PG 98Cosmas Hierosolymitanus
Cosmas of Jerusalem
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

NoticeNotitia

col. 455–456page 1 of 36

(GALLAND. Vet. Patrum Biblioth. t. XIII, p. VIII) Cosmas, a patria Hierosolymitanus dictus, et ex eo quod civitas illa Sancta vocaretur, Hieropolites etiam nuncupatus, condiscipulus fuit sancti Joannis Damasceni, sub eodem præceptore Cosma monacho´edu catus, ut in vita Damasceni refert Joannes Hierosolymitanus Cum enim ex Italia Damascum rever teretur, a Saracenis captus, ab Joannis Damasceni patre redemptus est, Joannique filio suo, et Cosmæ nostro hymnologo magister datus est. Post Petrum factus est episcopus Majumæ circa annum 743. De illo Suidas hoc judicium tulit in Joanne Damasceno: Joannis Damasceni æqualis fuit Cosmas Hiero solymitanus, vir ingeniosissimus, omnino musicam harmoniam spirans. Joannis porro et Cosma musica les regulæ nullatenus cum aliorum carminibus conferri possunt, ac ne poterunt quidem, quandiu mortale genus supererit. Hos hymnos exposuerunt Joan. Zonaras, Theodorus Prodromus, Marcus Eugenius, et Gregorius Corinthiacus Sunt tamen qui Cosmæ monacho, sive seniori perperam attribuant. Odæ omnes sunt acrostichæ, non pleræque, ut habes in Fabricio qui utique sententiam mutavit postquam Prudentius ab Aldo editus ad manus ejus pervenit, ex quo etiam Cosmæ hymnos recenset Nos ex eo Aldi libro Græca descripsimus, quæ tamen typothetarum oscitantia vitiosissima sunt, sanata nihilo minus per nos fuerunt, ut in notis indicavimus, ex Bibliov Eviausiov Romæ edito. Adornavimus etiam versionem Latinam, Aldina enim adeo servilis est, ut sine Græcis a Latine tantum scientibus intelligi vix queant. Præterea hymnis illis x adjecimus et alios nonnullos Græce et Latine ex versione nostra nunc primum prodeuntes, quos passim in eodem libro ¿vtavolų invenimus. Hos tamen, saltem qui lon giores sunt, facile dixerim ad seniorem Cosmam junioris magistrum pertinere. Animadversione dignum videtur quod in hymno Theophaniæ & 2, dicitur de draconibus sive dæmonibus lustra Jordanis incolen tibus quod itidem refertur a sancto Joanne Damasceno. Quare consequitur vel per ea tempora vulgo ejusmodi obtinuisse sententiam, vel potius a communi magistro utrumque discipulum di dicisse. (FABRIC. Biblioth. Græca, edit. Harles., t. XI, p. 173.) Cosmas Hagiopolites sive Hierosolymitanus, non confundendus cum Cosma monacho seniore (6-7), quem Italia venientem Damascum, Saraceni ceperunt, et Joannis Damasceni pater e captivitate liberatum Joanni filio suo et Cosmæ illi juniori præceptorem præfecit, ut diserte narrat Joannes Hierosolymitanus in Vita Joannis Damasceni pag. 7. Hic junior non archiepiscopus quidem, ut tradit Corderius in Catena ad Lucam sed post Petrum episcopus Majumæ in Palæstina factus est, circa a. 743, atque cum Pag. VII. Lequienius in not. ad vitam Damasc. pag. 10 segg. Allatius de Gregor. pag. 418. Bibl. Gr. tom. X, pag. 218. Ibid. pag. 333. (6-7) Hinc emendabis, quæ scripsi supra p. 131. [inter Melodos Gr. ubi jam notavi.] et Caveum, qui ex duobus hisce Cosmis unum facit in Historia litteraria ad a. C. 730. Fabr. Cave I, p. 623 seq., ubi quoque de Cosmæ scriptis horumque codd. quædam altulit. Oudin. in Comm. de SS. eccl. tom. I, p. 1785 seqq., plura de eo, ejusque codd. collegit. Vossius, De poetis Gr. cap. 9, p. 82, et Saxius in Onom. litt. II, p. 85, ad an. circ. 743, a quo anno episcopus Majumæ in Palæstina. Panca de eo scripsit cl. Scsroeckh. in Hist. eccl. Christ. part. xx, p. 136 seq. et 224 seqq. Harl. V. supra, vol. VIII p. 679, add. in cod. Coislin. V. Montfauc. Bibl. Coislin. p. 251, et su pra, vol. IV, p. 261 seq. HARL. Vide Mich. Lequien. notas ad vitam Jo. Da masceni pag. 20 seq.

col. 457–458page 2 of 36
PG 98:45714. 'Ιωάννης ὁ Δαμασκ. συνήκμαζε δ' αὐτῷ καὶ Κοσμᾶς ἐξ Ἱεροσολύμων, ἀνὴρ εὐφυέστατος καὶ πνέων μουσικὴν ὅλως τὴν ἐναρμόνιον. Οἱ γοῦν ᾀσματικοί κανόνες Ἰωάννου τε καὶ Κοσμᾶ σύγκρισιν οὐκ ἐδέξαντο, οὐδὲ δέξαιντο μέχρις ἂν ὁ καθ᾿ ἡμᾶς βίος περαιωθήσεται. 1. Γη Θεογονίαν: Χριστός βροτωθεὶς ἦν, ὅπερ Θεὸς μένῃ. Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε. Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε· Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε. 2 Βάπτισμα ῥύψις γηγενῶν ἁμαρτάδος. Βυθοῦ ἀνεκάλυψε πυθα μένα, καὶ διὰ ξηρᾶς οἰκείους ἕλκει. Τῷ τὴν ἄβατον κυμαινομένην θάλασσαν θείῳ αὐτοῦ προστάγματι ἀναξηράναντι. 4.: Τρίτῃ τε. Τῷ δόγματι τυραννικῷ οἱ ὅσιοι τρεῖς παῖδες μὴ πεισθέντες, ἐν τῇ καμίνῳ βληθέντες Θεὸν ὡμολόγουν ψάλλοντες· Εὐλογεῖες, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. 5.: Τετράδι ψαλώ. Τῆς πίστεως ἐν πέτρᾳ με στερεώσας ἐπλάτυνας τὸ στόμα μου ἐπ' ἐχθρούς μου. 6. Τῇ μακρᾷ πέμπτῃ μακρὸν ὕμνον ἐξάδω.: Τμηθείσῃ τμᾶς Πένθος μοι δώρησαι, Λόγε,

I: On the Nativity of the LordI: In Natali Domini

col. 459–460page 3 of 36
Hymni
PG 98:459ται πόντος Ερυθρός. Την πᾶσαν ἐλπίδα μου εἰς σὲ ἀνατίθημι, μήτερ τοῦ φωτός, φύλαξόν με ὑπὸ τὴν σκέπην μου. 7.: Προσάββατόν τε.: Πρὸς σὲ ὀρθρίζω, τὸν δι' εὐσπλαγχνίαν ἑαυτὸν τῷ πεσόντι κενώσαντα ἀτρέπτως. 8. Σάββατον μέλπω μέγα. Συνεσχέθη, ἀλλ' οὐ κατεσχέθη στέρνοις κητώοις Ἰωνᾶς. 9.: Πεντηκοστὴν ἑορτάζωμεν.: Πόντῳ ἐκάλυψε Φαραὼ σὺν ἅρμασιν ὁ συντρίβων πολέμους ἐν ὑψηλῷ βραχίονι. Ασωμεν αὐτῷ, ὅτι δεδόξασται. Χριστὸς ἐνὶ σκοπιῇ σέλας ἄπλετον εξ δεος ήκε.: Χοροί Ισραὴλ ἀνίκμοις ποσί πόντον ερυθρὸν καὶ ὑγρὸν βυθόν διελάσαντες. Χριστὸς εὐλογημένος Θεός. Ωφθησαν αἱ πηγαί τῆς ἀβύσσου νοτίδος άμοιροι. 42. Σταυρῷ πεποιθὼς ὕμνον ἐξερεύγομαι. Σταυρὸν χαράξας Μωσῆς ἐπ᾿ εὐθείας ῥάβδῳ τὴν ἐρυθρὰν διέτεμε. Χριστὸν γεγηθώς πρέσβυς ἀγκαλίζεται.: Χέρσον ἀβυσσοτόκον πέδον ἥλιος ἐπεπόλευσέ ποτε, ὡσεὶ τεῖχος γὰρ ἐπάγη. ΚΟΣΜΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΘΕΟΓΟΝΙΑΝ. ῾Η ἀκροστιχίς Χριστός βροτωθεὶς, ἦν ὅπερ Θεὸς μένῃ. Χριστὸς γεννᾶται, δόξασατε. Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε. Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε. "Ασατε τῷ Κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ, καὶ ἐν εὐφροσύνῃ ἀνυμνήσατε, λαοί, ὅτι δεδόξασται. Ρεύσαντα ἐκ παραβάσεως Θεοῦ τὸν κατ' εἰκόνα γενόμενον, ὅλον τῆς φθορᾶς ὑπάρξαντα, κρείττονος επταικότα θείας ζωῆς, αὖθις ἀναπλάττει ὁ σοφὸ; Δημιουργός, ὅτι δεδόξασται. Ἰδὼν ὁ Κτίστης ὀλλύμενον τὸν ἄνθρωπον, χερσὶν ἄν ἐποίησε, κλίνας οὐρανοὺς κατέρχεται· τοῦτον δὲ ἐκ Παρθένου θείας ἁγνῆς ὅλον οὐσιοῦται, ἀληθείᾳ σαρ κωθείς, ὅτι δεδόξασται.
col. 461–462page 4 of 36
PG 98:461Σοφία, Λόγος καὶ δύναμις Υἱὸς ὢν τοῦ Πατρὸς, καὶ ἀπαύγασμα, Χριστὸς ὁ Θεὸς, δυνάμεις λαθών, ὅσας ὑπερκοσμίους, ὅσας ἐν γῇ, καὶ ἐνανθρωπίσας, ἀνεκτίσατο ὁ ἡμᾶς, ὅτι δεδόξασται. Τῷ πρὸ τῶν αἰώνων ἐκ Πατρὸς γεννηθέντι ἀῤῥεύστως Υἱῷ, καὶ ἐπ᾿ ἐσχάτων ἐκ Παρθένου σαρκωθέντι ἀσπόρως, Χριστῷ τῷ Θεῷ βοήσωμεν· Ὁ ἀν υψώσας τὸ κέρας ἡμῶν, ἅγιος εἶ, Κύριε. Ο τῆς ἐπιπνοίας μετασχὼν τῆς ἀμείνους ᾿Αδάμ χοϊκὸς, καὶ πρὸς φθορὰν κατολισθήσας γυναικεία ἀπάτῃ, Χριστὸν ο γυναικὸς βοᾷ ἐξορῶν· Ο δι᾿ ἐμὲ κατ' ἐμὲ γεγονώς, ἅγιος εἶ, Κύριε. Σύμμορφος πηλίνης εὐτελούς διαρτίας, Χριστέ, γε γονώς, καὶ μετοχῇ σαρκὸς τῆς χείρω & μεταδοὺς θείας φύτλης, βροτός πεφυκώς, καὶ μείνας Θεός, καὶ ἀνυψώσας τὸ κέρας ἡμῶν, ἅγιος εἶ, Κύριε. Βηθλεὲμ, εὐφραίνου, ἡγεμόνων Ἰούδα βασίλεια τὸν Ἰσραὴλ γὰρ ὁ ποιμαίνων, Χερουβὶμ ὁ ἐπ' ὤμων, ἐκ σοῦ προελθὼν Χριστὸς ἐμφανῶς, καὶ ἀνυψώσας τὸ κέρας ἡμῶν, πάντων ἐβασίλευσε. Ράβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ιεσσαί, καὶ ἄνθος ἐξ αὐτῆς, Χριστέ, ἐκ τῆς Παρθένου ἀνεβλάστησας, ἐξ ὅρους ὁ αἰνετὸς κατασκίου, δασέος ἦλθες, σαρκωθεὶς ἐξ ἀπειράνδρου, ὁ ἄϋλος καὶ Θεὸς, δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Ον πάλαι προείπεν Ἰακὼβ ἐθνῶν ἀπεκδοχήν, Χρι στὲ, φυλῆς Ἰούδα ἐξανέτειλας, καὶ δύναμιν Δαμα σκοῦ, Σαμαρείας σκυλά τε ἦλθες προνομεύσας, πλά την τρέπων εἰς πίστιν θεοπρεπή. Δόξα τῇ δυνάμει Κύριε. σου, Τοῦ μάντεως πάλαι Βαλαάμ τῶν λόγων μυητὰς, σοφοὺς ἀστεροσκόπους χαρᾶς ἔπλησας, ἀστὴρ ἐκ τοῦ Ἰακὼς ἀνατείλας, Δέσποτα· ἐθνῶν ἁπαρχὴν εἰσαγομένους ἐδέξω δὲ προφανῶς. Δόξα 1 τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Ὡς πόκῳ γαστρὶ παρθενικῇ κατέβης ύετός, Χρι στέ, καὶ ὡς σταγόνες ἐν γῇ στάζουσαι. Αιθίοπες καὶ Θάρσεις, καὶ ᾿Αράβων νῆσοι τε Σαβά, Μήδων, πάν σης γῆς κρατοῦντες προσέπεσόν σοι, Σωτήρ. Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Θεὸς ὢν εἰρήνης, πατήρ οἰκτιρμῶν, τῆς μεγάλης βουλῆς σου τὸν ἄγγελον εἰρήνην παρεχόμενον ἀπὸ ἔστειλας ἡμῖν· ὅθεν θεογνωσίας πρὸς φῶς ὁδηγηθέντες, ἐκ νυκτὸς ὀρθρίζοντες, δοξολογοῦμέν σε, φιλάνθρωπε. Ἐν δούλοις τῷ Καίσαρος δόγματι ἀπεγράφης πει θήσας· καὶ δούλους ἡμᾶς ἐχθροῦ καὶ ἁμαρτίας ἡλευ θέρωσας,Χριστέ. Ὅλον τὸ καθ᾿ ἡμᾶς δὲ πτωχώσας, καὶ χοῖκὸν ἐξ αὐτῆς ἑνώσεως καὶ κοινωνίας ἐθεούργησας. Ἰδοὺ ἡ Παρθένος, ὡς πάλαι φησὶν, ἐν γαστρὶ συλλαβοῦσα, εκύησε Θεὸν ἐνανθρωπήσαντα, καὶ μέ νει παρθένος· δι' ἧς καταλλαγέντες Θεῷ οἱ ἁμαρ τωλοί, Θεοτόκον κυρίως οὖσαν, ἐν πίστει ἀνυμνήσωμεν. ἀνεκτης. προσκομίζοντας. Χριστῷ. 4 χείρους. θεοτερπή. τωρά σοι δεκτά
col. 463–464page 5 of 36
PG 98:463Σπλάγχνων Ἰωνᾶν ἔμβρυον ἀπήμεσεν ἐνάλιον θήρ, οἷον ἐδέξατο· τῇ Παρθένῳ δὲ ἐνοικήσας ὁ Λόγος καὶ σάρκα λαβών, διελήλυθε φυλάξας ἀδιάφθορον ἧς γὰρ οὐχ ὑπέστη ῥεύσεως, τὴν τεκοῦσαν κατέσχεν ἀπήμαντον. Ηλθε σαρκωθείς Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν & γαστρὸς ἐν Πατὴρ πρὸ ἑωσφόρου γεννᾷ τὰς ἡνίας δὲ ὁ κρατ τῶν τῶν ἀχράντων Δυνάμεων, ἐν φάτνῃ τῶν ἀλόγων ἀνακέκλιται Ράκη σπαργανοῦται, λύει δὲ πολυ πλόκους σειράς παραπτώσεων. Νέον ἐξ Ἀδὰμ παιδίον φυράματος ἐτέχθη, υἱὸς καὶ πιστοῖς δέδοται· τοῦ δὲ μέλλοντος οὗτός ἐστιν αἰῶνος πατὴρ καὶ ἄρχων, καὶ καλεῖται τῆς μεγάλης βουλῆς ἄγγελος. Οὗτος ἰσχυρὸς Θεός ἐστι, καὶ κρα τῶν ἐξουσίαν τῆς κτίσεως. Οἱ παῖδες εὐσεβεία συντραφέντες, δυσσεβούς προστ τάγματος καταφρονήσαντες, πυρὸς ἀπειλὴν οὐκ ἐπτοήθησαν, ἀλλ' ἐν μέσῳ τῆς φλογὸς ἑστῶτες ἔψαλ λογ· Ο τῶν πατέρων ἡμῶν: Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Ποιμένες ἀγραυλοῦντες ἐκπλαγοῦς φωτοφανίας ἔτυχον· δόξα Κυρίου γὰρ αὐτοὺς περιέλαμψε, καὶ ἄγγελος, Ανυμνήσατε, βοῶν, ὅτι ἐτέχθη Χριστός. Ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Ἐξαίφνης σὺν τῷ λόγῳ τοῦ ἀγγέλου οὐρανῶν στρα τεύματα, «Δόξα, ἐκραύγαζον, Θεῷ ἐν ὑψίστοις, ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. ο Χριστός λαμ Ο ψεν. Ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Ῥήματι ἡ τοῦτο εἶπον οἱ ποιμένες· «Διελθόντες ἴδωμεν τὸ γεγονός, ο θεῖον Χριστόν. Βηθλεὲμ καταλαβόντες δὲ σὺν τῇ τεκούσῃ προσεκύνουν ἀναμέλποντες ῾Ο τῶν πατέρων ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Θαύματος ὑπερφυοῦς ἡ δροσοβόλος ἐξεικόνιζε κ κάμινος τύπον· οὐ γὰρ οἷς ἐδέξατο φλέγει νέους, ὡς οὐδὲ πῦρ τῆς θεότητος παρθένου ἣν ὑπέου νηδύν. Διὸ ἀνυμνοῦντες ἀναμέλψωμεν· Εὐλογείτω ἡ κτίσις πᾶσα τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψούτω εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Έλκει Βαβυλώνος ἡ θυγάτηρ παίδας δορικτήτους Δαβὶδ ἐκ Σιὼν ἐν αὐτῇ· δωροφόρους πέμπει δὲ μάθ γους παῖδας, τὴν τοῦ Δαβὶδ θεοδόχου θυγατέρα λι τανεύσαντας. Διὰ ἀνυμνοῦντες ἀναμέλψωμεν Εὐλο γείτω ἡ κτίσις πᾶσα τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Όργανα παρέκλινε τὸ πένθος ᾠδῆς· οὐ γὰρ ἦδον ἐν νόθοις οἱ παῖδες Σιών. Βαβυλῶνος λύει δὲ πᾶσαν πλάνην καὶ μουσικῶν ἁρμονίαν Βηθλεὲμ Ἐξανατείλας Χριστός. Διὸ ἀνυμνοῦντες ἀναμέλψωμεν· Εὐλο γείτω ἡ κτίσις πᾶσα τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. ἐκ. ἀνακλίνεται. ἡμῶν, Ρημά τι. ὑπερυψούτω χάνισε. * έξει
col. 465–466page 6 of 36
PG 98:465Σκύλα Βαβυλὼν τῆς βασιλίδος Σιών, καὶ δορύκτη. τον όλβον ἐδέξατο, θησαυρούς Χριστὸς ἐν Σιῷ τι δὲ ταύτης, καὶ βασιλεῖς ἐν ἀστέρι ὁδηγῷ ἀστρολογοῦν τας • Έλκει. Διὸ ἀνυμνοῦντες ἀναμέλψωμεν· Εὐλο γείτω ἡ κτίσις πᾶσα τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψούτω εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Μυστήριον ξένον ὁρῶ καὶ παράδοξον, οὐρανὸν τὸ σπήλαιον, θρόνον Χερουβικόν τὴν Παρθένον, τὴν φάτνην χωρίον ἐν ᾧ ἀνεκλίνθη ὁ ἀχώριστος Χριστός, ὁ Θεὸς, ἐν ἀνυμνοῦντες μεγαλύνομεν. Ἐξαίσιον δρόμον ὁρῶντες οἱ μάγοι ἀσυνήθους νέου ἀστέρος ἀρτιφαούς, οὐρανίου ἡ ὑπερλάμποντος, Χρι στὸν βασιλέα ἐτεκμήραντο ἐν γῇ γεννηθέντα Βη θλεέμ, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν. Νεηγενές, μάγων λεγόντων, παιδίον, ἄναξ, οὗ ἀστὴρ ἐφάνη, ποῦ ἐστιν; εἰς γὰρ ἐκείνου προς κύνησιν ἥκομεν· μανεὶς ὁ Ἡρώδης έταράττετο, Χρι δ στὴν ἀνελεῖν ὁ θεομάχος φρυαττόμενος. Ἠκρίβωσε χρόνον Ηρώδης ἀστέρος, οὗ ταῖς ἡγε σίαις οἱ μάγοι ἐν Βηθλεὲμ προσκυνοῦσι Χριστὸν 4 σὺν δώροις· ὑφ' οὗ πρὸς πατρίδα ὁδηγούμενοι, δει νὸν παιδοκτόνον ἐγκατέλειπον παιζόμενον. ΕΙΣ ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΙΑ. ῾Η ἀκροστιχίς Βάπτισμα ῥύψις γηγενῶν ἁμαρτάδος ". Βυθοῦ ἀνεκάλυψε πυθμένα, καὶ διὰ ξηρᾶς οἰκείους ἕλκει, ἐν αὐτῷ κατακαλύψας ἀντιπάλους, ὁ κραταιὸς ἐν πολέμοις Κύριος, ὅτι δεδόξασται. Ἀδὰμ τὸν φθαρέντα αναπλύττει ρείθροις Ἰορδάνου, καὶ δρακόντων κεφαλὰς ἐμφωλευόντων δια θλάττει ὁ βασιλεὺς τῶν αἰώνων Κύριος, ὅτι δεδόξασται. Πυρὶ τῆς θεότητος ἀθλῳ, σάρκα ὑλικὴν ἠμφιεσμένος, Ἰορδάνου περιβάλλεται τὸ νῆμα ὁ σαρκωθεὶς ἐκ Παρθένου Κύριος, ὅτι δεδόξασται. Τὸν ῥύπον ὁ σμήχων τῶν ἀνθρώπων, τούτοις και Θαρθεὶς ἐν Ἰορδάνῃ οἷς θελήσας ώμοιώθη, 8 ἦν μεί νας, τοὺς ἐν τῷ σκότει φωτίζων Κύριος, ὅτι δεδό ξασται. Ἰσχὺν ὁ διδοὺς τοῖς βασιλεῦσιν ἡμῶν Κύριος, καὶ χέρας χριστῶν αὐτοῦ ὑψῶν, Παρθένου ἀποτίκτεται, μολεῖ δὲ πρὸς τὸ βάπτισμα. Διὸ πιστοὶ βοήσωμεν Οὐκ ἔστιν ἅγιος ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστι δί καιος, πλὴν σου, Κύριε. Στειρεύουσα πριν, ή τεκνουμένη ο δεινῶς, σήμε τον εὐφραίνου, Χριστοῦ Ἐκκλησία. Δι' ὕδατος καὶ πνεύματος υἱοὶ γάρ σοι γεγένηνται, ἐν πίστει ἀνα κράζοντες· Οὐκ ἔστιν ἅγιος ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν δίκαιος, πλὴν σοῦ, Κύριε. Μεγάλη φωνῇ ἐν τῇ ἐρήμῳ βοᾷ Πρόδρομος Χρισ στοῦ ἑτοιμάσατε ὁδοὺς, καὶ τρίβους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν το ἐν Σιών. ο Σύν. • Αστροπολοῦντας. τεχνωμένη. οὐρανίους. 9 Χριστῷ.

