καὶ πάσης σατανικῆς πλάνης καὶ μεθοδείας ἀπηλ λάγμεθα, καὶ ἠλευθερώμεθα τοῦ προσκυνεῖν τῇ κτίσ σει παρὰ τὸν Κτίσαντα, αὐτῷ δὲ μόνῳ τῷ τῶν ὅλων Θεῷ προσκυνείν δεδιδάγμεθα, καὶ τὸ πρέπον αὐτῷ προσφέρειν σέβας καὶ τὴν λατρείαν· οὐκοῦν ἡ ἐν Χριστῷ χάρις, τὴν εἰς εὐσέβειαν ἡμῖν τελειότητα καὶ ἀπαρτισμὸν ἐκαινοποίησε, τὸ ἐλλελοιπὸς ἀποπληροῦσα τοῦ νόμου· Οὐκ ἦλθον γάρ, φησὶν ὁ Χριστός, καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι. Τὸ δὲ τελειοῦν ὅσον πρὸς τὸν τελειούμενον ὑπερέξει, παντί που δῆλον· ὅτι χωρὶς πάσης ἀντιλογίας, τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται, καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς διακονησαμένων τὸ ἐν ἀξιώματι διενεγκόν· καθ᾽ ὅσον ὁ ποιητὴς τοῦ ποιήματος, ἢ ὁ κατασκευά σας τοῦ οἴκου, καὶ ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ· Οτι, Ο νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλή θεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο· ὃς ἡμᾶς ἐτεἀλλ' ἐκ Θεοῦ γεννηθέντας ἐν Πνεύματι, Ιωάνλήσαντος, ἐντεῦθεν ἄρα λελυτρώμεθα τῆς ἁμαρτίας. χρώσατο, οὐκ ἐξ αἱμάτων καὶ σαρκός θελήματος, νης βοάτω ἡ μεγάλη τῆς ἀληθείας φωνή. ξ'. Πρὸς οὖν τί ταῦτά φαμεν; Οτι, εἰ ὁ νόμος ἅγιος, κατὰ τὴν Παύλου θεοβημοσύνην, καὶ ἡ ἐντολὴ ἁγία, ἃ πολλῷ τῆς χάριτος ὁρᾶται καταδεέστερα, ἡ χάρις αὐτὴ πόσον ! Καὶ εἰ ὁ νόμος τῆς εἰδωλολατρίας ὑπερανώκισται, ή χάρις ἡ παρὰ πολὺ τοῦ νόμου ὑπερανεστηκυία, πῶς εἰς εἰδωλολατρίαν παρενεχθήσεται ; Πῶς δὲ οἱ τῆς υἱοθεσίας τὴν χάριν ἐπ' ἐξουσίας εἰληφότες, είδω ολατρίας γραφὴν ἀποίσονται ; Οὐκ ἠβουλήθησαν οἱ ἀνόητοι συνιέναι τοῦ ἀγαθύναι· ἀλλά μοι ἐοίκασι παραπλήσιόν τι ποιεῖν, καθάπερ εἴ τις περὶ τῶν ἐγκοσμίων διαλαμβάνων στοιχείων, ὁμολογοίη μὲν ταληθές· τό τε πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ ἄκρα τιθεὶς καὶ ἀντικείμενα ταῖς ποιότησι· καὶ τῷ μὲν τὸ θερμὸν καὶ ξηρὸν ἐκνέμων, τῷ δὲ τὸ ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν ἀποκληρῶν· μέσον δὲ τούτων ἑκατέρου τῶν ἄκρων ἀνὰ μέρος μετέχοντα τὸν ἀέρα εἰσαγηοχὼς, θερμόν γε όντα καὶ ὑγρόν· ἔπειτα ἐξετάζειν αὐτῶν οἰόμενος τὰς ποιότητας, καθ' ἄς τα κοινωνοῦσιν ἀλε λήλοις ἢ διακέκρινται, συλλογίζοιτο ἀμαθῶς καὶ ἀπαιδεύτως, μὴ τὸ ἑκάστῳ προσὸν φυσικῶς ἀποδι δούς, ἀλλ᾽ εἰ; ἓν καὶ ταυτὸν ἄγων τὰ πάντη ἀμιγῆ καὶ ἀσυνδύαστα, καὶ τὰ θατέρῳ τῶν ἄκρων ἀφωρι σμένως ἐνυπάρχοντα, ἐπὶ τὸ ἕτερον τούτων μετάγων· ὑπερόρια θέων τοῦ μεσιτεύοντος, τὰς τοῦ πυρὸς ποιότητας τῷ ὕδατι διδοὺς, θερμὸν καὶ ξηρὶν τὸ ὕδωρ εἶναι δοξάζων· ἐπεὶ οὖν ὁ ταῦτα ποιῶν καταγέ λαστος, ἐπὶ τῷ προφανεῖ τῆς αἰσθήσεως ἀποσφαλ λόμενος, οἱ ἐπὶ τῆς θείας χάριτος εἰδωλολατρίαν εἰσι γούμενοι, πόσῳ καταγελαστότεροι, μᾶλλον δὲ πόσης δυσσεβείας καὶ ἀθεΐας οὐκ ἔμπλεοι δικαίως ἂν νομισθήσωνται, οὐκ εἰς τὸ τυχὸν τῶν πραγμάτων, περὶ αὐτὸ δὲ τὸ καιριώτατον καὶ μεθ' ὃ οὐκ ἔστι τῶν ὄντων ὑπερφερέστερον, τὴν εὐαγὴ καὶ ἀκίβδη λον ἡμῶν θρησκείαν προσπταίοντες; ἀλλ᾽ ὦ θεία δίκη ἀλάθητε καὶ ἀδέκαστε καὶ παντέφερε, καὶ πάντα ἐποπτεύουσα ὁρατὰ καὶ νοούμενα ! ὦ βυθός κριμάτων θείων ἀνέκφραστος ! ὦ Θεοῦ μακροθυμία Β Ει Β Ει καὶ πάσης σατανικῆς πλάνης καὶ μεθοδείας ἀπηλ λάγμεθα, καὶ ἠλευθερώμεθα τοῦ προσκυνεῖν τῇ κτίσ σει παρὰ τὸν Κτίσαντα, αὐτῷ δὲ μόνῳ τῷ τῶν ὅλων Θεῷ προσκυνείν δεδιδάγμεθα, καὶ τὸ πρέπον αὐτῷ προσφέρειν σέβας καὶ τὴν λατρείαν· οὐκοῦν ἡ ἐν Χριστῷ χάρις, τὴν εἰς εὐσέβειαν ἡμῖν τελειότητα καὶ ἀπαρτισμὸν ἐκαινοποίησε, τὸ ἐλλελοιπὸς ἀπο- πληροῦσα τοῦ νόμου· Οὐκ ἦλθον γάρ, φησὶν ὁ Χριστός, καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι. Τὸ δὲ τελειοῦν ὅσον πρὸς τὸν τελειούμενον ὑπερέξει, παντί που δῆλον· ὅτι χωρὶς πάσης ἀντιλογίας, τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται, καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς διακονησαμένων τὸ ἐν ἀξιώματι διενεγκόν· καθ᾽ ὅσον ὁ ποιητὴς τοῦ ποιήματος, ἢ ὁ κατασκευά σας τοῦ οἴκου, καὶ ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ· Οτι, Ο νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλή θεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο· ὃς ἡμᾶς ἐτε- ἀλλ' ἐκ Θεοῦ γεννηθέντας ἐν Πνεύματι, Ιωάν- λήσαντος, ἐντεῦθεν ἄρα λελυτρώμεθα τῆς ἁμαρτίας. χρώσατο, οὐκ ἐξ αἱμάτων καὶ σαρκός θελήματος, νης βοάτω ἡ μεγάλη τῆς ἀληθείας φωνή. ξ5'. Πρὸς οὖν τί ταῦτά φαμεν; Οτι, εἰ ὁ νόμος ἅγιος, κατὰ τὴν Παύλου θεοβημοσύνην, καὶ ἡ ἐντολὴ ἁγία, ἃ πολλῷ τῆς χάριτος ὁρᾶται καταδεέστερα, ἡ χάρις αὐτὴ πόσον ! Καὶ εἰ ὁ νόμος τῆς εἰδωλολατρίας ὑπερ- ανώκισται, ή χάρις ἡ παρὰ πολὺ τοῦ νόμου ὑπεραν- εστηκυία, πῶς εἰς εἰδωλολατρίαν παρενεχθήσεται ; Πῶς δὲ οἱ τῆς υἱοθεσίας τὴν χάριν ἐπ' ἐξουσίας εἰληφότες, είδω ολατρίας γραφὴν ἀποίσονται ; Οὐκ ἠβουλήθησαν οἱ ἀνόητοι συνιέναι τοῦ ἀγαθύναι· ἀλλά μοι ἐοίκασι παραπλήσιόν τι ποιεῖν, καθάπερ εἴ τις περὶ τῶν ἐγκοσμίων διαλαμβάνων στοιχείων, ὁμολογοίη μὲν ταληθές· τό τε πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ ἄκρα τιθεὶς καὶ ἀντικείμενα ταῖς ποιότησι· καὶ τῷ μὲν τὸ θερμὸν καὶ ξηρὸν ἐκνέμων, τῷ δὲ τὸ ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν ἀποκληρῶν· μέσον δὲ τούτων ἑκατέρου τῶν ἄκρων ἀνὰ μέρος μετέχοντα τὸν ἀέρα εἰσαγηοχὼς, θερμόν γε όντα καὶ ὑγρόν· ἔπειτα ἐξετάζειν αὐτῶν οἰόμενος τὰς ποιότητας, καθ' ἄς τα κοινωνοῦσιν ἀλε λήλοις ἢ διακέκρινται, συλλογίζοιτο ἀμαθῶς καὶ ἀπαιδεύτως, μὴ τὸ ἑκάστῳ προσὸν φυσικῶς ἀποδι δούς, ἀλλ᾽ εἰ; ἓν καὶ ταυτὸν ἄγων τὰ πάντη ἀμιγῆ καὶ ἀσυνδύαστα, καὶ τὰ θατέρῳ τῶν ἄκρων ἀφωρι σμένως ἐνυπάρχοντα, ἐπὶ τὸ ἕτερον τούτων μετάγων· ὑπερόρια θέων τοῦ μεσιτεύοντος, τὰς τοῦ πυρὸς ποιότητας τῷ ὕδατι διδοὺς, θερμὸν καὶ ξηρὶν τὸ ὕδωρ εἶναι δοξάζων· ἐπεὶ οὖν ὁ ταῦτα ποιῶν καταγέ λαστος, ἐπὶ τῷ προφανεῖ τῆς αἰσθήσεως ἀποσφαλ λόμενος, οἱ ἐπὶ τῆς θείας χάριτος εἰδωλολατρίαν εἰσι γούμενοι, πόσῳ καταγελαστότεροι, μᾶλλον δὲ πόσης δυσσεβείας καὶ ἀθεΐας οὐκ ἔμπλεοι δικαίως ἂν νομισθήσωνται, οὐκ εἰς τὸ τυχὸν τῶν πραγμάτων, περὶ αὐτὸ δὲ τὸ καιριώτατον καὶ μεθ' ὃ οὐκ ἔστι τῶν ὄντων ὑπερφερέστερον, τὴν εὐαγὴ καὶ ἀκίβδη λον ἡμῶν θρησκείαν προσπταίοντες; ἀλλ᾽ ὦ θεία δίκη ἀλάθητε καὶ ἀδέκαστε καὶ παντέφερε, καὶ πάντα ἐποπτεύουσα ὁρατὰ καὶ νοούμενα ! ὦ βυθός κριμάτων θείων ἀνέκφραστος ! ὦ Θεοῦ μακροθυμία de peccato redempti fuimus, et omni diabolico A errore ac fraude expediti, atque ab adoranda Creatoris loro creatura retracti, et ipsum solumn omnium Deum vencrari edocti, eique congruum cultum fanulatumque exhibere. Igitur Christi gratia religiosam in nobis perfectionem et cunulum in- novavit, legis defectum supplens. Non veni, inquit Christus, solvere legen, sed adimplere ". Jam id quod perficit, quantum superet id quod perficitur, nemo non videt. Sine dubio enim quod est deterius : meliore benedicitur ", et illo quod ministrat xcellentius est id quod dignitate præeminet, quanum scilicet praestat operi auctor, et domi rchitectus, et luto figulus. Qui, Lex per Moysen data est, gratia et veritas per Jesum Christum facta est; qui nos sibi filios fecit non ex sanguinibus neque ex voluntate carnis, sed ex Deo genitos in Spiritu, climat Joannes magna veritatis vox *8. est sancta, juxta Pauli divinam locutionem ", et mandatum sanctum, quæ alioqui multo gratiæ in- feriora videmus, gratia ipsa quanta est! Et si lex prastat idololatris, gratia quæ legem longe superat, quomodo nunc ad idololatriam revolvetur? Quomodo qui potestatem acceperunt filios Dei fieri, idololatriæ criminationem perferent? Noluerunt stulti intelli- gere ut bene agerent. Isti mihi videntur simile quid agere homini, qui de mundanis tractans elenientis, C vera quidem esse fateretur tum ignem tum aquam, extrema cujusque rei, et qualitatibus invicem aquæ quidem calorem aridi- contraria ponens. tatemque tribueret; igni antem frigiditatem atque humiditatem assignaret; medium inter hæc aerem introduceret calidum simul et humidum. Deinde putans se horum qualitates examinare, secundum quod invicem congruunt vel dissident, ratiocina- retur iuscite et insipienter, non suum cuique pro- primm tribuens, sed in unum idemque congerens res repugnantes et insociabiles, et que alterutri extremo sunt propria, ad alterum traheos, ultra fines rei intermedia excurrens, ignis qualitates aquæ attribuens, calorem et ariditatem aquam rsse existimans. Quia igitur qui talia ageret risu D dignissimus foret, manifesta in re sensibilique errans; hi qui divinæ gratiæ idololatriam ogge- runt, quanto magis sunt ridiculi, vel potius quanta impietate atque atheismo scatere merito credentur, dum haul in parte aliqua, sed in re potissima, quaque nulla est sublimior, sanctam nostram et immaculatam religionem lædunt? Sed, o divina nitio quam nihil lalet, nihil corrumpit, quæque omn- nia pervidet, omnia observans visibilia et in- tellectualia! o abyssus divinorum judiciorum ine- narrabilis ! Dei patientia et longanimitas inscru- talilis ! quousque, quæso, iram tuam adversus de peccato redempti fuimus, et omni diabolico A errore ac fraude expediti, atque ab adoranda Creatoris loro creatura retracti, et ipsum solumn omnium Deum vencrari edocti, eique congruum cultum fanulatumque exhibere. Igitur Christi gratia religiosam in nobis perfectionem et cunulum in- novavit, legis defectum supplens. Non veni, inquit Christus, solvere legen, sed adimplere ". Jam id quod perficit, quantum superet id quod perficitur, nemo non videt. Sine dubio enim quod est deterius : meliore benedicitur ", et illo quod ministrat xcellentius est id quod dignitate præeminet, quanum scilicet praestat operi auctor, et domi rchitectus, et luto figulus. Qui, Lex per Moysen data est, gratia et veritas per Jesum Christum facta est; qui nos sibi filios fecit non ex sanguinibus neque ex voluntate carnis, sed ex Deo genitos in Spiritu, climat Joannes magna veritatis vox *8. est sancta, juxta Pauli divinam locutionem ", et mandatum sanctum, quæ alioqui multo gratiæ in- feriora videmus, gratia ipsa quanta est! Et si lex prastat idololatris, gratia quæ legem longe superat, quomodo nunc ad idololatriam revolvetur? Quomodo qui potestatem acceperunt filios Dei fieri, idololatriæ criminationem perferent? Noluerunt stulti intelli- gere ut bene agerent. Isti mihi videntur simile quid agere homini, qui de mundanis tractans elenientis, C vera quidem esse fateretur tum ignem tum aquam, extrema cujusque rei, et qualitatibus invicem aquæ quidem calorem aridi- contraria ponens. tatemque tribueret; igni antem frigiditatem atque humiditatem assignaret; medium inter hæc aerem introduceret calidum simul et humidum. Deinde putans se horum qualitates examinare, secundum quod invicem congruunt vel dissident, ratiocina- retur iuscite et insipienter, non suum cuique pro- primm tribuens, sed in unum idemque congerens res repugnantes et insociabiles, et que alterutri extremo sunt propria, ad alterum traheos, ultra fines rei intermedia excurrens, ignis qualitates aquæ attribuens, calorem et ariditatem aquam rsse existimans. Quia igitur qui talia ageret risu D dignissimus foret, manifesta in re sensibilique errans; hi qui divinæ gratiæ idololatriam ogge- runt, quanto magis sunt ridiculi, vel potius quanta impietate atque atheismo scatere merito credentur, dum haul in parte aliqua, sed in re potissima, quaque nulla est sublimior, sanctam nostram et immaculatam religionem lædunt? Sed, o divina nitio quam nihil lalet, nihil corrumpit, quæque omn- nia pervidet, omnia observans visibilia et in- tellectualia! o abyssus divinorum judiciorum ine- narrabilis ! Dei patientia et longanimitas inscru- talilis ! quousque, quæso, iram tuam adversus 67. Cur porro hæc dicimus? Quia nempe, si lex 67. Cur porro hæc dicimus? Quia nempe, si lex

ξθ'. Εἶχε μὲν οὖν, φησὶ, καὶ ἡ πρώτη σκηνή δι- Α καιώματα λατρείας· τίνα ταῦτα καὶ ὁποῖα ; Λυχνίαν εἶχε καὶ τράπεζαν, καὶ τῶν ἄρτων τὴν πρόθεσιν τί δὲ ἐλέγετο; 'Αγία. Ἡ δὲ καθ᾿ ἡμᾶς σκηνὴ τίς οὖσα; τί παρὰ τοῖς ἐχθροῖς τῆς ἐν Χριστῷ χάριτος λέγεται ; Ὡς μὲν οὖν ἀμείνων πολλῷ ἐκείνης ἐστὶ καὶ ἱερωτέρα. Τί ἄλλο γε εἰπεῖν χρή, ἢ καθ' ὅσον τῶν τύπων καὶ τῆς σκιᾶς ἡ ἀλήθεια, καὶ τῶν μεσιτευσάν- των τὸ διοῖσον ἐν ἀξιώματι ; τί δὲ παρ᾽ αὐτοῖς ὀνο μάζεται; Οὐχ ἁγία, φεῦ τῆς βλασφημίας ! ἀλλ' ἐναγής καὶ ἀκάθαρτος· οὐδὲ δικαιώματα λατρείας ἔχουσα, ἀλλὰ φάσματα εἰδωλολατρίας· τοιαῦτα γὰρ τῶν θερ μάχων γλωσσῶν τὰ τολμήματα, οἵ γε οὐδὲ τῶν ἴτων γερῶν τῷ νόμῳ τὴν χάριν ἂν τιμήσαιντο, τῶν αἰσχί- στων δὲ πάντων καὶ βδελυρωτέρων· καίτοι ἐκεῖ μὲν μεσίτης καὶ ὑπηρέτης ὁ δοῦλος καὶ θεράπων Μωσής, Β ἐνταῦθα δὲ ὁ Μωσέως δεσπότης καὶ τῶν ὅλων Κύ βιος, ὁ τῶν ἁγίων λειτουργὸς καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς, ἣν ἔπηξεν ὁ Κύριος, καὶ οὐκ ἄνθρωπος· ὁ κἀκεῖνα νομοθετήσας ὡς Θεὸς, καὶ ἐν τούτοις μεσι τεύσας ὁ αὐτὸς ὡς ἄνθρωπος καὶ καθ᾿ ἡμᾶς γενό- μενος· κακεῖ μὲν ἀρχιερεὺς ᾿Ααρών τε καὶ οἱ περὶ Ααρών, ἐνταῦθα δὲ αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ πρῶτος καὶ μέγας ἀρχιερεὺς παρ' ἡμῖν ὁμολογούμενός τε καὶ πιστευόμενος· καὶ λυχνία μέν ἐκεῖ ἐκ χρυσοῦ κατεσκευασμένη, τοῖς ἔτι ἐν σκιᾷ καὶ νόμῳ προφαίνουσα· ἐνταῦθα δὲ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν τὸ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενον, ὁ ὑπὸ τῆς σκοτίας διώκεται μέν, οὐ καταλαμβάνεται δέ· ἀλλὰ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενον, καὶ κατ- αυγάζει τοὺς ἐν τῷ φωτὶ πορευομένους, καὶ τῇ λάμψει τῆς χάριτος· τράπεζα ἐκεῖ μὲν ἐκ ξύλων ἀσήπτων διειργασμένη, καὶ χρυσίῳ καθαρῷ περιλη λιμμένη, ἐνταῦθα δὲ ἐξ ὕλης μὲν τῆς παρ' ἡμῖν τιμιωτέρας, ὑπ' αὐτοῦ δὲ τοῦ θείου θύματος καθ αγιαζομένη, καὶ τῷ ἁγίῳ λαμπρυνομένη Πνεύματι, ἐν ᾗ τὰ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ λατρείας ἐπιτε- λεῖται μυστήρια· ποιοῖτο δ᾽ ἂν τῶν πιστῶν ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ καρδίαν ὅτι μάλιστα σαρώσας καὶ διακα- θάρας, πνευματικὴν τράπεζαν· ἵνα ἥκοντα τὸν Λόγον καθαρῶς ὑποδέχηται, νοερῶς αὐτῇ ἐναναπαυόμενον καὶ μυστικῶς ἐσθιόμενον· καὶ ἄρτος ὅπου μὲν ὁ ἄζυμος ἐπὶ πικρίδων παραλαμβάνεται, τοῖς ποηφα γεῖν κατὰ τὸ Πάσχα τὸ τυπικὸν προσταχθεῖσιν, οἷά περ άψῳ τινὶ τῇ πόᾳ ἡδυσμένος· ὅπου δὲ ὁ ἐξ οὐρα- τοῦ καταβὰς Λόγος, καὶ τροφὴν ἀθανασίας πρόξενον τοῖς ἀνθρώποις δωρούμενος, δι' οὗ ζωῆς τῆς αἰωνίου μετέχουσιν· ὃς τὸ καθ᾿ ἡμᾶς ἐν ἑαυτῷ ἀνεζύμωσε φύραμα, καὶ πρὸς τὴν ἰδίαν λαμπρότητα τῆς θεότη τος ἀτρέπτως μετεκεράσατο· κἀκεῖ μὲν ζώων αλό γων θυσία τὰ σφάγια, ὧν τὸ αἷμα περιεῤῥεῖτο τοῖς παροῦσιν ἤδη, καὶ πρὸς σώματος ἀγνισμὸν καὶ κάτ θαρσιν κατεσκίδνατο, καὶ τοῖς βουθυτοῦσιν ἢ μηλο- σφαγοῦσιν, ἀφαιρέματα εἰς δικαιώματα ἀπετέτακτο· ἐνταῦθα δὲ τὸ ὑπὲρ ἡμῶν σφαγιαζόμενον καλλιέρημα, οὗ τῷ ἀχράντῳ καὶ τιμέῳ αἵματι σφραγιζόμεθα, καὶ πάσης κηλίδος καὶ ῥύπου παντὸς ψυχῆς τε καὶ σώ ματος καθαιρόμεθα; Εἰ τοίνυν τὰ σύμβολα ἅγια, πῶς αὐτὰ τὰ πράγματα, ὧν ἐκεῖνα σύμβολα, οὐκ ἐκ APOLOGETICUS PRO SACRIS IMAGINIBUS. mentum cultus justificationes. Quænam vero hæ et quales ? Lucernam habebat, et mensam, et panem propositionum. Quomodo autem appellabantur? Nimirum sancta. Nostrum vero tabernaculum quod- nam est? quomodo ab inimicis gratiæ Christi denominatur ? Nempe longe melius illo et sacratius. Quid enim aliud dicere oportet, nisi quantum figu- ris et umbris veritas, et illis qui sunt intermedii ille qui dividit, dignitate praestat? Atqui ab his taber- naculum nostrum quomodo appellatur? Profecto haud sanctum, proh blasphemia! sed piaculare atque impurum ; neque justificationes cultus ha- bere, sed idololatriæ speciem. Hi sunt Deo hosti- lium linguarum ausus, qua: ne pari quidem com lege honore gratian alliciunt, sed inter turpissima atque abominanda reputant. Atqui illic quidem mediator et minister erat famulusque et servus Moyses, hic autem Moysis herus, et omnium Do- minus, et sanctarum rerum minister verique ta- bernaculi, quod Dominus, non homo, statuit ; qui et illic legem tulit, et hic mediator est idem factus nostri similis bomo. Et illic pontifex Aaron el Aaronis stipatores, hic autem ipse Dominus Jesus Christus, primus magnusque pontifex prout nos confitemur et credimus. Et illic quidem lucerna ex auro confecta hominibus in umbra ac lege ver- santibus prælucens; hic autem lux vera quæ in mondum advenit, quam tenebre quidem perse- quuntur, non tamen comprehendunt, sed illuminat omnem hominem venientem in mundum, splendet- que ambulantibus in luce ac splendore gratiæ. Mensa illic ex lignis impatribilibus confecta, auroque puro illita; hic ex materia quidem apud nos pretio - siore, sed que ab ipsa divina victima sanctificatur, ‘et sancto irradiatur Spiritu, in qua mysteria adora- tionis în spiritu ac veritate confiunt. Porro et unusquisque fidelium facere potest spiritalem men- sam cor suum, si modo accuratissime everrat ac purget, ut superveniens Verbum pure recipiat; quod intellectualiter in ipsa requiescat, et mystice manducetur. Et panis quidem illic azymus cum lactucis sumebatur ab iis qui herbam edere in typico Paschate jubebantur, ceu obsonio quodam herba conditus. Hic autem descendens e caelo Vero bum cibum immortalitatis datorem hominibus sup- peditans, per quem vitam æternam participant. Idem massam nostram fermentavit, et ad proprium divinitatis splendorem immutabiliter transtulit. Et illic quidem brutorum animalium immolatio et cædes, quorum sanguis astantibus irrorabatur, atque ad corporis purificationem et cmundationem aspergi solebat, et sacrificantibus Loves aut oves, partes quæ justificationum officio fungerentur, dari jubebatur. Ilic autem immolata apud nos præclara victima cujus purissimo pretiosoque sanguine consi- gnamur, et omni ruga ae macula animæ corporisque purgamur. Si ergo symbola sancta, quidni res ipsa, quarum illa sunt symbola, non sint ommino sacra- D C 69. Habebat itaque, inquit, prius quoque testa-

φωται καὶ ἐσχημάτισται, ὅθεν φθορᾶς καὶ ἀλλοιώ- σεως οὐκ ἠλευθέρωται· τὸ δὲ τριχῆ διαστατὸν ἔχοντα, πεποτωμένα εἰσὶ καὶ ὄγκοις καὶ πηλικότησι διειλημ μένα τυγχάνουσιν. • Ετι ἐν τοῖς ἁγιωτάτοις Χερουβὶμ καὶ κίνησίς ἐστι· κινοῦνται γὰρ περὶ τὰς νοήσεις ἐνεργοῦντες, καὶ περὶ τὸν θεῖον ἔρωτα συντεταμένως καὶ ἀῤῥεπῶς τὸ ἀεικίνητον ἔχουσι καὶ ἀκατάληκτον, καὶ τὴν πρὸς Θεὸν ἔφεσιν ἀπαρέγκλιτον κέκτηνται, καὶ τὰς μπρο μαρυγάς τῆς θεαρχικῆς ἀκτῖνος ἀμέσως καὶ πρωτο- φανῶς ὑποδέχονται· τῷ τε εἰς ἀλλήλους χωρεῖν ἀσυγ χύτως καὶ ἀποχωρεῖν, προϊέναι δὲ καὶ ἐπὶ τὰ ὑψει- μένα, προνοίας τε καὶ τοῦ εὐεργετεῖν εἶνεκεν ἐπιστρεπτικοί γάρ εἰσι τῶν καταδεεστέρων, καὶ χειραγωγικοὶ καὶ ἀνατατικοὶ πρὸς τὰ θειότερα καὶ ὑψηλότερα· ἀλλὰ καὶ στάσις ἐν αὐτοῖς ἐστι, τῷ ἱδρύ σθαι καὶ ἐστράφθαι πρὸς Θεὸν ἀπαρεγκλίτως, καὶ τῆς ἑαυτῶν θεοειδοῦς ἔξεως και μονιμότητος με ἐξίστασθαι, ἐν ταυτότητι δὲ μένειν περὶ τὸ ταυτὸν καὶ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχον ἀγαθὸν περιχορεύοντας· τοῖς δὲ οὐδ᾽ ὁπωστιοῦν μέτεστι κινήσεως, οὔτε ἐπί τι πρέ οδος, οὔτε νοητή, οὔτε αἰσθητὴ ἐν αὐτοῖς ἐστιν, οὐδὲ ἔφεσις, οὐδὲ ὁρμή, οὐδὲ βούλησις· ἀμετάβατα δὲ μᾶλ λον καὶ ἀκίνητα, καὶ τῆς ἑτέρων δεόμενα πρὸς τὸ κινεῖσθαι δυνάμεως· ἑστᾶσι γοῦν ἐφ' οὗπερ ἵδρυται τε καὶ ἀποτέτακται, μηδὲ παρ' αὐτοῖς τὴν τοιαύτην ἔχοντα στάσιν· ἄψυχά γε ὄντα καὶ ἀναίσθητα, τοῦ δὲ ἱστάντος καὶ ἀπερείδοντος ἐφ' ὅπερ ἂν νεύοι αὐτῷ τὰ τῆς βουλήσεως δεήσονται· καὶ μὴν καὶ λόγος ἐν ἐκείνοις ἐστὶν, ἐπείπερ λογικοί εἰσιν, οὐχ οἷσπερ ὁ ἡμέτερος, ἐκ τοῦ ἐν ἡμῖν φυσικού και ζωτικού πνεύματος, διὰ τῶν φωνητικῶν ὀργάνων προϊὼν καὶ διαρθρούμενος, τῇ πληγῇ τε τοῦ ἀέρος τυπούμενος, καὶ διαβιβαζόμενος πρὸς ἀντίληψιν τῆς τῶν