INTERR. II. Quid sibi vult, quod in Apostolo dictum est: Psal lam spiritu, pallam et mente. Resp. Psallit quis spiritu, cum ea quæ in Psalmis haDentur, sola lingua 801 profert: Pumilii vero mente, cum eorumdem vim pernoscens, spiritali intelligentia delectatur. INTERR. HI. Quid sibi volunt illa verba? In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis catuliens concepit me mater mea". Resp. Quia prima Dei voluntas erat, ut non nuptiarum copula ex corruptione nasceremur; mandati vero transgressio nuptias invexit, eo quod Adamus inique egeris (quod nimirum datam a Deo legem violaverit): hinc est, ut omnes qui ex Adamo giguuntur, in peccato concipiantur; primi scilicet parentis damnationi facti obnoxii. Illud autem: Et in peccatis catuliena concepit me mater mea, hoc significat: Eram, omnium nostrum parentem priniam, libidine peccatum concepisse, ad quam affeetu incitaretur, ac velut inturgeret. Unde et nos, materna damnationi facti obnoxii, in peccatis nos libidine conceptos profitemur. INTERR. 1V. Quid est, quod ab Apostolo dictum eat? Anathema esse a Christo pro cognatis meis". > Resp. Opalam, inquit, a Christo tradi diabolo ad 11 Cor. xv, 15. * Psal. 1, 7. * Rom. 1x, 5. (α) Ψάλλει τι τῷ πνεύματι. Seite Theodoret.: Πνεῦμα, τὸ χάρισμα καλεῖ· νοῦν δὲ, τὴν σαφήνειαν τῶν λεγομένων. Spiritum, vocat donum: mentem autem, rerum que dicuntur explanationem. Nec aliter Chrys. horn. 35: Αἴτει μὴ γλώττης ἔχειν χάρισμα μόνον, ἀλλὰ καὶ ἑρμηνείας· Pete non solum linguæ donum, verum etiam interpretationis. Sic Maximus spiritum exponit, quod quis Psalmorum loquatur verba, eaque canat, mentem, seu sensum, νοῦν, quod intelligentiam assecutus, in illis meditetur ac oblectetur. Ο προηγούμενος σκοπός. Voluntas scilicet Dei antecedens, τὸ προηγούμενον θέλημα, ut Damasc. loquitur post Chrys. nostrique cum illis theologi: quasi Deí a se voluntas, non nostro reatu ac causa. Opinio hæc non futuræ nuptialis copulæ Adamo non peccante, totidem pene verbis habetur in Corderiana Psalti paraphrasi. Ἐπεὶ προηγουμέν νας ἦν σκοπὸς τῷ Θεῷ, μὴ διὰ γάμου γενέσθαι ἡμᾶς καὶ φθορᾶς, κ. τ. ε. Quandoquidem Dei primario scopus erat (destinata scilicet voluntas) ■t non nuptiarum copula ac corruptione procrearemur. Sic Euseb. in Cal.: Μακάριον ἦν. τὸ μηδὲ τὴν πρώτην γυναίκα παραβῆσαι, μηδὲ τῇ φθαρτή γενέσει διακονήσασθαι· μένειν δὲ ἐν παραδείσῳ θείοις ὡμοιωμένην ἀγγέλοις, κ. τ. 6. Bentum erat primam mulierem nec transgressam esse, nec ortui corruptibili (qui scilicet ex corruptione est ac in corruptionem ducit] ministrasse; sed ut divinis angelis facta similis maneret, etc. Nec aliter Amphil. in Symeonem et Annam, Greg. Nyss. De opificio boΕΡΩΤ. Β'. Τί ἔστι τὸ ἐν τῷ Ἀποστόλῳ εἰρημένον ο Καλώ τῷ πνεύματι, ψαλῶ δὲ καὶ τῷ νοῖ.» Απόκρισις. Ψάλλει τις τῷ πνεύματι (α), ὅταν μόνον τὴν προφορὰν τῶν ψαλλομένων διὰ γλώσσης φέρει. Ψάλλει δὲ τῷ νοῖ, ὅταν τὴν δύναμιν τῶν ψαλλομένων γενών σκων, τῇ θεωρίᾳ εὐφραίνεται. Τί ἐστιν; «Εν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις εκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου.» Απόκς. Ἐπειδὴ ὁ προηγούμενος σκοπός τοῦ Θεοῦ ἦν, τὸ μὴ διὰ γάμου γεννᾶσθαι ἡμᾶς ἐκ φθορᾶς· ἡ δὲ παράβασις τῆς ἐντολῆς τὸν γάμον εἰσήγαγε διὰ τὸ ἀνομῆσαι τὸν ᾿Αδάμ· τουτέστιν ἀθετῆσαι τὸν ἐκ Θεοῦ δοθέντα αὐτῷ νόμον. Πάντες οὖν οἱ ἐξ ᾿Αδάμ. γεννώμενον, ἐν ἀνομίαις συλλαμβάνονται, υποπί πτοντες τῇ τοῦ προπάτορος καταδίκη. Τὸ δὲ, Καὶ ἐν ἁμαρτίαις εκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου, σημαίνει, ότι η Εύα ἡ πάντων ἡμῶν μήτηρ πρώτη, ἐκίσσησε. τὴν ἁμαρτίαν ὥσπερ ὀργῶσα τὴν ἡδονήν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, τῇ τῆς μητρὸς ὑποπίπτοντες καταδίκη.. κισσᾶσθαι λέγομεν ἐν ἁμαρτίαις. Τι ἐστι τὸ παρὰ τῷ ᾿Αποστόλῳ λεγόμενον. • Ανάθεμα εἶναι ἀπὸ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν συγγε νών μου.» Απόκρι Πεχόμην, φησί, παραδοθῆναι (ε) ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ. minis, aliisque; exque illis passim Maximus et Damasc. Nempe senserunt illi theologi, non deesse Deo alios humanæ propagationis modos, uti etiam innumeros angelorum, nulla aliorum ex aliis successione, produxit populos; eique adeo, qui jam viget, ae cum brutis animantibus nobis communis est, peccati reatu hominem addixisse. Vocem εκίσσησε exponit Suid. eodem ipso Maximi sensu, ex ipso boc Psalmi loco. Nee Hebr. abborrent, "anan?, calore concepit, catulivit. Vel quod passivum, et verbum niphal, a me calefacta est (meo scilicet conceptu). Sym. ἐκύησε, quod est in utero habere, pregnantem esse: addit Hesych. et γεννάν. Etiam opp. de Venat. 1.!!! ἐκυήσσατο, pro peperit. Κυήσσατο τοξεύτειρα Αρμενίη. Unde in Cat. Her molai Barbari Theodoretus Sym. et Aquil. tribuit, cum dolore parturiit me mater; sive peperit. Ma ximi hoc caput relatum inter alias Cæsarii interrogationes et respons. ejusdem Maximi nomine. (α) Παραδοθῆναι. Aliquid altius cogitavit Chrysostomus hom. 16, in illis verbis Pauli, serio exεπεσα νἱ νοείς ἀνάθημα εἰ ἀνάθεμα quæ utraque separationem sonat; altera, ob Dei reverentiam, qua sic separata que illi consecrata sunt, ut nemo jain contingere audeat, aut in communes usus revocare; altera, ob exsecrationem, et quod sic a Deo et Ecclesia quispiam sit abjunctus. Sic itaque Paulus, quo in Christum ardebat amore, si fieri posset, χωρισθῆναι τοῦ περὶ τὸν Χριστὸν χορού, καὶ ἀλλοτριωθῆναι, οὐχὶ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ μὴ γέ νοιτο· ἐπεὶ καὶ ταῦτα δι' ἀγάπην ἐποίει)· ἀλλὰ καὶ Распознавание текста

τῷ διαβόλῳ, ὥστε μαστιγωθῆναι, καὶ τὰς ὑπὲρ τοῦ cruciandum, et ut debitas Israeli panas ipse susti Ἰσραὴλ κολάσεις ὑπομεῖναι· ἄσπερ κατὰ τὸ δίκαιον ἐχρεώστουν ὑπὲρ τῆς εἰς Θεὸν ἀπιστίας, μόνον ένα σωθώσι· καθ' δν τρόπον καὶ ὁ Κύριος παρέδωκεν ἑαυτὸν, καὶ γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα. Κατὰ πόσους τρόπους εξαμαρτάνει ὁ ἄνθρω πος. Απόκρι Οἶμαι κατὰ τέσσαρας τρόπους ἁμαρτάνειν τὸν ἄνθρωπον· κατὰ συναρπαγήν, κατὰ ἀπάτην, κατὰ ἄγνοιαν, κατά διάθεσιν. Καὶ αἱ μὲν πρῶται τρεῖς, εὐχερῶς εἰς ἐπίγνωσιν καὶ μετάνοιαν ἔρχονται· ὁ δὲ ἐκ διαθέσεως ἁμαρτάνων, καὶ μήτε τῇ πείρα η μήτε τῷ χρόνῳ εἰς μετάνοιαν ἐρχόμενος, ἀνήκεστον ἔχει τὴν κόλασιν. Τι δηλοῖ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ὁ Κύριος λέγων • Δύο στρουθία ἀσσαρίου πωλεῖται.» Απόκρ. Φασὶ τινὲς τὸ ἀσσάριον δεκάνουμον (α) είναι. Δηλοῦται δὲ διὰ τοῦ δέκα, τοῦ ἰῶτα γράμματος· ἀρχὴ δέ ἐστι τοῦτο τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐξαγοράζεται οὖν διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου ὁ παλαιὸς καὶ ὁ νέος λαός· καὶ ὁ ἔσω καὶ ὁ Έξω άνθρωπος. ΕΡΩΤΗ. Ζ'. Τι ἐστι τὸ ὑπὸ Ελισσαίου ἀναλαμβανόμενον τῷ ᾿Ἠλιοῦ ῥηθέν· «Ποῦ ὁ Θεὸς 'Αφρού (ε).;1 Απόκρι Κατὰ τρεῖς ἐπιβολὰς ἑρμηνεύεται, *, Ποῦ ὁ Θεὸς τοῦ Πατρός μου· ἡ, Ποῦ ὁ Θεὸς τοῦ μεγάλου μου - *, Ποῦ ὁ Θεὸς τοῦ κρυβέντος· *Galat. 11, 10; 11, 13. Matth. x, 29. IV Reg. τῆς ἀπολαύσεως ἐκείνης καὶ τῆς δόξης. κατ. εδεξάμην ἂν, ὥστε μὴ τὸν δεσπότην βλασφημηθῆναι τὸν ἐμόν· Libens habuissem ab eo choro separari qui est circa Christum, fierique extraneum, non ab ejus dilectione (absit; nam et illa causa erat cur hoc faceret) sed a fruitione illa et claritate, ut Dominus meus non blasphemaretur; ex eo scilicet quod Israelitæ, electus olim populus, ad salutem per eum non adducebantur. Sic quoque Theodoret.. Τὸ ἀσσάριον δεκάνουμον. Varin. 'Ασσάριον, πεντανούμιον, ἢ δεκανούμμον, prout scilicet vel pro antiquo asse sumitur, vel pro novo que minuto. Ut enim Fr. Lucas, Fuit assarius dimidia pars assis, quem testatur percussum leg. Papiria Plinius 1. xxxil, c. 3. Luca interpr. pro asse integro accepit Σπ, 6. Οὐχὶ πέντε στρουθία ἀσαρίων δύο παι λείται cum reddit, Dipendio veneunt. Assaria ista valde minuta esse oportuit, atque area, qu tot nummos, sive obolos continerent. Erant vero decem asses denarius. Corderius, apud quem exstat hic Maximi locus Matth. x, pro δεκάνουμον, δεκάλογον habet, ac decoquit; quasi sit decalogus, nummus ille, moneta, denarius, quo redempti a ” nerem, quarum illi merito, ob suam in Deum incredulitatem, rei tenebantur; modo solum ipsi selutem consequerentur: quem in modum etiam Dom minus tradidit semetipsum, et factus est pro nobis maledictum *. INTERR. V. Quot modis contingit hominem peccare? Resp. Arbitror quatuor modis id contingere; nempe per subreptionem, per errorem ac quod deceptus sis, per ignorantiam, animi propenso afectu. Αν quidem qui tribus prioribus modis peccant, facile culpam agnoscunt, eosque poenitet ejus quod deliquerunt. 302 Qui vero propenso animi affectu peccat, ac neque rei periculo neque temporis mora poenitudinis sensum assumit, omni carens remedio habet supplicium. INTERR. VI. Quid in Evangelio significat Dominus cum ait Duo passeres veneunt assario". ▸ Resp. Aiunt quidam, quod sic dicitur, ἀσσάριον decem nummos esse. Signifcatur autem per decem litteram scilicet iota. Est autem haec littera, initialis nominis Domini nostri Jesu Christi. Redimitur itaque per nomen Domini vetus populus ac novus; nosterque homo interior et exterior. INTERR. VII. Quodnam illud ab Eliseo resumptum Eliæ dictum: Ubi Deus Apphu*?> Resp. Triplicem admittit expositionem; quod sic dictum est, vel: Ubi est Deus Patris mei? Vel: Ubi est Deus magni mei? Vel denique: Ubi est Deus ejus qui delituit? ejusque nominis littera initiali. Nec unus Cord. error, quem tantisper excuset libri mendum: crassior est, qui sequitur, εξαγοράζεται οὖν, Venannt igitur per nomen ejus, etc. Imo certe, venditi, per ejus nomen redimuntur. Plures de re nummaria, deque veterum nummorum,qui in Scriptura habentur, reductione ad eam monetam, qua nunc ullmur. Verum hæc nobis sufficiant ad Maximi institutum. (ε) Ο Θεός Αφρού. Edita, αφφών unus cod. ἀπφοῦ. Procopii interpr. ampho. Hebr. και την Ipse etiam; et ut Vulg. Etiam num. Syr. Ah Domine Deus domini mei Elia. Arab. Suscipe deprecationem meam, Domine Deus Elie. Theodor. et Procop. aiunt alios interpretatos, ὁ κρύφιος, Deus occultus, qui hominibus inaspectus sit et inaccessus;, quod Maximus ad Eliam retulit, ὁ Θεὸς τοῦ κρυβέντος, Deus illius qui sublatus ab oculis est et jam occultus; id est, Deus Elia: quod ipsum voluerint Syr. et Arab. pro periphrasi nominis, ipsum proprium nomen reddentes; sitque ab re, quod est, dire cumdedit, etc., ut quæ videntur diverse, una interChristo intelligimur, ex mysterio numeri denari, pretatio, unus sensus sit. Распознавание текста

INTERR. VIII. Quot modis dicta allegoria, et quid tropologia? Resp. Allegoria est, quæ in rebus inanimis sumitur; verbi gratia, in montibus et collibus et arboribus, et reliquis. Tropologia vero, quæ in membris nostris; puta capite, oculis, ac reliquis. Dicta vero est tropologia ab eo quod est τρέπεσθαι, hoc est verti, seu moribus mutari. INTERR. IX. Quid est quod dictum est in Psalmo? • Sedens adversus fratrem tuum obloquebaris, et adversus filium matris tua ponebas scandalum'. > Resp. Qui ejus, cui fidei societate conjunetus est, actionem moresque 30g vituperat, inque hoc velut incumbit, ut dicacitate illum mordeat, hic merito eliam adversus fratrem obloqui perhibetur; qui vero præ invidia, eum qui sapientia ornatus est, criminatur, cunetosque ea re scandalizat, ille nimirum est, qui matris filio posuit scandalum. INTERR. Χ. Cum scriptum sit a sancto Diadocho centesimo capite: In futuro seculo quosdam per ignem judicandos et purgandos esse; rogo ut expositione tuα, Ραtris mili sensum aperias. Resp. Qui perfectam in Deum dilectionem adepti sunt, animique alas, velut Apostolus "', virtutum remigio sublimes extulegant; hi in nubibus rapientur, et non venient in judicium. Qui autem non omnino quod perfectum est assecuti sunt, sed virtutes peccatis commistas habent; hi, ad judicii tribunal adducentur, proque illo, bonorum malorumque operum ex adverso examine, velut igne probati, siquiPsal. XLIX, 20. 11 Thess. iv, 16. * Joan. v, 24 10) Κατὰ πόσους τρόπους. Non satis exsecutus Maximus, quod postulat titulus; quot modis dicta allegoria, allato duntaxat unius generis exemplo, rebus inanimatis, in quibus illud illustrius est: sed non in eis solum versatur allegoria, ut liquet ex Epist. ad Hebræos, in qua Paulus alia exponit per allegoriam; quae scilicei Novi Testamenti fuerunt figura. Suid. Αλληγορία, ή μεταφορά· ἄλλο λόγον τὸ γράμμα, καὶ ἄλλο τὸ νόημα. Cum praeter sensum quem verba ingerunt, spiritalis alius intelligitur, ipse ab Spiritu sancto praecipue intentus. Hesych. τροπολογίαν exponit τὴν ἀλληγορίαν. Ita saepe confunduntur το, ἀλληγορικῶς εἰ τὸ τρο πικῶς, quod figurate reddatur, quandoque etiam moraliter, quasi tropologia serme moribus componendis institutus, qui τρόπος Græcis dicuntur; idcirco forsitan ἀπὸ τοῦ τρέπεσθαι, quod morum facilis sit mutatio. Sic certe Suid. Τροπολογία, ἀλλοίωσις ἑτέρου πρὸς ἕτερον κατά τι. Commutatio unius cum altero secundum aliquam rationem: καθ' ἐν τῶν ὑποκειμένων τριών νοημάτων, λέξεως καὶ μέλους. Malim λέξεων καὶ μελῶν, ut etiam Maximus, exemplum ponit ἐπὶ τῶν ἡμετέρων μελών quod qui reddat, in nostris carminibus, velut reddit PorΕΡΩΤ. Η. Κατά πόσους τρόπους (f) αἱ ἀλληγορίαι· καὶ τί ἐστι τροπολογία; Απόκρ. Αλληγορία ἐστὶν ἡ ἐπ' ἀψύχων· οἷον, ὁρέων, βου νῶν, δένδρων, καὶ τῶν λοιπῶν· τροπολογία δέ ἐστιν, ἡ ἐπὶ τῶν ἡμετέρων μελῶν, οἷον κεφαλῆς, ὀφθαλ μῶν, καὶ τῶν λοιπῶν. Τροπολογία γάρ, ἀντὶ τοῦ τρέπεσθαι λέγεται. Τι ἐστι τὸ ἐν τῷ Ψαλμῷ εἰρημένον τα Καθήμενος κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου κατελάλεις· καὶ κατὰ τοῦ υἱοῦ τῆς μητρός σου ἐτίθεις σκάνδαλον. Απόκρ. · Ο τὴν τοῦ ἐμοπίστου πράξιν κακηγορῶν, καὶ ὥσ περ ἐγκαθήμενος τῇ τούτου λοιδορία, οὗτος εἰκότως λέγεται καὶ τοῦ ἀδελφοῦ καταλαλεῖν· ὁ δὲ τὸν τῇ σοφίᾳ κοσμούμενον, φθόνῳ φερόμενος, ἐνδιαβάλλων, καὶ πάντας σκανδαλίζων, οὗτός ἐστιν ὁ τιθεὶς τῷ υἱῷ τῆς μητρός σκάνδαλον. ΕΡΩΤ. Ι. Ἐπειδὴ ἐν τῷ ἁγίῳ Διαδόχῳ ἐν τῷ ἑκατοστῷ κεφαλαίῳ γέγραπται, Κριθήσεσθαί τινας διὰ πι ρὸς καὶ καθαίρεσθαι ἐν τῷ μέλλοντι αἰώνι, πα ρακαλῶ ἐκκαλυφθῆναι διὰ τῆς σαφηνείας τὸν σκοπὸν τοῦ Πατρός, Απόκρι Οἱ τὸ τέλειον τῆς ἀγάπης κεκτημένοι πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ τὸ πτερὸν τῆς ψυχῆς διὰ τῶν ἀρετῶν μετ τεωρίσαντες, κατὰ τὸν Απόστολον, ἐν νεφέλαις ἁρπάζονται, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχονται. Οἱ δέ γε μὴ πάντη τὸ τέλειον κτησάμενοι· ἀλλ᾽ ἁμαρτήματα καὶ κατορθώματα κεκτημένοι, οὗτοι ἐν τῷ δικαστη ρίῳ τῆς κρίσεως ἔρχονται, κἀκεῖ διὰ τῆς τῶν ἀγαθῶν καὶ φαύλων πράξεων ἀντεξετάσεως οιονεί πυρού tus, Secundum unum subjectorum trium, sententiarum, dictionis et carminis, plane ridiculus sit. Est sane tropologia, ipsaque illustrior, in membris humanis, cujus præcipue exempla exstant in Cantico canticorum: nihilque novum aut insolens, quod tria illa sic assignata sunt, in quibus versetor tropologia, conceptus, dictiones et voces humana membra; nec porro necesse fuit N. L. Lanquam pro rei novitate, ascribere. Τῷ υἱῷ τῆς μητρός. Videtur Maximus quasi sapientiæ filium dicere. Pressius Orig. fratrem. Fideles ex gentibus: alium matris, sive couterinum, qui ex circumcisione, interpretatus est: quos ipsos Judæi subvertere studeant." Διὰ τῆς τῶν ἀγαθῶν. Paulo hæc humanias dicta, ac nonnullis visionibus comprobata, de illa bonorum malorumque operum comparatione, ac quasi ex lance ac retina appensione, non sie accipienda velut aliquis gravis alicujus sceleris, ulliusve peccati, quod mortale vocant, reus, pro Dei tribunali misericordiam consequatur, pro meritorum atque virtutum majori cumulo, cum jam e vivis excesserit (aperta Dei sententia in co trarium est Ezech. xvii et xxxu, ac fides catholica) Распознавание текста

QUESTIONES ET DUBIA. μένοι, εἴπερ ἡ τῶν ἀγαθῶν πλάστιγξ ἐπιβαρήση, dem bonorum lanx altera illis depressa fuerit, justa καθαίρονται τῆς κολάσεως. EPOT, IA'. Περὶ διαφόρων δικαιοσυνών. Απόκρι Τρεῖς δικαιοσύνας οἱ τὰ θεία σοφος λέγουσιν εἶναι, κθρωπίνην, ἀγγελικὴν καὶ θείαν. Καὶ τὴν μὲν νθρωπίνην φασί, τὴν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς τοῦ κόσμου ενώ του ισονομίαν τε καὶ εὐγνωμοσύνην· τὴν ἀγγεεπε την δέ, τῆς θείας γνώσεως ἄφθονον μετάδοσιν· ἦν δὲ θείαν δικαιοσύνην ὁρίζονται, τὸ πάσχειν ὑπὲρ ῶν ἁμαρτανόντων. EPOT. IB'. animadversione pronaque expiabuntur. INTERR. XI. De justitie diversis generibus. Resp. Triplicem dicunt esse justitiam, viri divinarum rerum scientia praediti: humanam, angelicam et divinam. Ac quidem humanam esse dicunt, quabilem honorum bonorumque in iis quæ sensum alliciunt, distributionem et probitatem; angelicam, diving scientiae uberem impartitionem: postremo divinam justitiam definiunt, in peccatorum gratiam mala sustinere. INTERR. XII. Τάτος χάριν ἐπιτιμήσας ὁ Κύριος τῷ Πέτρο, Quid canta est, cur Dominus Petrum increpans, Πρηκεν αὐτῷ, Σατανά; Satanam appellarit? Απόκρι Οὐχ ὡς τινες νομίζουσι τὸν Πέτρον ἀπελύθει Σατανᾶν ὑβριστικῶς ὁ Κύριος· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ αἱ τοῦ Κυρίου στερήσεις ἡμῖν ἔξεις ἐγένοντο· οἷον, ὁ αὐτοῦ θάνατος, ἡμῖν ζωή γέγονεν· ἡ αὐτοῦ ἀτιμία, ἡμῖν Εγένετο δόξα. Τοῦτο δὲ ἀγνοῶν ὁ ἀπόστολος Πέτρος, τοῦ Κυρίου λέγοντος, μέλλειν πάσχειν αὐτὸν, ὑπελάμβανε τῇ φύσει τῶν πραγμάτων ἑπόμενος, ὡς ἀδύνατόν ἐστι τὴν Ζωὴν ἀποθνήσκειν, ἢ τὴν τοσαύτην δόξαν ἀτιμασθῆναι. Ο οὖν Κύριος τὴν ὑπόνοιαν ταύ τὴν ἀναιρῶν, ὡς οὐ δεῖ φύσεως ἀκολουθίαν ἐν τοῖς ὑπὲρ φύσιν ἐπιζητεῖν, διὰ τῶν ἐναντίων ταῦτα ποιῆκαι βεβούλευται· διὰ θανάτου, ζωήν· δι' ἀτιμίας, av. 0; ov [. mpd;] dvexequévny auto shy ὑπόνοιαν ταύτην, λέγει, "Υπαγε ὀπίσω μου· ἀντὶ τοῦ, ὅπου μοι τῇ βουλῇ, καὶ μὴ προλάμβανε, ζητῶν ἀκολουθίαν πραγμάτων. Τὸ δὲ Σατανᾶς ὄνομα, φασὶν 'Matth. xvi, 23 sed solum qui minora, et quæ Dei amicitiam non penitus excludant; sive etiam qui dum adhuc vivit majorum reatum poenitentia diluerit. Hoc etiam dicta hæc visionesque admonent, propensa bonitale indulgere, seu poenitentiam concedere, ei cajus bona opera longe peccata excedant, etsi Gravia et mortalia: sola tamen indulgentia, ac quadam velut æquitate, non ulla certa lege, ac que Deum ullo modo astringat. Altiora Dei jn dicia, ipsaque justa, cum unius peccati reum vivis sublatum aternis addicit suppliciis, tametsi vilam omnem sanctis operibus duxerat. Totani Tipo, igneque probationem seu purgationem Maximus referre videtur ad judicii avt quæ sit ignis metaphoricus; ipse nimirum pavor,quem discussio illa de eventu suspensis ac sententia judicis ingerit probrum etiam conscientiæ, aliaque animi propria qua animus est; ac quibus maximum animorum cruciatum esse, haud inficiandum. In Diadoci illo capite, dicuntur illi sic igne examiBali, sortes sibi debitas pro ratione factorum a Deo recipere; vel scilicet ærumnam vel requiem; rumnam æternaque supplicia, quorum malis depressa lanx fuerit; qui majora scilicet commiserint, nec poenitentia diluerint; requiem vero, quorum bonis; qui vel minora peccaverint, vel Majora poenitendo diluerint; alicujus duntaxat pense rei, quam ignis illa conflagratione in judidio Inant, et sic της κολάσεως καθαίρονται, vel, supplicio liberantur; ut est apud Herod. I. v, Resp. Non ut quidam sentiunt, convitii specie ac quast per injuriam, Dominus Petrum Satanam appellavit; sed quia Domini privationes, nostri habitus facta erant; puta ejus mors, nobis exstitit 304 vita ejus ignominia, nobis exstitit gloria. Id vero cum apostolus Petrus nesciret, dicente Domino, fore ut pa teretur, existimabat, rerum proclive indolem secutus, fieri non posse ut Vita moreretur, vel ut tanta gloria, ignominia afficeretur. Igitur Dominus hane sub'aturus opinionem; non esse scilicet in iis, quae naturam excedunt, quærendam nature seriem atque ordinem, per ea que contraria sunt, hæc præstanda decrevit; per mortem, vitam; per ignominiam, gloriam. Velut ergo hanc ejus adversantem opinionem insectatus, ait: Vade post me; pro eo ac dicat: Sequere meum consilium, et noli καθαίρεσθαι πονηρῶν ἀνθρώπων, vel sulintel, διὰ, supplicio, pana purgantur, quod primire favet, ac duos laudatos auctores, alteruinque probe antiquam, habet. (i) Tepatic. Chrysostomus ad eum Matth. locum vim maximam increpationis in illis verbis agnoscit, μετὰ τοσαύτης σφοδρότητος ἐπετίμησεν ab vocavitque Dominus Satanam, quod Satanae (id est adversarii) præstaret opus, et ut ipsum ac socios ab ea serio mente deterreret: xal yàp θυμία ἦν τοῦ ἀντικειμένου, τοῦ μὴ παθεῖν τὸν Xpasów. Interpret. Hæc enim illius oppositi voluntas erat, ut non pateretur Christus. Cord. Cupiebat enim adversarius non pati Christum. Ego sie, Erat adversarii (Satanæ scilicet et diaboli) deside rium, ut Christus non pateretur, Tuy to 8:66 yrs sly Diaboli consilium est atque animus, quod non patiar. Hoc itaque Dominus, xxvusios atos, carpens Petrum, cumque suggillando ad officium revocans; nec video ut non sit in illis verbis aliquid pews, vel non liceat 6ptatixby aliquid usurpare, tum præsertim, cum juxta subditum increpandi ac submordendi ratio est, ut saniorem illi sensum ingeras. Sic Paulus, O insensati Galata, etc. Galat. n. 1. Habet Corderii Catena Máxou àxo, nomine, eodem sensu, ac pene verbis, istud Maximi caput, etsi paulo brevius; ex quo Maximus accipere potuit ae dilatare, sicut illius capita vixa in sua alia ducentena capita transtulit. Распознавание текста

