; tu sola in universo muliebri sexu ratione ista es benedicta. Et benedictus fructus ventris tui; non fructus sane illius qui ne vir quidem est tibi non enim ex viro est quod nascitur, sed ex utero tuo. XV. Iuspice matrem Joannis, quænam, postquam Spiritu sancto impleta est, loquatur: Et unde mihi, ut veniat maler Domini mei ad me u? Virginem videt, et matrem appellat, exitum scilicet per spiritum prophetiæ sermone prævertens; et quæ nondum mater, utut jamdiu concepisset, appellabatur, matrem eam dicit, quæ adhuc erat virgo. Hinc sterilis facta est Virginis præcursor, quemadmodum Salvatoris Joannes. Mariæ autem felicia omni ex parte denuntiabantur. Etsi angeli vocem tunc non audiret, at cum cognata, consimilia eloquens, et illud adjecissel. Beata, quæ credidisti; quoniam perficientur ea quæ dicta sunt tibi a Domino r, magis ad ea credenda confirmabatur, quæ ab archangelo audierat, beata prædicata, si et angelo prius significante et cognala paria per prophetiam portendente, propterea crederet se Dei genitricem futuram, α XVI. Boni ominis verbis Maria undique confirmata, non amplius profecto fluctuat animo; sed iis quæ sibi ab utrisque, al angelo nempe et Elisabeth, de futuris dicta fuerant, plane confisa, eventuin exspectat. Sed nec cohibere linguam potest; verum per voces in quas erumpit, specimen ac primitias sancti Spiritus, qui in eam supervenerat, jam præbet. Cum enim angelus dixisset, atque aperte denuntiasset, Spiritum sanctum superventurum in ipsam; postquam eundem sanctum Spiritum per cognata sermones (loquentem) audivit, percellitur et ipsa, et eodem pariter ac illa spiritu agitur, ut pollicitatione statim in opus deducta, sancto nempe Spiritu Mariæ illabi incipiente, etiam angelus verax appareret. XVII. Cum autem eodem tempore eodemque loco in duabus mulieribus operari cerneretur (Spiritus), et in sterili scilicet et in virgine, sterili quidem, postquam Præcursorem conceperat, præeunte, et beatam prædicante Deiparam; virgine vero, postquain prænuntiatum conceperat, sequente, et unus artifex, Spiritus sanctus, duas animas sanctarum mulierum, ceu duas lyras pulsaret; Elisabeth quidem beatam (Mariam) prædicabat; Maria vero quid eſſatur? Magnificat anima mea Dominum ɔ. XVIII. Ac primo quidem dum dicit: Magnificat anima mea Dominum, ostendit se Odem iis habera

Η quæ dicta sibi fuerant per illud: Beata qua credi- ἔσται τελείωσις τοῖς λαληθείσιν αὐτῇ παρὰ Κυ disti, quoniam perficientur quæ dicta sunt tibi a ρίου, φάσκουσα· Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύ Domino. Deinde non beatam vicissim prædicat ριον. Επειτα οὐκ ἀντιδίδωσι μακαρισμόν, ἵνα μὴ Elisabeth, ne exæquari ea viderentur, quæ mirum ἶσα γένηται τὰ πράγματα, πλεῖστον ὅσον διεστη quantuın invicem differant. Quam enim compara- κότα 10. Ποίαν γὰρ ἔχει σύγκρισιν δοῦλος πρὸς τὸν tionein servus ad dominum, seu persona militis ad δεσπότην, ἢ στρατιωτικόν πρόσωπον προς βασιλέως regiam majestatem habet? Quocirca beatæ quidem ἀξίωμα; Όθεν μακαρίζεται μὲν, ἀναπέμπει δὲ εἰς ipsa prædicationem habet, sed laudis gloriam in τὸν Κύριον τὴν δοξολογίαν, φάσκουσα· Μεγαλύνει Dominum refert, dicens: Magnificat anima mea ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον. Ἐπειδὴ γὰρ παρθένος Dominum. Quandoquidem enim, præter communein οὖσα ἐν γαστρὶ σωματικῶς παρὰ τὴν κοινὴν συν natura ordinem in utero, virgo exsistens, corpo- ελάμβανεν φύσιν, σωματικῶς μέντοι, ὡς ἐν σώματι, raliter conceperat, corporaliter, inquam, quippe in πνευματικῶς δὲ, ὅτι ἄνευ κοινωνίας· ὅμως δὲ ἐπειδή " corpore, sed spiritualiter, quia sine viri commu- ἐν σώματι ἐγένετο τὸ παραδόξως οικονομούμενον, nione; attamen quoniam in corpore completa fue- φησίν· Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον. Και ral admiranda illa dispensatio, ipsa dicit: Magni- γὰρ ἐν τῷ ἐμῷ σώματι θαυμαστὰ ἐπαγγειλάμενος ficat anima mea Dominum. Etsi enim, inquit, utique Θεὸς ἐνεργήσῃ, ἀλλά γέ μου, φησίν, ἡ ψυχή, οὐχ in substantia bac mea corporea Deus se admiranda