II: On the Lord's ApparitionII: In Domini apparitionem

col. 467–468page 7 of 36
PG 98:467εὐθείας απεργάσασθε, ἐν πίστει ἀνακράζοντες· Οὐκ γάρ εξ, ἔστιν ἅγιος ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστι δίκαιος πλὴν σου, Κύριε. Ακήκοα, Κύριε, φωνῆς σου, ἂν εἶπας· «Φωνή βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ·, ὅτι ἐβρόντησας πολλῶν ἐπὶ ὑδάτων, τῷ σῷ μαρτυρούμενος Υἱῷ· ὅλος γεγονώς τοῦ παρόντος πνεύματος δὲ, ἐβόησε· Σὺ εἶ Χριστὸς, Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις. Ρυπτόμενον Ἥλιον τίς εἶδεν, ὁ κῆρυξ βοᾷ, τὸν Εκλαμπρον τῇ φύσει, ἵνα σε ὕδασιν ἀπαύγασμα τῆς δόξης, τοῦ Πατρὸς χαρακτήρ ἀϊδίου, ἐκπλύνω, καὶ χόρτος ὤν, πυρὶ ψαύσω τῆς σῆς θεότητος; Σὺ εἶ Χριστὸς, Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις. Ὑπέφηνεν ἔνθεον ἣν εἶχεν εὐλάβειαν Μωσῆς πε ριτυχών σοι· ὡς γὰρ τῆς βάτου σε φωνήσαντα ᾐσθήθη, εὐθὺς ἀπεστράφη τὰς ὄψεις. Ἐγὼ δὲ πῶς βλέψω σε τρανῶς, ἢ πῶς χειροθετήσω σε; Σὺ εἶ Χριστὸς, Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις. Ψυχῆς τελῶν ἔμφρονος καὶ λόγῳ τιμώμενος, ἀψύχων εὐλαβοῦμαι. Εἰ γὰρ βαπτίσω σε, κατήγορόν μοι ἔσται πυρὶ καπνιζόμενον όρος, φυγοῦσα δὲ θάλασσα διχῆ καὶ Ἰορδάνης οὗτος στραφείς. Σὺ γὰρ Χριστὸς, Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις. Ἰησοῦς ὁ ζωῆς ἀρχηγὸς λῦσαι τὸ κατάκριμα ἥκει Ἀδὰμ τοῦ πρωτοπλάστου· καθαρσίων δὲ ὡς Θεὸς μὴ δεόμενος, τῷ πεσόντι καθαίρεται ἐν τῷ Ἰορδάνῃ, ἐν ᾧ τὴν ἔχθραν κτείνας, ὑπερέχουσαν πάντα νοῦν εἰρήνην χαρίζεται. Συνελθόντων ἀπείρων λαῶν ὑπὸ Ἰωάννου βαπτισθῆναι, αὐτὸς ἐν μέσῳ ἔστη, προσεφώνει δὲ τοῖς παροῦσι· «Τίς ἔδειξεν, ἀπειθεῖς, τὴν ὀργὴν ὑμῖν ἐκκλῖναι τὴν μέλλουσαν;» Καρποὺς ἀξίους Χριστῷ ἐκτελεῖτε, παρὼν γὰρ νῦν εἰρήνην χαρίζεται. Γεωργὸς ὁ καὶ δημιουργός, μέσον ἑστηκὼς ὡς εἴς ἁπάντων, καρδίας εμβατεύει· καθαρτήριον δὲ πτύον χειρισάμενος, την παγκόσμιον ἅλωνα πανσόφως διίστησι, τὴν ἀκαρπίαν φλέγων, εὐκαρποῦσιν αἰών νιον ζωήν χαριζόμενος, Ἡ φωνὴ τοῦ Λόγου, ὁ λύχνος τοῦ φωτὸς, ὁ ἑως φόρος, ὁ τοῦ ἡλίου πρόδρομος, ἐν τῇ ἐρήμῳ, Μετα νοεῖτε, πᾶσι βοᾷ τοῖς λαοῖς, καὶ προκαθαίρεσθε· ἰδοὺ γὰρ πάρεστι Χριστός, ἐκ φθορᾶς τὸν κόσμον λυτρού Ο μένος. Γεννηθεὶς ἀῤῥεύστως ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς, ἐκ τῆς Παρθένου δίχα σαρκοῦται ῥύπου Χριστὸς, οὗ τὸν ἱμάντα, τὴν ἐξ ἡμῶν τοῦ Λόγου συνάφειαν, λύειν ἀμήχανον διδάσκει ὁ Πρόδρομος, γηγενεῖς ἐκ πλά νης λυτρούμενος. Ἐν πυρὶ βαπτίζει τελευταίῳ Χριστὸς τοὺς ἀπει θοῦντας, καὶ μὴ Θεὸν φρονοῦντας αὐτόν· ἐν Πνεύ ματι δὲ καινοποιεῖ δι᾽ ὕδατος χάριτι τοὺς ἐπιγνώμονας αὐτοῦ τῆς θεότητος, τῶν πλημμελημάτων λυ τρούμενος.
col. 469–470page 8 of 36
PG 98:469Νέους εὐσεβεῖς καμίνῳ πυρός" προσομιλήσαντας, διασυρίζον πνεῦμα δρόσου ἀβλαβείς διεφύλαξε, καὶ θείου ἀγγέλου συγκατάβασις· ὅθεν ἐν φλογί δροσιζόμενοι, εὐχαρίστως ἀνέμελπον· Ὑπερύμνητε ὁ τῶν πατέρων Κύριος καὶ Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Ὥσπερ οὐρανῷ σὺν τρόμῳ καὶ θαύματι παρ ίσταντο ἐν Ἰορδάνῃ αἱ δυνάμεις τῶν ἀγγέλων σκου πούμεναι τοσαύτην Θεοῦ τὴν συγκατάβασιν, ὅπως ὁ κρατῶν τὴν ὑπερῷον τῶν ὑδάτων ὑπόστασιν, ἐν τοῖς ὕδασι σωματοφόρος έστηκεν. Ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέ ρων, εὐλογητὸς εἶ. Νεφέλη ποτὲ καὶ θάλασσα θείου προεικόνιζε βα πτίσματος τὸ θαῦμα· ἐν οἷς ὁ πρὶν βαπτίζεται διεξοδικῶς τῷ νομοθέτῃ λαός· θάλασσα δὲ ἦν τύπος, καὶ νεφέλη τοῦ Πνεύματος· οἷς τελούμενοι, Εὐλογητὸς εἶ, κράζομεν, ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν. Απαντες πιστοὶ ἐν ᾧ τὴν τελείωσιν ἐλάβομεν, θεολογοῦντες ἀσιγήτως σὺν ἀγγέλοις δοξάσωμεν Πατέρα, Υἱὸν καὶ Πνεῦμα ἅγιον· τοῦτο γὰρ Τριάς ὑποστάσεσιν ὁμοούσιος, εἷς δὲ Θεὸς, ᾧ καὶ ψάλλο μεν· Υπερύμνητε ὁ τῶν πατέρων Κύριος καὶ Θεὸς *, εὐλογητὸς εἶ. Μυστήριον παράδοξον ἡ Βαβυλῶνος ἔδειξε κάμι νος πηγάσασα δρόσον, ὅτι ρείθροις ἔμελλεν ἄϋλον πῦρ εἰσδέξασθαι ὁ Ἰορδάνης, καὶ στέρξαι σαρκι βαπτιζόμενον τὸν Κτίστην, δν εὐλογοῦσι λαοὶ, καὶ ὑπερυψοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. ᾿Απόθου φόβον ἅπαντα, ὁ Λυτρωτὴς τῷ Προδρόμῳ ἔφησεν, ἐμοὶ δὲ πειθάρχει, ὡς Χριστῷ μοι πρόσελθε, τοῦτο γὰρ φύσει πέφυκα. Ἐμῷ προστάγματι εἶξον, καὶ βάπτισόν με συγκαταβάντα, ὃν εὐλογοῦσιν λαοί, καὶ ὑπερυψοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ρημάτων ὡς ἀκήκοεν ὁ Βαπτιστής τοῦ Δεσπότου, σύντρομος παλάμην εκτείνει, χεῖρα πτύσας, ὅμως δὲ τὴν κορυφὴν τοῦ πλάστου αὐτοῦ· ᾧ βαπτισθέντι ἐβόα· 'Αγίασόν με, σὺ γὰρ εἴς & Θεός μου, ὃν εὐλο γοῦσι λαοὶ, καὶ ὑπερυψοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Τριάδος ή φανέρωσις ἐν Ἰορδάνῃ γέγονεν, αὕτη γὰρ ὑπέρθεος φύσις. Ο Πατὴρ ἐφώνησεν· Οὗτος ὁ βαπτιζόμενος, Υἱὸς ὁ ἀγαπητός μου· τὸ Πνεῦμα συμπαρῆν τῷ ὁμοίῳ, ἐν εὐλογοῦσι λαοὶ, καὶ ὑπερ υψοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Απορεῖ πᾶσα γλῶσσα εὐφημεῖν πρὸς ἀξίαν ἱλιγγιᾷ δὲ νοῦς καὶ ὑπερκόσμιος ὑμνεῖν σε, Θεοτόκε. Όμως ἀγαθὴ ὑπάρχουσα, τὴν πίστιν δέχου· καὶ γὰρ τὸν πόθον οἶδας τὸν ἔνθεον ἡμῶν. Σὺ γὰρ Χριστιανῶν ἡ προστάτις· σὲ μεγαλύνομεν. Δαβίδ, πάρεσο πνεύματι τοῖς φωτιζομένοις· Νῦν προσέλθετε, ὧδε, πρὸς Θεὸν, ἐν πίστει λέγων· Φωτί * καμίνου πυρί. * Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, εὐλογ. εἶ. ὁ θ. τ. π. ἡμῶν. χειραπτάσας, χειραπτύσας. τῷ. * εὐλογ. εἶ, Κύριε

III: For Great MondayIII: Pro magna secunda Feria

col. 471–472page 9 of 36
PG 98:471ο σύητε. Οὗτος ὁ πτωχὸς ἐκέκραξεν, Ἀδὰμ ἐν ΧΧΧΙΙ, πτώσει· ὁ καὶ γὰρ αὐτοῦ εἰσήκουσε Κύριος, ἐλθὼν ῥείθροις τοῦ Ἰορδάνου, φθαρέντα δὲ ἀνεκαίνισεν. Ο Ησαΐας, Λούσασθε, καθάρθητε, φάσκει, τὰς πονηρίας έναντι ἀφέλεσθε Κυρίου. Οι διψῶντες, ὕδωρ ἐπὶ ζῶν πορεύεσθε· ῥανεῖ γὰρ ὕδωρ καινο ποιὸν Χριστὸς τοῖς προστρέχουσιν αὐτῷ ο πίστει καὶ πρὸς ζωὴν τὴν ἀγήρω βαπτίζει πνεύματι. Συντηρώμεθα χάριτι πιστοὶ καὶ σφραγίδι. Ως γάρ ὄλεθρον ἔφυγον, φλιᾶς Εβραίοι πάλαι αἱμαχθείσης οὕτω καὶ ἡμῖν ἐξόδιον τὸ θεῖον τοῦτο τῆς παλιγγενεσίας λουτήριον ἔσται. Ενθεν καὶ τῆς Τριάδος ὀψών μεθα φῶς τὸ ἄδυτον, Γ'. ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ. Ἡ ἀκροστιχίς Τῇ δευτέρα. Τῷ τὴν ἄβατον κυμαινομένην θάλασσαν θείῳ αὐ τοῦ προστάγματι ἀναξηράναντι, καὶ πεζεῦσαι δι' αὐτῆς τὸν Ἰσραηλίτην λαὸν καθοδηγήσαντι Κυρίῳ ᾄσωμεν, ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Ἡ ἀπόῤῥητος τοῦ Θεοῦ κατάβασις, ὅπερ Χριστὸς αὐτός ἐστι, Θεὸς καὶ ἄνθρωπος. Ὁ Θεὸς οὐχ ἀρ παγμὸν ἡγησάμενος ἐν τῷ μορφοῦσθαι, δοῦλον δει κνύει τοῖς μαθηταῖς· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Διακονῆσαι αὐτὸς ἐλήλυθα, οὗ τὴν μορφὴν ὁ πλαστουργός ἐκὼν περίκειμαι τῷ πτωχεύσαντι 'Αδάμ, ὁ πλουτῶν θεότητα, θεῖναι ἐμήν τε τὴν αὑτοῦ ψυχὴν ἀντίλυτρον, ὁ ἀπαθὴς θεότητι. Ἔφριξε παίδων εὐαγῶν τὸ ὁμόστολον ψυχῆς ἄσπιλον σῶμα, καὶ εἶξε τὸ τραφὲν ἐν ἀπείρῳ ὕλῃ ακάματον πῦρ· ἀειζώου δὲ ἐκμαρανθείσης φλογός, διαιωνίζων ὕμνος ἀνεμέλπετο· Τὸν Κύριον, πάντα τὰ ἔργα, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Ὑμᾶς μου τότε μαθητὰς πάντες γνώσονται, εἰ τὰς ἐμὰς ἐντολὰς τηρήσετε, φησὶν ὁ Σωτὴρ τοῖς φίλοις πρὸς πάθος μολῶν. Εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς καὶ πᾶσι· καὶ ταπεινὰ φρονοῦντες, ἀνυψώθητε. Καὶ Κύριον γινώσκοντές με ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Τάξεως ἔμπαλιν ὑμῖν ἐθνικῆς ἔστω τὸ κράτος ομογενῶν· οὐ κλῆρος γὰρ ἐμὸς, τυραννὶς δὲ γνώμη αὐθαίρετος. Ο οὖν πρόκριτος ἐν ὑμῖν εἶναι θέλων, τῶν ἄλλων ἔστω πάντων ἐσχατώτερος· καὶ Κύριον γινώσκοντές με, ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάν τας τοὺς αἰῶνας. Ἐμεγάλυνας, Χριστέ, τὴν τεκοῦσαν σε Θεοτόκον, ἐξ ἧς ὁ πλάστης ἡμῶν ὁμοιοπαθὲς περιέβου σῶμα, τὸ τῶν ἡμετέρων λυτήριον ἀγνοημάτων. Ταύτην μακαρίζουσαι 4 πᾶσαι αἱ γενεαὶ, σὲ μεγαλύνομενο και. • ἐν. «μακαρίζουσι.
col. 473–474page 10 of 36
PG 98:473Ρύπον πάντα ἐμπαθῆ ἀπωσάμενοι, επάξιον τῆς θείας βασιλείας γνώμην ἀναλάβετε ἔμφρονα, τοῖς τοῖς ἀποστόλοις προέφης ἡ ὄντως σοφία, ἐν ᾗ δοξα σθήσεσθε λάμποντες ἡλίου τηλαυγέστερον. Αφορῶντες εἰς ἐμὲ, εἶπας, Κύριε, τοῖς σαυτοῦ μαθηταῖς, Μὴ φρονεῖτε ὑψηλὰ, ἀλλὰ συνετάχθητε τοῖς ταπεινοῖς· ἐμὸν ὅπερ πίνω, πίεσθε ποτήριον τοῦτο, ὅτι ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρὸς συνδοξασθή σεσθε. Δ'. ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ. Ἡ ἀκροστιχίς Τρίτη τε. Τῷ δόγματι τῷ τυραννικῷ οἱ ὅσιοι τρεῖς παῖδες μὴ πεισθέντες, ἐν τῇ καμίνῳ βληθέντες, Θεὸν ώμο λόγουν ψάλλοντες· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυ ρίου, τὸν Κύριον. Ῥαθυμίαν ἄποθεν ἡμῶν βαλώμεθα, καὶ φαιδραῖς ταῖς λαμπάσι τῷ ἀθανάτῳ νυμφίῳ Χριστῷ ὕμνοις συναντήσωμεν· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. Ικανούσθω τὸ κοινωνικόν ψυχῆς ἡμῖν ἔλαιον ἐν ἀγγείοις, ὅπως ἐπάθλων μὴ θέντες καιρὸν ἐμπορίας, ψάλλωμεν • Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. Το τάλαντον ὅσοι πρὸς Θεοῦ ἐδέξασθε, ἰσοδύναμου χάριν ἐπικουρίᾳ τοῦ δόντος Χριστοῦ αὐξήσωμεν, ψάλλοντες· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. Ἡ τὸν ἀχώρητον Θεὸν ἐν γαστρὶ χωρήσασα, και χαράν τῷ κόσμῳ κυήσασα, σὲ ὑμνοῦμεν, Θεοτόκε παρθένε. Τοῖς μαθηταῖς ὁ ἀγαθὸς, Γρηγορεῖτε, ἔφησας, ᾗ γὰρ ώρα έξω ὁ Κύριος ἀγνοεῖτε, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ. Ἐν τῇ δευτέρα του φρικτῇ παρουσίᾳ, Δέσποτα, δεξιοῖς προβάτοις με σύνταξον, τῶν πταισμάτων παριδών μου τὰ πλήθη. ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ. Ἡ ἀκροστιχίς Τετράδι ψαλῶ Τῆς πίστεως ἐν πέτρα με στερεώσας, ἐπλάτυνας τὸ στόμα μου ἐπ' ἐχθρούς μου. Ηὐφράνθη γὰρ τὸ γ. πνευμά μου ἐν τῷ ψάλλειν· Οὐκ ἔστιν ἅγιος ὡς ὁ θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστι δίκαιος πλὴν σου, Κύριε. Ἐν κενεῖς τὸ συνέδριον τῶν ἀνόμων, καὶ γνώμῃ συναθροίζεται κακοτρόπῳ, κατάκριτον τὸν ῥύστην σε αποφῆναι Χριστόν, ᾧ ψάλλομεν ί· Σὺ εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστι δίκαιος πλὴν σοῦ, Κύριε. Το δεινὸν βουλευτήριον τῶν ἀνόμων σκέπτεται θεομάχου ψυχῆς ὑπάρχον, ὡς δύσχρηστον τὸν δί των ἀποκτεῖναι ο Χριστόν, ᾧ ψάλλομεν· Σὺ εἶ ὁ θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστι δίκαιος πλὴν σου, Κύριε. Χριστέ, ᾧ κράζομεν. κατακρίνας.