αντικείμενον ἑρμηνεύεσθαι· ὅπερ ὁ Κύριος σχ ύβριστικῶς προήγαγεν, ἀλλ' ὡσανεὶ ἔλεγεν, ἀντικεί μενέ μου τῷ σκοπό. prevertere, qui quæras rerum seriem atque ordineni. Vocem autem Satanas, adversarium aiunt nominis notatione sonare; quam Dominus non convitiando protulit, sed tanquam diceret: Qui meo consilio ac fini adverseris. INTERR. XIII. Cum ubique in suis libris Gregorius Nyssenwe τὴν ἀποκατάστασιν (in integrum scilicet restitutionem) his, qui sublimis ejus intelligentia altitudinem non satis capiant, videatur insinuare, obsecro, ut dicas quæ illo argumento neveris? Resp. Triplicem ἀποκατάστασιν (in integrum restitutio sem) novit Ecclesia: Unam quidem, uniuscujusque singulorum, secundam virtutis rationem; ad quam, restituitur, ubi in se virtutis rationem expleverit. Η Alteram, universæ naturæ in resurrectione, qua ad incorruptionem ac immortalitatem reparetur. Tertia denique (qua et maxime Gregorius Nyssenus in suis orationibus abusus est) hæc scilicet est, qua animi vires, que peccato succubuerant, in pristinum illum restituantur, in quo conditae erant. No cesse enim est, ut sicut omnis natura in resurrectione, quo tempore speramus, incorruptionem carnis receptura est; sie et perversas animi vires, insitas illi ad memoriam vitiositatis malitiæque imagines, longa seculorum duratione amittere; cunclisque superatis sæculis, nec requiem aliquam mactum, ad Deum, qui fine caret, venire; sicque agnitione, non bonorum participatione ac commercio, vires recipere, ac in pristinum iis reparari, 305 palam prodito, verum conditorem, peccati auctorem non esse? INTERR. XIV. Quid cause est, cum multæ sint graviores injuria, cur Dominus in Evangeliis, gehenna reum decernat eum, qui fratrem suum fatuum appellaverit; eum autem qui dixit Raca, statuat obnoxium esse concilio 10, Resp. Fatui nomen de insipiente atque amente accipi 10 Matth. v, 22 *Libr. De opific. hom., c, 21 et sequent. (;) Τῇ ἐπιγνώσει, οὐ τῇ μεθέξει τῶν ἀγαθῶν. Hoc Maximus, damnatam Origenis et sequacium ἀποκατάστασιν, lenit, ut aliquid habere videatur sensus catholici, flatque in specie satis Gregorii Nysseni locis, alias eo argumento perplexis ac lubricis. Haud tamen assequor, quid opus sit, longa illo seculorum duratione, παρατάσει αἰώνων, κα malitia abjiciendum memoriam, praesertim in animis. Videndus ipse Maximus ad locos Gregorii difficiles, ubi Origenianam ἀποκατάστασιν serio ex propriis elidit; præsertim ad Orat. de amore pauperum fecit Origenis assidua lectio, ut vel affinis ejus quædamexpressio, ipsius aliquid furfuris nonnullis Patrum, ac in illis Nyssene, aspersisse videretur. Certe caput illud xxi de Opificio hominis, quo maxime respexisse Maximus videatur, difficil limum est; dum illo probat necessarium esse mali finem, ac qui illo moveatur, velut qui in tenebris motu feratur, necessario tandem ad boΕΡΩΤ. 11 Ἐπειδὴ Γρηγόριος ὁ Νύσσης ἐν τοῖς ἑαυτοῦ συγγράμμασι, φαίνεται τοῖς μὴ τὸ βάθος ἐπι σταμένοις τῆς ὑψηλῆς αὐτοῦ θεωρίας πανταχού R. πολλαχοῦ] ἀποκατάστασιν ὑπεμφαίνειν, πα ρακαλῶ ὅπερ ἐπίστασαι περὶ τούτου εἰπε. Απόκρ. Τρεῖς ἀποκαταστάσεις οἶδεν ἡ Ἐκκλησία. Μίαν μὲν, τὴν ἑκάστου κατὰ τὸν τῆς ἀρετῆς λόγον· ἐν ᾗ ἀποκαθίσταται, τὸν ἐπ' αὐτῷ λόγον τῆς ἀρετῆς ἐκε πληρώσας. Δευτέραν δὲ, τὴν τῆς ὅλης φύσεως ἐν τῇ ἀναστάσει. Τὴν εἰς ἀφθαρσίαν καὶ ἀθανασίαν ἀπο κατάστασιν. Τρίτην δὲ, ᾗ καὶ μάλιστα κατακέχρηται ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λόγους ο Νύσσης Γρηγόριος. ἔστιν αὕτη, ἡ τῶν ψυχικῶν δυνάμεων τῇ ἁμαρτία υπου πεσουσῶν, εἰς ὅπερ ἐκτίσθησαν πάλιν ἀποκατάστα σις. Δεῖ γὰρ, ὥσπερ τὴν ὅλην φύσιν ἐν τῇ ἀναστάσει τῆς σαρκὸς ἀφθαρσίαν χρόνῳ ἐλπιζομένῳ ἀπολαβεῖν· οὕτως καὶ τὰς παρατραπείσας τῆς ψυχῆς δυνάμεις, τῇ παρατάσει τῶν αἰώνων ἀποβαλεῖν τὰς ἐντεθείσας αὐτῇ τῆς κακίας μνήμας· καὶ περάσασαν τους πάνω τας αἰῶνας, καὶ μὴ εὑρίσκουσαν στάσιν, εἰς τὸν Θεὸν ἐλθεῖν τὸν μὴ ἔχοντα πέρας. Καὶ οὕτως τῇ ἐπισ γνώσει, οὐ τῇ μεθέξει τῶν ἀγαθῶν ἀπολαβείν τὰς δυνάμεις, καὶ εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκαταστῆναι, καὶ δειχθῆναι τὸν δημιουργὸν ἀναίτιον τῆς ἁμαρτίας. ΕΡΩΤ. ΙΔ'. Τι δήποτε πολλῶν οὐσῶν βαρυτέρων ύβρεων, ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγελίοις, τὸν λέγοντα τὸν ἀδελ φὸν αὐτοῦ Μωρὸν, τῆς γεέννης ὑπεύθυνον ὀρ ζεται· τὸν δὲ λέγοντα 'Ρακά, τῷ συνεδρίῳ ὑποκεῖσθαι λέγει, Απόκρι Τὸ Μωρὸν ὄνομα (κ) λέγουσιν, ἐπὶ τοῦ ἄφρονος nam erasurum ac lucem; ejus exemplo qui omni terre umbra superata, ad solis demum lucem pervenial, videaturque Maximi ipsa solutio subtilior, quam verior. Nee video posse aliter catholice exponi Nyssenum, quam ut intelligatur ouvexoχικώς locutus, tribuens natura, quod in ea cle ctorum sit; quibus reipsa πάλιν παράδεισος, πάλιν τὸ ξύλον ἐκεῖνο, δ δὴ καὶ ζωῆς ἐστι ξύλον. κ. τ. ε. Rursus paradisus; rursus arbor illa, quæ utique arbor est vitæ. Rursus imaginis gratia, imperiique præstantia: quod ipsum non ex vitæ præsentis usu sit, se ἑτέρας τινὸς βασιλείας ἡ ἐλπὶς, ἧς ὁ λό γος ἐν ἀποῤῥήτοις μένει alterius cujusdam regni exspectatio, cujus sermo et ratio arcana manet: re gni scilicet in coelis ac spiritalis cum Christo, quæ vera nostra ἀποκατάστασις est, et in integrum restitutio. Το Μωρόν όνομα. Eadem fere in Catena, Macarii nomine Raca volunt expressionem motusРаспознавание текста

preteris, despuendus dicitur. Quia igitur Fatui nomen de impio et incredulo dictum est, juxta illud: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus"; juxta item Moysen dicentem, Populus hic fatuus et non 24piens "; qui fratrem suum ejusdem secum fidei se cietate conjunctum, impium vocat ac idolorum cultorum, vel hæreticum ac infidelem; hic fatuum dicit, ac merito gehennæ se obnoxium facit. Qui autem dicit Raca, hoc est, despuende alque iinmande, hic fratris sui mores vitamque accusal, ac merito mitiori pœnæ subjacet. бáva xal dvotout & Pax Eбpalov ferunt: Raca vero Hebræorum lingua, si interpov, xarázzvozor konveůstat. 'Exel av at sou ἀθέου καὶ ἀπίστου τὸ μωρές όνομα εἴρηται, κατὰ τὸν Elxer dapur ir xupbią avrov, Oix bor dc. Καὶ κατὰ τὸν Μωϋσῆν λέγοντα, Οὗτος λαός μωρός, καὶ οὐχὶ σοφός· ὅστις τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν ὁμός πιστον, ἄθεον καὶ εἰδωλολάτρην, ή αἱρετικὸν καὶ Επιστον ἀποκαλεῖ, οὗτος λέγει μωρὸν, καὶ τῆς γεέντης δικαίως ὑπεύθυνος γίνεται. Οστις δε λέγει ρακά, τουτέστιν ἐμπτυσμένε [Cord. ἔμπτυστε] καὶ κάθαρτε, οὗτος τὸν βίον διαβάλλει τοῦ ἀδελφοῦ αὐοῦ, καὶ εἰκότως κουφοτέρῳ ἐπιτιμίῳ ὑπόκειται. Πῶς χρὴ νοεῖν τὸ ἐν τῷ συμβόλῳ λεγόμενον, Σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ Μαρίας & τῆς Παρθένου.» Απόκρι Φασί τινες τῶν ἁγίων, ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου δίκην γονῆς ἀνδρὸς τὴν ψυχὴν καταβληθῆναι τὴν δὲ σάρκα διαπλασθῆναι ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων. Τίνας σημαίνει ο Απόστολος, λέγων, «Τούς προηλπικότας ἐν τῷ Χριστῷ;» πρὸς Εφεσίους xpdywr. Απόκρ. Πᾶς τις τῶν ἁγίων, τῶν πρὸ τῆς ἐπιδημίας (m) τοῦ Κυρίου, οἰανοῦν ἀρετὴν ἐξασκῶν, κἂν εἰ μὴ τὸ των τῆς οἰκονομίας μυστήριον ἐγίνωσκεν· ἀλλ᾽ ἐκ "Psal. xi, 1. Deut. xxxII, 6. "Ephes. 1, 12. Indignantis aut spernentis, uti exposuit Basil. Gravem injuriam existimat Photius, quod quis delem fatuum vocet, quod hæc injuria ejus sit, a fidelis est et Christianus, quos omnes oppoviμous decet appellari et gogous prudentes et sapientes, on fatuos et stupidos. p, seu xp Syriac. si quidem est xevos, quasi vacui cerebri, Hebr. haud minor injuria est, quam falui Ex Пrevjatoç dylov. Chrysost. hom. 4 in Matth. ubi dixerat, tanquam de re nova et insolita extraque omnem exspectationem, dictum esse: senta est in utero habens de Spiritu sancto, uh περαιτέρω χώρει, μηδὲ ζήτει πλέον τι τῶν εἰρημέ. Ww. Neli wlterius procedere, neve aliud quid queTu, præter ea que dicta sunt. Elmuv tov pasá μον τὸ θαῦμα, ἀπηλλάγη. Οὐδὲν γὰρ οἶδα, φησί, είδον, ἀλλ' ἢ ὅτι ἐκ Πνεύματος γέγονε τὸ γεγεν vov. Anian. Dixit quis mirabile illud effecerit, que a cunctis pariter quæstionibus compendio liberaNihil enim, inquit, novi amplius, qaam a sanSpiritu factum esse, quod natum est. Auctor perfecti Spiritum sanctum exponit ipsum Verbun ac Filium, qui animam et corpus, templum denique (bumanam scilicet naturam, quam assumipak) condiderit. In quo tamen minime Sabelliaesse, qui Anomæus potius audiat vel Madenianus, productis ejus Serm. in Bibl. PP. concionat. ostendi. Liquet certe totam Trinitatem Christi animam condidisse ac ejus corpus formasse, cui tandem id personæ appropríes. Passim Græci de Filio to thoato, quod melius reddas, bi condidit, quam illud quorumdam barbarum, appositavit. Scite illud καταβληθῆναι, quasi d conditione ac creatione, quomodo mundi xataбoh Yd. constitutio dicitur: quasi scilicet projectio ac fundatio: in qua voce Orig. sui passim erroris INTERR. XV. Quonam modo intelligendum est, quod in Symbolo dicitur: «Incarnatum de Spiritu sancto et Maria Virgine. Resp. Aiunt quidam sanctorum, animam, ex Spiritu sancto, quasi ex virili semine esse salam; carnem vero, ex virgineis sanguinibus fuisse formatam. INTERR. XVI. Quosnam significat Apostolus, cum sic ait ad Epheεἶος? «Qui ante speraverunt in Christo 13, 1 Resp. Quisquis sanctorum ante Domini adventura quamlibet virtutem coluit, etsi totum incarnationis mysterium non noverat; partim tamen natura motus, male præsidium quærit, quasi animi et cœlo projecti in corpora sint, non in eis recens creentur, tum cum aliquem nasci contigerit. Non satis explicat Maximus, an ipse, vel ii ex quorum sensu foquitur, existimaverint, fieri animam ex traduce, cum anima Christi, cui semen non præivit, immediate a Deo fuerit condita; et an vis seminis, ipsam animæ substantiam attingat, aut ejus solum unionem ad corpus: quod olimi anceps fuit; modo non licet creationem in dubium vocare. De quo S. Thom. I, q. 90, art. 2. Τῶν πρὸ τῆς ἐπιδημίας. Verius logui Paulam de ipsis fdelibus, seu qui jam in Christum crediderant, velut apostoli. ac reliquis exemplo erant. De se enim suique similibus loquitur Paulus, Εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον τῆς δόξης αὐτοῦ, τοὺς προηλπικότας ἐν τῷ Χριστῷ. Σε εimus in laudem ejus nos, qui ante speravimus in Christo. Ubi bene Theodoret.: Πάντες γὰρ εἰς ἡμᾶς ὁρῶντες, τοὺς εἰς τὸν Δεσπότην πεπιστευκότας. Χριστὸν ἀνυμνοῦσι τὴν τοιούτων αἴτιον ἀγαθῶν· Omnes in nos aspi cientes, qui in Dominum credidimus, Christum laudant talium bonorum auctorem. Nihil igitur ibi Paulus de sanctis veteris testam. sen ante Christum.. Quod ait Maximus èx pipou; partim natura cognovisse mysterium incarnationis, seu humanæ instaurationis, quaxwc, affine est illi, quod ait Paulus Rom. 11, 14, de gentibus facientibus qúce, natura seu naturaliter, opus legis; quasi scilicet ex instinetu absque legis doctrina; non tamen sine interiori amatu, Deique per Christum gratia, quæ ipsa natura dicitur, quod Dei notitiam ejusque providentiae solum confusam ipsique nature allinem tribuat: quæ ipsa ante fidem clarius revelatam, ad salutem illis proderat. Распознавание текста

sperabat, ac fore exspectabat, ut qui naturam con- μέρους φυσικῶς κινούμενος, ήλπιζε καὶ προσεδόκα, diderat, ipse quoque corruptam repararet, ὅτι ὁ τὴν φύσιν ποιήσας, αὐτὸς καὶ παραφθαρείσαν 306 Herodes, si nomen interpreteris, pellicens dicitur. Operae pretium igitur est, ut carnales cogi lationes exsecremur. INTERR. XVII. Quid sibi vult juxta Apostolum: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt. Resp. Caro, cupiditas est, sanguis autem, ira. Merito igitur, qui non ab eis mundus est, regnum Dei possidere non potest. INTERR. XVIII. Quid est diapsalma? Resp. Existimo esse mutationem ab uno conceptu ad alium; seu ctiam modi doctrina in alium modum. INTERR. XIX. Quid sibi vult Lamechi historia ". Resp. ἀνασώσεται. Ηρώδης δερμάτινος (π) ερμηνεύεται· χρὴ οὖν τοὺς σαρκικούς λογισμούς βδελύττεσθαι, Τί ἔστι κατὰ τὸν ᾿Απόστολον. "Οτι ο Σάρξ καὶ αἷμα βασιλείαν θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ δύναν ται, Απόκρι Σάρξ ἐστιν ἡ ἐπιθυμία (ο)· οἶμαι δὲ, ὁ θυμός. Καὶ εἰκότως οὖν, ὁ μὴ τούτων καθαρεύων, βασιλείαν Θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ δύναται. Τι ἐστι διάψαλμα (φ); ΕΡΩΤ. ΙΙΙ. Απόκρι Οἶμαι ὅτι ἡ ἀπὸ νοήματος εἰς νόημα μεταβολή ἢ καὶ τρόπου διδασκαλίας εἰς ἕτερον τρόπον. Τί δηλοῖ ἡ κατὰ τὸν Λάμεχ ἱστορία. Απόκρ. Aiunt viri quidam in divinis eruditi, Lamechi Φασί τινες τῶν τὰ θεῖα πεπαιδευμένων, ὅτι ἐν temporibus, turbato rerum ordine nulloque certo τοῖς καιροῖς τοῦ Λάμεχ, ἀταξίας καὶ ἀναρχίας οὔτ magistratu ac qui imperio præesset, eo res statu σης, ὁ δυνατὸς τὸν ἀσθενοῦντα κατεδυνάστευεν. fuisse, ut qui potentior erat, eum qui infirmior Οὗτος οὖν ὁ Λάμεχ ὑπαντήσας ἀνδρὶ μετὰ τῆς γυ esset, opprimeret Hic itaque Lamechus, hominem ναικός, ἀπέκτεινεν αὐτὸν, καὶ ἔλαβε τὴν γυναῖκα sibi factum obviam cum uxore, occidit, illiusque αὐτοῦ. ᾿Απαντήσας δὲ ἀδελφῶν μετὰ ἀδελφῆς, ἀπὸ uxorem accepit. Fratrem quoque cum sorore itidem έκτεινε καὶ αὐτὸν, καὶ ἔλαβε τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ· καὶ obviam factum, occidit, ejusque sororem accepit. Atque alterum quidem Scriptura, virum, alterum vero, adolescentem, vocavit. Et hæc quidem quod attinet ad historiam: quod vero ad spiritalem sensum ac intelligentiam, sumitur Lamechus pro mali- * 1 Cor. xv, 50. " Gen. tv, 25 seqq. (η) Ηρώδης δερμάτινος. Sic passim alibi Maxinus. Ut autem ita pelliceus dicatur, est a voce Tr, quod est extendit, co quod pelles sic extent sint. Unde Psal. Extendens calum sicut pellem. Georg. Pasor. opinatur a r, ut sit quasi domi nans. Verum non sunt hæc majoris operæ. Quæstio hac ex Regio. cod. mutila. Σάρξ ἐστιν ἡ ἐπιθυμία. Sic quidem Maximus amica ubique tropología. Alioqui plana Apostoli littera: carnem et sanguinem, naturam scilicet mortalem, quandiu mortalis est, non posse regnum ccelorum adipisci; proinde ut illo potiatur, transmutandam ad immortalitatem ac incorruptionem; quod toto illo capite contendit Paulus. Sicque bene Theodoretus. (β) Διάψαλμα. Laboraverunt in ea voce olim Orig. Hier, et alii; laborantque Hebræi in voce to, quam ol LXX sic transtulerunt: non facile novi aliquid addere. Hesych. eodem fere modo exponit ac Maximus. Διάψαλμα, μουσικού μέλους * ρυθμού, τροπῆς γινομένης, η διανοίας καὶ δυνάμεως λόγον ἐναλλαγή: Cantus musici seu moduli, sensusve ac sermonis vis immutatio. R Chim. elevationem vocis certo quodam modulo, Bust. depressionem, certo itidem modulo, ac lenem quasi ac modilatam pausationem; prout quisque ab alia atque alia deducunt radice. Hieronymus ad Marcellam,mafis inclinat, ut sit quasi ἐπιφώνημα et adprecatio, τὸν μὲν ἐκάλεσεν ἡ Γραφὴ ἄνδρα· τὸν δὲ νεανίσκον. Καὶ ταῦτα μὲν κατὰ τὴν ἱστορίαν· κατὰ δὲ θεωρίαν λαμβάνεται ὁ Λάμεχ, ἐπὶ τῆς ἐνεργείας τῆς κακίας. Απέκτεινε γὰρ ἐν ἡμῖν τὸν ἄνδρα, τὸν φυσικὸν νό μον· καὶ τὸν νεανίσκον, τὸν πνευματικόν φημι νόanimique optantis expressio, uti est vox ἀμήν. quod praesertim Aquila, Hebraicarum vocum solertissimus indagator, vocem illam ubique, semper, reddiderit. Οὗτος ὁ Λάμεχ. Sic quoque Chrys.. Hom. 20 in Gen., cades memorat. Τους παρ' αὐτοῦ γενομένους φόνους εξαγορεῦσαι οὐ παρητήσατο Cardes abs se commissas detegere ac confiteri non refugit; qua confessionis ingenuitate poenam evasit. Eorum Daccepisse uxores, non meminit. Habet tamen ctiam Suid. καὶ τοῦ δύο τὰς γυναῖκας ειληφότος νεανίσκος qui duorum accepit uxores; ipsas nim rum, quas illius uxores Scriptura memorat; videaturque ex Talmudicis acceptum. Maximus alteram sororem occisi dicit, non uxorem; næ forte quod νεανίσκος dicitur, adolescentior, quem alte rum occisum existimavere, ex quibus tile accepit, ae inde non tam uxorem, quam sororem putaverunt, quas tamen per id tempus fratribus copulari nuptiali fwdere, nihil vetabat. Nihil in bis certe traditionis sicque Theodoretus, duos a Lamecho occisos inficiatur, q. 44, sed unum eumdemque, quem Scriptura, ea repetitione, juvenem fuisse indicat, non duos esse pronuntiat: οὐ δύο, οὐδὲ τὸν Κάϊν, ὡς ἕτεροι με μυθολογήκασιν, ἀλλ᾿ ἕνα και τοῦτον νέον. De Caino, omnium maxime olet fabulam; nec vacat temeritate, nullis prodita cer tioribus monumentis quasi historica fide tradere. Распознавание текста

QUAESTIONES ET DUBIA μον, καὶ ἔλαβεν ἐξ αὐτοῦ [αὐτῶν] τὴν διάνοιαν, όπως tire actu. Occidit enim in nobis virum (leget scilicet ταύτῃ μιγνύμενος ὁ τῆς κακίας σπορεὺς, ἀποτελεῖν ποιήσῃ τὴν ἁμαρτίαν. Ἐκ τούτου οὖν τοῦ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτὰ ἐκδικεῖται· ὑπὲρ τῆς συγκαταθέσεως καὶ ἐνεργείας δίκας εἰσπράττεται. "Οθεν καὶ ὁ Κύριος λέγοντος Πέτρου, Ποσάκις ἐὰν ἁμάρτη εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου, ἀφήσω αὐτῷ· ἕως ἑπτάκις; Απεκρίθη αὐτῷ, Οὐ μόνον ἕως ἑπτάκις, άλλ' ἕως ἐβδομηκοντάκις ἑπτά. Τουτέστι, τῷ μετανοούν τί σοι, μὴ μόνον τὰ μικρὰ τὰ ἐν συγκαταθέσει για νόμενα, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐνεργείας ἀφήσεις. Περὶ διαφόρων θελημάτων Θεοῦ. Απόκρ. Τρία θελήματα ἐπὶ Θεοῦ χρὴ ὑπολαμβάνειν' κατ' εὐδοκίαν, κατ' οἰκονομίαν, κατὰ συγχώρησιν. Καὶ τὸ μὲν κατ' εὐδοκίαν δηλοί, τὰ κατὰ τὸν ᾿Αβραάμ, λέγοντος πρὸς αὐτὸν, Εξελθε ἐκ τῆς γῆς σου. Το δὲ κατ' οἰκονομίαν, δηλοῖ τὰ κατὰ τὸν Ἰωσὴφ οἶκονομηθέντα, πρὸς τὴν τῶν μελλόντων ἔκβασιν, τὸ δὲ κατά συγχώρησιν, δηλοῖ τὰ κατὰ τὸν Ἰὼβ γενόμενα, Τι σημαίνει ο Ψαλμῳδὸς περὶ ἐχθρῶν λέγων; • Τῶν κύκλῳ ἐπιτιθεμένων". Απόκρο Τὸ κύκλῳ ἐστὶ τὸ ἐμπρὸς, ὀπίσω, τὸ δεξιὸν, τὸ ἀριστερόν. Ἐπιτίθενται οὖν ἡμῖν οἱ δαίμονες, Εμπροσθεν μὲν, ὅταν διὰ τῶν τῆς ὕλης ἐπιφανειών δελεάζωσιν· ὀπίσω δὲ, ὅταν διὰ τῶν προλήψεων τῶν λογισμῶν τῆς κακίας τὴν μνήμην [R. τὸν λογισμὸν τῆς κακίας κατὰ μνή.] ἀνακινῶσιν· ἀριστερὰ δὲ, ὅταν διὰ τῶν σαρκικῶν καὶ ἀκολάστων παθῶν, τὴν ψυχὴν ἐκμοχλεύωσι· δεξιὰ δὲ, ὅταν διὰ κενοδοξίας καὶ ὑπερηφανίας τῇ ψυχῇ ἐπιτίθενται. ΕΡΩΤ. ΚΡ. · Τι ἐστι τό; ο Λάβετε ψαλμὸν, καὶ δότε τύμπα τον ψαλτήριον τερπνὸν μετὰ κιθάρας. ' Απόκρι Λάβετε διδασκαλίαν ἔνθεον, καὶ δότε πρᾶξιν ένα άρετον διὰ τῆς νεκρώσεω; τοῦ σώματος. Τὸ δὲ ψαλ τήριον τερπνὸν μετὰ κιθάρας· ψαλτήριον λέγει, τὸ πνεῦμα· κιθάραν δὲ τὴν ψυχὴν· τύμπανον δὲ, τὸ σώμα. ΕΡΩΤ. ΚΓ'. Τί ἔστι; «Κάλαμον συντετριμμένον οὐ κατεάξει, καὶ λίνεν τετυρωμένον οὐ σβέσει. Απόκρι Ο κατὰ μίμησιν τοῦ Κυρίου συμπαθείας λόγῳ 1* Gen. xii, 1. 16 Matth. xvii. 21. " ibid. 22. Katth. xi, 20. * Ita etiamn Syx. Reg. συνεπιτιθ. naturalcm) et adolescentem (nimirum legem spiri talem) tulitque ex illis intelligentiam, ut illi commistus malitiæ sator, peccati partum eliciat. De hoc igitur Lamecho sumitur ultio septuagies septies; hoc est, poenas luit tum ratione actus atque operis. Unde et Dominus, dicente Petro: Si peccaverit in me frater meus, quotics dimittam ei? usque seplies 149 Respondit illi: Non solum usque septics, sed usque septuagies 307 septies ''. Hoc est, ei qui poenitudine ductus offendisse dolet, non solum mihora dimittes, quae consensu fiunt, verum etiam opera actusque. INTERR. XX. De diversis Dei voluntatibusResp. Triplicem Dei voluntatem existimemus necesse est; propensæ voluntatis seu beneplaciti, dispensationis ac permissionis. Propense voluntatis, seu beneplaciti voluntatem, declarant, quae in Abrahamo gesta sunt, dicente ad eum Deo, Egredere de terra tuas, Dispensationis, quæ certa consilii ratione in Josepho contigerunt, ad praestruendum rerum futurarum eventum; permissionis denique, quae in Jobo evenerunt. INTERR. XXI. Quid sibi vult Psalmorum modulator, dum loquens de inimicis? ait: «Qui in circuitu ingruunt. Resp. In circuitu, ante est et retro, a dextrisque et a sinistris. Ingruunt igitur nobis drmones, ante quidem, cum externa corporearum rerum specie, velut esca nos capiunt: retro aulem, cum per oc patas opiniones pravarum cogitationum, mcmo riam excitant. sinistris vero, cum per carnales ac lascivos afectus sen libidines, animum emovent: a dextris denique, cum per inanem gloriam et superbiam animum adoriuntur illique imm nent. INTERR. XXII. Quid sibi vult? «Sumite psalmum, et date tym panum; psalterium jucundum, cum cithara ",» Resp. Sumite divinam doctrinam, et date studiosam æque virtutis ratione actionem per corporis mortificationem. Quantum vero ad id quod sequitur, Psalte rium jucundum cum cithara; psalterium appellat spiritum; citharamn, animnam, tympanum, corpus. 308 INTERR. ΧΧΙΙΙ. Quid est? Arundinem quassatam non confringet, et linum fumigans non exstinguet". Resp Qui Domini exemplo, propensiore miseratione inPsal. I, 6. "Psal. Lxxx, 5. "Isa. XLII, 3; Распознавание текста

80% χρώμενος, οὔτε τὸν τῇ ἁμαρτία συντετριμμένον τῇ ἀπογνώσει εἰς τέλος κατεαγῆναι ποιεῖ· οὔτε τὸν τὸ λογιστικὸν ἔχοντα τετυφωμένον, διὰ κενοδοξίαν τινῶν ἀρετῶν, σβεννύει, ἀλλ᾽ ἐξ ἔχειν τὴν προθυμίαν, με χρις ἂν εἰς τὸ τέλειον ἔλθοι τῆς γνώσεως· τοῦτο γάρ ἐστιν, ὡς οἶμαι, καὶ τὸ συναυξάνειν τῷ ἀγαθῷ σπό ρω τὰ ζιζάνια· τουτέστι ταῖς ἀρεταῖς, τὸ τῆς ἄνθρω παρεσκείας καὶ κενοδοξίας πάθος συναναβλαστάνειν. Οθεν ὁ τῶν ψυχῶν γεωργὸς μὴ ἐκτίλλεσθαι ταῦτα προστάσσει, μέχρις ἂν αἱ ἀρεταὶ λάβωσι πῆξιν, μή ποτε ανασπάσαι τὰ τοιαῦτα θέλων τις, συνεκτέλε τὴν τῆς ἀρετῆς προθυμίαν. dulgentiaque, nec eum, qui peccato contritus sit, per animi desperationcin omnino confringit, nec cujus animus visque rationis ex quarumdam virtutum quæsito fulgore, inanis gloriolae ventilante aura fumigat, exstinguit; sed sinit esse alacrem, donec ad scientia perfectionem evaserit. Hoc enim, ut existimo, sibi vult, quod et zizania cum bona semente pariter sinuntur crescere", hoc est, una cum virtutibus studium placendi hominibus ac inauis gloriæ, tantisper succrescere. Idcirco animarum cultor, donec virtutes allas radices miserint, hac evelli prohibet; ne forte, dum quis talia vult evellere, una quoque virtutis alacritatem evellat. INTERR. XXIV. Quid sibi vult illud evangelicum: e Si quis percusserit te in dexteram maxillam, prabe illi et alle. Resp. Cum te, inquit, dæmones immissis cogitationibus, dextera maxillae ratione tentaverint, ita nimirum ut per seconda faustaque opera, gloria efferant, verte alteram: nempe, quæ perpetrata siut. sinistra actiouis opera, sub aspectum ponens. INTERR. XXV. Quonam modo evangelicum illud pie intelligamus? • Pater non judicabit quemquam, sed omne judicium dedit Filio"., Quomodo ilem ait alio loco: u Ego non judicabo quemquam; med sermo quem locutus sum, ille judicabit eum"., Resp. Qua ratione Deus est, neque Pater neque Filius quemquam judicabit. Neque enim homo brutarum animantium judex elicitur, sed hominum. 100 Pater autem dedit judicium Filio; non ea ratione qua Filius Deus est, sed qua homo factus est. Judicabit autem omnes, quam iniit adversum nos componens vitæ rationem. Rursus vero judicabit. illius sermo, hoc est, quam ipsis operibus exhibuit "Matth. xi, 13. "Matth. v, 29. "Joan. v, 22. (*) Καθὸ Θεός ἐστιν. Pugnat responsio haec cum Chrys. hom. 35 in Joan. et Cyrill. Hi enim putant, judiciaria hac universa potestate, Christi deitatem maxime astrui; quam a Patre dicatur accepisse, uti et vitam, ipsa generatione; ut sicut vivus Filius, sic et Judex natus intelligatur; qui proinde, ut judex, ex his verbis Judzos percellat; Idcirco nimirum, quod, ut ait idem Chrys.,Ευεργε τούμενοι ἄνθρωποι οὐχ οὕτω προσάγονται, ὡς τιμωρούμενοι· Νon sic beneficiis adducuntur ac suppliciis. Ubi interpr., Beneficia accepta non ita sentiunt; quomodo Cal. auctor sibi composuit, εὐεργετού μενοι οὐχ οὕτως αισθάνονται. Sed debuit alteram partem comparationis addere, ὡς τιμωρούμενοι, quam et interpr. Chrys. male omisit. Tantam vero Chrys. Filii cum Patre æqualitatem his importari existimavit, ut Sabelliance objectioni occurrendum putaveris, et ne ipse Filius, qui Pater, crederetur: Οὐκοῦν καὶ Πατέρα αὐτὸν προσερούμεν; Απαγε. Διὰ γὰρ τοῦτο εἶπεν τὸν Υἱόν, ἵνα μένοντα Υἱόν, τιμῶμεν ὡς τὸν Πατέρα· Num ergo et Patrem nuncupabimus? Absit! Id enim cause est cur Filium dixerat, ut cum Filius maneat, honoremus ΕΡΩΤ. ΚΑΙ Τι ἐστι τό· «Ἐάν τίς σε ραπίσῃ εἰς τὴν θε ξιάν, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην;» Απόκρι Εάν σε, φησίν, οἱ δαίμονες διὰ τῶν λογισμῶν πειράσωσιν εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, ἐπαίροντες διὰ τῶν δεξιῶν ἔργων, στρέψον τὴν ἄλλην· τουτέστι, τὰ τῆς ἀριστερᾶς πράξεως ἔργα, ὅσα ἡμῖν πέπρακται, ὑπ' ὄψιν ἄγων. Πῶς ἐφείλομεν εὐσεβῶς νοῆσαι τὸ τοῦ Εὐαγγε λίου; Ότι ο Ὁ Πατὴρ κρινεῖ οὐδένα· ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκε τῷ Υἱῷ.» Καὶ πῶς ἐν ἄλλῳ τόπῳ λέγει; ότι ο Εγώ κρινώ οὐδένα· ἀλλ' ὁ λόγος ἐν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτόν.» Απόκρι Καθό Θεός ἐστιν (r), οὐδὲ ὁ Πατήρ, οὐδὲ ὁ Υἱὸς κρινεῖ οὐδένα. Οὐδὲ γὰρ ἄνθρωπος ἀλόγων γίνεται κριτής, ἀλλ᾽ ἀνθρώπων. Ο δὲ Πατὴρ δέδωκε τῷ γιῷ τὴν κρίσιν· οὐ καθὸ Θεός ἐστιν ὁ Υἱός,, ἀλλὰ καθὸ ἄνθρωπος γέγονε. Κρινεῖ δὲ πάντας, συγκρί νων τὴν ἑαυτοῦ ὡς ἀνθρώπου πολιτείαν πρὸς ἡμᾶς Πάλιν δὲ ὁ λόγος αὐτοῦ κρινεί, τουτέστι διδασκαλία, ήντινα διὰ τῶν ἔργων ἀνεδείξατο, κατὰ τὸ γεγραμ- "Joan. vi, 15; x11, 48. eum sicut Patrem. Ubi inscite interpr. Igitur Patrem præponemus? Sunt hæc quidem bona, non tamen Maximi quæstionem expedient: cur Filius, non Pater judicaturus dicatur. Uterque enim judicabit in ea sententia: Pater, ut auctor: Filius, ut quί habeat a Patre. Maximus ad judicium refert comparationis, ut vita sua Christus, nostram judicatarus sit; quomodo plerique apostolos judices cum Christo futuros interpretantur; longeque potiori ratione reginam Austri et Ninivitas. Sicque liquet, nec Deum proprie judicare homines, nec homines bruta; quod alius sit Dei modus, alius hominis, aliusque hominis, et brutarum animantium alius. Verum hic modus nihil singulare Christo tribuit, proque illius majestate. Melius itaque August. traci. 22 in Joan. de judicio manifesto exponit; in eadem ipsa forma, qua ascendit; in forma scilicet servi: in qua et vere accepit a Patre, uti exponit Hier. Matth. xxvii: Data est mihi omnis potest, etc., et in qua omnes Filium honorare debent, s ut honorant et Patrem, quod idem vere Dei Filius est et Deus, qui filius hominis, et cui nihil ex assumpta forma servi decesserit. Распознавание текста

