ΑΔΡΙΑΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣ ΤΑΣ ΘΕΙΑΣ ΓΡΑΦΑΣ ADRIANI ISAGOGE AD SACRAS SCRIPTURAS. JOANN. PEARSONIUS, Critic. Sacr. t. VIII, p. 11. Τοῦ Ἑβραϊκοῦ χαρακτῆρος ἰδιωμάτων ἐστὶν εἴδη τρία· ὧν τὸ μὲν ἐπὶ τῆς διανοίας εὕροι τις ἂν, τὸ δὲ ἐπὶ τῆς λέξεως, τὸ δὲ ἐπὶ τῆς συνθέσεως. Ἀρχὴ τῶν ἐπὶ τῆς διανοίας. Τὸ μὲν οὖν ἐπὶ τῆς διανοίας ἐστὶ, τὸ ἀπὸ τῶν ἡμῖν προσόντων τοῦ Θεοῦ σχηματίζειν τὰς ἐνεργείας, ἤτοι ἐπὶ καλῷ, ἢ ἐπὶ κακῷ γινομένας· φημὶ δὴ, ἢ ἀπὸ μελῶν, ἢ ἀπὸ αἰσθήσεων, ἢ ἀπὸ κινήσεων ψυχικῶν [ἢ ἀπὸ κινήσεων σωματικῶν, ἢ ἀπὸ παθῶν ψυχικῶν], ἢ ἀπὸ παθῶν σωματικῶν, ἢ ἀπὸ διαθέσεων, [ἢ ἀπὸ κοινῶν δοξῶν, ἢ ἀπὸ ἀξιωμάτων,] ἢ ἀπὸ ἐπιτηδευμάτων, ἢ ἀπὸ τόπων, ἢ ἀπὸ στολισμῶν, ἢ ἀπὸ ἐθῶν, ἢ ἀπὸ σχημάτων, ἢ ἀπὸ ὅλου τοῦ ζώου. α΄. Οπως ἀπὸ μελῶν· ἀπὸ μὲν μελῶν, ὡς τό· Τὰ βλέφαρα αὐτοῦ ἐξετάζει τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων·, Β, καὶ τὸ, ο Οφθαλμοὶ Κυρίου ἐπὶ δικαίους·, και, • Στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα·» καὶ τὸ, ο Αγαθής μοι ὁ νόμος τοῦ στόματός σου·» καὶ τὸ, «Η μὴν ἐξελεύσεται ἐκ τοῦ στόματός μου δικαιοσύνη·, και, • Πρόσωπον Κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακά· ν καὶ, • Επαρον τὰς χεῖράς σου ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν.» Τὴν δεξιάν, ἐπὶ τῶν κρειττόνων οἶδεν ονομάζειν, ὡς τιμιωτέραν· οἷον τό, ο Δεξιά Κυρίου ἐποίησε δύναμιν· ο καὶ τὸ, ο Προσκυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ·, καὶ ὅσα τούτοις παραπλήσια· τούτων δὲ, τὰ μὲν ἐπὶ σωτηρίᾳ, τὰ δὲ ἐπὶ τιμωρίᾳ προβάλλεται. β'. Ὅπως ἀπὸ αἰσθήσεων· ὡς τὸ ὁ Ἐπέβλεψεν ἐξ οὐρανοῦ ὁ Κύριος, εἶδε πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων·» καὶ τὸ, ο φωνῇ μου πρὸς Κύριον ἐκέ κραξα, καὶ ἐπήκουσέ μου· › καὶ, ο Κύριος εἰσακού σεταί μου· ο καί, ο Οσφράνθη Κύριος ὀσμὴν εὐωδίας· ο καὶ, ο Εξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου·» και, «Αψαι τῶν ὀστέων αὐτοῦ· ἡ καὶ, ο Χεὶρ Κυρίου ἡ εψαμένη μου· ν και,. Ο απτόμενος τῶν ὀρέων, καὶ καπνίζονται· ο και, «Ψηλαφήσω πᾶσαν τὴν ἀδικίαν τῆς γῆς ἐκείνης· καὶ τὸ, ο Μὴ φάγωμαι κρέα ταύρων· ν καὶ ὁ Σωτὴρ, «Εγώ βρώσιν ἔχω φαγεῖν ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε·, και, «Εμὸν βρῶμά ἐστιν, ἵνα Linguæ Hebraicæ idiomatum sunt tres species: quarum unam a cogitationibus invenies, aliam a stylo, aliam a compositione. Principium idiomatum a cogitationibus. Quod ergo a cogitationibus est, hoc ab his quæ nostra sunt Dei effingere operationes, tum pro bono,tum pro malo effectus: dico aut a membris, aut a sensibus, aut a motibus spiritualibus, aut a motibus corporalibus, aut a passionibus spirituali bus, aut a passionibus corporalibus, aut a dispositionibus, aut a communibus dicteriis, aut a di gnitatibus, aut ab agendi rationibus, aut a locis, aut ab indumentis, aut a moribus, aut a facie, aut a toto animali. ɔ 1. Quomodo a membris: a membris, scilicet: Palpebra ejus interrogant filios hominum; et, • Oculi Domini super justos;» et, «Bonum mihi lex oris tui; › et, Egredietur de ore meo justitia; › et, Vultus Domini super facientes mala; › el, «Leva manus tuas in superbias eorum.» Manum dextram de melioribus vocare novit, tanquam - honorabiliorem, scilicet: • Dextera Domini fecit virtutem; › et, Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus;» quæcunque his assimilantur: horum alia de salute, alia de poena emittuntur. (Psal. x, 5; xxx, 16; Isa. 1, 20; LVIII, 14; Psal. cxvIII, 72; Isa. LV, 23; Psal, ΧΧΧΙΙΙ, 17; Ι.ΧΧΙΙΙ, 3; cxvii, 16; cxxxı, 7; [xxxı, 13, non].) 2. Quomodo a sensibus: sicut: «De calo respexit Dominus, vidit omnes filios hominum;» et, • Voce mea ad Dominum clamavi et exaudivit me; › et, ‹ Dominus exaudiet me; › et, ‹ Odo̟ratus est Dominus odorem suavitatis; › et, ‹ Emitte manum tuam; › et, ‹ Tange os ejus; › et, ‹ Manus Domini tetigit me; et, ‹ Qui tangit montes et fumigant;» et, e Tangam omnem iniquitatem terra illius; › et, ‹ Nunquid manducabo carnes taurorum?» El Salvator:. Ego cibum habeo mandecare quem vos nescitis; et, Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei; › et præsentiæ cjus DAVID. HOESCHELII NOT.Ε. Εσαγωγὴ εἰς τ. θ. Γραφάς. Photius, Ανεγνώσθη Αδριανοῦ Εἰσαγωγὴ τῆς Γραφῆς· χρήσιμος τοῖ; εἰσαγομένοις ή βίβλος.

ADRIANI perspicientiam, hyperbolice volatum vocat, scili- ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ Πατρός μου.» Καὶ τὸ ὀξὺ τῆς cet: • Ascenılit super cherubim et volavil. (Psal. XXXII, 15; III, 5; ιν, 4; Gen. viii, 21; Psal. cxlm, 7; Job 11, 5, 19, 21; Psal. xvi, 11. ) Psal. ci, 32; 5. motibus spiritualibus, sicut: Calcavi eos. in furore meo et conculcavi eos in ira mea; › et, Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me.» (Isa. LXI11, 3; Psal. vi, 2.) 4. motibus corporalibus, ut, ‹ Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus; yet, c Exsurge, Domine Deus meus, in præcepto quod mandasti; › et, Exspecta me in die resurrectionis meæ; › et, Audivit Adam Deum deambulantem. › (Psal. LXVII, 2; vil, 7; Soph. 111, 8; Gen. 111, 8.) 5. passionibus animæ, velut: «Me poenitet, ait Deus, quod fecerim hominem. › Et, ‹ Tentavit Deus Abraham.» Ει, «Oblitus es legum Dei tui, et ego obliviscar filiorumn tuorum. Et,. Nunc cognovi quod times Deum; et, Scrutabor Jerusalem in lucerna; › et, ‹ Adam, ubi es?, et, ‹ Nolite contristare Spiritum sanctum; et similia. (Gen. vi, 7; xxII, 1; Ose. IV, 6; Gen. xxII, 12; Soph. 1, 12; Gen. 111, 9; Epl. 1, 30.) 6. passionibus corporalibus, sicut: e Exsurge, quare obdormis, Domine?, et, «Excitatus est tanquam dormiens Dominus.» Et, Non dormitabit neque dormiet qui custodit Israel;, et similia. (Psal. xLIII, 23; LXXVII, 65; cxx, 4.) 7. dispositionibus, sicut: «Nonne frater erat Esau Jacob?et, Dilexi Jacob, Esau autem odio habui?, El, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» El, e Zelatus sum Jerusalem et Sion zelo magno.,(Malach. 1, 2, 5; Psal. Lxxxvi, 2; Zach. viii, 2.) 8. communibus dicteriis, sicut: Sponsabo te mihi in sempiternum; > et, ‹ Sponsabo te mihi in justitia et in judicio.» Et, ipsa non uxor mea, et ego non vir ejus; › et, ‹ Et dedi ei libellum repudii;» et, «Factus sum Israeli pater et Ephraim primogenitus meus est;» et, «Ipse invocabit me, Pater meus es tu, et ego primogenitum ponam cum;» et, s Filius primogenitus mens;., et similia. (Osee 11. 2, 19; Jerem. 111, 8; xxx1, Psal. Lxxxviii, 27, 28.) 9. dignitatibus, sicut: • Dominus regnavit, exsultet terra; › et, ‹ Qui sedes super Cherubim, manifestare.» Εt, «Seisti super thronum qui judicas justitiam. › (Psal. xcvi, 1; lxxix, 2; ix, 5.) 10. Ab agendi rationibus, sicut: • Qui tegis ་ αὐτοῦ παρουσίας ὑπερβολικῶς πτῆσιν ονομάζει· ὡς τὸ, «Επέβη ἐπὶ χερουβίμ, καὶ ἐπετάσθη. ο Zach. III, 9; Psal. XLIX, 15; Joan. 1, 32, 54; γ'. ᾿Απὸ κινήσεων ψυχικῶν· ὡς τὸ, ο Κατεπά τησα αὐτοὺς ἐν τῷ θυμῷ μου, καὶ κατέθλασα αὐτοὺς ἐν τῇ ὀργῇ μου, καὶ τὸ, «Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξης με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύ σης με. δ'. ᾿Απὸ κινήσεων σωματικῶν· ὡς τὸ, ο Αναστή τω ὁ Θεὸς καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ·» και, ο Εξεγέρθητι, Κύριε ὁ Θεός μου, ἐν προστά γματι ᾧ ἐνετείλω·, καὶ, ο Ὑπόμεινόν με εἰς ἡμέ ραν ἀναστάσεώς μου·» και, «Ηκουσεν Ἀδὰμ τοῦ Θεοῦ περιπατοῦντος. ε'. ᾿Απὸ παθῶν ψυχικῶν· ὡς τὸ «Μετεμελήθην, φησὶν ὁ Θεὸς, ὅτι ἐποίησα τὸν ἄνθρωπον, και, • Επείραζεν ὁ Θεὸς τὸν ᾿Αβραάμ, καὶ, ι Επελάθου νόμων Θεοῦ· σου, κἀγὼ ἐπιλήσομαι τέκνων σου» και, «Νῦν ἔγνων ὅτι φοβῇ σὺ τὸν Θεόν·, και, ο Ἐξερευνήσω τὴν Ἱερουσαλήμ μετὰ λύχνου·» και, • Αδάμ, ποῦ εἰ;» και, «Μὴ λυπῆτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον·, καὶ τὰ ὅμοια. ς'. Ἀπὸ παθῶν σωματικῶν· ὡς τὸ, «Εξεγέρ θητι, ἵνα τί ὑπνοῖς, Κύριε;» και, «Εξεγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος· ν και, «Οὐ μὴ ὑπνώσῃ οὐδὲ νυστάξῃ ὁ φυλάσσων τὸν Ἰσραήλ·, καὶ τὰ ὅμοια. ζ'. 'Από διαθέσεων· ὡς τὸ, «Οὐκ ἀδελφὸς ἦν Ἡσαῦ τοῦ Ἰακώβ; ν καὶ, ο Ηγάπησα τὸν Ἰακώβ, τὸν δὲ 'Ησαῦ ἐμίσησα, καὶ, ο Αγαπᾷ Κύριος τὰς πύλας Σιὼν ὑπὲρ πάντα τὰ σκηνώματα Ἰακώβ· ν καὶ, ο Εζήλωσα τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὴν Σιών ζῆλον μέγαν.» η'. ᾿Απὸ κοινῶν δοξῶν· ὡς τό, «Μνηστεύομαι σε ἐμαυτῷ εἰς τὸν αἰῶνα· ι καὶ, ο Μνηστεύομαί σε έν κρίσει καὶ ἐν δικαιοσύνῃ· ν και, «Αὐτὴ οὐ γυνή μου, καὶ ἐγὼ οὐκ ἀνὴρ αὐτῆς· ν καὶ τὸ, ι Καὶ ἔδωκα αὐτ τῇ βιβλίον ἀποστασίου· καὶ, «Εγενόμην τῷ 13ραὴλ εἰς πατέρα· ν και, «Ἐφραὶμ πρωτότοκός με ἐστι· κ καὶ, «Αὐτὸς ἐπικαλέσεται με, Πατήρ μου εί σύ, κἀγὼ πρωτότοκον θήσομαι αὐτόν· καὶ, ο Υιός πρωτότοκός μου Ἰσραήλ:» καὶ τὰ ὅμοια. θ'. ᾿Απὸ ἀξιωμάτων· ὡς τὸ, «Ὁ Κύριος ἐβασί λευσεν, ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ, καὶ τὸ, 4 Ο καθήμενος ἐπὶ τῶν χερουβὶμ ἐμφάνηθι·» και, ο Ἐκάθισας ἐπὶ θρόνου ὁ κρίνων δικαιοσύνην.» ι'. Ἀπὸ ἐπιτηδευμάτων· ὡς τὸ, ο Ὁ στεγάζων ἐν DAVID.HOESCHELII NOTA. Κατέθλασα αὐτοὺς ἐν τῇ ὀργῇ μου. Κατ έθλασα αὐτοὺς ὡς γῆν, Isa.Lxit, lam edit. quam n.s. Aug., sed illud Hebræeo vicinus. Quam lectionis varietatem non in hoc solum Adriani libello, verum et apud alios sacros scriptores reperio, velut Prov. χχνιι, 6: Αξιοπιστότερα ἐστι τραύ ματα φίλου. ἢ ἀκούσια φιλήματα ἐχθροῦ, pro quo Chrysost.: Αξιοπιστότερα ἐστι τραύματα φίλων ὑπὲρ ἀκούσια φιλήματα ἐχθρῶν. Eccles. vni, 15: Ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθωσύνης αὐτοῦ ζῆθι ἐν ἀγαθῷ· πιο quo Greg. Nyss. ἐν ἡμέρᾳ εὐφροσύνης ἀμνηστία κακῶν. ldem alibi, ἐν ἡμέρα ἑορτῆς. Nicetas, In die festi atque lætitiæ tristium rerum memoria effluit. Jona 1, 11, ὅτι ἡ θάλασσα επορεύετο, pro quo codex August. ἐπορετο, i. e. ut Theophylacius explicat, φοβερὸν ἠχεῖ, ἅτε τῶν κυμάτων ἀλλήλοις καὶ τῷ πλοίῳ προσαρασσομένων.

et, ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ· ἡ καὶ τὸ, ο Επλασε τὸν aquis superiora ejus;» et, e Plasmavit hominem;» ἄνθρωπον·» καὶ «Ενεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αυτ τοῦ πνοὴν ζωῆς· ν καὶ τὸ, ο ᾿Ανέβη εμφυσῶν εἰς πρόσωπόν σου·, ἀντὶ τοῦ, «Φυσήματι διασκεδάζων ὑπ' ὄψιν σου τοὺς ὑπεναντίους·» ἵνα εἴπῃ, οὕτω ῥᾳδίως καὶ ἀθρόως· τὸ γὰρ, ἐμφυσῶν, σκορπίζων, οἱ ἔξω ἐφιλοσόφησαν. Καί, «Ἰδοὺ ἐν τῇ χειρί μου ἐζωγράφησα τὰ τείχη του, πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ, και, ο Φραγμόν περιέθηκα, καὶ ἐχαράκωσα, καὶ ἐφύτευσά σε ἄμπελον Σωρήχ, καὶ ᾠκοδόμητα πύργου ἐν μέσῳ αὐτῆς, καὶ προσήνιον ώρυξα ἐν αὐτῇ· καὶ, • Ἰδοὺ ἐγὼ φράσσω τὴν ὁδὸν αὐτῆς ἐν σκόλοψι, καὶ ἀνοικοδομήσω τὰς τρίβους αὐτῆς, καὶ οὐ μὴ εὕρῃ τὴν ὁδὸν αὐτῆς· ο καί, «Εκπετάσω τὸ δίκτυόν μου ἐπ' αὐτόν· ο καὶ, ο Πεσοῦνται ἐν ἀμφιβλήστρῳ αὐτοῦ οἱ ἁμαρτωλοί· κ καὶ ὅσα ὅμοια. et, Inspiravit in faciem ejus spiraculum vitæ; › Ascendit qui exsufflet coram te, › loco illius dictionis: Flatibus dissipans ante conspectuin tuum hostes, ut dicat, adeo faciliter et multipliciter; namque exsuffluns pro dissipans pagani philosophantes admiserunt. Et, Ecce in manibus meis descripsi muros tuos, ad Jerusalem. Et, ‹ Sepem circumposui et circumsepivi, et plantavi te vineam Sorech, et ædificavi turrim in medio ejus et torcular fodi in.ea.» Et, «Ecce ego sepio vineam tuam spinis et reædificabo semitas ejus et semitas suas non inveniet; › ‹ Extendam rete meum super eum; culo ejus peccatores; › (Psal. ciii, 3, et alibi.) ια΄. ᾿Απὸ τόπων· ὡς τὸ Ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρα νοὺς ὁ Θεός· καὶ, «Ανέβης εἰς ὕψος, ᾐχμαλώτευσας αἰχμαλωσίαν· ν καὶ, ο Εκλινεν οὐρανούς, καὶ κατα έβη, και, «Εγγύς Κύριος τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν· ο καί, ο Ἵνα τί, Κύριε, ἀφέστηκας μακρό-. θεν;» καί, «Ἰδοὺ Κύριος κάθηται ἐπὶ νεφέλης κού φης· ο καί, «Ιδού Κύριος ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ· ἡ καὶ, ο Επιβήσεται ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ τῆς γῆς.» ιβ. ᾿Απὸ στολισμῶν· ὡς τὸ, ο Ενεδύσατο Κύριος δύναμιν, καὶ περιεζώσατο· ν και, «Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου· ν και, ο Περιεζωσμένο; ἐν δυναστείς· ν και, «Περιβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον·, και, ο Τίς οὗτος ὁ παραγενόμενος ἐξ Εδώμ; ερύθημα ἱματίων αὐτοῦ ἐκ Βοσώρ· οὗτος ὡραῖος ἐν στολῇ αὐτοῦ.» ιγ'. ᾿Απὸ ἐθῶν· ὡς τὸ, ο ᾿Απέστρεψας τὸ πρόσω ωπόν σου, καὶ ἐγενήθην τεταραγμένος· ο και, εἶνα τί, Κύριε, ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν μου, ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου;» και, ε Μὴ ἐκκλίνῃς ἐν ὀργῇ ἀπὸ τοῦ δούλου σου· ο και, «Μὴ ἀποῤῥίψῃς με ἀπὸ τοῦ προσώπου σου· κ καὶ, «Εγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει μου - 'Απέρριμμα: ἀπὸ προσώπου τοῦ ὀφθαλμῶν σου·, ἅπερ οἱ ὀργιζόμενοι καὶ λυπούμενοι, πρὸς οὓς διαφέρονται, καὶ ἐπιδείκνυνται. ιδ'. ᾿Απὸ σχημάτων· ὡς τὸ, εἽνα τί ἀποστρέφεις τὴν χεῖρά σου, καὶ τὴν δεξιάν σου; ν ἐκ μεταφοράς et, et, ‹ Cadent in retiaet quæcunque similia. › 11. locis: ut. Elevare super colos, Deus; et, «Ascendisti in altum, cepisti captivitatem; et, c inclinavit coelos et descendit;» et, ο Prope est Dominus invocantibus eumn;» et,. Ut quid, Domine, rccessisti longe?, Et, c Ecce Dominus sedet super nubem levem; et, ‹ Ecce Dominus egreditur e loco suo;, et, ‹ Ascendet super excelsa terræ. (Psal. LVI, 6; LXVII, 19; xvII, 10; cxliv, 18; ix, 22; Isa. xix, 1; Mich. 1, 3.) 12. Ab indumentis, sicut: c indutus est Dominus fortitudinem et præcinxit se; et, ‹ Accingere gladio tuo super femur luum.» Et, «Accinctus potentia; et, Amictus lumine sicut vestimento;» et, Quis est iste qui venit de Edom? Rubrum indumentum ejus de Bosor, iste formosus in stoła sua.» {Psal. xc, 1; ILIV, 4; Lxiv, 7; cu, 2; Isa. LXIII, 1.) 13. moribus: c. Avertisti faciem tuam et faclus sum conturbatus;» et, • Ut quid, Domine, repellis animam meam, avertis faciem tuam? › et, • Ne declines iu ira a servo tuo;» et, e Ne projicias me a facie tua; › et, Ego autem dixi in excessu meo: Projectus sum a facie oculorum tuoruin. Qualia irati et afflicti ad eos cum quibus discordes sunt, et sensa sua pandunt. (Psal. xxΙΧ, 8; LXXXVII, 15; xxvI, 9; L, 15; xxx, 25.) 14. facie, sicut: • Ut quid avertis nanum tuam et dexteram tuam?, per metaphoram assumptam τῶν παρακαλουμένων καὶ εἰς τοὐπίσω τὰς χεῖρας ab his qui consolantur et postea manus avertunt. ἀποστρεφόντων· καί, • Οτι ἀρῶ εἰς τὸν οὐρανὸν τὴν χεῖρά μου, καὶ ὁμοῦμαι τῇ δεξιᾷ μου·, καὶ τὰ ὅμοια. ιε΄. Ἀπὸ δὲ ὅλου τοῦ ζώου· ἀπὸ ὅλου τοῦ ζώου κατὰ διαίρεσιν, νῦν μὲν ἀπὸ τῆς ψυχῆς, νῦν δὲ ἀπὸ τῆς σαρκός· ὡς τὸ, ο Σάρξ μου ἐξ αὐτῶν, ο παρά τῷ Ωσηέ. ᾿Απὸ δὲ ψυχῆς· ὡς, «Τὰς νεομηνίας καὶ τὰ Σάββατα ὑμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου· καὶ ταῦτα μὲν ὑποδείγματος χάριν πρὸς ἐντελεστέραν τῶν Ιδιωμάτων αἰτιολογίας παράστασιν λελέξεται. Επίλυσις τῶν ῥηθεισῶν διαιρέσεων. α', β'. Τὸ τοίνυν ἀλάθητον τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως, • Οφθαλμούς οἶδε καὶ βλέφαρα καὶ ὅρασιν καλεῖν· ο Ει, «Levabo ad coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam;» et similia. (Psal. Lxxi, 11; Deut. xxx, 40.) 15. toto animali; a toto animali modo diviso, nunc ab anima, nunc a carne, sicut: «Caro mea ex ipsis, apud Osee. Ab anima sicut, Neomenias et Sabbata vestra odivit anima mea; › et ista exempli gratia dicta erunt ut completius idiomatum ratio reddatur. (Osee xix, 14 (?); Isa, 1, 14.) Explicatio dictarum divisionum. 1, 2. Quod ergo latere non potest Dei cognitionis, oculos novit et palpebras et visionem vocare,

ADRIANI super bonum quidem; sicut: c Oculi Domini super ἐπὶ μὲν καλῷ· ὡς τὸ, ο Οφθαλμοὶ Κυρίου ἐπὶ δι justos; › super malum autem: «Oculi ejus super καίους· ἡ ἐπὶ δὲ κακῷ, «Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ gentes respiciunt.» (Psal. xxxi, 16; Lxv, 7.) ἔθνη ἐπιβλέπουσιν.» 3. Misericordiam ejus aures et auditum; et quod indicat voluntatem ejus, loquelam et os; et ab eo quod a nobis per os et verbum noscuntur quæ in mente cogitantur, inde et manducationem ejus nostram vocat ad ea quæ vult alacritatem; ex eo quod in nobis per gustus sensationem naturális esuriei fiat expletio. 4. Quod acceptam habeat benevolentiam nostram erga ipsum, odorationem. 5. Ex operibus manifestationein ejus vultum vocat, sicut cum super nos fit per hæc manifestatio, tum super bonum, tum super malum, ut: «Vultus Donini super facientes mala.» (Psal. xxxiti, 17.) 6. Efficaciam energiæ ejus, manus vocat sicut a nobis utilia quæque per manunm energiam diriguntur, sive super bonum, sive super malum, sicut, ‹ Emitte manum tuam de alto; et, ‹ Leva manus tuas in superbias eorum in finem. > (Psal. cxliii, 7; lxxiii, 3.) 7. Dexteram super solos justos, tanquam honoratiorem partem appellare consuevit. 8. Et diligentiam majorem in agendo contactum vocat; festinationem ad egentium auxilium pedes et incessum vocat, sicut Inclinavit cœlos et de- scendit;» et, e Audivit Adam Deum deambulantem c in paradiso. (Psal. xv11, 10; Gen. 111, 8.) 9. Allauen et sape per totum servat schematis continuationem, sicut in psalmo describit Deum tanquam descendentem, mox clamantem, deinde tela mittentem; idem et facere consuevit et de hominibus, sicut: ‹ Eripe animam meam de medio leonum, › et quæ sequuntur; sint autem hæc de membris et de sensibus. (Psal. xvII, 11; Ezech. 18, A; Psal. Lvi, 5.) 10. Consilii Dei oppositionem adversus malitiam, iram et furorem nominat, ab eo quod nobis in odio accidit propter contraria, sicut: ‹ Ex tunc ira tua, › pro, ‹ Ab-initio et semper,» contrarium esse consuevisti malo; et, Effunde iram tuam p in gentes quæ te non noverunt: › sint hæc de spiritualibus motibus. (Psal. Lxxv, 8; LxxvIII, 6.) 11. Voluntatem in servorum auxilium, adversa - riorum vero punitionem Surgere et somno excuti vocal, sicut «Exsurge, Domine, adjuva uos.» Sint haec de motibus corporalibus. (Psal. xLIH, 26.) 12. Tentationem Dei vocat, provocationem servorum ejus ad opus benevolentiam manifestans, ut illustriores et honorabiliores manifestentur et aliis Η Imirationi sint, ut: «Tentavit Deus Abraham.» (Gen. xxi, 1.) 13. Consuctæ protectionis ejus moram, oblivioγ΄. Τὸ δὲ ἐξιλεωτικὸν αὐτοῦ, ὦτα καὶ ἀκοήν· τὸ δὲ ἐνδεικτικὸν τῆς βουλήσεως αὐτοῦ, λαλιὰν καὶ στόμα· ἀπὸ δὲ τοῦ παρ' ἡμῖν διὰ στόματος καὶ λά γων γνωρίζεσθαι τὰ κατὰ γνώμην φρονήματα, ἐν· τεῦθεν καὶ βρῶσιν αὐτοῦ τὴν ἡμετέραν καλεῖ πρὸς 8 βούλεται συνδρομήν· ἐκ τοῦ παρ' ἡμῖν διὰ τῆς γευστικῆς αἰσθήσεως τῆς φυσικῆς ἐνδείας ἐγγίνεσθαι κόρον. δ'. Τὸ δὲ ἀποδεκτικὸν τῆς εἰς αὐτὸν ἡμῶν εὐ νοίας, όσφρησιν. ε'. Τὴν δὲ ἐπὶ πραγμάτων ἔνδειξιν αὐτοῦ, πρόσο ωπον καλεῖ, ὡς ἀπὸ τοῦ παρ' ἡμῖν διὰ τούτου γέν νεσθαι τὴν ἐμφάνειαν· εἴτε ἐπὶ καλῷ, εἴτε ἐπὶ κακῷ· ὡς, «Πρόσωπον δὲ Κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακά.» ς'. Τὸ ἀνυστικὸν τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ, χεῖρας ὀνομάζει, ὡς τῶν παρ' ἡμῖν τὰ μάλιστα χρειώδη διά τῆς τῶν χειρῶν ἐνεργείας κατορθοῦσθαι, εἴτε ἐπὶ καλῷ, εἴτε ἐπὶ κακῷ· ὡς τό, «Εξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ὕψους· ο καί, ο παρον τὰς χεῖράς σου ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν εἰς τέλος.» ζ. Τὴν μέντοι δεξιὰν ἐπὶ μόνων τῶν αἰσίων, ὡς ἀπὸ τιμιωτέρου τοῦ μέρους, ἐκφωνεῖν ἔοικεν. η΄. Καὶ τὸ δι᾿ ἀκριβείας αὐτοῦ εἰς πρακτικὸν ἐπι τατικώτερον, ψηλάφησιν καλεῖ· τὴν δὲ πρὸς ἐπι· κουρίαν τῶν δεομένων ροπήν, πόδας καὶ βάδισιν ονομάζει· ὡς τὸ, ο Καὶ ἔκλινεν οὐρανοὺς, καὶ κατ· έβη· ν καὶ, ε Ηκουσεν 'Αδὰμ τοῦ Θεοῦ περιπατοῦν τος ἐν τῷ παραδείσῳ.» θ'. Μέντοιγε καὶ σώζει πολλάκις τοῦ σχηματισμού δι᾿ ὅλου τὴν ἀκολουθίαν· ὡς ἐν τῷ ψαλμῷ διαγρά φει τὸν Θεὸν ὡς καταβάντα, εἶτα κράξαντα, εἶτα πέμψαντα βέλη· τὸ αὐτὸ δὲ ποιεῖν οἶδε καὶ ἐπὶ ἀν θρώπων· ὡς τό, «Εῤῥύσω τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων· ὁ καὶ τὰ ἑξῆς· εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπό τε τῶν μελῶν καὶ τῶν αἰσθήσεων. ι'. Τὴν πρὸς τὴν κακίαν ἐναντιότητα τῆς τοῦ Θεοῦ βουλῆς θυμὸν καὶ ὀργὴν ὀνομάζει, ἀπὸ τοῦ παρ' ἡμῖν τὴν ἀπέχθειαν πρὸς τἀναντία συμβαίνειν· ὡς τὸ, «Ἀπὸ τότε ἡ ὀργή σου· ἡ ἀντὶ, ο Ἐξ ἀρχῆς καὶ αἰεὶ ἡ ἐναντίως πέφυκας ἔχειν πρὸς τὸ κακόν· και, • Εκχεον τὴν ὀργήν σου ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ γινώσκοντά σε·, εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ κινήσεων ψυχι χῶν. ια΄. Τὴν ἐπὶ μὲν τῇ τῶν οἰκείων βοηθείς, τιμωρία δὲ τῶν ἐχθρῶν, αἵρεσιν, ἀναστασίν τε τοῦ Θεοῦ καὶ ἔγερσιν καλεῖ· ὡς τὸ, ο ᾿Ανάστα, Κύριε, βοήθησαν ἡμῖν, εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ κινήσεων σωματι χῶν. ιβ'. Πεῖραν τοῦ Θεοῦ καλεῖ, τὴν εἰς ἔργον τῆς τῶν οἰκείων αὐτοῦ ἐννοίας ἔκκλησιν, πρὸς τὸ λαμπρο τέρους καὶ ἐπισημοτέρους αὐτοὺς καταστῆσαι καὶ περιβλεπτοτέρους· ὡς τὸ, ο Ὁ Θεὸς ἐπείραζε τὸν 'Αβραάμ. ο ιγ'. Τὴν τῆς συνήθους αὐτοῦ προστασίας ἀναβο

λὴν, λήθην ονομάζει· ὡς τὸ, ο Ἐπιλανθάνῃ τῆς nem nominat, sicut: • Ollivisceris inopiae 10πτωχείας ἡμῶν.» stræ.» (Psal. ILIII, 24.) ιδ'. Τὴν τῆς προθέσεως εἰς ἔργον ἔκβασιν, πλη ρυφορίαν τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως ἀποκαλεῖ, ὡς [τὸ] παρ' ἡμῖν ἀξιοπιστότερα τῶν λόγων τὰ πράγματα, ὡς τὸ, ο Καταβάς οὖν ὄψομαι· εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν τὴν ἐρχομένην πρός με συντελοῦνται· εἰ δὲ μὴ, ἵνα γνῶ·» καὶ τὸ, ο Νῦν ἔγνων ὅτι φοβῇ σὺ τὸν Θεόν ο ιε'. Τὸ ἄφυκτον τοῦ Θεοῦ δίκης, ἔρευναν καλεῖ· ὡς τὸ, «Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, ἐξερευνήσω τὴν Ἱερουσαλὴμ μετὰ λύχνου. Είη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ παθῶν ψυχικῶν. - ις'. Τὴν τῆς κατὰ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἀμύνης ὑπέρθεσιν, τήν τε πρὸς τοὺς οἰκείους ἐπίκουρον βρα δυτῆτα, νυσταγμὸν καὶ ὕπνον καὶ καρηβαρίαν ἀποκαλεῖ· ὡς τό, «Εξεγέρθητι, ἵνα τί ὑπνοῖς, Κύριε;» και, «Οὐ μὴ νυστάξῃ οὐδὲ ὑπνώσῃ ὁ φυλάσσων τὸν Ἰσραήλ.» Είη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ παθῶν σωματικών. 15. Τὴν καταθύμιον τῷ Θεῷ πολιτείαν ἡμῶν ἀγάπην αὐτοῦ μάλα γε εἰκότως όνομάζει. τηʹ. Μῖσος δὲ, τὸ τὴν ἐναντίαν τῆς αὐτοῦ βαδίζειν βουλήσεως. ιθ'. Καὶ ζῆλον, τὸ τοὺς οἰκείους τιμωρεῖν· ὡς τὸ, • Εζήλωσε Κύριος τὴν γῆν αὐτοῦ.» Είη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ διαθέσεων. κ'. Τὴν τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ τὴν τῆς Σαμαρείας πρὸς τὸν Θεὸν οἰκείωσιν, μνηστείαν τοῦ Θεοῦ καλεῖ, διὰ τὸ θηλυκῶς κατὰ μετωνυμίαν ἀπὸ τῶν πόλεων τοὺς οἰκήτορας ὀνομάζειν, ἐκ μεταφορᾶς τῶν γυα ναικῶν· ὡς τὸ, ο Μνηστεύσομαί σε ἐμαυτῷ εἰς τὸν αἰῶνα.» κα'. Ὥσπερ καὶ τὴν πρὸς τὰ εἴδωλα οἰκείωσιν μοιχείαν ἀποκαλεῖ· δι᾽ ἦν καὶ βιβλίον ἀποστασίου εἰς τὰς χεῖρας λαμβάνει Ιερουσαλήμ. κβ'. Οὐδὲν ἧττον καὶ τῇ τοῦ Πατρὸς προσηγορία τὸ πρὸς αὐτοὺς τοῦ Θεοῦ κῦδος ἐμφαίνει, καὶ τῇ τοῦ Πρωτοτόκου. Εἴη δ᾽ ἂν ταῦτα ἀπὸ κοινῶν δου ξών. κγ'. Τὸ κράτος καὶ τὴν δίκην τοῦ Θεοῦ κάθισιν αὐτοῦ καὶ θρόνον ὀνομάζει, ἀπὸ τοῦ παρ' ἡμῖν τοὺς τὴν τοῦ κρίνειν τε καὶ κολάζειν ἔχοντας ἐξουσίαν, ἐπὶ θρόνων καθημένους ποιεῖσθαι τὴν ἐξέτασιν· ὡς τὸ, ο Εκάθισας ἐπὶ θρόνου ὁ κρίνων δικαιοσύνην, καὶ, ο Ὁ Θεὸς κάθηται ἐπὶ θρόνου ἁγίου αὐτοῦ· καὶ, ι Ο θρόνος σου, ὁ Θεὸς, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· ο καί, ο Ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν χερουβίμ.» Εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ ἀξιωμάτων. κδ'. Τὴν δημιουργικὴν αὐτοῦ ἐνέργειαν, ποτὲ μὲν διὰ προστάγματος, ὡς ἐπὶ τῶν λοιπῶν· ποτὲ δὲ δι' αὐτουργίας, ὥσπερ ἐφ' ἡμῶν παρίστησι καὶ ζωγραφεῖν τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ φράττειν τὴν ὁδὸν, 14. Consilii exsecutionem in opus, perfectam Dei cognitionem vocat, tanquam quæ opera a nobis melius verbis fidei convenientia, sicut, e Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non est ita, ut sciam; › et, • Nunc cognovi quod times Deum.» (Gen. xvΙ, 21; xx11, 12.) 15. Quod vitari Dei justitia nequeat, scrutari vocat, sicut, ‹ Et erit in tempore illo, scrutabor Jerusalem in lucernis.» Sint hæc de passionibus spiritualibus. (Soph. 1, 12.) 16. Ipsius in vindicta contra hostes cunctationen, in auxiliandis servis moram, somnum et soporem, et capitis gravedinem vocat; sicut, ‹ Exsurge, quare obdormis, Domine?, et, «Non dormitabit neque dormiet qui custodit Israel.». Sint hæc de passionibus corporalibus. (Psal. XLIII, 23; cxx, 4.) 17. Gratam Deo agendi rationem nostri, amorem ejus valde convenienter vocat. 18. Odium ejus, contrarium ejus voluntatis incedere. 19. Et zelum, servos punire, sicut, «Zelatus est Dominus terram ejus.`› Sint hæc de affectibus. (Joel n, 18.) 20. Jerusalem et Samariæ erga Deum amicitiam, sponsalia Dei vocat, in feminina enuntiatione juxta nominis analogiam cum urbium habitatoribus ex mulierum metaphora, sicut, Sponsabo te mihi in sempiternum. › (Osee`11, 19.) 21. Sicut et erga idola servitium adulterium vocal per quod et libellum repudii in manus accipit Jerusalem. 22. Nec minus et in invocatione Patris honorem Dei ad ipsos manifestat, et in invocatione Primogeniti; sint hæc de communi gloria. 23. Potentiam et justitiam Dei sessionem ejus et thronum vocat, ex eo quod apud nos hi qui judicandi et puniendi jure fruuntur super thronos sedentes jus exerceant, sicut, «Sedisti super thronum qui judicas justitiam; et, Deus sedet super sedem sanctam suam;, et, c Sedes tua, Deus, in saculum sæculi;» et, Qui sedes super Cherubim, sint hæc de dignitatibus. (Psal. ix, 5; ILVI, 9; ILIV, 8; LXXIX, 2.) 24. Creatricem ejus energiam, sive per jussionem sicut de reliquis, sive per ipsam operationem, sicut pro nobis exprimit; et describere Jerusalemn, et circumdare viam, et laqueum reteque ad perDAVID. HOESCHELII NOTA. Verba in mss. transposita, τὴν κατὰ τῆς τῶν ἐχθρῶν. Pro κάθισιν legitur in mss. καθίστησιν. Mira utriusque codicis depravatio, ex sensus verisimilitudine orta: nam serpens ille amiquus in Adamum hostiliter impetum fecit: sed ex Gen. xtis, 17, leg. ἐγενήθη (sic et Procopius ms. at Romana editio, et quædam aliæ, γενηθήτω) τῷ Δὲν ὄφις ἐφ᾽ ὁδοῦ.

