PG 98Pantaleon Diaconus Constantinopolitanus
Pantaleon the Deacon of Constantinople
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Fabricius's NoticeNotitia Fabricii

col. 1239–1240page 1 of 16
PG 98:1239Απόκ. Δύο φύσεις ὁμολογώ, θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος., Ερώτ. Πόσας οὐσίας; Απόκ. Δύο οὐσίας ὁμολογῶ, ὁμοούσιον τὸν Υἱὸν τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμούσιον ἡμῖν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα. Ερώτ. Πόσα θελήματα; Απέκ. Δύο θελήματα, θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος. Ερώτ. Πόσας ἐνεργείας; Απόκ. Δύο ενεργείας ὁμολογώ. Ερώτ. Πόσας ὑποστάσεις; Απόκ. Μίαν ὑπόστασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου Ερώτ. Πόσας γεννήσεις; Απόκ. Δύο γεννήσεις ὁμολογῶ, τὴν προαιώνιον ἐκ τοῦ Πατρὸς ἀχρόνως καὶ ἀσωμάτως ἐκλάμψαν ἐκ Πατρὸς, ὡς ἐξ ἡλίου τὸ φῶς
col. 1241–1242page 2 of 16
PG 98:1241Εἰς τὰ ἅγια φῶτα, Τὴν τῆς πανηγύρεως χάριν; 3.: Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἡ κτίσις ἀγάλλεται. Αὐγὸς μὲν ἑωθινοῦ φωτὸς προηγούμενοι. Μιχαήλ. Ο τῶν ἁγίων πνευμάτων

Sermon ISermo I

col. 1243–1244page 3 of 16
Notitia alteraOrationes
PG 98:1243Πανταλέοντος διακόνου τῆς τοῦ Θεοῦ μεγάλης Ἐκκλησίας, λόγος εἰς τὰ ἅγια φώτα, ο Τὴν τῆς πανηγύρεως χάριν, τῆς ἀπὸ τῶν λόγων ὁρῶ μὴ δεομένην λαμπρότητος. Παντὸς γὰρ κάλλους λόγων τὰ παρόντα καλλίω, καὶ λόγος οὐδεὶς οὕτως ὡραῖος, ὡς αὐτὴ καθ᾿ ἑαυτὴν ἡ πανήγυρις. Τί γὰρ ἂν εἴη τῆς παρούσης ἑορτῆς ὡραιότερον; Εἰς ἦν καὶ τὰ τῶν οὐρανῶν, καὶ τὰ τῆς γῆς ἑορτάζουσι βασίλεια; Εἰς ἦν καὶ ἄνωθεν βασιλέως θυμὸς ἐπεδήμησεν; εἰς ἦν καὶ τῶν ἐπιγείων ὁ βασιλεὺς, τὸ διάδημα κρύψας, συναναστρέφεται δήμοις, καὶ ὁ τῶν ὅλων δεσπότης Χριστὸς εἰς θήραν τοῦ διαβόλου παραγενόμενος, καὶ τὸ τῆς θεότητος ἐν ἀνθρωπεία μορφή σκεπάσι; ἀξίωμα, τοῖς τῶν Ἰουδαίων συναυλίζεται δήμοις, καὶ τὴν τοῦ βαπτίσματος ὑποκρίνεται χρείαν, αὐτὸς ἐν τοῦ βαπτίζοντος βάπτισμα· καὶ γίνεται, κατά τ φαινόμενον, τῶν ἀνθρώπων εἷς. Καὶ γὰρ βασιλεῖτι ἑπόμενος, ἡνίκα ἂν εἰς θήραν ἀπίωσιν, ἀντὶ τῆς βα σιλικῆς ἀξίας στρατιωτικών περιτίθεσθαι σχήμα. Οὕτω καὶ ὁ τῶν ὅλων βασιλεὺς Χριστός, εἰς θέσαν τοῦ διαβόλου παραγενόμενος, καὶ τὸ θηρίον προς συμβολὴν ἐρεθίζων, κρύψας τὴν ἀπρόσιτον τῷ θηρών θεότητα (οὐ γὰρ ἂν εἴπερ ἔγνω, προσῆλθε), τὴν εὐν χείρωτον δείκνυσι τῆς ἀνθρωπότητος φύσιν, ἶν' ἐς εὐλήπτῳ προσελθὼν περιπέσῃ τῇ θήρα. Αλλ' ἡ τῆς προσποιήσεως τὸν Ἰωάννην οὐ διέλαθε τέχνη, της τοῦ Πνεύματος χάριτος αὐτῷ τὴν κεκρυμμένην ἐν τῇ σαρκὶ δειξάσης θεότητα. Ορα γοῦν οἷα πρὸς αὐτὸν αναβος· Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με, ο Κἂν τούτους λανθάνῃς, ἐμε, φησί, γέγονας γνώριμος, οἶδα σου την προσποίησιν, Δέσποτα. Γνωρίζω τὸν ἔνδον κε κρυμμένον, ἔγνων σου τὴν ἀξίαν ἐν μήτρα βασταζόμενος ἔτι, μέγα μοι και τὸ λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων τῶν τῶν· τ δὲ καὶ τῇ κεφαλῇ προσάγειν τὴν δεξιὰν ἐπιτάττεις, τῆς σῆς ἦλθον παρουσίας ἑτοιμαστής, οὐχ ἁγιαστής τῆς ἀναμαρτήτου σαρκός. Οὐκ εἰμὶ τῶν τὴν τὴν ἀγνοούντων ἀξίαν· ἐκ τῆς μητρῴας γαστρός σε μέλο λουσαν τίκτειν θεασάμενος, έκραζον· «Πόθεν 13 τοῦτο, ἵνα ἔλθῃ ἡ Μήτηρ τοῦ Κυρίου μου πρός με,
col. 1245–1246page 4 of 16
PG 98:1245ο Αμνός παραγέγονας αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κό σμου· κἀγὼ τὴν σὴν μετὰ τοῦ κόσμου δωρεὰν ἀνα μέων. Εγώ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με; Πρὸς τὸν πηλὸν ὁ χρυσός; πρὸς τὸν λύχνον ὁ ἥλιος; πρὸς τὸν σπινθῆρα τὸ φῶς, ἡ πηγὴ πρὸς τὸν πιεῖν ἐπειγόμενον; πρὸς τὸν ἐκ σπέρματος, ὁ ἐκ Παρθένου τεχθείς; ἀρκεῖ μοι τὸ και λεῖσθαί σου πρόδρομον, προσκυνῶ τὴν εἰς τοῦτο δια κονίαν. Τί οὖν καὶ νίπτειν βιάζῃ τῆς δικαιοσύνης ὁ ος; τί οὖν ὁ Δεσπότης Χριστός; «"Αφες ἄρτι. Οὕτω γὰρ πρέπον ἡμῖν ἐστι πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην.» "Αφες ἄρτι, ἐπιεικείας μοι νῦν, οὐ δοξολογίας ὁ καιρὸς, ἀνθρωπίνης πολιτείας, οὐ Δεσποτικής αυθεντίας. Παρεγενόμην γὰρ δι' ὑμᾶς Ιωάννη, ἑτέ χθην ἐκ γαστρὸς ἀνθρωπίνης· γαλακτοτροφίας μετα ἔσχον· ηὐξήθην κατὰ σώματος νόμου· τὴν τῶν ναυ μίνων φυλακὴν ἀπεπλήρωσα. Οὐδέν μοι τῶν τῆς ἀντ θρωπίνης φύσεως παρελείφθη πολιτευμάτων. Δέξομαι καὶ νῦν ὡς ἄνθρωπος βάπτισμα. Πραχθήτω πάντα παρ' ἐμοῦ τὰ τῆς τοῦ σώματο; ἀκόλουθα φύσεως. μὴ μάθῃ δι' ὧν λέγῃ ὁ διάβολος τὴν κεκρυμμένην μου Θεότητα, μὴ φοβηθεὶς τὸ μυστήριον, καὶ φύγῃ τὴν πρὸς ἐμὲ συμβολὴν, καὶ κερδάνῃ δραπετεύουσαν τὴν ήταν. "Αφες ἄρτι· ὄψει μου μικρὸν ὕστερον, Ἰωάννη, τὴν δόξαν. Οψει με τῆς τῶν δαιμόνων νικητὴν παρατάξεως· ὄψει τὴν τοῦ ᾅδου παρ' ἐμοῦ σκυλευομένην βασιλείαν. "Οψει με ἀγγέλων οὐρανίων δοξα ζωμένων δήμοις· ὄψει με τῆς οἰκουμένης κριτὴν προκαθήμενον· ἔψει με παρὰ παντὸς λατρευόμενον ἔθνους· δψει πᾶν γόνυ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων πρὸς τὴν ἐμὴν συγκεκυφὸς προσκύνησιν. «"Αφες ἄρτι, οὕτω γὰρ πρέπον ἡμῖν πληρώσαιπᾶσαν δικαιοσύνην. Τούτων πρὸς τὸν Ἰωάννην παρὰ Χριστοῦ λαλουμένων, καὶ πρὸς αὐτὸν παρ' ἐκείνου, οἱ τῶν Ἰουδαίων ἀκροαταὶ παρεστήκεισαν δῆμοι, καὶ καθ᾿ ἑαυτοὺς σιωπῇ διηπόρουν. Θαυμαστὸν τὸ γι νόμενον, ἐκπλήξεως τὸ φαινόμενον ἄξιον· ὁ Φαρι σαίους βαπτίζων, παρὰ τούτου βαπτισθῆναι παρα καλεῖ· ὁ Σαδδουκαίοις φρικτές, πρὸς τὴν τούτου νῦν ἔστηκε συγκεκυφώς θεωρίαν. Ο νηστευτής παρὰ τοῦ μὴ νηστεύοντος ζητεῖ εὐλογίας. Ο τριχίνῃ κε χρημένος ἐσθῆτι, τῆς παρὰ τοῦ μηδὲν τοιοῦτον ἐπι φερομένου ικέτης καθάρσεως. Ο τοῖς τῶν μελισσῶν κατὰ τὴν ἔρημον πόνοις καὶ τοῖς τῶν βοτανῶν συν τρεφόμενος ἐκ βρέφους ἀκρίσμασι· τὴν τούτου νῦν ὡς ἁγιωτέραν δειλιᾷ πολιτείαν. Ποῖον ἄρα τῆς τού του πρὸς τοῦτον ὑπεροχῆς τὸ διάφορον; τίς ἄρα ψη φας τῷ Θεῷ περὶ τούτου, μεταξὺ τῆς τοιαύτης ἀπορίας ἐξ οὐρανῶν διαδοᾶται φωνή. Ζητείτε, φησί, καθ᾿ ἑαυτοὺς τοῦ βαπτιζομένου τὴν δύναμιν, μάθετε του ζητουμένου παρ' ὑμῖν τὴν οὐσίαν, γνῶτε Ἰωάν του καὶ τούτου πηλίκον τὸ διάφορον. • Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα. • Εντεῦθεν Ἰωάννης, οὐ κατὰ τὸν ναὸν ποιεῖται τὸ βάπτισμα, οὐ κατ' οἶκον, ὡς ἑκάστῳ βαπτίζοντι σύνηθες· ἀλλ' ἐν ἐρημίᾳ καὶ ὑπαίθρω ποταμῷ, ἵνα πάντες ἀκούοντες ἐκ τῆς ἐξ οὐρανῶν κατὰ τὸν ἀέρα φωνῆς, τὸν παρ