ἔστιν άκαρπος πρὸς τὸν Κύριον. Τὸ μὲν γὰρ σῶμα effecturum significaverit, ac porro effecerit, at certe καρπὸν μέγιστον κατὰ τὸν σὸν, φησὶν, Ελισάβετ, coram Domino neque anima mea est fructus expers. λόγον προσοίσει· σὺ γάρ μοι ἔλεγες. Μακάριος ὁ Et sane maximum quidem fructum, prout ipsa in- καρπὸς τῆς κοιλίας σου· ἀλλ' ὅμως οὗτος ὁ καρ quiebas, o Elisabeth, corpus præbebit; tu enim πὸς οὐ τῆς ἐμῆς προαιρέσεως κατόρθωμα, ἀλλὰ Θεοῦ mihi dixisti: Benedictus fructus ventris tui; verum- τοῦ θαυματουργοῦντος ἐν ἐμοὶ τὰ ὑπὲρ φύσιν. Χρή tamen ejusmodi fructus censeri haud potest in vo- δέ με καὶ προαιρέσεως καρπὸν προσενεγκεῖν· ἵνα funtatis me»: recte factis, sed opus est Dei quæ sunt μὴ μόνον τὸ σῶμά μου καρποφορήσῃ, ἀλλὰ καὶ ἡ supra naturam in me mirabiliter efficientis. Par ψυχή μου τὸν προαιρετικὸν καρπὸν τῷ ἐν ἐμοὶ θαυμα est antem ut etiam voluntatis fructum proſeram; τουργοῦντι Θεῷ προσαγάγῃ· καί φησι· Μεγαλύνει ή adeo ut non modo corpus meum fructificet, sed et ψυχή μου τὸν Κύριον· οὐ μόνον τὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ anima mea Deo in me mirabilia operanti fructum ἡ ψυχή μου. "Οσον γὰρ ὑπηρετοῦμαι μεγάλῳ θαύ liberæ voluntatis offerat; ideo inquit: Magnificut ματι καὶ κατορθώματι, τοσοῦτον ὀφείλω πρώτῃ δοξά anima mea Dominum; scilicet non modo corpus, ζειν τὸν ἐν ἐμοὶ παράδοξα ἐνεργοῦντα. sed etiam anima mea. Quantum enim deservire et ingenti miraculo et recte factis mihi contingit, tantumdem glorificare eum, qui operatur in me portenta, ante omnia debeo. XIX. Et exsultavil spiritus meus in Deo salutari meo; neus enim Salvator Deus est. Spiritus meus, duplici scilicet nomine designat suam ipsius animam. Exsultavit, inquit, spiritus meus; quoniam tam amplis donis digna habeor. In Deo salutari meo, hoc est, Deus mundo Salvatorem ex me largitur. Quid 16'. Καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ Σωτῆρι μου • Σωτήρ μου γάρ ἐστιν ὁ Θεός. Τὸ ἐμὸν πνεῦμα· διττῶς ὀνομάζουσα τὴν ἑαυτῆς ψυ χήν. Ηγαλλίασεν, φησί, τὸ πνεῦμά μου· ἐπειδήπερ τοιούτων καταξιοῦμαι. Ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ Σωτηρί μου, ὅ ἐστιν, ὁ Θεὸς Σωτῆρα ἐξ ἐμοῦ τῷ κόσμῳ χαριζόμενος. *Οτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δού 1ης αὐτοῦ ε. Τίς γάρ εἰμι ἐγὼ πρὸς τοσοῦτον ἔργον; Αὐτὸς ἐπέβλεψεν· οὐκ ἐγὼ προσεδόκησα· τα πεινὴ γὰρ ἤμην, ἀπεῤῥιμμένη ', οὐδὲν ἕτερον ἐπεχε δεχομένη, ἢ ἀνδρὸς παρουσίαν· ἀντὶ ἀνδρὸς ἀπέρχεται Πνεῦμα ἅγιον· ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανὸν μεταβαίνω, Quia respexit humilitatem ancillæ suæ b. enim sum ego, si cum tanto opere conferor? Ipse respexit; ego ne suspicata quidem id sum; nam abjecta ego eram et contempla, nec aliud quidpiam cogitare poteram præterquam virum advenisse; at pro viro supervenit Spiritus sanctus: e terra in coelum transeo, et ad ministrandum ineffabili dis- καὶ εἰς ἄῤῥητον οἰκονομίαν ἔλκομαι· διὰ τοῦτο, ἐπpensationi asciscor. Propterea, respexit humilitatem ancillæ suæ. ◉ XX. Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et se ipsa beatam prædicat; non quasi ex ore proprio loquens, sed ad specimen Spiritus sancti, qui in eam supervenerat, verba facit ac vaticinatur, inquiens: Ecce enim ex hɔ beatam me dicent omnes generationes, nedum pro- * Luc. • ibid. 47. b ibid. 48. - ibid. έβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης απ τοῦ 38. Κ'. Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πά σαι αἱ γενεαί. Καὶ ἑαυτὴν μακαρίζει· οὐκ ἐκ γλώτ της λαλοῦσα, ἀλλὰ τὸ γεῦμα τοῦ ἁγίου Πνεύματος, τοῦ ἐπελθόντος αὐτῇ, παρεχομένη ", καὶ προφη τεύουσά φησιν· Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαὶ, οὐ σὺ δὴ μόνη. Ποία γὰρ για 19 Cod. διεστικῶτα. 38 Vox επειδή in margine eadem manu ascripta huic loco inserenda visa est. • Cod. αὐτοῦ. • Cod. ἀπεῤῥιμήνη et Trommius quidem (ad v. ἀποῤῥίπτω) vocem ἀπέῤῥιμαι, quasi in psalmo xxx, v. 23 legatur, indicat; at neque in editis neque in variantibus codicum mss. lectionibus invenire id mihi licuit. 23 Cod. αὐτοῦ. 2) Cod. παρερχομένη.