ἀκουόν- των αἰσθήσεως, ἀλλὰ τῷ ἀΰλους εἶναι, καὶ ἀσυνθέτους, καὶ ἁπλοῦς τε καὶ ἀσωμάτους περιχωρεῖν ἐν ἀλλή λοις, καὶ τὰς ἀλλήλων ἐγκατοπτεύειν νοήσεις, καὶ κοινωνεῖν τῷ λόγῳ διὰ σιγῆς ἐναργέστερον ἢ ὁ πᾶς προϊών λόγος. Τὰ δὲ ἐπειδὴ χρυσήλατά ἐστι, καὶ ὕλης ἀψύχου καὶ ἀλόγου μετέσχηκεν, ἄλογά τέ εἰσι, καὶ τὸν περὶ λόγου λόγον ἐπ' αὐτοῖς ποιεῖσθαι, ἄλογον· κἀκεῖνοι τῆς θεαρχικής φωτοδοσίας ἀφθόνως ἐν μετουσίᾳ γινόμε- νοι, πρὸς τὸ θεοειδές καὶ θεομίμητον ὡς ἐφικτὸν απο τυποῦνται, καὶ πρὸς τὸ ἐμφερὲς τῆς θείας ἀρχετα πίας νοητῶς καὶ ὑπερκοσμίως ἑαυτοὺς ἀνατείνουσι ταῦτα δὲ λαμπρότητος μόνης τῆς ἐκ τῆς ὕλης ἑνού σης αὐτοῖς μετειλήφασιν· ἀνόμοιεν δὲ ἔχουσι τὴν πρὸς τὸ ἀρχέτυπον ὁμοιότητα· κακείνοις δηλοῖ τοῦ νομα τὸ ὑπερπλήρες τῆς γνώσεως καὶ ἀνελάττωτον· καὶ τὸ ὑπερβλύζον ἐν αὐτοῖς ἐν σοφίᾳ, ἐκ τῆς πολυ χύτου καὶ πηγαίας φωτοχυσίας, ἐξ ὧν καὶ τὸ θεωρη- S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. materialia, etiamsi illorum lamina de purissima A splendidaque materia est. Ili ergo cum sint cor- pora, materiaque et forma constent, merito et conformantur et figurantur, unde fit ut neque absque corruptibilitate et mutabilitate sint. Cumque triplicem habeant dimensionem, quantitate prædita sunt, et mole ac qualitate comprehenduntur. Præterea in sanctissimis Cherubinis etiam motus ·est; moventur enim dum intellectum exer- cent, et in amando Deo continenter constanterque sine pausa agitantur, et ad Deum indeclinabiliter tendunt, et divini radii splendores absque interme- dio et ex primigenio fonte suscipiant : tum etiam quia invicem concurrunt et recedunt, atque ad res sibi subjeclas prodeunt, providendi causa et bene- faciendi. Namque et egentes sui respiciunt, et manuducunt diriguntque ad divina ac sublimiora. Cæteroquin et stabiles in semetipsis sunt, quatenus constituti sunt in immobili ad Deum respectu, et a suo eximio habitu constantiaque non discedunt, sed in eodem semper manent invariabili bono atque versantur. At vero his materialibus neque motus inest, neque processus sive intellectualis 'sive sensibilis, neque inclinatio ad aliquid, vel impetus aut voluntas; sed intransitivi sont et im · mobiles; atque ut moveantur, alienis viribus indi- rent. Stant igitur ubi constituti fuerunt et collocati : neque hanc ipsam stationem ipsí sibi curarunt; sunt enim inanimes et sine sensu, et homine indi- gent qui se statuat et firmet, ubicunque is demu volet. Jam veris Cherubinis sermo quoque inest : nain reapse sunt sermonales, non quomodo noster sermo est, physico vitali spiritu, per vocis organa prodiens articulatus, et aeris percussione formatus, atque ad audientiam sensum ac susceptionem de- latus; sed quia ipsi immateriales, incompositi, simplices, incorporei, inter se invicem circumagun- tur, et mutuo cogitationes agnoscunt, et sermone tacito inter se intelligibilius communicant quam alio quoque exteriore sermone fit. C At isti nostri quia sunt ex aurea lamina, et exa- nimi materia irrationalique constant, irrationales sunt; et si de his ratiocinari velimus, irrationabi- les nos videamur. Illi divinam lucem afluenter D participantes, ad divinam speciem et imitationem quantum licet conformantur, atque ad similitudi- nem divini archetypi intellectualiter sublimique modo se intendunt, Isti vero splendorem illum tan- summodo participant, quem ipsorum habet materia, dissimilem tamen habent ab archetypo formam. Et in illis nomen ipsum, eminentiam scientiæ nulli create secundam demonstrat, necnon redundan- tem sapientiam (75), propter uberem ex divino fonte explians illud Pauli Cor. xu, : Alii datur sermo sapientia, alii sermo scientia, ait: c in hum minibus solet discerni a sapientia scientia; in Do autem non sunt haec duo, sed unum. Et in homisi- bus quidem hæc ita discerni probabiliter solent, ut sapientia pertineat ad intellectum æternoru!! scientia vero ad ea quæ sensibus corporis experi- mur. Sed licet alius aliam differentiam proferat, nisi tamen diversa essent, non sic ab Apostolo dis- tinguerentur. › (75) S. Augustinus De diversis quaest. lib. 1, 5,

Τ καὶ ἐκπεφωνημένον, καὶ τῷ τιμίῳ κατὰ τὴν Γραφὴν Α τὴν θεόπνευστον ἀριθμῷ, καὶ τοῦτο δεδοξασμένον • ἵνα διὰ τε τοῦ ἐπηγγελκότος τὸ ἀπαραίτητον, διά τε τοῦ ἀριθμοῦ τὸ ἐπίσημον, ἀμφοτέρωθεν ἔχοι τὸ πρᾶγ μα τὸ ἀπαράγραπτον· εἰ οὖν τὰ Χριστιανῶν παρ αιτοῖντο οἱ ἄθλοι, τοὺς γοῦν´ Ἰουδαίους μιμείσθω- σαν, μήποτε καὶ αὐτῶν ὀφθεῖον ἀπιστότεροί τε καὶ ἀγνωμονέστεροι· οὐδαμοῦ γὰρ παρὰ Ἰουδαίοις τε- τολμηται εἰδώλων ὀνόματι ταῦτα περιυβρίσθαι, καίτοι πολλάκις τοῦ θείου σεβάσματος ἀλογήσαντες, εἰδώλοις ἐξαπατώμενοι λελατρεύκασι· πάντη δὲ παρ' αὐτοῖς ταυτί τίμια καὶ προσκυνητὰ καὶ σεβά σμια· καὶ τοσούτῳ σεβάσμια, ὡς μηδένα τῶν ἄλλων δέει καὶ εὐλαβείᾳ τῶν ἁγίων προσιέναι· πλην γε δή ὅτι εἰς μὲν τὴν πρώτην σκηνήν, διὰ παντὸς εἰσῄεσαν οἱ ἱερεῖς τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες· βατὰ γὰρ ἦν ταῦτα τοῖς πολλοῖς καὶ εὐπρόσιτα· τὰ δὲ μετ' ἐκείνην, ἀστιβῆ πᾶσι καὶ ἅψαυστα, ὅτι μή μόνον ἐφεῖτο τῷ ἀρχιερεῖ ἐφάπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰσιτητέα εἶναι τὰ νενομισμένα ἐπ' αὐτοῖς ἐπιτελέσοντι. Ἐντεῦθεν αἱ πανάγιαι δυνάμεις θείοις προστάγ μασιν εἰκονίζονται · ἐντεῦθεν τῆς τοιαύτης κλήσεως ὁμωνύμως τοῖς ἀρχετύποις ἁγίοις, τὰ πρὸς τὸ Καστήριον υπεριδρυμένα τετύχηκε χρυσοτόρευτα καὶ εἰκότως προβέβληντα: τῶν ἀτυπώτων οἱ τύποι, καὶ τῶν ἀσχηματίστων τὰ σχήματα· ὡς θεμιτόν φάναι, κατὰ τοὺς Θεοσόφους ἡμῶν Πατέρας καὶ κλεινοὺς τῆς Ἐκκλησίας καθηγεμόνας, ἀδυνατούσης τῆς καθ' ἡμᾶς ἀναλογίας ἀμέσως ἐπὶ τὰς νοητάς ἀνατείνεσθαι θεωρίας, καὶ δεομένης οἰκείων καὶ συμφυῶν ἀναγωγῶν, αἱ τὰς ἐφικτὰς ἡμῖν μορφάς προτείνουσι τῶν ἀμορφώτων καὶ ὑπερφυῶν θεαμά των· τοῦτο γὰρ τῆς θείας ἀγαθότητος, καὶ τῆς περὶ ἡμᾶς πατρικῆς κηδεμονίας, τὰς τῶν ὑπερουρα νίων δυνάμεων ἐντυπωτικοῖς συμβόλοις ἐκφαίνεσθαι μακαριότητας, τὸν ἡμέτερον ἀνάγουσι νοῦν, τῇ κατ' αὐτὸν ὑλαίᾳ χειραγωγίας χρώμενον, ἐπὶ τὴν τῶν οἰκείων ὡς ἐφικτὸν μίμησίν τε καὶ θεωρίαν. ο 'Αλλά δεδόσθω παρά Θεοῦ μὲν τὴν κλῆσιν τοὺς ἐπὶ τῆς σκηνής Χερουβὶμ ειληφέναι, πόθεν αὐτοῖς τὸ τῆς άξης επιφημισθήσεται χρήμα;» "Οτι γε δή πρώτον μὲν θεοῦ ἡ πρόσταξι;· ὅσα δὲ ἐπήγγελται θεὸς καὶ πεποίηκε τίμια· οὐδὲν γὰρ εἰκὴ οὐδὲ μάτην τῶν παρ' αὐτοῦ τι πρόεισι· τοῦτο δ' ἂν εὕροι τις καὶ κατὰ τὴν κοσμογένειαν ιστορούμενον· Εἶδε γάρ, φησίν, ὁ Θεὸς, καὶ ἰδοὺ πάντα καλὰ λίαν. Επειτα πῶς οὐ δεδόξασται ταῦτα, ὅθεν ἐπιφαίνεται Θεὸς καὶ για νώσκεται; τί γὰρ τῆς θείας ἐπιστασίας περιδοξο τερον; ἢ τῶν καθ' ους οἰκονομικῶς ἐπιφοιτᾷ τόπων εὐκλεέστερον; πόθεν τὸ ὄρος τὸ Σινὰ δεδόξασται, καὶ φοβερόν καὶ ἀπρόσιτον ἀναδέδεικται; τῆς ἤκουε Μωσής της θεοστικοῦς ἐπιψαύων γῆς· Ο τόπος ἐν ᾧ ἔστηκας γῇ ἁγία ἐστί ; τῶν γηίνων καὶ σαρκικῶν ἀπολύεσθαι προσταττόμενος, ἃ ἐδήλου τά τε ἄλλα, καὶ τῶν ὑποδημάτων ἡ ἀφαίρεσις APOLOGETICUS PRO SACRIS IMAGINIBUS mero (76) insignitum ; ut tum pronuntiantis summa B C D auctoritate, tum numeri nobilitate, res hæc utrinque sit inviolabilis. Si ergo Christianorum instituta hi miseri respuunt, Judæos saltem imitentur, ne forie his quoque increduliores appareant et contumacio- res. Nunquam enim ausi sunt Jud:vi Cherubinos idolorum nomine dehonestare, etiamsi divinæ reli - gionis sape obliti, idola errore decepti coluerunt. Hi, inquam, honorabiles omnino apud eos vene- randique fuerunt; imo adeo venerabiles, ut morta- lium nemo metu ac religione ad hæve sancta acce- deret; namque in priorem quidem tabernaculi partem ingrediebantur semper sacerdotes ad sacra facienda, quia pars haec alibilis erat multis no facile patens. Verumtamen penetralia post illius, nullo pede calcari poterant, nisi quod pontifici maximo semel in anno ad legales ritus illic exse- quendos ingredi licebat. Idco sanctissime hæ potentiæ divino mandato, figurantur. Idcirco eodem sanctorum archetyporum nomine appellantur, hi qui super propitiatorium constituti sunt aurei Cherubini; meritoque nobis exhibentur rerum forma carentium formæ, et non figuratarum figura. Ita ut recte dicendum sit, secundum edoctos a Deo Patres nostros, inclytos, que Ecclesiæ duces, quod cum sit impotens pro- portio nostra ad intellectuales theorias absque intermedio comprehendendas, egeatque propriis et naturalibus introductionibus, que compreher- sibiles nobis exhibent formas objectorum sine figura ac supernaturalium; est utique hoc divine bonitatis paternæque erga nos providentiæ bene- ficium, ut supercœlestium potestatum figurātis in symbolis mentem nostram sustollentibus de- monstret beatitudines, materiali manuductione utendo ad suarum proprietatum imitationem et contemplationem. • Atenim, inquiunt adversari, concedatur sane tabernaculi Cherubinos a Deo suam accepisse appellationem; un lenam tamen ipsis gloriæ majestas attribuetur? › Primo scilicet, quia Dei præceptum est; quidquid autem mandat Deus vel facit, id est venerabile : nihil enim fustra aut vanum ab eo procedit. Hoc comperire quivis potest in ipsa cosmogonia expressum: Vidit enim, inquit, Deus; et ecce omnia erant valde bona 1. Deinda、 quidni sint hi gloriosi, unde Deus et apparet et agnoscitur? Quid enim divina statione gloriosius? vel quid illustrius locis in quibus ipse ea qua vult ratione residet? Undenam Sinai moati gloria, et reverentia, atque accedendi interdictio cu Nata fuit? Cur Moyses, dum terram a Deo calcatum contingeret, audist : Locus in quo consistis, terra sancta est“? jussus simul terrenis carnalibusque semet exspoliare; quod inter alia ostendit, calceamentorum detractio. es Gen. 1, 31. 5. PATROL GR.C. 8. Εχοd. 111, (74) Dicit Septenarium, iu sacris Bibliis celebre, de quo peculiariter scripsit Philo.