VI: For Holy ThursdayVI: Pro magna quinta Feria

col. 475–476page 11 of 36
IV: Pro magna tertia FeriaV: Pro magna quarta Feria
PG 98:475Ῥῆμα τυράννου ἐπεὶ ὑπερίσχυσεν, επταπλασίως κάμινος ἐξεκαύθη ποτέ, ἐν ᾗ παῖδες οὐκ ἐφλέχθησαν βασιλέως πατήσαντες δόγμα, ἀλλ' ἐβόων· Πάντα τὰ ἔργα, τὸν ὁ Κύριον ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάν τας τοὺς αἰῶνας. Αποκενοῦσα γυνή μύρον ἔντιμον δεσποτικῇ καὶ θείᾳ φρικτῇ κορυφῇ, Χριστέ, τῶν ἰχνῶν σου ἐπελάτ βετο τῶν ἀχράντων κεχραμμέναις παλάμαις, καὶ ἐβόα· Πάντα τὰ ἔργα, τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερ υψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Δάκρυσι πλύνει τοὺς πόδας ὑπεύθυνος ἁμαρτίαις τοῦ πλάσαντος, καὶ ἐκμάσσει θριξί. Διὸ τῶν ἐν βίῳ οὐ διήμαρτε πεπραγμένων τῆς ἀπολυτρώσεως, ἀλλ᾽ ἐβόα· Πάντα τὰ ἔργα, τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερ υψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ἱερουργεῖται τὸ λύτρον εὐγνώμονι, ἐκ σωτηρίων σπλάγχνων τε καὶ δακρύων πηγῆς, ἐν ᾗ διὰ τῆς ἐξαγοράσεως: ἐκπλυθεῖσα, οὐ κατησχύνετο, ἀλλ ἐβόα· Πάντα τὰ ἔργα τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερ υψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Ψυχαῖς καθαραῖς, καὶ ἀῤῥυπάντοις ἡ χείλεσι δεύ τε μεγαλύνωμεν τὴν ἀκηλίδωτον καὶ ὑπέραγνον μη τέρα τοῦ Ἐμμανουήλ, δι' αὐτῆς τῷ ἐξ αὐτῆς προσφέροντες λατρείαν κ τεχθέντι. Φεῖσαι τῶν ψυχῶν ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεὸς, καὶ σῶσον ἡμᾶς Αγνώμων φανείς, καὶ πονηρὸς ζηλότυπος, δῶρον ἀξιόθεον 1 λογοπραγεί. Δι' οὗ ὀφειλέσιον ἐλύθη ἁμαρ τημάτων, καπηλεύων ὁ δεινὸς Ἰούδας τὴν φιλόθεον χάριν. Φεῖσαι τῶν ψυχῶν ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεὸς, καὶ σῶσον ἡμᾶς. Λέγει πορευθεὶς τοῖς παρανόμοις ἄρχουσι· Τί μας δοῦναι θέλετε, κἀγὼ Χριστὸν ὑμῖν τὸν ζητούμενον τοῖς θέλουσι παραδώσω; οἰκειότητα Θεοῦ Ἰούδας αντωσάμενος χρυσοῦ. Φεῖσαι τῶν ψυχῶν ἡμῶν, Χρι στὲ ὁ Θεός. Ο πηρωτικῆς φιλαργυρίας ἄσπονδε, λήθης ἔθεν ἔτυχες, ὅτι ψυχῆς οὐδ' ισοστάσιος ὁ κόσμος, ὧν ἐδιδάχθης. Ἀπογνώσει γὰρ σαυτὸν ἐβρόχισας ἀνά ψας, προδότα. Φεῖσαι τῶν ψυχῶν ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεός. ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ. Π Η ακροστιχίς" Τῇ μακρᾷ πέμπτῃ μακρὸν ὕμνον ἐξάδω. Τμηθείσῃ η τμᾶται πόντος Ερυθρός, κυματοτρόφος δὲ ξηραίνεται βυθὸς ὁ αὐτὸς ὁμοῦ ἀόπλοις γε γονώς ο βατὸς, καὶ πανοπλίταις τάφος· ᾠδὴ δὲ θεο τερπὴς ἀνεμέλπετο· Ἐνδόξως δεδόξασται Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν. Ο Κυρίου τόν, αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶν. 1 ἐξαγορεύσεως. † ἀῤῥυπώτοις. * πρεσβείαν, 1 ἀξιόχρεου, = ὁ Θεός, σῶσο ήμ,» τμήσει. τμηθείς. ° Τι. γέγονε.
col. 477–478page 12 of 36
PG 98:477Ἡ πανταιτία καὶ παρεκτικὴ ζωῆς, ἡ ἄπειρος σου φία τοῦ Θεοῦ, ᾠκοδόμησε τὸν οἶκον ἑαυτῆς ἁγνῆς ἐξ ἀπειράνδρου μητρός, ναὸν δὲ ἡ σωματικὸν πει ριθέμενος ἐνδόξως δεδόξασται Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, Μυσταγωγούσα φίλους ἑαυτῆς, τὴν ψυχοτρόφον ἑτοιμάζει τράπεζαν, ἀμβροσίας δ᾽ ἡ ὄντως σοφία Θεοῦ κιρνᾷ κρατήρα πιστοῖς. Προσέλθωμεν εὐσε δῶς καὶ βοήσωμεν· Ἐνδόξως δεδόξασται Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν. ᾿Ακουτισθῶμεν πάντες οἱ πιστοὶ συγκαλουμένης ὑψηλῷ κηρύγματι τῆς ἀκτίστου καὶ ἐμφύτου σοφίας Θεοῦ. Βοᾷ γάρ· Γεύσασθε, καὶ γνόντες ὅτι Χριστὸς ἐγώ, κράξατε· Ἐνδόξως δεδόξασται Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν. Κύριος ὢν πάντων καὶ κτίστης Θεὸς, τὸν κτιστὸν ὁ ἀπαθὴς πτωχεύσας ἑαυτῷ ἤνωσας 9· καὶ τὸ Πά σχα οἷς ἔμελλες θανεῖν αὐτὸς ὤν, ἑαυτὸν προετίθης Φάγετε, βοῶν, τὸ σῶμά μου, καὶ πίστει στερεωθή σεσθε. Ρύσιον παντὸς τοῦ βροτείου γένους τὸ οἰκεῖον, ἀγα θὲ, τοὺς σοὺς μαθητάς επότισας εὐφροσύνης που τήριον πλήσας. Αὐτὸς γὰρ ἑαυτὸν ἱερουργεις Πίετε, βοῶν, τὸ αἷμά μου, καὶ πίστει στερεωθής σεσθε. Αφρων ἀνὴρ ὃς ἐν ἡμῖν προδότης, τοῖς οἰ κείοις μαθηταῖς προέφης, ὁ ἀνεξίκακος, οὐ μὴ γνώσεται ταῦτα· καὶ οὗτος ἀσύνετος ὤν, οὐ μὴ συνήσει· ὅμως μείνατε ἐν ἐμοὶ, καὶ πίστει στε ρεωθήσεσθε. Προκατιδὼν ὁ προφήτης τοῦ μυστηρίου σου τὸ ἀπόρητον, Χριστέ, προανεφώνησεν· Ἔθου κραταιὰν ἀγάπησιν ἰσχύος, Πάτερ οἰκτίρμον· τὸν μονογενῆ Υἱὸν γὰρ, ἀγαθὲ· ὁ Πατὴρ, εἰς τὸν κόσμον ἀπ έστειλας. Ἐπὶ τὸ πάθος τὸ πᾶσι τοῖς ἐξ Ἀδὰμ πηγάσαν ἀπάθειαν, Χριστὲ μολῶν, τοῖς φίλοις σου εἶπας Μεθ᾽ ὑμῶν τοῦ Πάσχα μετασχεῖν τούτου ἐπεθύμησα, τὸν Μονογενῆ ἐπεί με ἱλασμὸν ὁ Πατήρ εἰς τὴν κόσμον ἀπέστειλε. Μεταλαμβάνων κρατῆρος, τοῖς μαθηταῖς ἐβόας, ἀθάνατε· Γεννήματος ἀμπέλου δὲ πίομαι λοιπὸν οὐκέτι μεθ᾽ ὑμῶν βιοτεύων, τὸν Μονογενῆ ἐπεί με λασμὸν ὁ Πατὴρ εἰς τὸν κόσμον ἀπέστειλε. Πύμα καινὸν ὑπὲρ λόγον ἐγώ φημι ἐν τῇ βασι λείᾳ μου, Χριστέ, τοῖς φίλοις πίομαι· ὥστε γὰρ θεοῖς Θεὸς ὑμῖν συνέσομαι, εἶπας, τὸν Μονογενῆ ἐπεί με ἱλασμόν • ὁ Πατὴρ εἰς τὸν κόσμον ἀπέστειλε. Τῷ συνδέσμῳ τῆς ἀγάπης συνδεόμενοι οἱ ἀπό στολοι, τῷ δεσπόζοντι τῶν ὅλων ἑαυτοὺς Χριστῷ ἀναθέμενοι, ὡραίους πόδας ἐξαπενίζοντο ', εὐαγ γελιζόμενοι πᾶσιν εἰρήνην. Η τὸ ἄσχετον κρατοῦσα καὶ ὑπερῷον ἐν αἰθέρι ο γάρ δέ. 4 Τι. ήγωσε, μιον ἔμελλο.... προετίθει. * Τι. Ελασμόν, με λ. ι Τι. ἐξατενίζοντο, νῦν δέ
col. 479–480page 13 of 36
PG 98:479; ὕδωρ, ἡ ἀβύσσους χαλινοῦσα, καὶ θαλάσσας ἀναχαι ο ο τίζουσα Θεοῦ σοφία, ὕδωρ νιπτῆρι βάλλει, πόδας ἀποπλύνει δὲ δούλων Δεσπότης. Μαθηταῖς ὑποδεικνύει ταπεινώσεως ὁ Δεσπότης τύπον· ὁ νεφέλαις δὲ τὸν πόλον περιβάλλων, ζώννυται λέντιον, καὶ κάμπτει γόνυ δούλων ἐκπλῦναι πό δας, οὗ ἐν τῇ χειρὶ πνοὴ πάντων τῶν ὄντων. *Αβυσσος ἐσχάτη ἁμαρτημάτων ἐκύκλωσέ με, καὶ τὸν κλύδωνα μηκέτι στέγων ", ὡς Ἰωνᾶς τῷ Δεσπότῃ βοῶ σοι· Ἐκ φθορᾶς με ἀνάγαγε. Κύριον φωνεῖτε, ὦ μαθηταί, καὶ διδάσκαλόν με, καὶ γὰρ πέφυκα, Σῶτερ, ἐβόας· διὸ μιμεῖσθε τὸν τύ πον, ὃν τρόπον ἐν ἐμοὶ ἐθεάσασθε. Ρύπον τις μὴ ἔχων, ἀποπλυθῆναι οὐ δεῖται πότ δας. Καθαροί, ὦ μαθηταὶ, ὑμεῖς δὲ, ἀλλ' οὐχὶ πάν τες. Ροπὴ γὰρ ἀτάκτως· ἐξ ὑμῶν ἑνὸς μαί νεται. Οἱ παῖδες ἐν Βαβυλῶνι καμίνου φλόγα οὐκ ἔπτη σαν, ἀλλ᾽ ἐν μέσῳ πυρὸς ἐμβληθέντες, δροσιζόμενοι ἔψαλλον·. Εὐλογητός ει, Κύριε ὁ Θεὸς τῶν πα τέρων ἡμῶν.» Νευστάζων κάραν Ἰούδας κακὰ προβλέπων ἐκίνησεν, εὐκαιρίαν ζητῶν παραδοῦναι τὸν κριτὴν εἰς κατάκρισιν, ὃς πάντων ἐστὶ Κύριος, καὶ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. Ὑμῶν, ὁ Χριστὸς τοῖς φίλοις ἐβόα, Εις παραδώσει με. Εὐφροσύνης λαθόντες ἀγωνίᾳ καὶ λύπῃ συν είχοντο, Τίς οὗτος φράσον, λέγοντες, ὁ Θεὸς τῶν πα τέρων ἡμῶν. Μεθ᾽ ὅστις ἐμοῦ τὴν χεῖρα τρυβλίῳ βάλλῃ θρα σύτητα. Τούτῳ πλὴν καλὸν ἦν πύλας βίου περάσαι μηδέποτε· τοῦτον * εἰπὼν ἐδήλου δὲ ὁ Θεὸς τῶν πα τέρων ἡμῶν. Νόμων πατρῴων οἱ μακαρισταὶς ἐν Βαβυλῶνι νέοι προκινδυνεύσαντες, βασιλεύοντος κατέπτυσαν προσταγῆς ἀλογίστου· καὶ συνημμένοι ᾧ οὐκ έχω νεύθησαν πυρί, τοῦ κρατοῦντος ἐπάξιον ἀνέμελον τὸν ὕμνον· Τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, τὰ ἔργα, καὶ ὑπερ υψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Οἱ δαιτυμόνες οἱ μακαρισταὶ, ἐν τῇ Σιὼν τῷ 16 γῳ προσκαρτερήσαντες, οἱ ἀπόστολοι παρείποντο τῷ ποιμένι ὡς ἄρνες· καὶ συνημμένοι, οὐκ = έχω ρίσθησαν Χριστῷ· θείῳ λόγῳ τρεφόμενοι εὐχαρίστως ἐβόων· Τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, τὰ ἔργα, καὶ ὑπερ υψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Νόμον φιλίας ὁ δυσώνυμος Ισκαριώτης γνώμη ἐπιλαθόμενος, οὓς ἐνίψατο ηὐτρέπισεν εἰς - προ δισίαν πόδας· καί σου ἐσθίων ἄρτον, σῶμα θεῖον, ἐπῆρε πτερνισμὸν ἐπὶ σὲ, Χριστέ, καὶ βοῖν οὐ συν ἧκε· Τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, τὰ ἔργα, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἐδεξιοῦτο τὸ λυτήριον τῆς ἁμαρτίας σῶμα ὁ ἀσυνείδητος, καὶ τὸ αἷμα τὸ χεόμενον ὑπὲρ κόσμου τὸ φέρων. • Τι. φόβῳ. * Τι. οὕτως. * μακαριστοί,: ᾧ οὐκ. «ηὐτρέπιζε πρός.
col. 481–482page 14 of 36
PG 98:481θεῖον· ἀλλ' οὐκ ᾔδεῖτο πίνων ὃ ἐπίπρασκε τιμῆς. Οὐ κακίᾳ προσώχθισε, καὶ βοᾷν οὐ συνῆκε· Τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, τὰ ἔργα, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Ξενίας Δεσποτικῆς, καὶ ἀθανάτου τραπέζης ἐν ὑπερῴῳ τόπῳ ὑψηλαῖς φρεσὶ, πιστοὶ, δεῦτε ἀπολαύσωμεν, ἐπαναβεβηκότα λόγον ἐκ τοῦ Λόγου μαθόντες, δν μεγαλύνομεν». Ο Απιτε, τοῖς μαθηταῖς ὁ Λόγος ἔφη, τὸ Πάσχα ἐν ὑπερῴῳ τόπῳ, ᾧ νοῦς ἐνίδρυται, οἷς μυσταγωγές σκευάσατε ἀζύμῳ ἀληθείας λόγῳ· τὸ στερὸν δὲ τῆς χάριτος μεγαλύνατε. Δημιουργὸν ὁ Πατὴρ πρὸ τῶν αἰώνων σοφίαν γεν νὰ ἀρχὴν ὁδῶν με, εἰς ἔργα ἔκτισε 4 τανῦν μυστικῶς τελούμενα. Λόγος γὰρ ἄκτιστος ὢν φύσει, τὰς φωνὰς οἰκειούμενος νῦν ο προσείληφα. Ὡς ἄνθρωπος ὑπάρχω οὐσία, οὐ φαντασίᾳ· οὕτω Θεὸς τῷ τρόπῳ τῆς ἀντιδόσεως ἡ φύσις ἡ ἑνωθεῖσά μοι· Χριστὸν ἕνα, διδ, μὲ γνῶτε, τὰ ἐξ ὧν ἐν οἷς ἅπερ πέτυχα σώζοντα. Πρὸς τὸν Κύριον. Ως φοβερὰ ἡ κρίσις σου, Κύριε, τῶν ἀγγέλων. παρισταμένων, τῶν ἀνθρώπων εἰσαγομένων, τῶν βίβλων ἀνεῳγμένων, τῶν ἔργων ερευνωμένων, τῶν λογισμῶν ἀπολογουμένων. Ποία κρίσις ἔσται ἐν ἐμοὶ τῷ συλληφθέντι ἐν ἁμαρτίαις; Τίς μου την φλόγα κατασβέσει, εἰ μὴ σύ, Κύριε; Ελέησόν με ὡς φιλ άνθρωπος. Πρὸς τὴν Θεοτόκον. Τὴν ἀκαταίσχυντον, Θεοτόκε, ἐλπίδα σου ἔχων, σωθήσομαι· τὴν προστασίαν σου κεκτημένος παν άμωμε, οὐ φοβηθήσομαι· καταδιώξω τοὺς ἐχθρούς μου καὶ τροπώσομαι, μόνην ἀντεχόμενος ὡς θώρακα την σκέπην σου, καὶ τὴν παντοδύναμον βοήθειάν σου. Καὶ καθικετεύω βοῶν σοι· Δέσποινα, σῶσον με ταῖς πρεσβείαις σου, καὶ ἀνάστησόν με ἐκ ζοφώδους ὕπνου πρὸς τὴν δοξολογίαν, δυνάμει τοῦ ἐκ σοῦ σαρκωθέντος θεοῦ. Πρὸς τὴν αὐτήν. Ένδοξε, 'Λειπάρθενε, μήτηρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, προσάγαγε τὴν ἡμετέραν προσευχὴν τῷ Υἱῷ σου καὶ Θεῷ, ἵνα σώσῃ διὰ σοῦ τὰς ψυχὰς ἡμῶν. Πρὸς τὸν Κύριον. Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς. Πάσης γὰρ ἀπολογίας ἀποροῦντες, ταύτην σοι τὴν ἱκεσίαν ὡς Δεσπότῃ ἁμαρτωλοί προσφέρομεν· Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς. Πρὸς τὸν αὐτόν. Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, ἐπὶ σοὶ γὰρ πεποίθαμεν. Μὴ ὀργισθῇς ἡμῖν σφόδρα, μηδὲ μνησθῇς τῶν ἀνο μιῶν ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἐπίβλεψον καὶ νῦν ὡς εὔσπλαγχνος, καὶ λύτρωσαι ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν. Σὺ γὰρ εἰς Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἡμεῖς λαός σου, πάντες ἔργα χειρῶν σου, καὶ τὸ ὄνομά σου ἐπικεκλήμεθα. ο μυσταγωγών 3 δ' ἐχτ. • οἰκειοῦμαι, οὗ νῦν.