HOMILIA IN SS. DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM. νεὰ ἐξ ἐκείνου τὴν Μαριὰμ οὐ μακαρίζει 18, τὴν ἀπει- ferto tu sola. El sane quænam extunc generatio ρόγαμον κατ' ἄνδρα, θεοφόρον δὲ κατὰ πνεῦμα; Καὶ προέλαβεν μὲν ὁ λόγος τῆς προφητείας· ἠλήθευσεν δὲ ἡ ἔκβασις πρὸς τὸν λόγον. ΚΑ'. Οτι εποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός. Πῶς γὰρ οὐ μεγαλεία; Ότι παρθένος οὖσα συλλαμ δάνω, ὑπερβᾶσα βουλήματι Θεοῦ τὴν φύσιν, καὶ κατο αξιουμένη ἄνευ ἀνδρὸς οὐχ ἁπλῶς εἶναι μήτηρ, ἀλλὰ καὶ τοῦ μόνον Σωτῆρος εἶναι μήτηρ. Λέγει, ο δυνατός· ἐπειδήπερ ἀπιστήσειεν ἄν τις πρὸς τὴν ἐνέργειαν τῆς συλλήψεως. Εἰ γὰρ παρθέ νος οὖσα συλλάβῃ, φησίν, ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός· τῷ ὀνόματι τοῦ δυνατοῦ τὴν ἀπιστίαν παρὰ φύσιν ἐκβάλλουσα, ἵνα τις τῇ δυνάμει τοῦ ἐνεργοῦντος αναπέμψῃ τὸ κατόρθωμα· καὶ τὸ μὴ κατὰ φύσιν ἐξετά ζων ἐκπέσῃ τῆς ἀληθοῦς συγκαταθέσεως τῶν ἀληθῶς γεγενημένων. Καὶ ἐπάγει· Καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Οὐ γὰρ ἐπεὶ ἔρχεται ὁ μονογενὴς αὐτοῦ εἰς γυναῖκα, ἤδη παρὰ τοῦτο μιαίνεται. ῞Αγιον γὰρ τὸ ὄνομα αὐτοῦ, ἐπειδὴ κἀγὼ Παρθένος ἁγία. Οὐδὲν παραχραίνεται οὔτε ὁ συλλαμβανόμενος Σωτὴρ ἐν ἐμοὶ τῇ παρθένω πλάττων 10 τὸ ἴδιον σῶμα. "Αγιος γὰρ ἁγίως φορεῖ τὸ ἴδιον πλάσμα. Διὰ τοῦτο καὶ Πνεῦμα ἅγιον ἐπέρχεται· ἵνα ἁγία γενομένη ἡ σύλληψις ἅγιον παρασκευάσει καὶ τὸν τόκον γενέσθαι. "Αγιον τοίνυν τὸ ὄνομα αὐτοῦ. ΚΒ. Καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς γενεάς γενεῶν. Καγώ συλλαμβάνω, καὶ αὐτὸς σῶμα φορεῖ· καὶ εἰς κόσμον ἔρχεται, καὶ μετὰ ἀνθρώπων ἀναστρέφεται, καὶ κάτω πολιτεύεται, καὶ πάντα οἰκονομεῖ· ἵνα ἐλεηθῶσιν οἱ ἀνάξιοι διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν τυγχάνοντες. Τοῖς μέντοι φοβουμένοις αὐτόν. Οὐ γὰρ οἱ πάντη ἀνάξιοι ἐλεοῦνται· ἀλλὰ οἱ διὰ μετανοίας πρὸς φόβον μετατρεπόμενοι. ΚΓ'. Εποίησεν οὖν κράτος ἐν βραχίονι αύτ τοῦ "· αὐτοῦ γὰρ ἡ χεὶρ, οὐκ ἀνθρώπου τὸ ἔργον. Διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους. Εἰ γὰρ ἀλαζονείᾳ χρώμενος, οὐκ οἴεται δεῖσθαι μετανοίας, οὗτος διασκορπίζεται, αἰνιττομένη ἐκ τῶν Ἰουδαίων τὸν λαὸν τὸν δια σκορπισθησόμενον δι᾽ ὑπερηφανίαν τὴν κατὰ τοῦ Σωτῆ ρος. Διεσκόρπισεν υπερηφάνους διανοία καρδίας b Luc. 1, 49. c ibid. 50. a ibid. 51. non beatam appellat Mariam, nuptiarum nesciam, quod ad virum spectat, sed Deo fetam ex sancto Spiritu? Præcessit scilicet sermo propheticus; exitus vero sermonem veracem comprobavit. XXI. Quia fecit mihi magna qui potens est b. Quomodo enim non (fecit) magua? Quandoquidem voluntate Dei ordinem naturæ transcendens, virgo exsistens fœtum gero, et digna habeor quæ sine viro non solum sim mater, sed insuper mater ejus sim, qui solus est Salvator. Dicit, qui potens est; quandoquidem fidem abnuere de vera conceptus ratione quis posset? Et merito same, si concepit virgo perseverans, fecit, inquit, mihi magna qui potens est, potentis nempe nomine incredulitatem removens, quæ ex re ordinem naturæ prætergrediente oritur, adeo ut ad potentiam (Dei) elicientis referre quis opus debeat; qui vero subtiliter perscrutari id velit, quod non est secundum naturæ leges, a veraci eorum quæ vere facta sunt, fide excidat. Addit porro, et sanctum nomen ejus. Non enim quod unigenitus ejus ad mulierem diverterit, prapterea jam polluitur. Sanctum enim est nonem ejus, quoniam et ego Virgo sancta Nihil contami natur neque