Sermon IISermo II

col. 1247–1248page 5 of 16
PG 98:1247όντα διδάσκωνται. Μεγάλης ἆρα μέγαν χορευτής πανηγύρεως, Δεσπότην δεσποτικῆς, βασιλικῆς Βασι λέα, φιλανθρώπου φιλάνθρωπον. Ο γὰρ ζυγός του χρηστὸς, ὦ φιλάνθρωπε Βασιλεῦ· καὶ τὸ φορτίον στο ἐλαφρόν, ὡς πρέπειν πρὸς ἡμᾶς καί σοι τὰ τοῦ Δε σπότου βουνο "Αρατε τὸν ζυγόν μου ἐφ' ὑμᾶς. Ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστὸς, καὶ τὸ φορτίον μου ἐλαφρά ἐστι. Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ ὅτι πρᾶός εἰμι.» Καὶ οὐ βα ρεῖ τῷ προστάγματι, οὐ ζυγῷ δαμαζόμεθα, ούχ ὑπερόγκῳ κατακλώμεθα φόβῳ, ἀλλὰ δεδοίκαμ μὲν, ἐλευθέρων δὲ φόβῳ, οὐ καταδίκων, ἕλκομεντ τῆς δουλείας ζυγόν, ἀλλ' ἡδόμενοι μᾶλλον ἢ βαρύ νόμενοι. Είης τοίνυν ἡμῖν πολυελίκτοις σωζόμενος ἔτεσιν· ἐπιδοίης πρὸς μῆκος πολυετίας. Γέν πρεσβύτης· ὃν ἐπιστεύθης λαόν ήν οχοίης. Είπα ο καὶ πρὸς σὲ ὁ Θεὸς, τὴν τῶν ἐκ σοῦ τεκτον μένων βασιλείαν κηρύττων, Αὐξανω σε σφίλια σφοδρῶς, καὶ θήσω σε εἰς ἔθνη, καὶ βασιλείς ἐκ σοῦ ἐξελεύσονται. Ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνηση, νῦν, καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Πανταλέοντος διακόνου τοῦ Θεοῦ Μεγάλης επι κλησίας· εἰς τὴν ὑπερένδοξον Μεταμόρφωσ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰ σοῦ Χριστοῦ Λόγος Α'. δὲ Οἱ μὲν εὖ εἰδότες ἀθλεῖν, τοῖς τῶν θεωμένων ἐφ ήδονται κρότοις· καὶ ταῖς τῶν βραβείων ἐλπίσι ἀκονοῦνται πρὸς τὴν αὐτοῖς πρέπουσαν νίκην· οἱ δὲ γε τῶν θείων χαρισμάτων ἐπιτυχεῖν γλιχόμενοι, καὶ τῆς τοῖς ἁγίοις εὐτρεπισμένης ἐλπίδος διψώντες τὴν μέθεξιν, τοὺς ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν εὐσεβεία; ἀγῶνας, προσίενται μὲν ἀσμένως· τὴν εὐδόκιμοι σ κατορθοῦσι ζωὴν, οὐ τὸν ἄμισθον προτιμών ἔκνον, οὔτε μὴν τὴν ἄνανδρον ἀγαπῶντες δειλίαν κατανδριζόμενοι δὲ μᾶλλον παντός πειρασμοῦ, καὶ τὰς τῶν διωγμῶν ἐφόδους ὀλίγου παντελῶς ἀξιοῦν. τες λόγου, καὶ πλοῦτον ἡγούμενοι τὸ παθεῖν ὑπὲρ αὐτοῦ. Διαμέμνηνται γὰρ τοῦ μακαρίου γρά φοντος Παύλου· ὅτι «Οὐκ ἄξια τὰ παθήματα του νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθηκε εἰς ἡμᾶς·, ᾿Αθρει τοιγαρούν δι' οὓς, οἰκονομία παγκαλεῖ κεχρησμένον καὶ νῦν τὸν Κύριον ἡμῶν η σοῦν Χριστὸν εἰ; ὄνησιν καὶ οἰκοδομὴν τῶν ἁγίων ἀποστόλων. Εφη μὲν γὰρ πρὸς αὐτούς· «Εἴ τις θέ λει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καθ᾿ ἡμέραν, καὶ ἀκολουθείτω μοι. Ὃς γὰρ θέλει τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σώσει, ἀπολέσει αὐτήν· Ος δ᾽ ἂν ἀπολέσει τὴν ψυχὴν αν τοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ, εὑρήσει αὐτήν.» Καὶ σωτήριον μὲν τὸ παράγγελμα· καὶ πρέπον ἁγίοις· καὶ τῆς ἀνωτάτω πρόξενον δόξης, καὶ τῆς εἰς λῆξιν θυμῷ δίας ἐμποιητικόν. Τὸ γὰρ τὸ παθεῖν ἐλέσθαι ες Χριστίν, οὐκ ἄμισθον· μᾶλλον δὲ τῆς αἰωνίου ἄξης περιποιεῖ τὴν μέθεξιν. Πλὴν οὔπω ι τὴν ἐξ ὕψους
col. 1249–1250page 6 of 16
PG 98:1249δύναμιν ἐσχηκότας τοὺς μαθητὰς, εἰκὸς ἦν τάχα που καὶ ἀνθρωπίναις περιπεσεῖν ἀσθενείαις· καί τι τοιοῦτον καθ᾿ ἑαυτοὺς ἐννενοηκότας εἰπεῖν. Πῶς ἀρ νήσεταί τις ἑαυτόν· ἡ πῶς ἀπολέσας τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, εὑρήσει πάλιν αὐτήν; Τί δὲ τοῖς τοῦτο πα θοῦσι τὸ ἰσοσταλοῦν ἔσται χάρισμα; ἵνα τοίνυν τῶν τοιούτων αὐτοὺς ἀποστήσῃ καὶ λογισμῶν καὶ ῥημά των· καὶ οἷον μεταχαλκεύσῃ πρὸς εὐανδρείαν, τῆς δοθησομένης αὐτοῖς εὐκλείας ἐπιθυμίαν ἐντεκών Λέγω ὑμῖν, φησίν, εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἱ τινες οἱ μὴ γεύσονται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.» "Αρά γε εἰς τοσοῦτον αὐτοῖς ἐκταθήσεται, φησί, τὸ τῆς ζωῆς μέτρον, ὥστε καὶ εἰς ἐκείνους φθάσαι τοὺς χρόνους, καθ᾽ οὖς ἐπὶ συν τελείᾳ τῶν αἰώνων ἐξ οὐρανοῦ κατελθὼν, ἀποκαταστήσει τοῖς ἁγίοις, τὴν ἡτοιμασμένην αὐτοῖς βασι λείαν; ἀλλ᾽ ἦν μὲν καὶ τοῦτο ἐφικτὸν αὐτῷ· πάντα γὰρ δύναται, καὶ οὐδὲν ἀμήχανον ἢ ἀνήνυτον τοῖς αὐτοῦ πανσθενεστάτοις νεύμασι. Βασιλείαν δὲ Θεοῦ φησιν αὐτὴν τὴν θέαν τῆς δόξης, ἐν ᾗ καὶ αὐτὸς ὀφθήσεται κατ' ἐκεῖνο καιροῦ, καθ᾿ ὃν ἂν ἐπιλάμψῃ τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς· «Ηξει γὰρ ἐν δόξῃ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, καὶ οὐκ ἔν γε μᾶλλον σμικροπρεπείᾳ τῇ καθ' ἡμᾶς. Πῶς οὖν ἄρα θεωροὺς ἐποίει τοῦ θαύματος τοὺς λαβόντας τὴν ὑπόσχεσιν; «Ανεισιν εἰς τὸ ὄρος ο τρεῖς ἀπ' αὐτῶν τοὺς ἐπιλέκτους ἔχων εἶτα μεταπλάττεται πρὸς ἐξαίρετόν τινα καὶ θεο πρεπῆ λαμπρότητα· ὥστε καὶ τὸν ἱματισμὸν αὐτοῦ, τῇ τοῦ φωτὸς προσβολή διαλάμψαι δοκεῖν· εἶτα ι Μωϋ σῆς καὶ Ἠλίας περιστηκότες τὸν Ἰησοῦν, προσελάλουν ἀλλήλοις τὴν ἔξοδον αὐτοῦ, ἦν ἔμελλε πληροῦν, φησίν, ἐν Ἱερουσαλήμ.» Τουτέστι, τῆς μετὰ σαρ κὸς οἰκονομίας τὸ μυστήριον, καὶ τὸ σωτήριον πάθος τὸ ἐν τῷ τιμίῳ σταυρῷ. Καὶ γάρ ἐστιν ἀληθὲς, ὅτι ὁ διὰ Μωσέως νόμος, καὶ ὁ τῶν ἁγίων προφητῶν λόγος, τὸ Χριστοῦ μυστήριον προανέδειξεν· ὁ μὲν ἐν τύποις καὶ σκιαῖς· μονονουχί καθάπερ ἐν πίνακι καταγράφων αὐτό· οἱ δὲ, πολυτρόπως προηγορευκότες, ὡς καὶ ὀφθήσεται κατὰ καιροὺς ἐν εἴδει τῷ καθ' ἡμᾶς, καὶ ὅτι τῆς ἁπάντων ἕνεκα σωτηρίας καὶ ζωῆς, οὐ παραιτήσεται τὸ παθεῖν τὸν ἐπὶ ξύλου θα νατον. Οὐκοῦν ἡ Μωσέως καὶ Ἠλία παράστασις, και τὸ προσλαλεῖν ἀλλήλοις αὐτοὺς, οικονομία τις ἦν, εξ μάλα καταδεικνύουσα δορυφορούμενον ὑπὸ νόμου καὶ προφητῶν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, ὡς καὶ νόμου καὶ προφητῶν δεσπότην προκαταδειχθέντα παρ' αὐτῶν· δι' ὧν ἀλλήλοις συνωδά προεκήρυξαν. Οὐ γὰρ ἀσύμβατα τοῖς διὰ τοῦ νόμου τὰ τῶν προφητῶν· καὶ τοῦτό ἐστιν οἶμαι τὸ, ἀλλήλοις προσ λαλεῖν Μωσέα τὸν ἱερώτατον, καὶ τῶν προφητῶν πανάριστον. Ηλίας δὲ οὗτος ἦν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλο τι ἐννοῆσαι· ἐπειδὴ οἱ ὄχλοι ἔλεγον· οἱ μὲν, Ἠλίαν οἱ δὲ, Ἱερεμίαν· οἱ δὲ ἕνα τῶν προφητῶν, τοὺς κοι ρυφαίους ἄγει, ἵνα κἀντεῦθεν τὸ μέσον ἴδωσι τῶν δούλων καὶ τοῦ δεσπότου. Μετὰ ταύτην δὲ καὶ ἑτέ ραν ἔννοιαν ἔστιν εἰπεῖν· ἐπειδὴ γὰρ συνεχῶς ἐνα
col. 1251–1252page 7 of 16