VII: For Good FridayVII: Pro magna Para ceve

col. 483–484page 15 of 36
PG 98:483ο ο Πρὸς τὴν Θεοτόκον. Τῆς εὐσπλαγχνίας τὴν πύλην ἄνοιξον ἡμῖν, εὐλο γημένη Θεοτόκε. Ελπίζοντες οὖν εἰς σέ, μὴ ἀστοχήσωμεν· ῥυσθῶμεν διὰ σοῦ τῶν περιστάσεων. Σύ γὰρ εἰ σωτηρία τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων. Πρὸς τὴν αὐτήν. Πολλὰ τὰ πλήθη τῶν ἡμῶν, Θεοτόκε, πταισμάτων. Πρὸς σὲ κατέφυγον, ἁγνή, σωτηρίας δεόμενος. Επί σκεψαι τὴν ἀσθενοῦσαν μου ψυχὴν, καὶ αἴτησαι τῷ Υἱῷ σου καὶ Θεῷ ἡμῶν δοθῆναί μοι τὴν ἄφεσιν ὧν ἔπραξα δεινῶν, μόνη ἁγνὴ, μόνη εὐλογημένη. Πρὸς τὴν αὐτήν. Τὴν πᾶσαν ἐλπίδα μου εἰς σὲ ἀνατίθημι, μήτερ τοῦ φωτὸς, φύλαξόν με ὑπὸ τὴν σκέπην σου. ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ. ῾Η ἀκροστιχίς Προσάββατόν τε. Πρὸς σὲ ὀρθρίζω, τὸν δι' εὐσπλαγχνίαν ἑαυτὸν τῷ πεσόντι κενώσαντα 1 ἀτρέπτως, καὶ μέχρι παθῶν ἀπαθῶς ὑποκύψαντα, Λέγε Θεοῦ. Τὴν εἰρήνην παράσχου μοι, φιλάνθρωπε. Ρυφθέντες πόδας, καὶ προκαθαρθέντες μυστηρίου μεθέξει τοῦ θείου νοῦ, Χριστέ, σοῦ, οἱ ὑπηρέται ἐκ Σιὼν ἐλαιῶνος μέγα πρὸς ὄρος συνανῆλθον ὑμνοῦντες σε, φιλάνθρωπε. Ορᾶτε, ἔφης, φίλοι, μὴ θροεῖσθε· νῦν γὰρ ἤγε γικεν ὥρα ληφθῆναι με, κτανθῆναι χερσὶν ἀνόμων. Πάντες δὲ σκορπισθήσεσθε ἐμὲ λιπόντες, οὓς συν άξω κηρύξαι με φιλάνθρωπον. Στήλην κακίας ἀντιθέου θεῖοι παίδες παραδειγμά τισαν, κατὰ Χριστοῦ δὲ φρυαττόμενον ἀνόμων συν έδριον βουλεύεται κενά· κτείναι μελετᾷ τὸν ζωῆς κρατοῦντα παλάμῃ, ἂν πᾶσα κτίσις εὐλογεῖ, δοξά ζουσα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Απὸ βλεφάρων, μαθηταὶς, νῦν ὕπνον, ἔφης, Χρι στέ, τινάξατε, ἐν προσευχῇ δὲ γρηγορείτε, πειρασμῷ μή πως όλλυσθε, καὶ μάλιστα Σίμων», τῷ κραταιῷ γὰρ, μείζον. Πείρᾳ γνῶθί με, Πέτρε, ὃν πᾶσα κτίσις εὐλογεῖ, δοξάζουσα εἰς τοὺς αἰῶνας. Βέβηλον ἔπος τῶν χειλέων οὔποτε προήσομαι, Δέ σποτα· σὺν σοὶ θανοῦμαι ὡς εὐγνώμων, κἂν οἱ πάν τες ἀρνήσωνταί σε ί, ἐβόησε Πέτρος· σὰρξ οὐδὲ αἷμα, ὁ Πατήρ σου ἀπεκάλυψε μοί σε, ὃν πᾶσα κτίσ σις εὐλογεῖ, δοξάζουσα εἰς τοὺς αἰῶνας. Βάθος σοφίας θεϊκῆς καὶ γνώσεως οὐ πᾶν ἐξω ηρεύνησας, ἄβυσσον δέ μου τῶν κριμάτων οὐ κατ έλαβες, ἄνθρωπε, ὁ Κύριος ἔφη. Σὰρξ οὖν ὑπάρχων μὴ καυχῶ· ἀρνήσῃ τρίτον γάρ με, ἂν πᾶσα κτίσις εὐλογεῖ, δοξάζουσα εἰς τοὺς αἰῶνας. Απαγορεύεις, Σίμων Πέτρε, ὅπερ πείσῃ τάχος, ὡς Ενώσαντα. 8 μαθηταῖς. - Σίμωνι. σε.
col. 485–486page 16 of 36
PG 98:485εἴρηται, καί σοι παιδίσκη οἷα θᾶττον προσελθοῦσα ἡ πτοήσει σε, ὁ Κύριος ἔφη. Πικρῶς δακρύσας, ὅμως ἕξεις εὐλατόν με, ὃν πᾶσα κτίσις εὐλογεῖ, δοξά ζουσα εἰς τοὺς αἰῶνας. Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβίμ, καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφίμ, τὴν ἀδιαφθόρως Θεόν Λό γον τεκοῦσαν, τὴν ὄντως Θεοτόκον, σὲ μεγαλύνομεν. Ολέθριος σπεῖρα θεοστυγῶν πονηρευομένων, θεοκτόνων συναγωγὴ ἐπέστη, Χριστέ, σοι, καὶ ὡς ἄδι κον εἷλκε τὸν Κτίστην τῶν ἁπάντων, ἐν μεγαλύνομεν. Νόμον ἀγνοοῦντες οἱ ἀσεβεῖς, φωνὰς προφητῶν τε μελετῶντες διακενῆς, ὡς πρόβατον εἷλκόν σε τὸν ἁπάντων Δεσπότην ἀδίκως σφαγιάσαι, ὃν μεγαλύνομεν. Τοῖς ἔθνεσιν ἔκδοτον τὴν ζωὴν σὺν τοῖς γραμματεῦσιν ἀναιρείσθαι οι ιερείς 1 παρέσχον πλη γέντες αὐτοφθόνῳ κακίᾳ, τὸν φύσει ζωοδότην, ὃν μεγαλύνομεν Εκύκλωσαν κύνες ὡσεὶ πολλοὶ, ἐκρότησαν, ἄναξ, σιαγόνα σὴν φαπισμῷ· ἠρώτων σε, σοῦ δὲ ψευδῆ κατεμαρτύρουν. Καὶ πάντα ὑπομείνας, ἅπαντας Έσωσας. ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ. Ἡ ἀκροστιχίς Σάββατον μέλπω μέγα. Συνεσχέθη, ἀλλ' οὐ κατεσχέθη στέρνοις κητῴοις Ἰωνᾶς· σοῦ γὰρ τὸν τύπον φέρων τοῦ παθόντος καὶ ταφῇ δοθέντος, ὡς ἐκ θαλάμου, τοῦ θηρὸς ἀνέθορε, προσεφώνει δὲ τῇ κουστωδίᾳ· Οἱ φυλασσόμενοι μά ταια καὶ ψευδῆ, ἔλεον αὐτὸν ἐγκατελίπατε κ. ᾿Ανῃρέθης, ἀλλ' οὐ διῃρέθης, Λόγε, ἧς μετέσχες σαρκός. Εἰ γὰρ καὶ λέλυται σου ὁ ναὸς ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πάθους, ἀλλὰ καὶ οὕτω μία ἣν ὑπόστασις τῆς θεότητος καὶ τῆς σαρκός σου. Ἐν ἀμφοτέροις γὰρ εἰς ὑπάρχεις Υἱός, Λόγος τοῦ Θεοῦ, Θεὸς καὶ ἄνθρωπος. Βροτοκτόνον, ἀλλ᾽ οὐ Θεοκτόνον ἔφυ τὸ πταίσμα τοῦ 'Αδάμ. Εἰ γὰρ καὶ πέπονθέ σου τῆς σαρκὸς ἡ χοϊκὴ οὐσία, ἀλλ᾽ ἡ θεότης ἀπαθὴς διέμεινε. Τὸ φθαρτόν δέ σου πρὸς ἀφθαρσίαν μετεστοιχείωσε, καὶ ἀφθάρτου ζωῆς ἔδειξε ' πηγὴν ἐξ ἀναστάσεως. Βασιλεύει, ἀλλ' οὐκ αἰωνίζει ᾅδης τοῦ γένους τῶν βροτῶν. Σὺ γὰρ τεθεὶς ἐν τάφῳ, κραταιά = ζωαρχικὴ παλάμῃ τὰ τοῦ θανάτου κλείθρα διεσπάραξας, καὶ ἐκήρυξας τοῖς ἀπ' αἰῶνος ἐκεῖ καθεύδουσι λύτρωσιν ἀψευδή, Στερ, γεγονός νεκρών πρωτό τόχος. Αφραστον θαῦμα! Ὁ ἐν καμίνῳ φυσάμενος τοὺς ὁσίους παῖδας ἐκ φλογὸς, ἐν τάφῳ νεκρὸς ἄπνους κατατίθεται, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν τῶν μελωδούντων Λυτρωτὰ ὁ Θεός, εὐλογητὸς εἶ. ἱερεῖς. ο * ἔλεος αὐτῶν ἐγκατελίπετε, ' ἔδειξας. - κραταιέ.

VIII: For the Great SabbathVIII: Pro magna Sabbato

col. 487–488page 17 of 36
PG 98:487Τέτρωται ᾄδης, ἐν τῇ καρδίᾳ δεξάμενος τὸν τρω θέντα λόγχῃ τὴν πλευράν· καὶ στένει πυρὶ θείῳ δαπανώμενος, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν τῶν μελωδούντων Λυτρωτὰ ὁ Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Ολβιος τάφος! ἐν ἑαυτῷ γὰρ δεξάμενος ὡς ὑπνοῦντα τὴν δημιουργόν ζωῆς, θησαυρός θεῖος ἀνα δέδεικται εἰς σωτηρίαν ἡμῶν τῶν μελῳδούντων Αυ τρωτὰ ὁ Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Νόμῳ θανάτων, τὴν ἐν τῷ τάφῳ κατάθεσιν ἡ τῶν ὅλων δέχεται ζωή, καὶ τοῦτο πηγὴν δείκνυσιν ἐγέρ σεως, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν τῶν μελωδούντων Λυτρωτά ὁ Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ, Μία ὑπῆρχεν ἐν τῷ ᾅδῃ ἀχώριστος, καὶ ἐν τάφῳ καὶ ἐν τῇ Ἐδὲμ θεότης Χριστοῦ, σὺν Πατρὶ καὶ Πνεύματι, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν τῶν μελωδούντων Λυτρωτὰ ὁ Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Εκστηθι φρίττων, οὐρανέ, καὶ σαλευθήτωσὰν τὰ θεμέλια τῆς γῆς! Ἰδοὺ γὰρ ἐν νεκροῖς λογίζεται ὁ ἐν ὑψίστοις οἰκῶν, καὶ τάφῳ σμικρῷ ξενοδοχεῖται, δν παῖδες εὐλογοῦσιν, ἱερεῖς ἀνυμνοῦσι, καὶ δοξολογοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας π. Λέλυται ἄχραντος ναός, την πεπτωκυῖαν δὲ συν ανίστησι σκηνήν. 'Αδάμ γὰρ τῷ προτέρῳ δεύτερος δ ἐν ὑψίστοις οἰκῶν, κατῆλθε μέχρις άδου ταμιείων, ἐν παῖδες εὐλογοῦσιν, ἱερεῖς ἀνυμνοῦσι, καὶ δοξολογοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Πέπαυται τόλμα μαθητῶν, Αριμαθαίος γὰρ ο άριστεύει Ἰωσήφ. Νεκρὸν γὰρ καὶ γυμνὸν θεώμενος τὸν ἐπὶ πάντων Θεὸν, αἰτεῖται, καὶ κηδεύει κραυγάζων· Οἱ παῖδες, εὐλογεῖτε, ἱερεῖς, ἀνυμνεῖτε, λαός, ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ω τῶν θαυμάτων τῶν καινῶν! Π ἀγαθότητος καὶ ἀφράστου ἀνοχῆς! Εκὼν γὰρ ὑπὸ γῆν σφραγίζεται ὁ ἐν ὑψίστοις οἰκῶν· καὶ πλάνος Θεός συκοφαντεῖται, ὃν παῖδες εὐλογοῦσιν, ἱερεῖς ἀνυμνοῦσι, καὶ δοξολογοῦσιν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Μὴ ἐποδύρου, μοῦ μήτερ, καθορῶσα ἐν τάφῳ ὄν ἐν γαστρὶ ἄνευ σπορᾶς συνέλαβες υἱόν. ἀναστήσομαι γὰρ καὶ δοξασθήσομαι, καὶ ὑψώσω ἐν δόξῃ τὸ κέρας, ὡς Θεός, τῶν ἐν πίστει, καὶ πόθῳ μεγαλυνόν των σε Ρ. Ἐπὶ τῷ ξένῳ σου τόκῳ τὰς ἐδύνας φυγοῦσα, ὑπερφυῶς ἐμακαρίσθην, ἄναρχε Υἱέ. Νῦν δέ σε, Θεέ μου, ἄπνουν ὁρῶσα νεκρὸν, τῇ ῥομφαίᾳ τῆς λύπης σπαράττομαι δεινῶς. Αλλ' ἀνάστηθι, ὅπως μεγαλυνθήσομαι. Γῆ με καλύπτει ἑκόντα, ἀλλὰ φρίττουσιν ᾅδου οἱ πυ χωροί, ἡμφιεσμένον βλέποντες στολὴν ἡμαγμένην, Μῆ τερ, τῆς ἐκδικήσεως. Τοὺς ἐχθροὺς ἐν σταυρῷ γὰρ πα τήσας, ὡς Θεός, ἀναστήσομαι αὖθις, καὶ μεγαλύνω σε. Αγαλλιάσθω ἡ κτίσις, εὐφραινέσθωσαν πάντες οἱ γηγενείς. Ο γὰρ ἐχθρὸς ἐσκύλευται ᾅδης. Μετά μύρων γυναῖκες προσυπαντάτωσαν, τὸν Ἀδὰμ σὺν τῇ Εὔᾳ λυτροῦται παγγενῆ, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ εξαναστήσεται 4. δέ. δν, παῖδες, εὐλογεῖτε, ἱερεῖς, ἀνυμνεῖτε, λαὸς, ὑπερυψοῦτε εἰς π. τ. αἱ. δόξῃ ἀπαύστως, ὡς Θεὸς, τοὺς ἐν πίστει καὶ πόθῳ σε μεγαλύνοντας. 4 ἐξαναστήσομαι.
col. 489–490page 18 of 36
PG 98:489Θ. ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΝ. Ἡ ἀκροστιχίς Πεντηκοστὴν ἑορτάζωμεν. Πόντῳ ἐκάλυψε Φαραὼ σὺν ἅρμασιν ὁ συντρίβων πολέμους ἐν ὑψηλῷ βραχίονι. Ασωμεν αὐτῷ, ὅτι δεδόξασται. Εργῳ, ὡς πάλαι τοῖς μαθηταῖς ἐπηγγείλω, τὸ παράκλητον Πνεῦμα ἐξαποστείλας, Χριστέ, ἔλαμψας τῷ κόσμῳ φῶς, φιλάνθρωπε. Νόμῳ τὸ πάλαι προκηρυχθὲν καὶ προφήταις ἐπληρώθη τοῦ θείου Πνεύματος σήμερον. Πᾶσι γὰρ πιστοῖς χάρις ἐκκέχυται. Τὴν ἐξ ὕψους δύναμιν τοῖς μαθηταῖς, Χριστέ, Εως οὗ ἐνδύσησθε τ, ἔφης, καθίσατε ἐν Ἱερουσαλήμ· ἐγὼ δὲ ὡς ἐμὲ παράκλητον ἄλλον Πνεῦμα τὸ ἐμόν τε καὶ Πατρὸς ἀποστελῶ, ἐν ᾧ στερεωθήσεσθε. Η τοῦ θείου Πνεύματος ἐπιφοιτήσασα τ' δύναμις, τὴν μερισθεῖσαν πάλαι φωνὴν κακῶς ἐμονοησάντων, εἰς μίαν ἁρμονίας ο θείως συνήψε γνῶσιν, συνετίζουσα πιστοὺς τῆς Τριάδος, ἐν ᾗ ἐστερεώθημεν. Κατανοῶν ὁ προφήτης τὴν ἐπ' ἐσχάτων σου, Χριστέ, ἔλευσιν, ἀνεβόα· Τὴν σὴν εἰσακήκοα, Κύριε, δυναστείαν, ὅτι πάντας τοῦ σῶσαι τοὺς χριστούς σου ἐλήλυθας. ῾Ο ἐν προφήταις λαλήσας, καὶ διὰ νόμου κηρυ χθεὶς πρώην τοῖς ἀτελέσι Θεὸς ἀληθῆς, ὁ παράκλητος τοῖς τοῦ Λόγου ὑπηρέταις καὶ μάρτυσι γνωρίζεται σήμερον. Σήμα θεότητος φέρει: τοῖς ἀποστόλοις, ἐν πυρὶ ς Πνεῦμα κατεμερίσθη, καὶ ξέναις γλώσσαις ἐνέφηνεν, ὡς πατρόθεν θεῖον σθένος ἐρχόμενον ἐστιν αὐτοκέλευστον α Τὸ διὰ τὴν φόβον του ληφθέν, Κύριε, ἐν γαστρὶ τῶν προφητῶν, καὶ κυηθὲν ἐπὶ γῆς Πνεῦμα σωτη ρίας, ἀποστολικὰς καρδίας κτίζει καθαρὰς, ἐν τοῖς πιστοῖς εὐθὲς ἐγκαινίζεται. Φῶς γὰρ καὶ εἰρήνη διότι τὰ τὰ προστάγματα. Ἡ ἐπιφοιτήσασα ἰσχὺς σήμερον αὕτη, Πνεῦμα ἀγαθὸν, Πνεῦμα σοφία; Θεοῦ, Πνεῦμα ἐκ Πατρὸς ἐκ πορευθεν, καὶ δι' Υἱοῦ πιστοῖς ἡμῖν πεφηνός, μετα δοτικὸν ἐν οἷς κατοικίζεται, φύσει τῆς ἐν ᾗ κατο οπτεύεται ἁγιότητος. Ναυτιῶν τῷ σάλῳ τῶν βιωτικῶν μελημάτων, συμ πλέοις ποντούμενος ἁμαρτίαις, καὶ ψυχοφθόρῳ θηρὶ προσριπτόμενος *, ὡς Ἰωνᾶς, Χριστέ, βοῶ σοι· Ἐκ θανατηφόρου με βυθοῦ ἀνάγαγε. Ἐκ τοῦ Πνεύματός σου σάρκα ἐπὶ πᾶσαν, ὡς εἴ πας, πλουσίως ἐξέχεας, καὶ ἐπλήσθη τῆς σῆς τὰ σύμ παντα γνώσεως *, ὅτι ἐκ Πατρὸς Υἱὸς ἀῤῥεύστως ἔφυς, καὶ τὸ Πνεῦμα ἀμερίστως πρόεισιν. Οἱ ἐν καμίνῳ τοῦ πυρὸς ἐμβληθέντες ὅσιοι παῖδες, ἕως ἄν. ἐπιδημήσασα. • ἁρμονίαν.... γνώσει. φέρον. - αὐτο κέλευθον. προσριπτούμ. • ἐπληρώθη τῆς σῆς ἡ σύμπασα γνώσεων, Κύριε.