dum concipitur Salvator, suum in me virgine corpus plasmans. Sanctus enim sancte induit opus ipse suum Idcirco etiam Spiritus sanctus supervenit, quo sancta exsistens conceptio, ut partus quoque sanctus sequatur, elicial. Sanctum igitur nonien ejus XXII. Et misericordia ejus a progenie in progenies c. Et ego concipio, et ipse corpus assumit; et venit in mundum, et cum hominibus conversatur, et terrestrem vitam agit, et omnia disponit ut qui iudigni erant propter multitudinem peccatorum, misericordiam consequantur. Verumtamen timentibus eum. Non enim participes sunt miserationum, qui penitus iis indignos se exhibent; sed qui per pœnitentiam ad timorem fectuntur. XXIII. Fecit igitur potentiam in brachio suo ª; illius enim manus, non opus est hominis. Dispersit superbos. Nam si quis superbia tumens, haud putat se penitentia indigere, hic disperditur. Subindicat autem Judæorum populum, qui propter superbiam, qua Salvatori restitit, disperdendus erat. Dispersit superbos mente cordis sui. Unusquisque enim per * Cod. μαχαρήζει, et alia manu supra lineam μακαρίζει. 26 Cod. πλάττον, sed in margine ali: manu πλάττων. 1 Cod. αὐτοῦ. 18 Scilicet Μαρία. Sancta non corporis tantum, sed animæ integritate non modo Conceptionis, id est divinæ incarnationis momento, quod non satis esset nt Sanctum vocaretur quod ex ea nasciturum erat; sed semper el tota el perfecte integra et sancta. lloc argumento sæpius utuntur Patres ul ex muliere matre Dei Verbum non fuisse inquinatum statuant. His mire consonant verba auctoris Tractatus adversus quinquc Hureses (in Append. tom. VIII Opp. S. Augustini, cap. V): Ego matrem, de qua nascerer, feci; ego viam meo itineri praparari, atque mundavi. Ilanc quam despicis, Manichæe, maler mea est, sed manu fabricata est mea. Si potui în quinari cum eam facerem, potui inquinari cum ex ea kascerer. Virginis sanctitas reliquis omnibus non re sponderet, si non semper et ab omnis vel minim peccati labe immunis fuisset.

se pro mentis suae sensu semetipse disperdit, et αὐτῶν. Αὐτὸς γάρ τις ἑαυτῷ ἕκαστος, ἐφ᾽ οἷς διαindignum se præslat, quem Jesus vocet. XXIV. Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles e. Magnos enim spiritus gerebant Pharisæi ac Scribæ, et primas cathedras ambiebant r; e quibus, propterea quod Jesu contradixerunt, deturbati sunt. Et exaltavit humiles dispersos, quoniam ipsum e coelo et ab alto venisse crediderunt. Esurientes implevit bonis 6. Universum enim hominum genus, Judæis exceptis, fame laborabat. Et divites dimisit inanes; Judæos videlicet, qui et accepta lege et sanctorum prophetarum doctrinis ditati fuerant. Qui quidem quoniam, pro eorum superbia acriter contendentes, suaque dignitate valde elati, ad Salvatorem humano habitu inter eos versantem accedere humiliter animum non induxerunt, vacui diinissi sunt, nihil secum afferentes, neque fidem, neque cognitionem, neque spem bonorum; sed a terrestri Jerusalem juxta ac a futura vita exciderunt. XXV. Suscepit Israel puerum suum ¹; non ad nomen (Israelis) spectat, sed verum (Israelem) designat, scilicet non eos qui nomine gloriantur, sed qui nominis fidem servaverint. Recordatus misericordiæ suæ, sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et Isaac et Jacob, et semini ejus in sæcula i. Vaticinium non suum duntaxat, sed et prophetarum absolvit pollicitatione Dei, qui ex ipsa masciturus erat