Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
PG 11:1711Ταῦτα μὲν εἰ πρὸ τούτων τῶν χρόνων ἐσοφίζου, ὅπως ποτὲ εἶχε λόγον· εἶχε δὲ καὶ εὐχερῆ τὴν ἐπίλυσιν· οἷομαι δὲ ἀναρμόστως καὶ ἀνεπιτηδείως τοῦ καιροῦ σὲ προαγηοχέναι τοῦτο τὸ κεφάλαιν νῦν δὲ, τοῦ βασιλέως ὄντος θεοσεβοῦς, τί φής; ἕτερον τὸν ἐν τοῖς πρὸ τούτου κατέχοντα τὰς καρδίας ἐκείνων, καὶ διώκοντα, καὶ ἕτερον Θεὸν τὸν κατέχοντα τὴν καρδίαν τούτου; Κρείττον γὰρ καὶ τοὐναντίον τῶν βασι λέων ἐκείνων αὐτὸς βασιλεύει. "Α γὰρ ἐκεῖνοι καθεῖλον, αὐτὸς ἀνῳκοδόμησεν· οὓς ἐκεῖνοι ἐμίσησαν, αυτή ἠγάπησεν· οὓς ἐκεῖνοι ἐτίμων ναούς τε καὶ εἴδωλα, αὐτὸς καθείλε. ἃ γὰρ ἐκεῖνοι καθεῖλον, αὐτὸς ἀνῳκοδόμησεν, Ένα Θεὸν καὶ κτίστην καὶ δημιουργὸν τῶν ἁπάντων εἶναι πεπίστευκα, καὶ τὸν ἐξ αὐτοῦ θεον Λόγον, ὁμοούσιον, ἀεὶ ὄντα, καὶ ἐπ' ἐσχάτων καιρῶν ἄνθρωπον ἐκ Μαρίας ἀναλαβόντα, καὶ τοῦτον σταυρωθέντα, καὶ ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν. Πιστεύω δὲ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, τῷ ἀεὶ ὄντι. ὁμοούσιον, ἀχώριστον καὶ ὁμοούσιον. Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου Εὐαγγελικῆς παρασκευῆς παρεκβέβληται· Μαξίμου δέ εἰσιν, ὥς φησιν ὁ αὐτὸς Εὐπ βιος, οὐκ ἀσήμου ἐν τοῖς Χριστιανοῖς συγγραφέως. Αὐτολεξεὶ δ᾽ εἴρηται ταῦτα κείμενα καὶ ἐν τῷ προ νους πρὸς Μαρκιωνιστὰς καὶ ἄλλους αἱρετικούς διαλόγῳ, Ευτροπίου δικάζοντός, Μεγεθίου δὲ ἀντιλέγοντας.
APPENDIX
APPENDIX.
DIALOGUS DE RECTA IN DEUM FIDE.
ADMONITIO.
Cardinalis Baronius ad annum Christi 220, § 8, ait hæreticos quosdam, audita Ambrosii ad catholicra
fidem conversione, malo animo consilioque impulsos disputandi causa ad Origenem accessisse, delectaque
sermonis sui judice philosopho, qui a Christiana religione abhorrebat, initium fecisse disputandi: ad es
tremum penes universam Ecclesiam catholicam fuisse victoriam: quo factum est ut multi gentiles et hære
tici etiam cum Eutropio judice religionem Christianam amplexi sint. Hæc quidem hauserat vir doctissimus
e præfatione præfixa libello De recta in Deum fide, qui et Dialogus contra Marcionistas inscribi solet.