QUESTIONES ET DUBIA. μένον· ο ων ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδά- doctrinam, juxta quod scriptain est: «Όταν σωμός σκεις. Η ΕΡΩΤ. Και Τι ἐστιν ἡ τοῦ Πνεύματος βλασφημία· καὶ πῶς; «Πᾶν ἁμάρτημα ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώ ποις· τοῖς δὲ εἰς αὐτὸ βλασφημήσασιν, οὐκ ἀφεθήσεται, οὔτε ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ, οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι, ο Απόκρι Η περὶ τῆς τοῦ Πνεύματος βλασφημίας ἀπορία, αὐτόθεν ἔχει τὴν λύσιν. Τοῦ γὰρ Κυρίου Ιάσεις ποιοῦντος ποικίλας, οἱ Ἰουδαῖοι τὰς τοῦ Πνεύματος ἐνεργείας, τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμόνων ταύτας ἀνετίθεσαν. Τὸ δὲ, Οὔτε ἐνταῦθα, οὔτε ἐν τῷ μέλλον. ει, ἄφεσιν γίνεσθαι τοῖς βλασφημοῦσιν, ἑξῆς ζητητέον. Φασὶ τινὲς (α) τῶν τὰ τοιαῦτα διὰ τοῦ Πνεύματης ηκριβωκότων, τέσσαρας εἶναι τρόπους, δι' ὧν συγχώρησις γίνεται ἁμαρτημάτων· δύο ἐνταῦθα, καὶ δύο ἐν τῷ μέλλοντι. Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἐξικνεῖται ἡ μνήμη ὅλου τοῦ χρόνου μνημονεύειν τὰ σφάλματα, ἵνα ὑπὲρ αὐτῶν ἐνταῦθα μετανοήσῃ ὁ ἄνθρωπος, ᾠκονόμησε φιλάνθρωπος ὧν ὁ Δεσπότης τῆς φύσεως, καὶ ἡμῶν μὴ μετανοούντων τρόπους μετανοίας· ἐν μὲν τῷ μέλλοντι, ὡς εἴρηται, δύο. Όταν τις αδιαφόρως [Α. non bene διαφόρως] ἐνταῦθα ἁμαρτήσας, καὶ πάλιν ἀδιαφόρως ἀγαθοεργήσας, εἴτε εἰς οἶκτον καὶ συμπάθειαν πρὸς τὸν πλησίον κινηθείς, ἢ ὅσα άλλα φιλανθρωπίας ἐχόμενα, ταῦτα ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι ἐν τῷ καιρῷ τῆς κρίσεως ζυγοστατούμενα, ἐφ' & τὴν ῥοπὴν ἕξει, συγχώρησις γίνεται. Οὗτος μὲν ὁ εἰς τρόπος· Δεύτερος δέ, οὗτος· ὅταν τις ἐν ἁμαρτ τίαις ἐνεχόμενος· ἀκούων δὲ τοῦ Κυρίου λέγοντος, Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε, φοβούμενος οὐδένα κρίνῃ, ἐν τῇ ἐξετάσει τῶν βεβιωμένων, ὡς φύλαξ τῆς ἐντολῆς οὐ κρίνεται. Τῆς γὰρ ἑαυτοῦ ἐντολῆς οὐκ ἐπιλήσμων ὁ ἀψευδέστατος. Οἱ δὲ δύο έτερος τρόποι, ἐνταῦθα τὴν συγχώρησιν ἔχουσιν, ὅταν ἐν ἁμαρτίαις τις ὤν, οἰκονομεῖται ἐκ τῆς προνοίας ἐν συμφοραῖς, ἐν ἀνάγκαις, ἐν νόσοις. Ὡς οὐκ οἶδε γὰρ διὰ τῶν τοιούτων καθαίρει αὐτὸν ὁ Θεός· καὶ εἰ μὲν εὐχαριστεῖ πειραζόμενος, τὸν ἐπὶ τῇ εὐχαριστία μια σθὸν λαμβάνει. Εἰ δὲ ἀχαριστεῖ, δι᾿ ἂς μὲν ἁμαρτίας παιδεύεται, ἐκ τούτων καθαίρεται· τὴν δὲ ὑπὲρ τῆς ἀχαριστίας εἰσπράττεται ποινήν. Έπειτα, άτινα η εἰς ἀνθρώπους τις ἁμαρτάνει, ὡς ἔδειξεν ὁ λόγος, Jesus facere et docere", INTERR. XXVI. Quid en spiritus blasphemia? Quomodo etiam: Omne peccalum remittetur hominibus; iis autem qui blasphemaverint in ipsum, non remittetur, neque in hoc saculo, neque in futuro ".» Resp. Quæ de Spiritus blasphemia quæstio est, inde solutionem habet. Cum enim Dominus varia sanita tum munera præstaret, Judæi Spiritus operationes principii demonum ascribebant. Quod autem additur: Neque hic, neque in futuro, remittendum fore, his, qui blasphemnant, deinceps inquirendum. Aiunt aliqui, divini Spiritus afflatu talia diligentius exsccuti, quatuor esse modos quibus peccata condom nantur; binos #vo hoc, binosque in futuro. Quia enim memoria imbecillior est, quam ut totius temporis delicta possit recolere, de quibus homo, quandiu vila haec superstes est, penitentiam agat, indulgentiori pietate benignissimus naturae Dominus, statuit poenitentiæ modos, cum nec ipsi poenitentiam agimus: futuro quidem evo, uti dictum est, geminos. Cum quis nimirum vita hac promiscue peccatis indulsit, bonaque rursus operatus est, sive erga proximum miseratione affectus, sive alio ductus humanitatis sensu; bacque adeo futuro illo evo judicii tempore cum illis appensa, a se lancem depresserint, indulgetur eis venia. Atque hic unus est remissiouis modus: Alter vero est; cum quis peccatorum reus, audiens a Domino: Notite judicare, et non judicabimini "; Dominicæ vocis re verentia neminem judicaverit, cum ea, qua per vitam egimus, examini subjicientur, velut qui mandatum servaverit, non judicabitur. Non enim veracissimus Dominus, sui illius mandati immemor erit. Qui autem sequuntur 310 anibo reliqui mou di, ipso hoc avo indulgentiam habent; cum quis nimirum peccatis obnoxius, certa Dei providentia ac consilio in serumnis, in necessitatibus, in gri tudinibus disponitur. Deus enim talia indigendo, qua ille ratione nescit, eum emundal. Ac quidem, si dum tentator gratias agit, eo nomine quod gratus exstiterit, mercedem recipit: sin autem ingre 30 Act. 1, 1. * Matth. xi, 51; Luc. xx, 10. we Matth. vn, 1. • Basil. in Regul. brevior. c. 275, auctorque QQ. ad Antiocho, q. 71. (ε) Φασί τινες. Quod hic Maximus Lantis vexat, de modis quibus peccata, etiam nobis non poeni fentibus, indulgeantur, refertque tanquam ex ve terum sententia, aliquid difficultatis habet, nisi dicamus (quod et ipse non obscure habet) sermonem esse de oblitis, quæ memoria assequi non possumus; quorum proinde non potest esse expressus dolor, sed solum implicitus, ac vir tualis poenitentia, quam ipsam velut impetrent, proximorum miseratio, et quod alios minime judicemus; vel etiam alii aliorum delicta ignoscamus. Sic et passim Chrys. salutis paranda vias veniceque exaggerat: quae omnia sic ἀνθρωπινώτερον dicta, modo jam dicto exponenda sunt, non velut quis, graviorum scelerum reus, absque interior in hac vita poenitentia, saltem virtuali, veraque charitate, veniam aut regnum consequatur. Qua de re jam annot. n. 8. Ad ærumnas ac necessitates quod attinet, purgant he quidem; sed qui ferat patienter, Deumque in eis ultorem agnoscat ac colat; sin vero, realum augent; nec video quæ pur gatio, cum inter vite mala quis in Deum ingratus est ac morosus. De loco hic vexato, plura ex Pa tribus in Bibl. PP. concional. Распознавание текста

ક γάρ τις εἰς ἄνθρωπον, ἄλλον δὲ ἄνθρωπον εὖ ποιῶν· εἰς ἣν φύσιν ἡμαρτεν, αὕτη καὶ ἀπελογίσατο. Η δὲ εἰς τὸ Πνεῦμα βλασφημία· ἔστι δὲ ἡ ἀπιστία, μὴ έχουσα ἑτέραν πρόφασιν συγχωρήσεως, ἢ μὴ τὸ γενέσθαι πιστόν· εἰκότως τῷ ἐν ἀπιστίᾳ τὸν βίον κατακλείσαντι, οὔτε ἐνταῦθα, οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι ἀφ εθήσεται τῆς ἀπιστίας καὶ ἀθεΐας ἡ ἁμαρτία. tus exstiterit, emudatur quidem ab illis peccatis, πολλάς έχει προφάσεις συγχωρήσεων. Αμαρτάνων ob quae castigatur; ingrati tamen animi labe punitur. Deinde, quæ quis in bomines peccat, multas impetrandæ veniæ causas habent, uti sermo ostendit. Dum enim quis in hominem peccat, atque alium demeretur, in quam peccavit, ipsa eadem propitia natura crimen depulit. Spiritus autem blasphemia (nempe incredulitas) cum nullam aliam habeat indulgentia causam, quam ut ca laborans fidelis efficiatur, merito, qui vitam in incredulitate clauserit, neque in hoc neque futuro, incredulitatis impietatisque realu solvendus erit. INTERR. XXVII. Quid sibi vult Proverbiorum illud enigma, seu obscure dictum? Si esurierii inimicus tuus, ciba iltum; si silierit, da ei potum: hoc enim faciens, curbones ignis congeres super caput ejus liesp. Inimicum animo adversautem, corpus habemus, insurgentibus semper vitüs ac affectibus infestum. Si ergo conscientia sensum carnis premente, esurire ipsum contigerit; hoc est salutem appetere, aut divinam scientiam silire; opera pretium est, ut ipsum continentiæ laboribus cibemus, ac diviuorum eloquiorum meditatione polemus: sic enim congerentur super caput ejus (mentem scilicet carboues ignis; nempe divinae ac spiritales cogitationes. INTERR. XXVIII. Quid significat, quod in psalmo centesimo primo dictum est? Similis factus sum pelicano solitudinis". Певр. Pelicanus iste avis est: porro serpens illius pul- ***Prov. xxv, 21; Rom. x, 20. "Psal. c1, 7. Εχθρὸν ἔχομεν. Paulo remotior videtur hec allegoria. Clara littera, quam prosequuntur Isid. lib iv, epist. 11, et Theodor. Rom. x. Est vero adhortatio ad ferendas fortiter injurias, et iis, qui inferunt, contrariis rependendum, præbendaque illis necessaria que videlicet, philosophantibus coronas contexant, peuam vero injuriarum auctoribus augeant. Monet tamen Theodoret. non eo animo prastanda hæc hortari Apostolum, quod ad virtutem inducat ac philosophiam: sictamen Salomoni scriptum admittit Isidor. nec eo documento magnum aliquid ac eximium contineri, sed quod etiam optandum; in eas agustias videre redactum inimicum, ut (quod illi omni gravius supplicio) a te cibum potumque exspectare debeat. Quod eo inunere charitatis ardoribus inimici mens succendenda sit, atque ad meliora transferendus animus (in quo ipso Maximi allegoria est) non probat Isid. Tol; γὰρ λέγουσιν, ὅτι θερμανεῖς αὐτοῦ τὸ ἡγεμονικὸν καὶ ávavo mávu poxidov. Chrys. hom. 2 in Epist. ad Rom. ex qua sua mutuatus, ut solet, Isidor. rite exponit Apostoli mentem, terrentis gravissimae poenæ metu, qui injuriam faciat, eumque qui sit passus hortantis ut inimico sufficiat sic dejecto, ut in vitæ necessariis illo egeat: quod præestando,ad ejus tandem dilectionem proficiat; cisi forte primum, exulceratumn injuria animum, ea ipsa præstatione pœnaque inimici recreabat. (a) O nedenàr obroc. Quod hic de pelicano refert Maximus, ejusque in pullos amore, eorumgue suscitatione, ex vulgi usu petitum, ac fabuloΕΡΩΤ. ΚΖ'. · Τί δηλοῖ τὸ τῶν Παροιμιών αἴνιγμα, τό; «Εω zer dopóç cov, vújuče avtór kàr dɩýā, ziτιζι αὐτόν· τοῦτο γὰρ ποιῶν, ἄνθρακας πυρὶς 13 σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Απόκρι Εχθρὸν ἔχομεν κατὰ τῆς ψυχῆς, τὸ ἡμέτερον σῶμα· ἀεὶ διὰ τῆς ἐπαναστάσεως τῶν παθῶν πολεμοῦν ἡμᾶς. Ἐὰν οὖν ἐκ τῆς συνειδήσεως πιεζόμενων τὸ τῆς σαρκὸς φρόνημα πεινά, τουτέστιν ὀρέγεται σωτηρίας· ἡ διψᾷ θείαν γνῶσιν, δέον τρέφειν αὐτὸν δι' ἐγκρατείας καὶ πόνων· καὶ ποτίζειν τῇ μελέτη τῶν θείων λογίων. Οὕτως γὰρ σωρεύονται ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, τουτέστιν ἐπὶ τὸν νοῦν, ἄνθρακες πυρός· θεῖοι καὶ πνευματικοὶ λογισμοί. Τι σημαίνει τὸ ἐν τῷ ρα ψαλμῷ εἰρημένων, • Ωμοιώθην πελεκάνι ερημική. Απόκρι Ὁ πελεκάν οὗτος (κ) ὄρνεόν ἐστιν· ὁ δὲ ὄφις, πολύ sum est; etsi ita censuerunt nonnulli Patrum, Epiph.in Physiol.. Eustath. in Hexaem., August. peal. c, Greg., Isid., Orig. 1. xu, c. 7, qui tamen, non ut Maximus, ejus pullos a serpente necari tra dunt, sed ab ipsis parentibus nimis osculis; alii a masculo, alii à feinella. Imposuit viris sanctis, qui primus hanc fabellam mendacio suo adornavit; quam illi proclive arripuere, quasi faventem mysterioresurrectionis: quod tamen supra naturæ vires exsistens, aliunde sua momenta petit. Non videtur esse eadem avis, quæ psal. ci, 8; Levit. 11, 18, rap, pelicanus dicitur, sic dicta a vomitu, quod conchas gurgulione exceptas inque illo calefactas evomat, ipsa nimirum platea, et quae grammaticis Græcis Hesych., Suid., aliisque describitur, sexs ὄρνεον τὸ κολάπτον καὶ τροπῶν τὰ δένδρα, ἀφ' εξ καὶ δενδροκολάπτης. Ανίς tundens arbores easque perforans, unde et nomen habet: nempe picus marεἶμα. Nihil sane utrique avi commune. Avem sic in pullos amore proclivem, non quæ suo cruore exstinctos suscitet, sed quæ illo mortis periculam ab inedia arceat, vere loopyos, quod ipsa vox Hebraica sonat om, quasi misericors, vulturem ostendit Bochart. Arias vocem pidatopya; posuit, quod non est rem explicare, sed vocis elymum dare; quod in Aquila quandoque carpit Hier. Vulg. illo Levit. I cygnum habet. Alii exponunt meropen; aitque Buxt. sic dictam avem ab amore et misericordia erga parentes, quod eos in altissimis rupibus reconditos alat, ut auctor est Plin. I. x, c. 53. At vox Hebr. potius quàdsexvov significat. Vultur Распознавание текста

QUESTIONES ET DURIA. chinatur? Figit in alto nidum suum, undequaque serpenti aditum praestruens. Quidnam igitur malis solers ac versipellis serpens? Circumspecto qua parte aura spiret, inde venenum allat, quo pull intereant. Veniens itaque pelicanus, pullos exstin - clos videt, Nubemque considerans, pennis sublatus in altum volat; lateraque percutiens, per nubem illis instillat ac suscitantur. Significat Igitur pell canus Dominum ejus parvulæ proles, Adamus et Eva (humanum scilicet genus) sunt: nidus ejus, paradisus: serpens, desertor diabolus. Insufaνία autem mali auctor serpens per inobedientiam pro toplastis, ac peccato mortui sunt. Dominus ergo noster ac Deus, propter suam in nos charitatem in pretiosa cruce exaltatur; percussoque latere, per nubem (nempe Spiritum sanctum) sempiternam nobis donavit vitam. ἐχθραίνει τῶν νεοττῶν [Reg. τοῖς νεοττοῖς] αὐτοῦ. los gravi odio insectatur. 311 Ad haec ille quid maΑὐτὸς δὲ τί μηχανᾶται; Εἰς ὕψος πήγνυσι τὴν και λιὰν αὐτοῦ, πανταχόθεν περιφράσσων αὐτὴν διὰ τὸν ὄφιν. Τί οὖν ποιεῖ ὁ κακομήχανος ὄφις, Περισκοπεί ὅθεν πνέει ὁ ἄνεμος, κἀκεῖθεν ἐμφυσᾷ τοῖς νεοττοῖς τὸν τὸν αὐτοῦ, καὶ τελευτῶσιν. "Ερχεται οὖν ὁ πε λεκάν, καὶ θεωρεῖ ὅτι ἀπέθανον αὐτοῦ τὰ παιδία· καὶ σκοπεῖ νεφέλην, καὶ πέταται εἰς ύψος μετὰ τῶν πτερύγων· τύπτει τε αὐτοῦ τὰς πλευράς, καὶ διὰ τῆς νεφέλης ἐπιστάζει τούτοις, καὶ ἐγείρονται. Λαμβάνεται οὖν ὁ πελεκὰν εἰς τὸν Κύριον· τὰ δὲ παιδία αὐτοῦ, ὁ ᾿Αδὰμ καὶ ἡ Εύα, ἡ ἡμετέρα φύσις" ἡ δὲ καλιὰ αὐτοῦ, ὁ παράδεισος· ὁ δὲ ὄφις, ὁ ἀπο στάτης διάβολος. Ενεφύσησεν οὖν ὁ ἀρχέκακος ὄφις διὰ τῆς παρακοῆς τοῖς πρωτοπλάστοις, καὶ γεγόν νασιν νεκροὶ τῇ ἁμαρτίᾳ. Ὁ γοῦν Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς διὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς ἀγάπην ὑψοῦται ἐπὶ τοῦ τιμίου σταυροῦ· καὶ νυγεὶς τὴν πλευρὰν, διὰ τῆς νεφέλης τοῦ ἁγίου Πνεύματος ζωὴν ἡμῖν ἐδωρήσατο τὴν αἰώνιον. Τι ἐστιν, ο Ἐκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσου σε; 1 ''Απόκρι Στρουθία, ἢ τὰς ψυχὰς, ἢ τὰς διαφόρους ἀρετὰς λέγει. Τι σημαίνει τὸ, ο Ερωδιοῦ ἡ κατοικία ἡγεῖται αὐτῶν;» Απόκρι Ερωδιόν φασιν ὄρνεον εἶναι· τοσαύτῃ δὲ σωφρο 3 Psal. cm, 17. " ibid. 18. avis omnium minime noxia. Plutarch. in Romulo et in Romanis quaest. δικαιότατον καὶ ἀβλαβέστατον probat triplici ratione, quod nihil vivum attingat, sed solum morticinis utatur; quod a sui generis etiam morticinis abstineat; quod segetes humanosque labores nihil laedat. Horus Apollo l. 1, c. 11, auctor est, gyplios in hieroglyphicis suis, misericordem picto vulture significasse. Μητέρα δὲ γράφοντες ἢ ἐλεήμονα, γύπα ζωγραφούσι Ut matrem aut misericordem signif cent, vulturem pingunt. Sed et senes jamque deplumes a pullis ali in monte Atlante tradit Scaliger in Card. exercit. 251, hincque scite aliud verbum jam Græcis fingendum ait, quam ἀντιπελαργεῖν (nempe άντοιωvelv) ad gratitudinis illam vicem pullorum in parentes significandum, sic olim in ciconiís celebratam, et que eadem in vulluribus eluceat. Nam οἰωνὸς, ὄρνις ὁ γύψ. Εtymol. mag. Varin et alii passim. Nec quod ita dictum sit ac lusum, debuit male habere virum doctum, quasi Græcorum id convicio, aut non satis Grece dictum. Εκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσουσι. Nempe in ce - dris Libani: quod proinde de avibus communiter accipi debet, non de passeribus, quos liquet non nidificare in altis adeo montibus, sicque excelsis arboribus. Unde Aquil. Έχει όρνεα νοσσεύσουσι. Εt Hieronymus: Ibi aves nidificabunt. Quod hic Maximus. * τὰς διαφόρους ἀρετὰς exponit, valde tro pologicum est: aptius ad allegoriam, quod in siraili Hieronymous, Matth. xit, volucres caeli dicit, vel animas credentium, vel fortitudines Dei servitio mancipatas: quas scilicet Δυνάμεις Greci proclive vocant: ἀρετὰς vero nunquam. PATROL Gr. XC. INTERR. XXIX. Quid sibi vult quod ita dictum est. Illic passeres nidificabunt"?> Resp. Passerum nomine, vel animas, vel virtutes diver sas significat. INTERR. ΧΧΧ. Quid illa verba significant: «Herodii domus dug est eorum"?> Resp. Herodium avem esse dicunt: tanta vero contiΕρωδιοῦ ἡ κατοικία ἡγεῖται αὐτῶν. Ερωδιόν, alii fulicam, alii ciconiam interpretantur; quæ sic in sublimibus nidulatur; crebrius quidem in turribus, quandoque etiam in arboribus. Velit textus Græcus, supra aves alias altius nidulari: hoc enim volucrum κατοικία. Hebr. habent 2, abiered domus ejus, quo significatur in abietibus, quæ sint procera arbores, aliisque insideant monuibus, pere inde ac cedri, nidificare. LXX et Hieron. quod sic reddiderunt, legerunt bene, in capitibus, in verticibus, qui est optimus sensus, eoque magis consentaneus, quod de excelsis omnibus, in quibus nidulatur ciconia, possit accipi, quæ sunt crebrius, non procera abietes, sed turríum celsarumque ædium fastigia. Sunt qui ardeam velint: eiqué convenit, quod hic Maximus in typum accipit castitatis, quod copulatam coitumque non appetit; Nempe quia sine dolore non coit. Philosoph. 1, τ. 1: Τῶν δὲ ἐρωδιῶν ἐστι τρία γένη: ὅ τε πέλλος καὶ ὁ λευκὸς, καὶ ὁ ἀστερίας καλούμενος. Τούτων ὁ πέλλος χαλεπῶς εὐνάζει τε καὶ ὀχεύει κράζει τε γὰρ, καὶ αἷμα, ὡς φασιν, ἀφίησιν ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ἐχεύων. Unde Plin. I. x, c. 60: Ardeola rum iria genera, leucon, asterias, pellus. Hi in coils anguntur. Mares quidem cum vociferatu, sanguinem ez oculis profundunt. Hincque Etymolog. et Eustat. Ιλιάδ. x. nomen deducunt, παρὰ τὸ Καρνεί Χωρ, id est, sanguine, et ιδύειν, quod est, andare. Alii forte melius, ἐρωδιὸν volunt, quasi, ἐλωδιον, id est, palustrem, quod locis palustribus dele ctetur.

nentia vivere, ut appetente per anni tempora coitu σύνῃ συζήν, ὥστε ἡνίκα πρὸς συνουσίαν συνέρχεσθαι dies quadraginta lugeat, tumque eo transacto, rurmus dies quadraginta luctu transigat. Figit autem nidum in arboribus, ubi nulla obtegente umbra, aere puro fruitur. Hæc vero sua indole, castitatem significat. Præit enim illa cunctis virtutibus; atque ab eis quæ in sensum cadunt secreta, ex rerum temporalium umbra, nulum nubilum patitur. Quadragenarius enim numerus, cujusque quatuor elementorum perfectionem complectitur. INTERR. XXXI. Quid sibi vult quod dictum est: «Reddens iniquitatem patrum in flios in tertiam 312 et quartam generationem, his qui oderunt me?, Resp. Primam generationem, mali proseminationem esse existimo; ejus scilicet animo suggestionem; alteram vero, cupiditatem; tertiam, generationis mali habitum (nempe consensum); quartam, operadionem (actionem scilicet ac effectionem). Redditur ergo usque ad tertiam et quartam generatio nem; pro consensu scilicet et actione. Quæ enim animo suggestio est et cupiditas, innoxiæ sunt, idcirco nimirum, quod malum in finem non processerit. INTERR. XXXII. Quonam modo pie intelligenda sit, quæ in Scriptura habetur Dei pœnitentia? Resp. Qui de divinis pie religioseque sentire norunt, impossibile aiunt Deum, qui naturæ rerum conditor sit, non etiam iis quæ condita sunt, natura providere. Sin autem res ita habet, omnino necesse est, cum Deus humano generi natura provideat, plures apud eum exstare salutis ei præstands modos. Nam cum homo animal sit versatile ac inconstans, facileque pro temporum morumque ratione mulabile, plane etiam necesse est, ut divina Providentia, etsi ipsa eadem est, pro affectionum noatrarum ratione mutetur; quæ nimirum per ea quæ natura conveniant, succrescentibus in natura vitiis modum inveniat. Ac sicut arti medice multi subjacent morbi; ac necesse ut solers medicus, qui in multa diversaque ægrotantium corporum genera incidat, ipse quoque a deterioribus ad poLiores modos transcat: sic et in Deo, mutatio ab ut Deut. v, 9. Πρώτην γενεάν. Maximi hæc doctrina, quod suggestio, primaque velut apprehensio, ac qui eam sequitur, animi concupiscentis motus, ante consensum ac deliberatam rationem, seu etiam actionem, quæ sit vere actus humanus, seu hominis agentis ex consilio nutuque rationis et ut liber est, a Deo non puniantur, nondum in eis completa ratione peccati, sed quadam illius inchoatione, cujus ipsa compressio virtutis laude non careal, vera morum doctrina est remotior tamen tropologia videtur ex illo Deut. loco, cujus mitior fere Gre η " μέλλει, τεσσαράκοντα ημέρας πενθεῖν· καὶ πάλιν μετὰ ταῦτα, ἄλλας τεσσαράκοντα. Τὴν δὲ καλιὰν πήγνυσιν ἐν τοῖς δένδροις, ἔνθα μὴ ἐπισκιάζεται ὑπό τινος, ἀλλὰ καθαρὸν τὸν ἀέρα ἔχει. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων τὴν σωφροσύνην. Αὕτη γὰρ ἡγεῖται παι σῶν τῶν ἀρετῶν· ἀποδιάκειται δὲ καὶ τῶν αἰσθητ τῶν, ὑπὸ μηδενὸς σκιαζομένη τῶν προσκαίρων. Ο τεσσαρακοστὸς γὰρ ἀριθμὸς, τὴν ἑκάστου τῶν δ' στοιχείων ἐμπεριέχει τελείωσιν. Τί ἐστι τὸ, «᾿Αποδιδοὺς ἁμαρτίας γονέων ἐπὶ τέκνα, ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεάς, τοῖς μισοῦσί με τη Απόκρι Πρώτην γενεόν ὑπειλήφαμεν εἶναι, τὴν σπου ρὰν τοῦ κακοῦ· τουτέστι, τὴν προσβολήν· δευτέραν δὲ, τὴν ἐπιθυμίαν· τρίτην δὲ τὴν ἔξιν τοῦ κακοῦ γενεάς, τουτέστι, τὴν συγκατάθεσιν· τετάρτην δέ, τὴν ἐνέργειαν, τουτέστι τὴν πράξιν. ᾿Αποδίδοται οὖν ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεάς· τουτέστιν, ὑπὲρ τῆς συγκαταθέσεως καὶ τῆς πράξεως. Ἡ γὰρ προσβολὴ καὶ ἡ ἐπιθυμία, ἀνεύθυνός ἐστιν, ὡς μὴ εἰς πέρας τοῦ κακοῦ προελθόντος. Πῶς ὀφείλει εὐσεβῶς νοηθῆναι ἡ ἐν τῇ Γραφή κειμένη τοῦ Θεοῦ μεταμέλεια. Απόκρ. Φασὶν οἱ τὰ θεῖς εὐσεβῶς φρονεῖν διεγνωκότες, ἀδύνατον εἶναι τὸν Θεὸν φύσει ὄντα δημιουργόν, μή καὶ προνοητὴν εἶναι φύσει τῶν δεδημιουργημένων. Εἰ δὲ τοῦτο, ἀνάγκη πᾶσά ἐστι φυσικῶς προνοουμε νου τοῦ Θεοῦ τῆς ἀνθρωπότητος, πολλοὺς εἶναι παρ' αὐτῷ τοὺς περὶ τὴν προνοουμένην φύσιν τῆς σωτη ρίας τρόπους. Ἐπειδὴ γὰρ ἀγχίστροφον ζώον ὁ ἄνθρωπος, εὐχερῶς τοῖς καιροῖς καὶ τοῖς τρόποις συμμεταβαλλόμενον, ἀνάγκη πάντως καὶ τὴν θείαν Πρόνοιαν, καίτοι τὴν αὐτὴν οὖσαν, συμμεταβάλλεσθαι ταῖς ἡμῶν διαθέσεσι, διὰ τῶν προσφυῶς ἁρμοζόντων ταῖς ἐν τῇ φύσει ἀναφυομέναις κακίαις τρόπον έφευ ρίσκουσαν. Καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἰατρικῆς, πολλαὶ αἱ ταύτῃ ὑποκείμεναι νόσοι· καὶ ἀνάγκη τὸν ἐπιστήμονα ἰατρὸν, τοῦ ὑποκειμένου σώματος εἰς πολλὰ καὶ διά φορα παθήματα πίπτοντος, καὶ αὐτὸν εἰς κρείττονας τρόπους ἀπὸ τῶν ἡττόνων μεταβαίνειν· οὕτως καὶ corum expositio est. Peccantibus prima, secunda, tertia et quarta generationibus Deoque differente poenam pro sua clementia, quartam tandem generationem puniri velut esset omnium rea; quasi in ea completa peccatorum mensura, ultra quam Dei decreto non erat proroganda illius elementia. Quod liquide ita contigisse videmus in veteri populo; Deo sæpius indulgente; tumque, obstinata eorum malitia, poenam immittente: nec alio spectat se quens post alteram quæstio, de tribus et quatuor sceleribus Tyri et aliorum. Распознавание текста