communis Salvator Jesus Christus. Non humiliora itaque vaticinatur Maria, dum perfectissimæ dispensationi ministrat; et exsullal spiritus ejus in Domino. Exsultet et Ecclesia in sponso ac Salvatore. Si enim lætatur illa vel ante operis exitum, qui non magis congruit ut Ecclesia jam desponsata et per angelici sermonis doctrinam sancti Sponsi semine jam fecundala, multo magis gaudeal, et gaudeat indesinenter, et mirificas gratias agal, et virtutis operibus placere studeat Christo, qui factus est ei Salvator? Cui gloria et imperium in saecula saculorum. Amen. νοεῖται, ἑαυτὸν σκορπίζει, ἀνάξιος τῆς τοῦ Ἰησοῦ κλήσεως γενόμενος. ΚΔ'. Καθεῖλεν δυνάστας ἀπὸ θρόνων, καὶ ὕψωσε ταπεινούς. Μεγάλα γὰρ ἐφρύνουν Φαρισαίοι και Γραμματεῖς, τὰς πρωτοκαθεδρίας μετιόντες· ὧν καθηρέθησαν διὰ τὴν πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἀντιλογίαν. Καὶ ὕψωσεν ταπεινοὺς τοὺς ἀπεσκορπισμένους, ἐπειδὴ τῷ οὐρανόθεν καὶ ἐκ τῶν ὑψηλῶν ἐλθόντι πεπιστεύκασιν. Πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν. Ἐλίμωττε γὰρ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων πλὴν Ἰου· δαίων. Καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλε κενούς. Ιουδαίους δηλαδή, πεπλουτηκότας τῇ νομοθεσία και τῇ διδασκαλία τῶν ἁγίων προφητῶν. Οἵτινες ὑπερη φανία ὑπερμαχήσαντες, καὶ λίαν τῷ ἀξιώματι ἐπαρ θέντες, διὰ τὸ μὴ ταπεινῶς προσελθεῖν τῷ ἐνανθρ πίσαντι, ἐξαπεστάλησαν κενοί, μηδὲν 50 ἐπιφερόμενα, μήτε πίστιν, μήτε γνῶσιν, μήτε ἐλπίδα ἀγαθῶν ἀλλ' ἐκπεπτώκασι καὶ τῆς ἐπιγείου Ἱερουσαλήμ, καὶ τῆς μελλούσης ζωής. pwΚΕ' Αντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ· οὐκ ὀνοματίζει, τὸν ἀληθινὸν σημαίνει· οὐ τοὺς ὀνόματι σεμνυνομένους, ἀλλὰ τοὺς τὴν πίστιν διατετηρηκό τας τῆς προσηγορίας. Μνησθῆναι ἐλέους, καθὼς ἐλάλησε πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ ᾽Αβραὰμ καὶ τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῷ ᾿Ιακώβ, καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὴν αἰῶνα. Τελειοῖ τὴν προφητείαν, οὐ μόνον τὴν ἰδίαν, ἀλλὰ καὶ τῶν προφητῶν κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ μέλλοντος ἐξ αὐτῆς γεννᾶσθαι, τοῦ κοινοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ. Οὐκ οὖν εὐτελέστερα μὲν ἡ Μαρία προφητεύει, τῇ τελειοτάτῃ οἰκονομίᾳ διακονουμένη καὶ ἀγάλλεται αὐτῆς τὸ πνεῦμα ἐπὶ τῷ Κυρίῳ. Εὐφραινέσθω δὲ καὶ ἡ Ἐκκλησία ἐπὶ τῷ νυμφίῳ καὶ Σωτῆρι. Εἰ γὰρ ἐκείνη εὐφραίνετο καὶ πρὸ τῆς ἐκβά σεως τοῦ ἔργου, πῶς οὐ μᾶλλον χρὴ τὴν Ἐκκλησίαν νυμφευθεῖσαν, καὶ ἤδη τὰ σπέρματα τοῦ ἁγίου νυμ φίου δεξαμένην τῇ διδασκαλίᾳ τῶν ἀγγελικῶν λόγων, πλέον μὲν εὐφραίνεσθαι, ἀδιαλείπτως δὲ ἀγγαλλιά. σθαι, εὐχαριστεῖν δὲ ὑπερβαλλόντως, εὐδοκιμεῖν δὲ αμεσκόντως ἐν ἔργοις ἀρετῆς τῷ παραγενομένω, Σω τῆρι Χριστῷ; ἢ ἡ δύξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. FRAGMENTA. ANTIPATRI episcopi Bostræ Contradictiones in Eusebium episcopum Cæsare pro Origenis defensione, sermio primus, cujus initium est: Ego quidem sufficienter æstimabam me scripsisse, et bis quæ a tua sanctitate jussa sunt, satisΑΝΤΙΠΑΤΡΟΥ ἐπισκόπου Βόστρης 'Αντίρρησις τῆς Εὐσεβίου ἐπισκόπου Καισαρείας ὑπὲρ τῆς Ωριγένους ἀπολογίας, λόγος πρώτος, οὗ ἡ ἀρχή· Ἐγὼ μὲν ἀρκούντως ἐνόμιζον γεγραφηκέναι, καὶ τὸ ἱκανὸν τοῖς παρὰ τῆς σῆς ὁσιότητος ἐπιταχθεὶς Luc. 1, 52. Matth. xx, 6; Luc. x1, 43. 6 Luc. 1, 53. bibid. 54. i ibid. 55. " Cod. wv. 30 Cod. μὴ δέν. Massi, Conc. gen. 1. 3111, p. 177. ΝΟΤΕ.