Chapter X: On the Transfiguration of the LordX: In Transfigurationem Domini

col. 491–492page 19 of 36
IX: In Pentecosten
PG 98:491τὸ πῦρ εἰς δρόσον μετέβαλον, διὰ τῆς ὑμνῳδίας οὕτω βοῶντες· Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. Ρητορευόντων τὰ θεῖα μεγαλεία τῶν ἀποστόλων, τοῦ Πνεύματος ἡ ἐνέργεια ἐνομίζετο μέθη τοῖς ἀπι στοῦσι, δι' ἧς Τριὰς ἐκηρύττετο, ὁ Θεὸς * τῶν πατέ ρων ἡμῶν. Τὴν ἀδιαίρετον φύσιν = ὀρθοδόξως ὑμνολογοῦμεν, Θεὸν Πατέρα τὸν ἄναρχον, τῆς αὐτῆς ἐξουσίας Λό γον, καὶ Πνεῦμα· Εὐλογητὸς εἶ, κράζοντες, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. καὶ ὁ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. *Αφλεκτος πυρὶ ἐν Σινᾷ προσομιλοῦσα βάτος, Θεόν ἐγνώρισε τῷ βραδυγλώσσῳ καὶ δυσήχω Μωτῇ, καὶ παῖδας ζῆλος Θεοῦ τοὺς • ἀναλώτους τῷ πυρὶ ὑμν ῳδοὺς ἔδειξε· Πάντα τὰ ἔργα, ὑμνεῖτε τὸν Κύριον, Χ. Ζωτικῆς ἐξ ὕψους βιαίας φερομένης ηχητικῶς τοῦ Πνεύματος τοῦ παναγίου ἁλιεῦσι πνοῆς, πυρίνων εἴ δει ο γλωσσῶν, τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ ἐῤῥητέρευαν Πάντα τὰ ἔργα, ὑμνεῖτε τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ως μὴ θιγομένω προσβαίνοντες ἐν ὄρει μὴ πεφρικότες πῦρ δειματοῦν, δεῦτε καὶ στῶμεν ἐν τῷ ὄρει Σιών, ἐν πόλει ζῶντος Θεοῦ, πνευματοφόροις μαθηταῖς νῦν συγχορεύοντες. Πάντα τὰ ἔργα, τὸν Κύριον ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Μὴ τῆς φθορᾶς διαπείρᾳ ὁ κυοφορήσασα, καὶ παντεχνήμονι Λόγῳ σάρκα δανείσασα, μῆτερ ἀπείρ ανδρε, Παρθένε Θεοτόκε, δοχεῖον τοῦ ἀστίκτου, χωρίον τοῦ ἀπείρου πλαστουργοῦ σου, σε μεγαλύνομεν. Ἐπιπαφλάζοντος πάλαι πυρίνου ἅρματος, ὁ ζη λωτὴς καὶ πυρίπνους χαίρων οχούμενος, τὴν νῦν ἐκλάμψασαν ἐπίπνοιαν ἐδήλου ἐξ ὕψους ἀποστόλοις, ὑφ' ἧς καταλαμφθέντες, τὴν Τριάδα πᾶσιν ἐγνώ ρίσαν. Νόμου τῶν φύσεων δίχα, ξένον ήκούετο· τῶν μα θητῶν τῆς μιᾶς γὰρ φωνῆς ἀπηχουμένης Πνεύματος χάριτι, ποικίλως ἐνηχοῦντο λαοί, φυλαὶ καὶ γλώσ σαι, τὰ θεῖα μεγαλεία, τῆς Τριάδος γνῶσιν μυούμενος α'. ΕΙΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. Η ακροστιχίς Χριστὸς ἐνὶ σκοπιῇ σέλας άπλετον είδεος ήκε. Χοροὶ Ἰσραὴλ ἀνίκμοις ποσὶ πόντον Ερυθρὸν καὶ ὑγρὸν βυθὸν διελάσαντες, ἀναβάτας τριστάτας δυσ μενεῖς ὁρῶντες ἐν ἑαυτῷ ὁ ὑποβρυχίους, ἐν ἀγαλ λιάσει ἔμελπον· Ασωμεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. γνωρίσεται εἷς θ ῥησιν.... θεολογούμεν. • τρεις τους. Κυρίου, τὸν Κύριον. ὑμνεῖτε, καί. • ήδη - ἐῤῥητορεύοντο. 4 διὰ πεῖραν. μυούμενα. αὐτῷ. τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὅτι δεδ.
col. 493–494page 20 of 36
PG 98:493ΠΥΜΝΙ. Ρήματα ζωῆς τοῖς φίλοις Χριστὸς καὶ περὶ τῆς θείας δημηγορών βασιλείας ἔφη· Ἑν ἐμοὶ τὸν Πα τέρα ἐπιγνώσκεσθε, φωτὶ ὡς ἐξαστράπτῳ 6 ἀπροσ ἔτῳ ἐν ἀγαλλιάσει μέλποντες· Ασωμεν τῷ Κυρίῳ ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Ἰσχὺν τῶν ἐθνῶν κατέδεσθε, φίλοι μαθηταί, θαυμασθήσεσθε δὲ τοῦ πλούτου ἡ αὐτῶν, ὅτι δόξης πλη ροῦσθε ὡς ὀφθήσομαι λαμπρότερον ἡλίου ἐξαστράπτων, ἐν ἀγαλλιάσει μέλποντες· "Ασωμεν τῷ Κυρίῳ ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Σήμερον Χριστὸς ἐν ὄρει Θαβώρ λάμψας, ἀμυ δροὺς ἡ θεϊκῆς αὐγῆς, ὡς ὑπέσχετο μαθηταῖς, παρ εγύμνου χαρακτῆρας. Σελασφόρου δὲ πλησθέντες θείας αἴγλης, ἐν ἀγαλλιάσει ἔμελπον, Ασωμεν τῷ Κυρίῳ. ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Τέξον δυνατῶν ἠσθένησε, καὶ οἱ ἀσθενοῦντες πε φιεζώσαντο δύναμιν. • Διατοῦτο ἐστερεώθη ἐν Κυρίῳ Η καρδία μου. Ολον τὸν Ἀδὰμ φορέσας, Χριστέ, τὴν ἀμαυρωθεῖσαν ἀμείψας ἐλάμπρυνας πάλαι φύσιν, καὶ ἀλλοιώσει τῆς μορφῆς του ἐθεούργησας. Στύλῳ πυριμόρφῳ καὶ νεφέλῃ πάλαι ὁ ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν Ἰσραὴλ ἄγων, σήμερον ἐν τῷ ὄρει Θαβώρ ἀρ ῥήτῳ ν ἐν φωτ! Χριστὸς ἐξέλαμψεν. Εἰσακήκοα τὴν ἔνδοξον οἰκονομίαν σου, Χριστὲ ὁ «Θεὸς, ὅτι ἐτέχθης ἐκ τῆς Παρθένου, ἵνα ἐκ πλάνης εύσῃ τοὺς βοῶντάς σοι· Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Νόμον ἐν Σινᾷ τῷ γράμματι διατυπούμενος, Χρι στὲ ὁ Θεὸς, ἐν τῇ νεφέλῃ, πυρὶ καὶ γνόφῳ, καὶ ἐν θυέλλῃ ὤφθης ἐποχούμενος. Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Ἵνα πιστώσῃ τὴν ἔνδοξον οἰκονομίαν σου, Χριστὲ ὁ Θεός, ὡς προϋπάρχων τῶν ἡ αἰώνων, καὶ αὐτὸς ἐν νέφει τὴν ἐπίβασιν τιθεὶς, ἐν τῷ Θαβώρ ἐνδόξως 1 ἐξέλαμψας. Συλλαλοῦντες παρειστήκεισαν δουλοπρεπώς σοι τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ, οἷς ἐν πυρὸς ἀτμίδι καὶ γνόφω, καὶ λεπτοτάτῃ αὔρα προσωμίλησας· δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Κατεμήνυον τὴν ἔξοδον, τὴν ἐν σταυρῷ σου, ἐν Θαβώρ παρόντες, ὁ ἐν πυρί σε καὶ βάτῳ πάλαι προκατιδών Μωσῆς, καὶ ὁ μετάρσιος δίφρῳ ἐν πυρίνῳ Ηλίας, Χριστέ, Ὁ τοῦ φωτὸς διατμήξας τὸ πρωτόγονον χάος, ἐν το φωτὶ τὰ ἔργα ὑμνεῖ σε, Χριστέ, τὸν δημιουργόν. Εν τῷ φωτί σου τὰς ὁδοὺς ἡμῶν εὐθυνον. Ο Προσενωπίω = σοι ὧραι ὑποκλίθησαν. Φῶς γὰρ καὶ πρὸ ποδῶν ὑψίδρομον σέλας ἥλιος ο ήκε, μορφὴν βροτείαν ὡς ἀμείψαι ηὐδόκησας. Ἰδοὺ Σωτήρ, ἀνεβέων Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας, τῶν μαθητῶν ἐν ὄρει ἁγίῳ Θαβώρ ἐνηχουμένων, Χριστός, ὃν πάλαι προηγγείλαμεν ὄντα Θεόν. ο Εξαστράψω. τῷ πλούτῳ. 1 ἀμυδρῶς χαρακτήρα. ¡ ῥήτως. * πρὸ τῶν. 1 ἀῤῥήτως. φάος, ὡς ἐν. - Πρὸς ἐνωπίως. Χριστέ, ἥλι
col. 495–496page 21 of 36
PG 98:495Ο Ἡ ἀναλλοίωτος φύσις τῇ βροτείᾳ μιγεῖσα», τῆς εμφερούς ἀθλου θεότητος φῶς παραγυμνοῦσα τοῖς ἀποστόλοις ἀποῤῥήτως ἐξέλαμψε. Σὲ τὸ ἀΐδιον φέγγος ἐν πατρῴν τῇ δόξῃ οἱ μαθηταὶ ὡς εἶδον ἐκλάμψαν, Χριστέ, σοὶ ἀνεβόων· Ἐν τῷ φωτί σου τὰς ὁδοὺς ἡμῶν εὐθυνον. Ἐν τῷ θλίβεσθαί με ἐβόητα πρὸς Κύριον, καὶ ἐπε ήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς σωτηρίας μου. Λαμπηδόνος πλέον ἡλίου φῶς τρανώτερον ἐν Θαβώρ ἐκλάμψας ὁ Σωτὴρ 9 ἡμᾶς ἐφώτισεν. ᾿Ανελθὼν ἐν ὄρει Θαβώρ μετεμορφώθης, Χριστέ, καὶ τὴν πλάνην πᾶσαν ἀμαυρώσας, φῶς ἐξέλαμψας. Σὲ Θεὸν ἐπέγνων οἱ ἔνδοξοι ἀπόστολοι, ἐν Θαβώρ, Χριστέ, δὲ ἐκπλαγέντες, γόνυ έκλιναν. Αβραμιαίοι ποτε ἐν Βαβυλῶνι παῖδες καμίνου φλόγα κατεπάτησαν, καὶ ὑμνοῦντες ἔψαλλον· Ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Περιχυθέντες φωτὶ τῆς ἀπροσίτου δόξης Θαβώρ ἐν ὄρει οἱ ἀπόστολοι, Χριστέ, ἀνεβόησαν· Ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Λαίλαπι θείας ἡγῆς, καὶ δροσοβόλῳ νεφέλῃ, Χριστέ, καὶ αἴγλῃ σου ἡδόμενοι οἱ ἀπόστολοι ἔψαλλον· Ο τῶν πατέρων ἡμῶν Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Ἐν ἀποῤῥήτῳ φωτὶ ὥς σε κατείδε Πέτρος Θαβώρ ἐν ὄρει ἐξαστράπτοντα *, Χριστέ, προσεκύνησεν· Ο τῶν πατέρων ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶς. Τῷ ἀρχηγῷ τῆς ζωῆς Χριστῷ συνόντες παῖδες ο Ζεβεδαίου, ὡς ἀπέπεμψε μορφῆς φῶς, ἐβρόντησαν Ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Οἱ ἐν Βαβυλῶνι παῖδες τῷ θείῳ πυρπολούμενος ζήλῳ, τυράννου καὶ φλογὸς ἀπειλὴν ἀνδρείως κατα επάτησαν, καὶ μέσον πυρὸς ἐμβληθέντες, δροσιζόμενοι ἔμελπον " Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Νεύματι τὸ πᾶν ὁ φέρων, ποσὶν ἀχράντοις ὄρους επέση Θαβώρ, ἐν ' τῷ ἡλίου μᾶλλον αὐγῆς ἐξαστρά ψας τὸ πρόσωπον, τοὺς νόμου προκρίτους καὶ τῆς χάριτος ἔδειξε μέλποντας Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶν νας. Ἐν τῇ ἀπροσίτῳ δόξῃ κατ' ἄρος ἐκφανθὲν ἀπορ ῥήτως Θαβώρ τὸ ἄσχετον καὶ ἄδυτον φῶς, τοῦ Πα τρὸς τὸ ἀπαύγασμα, τὴν κτίσιν φαιδρύναν, τοὺς ἀνθρώπους ἐθέωσε μέλποντας· Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ἱεροπρεπῶς ἑστῶτες Μωσῆς τε καὶ Ἠλίας ἐν ὄρει Θαβώρ, τῆς θείας χαρακτῆρος " τρανῶς ὑπο στάσεως βλέποντες, Χριστὸν ἐν πατρῴᾳ ἐξαστράπτοντα δόξῃ, ἔμελπον· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυ ρίου, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Διὰ τῆς ἐν γνόφῳ θείας ἐμφῆς τὸ πρόσωπόν που τεν ἐδοξάσθη Μωσης Χριστὸς δὲ ὡς ἱμάτιον φῶς καὶ δόξαν ἀναβάλλεται. Φωτὸς αὐτουργὸς γὰρ πεφυ » μιχθεῖσα. 4 ὁ Χριστός. * ἐξαστράψαντα.... ἀνεβόησεν. • ἔψαλλον. Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον, Χριστὸς ἐν. ἐν ᾧ * χαρα κτῆρα. Μος ἐξαστράψαντα. * ποτε.
col. 497–498page 22 of 36
PG 98:497κὡς καταυγάζει τοὺς μέλποντας· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ἐκ φωτογενοῦς νεφέλης Χριστὸς οἱ μαθηταὶ ἀμπεχόμενον ὁρῶντες ἐν Θαβώρ, καὶ πρηνεῖς ἐπὶ γῆς κατανεύσαντες, τὸν νοῦν ἐλλαμφθέντες, σὺν Πατρί τοῦτον ὕμνουν καὶ Πνεύματι· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ὁ τόκος σου άφθορος ἐδείχθη, Θεὸς ἐκ λαγόνων σου προῆλθε σαρκοφόρος, ὃς * «ὤφθη ἐπὶ γῆς, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη.» Σε, Θεοτόκε, διὸ πάντες μεγαλύνομεν. Σύντρομοι καινῇ φωτοχυσίᾳ ἀθρόον τ οἱ μαθηταὶ ἐλλαμφθέντες, πρὸς ἀλλήλους ὁρῶντες, καὶ πρηνεῖς εἰς γῆν καταπεσόντες *, σοὶ τῷ Δεσπότη τῶν ἁπάντων προσεκύνησαν. Ηχος ἐκ νεφέλης ἀνεπέμπετο θεόκτυπος βεβαιών τὸ θαῦμα. Ὁ Πατὴρ γὰρ τῶν φώτων, Οὗτός ἐστιν Υἱὸς ὁ ἀγαπητός μου, τοῖς ἀποστόλοις ἐπεδία", οὗ ἀκούετε, Καινὰ κατιδόντες καὶ παράδοξα, φωνῆς πατρικῆς ἐνηχηθέντες ὁ ἐν Θαβώρ οἱ τοῦ Λόγου ὑπηρέται, Εκ μαγεῖον τοῦ ἀρχετύπου οὗτος ὑπάρχει, ἀνεβόων, ὁ Σωτὴρ ἡμῶν. Εἰκὼν ἀπαράλλακτε τοῦ ὄντος, ἀκίνητε σφραγίς, ἀναλλοίωτε, Υιέ, Λόγε, Σοφία, καὶ βραχίων δεξιά:, Υψίστου σθένος, σὲ ἀνυμνοῦμεν σὺν Πατρί τε καὶ τῷ Πνεύματι. ΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ. Ἡ ἀκροστιχίς Ωσαννά, Χριστὸς εὐλογημένος Θεός. Ωφθησαν αἱ πηγαὶ τῆς ἀβύσσου νοτίδος άμοιροι, καὶ ἀνεκαλύφθη θαλάσσης κυμαινούσης τὰ θεμέλια τῇ καταιγίδι νεύματι· ταύτην γὰρ ἐπετίμησας. περιούσιον λαὸν διέσωσας ᾄδοντα ἐπινίκιον ὕμνον σοι, Κύριε. Στόματος ἐκ νηπίων ἀκάκων καὶ θηλαζόντων αἶνον τῶν σῶν οἰκετῶν κατηρτίσω, καταλῦσαι τὸν ἀντί παλον, καὶ ἐκδικήσαι πάθει σταυροῦ τὴν πτῶσιν τοῦ πάλαι 'Αδάμ, διὰ ξύλου ἀναστῆσαι τοῦτον δὲ ᾄδοντα ἐπινίκιον ὕμνον τοι, Κύριε. Δίνεσιν Εκκλησία ὁσίων τῷ ἐνοικοῦντι Σιών σοι, Χριστέ, προσφέρει. Ἐν σοὶ δὲ Ἰσραὴλ τῷ ποιητῇ αὐτοῦ χαίρει· καὶ ὄρη, ἔθνη ἀντίτυπα, λιθοκάρδια, ἐκ προσώπου σου ἠγαλλιάσαντο, ᾄδοντα ἐπινίκιον ὕμνον σοι, Κύριε. Νάουσαν ἀκρότομον προστάγματι σῷ στερεὰν ἐθή λασε πέτραν Ισραηλίτης λαός· ἡ δὲ πέτρα σύ, Χρι στὲ, ὑπάρχεις καὶ ζωή· ἐν ᾧ ἐστερεώθη ἡ ἐκκλησίᾳ κράζουσα· Ωσαννά, εὐλογημένος εἶ, ὁ ἐρχόμενος. Νεκρὸν τετραήμερον προστάγματι σῷ ἐκ νεκάδων Έντρομος ᾅδης ἀφῆκε Λάζαρον· ἡ ἀνάστασις, Χριστέ ΧΙ. * ώς. • ἀθρόως. * ἑώρων, θαμβηθέντες δὲ καὶ πρὸς γῆν κατ. ενωτισθέντες.