Verum præfatio isthac deest in Pici codice, in aliis variat. Certe quam Lutine exhibet Basileensis operum
Origenis editio ann. 1571, et textus Græcus a Wetsterio in lucem editus ann. 1674, ea longe discrepat er
illa quam refert Baronius et quam infra habes nota prima. Quod argumento est neutram ab auctore hajas
Dialogi proficisci, sed addititium esse pannum fronti operis a recentioribus pro arbitrio præfixum. Etsi vero
eadem ubique exstaret, non propterea magni foret momenti, cum opus ejusmodi nostro Origeni (also ascribi
longeque post ejus obitum elucubratum esse mulia probent. 1° Sectione prima cum Mege hius hæreticus a
crebris adversus Christianos persecutionibus colligeret nos alterius Dei esse et a Deo creationis alienos, respondet Adamantius: Ταῦτα μὲν εἰ πρὸ τούτων τῶν χρόνων ἐσοφίζου, ὅπως ποτὲ εἶχε λόγον· εἶχε δὲ καὶ
εὐχερῆ τὴν ἐπίλυσιν· οἷομαι δὲ ἀναρμόστως καὶ ἀνεπιτηδείως τοῦ καιροῦ σὲ προαγηοχέναι τοῦτο τὸ κεφάλαιν
νῦν δὲ, τοῦ βασιλέως ὄντος θεοσεβοῦς, τί φής; ἕτερον τὸν ἐν τοῖς πρὸ τούτου κατέχοντα τὰς καρδίας ἐκείνων,
καὶ διώκοντα, καὶ ἕτερον Θεὸν τὸν κατέχοντα τὴν καρδίαν τούτου; Κρείττον γὰρ καὶ τοὐναντίον τῶν βασι
λέων ἐκείνων αὐτὸς βασιλεύει. "Α γὰρ ἐκεῖνοι καθεῖλον, αὐτὸς ἀνῳκοδόμησεν· οὓς ἐκεῖνοι ἐμίσησαν, αυτή
ἠγάπησεν· οὓς ἐκεῖνοι ἐτίμων ναούς τε καὶ εἴδωλα, αὐτὸς καθείλε. • Si quiden las argutias anlegress
temporibus continxisses, utcunque probabiles fuissent: babuissent tanien et facilem solutionem. Ego
autem arbitror istud argumentum te inepte adduxisse et ad tempus parum accommodate. Nunc vero
cum est pius imperator, quid? Ain tu ante hujus ætatem alterum quempiam Deum præcedentium impe
ratorum corda tenuisse, et persecutorem fuisse; alterum autem Deum hujus cor moderari? Melius enia
et contra quam illi imperatores, hic imperat. Nam quæ dissiparunt illi, iste restaurat; quos oderant
illi, iste diligit; quæ illi fana et idola in honore habuerunt, hæc iste subvertit. Quis porro Origenis
ætate imperator ejusmodi floruit? Nullus certe. Frustra Wetstenius obtrudere conatur imperatorem Philip.
pum. Num esto, Christianus fuerit: quod tamen gravissimis non caret difficultatibus: at certe constat
illum eo nunquam zelo pietatis adductum fuisse ut deorum templa et idola dirueret. Nec obstat quod in
Actis sancti Pontii martyris apud Bollandum 14 Maii, pag. 274, legitur: Initio autem templum qued
magnum vocabant, ex jussione imperatorum (utriusque Philippi patris et filii) arripientes sanctus fr
bianus et beatissimus Pontius ac confringentes, omnia ejus sculptilia simul cum templo fanditus everterunt, ita ut omnis populus ad notitiam Domini nostri Jesu Christi cum alacritate et gaudio concurrerel,
et baptismatis unda perfusi, Domino benedicerent: nam ubi dæmonum templa destruebantur, ibi illico
ecclesiæ consurgebant. His enim Actis omnem prorsus auctoritatem adimit Tillemontius tom. III_Hs.
