Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
PG 98:1369Ασκητικὰ τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Φιλοθέου μοναχοῦ μονῆς τῆς ὑπερ αγίας Θεοτόκου τῆς βάτου Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθημεν, κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον, Χριστὸν ἐνδεδύμεθα, δηλονότι ἐξ ἡμέρας καὶ ὥρας τοῦ θείου βαπτίσματος. ἐξαπέστειλεν ὁ Θεός, φησί, τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν κράζον· ἐσᾶ ὁ Πατήρ, καὶ αὐτὸ, φη σί, τὸ Πνεῦμα συμμαρτυρεῖ τῷ πνεύματι ἡμῶν, ὅτι ἐσμὲν τέκνα θεοῦ, εἰ δὲ τέκνα καὶ κληρονόμοι, κληρονόμοι μὲν Θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ. Εἰ τοίνυν, ἐπιφάσκει ὁ θεοφάντωρ• Χριστὸν ἐνεδυσάμεθα ἐκ βα πτίσματος, καὶ Χριστὸς Ἰησοῦς οἰκεῖ ἐν ἡμῖν, καὶ ἀρραβώνα Πνεύματος ἁγίου τῆς μελλούσης αἰωνίου ζωῆς ἐλάβομεν, καὶ οἶκος, ὡς ἔφη, τῆς προσκυνητής καὶ ἁγίας Τριάδος γεγόναμεν· τί δεῖ ἡμᾶς ποιῆσαι; καὶ πῶς ἐν φύσῳ καὶ τρίμῳ τὴν ἡμῶν αὐτῶν σωτη μίαν κατεργάζεσθαι, ἵνα μὴ ἀντὶ οἴκου Θεοῦ, οἶκος διαβόλου πάλιν γενώμεθα; Τί δὲ ἄλλο, ἢ μιμητικώ; ἐν βίῳ Χριστῷ ἀκολουθεῖν; Τί οὖν εἴπωμεν; ὅτι τὸν ὄπισθεν Χριστοῦ πορεύεσθαι μέλλοντα, ἀναχωρήσαι καὶ ἀποτάξασθαι δεῖ τῷ κόσμῳ τούτῳ. Ἰδοὺ προ ειλήματα τοῦτο ποιῆσαι. ᾿Αλλὰ εἴπωμεν, ὅτι ξένος τῆς ἑαυτοῦ πατρίδος καὶ φίλων καὶ γονέων ὀφείλει γενέσθαι τις διὰ Χριστόν; Ἰδοὺ καὶ τοῦτο ἕκαστος ἡμῶν πεποίηκεν· ἀλλὰ ταῖς προσευχαῖς προσκαρτερεῖν ὑμᾶς ὑπομνήσωμεν, καὶ ἐν Γραφαῖς ἁγίαις έγε γυμνάζεσθαι; Ιδού χάριτι Χριστοῦ δι' ἀσκήσεως αυ ταῖς ἐνδιατρίβετε· καὶ τῇ φιλαδελφίᾳ καὶ ὑπακοῇ τῷ Χριστῷ, διαδόχῳ ὡς αὐτῷ καλῶς γε ἐν ταπεινών σει ὑπακούοντε; καὶ ὑποταττόμενοι. Ἀλλὰ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἡμῶν ἐν Χριστῷ ἀνδραγαθήμασι, δεῖ καὶ τῇ κακίᾳ ἐν λογισμεῖς πονηρίας καὶ αἰσχρότητος, μὴ συνδυάζειν ἐν τῷ κρυπτῷ. Επιν οὖν νοητός πόλεμο; ἐν ἡμῖν αὐτοῖς τοῦ αἰσθητοῦ χα λεπώτερος, ὃν εἰ τοῖς τῆς ὑποταγῆς ὑμῶν ἄθλοις καὶ προαιρέσεως αἷμασι καὶ αὐτὸν κατορθώσετε, ὡς φωστήρες φανήσεσθε λόγον ζωῆς ἔχοντες, ἀνύοντες τὸ τῆς συνειδήσεως μαρτύριον. Ωσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν Ιατρικών φαρμάκων, εἰοὶ μέν τις προσφάτως τὸ σῶμα ὑπερείδοντα, ἕτερα δὲ πολλάκις μέχρι τέλους ὑπόθεσις εὐη μερίας αὐτῷ γινόμενα, οὕτω γε χρὴ νοεῖν καὶ ἐπὶ τῶν κατ' εὐσέβειαν ἀσκητικών σπουδασμάτ των, τών τε κατά νοῦν κρυπτώς ἐπιτελουμένων, καὶ ἐν σώματι· καί μοι, φησί, τὶς ἐργάτης τὸν δι' ἃ ὁ λόγο ἐπ' ἐλπίδι εἶπε, δεῖ τὸν τῆς εὐσεβείας εργάτην τρέχειν· καὶ κατὰ σκοπὸν διώκειν ἐν νῷ τοῦ τελείως τὴν τοῦ Θεοῦ μνήμην ἐν καρδίᾳ ὥσπερ μαργαρίτην ή λίθον τίμιον θησαυρίσαι· καὶ χρή πάντα προέστα
PHILOTHEI MONACHI ASCETICA.”