Chapter XI: On Palm SundayXI: In Dominicam Palmarum

col. 499–500page 23 of 36
PG 98:499σὺ γὰρ καὶ ζωὴ, ἐν ᾧ ἐστερεώθη ἡ Ἐκκλησία κρά ζουσα· Ωσαννά, εὐλογημένος εἶ ὁ ἐρχόμενος. Ασατε, οἱ θεοπρεπῶς ὁ ἐν Σιών, καὶ εὐχὴν ἀπό δοτε Χριστῷ ἐν Ἱερουσαλήμ. Αὐτὸς ἔρχεται ἐν δόξῃ μετὰ κυρίας, ἐν ᾧ ἐστερεώθη ἡ Ἐκκλησία κράζουσα Ωσαννά, εὐλογημένος εἶ, ὁ ἐρχόμενος. Χριστὸς ὁ ἐρχόμενος ἐμφανῶς Θεὸς ἡμῶν, ἥξει καὶ οὐ χρονιεῖ ἐξ ὅρους κατασκίου. δασέος, κόρης τις κτούτης ἀπειράνδρου, προφήτης πάλαι φησί. Δι πάντες βοῶμεν· Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Ρηξάτω εὐφροσύνην κραταιὰν ἐπ᾿ ἔλεον ὄρη, καὶ πάντες βουνοι, καὶ ξύλα τοῦ δρυμοῦ ἐπικροτησάτω. Χριστὸν αἰνεῖτε, ἔθνη, καὶ τοῦτον, πάντες λαοί, έπαι νοῦντες, βοᾶτε· Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Ισχὺν ὁ βασιλεύων τῶν αἰώνων Κύριος ἐνδεδυμένος ἥξει, τῆς τούτου ὡραιότητός τε καὶ δόξης ἀσύγ κριτος ὑπάρχει εὐπρέπεια ἐν Σιών. Διὸ πάντες βοῶ μεν· Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε. Σπιθαμῇ ὁ μετρήσας οὐρανὸν, δρακὶ δὲ γῆν, Κύριος πάρεστι. Σιὼν γὰρ ἐξελέξατο· ἐν αὐτῇ δὲ οἰκεῖν καὶ βασιλεύειν ᾑρέτισται, καὶ τῶν ἐτῶν τῶν ἐν πίστει βοώντων· Δόξα τῇ δυνάμει σου, δούρια. Τὴν Σιών, ἐπ' ὅρους ἀνάβηθι, ὁ εὐαγγελιζόμενος, καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ ὁ κηρύσσων, ἐν ἰσχύν ὕψωσαν φωνήν. Δεδοξασμένα ελαλήθη περὶ σοῦ, ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ· εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ, καὶ σωτήριον ἔθνεσι. ῾Ο ἐν τοῖς ὑψίστοις καθήμενος, ἐπὶ τῶν Χερουβίμ Θεός, καὶ ἐφορῶν ταπεινὰ, ἰδοὺ ἔρχεται ἐν δόξῃ μετὰ κυρίας, καὶ πληρωθήσεται τὰ πάντα θεϊκῆς αἰνέσεως αὐτοῦ. Εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ, καὶ σωτή ριον ἔθνεσιν. Σιών, Θεοῦ ὄρος τὸ ἅγιον, καὶ Ἱερουσαλήμ, κύκλῳ τοὺς ὀφθαλμούς σου ἆρον, καὶ ἴδε συνηγμένα τέκνα σου ἐν σοί. Ἰδοὺ γὰρ ἔκασι μακρόθεν προσκυνῆται τῷ βασιλεῖ σου. Εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ, καὶ σωτή μαν ἔθνεσιν. Εβόησαν ἐν εὐφροσύνῃ δικαίων τὰ πνεύματα Νῦν τῷ κόσμῳ διαθήκη καινὴ διατίθεται, καὶ ῥαντίσματι καινουργείται λαό; θείου αἵματος. Υπόδεξαι, Ἰσραὴλ, τοῦ Θεοῦ τὸ βασίλειον, καὶ ὁ βαίνων ἐν τῷ σκότει φῶς θεασάσθω μέγα, καὶ καν τίσματι καινουργείσθω λαός θείου αἵματος. Λελυμένους σους δεσμίους, Σιών, ἐξαπόστειλον, και ἐκ λάκκου ἁγνωσίας ἀνύδρου ἐξάγαγε· καὶ ῥαντίσματι καινουργείσθω λαός θείου αἵματος. () διασώσας ἐν πυρὶ τοὺς ᾿Αβραμιαίους σου παί &ας, καὶ τοὺς Χαλδαίους ἀνελών, οἷς ἀδίκως δικαίους ἐνέδρευσαν, ὑπερύμνητε Κύριε, ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέ ρων, εὐλογητὸς εἶ. Γονυπετοῦντες οἱ λαοὶ, καὶ σὺν μαθηταῖς γεγηθότες, μετὰ βαΐων Ωσαννὰ τῷ υἱῷ Δαβίδ ἐκραύγαζον Ὑπερύμνητε Κύριε, ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέρων, Εὐλογητὸς εἶ. Ἡ ἀπειρόκακος πληθύς, ἔτι νηπιάζουσα φύσις, θεοπρεπείς.
col. 501–502page 24 of 36
PG 98:501θεοπρεπώς σε, βασιλεῦ Ἰσραὴλ καὶ ἀγγέλων, ἀνύμνη σεν· Υπερύμνητε Κύριε, ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέρων, εὐλογητὸς εἶ. Μετά βαΐων σε, Χριστέ, κλάδοις ἐπεκράτει τὰ πλήθη· Εὐλογημένος ὁ ἐλθὼν Βασιλεὺς τῶν αἰώνων, ἐσία δὲ, Υπερύμνητε Κύριε, ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέρων, εὐλογητὸς εἶν Εὐφράνθητι, Ἱερουσαλήμ, πανηγυρίσατε, οἱ ἀγα πῶντες Σιών. Ο βασιλεύων γὰρ εἰς τοὺς αἰῶνας Κύριος τῶν δυνάμεων ἦλθεν. Εὐλαβείσθω πᾶσα ἡ γῆ ἐκ προσώπου αὐτοῦ, καὶ βοάτω· Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Νέον πῶλον ἐπιβεβηκὼς ὁ βασιλεύς σου, Σιών, ἐπο έστη Χριστός. Τὴν γὰρ ἀλόγιστον εἰδώλων πλάνην λῦσαι, τὴν ἀκάθεκτον ὁρμὴν ἀναστείλαι πάντων ἐθνῶν παραγέγονεν, εἰς τὸ μέλπειν· Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αιώνας. Ο Θεός σου (χαῖρε, Σιών, σφόδρα) ἐβασίλευσεν εἰς τοὺς αἰῶνας Χριστός. Οὗτος, ώς γέγραπται, πραΰς καὶ σώζων, δίκαιος Λυτρωτὴς ἡμῶν ἦλθεν ἐπὶ πώ λου ἵππον ε, θράσος ὀλέσαι ἐχθρῶν μὴ βοώντων Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Σπανίζεται θείων περιβόλων τὸ παράνομον συν έδριον ἀπειθῶν, τὴν προσευχῆς Θεοῦ ἐπείπερ οἶκον σπήλαιον ἀπειργάσαντο λῃστῶν, ἐκ καρδίας τὸν Λυτρωτὴν ἀπωσάμενοι, ᾧ βοῶμεν· Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα, τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Θεός Κύριος καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν, συστήσασθε ἑορτὴν, καὶ ἀγαλλιώμενοι, δεῦτε μεγαλύνωμεν Χρι στόν, μετὰ βαΐων καὶ κλάδων ὕμνοις κραυγάζοντες Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου Σωτής μας ἡμῶν. Εθνη, ἵνα τί ἐφρυάξατε Γραφὰς, καὶ ἱερεῖς, τά κενὰ ἐμελετήσατε; Τίς οὗτος, εἰπόντες, ᾧ παῖδες μετὰ βαΐων καὶ κλάδων ὕμνοις κραυγάζουσιν· Εύλο γημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου Σωτῆρος ἡμῶν. Οὗτος ὁ Θεὸς ᾧ παρόμοιος οὐδεὶς, δικαίαν πᾶσαν 63'ν ἐξευρὼν δέδωκε τῷ ἡγαπημένῳ Ἰσραήλ, μετά δὲ ταῦτα ἀνθρώποις συνανεστράφη ὀφθείς. εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου Σωτῆρος ἡμῶν. Σκάνδαλα τρίβους τί ἐχόμενα ὑμεῖς τιθέατε ἀπει θεῖς; πίδες ἐξεῖς ὑμῖν αἷμα τοῦ ἐκχέαι Δεσπότου. ᾿Αλλ' ἀναστήσεται πάντας· σῶσαι τοὺς κραυγάζον τας· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου Σωτῆρος ἡμῶν. ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΨΩΣΙΝ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡ ἀκροστιχίς Σταυρῷ πεποιθὼς ὕμνον ἐξερεύγομαι. Σταυρόν χαράξας Μωσῆς, ὑπ' ευθείας ῥάβδῳ τὴν ιππεύων.