imperatorum, not. 7, ad Valeriani persecutionem: et speciatim ridiculum fabulam appellat hunc locum
Petuvius libro undecimo De doctrina temporum, cap. 25, pag. 538. Vide et Baronium ad annum Chrisi
246, pag. 399. Denique ipsemet Wetstenius, postquam omnia coacervavit veterum testimonia quibus imperatoris Philippi Christianismus utcunque astruitur, ingenue tamen fatetur dubitare se an loco e Dialogo contra
Marcionistas petito hæc satisfaciant. Nec aliam, inquit, evadendi viam cerno quam si dicamus verba ila
postrema, ἃ γὰρ ἐκεῖνοι καθεῖλον, αὐτὸς ἀνῳκοδόμησεν, ab interpolatore textui fuisse illata. Sed suerun
hec est viri causa cadentis effugium. 2° Post concilium generale primum Nicænum scriptum esse
hunc Dialogum argumento est confessio fidei quam profert Adamantius paulo post initium sectionis prime
his verbis: Ένα Θεὸν καὶ κτίστην καὶ δημιουργὸν τῶν ἁπάντων εἶναι πεπίστευκα, καὶ τὸν ἐξ αὐτοῦ θεον
Λόγον, ὁμοούσιον, ἀεὶ ὄντα, καὶ ἐπ' ἐσχάτων καιρῶν ἄνθρωπον ἐκ Μαρίας ἀναλαβόντα, καὶ τοῦτον σταυρω
θέντα, καὶ ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν. Πιστεύω δὲ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, τῷ ἀεὶ ὄντι. Credo unum Deum
omnium conditorem esse et opificent, et qui ab illo est Deum Verbum, consubstantialem, semper existentem, qui extremis temporibus hominem ex Maria assumpsit, et in crucem actus est, et excitatus
a mortuis. Credo et Spiritui sancto qui semper exstitit. Huc adde quod sub finem sectionis quinz
sanctissimam Trinitatem bis vocat ὁμοούσιον, et semel ἀχώριστον καὶ ὁμοούσιον. Quis porro ante concilium
Nicænum apud ecclesiasticos scriptores, reperit fidei professionem quæ dogma catholicum tam disertis verbis
asseral? Certe si Origenis hæc erunt verba, cur ea Pamphilus martyr in illius Apologia pretermisit? Car
Athanasius in libro De synodis, ubi tria Origenis testimonia de æternitate Verbi adversus Arianos profert,
hæc e Dialogo contra Marcionistas petita non adhibuit? Procul dubio cæteris longe erant luculentiora,
quippe quæ duoovolov, vocem usurpabunt, quam Ariani ferre non poterant. 3° Nullus veterum, no ipse qu
dem Eusebius, qui nihil præterit quod ad Origenis laudem spectet, uspiam meminit hujusce disputation.
Hanc tamen oportuit esse celeberrimam, si unquam fuit ab Origene suscepta: nim Eutropio ethn ce komine
ab utraque parte electo judice, disputante Origene, Ecclesia catholica insignem de Mege:hic, Marco aliq
hæreticis victoriam dicitur reportasse, uti liquet e postremis sections quinta cerbis. Sed, inquit Wethe
nius, vix hæc assertio subsistit, cum expresse illius disputationis mentionem faciant PHILOCALIE
res Basilius Magnus et Gregorius Theologus, in fine capitis 23, alias 24: Taūta und Toυ 5' lóyou
Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου Εὐαγγελικῆς παρασκευῆς παρεκβέβληται· Μαξίμου δέ εἰσιν, ὥς φησιν ὁ αὐτὸς Εὐπ
βιος, οὐκ ἀσήμου ἐν τοῖς Χριστιανοῖς συγγραφέως. Αὐτολεξεὶ δ᾽ εἴρηται ταῦτα κείμενα καὶ ἐν τῷ προ
νους πρὸς Μαρκιωνιστὰς καὶ ἄλλους αἱρετικούς διαλόγῳ, Ευτροπίου δικάζοντός, Μεγεθίου δὲ ἀντιλέγοντας.
Continue reading PG 11: Adamantii Dialogus de Recta in Deum Fide →≣ entire volume