οἰκεῖον συνειδὸς προκαθίζουσιν· δι' ὧν τὰ τῆς ἀληθείας πᾶσιν τοῖς τοῦ καλοῦ ἐρῶσιν φανεροῦται καὶ ἐκκαλύπτεται. ἡμῖν γὰρ οὐκ ἐξεγένετο, καίτοι πολλὰ καμοῦσιν, ὅτι μὴ ἑνὶ μόνῳ ἀντιγράφῳ καὶ τούτῳ νεογράφῳ περιτυχεῖν, ἐν φρουραῖς ἀσφαλεστάταις ἤδη ἐγκαθειργμένοις καὶ μηδαμοῦ ἐλευθεριάζειν συγκεχωρημένοις, οὐ μὴν οὐδὲ πόδα προτείνειν πώποτε ἀλλ' ὅτι μὴ δὲ λόγον τινὰ κατ' ἐξουσίαν προΐεσθαι. καὶ ταῦτα μὲν ὡδὶ λελέχθω, ἑξῆς δὲ παραφέρουσιν φωνὰς τοῦ μεγάλου, ὡς φασίν, Βασιλείου ἐκ τοῦ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου γενέσεως εἰς τὸ κατ' εἰκόνα λόγου πρώτου διαγορευούσας τοιάδε· Εἰ μὴ τὴν τοῦ γενέσθαι καθ' ὁμοίωσιν δύναμιν ἡμῖν ἐχαρίσατο, οὐκ ἂν τῇ ἑαυτῶν ἐξουσίᾳ τὴν πρὸς θεὸν ὁμοίωσιν ἐδεξάμεθα. νῦν δὲ δυνάμει ἡμᾶς ἐποίησεν ὁμοιωτικοὺς θεῷ· δύναμιν δὲ δοὺς πρὸς τὸ ὁμοιοῦσθαι θεῷ, ἀφῆκεν ἡμᾶς ἐργάτας εἶναι τῆς πρὸς θεὸν ὁμοιώσεως, ἵνα τέλειος ᾖ τῆς ἐργασίας ὁ μισθός, ἵνα μὴ ὥσπερ εἰκόνες ὦμεν παρὰ ζωγράφου γενόμεναι, εἰκῇ καὶ μάτην κείμεναι· ὅταν γὰρ ἀκριβῶς μεμορφωμένην εἰκόνα ἴδῃς τῇ ποικιλίᾳ τῶν χρωμάτων, οὐ τὴν εἰκόνα ἐπαινεῖς ἀλλὰ τὸν ζωγράφον θαυμάζεις. ταῦτα, ὡς τοῖς συνιοῦσιν καὶ τῆς διὰ λόγων οὐκ ἀμοιροῦσιν παιδεύσεως εὔγνωστον καὶ εὐσύνοπτον, οὐδενὶ τρόπῳ τῇ τῆς ἐκκλησίας ἐλευθερίᾳ λυμαίνεται, τοῖς ἀσυνέτοις δὲ καὶ τὰ αἰσθητήρια τῆς ψυχῆς λελωβημένοις πρὸς ἰσχὺν τοῦ κατ' αὐτοὺς σαθροῦ καὶ διερριμμένου λόγου δοκεῖ προΐσχεσθαι. εἰ μὲν οὖν τοῦ μεγάλου Βασιλείου τυγχάνει ὄντα συντάγματα, οὔπω σύμφημι, ἕως ἂν ὁ τούτου σύγγονος, ὁ ἱερὸς λέγω Γρηγόριος ὁ τῆς Νυσαέων κατὰ τὴν ἱερωσύνην ἐκπρεπῶς προεδρεύσας, ὃς πάντων μάλιστα τὰ τοῦ ὁμαίμονος ᾔδει, λέγων ἀπόσχηται ἐλλειπῆ εἶναι τοῖς εἰς τὴν ἑξαήμερον τεθεωρημένοις αὐτῷ τὴν εἰς τὸν ἄνθρωπον θεωρίαν, ἣν ἀναπληροῦν οἷα φοιτητὴς διδασκάλου σκοπὸν προὔθετο· ἐν οἷς οὐδὲ οὕτω σαφῶς τὸ κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν ὡς ἐνταῦθα γέγραπται διελόμενος εὑρίσκεται. ὅμως δ' οὖν, ἐάν τι ὑπεναντίον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος ὁ λόγος ἔχῃ, ἀκριβέστερόν τε καὶ ἐξεταστικώτερον ἐπισκεψώμεθα. τὸ γὰρ φάναι· ἵνα μὴ ὡς εἰκόνες ὦμεν παρὰ ζωγράφων γενόμεναι, εἰκῇ καὶ μάτην κείμεναι, τί πρὸς κατηγορίαν τῆς εἰκόνος Χριστοῦ καὶ τῶν ἁγίων φέρειν δύναται; ἢ τί πρὸς ἀτιμίαν προστρίψεται; ἴσμεν γὰρ καὶ μάτην καὶ εἰκῇ κειμένας εἰκόνας καὶ μάλιστα οἵαιπερ αἱ παρ' Ἕλλησιν μάτην ἐκπεποιημέναι καὶ κείμεναι καὶ ἄλλως ἀνδρῶν μιαρῶν καὶ ἀνοσίων (ὁποῖοι δὴ εἰσὶν οἱ τῆς ἀποστασίας ταύτης ἀρχηγοὶ καὶ οἱ τῶν ἄλλων αἱρέσεων ἔξαρχοι), καὶ οὐδὲ εἰκῇ καὶ ἁπλῶς κείμεναι, ἀλλὰ καὶ βδελυκταὶ καὶ κατάπτυστοι καὶ τοῦ πατεῖσθαι ἄξιαι. ἀλλ' οὐδὲν παρὰ τοῦτο τοῖς ἱεροῖς πρὸς μῶμον ἀναφανεῖται· οὐδὲ γὰρ εἰ φευκτοὶ οἱ παρ' Ἕλλησιν ναοὶ καὶ θυσίαι ἤδη καὶ τὰ παρ' ἡμῖν ὡσαύτως νομισθήσεται. εἰ δέ τινες τῶν τῆς ἐκκλησίας ἐχθρῶν ἐν τούτοις περιτραχύνονται καὶ τὴν ψυχὴν ὑπ' ὀργῆς ἐξοιδαίνουσιν, ἔδει μᾶλλον ἐπὶ ταῖς Χριστοῦ χαλεπαίνειν καὶ τῶν ἁγίων ὕβρεσιν, ὅσῳ καὶ μᾶλλον τὰ ἅγια τῶν ἐναγῶν ἀσυγκρίτως ὑπεραίροντά εἰσιν καὶ προφερέστερα. εἰ γὰρ εἰς τιμὴν ἐκείνοις γεγράφαται, τί τῆς τιμῆς τὸν Χριστὸν καὶ τοὺς ἁγίους ἀποστεροῦσι βασκαίνοντες; ὡς γὰρ ἐπίσης ἥ τε τιμὴ τούτων καὶ ἡ ὕβρις ἐπὶ τὰ ἀρχέτυπα ἄνεισιν, οὐδενὶ μὲν ἄγνωστον, ἐνδηλότερον δὲ ἡμῖν κατέστησαν καὶ οἱ τῆς πρεσβύτιδος Ῥώμης ἱεράρχαι· ὅταν γὰρ ὁ κατάρξας τῆς ὕβρεως τὸν χρίσαντα ἀρχιερέα, τῆς ἀρχιερωσύνης καὶ τῆς τιμῆς παρέλυσεν καὶ τοῦ θρόνου μετέστησεν, ὥσπερ τὴν θείαν οὐ κατορρωδήσας κρίσιν, καὶ πρὸς τὴν ἐπαφωμένην τῆς ἀνοσίας κεφαλῆς δεξιὰν τὴν αἰδῶ παρωσάμενος, τὴν εἰκόνα τὴν ἐκείνου, καίτοι τὸ πρὶν τιμῶντες, τηνικαῦτα καθεῖλον αἰσχρῶς ἀτιμώσαντες, ἵν' ἐξ ὧν κακῶς ἔδρασεν, τὸ παθεῖν χεῖρον μὴ διαδράσῃ. τοιοῦτον δή τι καὶ πάλαι ἐπὶ τῆς Ἀντιόχου γεγενημένον ἱστόρηται ἡνίκα τὴν πρὸς τὸν βασιλέα οἱ πολῖται ἀπέχθειαν ἔσχον. Θεοδόσιος δὲ ἦν ὁ τὰ Ῥωμαίων σκῆπτρα τὸ τηνικαῦτα διέπων. ἐκεῖνον μὲν ἀμύνασθαι οὐχ' οἷοί τε γενόμενοι, ἐπὶ τοὺς ἐκείνου δὲ ἀνδριάντας τὴν μῆνιν καὶ τὰς Α μίας ἐνῆρκται, γράφεται καὶ εἰκονίζεται, ὡς δηλοῦ σιν αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἡ ἀλήθεια ; μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ μήκιστον τοῦ διελάσαντος χρόνου, ή τε άπει ρος τῶν εἰκονισάντων καὶ εἰκονισθέντων πληθὺς ὑπ' ὄψιν πάντων έκκειμένη εὐσεβῶς μάλα καὶ εὐπρεπέ στατα, μονονού σαφῶς ταῖς ἁπάντων ἀκοαῖς ἐμβοῶσα τήν τε περὶ ἡμᾶς τοῦ Σωτῆρος ἀγαθότητα γεγενημέ νην, καὶ τῆς οἰκονομίας αὐτοῦ καὶ συγκαταβάσεως διατρανοῦσα τὸ μυστήριον, καὶ οὐδὲν ἧττον ἢ τὸ ἱερὸν διδάσκουσα Εὐαγγέλιον, τάς τε τῶν ἁγίων ἀρι στείας, καὶ τοὺς ἀξιαγάστους ἄθλους αὐτῶν κηρύςτουσα, καὶ τὴν τῶν ἀθετούντων ταῦτα ἀγνωμοσύνην καὶ ἀπιστίαν ἐμφανῶς στηλιτεύουσα· Πάντα γάρ ἐνώπια τοῖς συνιοῦσι, καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν. Καὶ τίς οὕτως ἄθλιος καὶ πεπωρωμένος τὴν ψυ χὴν καὶ ἠλίθιος, ὡς ἀντωπῆσαι πρὸς τὴν οὕτω λαμπρὶν καὶ διαφανεστάτην ἀλήθειαν; πῶς δὲ ἄρα τοιαύτης προσηγορίας τυχοῦσα ἡ γραφή, οὐ τιμές καὶ ἔνδοξος ; οὐδὲν γὰρ ἀπεικὸς καὶ τοῦτο Χριστόν ὀνομάζεσθαι καθάπερ ἐκεῖνα Χερουβίμ· τίς γάρ λόγος ὁ τοῦτο κωλύσων τῷ ἐπιγεγράφθαι μάλιστα; Χριστὸς γὰρ τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἀναγινώσκεται τοῦνομα, καὶ τοῦ εἴδους τὸ ἐμφερὲς ἔχουσα, καθ' ὅσον ἡ χεὶρ τοῦ γραφέως ταῖς εὐφυΐαι; καὶ ταῖς ἐκ τῆς τέχνης τῆς γραφικῆς ἐπιδόσεσιν ἀπευθύνεται· ἡμῖν δὲ καὶ τὰ χρυσότευκτα Χερουβίμ, κατὰ τὴν ἀποστο λικὴν φωνὴν τιμητέα, καὶ ὁ περὶ τούτων λόγος βραχύς τε καὶ εὐπερίγραπτος ὢν ἐνταυθοί περιγε γράψεται· ὁ δὲ περὶ τῶν ἀμαθαινόντων ἔτι σφρι γῶν καὶ ἐπακμάζων ἐπὶ τὸ πρόσω προενεχθήσεται· ἐκπλαγείη γὰρ ἄν τις καὶ σφόδρα γε εἰκότως αὐτῶν κἀνταῦθα τῆς ἀνοίας καὶ ἀφροσύνης τὸ μέγεθος, ὡς οὐδ' αὐτὴ τῶν πραγμάτων ή φύσις καὶ ἡ ἐνάργεια. καὶ τὰ παρὰ πᾶσι συμφώνως όμολογούμενα, καὶ ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις τὸ ἀναμφίλεκτον ἔχοντα, τὸ δέον αὐτοὺς συνιδεῖν πέπεικεν· εἴπερ γὰρ αὐτοῖς δογ μάτων ευθύτητος μετήν, διασχοῦσι ἀμαθίας τὸ πάχος, ἐχρῆν ἐκ τῶν ἐναργῶς προφαινομένων καὶ ταῖς αἰσθήσεσι πάντων ὑπεπιπτόντων, συλλογισαμένους περὶ τῶν προκειμένων, ἐπεγνωκέναι τἀληθῆ καὶ δοξάσαι τὰ εὐθῆ· ὡς γὰρ κἂν ταῖς σκιαγρα φίαις ἰδεῖν ἔνεστιν, αἱ μὴ τῶν ἀρχετύπων αὐτῶν μόνον, ἤδη δὲ καὶ τῶν κεχρωματουργημένων, καὶ ταῖς διαφανέσι τῆς εὐχροίας βαφαῖς διηνθισμένων, καὶ πρὸς τὴν ἐμφέρειαν τοῦ πρὸς ὅ γέγονεν ἀκρι βῶς ἐξειργασμένων, πολλῷ καταδεέστεραι οὗται τυγχάνουσιν, οὕτως ἐκ παραλλήλου θεμένους τὰ σχέσει θεωρούμενα, καὶ ὥσπερ ἀναλογίᾳ τινὶ χρω μένους, ἐννοῆσαι ὅτι σκιὰν ἔχοντα τοῦ νόμου, οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων, τίμια δὲ ταῦτα καὶ ἅγια κατὰ τὴν ἀποστολικὴν εἰσήγησιν, πῶς οὐχὶ μᾶλλον τὰ τὸ πλέον ἔχοντα, τὰ παρ' ἡμῖν ἱερά, φημι, & τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν πεφόρεσε, διαφερόντως τιμιώτερά τε καὶ ἐνδοξότερα; ἀλλ' οἱ ματαιόφρονες οὐδὲ τῆς ἴσης ἐκείνοις ἀξιούσι τιμῆς· τοσούτον δέουσι τὴν τοῦ κρείττονος καὶ συμφέροντος ἐκλογὴν Α μίας ἐνῆρκται, γράφεται καὶ εἰκονίζεται, ὡς δηλοῦ σιν αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἡ ἀλήθεια ; μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ μήκιστον τοῦ διελάσαντος χρόνου, ή τε άπει ρος τῶν εἰκονισάντων καὶ εἰκονισθέντων πληθὺς ὑπ' ὄψιν πάντων έκκειμένη εὐσεβῶς μάλα καὶ εὐπρεπέ στατα, μονονού σαφῶς ταῖς ἁπάντων ἀκοαῖς ἐμβοῶσα τήν τε περὶ ἡμᾶς τοῦ Σωτῆρος ἀγαθότητα γεγενημέ νην, καὶ τῆς οἰκονομίας αὐτοῦ καὶ συγκαταβάσεως διατρανοῦσα τὸ μυστήριον, καὶ οὐδὲν ἧττον ἢ τὸ ἱερὸν διδάσκουσα Εὐαγγέλιον, τάς τε τῶν ἁγίων ἀρι στείας, καὶ τοὺς ἀξιαγάστους ἄθλους αὐτῶν κηρύς- τουσα, καὶ τὴν τῶν ἀθετούντων ταῦτα ἀγνωμοσύνην καὶ ἀπιστίαν ἐμφανῶς στηλιτεύουσα· Πάντα γάρ ἐνώπια τοῖς συνιοῦσι, καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν. Καὶ τίς οὕτως ἄθλιος καὶ πεπωρωμένος τὴν ψυ χὴν καὶ ἠλίθιος, ὡς ἀντωπῆσαι πρὸς τὴν οὕτω λαμ- πρὶν καὶ διαφανεστάτην ἀλήθειαν; πῶς δὲ ἄρα τοιαύτης προσηγορίας τυχοῦσα ἡ γραφή, οὐ τιμές καὶ ἔνδοξος ; οὐδὲν γὰρ ἀπεικὸς καὶ τοῦτο Χριστόν ὀνομάζεσθαι καθάπερ ἐκεῖνα Χερουβίμ· τίς γάρ λόγος ὁ τοῦτο κωλύσων τῷ ἐπιγεγράφθαι μάλιστα; Χριστὸς γὰρ τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἀναγινώσκεται τοῦ- νομα, καὶ τοῦ εἴδους τὸ ἐμφερὲς ἔχουσα, καθ' ὅσον ἡ χεὶρ τοῦ γραφέως ταῖς εὐφυΐαι; καὶ ταῖς ἐκ τῆς τέχνης τῆς γραφικῆς ἐπιδόσεσιν ἀπευθύνεται· ἡμῖν δὲ καὶ τὰ χρυσότευκτα Χερουβίμ, κατὰ τὴν ἀποστο λικὴν φωνὴν τιμητέα, καὶ ὁ περὶ τούτων λόγος βραχύς τε καὶ εὐπερίγραπτος ὢν ἐνταυθοί περιγε