Chapter XII: On the Exaltation of the CrossXII: In Exaltationem crucis

col. 503–504page 25 of 36
PG 98:503Ἐρυθρὰν διέτεμε τῷ Ἰσραήλ πεζεύσαντι· τὴν δὲ ἐπιστρεπτικῶς Φαραὼ τοῖς ἅρμασι κροτήσας ήνωσεν ἐπ' εὕρους διαγράψας τὸ ἀήττητον ὅπλον. Διὸ Χρι στῷ ᾄσωμεν τῷ θεῷ ἡμῶν, ὅτι δεδόξασται. Τὸν τύπον πάλαι Μωσῆς τοῦ ἀχράντου πάθους ἐν ἑαυτῷ προέφηνε, τῶν ἱερῶν μεσούμενος· σταυρῷ δὲ σχηματισθείς, τεταμέναις τρόπαιον παλάμαις ήγειρε, τὸ κράτος διολέσας! 'Αμαλήκ τοῦ πανώλου. Δε Χριστῷ ἄσωμεν τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὅτι δεδόξασται. ᾿Ανέθηκε Μωϋσῆς ἐπὶ στήλης ἄκος, φθοροποιοῦ λυτήριον καὶ ἰοβόλου δήγματος· καὶ ξύλῳ τύπῳ σταυ ροῦ, τὸν πρὸς γῆν συρόμενον ὄφιν προσέδησεν ἐγ κάρσιον, ἐν τούτῳ θριαμβεύσας τὸ πῆμα. Διὸ Χρι στῷ ᾄσωμεν τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὅτι δεδόξασται. Υπέδειξεν οὐρανὸς τοῦ σταυροῦ τὸ τρόπαιον τῷ εὐσεβείας κράτορι καὶ βασιλεῖ θεόφρονι, ἐχθρῶν ἐν Η δυσμενῶν κατεβλήθη φρύαγμα, ἀπάτη ἀνετράπη δὲ, καὶ πίστις ἐφηπλώθη γῆς τοῖς πέρασι θεία. Διὸ Χριστῷ ᾄσωμεν Θεῷ ἡμῶν, ὅτι δεδόξασται. Ράβδος εἰς τύπον μυστηρίου παραλαμβάνεται· τῷ βλαστῷ γὰρ προκρίνει τὸν ἱερέα. Τῇ στερευούσῃ δὲ πρώην Ἐκκλησίᾳ νῦν ἐξήνθησε ξύλον σταυροῦ, εἰς κράτος καὶ στερέωμα. Ὡς ἐπαφῆκε ῥαπιζομένη ὕδωρ ἀκρότομος ἀπει θοῦντι λαῷ καὶ σκληροκαρδίῳ, τῆς θεοκλήτου ἐδήλου. Εκκλησίας τὸ μυστήριον, ἧς ὁ σταυρὸς τὸ κράτος καὶ στερέωμα. Πλευρᾶς ἀχράντου λόγχῃ τρωθείσης, ὕδωρ σύν αἵματι ἐξεβλύθη ἐγκαινίζον διαθήκην, καὶ ῥυπτικών ἁμαρτίας. Τῶν πιστῶν γὰρ σταυρὸς καύχημα, καὶ βασιλέων κράτος καὶ στερέωμα. Εἰσακήκοα, Κύριε, τῆς οἰκονομίας σου τὸ μυστήριον, κατενόησα τὰ ἔργα σου, καὶ ἐδόξασά σου την θεότητα. Πικρογόνους μετέβαλε ξύλῳ Μωϋσῆς πηγὰς ἐν ἐρήμῳ πάλαι τῷ σταυρῷ, πρὸς τὴν εὐσέβειαν τῶν ἐθνῶν προφαίνων τὴν μετάθεσιν. Ο βυθῷ κολπωσάμενος τέμνουσαν, ἀνέδωκεν Ἰορ δάνης ξύλῳ, τῷ σταυρῷ καὶ τῷ βαπτίσματι τὴν το μὴν τῆς πλάνης τεκμαιρόμενος. Ἱερῶς προστοιβάζεται δ' ὁ τετραμερής λαός προ ηγούμενος τῆς ἐν τύπῳ μαρτυρίου σκηνῆς, Σταυροτύποις τάξεσι κλεινόμενος. Θαυμαστῶς ἐφαπλούμενος τὰς ἡλιακὰς αὐγὰς ἡ ἐξ ηκόντισεν ὁ σταυρὸς, καὶ διηγήσαντο οὐρανοὶ τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Ο τρισμακάριστον ξύλον, ἐν ᾧ ἐτάθη Χριστός, ὁ βασιλεὺς καὶ Κύριος, δι' οὗ πέπτωκεν ὁ ξύλῳ ἀπα τήσας, τῷ ἐν σοὶ δελεασθεὶς Θεῷ τῷ προσπαγέντι σαρκί, τῷ παρέχοντι τὴν εἰρήνην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν. * διωλέσας.... πανώλους, ο προστι. η βολάς.
col. 505–506page 26 of 36
PG 98:505Σὲ τὸ ἀοίδιμον ξύλον, ἐν ᾧ ἐτάθη Χριστός, ἡ τὴν Ἐδὲμ φυλάττουσα στρεφομένη ρομφαία, σταυρὲ, ᾐδέσθη. Τὸ φρικτὸν δὲ Χερουβίμ εἶξε τῷ σοι παρ γέντι Χριστῷ, τῷ παρέχοντι τὴν εἰρήνην ταῖς ψυ χαῖς ἡμῶν. Υποχθονίων δυνάμεις ἀντίπαλοι τοῦ σταυροῦ φρέτα τουσι χαραττόμενον τὸ σημεῖον ἐν ἀέρι, ᾧ πολού σιν. Οὐρανίων, γηγενῶν γένος δὲ γόνυ κάμπτει Χριστῷ, τῷ παρέχοντι τὴν εἰρήνην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν. Μαρμαρυγαῖς ἀκηράτοις φανεὶς ὁ θεῖος σταυρὸς ἐσκοτισμένοις ἔθνεσι τῆς ἐν πλάνῃ ἀπάτης, τὸ θεῖον φέγγος ἀπαστράψας, οἰκειοὶ τῷ ἐν αὐτῷ παγέντι Χριστῷ, τῷ παρέχοντι τὴν εἰρήνην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν. Νοτίου θηρὸς ἐν σπλάγχνοις παλάμας Ἰωνᾶς στου ροειδώς διεκπετάσας, τὸ σωτήριον πάθος προδικτύ που σαφῶς. "Οθεν τριήμερο; ἐκδύς, τὴν ὑπερα σμιον ἀνάστασιν ὑπεζωγράφησε τοῦ σαρκὶ προσω παγέντος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ τριημέρῳ ἐγέρσει τὸν κόσμον φωτίσαντος. Ο γήρα καμφθείς, καὶ νόσῳ τρυχωθείς, ἀνορθού τω ἡ Ἰακὼν χεῖρας ἀμείψας, τὴν ἐνέργειαν φαίνων τοῦ ζωοδότου κ σταυροῦ. Τὴν παλαιότητα καὶ γὰρ τοῦ νομικού σκιώδους γράμματος εκαινογράφησεν ὁ ἐν τούτῳ σαρκὶ προσπαγεὶς ὁ Θεὸς, καὶ τὴν ψυχ έλεθρον νόσον τῆς πλάνης ἀπήλασε. Νεαζούσαις θεὶς παλάμας ὁ θεῖος Ἰσραὴλ σταυροειδῶς κάραι; ἐδήλου, ὡς πρεσβύτερον κλέος ὁ νο μολάτρης λαός. Υποπτευθεὶς ὅθεν οὗτος 1 ἐξηπατῆσθαι, οὐκ ἠλλοίωσε τὸν ζωηφόρον τύπον· 'Υπερέξει λαὸς γὰρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ νεοπαγής, ἀνεβόα, σταυρῷ τειχιζόμενος. Εκνοον πρόσταγμα τυράννου δυσσεβούς λαούς ἐκλύνησε, πνέον ἀπειλῆς καὶ δυσφημίας θεοστυγούς. Όμως τρεῖς παῖδας οὐκ ἐδειμάτωσε θυμὸς θησ ριώδης, οὐ πῦρ βρόμιον, ἀλλ' ἀντηχοῦντι δρο σιβόλου πνεύματι, πυρὶ συνόντες ἔψαλλον· Ὁ ὑπερ ύμνητος τῶν πατέρων καὶ ἡμῶν Θεός, εὐλογητὸς εἶ. Ξύλου γευσάμενος ὁ πρῶτος ἐν βροτοῖς φθορά παρῴχησε. Ρίψιν γὰρ ζωῆς ἀτιμοτάτην κατα κριθεὶς, ὅλῳ τῷ γένει σωματοφόρος τις, ὡς λύμη, τῆς νόσου μετέδωκεν. Αλλ' εὑρηκότες γηγενείς ἀνά κλησιν σταυροῦ τῷ ξύλω, κράζομεν· Ὁ ὑπερ- 1 ύμνητος τῶν πατέρων καὶ ἡμῶν Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Έλυσε πρόσταγμα Θεού παρακοή, και ξύλον ἤνεγκε θάνατον βροτοῖς, τὸ μὴ εὐκαίρως καταληφθέν. Ἐν ἀσφαλείᾳ, 8 νυκτί λόγου η δυσθανοῦς ἡνέωξεν εὐγνωμοσύνῃ κράζοντας· Ὁ ὑπερύμνητος τῶν πατέ μων καὶ ἡμῶν Θεό;, εὐλογητὸς εἶ. λον. Ράβδου προσπτύσσεται τὸ ἄκρον Ἰωσὴφ ὁ γε σαρκί Χριστῷ. ἀνορθοῦτο. * ζωηφόρου. 1 οὕτως. * το ξύ Η νυκτιλόχου.... εὐγνωμοσύνη κράζοντος.
col. 507–508page 27 of 36
PG 98:507νησόμενα βλέπων, Ἰσραὴλ τῆς βασιλείας τὸ κρα Ο ταιὸν ὅπως συνέξει ὁ ὑπερένδοξος σταυρός προδηλών. Οὗτος γὰρ τοῖς βασιλεῦσι τροπαιούχων καύχημα, καὶ φῶς τοῖς πίστει ἀνακράζουσιν· Ὁ ὑπερύμνητος τῶν πατέρων καὶ ἡμῶν Θεὸς, εὐλογητὸς εἶ. Εὐλογεῖτε, παῖδες τῆς Τριάδος ισάριθμοι, δη μιουργὸν Πατέρα Θεόν· ὑμνεῖτε τὸν συγκαταβάντε Λόγον, καὶ τὸ πῦρ εἰς δρόσον μεταποιήσαντα· καὶ ὑπερυψοῦτε τὸ πᾶσι ζωὴν παρέχον Πνεῦμα πανάγιων εἰς τοὺς αἰῶνας. Υψουμένου ξύλου ῥαντισθέντος ἐν αἵματι τοῦ σαρκωθέντος Λόγου Θεοῦ, ὑμνεῖτε, αἱ τῶν οὐρανῶν δυνάμεις, βροτῶν τὴν ἀνάκλησιν ἑορτάζουσαι. Λαο:, προσκυνεῖτε Χριστοῦ τὸν σταυρὸν, δι᾿ οὗ τῷ κόσμῳ ἀνάστασις εἰς τοὺς αἰῶνας. Γηγενείς παλάμαις οἰκονόμοι τῆς χάριτος, σταυρὸν οὗ ἐστι? Χριστὸς ὁ Θεὸς ὑψοῦτε ἱεροπρεπώς, καὶ λόγχην Θεοῦ Λόγου σῶμα ἀντιτορήσασαν. Ιδέτωσαν ἔθνη πάντα τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ δοξάζοντες εἰς τοὺς αἰῶνας. Οἱ τῇ θείᾳ ψήφῳ προκριθέντες, ἀγάλλεσθε· Χρι στιανῶν πιστοὶ βασιλεῖς, καυχᾶσθε, τὸ τροπαιοφόρον ὅπλονα λαχόντες θεόθεν, σταυρὸν τὸν τίμιον. Ἐν τούτῳ γὰρ φύλα πολέμων θράσος ἐπιζητοῦντες, σκεδάνονται εἰς τοὺς αἰῶνας. Μυστικὸς εἶ, Θεοτόκε, παράδεισος ἁγεωργήτως βλαστήσασα Χριστόν, ὑφ' οὗ τὸ τοῦ σταυροῦ ζωης φόρον ἐν γῇ πεφυτούργηται δένδρον· δι' οὗ νῦν ὑψουμένου, προσκυνοῦντες αὐτὸν, σὲ μεγαλύνομεν. ᾿Αγαλλέσθω τὰ δρυμοῦ ξύλα σύμπαντα· ἁγιασθείσης τῆς φύσεως αὐτῶν, ὑφ' οὗπερ ἐξ ἀρχῆς ἐφυτεύ η Χριστοῦ τανυθέντος ἐν ξύλῳ· δι' οὗ νῦν ὑψουμένου, προσκυνοῦντες αὐτὸν, σὲ μεγαλύνομεν. Ἱερόν ηγέρθη κέρας Θεόφροσι τῆς κεφαλῆς τῶν ἁπάντων, ὁ σταυρός· ἐν ᾧ ἁμαρτωλῶν νοουμένων συνθλῶνται τὰ κέρατα πάντα· δι' οὗ νῦν ὑψουμένου προσκυνοῦμεν Χριστὸν, καὶ μεγαλύνομεν. Οι διὰ βρώσεως τοῦ ξύλου τῷ γένει προσγενά μενος θάνατος, διὰ σταυροῦ κατήργηται σήμερον. τῆς γὰρ προμήτορος ἡ παγγενής κατάρα διαλέ λιται τῷ βλαστῷ τῆς ἁγνῆς Θεομήτορος, ἣν πᾶσαι αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν μεγαλύνουσι. Μὴ τὴν πικρίαν τὴν τοῦ ξύλου ἐάσας ἀναιρέσιμον, Κύριε, διὰ σταυροῦ τελείως ἐξήλειφας. "Οθεν καὶ ξύλου έλυσε ποτε πικρίαν ὑδάτων Μερέας, προς τυποῦν τοῦ σταυροῦ τὴν ἐνέργειαν, ἣν πᾶσαι αἱ δυνά μεις τῶν οὐρανῶν μεγαλύνουσι. Αδιαλείπτως βαπτομένου* τῷ ζόφῳ τοῦ προπάτορος, Κύριε, διὰ σταυροῦ ἀνύψωσας σήμερον. Ως γὰρ τῇ πλάνῃ ἄγαν ἀκρατῶς ἡ φύσις προκατηνές χθη, παγκλεῶς * ἡμᾶς πάλιν ανώρθωσε τὸ φῶς τὸ τοῦ σταυροῦς, ἂν οἱ πιστοὶ μεγαλύνομεν. Ἵνα τὸν τύπον ὑποδείξης τῷ κόσμῳ προσκυνούμενον, Κύριε, τοῦ κ σταυροῦ ἐν πᾶσιν, ὡς ἔνδοξον, γάρ έστι. ἔστη. τῷ τροπαιοφόρῳ ὅπλῳ. • ἐπιζητοῦντα. διὸ νῦν. * προσκυνοῦντες αὐτὸν, σὲ μεγαλύνομεν. βαπτομένους. παγκλήρως. σταυροῦ σου. τὸν τοῦ.
col. 509–510page 28 of 36
PG 98:509ἐν οὐρανῷ ἐμόρφωσας φωτὶ ἀπλέτῳ ἡγλαϊσμένῳ βασιλεῖ πανοπλίαν αήττητον. Διό σε αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν μεγαλύνουσι. ΙΓ'. ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΑΠΑΝΤΗΝ. Ήτοι εἰς τὴν κατὰ σάρκα προσαγωγὴν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἀκροστιχίς Χριστὸν γεγηθώς πρέσβυς αγκαλίζεται 5. Χέρσον ἀβυσσοτόκον πέδον ἥλιος ἐπεπόλευσέ ποτε ὡσεὶ τεῖχος γὰρ ἐπάγη ἑκατέρωθεν ὕδωρ λαῷ πεζο ποντοποροῦντι, καὶ θεαρέστως μέλποντι· Ασωμεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Ρανάτωσαν ὕδωρ νεφέλαι· ἥλιος ἐν νεφέλῃ γὰρ κούφῃ ἐποχούμενος ἐπέστη ἀκηράτοις ὠλέναις Χριστὸς ἐν τῷ ναῷ ὡς βρέφος. Διὸ πιστοὶ βοή σωμεν· "Ασωμεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Ἰσχύσατε, χεῖρες Συμεών, τῷ γήρᾳ ἀνειμέναι, καὶ κνῆμαι παρειμέναι δὲ πρεσβύτου, εὐθυβόλως κινεῖσθε Χριστοῦ πρὸς ὑπαντήν, χορείαν σὺν ἀσωμάτ τοις στήσαντες - Ασωμεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. ε Συνέσει ταθέντες οὐρανοί, εὐφράνθητε ἀγάλλου δὲ, ἡ γῆ· ὑπερθέων γὰρ ἐκ κόλπων ὁ τεχνίτης φοιτήσας Χριστὸς, ὑπὸ μητρὸς Παρθένου Θεῷ Πατρὶ προσάγεται νήπιος, ὁ πρὸ πάντων· Ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Τὸ στερέωμα τῶν ἐπὶ σοὶ πεποιθότων, στερέωσον, Κύριε, τὴν Ἐκκλησίαν, ἣν ἐκτίσωὰ τῷ τιμίῳ σου αίματι. Ο πρωτότοκος ἐκ τοῦ Πατρὸς πρὸ αἰώνων, πρωτότοκος νήπιος κόρης ἀφθόρου τῷ Ἀδὰμ χεῖρα προτείνων ἐπέφανε. Νηπιόφρονα τὸν γεγονότα ἀπάτῃ πρωτόπλαστον, ἔμπαλιν ἐπανορθώσων Θεὸς Λόγος νηπιάζων • ἐπ έψανε. Γῆς ἀπόγονον παλινδρομήσασαι ταύτην θεότητος σύμμορφον φύσιν ὁ πλάστης ὡς ἀτρέπτως νηπιάσας ἀνέδειξεν. Εκάλυψεν οὐρανοὺς ἡ ἀρετή σου, Χριστέ. Τῆς κι φωτοῦ γὰρ προελθὼν τοῦ ἁγιάσματός σου τῆς ἀφθή ρου μητρός, ἐν τῷ ναῷ τῆς δόξης σου ὤφθης ὡς βρέ της ἀγκαλοφορούμενος· καὶ ἐπλήσθη τὰ πάντα τῆς σῆς αἰνέσεως. Γηθόμενος Συμεών, τῶν ἀποῤῥήτων μύστα, ἡ Θεοτόκος ἐβόα, ὃν ὑφ᾽ ἁγίου πάλαι κεχρημάτισαι Πνεύματος, νηπιάσαντα Λόγον Χριστὸν ἐναγκαλί ζων, κράζων αὐτῷ· Ἐπλήσθη τὰ πάντα τῆς τῆς αἰνέ σεως. Ην ἤλπισας, Συμεών, ηλικιώτην βρεφῶν χαίρων, ὑπόδεξαι Χριστόν, τοῦ Ἰσραὴλ τοῦ θείου τὴν παρά κλησιν, τοῦ νόμου ποιητὴν καὶ Δεσπότην, πληρούντα νόμου τάξιν, κράζων αὐτῷ· Ἐπλήσθη τὰ πάντα τῆς τῆς αἰνέσεως. Αγλαϊσμένον. στήσατε. ἐκτήσω. νηπιάτας. * παλινδρομήσασαν.

Chapter XIII: On the Meeting of the LordXIII: In Occursum Domini

col. 511–512page 29 of 36
PG 98:511Ο Θεώμενος Συμεὼν Λόγον τὸν ἄναρχον μετὰ σαρκός, ὡς ἐν θρόνῳ Χερουβικῷ Παρθένῳ ἐποχούμενον, τὸν αἴτιον τοῦ εἶναι τὰ πάντα ὡς βρέφος, ἐκπλαγείς ἐβόα αὐτῷ· Ἐπλήσθη τὰ πάντα τῆς σῆς αἰνέσεως. Ὡς ἴδεν Ησαΐας συμβολικῶς ἐν θρόνῳ ἐπηρμένῳ Θεὸν ὑπ' ἀγγέλων δόξης δορυφορούμενον· "Ω τάλας, ἐβόα, εγώ! πρὸ γὰρ εἶδον σωματούμενον Θεόν, φωτὸς ἀνεσπέρου καὶ εἰρήνης δεσπόζοντα. Συνεὶς ὁ θεῖος πρέσβυς τὴν προφανεῖσαν πάλας τῷ προφήτῃ δόξαν, χερσὶ Λόγον βλέπων Μητρός κρατούμενον· Ο χαίροις, ἐβόα, σεμνή! ὡς γὰρ θρό νος περιέχεις τὸν Θεὸν, φωτὸς ἀνεσπέρου καὶ εἰρή νης δεσπόζοντα. Προκύψας ὁ πρεσβύτης, καὶ τῶν ἰχνῶν ἐνθέως εφαψάμενος τῆς ἀπειρογάμου καὶ Θεομήτορος, Πύρ, ἔφη, βαστάζει;, ἁγνή! Βρέφος φρίττω ἀγκαλίσασθαι Θεόν, φωτὸς ἀνεσπέρου καὶ εἰρήνης δεσπόζοντα. Ῥύπτεται Ησαΐας τοῦ Σεραφὶμ τὸν ἄνθρακα δεξά μενος. ῾Ο πρέσβυς ἐβόα τῇ Θεομήτορι· Σὺ ὥσπερ λαβίδι χερσὶ λαμπρυνεῖς με ἐπιδοῦσα ἐν φέρεις, φωτὸς ἀνεσπέρου καὶ εἰρήνης δεσπόζοντα. Εβόητέ σοι ἰδὼν ὁ πρέσβυς τοῖς ὀφθαλμοῖς τὸ Σωτήριον, δ λαοῖς ἐπέστη ἐκ Θεοῦ· Χριστέ, σὺ Θεός μου. Σιὼν σὺ λίθος ἐναπετέθης τοῖς ἀπειθοῦσι προσκόμματος, καὶ σκανδάλου· πέτρα ἀῤῥαγής, πιστῶν σω τηρία. Βεβαίως φέρων τὸν χαρακτῆρα τοῦ πρὸ αἰώνων σε φύσαντος, την βροτῶν δι' οίκτον νῦν ἀσθένειαν περιέθου. Υἱὸν Ὑψίστου, υἱὸν Παρθένου, Θεὸν παιδίον γενό μενον προσκυνήσαντά με νῦν ἀπόλυσον ἐν εἰρήνῃ. Σὲ τὴν ἐν πυρὶ δροσίσαντα παΐδας θεολογήσαντας, καὶ Παρθένῳ ἀκηράτως δ ἐνοικήσαντα Θεὸν Λόγου ὑμνοῦμεν, εὐσεβῶς μελωδούντες· Εὐλογητὸς εἶ», ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. Ἀδὰμ ἐμφανίσων, ἄπειμι, εἰς ᾅδου διατρίβοντα, καὶ τῇ Εὐᾳ προσκομίσων εὐαγγέλια, Συμεὼν ἀνεβόπ σὺν προφήταις χορεύων· Εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. Γένος χοϊκὸν δυσάμενος Θεός, ἕως τοῦ ᾅδου ἥξει αἰχμαλώτοις δὲ παρέξει πᾶσιν ἄφεσιν, καὶ ἀνάβλεψιν πηροῖς, ὡς ἀλλήλοις βοῆσαι· Εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. Καὶ σοῦ τὴν καρδίαν, ἄφθορε, βομφαία διελεύσεται, Συμεὼν τῇ Θεοτόκῳ προηγόρευσεν, ἐν σταυρῷ καθορώσης σὸν Υἱόν, ᾧ βοῶμεν· Εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν. Αστέκτῳ πυρὶ ἑνωθέντες οἱ θεοσεβείας προεστῶτες νεανίαι, τῇ φλογὶ δὲ μὴ λωβηθέντες, θεῖον ὕμνον ἔμελπον· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τον Κύριον ἀκηράτῳ. εξ καθορῶσα. ἔργα τὸν Κύριον» καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας,
col. 513–514page 30 of 36
PG 98:513Λαός Ισραήλ, τὴν σὴν δόξαν τὸν Ἐμμμανουήλ ἐμῶν παιδίον ἐκ Παρθένου, πρὸ προσώπου τῆς θείας κιβωτοῦ νῦν χόρευε· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. Ἰδοὺ Συμεὼν ἀνεβία. Τὸ ἀντιλεγόμενον σημείον, οὗτος ἔσται Θεός, ὢν καὶ παιδίον. Τούτῳ πίστει μέλο ψωμενκ· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. Ζωή πεφυκώς οὗτος, ἔσται πτῶσις ἀπειθοῦσι νη πιάσας Θεός Λόγος, ὡς ἀνάστασις πᾶσι τοῖς ἐν πίσ στει μέλπουσιν· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον. Ἐν νόμῳ, σκιᾷ, καὶ γράμματι, τύπον κατίδωμεν οἱ πιστοί· Ηᾶν ἄρσεν τὸ τὴν μήτραν διανοίγον, ἅγιον Θεῷ. Διὸ πρωτότοκον Λόγον, Πατρὸς ἀνάρχου Υἱόν, πρωτοτοκούμενον Μητρὶ ἀπειράνδρως, μεγαλύνωμεν. Τοῖς πρὶν νεογνῶν τρυγόνων ζεῦγος δυάς τε ἦν νεοσσῶν, ἀνθ' ὧν ὁ θεῖος πρέσβυς, καὶ σώφρων *Αννα προφῆτις τῷ ἐκ Παρθένου τεχθέντι, καὶ οἴῳ γόνῳ Πατρὸς ἐν τῷ ναῷ προσιόντι, λειτουργοῦσι μεγαλύοντες ". Απέδωκάς μοι, ἐβόα Συμεών, τοῦ σωτηρίου σου, Χριστέ, ἀγαλλίασιν· ἀπόλαβέ σου τὸν λάτριν τῇ σκιᾷ κεκμηκότα, νέον τῆς χάριτος ἱεροκήρυκα, μύστην, ἐν αἰνέσει μεγαλύνοντα πο Ιεροπρεπῶς ἀνθωμολογεῖτο "Αννα υποφητεύουσα, ἡ σώφρων καὶ ὁσία, καὶ πρέσβειρα ο τῷ Δεσπότῃ ἐν τῷ ναῷ διαῤῥήδην· τὴν Θεοτόκον δὲ ἀνακηρύττουσα πᾶσι τοῖς παροῦσιν, ἐμεγάλυνεν Ρ. πάντες. 1 ἀνθρώποις. = λειτουργοῦντες ἐμεγάλυνον.» μεγαλύνομεν. πρεσβυρά. ΚΟΣΜΑ ΜΟΝΑΧΟΥ ΩΔΑΙ ΑΛΛΑΙ. Ο πρὶν ἐκ μὴ ὄντων παραγαγὼν τὴν σύμπασαν κτίσιν, καὶ γινώσκων τῶν καρδιῶν ταμεία, προλέγεις ὡς Δεσπότης τοῖς μαθηταῖς τοῦ Λαζάρου την κοίμησιν. Τὸν ἄνθρωπον φύσει οὐσιωθείς, Χριστέ, ἐκ παρθένου, τοῦ Λαζάρου σὺ τὴν ταφὴν μαθεῖν ἐπηρώτας ὡς ἄνθρωπος, οὐκ ἀγνοῶν ὡς Θεὸς ὅπου ἔκειτο.