FRAGMENTA. ποιῆσαι, τὰ πάντα θεοφιλέστατε καὶ ὁσιώτατε πά- fecisse, per omnia Deo amabilis et sanctissime pater Joannes. Εt post pauca: Quoniam nullus in historiis fuit vir, omnia antiquorum volumina et conscripta scrutatus atque rimatus, et cunctas ferme opiniones exponens, et plurima conscripta in sæculo derelinquens, quorum nonnulla omni receptione digna consistunt, talis viri opinione utentes, subri pere conantur nonnullos, fatentes quod Eusebius ad hoc non traberetur vidisse, nisi omnes ad liquidum veterum sciret opiniones hoc velle monstrantes. At ego, quod multus quidem in historiis fuerit vir, et nihil ex veteribus conscriptionibus illius latuerit notitiam, consentio et confiteor. Imperiali quippe cooperatione usus, facile quæ ubique sparsa erant, colligere poterat. Non autem ad τερ Ιωάννη. Καὶ μετ' ὀλίγα· Ἐπειδὴ γὰρ πολυίπωρ ὁ ἀνὴρ γέγονε, πάσας τὰς τῶν ἀρχαιοτέρων βίβλους τε καὶ συγγράμματα εξερευνήσας καὶ ἀνιχνεύσας, καὶ τὰς πάντων μικροῦ δεῖν δόξας ἐκθέμε νος, καὶ πλεῖστα συγγράμματα καταλείψας τῷ βίῳ· ὧν ἔνια καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξια τυγχάνει· τῇ τοιαύτῃ τοῦ ἀνδρὸς ὑπολήψει χρώμενοι, συναρπά ζειν ἐπιχειροῦσιν ἐνίους, ὡς ὅτι, φησίν, οὐκ ἂν εἴ λετο Ευσέβιος ἐπὶ τοῦτο ἰδεῖν, εἰ μὴ πάσας ἀκριβῶς ἠπίστατο τῶν παλαιῶν τὰς δόξας τοῦτο βουλομένας. Ἐγὼ δὲ, ὅτι μὲν πολυΐστωρ ὁ ἀνὴρ, καὶ οὐδέν τι τῶν παλαιοτέρων συγγραμμάτων τὴν ἐκείνου διέλαθε γνῶσιν, σύμφημι καὶ ὁμολογῶ. Βασιλικῇ γὰρ συν εργία χρώμενος, ῥᾳδίως τὰ πανταχοῦ πρὸς ἑαυτὸν συνάγειν ἠδύνατο. Οὐκέτι δὲ πρὸς τὴν τῶν δογμάτων dogmatum acribiam hunc pervenisse perhiben. ἀκρίβειαν φθάσαι φημὶ τὸν ἄνδρα. Οθεν πολυμαθίας μὲν παραχωρητέον αὐτῷ, δογμάτων δὲ γνῶσιν οὐκ ἐτι· ἀλλὰ καὶ πάνυ κατόπιν τοῦτον τῆς τοιαύτης ἀκριβείας γενόμενον ἐπιστάμεθα. Καὶ μετὰ βραχέα· Ωστε δὴ, ἵνα μὴ δόξωμεν ἐπεμβαίνειν τῷ ἀνδρὶ, περὶ ὧν οἱ πρόκειται ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος λέγειν, ἵνα βασανίζοντες πρὸς ἀκρίβειαν τὴν γενομένην ἀπολογίαν, αἱρετικοὺς ἀποδείξωμεν τοὺς ἀμφοτέρους, αὐτόν τε τὸν ἀπολογησάμενον, καὶ τὸν ὑπὲρ ὅτου τὴν ἀπολογίαν συνέταξε. Καὶ μηθ' ἕτερα· Δεῖξον τρανὸν καὶ ἀναμφίβολόν τινα τῶν τῆς Ἐκκλησίας διαφανῶν διδασκάλων, ὅτι προϋπάρχουσιν αἱ τῶν ἀνθρώπων ψυχαί, δογματίσαντα· καὶ μὴ παρα λογισμούς τινας προφέρειν πειρῶ εἰς ἀπόδειξιν. Τὸ γὰρ δεικνύναι σε σπεύδειν, τὴν τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα ὑπόβασιν ὁμοίως αὐτῷ τινας εἰρηκότας, πρῶτον μὲν οὐ ξενισθῶμεν· σοῦ γὰρ καὶ τῶν περὶ σὲ ἡ τοιαύτη δόξα. "Οθεν περὶ τούτου ἐπὶ τοῦ παρ όντος λόγος ἡμῖν οὐδείς, πάλαι μὲν οἰκουμενική ζητήσει ὑποβληθέντος καὶ ἀποκηρυχθέντος. Μη πείΘεσθαι δὲ ἐν τούτῳ [ἴσ. μήτε πείθεσθαι δέον τούτῳ], μηδὲ δι' οὓς ταῦτα ἡμῖν πρόκειται, βασανίζειν· τὸ δὲ ψιλὴν τὴν περὶ ἀρχῶν φωνὴν διαβάλλειν, οὐδαμῶς παρά τινος μέχρι τοῦ νῦν ἀκήκοας, ὦ δεινὲ συνήγορε τοῖς Ωριγένους ἀτοπήμασιν. ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ Ἐκ τοῦ λόγου τοῦ εἰς τὴν αἱμόρρουν· οὗ ἡ ἀρχή· Ὅτι μὲν πρώτη Ἰουδαίων κλῆσις, ἐδίδαξεν ἡ Γραφή. Καὶ μεθ' ἕτερα· Ταῦτα τοῦ σωτηρίου κρασπέδου λαβομένη ἔλεγεν * αἱμόρρους, ὡς βασιλέα τῆς φύσεως κρατοῦσα τὸν Κύριον, καὶ τοῦ πάθους τὴν τυραννίδα διδάσκουσα. Καὶ τυχοῦσα τῆς δωρεᾶς, ἀνδριάντα ἤγειρε τῷ Χρι στῷ, τὸν μὲν πλοῦτον ἰατροῖς ἀναλώσασα, τοῦ δὲ πλούτου τὰ λειπόμενα προσενέγκασα τῷ Χριστῷ. ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ Ἐκ τῶν κατὰ 'Ωριγένους. Ο γάρ τοι διάβολος τῆς αὐτῆς ἀθανάτου τῶν ἀγο γέλων ὑπάρχων δόξης, μη τηρήσας τὴν ἑαυτοῦ ἀξίαν Gr. noluisset hoc suscipere, nisi videretur venisse. Exactam cognitionem. Unde concedendum quidem est illi, quod multa didicerit; quod autem dogmatum habuerit notionem, nullo modo: quem videlicet nimis fuisse procul ab lorum acribi: scinus. Εt paulo post: Itaque ne videamur aggredi virum, de quibus non est nobis impræsentiarum dicendi propositum; neque discutientes diligentius apologiam quæ facta est, hæreticos ostendamus utrumque, ipsum scilicet qui excusatur, et eum qui pro eo excusationem exposuit. Et post alia: Ostende quemquam ex illustribus Ecclesiæ magistris, qui expresse et indubitabiliter, quod præexsistant animæ, dogmatizaverit: et ne subreptiones quasdam proferre tentes ad comprobationem. Illud enim quod demonstrare festinas. Filii ad Patrem subjectionem etiam sibi similiter aliquos perhibere, primo quidem non miremur: tua est et eorum qui circa te sunt, talis opinio. Unde nec super hoc in præsenti nobis ullus est sermo, cum videlicet universali sit olim inquisitione projectum atque repulsum: et non in hoc obediatur, neque discutiatur propter eos, pro quibus hæc nobis proposita sunt. Porro pura voci quæ est Periarchon detrahi, nequaquam a quoquam usque nunc audisti, o acer advocate Origenis pravitatum. EJUSDEM. Ex sermone in mulierem quæ fluxum sanguinis passa est: cujus initium est. Quod prior quidem fuerit Judæorum vocatio, Scriptura docuit. Et post alia: Ilæc salutari Ombria comprehensa dicebat mulier quæ fluxum sanguinis patiebatur, ut regein naturæ tenens Dominum, et passionis tyrannidem edocens: perceploque dono, statuam erexit Christo. Et quidem divitias in medicos expenderat, sed divitiarum residua obtulit Christo. EJUSDEM. Ex disputationibus adversus Origenem. Diabolus enim, ejusdem cum angelis gloriæ immortalis particeps, dignitatem suam ac locum haud Gr. inquisitioni su!jectum. LABB. conc. gen., 1. VII, p. 208. ARG. MAI, Vet. Patr. Biblioth. VII, 203.

ANTIPATRI BOSTRENSIS EPISCOPI FRAGMENTA. conservavit; et dejectus de sua, et excidens e καὶ τάξιν, τῆς ἰδίας ἀποβληθείς, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ divina gloria, mansit quidem quod erat, secundum naturam immortalis, nec amisit, sed retinuit potestatem quam ab initio, ipsius naturæ convenienter, 、 a Deo acceperat, impeditur autem nunc quominus hac potestate utatur et iram quam contra genus humanum concepit, in perniciem nostram expleat, siquidem Deus nobis prospicit ab illiusque malitia nos defendit, dummodo ejus tutela digni exsistamus. Cum autem per socordiam reperti fuerimus indigni ejus auxilio, iste pravitatem suam ac potentiam ac potentiam adversus nos exserit, ubi nimirum, prorsus' destituti bonis operibus, a divina providentia nos abalienaverimus. Ubi vero digni sumus qui ejus patrocinium nanciscamur, nullo modo contra nos diabolo progredi permittitur, quod testantur Gadarenorum porci, adversus quos (dæmonibus) potestas injuriæ nunquam erat concessa, quam autem tunc acceperunt, ob multas variasque œconomiæ rationes quas recensere non est hujus temporis. δόξης ἀποπεσών, ἔμεινεν μὲν, ὅπερ ἦν τὴν φύσιν, ἀθάνατος, καὶ τὴν δύναμιν ὡσαύτως, καὶ οὐδὲν ἦτ τον ἧσπερ ἐξ ἀρχῆς ἐν τῇ φύσει εἴληφε παρὰ τοῦ Θεοῦ· κωλυόμενος δὲ νῦν ὑπὸ Θεοῦ τῆς ῥοπῆς χρήσ σασθαι ταύτης, καὶ τὴν καθ᾿ ἡμῶν πληρῶσαι, ἣν ἐκ τοῦ φθόνου ἐκτήσατο κατὰ τοῦ γένους ὀργήν, προ νοουμένων καὶ φυλαττομένων ἡμῶν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἐκ τῆς ἐκείνου πονηρίας, ἕως ἂν ἄξιοι τῆς ἐκείνου κηδεμονίας ὑπάρχωμεν. Εἰ δὲ καταρᾳθυμήσαντες ἀνάξιοι εὑρεθῶμεν τῆς αὐτοῦ βοηθείας, τὸ τηνικαῦτα τὴν αὐτοῦ πονηρίαν καὶ δύναμιν καθ᾿ ἡμῶν ἐπιδείκνυται, ὅτ' ἂν παντελῶς ἐρήμους ἐξ ἔργων ἀγαθῶν γεν γονότας ἑαυτοὺς ἀλλοτρίους τῆς τοῦ Θεοῦ προνοία; καταστήσωμεν. Ἕως δ' ἂν ἄξιοι ὦμεν οἰκειοῦσθαι τῇ παρ' αὐτοῦ ἀντιλήψει, οὐδαμῶς χωρεῖν καθ' ἡμῶν συγχωρεῖται. Καὶ μαρτυροῦσιν οἱ ἐν Γαδίροις χοῖροι ὡς οὐδὲ κατ' αὐτῶν συγχωρηθέντες χώραν ἀδικίας εκέκτηντο, ήνπερ ἔλαβον τότε, διὰ πολλὰς καὶ διαφόρους οἰκονομίας, ὡς οὐ καιρός καταλέγειν ἐπὶ τοῦ παρόντος. Longe plura et ampliora ἐκ τῆς κατὰ τῶν βλασφημιῶν Ὀριγένους πραγματείας κεφαλ. ιε', ις', servavit JOANNES DAMASCENUS in Parallelis sacris, tom. II, editionis Lequinianæ pag. 747, 764-772, quas typis grandioribus expressas invenies hujusce Patrolog. tom. XCVI. EJUSDEM. Ex dissertatione in crucem. Secundum humanam voluntatem qua sicut nos preditus erat Christus, unde dicit: «Non mea, ο sed tua fiat voluntas,» mortem detrectavit; etenim, qua Deus prædixit calicem ipsum esse præteriturum. Nimirum post tres dies resurrexit, postquam carnem immortalitate donaverat et mortis calicem confregeral. EJUSDEM. Επ tractatu adversus Apollinarium. Qui igitur pro nobis passus est, non tantum peccatum non fecit, verum etiam peccati radices funditus evulsit. Quare haud velut Deo refractans dicit, Non mea fiat voluntas; sed ut nobis rationem ostendat quomodo in tentationibus precari debeamus. Si vero Apollinarius propterea quod Christus dixit, Non mea fial voluntas, rationabile η ejus animæ tollit, et, mente capti instar, inhumanationem ejus sine anima et mente fuisse contendjt, multo magis quam quod de voluntate vitæ amante habetur, contumeliosum erit dicere, Christum factum esse abominationem et peccatum, et tentatum a Satana per quadraginta dies, et ab Herode fugisse in Ægyptum, et subjectum fuisse Josepho fabro lignario, et corroboratum ab angelo ut qui mortem reformidaverit. ANG. Mai, loc. cit., p. 204 ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ Εκ τοῦ λόγου τοῦ εἰς τὴν σταυρόν. Τοῦ γὰρ ἀνθρωπίνου τῆς ἡμετέρας φύσεως θελήσ ματος ἐν Χριστῷ, περὶ οὗ φησι,Μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω, ἀλλὰ τὸ σὸν, ἴδιον ἦν ἡ τοῦ θανάτου παραίτησις· προεμήνυε γὰρ ὡς Θεὸς ὅτι παρέρχεται αὐτ τὸν τὸ ποτήριον. Ανέστη γὰρ τριήμερος, ἀθανατήσ σας τὴν σάρκα, καὶ συντρίψας τὸ τοῦ θανάτου που τήριον. ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ Ἐκ τοῦ λόγου κατά 'Απο λιναρίου. Ο γοῦν ὑπὲρ ἡμῶν παθῶν οὐ μόνον ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, ἀλλὰ καὶ τὰς ῥίζας τῆς ἁμαρτίας ἐκ θεμε λίων ἀνέτρεψεν. Οὐκοῦν οὐχ ὡς ἐναντίος Θεῷ ὢν λέγει, Μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω, ἀλλ' ὑποτυπώ σεις ἡμῖν παρέχων πῶς ἐν τοῖς πειρασμοῖς προσεύ χεσθαι Θεῷ. Εἰ δὲ διὰ τὸ λέγειν, Μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω, ἀναιρεῖ αὐτοῦ τὸ νοερὸν τῆς ψυχῆς ὁ ᾿Απολινάριος ἄψυχον αὐτοῦ καὶ ἄνουν ὁ ἄνους κηρύττων τὴν σάρκωσιν, πολλῷ πλεῖον τοῦ φιλοζώου θελήματος ἐφύβριστόν ἐστι λέγειν τὸν Χριστὸν γενόμενον κατάραν καὶ ἁμαρτίαν, καὶ πειρασθέντα ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ τεσσαράκοντα ἡμέρας, καὶ φυγόντα ἀπὸ Ηρώδου ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ ὑποταττόμενον Ἰωσὴ τῷ τέκτονι, καὶ ἐνισχυόμενον ὑπὸ ἀγγέλου ὡς δειλιώντα τὸν θάνατον. Ang. Mai, loc. cit., p. 204.