γράψεται· ὁ δὲ περὶ τῶν ἀμαθαινόντων ἔτι σφρι γῶν καὶ ἐπακμάζων ἐπὶ τὸ πρόσω προενεχθήσεται· ἐκπλαγείη γὰρ ἄν τις καὶ σφόδρα γε εἰκότως αὐτῶν κἀνταῦθα τῆς ἀνοίας καὶ ἀφροσύνης τὸ μέγεθος, ὡς οὐδ' αὐτὴ τῶν πραγμάτων ή φύσις καὶ ἡ ἐνάργεια. καὶ τὰ παρὰ πᾶσι συμφώνως όμολογούμενα, καὶ ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις τὸ ἀναμφίλεκτον ἔχοντα, τὸ δέον αὐτοὺς συνιδεῖν πέπεικεν· εἴπερ γὰρ αὐτοῖς δογ μάτων ευθύτητος μετήν, διασχοῦσι ἀμαθίας τὸ πάχος, ἐχρῆν ἐκ τῶν ἐναργῶς προφαινομένων καὶ ταῖς αἰσθήσεσι πάντων ὑπεπιπτόντων, συλλογισα- μένους περὶ τῶν προκειμένων, ἐπεγνωκέναι τἀληθῆ καὶ δοξάσαι τὰ εὐθῆ· ὡς γὰρ κἂν ταῖς σκιαγρα φίαις ἰδεῖν ἔνεστιν, αἱ μὴ τῶν ἀρχετύπων αὐτῶν μόνον, ἤδη δὲ καὶ τῶν κεχρωματουργημένων, καὶ ταῖς διαφανέσι τῆς εὐχροίας βαφαῖς διηνθισμένων, καὶ πρὸς τὴν ἐμφέρειαν τοῦ πρὸς ὅ γέγονεν ἀκρι βῶς ἐξειργασμένων, πολλῷ καταδεέστεραι οὗται τυγχάνουσιν, οὕτως ἐκ παραλλήλου θεμένους τὰ σχέσει θεωρούμενα, καὶ ὥσπερ ἀναλογίᾳ τινὶ χρω μένους, ἐννοῆσαι ὅτι σκιὰν ἔχοντα τοῦ νόμου, οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων, τίμια δὲ ταῦτα καὶ ἅγια κατὰ τὴν ἀποστολικὴν εἰσήγησιν, πῶς οὐχὶ μᾶλλον τὰ τὸ πλέον ἔχοντα, τὰ παρ' ἡμῖν ἱερά, φη- μι, & τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν πεφόρεσε, διαφερόντως τιμιώτερά τε καὶ ἐνδοξότερα; ἀλλ' οἱ ματαιόφρονες οὐδὲ τῆς ἴσης ἐκείνοις ἀξιούσι τιμῆς· τοσούτον δέουσι τὴν τοῦ κρείττονος καὶ συμφέροντος ἐκλογὴν rotur, ut facta et ipsa veritas ostendunt? Id testa- tur etiam præteriti temporis longitudo, et innu- mera tum artificum tum opificiorum multitudo, omnium oculis objecta pie oppido et summo cum decore, tantum manifeste non inclamans cuncto- · rum auribus, Servatoris erga nos patratam bo- › nitatem, et incarnationis ejus et condescensionis ostendens mysterium, neque secius docens quam sacrum Evangelium; tum et sanctorum clara fa- cinora et admiranda certamina ipsorum praedicans, et eorum qui hæc abolent perversum animum et incredulitatem publice vituperans. Cuncia enim conspicua sun intèlligentibus, et recla his qui scien- tiam invenerunt ss. Quis vero tam miser est et animo cœcus ac sto- lidus, ut huic tam claræ limpidissimæque veritati contradicere velit ? Quomodo, postquam talem ap- · pellationem (imaginis Christi) pictura habet, non ·sit veneranda et glorificanda? Haud quippe absur- dum sit hanc Christi nomine indigitare, veluti Che- -rubinos illos. Quaenam ratio sic eam denominare -vetat? Namque ibi spectantibus Christi nomen oc- currit, et ipsam forma ejus similitudinem habet, quantum pictoris manus ingenio suo et artis pictoriæ adjumentis consequi potest. Nobis vero etiam aurei Cherubini juxta apostolicam vocein honorandi sunt, et de his sermo brevis et cir- cumscriptus hoc loco concludetur. Verum ille de -his stultis hominibus adliue abundans et vigens C alterius proveretur. Nam mirari valde meritoque hic quoque licet dementia atque insaniae magnitu- dinem, quod neque ipsa factorum natura el'evi- dentia, neque res apud omnes concorditer in con- fesso, et in communi sensu mínime ambigua, non- dum illis necessarium consensum suaserunt. Nam si quid recta sententiæ iis inesset, et si ignorantia crassitudinem perrumpere possent, necesse foret ex aperte patentibus, et sub omnium sensum ca- dentibus, de proposito hoc cogitantes, veritatem agnoscere, et opinionem rectam amplecti. Sicut enim delineationes videre est multo deteriores non archetypis tantum, verum etiam coloratis picturis, et a splendidis vividisque tincturis decus habenti- bus, ita si invicem opponamus Cherubinos qui D relative tantum spectantur, et analogia quadam utentes cogitemus, eos unibram tantum habere legalem, non autem ipsarum rerum iconem, et ta-- men honorabiles esse et sanctos juxta apostolicam doctrinam, cur non magis hæc quæ plura conti- went, sacra nostra, inquam, qua ipsam veritaten in se gestant, cur non multo honorabiliora et glo- riosiora sint ? Sed hi stulti, ne pari quidem, ac illa vetera honore dignantur. Adeo absunt a melioris utilisque sententiæ delectu! quandoquidem etiam contrariorum absurde potius gaudent optione. Hi nimirum, stultitia sua et errore præpediti, compa- rotur, ut facta et ipsa veritas ostendunt? Id testa- tur etiam præteriti temporis longitudo, et innu- mera tum artificum tum opificiorum multitudo, omnium oculis objecta pie oppido et summo cum decore, tantum manifeste non inclamans cuncto- · rum auribus, Servatoris erga nos patratam bo- › nitatem, et incarnationis ejus et condescensionis ostendens mysterium, neque secius docens quam sacrum Evangelium; tum et sanctorum clara fa- cinora et admiranda certamina ipsorum praedicans, et eorum qui hæc abolent perversum animum et incredulitatem publice vituperans. Cuncia enim conspicua sun intèlligentibus, et recla his qui scien- tiam invenerunt ss. Quis vero tam miser est et animo cœcus ac sto- lidus, ut huic tam claræ limpidissimæque veritati contradicere velit ? Quomodo, postquam talem ap- · pellationem (imaginis Christi) pictura habet, non ·sit veneranda et glorificanda? Haud quippe absur- dum sit hanc Christi nomine indigitare, veluti Che- -rubinos illos. Quaenam ratio sic eam denominare -vetat? Namque ibi spectantibus Christi nomen oc- currit, et ipsam forma ejus similitudinem habet, quantum pictoris manus ingenio suo et artis pictoriæ adjumentis consequi potest. Nobis vero etiam aurei Cherubini juxta apostolicam vocein honorandi sunt, et de his sermo brevis et cir- cumscriptus hoc loco concludetur. Verum ille de -his stultis hominibus adliue abundans et vigens C alterius proveretur. Nam mirari valde meritoque hic quoque licet dementia atque insaniae magnitu- dinem, quod neque ipsa factorum natura el'evi- dentia, neque res apud omnes concorditer in con- fesso, et in communi sensu mínime ambigua, non- dum illis necessarium consensum suaserunt. Nam si quid recta sententiæ iis inesset, et si ignorantia crassitudinem perrumpere possent, necesse foret ex aperte patentibus, et sub omnium sensum ca- dentibus, de proposito hoc cogitantes, veritatem agnoscere, et opinionem rectam amplecti. Sicut enim delineationes videre est multo deteriores non archetypis tantum, verum etiam coloratis picturis, et a splendidis vividisque tincturis decus habenti- bus, ita si invicem opponamus Cherubinos qui D relative tantum spectantur, et analogia quadam utentes cogitemus, eos unibram tantum habere legalem, non autem ipsarum rerum iconem, et ta-- men honorabiles esse et sanctos juxta apostolicam doctrinam, cur non magis hæc quæ plura conti- went, sacra nostra, inquam, qua ipsam veritaten in se gestant, cur non multo honorabiliora et glo- riosiora sint ? Sed hi stulti, ne pari quidem, ac illa vetera honore dignantur. Adeo absunt a melioris utilisque sententiæ delectu! quandoquidem etiam contrariorum absurde potius gaudent optione. Hi nimirum, stultitia sua et errore præpediti, compa-

ὀργὰς ἐξέχεαν· καὶ δὴ ἂν τὴν ὕβριν οὐ φέρων, ἐκ βάθρων τὴν πόλιν αὐτοῖς οἰκήτορσιν ἀνάστατον πεποιήκει (ἤδη γὰρ καὶ πῦρ ἀνάπτειν ἠπείλει), εἰ μὴ ὁ ἐν τῷ τότε τῆς κατὰ τὴν πόλιν ἱερωσύνης ἐπιτροπεύων διαπρεσβευόμενος πλείσταις λιταῖς καὶ ἱκεσίαις τὴν βασιλέως ὀργὴν ἔστησεν καὶ τὸν θυμὸν καταμαλάξαι ἴσχυσεν καὶ τὴν ὅσον οὔπω τὰ πάνδεινα πείσεσθαι μέλλουσαν περιεσώσατο πόλιν. τοιαῦτα καὶ κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρου μεγαλόπολιν, ἤδη δὲ καὶ ἐν ἑτέραις πόλεσιν διαπραχθέντα ᾄδεται. ἀλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανακτέον ἡμῖν τὸν λόγον. τί γὰρ ἡμῖν ἐπηρεάζειν ἰσχύσειαν ἐκ τοῦ λέγεσθαι τὸν ζωγράφον μᾶλλον ἢ τὴν ἀκριβῶς ἐπησκημένην εἰκόνα θαυμάζεσθαι; εἶτα πόθεν ἡ τοῦ γραφέως εὐφυΐα καταδειχθήσεται καὶ πόθεν τὸ θαυμάζεσθαι ἕξει, εἰ μὴ πρότερον τὸ ἀποτελεσθὲν ἔργον παρ' αὐτοῦ θαυμασθήσεται; καὶ γὰρ τὸ κάλλιστα ἠσκημένον εἶδος πρότερον ἐφ' ἑαυτοῦ τὸν θεατὴν ἑλκύσαν, τηνικαῦτα πρὸς τὸν εἰργασμένον παραπέμπει διὰ τῆς τέχνης, εἰ μὴ καὶ τὸν γεγραφότα, ὡς οὐκ εὖ εἰρηκότα, ὅτι ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται, καταιτιάσοιντο. μάτην οὖν ἀνοηταίνοντες καὶ εἰκῇ φλυαροῦντες οἱ ἐντεῦθεν τῇ ἰδίᾳ ὑπολήψει παρίστασθαι δοκοῦντες ἁλώσονται. συμμαχήσειεν γὰρ ἡμῖν μᾶλλον καὶ οὗτος ὁ λόγος· ὁπηνίκα γὰρ ἀκριβῶς εἰκόνα τοῦ κυρίου γεγραμμένην κατίδοιμεν, καὶ τὸν ζωγράφον ἐπαι νοῦμεν καὶ διὰ τῆς ἀκριβοῦς ἐμφερείας πρὸς τὸ ἀρχέτυπον ἀναγόμεθα