Eleven OdesOdaealiae XI

col. 515–516page 31 of 36
Odæaliæ XI
PG 98:515Πιστούμενος, Λόγε, τὴν σαυτοῦ ἀνά τασιν ὄντως, ὡς ἐξ ὕπνου τὸν προσφιλῆ ἀνέστησας ἤδη ἐδωδέτα, τὸν τεταρταίον νεκρὸν ἐκ τοῦ μνήματος. Τάξεις σε ἀγγέλων καὶ τῶν βροτῶν, ἀνύμφευτε μήτηρ, εὐφημοῦσιν ἀνελλειπῶς· τὸν Κτίστην γάρ τούτων ὥσπερ βρέφος, ἐν ταῖς ἀγκάλαις σου εξάν στάσας. Υγρὰν διοδεύσας ὡσεὶ ξηράν, καὶ τὴν Αἰγυπτίαν μοχθηρίαν διαφυγών, ὁ Ἰσραηλίτης ἀνεβόα· Τῷ Αυ τρωτῇ καὶ Θεῷ ἡμῶν ᾄσωμεν. Β Ἐπιστὰς σὺ τῷ τάφῳ, θαυματουργέ Κύριε, ἐν τῇ Βηθανία Λαζάρου, τοῦτον ἐδάκρυσας, νόμῳ τῆς φύσ σεως πιστοποιῶν σου τὴν σάρκα, Ἰησοῦ ὁ Θεός μου, ἤνπερ προσείληφας. Τῆς Μαρίας τὸ πένθος σὺ παρευθὺς ἔπαυσας, Σώτερ, καὶ τῆς Μάρθας δεικνύων τὸ αὐτεξούσι σὺ γὰρ ἀνάστασις, καὶ σὺ ζωή, ὥσπερ ἔφης· απ θεια πέλεις γὰρ καὶ πάντων Κύριος. Ειλημένον κειρίαις τὸν προσφιλή, Κύριε, ᾅδου ἐκ νεκάδων καὶ ζόφου τοῦτον ἀφήρπασας, σὺ ἐν τῷ λόγῳ σου τῷ πανσθενεῖ τοῦ θανάτου διαρρήξας κλεῖθρά τε καὶ βασίλεια. Ενοικήτας Παρθένω σωματικώς, Κύριε, ώςθ ς τοῖς ἀνθρώποις ὡς ἔπρεπε θεαθῆναι σε, ἣν καὶ ἀν έδειξας ὡς ἀληθῆ Θεοτόκον, καὶ πιστῶν βοήθειαν, μόνο φιλάνθρωπε. Οὐρανίας ἁψίδος όροφου γε Κύριε, καὶ τῆς κα κλησίας δομῆτορ, σύ με στερέωσαν ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ σῇ, τῶν ἐφετῶν ἡ ἀκρότης, τῶν πιστῶν τὸ στή ριγμα, μόνε φιλάνθρωπε. Συμπαρέστησαν Χριστῷ αἱ τοῦ Λαζάρου ἀδελφαί, καὶ δακρύουσαι πικρῶς καὶ ὀλολύξουσαι αὐτῷ ἔφη σαν Κύριε, τέθνηκε Λάζαρος. Αὐτὸς δὲ ὡς Θεό οὐκ ἀγνοῶν τὴν ταφὴν, ἠρώτα πρὸς αὐτάς· Ποῦ τεθείκατε; καὶ προσελθὼν τῷ τάφῳ, προσεφώνει τὸν τε τραήμερον Λάζαρον. Εὐθὺς ἀνέστη, καὶ προσεκύνει τὸν αὐτὸν ἀναστήσαντα. Προγινώσκων τὰ πάντα ὡς ποιητὴς, ἐν Βηθανία προείπας τοῖς μαθηταῖς· Ο φίλος ἡμῶν Λάζαρος κεκοίμηται σήμερον. Καὶ εἰδὼς πρώτας, φησί· Που τεθείκατε; καὶ τῷ Πατρὶ προσηύξω δακρύσας ὡς ἄνθρωπος. Οθεν καὶ φωνήσας, ὃν ἐφίλεις ἐξ ᾅδου ἀνέστησας, Κύριε, τετραήμερο Λάζαρον. Διατούτο βοῶμέν σοι· Πρόσδεξαι, Χριστὲ ὁ Θεὸς, τῶν τολ ο μώντων προσφέρειν τὴν αἴνεσιν, καὶ καταξίωσον πάντας τῆς δόξης σου. Γ΄. Σ', ὡς ποιμὴν ἔρπασας, Σώτερ, τὸν ἄνθρωπ ν, τὸν φθαρέντα ἤδη τετραήμερον, Δημιουργέ, λύκου ἐκ δεινοῦ ὄντως καὶ παμφάγου· ὡς δυνατός τε καὶ Κύριος ἐν τούτῳ προδεικνύων την παγκόσμιον δόξαν τῆς σῆς νῦν τριημέρου ἐγέρσεως. Σὲ τὴν ζωὴν βλέπουσαι αἱ περὶ Μάρθαν, Χριστέ, ἀνεβέων· Εἰ ἧς ὧδε, Κύριε, ὁ φωτισμός πάντων καὶ λάκκου.
col. 517–518page 32 of 36
PG 98:517ζωή, ὅλως οὐ τεθνήκει, νεκρὸς οὐκ ὤφθη ὁ Λάζαρος. Ζωὴ δὲ τῶν θανόντων σύ, φιλάνθρωπε, πέλων, εἰς χαράν μετατρέπεις τὸ πένθος αὐτῶν. Σὲ τὴν πηγὴν φρίττουσι, Κύριε, ἄβυσσοι· σοὶ δου λεύει ἡ ὑγρὰ ἡ σύμπασα· σὲ πυλωροί τρέμουσι, Χριστέ, ᾅδου δὲ τὰ κλεῖθρα τῷ κράτει σου διαλύονται, Λαζάρου ἀναστάντος ἐκ νεκρῶν τῇ φωνῇ σου, παντοδύναμε Σώτερ φιλάνθρωπο. Σὺ τῶν πιστῶν καύχημα πέλεις, ἀνύμφευτε· σὺ προστάτις· σὺ καὶ καταφύγιον Χριστιανῶν, τεῖχος καὶ λιμήν. Πρὸς γὰρ τὸν Υἱόν σου ἐντεύξεις φέρεις, πανάμωμε, καὶ σώζεις ἐκ κινδύνων τοὺς ἐν πίστει καὶ πόθῳ Θεοτόκον ἁγνήν σε γινώσκοντας. Σύ μου ἰσχὺς, Κύριε, σύ μου καὶ δύναμις· σὺ Θεός μου, σύ μου ἀγαλλίαμα· ὁ πατρικούς κόλπους μὴ λιπών, καὶ τὴν ἡμετέραν πτωχείαν ἐπισκεψάμενος. Διὸ σὺν τῷ προφήτῃ ᾿Αμβακούμ σοι κραυγάζω Τη δυνάμει σου δόξα, φιλάνθρωπε. Τῷ Πατρὶ νέμων δόξαν, ὥσπερ οὐκ ἀντίθεος ἦσθα ευχόμενος, τὸν περιεστῶτα σὺ πιστούμενος ὄχλον, μακρόθυμε, τὴν εὐχαριστίαν τῷ σῷ Πατρὶ προσαναφέρων, τῇ κελεύσει ἐγείρων τὸν Λάζαρον, "Ω φωνῆς θεοφθόγγου, θείας τε δυνάμεως, Σώτερ, τοῦ κράτους σου! δι' ἧς ᾅδου πύλας τοῦ παμφάγου θανάτου συνέτριψας. Αλλ' ἐξάρπασον με, ὥσπερ τὸ πρίν, ἐκ τῶν παθῶν μου, τετραήμερον φίλον του Λάζαρου. Ικεσίαις Λαζάρου, Μάρθας καὶ Μαρίας τε, ἡμᾶς ἀξίωσον θεατὰς γενέσθαι τοῦ σταυροῦ, καὶ τοῦ πά θους σου, Κύριε, καὶ τῆς λαμπαφόρου τῶν ἡμερῶν καὶ βασιλίδος ἀναστάσεως τῆς σῆς, φιλάνθρωπε. Μητρικής παρόησίαν τὴν πρὸς τὸν Υἱόν σου κεκτημένη, πάναγνε, συγγενούς προνοίας τῆς ἡμῶν μὴ παρίδῃ; δεόμεθα· ὅτι σὲ καὶ μόνην Χριστιανοὶ πρὸς τὸν Δεσπότην ἱλασμὸν εὐμενη προβαλλόμεθα. Ἵνα τί με ἀπώσω ἀπὸ τοῦ προσώπου σου, τὸ φῶς τὸ ἄδυτον, καὶ ἐκάλυψέ με τὸ ἀλλότριον σκότος, τὸν δείλαιον; Αλλ' ἐπίστρεψόν με, καὶ πρὸς τὸ φῶς τῶν ἐντολῶν σου τὰς ὁδοὺς μου κατεύθυνον, δέομαι. Τὸν Ἰωνᾶν ἐν τῷ κήτει, Κύριε, μονώτατον κατ ᾤκησας, ἐμὲ δὲ τὸν πεπεδημένον ἐν ἄρκυσι τοῦ ἐχθροῦ, ὡς ἐκ φθορᾶς ἐκεῖνον, διάσωσον. ᾿Αγάπη σε εἰς Βηθανίαν, Κύριε, απήγαγε πρὸς Λάζαρον, καὶ τοῦτον ἤδη ἐδωδότα ἀνέστησας ὡς Θεὸς, καὶ ἐκ δεσμῶν τοῦ ᾅδου διέσωσας. Η Μάρθα μὲν ἀπεγνώκει Λάζαρον, ὡς ἤδη τε τραήμερον· Χριστὸς δὲ τὸν διαφθαρέντα ἀνέστησεν ὡς θεὸς, καὶ εἰς ζωήν μετήγαγε βήματι. Παίδες Εβραίων ἐν καμίνῳ κατεπάτησαν τὴν φλόγα θαρσαλέως, καὶ εἰς δρόσον τὸ πῦρ μετέβαλον βοῶντες· Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς, εἰς τοὺς αἰῶνας. Δακρύσας ὡς ἄνθρωπος, οἰκτίρμον, ἐξανέστησας τ ο ο
col. 519–520page 33 of 36
PG 98:519ὡς Θεὸς τὸν ἐν τάφῳ· καὶ τοῦ ᾅδου λυθεὶς ὁ Λά ζαρος ἐβόα· Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς, εἰς τοὺς αἰῶνας. Ο Ἐξῆλθε κειρίαις δεδεμένος, χάους ᾅδου τε καὶ ζόφου ἀποδράσας τοῦ Δεσπότου τῷ λόγῳ ὁ Λάζαρος, κραυγάζων· Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς, εἰς τοὺς αἰῶνας. Μουσικῶν ὀργάνων συμφωνούντων, καὶ λαῶν ἀπεί των προσκυνούντων εἰκόνι τῇ ἐνδεηρᾷ, τρεῖς παῖ δες μὴ πεισθέντες, τὸν Κύριον ἀνύμνουν καὶ ἐδοξολόγουν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ως ποιμὴν τὸν ἄρνα κατιχνεύσας, καὶ ἐκ λύκου δεινοῦ ὀλετῆρος ἁρπάσας, ὁ ἐπικρατής, φθαρέντα καινούργεις βοῶντά σοι· Ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψούτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ως βροτὸς τὸν τάφον ἐπεζήτεις, τὸν νεκρὸν ὡς πλάστης ἀναστήσας προστάγματι Δεσποτικῷ ἐν ᾅδης κατεπλάγη βοῶντά σοι· ὑμνεῖτε καὶ ὑπερ υψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Η. Τὴν ἁγνὴν ἐνδόξως τιμήσωμεν, λαοί, Θεοτόκον τὴν τὸ θεῖον πῦρ ἐν γαστρὶ ἀφλέκτως συλλαβοῦσαν ὕμνοις ἀσιγήτοις μεγαλύνωμεν. Οἱ λαοὶ, ἰδόντες βαδίζοντα νεκρὸν τεταρταίον, ἐκ πλαγέντες τῷ θαύματι ἀνεβόων τῷ Αυτρωτή, Θεόν σε ἐν ὕμνοις μεγαλύνοντες. Προπιστῶν τὴν ἔνδοξον ἔγερσιν τὴν σὴν, ὦ Σωτήρ μου, νεκρὸν τετραήμερον ἐκ τοῦ ᾅδου ελευθεροῖ; τὸν Λάζαρον. Ἐν ὕμνοις μεγαλύνω σε. Θ'. Ο Οι ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον, δι' ἡμᾶς καθ' ἡμᾶς γενέσθαι κατηξίωσε. Ρείθρα περιβάλλεται σήμερον τὰ Ἰορδάνεια· οὐκ αὐτὸς τούτων πρὸς κάθαρσιν δεόμενος, ἀλλ' ἡμῖν ἐν ἑαυτῷ οἰκονομών τὴν ἀναγέννησιν. Ὢ τοῦ θαύματος! δίχα πυρὸς ἀναχωνεύει, καὶ ἀναπλάττει ἄνευ συντρίψεως, καὶ σώζει τοὺς εἰς αὐτὸν φωτιζομένους Χριστὸς ὁ Θεὸς καὶ Σωτὴρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν. Σὲ τὸν ἐν πνεύματι καὶ πυρὶ καθαίροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου καθορῶν ὁ Βαπτιστὴς ἐρχόμενον πρὸς αὐτόν, δειλιῶν καὶ τρέμων ἐβόα λέγων· Οὐ τολμῶ κρατῆσαι τὴν κορυφήν σου τὴν ἄχραντον. Σύ με ἁγίασον, Δέσποτα, τῇ θείᾳ ἐπιφανείᾳ σου, μόνε φιλάνθρωπε. Δεῦτε μιμησώμεθα τὰς φρονίμους παρθένου:. Δεῦτε ὑπαντήσωμεν τῷ φανέντι Δεσπότῃ, ὅτι προς ἦλθεν ὡς νυμφίος πρὸς τὸν Ἰωάννην. Ὁ Ἰορδάνης Ιδών σε έπτηξε καὶ ἔμεινεν. Ὁ Ἰωάννης ἐβόα· Οὐ τολμῶ κρατῆσαι κορυφῆς ἀθανάτου. Τὸ Πνεῦμα κατήρχετο ἐν εἴδει περιστερᾶς ἁγιάσαι τὰ ὕδατα καὶ φωνὴ οὐρανόθεν· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου, ὁ ἐλο θὼν εἰς τὸν κόσμον σῶσαι γένος ἀνθρώπων. Κύριε, δόξα σοι. Βαπτίζεται Χριστὸς καὶ ἄνεισιν ἐκ τοῦ ὕδατος
col. 521–522page 34 of 36
PG 98:521Συναναφέρει γὰρ ἑαυτῷ τὸν κόσμον, καὶ ὁρᾷ σχιζομένους τοὺς οὐρανοὺς, οὓς ὁ ᾿Αδάμ ἔκλεισεν ἑαυτῷ καὶ τοῖς μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ τὸ Πνεῦμα μαρτυρεῖ τῇ θεότητι· τῷ ὁμοίῳ γὰρ προστρέχει, καὶ φωνὴ ἐξ οὐρανοῦ· ἐκεῖθεν γὰρ ἡ μαρτυρούμενος Σωτὴρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν Έτρεμεν ἡ χεὶρ τοῦ Βαπτιστοῦ ὅτε τῆς ἀχράντου κορυφῆς ἥψατο. Εστράφη ὁ Ἰορδάνης ποταμὸς εἰς τὰ ὀπίσω, μὴ τολμῶν λειτουργῆσαί σοι. Ο γὰρ αἰδε σθεὶς Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ, πῶς τὸν Ποιητὴν αὐτοῦ δειλιᾶσαι οὐκ εἶχεν; ᾿Αλλὰ πᾶσαν ἐπλήρωσας οἰκονομίαν, Σωτὴρ ἡμῶν, ἵνα σώσῃς τὸν κόσμον τῇ ἐπιφανείᾳ σου, μόνε φιλάνθρωπε. Κατακόσμησον ' τὸν νυμφῶνά σου, Σιών, καὶ ὑπό. δεξαι τὸν βασιλέα Χριστόν. Ασπασαι τὴν Μαριάμ τὴν ὑπουράνιον πύλην· αὕτη γὰρ θρόνος Χερουβικές ἀνεδείχθη. Αὕτη βαστάζει τὸν Βασιλέα τῆς δόξης νεφέλη φωτὸς ὑπάρχει ἡ Παρθένος, φέρουσα ἐν σαρκί Υἱὸν πρὸ ἑωσφέμου· ὃν λαβὼν Σιμεὼν ἐν ἀγκάλαις αὐτοῦ ἐκήρυξε λαοῖς, Δεσπότην αὐτὸν εἶναι ζωῆς καὶ θανάτου, καὶ Σωτῆρα τοῦ κόσμου. Πρὸς τοῦ σταυροῦ σου, Κύριε, δρος οὐρανὸν ἔμ μεῖτο, νεφέλη ὡς σκηνὴ ἐφηπλοῦτο, σοῦ μεταμορφουμένου. Ὑπὸ Πατρὸς δὲ μαρτυρουμένου, παρἦν ὁ Πέτρος σὺν Ἰακώβῳ καὶ Ἰωάννῃ, ὡς μέλλοντες συνεῖναί σοι καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς παραδόσεώς σου, ἵνα θεωρήσαντες τὰ θαυμάσιά σου· ἃ προσκυνῆσαι ἡμᾶς ἐν εἰρήνῃ καταξίωσον διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος. Πρὸ τοῦ σταυροῦ σου, Κύριε, παραλαβὼν τοὺς μαθητὰς εἰς ὄρος υψηλόν, μετεμορφώθης ἔμπροσθεν αὐτῶν, ἀκτῖσι δυνάμεως καταυγάζων αὐτούς· ἔνθεν φιλανθρωπίᾳ, ἐκεῖθεν ἐξουσίᾳ δεῖξαι βουλόμενος τῆς ἀναστάσεως τὴν λαμπρότητα· ἧς καὶ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἐν εἰρήνῃ καταξίωσον, ὡς ἐλεήμων καὶ φιλάνθρωπος. Εἰς ὄρος ὑψηλὸν μεταμορφωθεὶς ὁ Σωτὴρ, τους κορυφαίους ἔχων τῶν μαθητῶν, ἐνδόξως ἐξέλαμψεν, δηλῶν ὅτι οἱ τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν διαπρέψαντες, καὶ τῆς ἐνθέου δόξης ἀξιωθήσονται. Συλλαλοῦντες δὲ τῷ Χριστῷ Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας ἐδείκνυον, ὅτι ζώντων καὶ νεκρῶν κυριεύει, καὶ ὁ πάλαι διά νόμου καὶ προφητῶν λαλήσας ὑπῆρχε Θεός, ᾧ καὶ φωνή του Πατρὸς ἐκ νεφέλης φωτεινῆς ἐμαρτύρει λέγουσα Αὐτοῦ ἀκούετε, κ τοῦ διὰ σταυροῦ τὸν ᾅδην σκυλεύσαντος, καὶ νεκροῖς δωρουμένου ζωὴν τὴν αἰώνιον. Όρος τό ποτε ζοφώδες καὶ καπνώδες, νῦν τίμιον καὶ ἅγιόν ἐστιν, ἐν ᾧ οἱ πόδες που ἔστησαν, Κύριε. Πρὸ αἰώνων γὰρ κεκαλυμμένον μυστήριον ἐπ' ἐσχά ο

Scholia on St. Gregory of NazianzusScholia in S. Gregorium Nazianzenum

col. 523–524page 35 of 36
PG 98:523των εφανέρωσεν ἡ φρικτή σου μεταμόρφωσις Πέτρῳ, Ἰωάννῃ καὶ Ἰακώβ, οἵτινες τὴν ἀκτῖνα τοῦ προσ ώπου σου μὴ φέροντες καὶ τὴν λαμπρότητα τῶν χιτώνων σου, ἐπὶ πρόσωπον εἰς γήν κατεβαρύνο οἱ καὶ τῇ ἑκστάσει συνεχόμενοι, ἐθαύμαζον βλέποντες Μωϋσῆν καὶ Ἠλίαν συλλαλοῦντάς σοὶ τὰ μέλο λοντα συμβαίνειν σοι· καὶ φωνὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐμαρτύρει λέγουσα·. Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητὸς ἐν ᾧ εὐδόκησα, αὐτοῦ ἀκούετε, ὅστις καὶ δωρεῖται τῷ κόσμῳ τὸ μέγα ἔλεος.
col. 525–526page 36 of 36
PG 98:525ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΑΓΡΙΓΕΝΤΙΝΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΕΞΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΗΝ ΛΟΓΟΙ ΔΕΚΑ..
Continue reading PG 98: S. Gregorius II Agrigentinus →≣ entire volume
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View