PG 98:1251εκάλουν αὐτῷ τὸ παραβαίνεσιν τὸν νόμον, καὶ βλά σφημον αὐτὸν εἶναι ἐνόμιζον, ὡς σφετεριζόμενον δόξαν οὐ προσήκουσαν αὐτῷ, τὴν τοῦ Πατρὸς, καὶ ἔλεγον· «Οὗτος οὐκ ἔστιν ἐκ Θεοῦ, ὅτι τὸ Σάββατον οὐ τηρεῖ. ο Καὶ πάλιν·. Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ διο θάζομέν σε· ἀλλὰ περὶ βλασφημίας, καὶ ὅτι ἄνθρωπος ὢν, ποιεῖς ἑαυτὸν Θεόν.» Ἵνα δειχθῇ ὅτι βασκανίας ἀμφότερα τὰ ἐγκλήματα, καὶ ἑκατέρων του των ἔστιν ἀνεύθυνος· καὶ οὔτε νόμου παράβασίς ἐστι τὸ γινόμενον, οὔτε δόξης σφετερισμὸς τῆς οὐ προσ ηχούσης· τὸ λέγειν ἑαυτὸν ἴσὺν τῷ Πατρί· τοὺς ἐν ἑκατέρῳ λάμψαντας τούτων εἰς μέσον ἄγει· καὶ γὰρ Μωϋσῆς τὸν νόμον ἔδωκε· καὶ ἡδύναντο λογίσασθαι οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι οὐκ ἂν περιεῖος τὸν παραβαίνοντα αὐτόν· καὶ τῷ τεθεικότι πολέμιον ἐθεράπευσεν ἄν; καὶ Ἡλίας δὲ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἐζήλωσε και οὐκ ἂν εἰ ἀντίθεος ἦν, καὶ Θεὸν ἑαυτὸν ἔλεγεν ἴσην τῷ Πατρὶ, μὴ ὢν ὅπερ ἔλεγε, μηδὲ προσηκόντων; τοῦτο ποιῶν· παρέστη καὶ αὐτὸς καὶ ὑπήκουσεν. Εστι δὲ καὶ ἑτέραν αἰτίαν εἰπεῖν μετὰ τῶν εἰρημέν νων· ποίαν δὴ ταύτην; ἵνα μάθωσιν ὅτι καὶ θανά του καὶ ζωῆς ἐξουσίαν ἔχει, καὶ τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω κρατεῖ. Διὰ τοῦτο καὶ τὸν ζῶντα καὶ τὸν τετελευτηκότα εἰς μέσον ἄγει. Καὶ γὰρ κινόμενοι, οὐκ ἐσίγων· ι ἀλλ' ἐλάλουν τὴν ἔξοδον ἦν ἔμελλε τίτ ροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ, ο Τουτέστι τὸ πάθος, καὶ τὸν σταυρὸν, καὶ τὴν ἀνάστασιν. 'Αλλ' οἱ μὲν μακάριοι μαθηταὶ βραχύ πως ἀπονυστάζουσιν, ὡς τῇ προς ευχῇ σχολάζοντος τοῦ Χριστοῦ. Ἐπληροῦτο γὰρ Ει οἰκονομικῶς τὰ ἀνθρώπινα· εἶτα διαγρηγορήσαντι, θεωροὶ γίνονται τῆς οὕτω σεπτῆς καὶ παραδέξου μεταβολῆς. Οἱηθεὶς δὲ ἴσως ὁ θεσπέσιος Πέτρος και τάχα που καὶ ἐνέστηκεν ὁ καιρὸς τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ἀποδέχεται μὲν τὰς ἐν τῷ ὄρει διατριβάς Σκηνὰς δὲ τρεῖς δεῖν γενέσθαι φησίν, οὐκ εἰδὼς 8 λέγει.» Οὐ γὰρ ἦν καιρὸς τῆς συντελείας του αἰῶνος· οὔτε μὴν τοῦ παρόντος χρόνου, τοῦ λαβεῖν τοὺς ἁγίους τῆς ἐπηγγελμένης αὐτοῖς ἐλπίδες την μέθεξιν. Ο γὰρ Παυλός φησιν· ι ας μετασχηματ τίζει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, εἰς τὸ για νέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ. ο Χριστὸς δηλονότι. Οὔσης οὖν ἐν ἀρχαῖς ἔτι τῆς εἶν κονομίας, καὶ οὔπω πεπερασμένης, πῶς ἦν εἰ; καταλῆξαι Χριστόν, τῆς εἰς τὸν κόσμον ἀγάπης ἕνεκα ἀποφοιτήσαντα, τοῦ παθεῖν ἐθέλειν ὑπὲρ αὐτοῦ. Σ σωκε γὰρ τὴν ὑπ᾽ οὐρανὸν, καὶ αὐτὸν ὑπομείνας τῶν κατὰ σάρκα θάνατον, καὶ διὰ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως καταργήσας αὐτόν; οὐκ ᾔδει τοιγαροῦν ὁ Πέ τρος ὅπερ ἔφη. Πλὴν πρὸς τῇ παραδόξῳ καὶ ἀπὸ ῥήτῳ θέα τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ, πέπρακταί τι καὶ ἕτερον, χρήσιμόν τε καὶ ἀναγκαῖον, εἰς βεβαίωσ τῆς ἐπ' αὐτῷ πίστεως· καὶ οὐχὶ μόνοις τοῖς μαθη ταῖς· ἀλλὰ γὰρ καὶ ἡμῖν αὐτοῖς. Ἐκ νεφέλης 120 ἄνωθεν ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, κατεδόθη των λέγοντος Οὗτος ἐστὶ ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητὸς ἑνὸς εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε. Καὶ ἐν τῷ γενέσθαι, μηδ τὴν φωνὴν, εὑρέθη Ἰησοῦς μόνος.» Τί πρὸς αὐτό
col. 1253–1254page 8 of 16
PG 98:1253δ φησιν ὁ σκληροτράχηλος Ἰουδαῖος· ἡ δυσάγωγος, καὶ ἀπειθὴς, καὶ ἀνουθέτητον ἔχων τὴν καρδίαν; Ιδού παρόντος Μωσέως ὁ Πατὴρ ἐντέλλεται τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις ἀκούειν αὐτοῦ· ἀλλ᾽ εἴπερ ἦν θελητὸν αὐτῷ ταῖς Μωσέως ἀκολουθεῖν αὐτοὺς ἐντολαῖς, ἔφη ἂν ἔτι πείθεσθε τῷ Μωσεί· τηρεῖτε τὸν νόμον. Νυνί δὲ οὐδὲ τοῦτό φησι ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ· ἀλλ᾽ ἑστῶτος, Μωσέως καὶ τοῦ προφήτου αὐτοῦ Ηλία, αὐτοῦ μᾶλ λον αὐτοὺς ἀκούειν ἐπιτάττει· ἵνα μηδὲ συκοφαντή και παρά τινων ἡ ἀλήθεια· λεγόντων ὅτι Μωσέως μᾶλλον αὐτοὺς ἀκούειν προτετάταχεν ὁ Πατήρ, καὶ οὐ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτήρος Χριστοῦ. Αναγκαίως οὖν ὁ εὐαγγελιστὴς ἐπεσημήνατο λέγων· ὅτι ἐν τῷ γενέσθαι τὴν φωνὴν, ευρέθη Ἰησοῦς μόνος. Οὐκοῦν ὅτε τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ὡς ἐκ νεφελῶν ἄνωθεν ἐνετέλλετο λέγων· «Ακούετε αὐτοῦ, Μωσῆς μὲν ἀπῆν· Ἠλίας δὲ οὐ παρῆν, μόνος δὲ ἦν ὁ Χριστός. Αὐτοῦ τοιγαροῦν ἀκούειν προστέταχε. Καὶ γάρ ἐστιν αὐτὸς τέλος νόμου καὶ προφητῶν. Διὰ τοῦτο καὶ τοῖς τῶν Ἰουδαίων δήμοις προσεφώνησε λέγων· «Εἰ πιστεύετε Μωσεῖ, ἐπιστεύσατε ἂν καὶ ἐμοί. Περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν.» Ἐπειδὴ δὲ καὶ τὴν διὰ τοῦ πανσόφου Μωσέως ἀτιμάζοντες ἐντολὴν, καὶ τὸν διὰ τῶν ἁγίων προφητῶν ἀθετοῦντες λόγον μέχρι παντὸς μεμενήκασι, δικαίως Ἀπηλλοτριώθησαν· καὶ τῶν τῆς πατράσιν αὐτῶν ἐπηγγελμένων ἐξεώθησαν ἀγαθῶν. Ὑπακοὴ γὰρ ὑπὲρ θυσίαν ἀγαθή· καὶ ἡ ἐπακρόασις ὑπὲρ στέαρ ἀρνῶν, ο καθώς γέγραπται. Καὶ τὰ μὲν τῶν Ἰουδαίων ἐν τούτοις· ἡμῖν δὲ τοῖς ἐπεγνωκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ, πάντα πάντως ὑπάρξει τὰ ἀγαθά· δι' αὐτοῦ οὗ, τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ δόξα καὶ κράτος σὺν ἁγίῳ Εἰς τὴν ὑπερένδοξον μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λόγος Β'. τε καὶ παρ' αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ· δι' οὗ, καὶ μεθ᾽ Πνεύματι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Αὐτὸς μὲν ἑωθινοῦ φωτὸς προηγούμενος, ἀπελαύνει τῶν βλεφάρων τὸν ὕπνον, καὶ τὸ περίορθρον τῆς ἡμέρας τὸ λυκαυγές εφελκόμενον, διαλύει τὰς τῶν ὀνείρων σκιάς· μαρτυρεῖ δὲ τῇ τοῦ τους παρουσίᾳ πᾶς ὄρνις ὅστις ἐστὶν ᾠδικὸς, πρὸ τῆς πτήσεως ἐφιζάνων τοῖς πρέμνοις. Τῇ γὰρ τῶν οἰκείων ἀνα κινήσει πτερῶν, συνεκτιναξάμενος τὴν σιγήν τῇ ἀπὸ τοῦ ὕπνου χαυνότητι, ἐν τῷ ὄρθρῳ τὴν ἀκτῖνα προ βλέπει. Καὶ τοὺς ἔτι καθεύδοντας, διὰ τῆς οἰκείας ἐγείρει φωνῆς. Τὸν αὐτὸν τρόπον τοῦ εὐαγγελικοῦ φωτὸς τὸν τῆς οἰκουμενικῆς Ἐκκλησίας περιλάμψαντος οἶκον· ὑποχωρείτω μὲν ὥσπερ νὺξ ἡ τῆς ῥαθυμίας ἀχλύς· πᾶσα δὲ σπουδὴ ματαιότητος, καθάπερ ἐνείρῳ παγείσα διαλυέσθω σκηνή· ἐκ δὲ τῶν ὑψηλοτάτων τοῦ βήματος πρέμνων κελαδείτω σαν αἱ θεόπνευστοι τῶν διδασκάλων ᾠδαὶ, τῇ τοῦ ἐπουρανίου μαρτυροῦσαι παρουσία φωτός. Ἀλλὰ τοῖς μὲν ὄρνισιν ἄσημος ή φωνή, διεγείρουσα τους νυ θροὺς πρὸς ἐγρήγορσιν· ἐν δὲ τοῖς διδασκάλοις ἐπί σημος ἡ τοῦ Παύλου φωνή· Ἡ νύξ, βοῶσα, προ ἔκυψεν· ἡ δὲ ἡμέρα ήγγικε ο Ποία προέκυψε νύξ,