ἐπὶ Θεοῦ, ἡ ἀπὸ τοῦ τοιούδε τρόπου ἐπὶ ἕτερον τρό- 4 hoc tali in alium Providentia modum, Scripture που τῆς προνοίας μετάβασις, μεταμέλεια τοῦ Θεοῦ usu, Dei indigetatur penitentia. τῇ Γραφῇ σύνηθες ὀνομάζεσθαι. Τι σημαίνει τό, «Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἢ τέσσαρσιν ἀσεβείαις Τύρου οὐκ ἀποστραφήσομαι (α); 1 Απόκρι Απεβείας οἶμαι τέσσαρας τὸν προφητικὸν αἰνίττε σθαι λόγον· ταύτης [Π. ταύτας] τὴν προσβολήν, την ἐπιθυμίαν, τὴν ἔξιν τοῦ κακοῦ καὶ τὴν ἐνέργειαν. Ἐπὶ μὲν οὖν τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας, τουτἐστι τῆς προσβολῆς καὶ τῆς ἐπιθυμίας, ἀνοχήν ποιεῖται ὁ Θεὸς, ὡς μὴ τοῦ κακοῦ προβάντος εἰς τελείωσιν. Ἐπὶ δὲ τῆς τρίτης καὶ τῆς τετάρτης ἀσεβείας, τουτέστιν ἐξεως καὶ ἐνεργείας, ήγουν συγκαταθέσεως καὶ πράξεως, τὴν ἀπειλὴν ὁ Λόγος εἰκότως ἐνδείκνυται. Διὰ τί οὐ δύναται λέγεσθαι Πατὴρ Πνεύματος, * Χριστὸς Πνεύματος καθάπερ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ λέγεται διαφόρως αδιαφόρως] Πνεῦμα Θεοῦ, καὶ Πνεῦμα Χριστοῦ; *Απόκρ. "Ωσπερ ἐστὶ αἴτιος τοῦ Λόγου ὁ Νοῦς, οὕτως καὶ τοῦ Πνεύματος, διὰ μέσου δὲ τοῦ Λόγου Και ὥσπερ οὐ δυνάμεθα εἰπεῖν τὸν λόγον εἶναι τῆς φωνῆς, οὕτως οὐδὲ τὸν Υἱὸν λέγειν τοῦ Πνεύματος. " Τί δηλοῖ τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου λεγόμενον, το, ο • Ἐὰν ὁ ὀφθαλμὸς ἢ ἡ χεὶρ ἢ ὁ ποὺς σκανδα- “ λίξῃ σε, ἔκκοψον αὐτοὺς, καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ;» Απόκρ. Ἔστι μὲν καὶ περὶ φίλων, ὡς ὀφθαλμῶν, καὶ οἰκείων, ὡς περὶ χειρῶν ἡμῶν ὄντων ἀναγκαίων· καὶ ἑταί ρων [Π. ἑτέρων], ποδῶν δίκην διακονούντων ἡμῖν, ὑπονοεῖν τὴν παραβολήν, κατὰ τὸ πρόχειρον αἰνίτη πέσθαι· οὔσπερ ἐὰν σκανδαλίζωσι καὶ τὴν ψυχὴν καταβλάπτωσιν, ἐκκόπτειν ὁ λόγος παρεκελεύσατο. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλως ἐκλαβεῖν τὸ παράγγελμα, κατὰ τὸν τῆς ἀναγωγῆς τρόπον. Ἐὰν ἔχῃς θεωρητικήν γνῶσιν ὥσπερ ὀφθαλμόν· πρὸς τύφον δὲ αὐτή ἐπαί18 Amos r, 9. * Matth. v, 29. (α) οὐκ ἀποστραφήσομαι. Addunt of 1.ΧΧ αὐτήν. Ο Sixt. interpr. Non aversabor eam. Quod sane abhorret: melius Vulg. Non convertam eam, quod Hebraica vox omnino significat,, ipsaque Græca nulla vi exponi potest: utrumque enim, et si contraria, significat τὸν ἀποστρέφομαι, pro subjecta materia; exstantque passita in Lexicogr. exempla: nec in eo pana est, quam Deus comminatur, quod non aversetur sceleratas civitates ac populos, sed quod non convertal. Διὰ μέσου δὲ τοῦ Λόγου. Hac vera processionis Spiritus doctrina, vera confessio, verbis solum a Latinorum de ea confessione diversa: quod Latini, utrumque, Patrem scilicet et Filium, ejus atsov esse dicant, id est, auctorem, exque illis ut ano principio, seu auctore, procedere, Patre scilicet ipso totius deitatis fonte, qui tamen sic Filium ac Verbum ipse unus gignal, ut per Filium velut os suum, unumque cum eo principium unus SpiINTERR. XXXIII. Quidnam illud significat: «Super tribus, quatuorve Tyri impietatibus, non convertam in Resp. Quatuor impietates, seu scelera, quod loquitur propheta, 313 hoc eam insinuare arbitror; ejus scilicet suggestionem ac velut aggressionem et cupiditatem, malique habitum et operationem. Super prima quidem alteraque (aggressione scilicet et cupiditate) Deus sustinet, quasi malo non prorsus adulto ac consummato. Erga vero tertiam et quar tam impietatem habitum scilicet et operationem, sive consensum et actionem) merito Scriptura mi nas intentat. INTERR. XXXIV. Quid causa est, cur non possit dici Pater, aut Christus Spiritus, quemadmodum in patre et Filio promiscue dicitur Spiritus Dei et Spiritus Christi Resp. Quemadmodum Mens Verbi auctor est, sic et Spiritus; Verbo tamen intermedio. Sicut vero non possumus dicere verbum vocis, sic nec Filium esse Spiritus dicere possumus. INTERR. XXXV. Quid sibi vult quod ait Dominus: e si oculus tune, vel manus aut pes scandalisas tc, abscinde eos et projice abε το 193 Resp. Licet quidem et de amicis, tanquam oculis, deque illis qui de familia sunt, qui nobis haud secus ac manus necessarii sint; nec non de sodalibus qui velut pedes nobis ministrent, procliviore sensu intelligi, quod per parabolam obscure designatur: quos si afendiculo sint, animoque noceant, abecin dendos Scriptura jussit. Potest tamen etiam aliter secundum sensus spiritalis modum exponi, quod για precipitur. Si contemplationis scientia velut rator Spiritum profundat: non ea solum ratiome qua eo creaturas impartit, quæ frigida schismate laborantis, sequioris Grecia commentitiaque solutio est, sed qua vere emanat, vera in Deitate persona; cujus ipsius emanationis modum a Filio perinde ac a Patre explicat, quod sic a Patre et Filio promiscue dari dicitur, et amborum Spiritus esse, ac sicut filius παρὰ τοῦ Πατρός, ο' Ρatre Spiritum Veritatis, id est suum, ut Cyrillus interpretatur, habet, sic et rapà vou Пarpc habet, ut ipsum cum Paire (principium scilicet ex principio unumque ipse cum eo principium) produent. Optaram omnino ut Leo Allatius, tertium suum tomum Gracia orthodoxe produceret, ne accepti a me Georgii Metochite libri, quibus ille catholicam fidem strenue propugnat, exque tradi.ione, mihi perirent, nec in communem, cui destinatum, utilitatem ce derent. Ac vero periere ejus morte, quisquis sibi usurpaverit. Распознавание текста

oculo praeditus sis, ac per eam fastn efferris ac ρει σε καὶ ὑπερηφανίαν, ἔκκοψον αὐτήν. Ἐὰν δὲ superbia, ipsam abscinde. Sin autem etiam lepida actione atque honesta, indeque tibi elatio subrepat, exscinde illam. Simili quoque ratione, si ministerio idoneus, quod pedis nomine designetur, indeque fastu tumes ac gloriaris, ab eo abscede. Præstat enim his quæ videntur virtutibus carere quam ut elationis ac superbis noxa omnino intereas. 814 INTERR. XXXVI. Quid significat, quod ita scriptum est: «Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo"?> Resp. Sole justitiæ, bonis operibus veraque scientia in nobis exaltato, tunc luna stat in ordine suo: nostra scilicet natura, quæ mulationi obnoxia est, aliamque ex alia deterente motu asciscit qualitatem, frmum ac stabilem statum recipit. INTERR. XXXVII. Quid sibi vult quod in Petri Catholica scriptum est: • Ut judicentur secundum homines, carne; vivant autem secundum Deum, spiritu "?, Resp. " Quandoquidem hæc de illis dicta sunt, qui diluvii tempore exstiterunt: hi vero, Dei prorsus ignorantia tenebantur, malisque studiis vitam traducebant: ea quidem illis dimisit, quæ alii in alios peccabant, per ea quæ quotidie, bellaque et aerumnas, adversique alii varii casus, illis contingebant; quæ autem ad ejus ignorantiam spectabant delicta, non eis di- "Habac. I, 11. "I Petr. iv, 6. (c) Επήρθη ὁ ἥλιος. Sic Graeca et Cyril, a quibus non abludit Maximi tropologia: Hebr. tamen, Chald. Syr. Vulg. nec non Theodoret. prioribus jungunt, ut sit, το ύψος τῆς φαντασίας αὐτῆς ἐπήρθη ne tunc, sequatur, ὁ ἥλιος κ. τ. έ. Cyril. αὐτῆς, id est, ἀδύσσου - altitudo τῆς ἐν αὐτῇ φαντασίας, τουτέστιν, inquit, πᾶν ὅσον ἐστὶν ἐν αὐτῇ (credentium scilicet multitudine, uti ipse exponit) λαμπρόν τε καὶ ἐπηρμένον, καὶ ταῖς ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ φαντασίαις, ήτοι δόξαις κεναῖς κατηγλαϊσμένον, ἔδωκε φωνὴν αὐτῆς· εjus qua in ipsa magnificentia est et splendor (nempe quidquid in ea splendidum est et excelsum, mundique hujus pompatico cultu; inani asilicet claritate magnifice ornatum) dedit vocem Skam. Eodem sensu usurpata hæc vox Luca Act. xxν: Τῇ οὖν ἐπαύριον, ἐλθόντος τοῦ ᾿Αγρίππα καὶ τῆς Βερνίκης μετὰ πολλῆς φαντασίας. Vulg. cum multa ambitione: cum magno seilicet fastu et ostentatione seu apparatu (quod reddit Erasm.) atque ornatu: magnifico cultu ac comitatu. Suid. incerto auctore, Αύθις δὲ Ῥωμαῖοι μετὰ μεγάλης φαντασίας καὶ συμπαθείας τοῦ δήμου προήγον, Μα gno apparatu ac pompa. Usus est et Athen. aliique; longeque a vero abest Nobil. qui Cyrillum et Theodoret. abyssi cogitationem interpretatos dicat. Cyril. quid velit, cxcus est qui non videat: Theodoret., qua brevitate utitur, rem levius perstringit, nec eam vocem pluribus explicat. Major proinde fides, nedum ἀκρίβεια mihi in Nobilio desideretur. Vocem, id est, manus suas sic metaphorice of LXX reddere potuerunt; uti etiam alii robur, am plitudinem, aliaque in iliis reddunt. (α) Περὶ τῶν ἐν τῷ κατακλυσμῷ. Locus hic difficilior est Exponit Maximus, ut et scholia Græca, de mortuis anie Christum, non satis illius imbutis καὶ πρᾶξιν ἀστείαν, καὶ αἰτία σοι γίνεται ἐπάρ σεως, ἔκκοψον αὐτήν. Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐὰν ἱκανό τητα ἔχῃς διακονίας, ὅπερ ἐστὶν ὁ ποῖς, καὶ ὡς ἐκ τούτου φυσᾷς, ἀπόστηθι ἀπ' αὐτῆς. Συμφέρει γάρ σε παρὰ ταύτας δοκούσας εἶναι ἀρετὰς γενέσθαι, καὶ μὴ διὰ τῆς ἐπάρσεως καὶ ὑπερηφανίας εἰς παντελῆ χωρῆσαι ἀπώλειαν. Τι δηλοί το, ο Επήρθη ὁ ἥλιος (c), καὶ ἡ σελήνη ἔστη ἐν τῇ τάξει αὐτῆς.» Απόκρι Ὅταν ἐν ἡμῖν ὑψωθῇ ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων, καὶ τῆς ἀληθοῦς γνώσεως, τότε ή σελήνη (σταται ἐν τῇ τάξει αὐτῆς· τουτέστιν ἡ ἡμετέρα φύσις ἡ ὑπὸ τροπὴν οὖσα καὶ ἀλλοίωσιν, τάξιν λαμβάνει βάσιμον. Τι ἐστι τὸ ἐν τῇ καθολικῇ Πέτρου γεγραμμέν νον, «Ἵνα κριθῶσι κατὰ ἀνθρώπους σαρκί, ζῶσι δὲ κατὰ Θεὸν πνεύματι;» Απόκρ. Ἐπειδὴ περὶ τῶν ἐν τῷ κατακλυσμῷ (α) είρηται ταῦτα· οὗτοι δὲ εἶχον παντελῆ ἀγνωσίαν Θεοῦ, καὶ πονηροῖς ἐπιτηδεύμασι συνέζων· ὅσα μὲν εἰς ἀν θρώπους ημάρτανον, διὰ τῶν καθ' ἑκάστην συμβαι νόντων αὐτοῖς πολέμων τε καὶ ἐπαγωγῶν, καὶ ποικίλων συμβάσεων, ἀφῆκεν αὐτοῖς· τὰ δὲ περὶ τῆς εἰς αὐτὸν ἀγνοίας ἁμαρτήματα οὐκ ἀφῆκεν αὐτοῖς· fide: nec desunt ex scholasticis, qui eam fidem Christi explicatam ad ingressum regni necessariam putarent, quam Christus descensu suo ad inferos Patribus invexerit. Sicque forsitan Maximus et scholia possint intelligi, de illis qui vel sanctis moribus vitam traduxissent, vel de malis commissis penituissent, cum explicatior illa Christi fides illis desideraretur; non qui graviorum scelerum rei, vivis excessissent: de illis denique, quos illatae dil vinitus poena ad saniorem mentem reduxissent; quales erant, quos diluvii aquæ sustulissent. Par sane est, plurimos qui Noemo fabricanti arcam præ incredulitate illuserant, aquis paulatim crescentibus, cunctisque commune exitium afferentibus, divinam justitiam cogitasse, eamque placare studuisse, serio penitendo, ipsumque, quoad ita delebantur, scelerum suorum ἀπολυτρον, illisque expiandis probo animo a Deo suscepisse: quomodo passim etíam scelestissimos videmus in ipso patibulo omni patientia tormenta sustinere, Deoque offerre, hoc exorantes, ut iis misericordiam ab eo consequantur; quibus nec deest latronis exemplum, cui sic propense Christus indulsit in cruce, quod vel in extremis suorum scelerum, ejusque cum majestatis tum innocentiæ confessor, cultorque exstitisset. Grot. de fidelibus exponit, et quibus esset prædicata Christi fides, sed jam mortui essent, κατὰ ἀνθρώπους carne, hominum existimatione, vel etiam eorum dolo et machinatione, qui solam carnem et corpus possunt occidere; viverent vero spiritu secundum Deum, ea vita cujus Deus auctor est: animi scilicet ac spiritali, uti Stephanus et Jacobus, qui jam sublati bominibus, "Deo viverent, Распознавание текста

ἵνα διὰ τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως, ἡνίκα διὰ φιλανθρω- 1 misit: ut scilicet per idem in ipsum, cum beniπίαν ἐν τῇ τοῦ ᾅδου γένηται χώρα, ὅσοι πιστεύσωσιν, ἀρεθῇ αὐτοῖς ἡ τῆς ἀσεβείας ἁμαρτία· καὶ ζήσωσι κατὰ Θεὸν πνεύματι, κριθέντες δηλονότι σαρκί, καθὼς εἴρηται, ὑπὲρ τῶν εἰς ἀνθρώπους πλημμελειών. Τι σημαίνει Δαβιδ γάλλων, καὶ τὸ πονηρὸν πνεῦμα τοῦ Σαούλ ἀποκαταπαύων; Απόκρ. Πᾶς ὁ κατὰ τὸν μακάριον Δαβίδ ποιμαίνων τὰ πρόβατα, τουτέστιν, τὸ λογιστικὸν τῆς ψυχῆς· καὶ κτένων θυμὸν καὶ ἐπιθυμίαν καθάπερ ἐκεῖνος τὸν λέοντα καὶ τὴν ἄρχον· οὗτος τῷ λόγῳ τῆς διδασκα λίας χρώμενος μετά τινος ὑψηλῆς θεωρίας, ἡδύνει τὸν ἀκούοντα, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ πάθη τῆς κακίας κατά ευνάζει. Ἐπειδὴ ἡ Γραφὴ τραγῶς λέγει, ὅτι δέδωκε δεν κάτας ὁ ᾿Αβραὰμ τῷ Μελχισεδέκ· ἄλλως τε καὶ εἰ πάντα ἀπέδωκε, καθὼς αὐτὸς λέγει, ὅτι ἕως σφαιρωτῆρος ὑποδήματος οὐκ ἔλαβε, πόθεν δέδωκε δεκάτας; Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἰδιόν τι ἐπεφέρετο εἰς πόλεμον ἔκπληκτος ἀπερχόμενος Απόκρι gnissima clementia ad inferna descendisset, universi in eum credituri, impietatis reatu solverentur, vir verentque spiritu secundum Deum; carne scilicet judicati, eorum nomine, quæ in homines deliquissent. INTERR. XXXVIII. Quid sibi velit David psallendo, spiritumque malum a Saule sedando ac mitigando"! Resp. Quisquis in beati Davidis morem, oves pašcit (animi scilicet cogitantis vim ac rationis) ac velut ille leonem et ursun. (iram et cupiditatem) occidit "; hic doctrinæ sermonem cum sublimi quadam contemη platione usurpans, audientem delectat, vitiososque in eo affectus ac libidines sedat. Ἐπειδὴ ἡ θεία Γραφὴ ἱερέα τοῦ Θεοῦ τὸν Μελ χιποικ λέγει εἶναι, προσηκόντως ἄρα ὁ ᾿Αβραάμ ὡς λαϊκοῦ τάξιν ἐπέχων δεδωκέναι τῷ ἱερεῖ τὰς δεν κάτος πιστευθήσεται. Οτι δὲ καὶ εἶχε πόθεν παι ρασχεῖν, ἐκεῖθεν δῆλον. Οἱ γὰρ ἐπιστρατεύσαντες - βασιλεῖς ἐπὶ Σόδομα, οὐ μόνον τὰ Σοδόμων εἶχον λαβόντες, ἀλλὰ καὶ ἄλλων χωρῶν εἶχον μεθ' ἑαυτῶν λάφυρα, ἅπερ ἦσαν προαιχμαλωτεύσαντες. "Απερ πάντα κατακόψας αὐτοὺς ὁ ᾿Αβραάμ, καὶ λαβών, τὰ μὲν τῶν Σοδομιτῶν ἀπέδωκε· τὰ δὲ ἄλλα παρ' δευτῷ κατέσχεν, ἐξ ὧν καὶ τὰς δεκάτας τῷ Μελχισεδέκ παρέσχετο. ΕΡΩΤ. Μ. Τίνος χάριν, οἱ μὲν κατὰ νόμον ἱερεῖς γυ ναῖκας ἔχειν οὐκ ἐκωλύοντο· οἱ δὲ κατὰ Χριστὸν ἱερεῖς κωλύονται, ὅσον ἀπὸ τῆς συνηθείας; Απόκρ. Επειδὴ ἡ τοῦ Εὐαγγελίου Ιερωσύνη κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ γενέσθαι πιστεύεται, καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ααρών - Μελχισεδέκ δὲ, γυναῖκα ἐσχηείναι οὐκ ἀναγέγραπται. Αναγκαίως ἄρα καὶ οἱ κατὰ τὴν αὐτοῦ τάξιν (ε) ἱερατεύοντες ἐπίσκοποι γυναῖκας οὐ προσίενται, ” 315 INTERR. XXXIX. - Cum Scriptura clare habeat, dedisse Abrahamum decimas Melchisedeco: alioqui vero reddiderit omnia, uti ipse ait, nec ad calcei usque ligulam quiclquam ace ceperit, quomodo decimas dedit. Neque enim ipse tumaluarie profectus, ad belli apparatum quidquam attulerat w Resp. Cum divina Scriptura Melchisedecum Dei sacerdotem esse dicat, apte utique Abrahamus, Inici hominis ipse tenens ordinem, sacerdoti decimas æstimabitur dedisse. Quod vero non deesset unde praeberet, inde liquet. li namque reges, qui adversus Sodomam expeditionem susceperant, non solum Sodomorum, verum etiam aliarum regionum, quas ante diripuerant, manubias spoliaque habebant. Cuncta haec, illis proligatis, cum Abrahamus tulisset, quæ erant Sodomorum. Sodomitis reddidit; reliqua vero penes se retinuit, ex quibus Melchisedeco decimas praebuit. INTERR. XL. Quid cause est cur legales sacerdotes uxores habere non prohiberentur; Christiani autem sacerdotes prohibentur, quod ad consuetudinem attinet? Resp.. Idcirco nimirum quod sacerdotium evangelicum secundum ordinem Melchisedec exstitisse creditur, nonsecundum ordinem Aaronis, non autem scriptum est Melchisedecum habuisse uxorem. Necessario itaque etiam, qui secundum ejus ordinem sacerdotio fufguntur episcopi, non admittunt uxorem. "I Reg. xvi, 16. "I Reg. xvi, 36. "Gen. xiv, 20 seqq. * Hactenus Regius cod. Quæ sequuntur ex solo Seguleriano. (ε) Οἱ κατὰ τὴν αὐτοῦ τάξιν. Quod sic Maximus ad episcopos restringit, usum respicit sua Ecclesiæ, quo simplicibus sacerdotibus indulgentur conjugia: sie nempe ille modeste, et ne videretur in coelum os ponere, ac simplex monachus, sacerdotibus præscribere. Cæterum ejus ratio ad omnes Christi sacerdotio fungentes spectat; sunt enim illi omnes Melchisedeciani ordinis, non Aaronici, offerentes et ipsi panem et vinum (corpus scilicet ac sangulnem Christi conficientes) ac quos, perinde ac episcopos, maxima inde sanctitas ac castimonia deceat quam et statuto suo ab eis Ecclesia sancte exigat, non ut templum Domini majoribus impudieitiis in se polluant, vere majestatis rei, quam sic adeant, quidquam indulgeat. Распознавание текста

INTERR. ILI. Quid causa est cur in propositione pretiosi corporis et sanguinis Domini, panes ac calices impari mumero proponere Ecclesia soleat? .Resp. Omnia quæ in Ecclesia peraguntur, eximiam quamdam habent rationem. Quia vero hac in primis symbola, 316 diving substantiæ exsistunt mysteria Ac simulacra, vacat autem illa omni compositione: creatura vero omnis composita est; sola autem, sicut dictum est, sancta Trinitas simplex est omnis (ue compositionis expers; idcirco igitur Ecclesia impari numero panes proponit ac calices, in quibus Deitatem figura repræsentet. INTERR. XLII. Quia nonnulli quæstionem movent: Qui fiat ut incarnatio Dominica caelestes omnes Virtutes latuisse dicatur, cum inveniamus, tum vaticinia quæ de illo erant per angelos fuisse exhibita, tum Gabrielem Virgini conceptum nuntiare; ac demum angelos, pastores docere? Resp. Equidem scivisse angelos futuram Domini, salutis hominum causa, incarnationem, nullo modo in dubium vocandum est. Quod vero eos latuit, hoc est, incomprehensa Domini conceptio modusque: quomodo totus in Patre totusque in omnibus ac cuncta implens, totus in Virginis utero esset. INTERR. XLIII. Quid sibi vult Garisin, et Bal"? Resp. Garizin, si nomen interpreteris, cicumcisio est. Bal autem, conspersio, seu massa. In conspersione igitur destructæ partis nationum, altare figit Dominus noster Jesus Christus. INTERR. XLIV. Quid sibi volunt Chavones ", Cana 4, Galilaea, Doetet Hermon"? Resp. Chavones, fenestras interpretantur. Cana, si nom Josue vin, 33. Jerem. vi, 18 sec. LXX. 29. * Deut. sir, 8; τ, 48. Τίνος χάριν ἐν τῇ προθέσει τοῦ τιμίου σώμα τος καὶ αἵματος τοῦ Κυρίου, τοὺς ἄρτους καὶ τὰ ποτήρια ἀνίσους (ῇ προτιθεῖν ἔθος τῇ ᾿Εκκλησία; Απόκρι Πάντα ὑπερφυῆ λόγον ἔχουσι τὰ ἐν τῇ Ἐκκλησία τελούμενα. Ἐπειδὴ δὲ κατ᾽ ἐξαίρετον τὰ σύμβολα ταῦτα τῆς θείας ουσίας εἰσὶ μυστήρια καὶ ἀπεικονί σματα· ἔστι δὲ αὕτη ἀσύνθετος· πᾶσα δὲ κτίσις σύνθετός ἐστι· μόνη δὲ, ὡς εἴρηται, ἡ ἁγία Τριάς ἁπλῆ καὶ ἀσύνθετος· διὰ τοῦτο οὖν ἄνεσα προτίθη σιν ἡ Ἐκκλησία τοὺς ἄρτους καὶ τὰ ποτήρια, τα Θεῖον ἐν τούτοις χαρακτηρίζουσα, Ἐπειδή τινες ἀποροῦσιν, ὅτι πῶς λαβεῖν 11. γεται πάντας τὰς οὐρανίους δυνάμεις ἢ τοῦ Κυρίου ἐνανθρώπησις, οπόταν εὑρίσκομεν, ότι καὶ αἱ προφητεῖαι αἱ περὶ τοῦ Κυρίου δι' ἀγ γέλων γεγόνασι, καὶ τὴν σύλληψιν τῆς Παρ θένου ὁ Γαβριὴλ εὐαγγελίζεται, καὶ τοὺς πο μένας άγγελοι μυσταγωγοῦσι; Απόκρ. Ὅτι μὲν ᾔδεισαν οἱ ἄγγελοι τὴν μέλλουσαν ἔσ σθαι ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων του Κύριου έναν θρώπησιν, οὐ δεῖ ἀμφιβάλλειν. Ἐκεῖνο, δὲ έλαβεν αὐτοὺς, ἡ ἀκατάληπτος τοῦ Κυρίου σύλληψης καὶ ὁ τρόπος· πῶς ὅλος ἐν τῷ Πατρὶ ὧν καὶ ὅλος ὢν ἐν πᾶσι καὶ πάντα πληρῶν, ὅλος ἦν ἐν τῇ γαστρί Ο τῆς Παρθένου. ΕΡΩΤ. ΜΓ. Τι σημαίνει τὸ Γαριζὶν, καὶ τὸ Βάλι; Απόκρο Γαριζιν ερμηνεύεται περιτομή - Βάλ δε, ού ραμα. Ἐν τῷ φυράματι οὖν τῆς ἐθνικῆς μερίδας τῆς καθηραμένης, πήγνυσι θυσιαστήριον ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Τι Χαυώνες, Κανά, Γαλιλαία, Δωὴλ καὶ Αερρών. *Απόκρ. Χαυώνες θυρίδες ἑρμηνεύονται. Κανὰ ἐρω "Josue xix, 28; Joan. 11, 4. Reg. xx1, 7; xxn, 48, Τοὺς ἄρτους καὶ τὰ ποτήρια ἀνίσους. Tripliεἰς προσφοράς (nos oblatas dicimus) meminit Liturgia Chrysostomi, sed velut quasi ex uno pane, cujus pars in Dei honorem et Christi immolationis memoriam offeratur; altera, in, sanctae Dei Genitricis; tertia, in omnium sanctorum memoriam, secundum distributionem novein ordinum angele rum, quibus accenseantur pro meritorum ratione etiam sancti. Maximus vero loqui videtur de pani buset calicibus, qui plures, pro sumentium Eucharistiam numerositate, vel pauciores offerrentur: impari tamen numero; quod vix alii observasse videntur. Sic memini legisse qui collectas in missa, sic impari numero recitandas statuant; sicque ter nas diebus non solemnibus præscribunt rubrica, cum alias addere occurrentis festi, seu juste alicujus necessitatis, pietas non suaserit. Γαριζί». Garizin nota derivatio, ἀπὸ τοῦ 12. succidit, excidit. Unde in expositione nominum Bibliorum, secures, vel scissores exponi tur. Quod sequent. habet Maximus, βάλ, reliqui Γαιβάλ habent, ipsaque Hebr. 77, exponualque acervus vetustatis, vel. acervus defluens. Nempe *, cumulus est seu acerres. 42, confudit, perfuit, miscuit; quo respicit illud φύραμα Maximί, να τα est, veterascere, vetustate teri, deieri. Χαυώνες. 1913, Liba, popana, placenta e giata, effigiem idoli babentes impressam, quod colebatur, et cui offerebantur, Jerem. vn, 18, οι πω, 19, nempe stellam magnam, quam reginam coeli vocabant. Aben Esr. ex lingua Arabica et Persica, to, Amos v, 25, constare ait appellari stellam Saturni; a verbo DD, aplacit, etc. Maximus. quod Распознавание текста