ADRIANI versorum capturam mittere dicitur; sint hæc de καὶ δίκτυον καὶ ἀμφίβληστρον πρὸς τὴν τῶν φαύλων actionibus. σύλληψιν τίθεσθαι λέγεται· εἴη δ᾽ ἂν ταῦτα ἀπὸ ἐπι· τηδευμάτων. 25. In victoria et tropæorum formatione ejus protectionem erga bellantes, appropinquare, surgere et exaltari vocat; sicut, ‹ Juxta est Dominus iis qui tribulato sunt corde.». (Psal. xxx11, 19.) 20. Longinquitatem, protectionis in bello moram, sicut: < Ut quid, Domine, recessisti longe? Sint bæc de locis. (Psal. 1x, 22.) 27. Cum in aliquo loco auxiliator apparel, manifestationem ejus indumentum vocat, sicut, «Dominus regnavit, decorem indutus est;., et, «Amiclus lumine sicut vestimento. • Sint hæc de indumentis. (Psal., xcii, 1.) 28. Quod animæ deprecationes non admittat Deus, bene rejectionem nominat eo quod a malis jactetur quæ preces ut liberetur adhibet, sicut: «Ut quid repellis animam meam?, Sint haec de usibus. (Psal. Lxxxvi, 15.) 29. Benevolentiæ ejus dilationem, manuum aversionem, dicit: sicut Ut quid avertis manum tuam et dexteram tuam?, Sint hæc de specie. (Psal. LXXIII, 11.) 50. Animam et carnem Dei dicit, quando non ab habitu aut energia circa ipsum dat sermonem, sed de ipso particulariorem, sicut Sana animam meam, › loco dicendi, me; et, ‹Caro mea requiescet in spe, loco dicendi ego. Firmum et stabile regnum ejus paratum dicit, sicut: «Parata sedes tua ex tunc, a sæculo tu es, loco dicendi: • Ab initio stabile, immutabile;,et, ο Justitia et judicium praeparatio sedis tuæ;, et, • In coelis præparalitur veritas tua; et regnasse dicit Deum cum, hostium dominator, amicus excitat sicut, ● Dominus regnavit, irascantur populi et exsultet terra.» Et ista prout de Deo disserere licebat incepimus nihil ultra in cogitatu habentes; et de studiis circa intelligentiam in istis. (Psal. xL, 5; 1; acv, 1.) Quæ de stylo, sic. 1. Loco actionis aut fruitionis rei dicere tum audivisse, tum vidisse, tum nosse. Et sit audivisse κε'. Τὴν ἐπὶ νίκῃ καὶ τροπαίων συστάσει συμμετ χίαν αὐτοῦ ἐγγύτητά τε καὶ ἀνάληψιν καὶ ὕψω σιν καλεῖ· ὡς τὸ «Εγγύς Κύριος τοῖς συντετριμ μένοις τῇ καρδίᾳ. κς'. Μακρότητα δὲ, τὴν τῆς συμμαχίας ἀναβολήν· ὡς τὸ, ο Ινα τί, Κύριε, ἀφέστηκας μακρόθεν;ι Εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ τόπων. κζ'. Τὴν ἐν ᾧπερ ἂν φαίνοιτο βοηθών τρόπων διά πειραν, ἐσθῆτα αὐτοῦ ὀνομάζει, ἐκ τοῦ παρ' ἡμῖν· ὡς τὸ, «Ο Κύριος ἐβασίλευσεν, εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο· ν καὶ τὸ, «Περιβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον.» Εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ στολισμῶν. κη'. Τὸ μὴ τὰς τῆς ψυχῆς ἱκεσίας προσίεσθαι τὸν Θεὸν, εἰκότως απόρριψιν ὀνομάζει, διὰ τὸ τοῖς κα κοῖς αὐτὴν ἐνστρέφεσθαι, ήτις πάλιν ἀπαλλάττεσθαι παρακαλεῖ· ὡς τὸ, ο Ινα τί· ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν μου;» Εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ ἐθῶν. κθ'. Τὴν ἀναβολὴν τῆς εὐμενείας αὐτοῦ, χειρῶν ἀποστροφὴν, λέγει ὡς τὸ, εΙνα τί ἀποστρέφει; τὴν χεῖρά σου, καὶ τὴν δεξιάν σου;» Εἴη δ' ἂν ταῦτα ἀπὸ σχημάτων. λ. Ψυχήν μέντοι καὶ σάρκα τοῦ Θεοῦ λέγει, όταν μὴ ἀπὸ σχέσεως ἢ ἀπὸ ἐνεργείας τὸν περὶ αὐτοῦ ποιεῖται λόγον, ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ ἰδικώτερον· ὡς τὸ • Ιασαι τὴν ψυχήν μου, ἡ ἀντὶ τοῦ, Ἐμέ· καὶ, «Η σάρξ μου κατασκηνώσει ἐπ' ἐλπίδι·, ἀντὶ τοῦ, Ἐγώ Το βέβαιον τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ ἑδραῖον, ἔτοιμον ἐκφωνεῖ· ὡς τὸ, ο Ετοιμος ο θρόνος σου ἀπὸ τότε· ἡ ἀντὶ τοῦ, Ἀπ᾿ ἀρχῆς ἕδραῖος, ἀμετακίνη τος· ν και, ο Δικαιοσύνη καὶ κρῖμα στο μασία του θρόνου σου· ο καί, Εν τοῖς οὐρανοῖς ἑτοιμασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου·» καὶ βασιλεῦσαι λέγει τὸν Θεὸν, ὅταν τῶν ἐχθρῶν κρατήσας, τοὺς ἰδίους ἐγείρει· ὡς τὸ, «Ο Κύριος ἐβασίλευσεν, ὀργιζέσθωσαν λαοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ.» Καὶ δὴ ταῦτα, καθὼς ἦν περὶ Θεοῦ φιλοσοφεῖν, ὑπεστησάμεθα, μηδέν τι περαιτέρω φρονεῖν ἔχοντες· καὶ περὶ μὲν τῶν ἐπὶ τῆς διακονίας ἐπιτηδευμάτων ἐν τούτοις. Τὰ δὲ ἐπὶ τῆς λέξεως οὕτως. α'. Τὸ ἀντὶ τῆς πράξεως ἤτοι τῆς ἀπολαύσεως τοῦ πράγματος λέγειν ποτὲ μὲν τὸ ἀκοῦσαι, ποτὲ δὲ τὸ sicut: • Auditui meo dabis gaudium et laetitiam, ο ιδεῖν, ποτὲ δὲ τὸ γνῶναι. Τὸ μὲν οὖν ἀκοῦσαι· ὡς pro facies mihi; sit vidisse, sicut: «Ad videndum in bonitate electorum tuorum, loco dicendi: Ad fruendum consequente in nos bonitate tua; › sit et nosse, sicut, «Notas mihi fecisti vins,» loco dicendi: Vita frui me fecisti.» (Psal. L., 10; cv, 5; Αν, 11.) 2. Doce pro ostende, sicut:. Doce me quia tu es Deus salvator meus. › (Psal. xxiv, 5.) 3. Locutus est, de Deo, sæpe pro manifestaril, sicut: «Deus locutus est in sancto suo.» (Psal. Lrs, 8.) 4. Semel, de immutabili, sicut, Semel locutus est Deus, › et, ‹ Semel juravi. › (Psal. Lx1, 12; LXXXVIII, 36.) τὸ, ὁ ᾿Ακουτιεῖς μοι ἀγαλλίασιν, καὶ εὐφροσύνην ἀντί, Πράξεις μοι. Τὸ δὲ ἰδεῖν· ὡς τό, «Τοῦ ἰδεῖν ἐν τῇ χρηστότητι τῶν ἐκλεκτῶν σου· ἡ ἀντὶ τοῦ, «Απολαῦσαι τῆς ἑπομένης περὶ ἡμᾶς σου χρηστότητος" Τὸ δὲ γνῶναι· ὡς τὸ, «Εγνώρισάς μοι ἐδούς ἀντὶ τοῦ, Ἀπολαῦσαι με τῆς ζωῆς πεποίη κας. β'. Τὸ δίδαξον, ἀντὶ τοῦ, παράσχου· ὡς τὸν • Καὶ δίδαξόν με ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς ὁ Σωτήρ μου. γ'. Τὸ ἐλάλησεν, ἐπὶ τοῦ Θεοῦ πολλάκις, ἀντὶ τοῦ, ἀπεφήνατο· ὡς τὸ, «Ο Θεὸς ἐλάλησεν ἐν τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ.» δ'. Τὸ ἅπαξ, ἐπὶ τοῦ ἀμεταβλήτου· ὡς τὸ, ελπαξ ἐλάλησεν ἡ Θεός· ο καί, ο "Απαξ ώμοσα.

ε'. Τὸ κατ᾿ ἀνταπόκρισιν περὶ τοῦ παντὸς λαού, τὴν κοινὴν εὐπραγίαν σημαίνει· ὡς τόν Κύριε, σῶσον δή, ὦ Κύριε, εὐόδωσον δή· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου.» Ως ἑκάστου τῶν ἐκ τοῦ λαοῦ λέγοντος· ᾧ ἐπισυνάπτει καὶ τὸ, «Εὐλογήκαμεν ὑμᾶς ἐξ οἴκου Κυρίου.» ς'. Τὸ μὴ ἐπὶ τόπου μόνον τὸ ἐκεῖ λέγειν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πράξεων· ὡς τὸ «Ἐκεῖ ὁδὸς ἦν δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριόν μου, τουτέστιν εἰς τὴν θυσίαν ἐπὶ τιμωρίας·» καὶ ὡς τὸ «Ἐκεῖ ἔπεσον πάντες οἱ ἐργα ζόμενοι τὴν ἀνομίαν.» ζ'. Πολλαχοῦ δικαιοσύνην τὸ εἴτε ἐφ᾽ ἑαυτοῦ λέγει τοῦ ἀνθρώπου, μὴ τὴν ἐκ τοῦ βίου ἀρετὴν ἑαυτοῦ μαρτυροῦντα· εἴτε δὴ καὶ τὴν ἐφ' ἑτέρων ὁμοίω;" 5. Quoddam juxta responsum a cuncto populo, communem beneficentiam significat, sicut:: O Dumine, salvum fac, o Domine, bene incede; benedictus qui venit in nomine Domini,» quasi unusquisque a populo dixerit: cui superaddit: «Et benediximus vobis de domo Domini. › (Psal. cxví, 25, 26.) 6. Non solum de loco ibi dicere, sed et de actionibus, sicut: c Illic iter quo ostendam illi salutare meum, › id est, in sacrificium; de pœna autem, sicut, «Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem. › (Psal. xlix, 23; xxxv, 13.) 7. Sæpe justitiam sive de seipso dicit homine, non quam virtutem e vita ipsius testatur, sive ex aliorum vila similiter, sicut: c Exaudi, Domine, ὡς τὸ, ο Εἰσάκουσον, Κύριε, δικαιοσύνην μου· καὶ justitiam meam,» et quæcumque talia; quasi ipso ὅσα τοιαῦτα· ὡς ἀπολαύοντος δικαίως τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ βοηθείας, ἢ καὶ τοῦ Θεοῦ ὡς δικαίως παρ έχοντος. η'. Τὸ ἀγαπᾷν λέγει πολλαχοῦ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ κατ' ἐπίτασιν· ὡς τὸ, ο ᾿Αγαπᾷ ἐλεημοσύνην καὶ κρίσιν ὁ Κύριος, και, ο Ότι Κύριος ἀγαπᾷ κρίσιν· ο και, ο Δικαιοσύνην ἠγάπησεν· ἡ ἀντὶ [τοῦ,] «Μετὰ τοῦ δικαίως κρίνειν ἐσπούδακεν· ν καὶ τὸ, «Ιδού γὰρ ἀλήθειαν ἠγάπησας.» θ'. Πολλάκις τὰς παραβολές μεταφορικῶς φράζει, ἐπὶ τῷ μείζονα του λεγομένου παραστῆσαι τὴν ἔμφασιν· ὡς τὸ, «Τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ κατ᾿ ἀνατολάς·, ἐκ πρώτης τε καὶ ἀρχῆς εἰπὼν, ἐκ μεταφορᾶς τοῦ τὴν ἀνατολήν είναι ἀρχὴν τῆς ἡμέρας· καὶ τὸ, «᾿Απὸ ὕψους ἡμερῶν οὐ φοβηθήσομαι, κάνταῦθα γὰρ τὸ, ἀπὸ ὕψους, ἀντὶ τοῦ, ἄνωθεν καὶ ἐξαρχῆς· καὶ, «Η συναγωγὴ τῶν ταύρων,» ἀντὶ τοῦ, ο παμμεγεθῶν.» ι'. Τὴν ὡς συλλαβὴν διχώς λέγει· ήτοι κατὰ παραβολὴν, ἢ βεβαίωσιν· κατὰ μὲν παραβολήν· ὡς τὴ, • Θοῦ αὐτοὺς ὡς τροχόν, ὡς καλάμην, κατὰ δὲ βεβαίωσιν· ὡς τὸ, ο ὡς ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραήλ. ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν, Σφόδρα ἀγαθός· καὶ τὸ, ο Ἐγενήθημεν ὡσεὶ παρακεκλημένοι· ν και, «Εθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς Μονογενοῦς παρὰ Πατρός ἀντὶ τοῦ, ἀληθοῦς. ια'. Σημαίνει τινὰ ὧν βούλεται καὶ ἀπὸ τῶν προςόντων· οἷον ὡς τὸ, ο Παροικήσουσι καὶ κατακρύψουσιν·» ἵνα εἴπῃ. Συνάγονται καὶ ἐνεδρεύουσιν, ἀπὸ τούτων εἰς ἕτερον ἀπιόντα τόπον ἐκεῖσε πάντως παροικεῖν, τῶν οἰκείων ἐκδημοῦντα. ιβ'. Λέγει τὸ κρύψαι καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ αὐτὸν φυλάξαι· ὡς τὸ ο Κατακρύψεις αὐτοὺς ἐν ἀπο κρύφῳ τοῦ προσώπου σου·, ἀντὶ τοῦ, φυλάξεις· καὶ τὸ, ο Εκρυψέ με ἐν σκηνῇ αὐτοῦ· καὶ τὸ, • Ως πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύριε, ῆς ἔκρυψας τοῖς φοβουμένοις σε· ν ἵνα εἴπῃ, "Ην φυλάσσεις τοῖς φοβουμένοις σε καὶ, ι Τῶν κεκρυμμένων σου· ο ὡσανεί, «Τῶν παρὰ σοῦ φυλατ τομένων· ν καὶ ἐφ' ἡμῶν· ὡς τὸ «Ἐν τῇ καρδίᾳ μου έκρυψα τὰ λόγια σου.» εγ'. Λέγει καὶ κοιμᾶσθαι ἐφ' ἡμῶν τὸ καταπαύε σθαι· ὡς τὸ, ο Ἐὰν κοιμηθῆτε ἀνὰ μέσον τῶν κλή ob justitiam fruente auxilio a Deo, aut et Deo tanquam justo se attendente. (Psal. xvi, 1.) si8. Amare dicit sape de De: per extensionem, cut: Diligit misericordiam et judicium Dominus, ‣ et, Quia Dominus diligit justitiam,» et «Justitiam dilexisti. › (Psal. xxxII, 5; XLIV, 8.) 9. Sæpe metaphorice parabolas dicit ut majorem dicta producant diguratam vim, sicut, e Deo qui ascendit super cœlum cœli ad orientem, › a prima et ab initio dicens, a metaphora sumpia ab oriente quod est diei initiumn. Et, c Ab altitudine diei nom timebo,sibi enim, ab alitudine ponitur pro ex ullo el ab initio. Et,. Congregatio taurorum, pro ‹ valde magnorum. › (Psal. LAVII, 34; Lv, 4; lxvII, 51.) 10. Bis syllabam we dicit: tum per parabolam, tum per confirmationem. Per parabolam, sicut: • Pone illos ut rolam, ut stipulam;» per confirm mationem, sicut: «Quam bonus Israel Deus, › pro dictione Valle bonus: et, Facti sumus lanquam consolati; ɔ et, ‹ Vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, o pro veri. (Psal. Lxxxiii, 44; £xx{1, 1; cxxv, 1; Joan. 1, 14.) 11. Designat quemdam de quibus vult et de præsentibus talem, ut: Inhabitabunt et abscondent; › ut dicat: Congregantur et iusidias parant, de lis in alium abeuntem locum, illic penitius habitare de propriis peregrinantem. (Psal. LV, 6.) 12. Dicit abscondisse et de Deo ipsum servavisse, sicut, Abscondes eos in abscondito faciei tuæ, ▸ pro servabis. Et, Abscondit me in tabernaculo suo; › Et, ‹ Quam magna multitudo dulcedinis tuæ, Domine, quam abscondisti timentibus te; ut dic cat: Quam servas timentibus te; et, ‹ Absconditorum fuorum, quasi, te custoditorum:. Et de nobis: In corde meo abscondi eloquia tua.» (Psal. xxx, 21; xxvι, 5; xxx, 20; cx vult, 11.) sicut: 13. Dicit et dormire de nobis pro cessare, • Si dormiatis inter me lios cleros, a et,. In pace