καὶ οὐκ εἰκῇ γεγραμμένην οἰόμεθα· οὐδὲ γὰρ οὕτω κατ' ἐκείνους τυφλώττομεν ἢ νοσοῦμεν τὰ τῆς ψυχῆς αἰσθητήρια, ἀλλ' εἰς εὐχρηστίας καὶ ὠφελείας ὑπόθεσιν τοῖς εὐσεβέσιν ἀνεστηλωμένην ἀποφαινόμεθα. οὐκοῦν τῶν μὲν εἰκαίων καὶ ματαίων εἰκῇ καὶ μάτην καὶ αἱ εἰκόνες κείσθωσαν, τῶν δ' αὖ θείων καὶ τιμίων ἀναλόγως τιμάσθωσαν. ἡμεῖς δέ, εἰ μὲν τοῦ μεγάλου Βασιλείου τὰ προκείμενα γνήσια τυγχάνει γεννήματα ἢ μή, οὐδὲν διοισόμεθα· παρατιθέμενα δὲ τούτοις, τὰ παρὰ πᾶσιν συμφωνούμενα καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς οἰκειότητος αὐτῶν ἐπαγγελλόμενα, τὰ δοκοῦντα αὐτοῖς ἡμῖν ἐμφανιζέσθωσαν. ἐν μὲν γὰρ τοῖς εἰς τὸν ἱερὸν Ἀμφιλόχιον τὸν τοῦ Ἰκονίου ἱεράρχην ἐπεσταλμένοις τὸ ἐκ τῆς φωνῆς τῆς εἰκόνος διπλοῦν σημαινόμενον, ὅπερ κατὰ φύσιν καὶ ὃ κατὰ τέχνην, θεωρεῖται διατρανῶν, ἔτι καὶ τὸ ἐκ τῆς ὁμωνυμίας οἰκεῖον καὶ τὸ ἀμέριστον τῆς τιμῆς, ἀπὸ τῶν τεχνητῶν ὁρμώμενος ἐπὶ τὰ φυσικὰ καὶ τὴν θεολογίαν πρὸς παράδειγμα χρώμενος, μέτεισιν. ἔχει δὲ οὕτως ὅτι Βασιλεὺς λέγεται καὶ ἡ τοῦ βασιλέως εἰκών, καὶ οὐ δύο βασιλεῖς. οὔτε γὰρ τὸ κράτος σχίζεται οὔτε ἡ δόξα μερίζεται· ὡς γὰρ ἡ κρατοῦσα ἡμῶν ἀρχὴ καὶ ἐξουσία μία, οὕτω καὶ ἡ παρ' ἡμῶν δοξολογία μία καὶ οὐ πολλαί· διότι ἡ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον ἀναβαίνει. ὃ οὖν ἐστιν ἐνταῦθα μιμητικῶς ἡ εἰκών, ἐκεῖ φυσικῶς ὁ υἱός· καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῶν τεχνητῶν κατὰ τὴν μορφὴν ἡ ὁμοίωσις, οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς θείας καὶ ἀσυνθέτου φύσεως ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς θεότητός ἐστιν ἡ ἕνωσις. ἑαυτῷ δὲ καὶ τῇ ἀληθείᾳ πανταχοῦ ἀκολουθῶν ὁ σοφώτατος οὗτος ἀνήρ, καὶ ἐν τοῖς κατὰ τοῦ θεομισοῦς Σαβελλίου λόγοις τὰ αὐτὰ διέξεισιν, ὅτι τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν αἱ εἰκόνες οὐκ εἰκῇ οὐδὲ μάτην κεῖνται, ἀλλ' ἡ ἐπὶ ταύταις τιμή, τῶν ὧν εἰσιν εἰκόνες τὴν τιμὴν βεβαιοῖ. καὶ τοῦτο παρίστησιν οὕτω πως φάσκων· Οὐδὲ γὰρ κατὰ τὴν ἀγορὰν ὁ τῇ βασιλικῇ εἰκόνι ἐνατενίζων καὶ βασιλέα λέγων τὸν ἐν τῷ πίνακι δύο βασιλεῖς ὁμολογεῖ, τήν τε εἰκόνα καὶ τὸν οὗ ἐστιν εἰκών, οὔτ' ἐὰν δείξας τὸν ἐν τῷ πίνακι γεγραμμένον εἴπῃ· "Οὗτός ἐστιν ὁ βασιλεύς", ἀπεστέρησεν τὸν πρωτότυπον τῆς τοῦ βασιλέως προσηγορίας· μᾶλλον μὲν οὖν ἐκείνῳ τὴν τιμὴν ἐβεβαίωσεν διὰ τῆς τούτου ὁμολογίας· εἰ γὰρ ἡ εἰκὼν βασιλεύς, πολλῷ δήπου εἰκὸς βασιλέα εἶναι τὸν τῇ εἰκόνι παρεχόμενον τὴν αἰτίαν. ἆρ' οὖν εἰκῇ καὶ μάτην αἱ εἰκόνες αὗται κείμεναι παρὰ τῷ πατρὶ λέγονται; ἢ τίμιαι παρ' αὐτῷ γνωρίζονται; οἱ ἔχοντες ὦτα ἀκούειν ἀκουέτωσαν, οἱ ἔχοντες ὀφθαλμοὺς ὁρᾶν ὁράτωσαν, οἱ ἔχοντες νοῦν νοείτωσαν καὶ ἐπῃσθημένοι κρινέτωσαν. οἵδε γὰρ μὴ δὲ ὅσον εἰκόνι γηγενοῦς μενα· ὡς εἴ τις ἀριθμῷ διαλαβεῖν τὸ πλῆθος αὐτῶν Α ἐθελήσειε, λάθος ἂν ἑαυτὸν τὴν ἐπὶ θαλάσσης ψάμ μον ἀπαριθμούμενος, ἢ τῶν κυμάτων ἐπιὼν τὴν ἐπανάστασιν· χάριτος δὲ ὁπόσης καὶ ἁγιασμοῦ δαψιλῶς ὅπως καὶ πλουσίως μετειληχότες βρύουσιν, οὐδὲ παρεξετάζειν ὅλως ἐκείνῳ θεμιτόν· καὶ ταῦτα δηλοῖ τῶν πραγμάτων ἡ ἀλήθεια · τὰ δὲ οὕτως ἔνα θεα, καὶ τῶν ἐνδόξων ἐνδοξότερα, καὶ τῶν θαυμα σίων θαυμασιώτερα ηγνόησαν παντελῶς· πῶς καὶ τίνα τρόπον ; ἐπειδὴ ἀνὰ μέσον ἁγίου καὶ βεβήλου οὐ διέστειλαν, οὐδὲ συνῆκαν ὅτι οὔτε συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων, οὐδὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος· Διὰ τοῦτο περιεβάλοντο ἀδικίαν καὶ ἀσέ Γειαν ἑαυτῶν, καὶ διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρίᾳ, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν· ὡς οὐ δέν τι μᾶλλον τὰ ἐν κόσμῳ ἀδόξως νοσούντες φιλἡδονον, ἢ τὸ ἐν γλώττῃ ἀκόσμως ληροῦντες φιλείδωλον καθάπαξ δὲ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν τῶν καλῶν τὰς ἀκοὰς ἀποφράξαντες, οὐδὲ τῶν εὐαγγελικῶν ῥημάτων κατ ακούειν ἀνέχονται, δι' ὧν τοῖς Φαρισαίοις, νομικών παρατηρήσεων ἕνεκεν, κατὰ τῶν θεσπεσίων έγκαδοῦσι, μαθητῶν, ἐπιπλήττων ὁ Σωτὴρ ἔλεγεν · "Η οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι τοῖς Σάββασιν οἱ ἱερεῖς ἐν τῷ ἱερῷ τὸ Σάββατον βεβηλοῦσι, καὶ ἀναίτιοί εἰσι; Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι τοῦ ἱεροῦ μείζων ἐστὶν ὧδε. [Πρὸς δέ· ] Λέγω δὲ ὑμῖν, ὅτι καὶ ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν κρίσει μετὰ τῆς 18· νεάς ταύτης, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὴν, ὅτι μετά ενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλέον Ιωνα ὧδε. Πρὸς δὲ, ὅτι καὶ βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτὴν, ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων ο. Παρασημαντέον δὲ πρῶτον, ὅτι πλέον ὧδε ἐφ' ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων τρόπων προσκείμενον, οὐ τοπικήν τινα παρίστησιν ἔννοιαν, ἀλλ' ὅσον ὑπεραίρει καὶ ὑπερίδρυται τα νέα καὶ παρὰ τοῦ Σωτή ρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οἰκονομούμενα, καὶ ἀσυγ κρίτως τὸ πλέον ἔχοντα τῶν τε κατὰ Σολομῶντα τεθαυμασμένων, καὶ τῶν ἐν τοῖς ἄλλοις παλαιοίς, καὶ ταῖς τῶν πραγμάτων ὑπεροχαῖς, ἐν ἀμείνοσι μακρῷ κείμενα διαδείκνυσιν· ὧν τὸ ὑπερανεστηκός καὶ ἐξηλλαγμένον προσεχῶς εἴρηται· διὰ τούτων γὰρ ἡμῖν τὰ θεῖα τῆς οἰκονομίας μυστήρια παραδέἔσται, τὰ οὐράνια τοῖς ἐπὶ γῆς ἐκκαλύπτεται, τῆς υἱοθεσίας ἡ χάρις προέρχεται, καὶ βασιλεία οὐρανῶν ἐντὸς ἡμῶν γίνεται, πᾶσα εἰδωλικὴ καὶ δαιμονική ἀπάτη πάντοθεν ἀπελαύνεται · καὶ τί γὰρ ἄλλο, ἢ ὅτι Θεὸς μετὰ ἀνθρώπων; οὗ τί ἂν εἴη μεῖζον καὶ ὑψηλότερον; εἰ δὲ καὶ τόπον τις υπολήψεται, τί κρεῖττον καὶ ἐνθεέστερον, ἔνθα Θεὸς ἐν σαρκὶ παρα γίνεται; ὧν οὐδὲν τὰ παλαιὰ ἐκεῖνα διεκέκτητο τώποτε· ἀλλὰ καίπερ τοιαῦτά γε όντα, τῶν θαυμασίων ὁπόσον εἰπεῖν θαυμασιώτερά ἐστιν ἀμήχανον, ἃ παρὰ τοῖς ἐχθροῖς τοῦ Εὐαγγελίου ὁποῖα νῦν λελόγισται καὶ κατωνόμασται· πάλιν αὐτοὶ θεομαχείτωτῆς γῆς ἀκοῦσαι σοφίαν Σολομῶντος· καὶ ἰδοὺ πλέον Σολομῶντος ὧδε. μενα· ὡς εἴ τις ἀριθμῷ διαλαβεῖν τὸ πλῆθος αὐτῶν Α ἐθελήσειε, λάθος ἂν ἑαυτὸν τὴν ἐπὶ θαλάσσης ψάμ μον ἀπαριθμούμενος, ἢ τῶν κυμάτων ἐπιὼν τὴν ἐπανάστασιν· χάριτος δὲ ὁπόσης καὶ ἁγιασμοῦ δα- ψιλῶς ὅπως καὶ πλουσίως μετειληχότες βρύουσιν, οὐδὲ παρεξετάζειν ὅλως ἐκείνῳ θεμιτόν· καὶ ταῦτα δηλοῖ τῶν πραγμάτων ἡ ἀλήθεια · τὰ δὲ οὕτως ἔνα θεα, καὶ τῶν ἐνδόξων ἐνδοξότερα, καὶ τῶν θαυμα σίων θαυμασιώτερα ηγνόησαν παντελῶς· πῶς καὶ τίνα τρόπον ; ἐπειδὴ ἀνὰ μέσον ἁγίου καὶ βεβήλου οὐ διέστειλαν, οὐδὲ συνῆκαν ὅτι οὔτε συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων, οὐδὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος· Διὰ τοῦτο περιεβάλοντο ἀδικίαν καὶ ἀσέ Γειαν ἑαυτῶν, καὶ διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρίᾳ, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν· ὡς οὐ δέν τι μᾶλλον τὰ ἐν κόσμῳ ἀδόξως νοσούντες φιλ- ἡδονον, ἢ τὸ ἐν γλώττῃ ἀκόσμως ληροῦντες φιλείδωλον καθάπαξ δὲ πρὸς πᾶν ὁτιοῦν τῶν καλῶν τὰς ἀκοὰς ἀποφράξαντες, οὐδὲ τῶν εὐαγγελικῶν ῥημάτων κατ ακούειν ἀνέχονται, δι' ὧν τοῖς Φαρισαίοις, νομικών παρατηρήσεων ἕνεκεν, κατὰ τῶν θεσπεσίων έγκα- δοῦσι, μαθητῶν, ἐπιπλήττων ὁ Σωτὴρ ἔλεγεν · "Η οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι τοῖς Σάββασιν οἱ ἱερεῖς ἐν τῷ ἱερῷ τὸ Σάββατον βεβηλοῦσι, καὶ ἀναίτιοί εἰσι; Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι τοῦ ἱεροῦ μείζων ἐστὶν ὧδε. [Πρὸς δέ· ] Λέγω δὲ ὑμῖν, ὅτι καὶ ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν κρίσει μετὰ τῆς 18· νεάς ταύτης, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὴν, ὅτι μετά ενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλέον Ιωνα ὧδε. Πρὸς δὲ, ὅτι καὶ βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτὴν, ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων ο. Παρασημαντέον δὲ πρῶτον, ὅτι πλέον ὧδε ἐφ' ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων τρόπων προσκείμενον, οὐ τοπικήν τινα παρίστησιν ἔννοιαν, ἀλλ' ὅσον ὑπερ- αίρει καὶ ὑπερίδρυται τα νέα καὶ παρὰ τοῦ Σωτή ρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οἰκονομούμενα, καὶ ἀσυγ κρίτως τὸ πλέον ἔχοντα τῶν τε κατὰ Σολομῶντα τεθαυμασμένων, καὶ τῶν ἐν τοῖς ἄλλοις παλαιοίς, καὶ ταῖς τῶν πραγμάτων ὑπεροχαῖς, ἐν ἀμείνοσι μακρῷ κείμενα διαδείκνυσιν· ὧν τὸ ὑπερανεστηκός καὶ ἐξηλλαγμένον προσεχῶς εἴρηται· διὰ τούτων γὰρ ἡμῖν τὰ θεῖα τῆς οἰκονομίας μυστήρια παραδέ- ἔσται, τὰ οὐράνια τοῖς ἐπὶ γῆς ἐκκαλύπτεται, τῆς υἱοθεσίας ἡ χάρις προέρχεται, καὶ βασιλεία οὐρανῶν ἐντὸς ἡμῶν γίνεται, πᾶσα εἰδωλικὴ καὶ δαιμονική ἀπάτη πάντοθεν ἀπελαύνεται · καὶ τί γὰρ ἄλλο, ἢ ὅτι Θεὸς μετὰ ἀνθρώπων; οὗ τί ἂν εἴη μεῖζον καὶ ὑψηλότερον; εἰ δὲ καὶ τόπον