PHILOTHEUS MONACHUS.
Col. xcv. fol. 93 a. Tit.
Ασκητικὰ τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Φιλοθέου μοναχοῦ μονῆς τῆς ὑπερ
αγίας Θεοτόκου τῆς βάτου — id est, Ascetica sancti Patris nostri Philothei, monachi monasterii sanclissimæ Deiparæ Bati, seu rubi.
lucipit: Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθημεν, κατὰ τὸν
θεῖον Απόστολον, Χριστὸν ἐνδεδύμεθα, δηλονότι ἐξ
ἡμέρας καὶ ὥρας τοῦ θείου βαπτίσματος. Εξαπέστει
λεν ὁ Θεός, φησί, τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ ἐν ταῖς
καρδίαις ἡμῶν κράζον· ἐσᾶ ὁ Πατήρ, καὶ αὐτὸ, φησί, τὸ Πνεῦμα συμμαρτυρεῖ τῷ πνεύματι ἡμῶν, ὅτι
ἐσμὲν τέκνα θεοῦ, εἰ δὲ τέκνα καὶ κληρονόμοι, κληρο
νόμοι μὲν Θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ. Εἰ τοίνυν,
ἐπιφάσκει ὁ θεοφάντωρ• Χριστὸν ἐνεδυσάμεθα ἐκ βα
πτίσματος, καὶ Χριστὸς Ἰησοῦς οἰκεῖ ἐν ἡμῖν, καὶ
ἀρραβώνα Πνεύματος ἁγίου τῆς μελλούσης αἰωνίου
ζωῆς ἐλάβομεν, καὶ οἶκος, ὡς ἔφη, τῆς προσκυνητής
καὶ ἁγίας Τριάδος γεγόναμεν· τί δεῖ ἡμᾶς ποιῆσαι;
καὶ πῶς ἐν φύσῳ καὶ τρίμῳ τὴν ἡμῶν αὐτῶν σωτημίαν κατεργάζεσθαι, ἵνα μὴ ἀντὶ οἴκου Θεοῦ, οἶκος
διαβόλου πάλιν γενώμεθα; Τί δὲ ἄλλο, ἢ μιμητικώ;
ἐν βίῳ Χριστῷ ἀκολουθεῖν; Τί οὖν εἴπωμεν; ὅτι τὸν
ὄπισθεν Χριστοῦ πορεύεσθαι μέλλοντα, ἀναχωρήσαι
καὶ ἀποτάξασθαι δεῖ τῷ κόσμῳ τούτῳ. Ἰδοὺ προειλήματα τοῦτο ποιῆσαι. ᾿Αλλὰ εἴπωμεν, ὅτι ξένος
τῆς ἑαυτοῦ πατρίδος καὶ φίλων καὶ γονέων ὀφείλει
γενέσθαι τις διὰ Χριστόν; Ἰδοὺ καὶ τοῦτο ἕκαστος
ἡμῶν πεποίηκεν· ἀλλὰ ταῖς προσευχαῖς προσκαρτε
ρεῖν ὑμᾶς ὑπομνήσωμεν, καὶ ἐν Γραφαῖς ἁγίαις έγε
γυμνάζεσθαι; Ιδού χάριτι Χριστοῦ δι' ἀσκήσεως αυταῖς ἐνδιατρίβετε· καὶ τῇ φιλαδελφίᾳ καὶ ὑπακοῇ
τῷ Χριστῷ, διαδόχῳ ὡς αὐτῷ καλῶς γε ἐν ταπεινών
σει ὑπακούοντε; καὶ ὑποταττόμενοι.