μηνεύεται κτήσις· Γαλιλαία δὲ ἀποκάλυψις [ἀπο- men interpreteris, possessio est. Galilea vero, reroκύλισις]. Δωήκ ο Σύρος, ὁ ὑπερήφανός ἐστι λογισμός. Αερμών ἑρμηνεύεται αποστροφή θηρίων. Φασὶ δὲ τὸν Ἰορδάνην ποταμὸν ἐκεῖθεν γεννάσθαι. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων, τὴν χάριν τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Τι ἐστι τὸ ἐν Ψαλμοῖς εἰρημένον, ο Σχολά σατε, καὶ γνώτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός;» Απόκρι tutio. Doec Syrus, superbus est animus, atque ratio. Hermon, si nomen interpreteris, est aversio ferarum. Aiunt autem inde oriri Jordanem fluvium. Per hac autem significat gratiam sancti baptismatis. 317 INTERR. XLV. Quid sibi vult, quod in Psalmis dictum est: Vacale, et scitote quia ego sum Deus 49, Resp. Εξ εἰσι σχολαί, ἄστινας κατορθοῦντες, Θεὸν ἐπι- Sex partibus dicta vacatio est; quas omnes si γνῶναι δυνάμεθα. Πρώτη ἡ τῆς ἁμαρτίας ένερ- praestiterimus, Deum nosse poterimus. Prima vacaγείας· δευτέρα, ἡ τῆς ἐξαπτικῆς διαίτης· τρίτη, tio est, a peccati actu; altera, a victus ratione, quæ ἢ τοῦ τύπου τῆς ἐπιμιξίας τῶν ἀφυλάκτως βιούν- ipsum succendit; tertia, ab eorum convictu ac των· τετάρτη, ἡ τοῦ ἀπροσφόρου ἐπιτηδεύματος societate, qui incaute vivunt; quarta, ab eo instituto τοῦ κατὰ Θεὸν βίου· πέμπτη, ἡ τῆς ὑπάρξεως quod non conducit ad vitam religiose pieque instiτῆς διαβεβλημένης καὶ εἰς πολλὰ περισπώσης τὸν tuendam; quinta, a substantia quae vitio vertitur, νοῦν· ἔκτη, τὸ μὴ ἔχειν καθόλου ίδιον θέλημα. animumque pluribus distrahit; sexta, ut omnino Καὶ τοῦτό ἐστι καὶ ἀποταγὴ καὶ ὑποταγὴ ἡ άλη- careamus propria voluntate. Haeque vera et ex pieθινὴ καὶ κατὰ Θεόν. tatis rationibus abrenuntiatio est ac subjectio. INTERR. XLVI. Εἰς πρόσωπον τίνος λαμβάνεται ὁ Ιεφθάε, καὶ ἡ τούτου θυγάτηρ; Απόκρ. Ο μὲν Ἰεφθάε εἰς πρόσωπον τοῦ Κυρίου· ἡ Τα τούτου θυγάτηρ, εἰς τὴν αὐτοῦ πανάχραντον σάρκα. "Ωσπερ γὰρ ὁ Ιεφθάε ἐκ πόρνης εν γε γεννημένος, καὶ ἀπὸ τῶν ἰδίων ἐξεδιώχθη· καὶ ἐξελθὼν ἐπολέμησε, καὶ ἐνίκησε τοὺς ὑπεναντίους, ὑποσχόμενος τῷ Θεῷ τὸν ὁπαντώντα αὐτῷ ἐκ τῶν οἰκείων αὐτοῦ προσάγειν εἰς θυσίαν· οὕτως καὶ ὁ Κύριος ἐκ τῆς πορνευσάσης ἡμῶν φύσεως, τὸ κατὰ σάρκα ἀναμαρτήτως προελθών, καὶ τῆς οικείας σαρκός γενόμενος σπορείς. Εκδιωχθείς τε ὑπὸ τῶν δοκούντων εἶναι Ἰουδαίων, καὶ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν πόλεμον νικήσας, προσήγαγε τὴν οἰκείαν σάρκα τῷ Θεῷ καὶ Πατρί. Ἰεφθάς γὰρ ἐρμηνεύς ται, ἄνοιξις Θεοῦ. ΕΡΩΤ. ΜΖ'. Πως νοήσομεν τὸ τοῦ Εὐαγγελίου, ότι ο Mel των Ιωάννου ἐν γεννητοῖς οὐκ ἐγήγερται· ὁ δὲ * Psal. xLν, 11. " Judic. xx, 4 seqq. Cujus rei figura Jephthe exponatur ejusque filia"? Resp. Jephthe quidem sic sumitur, ut figura Dominum referat; ejus vero fla, Intemeratissimam ipsius carnem. Quemadmodum enim Jephthe, scorto matre suceptus, atque a suis exagitatus, egressus pugnavit, atque adversarios vicit; voto nuncupato, Deo se victimam oblaturum, quidquid e familia domoque venienti primum occurrisset. Sic el Dominus, ex scortante humana natura, secundum car nem, nulla peccati labe progressus, suaeque ipse carnis sator effectus; atque ab illis, qui Judæos praeferrent, exagitatus, belloque pro nobis suscepto, victor, suam Deo ne Patri obtulit carnem. Jephthe enim, si nomen interpreteris, Dei apertio dicitur. INTERR. XLVII. Quid sibi vult, quod ita in Evangelio scriptum est: Inter natos non sarrezit major Joanne; qui autem Θυρίδα, fenestram interpretatur, vocem as spectavit, 307, anzius, sollicitus, piscator; quæ non male que Chaldaice est fenestra; ex qua plurale, lenestra, Dan. vi, 11. Vocis Cana, nota est deriva Είο, ἀπὸ τοῦ map, possedit. De Galilza quod scriptum π, ἀποκάλυψις, revelatio, nullus adduci possim, ut ita scripsisse Maximum existimem, et non potius ἀποκύλισις, τενοlutio, quod notum est, eam vocem ex Hebraicis sonare. Qui in aliis sic accuratus, in re sic trita cunctisque nota, non sic a vero procul abiisset. Proclive sic errare imperito scribae, ex να cum vicinitate; uti etiam nonnulli Latinorum revelationem scripserunt, pro, revolutionem; quos me suffixisse memini in Bibl. mea PP. Concionat. Suid. Γαλιλαία, κατακυλιστή. 4. devolutio, Chald. ac preteritum Hebrai. devolvit, convolutavit. Vocem Δωήκ, non ex Hebraica vocis etymo interpretatus est Maximus, sed ex ipso hominis genio. Est vero in hominem sie maleficum et insidiosum cadunt. Vocem accepit Maximus, ut est ἀπὸ τοῦ per quinque punctorum, quod est, sagena, plage, rete; hac enim (erarum αποστροφή, seu bestiarum, sive quod hæc fugiant studeantque cavere, sive quod incauta animalia se in illa, esca scilicet illecta, co: jiciant, juxta utramque ejus vocis significationem, etsi contrariam. Ilincque adeo est ut internecioni dentur, ac pereant, vere devota in hominum usus, quæ altera, ipsaque prior Hebraice vocis significatio est. Quod vero ratione Jordanis inde orientis, gratiam sacri baptisiuatis significare ait Maximus, contrario sensu accipiendum anathema, et qui illo capiuntur Dei ἀνάθημα sint, et ad vitam ca piantur. Распознавание текста

ΒΑ minor est in regno calorum, major est illo 419, 1 μικρότερος, ἐν τῇ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, μεί ζων αὐτοῦ ἐστὶν; Resp. - Απόκρι Quisquis prx Joanne sese humiliaverit (hoc enim Οστις ὑπὲρ τὸν Ἰωάννην ταπεινώσει ἑαυτὸν sibi vult, 318 quod dictum est, minor), ille major (τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ, μικρότερος), ἐκεῖνος μείζων est Joanne. Vel etiam aliter quia Joannes eam ἐστὶ τοῦ Ἰωάννου. Η καὶ ἄλλως, ἐπειδὴ ὁ Ἰωάν contemplationis vim, quam pro hoc avo assequi της τὴν ἐνταῦθα ἐφικτὴν διὰ θεωρίας γνῶσιν κατ licet, comprehendisse existimatur, exigua extrema- ειληφέναι πιστεύεται, ή μικρὰ καὶ τελευταία και que eo statu qui futurus est, exhibenda scientia, τὰ τὴν μέλλουσαν φανήσεσθαι κατάστασιν γνῶσις; major est, quam quidquid presenti avo scientia- μείζων ὑπάρχει τῆς ἐνταῦθα. Η καὶ ὁ ἐν ἀνθρώ rum habetur. Vel qui inter homines summus theo- ποις ἄκρος θεολόγος τοῦ ἐν ἀγγέλοις ἐσχάτου ἐστὶ logus longeque divinorum scientia provectissimus μικρότερος. Η καὶ ὁ κατὰ τὴν ἀγγελικὴν εὐαγγελι est, postremo inter angelos minor est. Aut denique, πολιτείαν τὴν ἐσχάτην ἔχων τάξιν, τοῦ κατὰ τὴν να qui secundum evangelicam institutionem postre- μικὴν δικαιοσύνην ἄκρου, μείζων ἐστί. mum obtinet gradum, supremo, quod ad legalem justitiam attinet, major est. INTERR. XLVIII. Quid sibi vult illud Proverbiorum: Manui manus immittens, non erit innocens "? Resp. Actioni studios malam actionem miscens, non erit innocens. INTERR. XLIX. Quid sibi vult: «Septies cadet justus, et resurget; Resp. Justum hoc loco, solum vere justum Dominum nostrum Jesum Christum existimemus, opera pretium est. Quia igitur ipse in nobis tum cadere dicitur, tum resurgere, velut qui nostra omnia, humanissima pietate susceperit. Cecidit vero septies humana natura, primum primi pareptis transgressione, quæ prima exstiterit; tum attentato Caiui homicidio ", qui cedem prior designavit; tertio, Noemi aetate, per quam non permansit Spiritus Dei in hominibus, eo quod carnes essent; quarto, tempore exstructa turris; quinto, Abrahami aetate, qui solus placuit Deo "; sexto, sub Moyse, sic adulta Suctaque ejus atatis hominum impietate, ut adversus eam adjutor ipse a Deo mitti debuerit; septimo, prophetarum aetate, quæ superiores relates majore impletatis cumulo superavit. Quod igitur, uti dim dum est, natura humana septies ceciderat, hanc Dominus ineffabili pietate motus excitavit, sibi ipse eamdem naturam unione quae est per hypostasim, 'copulans. 319 INTERR. L. Quid sibi vult illud evangelicum: Lava faciem tuam, et unge caput tuum Resp. Facies nostra, vita est, quae quasi vultus, quale simus secundum interiorem hominem certis ductibus representet. Hanc igitur Scriptura lavare jubet, * Matth. xi. 11; Luc. vir, 28. Prov. xv, 5. Ssent. x, 2 seqq. xx, 1 seqq. " Malth. v, 17. ΕΡΩΤ. ΜΗ. Τι ἐστι, τὸ τῶν Παροιμιών, «Χειρὶ χείρας ἐμβαλών, οὐκ ἀθωωθήσεται;» Απόκρι Πράξει ἐναρέτῳ ὁ πράξιν μίσγων φαύλην, ούτε αθωωθήσεται. ΕΡΩΤ. ΜΘ. Τί ἐστι τὸ, «Επτάκις πεσεῖται ὁ δίκαιος, και ἀναστήσεται;» Απόκρι Δίκαιον. ἐνταῦθα, τὴν μόνον ἀληθῶς δίκαιον τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ὑπολαμβάνειν χρεών. Ἐπεὶ οὖν αὐτὸς ἐν ἡμῖν λέγεται καὶ πίπτειν καὶ ἀνίστασθαι, ὡς τὰ ἡμέτερα πάντα διὰ φιλανθρω πίαν καταδεξάμενος· ἔπεσε δὲ ἡ φύσις ἡμῶν ἑπτάχις, κατά τε τὴν τοῦ προπάτορος παράβασιν πρώτην γεγενημένην· δευτέραν δὲ, τὴν τολμηθεί σαν τοῦ Κάϊν μιαιφονίαν, πρῶτον καινοτομήσαντος φόνον· τρίτην ἐπὶ τῆς κατὰ τὸν Νῶς γενεῖς, ἐφ' ἧς οὐ κατέμεινε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας· τέταρτον, ἐπὶ τῆς πυργο ποιίας· πέμπτον, ἐπὶ τῆς τοῦ Ἀβραὰμ γενιάς, ἐξ ἧς μόνος αὐτὸς τῷ Θεῷ εὐηρέστησε - Έκτην, ἐπὶ τοῦ Μωϋσέως, εἰς τοσοῦτον τῆς ἐπ' αὐτοῦ γε νιᾶς ἀθείας ἐξοκειλάσης, ὡς αὐτὸν εἰς ἐπικουρίαν τῆς τοσαύτης ἀσεβείας ἀπὸ Θεοῦ πεμφθῆναι· Εβδομον, ἐπὶ τῆς τῶν προφητῶν γενεάς, ἥτις τὰς προλα Κούσας γενεὰς εἰς κακίας, μέτρον ὑπερηκόντισεν. Ἐπεὶ οὖν, ὡς εἴρηται, επτάκις ἔπεσεν ἡ φύσις ἡμῶν, ταύτην ἀφάτῳ φιλανθρωπία νικηθεὶς ἀν έστησεν ὁ Κύριος, αὐτὴν τὴν φύσιν ἐνώσας ἑαυτῷ καθ' ὑπόστασιν. Τι σημαίνει τὸ Εὐαγγέλιον, λέγον, «Νίψας σου τὸ πρόσωπον, καὶ ἄλειψαί σου τὴν κει φαλήν; Απόκρ. Τὸ πρόσωπον ἡμῶν ἐστιν ὁ βίος, χαρακτηρίζων καθάπερ ἡ ὄψις ὁποῖοί τινες ἐσμεν κατὰ τὸν ἔσω εν θρωπον. Τοῦτο οὖν ὁ λόγος παρακελεύεται νίπτειν, Prov. xxiv, 16. "Gen. 1, 6; IV, 8. Gen. v, Распознавание текста

τουτέστι καθαίρειν τὸν βίον, κηλίδος πάσης αμαρ- hoc est, ab omni vitiorum sorde vitam emundare. διών· κεφαλὴ δὲ ἐστιν ὁ ἡμέτερος νοῦς, ὃν ὁ λόγος Caput vero, mens nostra est, quam Scriptura jubet ἀλείφειν κελεύει, τουτέστι τῇ θείᾳ καταφαιδρύνειν nos ungere, divina scilicet scientia illustrare et exγνώσει. Τι ἔστι τό, «Συνέφερεν αὐτῷ, ἵνα μύλος ότι κὸς περιτεθῇ ἐν τῷ τραχήλῳ αὐτοῦ, καὶ ῥιφῇ ἐν τῇ θαλάσσῃ, ἢ ἴνα σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μεν πρῶν; ν Απόκρο bilarare. INTERR. LI. Quid sibi vult, quod ita dictum est: Conducebat εἰ, ut mola asinaria appenderetur collo ejus, et juctaretur in mare, quam ut scandalizaret unum ex pusil Resp. Μικρούς, οἶμαι, λέγει τοὺς κατὰ διάνοιαν ἀφελεῖς, Existimo pusillos appellare, qui sunt animo simκαὶ διὰ σμικρότητα νοός, μὴ δυναμένους διακρίνειν plices, ac prae mentis pusillitate Providentia judicia τὰ τῆς Προνοίας κρίματα. Ὅστις ἂν σκανδαλίσῃ non valent discernere. Si quis eos, qui ejusmodi τοὺς τοιούτους, συνέφερεν αὐτῷ Ἑλληνικῆς εἶναι sunt, scandalizaverit, utilius erat ei, ut in gentilium μοίρας, οἱ δίκην δνοῦ ἐν μύλωνι μόνῃ τῇ κινήσει τοῦ n castris merens, velut asinus, in molendino (mandi κόσμου ἐνίσχηνται· καὶ ἵνα ῥιφῇ ἐν τῷ πελάγει τῆς scilicet motu distineretur et projiceretur in mare, θαλάσσης· τουτέστιν ἐν τῇ συγχύσει τοῦ βίου. Τοῦτο in sæculi nimirum confusionem. Hoc vero etiam δὲ καὶ ὁ ᾿Απόστολος Πέτρος βεβαιοί λέγων· Κρείσσον confirmat apostolus Petrus, dum ait: Melius erat μὴ ἐπιγνῶναι τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης, ἢ ἐπισ non agnoscere viam justitiæ, quam post agnitionem, γνόντας, εἰς τὰ ὀπίσω ἀνακάμψαι. retrorsum converti". ΕΡΩΤ. ΝΕ'. Εἰς τί λαμβάνεται ὁ Κάϊν, καὶ ὁ ᾿Αβελ; Απόκρ. Ο Κάϊν λαμβάνεται ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῆς σαρκός· ὁ δὲ ᾿Αβελ, ἐπὶ τοῦ πένθους, ἤγουν τῆς μετανοίας. ΕΡΩΤ. ΝΙ. Τί ἐστι τὸ, «Μὴ μακαρίσης ἄνδρα πρὸ τελευ τῆς αὐτοῦ;» Απόκρ. Καὶ κατὰ τὸ πρόχειρον τῷ πολλῶν νῷ διὰ τὸ ἄδη λον, καὶ τῆς ἀνθρωπίνης προαιρέσεως εὐόλισθον, οὗ χρὴ μακαρίζειν τινά, ἄχρι διὰ πάσης ἀρετῆς διελθών, ἀναντιῤῥήτῳ τέλει τὴν ζωὴν κατακλείσει. Πρὸς δὲ τὸν ὑψηλότερον νοῦν, ὁ ἀρξάμενος διὰ τῆς μετανοίας και ἀσκήσεως, τὸ ζῶν ἐν αὐτῷ γήϊνον φρόνημα ταπεινούν καὶ ἀσθενῆ ποιεῖν, οὔπω μακαριστός, μέχρις ἂν διὰ τοῦ συντόνου τῆς ἀσκήσεως πόνου νεκρωθῇ καὶ συντέλειαν λάβη. Ο γὰρ τοιοῦτος μακάριος, ὡς τῷ Χρι- · στῷ συναποθανών διὰ τῆς κακῶν ἀπραξίας, καὶ συνανιστάμενος πάλιν διὰ τὸ ὕψος τῶν ἀρετῶν. Τοῦτο Τὰρ καὶ ὁ Ψαλμός σημαίνει λέγων· Μακάριοι οι ἄμωμοι, οἱ καθαροὶ δῆλον ὅτι κακίας· οἱ πορευόμενοι Εν νόμῳ Κυρίου· οἱ διὰ τῶν ἀγαθῶν πράξεων ὁδεύονΕΡΩΤ. ΝΔ'. Τί δηλοῖ τὸ, «Ἐὰν διώκωσιν ὑμᾶς ἐκ τῆς πόλ λεως ταύτης [vulg. ἐν τῇ πόλει ταύτῃ), φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην;» INTERR. LII. Cujusnam figura sumatur Cain, ac cujusnam Abel? Resp. Sumitur Cain ut significet carnis prudentiam; Abel autem ut luctum, id est, poenitentiam. INTERR. LIII. Quid sibi vult: < Ne beatificaveris virum ante mortem suam"?> Resp. Proclivi etiam vulgique sensu, ob incertum rei eventum humanæque 320 voluntatis lubricum, nemo beatus praedicandus est, donec omni superata virtute, nihi dubio Ane vitam clauserit. Quantum vero ad altiorem intellectum, qui per penitentiam ac virtutis cultum, vigentem in se terrenum sensum are prudentiam deprimere coepit ac atterere, necdum beatifcandus est, donec contenta laboris exercita - tione mortificatus, consummationem nactus fuerit. Qui enim ejusmodi est, beatus est, velut cum Caristo morious, indicta a malis cessatione; rursusque cum eo, ob virtutum celsitudinem suscitatus. Nam hoc etiam Psalmoruin modulator significat, cum ait: Beati immaculati; puri scilicet a nequitia atquo vitio; qui ambulant in lege Domini "; qui per bonas actiones iter contendunt. "Luc. xv, 2. "II Petr. 11, 21. "Eccli. xi, 30. 10 'Ο Κάιν. Vocis Cain, non aliud quærendum elymum quam quod ipsa Eva assignavit, eo illi nomine indito, Gen. iv, quod scilicet virum nacta Esset; ilio scilicet aucta velut possessione; quod nibil facit ad prudentiam carnis: quam ipsam Maximus non in ejus nominis etymo spectaverit, sed in ipsius moribus atque indole, et quod fratrem, INTERR. LIV. Quid sibi vult: Si vos fugaverint ex civitate ista, fugite in aliam 419, Psal. cxvII, 1. Matth. x, 27. justum Abelem oppresserit, uti prudentia carnis opprimit sensum mentis. Abel, vanitatem sonat, quasi rem nihili; cujus sensus maxime ad poenitentium conducit; quod se nimirum vere quis agnoscal, ac quod nihili est, ipsa hominis ratione, longeque eo aliquid minus, peccatoris ascita conditione. Распознавание текста

Resp. Απόκρ. Ea struendarum civitatum ratio finisque est, ut que in pretio sunt, ac pluris æstimantur, tuto in eis securoque praesidio serventur. Sensu igitur allegorico, civitas est, quæ ex diversis modis ac virtutibus religiosa exercitatio ac cultus conflatur; cujusmodi est, temperantia a vino, abstinentia ab escis, in longas horas ac tempora protracte vigiliz, ejusque similia; quæ sunt velut arces ac praesidia. Igitur si ab horum aliquo nos fugari dæmonum violentia strueque contigerit, qui nimirum eo genere religiosi cultus arrogantia fastum inanisque gloriæ fumum admoveant; præstat, ab hac, quæ videtur, exquisitiore disciplina institutioneque recedere, ne in superbiam incidamus, ad aliamque virtutem ca interim labe carentem, fugere, donec Imperturbationis sermo accesserit. Vel etiam aliter, civitates vocat hominum animas. Ad has enim missi • Salvatore discipuli, ab iisque qui se indignos judicarent expulsi, ad aliorum transeunt animas, eorum scilicet doctrina suscipiendae facias capaces illique comparatas. Talesque adeo civitates Israelis non consummarint, vere ad illas venientes, partimque in illis recepti, partimque repulsi ac fugati, donec Filius hominis venerit, cuncta glorioso suo adventu adimplens. 321 INTERR. LV. Αἱ πόλεις ἐπὶ φρουρᾶς καὶ ἀσφαλείας καὶ φυλακῆς τιμίων εἰσί. Πόλις οὖν ἐστι κατὰ τὸν τῆς ἀλληγορίας τρόπον, ἡ ἐκ διαφόρων τρόπων ἐπινοουμένη ἄσκησις· οἷον, έγκράτεια οίνου, βρωμάτων ἀποχή, ἐπιτεταμένη ἀγρυπνία, καὶ τὰ τοιαῦτα, άτινά εἰσι φρουρὰ καὶ ασφάλεια. Ἐὰν οὖν διώκωσιν ἡμᾶς οἱ δαίμονες, ἀπὸ ἑνὸς τούτων, τύφον ἢ κενοδοξίαν διὰ τοῦ τοιούτου τῆς ἀσκήσεως είδους προσάγοντες, κρεῖττόν ἐστιν ὑποχω ρεῖν τῆς τοιαύτης δοκούσης εἶναι ἀκριβεστέρας αγω γῆς, ἵνα μὴ εἰς ὑπερηφανίαν ἐμπέσωμεν, καὶ φυγεῖν εἰς ἄλλην ἀκενόδοξον ἀρετὴν, μέχρις ἂν ὁ τῆς ἀπαθείας ἔλθῃ λόγος. Η καὶ ἄλλως, πόλεις λέγει τὰς ἀνθρωπίνας ψυχάς. Ἐπὶ γὰρ ταύτας οἱ ἀπόστολοι παρὰ τοῦ Σωτῆρος πεμπόμενοι, ἀπὸ μὲν τῶν ἀναξίων ἢ ἑαυτούς κρινόντων ἀπελαθέντες, εἰς ἑτέρων ψυχές μετοικίζονται, δεκτικὰς τῆς αὐτῶν διδασκαλίας γεγε νημένας· καὶ τὰς τοιαύτας πόλεις τοῦ Ἰσραήλ, οὐ μὴ τελέσωσιν ἀληθῶς ἐνδημοῦντες αὐταῖς· καὶ πῆ μὲν εἰσοικιζόμενοι· πῆ δὲ, ἀπ' αὐτῶν διωκόμενοι, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τὴν ἔνδοξον αὐτοῦ παρουσίαν τὰ πάντα πληρών. Quomodo etiam, «Misericordia in pondera ",» πι auctor est sanctus Isaias? Nec enim est bonum, quod judicii libra careat, quanquam operariis in vineam conductis ita visum est. Resp. Si Dei ipsa misericordia appenditur, utique etiam merito circumscribitur? Potius itaque sic existimandum: nimirum, sicut videndi, audiendi, olfaciendi facultate praditi sumus, nec tamen quidquid aeris est, aut lucis, aut vocis recipimus; alioqui quod alii perciperent, restaret nihil; sed pro rata quisque, qua praditus est, facultate, sic demum percipit. Sic quoque Dei misericordia, pro cujusque subjectorum affectus ratione et qualitate, cum remissionem tum gratiam tribuit. Ut sub exemplo loquar, qui functus perfecte penitentia est, is et remissionem perfecte consecutus est; ac similiter etiam de eo qui diligit. INTERR. LVI. Quid sibi vult quod in Esdra dicitur: Terre eos in lege Domini"? Resp. lllud terre dictum est, pro eo ac dicat: Terrori bas in stuporem adducito, eosque percelle, non bona promittendo, sed comminando tremenda. Id enim servile exque Judæorum indole. G ΕΡΩΤ. ΝΕ'. Πῶς καὶ, «Ἡ ἐλεημοσύνη εἰς σταθμούς, κατὰ τὸν ἅγιον Ησαΐαν;» Οὐδὲ γάρ τι ἀγαθὸν ἄκριτον, εἰ κἂν ἐν τοῖς τῷ ἀμπελῶνι ἔδοξεν. Απόκρι Ἐὰν σταθμίζεται ἡ ἐλεημοσύνη τοῦ Θεοῦ, καὶ περιγράφεται εἰκότως. Μάλλον οὖν τοῦτο χρὴ ὑπου λαμβάνειν, ὅτι ὥσπερ ἔχομεν δύναμιν ὀπτικὴν καὶ ακουστικὴν καὶ ἀναπνευστικὴν, οὐχ ὅλον εἰσδεχομέν νας τον αέρα, ἢ τὸ φῶς, ἢ τὴν φωνὴν, ἐπεὶ οὐκ ἂν ἄλλῳ ἀπελείφθη ἡ ἐκ τούτων μετοχὴ, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀναλόγως προσοῦσαν δύναμιν ἑκάστῳ μετέχει· οὕτω καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ ἐλεημοσύνη κατὰ τὴν ἑκάστου τῶν αποκειμένων διαθέσεων ποιότητα, καὶ τὴν ἄφεσιν · καὶ τὴν χάριν δίδωσιν. Οἷον, τελείως τις μετα ενόησε τελείως καὶ ἀφίεται· ὡσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἀγαπῶντος. Isa. xxvi, 17. "Matth. xx, 11. "I Esdr. VII, (;) Καὶ περιγράφεται. Quasi certis terminis nitur; quod quasi inconveniens habere videtur Maximus; forte ob loca Scripturæ, quibus ejus quædam im mensitas, omnem numerum vincens, describitur. Exponit itaque circumscribi Dei misericordiam, penes eorum capacitatem, qui illius effectus susciΕΡΩΤ. ΝΕ. Τί ἐστι τὸ ἐν τῷ Ἔσδρα λεγόμενον, ο φοβέρι σον αὐτοὺς ἐν νόμῳ Κυρίου;» Απόκρι Το φοβέρισον εἴρηται, ἀντὶ τοῦ, Κατάπληξον αυτ τούς· οὐκ ἐκ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν Απειλημένων φοβερῶν. Δουλικὲν γὰρ τοῦτο, καὶ Ἰου δαίοις ἁρμόδιον. piunt; pro quorum ratione sunt illa ejus pondera, quod Dei dona non axpita sint; quæ scilicet ipse a se temere nullaque justa ratione mortalibus conferat, non pro cujusque (præeunte gratia) operis merito ac cooperatione. Распознавание текста

QUESTIONES ET DUBIA. EPOT. NZ'. Τι έστιν, ο απλον ἐν φόβοις νυχτερινοῖς ἀνάπαυσις κόπων ἡμερινών;» Απόκρι Νύκτα ἐκάλεσε τὰς τοῦ ἐχθροῦ κεκρυμμένας δου λερὰς προσβολάς· ἡμέρας δὲ, τοὺς ὁμολογουμένους καὶ ἐν φανερῷ πειρασμούς. Ὁ οὖν τὴν ἕξιν τῆς θείας γνώσεως εἰληφώς, καὶ μηδὲν ἀγνοῶν τῶν τοῦ ἐχθροῦ νοημάτων, οὐ φοβεῖται τι τῶν κεκρυμμένων τῶν τοῦ ἐχθροῦ προσβολῶν. Φόβος γὰρ οὐδὲν ἑτερόν ἐστιν ἡ προσδοκώμενον κακόν. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ἀνάπαυσιν ἡγεῖται, τοὺς ὑπὲρ τῶν ὡμολογημένων πειρασμῶν πόνους, διὰ τὴν ἐγγινομένην ἐκ συμπλοκῆς πρὸς αὐτοὺς δοκιμασίαν, καὶ τὴν ἐλπιζομένην ἐκ ταύτ της μακαρίαν ἐκδοχὴν τοῦ στεφάνου τῆς ἀφθαρσίας. EPAT. NH. Τί ἐστι τὸ ἐν τῷ ἑβδομηκοστῷ πέμπτω ψαλμῷ εἰρημένον, ὅτι «Ενθύμιον ἀνθρώπου ἐξομολον γήσεταί σοι, καὶ ἐγκατάλειμμα ἐνθυμίου εορτάσει σαι; Απόκρι Η μὲν ἑορτὴ, εὐφραινομένων ἐστίν· ἡ δὲ ἐξομο λόγησις, ἐταζομένων. Καὶ τὸ μέν ἐστι λύπης· τὸ δὲ, χαρᾶς. Τοῦτο οὖν λέγει, ὅτι ἐν τῇ κρίσει ἀντισηκούμενον τὸ παροδικόν καὶ ἀτελὲς τοῦ ἀγαθοῦ ἀνθρII Cor. 1, H. Psal. LXXV, 11. η INTERR. LVII. Quid sibi vult: Arma in terroribus nocturnis, laborum requies, qui interdiu invadant?> Resp. Noctem appellavit occultas dolo inimici suggestiones ac aggressiones: dies vero, exploratas et in aperto tentationes. Is itaque, qui divina scientia nactus habitum, nihil inimici consiliorum ac cogitationum ignorat ", ejus occultas suggestiones aggressionesque nequidquam timet. Nam Limor, nihil aliud est, quam malum exspectatum. Quin et requiem refectionemque existimat quos pro explo ratis tentationibus 399 labores desudat, qua nimirum ex congressione adversus illas, claritate fulget, ac quod inde beat incorruptionis coronam spe indubia exspectet. INTERR. LVIII. Quid sibi vult, quod in psalmo septuagesimo quinto dictum est:. Cogitatio hominis conftebitur tibi, et reliquim cogitationis diem festum agent tibi Resp. Festa dies, lætantium est; confessio vero, eorum qui in judicio examini subduntur. Ac quidem, alterum doloris, alterum gaudii est. Hoc igitur sibi vult, quod ita scriptum est; nempe appensa in juΟπλον ἐκ φόβοις νυκτερικοῖς. Locus procul Sequiturque idem Eusob. ἢ καὶ τὸ ἀπηλεῖφθαι τὰ dubio Proverbiorum, secundum aliam lectionem, qui tamen non occurrit; cui pene geminum iHud, Cant. m, 8, de lectulo Salomonis, ambiente armato fortissimo milite, gladiis accincta, and abouç by vul a pavore in noctibus; et ut Sym. 8tkou propter timeres nocturnos; quomodo Vulg. habet, meminitque Theodoret. Pauperi mitique ipsa panpertas morumque lenitas armis omnibus potentior ad eos depellendos timores, et ut placide a diurnis quiescat laboribus prorsusque reSciatur. Αντισηκούμενόν τι παροδικόν. Allam Maximi sententiam ut elicerem, necesse habui, ut quod Antiquarius errore asperserat, emendarem: dvrt τοῦ, παράδικον, το, παροδικόν· ἀντὶ τοῦ, πονηρῷ, povi. Liquet enim bonas cogitationes alias aliis conferri; quarum aliæ judicii confessionem ex examine habeant, aliæ plena bonitate et explorata, laudia confessionem ac jucunditalem. Accepit ergo Maximus to yaz veuplou, pro cogitatione tenacius animo hærente, inque illo relicta ac quasi habitu perseverante, per cujus oppositionem dictum sit to Evoov, cogitatio quomodocunque, ipsa volatica et fogax, in qua ipsa reus sit animus, quod non coluerit, sed velut semen in via, sibi facile abripi seu avolare passus sit. Maximi expositioni valde affinis Albanasi: Εγκατάλειμμα ἐνθυμίου, ὁ κεκαθαρεύμένος ἐστὶ λογισμός κατ' ἐκλογὴν χάριτος· Reliquia cogitationis, emundata cogitatio sunt, secundum gralie delectum; quam sic mundam in judicio invenLam, mox participem faturam ait divinæ festivitatis seu jucunditatis. Euseb. quoque, To 8 voulo καθαρόν, ἁμαρτίας ὃν ἐγκατάλειμμα, εορτάζει - Pura cogitatio, quam deficial peccatum, hæc festum aget, sea jucundabitur. Sic enim vult Euseb. non quod absone edidit, reddiditque Cord. Cogitationis autem • peccato puritas, cum de reliquiis sit, festum agit. περὶ τούτου ἀμφίβολον, ἀναδειχθείσης ἐν αὐτῷ κατ Gap, yios koptates Vel quod jam nulla relicta de ipsa ambiguitas sit, declarata, qua nitet, munditia, ob quam sanctus festum agit gaudioque exsultat. Est ergo utrique interpr. byxatáλetuavou voulou, relicte a judicio probatæ, electa, mundæ cogitationes, nihil jam incerti habentes, eoque animi gaudium festumque impedientes; Maximo autem, eædem animo Armiter manentes atque perfect; quod totum parturiit vox illa tv LXX, yxatdheuua, aliaque plura in paraphrasi, quæ nolim referre. Hebræa longe videntur distare: babent enim un man, redduntque Residuum irarum accinges: seu etiam cinges ac ligabis, quod est, impedies, ut exponit Rab. D. in liliro Radicum: a quo fonge abest Paraph. Chald. At in reliquos populos arma furoris apparabis: vel ut alius, Residuum furoris, quod remansit tibi ab ira, qua iratus (uisti, præparabis ad dispergendas gentes. Hier.: Reliquis ira accingeris. Habuerunt of LXX cum a locoex qua litteræ permutatione tanta hæc diversitas orta est: nee forte to voulou, aliter acceperint, quam and tou, Buµbs, quod est ira, furor, excandescentia; iræ fervor et calor, ut sonant Hebraica. Erant certe viri Hebraica, quam Græca doctiores; suntque non raro alias secuti vocum significationes, quam quae apud probatps auctores nobis relictos habentur. Cum ergo θυ μας et pro animo et pro ira accipiatur, potuerunt illi ad alteram significationem respicere, in illa voce è 0úutov. Sic Arist. vu Polit. c. 7, to, Eveuμoç еxpouit Oos, qua voce Græci iram ipsamque irascendi vim, passim vocitant; vixque animosum magnosque spiritus habentem intelligas, quin illi irarum vis comes sit, quae ipsa illos animos ful ciat. Residuam cogitationis seu iræ, ipsaque cogitatio aut ira, planiori sensu, unum idemque sunt, sed illud cum particula diminuente, uti in Распознавание текста