ADRIANI in idipsum dormiam et requiescam. ) (Psal. Lxvi, ρων·, και, «Ἐν εἰρήνῃ ἐπὶ τὸ αὐτὸ κοιμηθήσομαι, 14; IV, 9.) καὶ ὑπνώσω.» 14. Sinum sape et de inseparabili dicit: c Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum, pro, Iuseparabilem illis affer multiplicem pœnam; et, • Quod continuisti in sinɑ meo multarum gentium;ɔ et, ‹ Oratio mea in sinu meo ¡convertetur; › et, De medio sinu tuo in finem;» et, c Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit.» (Psal. Joan. 1, 18.) 15. Mendacium vocat quod non firmum, aut et mendacem, sicut: c Omnis homo mendax.» (Psal. cxv, 11.) 16. Sit coagmentatio misericordia Dei cum veritate, id propter harum securitatem et infallibile facit, sicut Misericordia et veritas obviaverunt sibi; et, Misericordia tua et veritas tua semper suscipiant me;» et, «Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo; et, Misericordiam et veritatem ejus quis requiret? › (Psal. Lxxxiv, 11; XXXIX, 12; LXXXVIII, 9; Lx, 8.) 17. Lavare mamus, loco dictionis, non in quodam negotio rem labere; siquidem id legis est apud veteres; sicut, • Lavabo inter innocentes manus meas;; et, • Manus suas lavabit in sanguine peccatoris;» pro, Innocentem seipsum hujus rei pœnæ ostendet; sic et Pilatus fecit. (Psal. xxv, 6; Lv, 11; Matth. xxvi, 24.) 18. Similitudinem dicit sæpe loco rei, sicut: • Assimilabor descendentibus in lacum, pro de-C scendam. (Psal. xxvii, 1.) 19. Colum sape cœlos vocal, sicut, e Laudate Dominum de cœlis. (Psal. CXLVIII, 1.) 20. Parabolas sine ως, sicul, sape dicit; sicut: • Eduxit me de lacu miseriæ;» el, c Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem; › et, ‹ Transivimus per ignem et aquam; › et, ‹Ascendunt montes;ɔ et,‹ Catulus léonis Juda; › et, «Facius est Adamo coluber in via; s et, e Simul pascetur lupus cum aguo;» et,. Egredietur virga de radice Jesse;» ei,. Ecce ego præparabo lapidem tuum carbunculum;» et, c Equi amatores;» et, c Quia ignis comedit speciosa deserti;set, • Lignum vitæ est;» et, «Spinæ nascantur in manu teniulenti; et, ‹ Conversus sum in ærumna dum mihi configitur spina;, et, «Bibebant de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus. › Et, ‹Flumina de ventre ejus fluent aquæ vivæ. › (Psal. xxxix, 3; liii, 4; lxv, 12; cii, 8; Gen. xLis, 9, etc.) 21. membris actionem manifestal; sicut: c Iniquitas calcanei mei circumdabit me, › loco, actionis mea; et,‹ Supplantavit me jam, › pro, Fraude me cepit. Et, c Confundamus eorum linguas, ' ιδ'. Τὸν κόλπον πολλαχοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀχωρίστου λέγει· ὡς τὸ, «᾿Απόδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν ἑπτα· πλασίονα εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν· ἡ ἀντὶ τοῦ, ᾿Αχώρι στον αὐτοῖς παράσχου τὴν πολυπλασίονά σου τιμωρίαν· καὶ, «Οὗ ὑπέσχου ἐν τῷ κόλπῳ μου πολλῶν ἐθνῶν· ο καί, «Η προσευχή μου εἰς κόλπον μου ἀποστραφήσεται·, και, «Εκ μέσου του κόλπου σου εἰς τέλος· ο καὶ, «Ο μονογενής Υἱὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ Πατρὸς, ἐκεῖνος ἐξηγήσατο. ιεʹ. Ψεύδος καλεῖ τὸ ἀβέβαιον, ἢ καὶ ψεύστηνο ὡς τὸ, «Πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης..» ις'. Τὸ τῷ ἐλέῳ τοῦ Θεοῦ τὴν ἀλήθειαν ἐπισυνάπτειν, διὰ τὸ ἀσφαλὲς αὐτῶν καὶ ἀδιάπτωτον τοῦτο ποιεί ὡς τὸ, ο Ελεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν· ο και, • Τὸ ἔλεός σου καὶ ἡ ἀλήθειά σου διὰ παντὸς ἀντιλάβοιντό μου· καὶ, ο Δυνατὸς εἶ, Κύριε, καὶ ἡ ἀλή θειά σου κύκλῳ σου·, καὶ, ο Ελεος καὶ ἀλήθειαν αὐτοῦ τίς ἐκζητήσει; ο ιζ. Το, Νίψασθαι τὰς χεῖρας, ἐπὶ τοῦ Μή κοινωνῆσαί τινος πράγματος· ἐπειδὴ τοῦτο νεομ θέτηται τοῖς παλαιοῖς· ὡς τὸ, ο Νίψομαι ἐν ἀθώοις τὰς χεῖράς μου· ν και, «Τάς χείρας αὐτοῦ νίψεται ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλοῦ· ἡ ἀντὶ τοῦ, ᾿Αθῶον ἑαυτὸν τῆς ἐκείνου τιμωρίας ἀποδείξει· οὕτω καὶ Πιλάτος ἐποίησε. τη'. Τὴν ὁμοιότητα λέγει πολλάκις ἀντὶ τοῦ πρά γματος· ὡς τὸ, ο Καὶ ὁμοιωθήσομαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον·, ἀντὶ τοῦ, Καταβήσομαι. ιθ'. Τὸν οὐρανὸν πολλάκις οὐρανοὺς καλεῖ· ὡς τὸ • Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν.» κ'. Τὰς παραβολὰς ἄνευ τοῦ ὡς λέγει πολλάκις· ὡς τὸ, ο Καὶ ἀνήγαγέ με εκ λάκκου ταλαιπωρίας" καὶ, ο Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον·, και, «Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος· ν καὶ, ο ᾿Αναβαίνουσιν ὄρη, καὶ, ο Σκύμνος λέοντος Ιούδα· ν και, ε Έγε νήθη τῷ ᾿Αδὰμ ὄφις ἐφόδου· ν και, «Συμβοσκηθήσεται λύκος μετ' ἀρνός· καὶ, ο Εξελεύσεται ν ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ιεσσαί·, και, εἸδοὺ ἐγὼ έτοιμάζω τὸν λίθον σου ἄνθρακα· ν και, ε Ιπποι θηλυμανεῖς· ο καί, ο Ὅτι πῦρ ἀνάλωσε τὰ ὡραῖα τῆς ἐρήμου, καὶ, ο Ξύλον ζωῆς ἐστι· ο καὶ, Ακανθαι φύονται ἐν χειρὶ μεθύσου·, και, «Εστράφην εἰς ταλαιπωρίαν ἐν τῷ ἐμπαγῆναί μοι ἄκανθαν·, καὶ, ο Επινον ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας· ἡ δὲ πέτρα ἦν ὁ Χριστός· ο και, ο Ποτα μοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. κα'. ᾿Απὸ μέλους τὴν πρᾶξιν ἐμφαίνει· οίον, ε'Π ἀνομία τῆς πτέρνης μου κυκλώσει με·, ἀντὶ, Τῆς πράξεώς μου· καὶ, «Αὐτοὶ τὴν πτέρναν μου φυ λάξουσι· κ καὶ, ο Επτέρνισέ με ἤδη ἡ ἀντὶ τοῦ, DA VID. HOESCHELII NOΤΑ. Επτέρνισέ με. Πτερνιστής inde dictus: is enim Hebrais ὁ Ἰακώβ, inquit Philo.

• Εβραδιούργησε· κ καὶ τό· ι Συγχέωμεν αὐτῶν τὰς pro, loquelas. Εt: • Apposuit mihi aurem,» 1o γλώσσας· ἡ ἀντὶ τοῦ, τὰς φωνάς· καί·. Προσέθηκε μοι ὠτίον· ἡ ἀντὶ τοῦ, ὑπακοήν· καί «Ἡ γλῶσσα τῶν κυνῶν σου, ἀντὶ τοῦ, ἡ λάψις· • Γλῶσσαν ἣν οὐκ ἔγνω ἤκουσεν. ο καὶ τὸ κβ'. Τὴν ὁδὸν πολλάκις ἀντὶ πράξεως λέγει· ὡς τή, ο Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὁδῷ, οἱ πορευόμενοι· ο καὶ, ο Έκρυψαν ἱερεῖς ὁδόν, ἵνα εἴπῃ, τὴν ἑαυτῶν πρᾶξιν· καὶ, «Τάξατε τὰς καρδίας ὑμῶν εἰς τὰς ὁδοὺς ὑμῶν· ι καὶ, ο Ινα τί ἐπλάνησας ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σου; ν καὶ, ο Αἱ ὁδοί σου καὶ τὰ ἐπιτηδεύματά σου ἐποίησάν σοι ταῦτα· ο καὶ, ο Οπως ἐάν τινας εὕρῃ τῆς ὁδοῦ ὄντας· καὶ, ο Ὡς ταύτην τὴν ἐδὸν ἐδίωξα·, καὶ, ο Κατὰ τὴν ὁδὸν ἢν λέγουσιν αἵρεσιν, οὕτω λατρεύω.» κγ'. Τὴν ὑπομονὴν πολλάκις ἀντὶ τῆς προσ δοκίας λέγει, ἢ καὶ τὸ ὑπομένειν ἀντὶ τοῦ προσδικαν· ὡς τὸ, ο Καὶ νῦν τίς ἡ ὑπομονή μου; οὐχί Κύριος;» ἵνα εἴπῃ, «Η προσδοκία μου καὶ ἡ ἐλπίς·, καὶ τὸ παρὰ Ἱερεμία, «Ὑπομονὴ Ἰσραήλ, Κύριε, καὶ, ο Υπέμεινα συλλυπούμενον·, και, • Υπόμεινον τὸν Κύριον, και, ο Ὑπόμεινόν με, λέγει Κύριος, και, ο Ὑπομεινάντων αὐτῶν φως.» κδ'. Τὰ ἀναίτια πολλάκις ὡς αἴτια λέγει· ὡς τὸ, • Οπως ἂν βαφῇ ὁ ποὺς σου ἐν αἵματι· ἡ ἀντὶ τοῦ, • Ανάγκη πᾶσα· ν καὶ τὸ, ο Σοὶ μόνῳ ἥμαρτον ο καὶ, «Όπως ἂν ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ, ο Οπως ἂν γνωσθῇ ἡ δικαιοσύνη τοῦ Κυρίου.» καὶ, ο Ἐγὼ εἰς κρῖμα εἰς τὸν κόσμον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσι· ν καὶ τὸ, «Νόμος δὲ παρ εἰσῆλθεν, ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα·» και, είνα πᾶν στόμα φραγῇ· ν και, ο Ινα μὴ & ἂν θέλητε ταῦτα ποιῆτε. ο κε'. Τὴν πρᾶξιν ἀπὸ κοινωνίας σημαίνει ὡς τὸ, • Καὶ μετὰ παρανομούντων οὐ μὴ εἰσέλθω·, ἀντὶ τοῦ, «Οὐ μὴ παρανομήσω·» και, ο Μακάριος ἀνὴρ ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν·, ἀντὶ τοῦ, • Οὐκ ἠτέβησε· ν και, «Οὐκ ἐκάθισα ἐν συνεδρίῳ παιζόντων· ν και, «Εἰς βουλὴν αὐτῶν μὴ εἰσέλθοι Η ψυχή μου. ο κς'. Τὸν ὅρκον ἐπὶ τοῦ βεβαίον λέγει ὡς τὸ, • Ωμεσα Δαυΐδ τῷ δούλῳ μου· ν καὶ, ο Ωμοσε Κύ ριος τῷ Δαυΐδ ἀλήθειαν· καὶ, ο Κατ' ἐμαυτοῦ ὤμοσα, λέγει Κύριος, και, ο Όμνύει Κύριος κατά τῆς ὑπερηφανίας Ιακώβ.» κζ'. Τὴν διάθεσιν πολλάκις ἀπὸ ῥημάτων δεικνύει· ὡς τὸ, «Εἶπον, Τίς ὄψεται αὐτούς; › ἀντὶ τοῦ, «Οτως ἔπραττον ἅπαντα ο ὡσανεὶ οὐκ ὄντος τινὸς τοῦ ἐφορῶντος· καὶ, «Εἶπε γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ. Οὐκ ἔστι Θεός· ο καὶ, ο Εἶπον, Δεῦτε καὶ ἐξολοθρεύσωμεν αὐτοὺς ἐξ ἔθνους· καὶ, ι Κληρονομήσωμεν ἑαυτοῖς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ· › καὶ,. Εἶπον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν αἱ συγγένειαι αὐτῶν ἐπὶ τὸ αὐτό, PATROL. GR. XCVIII. dictionis auditum; et: • Linguam cauum tuorum pro, potationem; et: clinguam quam non noverat audivit. › (Psal. xlviii, 5; Gen. xxvii, 36; 1sa. L, 1; Psal. LXVII, 24; Lxxx, 6.) 22. Viam saepe loco actionis dicit: • Beati immaculati in via, qui ambulant. Et: «Abscondie - runt sacerdotes viam, ut dicat corum actionem; Ει: «Ponite corda vestra super vias vestias; s et: • Quare errare nos fecisti de viis tuis; set: Viæ tuæ et cogitationes tuæ fecerunt hæc tibi; › et: «Ut si quos invenisset bujus viæ vivos; › et: • Qui hanc viam persecutus sum; et, ‹ Secundum viam quam dicunt hæresim, sic deservio. › (Psal. CXVIII, 1; CXLI, 4; Osee vi, 9; Agg. 1, 5%;; Isa. Lxit, 17; Jerem. IV, 18; Act. IX, 2; SXI, 4, Σχιν, 14.) 23. Exspectationem sæpe loco spei dicit, aut, exspectare pro sperare, sicut:. Et nunc qua: est exspectatio mea, nonne Dominus?, ut dicat, e Spes mea et confidentia; et apud Jeremiam: «Exspectatio Israel, Domine;» et:: Sustinai quy simul contristaretur; et, ‹ Exspecta Dominum; › e', • Exspecta me, dicit Dominus;» el, «Exspectantium eorum lucem. › (Psal. xxxviii, 8; Jerem. xiv, 8; Psal. LxvIII, 25; xxv, 20, 36, 54; Soph. 111,8; Isa. LIS, 9.) 24. Quæ causa non sunt rerum sæpe quasi causæ essent dicit, sicut: «Ut intinguatur pes tuus in sanguine, › pro ‹ necessitas omnis; › et ‹ Tibi soli peccavi, et, Ut ostendam in te virtutem nieam; › et, ‹ Ut cognita sit justitia Domini; › et, ‹ In judicium ego in hunĉ mundum veni ut qui non vident videant; › et, Lex subintravit ut abundaret delictum;» et,. Ut omne os obstruatur; › et, ‹ Ut non quæcunque vultis, illa facia-· tis. › (Psal. LXVII, 24; L, 6; Rom. 1x, 17; Mich. v1, 5; Joan. 1, 39; Rom. v, 20; 111, 19; Gal. v,17.) 25. Actionem per societatem significat, sicut: «Ει cum iniqua gerentibus non introibo,» pro Non legem transgrediar; set: «Beatus vir qui non ab iit in consilio impiorum, pro, «Non impie egit;» et: «Non sedi iu concilio ludentium; et: In consilium eorum non veniat anima mea. › (Psal. xxv, 4;1, 1; Jerem. xv, 17; Gen. xLis, 6.) 26. Jusjurandum de firmo dicit, sicut: • Juravi David servo meo; > et: «Juravit Dominus David veritatem;» et: c Per memetipsum juravi, dicit Duminus;>et: ‹ Juravit Dominus in superbiam Jacob). › (Psal. Lxxxvi, 4; cxxxi, 11; Gen. xxII, 16; Amos VIII, 17. ) 27. Dispositionem sape per verba ostendit, sicut: • Dixerunt: Quis videbit eos?, pro, «Sic cuncta faciebant tanquam si nemo esset qui videret; › et: «Dixit enim in corde suo, Non est Deus; sel: • Dixerunt: Venite et disperdamus eos de gente; et: ‹ Hæreditate possideamus sanctuarium Dei; › et: ‹Dixerunt in corde suo cognatio corum simul; › et: ‹ Dixistis, In quo despeximus? › Et, ‹ Dixisti,

ADRIANI Ego sum et non est altera;» et, Τu vero dixisti καί, ι Είπατε, Ἐν τίνι ἐφαυλίσαμεν; ν καὶ, ο Σὺ δὲ in corde tuo;» et, c Ego dixi in abundantia mea, εἶπας, Ἐγώ εἰμι, καὶ οὐκ ἔστιν ἑτέρα· ο καὶ, ο Σύ Non movebor in æternum; › et, ‹ Qui dixerit fra- δὲ εἶπας ἐν τῇ καρδίᾳ σου ο καὶ, ο Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν tri suo Raca aut Fatue, reus erit consilio el ge- τῇ εὐθηνίᾳ μου. Οὐ μὴ σαλευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα·, kennæ ignis; › opinionem quæ in anima est os- και, «Ο λέγων τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ῥακκά, ἢ Μωρέ, tendit coercens, pro: «Tali contra proximum arro- ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ, καὶ τῇ γεέννῃ τοῦ πυρός Kantia utens ut nullius sermonis illum dignum la- τὴν οἴησιν τὴν κατὰ ψυχὴν δηλοῖ κολάζων· ἀντὶ τοῦ, Great.» (Psal. Lxit, 6; xm, 1; LII, 1; LXXIII, 5; • Τοσαύτῃ κατὰ τοῦ πέλας ὑπεροψία κεχρημένος ὡς LXXIII, 13; LXXII, 8; Mal. 1, 6, Isa. XLVII, 10; μηδὲ τοῦ τυχόντος αὐτὸν ἄξιον ἡγεῖσθαι λόγου. - Soph. 11, 15; Isa. II, 13; Psal. xxix, 7; Matth. v, 22.) › 28. Malum et etiam malitiam saepe loco pane dicit, sicut: Misit in eos iram indignationis suæ, et, «Ego faciens pacem et creans malum,» ut dicat, • pacem habere sinens et bellum permittens; el, . Appone eis mala, Domine;» et, «Descendit ma- ¡um a Domino; › et, ‹ Male tractavit Sara Agar ancillam suam;» et, Male tractabunt senen tuum;» pro, e Mala pati parabunt.» Et, «Hæreditatein tuam malis afligent;» et, • Convertens super malitiis, › pro, • Super negligentiarum pœnis; › et, ' Non est malum in civitatibus; › et, ‹ Sufficit dici malitia sua, loco dicendi quia per diem occupatio decem millium fatigationum et laborum hominibus occasionem affert. (Psal. Lxx11, 49; 1sa. XLV, 7; Isa. xxvi, 15; Mich. 1, 12; Gen. xvi, 6; xv, 13; Ρsal. xcult, 5; Joel. II, 13; Amos i, 6; Matth. νι, 34.) κι'. Τὸ κακὸν, ἤτοι τὴν κακίαν, πολλαχοῦ ἀντὶ τιμωρίας λέγει· ὡς τὸ, «Εξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν θυμοῦ αὐτοῦ· ο καί, ο Ἐγὼ ποιῶν εἰρήνην. καὶ κτίζων κακά· › ἵνα εἴπῃ, εἰρηνεύειν ἐῶν, καὶ πολεμεῖσθαι συγχωρῶν· καὶ, «Πρόσθες αὐτοῖς κακά, Κύριε·; καὶ, ο Κατέβη κακὰ παρὰ Κυρίου· ο καὶ, • Ἐκάκωσε δὲ Σάββα Αγαρ τὴν παιδίσκην αὐτῆς·, καὶ, ο Κακώσουσιν αὐτό· › ἀντὶ τοῦ, ο Κακοπαθή σαι παρασκευάσωσι·» καί, «Τὴν κληρονομίαν σου ἐκάκωσαν· ν καὶ, ι Μετανοῶν ἐπὶ ταῖς κακίαις· ἀντὶ τοῦ, ο Ταῖς ὑπὲρ τῶν πλημμελημάτων τιμω ρίαις· ο καὶ, ο Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλεσι·, και, • Αρκετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς· ἡ ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν, ὅτι ἡ ἐπ' αὐτῆς ἐργασία μυρίων κόπων καὶ πόνων τοῖς ἀνθρώποις ὑπάρχει πρόξενος. κθ'. Ποτήριον πολλαχοῦ ἐπὶ τιμωρίας λαμβάνει· ὡς pars c τὸ, ο Πῦρ, καὶ θεῖον, καὶ πνεῦμα καταιγίδος, ή με ρίς τοῦ ποτηρίου αὐτοῦ· › καὶ, ο Ἰδοὺ εἴληφα ἐκ τῆς χειρός σου τὸ ποτήριον τῆς πτώσεως·» και, . Τὸ ποτήριον τῆς ἀδελφῆς σου πίεσαι· ν καὶ ὁ Κύ ριος, «Ποτήριον μέλλω πίνειν.» 29. Sæpe calicem loco pœnæ adhibet, sicut: • Ignis et sulphur, et spiritus procellarum, calicis eorum;» et:. Ecce tuli de manu tua cali- - cem casus; ›et: ‹ Calicem sororis tuæ bibes; › et Dominus, ο Calicem bibiturus sum.» (Psal. x, 7; Ισω. 11, 17, 22; Ezech. XXIII, 32; Matth. xxx, 22.) 50. Nomen a Domino pro proprium habere dicit, sicut: • Cognoscant quia nomen tibi Dominus, ut dicat, Tu es Dominus; vet, Ecce nomen Domnini venit de longinquo, › pro Dominus. (Psal. LxxxII, 19; Isa. xxx, 27.) 31. Poenas a Domino transfigurat metaphorice in ignem, et gladium et tela, sicut: • Sagittæ tuæ acutæ, potens. › (Psal. cxix, 4.). 32. Numerum septem ad abundantiam dicit: · deinde ad perfectum numerum, sicut: • Septies in die, › pro sæpe, et: ‹ Redde vicinis nostris septu. plum; set,. Firmavit columnas septem.» (Psal. cxviii, 164; lxxviii, 12; Prov. ix, 1.) 33. De Deo saepe tractal quasi faciei immutationem faciens, sicut: Justitia tua sicut montes Dei;» et, ο Sagittae tuæ aculæ, potens [populi sub te cadentţin corda inimicorum [mei regis, id est, Tui potentis regis; et, Adimaginem Dei creavit hominem;» et, «Pluit Deus super Sodomam ignem et · salphur a Domino; › et, ‹ Det illi Dominus invenire misericordiam a Domino;» et, «Ejus qui prædestinatus est Filius Dei ex resurrectione mortuorum, Jesu Christi Domini nostri.» (Psal. xxxv, 7; XLIV, 6; Gen. 1, 27; xix, 24; 11 Tim. 1, 18; Rom. 1, 6.) λ'. Τὸ ὄνομα τὸ ἐπὶ τοῦ Κυρίου, ἀντὶ τοῦ ἴδιον ἔχειν λέγει· ὡς τὸ, ο Γνώτωσαν ὅτι ὄνομά σοι Κύριος·» ἵνα εἴπῃ, «Σὺ εἶ Κύριος· ν καὶ, ο Ἰδοὺ τὸ όνομα Κυρίου διὰ χρόνου ἔρχεται πολλοῦ·, ἀντὶ, ὁ Κύριος. λα΄. Τὰς τοῦ Θεοῦ τιμωρίας σχηματίζει μεταφο ρικῶς εἰς τὸ πῦρ, καὶ ξίφος, καὶ βέλη· ὡς τὸ, «Τι βέλη σου ήκονημένα, δυνατέ. λβ'. Τὸν ἑπτὰ ἀριθμὸν ἐπὶ πλεονασμοῦ λέγει, είτ' οὖν ἐπὶ τελείου ἀριθμοῦ· ὡς τὸ, «Επτάκις τῆς ἡμέρας· ἡ ἀντὶ τοῦ, πολλάκις, καὶ ο Ἀπόδος τας γείτοσιν ἡμῶν ἑπταπλασίονα·» καὶ ο Ὑπήρεισε στο λους ἑπτά.» λγ'. Περὶ τοῦ Θεοῦ πολλάκις διαλέγεται, ώσπερ ἐναλλαγὴν προσώπου ποιουμένη· ὡς τὸ Ἡ δικαιοσύνη σου ὡς ὄρη Θεοῦ·, και, «Τὰ βέλη σου ήκονη μένα, δυνατὸ, [λαοὶ ὑποκάτω σου πεσοῦνται], ἐν καρ δίᾳ τῶν ἐχθρῶν [μου] τοῦ βασιλέως· τουτέστι· Τοῦ σοῦ δυνατοῦ βασιλέως· καὶ, «Κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον· ο καί, ο Εβρεξεν ὁ Θεὸς εἰς Σόδομα πῦρ καὶ θεῖον παρὰ Κυρίου· καὶ, ο Δῴη αὐτῷ Κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ Κυρίου· ο και, «Του ὁρισθέντος Υἱοῦ Θεοῦ ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν, Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν.»