Sermon IIISermo III

col. 1255–1256page 9 of 16
PG 98:1255ὦ τῆς Ἐκκλησίας διδάσκαλε, ποία δὲ ἤγγικεν ἡμέρα; "Αρα νυκτός ζοφωδεστέραις κατεχόμενα εὐετηρίαις τισὶν, ὡς ἐκ νυκτὸς ἡμερινῷ φωτὶ προσπε λάζομεν; ἀλλ' εἰ ἄρα ἡ τῶν καιρῶν ἐναλλαγὴ, τὴν τῶν κακῶν ἐναλλαγὴν ἀπειργάσατο, ὁ μὲν προσεγγίσας χρόνος τοῦ παρωχηκότος βελτίων γεγένηται, οὐδεὶς δὲ τῆς ἀνθρωπίνης προσγέγονεν ἔπαινος φύ σέως· ἀφ' ἑτέρου μὴ μεταβληθείσης εἰς ἕτερον. "Απαγέ φησιν· οὐ χρόνου μετάπτωσιν· ἀλλὰ γνώ σεως ἔλλαμψιν διαγορεύω ἐγώ· καὶ ὡς ἐπὶ πολύ καθεύδοντας τοὺς βαθύμους ἐφυπνίζω. Αὐτοὶ γὰρ καὶ νὺξ ἡμεν· καὶ νῦν τὸν Χριστὸν ἐνδυσάμενοι, τῇ προσηγορίᾳ τῆς ἡμέρας ἁρμόζομεν. Ημεν γάρ ποτε σκότος· νῦν δὲ φῶς ἐν Κυρίῳ. Εὐλογητὸς εἶ, Χριστέ, δι᾿ ὃν ἄνθρωπος προσηγόρευ 18., και φως. Εὐλογητὸς εἶ, Χριστέ, δι᾿ ἂν ἀνθρωπίνη φύσις ἐδάνεισεν ἔνδυμα Θεῷ, καὶ Θεοῦ φύσις ἀντ θρωπότητος οὐσίᾳ περιέθηκε πρόσωπον. Εὐλογητός εἴ, Χριστέ, δι᾿ ὃν σβέννυται κόλασις, αἰδουμένη την τοῦ δικαστοῦ πρὸς τοὺς καταδίκους συγγένειαν. Εὐλογητὸς εἶ, Χριστέ· σὺ γὰρ ἂν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, ὑπεισελθὼν τὸν τῆς ἀνθρωπότητος λύχνον, κατελίπανας μὲν τῷ τοῦ Πνεύματος ἐλαίῳ τὴν θρυαλλίδα τῆς φύσεως, ἐφάψας τῷ τῆς πνευματικῆς ἀπαυγάσματι δόξης· δι' ἀνθρωπίνου δὲ σκεύου: τὴν κτίσιν ἐφώτισας, ταύτην ἐκλάμψας τὴν λαμπάδα μικρὸν, ἣν οὐ Πέτρο;, οὐκ Ἰάκωβος, οὐκ Ἰωάννης ἰδεῖν ὀφθαλμοῖς ἀνθρωπίνοις ἐτόλμησαν· ἀλλὰ πρηνεῖς πεσόντες οἱ τῶν μαθητῶν ἀκρέμονες, ὡμολόγησαν τοῦ φωτὸς τὸ ἀπρόσιτον. Τούτους γὰρ ἀκρα τὰς λαβὼν ὁ Δεσπότης τῆς οὐρανίου φωνής, τη λαμπηδόνι τῆς οἰκείας δόξης ήρεμαίως υπεκκαλύ πτων τὴν ἐνοῦσαν θεότητα, πιστοὺς ἔχειν ἡβούλετο μάρτυρας· ὅπως τῇ ἀκοῇ τὸν ὀφθαλμὸν λαβόντες συνήγορον, μὴ παύσαιντο μεγάλῃ βοῶντες φων διὰ οἰκουμένης ἁπάσης· “Ο ἦν ἀπαρχῆς· ὁ ἀχτ κόαμεν· ὁ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν.» ᾿Αλλ' εὐκαίρως τῆς ἱστορίας μεσολαβηθείσης την λόγῳ, ἀναγκαῖον διὰ τῆς ἐξηγήσεως συναναβήναι τοῖς τῶν μαθητῶν κορυφαίοις, Ησαΐᾳ τῷ μεγαλοφώνῳ πεισθέντας· ε Δεῦτε, λέγοντι, ἀναβῶμεν εἰς τὸ δρος Κυρίου. ο ᾿Αναβῶμεν δὲ μὴ σὺν ἱδρῶτι, μηδέ σὺν ἄσθματι, πρὸς τὸ ἄναντες τοὺς ἡμετέρους κατο επείγοντες πόδας· ἀλλὰ σχολάζουσαν τὴν διάνοιαν πρὸς τὴν τῶν λεγομένων ὑποδοχὴν ἐπαγόμενοι· καὶ πρῶτον μὲν, τὰς θείας ἀναπτύξωμεν δέλτους· εἶτα πρὸς τὸ ἱερὸν ἀτενίσαντες Γράμμα, τὸν ἀποκείμενον ψηλαφήσομεν πλοῦτον. Παραλαμβάνει, φησίν, ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἀνα ἄγει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ' ἰδίαν, καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν.» Καὶ εἰ δοκεῖ πρῶτον σκοπήσωμεν· τίνος ένεκεν τούτους τοὺς τρεῖς μόνους παραλαβών, τοὺς λοιποὺς τῶν ἀποστόλων ἀφίτσι. Πολὺν ἡ ἀποκάλυψις ἐποίει τὸν φόβον, συντρεχόντων προφητῶν ἀοράτω;· φωτιζούσης νεφέλης· ἐσθῆτος ἀστραπτούσης· τῆς ἐκ τοῦ προσώπου λαμπηδόνας
col. 1257–1258page 10 of 16
PG 98:1257ὑπερνικώσης ἑκάτερον φέγγος· βοώσης ἐκ τοῦ νέ φους τῆς πατρικῆς φωνῆς, καὶ τῷ Μονογενεῖ τὴν εὐδοκιμηθεῖσαν μαρτυρούσης υἱότητα. Οπως οὖν μή τῇ ταραχῇ τῶν πολλῶν ἔκπτυστον πρὸ καιροῦ τὸ μυστήριον γένηται, τούτους μόνους παραλαμβάνει οὺς καὶ θερμοτέρους ἐραστὰς ἔχειν ήπίστατο· οἷς καὶ τὸ ἐχεμυθῆσαι παρῄνεσε, καὶ μέχρι τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως μηδενὶ τὴν φοβερὰν ἐκείνην δρασιν ἐξ αγορεῦσαι· οὓς καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὴν ἐσομένην ὀπτασίαν παρέλαβεν, ἐπειδὴ σφόδρα τῷ πρὸς αὐτὸν διακεχυμένοι πόθῳ, δεινῶς ἠθύμουν, διαλεγομένου καὶ προλέγοντος τὰ περὶ τοῦ πάθους ἀκούοντες. Πρόσεχε οὖν πῶς δυσφορεί πρὸς τὴν τούτων ἐξ ήγησιν ὁ Πέτρος. Ως γὰρ ἤκουσεν ὅτι δεῖ αὐτὸν εἰς Ἱεροσόλυμα ἀνελθεῖν, καὶ πολλὰ παθεῖν ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων καὶ Γραμματέων τοῦ λαοῦ, καὶ ἀποκτανθῆναι, εὐθὺς κεντᾶται τὸν λογι σμόν· καὶ ἀπὸ πολλῆς διαθέσεως ἐπιπηδᾷ τοῖς λεχθεῖσι, καὶ τολμηρότερον τοῦ διδασκάλου καθε άπτεται. • Προσλαβόμενος γὰρ αὐτοῦ, φησὶν, ἤρξατο ἐπιτιμᾷν αὐτῷ· Ιλεώ; σοι, Κύριε, οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο.» Εἶδες μαθητοῦ τὴν περὶ τὸν διδάσκαλον διάπυρον ἀγάπην; εἶδες διάθεσιν πρὸς τὰ τοῦ ἀγα πωμένου λυπηρά; τὰ τῆς παῤῥησίας ὑπὲρ τούτου μόνον μὴ φυλάξαντα μέτρα. «Ηρξατο ἐπιτιμᾷν