dicio velut e libra, viatica ac imperfecta boni cogi- μήματος, τῷ μονίμῳ καὶ ἀπηρτισμένῳ ἐνθυμήματι, Lalione, cum ea quae manens ac perfecta est, hujus partes potiores esse; quippe cum altera vexetur examine, altera diei festi atque gaudii exsistat callsa, INTERR. LIX. Qua sit vera ratio nominis γαστριμαργία Resp. τὸ πλέον ἔχει· τὸ μὲν γὰρ, ἐξετάζεται· τὸ δὲ, ἑορτῆς καὶ χαρᾶς γίνεται πρόξενον. Τί έτυμολογεῖται γαστριμαργία; Απόκρι Οὐδεὶς οὔτε γραμματικῶν οὔτε ρητόρων εμνημόνευ σεν. Αριστοτέλης δὲ ἐν τῷ Περὶ ζώων μέμνηται ζώου, μαργοῦ λεγομένου (m), ὅπερ γεννᾶται ἀπὸ σήψεως, μεταξὺ τῆς γῆς καὶ τοῦ ὕδατος. Καὶ ἀφ' οὗ γεννηθῇ, οὐ παύεται γηϊφαγοῦν, ἕως ἐκτρυπῆσαν τὴν γῆν, εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἔλθῃ· καὶ ἐλθὸν, θνήσκει τρεῖς ἡμέρας· καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔρχεται νέφος βροχῆς, καὶ βρέχει ἐπάνω αὐτοῦ, καὶ ἀναζῇ μηκέτι ἀειφάγον δν. Καὶ ἐκ τούτου οἶμαι τοὺς ἀρχαίους φιλοσόφους ὁρμηθέντας, τοὺς πολυφάγους γαστριμάργους ἀποκαλέσαι. Δύνα ται δέ τις εὐσεβῶς τοῖς οὖσιν ἐπιβάλλειν εἰδὼς, και κατὰ πνευματικὴν θεωρίαν ἐκλαβεῖν τὰ εἰρημένα. Πᾶν γὰρ πάθος ἀπὸ σήψεως γεννᾶσθαι πέφυκε· καὶ ἐπειδὰν γεννηθῇ, οὐ παύεται ἐσθίον τὴν ὑποστήσασαν αὐτὸ καρδίαν, ἕως ἂν διὰ τῆς γνωστικῆς ἔξεως εἰς φανέρωσιν ἔλθῃ. Καὶ ἐλθὸν θνήσκει ταῖς τρισὶ δυνά μεσι τῆς ψυχῆς. Καὶ οὕτως ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος, ὡς διὰ νέφους τῆς διδασκαλίας ἐπιφανεῖσα, σταλαγμοὺς δίδωσι γνώσεως, καὶ ζωοποιεῖ· οὐ κατὰ τὴν προτέραν ἐμπαθῆ ζωήν· ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐνάρετον καὶ ep olxelav. Nemo est nec grammaticorum neque oratorum, qui meminerit: Aristoteles tamen, in illo opere quod scripsit De animalibus, cujusdam animalis meminit, quem vocant margum, nasciturque ex putredine, media intercapedine inter terram et aquam. Ex quo autem natum est, non cessat terram exedere, donec illa pertusa, ad superficiem evaserit. In quam ejectum, triduo moritur; exactisque tribus diebus, aspergente nube aquosa, ac ipsum compluente, vitam resumit, nec ea voracitate continuum exsistit. Eaque puto inductos ratione veteres plnilosophos, eos qui gulæ dediti sint, Gastrimargos vocasse. Potest vero quis pie considerare, qui ea quæ dicta sunt, spiritali contemplatione noverit interpretari. Quidquid vitiorum est affecuum, ex putredine nasci proclive est; natumque, auctorem animum vorandi nullum finem facit, dom nec per scientia habitum, in apertum productum exstiterit. Sic autem in apertum productum, tribus animi facultatibus moritur. Inque hunc modum divini Spiritus gratia, velut per nubem, per doctrinam sui copiam 323 faciens, scientia stillaspraebet, ac vitam tribuit; non pro prioris illius be libidinosae vitæ ratione, sed virtutibus fuktam Deoque propriam. INTERR. LX. Quid sibi vult parabola operariorum in vinea culturam in Evangelio conductorum; quave inæqualitas? Resp. Dei judicium non pro temporis corporisque ratione geritur; quod et anima temporis expers sit et incorporea; quatenus scilicet non ex temporis rationibus augmentum facit finemque capit; sed sine tempore affectus mdtusque suos agit. Praestat ea quæ dicimus exemplo illustrare. Contingit sapius quempiam, annos septuaginta monachum egisse; alium dies non plures uno idem institutum consectatum esse. Quia vero in eo positus fnis instituti est, ut ejus cultor, a terrenorum affectu ac το Matth. xx,1. Catena aliqui Patres exponunt, et Suid. μόριόν τι. Verum hæc justo plura, quod non hic loci Davidicos Psalmos, sed præcipue Maximi mentem exponimus. (m) Μαργοῦ λεγομένου. Perinde Etymolog. iisdem pene verbis, vel ipse a Maximo mutuatus, vel ambo ab aliquo superiore, qui et fucum fecerit. Res certe extra omnem fidem, ac cujus Aristoteles, perinde ac alii, nihil meminerit: cum alioqui clara sit vocis etymologia, nihilque doctos utravis pars ejus compositionis lateat, το, γαστήρ, εἰ τι, μάργος. Suid. Μάρτης καὶ μάργος, μαινόμενος· καὶ ύπερΕΡΩΤ. Σ. Τῆς ἡ παραβολὴ τῶν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ μισθος θέντων εργατῶν εἰς τὸν ἀμπελῶνα, καὶ τὶς ἡ ἀν ισότης; Απόκρι Η τοῦ Θεοῦ κρίσις, οὐ κατὰ χρόνον καὶ σώμα για νεται, διότι καὶ ἡ ψυχὴ ἄχρονος καὶ ἀσώματος οὖσα, διὰ τὸ μὴ κατὰ χρόνον τὴν αὔξησιν καὶ τὸ πέρας δέν χεσθαι, ἀχρόνως δὲ τὰς κινήσεις τῆς διαθέσεως ποιεῖσθαι. Καλὸν δὲ ἐν ὑποδείγματι διασαφήσει τα λεγόμενα. Πολλάκις ἔστι τις έβδομήκοντα χρόνιας ἔχων ἐν τῷ μονήρει βίῳ· ἄλλος δὲ, μίαν ἡμέραν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ τοῦ ἐπαγγέλματος σκοπός ἐστιν, ἵνα τῆς πρὸς τὰ ὑλικὰ προσπαθείας καὶ σχέσεως ἀναστά σας τὴν ψυχὴν, ὅλην μετενέγκῃ πρὸς τὸν Θεόν· ὁ οὖν μαργότερος, ὁ ὑπερμαινόμενος· καὶ γαστρίμαργος, ὁ περὶ τὴν γαστέρα μεμηνώς. Port. Qui circum ven trem insanit. Insane ventris replendi cupiditati dedibus. Num et Aristoteli obrepserit, ut ista fabulosa de animalculo hoc scripserit, vel alii confixerint illique ascripserint quæ ita forsitan simplicitate et mendacio, uti de Phoenice ave ostendunt eruditi, ipseque Maximus Epist. ad Petrum illustrem, ubi serio magis dogmata tradit, credita sint, alii viderint. Mihi non displicet sic opinari; eoque vulgi arrepto commento, in eo Maximum non spernendam tropologiam instituisse. Распознавание текста

Εβδομήκοντα έτη έχων, οὐδ' ὅλως περὶ τῆς τοιαύτης libidine avocatum omnem animum, in Deum tra ἀπαθείας μεριμνήσας ἐτελεύτησεν· ὁ δὲ μίαν ἡμέραν ἔχων, πᾶσαν αὐτοῦ τὴν πρὸς τὰ ὑλικὰ ἐμπαθῆ διάνοιαν ἀνασπάσας, ὅλην τε τῷ Θεῷ ἐγκολπώσας έτελειώθη. Ἐν τῇ οὖν γινομένῃ ἐν τῇ κρίσει διανομή, ὁ μὲν ἀξίως τὸν μισθὸν λαμβάνει, ὡς εἰς πέρας τὸν σκοπὸν τοῦ ἐπαγγέλματος ἀγαγών· ὁ δὲ κατὰ χάριν, καὶ μόνον ὑπὲρ οὗ τὸν τῆς ἀσκήσεως ὑπέμεινε κόπον. ferat; isque adeo, qui annos septuaginta habet, diem obiit, cum eam nancisci tranquillitatem nihil anxie curaverit; is vero, qui unum habet diem, omnem animi cogitatum a terrena abstrahens libidine, inque Deo collocans, ita demum consummalus sit: ft plane ut in judicio, futura praemiorum distributione, hic quidem digne mercedem accipiat (tanquam scilicet qui ad destinatum instiindulgentiam, ac eo duntaxat nomine, quod exerINTERR. LXI. luti finem rite provectus sit), ille vero secundum citationis laborem sanctioris instituti palæstra sustinuerit. ΕΡΩΤ. ΣΑ'. Τίνος χάριν μετὰ δέκα ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου, τὸ Πνεῦμα κατήλθεν. Απόκρι Φασί τινες τῶν τὰ θεῖα πεπαιδευμένων, ὅτι ἐπειδὴ Ιννέα τάξεις κατὰ τὸν Διονύσιον τὸν ᾿Αρεοπαγίτην αἱ ἀγγελικαί δυνάμεις εἰσὶν, ἀνιῶν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον ὁ Κύριος (κατὰ γὰρ τὸ θεῖον πάντα πληροῖ), ἑκάστῳ τάγματι μίαν ἡμέραν ἀπένειμεν, ἀπὸ τῆς ἐσχάτης ἕως τῆς τελευταίας. Ἐδέοντο γὰρ καὶ αὗται τῆς τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτὰς ἐπιδημίας. Ἐν αὐτῷ γὰρ, κατὰ τὸν Απόστολον, ἀνεκεφαλαιώθη, οὐ μόνον τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν οὐρανῷ· καὶ μετὰ τοῦτο ἐν εφανίσθη τῷ Θεῷ καὶ Πατρί· καὶ οὕτως τὸ Πνεῦμα κάπισι. Εστι δὲ θεωρῆσαι τὸ προκείμενον καὶ κατ' άλλον θεωρίας τρόπον. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος, ἐν ταῖς αὐτοῦ δέκα ἐντολαῖς ἐγκέκρυπται· συν μετοῦται δὲ ἐν ἡμῖν, συγκαταβαίνων ἡμῖν διὰ τῆς πράξεως· αὖθές τε ἀνάγει ἡμᾶς διὰ τῆς γνώσεως, ὑμῶν ἡμᾶς μέχρις ἀνέλθωμεν εἰς τὴν πάντων ύψηλοτέραν τῶν ἐντολῶν, τὴν λέγουσαν, Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εἰς ἐστιν· ὅτε γοῦν ἐκ πάντων ἀφεθείς, μᾶλλον δὲ, πάντα ἀφεὶς ὁ ἡμέτερος νοῦς, εἰς αὐτὸν τὸν Θεὸν καταλήξῃ, τότε τὰς πυρίνας γλώσσας δέχεται, Θεὸς κατὰ χάριν γινόμενος. ΕΡΩΤ. ΣΕ. Ηδηλοί, «Σπάνιον εἰσάγαγε τὸν πόδα πρὸς τὸν σιαυτοῦ φίλον, μήποτε πλησθείς σου μισήση σε; Απόκρ. Φίλον ἐνταῦθα τὸ σῶμα ἡμῶν λέγει, διὰ τὴν πρὸς καὶ φυσικὴν ἔνωσίν τε καὶ στοργήν. Παραινεῖ οὖν ὁ Λόγος, τὴν περὶ τὸ σῶμα πρόνοιαν μὴ πεφορτισμέἣν ποιεῖσθαι, ἀλλὰ μόνῳ τῷ τῆς ψυχῆς ἴχνει την αὐτοῦ πρόνοιαν ποιεῖσθαι· καὶ τοῦτο δὲ σπανίως, μήποτε τὴν ἀνάπαυσιν αὐτοῦ περὶ πολλοῦ ποιουμένου σου, τὰ τῶν ἐχθρῶν καὶ μισούντων ἐν σοὶ ἐνδιείξηται. ΕΡΩΤ. ΣΓ'. Τι σημαίνει ἡ κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀγνοίας τοῦ· μένου νευροκοπουμένη (π) ἐν τῇ φάραγγι δάμαλις; Απόκρ. Σημαίνει διὰ τούτων τὸ πνευματικὸν βούλημα της Quid cause est cur post decem dies a recepto in carlos Domino, Spiritus venerit? Resp. Aiunt quidam divinoru a scientia eruditi viri, quod, cum auctore Dionysio Areopagita, angelica potestates in novem distribute sint ordines, ascen dens Dominus secundum humanam naturam (divina enim implebat omnia) cuique ordini ab extremo ad supremum diem unum impenderit. Nam et angeli Domini ad ipsos adventu indigebant. Ut enim sentit 324 Apostolus: fnstaurata i eo sunt omnia, non ea solum quæ sunt super terram, sed et qua sunt in calo "; lumque Deo ac Patri apparuerit, atque in hunc modum Spiritus venerit. Potest vero etiam alio spiritali sensu considerari, quod hic argumenti vexamus. Quod enim Dei Sermo in decem suis mandatis occultus, in nostrum se modnm ac nobis inclinans actionis cultu corporatur; rursusque nos sublim mes tollens, per scientiam provehit, donec ad mandatum universis sublimius: Dominus Deus tune, Dominus unus est", ascendamus: cum itaque mens nostra cunctis soluta, seu potius omnibus dimissis, ipsum postremo Deum nacta fuerit, tunc linguas igneas, per gratiam deus effecta, recipit. INTERR. LXII. Quid sibi vult: Rarum infer pedem tuum ad amicum tuum, ne forte te satiatus, oderit te 4 3 Resp. Amicum hic loci, corpus nostrum dicit, ob natu ralem cum eo unionem amorisque necessitudinem. Monet igitur Scriptura, ne morosius corporis curre impendaris, sed animi solum vestigio illi studeas; sed et hoc ipsum raro, ne forte dum ejus pluris refectionem ac quietem facis, diligentius curans, quæ sint hostium atque odientium in te illud exhi beat. INTERR. LXIII. Quid sibi vult legalis vitula pro homicidio per ignorantiam commisso in valle subnervata "'? Resp. Horum symbolo id videlicet significat spiritalis * Ephes. 1, 10. " Deut. vi, 4. " Prov. xxv, 17. of Deut. xxi, 4-6. (α) Νευροκοπουμένη. Sic certe LXX. Deut. xxι: Καὶ νευροκοπήσουσι τὴν δάμαλιν ἐν τῇ φάραγγι, εἰ Распознавание текста

Scripture sensus, tinendum nobis esse, nedum Γραφῆς, ὅτι οὐ μόνον περὶ τῶν προδήλων ἁμαρτηob manifesta delicta, velut pro quibus simus daturi poenas; verum etiam ob ea, quæ per ignorantiam committimus: tradendo semper carnem nos stram ut subnervetur in valle continentis, ejusque quæ ad pietatem est, exercitationis. Idcirco autem vitulam vivam relinquebant, ut et nos non occidendam carnem discamus, sed ut insurgentes voluptates seu libidines subnervemus ac subigamus. 325 INTERR. LXIV. Quid significat paralyticus per tectum a quatuor 6, καὶ νίψονται τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τῆς δαμάλεως της νευροκοπημένης. Quo utroque loco Sixt interpres, Et cadent cervicein vitula in valle, et Lavabunt manus super caput vitule excervicale: quod non putem ex fide interpretis; alioqui proferendus auctor, aut probatus grammaticus, cui, νευροκοπείν, sit ipsum τενοκοπεῖν· non suffragines nervosque succidere, relicto vivo jumento, "cuí sic illa succiderentur, sed quasi inutili; quod præsertim in equis sæpius factitatum (Dei etiani quandoque jussu) habet Scriptura, sed cervicem cedere, decollare, et ut nostri Pagn. et Malven., decervicare. Sic quidem Hebr. et qui ex illis reddunt, nec non Vulg. cædent in ea cervices vitule: verum aliud est Hebræa, ut nunc habent, ac communiter reddi solent, interpretando reddere; aliud à twy LXX Seniorum Latine repræsentare. Legerintne sapientissimi viri, quod nunc est in Hebr. Eny. quod sie reliqui interpretantur, caput demere, cervicem incidere; Arab. mactare seu jugulare; Syriac. decollare; Samarit. decervicare; Pagn. et Malv. in eo tamen intellexerint aliud significari, babuerintque ex traditione apud eos vigente; nempe non justum hoc sacrificium, et quo vere vitula immolaretur, quasi expiando homicidio sic occulto, sed quamdam quasi mali averruncationem, debiliLata solummodo vitula, longeque amandata in regionem desertam, quo se immunes ab homicidii scelere vicini incolæ profiterentur; vel aliam huic allinem vocem habuerint, ipsam nimirum, que sie ab iisdem redditur Jos. 1, 6, Τους ἵππους αὐτῷ νευ poxas; pyn, perindeque II Reg. vii, 4; el Paral. xvi, 4, quibus duobus locis of LXX sensum, non verba reddiderunt, Пapéus à &pHata Dissolvit currus; nempe quod subnernavit omnes eorum equos et subjugales, uti Vulg. expressit; alii viderint. Caum inihi certum, sic eos sensisse, huncque verum ejus loci sensum opinatos esse; neuipe, sicut caper seu hircus, ipse devotus, in solitudinem unus emittebatur, altero immolato, Domino: sie in desertum (terram scilicet incultam, qualis ibi describitur) einissam et vitalam seu Vaccam, ubi quædam in ea quasi immolatio in subnervatione seu debilitatione præcesserat, mannumque lotio super caput ejus, sic subnervatæ, seu aliæ devotiones, quibus ipsa in se scelus recepisse, longeque asportare significabatur, expressiore scilicet Domini Jesu figura; qui sic vulneratus, propter scelera nostra, illisque in se receptis, in æternum vivit in regione deserta; gentium scilicet Ecclesia, quæ deserta erat, et non pariebat, nuneque plures filios habet,quam quae virum habeat (Juda scilicet) uti habet Isaias. Sic alte contemplaLus in Glaphyr. Cyril. qui et Maximo præiverit. Sic itaque ille (ut ex multis pauca ejus referam): "Opa τὴν δάμαλιν, εἰς τραχείαν καὶ ἀνήροτον ἀποφερομέν την φάραγγα. Μετὰ γάρ τοι τὸν τίμιον σταυρὸν, ὅτε τραυματίας ηὕρηται Χριστός, τῆς Ἰουδαίων ἀποπεφοίτησε τῆς· μεταπεφοίτηκε δὲ λοιπὸν ἐπὶ τὴν τῶν μάτων χρὴ δεδοικέναι, ὡς μέλλοντας ὑπὲρ αὐτῶν δι είναι δίκην, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν ἀγνώστως ἡμῖν πραττομένων, δεδδικότας ἀεὶ τὴν δάμαλιν, τουτέστι, τὴν σάρκα ἡμῶν νευροκοπεῖν ἐν τῇ φάραγγι τῆς ἐγε κρατείας καὶ τῆς ἀσκήσεως. Διὰ τοῦτο δὲ τὴν δάμαλιν ζῶσαν κατελίμπανον, ἵνα καὶ ἡμεῖς μάθωμεν, μὴ τὸ σῶμα ἀποκτένειν, ἀλλὰ τὰς ἐπανισταμένας ήδο νὰς νευροκοπεῖν καὶ δαμάζειν. Τί σημαίνει ὁ παραλυτικὸς διὰ τῆς στέγης ἐθνῶν χώραν, ἥτις οὐκ εἴργασται, οὐδὲ σπεί Petal Vide vitulam in vallem asperam et incullen deductam. Nam post venerandam crucem, quando vulneratus inventus est Christus, discessit a terre Judæorum, migravitque in regionem gentium, qua nunquam culla fuerot, neque sementem acceperal. Postque alia: Εκεῖ διὰ τῶν θείων ἱερουργών νευ ροκοπεῖσθαι δεῖν ἔφη την δάμαλιν. Τελεῖται γὰρ παρ' ἡμῖν τοῖς ἐξ ἐθνῶν τὸ Χριστοῦ μυστήριον· καὶ ὁμο λογοῦντες αὐτοῦ τὸ πάθος καὶ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀναβίω σιν, ταῖς μυστικαῖς πρόσεσμεν ευλογίαις. Τοῦτο γὰρ, οἶμαι, ἐστὶ τὸ νευροκοπείσθαι τὴν δάμαλιν. Καταγγέλ λοντες γὰρ τὸν θάνατον αὐτοῦ, καὶ ὡσαύτως καὶ τὴν ἀνάστασιν, τὸ σεπτόν τελοῦμεν μυστήριον. Νempe crucis immolatione, ad symbolicam in Eucharistia, ipsam immolationem, sic tamen ut semper in ea, viva hostia sit, ejus mysterii devotissimus cultor Cyrillus, transiens: Ibi vitule nervi concidendi, per divinos sacerdotes. Christi enim mysterium apud nos, qui er gentibus sumus, peragitur; ejusque passionem, ac ex mortuis resurrectionem annuntiantes, ad my sticas eulogias accedimus. Id enim puto est, quod vitule nervi concidantur: quod scilicet, annuntiantes mortem ipsius, atque item resurrectionem, venerandum mysterium peragimus. Equos hostium tum primum Deus subnervandos jussit, cum corum alque curruum magno apparatu in Hebræos pugnarunt; quo docerentur, non in eis, sed in Deo adjutore, qui horum victores reddidisset, ponendam esse - duciam. Sic Rab. Chim. Jos. 11. De bobus eorumque subnervatione, etsi non ita familiare ac de equis in Scriptura, exstat tamen illustre exemplum Genes. XLIX, 6, in benedictione Simeonis et Levi. Tpy Subnervaverunt bovem, Seniores of LXX, Ἐνευροκόπησαν ταῦρον, quod vox illa perinde ac murum significat, cum alia aliaque motione, que tunc nulla scriptæ legebantur, sed corde tenebantur eodem modo Samarit. alii et Vulg. murum; quod non ita cohærere videtur: In furore suo occiderunt virum, et in animositate sua, suffoderunt murum. Nisi quis metaphorice accipiat, uti Menoch., ut significentur Hemor et Sichem urbis principes, qui illi pro muro erant. Sed hoc remotius. Virum quis existimare possit ipsum Hemor; bovem seu laurum, ejus filium Sichem, sic tauri in morem libidinis impotentem, qua et totius ejus tragoedia auctor fuit; nisi quod ille non subnervatus, sed una cum patre necatus aperte dicitur Gen. xXXIV, quæ duo haud videantur of LXX tanto vocum abusu, confudisse. Ut ergo in homine, totam civitatem plebemque et principes sic occisos intellexit Jacobus, sic in bove, quidquid gregum armentorumque erat, quæ omnia illos vastasse ait sacer textus Gen. xxxiv. Sic ergo in eis, alia sustulerint, alia subnervarint, ne einceps usni essent, ipso rumque furoris ex spectaculo in posterum monementum forent. Sic ipsa valde pudenda, jactat ira impotens furor quasi magnifica. Распознавание текста

€37 QUESTIONES ET DUBIA. ὑπὸ τεσσάρων χαλώμενος, καὶ εἰ δυνατὸν κατὰ ἡ submissus; ac non reipa, domus lecto denudari τὴν ἱστορίαν ἀποστεγασθῆναι τὸν οἶκον; Απόκρι Κατὰ μὲν τὴν ἱστορίαν, πάντως ἀπεστεγάσθη ὁ οἶκος· ἐπειδὴ οἱ τῶν τόπων ἐκείνων αὐτόπται γενόμενοι, φασὶ τὰς στέγας τῶν οἴκων, ἀπὸ λίθου κισήμου εἶναι ἐλαφροτάτους, ὥστε τὸν ἀποστεγάσαι βουλόμενον, εὐκόλως καὶ συντόμως δύνασθαι τοῦτο ποιεῖν. Κατὰ δὲ τὸν τῆς ἀναγωγῆς τρόπον, παραλυτικός ἐστι, πᾶς νοῦς ἐν ἁμαρτίαις νοσῶν, καὶ μὴ δυνάμενος διὰ τῆς φυσικῆς θεωρίας (αὕτη γὰρ ἡ θύρα) ἰδεῖν τὸν λόγον· διὰ δὲ τῆς πίστεως ἀποστεγάσας τὸ κάλυμμα τῆς παχύτητος τοῦ νομικοῦ γράμματος, διὰ τῶν τεσσάρων χαλᾶται ἐκ τοῦ ματαίου ύψους, πρὸς τὸν ἑαυτὸν κενώσαντα Λόγον, καὶ τῇ πίστει καὶ τῇ πράξει λαμβάνει την βάσιν. Τίνος χάριν καταγελωμένου Ελισσαίου τοῦ προφήτου ἐκ τῶν παίδων, ηὔξατο, καὶ ἐξῆλθον ἄρκοι, καὶ ἀνώρυξαν [ἀνέρρηξαν] μβ' παῖδας; Απόκρ. Φασί τινες μὴ εἶναι Ἰσραηλίτας τοὺς παῖδας, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἀλλοφύλων· καὶ οὐχὶ παῖδας τῇ ἡλικίᾳ, ἀλλὰ τῇ φρονήσει. Ἐπεὶ οὖν ἤκουον τὸν προφήτην πολλά σημεία ποιοῦντα, καὶ οὐκ ἐπίστευον, ἀλλὰ κατεγέλων αὐτοῦ· παρῆσαν δέ τινες μὴ κοινωνοῦντες τῆς ματαίας αὐτῶν γνώμης· ἵνα οὖν μὴ οὗτοι βλάπτωνται, καὶ τὸ βλάσφημον εἰς Θεὸν ἀνατρέχῃ, ἐπεξῆλθεν αὐτοῖς ὁ Θεός. Κατὰ δὲ τὴν θεωρίαν, πᾶς νοῦς κατὰ τὸν Ἑλισσαίον φαλακρός, τουτέστι καθαρός υλικών νοημάτων, ἐν τῇ ἀναβάσει τῆς γνώσεως, πολλὰ ὑπὸ τῶν λογισμῶν τῶν περὶ τὰ αἰσθητά, καὶ τὴν ὕλην καὶ τὸ εἶδος, καταγελᾶται· τεσσαράκοντα δηλοῦντος τὰ αἰσθητά (ο)· ὕλη δὲ καὶ τὸ εἶδος προστιθέμενα, ἀποτελεῖ τὸν τεσσαράκοντα δύο ἀριθμόν. Σκώπτεται οὖν ἐκ τῶν τοιούτων λογισμῶν ὁ νοῦς, πρὸς τὸ εἰς ἔκνον αὐτὸν ἐμβληθῆναι πρὸς τὴν ἄρετήν. Τούτους οὖν δι' εὐχῆς ἀναιρεῖ, καὶ διὰ τῶν ἄρκων, τουτέστι δι' ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας· κατ' ἀντιστροφὴν γὰρ ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταχειριζόμενα τὰ τοιαῦτα πάθη, ἀποκτένουσι τοὺς λογισμοὺς τοὺς ἐμπαίκτους. ΕΡΩΤ. ΣΤ'. possit e Resp. Quod quidem ad rei gestæ veritatem attinet, omnino delecta est domus. Aiant enim qui Palesti næ loca ipsi lustrarunt, domorum tecta levissima esse ex lapide pumice, ut qui hæc amovere velit ac delegere, id facile brevique possit præstare. Spiritali vero ac altiori sensu, paralyticus est omnis animus peccatis laborans, nec valens naturalis contemplationis vi (hæc enim porte rationem habet) sermonem videre: qui tamen fidei ope delecta littera legis obtegentis crasilie, a quatuor laxatus ab inani celsitate ad Sermonem, qui seipsum exim manivit ", per fdem ac actionem gressum recipit. INTERR. LXV. Quid cause est cur Eliseus propheta pueris irridentibus precatus sit, exierintque ursi, ac pueros quadraginta duos discerpserint 10. Resp. Sunt qui dicant non fuisse pueros Israelitas, sed ex alienigenis: ac neque ætale pueros, sed animi sensu ac prudentia. Quia igitur audiebant prophetam multa signa praestare, nec ut crederent aninium inducebant, sed illum irridebant; erant vero qui dam præsentes, qui a prava illorum mente abhorrebant. Ne igitur ii labem acciperent, ac blasphemia in Deum recurreret, ipso ultore in illos animadversum est. Spiritali autem sensu, mens omnis Elisei more calva: hoc est, a terrenis sensis ac cogitatibus pura, in ascensu scientiæ, plurimum irridetur ab iis rationibus, qua circa sensilia, materiamque ac formam, versantur. Ita scilicet, ut quadragenarius numerus, res in sensum cadentes significet; adjuncta vero materia et forma, duo supra quadraginta eficiant. Subsannant igitur rationes ejusmodi animum, ut in socordiam, quo minus ille obeat virtutem, conjiciant. Has igitur precibus necat, idque ursorum opera; voluptatis scilicet ac cupi ditatis 326 ope. Alterna enim conversione viriatis subsidio usurpati affectus ejusmodi, derisores cogitatus rationesque contrucidant. INTERR. LXVI. Πῶς ὀφείλομεν νοεῖν τὴν περὶ συντελείας τοῦ Quomodo nobis intelligendum, ignorare Filium Υἱοῦ ἄγνοιαν; Ἀπόκρ. Διπλῆ τίς ἐστιν ἄγνοια· ἡ μὲν διαβαλλομένη, ή δὲν ἀδιάβλητος· καὶ ἡ μὲν ἐφ' ἡμῖν ἐστιν, ἡ δὲ, οὐκ ἐφ' ἡμῖν. Καὶ ἡ μὲν διαβαλλομένη καὶ ἐφ' ἡμῖν, ἡ "Luc. v, 19. "Philipp. 11, 7. IV Reg. 11, 23. (ο) Τεσσαράκοντα δηλοῦντος τὰ αἰσθητά, Νίκ deantur hac περιττότερον dicta, nec satis ex lege exacte allegoria. Ut enim August. in Joan. v, quadragenarius numerus in quadam perfectione accipi solet, eaque ratione in jejunio consecratus est: nec materia et forma aliud sunt quam ipsa sensilia, in quibus proinde non videtur debuisse Maximus duo seculi consummationem 19 Resp. Duplex ignorantia est; altera, quæ obnoxia vituperio sit, altera quæ omni labe careat, sitque inoxia: atque altera quidem, penes nos nostraque "Marc. XIII, 32. quærere supra qnadraginta, siquidem quadraginta (ob quatuor scilicet elementa) exponit αίσθητα, quasi ex illis coalita: nisi forte hoc libuit ludere in allegoria campo, quod alia aliis immediatus ad ipsa se habeant, possitque animus distinclionis aliquid cogitare inter illa.