λδ'. Τὸ πρωΐ, ἐπὶ ταχυτητος ἐκλαμβάνει πολλάκις· ὡς τὸ, «Βοηθήσει αὐτῇ ὁ Θεὸς τὸ πρὸς πρωῒ πρωΐ· καὶ τὸ, «Πρωί, πρωί, δώσει τὸ κρῖμα αὐτοῦ· τουτο ἐστιν, Ἐκ τοῦ παραυτίκα· καὶ, ὡς ὄρθρον τουτο ἐστιν, Αθρόον. λε'. Τὴν χαρὰν ἤτοι ζωὴν τῶς λέγει πολλάκις, καὶ τὴν λύπην ἤτοι τὸν θάνατον σκότος· ἀπὸ [τοῦ] τοὺς μὲν [ἐν] εὐθυμίᾳ διάγοντας προβλεπτικωτέρους πως εἶναι ἐν τοῖς πράγμασι, τοὺς δὲ ἐν ἀθυμίᾳ καθεστώ τας μηδὲ τὰ ἐν ποσὶ καθορᾷν δύνασθαι· καὶ τῶν μὲν ζώντων εἶναι τὸ βλέπειν τὸ φῶς, τοὺς δὲ ἀποθνής σκοντας ἐν σκότει διατελεῖν· τὴν μὲν οὖν χαράν, ή ζωὴν [λέγει] φῶς· ὡς τὸ, «Φῶς ἀνέτειλε τῷ δικαίῳ· ο και, «Ο Θεός μου, φωτιεῖς τὸ σκότος μου· ἡ ἀντὶ τοῦ, «Τὴν λύπην μου εἰς χαρὰν μετασκευάσεις· καὶ τὸ, ο Εσται τὸ φῶς τῆς σελήνης ὡς τὸ φῶς τοῦ ἡλίου·, καὶ ι Φωτίζου, φωτίζου, Ἱερουσαλήμ· ο και, • Ἐὰν πορευθῶ ἐν σκότει, Κύριος φωτιεῖ μο: τουτέστι, Τουναντίον, ἐμοῦ συμφορὰν καὶ θλίψιν όφ ορωμένου, χαρά τις καὶ εὐωχία ἐκ παραδόξου συνήντησε· τὴν δὲ λύπην καὶ θάνατον, σκότος· ὡς τὸν • Καὶ εἶπα, Αρα σκότος καταπατήσει με· ν καὶ τὸ, • Νυξ φωτισμός ἐν τῇ τρυφῇ μου·, και, ο φόβος καὶ τρόμος ἦλθεν ἐπ' ἐμὲ, καὶ ἐκάλυψέ με σκότος· καὶ, ο Εθεντό με ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ, ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου.» λς'. Συντέλειαν τῶν στοιχείων ορίζεται ἐπὶ τῶν ἀμαυρουμένων καὶ καθορᾷν μὴ συγχωρουμένων· ὡς τὸ, ο Ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη συσκοτάσουσι, καὶ οἱ ἀστέρες οὐ δώσουσι τὸ φέγγος αὐτῶν·» καὶ, • Κύριος δώσει φωνὴν ἀπὸ προσώπου δυνάμεως αὐτ τοῦ, ὅτι πολλή έστι σφόδρα ή παρεμβολὴ αὐτοῦ.» λζ'. Τὴν ἐπὶ τῶν ἀνθρωπίνων κακῶν συγχώρησιν τοῦ Θεοῦ, ὡς πρᾶξιν αὐτοῦ λέγει· ἐπειδὴ κωλύσαι δυνάμενος, τοῦτο οὐ ποιεῖ· ὡς τὸ «Μὴ ἐκκλίνῃς τὴν καρδίαν μου εἰς λόγους πονηρίας· ν και, «Μὴ ἐκε κλίνῃς ἐν ὀργῇ ἀπὸ τοῦ δούλου σου· ο και, «Ἐξέκλι νας τὰς τρίβους ἡμῶν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σου· ν και, «Ἰδοὺ ἐγὼ πλανῶ αὐτήν, περὶ τῆς Ἱερουσαλήμ, και, • Τί ἐπλάνησας ἡμᾶς, Κύριε, ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σου; ἐσκλήρυνας τας καρδίας ἡμῶν τοῦ μὴ φοβεῖσθαί σε·, και, ο Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραὼ καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ· ἡ καὶ, ο Παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν.» λη'. Τὸ δυνατὸν τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς πράξεως πολλάκις λέγει· ὡς τὸ, ο Ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν· ν καὶ, ο Ὁ ἀπειλῶν τῇ θα λάσσῃ, καὶ ξηραίνων αὐτὴν, καὶ πάντας τους ποταμοὺς ἐξερημῶν· ο και, ο [ Κατά πόδας αὐτοῦ] ἔστη καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ· ἐπέβλεψε, καὶ ἐτάκη ἔθνη.» λθ'. Πολλαχοῦ τὴν σάρκα λέγει, ἤτοι ἐπ' αὐτῆς τῆς φύσεως· ὡς τὸ, ο Εθεντο τὰς σάρκας τῶν ὁσίων σου τοῖς θηρίοις τῆς γῆς· ἡ ἐπὶ φαυλότητος·, ὡς τὸ, «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀν Οὐ δώσουσι Lib. editi, δύσουσι, 34. Mane de rapiditate sape assumit, sicut: ‹ Adjuvabit eam Deus mane diluculo; › et, ‹ Mane, mane, judicium suum dabit, id est, confestim; et, Diluculo, id est, statim. (Psal. Lxv, 6; Soph. 111, 5.) 35. Lætitiam aut vitam lumen sæpe dicit, et affli-· ctionem; mortem, tenebras; ex eo quod hi qui in lætitia degunt perspicaciores quodam modo sint i: negotiis, isti vero qui in animi demissione stant nee quæ obria sunt respicere possint; et qued viventium sit lumen videre, dum morientes in tene. bris consummantur; lætitiam ergo aut vitaın, [.icit] lumen, sicut, • Lux orta est justo, cl, • Deus meus, illuminabis tenebras meas, pro • Afflictionem meam in lætitiam mutari parabis; et: «Erit lux lunæ sicut lux solis;» et, Illumi nare, illuminare, Jerusalem;» et, c Cum incesscro tenebris, Dominus lux mea est, id est, contrario me in calamitatibus et infortuniis apparente, lætitia quædam, et convivium ex adverso obviavit. Afictionem et mortem, tenebras, sicut, Et disi: Forsitan tenebra conculcabunt me;, et, • Nos illuminatio in deliciis meis;» et, «Timor et tremor venerunt super me et contexerunt me tenebræ;» et, • Posuerunt me in lacu inferiori, in tenebrasis et in umbra mortis. (Psal. xcvi, 11; xv11, 29; Isa. xxx, 26; lx, 1; Mich. vii, 8; Ps. cxxxviii, 41; LIV, 6; LxxxvII, 7.) 36. Finem elementorum definit per obscurata et ca quibus videre non datur, sicut: «Sol et luna obtenebrati sunt et stellæ retraxerunt splendorem suum, s et: c Dominus dedit vocem suam aute faciem potentiæ suæ, quia multa sunt nimis castra ejus. (Joel. 11, 45; 11, 11.) 37. In hominum malis permissionem a Deo tanquam actionem ejus dicit, cum impedire valens, illud non facit, sicut: Ne declines cor meum in verba malitiæ; et, ‹ Ne declines in ira a servo tuo; › et, ‹ Declinasti semitas nostras a via tua; › et, Ecce ego errare facio eam, de Jerusalem; et, • Quare errare nos fecisti, Domine, de viis tuis? Indurasti cor nostrum ne timeremus te;» et, «Indurans induravi cor Pharaonis et servorum ejus; › et, Tradidit illos Deus in reprobum sensum.. (Psal. cxL, 4; xxvi, 9; xLIII, 19; Ισα, Lxu, 17, x. 1; xiv, 4, 17; Rom. 1, 28.) 58. Quod Deo possibile est per actionem sæpe dicit, sicut: < Qui respicit terram et facit ean tremere; et, Increpans mare et exsiccans illud et omnia flumina ad desertum deducens; › et • [Ante pedes ejus] stetit et agitata est terra, aspexit et dissolutæ sunt gentes. › (Psal. cili, 32; Nahum 1,4; Habac. 111, 5, 6.) 39. Sape carnem dixit vel de ipsa natura, sicut: ‹ Posuerunt carnes sanctorum tuorum bestiis terræ;, vel de vilitate, sicut:. Non pernanebit in æternum Spiritus meus in homine quia caro est; › DA VID. HOESCHELII NOTA.

ADRIANI πνεῦμα πορευόμενον· κ καὶ, ο Πᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ ὁ Ἀπόστολος, «Εἰ γὰρ καὶ ἐγνώκαμεν κατά σάρκα Χριστόν· ο ἵνα εἴπῃ, θνητόν· καὶ, ο Ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ· 1 και, ο Σὰρξ καὶ αἷμα βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι· καὶ, ι Ο νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ· ἡ ἐπὶ συγγενείας τ ὡς παρὰ τῷ Ωσηε, ο Σάρξ μου ἐξ αὐτῶν·, και, Ἰδοὺ ὀστᾶ σου καὶ σάρκες σου ἡμεῖς χθὲς καὶ τρί την ἡμέραν ο καὶ, ο Αδελφοί μου ὑμεῖς· ν και, · Οὐχὶ ὀστοῦν μου καὶ σάρξ μου σύ;» πρὸς τὸν Αμεσσά· και, «Εἴ πως παραζηλώσω μου τὴν σάρκα. et de morti obnoxietate, sicut: • Εt recordatus θρώποις, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκα;· καὶ ἐπὶ θη. est quia caro sunt, spiritus vadens; et, Omnis τότητος· ι ὡς τὸ, ο Καὶ ἐμνήσθη ὅτι σάρξ εἰσι, caro fenum; ɔ et Apostolus: ‹ Etenim si cognovimus secundum carnem Christum, ut dicat, mortalem; et, c In diebus carnis suæ;» et, c Caro et sanguis regnum Dei possidere non possuntį; › et, e Quod autem nunc vivo in carne, in ſide vivo; › de cognatione vero, sicut Osee: • Caro mea ex ipsis; et, Ecce os tuum et caro tua sumus beri et nudius tertius; › et, ‹ Fratres mei vos , el, • Nonne os meum et caro mea es?» ad Anasam; ‹ Et si quomodo ad æmulandum provocem carnem meam. › (Psal. Lxxviii, 2; Gen. vi, 3; Psal. LXXVII, 39; Isa. 48, 6; II Cor. v, 16; Hebr. v, 7; 1 Cor. xv, 58; Galat. 11, 28; Osee. 18, 12; 11 Reg. v, 2; xix, 12, 13; Rom. xi, 14.) ' 40. Filium pro homo dicit: «Quid est homo quod memor es ejus? aut filius hominis? › pro homo; et, Fili hominis;» pro homo; et, c Catulus leonis, pro leo; et, Sicut ovis ad occisionem ductus est; › et, ‹ Quasi agnus coram tondente se obmurescet.) (Psal. viu, 5; Ezech. 11. 6; Nahum 11, 11 Isa. L.111, 7.) 41. Saepe utitur spiritus nomine, tum pro consilio, tum pro charismate, tum pro angelo, tum pro .unima, tum pro voce, tum pro aere, pro consilio Dei; sicut: Fecistis consilium et non per spiritum meum;» pro consilium. Fl, c Convertet spiritumm suum,» pro consilium. Et, de nobis, sicut: • Spiritum rectum innova in visceribus; id est, cousilium; et, Non est creditus cum Deo spiritus ejus, › nempe consilium. Et, In spiritu fornicationis erraverunt; › et, • Ephraim malus spiritus; › et, ‹ Quia non inventus est spiritus alius in co; et, Nunc ecce alligatus ego spiritu vado in Jerusalem;» et Dominus: • Beati pauperes spiritu.» Et pro charismate, sicut:. Et spiritu principali contirma me; et, ‹ Spiritus sapientiæ et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiæ et pietatis, spiritus timoris Dei replebit ' eum; › et: ‹ Duplex fiat spiritus tuus in me; › et Apostolus spiritum charisma sæpe dicit, sicut: ● Spiritum nolite exstinguere. › Et pro angelo, sicut: ‹ Et ingressus est in me spiritus et levavit me, et assumpsit me.» Pro anima, sicut: «Exibit spiritus ejus et revertetur in terram suam.» El pro voce sicut:' Verbo Domini coeli firmati sunt et spiritu oris ejus omnis virtus eorum; › et Apostolus: «Orabo spiritu, orabo et mente.» Pro aere, sicut: ‹ In spiritu vehementi conteres naves Tharsis; et, Emisisti spiritum tuum et operuit eos mare;» el, c quatuor spiritibus veniat.» (Isa. xxx, 1; Psal. L, 12; Lxxvi, 8; Osee vi, 12; x1, ; Num. Χιν, 24; Act. xx, 22; Matth. v, 3; Psal. L, 14; Isa. 11, 2; IV Reg. 11, 9; 1 Thess. v, 19; Ezech. 11, 24, 14; Psal. CLXv, 3; xxx11, 6; 1 Cor. xiv, 15; Psal. XLVII. 8; Exod. av, 10; Ezech. xxxvn, 9.) μ'. Τὸν Υἱὸν ἀντὶ τοῦ ἄνθρωπος λέγει· «Τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι μιμνήσκῃ αὐτοῦ; ἢ Υἱὸς ἀνθρώπου, ἀντὶ τοῦ, ἄνθρωπος· καὶ, «Γιὲ ἀνθρώπου· ἀντὶ τοῦ, ἄνθρωπε· καὶ, ο Σκύμνος λέοντος· ἀντὶ πῶ, λέων· καὶ ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγήν ήχθη, ο και • Ως ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος. μα'. Πολλαχώς κέχρηται τῇ τοῦ Πνεύματος προςηγορία, ἤτοι ἐπὶ προαιρέσεως, ἢ ἐπὶ χαρίσματος, ξ ἐπὶ ἀγγέλου, ἢ ἐπὶ ψυχῆς, ἢ ἐπὶ φωνῆς, ἢ ἐπὶ ἀρος· ἐπὶ μὲν προαιρέσεως τοῦ Θεοῦ· ὡς τὸ, «Εποιήσατε συνθήκας, οὐ διὰ τοῦ πνεύματός μου· ἀντί προαιρέσεως· καὶ τὸ, «Μεταβαλεῖ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἀντὶ, προαίρεσιν τῆς δὲ ἐφ' ἡμῶν· ὡς τὸ «Καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις· η τουτέστι· πρ αίρεσιν· καὶ, ι Οὐκ ἐπιστώθη μετὰ τοῦ Θεοῦ τὸ πνεῦμα αὐτῆς·, ήγουν, ἡ προαίρεσις· καὶ, εΠεί ματι πορνείας επλανήθησαν· ν καὶ, ο Εφραίμ του νηρὸν πνεῦμα·, και, ο Ότι μὴ εὑρεθῇ πνεῦμα ἕτερον ἐν αὐτῷ· ν και, «Νῦν δεδεμένος τῷ πνεύματι πορεύομαι εἰς Ἱερουσαλήμ·, καὶ ὁ Κύριος, ε Ν κάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι· ἐπὶ δὲ χαρίσματος· ὡς τὸ, ι Καὶ πνεύματι ἡγεμονικῷ στήριξαν με·, καὶ, «Πνεῦμα σοφίας καὶ συνέσεως, πνεύμα βουλῆς καὶ ἰσχύος, πνεῦμα γνώσεως καὶ εὐσεβεία, πνεῦμα φόβου Θεοῦ ἐμπλήσει αὐτόν· ο και, «Δισσές ἐλθέτω τὸ πνεῦμά σου ἐπ' ἐμέ· › καὶ ὁ ᾿Απόστολος Πνεῦμα τὸ χάρισμα πολλαχού φησιν· οἷον, «Το πνεῦμα μὴ σβέννυτε·, ἐπὶ δὲ ἀγγέλου· ὡς τὰ καὶ ἀνέλαβέ με, καὶ • Καὶ ἦλθεν ἐπ' ἐμὲ πνεῦμα, ἐξῆρεν·, ἐπὶ δὲ ψυχῆς· ὡς τὸ, «Ἐξελεύσεται τὸ πνεῦμα αὐτοῦ, καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ ἐπὶ δὲ φωνῆς· ὡς τὸ, «Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν· καὶ ὁ Ἀπόστολος, «Προςεύξομαι τῷ πνεύματι, προσεύξομαι δὲ καὶ τῷ να ἐπὶ δὲ ἀέρος· ὡς τὸ, ο Ἐν πνεύματι βιαίῳ συντρί ψεις πλοῖα Θαρσεῖς· ν καὶ, ο ᾿Απέστειλας τὸ πνεῦμά σου, ἐκάλυψεν αὐτοὺς θάλασσα·, και, ο Εκ τών τεσσάρων πνευμάτων ἐλθέτω.»