αὐτῷ, καὶ λέγειν· Ιλεώς σοι, Κύριε, οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο.» Τί οὖν ὁ Δεσπότης; Ως ἐπιβλαβοῦς ἐκείνης καθάπτεται τῆς φειδούς. Οὐ γὰρ βούλομαι φιλεῖσθαι, φησὶν, ἐπὶ τῶν ἀγαπώντων με βλάβῃ. Τὸ ἐμὸν πά θος, οἰκουμενικοῦ πάθους ἴασις γίνεται. Τί παρεν οχλεῖς φυτευομένῳ σταυρῷ, τὸν ἐσόμενον ἐξ αὐτοῦ καρπὸν ἀγνοῶν; Τί κωλύεις σφαγὴν ἐκνευρίζουσαν θάνατον, τὴν περὶ τὸν κόσμον ἀγάπην τοῦ Θεοῦ ἀγνοῶν; ἀγαπᾶς ὡς ἄνθρωπος, Πέτρε. Τα σπαρῆναι τὸν κόκκον, καὶ πρὸς τὸν θερισμὸν εὐτρεπίζου. Ταῦτα λέγων ἔπεισε μὲν τὸν μαθητὴν μὴ τοιαύτας αἰτήσεις τῷ διδασκάλῳ προσφέρειν· οὐ μὴν καὶ τὴν τοῦ θανάτου λύπην, διὰ τὸ σφοδρὸν τῆς περὶ αὐτὸν ἀγάπης, τῆς ἐκείνου διανοίας ἐξέβαλεν. Οπως οὖν διὰ τῆς οὐκ εἰς μακρὰν ἀναστάσεως τὴν περὶ τοῦ πάθους λάβῃ παράκλησιν, αὐτόν τε καὶ τοὺς παρα πλησίως ἀγαπῶντας παραλαβών, διὰ τῆς φοβερᾶς ἐκείνης οπτασίας τὸ δυνατὸν τῆς ἐν αὐτῷ πιστοῦται θεότητος. • Μετεμορφώθη γάρ, φησίν, ἔμπροσθεν αὐτῶν· καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένοντο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. ο Καὶ ἰδοὺ ὤφθησαν αὐτοῖς Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας μετ᾿ αὐτοῦ συλλαλοῦντες. • Ἐχαλίνωσεν ὁ τῆς δι καιοσύνης "Ηλιος τὴν νεφέλην τοῦ σώματος, καὶ ἡ ἀκτὶς τῆς θεότητος τοὺς θεατὰς περιήστραψε. Νε φέλη γὰρ τοῦ ἀοράτου τὸ ὁρώμενον ἔνδυμα. Οἶδεν Ησαΐας τοῦτο σαφῶς· τὴν γὰρ ἐπ᾽ Αἴγυπτον τοῦ Σωτῆρος θεωρῶν ἐνδημίαν ποτέ· «Ιδού, φησί, Κύ ριος κάθηται ἐπὶ νεφέλης κούφης, καὶ ἥξει εἰς Αἴ γυπτον. Καὶ ἰδοὺ ὤφθη αὐτοῖς Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας μετ' αὐτοῦ συλλαλοῦντες.» Τῆς γὰρ θεότητος αὐτοῦ ἦσαν ἀχώριστοι πάντοτε. Διατί δὲ καὶ ὑπὲρ πάντα

Sermon IVSermo IV

col. 1259–1260page 11 of 16
PG 98:1259? τῶν προφητῶν τὸν χορὸν Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας; ἐπειδὴ ὁ μὲν Ἠλίας συνηρίθμητο τοῖς ζῶσιν· ὁ δὲ Μωϋσῆς ἐτεθνήκει· τούτου χάριν διὰ τῆς ἑκατέρων παραστάσεως, τῶν ζώντων καὶ νεκρῶν ἐνεφάνιζεν αὐτοῖς Κύριον· σαφῶς διὰ τούτων τοὺς παρόντας διδάσκων, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ ζωῆς καὶ θανάτου ἐξουσίαν ἔχων Ἀλλ᾿ οὐδ᾽ οὕτως ἐπαύετο τῆς δειλίας ὁ Πέτρος οὔπω γὰρ ἦν τῇ τοῦ θείου Πνεύματος ἀδαμαντωθεί; ἐνεργείᾳ· ὑπ' ἀσθενοῦς τέως ἐνικᾶτο τῆς φύσεως, τῇ μετὰ ταῦτα πεποιθήσει δεικνὺς τὴν τοῦ θείου Πνεύματος δύναμιν, καθὼς ὁ μακάριος Παυλός φη "., σιν· εἶναι ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ ᾖ, καὶ «μὴ ἐξ ἡμῶν.» Τί οὖν ἔτι δειλιῶν ὁ Πέτρος φησί; Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, ποιήσωμεν τρεῖς σκηνάς· σοὶ μίαν, καὶ Μωϋτε! μίαν, καὶ Ἡλίᾳ μίαν. Ἐπειδὴ τὸ πάθος ἀποτρέπειν οὐκ ἴσχυσε, τὴν ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐδὲν ὑπερ θέσθαι τεχνάζεται· οὐ λέγων προφανῶς ὅπερ ήθε λεν, ἀλλὰ διὰ τοῦ ὧδε εἶναι, τὸ ἐκεῖ μὴ ἀπελθεῖν μνηστευόμενος· καὶ μὴ λέγων μὲν σαφῶς ἃ ἡβούλετα ο πραγματευόμενος δὲ δι᾽ ὧν ἔλεγεν, ἃ ἐσπούδαζε. «Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, ο ἢ εἰς Ἱεροσόλυμα. Εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς. Φοβηθεὶς μὴ πάλιν ἐπιτιμηθῇ, παρενέβαλε πιθανώς τῷ λόγῳ τό· Εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρείς σκηνάς. ο Βέλτιον ὧδε ποιῆσαι τρεῖς σκηνές, καὶ μὴ ἀπελθόντα ἐκεῖ, τὸν ἕνα τὸν προσδοκώμενον τά φον. Αληθῶς ὑπερβολὴ τῆς τοῦ ᾿Αποστόλου δειλία;! Ἔστω· τῷ Δεσπότῃ ἐκεῖ παραινεῖς μένειν, ὦ μακάριε Πέτρε· τί καὶ τὸν Ἠλίαν καὶ Μωϋσέα παρακαλεῖς συσκηνοῦσθαι; Ναί, φησίν· ἐὰν ἐνταῦθα μενόντων ἡμῶν τὸ Ἰουδαϊκὸν πλῆθος ἐπέλθοι, ἡ Ηλίου γλώσσα πῦρ ἐξ οὐρανοῦ καταφέρειν ἐπίσταται ἡ Μωϋσέως ῥάβδος ἐξ ἀέρος Έλκειν δεδίδακται χαλάζης ὁμαλα τον φλόγα. Ταῦτα ἐνθυμουμένου Πέτρου, απήντα θεόθεν ὁ τῆς ἐνθυμήσεως ἔλεγχος· Οὗτος γὰρ, φη ? σὶν, ὁ Υἱός μου δ' ἀγαπητός· ο τί δειλιᾷς, ὦ Πέτρο; τί δὲ καὶ προσερεθίζῃ κατὰ Ἰουδαίων συμμάχους; Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός. ο Πας προ φήτης διὰ τῆς τοῦ Μονογενούς δυνάμεως τὸ δύνασθα ἔχει ἅπερ ἔχειν δεδύνηται· «Αὐτοῦ ἀκούετε· ο μη δὲν ἐξ οἰκείας περιεργαζόμενοι γνώμης· «Ἐν αὐτῷ γὰρ εὐδόκησα, ο καὶ αὐτὸς σαφῶς τὸ ἐμὸν ἐπίσταται θέλημα. Αὐτῷ ἡ δόξα σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνα τῶν αἰώνων. Αμήν. ΝΟΤΑ.
col. 1261–1262page 12 of 16