facultatis, altera in nostra facuitate minime posita. περὶ τὴν ἀρετὴν καὶ εὐσέβειαν ἄγνοια· ἡ δὲ ἀδιά βλητος καὶ οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστιν, ὅσα θελόντων ἡμῶν γινώσκειν οὐ γινώσκομεν· οἷον τὰ πόρρω γινόμενα, τὰ μέλλοντα γίνεσθαι. Εἰ οὖν ἐν τοῖς ἁγίοις προφήτ ταις διεγινώσκετο τὰ πόῤῥω καὶ οὐκ ἐφ' ἡμῖν, χάν ριτι, πῶς οὐχὶ μᾶλλον πάντα ἐπίστατο ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ δι᾿ αὐτοῦ τὸ ἀνθρώπινον, οὐ φύσει, ἀλλ' ενώσει τῇ πρὸς τὸν λόγον; "Ωσπερ γὰρ σίδηρος που πυρακτωμένος, πάντα τὰ ἰδιώματα τοῦ πυρὸς ἔχει· φωτίζει γὰρ καὶ καίει· οὐ μὴν φύσει ἐστὶ πῦρ, ἀλλὰ σίδηρος· οὕτω καὶ τὸ ἀνθρώπινον τοῦ Κυρίου, καθό μὲν ἠνώθη τῷ λόγῳ, πάντα ἐπίστατο, καὶ τὰ θεο πρεπῆ ταῦτα ἐν ἑαυτῷ διεδείκνυτο· καθὸ δὲ φύσις ἀνθρωπεία ἐν αὐτῷ οὐχ ἥνωτο (p), λέγεται ἀγνοεῖν. Ac quidem digna vituperio nostraque facultatis ignoratio est, quæ circa virtutem ac pietatem vercatur; labis autem pura et innoxia, nec nostre fa cultatis, quæ nec si velimus, cognoscimus; ut quæ sunt procul et quae futura. Si quidem igitur in prophetis Dei gratia dignoscebantur quæ sunt procul, nec nostrae sunt facultatis; quomodo non potiori ratione Dei Filius cuncta noverat; ac per ipsum, quem ille hominem induerat; non natura, sed qua Verbo unitus erat? Quemadmodum enim ignitum ferrum, ignis qualitatum nullam non habet; quippe cum luceat uratque, tametsi non ignis natura, sed ferrum exsistat: sic et humana natura, qua erat unita Verbo, cuncta noverat, divinaque hæc ac pro majestate in se exhibebat; qua vero natura humana in ipso non erat unita, dicitur ignorare. INTERR. LXVII. Quid significet monachi habitus, ac in primis quid sibi velit quod capilli detondeantur? Resp. Quemadmodum caput membris reliquis corporis eminet, sic in anima, mens capitis rationem habet. Illam porro secularibus omnibus cogitationibus detondere necesse est. Colobium autem, cum omne @ (p) Ἐν αὐτῷ οὐχ ἥνωτο. Necessario addidi negat, ut oppositio constaret vun xal oux Άνωτο, et quod una hæc solutionum sit dificillim ejus loci Mar. xiii. Sic Greg. Theol., 11, De theol.: Γινώσκει μὲν ὡς Θεός· ἀγνοεῖν δέ φησιν ὡς ἄνθρωπος, ἄν τις τὸ φαινόμενον χωρίσῃ τοῦ νοουμένου. Cognoscit ut Deus. Ait vero ignorare ut homo est, si quis quod " oculis conspicuum est separaverit, ab eo quod mente intelligitur. Mente scilicet ac subtili cogitato, intelligendo quod vi sua habet homo, et quod ex unione cumn Verho. Et, ut Basil. loquitur: Ἐὰν μέντοι ἰσχναῖς ἐπινοίαις, ἦτον νοῦ λέπταῖς φαντα σίαις, διέλῃς τὸ κτιστὸν ἐκ τοῦ ἀκτίστου, δούλη καὶ ἀγνοοῦσα ἐστιν ἡ σὰρξ καὶ ψυχὴ τοῦ Κυρίου, εἰ μὴ ἤνωτο τῷ Θεοῦ λόγῳ· Si tamen subtilibus cogitatio nibus mentisque aculis rationibus creatum ab increato diviscris, serva est ac ignorans Domini caro et anima, si non esset unita Dei Verbo. Uli lepide Cord, intellectualibus vestigiis, quod male ίσχναι: legerit ac reprasentet. Alia, eaque pervulgata solutio est, ut ad l'atrem tanquam auctorem, id quod scit, Christus referat; dicaturque solus Pater scire, quod Filius non nisi cum Patre, et ut Pater, atque ab illo sciat. Sic Theol. glossat, Οὐδὲ ὁ Υἱὸς ἄλλως οἶδε τὴν ἡμέραν ἢ τὴν ὥραν, ἢ ὡς ὁ Πατήρ - Neque Filius, aliter scilicet novit diem aut horam, quam sicut Pater. Basil. Αλλ' οὐδ᾽ ὁ Υἱὸς ἔγνω, εἰ μὴ ὁ Πατήρ· ἐκ γὰρ τοῦ Πατρὸς αὐτῷ ὑπῆρχε δεδομένη ἡ γνώσις - At neque Filius (subaudi nosset) nisi Pater. Patre enim illi data cognitio erat. Nee apte satis Cord. At neque Filius novit nisi Pater, quo nihil lucis Marci textui accedit. At neque in co sanior Corderii versio, quod urget Basilius, datamque solutionem non videri violentam ostendit, ἐπειδὴ οὐ πρόσκειται, το, μόνος, ὡς καὶ παρὰ τῷ Ματ θαίῳ. Cord. Cum addatur adjunctum solus, quod apud Matthæum jacet. Nempe jacet (elegans scilicet) voluit pro, positum est; exciditque negatio, uti sou let, vel festinanti calamo, vel prelo. Tertia denique, quod haec, κατ' οικονομίαν certaque dispensatione dicta sint, qua Dominus discipulos avocabat a quæstionibus in quibus plus essel curiositatis, quam necessariam utilitatis; cum alioqui diligenter edissereret, si quid percontarentur, τῶν ὅτι ἦν ΕΡΩΤ. ΣΤ'. Τι σημαίνει τὸ μοναχικὸν σχῆμα, καὶ πρὸ τού του, τίς ἡ ἀπόκαρσις τῶν τριχῶν; Απόκρι Ὥσπερ πάντων τῶν ἐν τῷ σώματι μελῶν ή πιν φαλὴ προτερεύει, οὕτως καὶ ἐν τῇ ψυχῇ ὁ νοῦς κι φαλῆς τύπον ἐπέχει. Τοῦτον οὖν ἀποκείρειν δεί, πάντων τῶν κοσμικῶν νοημάτων. Τὸ δὲ κολύδιον φιλομαθείας ἔχοντα δόξαν, inquit Cyril. eorum que honeste cupiditatis sciendi speciem haberent nec tamen altiori scrutatione egerent. Συντέλειαν itaque commodum prætexit, se nescire, xato vp o qua homo; at neque sanctos angelos in calo, inquit, ἵνα μὴ λυπῶνται, ὡς μὴ θαρβηθέντες το μέτριον. Νe inde dolerent, quod qua modum που excederent illis credita non essent. Id enim θα είν τὸ ἄρρητον, arcanum credere seu committere, apud Chrys. 1 Cor. aliosque. Scrupulosiorque Henr. Steph. qui malit: Audeo committere. Per quam inscit Cord.: Ne contristentur, tanquam supra modum dissidentes; pigebitque cum Latinis istiusmodi interpretum etiam Graca recensere, eaque ad manum habere? Isid. 1. 1, epist. 127. Nullam utilitatem ostendit, quod quis eum diem aut horam sciat; maximam vero, quod nescial, Ίνα πᾶσαν ἡμέραν ἐκείνην εἶναι νομίζοντες, έτοιμοι πρὸς ταύτην τυγ χάνωμεν. Ut omnem diem, illum esse existimantes, parati ad eum simus. Τὸ δὲ κολόβιον. Paucis hic explicat Maximus quod alii plenius prosecuti sunt, de monachorum habitu; in quibus Cass. 1. 1x, Doroth. et alii colo biorum, quod manus non contegant, iisque abscisse manicæ sint, hanc et alii significationem afferunt, quo amputatos mundi actus et opera mopachis suggerant: linei velaminis indumentum indicio aiunt, ab omni eos terrena conversatione mortificatos. Maximus, moralis philosophiæ cultores, eaque velut contectos; adversus præcipue gulam et venerea, adversus quæ durum monacho certamen. Intextum colobio signum aliquod purpureum, velut belli tesseram, quo summo imperatori militent monachi, auctor est Doroth. doctrina Ανα λάβου, paulo alium formam, quam nostri scape laris (ut vocant) fuisse existimo, quod quasi resticule duplices essent atque binc inde suc cingerent, etc., apud Cass. c. 16, quæ nostro scapulari non admodum videntur congruere: nisi partes ipse astrictæ erant ac ligaculo cobarebant, ut etiamnum servant Carthusienses: xouκούλλιον etiam Sozom. I, III, c. 14, σκέπασμα τῆς κεφαλής. Maximi ratio ipsa pervia; quod nientem prolegat, signum esse diving gratia prote Распознавание текста

QUESTIONES ET DUBIA. ἐπειδὴ τὸ μὲν ὅλον σῶμα σκέπει, μόνας δὲ τὰς χεῖ- corpus, solis manibus nudis relictis, tegat, moraler ρας γυμνοί, σημαίνει ὡς χρὴ τὴν ἠθικὴν φιλοσοφίαν που philosophiam indutos esse debere significat, επί ἐνδεδύσθαι, ἀφῃρημένην τὰς πρακτικὰς τῆς ἁμαρ- peccati operationes actusque ablata sint; semperτίας ἐνεργείας· καὶ ὡς χρὴ ταύτην ἐπικεῖσθαι ἀεὶ que cum facultati tum operationi oportere essa ἐπί τε δυνάμει καὶ ἐνεργεία. Η γὰρ δύναμις τῆς ἀντι- impositam. Adverse enim nequissimi 327 po κειμένης τοῦ πονηροῦ δυναστείας ἐστί, κατὰ τὸν testatis vis, ut auctor est beatus Job ', sub ventris Ἰώβ, ὑπὸ ὀμφαλοῦ γαστρός· καὶ αἱ ψυχαὶ κατὰ τὸν umbilico est; animique, teste beato Davide", reμακάριον Δαβίδ, πληροῦνται τῶν δαιμονικῶν ἐμ- plentur demonum illusionibus. Sunt vero illusio παιγμάτων. Εμπαίγματα δέ εἰσιν, αἱ διάφοροι τῆς nes, diverse fornicationis operationes. Ανάλαβος πορνείας ενέργειαι. Ὁ δὲ ἀνάλαβος, ἐπειδὴ καὶ ἐμε autem (nos quasi replicam ", monasticum scilicet πρὸς καὶ ὀπίσω τὸν σταυρὸν ἔχει, σημαίνει ότι χρή, scapulare, dicamus) cum ante retroque habeat cruκατὰ τὸν ᾿Απόστολον, μὴ μόνον σταυρωθῆναι ἡμᾶς cem, hoc signifcat: debere nos, juxta Aposto τῷ κόσμῳ, ἀλλὰ καὶ τὸν κόσμον ἡμῖν· ἵνα φευγόν lum ", non solum mundo crucifixos esse, sed et των ἡμῶν τὸν κόσμον, μηδὲν ἐμπόδιον ἔχωμεν, μηδὲ mandum in nobis crucifixum habere; quo scilicet τῇ πρὸς αὐτὸν σχέσει διὰ τῆς ἐπιφαινομένης ἀπάτης nobis mundum fugientibus, nihil impedimenti inἐγκρατηθῶμεν· μήτε δὲ πάλιν τῶν ὄπισθεν διωκό- currat, nec affectu in eum ac libidine, conspicua μενοι ἐκ τοῦ κόσμου ἐκ τῶν ἀκουσίων πειρασμῶν, decepti specie, teneamur; neque rursus eo a tergo ὑπενδώσωμεν τοῦ τόνου τῆς εὐσεβείας· ἀλλ᾽ ἀναίσθη- persequente, iis tentationibus quæ invitis obreτοι καὶ νεκροί διαμείνωμεν, πρός τε τὰ ἀκούσια καὶ niunt, contentum pietatis studium quidquam remitτὰ ἀκούσια πάθη. Τὸ δὲ κουκούλιον δηλοί, τὴν φρου- tamus; sed velut sensus expertes et quasi emortui, ροῦσαν καὶ σκέπουσαν τὸν νοῦν ἡμῶν χάριν τοῦ Θεοῦ. adversus tum voluntarios affectus malaque, tum Ο γὰρ ἀποκειράμενος τὰ τοῦ κόσμου νοήματα, την involuntarios consistamus. Cucullus Dei gratiam περικεφαλαίαν δέχεται τοῦ σωτηρίου. Τὰ δὲ σανδά- significat, protegentem mentem easyque obtegenλια, τοῦτον ἔχει τὸν λόγον. Ἐπειδὴ ἐκ νεκρῶν δερμά tem. Cujus enim detonsa sunt seculares cogitaτων εἰσὶ, μικρῷ δὲ μέρες τοῦ σώματος ὑπόκεινται, tiones, galeam assumit salutaris ". Porro sandalia τὸν αὐτὸν τρόπον, ᾗπερ τὸ ὅλον σῶμα πρὸς τὰ ἴχνη hanc habent rationem. Cum enim ex mortuis pelliτοῦ σανδαλίου ἔχει, οὕτω χρὴ τὴν ψυχὴν τῷ σώματι bus confecta, ac corporis exiguae parti substrata κεχρῆσθαι, καὶ τοῦτο νεκροῦν τῶν παρὰ φύσιν πα sint, hoc denotant: qua ratione totum corpus ad θῶν. Τὸ δὲ περιβόλαιον, ἐπειδὴ τετράγωνόν ἐστιν, sandalii vestigia se habet, sic necesse ut animus ἐκ τεσσάρων δὲ στοιχείων καὶ ὁ κόσμος, σημαίνει ο corpore utatur, ipsumque affectibus innaturalibus ὅτι χρὴ περιβεβλήσθαι ἡμᾶς τὴν φυσικήν θεωρίαν, (qui scilicet vitio hæreant) sic quasi emortuum ὥστε μὴ πρὸς αἴσθησιν καὶ πάθη τὰ ὁρώμενα βλέ- reddat. Denique pallium, quod habeat quatuor a πειν, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἐν αὐτοῖς λόγου, πρὸς τὸν τού- gulos, ac mundus etiam quatuor elementis constet, των δημιουργὸν ἀνάγεσθαι. Τὸ δὲ τὴν ἀριστερὰν " hoc indicat: debere nos etiam id genus speculatioχεῖρα παραγυμνοῦσθαι, σημαίνει ότι χρὴ τὰς ἀγα- nis induere, quod naturali usu præstatur, ne res θὰς πράξεις ἐν ἡμῖν προφαίνεσθαι, κατὰ τὸν τοῦ Σω- oculis subjectas ex sensus affectuumque libidine τῆρος λόγον, ὅπως ἴδωσιν οἱ ἄνθρωποι τὰ καλὰ cernamus, sed per rationem quæ illis inest, ad ἡμῶν ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ἡμῶν τὸν ἐν illorum auctorem provehamur. Quod autem si τοῖς οὐρανοῖς. Τὸ δὲ μαῦρα τὰ ἐνδύματα εἶναι, σην nistra manus detecta sit, hoc significat, debere μαίνει ότι χρὴ ἡμᾶς ἀφανεῖς εἶναι τῷ κόσμῳ, ὡς τὸ bonas actiones in nobis prælucere, juxta quod πολίτευμα ἔχοντας ἐν οὐρανῷ. Εἰ δέ τις τὸ παλλίον præcipit Dominus, ut videant homines opera nostra τετράγωνον ὄν, καὶ εἰς τὰς γενικὰς τέσσαρας ἀρετὰς bona, et glorifcent Patrem nostrum qui in coelis ἐκλάβοι, τοῦτο εἰκότως οὐχ αμαρτήσεται. est vo. Quod pulli coloria sint indumenta, hoc insi nuat, debere nos esse seculo obscuros, ut qui vitam ae municipatum in coelo habeamus ". Sin autem aliquis pallium, quod quatuor angules habeat, etiam ad generales quatuor virtutes retulerit, ne sic quidem a vero aberraverit. ΕΡΩΤ. ΣΗ. Απόκρι Εἰρήνην ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς καθέδρας τῇ Εκκλησίᾳ ἐπιφθέγγεται, τὸν Κύριον τῆς καθέδρας μιμούμενος, ἀναλαμβανόμενον εἰρήνην τὴν οἰκείαν, καὶ ἀφιέντα καὶ διδόντα. Τὸ δὲ, Καὶ τῷ πνεύματι "Job XL, 11. "Psal. xxxvII, 8. "Galat. vi, 14. • Quid si δεξιάν, ad laboris scilicet usum? gentis mentem. Dorotheus, quod puerorum legumentum capitis sit, signum docet ταπειPATROL. GR. XC. 828 INTERR. LXVIII. Resp. Sacerdos e sublimi cathedræ gradu pacem Ecclesiæ acclamat, imitatus cathedra Dominum, qui, quo tempore assumebatur, suis pacem reliquit ac dedit. Quod autem populus respondeat, Εt cum spiritu tuo, "Eph. vi, 17. "Matth. v, 10. "Philipp. 11, 20. " Vide Cass. 1. 9 de habitu monachorum. νώσεως, humilitatis, cujus sanctius institutum totum professio est. Распознавание текста

hoc significat: Pacem quidem nobis, Domine, prae- σου τὸν λαὸν ἀποκρινόμενον, τοῦτο δηλοί, Εἰρήνην buisti, mutuamque concordiam, at nobis da pacem, indivisam scilicet tecum unionem, ut Spiritu duo pacati, quem nobis; tum cum primo conditi sumus, indidisti, a tua charitate nunquam divellamur. INTERR. LXIX. Si omnino mortui resurgunt, cur omnino, inquit, corpora nostra non excitantur? Quid et dum baptizamur, in incorruptionem transmutari ea credimus 19 Resp. INTERR. LXX. Resp. Si myslicam Scripturæ explanationem quæris, ita intelligendum: Laudate Dominum in poce tube; in memoria resurrectionis, quam tuba intonat, uti scriptum est: Laudate eum in psalterio et cithara; lingua nostra ac ore, tangente ea spiritu, in plectri cujusdam morem. Laudate eum in tympano et choro; in carne et anima, ex qua velut chorea preces et vota ad Deum ascendunt. Laudate eum in chordis et organo; in corde, cunctisque animi visceribus ac nervis, quæ organum nuncupavit. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus; in labiis, per quæ modulata psalmodice carmina depromuntur. INTERR. LXXI. Cum juxta quædam Apostoli exemplaria habeatur, • Omnes quidem dormiemus, sed non omnes immutabimur; juxta quadam vero: Non omnes quidem 329 immutabimur, omnes tamen resurgemus ";, quato, doceat, quanam magis probanda editio sit; ac quid sibi velint, quæ his significantur. Resp. μὲν ἡμῖν παρέσχες, Κύριε, καὶ τὴν ἐν ἀλλήλοις όμό volay εἰρήνην δὲ δὸς ἡμῖν, τὴν πρὸς σὲ ἀδιαίρετον Ένωσιν, ἵνα τῷ Πνεύματί σου εἰρηνεύοντες, ο ἡμῖν ἐν ἀρχῇ τῆς διμιουργίας ἐνέθηκας, ἀχώριστοι τῆς τῆς ἀγάπης τυγχάνωμεν. Εἰ ὅλως νεκροὶ ἐγείρονται, τί ὅλως, φησί, τὰ σώματα ἡμῶν οὐκ ἀνίστανται; Τί καὶ ἐν τῷ βα πείζεσθαι, εἰς ἀφθαρσίαν αὐτὰ μεταποιεῖσθαι πιστεύομεν; Απόκρ. Απόκρι Εἰ τῆς Γραφῆς ζητεῖς μυστικὴν διασάφησιν, οὕτως νοητέον· Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐν φωνῇ σάλπιγγος, ἐν τῇ μνήμῃ τῆς ἀναστάσεως [Ισ. ἀναλήψεως] σάλ πιγγι σειομένῃ, ὡς γέγραπται· Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν ψαλτηρίῳ καὶ κιθάρα· τῇ γλώσσῃ ἡμῶν καὶ τῷ στόματι, ὡς πλήκτρῳ τινὶ τῷ πνεύματι κρουομένων. Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τυμπάνῳ καὶ χορῷ· ἐν σαρκὶ καὶ ψυχῇ, ἀφ' ἧς ὡς χορείας πρὸς θεὸν διαβαίνουσι δεήσεις. Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν χορδαῖς καὶ ὀργάνῳ· ἐν καρδίᾳ, καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἔσωθεν σπλάγχνοις καὶ νεύροις, ἅπερ ὄργανον κέκληκε. Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν κυμβάλοις εὐήχοις· τοῖς χείλεσι, δι' ὧν τὰ ἐναρ Ο μόνια τῆς ψαλμωδίας πλέκεται μέλη. Utramvis quis puto editionem amplectatur (cum vetera exemplaria ambas contineant), si modo pic accipiat, ab Apostoli scopo non aberrabit. Juxta priorem quidem editiopera, Omnes quidem corτείας mus, sed non omnes immutabimur, ita intelligendum, est: fore scilicet ut omnes per mortem dormitionem sustineamus, at non ut omnes claritatem ac fiduciam nanciscamur; quod ipse Apostolus alio loco clarius ponit, dicens: Si tamen induti, et non nudi inveniamur ". Juxta alteram vero: Non omnes quidem dormicus, omnes tamen immutabimur, ita exponendum est, ut dicat, non omnes dormituros dormitionem temporibus productam, et qua sepultura et dissolutione corruptionis causa indigeant; sed qui tunc invenientur, brevem degustaturos mortem, nihil eis necessaria longi illa temporis "I Cor. xv, 29. "Psal. CL, 3-5. "Cor. xv, 51. · Επειδὴ κατά τινα τῶν ἀντιγράφων τοῦ ᾿Απο στόλου περιέχεται, ότι ο Πάντες μὲν κοιμηθη σόμεθα, οὐ πάντες δὲ ἀλλαγησόμεθα· η κατά τινα δέ᾽, ὅτι ο Πάντες μὲν οὐ κοιμηθησόμεθα, πάντες δὲ ἀλλαγησόμεθα· η παρακαλώ μαθεῖν, ποίαν χρὴ τῶν ἐκδόσεων ἐγκρῖναι· καὶ τὰ τὰ ἐκ τούτων δηλούμενα. Απόκρι Οίμαι ὅτι καθ' ἑκατέραν, τῶν ἐκδόσεων, ἐπειδὴ καὶ τὰ ἀρχαῖα τῶν ἀντιγράφων τὰ δύο περιέχουσιν· εὐσεβῶς δή τις ἐκλαμβάνων, τοῦ ἀποστολικοῦ οὐκ αποσφαεῖται σκοπού. Κατὰ μὲν τὸν Πάντες κοιμη Φησόμεθα, ού πάστορες δε αλλαγησόμεθα, οὗτοι χρὴ νοεῖν, ὅτι πάντες μὲν τὴν διὰ θανάτου κοίμησιν ὑπομενοῦμεν· οὐ πάντες δὲ τὴν δόξαν καὶ τὴν παρ ῥησίαν ἀνταλλαξόμεθα· ὅπερ ὁ αὐτὸς ᾿Απόστολος ἐν ἄλλῳ σαφέστερον τίθησι, φάσκων, Είπερ καὶ ἐνδυ σάμενοι, καὶ οὐ γυμνοὶ εὑρεθησόμεθα. Κατὰ δὲ τὸ, Οὐ πάντες μὲν κοιμηθησόμεθα, πάντες δὲ αλλαγησόμεθα, οὕτως χρὴ ἐκδέχεσθαι, ὅτι Πάντες μὲν οὐ κοιμηθησόμεθα τὴν χρονικὴν κοίμησιν, ὥστε δεηθῆναι ταφῆς καὶ λύσεως τῆς εἰς φθοράν· ἀλλὰ σύντομον τὸν θάνατον οἱ τότε εὑρισκόμενος ύπομεν νοῦσι, μὴ δεόμενοι χρονικής κοιμήσεως, διὰ τὴν "II Cor. v, 3. • Primam lectionem Latina modo. secundam Graeca representant. Распознавание текста

QUESTIONES ET DUBIA. παραντίκα γινομένην ἀνάστασιν· πάντες δὲ ἀλλὰ- dortitione, ob faturam nos vestrectionen: bin γήσονται, τουτέστι, τὴν ἀφθαρσίαν ενθύσονται. nes tamen immutandos, hoc est, incorraptione donandos. Η δήποτε λεγόντος τοῦ Λουκᾶ ἐν ταῖς Πρά Έτσι περὶ τοῦ Παύλου, ὅτι Εσπευδεν, εἰ δυνατὸν ἦν αὐτῷ, ποιῆσαι τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς εἰς Ἱεροσόλυμα,» φαίνεται γονυκλισίας ποιήσας, Ο τοῖς κανόσιν ἀπηγόρευται, Απόκρ. Οὐ περὶ αὐτῆς τῆς Πεντηκοστῆς (r), ἐν ᾗ τὸ Πνεῦμα κατῆλθε, λέγει· ἀλλ' ἐπειδὴ οἱ πεντήκοντα ἡμέραι, ἡμέραι λέγονται τῆς Πεντηκοστῆς, ἔσπευδεν ὁ Παῦλος τὴν ἀπὸ τῆς Πασχαλίας πρώτην ἡμέ ραν ποιῆσαι εἰς Ἱεροσόλυμα· ὡς θῆλόν ἐστιν, ὅτι ἐν ταῖς νηστείαις έκλινε γόνυ. ΕΡΩΤ. ΟΓ. Τί έστιν, ο "Οστις εποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμά λιον τοῦτον χρυσόν, ἢ ἄργυρον, ἢ λίθους τις μίους· ξύλα, χόρτον, καλάμην· τὸ πῦρ αὐτὰ δοκιμάσει. Εἴ τινος οὖν τὸ ἔργον μενεῖ ὁ ἐπικό δόμησε, μισθὸν λήψεται· εἴ τινος δὲ τὸ ἔργον και τακαήσεται, ζημιωθήσεται· αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ, ὡς διὰ πυρός;» Απόκρ. Θεμέλιός ἐστιν ἡ τοῦ Χριστοῦ πίστις. Εποικοδομεί δέ τις ἐν αὐτῇ, χρυσὸν μὲν, τὴν θεολογικήν μυστ αγωγίαν· ὡς άργυρον δὲ, τὸν διαφανή βίον- λίθους δὲ τιμίους, τοὺς εὐσεβεῖς λογισμούς· ξύλα δὲ, τὴν περὶ τὰ αἰσθητὰ προσπάθειαν· χόρτον δε, ὁ τὴν ἀλογίαν τρεφόμενος· καλάμην δὲ, ὁ τὴν φθοράν έργαζόμενος. Καὶ ἐπὶ μὲν τῶν ἐχόντων τὰς ἀγαθὰς πράξεις, ἡ τῆς γνώσεως (διαγνώσεως] ἡμέρα δηλοί, ὅτι ἐν πυρὶ, τουτέστιν ἐν τῷ πνεύματι, γέγονεν ή τούτων ἀποκάλυψις. Ἐν δὲ τοῖς ἁμαρτάνουσι, τὰ Έργα κατακαίονται, τῆς διαγνώσεως διακαιούσης "Act. xx, 16. "I Cor. m, 15-15. Οὐ περὶ αὐτῆς τῆς Πεντηκοστής. Darum plane, sic vocem Πεντηκοστής accepisse Lacam: nec admodum cogit illa ratio, quod Paulus genua posuit in oratione: quod non licebat per canones a Paschate ad Pentecostem, ob memoriam resurrectionis Dominicæ. Sive enim jam exstabant illi caHones, sive sequentium pastorum sedulitate augendo divino cultui, Ecelesia jam constituta atque adulta, conditi sunt; nibil tamen illi officiebant, quin Paulus supremum vale dicturus ac quibus dicebat, presbyteri ac Ecclesiæ primores, sic procum berent, eoque corporis festa et habita, tum tristi tiam vicissim illi suam proderent, tum divinam opem propensiore humilitate deposcerent. Bitus ille non flectendi in publicis statisque Ecclesie precibus et officils locum habet, omníque Græcis religione servatur; in aliis nescio an et ipsis inviolabilis sit; quod videtur Maximus innuere. Utut sit, passim legimus in Scriptura sic procubuisse oranies, cum majoris aliquid companctionis, exorando divinam clementiam, ostendere vellent. Sic bene Chrysost. inde orasse colligit, οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ μετά πολλῆς τῆς κατανύξεως - Non defunctorie ac σπανός ratione, sed cum magna compunctione, θεὶς τὰ γόνατα αὐτοῦ οὺν πᾶσιν αὐτοῖς· ponens ipse genda η INTERR. LXXII. Quid sibi vult, cum dicat Lucas in Actis de Paulo, quod e festinabat, si possibile sibi esset, ut diem Pen tecoutes faceret Hierosolymis ",» quod videtur genua potuisse, quod sacris canonibus vetilum eat? Resp. Non de ipsa Pentecoste loquitur, in qua descendit Spiritus: sed quia quinquaginta dies Pente contes dies nuncupantur, festinabat Paulus ut primum a Paschate Hierosolymis diem faceret: ac liquet inde, quod in jejuniis genu Heeleret. INTERR. LXXHI. Quid afbi vult: Si quis superædificat super fundamentum istud, aurum, argentum, tapides pretiosos; ligna, ferum, utipulash; ignis haec probabit. Si cuju igitur opus hanserit, quod superdificavit, merce dem accipiet, 330 si cujus autem opus comitteret, damnum accipiet: ipse tandem salvabitur, sic vero, quasi per ignem " Reap. Fundamentem est Christi des. Superædificat autem quis in ille, earum quidem, altiorem theo logicam contemplationem; tanquam argentum vero, vllam virtutis luce conspicuam; lapides pretioses, pias rationes; ligna, procliviorem in res sensui subjectas alfectionem ac libidinem; fenum, qui brutas alis efectiones; slipulim, qui corruptionem operatur. Ad quidem, quod attinet ad illos qui bonas habent actiones, manifestabit judicii dies; φuod in igne, hoc est, in spiritu, eorum facta mamifestatio eft. Quod verba ad peccalores, corum cum illis onedibus. Quin sacer ipse textus, egisse Paulum festum Azymorum Philippis, in proernet hujus itineris, cute loquitur: "Ημεῖς δὲ ἐξέπλευ σαμεν μετὰ τὰς ἡμέρας τῶν Αζύμων ἀπὸ Φελίπε του. Εν στο Chrys. Καὶ γὰρ τὰς ἑορτὰς ἐμοὶ δοκεῖ σπουδάζειν αὐτὸν ποιεῖν ἐν ταῖς μεγάλαις Bad Hoc puto studebat, ut solemnitates in magnis urbibus perageret. Atque adeo, uti Philippis Pascha diesque Azymorum egerat, sie Pentecosten Hierosolymis celebrare satagebat. OEcumenius ipse non satis accuratus, illa verba Act, xxi, 5: Οτε δὲ ἐγένετο ἡμᾶς ἐξαρτίσαι τὰς ἡμέρας, completis diebus, σε diebus Asymptum exponit, τουτέστι, μετὰ τὰ Αζυμα, cum sermo sit de septem diebus, quod Tyri egit Paulus cum discipulis, peractis jam diebus Azymorum Philippis, Act. xx, 6. Ac neque si de diebus Azymorum ibi sermo esset, quidquam locus auctori faveret, cum statim sequator alia precantis Pauli et fidelium geniculatio, Kal θέντες τὰ γόνατα, ἐπὶ τὸν αἰγιαλόν προσηυξά μεθα. Positis genibus, in littore oravimus; cum της πεντηκοστής (paschalis scilicet temporis non nisi septem circiter dies effluxissent, nec tempus sv νηστειών esset. Распознавание текста