μβ. Τὸ ἕως πολλαχοῦ οὐκ ἐπὶ χρόνου λέγει, ἀλλ' ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος· ὡς τὸ, ο Καὶ ἐν τῇ σκιᾷ τῶν πτερύγων σου ἐλπιῶ ἕως οὗ παρέλθῃ ἡ ἀναμία.» Οὐ γὰρ μετὰ τοῦτο τῆς πρὸς Θεὸν ἐλπίδος ἔμελλεν ἀπαλλάττεσθαι· καὶ, ι Ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου· › καί, «Εγώ εἰμι ἕως ἂν καταγηράσητε.» Και, «Εκζητήσατε τὸν Κύριον ἕως τοῦ ἐλθεῖν ὑμῖν γεννήματα δικαιοσύ νης ·, και, «Οὐ προσέθετο Σαμουήλ ἰδεῖν τὸν Σαούλ ἕως ἡμέρας θανάτου αὐτοῦ· καὶ τὸ, ο Ἰδοὺ ἐγὼ μεθ' ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας, ἕως τῆς συντε λείας τοῦ αἰῶνος·, καὶ,. Οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν, ἕως οὗ ἔτεκε τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον.» μγ΄. Τῇ τῶν χρόνων ἐναλλαγῇ κέχρηται συνεχῶς· μέλλοντι μὲν ἀντὶ παρεληλυθότος· ὡς τὸ, ο Λούσω καθ' ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου· ἡ ἀντὶ τοῦ, ἔλουσα· καὶ, ο Ἐν ποταμῷ διελεύσονται ποδί·, ἀντὶ τοῦ, διῆλθον· καὶ, ο Ὡς χελιδών οὕτω φωνήσω.» Καὶ παρεληλυθότι ἀντὶ μέλλοντος· ὡς τὸ, ὁ Ἐγὼ πρὸς τὸν Θεὸν ἐκέκραξα, καὶ ὁ Κύριος εἰσήκουσέ μου· ν ἀντὶ τοῦ, εἰσακούσεταί μου· καὶ, • Τότε ἔσπευσαν ἡγεμόνες Εδώμ.» Καὶ μέλλοντι ἀντὶ ἐνεστῶτος· ὡς τό, • Παροικήσουσι καὶ κατακρύψουσιν· ἡ ἀντὶ τοῦ, παρεικοῦσι· καὶ, «Φθέγξονται καὶ λαλήσουσιν. ο μδ'. Τὸν αἰῶνα τριχῶς λέγει· ἤτοι τὸν τῆς ζωῆς ἑκάστου χρόνον, ἢ τὴν τοῦ χρόνου καθόλου παρέκτασιν, ἢ τὸ διηνεκές τε καὶ ἀτελεύτητον· ἐπὶ μὲν οὖν τοῦ τῆς καθ᾿ ἕκαστον ζωῆς χρόνου· ὡς τὸ, ο Καὶ εκοπίασεν εἰς τὴν αἰῶνα, καὶ ζήσεται εἰς τέλος ο καὶ, ο Εδωκας αὐτῷ μακρότητα ἡμερῶν εἰς αἰῶνα αἰῶνος·» και, «Εἰς τὸν αἰῶνα ἐξομολογήσομαί σοι· ἄχρις ἂν ζῶ καὶ εἰμί· ο καὶ, ο Οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα ὁ κατοικῶν Ἱερουσαλήμ, και, «Δουλεύ σει σοι εἰς τὸν αἰῶνα· ο και, «Οὐ μή νίψῃς τοὺς πόδας μου εἰς τὸν αἰῶνα· ο καὶ, «Οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα·, και, • Οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα.» Ἐπὶ δὲ τῆς τοῦ χρόνου καθόλου παρεκτάσεως· ὡς τὸ, ο Εἰσελεύσεται ἕως γενεᾶς πατέρων αὐτοῦ, ἕως αἰῶνος οὐκ ὄψεται φῶς·, ἀντὶ τοῦ, ῎Αχρις ἂν ἡ παροῦσα μένῃ κατάστασις· οὐ γὰρ ἐπ' ἀναιρέσει τῆς ἀναστάσεως ἀπεράντως ἐφθέγξατο· καὶ, ο "Ονειδος αἰώνιον ἔδωκεν αὐτοῖς· ἐπὶ τῶν ἀλλοφύλων, ἵνα εἴπῃ χρόνιον, ὥστε καὶ ὑπὸ τῶν αὖθις αἰσχίστων μνημονεύεσθαι·, καὶ τὸ, «Εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος· ο καὶ, ο Ισραήλ σώζεται ὑπὸ Κυρίου σωτηρίαν αἰώνιον· ν καὶ,. Οὐδὲ μὴ ἐντραπῶσιν ἕως τοῦ αἰῶνος ἐν ὄρει Σιών, ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸν αἰῶνα, Αντὶ τοῦ, ἐπὶ πολὺν χρόνον. Καὶ, • Ἰουδαία εἰς τὸν αἰῶνα κατοικισθήσεται.» 42. Donec sape non de tempore dicit, sed de eadem re, sicut: Et in umbrá alarum tuaruur sperabo, donec transeat iniquitas;: non eninr post hoc a spe in Deum inumutari debuit; et, e Dunec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. › Et, Ego ipse, donec senescatis. Et, «Quærite Dominum donec veniant vobis genimina justitiæ; › et, Non proposuit Samuel videre Saul usque ad diem mortis suæ; et, Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem sæculi; et, Non cognoscebat eam donec peperit filium. › (Psal. Lvi, 2; cix, 1; Isa. Lxvi, 4; ¸Osee x, 12 1 Reg. xv, 35; Matth. xxviii, 20; 1, 24.) 43. Temporum immutatione continuo utitur: futuro quidem pro præterito, sicut: ‹ Lavabo per singulas noctes lectum meum, › pro lavi. Et, ‹ In flumine pertransibunt pede, › pro pertransierunt. Ει, «Sicut pullus hirundinis sic clamabo;» et præterito pro futuro, sicut: • Ego autem ad Deum clamavi, et Dominus exaudivit me, pro exaudiet me. Et, Tunc conturbati sunt principes Edom. › Et futuro loco praesentis, sicut: Inhabitabunt et abscondent, › pro inhabitant; et, Effabuntur et loquentur. ›(Psal. iv, 7; lxv, 6; Isa. xxxvIII, 14; Psal. Liv, 17; Exod. xv, 15; Psal. LV, 7%; xCHI, 4.) 44. Perpetuitatem triplici modo dicit, tum temporis cujusque vitæ, tum temporis totius extensionem, tum continuum el infinitum; itaque de tempore cujusque vitæ, sicut: • Ει laboravit in æternum et vivet adhuc in finem. > Et, Tribuisti ei longitudinem dierum in sæculum sæculi; et, in æternum confitebor tibi, dum vivo et sum. › Et, «Non commovebitur in æternum qui habitat in Jerusalem;» et, «Serviet tibi usque in æternum, et, ‹ Non lavabis mihi pedes in æternum. Et, Non manducabo carnem in æternum. › • Non sitiet in alerium.» (Psal. XLVIII, 9; xx, 5; ΣΧΙΣ, 13; ΙΙΙ, 6; cxxvi, 1; Deut. xv, 17; Joan. XIII, 8; 1 Cor. VIII, 13; Joan. IV, 13.) De temporis totius extensione, sicut: • Introibit usque in progenies patrum suorum, et usque in æternum non videbit lumen,» pro, Quandiu manserit rerum ordo præsens; non enim de abrogatione resurrectiomis in inβnitumn locutus est; et, • Opprobrium sempiternum dedit illis, ο de alienigenis, ut dicat diuturnum, ita ut et a posterorum infamissimis memoria servetur; et, In memoria æterna erit justus; › et, ‹ Israel salvatus est in Domino salute æterna; > et, ‹ Non confundant usque in æternum in monte Sion ex hoc nunc et in. æternum,› pro in multum tempus. Fl, Judea in æternum salvabitur. (Psal. XLVIII, 20; LXXVH, 11, 7; Isa. xlv, 17; Joel 111, 30.) DAVID. HOESCHELII NOTÆ. Τὸ Εως πολλαχοῦ, τὸ Ἕως οὐ πάντως ἀντιδιαιρεῖται τῷ μέλλοντι· ἀλλὰ τὸ μέχρι μὲν τοῦδε τίθησι, τὸ μετὰ τοῦτο δὲ οὐκ ἀναίνεται, Νaz. Orat. Il De Filio. Similia vide apud Basil. M. Ηom. in Nal. Christi, p. 233, et apud Isidor. Pelus. lib. 1, epist. 18, in qua σφάλμα repon yur & κόραξ· denique apud D. August. De sermone Domini in monte, c. 21. Οὐδὲ μὴ ἐντραπῶσιν. ΔΙ. καὶ οὐ μὴ ἐντραπήσονται.

Ἐπὶ δὲ τοῦ διηνεκούς τε καὶ ἀτελευτήτου· ὡς τὸ • Ο θρόνος σου, ὁ Θεὸς, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος καὶ, «Εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε, ὁ λόγος σου διαμένει έν τῷ οὐρανῷ· ν και, ο Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα μένει, καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος· ν καὶ ὁ Κύ ριός φησιν, «Εκατονταπλασίονα λήψεται ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ζωὴν αἰώνιον κληρονομή. σει· ν και, «Αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή· ο καη • Εγώ ζωὴν αἰώνιον δώσω αὐτοῖς. ADRIANI De continuo et intuito, sicut: • Scdes tua, Deus, in seculum sæculi;» et, c in æternum, Domine, verbum tuum permanet in coelo;» et, c Duminus in æternum permanet, cujus regnum sempiternum. Et Dominus dicit: «Centuplum accipiet nunc in hoc sæculo, et in futuro vitam æternam possidebit. Et, ‹Hæc est autem vita æterna; › et, ‹ Ego vitam æternam dabo eis. › (Psal. xliv, 7; gxvii, 89; Dan. vii, 27; Matth. xix, 29; Joan. xv11, 3; x, 28.) Deleantor de Optata imperative dicit, sicut: libro viventium, › pro deleantur et non scribantur. El, c in magnitudine brachii tui fiunto immobiles quasi lapis, › pro fiant; et ‹ Sublevabis de corruptione vitam meam. › (Psal. Lxviii, 29; Exod. xv, 16; Jonas 11, 7.) Initium dictionum in compositione. Propria beati David sint hæc; secundum ellipsim, sicut: «Sed aut tanquam pulvis quem pro- ‹ jicit ventus a facie terre, o deest erit; et aiens, aut dicens, aut dixisti, aut dicunt aut quid simile. Et quidem pro voce aiens, sicut: ‹ Ad Dominum cum tribularer clamavi (aiens), Quæ utilitas in sanguine meo? > Mutatum est autem tempus; et, c De profundis clamavi ad te, Domine (aiens), Domine, eripe animam meam;» de verbo dicens, sicut: • Cantabo et psallam Domino (dicens); non enim est in psalmis alternatio personæ; de voce dixisti, sicut: • cum accepero tempus, ego justitias judicabo; et, ‹ Intellectum tibi dabo et instruam te;; de voce dicentes, ut: «Adversus Dominuin et adversus Christum ejus (dicenter); de dicunt, sicut: «Nolite loqui adversus Deum iniquitatem,» pro dicunt; «Neque a desertis montibus. › (Psal. cxix, 1; cxxix, 1; xxIx, 10; cxxix, LXXIV, 6; LXXIV, 7.) Repetitione aliis verbis ubique utitur, sicut: ‹ Ecce enim in iuiquitatibus conceptus sum, et in peccatis eoncepit me mater mea. › Et, ‹ Ego dormivi et soporatus sum; › et, ‹ Terrigenæ et filii hominum; › et, «Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis; › et, ‹ Factus est mihi Dominus in refugium et Deus meus in adjutorium spei meæ; › et, ‹ Dominus locutus est et vocavit terram; › et, ‹ Effabuntur et loquenHer;» et, «Verba mea auribus percipe, Domine.» (Psal. L, 7; iH, 6; sɩvui, 3; ciii, 4; scii, 22; xcIII, 4; v, 1.) el, Tripliciter idem sæpe secundum inversionem quamdam, sicut: Vides, pro quia vides, 4 Tuum hoc brachium, pro. hoc tuum. EXXXVH1, 14.) (Psal. Et longiori modo inversiónem facit, sicut: «In reliquiis tuis præparabis vultum eorum,» pro in reliquiis eorum; sicut apud lyricos inveniuntur talia. (Psal. xx, 13.) Hyperbatis et transpositionibus utitur, sicut • Dum superbit impius, incenditur pauper, queΤὰ εὐκτικὰ προστακτικῶς λέγει· ὡς τὸ, ο Έξαλει φθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων, ἀντὶ τοῦ, ἐξαλει φθεῖεν καὶ μὴ ἐγγραφεῖεν· καὶ, «Μεγέθει βραχίο νός σου απολιθωθήτωσαν·, ἀντὶ τοῦ, ἀπολιθωθείες καὶ, ο Αναβαίη ἐκ φθορᾶς ἡ ζωή μου. Ἀρχὴ τῶν ἐπὶ τῆς συνθέσεως. Ιδια τοῦ μακαρίου Δαυΐδ εἴη ἂν ταῦτα· κατ' λ. λειψιν· ὡς τὸ, ο Ἀλλ᾽ ἢ ὡσεὶ χνοῦς, ὃν ἐκρίπτει ἄνεμος ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, λείπει τὸ ἔσται· καὶ τὸ, εἰπὼν, ἢ λέγων. "Η εἶπας, ἢ λέγουσιν, τι τοιοῦτον· καὶ τὸ μὲν εἰπὼν, ὡς τό, Πρὸς Κύριο ἐν τῷ θλίβεσθαί με ἐκέκραξα εἰπὼν, «Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἷματί μου; ἐνήλλακται δὲ ὁ χρόνος· καί, • Ἐκ βαθέων ἐκέκραξα σοι, Κύριε, ο εἰπών, ο Κύ ριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου, τὸ δὲ λέγων· ὡς τί, • Ασω καὶ ψαλῶ τῷ Κυρίῳ, λέγων· οὐ γάρ ἐστιν ἐν τοῖς ψαλμοῖς ἐναλλαγὴ προσώπου· τὸ δὲ εἶπας· ὡς τὸ, ο Οταν λάβω καιρὸν, ἐγὼ εὐθύτητας κρινών και, ο Συνετιώ σε καὶ συμβιβῶ σε· ἐπὶ δὲ τοῦ 16γοντες· ὡς τὸ, ο Κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τῶ Χριστοῦ αὐτοῦ, λέγοντες· ο ἐπὶ δὲ τοῦ λέγουσιν· ὡς τὸ, «Καὶ μὴ λαλεῖτε κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀδικίαν· ἀντὶ τοῦ, λέγουσιν· Οὐδαμῶς ἀπὸ ἐρήμων ὀρέων. 1; VI, 4; call, 33; LXXIV, 3; XXXI, 8; xı, 2; Τῇ ταυτολογία κέχρηται πανταχοῦ· ὡς τὸ, ο Πού γὰρ ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐπίσ σησέ με ἡ μήτηρ μου· καὶ, ο Ἐγὼ ἐκοιμήθην καὶ ὕπνωσα· › καὶ, «Γηγενεῖς καὶ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, και, «Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα· ο και, ε Βγί νετό μοι, Κύριος, εἰς καταφυγὴν, καὶ ὁ Θεός μου εἰς βοηθὸν ἐλπίδος μου· ι καὶ, ο Κύριος ἐλάλησε, καὶ ἐκε λεσε τὴν γῆν, καὶ, ο Φθέγξονται καὶ λαλήσουσι· και, «Τὰ ῥήματά μου ἐνώτισαι, Κύριε.» Τριχῶς τὸ αὐτὸ πολλάκις κατὰ ἀντιστροφήν τιν ὡς τὸ, βλέπεις, ἀντὶ τοῦ, Ὅτι βλέπεις· καὶ, ι 2ς ὁ βραχίων, ο ἀντὶ τοῦ. Ὁ σός. Καὶ διὰ μακροτέρου τὴν ἀντιστροφὴν ποιεῖται ὡς τὸ, • Ἐν τοῖς περιλοίποις σου ἑτοιμάσεις τὸ πρός. ωπον αὐτῶν·, ἀντὶ τοῦ, Ἐν τοῖς περιλοίποι; απ τῶν· ὡς καὶ παρὰ τοῖς λυρικοῖς εὑρίσκονται τα αῦτα. Υπερβατοῖς καὶ ὑπερθέσεσι κέχρηται· ὡς τὸ • Ἐν τῷ ὑπερηφανεύεσθαι τὸν ἀσεβή, ἐμπυρίζεται