SERMO IN FESTO S. MICHAELIS ARCH. ram gerit, et eis providet; et qui cujuslibet quod los ", et cum Seraphin qui habent sex alas ", et dicitur et intelligitur bonum, est efficiens, imper tiens, suppeditans et prima causa. Secundo autem nobis constituit divinos angelos et archangelos, qui curam gererent et præessent generi hominum pro pter bonitatem naturalem: ut suppeditarent homi nibus divinos nuntios et dona, et componerent et dirigerent eorum vitam ad ea quæ sunt meliora. Et ex divinis quidem et infinitis angelis, alios quidem unumquemque unicuique præesse fidelium, et eum regere jussit Dominus, ut dicit in divinis Evange liis Videte ne despiciatis unum ex his parvis, quoniam angeli eorum perpetuo aspiciunt faciem Patris mei qui est in cœlis ". Similiter autem hanc quoque confirmat sententiam divious pro pheta David, dicens: Ne des in commotionem pedem tuum, et non dormitabit qui te custodit angelus. Alios autem, ut alienas et ignotas gentes rege rent, ut qui omnia administret, constituit pro nu mero gentium, ut unus angelus totam gentem gu hernaret: quomodo etiam scriptum est in cantico Mosaico Quando dividebat Altissimus gentes, ut dispersit filios Adami: statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei ". Sumne autem benedictum, et undique exaudiendum, omni que ex parte venerandum militiæ principem Mi chaelem, meliorum et divinitus inspiratorum et ſi delissimorum hominum esse præsidem, et eorum salutis.curam gerere voluit: quomodo ipse univer sorum Deus dixit Mosi sacrorum interpreti: «Vade ad Pharaonem regem Ægypti, et educes populum meum filios Israel ex Ægypto: et mittam angelum neum ante faciem tuam, ut deducat populum in terram tibi promissam, quam juravi patribus ve stris ". Quin etiam propheta Daniel in visione angeli, audivit eum dicentem: Princeps seu præ ses angelus regni Persarum restitit mihi ne revo caretur populus Israel ex captivitate Babylonis nec est ullus qui eos mecum tueatur, nisi Michael princeps vester *. Hoc autem ipsum sic quoque David aperte significat: • Castrametabitur angelus Domini in circuitu timentium eum, et liberabit eos > Quis enim tam strenuus fidelium pro pugnator insigniter apparuit, Veteris et Novi Testa menti intercessor illuminationum; semper castra locans in circuitu fidelium, et nos redimens a telis Belial, et omnium inimicorum nostrorum qui sub aspectu cadunt et non cadunt, ut Michael, dulcis revera res et nomen? Michael, qui plane est plenus pietate archange lica; qui propter eam quæ convenit in Dominum reverentiam, pietatem et grati animi virtutem inef fabilem, et quæ mutari non potest stabilitatem prope thronum assistit Dominicum horrendum et terribilem, cum Cherubin qui multos habent ocu » Matth. xviii, 10. Psal. xxxm, 8. 50 Num. xx11, 23. primum locum obtinent inter mille millia, et de cies mille myriades angelicorum ordinum: et proxime, et citra ullum stuporem canit ter sanctum et admirabilem hymnum, invehens in rebellem et scelestissimum Satanam ", qui tanquâm fulgur e coelo in terram fuit dejectus cum immundis et malis ejus spiritibus. Michael, qui est maxima et claris sima stella angelici decoris et pulchritudinis, et qui claras reddit ac manifestas omnes diaboli in sidias, qui Adam e paradiso ejectum fraude dæmo nis inimici bouorum, texit, traduxit, et direxit, et eum terram ligone docuit fodere, seminareque el metere, et ad reliqua, quæ utilitatem afferebant, instituit:. et ut cum benedictione et convenienti gratiarum actione, cum sudore pane vesceretur eſ fecit; ut qui ex injuria ei contigerat lapsus, per la boriosam et Deo gratam vivendi rationem rursus corrigeretur. Michael, qui est verus et sincerus Dei assessor, et ducit ordines virtutum cœlestium; et est sapiens gubernator eorum qui in Deum credi derunt. Qui pii patriarchæ Abrahæ, etsi non videre tur, prohibuit gladium ", ne tangeret Deo gratum ejus filium Isaac, postquam 230 apparuisset omni ex parte absolutum et Deo gratum patriarchæ pro positum et in eo benedixit omnes gentes, utpote ex quo secundum carnem esset germinaturus Christus verus Deus et Servator noster. Michael, fax clarissima immaterialis et inaccessæ lucis, et di vinos ductor angelicorum ordinum. Qui legislatori¸ Mosi oves pascenti in monte Chorin apparens totus in medio rubi", eum urebat sine ulla læsione, et non comburebat omnino, signa sanctissimæ Do minæ no træ Dei parentis significans. Michael, qui divino nutu primas partes obtinet inter ignis mi nistros et terram obit, impleus voluntatem Dei omnipotentem; qui a ratione alienum vatis Balaam prohibuit impetum terribili suo adventu ³°: quem etiam cum vidisset asina et timuisset, rationis par ticipe voce senem amentem correxit. Michael, ange lorum ductor longe maximus et excellentissimus minister divinæ legis quæ data fuit in monte Sina; qui cum famuli Dei Mosis animam accepisset, ob scurum et exitiosum diabolum de ejus corpore cum ipso ausum verba conferre, cessare fecit et cito evanescere 31. Michael, qui si id interpreteris, dicitur Dei dux et exercitus, et fortissimus pugnator et propugna tor eorum qui spem collocant in Domino: et flam mea romphæa quæ scindit machinationes adversa riorum, tam eorum qui sub intelligentiam, quam eorum q și cadunt sub sensum; qui Jesu Nave aciem dirigenti contra adversarios visus est stricto gladio, et eum terruit hoc alieno et terribili spectaculo, et hortatus est ut manum consereret, et concideret inimicos Dei hostes ". Michael, omnium suprema ** Exod. in, 10; *7 Luc. x, 18. * Gen. xx11, 12. o Psal. cxx, 4. * Deut. xxx11, 8. ** Ezech. 18. **Isa. VI, 31 Judæ 9. "Josuc v, 13. 12 [an. X. 15 Exod.