opera comburentur; nempe judicii cognitione con- τὴν συνείδησιν, καὶ μειούσης τὰς ἁμαρτίας, καὶ σο scientiam comburente atque peccata delerente, hominemque servante; pro superioris tamen temporis virtutum inertia multante. Sed et in futuro seculo, peccati opera in nihilum cedent, natura vires suas incolumes per ignem ac judicium recipiente. INTERR. LXXIV. Quid est quod David psallit, dicens: Da imperium fuum puero tuo; et salvum fac filium ancilla Resp. Quia per naturain servi sumus Dei, ejusque ancillae sapientiae illi, rogat primum nobis imperium dari, hoc est, ut vitiis prevaleamus: tuncque inde nobis salus accedit. INTERR. LXXV. Cum in Regnorum libris scriptum sit, commovisse Deum Davidem ut numeraret populum ^; in libris autem Paralipomenon dicatur diabolus id prastitisse ", quomodo ostendetur divina Scriptura sibi τρια consentire? Resp. Quia Apostolus hujus sæculi deum vocat diabolum, eo sensu accipiendum quod dicitur in libris Regnorun. Aut etiam aliter, quia sine Dei provi- "Psal. LXXXV, 16. "II Reg. xxiv, 1. "I Paral. ζούσης τὸν ἄνθρωπον (α)· ζημιούσης δὲ τοῦ προλα βόντος χρόνου τὴν ἀργίαν τῶν ἀρετῶν. ᾿Αλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι, τὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας εἰς ἀνυπο αρξίαν χωρήσουσι, τῆς φύσεως τὰς ἰδίας δυνάμεις σώας ἀπολαβούσης διὰ τοῦ πυρὸς καὶ τῆς κρίσεως. Τι ἐστιν ὅπερ ὁ Δαβὶδ ψάλλει, λέγων, ο Δὸς τὸ κράτος σου τῷ παιδί σου, καὶ σῶσον τὸν υἱὸν τῆς παιδίσκης σου;» Απόκρ. Ἐπειδὴ κατὰ φύσιν δοῦλοι ἐσμεν τοῦ Θεοῦ· τῆς δὲ παιδίσκης αὐτοῦ τῆς σοφίας νἱοὶ, δοθῆναι ἡμῖν εύχεται πρῶτον τὸ κράτος· τουτέστι, τὴν κατὰ τῶν παθῶν δυναστείαν· καὶ τότε διὰ τούτου ή σωτηρία ἡμῖν παραγίνεται. ΕΡΩΤ. ΟΕ. Ἐπειδὴ ἐν ταῖς Βασιλείαις γέγραπται, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπέσεισε τὸν Δαβὶδ ἀριθμῆσαι τὸν λαόν· ἐν δὲ ταῖς Παραλειπομέναις τὸν διάβολον λέγει· πως δειχθήσεται ἡ θεία Γραφὴ ἑαυτῇ συμφων νοῦσα: Απόκρ. Ἐπειδὴ ὁ ᾿Απόστολος θεὸν τοῦ αἰῶνος τούτου λέ γει τὸν διάβολον· κατὰ τοῦτο ἐκληπτέον τὸ τῶν Βασιλειῶν. Η καὶ ἄλλως, ἐπειδὴ χωρὶς τῆς τοῦ Θεοῦ xxi, 1. " H Cor. iv, 4. καὶ ἀκέραιος μενεῖ ἐν τῷ πυρὶ, καὶ οὐκ ὄψεται θάνατον, ἀλλὰ τὸ ἔργον αὐτοῦ μόνον κατακαήσεται καὶ χαωθήσεται· αὐτὸς δὲ ἀκέραιος μενεῖ εἰς αἰῶνας κολαζόμενος, καὶ οὐ διαλυθήσεται· Damnum patietur regni calorum. Salvus vero fiet ipse, tanquam per ignem; hoc est, salvus manebit et integer in igne, nec videbit mortem; sed opus ipsius solummodo comburetur: ipse vero integer manebit in sæculum sæculi ignis pænam luens, nec unquam dissolvetur. Theodoret. ac doctorem refert: ac sane ad eum videtur collineare tota mens Apostoli; cujus opus maneat, vel ardeat, non quod ipse, sed quod discipuli superedificantes, ipsi se fecerint, accepta ab eo doctrina, beneque aut male utentes, quorum interitus, nullam ei labem inferat, quod ipse non ejus auctor sit, sed ipsimet: Εί τινος τὸ ἔργον καταχρήσεται, ζημιωθήσεται, οὕτω δὲ ὡς διὰ πυρός· αὐτὸς δὲ σωθήσεται, τουτέστιν ὁ διδάσκαλος· οὐ γὰρ αἴτιος τῆς τούτων ἐπὶ τὸ χεῖρον τροπῆς. Si cujus opus Daruerit, damnum accipiet, sic vero quasi per ignem: ipse vero salvabitur, nempe doctor. Quod eorum mutationis in deterius auctor minime exstiterit. Sin autem, inquit, aliquis nolit illud, quasi per ignem, operi aplare, sed doctori, sic intelligat: "Οτι ὑπὲρ μὲν ἐκείνων οὐκ εἰσπραχθήσεται δίκας· σωθήσεται δὲ καὶ αὐτὸς διὰ πυρὸς δοκιμαζόμενος, είπερ ἄρα ἔχει τὸν βίον τῇ διδασκαλία κατάλληλον· Non dabit pro είς penas; verum ipse etiam salvabitur, per ignem probatus, num vitam convenientem doctrine habeat. Καὶ σωζούσης τὸν ἄνθρωπον. Nihil Maximus In hac ardua quæstione ac Apostoli loco, quam quod superiores Graeci theologi. Eorum princeps Chrys. hom. 9 in 1 Cor. 1, ubi serio gehennam esse per petuam, nec poenas damnatorum unquam interituras, asseruit, ne quis ex his Pauli verbis, assumptaque illi similitudine penis tandem se liberandum, ac salutem adepturum putaret; de fidelibus sermonem esse ostendit, qui vitam (virtutes scilicet aut vitia) supersedificent, proque ejus ratione reci piant. Qui cuin recta fide virtute fulserunt, manente quod superædificaverunt, laudem referant, illorum manifestata virtute. At qui vitio sorduerunt, ζημιωθήσεται· ἰδοὺ μία κόλασις· αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως ὡς διὰ πυρός· ἰδοὺ καὶ δευτέρα· Detrimentum palietur: ecce unum supplicium: ipse autem salvus erit, sic quasi per ignem: ecce et alterum. Magisque sequentibus explicat: "Ο δὲ λέγει, τοῦτό ἐστιν· Οὐχὶ καὶ αὐτὸς οὕτω ἀπολεῖται, ὡς τὰ ἔργα, εἰς τὸ μηδὲν χωρῶν· ἀλλὰ μενεῖ ἐν τῷ πυρί. Quod vero ait, istud est: Non etiam ipse sic peribit, quemadmodum opera, ut in nihilum cedat; sed manebit in igne. Probatque ex usu communis sermonis, quo servari in igne dicimus, quæ in eo non comburuntur, nec statim in cinerem rediguntur. Quidquid denique istud est, dictum esse ad terrorem divini judicii peccantibus incutiendum. Itaque τό, σωθήσεται, quasi καταχρηστικοίς, pro τηρηθή σεται, quod et reddit Theoph. ipse eamdem Chrys. expositionem perstringens: 'Αλλὰ σωθήσεται, του τέστι σώος τηρηθήσεται, ὥστε καὶ τῷ πυρὶ κατακαίεσθαι. Σώζεται μέντοι αὐτὸς, ὁ ἁμαρτωλός δηλαδή, τουτέστι σώος τηρείται δίκας αἰωνίους ὑπέχων· Sed servabitur; pro eo ac dicat, remanebit incolumis, ut etigni comburatur. Servabitur tamen ipse (peccator scilicet), hoc est manebit integer panas æternas sustinens. Auctor Esposit. in Scripturam, L. II, Athan. qu. 100: Ζημιωθήσεται τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· σωθήσεται δὲ αὐτὸς, ὡς διὰ πυρός· τουτέστι σώος quo non longe abest Isid. l. v, epist. 84: Ο πάντα τὰ εἰς αὐτὸν ἥκοντα πληρώσας, εἰς τὸ πεῖσαι, καὶ μὴ πείσας, ὡς ἀνύσας, δίκαιο; ἂν εἴη θαυμάζεσθαι. Τοσοῦτον ἀπέχει τοῦ μέμψεων; ἄξιος είναι Qui pro munere ac officii ratione omnia implet, ut persuadeat, nec tamen persuadet, ac si rem peregisset, me rito laudem habet ac admirationem; tantum abest ut ulli reprehensioni obnoxius sit. Ubi nescio quis imperite vel interpres vel typogr. Tantum abest ut reprehensione videatur dignus, ut omnis sit expers. Распознавание текста

povolas obtv yivstas, ààà' alte xar' eboxiav, dentia contingit nihil; sed vel 331 propensiore εἴτε κατ' οἰκονομίαν, εἴτε κατὰ συγχώρησιν τὰ πάνω τα γίνονται· τὸ ἐν ταῖς Βασιλείαις γεγραμμένον, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπέσεισεν, ἀντὶ τοῦ, παρεχώρησε, νοεῖν ἐστιν εὐσεβές· ἐν δὲ ταῖς Παραλειπομέναις, τὸν διά βολον τὸν ἐνεργήσαντα, καὶ αἴτιον γενόμενον. Εβδο μήκοντα δὲ χιλιάδες πίπτουσιν, οἱ εὑρεθέντες μετά ᾿Αβεσσαλών· οἱ τὸ πάθος ἔχοντες τῆς οἰήσεως καὶ ὑπερηφανείας. Κατὰ δὲ τὴν θεωρίαν τοῦτο σημαίνει, ὅτι πᾶς Δαβίδ, ὁ μὴ κατὰ διάθεσιν, ἀλλὰ κατὰ συν αρπαγήν, επάρσεως ἀπογεννήσας λογισμόν, μεταγνούς, αἰτεῖται τὸν Θεὸν, καὶ θνήσκουσιν οἱ περὶ τὰ χρονικὰ καὶ πρόσκαιρα λογισμοί. Ο γὰρ ἐβδομηχοστὸς ἀριθμὸς, τὴν χρονικὴν κίνησιν σημαίνει, διὰ τὸν ἑβδοματικὸν κύκλον. Διὰ τοῦτο τοίνυν παραιτήσασθαι ἄμεινον, τὸ ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν δαιμόνων διώ κεσθαι, καὶ μὴ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Θεοῦ. ejus voluntate nutuque, vel indulgentia, aut etiam permissione cuncta eveniunt; quod in libris Regnorum scriptum est, commovisse Deum, ita pie posi tum intelligemus, pro eo quod est, permisisse; in libris autem Paralipomenon, diabolum rem præstitisse, ejusque auctorem fuisse. Caduut vero septua ginta millia, qui scilicet inventi sunt cum Absalone, laborantque inanis fastus ac superbiae vitio. Spiri tali autem intellectu hoc significat, quisquis David est, qui non propensa voluntate, sed quod ita obrepserit, nec satis cogitante animo elationis labem genuerit; penitudine ductum, precibus ad Deum confugere, ac, quæ circa terrena temporaneaque versantur, cogitationes interire. Septuagenarius enim numerus temporalem designat motum, ob septenarium recurrentem dierum circulum. Præstat igitur poscere, ut inimici dæmones persequantur, quam ut fame audiendi verbum Dei puniaris". EPOT. OG'. Τί ἐστι τὸ ἐν τῷ Ἀποστόλῳ εἰρημένον, ο Ορε λον καὶ ἀποκόψονται;» Αποκρ. Τοῦτο εἴρηται ἀντὶ τοῦ, Θρηνήσουσι καὶ κόψον. ται εἰς μετάνοιαν ερχόμενοι ὧν ἡμαρτον ἀναστα τοῦντες τοὺς πιστούς. ΕΡΩΤ. ΟΖ'. Τίνος χάριν Μωαβῖται καὶ Ἀμμανῖται ἀπαγορεύονται εἰσελθεῖν εἰς τὸν ναὸν τοῦ Κυρίου, έως τρίτης καὶ τετάρτης καὶ δεκάτης γενεάς· καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα; Απόκρι Ἐπειδὴ Μωαβίτης ἑρμηνεύεται Εντερον πα τρός (κ)· Αμμανίτης δὲ, πατὴρ μητρός· σημαία с "Amos VIII, 11. "Galat. v, 12. "Deut. xxni, ⚫ Vulg abscindantur, aliique. Arti tou, prova xalxorta. Hujus sic nove acceptionis vocis illius, ào, meminit et Hesych. exque illo Var. àmoxo, 6:Epox, ànoxofaµévn. Plangens tundensque pectus. Hæc forte sie mitis excogitata expositio, ne quid austerius habere imprecatio hæc, quam pro Apostoli mansuetudine, videretur: reliqui tauen sic exponunt, ut quasi immedicabiliter agrolantibus summeque aliis exitiosis, el doratoūst (eos qui libert essent et ad supernam spectarent Jerusalem, quasi vagos exsulesque ac captivos circumducentibus) non repetophy (circumcisionem qua gloriabantur) sed plenam nohy et amoxony (virilium scilicet excisionem) justa eis æmulatione imprecetur; quod est, nullam deinceps sic malæ gentis fore sobolem. Videtur llesych. quod ita refert, in aliquo comico, ac de muliere dictum, legisse: qui sexus ad planctum pectusque tundendum maxime proclivis est. (α) Έντερον πατρός. Non satis videtur istud etymum accuratum; nota enim nominis Moab derivatio seu origo; quod ex patre (Lot scilicet) post Sodomorum subversionem, per filiarum fraudem incestuoso concubito natus sit. Num ergo scripserit Maximus, fov Ex to arpis, quod ita imperitus scriba in Evtepov verterit? Sed quod eam ipsam voINTERR. LXXVI. Quid sibi vult, quod dictum est ab Apostolo: «Utinam * εἰ ἀποκόψονται ". Resp. Posita est ca vox, pro eo ac dicat: Lugeant ac plangant ponitudine ducti, eorum quæ peccave runt, conturbando fideles, eorumque tentando constantiam. INTERR. LXXVII. Quid cause est cur Moabitis et Ammanitis Interdictum sit ingredi in templum Domini, usque in te tiam et quartam generationem; et usque in so culum "? Resp. Quia Moabites, si nomen interpreteris, patris intestinum sonat; Ammanites vero, matris pater: his 5; I Esdr. XHI, 1. cem iterum repetit, inque ea vim facit, sic nos opinari non sinit. Nec minus clara etymologia nominis Ammon, ex quo Ammanite seu Ammonit, ex secunda Loti filia ipsoque Loto, perscripta Gen. xix, 38: Filius populi mei; nec occurrit, unde Maximo, τὸ πατὴρ μητρός obrepserit. Quod etiam de tertia et quarta generatione huc translatum est, ad alia spectat Exod. xx, 5; Num. xiv, 18; Deut. v, 9 de his qui transgrediuntur divina mandata, quibusr Deus comminatur se redditurum in tertiam et quartam generationem, et in sæculum (id est, nunquam)' admittendos in Ecclesiam Domini, Moabitas et Ammonitas, divina sententia est. Fefellit parum allentum memoria, quod de Idumæis et Ægyptiis, Deut.. XXII, 7, in contrarium sancitur; post tertiam generationem intraturos in Ecclesiam Domini, nec esse abominandos cos populos, quod Idumæus ejus frater esset, ex ea idem Abrahæ stirpe (ipsa Esau progenies) oriundus; ac quod Egyptius Hebræos hospites ac colonos habuisset atque fovisset. Admitti in Ecclesiam Domini, putem, consiliorum gentis. esse participem, illiusque plene jura nancisci, ac quasi verum Judeum haberi, non ad eorum transeuntem cultum, inter proselytas ac fideles admitti, Verum hæc alterius loci sint et communicationis. Vocem Ammanitas deduxerit Maximus ab TN, quod est nutrivit, ex vocis sonique affinitate deceРаспознавание текста

duobus significatur, quisquis ab alio accepit malitim exemplum, hunc patris intestinum nudasse: quisquis vero ex se ipse peccatum genuit, patrem matris (sui nempe peccati) auctorem esse. Hi tales igitur, non ingredientur in domum Domini, usque in tertiam et quartam et decimam generationem, et maque in seculum. Hoc est, qui neque per habitum Tonum et actionem (hape 199. est tertia et quarta virtutum generatio), et per nomen ac fdem Domini Jesu, decemque legis mandala, me quod manet fatures speculum regenerationis, non cum Deo init necessitudinem eique conciliatur, non intrabis in domum Dei; in coelestem scilicet Jerusalem, ubi babitatio ces lactantium omnium *. INTERR. LXXVIII. Quid cause est cur in parte quidem leprosus, legie scito immundus sit: qui vero lotus ea commaculatus est, mundus decernatur Resp. Qui parte aliqua leprosus est, membrum, lepra commaculatum mortuum habet. Vitali enim sanguine subfugiente, subsidit locus cavusque eficitur: sieque adeo lepete illa cavitate tactui sacerdotis subsidente, eum qui talis esset ille polluebat. Qui vero totus lepre commaculatus est, habet is quidem leprosi colorem: vitalis tamen sanguis toto corpore in superficie sparema est. Significat vero ea res, anim fcilicet qui ad extremam malitiam venerit, ac deinde penitentia agat, vitale virtutis robur der – παρ περίματα, solarpasia conscientiam prioribus cogitantis animi informationibus habere commacular mm. Non enim potest eorum quæ egit, non meminisse, naq illa, cogitare, ac si non egisset. Ea itaque ratio est, cur.aum, qui talis est, lex, mundum, pronuntiet. INTERR. LXXIX. Quid sibi volunt, quae legis ritu offerebantur, quinque victimarum genera, oπός, όρα, capra, turtur, ο Resp. Uno quidem sensu, sumitur arios quidem, ut qui dex exsistat, ut significet vim rationis; taurus, ut, bram; capra, ut cupiditatem; turtur, ut castitatem; columba, ut sanctimoniam. Sin vero etiam cujus que animalis quæ insunt a natura, exquirenda, sunt, ac cuique illorum congrua aptanda spiritalis, sensus ratio est; aiunt qui rebus ejusmodi nayarunt operam, ovem tria domino praestare, vellas,, • Psal. Lxx37, 7. " Levit. xtu, 1, 12. ptus; quod et Ilieronymo quandoque obrepsisse. motavit Morinus in Exercit. Bibl. Porro in his Maximi quæstionibus non desunt aliqua, quæ majorem ἀκρίβειαν, etiam in eo genera qnod libens assectatur, τῆς ἀλληγορίας sensusque, spiritalis, videantur exigere: ut quaedam mihi su852 νεται διὰ τούτων, ὅτι ὅστις ἀπ᾿ ἄλλου παραλάβη υπόδειγμα κακίας, οὗτος τὸ ἔντερον τοῦ πατρὸς ἀφαν νέρωσεν· ὅστις δὲ ἐξ ἑαυτοῦ τέκῃ τὴν ἁμαρτίαν, οδ της ἐστιν πατὴρ μητρός, τουτέστι τῆς ἰδίας αμαρ τίας. Οἱ τοιοῦτοι οὖν, οὐκ εἰσελεύσονται εἰς οἶκον Κυρίου, ἕως τρίτης καὶ τετάρτης καὶ δεκάτης γεν νεάς· καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα. Τουτέστιν, ὁ μὴ δι' ἔξεως ἀγαθῆς καὶ πράξεως (αὕτη γὰρ τρίτη καὶ τε τάρτη γενεὰ τῶν ἀρετῶν), καὶ διὰ τοῦ ὀνόματος καὶ πίστεως τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, καὶ διὰ τὰς δέκα τοῦ νόμου ἐντολὰς, καὶ διὰ τῆς τοῦ μένοντος αἰῶνος ἐσα μένης παλιγγενεσίας, ἑαυτὸν τῷ Θεῷ οἰκειν, οὐκ εἰσελεύσεται εἰς οἶκον Θεοῦ· τουτέστιν, ἐν τῇ οὐρανίῳ πόλει, ἐν ᾗ πάντων εὐφραινομένων ή κατ οικία. ΕΡΩΤ. ΟΗ'. Τί δήποτε ὁ μὲν ἐν μέρει λεπρὸς, ἀκάθαρτός ἔστι παρὰ τῷ νόμῳ· ὁ δὲ ὁλόλεπρος ὤν, καθα ρός ἐστιν; Απόκρ. Ο κατά τι μέρος λεπρός, νεκρὸν ἔχει τὸ μέρος ἐν ᾧ ἐστιν ἡ λέπρα. Υποφεύγοντος γὰρ τοῦ ζωτικού αἵματος, κοιλαίνεται ὁ τόπος· καὶ ἡνίκα τῇ ἀφῇ τοῦ ἱερέως ὑπέκυπτεν ἡ κοίλανσις τῆς λέπρας, ἐμίαινε τὸν τοιοῦτον· οὕτω καὶ ὁ κατά τι μέρος τῆς ψυχῆς λεπρωθεὶς, κοιλανθείσης τῆς ψυχῆς, τουτέστι ταπει νωθείσης διὰ τῆς ὑποχωρήσεως τῆς ζωτικής δυνάμεως τῆς ἀρετῆς, ἀκάθαρτος γίνεται. Ο δὲ ὁλόλε προς, τὴν μὲν χρόαν τοῦ λεπροῦ ἔχει· τὸ δὲ ζωτικὸν αἷμα δι᾿ ὅλου τοῦ σώματος ἔχει ἐν τῇ ἐπιφανεία. ανεσπαρμένον. Τοῦτο οὖν σημαίνει, ὅτι ὁ εἰς τὸ ἔσχατον πέρας τῆς κακίας ἐλθὼν, εἶτα μεταμελη θεῖς, ἐπαναλαμβάνει τὴν ζωτικὴν τῆς ἀρετῆς δύναμεν· μόνην δὲ τὴν συνείδησιν έχει κεχρωσμένην ταῖς προτέραις προλήψεσιν. Οὐ δύναται γὰρ ἅπερ ἔπραξε, μὴ λογίζεσθαι ὡς μὴ πράξας. Διὰ τοῦτο οὖν ὁ νόμος τὸν τοιοῦτον καθαρὸν ἀποφαίνει. Η δηλοῦσιν αἱ κατὰ τὸν νόμον, προσαγόμεναι, κ θυσίας, τὸ πρόβατον, ὁ βοῦς, ἡ αὐξί ἡ τρυγών, Η περιστερά; Ασότερο Κατὰ μὲν μίαν ἐπιβολὴν, λαμβάνεται ο κριός μὲν. ὡς ἡγεμονικών, ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ· ὁ δὲ ταύρος», ἐπὶ τοῦ θυμοῦ· ἡ δὲ αὐξ ἐπὶ τοῦ ἐπιθυμητικού ή δε τρυγών, ἐπὶ τῆς σωφροσύνης· ἡ περιστερὰ δὲ, ἐπὶ τοῦ ἁγιασμοῦ. Εἰ δὲ δεῖ καὶ τὰ ἑκάστου ζώου προσόντα, φυσικώς ζητῆσαι, καὶ ἑκάστου αὐτῶν τὴν πρόσφορον, ἐφαρμόσας θεωρίαν, φασὶν οἱ τὰ τοιαῦτα ἐπεσκεμμένοι, ὅτι τρία προσάγει τῷ κεκτημένῳ, τὸ spicio sit, vel quasi inchoatum quoddam ejus opus esse, quidquid istud est, vel aliena, manu auctum et, interpolatum, ut fere contingit in scriptis hujus generis, ubi nibil cohæret; sed sunt quasita prout memoria occurrebant, nullo certo ordine aut της thodo, hinc inde congesta.

πρόβα των, των μαλών, τὸ γάλα, τὸν ἀμνόν. Ἡ θὰ κόρη Α. lnt, agruspide. Εjus paper cent cunt solo cir τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτοῦ, συμπεριβολεῖ τῷ ἡλίῳ, καὶ ἑκάστης ἡμέρας αφοδεύει σπυράθους τζε. Τὸ δὲ λο γικὸν πρόβατον ὁ ἄνθρωπος, εἴπερ ἑαυτὸν προσφέρειν θυσίαν τῷ κτησαμένῳ θεῖν ἐσπούδανός, χρεωστεί διδόναι ὥσπερ βαλόν, τὴν ἠθικὴν πράξιν· ὡς δὲ γάλα, την φυσικήν θεωρίαν (θρεπτικὴ γὰρ αὕτη τοῦ νοῦμε ὡς δὲ ἀμνὸν,· τὸν μαθητευόμενον ἀπογεννών διὰ τῆς διδασκαλίας, καὶ πάντα ὅμοιον ἑαυτῷ καὶ τέλειον σπουδάζων προσάγειν τῷ Θεῷ. Ἀλλὰ καὶ τὴν κόρην τοῦ ὀφθαλμοῦ, ὁ τοιοῦτος ἔχει τῷ ἡλίῳ συμπεριπολούσαν· τουτέστι τὸν νοῦν, τῷ Ηλίῳ τῆς δικαιοσύνης, διὰ τῆς προνοητικῆς τῶν ὄντων διοι πήσεως φέροντα τα ημέτερα, συμπεριπόλες του τό ἐστιν, επακολουθεῖ - Εν τε γὰρ θλίψεσιν, ἔν τε εὖτ ημερίαις εὐχαριστῶν· ἐπί τε τῇ καλῶς ἀγούσῃ τὰ πάντα προνοίᾳ. Αποβάλλει δὲ ὁ τοιοῦτος ἑκάστης ἡμέρας, σπυράθους τέε· τουτέστι, τὰ ὑπὸ χρόνον καὶ γένεσιν φθαρτὰ καὶ περισσὰ ἑκάστοτε ἀποῤῥί πτει. Περὶ δὲ τοῦ βούς φασιν, ὅτι τὴν καρδίαν τρίγωνον κέκτηται· τὸν δὲ νεφρὸν πεντάβολον· ἔχει δὲ καὶ τρεῖς στομάχους· καὶ τὴν μὲν ἡμέραν, φωτοειδείς ἔχει τοὺς ὀφθαλμούς· τῇ δὲ νυκτί, πυροειδεῖς· καὶ τρίτον τῆς ἡμέρας καὶ τρίτον τῆς νυκτός κατ' ἀνατολὰς ὁρῶν πνέει φυσῶν. Ὁ δεξιὸς αὐτοῦ ῥίς, εὐωδιάς ζει μόσχον τὸ δὲ αἷμα αὐτοῦ, ἀναιρετικόν ἐστι πάντων τῶν ἡμέρων ζώων, χωρὶς τοῦ κυνός. Δι' οὖν καὶ ἡμᾶς ὥσπερ βοῦν φέροντας, τὸν ζυγὸν τοῦ Χριστοῦ μεταχειριζομένους, τὰς λιθίνας ἀνατέμνειν καρδίας· καὶ τὰς μὲν ἀκάνθας τῶν παθῶν ἐκριζοῦν· πλατύνειν δὲ τὴν γῆν τῆς καρδίας πρὸς ὑπο δχὴν τοῦ θείου λόγου. Ἔχειν δὲ καὶ τὴν καρδίαν τρίγωνον, τουτέστι τὸν περὶ Τριάδος λόγον ὑγιῆ. ἔχειν ἐν τῇ καρδίᾳ· ἵνα ὥσπερ ἡ καρδία διαδίδωσι φυσικῶς τὴν ζωὴν τῷ σώματι, οὕτως καὶ ἡ εἰς Θεόν εὐσέβεια, τὰ μέλη τῆς ψυχῆς συνέστησε. Τον δὲ νέα φρὸν ἔχειν πεντάβολον, τουτέστι τὸ ἐπιθυμητικόν μή. πρὸς τὰ πάθη τετράφθαι, ἀλλὰ διὰ τῶν δ' αισθήσεων τὴν κτίσιν κατοπτεύειν εἰς μόνην ἐπιθυμίαν καὶ ἀγάπην τοῦ Κτίσαντος. Τρεῖς δὲ στομάχους κεκτῆσθαι· ο στόμαχος πρῶτον τὰ σιτία δεχόμενος, καὶ διὰ τῆς πεπτικής δυνάμεως τὸ εἰλικρινὲς αὐτῶν ἑκάστῳ τῶν μελών παραπέμψας, τὸ λοιπὸν τῇ κοιλίᾳ δίδωσιν. Οὕτως οὖν ἡμᾶς προσήκει διὰ πρακτικῆς καὶ φυσι· τῆς καὶ θεολογικής θεωρίας ἀγομένους, καὶ τὰ πρόσ= φορα πᾶσι τοῖς μέλεσι τῆς ψυχῆς ἀπονέμοντας, καὶ τοῦ ἥττονος προνοεῖσθαι μέρους· τουτέστι, τοῦ σών ματος· τοῦτο γὰρ ἡ κοιλία. Τρίτον δὲ τῆς ἡμέρας καὶ τρίτον τῆς νυκτὸς ἀφορῶντας πρὸς ἀνατολάς πνέειν, τουτέστι τὴν τρισσὴν τοῦ Θεοῦ πρόνοιαν, συντηρητικὴν καὶ ἐπιστρεπτικὴν καὶ παιδευτικὴν ἀφορῶντας, ἄν τε νυκτὶ τῶν πειρασμῶν, ἐν τὰ ἡμέτα ευημερίας, εὐχαριστεῖν· ἔχειν δὲ τοὺς ὀφθαλμούς, ἐν μὲν νυκτὶ πυροειδεῖς, ἐν δὲ ἡμέρᾳ φωτοειδείς, του τ ἐστι, θεωρητικὴν δύναμιν, ἐν μὲν τῇ ἡμέρᾳ τῶν ἀρετῶν, τὰς ἐκ τοῦ Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης ακτίνας τῆς γνώσεως ὑποδεχομένην· ἐν δὲ τῇ νυκτὶ τῶν ὑπὲρ ἀρετῆς ἐπαγομένων ἀλλεπαλλήλων πειρασμῶν, τους eumhagi, 303 ac quotidie pillatat 365 egerere. Ratione autem præditus ovis, Homo, siquidem hoc sedulo agat, ut se Deo, cujus dominii est, hostiam olerat, praebeat necesse est, tanquam vellus, actionem moribus institutam; tanquam verò lac, riaturalem speculationem (ejus enim facultatis est us mentem alat), ut autem agnum, discipulum doctrina adultum, per omnia similem perfectumqile, Deo offerre student. Sed et pupilam oculi, qui talis est, una cum sole velut gyranitent: Habet; qui scilicet una cum Sole justitiæ, per providentiam res gubernante ac quæ nostra sunt ferente, mentem circumagat; nempe cum sequendo, in serumtinis pariter atque secundis rebus gratias agat; cunctaque rite agenti ac dirigenti providentia, propense anime acquiescat. Egerit autem quotidie ejusmodi 365 pillulas; id est, tempor ortuique obnoxia, eoque interitura ac superdu, quotidie abdicat. Ad bovem autem quod attinet, aiunt habere cor triangulum; renem, quinque quasi projectionibus exstantem; stomachum triplicem, oculis interdin hrcidis, noctu igneis esse; ternas interdiu, tolidemque noctu vices, conversum ad orientem tu mentem inflatumque spirare. Dexterath ejus narem moschi spirare fragrantiam; sanguinem cicura quieque animalia, excepto cane, necare. Operse pretium itaque, nos quoque bovis instar Christi assumpto jugo, lapidea corda proscindere; ac vitiorum quidem spinas evellere, cordis vero terram ad suscipiendum divinum sermonem dilatare. Cor item habere trigonum, sanam scilicet corde tenus de Trinitate doctrinam; ut sicut cor natura vitan corpori distribuit, sic et pietas in Deum membra stabiliat atque vegetet. Renem septem quasi projectionibus exstantem; ita nimirum ut cuplendi vis non ad vitia ac libidines conversa sit, sed sensuum opera hoc solum fine naturam contemplemtur, ut ejus qui condidit desiderio aliciamur, eumque diligamus. Triplicem denique stomachum. Stomachus primum recipit cibos, tumque quod parum est per vim digerendi in-siriguli membra transmittens, partes reliquas ventri tribuit. Sic igitur et nos, per moralem, naturalem atque divimam contemplationem provectos, cunctisque animi membris, 334 quod aptum sit iisque conducat, impartitos, etiam deterioris partis (id est, corporis; id enim venter intelligatur) curam agere convenit. Ter vero interdia; ac ter noctu ad orientem aspi - cientes spirare, trinam Def providentiam, qua conservat, convertit ac castigat, animis attendentes, sive in tentationum nocte, sive in rerum prosperarum die, gratias agere; sicque adeo oculis comparatos esse, ut ii noctu ignei, interdiu lucidi exsistant: ea scilicet praediti contemplandi vi, ut in virtutum die, Solis justitiae scientia radios suscipiant, noctuque crebrarum et quae alias excipiant, tentationum virtutis causa illatarum, dereРаспознавание текста