5 πτωχός, ὅτι ἐπαινεῖται ὁ ἁμαρτωλός· ο παρεγκει- niam laudatur peccator;,interposita phrasi comμένου τοῦ συλλαμβάνονται· καὶ, ο Οτι ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐβαρύνθη ἐπ' ἐμὲ ἡ χείρ σου, ἐν τῷ ἐμπαγῆναι μοι ἀκανθαν· ο τὸ γὰρ, «Εστράφην εἰς ταλαιπωρίαν, τῷ ἀπὸ τοῦ κράζειν με ὅλην τὴν ἡμές ραν, εἰκότως ἀποδίδοται· καὶ τὸ, ο Τὰ βέλη σου ἠκονημένα, δυνατέ· υ παρεγκειμένου τοῦ λαοί. Κατ' επίτασιν τὸ αὐτὸ λέγει· ὡς τὸ, ο Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος· ο καὶ, ο Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον.» Και, «Η μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε.» ' Τὸ ἰδοὺ κατὰ περισσείαν πολλάκις λέγει· ὡς τή, • Ἰδοὺ γὰρ ἀλήθειαν ἠγάπησας· — Ἰδοὺ ἡ Παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει.» Καὶ τὸ πλὴν, οὐδὲν ὅλως συμβαλλόμενον· ὡς τό, «Πλήν μάτην ταράσσεται, κ Καὶ τὸ σύν· ὡς τὸ, ο Κύριος ἐξετάζει σὺν τὸν δίκαιον καὶ σὺν τὸν ἀσεβῆ· ν καὶ, ο Σὺν τὸν δίκαιον καὶ σὺν τὸν ἀσεβῆ κρινεῖ ὁ Θεός. Καὶ τὸ γάρ' ὡς τὸ, ο Φωνὴν ἔδωκαν αἱ νεφέλαι, καὶ γὰρ τὰ βέλη σου διαπορεύονται· ο και, ι Καὶ γὰρ ἀπειθοῦντας τοῦ κατασκηνώσαι· ο καί, ο Ὅτι γὰρ ἀδελφός μου εἶ.» Καὶ δὴ καὶ τὴν τοῦ γε, ἣν μάλιστα παρὰ μὲν τοῖς πλείστοις αὐτῶν οὐ σπανιάκις ἔστιν εὑρεῖν· ἐξαιρέ τως δὲ παρά τε τῇ τῶν Βασιλειῶν βίβλῳ, καὶ τῷ Σο λομῶντι· ὁ μέν τοι μακάριος Δαυίδ τῇ ἐν ἀντὶ τῆς Συν κέχρηται· ὡς τὸ, ο Καὶ μετατίθεσθαι ὄρη ἐν καρδίαις θαλασσῶν· ο καί, «Ἐν ὁλοκαυτώμασιν, ο ἀντὶ, Σὺν ὁλοκαυτώμασιν· και, ο Ἐν εἰρήνῃ ἐπὶ τὸ αὐτό·, καὶ, ο Ἐγὼ δὲ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπορεύθην ο καὶ, «Ἀνέβη ὁ Θεὸς ἐν ἀλαλαγμῷ· ν και, «Φωνή, Κυρίου, ἐν ἰσχύϊ, φωνή Κυρίου ἐν μεγαλοπρεπείᾳ.» Οι σπουδαῖοι οὖν τὰς ἀφορμὰς ἐντεῦθεν δανεισάμεvoi, ὁδόν τινα καὶ πύλην τῇ φιλομαθίᾳ εὑρήσουσι πρὸς τὴν τῆς ἱερᾶς Γραφῆς ὁδηγηθῆναι διάνοιαν. Εἰσὶ δὲ καὶ τρόποι αὐτῆς γενικώτατοι οὗτοι. Κατὰ μεταφοράν, κατὰ παραβολὴν, κατὰ σύγκρι σιν, κατὰ συνεκδοχήν, κατὰ ὑπόδειγμα, κατὰ μετω νυμίαν, κατὰ ἀντίφρασιν, κατὰ περίφρασιν, κατὰ ἀνακεφαλαίωσιν εἴτ' οὖν ἐπανάληψιν, κατὰ ἀπόχρησιν, κατὰ προσωποποιίαν, κατὰ σχηματισμὸν, κατά αλληγορίαν, κατὰ ὑπερβολὴν, κατ' ἐπιτωθασμόν, κατὰ εἰρωνείαν, κατὰ σαρκασμόν, κατὰ αίνιγμα, κατὰ ἀπειλήν, κατὰ ἀπόφασιν, κατὰ ἀποσιώπησιν, κατὰ παραίνεσιν, παρεκτὸς δηλονότι τῶν ἰδιωμάτων αὐτῆς. secundum idiomatibus ipsius. prehendantur. Et, Quoniam die ac nocte gravala est super me manus tua dum configitur spina: / Nain, ‹ conversus sum in ærumna,, evidenter separatim datur a Dum clamarem tota die;» e, ‹ sagittæ tuæ acutæ, potens, › interposito phrasi populi. (Psal. 11, 23, 21; xxxi, 4, 3; xLIV, 7.) Per extensionem idem dicit, sicut: «Castigans castigavit me Dominus, et,. Exspectans exspeclavi Dominum, et, ‹ Benedicens benedicam tibi. › (Psal. cxvii, 18; xxxix, 2; Gen. xx11, 17.) Ecce per pleonasmum sæpe dicit, ut: ‹ Ecce enim veritatem dilexisti; Ecce virgo in utero. habebit. › Et attamen non omnino servientem, sicut: Attamen frustra conturbatur. 3 Et cum, sicut: 4 Dominus interrogat cum justum et impium;» et, ‹ Cum justum et impium judicabit Deus.» Etenim, sicut: «Vocem dederunt nubes; etenim sagitta: tuæ transeunt. Et, ‹ Etenim non credentes inhabitare;» et, • Quia enim frater meus es.» Et verbum illius certe, quam præsertim apud illorum plures non raro invenire est, in primis in Regum. libro et Salomone. Beatus David propositione in pro cum utitur, sicut, «Transferentur montes in. cor maris;» et, c in haulocaulomalibus;» pro • Cum holocautomatibus;» et, c In pace in idipsum. Et, In innocentia mea ingressus sum., Et, • Ascendit Deus in jubilo; › et, «Vox Domini in magnificentia. Itaque studiosi elocutiones inde assumentes viam quamdam et ostium invenient in scientiæ amore ad dirigendum in sacræ Scripturæ intelligentia. (Psal. L, 8; Matth. 1, 25; Ρsal. xxx 11, 7; x, 6; Eccle. 111, 17; Psal. LXXVI, 18; LxvII, 19; Gen. xxix, 15; Psal. XLV, 2; iv, 9; xxv, 1; XLVI, 6; xxv, 4.) Sunt et Tropi ejus generalissimi isti. Secundum metaphoram, secundum parabolam, secundum comparationem, secundum synecdochen, secundum exemplum, secundum metony· miam, secundum antiphrasim, secundum periphrasim, secundum recapitulationem, aut reditum ad initium, secundum abusum, secundum prosopopeiam, secundum figuratam orationem, secumdum allegorian, seeundum hyperbolen, secundum objurgationem, secundum ironiam, secundum aculeatum dictum, secundum ænigma, secundum miexplicationem, secundum reticentiam, secundum correctionem, exceptis videlicet Κατὰ μὲν μεταφορὰν, ὅταν τὰ ἑτέροις ἢ κατὰ πράξιν ἢ κατὰ φύσιν ἐνόντα εἰς ἕτερα μεταφέρῃ οἷον εἰς ἡμᾶς τε καὶ τὸν Θεόν· ὡς τὸ, ο Κύριος που μαίνει με· ν και, • Ποιμαίνειν Ἰακὼβ τὸν δοῦλον αὐτοῦ·» και, «Μὴ βόσκωσιν οἱ ποιμένες ἑαυτούς, και, «Διεσπάρη τα πρόβατά μου, διὰ τὸ μὴ εἶναι ποιμένας·» και, «Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων.» Δίκτυα γὰρ πολλάκις καὶ ἀμφίβληστρα τὰς χειρώσεις τῆς τοῦ Θεοῦ δίκης λέ γει· οἷον, «Ἐκπετάσω τὸ δίκτυόν μου ἐπ' αὐτόν·, καὶ Κατακλυσμὸν δὲ τὴν ἐρήμωσιν τῶν πολεμίων Secundum metaphoram, cum quæ sive in praxi sive in natura aliorum sunt, hæc ad alia transfert, verbi gratia erga nos et erga Deum, sicut: ‹ Dominus pascit me; › et, ‹ Pascere Jacob servum suum;, et, «Nec pascant amplius pastores semetipsos; et, • Dispersæ sunt oves meæ co quod non esset pastor; › et, ‹ Venite post me et faciam vos fieri piscatores hominum. › Retia enim et verricula sæpe dominationes Dei justitiæ dici', sicut: ‹ Extendam rete meum super eum; › et, Inundationem et desolationem bellato: um exponit.

₤303 ADRIANI οικιεῖν, καὶ, ι Ο προσκαλούμενος τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης, ἵνα εἴπῃ τοὺς ᾿Ασσυρίους καὶ τὸ πλήρ θας· καὶ, ο Υπερασπιστὰ ἡμῶν ἴδε ὁ Θεός· καὶ, • Ἐν τῇ σκέπῃ τῶν πτερύγων σου σκεπάσεις με καὶ, ο Διεὶς τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐδέξατο αὐτούς· καὶ ἐναπομένει τῷ σχηματισμῷ. sicut Dominus diluvium inhabitare facit;» ἀποφαίνει· ὡς τὸ, ο Κύριος τὸν κατακλυσμόν κατ el, Qui vocat aquas maris;» ut dicat Assyrios et multitudinem, et, e Protector noster aspice Deus; et, Sub umbra alarum tuarum protege me,» et, • Expandeus alas suas, assumpsit eos, et perseverat in oratione figurata. (Psal. xxn, 3, 1; LXXVII, 74; Ezech. xxxiv, 8, 10; xxxiv, 5; Matth. Iv, 13; Ezech. x, 13; Psal. xxvii, 9; Amos 1x, 6: Psal. LxxxΙΙΙ, 40; xvi, 8; Deut. xxx11, 11.) Secundum parabolam, sicut: ‹ Vigilavi et factus sum sicut passer, et, • Sicut ovis.» (Psal. ci, 8; Isa. Lill, 7.) Secundum comparationem, verbi gratia, præsentia antiquis ex similibus vult assimilare baptismatis gratiam, mari Rubro; et divinorum mysterioxum participationem, mannæ et aquæ e petra. - (1 Cor. x, 3.) Secundum synecdochen cum ex parte totum estendit, sicut: c Animam meam convertit, o ut dicat me. Et, Insuper et caro mea requiescet in spe, › pro ego; et, ‹ Ex utero ante luciferum genui te, › pro, ‹ ante omnem creationem. › (Psal. xXII, 3.) Secundum exemplum, quando quæ facienda sunt per similia quædam exponuntur, sicut: «Cognovit bos possessorem suum et, Milvus in cœlo cognovit tempus suum; et, Homo erat paterfamilias; et, «Hominis cujusdam divitis. › (Isa. 1, 5; Jerem. vult, 7; Matth. xxi, 33; Luc. x41, 16.) Secundum metonymiam quando vel a circumdantibus circumdata, vel pro habitationem præbentibus habitantia nominat; et a circumdantibus circumdata, sicut: Et calix meus inebrians quam præclarus;» et, Ululate, naves Tyri;» et, e Calicem sororis tuæ bibes. Ab habitationem præbentibus habitantia, sicut: Advocabit cœlum desursum;» et, ο Jerusalem, Jerusalem, quæ occidis prophetas; et, ‹ Lætentur insulæ multæ. › (Psal. xx11, 6; Isa. XXIII, 1; Ezech. XXII, 32; Psal. xlix, 4; Hatth. xxi, 37; Psal. xcv1, 1.) Secundum antiphrasim, quando per contrarium ostendit, verbi gratia: «Nisi in faciem benedixerit tibi, › pro blasphemaverit. Et, ‹ Benedixit Deum et regem, pro contumeliose, male divit, et, • Quia celebratus est rex; et, «Benedictus sit homo ille.» (Job 1, 11; 1, 5; 111 Reg. xxi, 10; Jerem. xx, 46.) Secundum periphrasim, quande de iis quæ pau. cis verbis exprimi possunt, pluribus res exponunt: sicut: • Ecce alienigenæ et Tyrus et populus Æthiopum hi fuerunt illic. › (Psal. Lxxxvi, 4.) Secundum recapitulationem aut reditum ad initium quando que per plura varie narrantur, propter difficultatem quæ oritur a digressionum inΚατὰ δὲ παραβολήν· ὡς τό, «Ηγρύπνησα, καὶ γενόμην ὡς στρουθίον, ο καὶ, ι Ως πρόβατον.» Κατὰ σύγκρισιν, οἷον τὰ παρόντα τοῖς παλαιοῖς ἐκ τῶν ὁμοίων ἐθέλει εἰκάζειν· τὴν τοῦ βαπτίσμα τος χάριν, τῇ Ερυθρᾷ θαλάσσῃ· καὶ τὴν τῶν θείων μυστηρίων μετάληψιν, τῇ τε τοῦ μάννα καὶ τῷ ἐκ πέτρας ὕδατι. Κατὰ συνεκδοχὴν, ὅταν ἀπὸ μέρους τὸ ὅλον δηλοί· ὡς τὸ, «Τὴν ψυχήν μου ἐπέστρεψεν·, ἵνα είπη ἐμέ· καὶ, ο Ἔτι δὲ καὶ, ἡ σάρξ μου κατασκηνώσει ἐπ' ἐλπίδι· ο ἀντὶ τοῦ, ἐγώ· και, ο Ἐκ γαστρός πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε·, ἀντὶ, ο πρὸ πάσης τῆς κτίσεως. ο Κατὰ ὑπόδειγμα, ὅταν τὰ πρακτέα δι᾿ ὁμοίων τινῶν ὑποτίθεται· οἷον, ο Εγνω βοῦς τὸν κτησάμεν νον· › καὶ, «Ἡ ἀσίδα ἐν τῷ οὐρανῷ ἔγνω τὸν και ρὸν αὐτῆς·, καὶ, ο "Ανθρωπός τις οικοδεσπότης και, ο ᾿Ανθρώπου τινὸς πλουσίου. Κατὰ μετωνυμίαν, ὅταν ἢ ἀπὸ τῶν περιεχόντων εἰ περιεχόμενα, ἢ ἀπὸ τῶν οἰκούντων τὰ οἰκούμενα μετ ονομάζει καὶ ἀπὸ μὲν τῶν περιεχόντων τὰ περιεχόμεν να· ὡς τὸ, ο Καὶ τὸ ποτήριόν σου μεθύσκον με ὡσεὶ κράτιστον· ο και, ε Ολολύζετε, πλοῖα Καρχηδόνος" καὶ «Τὸ ποτήριον τῆς ἀδελφῆς σου πίεσαι·, ἀπὸ δὲ τῶν οἰκούντων τὰ οἰκούμενα· ὡς τὸ, «Προσκα λέσεται τὸν οὐρανὸν ἄνω·, και, ο Ιερουσαλήμ, Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τοὺς προφήτας, και, ο Αγαλλιάσθε, νῆσοι πολλαί.» Κατὰ ἀντίφρασιν ὅταν δι' ἐναντίου τὸ ἐναν τίον δηλοῖ· οἷον, «Εἰ μὴν εἰς πρόσωπόν σε εὐλογήσει. ἀντὶ τοῦ, βλασφημήσει· καὶ, ο Ευλόγησε Θεὸν καὶ βασιλέα·, ἀντὶ τοῦ, ὕβρισεν, εκάκωσεν· καὶ • "Οτι δεδόξασται ὁ βασιλεύς·, και, «Εὐφραινό μενος ἔστω ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος.» Κατὰ περίφρασιν, ὅταν τοῖς δι' ὀλίγων ἐκφωνεί σθαι δυναμένοις τὴν διὰ πλείονων φράσιν περιτίθη σιν· οἷον, «Καὶ ἰδοὺ ἀλλόφυλοι, καὶ Τύρος, καὶ λαὸς τῶν Αἰθιόπων, οὗτοι ἐγεννήθησαν ἐκεῖ. ν Κατὰ ἀνακεφαλαίωσιν εἶτ᾽ οὖν ἐπανάληψιν, όταν τὰ διὰ πλειόνων ποικίλως εἰσηγηθέντα, διὰ τὴν ἀπὸ τῆς τῶν παρεκβάσεων ἀνωμαλίας δυσχέρειαν ἐν DAVID. HOESCHELII NOTA. Κατ' ἀντίφρασιν. Exempla plura suppedita D. August. lib. Contra mendacium, ad Cousculum, Είμαι 10.

ὀλίγοις αὖθις διεξέρχεται· ὡς ὁ Μωσής φησιν, æqualitate, per pauciora iterum exponuntur, sicut Moysis dicit Hic liber generationis coeli cl terræ. › Talia et in libris Regum, et in Apostolo. (Gen. 11, 4. ) • Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως οὐρανοῦ τε καὶ γῆς. Τοιαῦτα καὶ ἐν ταῖς Βασιλείαις, καὶ ἐν τῷ ᾿Απο στόλῳ. Κατὰ ἀπόρρησιν, ὅταν τῇ ἑτέρων προσηγορία καὶ ἐν ἑτέροις καταχρᾶται· [οἷον ὡς τὸ, ο Φύλαξόν με, Κύριε, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, καὶ, ο Ἐν σοὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν κερατιοῦμεν· ν καὶ, ε Ο στεγάζων ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ·; καὶ, ο Ως όρθρος χυθήσεται ἐπὶ τὰ ὄρη λαὸς πολὺς καὶ ἰσχυρός· περὶ τῆς ἀκρίδος λέγων. > Secundum abusum cum aliorum nomen et in aliis adhibet verbi gratia]: • Custodi me, Domine, ut pupillam oculi; › et, ‹ In te inimicos nostros ventilabimus cornu;» et, c Qui tegis aquis superiora ejus; › et, Quasi mane expandetur super montes populus multus et fortis, de locustis loquens. (Psal. xv1, 8; XLIII, 6; CHI, 3; Joel 11, 2.) Secundum prosopopœiam quando quibusdam ex inanimatis, quandoque et ex iis quæ per excogitandi vim tantum exsistunt, personam et verba supponit; de inanimatis, sicut: ι Elevamini, portæ æternales; et, ‹ Cœli enarrant; › et, ‹ Euntes ierunt ligna. De iis quæ per excogitandi vim tantum exsistunt, sicut: ‹ Justitia et pax osculatæ sunt; › et, Vocabat judicium ad ignem Dominus; › et, ‹Misit lapidem in os impieta:is. › Et, • Dixit sapientia: Dominus possedit me; Ego crani cui delectabatur per singulos dies; › 2; Judic. IX, 8; LXXXIV, 11; Amos VII, 4; Κατὰ προσωποποιίαν ὅταν τισὶ τῶν ἀψύχων, ἐνίοτε δὲ καὶ ἀνυποστάτων, πρόσωπά τε καὶ λόγους υπο τίθεται· ἐπὶ μὲν ἀψύχων· ὡς τὸ, ο Ἐπάρθητε πύλαι αἰώνιοι· ο καί, «Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται·, καὶ «Πορευόμενα ἐπορεύθη τὰ ξύλα· ἡ ἐπὶ δὲ τῶν ἀνυποστάτων· ὡς τὸ ο Δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη κατο εφίλησαν· ο καὶ, ο Εκάλεσε τὴν δίκην ἐν πυρὶ Κύριος· ν και, ο Έρριψε τον λίθον εἰς τὸ στόμα τῆς ἀνομίας· ν και, ο Εἶπεν ἡ σοφία, Κύριος Εκτισέ με, καὶ, ο Ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρε καθ' ἡμέραν· ο και, ε Ώκοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον. et, Pl, • Ædificavit sibi domum., (Psal. xxIII, 7; XVIII, Zach. v, 8; Prov. visi, 12, 22, 30.) Κατὰ σχηματισμόν, ὅταν τὰ αὐτὰ σχηματοποιῇ πρὸς τὴν τῶν πραγμάτων ὑφήγησιν· ὡς τὸ, «Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου ο καὶ, ο Ποτα μος κροτήσουσι χειρὶ ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ, ο Οἱ μας σθοί σου ἀνωρθώθησαν, καὶ ἡ θρίξ σου ἀνέτειλε· σὺ δὲ ἦσθα γυμνὴ καὶ ἀσχημονοῦσα· μασθούς· καταχρηστικῶς τὰ ὄρη λέγουσα, ἀπὸ τοῦ σχήματος τρίχα δὲ, τὴν τῆς γῆς εὐφορίαν· κατασκευάζει δὲ καὶ ἀπὸ πραγμάτων σχηματισμὸν, ὡς ἐν τῇ κατὰ τὸν μακάριον Ἰὼβ ὑποθέσει· οἷον τό, «Παραστῆναι τὸν διάβολον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Κατὰ ἀλληγορίαν, ὅταν τὰ ἄπειρα πλήθη συνεχώς Υδατα λέγῃ, καὶ τὴν τούτων ἔφοδον κατακλυσμόν· καὶ τὸ, 4 Εσται ὡς τὸ ξύλον τὸν πεφυτευμένον καὶ ὁ ᾿Απόστολος τὴν ᾿Αγαρ ἀλληγορεί. Καθ' ὑπερβολὴν ὅταν εἰς πολλὰ μείζονι κέχρηται τῷ τῆς ὑφηγήσεως μεγέθει παρὰ τὰ γινόμενα ἢ προσόντα, ἢ ἐνδεχόμενα· ὡς τὸν ᾿Αναβαίνουσιν ἕως τῶν οὐρανῶν· περὶ τῶν ναυτιλλομένων· ν και, • Πλὴν ὁ Θεὸς συνθλάσει κεφαλὰς ἐχθρῶν αὐτοῦ·» καὶ, ο Λούσω καθ᾿ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου • καὶ, ο Τὰ ὄρη ἐσκίρτησαν ὡσεὶ κριοί· ν και, «Τὰ ξύλα τοῦ ἀγροῦ ἐπικροτήσει τοῖς κλάδοις· ο καὶ, • Ευκοπώτερόν ἐστι κάμηλον· καὶ περὶ τῆς ἀκρί δος, Οτι ἔθνος ἀνέβη ἐπὶ τὴν γῆν μου ἰσχυρὸν, οἱ ἐδόντες αὐτοῦ ἐδόντες λέοντος, και, ο Ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας· › καὶ, ο Μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου ο και, • Εἰ ὁ ὀφθαλμὸς ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αύ τόν· ο καὶ, ο Ἐὰν ὑμεῖς σιωπήσητε, οἱ λίθοι κεκρά- Secundum figuratam orationem, quando endem figurat præter rerum narrationem, sicut: c Astitit regina a dextris tuis; › et, ‹ Flumina paudent manu de eodem, › et, ‹ Ubera tua intumuerunt, et pilus tuus germinavit; et eras nuda et confusione plena:» ubera per catacliresin montes dicit, a forma, pilum vero fertilitatem terræ: et parat a rebus figuratam orationem, sicut in argumento de beato Job, nempe, Astitisse Satan coram Domino.» (Psal. XLIV, 10; ACVI, 8; Ezech. xvi, 7; Job 1, 6.) Secundum allegoriam, quando infinitas multitudines perpetuo aquas vocat, et horum transitum inundationem; et, ‹ Erit sicut lignum quod plantatum est.» Et Apostolus Agar per allegoriam citat. (Psal. 1, 3; Galut. w, 24.) Secundum hyperbolen quando in multis majori utitur præ narrationis gravitate pro factis sive excedentibus, sive possibilibus; sicut: • Ascen dunt usque ad coelos, de navigantibus;, et, «Ve rumtamen Deus confringet capita inimicorum suorum; et, Lavabo per singulas noctes lectum meum,» et, «Montes exsultaverunt ut arietes, s et, Ligna regionis plaudent ramis, et, Facilius est camelum;» et de lucusta, Quia gens accendit super terram meam, fortis, dentes ejus ut dentes leonis; s et, «Alienati sunt peccatores a vulva. Et, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua;. ▸ el, • Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum;» et, ο Si vos tacueritis, lapides clamabunt;» el, clota auum aut unus apex;» et, e Calum et DAVID. HOESCHELII NOΤΑ. Καθ' υπερβολήν. De hac agit idem Aug. exposit. cap. ult. Evang, Joan.