col. 1263–1264page 13 of 16

ignemque ferens lampas divinitatis, quæ est princi- sere habiti fuerant, in regionem patriam restituit, pium lucis, unicaque et trina et subtilis naturæ constitutio: qui terræ tines obit celeriter, et pie iis quibus vult Deus muta figura apparet. Qui ad Gedeonem solaris instar radii venit, et ab ipso tan quam divinus et cœlestis angelus fuit adoratus: et ignea virga tanquam holocaustum consumpsit ci bum quem obtulerat; et eum cum trecentis solum impotentibus corroboravit adversus maxime im piam et infinitam Madianitarum multitudinem "ª. Michael, maxime perspicuum purissimumque, et ab omni macula alienum speculum ineffabilis et im mensæ pulchritudinis divini et fontani radii et splendoris; et acutum telum potentis et magni re gis Dei. Qui prophetæ Nathan apparuit resplenden tem tenens lanceam, et ei animum addidit ad ar guendum Dei parentem David, propter lapsum qui acciderat et cito ut bonorum amicus recessit, quando, Peccavi Domino ", ex profundo cordis ■ David rege audiit. Michael purum et capax receptaculum beatissimæ lacis effusionis, et divinæ illuminationis, et acutis simus et pernicissimus gladius in eos qui blasphe maut Dominum. Qui centum et quinquaginta quin que millia exsecrandi et impii Sennacherib regis Assyriorum in uno momento noctu morte affecit et ab ejus tyrannide liberavit pium regem Ezechiam cum civitate Jerusalem 55. Michael, qui est lucidus et candens Spiritus, multosque habens oculos et potentissimus, et ab omni materiali apparitione re motus, et nullam omnino admittens corruptionem; qui una cum Azaria et reliquis symbolice ascendit in fornacem et tres maxime pios pueros illæsos conservavit: et divina specie conspectus a rege Nabuchodonosor, eum magna affecit admiratione”, Michael, qui versatur in cœlis, et ætherem ambit tan quam pernix fulgur; et universam quæ est sub cœlo terram uno n:omento pervadit, piosque qui affli guntur addit, recreat et consolatur; qui prophetam Danielem in lacum per injuriam conjectum celer rime conservavit, et sævorum leonum ora refrena vit; et Habacum rapuit, et ad eum cum cibo pa rato a Palestina adduxit Babylonem et eum rursus repente in suum locum restituit 7. Michael qui est magnus princeps angelicorum exercituum et ordi num archangelicorum, beatissimæque et immens.e Jegionis incorporcorum; et qui fuit veteris Israel rector illo tempore, recens autem electi a Christo cognominati Israelis dux validissimus, et custos tutissimus, et doctor Dei præceptorum. Qui Persa rum præsidem angelum resistentem, ne a Babylone liberarentur captivi Israelite, repulit tanquam ad versarium et captivos qui septuaginta annos mi 31 seqq. propter assiduam cum vehementi jejunio et multis lacrymis divini Danielis prophetæ pro eis ad Deum precationem ". Michael, qui est a Deo constitutus assessor mysticæ Trinitatis, mystaque illuminator et initiator supernæ hierarchiæ, et Veteris quod præteriit Testamenti, et Novæ nostræ electæ Christi hæreditatis. Qui probaticæ piscina quot annis aquas sanctificabat in figurain divini baptismatis et ei qui primus in eam descendebat, statim præ bebat curationem, quocunque morbo teneretur Michael qui est speciosum et maxime decorum, et quod non occidit luminare totius orbis terræ qui est sub cœlo. Ignea et manu non constructa columna sanctæ et apostolicæ Ecclesiæ: auri speciem præ se ferentes et ad cœlum usque magnitudine pertingen tes scale, per quas descendit omnis datio bona, et omne donum perfectum ", quid mittitur a benefica et bonorum largitrice natura, ad viros bonos e honesti amatores in terra, qui in columna ignis að paruit sanctissimo archippo, et fidelissimo mini stro hujus archangelicæ et venerandæ domus, quando sceleratus populus conabatur ipsum sarı ctum cum templo obruere aquis fluviatilibus, et divina et archangelica virtute, aquas quæ insolen ter movebantur, per virgam cito in petra effudit a transmisit Michael, qui perpetuo aspicit faciem Patris nostri qui est in cœlis, et lætatur, imo vero colla tatur cum Domino universorum propter inventionem eorum qui perierant et propter ununi peccatorem qui ducitur poenitentia, diem festum agit cum omnilus cœlestibus potestatibus ". Qui tuba illa terribil et ingenti voce canenti est caniturus: et fundamenta terræ, et quæ sunt sub terra, est moturus, quando veniet finis consummationis; et surgere fac el ef congregabit mortuos omnes qui sunt a sæculo, in ictu oculi, ad judicium generale, et ad accipiendam vitæ remunerationem ", ut ferat 231 unusquisque ea quæ fecit per corpus, sive bonum, sive malum “. Cum hunc ergo suscipiendum et maximum pa tronum potentemque defensorem, libere et conf denter loquentem intercessorem apud omnium re gem Deum, divinum militiæ principem habeamus Michaelem, o chari Patres, fratres, et a Deo cul Jecte cœtus, pie ipsum semper omnes ut revera pu. rissimum, in mundis cordibus semper magnifice extollamus, verbisque lætitiæ et spiritalis exsulta tionis, ut decet archangelum, honorificis verbis et laudibus hodie prosequamur: amoreque et deside rio ei offeramus, et veneremur, qui ardenter con currimus ad sacrum ejus festum in venerandum ejus templum, quod est pii nominis, ut affatim co ligamus perennes ejus et salutares gratias et de ** IV Reg. XIX, 35. Dan. HI, 49. BT Dap. IV, Matth. xvi, 40; Luc. xv, 3º 60 Jac. 1, 17. ** Judic. vi, 12, 21. ** Il Reg. xi, 13. 38 Dan. x, 13 seqq. So Joan. v, 4. * Matth. xxiv, 3 seqq.; 1 Cor. xv, 51. * I Cor. v, 40. Miracula in archippo templi Cerifero facta, cum reliquis hic insinuatis, seu quæ angelo tri buuntur in Scriptura, pluribus idem Pantaleon, et Metaphrastes de miraculis in regione Chonensi a Michaele factis, quæ sunt pervia apud Lipomanum, ut et Græca in libris manu exaratis, ex quibus ejus Latina lucem acceperint, notatur miraculi aquarum tempus imperium Michaelis et Theodoræ.

col. 1265–1266page 14 of 16
PG 98:1265Ε. Πανταλέοντος πρεσβυτέρου μονῆς τῶν Βυζαν. τίων εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωο ποιοῦ σταυροῦ. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἡ κτίσις ἀγάλλεται. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἑορτάζει τὰ Εθνη. Μᾶλλον δὲ τὸν λόγον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἀγάγωμεν. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἡ κτίσις ἀνακαινίζεται *. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ὁ Ἀδὰμ ἀνα πλάττεται. Πάλιν ὑψοῦται σταυρός, πάλιν ἐκ πλευρᾶς ἡ μήτηρ τῶν ζώντων παραγίνεται, βοηθὸς ὄντως, οὐκ ἐπίβουλος γενομένη κατὰ τὸ πρότερον, ἀντὶ ξύλου τῆς γνώσεως τὸ ξύλον τῆς ζωῆς ἀποτρυγῶσα, ἀντὶ τῆς παρακοῆς, ὑπακοὴν ἐκτελοῦσα, ἀντὶ τῆς κατάρας, τὴν εὐλογίαν ἀντιλαμβάνουσα Ἀντὶ τοῦ, Ἐν λύπαις τέξει, ο τὴν ἐν χαρᾷ πολυτεκνίαν κομι ζομένη. 'Αντὶ τῆς φθορᾶς τὴν ἀφθαρσίαν νοσφιζο μένη τ. ᾿Αλλὰ τίς αὕτη τῶν ζώντων ή μήτηρ; καὶ τῆς τὸ ξύλον καρπεύεται τῆς ζωῆς ἄλλη ὰ ἢ ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, καὶ τὸ ξύλον ὁ σταυρὸς τοῦ Θεοῦ· τοῦ καλοῦ τῆς Ἐκκλησίας νυμφίου; Τοῦτο νῦν ὑψοῦται, καὶ διάβολος καθαιρεῖται, τοῦτο νῦν ἀναδείκνυται καὶ παραδειγματίζεται τῆς κακίας ἡ ἄρχων καὶ στηλιτεύονται 1 δαίμονες, καὶ τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας φυγαδεύονται στίφη, καὶ σκυλεύεται θάνα τος, καὶ δημεύεται ὁ ᾄδης, καὶ τῆς ἁμαρτίας ὁ σύμ τὴν εὐλογίαν· ἀντὶ νοσφιζομένη τοῦ Θεοῦ ι πολιτεύονται, Πάλιν ἀνακαμ. 4 €. καὶ τί τὸ ξύλον, ὃ καρπεύεται. προοῦνται. ΝΟΤΑ. Πανταλέοντος διακόνου καὶ χαρτοφύλακος τῆς Μεγάλης ἐκκλησίας διήγησις θαυμάτων τοῦ παμμεγίστου ἀρχαγγέλου Μιχαήλ. Μεγάλαι αἱ πολλοὶ καὶ ποικίλαι τῆς ἀσωμάτου καὶ μεγαλοπρεποῦς ἀρχαγγελικῆς σου ἀρετῆς καὶ ἀξίας ἔννοιαι καὶ δωρεαί τε καὶ χάριτες, παναοίδιμε Μιχαὴλ ἀρχιστράτηγε· καὶ πλατεῖα καὶ τῷ ὄντι μετέωρος· καὶ πολυειδὴς τῆς τανευπρεποῦς ἀΰλου σου μορφῆς καὶ ζωῆς ἡ κατά στασις. Μονῆς, μονή σεβασμίαν μονήν, μονάς,