Ἀλλὰ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἡμῶν ἐν Χριστῷ ἀνδραγαθήμασι, δεῖ καὶ τῇ κακίᾳ ἐν λογισμεῖς πονηρίας καὶ
αἰσχρότητος, μὴ συνδυάζειν ἐν τῷ κρυπτῷ. Επιν
οὖν νοητός πόλεμο; ἐν ἡμῖν αὐτοῖς τοῦ αἰσθητοῦ χαλεπώτερος, ὃν εἰ τοῖς τῆς ὑποταγῆς ὑμῶν ἄθλοις καὶ
προαιρέσεως αἷμασι καὶ αὐτὸν κατορθώσετε, ὡς
φωστήρες φανήσεσθε λόγον ζωῆς ἔχοντες, ἀνύοντες
τὸ τῆς συνειδήσεως μαρτύριον. Ωσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν
Ιατρικών φαρμάκων, εἰοὶ μέν τις προσφάτως τὸ
σῶμα ὑπερείδοντα, ἕτερα δὲ πολλάκις μέχρι τέλους
ὑπόθεσις εὐη μερίας αὐτῷ γινόμενα, οὕτω γε χρὴ νοεῖν
καὶ ἐπὶ τῶν κατ' εὐσέβειαν ἀσκητικών σπουδασμάτ
των, τών τε κατά νοῦν κρυπτώς ἐπιτελουμένων, καὶ
ἐν σώματι· καί μοι, φησί, τὶς ἐργάτης τὸν δι' ἃ ὁ
λόγο ἐπ' ἐλπίδι εἶπε, δεῖ τὸν τῆς εὐσεβείας εργάτην
τρέχειν· καὶ κατὰ σκοπὸν διώκειν ἐν νῷ τοῦ τελείως
τὴν τοῦ Θεοῦ μνήμην ἐν καρδίᾳ ὥσπερ μαργαρίτην
ή λίθον τίμιον θησαυρίσαι· καὶ χρή πάντα προέστα:
Cod. Nan. p. 183.
Quicunque in Christum baptizati sumus, secundum divinum Apostolum, Christum induimus,
scilicet a die et hora divini baptismatis. Misit
Deus, inquit, Spiritum Filii sui in cordla nostra
clamantem: Abba, Pater. Et ipse Spiritus, inquit,
testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus
filii Dei. Si autem filii et hæredes; livredes quis
den Dei, cohæredes autem Christi. Si igitur, ut
dixit Dei præco, Christum induimus per haptismum, et Christus Jesus in nobis inhabitat, et a
Spiritu sancto futuræ að æternæ vitæ pignora accepimus, et habitaculum efecti sumus adorande
et sancle Trinitatis, quid facere debemus? et quomodo in metu et tremore salutem nostram operari, ne pro domo Dei, domus diaboli efficiamur?
Quid autem aliu, nisi in vita nostra Christum
sequi ac imitari? Quid igitur dicemus? Quia qui
Christum sequi vult, hunc mundum relinquere debet et ei renuntiare. Ecce hujusmodi est conversatio vestra. Nonne dicemus quia propter Christum relinquere oportet patriam, propinquos et
amicos? Ecce hoc etiam unusquisque nostrum ſe-
· cit. Memorabimusne de perseverantia in oratione,
de exercitatione in Scripturis sacris? Ecce per gratiɔm Christi bis incumbitis et conversamini. Charitatem fraternam et Christo subjectionem exerce
tis, in humilitate quæ prædictas virtutes sequitur,
obedientes et subjecti.
Sed cum aliis nostris in Christo præclare gestis,
cavendum est ne secreto malitiam cogitationum
pravarum aut turpium misceamus. Est igitur in
nobis ipsis bellum spirituale et sensuale quidem
gravius, quod ubi vos obedientiæ certaminibus et
animo vel ad vitam sacrificandam parato ad bonum
finem perduxeritis, lucebitis ut luminaria, habentes
verbum vitæ, impetrantes conscientiæ testimo -
nium. Quemadmodum enim medicorum remedia
alia quidem corpus sustentant, alia autem sæpe ad
finem usque bonam ei valetudinem conservant, ita
etiain statuendum, est de asceticis pietatis exercitationibus, sive ad intimos animi recessus, sive ad
corpus spectent. Et profecto asceticus quidam
mihi dixit, quemadmoduni Scriptura sacra nos sperare jubet, ita etiam pietatis cultorem currero
debere, ita quidem ut ejus animno perpetuo scous
obversetur, Dei memoriam uti margaritam vel la-
Continue reading PG 98: S. Tarasius Patriarcha Constantinopolitanus →≣ entire volume