ADRIANI terra trausibunt.» (Psal. civ, 26; Lxvi, 22; vi, 7; ξονται· ο καὶ, ο Ιῶτα ἐν, ἡ μία κεραία, καὶ cxm, 4; Isa. Lv, 12; Matth. xix, 24; Joel. 1, 16; • Οἱ οὐρανοὶ καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, ο Psal, Lv!!, 5; Matth. νι, 3; Malth. v, 29; Luc. xix, 40; Matth. v, 18; xiv, 35.) Secundum objurgati onem, quando de inimicorum dedecore dicit:. Euge, euge, viderunt oculi nestri;» et, «Sume citharam, circui, bene cane; etenim naves non amplius veniunt e Tyro; civitas speciosa et grata et ducens unguenta. In Domino non est confisa;» et, e Prophetiza nobis, Christe, quis est qui te percussit.» (Psal. χχχιν, 21; Ιεα. xx, 16 et 10; Nahum 111,4; Soph. 11, 3; Matth. XXVI, 68) Κατ' ἐπιτωθασμέν, ὅταν ἐπὶ ταῖς τῶν ἐχθρῶν αἰσχύναις λέγη, «Είγε, εύγε, εἶδον οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν· ν καὶ, ο Λάβε κιθάραν, βέμβευσον, καλῶς κιθάρισον· Καὶ γὰρ πλοῖα οὐκ ἔτι ἔρχονται ἐκ Καρ χηδόνος· Πόλις καλή καὶ ἐπίχαρις, ἡγουμένη φαρμάκων· Ἐπὶ τῷ Κυρίῳ οὐκ ἐπεποίθει· ν και, Προφήτευσον ἡμῖν, Χριστέ, τίς ἐστιν ὁ παῖο σας σε;» Κατὰ εἰρωνείαν, ὅταν τὴν εὐτέλειαν δι' ἐπαίνων σκώπτῃ· ὡς τὸ, ο Συναγάγετε αὐτῷ τοὺς ὁσίους Secundum ironiam, quando vilitatem per laudes irridet, sicut: c Congregate illi sanctos ejus.» Ει, • Vitis frondosa Jerusalem, et, Ubi est habita- αὐτοῦ· ν καὶ, ο Αμπελος εὐκληματοῦσα Ἱερουσαculum leonum et catulus leonis? > et, ‹ Aspides ct progenies aspidum ad Ægyptios accurrebant; › et, Infernus subter annuit in occursum adventus tui; et, c Vulneratus es sicut;» el, • Detracta est ad inferos superbia tua, subter te sternent putredinem. › (Psal. XLIX, 5; Osee x, 1; Nahum 11, 11; Isa. xxx, 6; xiv, 9, 10, 11.) Secundum aculeatum dictum, quando præ nimia vilitate laudare vult, sicut: «Ego autem sum vermis et non homo; et, Avem persequeris, rex? › ● Pulicem unum et canem mortuum, › et similia. (Psal. xx1, 7; 1 Reg. xxiv, 15.) Secundum aenigma, quando disconvenienter historiam exponit, sicut: «Argentum vestrum scoria mistum; negotiatores tui vinum aqua miscuerunt; ct, o Die omni volucri, cunctisque bestiis agri; et, Mittite falcem quoniam adfuit messis: et, 4.Jam securis ad radicem arborum posita est. (Isa. 3, 22; Ezech. xxxix, 17; Joel!!!, 13; Luc. 9.) Secundum minas, quando minatur jussu Dei, sicut: 4 Nisi conversi fueritis, gladium suum viDrabit;» et,. Facite fructum dignum poenitentive; s et, c Ibi erit fetus et stridor dentium. (Psal. vi, 13; Matth. 11, 8; xx11, 13.) Secundum explicationem, quando absque causa speciali bonorum et malorum eventum definit, captivitatem et reditum. Secundum reticentiam, quando renovationem a fco ostendit, sicut: c Et erit Jerusalem sancta, et alieni non transibunt per eam amplius;» distinctionem: • Nisi forte transgressi fuerit, tacuit; et, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu suncto; a distinctionem, ex sanguine reservavit. (Joel 11, 17; Joan. III, 5.) Secundum correctionem, quando cuncta pariter Scripturæ sacræ sive per verba, sive per facta in eamdem convenire visa sunt. Scripturæ sacræ species duæ sunt, prophetica λήμ·, και, ο Ποῦ ἐστι τὸ κατοικητήριον τῶν λεόντων, καὶ σκύμνος λέοντος;» και, «Ασπίδες καὶ ἔγ γονα ἀσπίδων Αιγυπτίοις προσέδραμον· ν και, «Ο άδης κάτωθεν ἐπικράνθη συναντήσας σοι, και, • Εάλως ὥσπερ καὶ, ο Κατέβη εἰς ᾅδου ἡ δό ξα σου· ὑποκάτω σου στρώσουσι σῆψιν. Κατὰ σαρκασμόν, ὅταν διὰ τῆς ἄγαν εὐτελείας ἐπαινεῖν ἐθέλοι· ὡς τὸ, «Ἐγώ εἰμι σκώληξ, και οὐκ ἄνθρωπος· ε καὶ, ο Οπίσω τίνος διώκεις, βασιλεῦ; ὀπίσω ἑνὸς ψύλλου, καὶ ὀπίσω κυνὸς τεθνη κότος· ο καὶ ὅσα ὅμοια. Κατὰ αίνιγμα, ὅταν ἀσυμφώνως ὑποτίθεται τὸ διήγημα· οἷον, «Τὸ ἀργύριον ὑμῶν ἀδόκιμον, οἱ κάπηλοί σου μίσγουσι τὸν οἶνον ὕδατε· ο καί, πον παντὶ ὀρνέῳ καὶ πᾶσι τοῖς θηρίοις· ο 81 • Ἐξαποστείλατε δρέπανα, ὅτι παρέστηκεν ὁ τρο γητός· καὶ, ο Ἰδοὺ ἡ ἀξίνη ὑπὸ τὴν ρίζαν τῶν δένδρων κεῖται.» ' Κατὰ ἀπειλὴν, ὅταν ἀπειλῇ διὰ τοῦ Θεοῦ· ὡς τὸ, ο Ἐὰν μὴ ἐπιστραφῆτε, την ρομφαίαν αὐτοῦ στιλβώσει· ν και, ο Ποιήσατε καρπὸν ἄξιον τῆς μετ τανοίας· κ καὶ, ο Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.» Κατὰ ἀπόφασιν, ὅταν αὐτοτελῆ τὴν τῶν ἀγαθῶν καὶ τὴν τῶν κακῶν ἐπαγωγὴν ὁρίζηται, τὴν τε αἰχμαλωσίαν καὶ τὴν ἐπάνοδον. Κατὰ ἀποσιώπησιν, ὅταν ἀνακαίνισιν δηλοῖ πρὸς τοῦ Θεοῦ· ὡς τὸν «Καὶ ἔσται Ἱερουσαλήμ ἁγία, καὶ ἀλλογενὴς οὐ διελεύσεται δι' αὐτῆς οὐκ ἔτι·ν διαίρεσιν τὴν «Εἰ μή που παρανομήσειαν, ἀπεσιώ πησε· › καὶ, ο Ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος· ο τὴν δι' αἵματος ἐταμιεύσατο. Κατὰ παραίνεσιν, ὅταν πάντα ὁμοῦ τὰ τῆς θελ πνεύστου Γραφής, εἴτε διὰ λόγων, εἴτε διὰ πραγμάτ των, εἰς ταύτην συντελεῖν ἔοικεν εἰκότως. Είδη μέντοι τῆς θείας Γραφῆς ἐστι δύο, προφή DAVID. HOESCHELII NOΤΑ. Πόλις καλή, πόρνη καλή, libri editi, ibid. 1. xxs. Pro διώκει;, iidem ἐκπορεύη.

τικὸν καὶ ἱστορικόν· ἐκ τριῶν δὲ ὅμως χρόνων ἓν pars et historica; tribus autem temporibus horum ἕκαστον αὐτῶν συνέστηκε, παρωχηκότος, ἐνεστῶτος, καὶ μέλλοντος· παρωχηκότος μὲν, ὡς ἡ τοῦ Μωσέως περὶ τοῦ παντὸς συστάσεως· ἐνεστῶτος δὲ, ὡς ἡ τοῦ μακαριωτάτου Ελισσαίου πρὸς τὸν Γιεζῇ περὶ τοῦ δοθέντος αὐτῷ χρυσίου μέλλοντος δὲ, ὡς ἡ τῶν προφητῶν, τὰ περὶ τῶν Εβραίων καὶ τῆς Χριστοῦ παρουσίας, ἣν διά τε λόγων καὶ ὀπτασιῶν καὶ ἔργων παρειλήφαμεν· καὶ διὰ λόγων μέν· ὡς τὸ, • Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, λέγει Κύριος, καὶ διαθήσω τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ καὶ τῷ οἴκῳ Ἰούδα διαθήκην και νήν·, δι' ὀπτασιῶν δὲ, ὡς τὸ, ο Καὶ ἐγένετο ἐπ' ἐμὲ χεὶρ Κυρίου· ν και, ο Αναστήσονται οἱ νεο προί· ο καί, 4 Εθεώρουν ἕως ὅτου θρόνοι ἐτέθη σαν·, και, ο Ἰδοὺ μετὰ τῶν νεφελῶν ὡς Υἱὸς ἀνθρώπου ερχόμενος· ο δι᾿ ἔργων δὲ, ὡς ἐπὶ τοῦ ᾿Αβραάμ, • Λάβε μοι δάμαλιν τριετίζουσαν· καὶ αἶγα τρι ετίζουσαν καὶ κριόν τριετίζοντα, καὶ τρυγόνα, καὶ περιστεράν, ο καὶ τὰ ἑξῆς· καὶ, ο Λάβε τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητὸν ἂν ἠγάπησας, τὸν Ἰσαάκ. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, προσήκει προηγουμέ νως ταῖς τῶν ῥήσεων ὑποθέσεσι τὴν διάνοιαν ἐφιστῶν τοὺς μαθητεύοντας, εἶθ' οὕτως αὐτοῖς τὴν κατὰ λέξιν ἑρμηνείαν οἰκείως ταύτην προσάγειν· ὡς ἂν, διανοίας μὴ προϋπαρχούσης, ἡ διὰ τῶν λόγων πλάζοιτο σύστασις· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν τὰ σκάφη πηδαλιουχούντων, εἰ μή πού τις αὐτοῖς ὡρισμένος τοῦ σκοποῦ προκέοιτο τόπος, εἰς ὃν ἅπασαν τὴν τῶν οἰάκων ῥοπὴν εὐθύνειν μέλλοιεν, παντὶ τῷ πνεύματι τὴν ἑαυτῶν τέχνην διαφόρως εμπιστεύειν συνελαυ νόμενοι, δι' ὅλου φέρονται τοῦ πελάγους, ὡς ὄρμῳ τῇ ὅλῃ προσφεύγοντες· οὕτως ἄρα καὶ ἐπὶ τῶν τῆς διδασκαλίας εξηγήσεων ἐξ ἀνάγκης συμβήσεται, ἐπειδὰν μὴ καθυποκειμένης τινός πραγματείας προβάλλοιτο· πῶς γὰρ οὐκ ἂν εἴη τῶν ἀτοπωτάτων, εἰ τὰς μὲν ῥαψῳδίας, πλάσματα καὶ οὐκ ἀληθῆ πράγματα περιεχούσας, οὐκ ἔνεστιν ετέρως εἰσ ηγήσασθαι τοὺς ἐπιστήμονας, μὴ πρότερον τὴν ἑκά στης αὐτῶν ὑπόθεσιν εἰς γνῶσιν ἐνεγκαμένους· ὡς ἂν πρὸς ταύτην εἰκότως, καὶ μὴ πρὸς ἀνέμους τὴν τῶν λόγων χρῆσιν ἐκφέροιεν· τὰ δὲ τῆς θείας ἡμῶν ὑποθημοσύνης ἀνυποστάτοις τισί στοχασμοῖς ὑποβάλλοιμεν, εἰκαίας αὐτοῖς καὶ ἀσυναρτήτους τὰς Ερμηνείας επιφέρειν οὐ δυσωπούμενοι· διόπερ, εν τρόπον τοῖς εἰς ἄγνωστον πάντη στελλομένοις χώ- 1 ραν χρὴ μᾶλλον τοὺς ἐν πείρᾳ ταύτης τυγχάνοντας πρό γε πάντων τὴν ἀπάγουσαν ἀτραπὴν καταμηνύειν, δι' ἧς πορεύοιντο, οὕτω τε αὖ τὰ κατὰ ταύ την αὐτοῖς γνωρίζειν σημεία, οἷς ἐξακολουθοῦντες μηδαμῶς τῆς εὐθείας ἀποσφάλλοιντο· τὸν αὐτὸν ἄν τις καὶ ἐπὶ τῶν παιδεύειν ἐπαγγελλομένων ὁρίσαιτο, προηγουμένως μὲν τὴν τῶν πραγμάτων αὐτοὺς ὑπόθεσιν, γνωρίμην χρήναι καθιστῶν τοῖς παιδευομένοις εἰς ἣν ἀναγκαίως ἔχοιεν τὴν τῆς ἑαυτῶν διανοίας ἐπιδοῦναι ῥοπήν· εἶτα τὴν τῶν γραφικῶν ίδιωμάτων εἴδησιν, τήν τε τῶν σχημάτων διάγνωσιν, καὶ τὴν τῶν τρόπων διάκρισιν· οὐχ ἥκιστα δὲ τὴν τῆς κατὰ τὴν λέξιν ἑρμηνείας σαφήνειαν, οἷα δή ενα σημεῖα τῆς ὁδοιπορίας προσυποδεικνύναι δι quodcunque constat, praterito, præsenti, futuro. Præterito quidem, sicut liber Moysis de universi constitutione; præsenti, sicut beatissimi Elisæi liber ad Giesi de dato ipsi auro; futuro, sicut Scriptura prophetarum, de Hebræorum et Christi præsentia, quam per verba et mirabilia et opera susce-' pimus; per verba, sicut: «Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et feriam domui Israel et domui Juda fœdus novum; › per mirabilia, sicut, «Et facta est super me manus Domini;» et, «Resurgent mortui; › et, ‹ Aspiciebam donec throni positi sunt; › et, ‹ Ecce cum nubibus quasi Filius hominis veniebat;» per opera, sicut de Abraham, ο Sume mili vaccam triennem et capram trimam, et arietem annorum trium et turlarem et columbam,» et quæ sequuntur; et, Tolle filium tuum unigenitum quem diligis Isaac.» (IV Reg. v, 19; Jerem. xxx1, 31; Ezech. 111, 22; 1 Thess. iv, 16; Dan. vii, 9; Gen. xv, 9; xxı, 1.) His ita se habentibus, ad verborum argumenta intellectum decet applicare discentes, deinde sic ipsis interpretationem secundum stylum convenienter afferre: ita ut intelligentia non præcedente, de verbis collatio varie tractaret. Quemadmodum enim de iis qui navis gubernaculum tenent, misi quis ipsis specialis viæ terminus proponatur, ad quem totam gubernaculi vim motricem dirigere debeant, omni vento eorum artem varie confidere ardentes per totum feruntur mare, sicut portui peregrinationi sese dantes: sic ergo de disciplina auditione necessario eveniet, siquidem. non pensum quoddam statutum proponatur: accommodo enim. non esset stultissimorum, in dramata fallaciis et commentis a veritate alienis referta nefas est aliter introducere peritos, nisi prius unumquodque horum argumentum ad notitiam inducant, ita ut ad. illam convenienter et non in ventum verborum usum proferant; verba autem divinæ institutionis: nostræ in incomposita quædam injicere stomacha, temerarias iis et male coeuntes interpretationes afferre non erubescentes. Itaque quemadmodum iis qui iu ignotam omnino vadunt regionem, opor tet potius eos qui hujus experientiam habent præomnibus viam illuc ducentem indicare, qua transmeaverunt; sic etiam ad viam signa ipsis ostendere quorum ope gradientes nunquam a recta via declinent: ita et qui alios docere profitentur stætuant, in primis quidem rerum argumentum metum reddere se debere discipulis, quibus rebus necesse habent ipsorum ingenii acumen applicare; deinde idiomatum Scripture cognitionem, figurarum no.itiam, troporum distinctionem, nec minus seculidun stylum interpretationis elucubrationem simliaque via indicia proponere, per que tutum et certum illis proponat ad destinatur. Etenim perspicuum est quod iis qui volare, sed non per vians gradi volunt, vana et inutilis sit metarum indicatio_ Oportet autem omuino animosos esse in disciplina i