Sermon VSermo V

col. 1267–1268page 15 of 16
PG 98:1267βουλος οὐκ ἔτι παρακαλεῖ τῇ μητέρι πάντων ἡμῶν, ἀλλ' ἐπὶ τὸ στῆθος έρπει τηρῶν μὲν πτέρναν, και τούμενος δὲ τὴν κεφαλὴν, καὶ γῆν μὲν ἐσθίει την καταδικασθεῖσαν ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἐκφέρειν. Βλέπει δὲ τὴν ὑπ' αὐτοῦ πρώην Απατημένην τῷ ξύλῳ τῆς ζωῆς ἐντρυφῶσαν, αὐτὸς δὲ ἐναπομείνας τῇ προτέρᾳ κατάρᾳ βλέπει μηδὲ τῆς πτέρνης δ' έξου σιάζων, αὐτὸς ἁπάσας συνθλώμενος τὰς κεφαλὰς τῷ σταυρῷ, θεωρεῖ παρεστῶσαν ἐκ δεξιῶν ὡς βασίλι σαν την πρώην κατάκριτον, καὶ φύλλα συχῆς τὴν γύμνωσιν σκέπουσαν, «Ἐν ἱματισμῷ νῦν διαχρύσω περιβεβλημένην, πεποικιλμένην,» καὶ τὴν οἰκείον ἀκοσμίαν θρηνεῖ. Βλέπει τῷ βασιλικῷ σκήπτρῳ στηριζομένην, καὶ πρὸς αὐτὸν ὑψουμένην τὸν οὐρα νὸν, καὶ τὴν ἑαυτοῦ πτῶσιν ὀδύρεται, βλέπει συγ καλοῦσαν τὰ τέκνα μετὰ ὑψηλοῦ κηρύγματος εἰς προσκύνησιν τοῦ σταυροῦ καὶ τὴν ὑπακοὴ νὰ φρίσσει, καὶ τὴν προθυμίαν θαυμάζει ', καὶ τὸ πλῆθος ἐκε πλήττεται, Καὶ γὰρ ἰδοὺ Πάρθοι, καὶ Μήδοι, καὶ ικμος, καὶ πάσης πνευματικῆς ἄμοιρος ἐγεγόνει πά Ἐλαμῖται κατὰ τὸ γεγραμμένον ἐν ταῖς Πράξεσι, καὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τι καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον ἢ καὶ Ἀσίαν, Αίγυπτον, καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην, Κρήτες, "Αραβες, καὶ Ἰνδοὶ, καὶ πάντες οἱ λοιποὶ τῶν ἐθνῶν ὅσους ὁ ἥλιος ἐφορᾷ τὴν αὐτοῦ καταλιπόντες ἀπάτην τῷ ἐσταυρωμένῳ μετὰ τοῦ προφήτου βοῶσι, ο Σάσιν τὸν λαόν σου, καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου. Ταῦτα καὶ Ἡσαΐας προθεωρῶν, «Αρεῖ σημεῖον ἐπὶ τὰ ἔθνη, ο μεγάλῃ κέκραγε τῇ φωνῇ «καὶ ἐπισυνάξει τοὺς ἀπολλυμένους κ, καὶ τοὺς διεσπαρμένους τους συνάξει ἐκ τῶν τεσσάρων πτερύγων τῆς γῆς; καὶ συμβοσκηθήσεται λύκος μετὰ ἀρνοῦ, καὶ πέρα δαλις ἐρίφῳ συναναπαύσεται, καὶ μοσχάριον, καὶ λέων, καὶ ταῦρος ἅμα βοσκηθήσονται 1 κατά τὸν πολυανθῆ τῆς Ἐκκλησίας λειμώνα ", κατὰ τὴν πνευματικὸν ὄντως καὶ νοερὸν παράδεισον ", ουδέ κνων ὄφις καὶ συρίζων οὐκ ἔστι, οὐκ Εύα παραία λουμένη καὶ παραλαλοῦσα τὸν ἄνδρα καὶ πείθουσε μεταλαβεῖν τοῦ ξύλου τῆς γνώσεως, ἤδη κακῶς αὐτό προσπεισθεῖσα τῇ τοῦ ἀρχεκάκου δράκοντος συμ βουλῇ, οὐ φλογίνη ῥομφαία τὴν εἴσοδον τοῖς βουλε μένοις ἔνδον γενέσθαι φοβερῶς ἀποτειχίζουσα. Μένον δὲ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, καὶ Παρθένος τίκτουσα τὸν ἑαυτῆς ἀφθόρως νυμφίον, καὶ νυμφεύουσα τούτῳ τοὺς τῆς αὐτῆς οἰκονομίας εφιεμένους °. Ἔστι δὲ καὶ ἡ τετραχῇ μεριζομένη πηγή πᾶσαν ἡμῶν κατάρδουσα ἡ τὴν ξηράν. Ξηρὰ γὰρ ὡς ἀληθῶς καὶ ἄν τητος ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας ἡ φύσις ἡμῶν. Καὶ δὴ παρ ᾤκησεν ἂν μέχρι παντὸς τῷ ᾅδῃ καὶ τῇ φθορᾷ, εἰ μὲ τὸ ξύλον ἐβλάστησε τῆς ζωῆς, εἰ μὴ τὸν παράδεισον ἐπανέῳξεν, εἰ μὴ τὴν τῶν Εὐαγγελίων πηγὴν ἐν εστόμωσεν καὶ τοῖς ποταμοῖς τοῦ βαπτίσματος τον δράκοντα κατεπόντισεν. ᾿Αλλὰ δεῦτε προσκυνησώμεθα τὸν σταυρόν. Δεύτε σε 5 τῆς τρυφῆς. ἀκοήν. ἡ Γ. ἀποθαυμάζει. 1 καὶ παμφυλίαν. κ.. όταν λομένους τοῦ Ἰσραήλ. 1 καὶ δὲ βόσκονται... λιμένα την νέον παράδ. νυμφεύουσα τοῦτον τοῖς τῆς αὐτοῦ κοινωνίας ἐφιεμένοις. καταρδεύουσα.
col. 1269–1270page 16 of 16
PG 98:1269παρπολογήσωμεν τὸ ξύλον τὸ «παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ἐκ πλευρᾶς ὑδάτων ἐστώς, 8 τὸν καρπὸν αὐτ τοῦ δώσει 4 ἐν καιρῷ αὐτοῦ.» Ο σταυρὸς γὰρ δεν δρον ἐστὶν ἀθανασίας, φυτόν ἀφθαρσίας, ρίζα δια καιοσύνης, σωφροσύνης βλάστημα, παρθενίας ἄνθος σταυρός, ἀνδρείας ὅπλον, ἐγκρατείας στήριγμα, θε μέλιος πίστεως, εὐσεβείας ὑποβάθρα, θεογνωσίας φωτισμὸς, καὶ πολὺ πρότερον ἀνατροπή κατάρας, ἀποφάσεως λύσις, ἐξορίας ἀνάκλησις, αἰχμαλώτων λύτρωσις, πλανωμένων ἐπιστροφή, πιπτόντων ἀνά στασις, σωζομένων δύναμις, προκοπή δικαίων, παρρησία οσίων προφητῶν ἀγαλλίαμα, κήρυ γμα καὶ τρόπαιον ἀποστόλων· σταυρός, βραβείον εἰρήνης οὐρανοῦ καὶ γῆς, μᾶλλον δὲ οὐρανίων καὶ ἐπιγείων ὁμόνοια, κτίσεως ἁγιασμός, ἑορταζόντων πανήγυρις, ἀῤῥαβὼν υἱοθεσίας, βασιλείας οὐρανῶν κληρονομία, καὶ τὸ δὴ θειότερον, ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς περὶ ἡμᾶς σύμβολον μέγιστον, ἔνδειξίς τε τῆς τοῦ Υἱοῦ μέχρι θανάτου θειωτέρας ὑπακοῆς καὶ σοφίας τοῦ Πνεύματος. «Οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, φησίν, ὥστε τὸν μονογενῆ αὐτοῦ Υἱν ἔδωκεν, ἵνα ἅπας ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν, μὴ ἀπο όληται, ἀλλ' ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. Ὁ δὲ Υἱὸς ὑπήκοος γενόμενος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυρού, ο ἔδωκεν ἡμῖν τῆς κατὰ τοῦ θανάτου νίκης τὸ τρό παιον· ἵνα σὺν αὐτῷ διὰ τῆς σοφίας τοῦ Πνεύματος προκαθελόντες ἀρχάς τε καὶ ἐξουσίας, χειρωσώμεθα τὸν Ἐχθρόν, καὶ δήσωμεν τὸν ἰσχυρὸν, καὶ διαρ πάσωμεν αὐτοῦ τὰ σκῦλα, καὶ λοιπὸν ἀφόβως έργα σώμεθα τὸν παράδεισον τοῦ Θεοῦ ', καὶ τὸν θησαυ· α ρὸν ἀνορύξωμεν τοῦ ἀγροῦ, καὶ πολύτιμον ἐμπορευσώμεθα μαργαρίτην, ἐμπρέπειν τῇ σφραγίδι μέλλον τα τοῦ σταυροῦ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κτίσεως ". Τότε γὰρ ο φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ.» Τότε, πότε; ὅτε ι αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται, ο ὅτε μετὰ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ ὁ μονογενής Υἱὸς τοῦ Πατρὸς ἐλεύσεται κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς. Τότε γὰρ οἱ τῷ σημείῳ διαπρέποντες τῷ βασιλικῷ, καὶ τὸν πολίτιμον ἐν ἑαυτοῖς κτησάμενοι μαργαρίτην, καὶ τὸ κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν καλῶς διασώσαντες, ἐν νεφέλαις εἰς οὐρανὸν ἁρπαγήσονται. Κύριος γὰρ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος φω νῆς μεγάλης, καὶ συνάξουσι «τοὺς ἐκλεκτούς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων» ἀπ᾿ ἄκρου οὐρανοῦ ἕως ἄκρου αὐτοῦ τ. Ταῦτα ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος περὶ τῆς ἐσομένης τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπους δευτέρας ἐλεύσεως καὶ τοῦ προηγουμένου φησί. Τὸ δὲ νῦν τελούμενον, τύπος ἐστὶ τοῦ μέλλοντος ἐναργής. Ιδού γὰρ ὑψοῦται σταυρὸς ἐπὶ γῆς, καὶ πᾶσαι αἱ παο τρίαὶ τῶν ἐθνῶν, καὶ γένος ἀνθρώπων, ἡλικία τε πᾶσα τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ κατεσφραγισμένη δοξάζει τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν οἱ πόδες τοῦ Κυρίου Αμήν. το ἡμῶν, αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. το χειν, δέδωκεν. • μαρτύρων. • κτίσεως ἁπάσης.· τοῦ Θεοῦ ο κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως, ἀπ' ἄκρων οὐρανῶν ἕως ἄκρων αυτ των. πάλιν.
Continue reading PG 98: Adrianus →≣ entire volume
Page scan enlarged

Notebook

Full View