τις υπολήψεται, τί κρεῖττον καὶ ἐνθεέστερον, ἔνθα Θεὸς ἐν σαρκὶ παρα γίνεται; ὧν οὐδὲν τὰ παλαιὰ ἐκεῖνα διεκέκτητο τώ- ποτε· ἀλλὰ καίπερ τοιαῦτά γε όντα, τῶν θαυμασίων ὁπόσον εἰπεῖν θαυμασιώτερά ἐστιν ἀμήχανον, ἃ παρὰ τοῖς ἐχθροῖς τοῦ Εὐαγγελίου ὁποῖα νῦν λελόγι- σται καὶ κατωνόμασται· πάλιν αὐτοὶ θεομαχείτω- τῆς γῆς ἀκοῦσαι σοφίαν Σολομῶντος· καὶ ἰδοὺ πλέον Σολομῶντος ὧδε. D velit, maris arenan se numerare incautum sentiel, vel fluctuantes undas recensere. Quanta autem gra- tia et sanctitate copiose afluenterque fulgeant, id ne comparari quidem antiquo illi licet. Atque hoc rerum veritas ostendit. Verum hi tam eximia, et gloriosis gloriosiora, ac mirabilibus mirabiliora.igno¬ rant prorsus. Cur vero, aut quomodo ? quia inter sanctum et profanum non distinguunt, neque intel- ligunt nullam esse conventionem Dei templo cum idolis, neque luci cum tenebris communionem. Idcirco obruti sunt iniquitate atque impietate sua, cogitaverunt et locuti sunt nequitiam, iniquitatem contra excelsum locuti sunt 87-88: nihil magis in mundo quam turpem voluptatis morbum exspiran- tes, vel lingua impudenter in idolorum amore in- B sunientes; cuilibet autem honesto consilio aures omnino oppilantes, ne evangelica quidem verba au- dire sustinent, quibus Pharisæos cum divis discipu… lis propter legales observationes expostulantes Ser- vator increpabat, dicens : ut non legistis in lege, quod Sabbatis sacerdotes in templo Sabbatum violan, et tamen sine crimine sunt? Dico autem vobis, quiu templo major est hic *. Item: Viri Ninivitæ surges i in judicio cum generatione ista et condemnabunt eam, quia pœnitentiam egerunt in prædicatione Jona; el ecce plus quam Jonas luc. Item : Dico vobis, quia regina austri surget in judicio adversus genera- tionem hanc, et condemnabit eam ; quia venit a fini- bus terræ audire sapientiam Salomonis ; et ecce plus quam Salomon hic ". ctionem plus hic singulis his effatis adjectam, haud localem aliquam notionem præ se ferre, sed deno- tare potius quantum præstent atque excellant novæ res a Servatore nostro Jesu Christo humanatione sua peractæ, quamque sint incomparabiles præ mi- rabilibus illis quæ sub Salomone cæterisque veteri - bus exstiterunt : quam denique eas superent pra- gunaticis prerogativis, de quarum praestantia et nobilitate sæpe dictum est. Ab his enim nobis divina incarnationis mysteria sunt tradita, coelestia terri genis revelata, omnis idolicus et diabolicus error undique profligatus. Quid aliud demum, nisi Deus cum hominibus versans ? quo quidem quidnam ma- jus aut excelsius fieri potest ? Quod si de loco etiam quis cogitet, quinam melior aut divinior quam ille Ubi Deus in carne adest (78-79) ? Quorum nihil prisca illa habuerunt? Sed quamquam haec ita se habent, ct mirabilibus mirabiliora, ut ita dicam, sunt; incredibile tamen est, quot quantaque ab Evangelii hostibus nude excogitata fuerint et jactata. Sane hi rursus Deum oppugnent, hi incarnationis mysterium ludibrio ha- beant, hi salutis nostra caput centennant atque ir- (78-79) Vides hic etiam Nicephori testimonium de Christi carne in nostris templis sub Eucharistico vely conservala. D velit, maris arenan se numerare incautum sentiel, vel fluctuantes undas recensere. Quanta autem gra- tia et sanctitate copiose afluenterque fulgeant, id ne comparari quidem antiquo illi licet. Atque hoc rerum veritas ostendit. Verum hi tam eximia, et gloriosis gloriosiora, ac mirabilibus mirabiliora.igno¬ rant prorsus. Cur vero, aut quomodo ? quia inter sanctum et profanum non distinguunt, neque intel- ligunt nullam esse conventionem Dei templo cum idolis, neque luci cum tenebris communionem. Idcirco obruti sunt iniquitate atque impietate sua, cogitaverunt et locuti sunt nequitiam, iniquitatem contra excelsum locuti sunt 87-88: nihil magis in mundo quam turpem voluptatis morbum exspiran- tes, vel lingua impudenter in idolorum amore in- B sunientes; cuilibet autem honesto consilio aures omnino oppilantes, ne evangelica quidem verba au- dire sustinent, quibus Pharisæos cum divis discipu… lis propter legales observationes expostulantes Ser- vator increpabat, dicens : ut non legistis in lege, quod Sabbatis sacerdotes in templo Sabbatum violan, et tamen sine crimine sunt? Dico autem vobis, quiu templo major est hic *. Item: Viri Ninivitæ surges i in judicio cum generatione ista et condemnabunt eam, quia pœnitentiam egerunt in prædicatione Jona; el ecce plus quam Jonas luc. Item : Dico vobis, quia regina austri surget in judicio adversus genera- tionem hanc, et condemnabit eam ; quia venit a fini- bus terræ audire sapientiam Salomonis ; et ecce plus quam Salomon hic ". ctionem plus hic singulis his effatis adjectam, haud localem aliquam notionem præ se ferre, sed deno- tare potius quantum præstent atque excellant novæ res a Servatore nostro Jesu Christo humanatione sua peractæ, quamque sint incomparabiles præ mi- rabilibus illis quæ sub Salomone cæterisque veteri - bus exstiterunt : quam denique eas superent pra- gunaticis prerogativis, de quarum praestantia et nobilitate sæpe dictum est. Ab his enim nobis divina incarnationis mysteria sunt tradita, coelestia terri genis revelata, omnis idolicus et diabolicus error undique profligatus. Quid aliud demum, nisi Deus cum hominibus versans ? quo quidem quidnam ma- jus aut excelsius fieri potest ? Quod si de loco etiam quis cogitet, quinam melior aut divinior quam ille Ubi Deus in carne adest (78-79) ? Quorum nihil prisca illa habuerunt? Sed quamquam haec ita se habent, ct mirabilibus mirabiliora, ut ita dicam, sunt; incredibile tamen est, quot quantaque ab Evangelii hostibus nude excogitata fuerint et jactata. Sane hi rursus Deum oppugnent, hi incarnationis mysterium ludibrio ha- beant, hi salutis nostra caput centennant atque ir- (78-79) Vides hic etiam Nicephori testimonium de Christi carne in nostris templis sub Eucharistico vely conservala. 74. In primis autem animadvertendum est, di- 74. In primis autem animadvertendum est, di-

βασιλέως τῇ Χριστοῦ νέμουσιν εἰκόνι, τοῦ γε μόνου ὡς ἀληθῶς βασιλέως καὶ πάντων βασιλεύοντος βασιλέων. ἀλλ' εἰ τῶν ἐν σκήπτροις αἱ εἰκόνες τοσαύτης ἔλαχον τιμῆς, πολλάκις καὶ τῶν ἀναξίως τῆς ἀρχῆς ἐπειλημμένων, αὐτοῦ δὴ Χριστοῦ καὶ τῶν ἁγίων πηλίκον ἂν εἶεν ἐπικλεέστεραι καὶ σεβασμιώτεραι; τί τὰ πολλὰ λέγειν; οἶδεν ὁ διδάσκαλος τὸ ἀπ' αὐτῶν χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον, ἡνίκα μάλιστα τὰς ἀριστείας τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν, ὥσπερ δὴ καὶ τὰ λογογραφούμενα, δημοσιεύουσιν καὶ πολλοὺς εἰς ἀνδρείαν καὶ αὗται διεγείρουσιν· ὅπερ ἐν τῷ εἰς τοὺς ἁγίους Τεσσαράκοντα μάρτυρας ἐγκωμίῳ προβάλλεται καὶ ὅσα εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Βαρλαὰμ φράζει· καὶ ἐπεὶ ταῦτα προαναγέγραπται, οἱ βουλόμενοι ἐντυγχανέτωσαν καὶ τὸ ἐκεῖθεν ὠφέλιμον ποριζέσθωσαν. ἑπόμενα τούτοις τὸν ἱερὸν Γρηγόριον τὸν Νυσαέων ἱεράρχην παρακομίζουσιν ὡς οἴονται διδάσκοντα οὕτως· Μηκέτι τὴν σωματώδη καὶ δουλικὴν μορφὴν ἐν τῇ σεαυτοῦ πίστει ἀνατυπώσῃ, ἀλλὰ τὸν ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς ὄντα καὶ ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχοντα καὶ θεὸν ὄντα λόγον, τοῦτον προσκύνει καὶ μὴ τὴν τοῦ δούλου μορφήν. οἱ σωματώδεις τὸ φρόνημα καὶ δουλικοὶ τὴν γνώμην, δουλικὴν ἀλλ' οὐκ ἐλευθέραν περὶ τὴν ἐνσωμάτωσιν Χριστοῦ τὴν διάληψιν κέκτηνται, ἀμαθῶς ὁμοῦ καὶ δυσσεβῶς τὰ τῆς κατὰ Χριστὸν δουλικῆς μορφῆς παρανοοῦντές τε καὶ παρεξηγούμενοι. οὐ γὰρ ὡς αὐτοὶ δολοῦντες πάντα κατὰ τὸ σύνηθες καπηλεύουσιν, καὶ τὰ τοῦ πνεύματος ἔχει διδάγματα· ὅσοι γὰρ πιστοί τέ εἰσιν καὶ τὸ μυστήριον τῆς καθ' ἡμᾶς θεοσοφίας πεπαιδευμένοι ἴσασιν σαφῶς ὡς οὐχ' ἡ γραφομένη τοῦ σωτῆρος εἰκὼν ἐνταῦθα δηλοῦται (ἀνόσιον γὰρ τὸ οὕτως ὑπολαμβάνειν, καὶ πόρρω τῆς ἀληθείας διέστηκεν), ἀλλ' ἡ καθ' ἡμᾶς ἣν ὁ θεῖος λόγος προσείληφεν ἀνθρωπεία φύσις γνωρίζεται· ὅ ἐστι τὸ συγγενὲς καὶ ὁμοφυὲς ἡμῖν σῶμα. καὶ οὐδένα ἂν οἶμαι τοῦτο διαφεύγειν ὅτι μὴ μόνους τοὺς καὶ λεληθότας ἑαυτοὺς καὶ παίζοντας, ἐπειδὴ καὶ ὁμοούσιος ἡμῖν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα κεχρημάτικεν. οὕτω γοῦν καὶ τὸ ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχειν αὐτὸν οὐδὲν ἕτερον κατασημήνειεν ἂν ἢ τὴν θείαν φύσιν αὐτὴν καθ' ἣν ὁμοούσιος τῷ θεῷ καὶ πατρὶ ὁ αὐτὸς υἱὸς εἶναι παρ' ἡμῶν πιστεύεται, ἂν ἄρα τῷ λέγοντι πείθωνται· ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων οὐχ' ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἶσα θεῷ, ἀλλ' ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος. οἱ δὲ προπετεῖς εἰς κατηγορίαν τῶν ὀρθῶν ἡμῶν δογμάτων καὶ τὴν εἰς Χριστὸν παροινίαν ἔργον ἀεὶ ποιούμενοι, τὸν νοῦν φαντασιούμενοι καὶ πλανώμενοι, ἐπὶ τὰ χρώματα καὶ τοὺς τύπους τὴν μορφὴν ταύτην μεταχρωννύουσιν, ἵνα ταῦτα ὑποθέμενοι τῆς Χριστιανῶν εὐκλεοῦς ὁμολογίας καταφλυαρήσωσιν ὡς δῆθεν εἰς χρώματα τιθεμένων τὴν πίστιν. πλὴν εὐπρόσωπον ἀφορμὴν πρὸς κακηγορίαν ἡμῶν προΐσχεσθαι δόξαντες, τὴν ἰδίαν ἀβελτηρίαν μετὰ τῆς ἀσεβείας δημοσιεύουσιν, ἀγνοήσαντες ὅτι οὐ περὶ εἰκόνων ἀλλὰ τοῦ ἀρχετύπου καὶ τοῦ κυριακοῦ σώματος χάριν ὧδε ὁ λόγος τῷ διδασκάλῳ παρείληπται· οὐ γὰρ θεμιτὸν ὑπονοεῖν ἑτέρως αὐτὸν ἢ ὡς ὁ ἀποστολικὸς ἔχει νοῦς καὶ τῆς ἐκκλησίας τὸ δόγμα, τὰ ἀποστολικὰ ἐκδέχεσθαι. εἰς ὅσον δὲ κακοῦ προΐασιν ὅτι οὐδὲ μέχρι τῶν τύπων ἵστανται, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ κατατολμῶσιν τοῦ θείου σώματος. καὶ γὰρ τῇ ἐξαπάτῃ τῶν Δοκητῶν βουκολούμενοι, μὴ δὲ σεσῶσθαι ἢ συνυπάρχειν νῦν τὸ σῶμα τῷ λόγῳ κατισχυρίζονται· ἐξ οὗ τὸ μὴ εἰκονίζεσθαι Χριστὸν αὐτοῖς συνεισάγεται. καὶ θαυμαστόν γε οὐδέν, εἰ τὴν Χριστοῦ μνήμην ἐκ ποδῶν ποιεῖσθαι παντὶ τρόπῳ σπουδάζοντες, ἐπ' αὐτῷ τὴν ὕβριν ἀναφέρουσιν καὶ ἀπὸ τῶν τύπων ἢ σὺν τοῖς τύποις τοῖς ἀρχετύποις ἐφάλλονται, παντάπασιν τὴν τοῦ θεοῦ ἀθετοῦντες σάρκωσιν. τί γὰρ εἰς ἀδοξίαν Χριστοῦ χεῖρον τοῦ τὸ κατ' αὐτὸν σωματικὸν εἶδος ἐν χρώμασιν τιθέμενον καθορίζεσθαι; οὐκοῦν ἐπειδήπερ ἀπεναντίας πρὸς τὰ τῶν διδασκάλων καὶ φρονοῦσι καὶ ἀφορμῶσι λόγια, οὐδὲν παρὰ τῶν προβεβλημένων αὐτοῖς εἰς συνηγορίαν παρακερδῆσαί τι δυνήσονται, αἴσχους δὲ ούτ Α διήσεται· ἐν τίνι γὰρ ἐνήσει το παραγόμενον, εἰ μὴ σώζεται ; εἰ δὲ ἀγαθὸς οὐκ ἔστιν, δὲ Θεός· οὐδ᾽ ἄν τι τῶν ἄλλων γνοίη· τὸ γὰρ παράγειν, ἀγαθοῦ· πῶς δὲ ἀγνοῶν σώζειν, τὸ τῆς ἀγνοίας διαφεύξεται πάθος ; τί δὲ διοίσει τῶν ἐν κτίσμασιν, εἰ ἀγνοεῖ τι; οὐ γὰρ μόνον οὐ Θεός, ἀλλὰ καὶ τῶν κτισμάτων φανεῖται καταδεέστερος εἴπερ προφῆται καὶ ἄνδρες ὅσοι θεοκλυτήσαντες, πολλὰ τῶν ὄντων καὶ ἐσομένων ἄνωθεν ἐνελάμφθη σαν · ὧν, εἰ οὐκ οἶδεν, ἐλαττωθήσεται πάντως· καὶ εἰ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα ὁ Υἱὸς καὶ Θεὸς λέγει, Τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστι, καὶ τὰ σὰ ἐμὰ, καὶ δεδέξα σμαι ἐν αὐτοῖς· ἀγνοήσει δέ τι τῶν ὅλων, ἀνάγκη καὶ τὸν Πατέρα Αγνοηκέναι, ὃ τῶν ἄλλων ἐστὶν ἀπο πώτερόν τε καὶ ἀθεώτερον· ἔπειτα φυσικῶς ἐστέ ρηται τῆς γνώσεως, ἢ παρ' ἑτέρου τὴν στέρησιν πα θὼν ἔσχεν ; εἰ μὲν παρ' ἄλλου βεβίασται ἡρπασμέ νος τὴν γνῶσιν, καὶ ἔσται ὁ ἀφῃρηκὼς ἀλκιμώτερός τε καὶ εὐσθενέστερος· εἰ δὲ φύσει ἀγνοεῖ, ουδε εἴσεταί ποτε · τὰ γὰρ φύσει τινὶ αὐτόθεν προσόντα, καθ᾿ ἑαυτά γε ὄντα, οὐκ ἔξωθεν ἐπεισιόντα, οὐ μετ ταβάλλει συμπεφυκάτα· φύσεως γὰρ ἴδιον ἀμεταπτώ τως ἔχειν ἐν τοῖς φυσικοῖς ἰδιώμασιν· οὐκοῦν οὐ ποτε αὐτοῖς τὰ τῆς σωτηρίας ἐλπισθήσεται, εἰ μὴ ἐν ἑτέρῳ κείσεται· ὁ γὰρ νῦν οὐκ εἰδὼς σώζειν, οὐδὲ ἐν τοῖς ἔπειτα εἴσεται· πῶς δ᾽ οὖν ἕξουσι τὸ ἀκαταιτίατον καὶ ἀνεύθυνον, τῇ τῶν λεγομένων Αγνοητῶν ἀνασίᾳ περιπεπτωκότες αἱρέσει, οἳ δοξά ζουσιν ἀγνοεῖν τὸν Χριστὸν τὴν ὥραν τε καὶ ἡμέραν, καθ᾿ ἣν τοῦδε τοῦ παντὸς ἥξει τὸ πέρας ; ὅπερ τὸ κατ' αὐτὸν ἀνθρώπινον πιστούμενος ὁ Σωτὴρ, τοῖς θεσπεσίοις μαθηταῖς ἔλεγεν, ἢ τῷ μὴ συμφέρειν αὐτοῖς ἀκοῦσαι καὶ ἀναμαθεῖν ἀναβαλλόμενος, ὡς οὐ δεόντως διαπυνθανομένοις, καὶ μείζονα ἢ καθ' εαυ τοὺς μαθητιῶσιν, ἢ οἰκονομικῶς σχηματισάμενος μὴ εἰδέναι δόξαι μᾶλλον, ἢ εἰδότα καὶ ἀποκρυψάμενον λυπεῖν, ἢ ἑτερόν τι χρησίμως καὶ θεοπρεπῶς οίκου νομῶν· ἐπεὶ Θεὸς ὢν ὁ αὐτὸς καὶ Λόγος καὶ Σοφία, πάντων εἶχε τὴν γνῶσιν· οὐδὲν δὲ θαυμαστὸν, εἰ ἐν πᾶσι τοῖς διδασκάλοις αὐτῶν τοῖς 'Αρειομανίταις ἑπό μενοι, καν τούτῳ τῷ ἀσεβήματι ἐπακολουθήσωσι τ μετὰ γάρ τοι τῶν ἄλλων αὐτῶν δυσσεβημάτων, καὶ τὴν ἄγνοιαν ἐπὶ Χριστοῦ καταγορεύουσιν. οζ'. Εἰ δὲ εἰδὼς σώζειν οὐκ ἠβουλήθη, βασκανία; πάλιν αὐτῷ πάθος προστρίψονται, τοῦ προτέρου πολλῷ χαλεπώτερον· καὶ πῶς Θεὸς, εἰ πάσχει τι ; τῷ γὰρ πάσχειν, καὶ τροπή παρέπεται· τῇ δὲ τροπή πάντως καὶ ἀλλοίωσιν πείσεται · καὶ πῶς Θεὸς τὸ ἀλλοιούμενον; εἰ δὲ οὐκ ἠβουλήθη σώζειν, πῶς παράγει ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ; & γὰρ οὐ βούλεται σώ ζειν, οὐδὲ παράγειν ἔδει· εἰ δὲ παράγει μὲν, οὐ σώζει δὲ, ὡς ἐκ μεταμελείας εἰς τοῦτο ἐλθὼν, ἐναν τίος αὐτὸς ἑαυτῷ φανείται· καὶ πῶς ἔστι τοῦτο ; εἰ γὰρ τὸ παράγειν ἀγαθοῦ, καὶ τὸ σώζειν δήπου· τὸ φθείρειν γὰρ καὶ ἀπολλύειν, οὐκ ἀγαθοῖ, ἀλλὰ κακοῦ· ἀντίκειται δὲ τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν· περὶ ἑν δὲ καὶ τὸ αὐτὸ καὶ κατὰ ταυτὸν τὰ ἀντικείμενα ἅμα Β ο λλιν, 50. Β ο λλιν, 50. ούτ Α διήσεται· ἐν τίνι γὰρ ἐνήσει το παραγόμενον, εἰ μὴ σώζεται ; εἰ δὲ ἀγαθὸς οὐκ ἔστιν, δὲ Θεός· οὐδ᾽ ἄν τι τῶν ἄλλων γνοίη· τὸ γὰρ παράγειν, ἀγαθοῦ· πῶς δὲ ἀγνοῶν σώζειν, τὸ τῆς ἀγνοίας διαφεύξεται πάθος ; τί δὲ διοίσει τῶν ἐν κτίσμασιν, εἰ ἀγνοεῖ τι; οὐ γὰρ μόνον οὐ Θεός, ἀλλὰ καὶ τῶν κτισμάτων φανεῖται καταδεέστερος εἴπερ προφῆται καὶ ἄνδρες ὅσοι θεοκλυτήσαντες, πολλὰ τῶν ὄντων καὶ ἐσομένων ἄνωθεν ἐνελάμφθη σαν · ὧν, εἰ οὐκ οἶδεν, ἐλαττωθήσεται πάντως· καὶ εἰ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα ὁ Υἱὸς καὶ Θεὸς λέγει, Τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστι, καὶ τὰ σὰ ἐμὰ, καὶ δεδέξα σμαι ἐν αὐτοῖς· ἀγνοήσει δέ τι τῶν ὅλων, ἀνάγκη καὶ τὸν Πατέρα Αγνοηκέναι, ὃ τῶν ἄλλων ἐστὶν ἀπο πώτερόν τε καὶ ἀθεώτερον· ἔπειτα φυσικῶς ἐστέ ρηται τῆς γνώσεως, ἢ παρ' ἑτέρου τὴν στέρησιν πα θὼν ἔσχεν ; εἰ μὲν παρ' ἄλλου βεβίασται ἡρπασμέ νος τὴν γνῶσιν, καὶ ἔσται ὁ ἀφῃρηκὼς ἀλκιμώτερός τε καὶ εὐσθενέστερος· εἰ δὲ φύσει ἀγνοεῖ, ουδε εἴσεταί ποτε · τὰ γὰρ φύσει τινὶ αὐτόθεν προσόντα, καθ᾿ ἑαυτά γε ὄντα, οὐκ ἔξωθεν ἐπεισιόντα, οὐ μετ ταβάλλει συμπεφυκάτα· φύσεως γὰρ ἴδιον ἀμεταπτώ τως ἔχειν ἐν τοῖς φυσικοῖς ἰδιώμασιν· οὐκοῦν οὐ ποτε αὐτοῖς τὰ τῆς σωτηρίας ἐλπισθήσεται, εἰ μὴ ἐν ἑτέρῳ κείσεται· ὁ γὰρ νῦν οὐκ εἰδὼς σώζειν, οὐδὲ ἐν τοῖς ἔπειτα εἴσεται· πῶς δ᾽ οὖν ἕξουσι τὸ ἀκαταιτίατον καὶ ἀνεύθυνον, τῇ τῶν λεγομένων Αγνοητῶν ἀνασίᾳ περιπεπτωκότες αἱρέσει, οἳ δοξά ζουσιν ἀγνοεῖν τὸν Χριστὸν τὴν ὥραν τε καὶ ἡμέραν, καθ᾿ ἣν τοῦδε τοῦ παντὸς ἥξει τὸ πέρας ; ὅπερ τὸ κατ' αὐτὸν ἀνθρώπινον πιστούμενος ὁ Σωτὴρ, τοῖς θεσπεσίοις μαθηταῖς ἔλεγεν, ἢ τῷ μὴ συμφέρειν αὐτοῖς ἀκοῦσαι καὶ ἀναμαθεῖν ἀναβαλλόμενος, ὡς οὐ δεόντως διαπυνθανομένοις, καὶ μείζονα ἢ καθ' εαυ τοὺς μαθητιῶσιν, ἢ οἰκονομικῶς σχηματισάμενος μὴ εἰδέναι δόξαι μᾶλλον, ἢ εἰδότα καὶ ἀποκρυψάμενον λυπεῖν, ἢ ἑτερόν τι χρησίμως καὶ θεοπρεπῶς οίκου νομῶν· ἐπεὶ Θεὸς ὢν ὁ αὐτὸς καὶ Λόγος καὶ Σοφία, πάντων εἶχε τὴν γνῶσιν· οὐδὲν δὲ θαυμαστὸν, εἰ ἐν πᾶσι τοῖς διδασκάλοις αὐτῶν τοῖς 'Αρειομανίταις ἑπό μενοι, καν τούτῳ τῷ ἀσεβήματι ἐπακολουθήσωσι τ μετὰ γάρ τοι τῶν ἄλλων αὐτῶν δυσσεβημάτων, καὶ τὴν ἄγνοιαν ἐπὶ Χριστοῦ καταγορεύουσιν. οζ'. Εἰ δὲ εἰδὼς σώζειν οὐκ ἠβουλήθη, βασκανία; πάλιν αὐτῷ πάθος προστρίψονται, τοῦ προτέρου πολλῷ χαλεπώτερον· καὶ πῶς Θεὸς, εἰ πάσχει τι ; τῷ γὰρ πάσχειν, καὶ τροπή παρέπεται· τῇ δὲ τροπή πάντως καὶ ἀλλοίωσιν πείσεται · καὶ πῶς Θεὸς τὸ ἀλλοιούμενον; εἰ δὲ οὐκ ἠβουλήθη σώζειν, πῶς παράγει ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ; & γὰρ οὐ βούλεται σώ ζειν, οὐδὲ παράγειν ἔδει· εἰ δὲ παράγει μὲν, οὐ σώζει δὲ, ὡς ἐκ μεταμελείας εἰς τοῦτο ἐλθὼν, ἐναν τίος αὐτὸς ἑαυτῷ φανείται· καὶ πῶς ἔστι τοῦτο ; εἰ γὰρ τὸ παράγειν ἀγαθοῦ, καὶ τὸ σώζειν δήπου· τὸ φθείρειν γὰρ καὶ ἀπολλύειν, οὐκ ἀγαθοῖ, ἀλλὰ κακοῦ· ἀντίκειται δὲ τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν· περὶ ἑν δὲ καὶ τὸ αὐτὸ καὶ κατὰ ταυτὸν τὰ ἀντικείμενα ἅμα re proderit producto, nisi salvet? Quod si non est honus, ne Deus quidem, neque aliud quidvis erit. Nam producere, boni officium est. Quomodo autem qui salvare nescit, ignorantiae infirmitatem vitabit ? Aut in quo differed a creaturis, si aliquid ignorat? Eenim non solum Deus non erit, sed et creaturis infe- rior videbitur, siquidem prophetæ et alii viri inclyti, multa praesentia et futura superno lumine cognove- runt; quibus hominibus, si certe ignoravit, prorsus minor erit. Et si cum Deo Patri Filius Deus dicat: Mea omnia, tua sunt et tua mea; et clarificatus sum in eis ; si forte aliquid de rerum summa ignoret, ne- cesse est id a Patre quoque ignorari; quod quidem præ cæteris absurdam est et irreligiosum. Deinde, vel naturaliter scientia caret, vel ab alio quovis per vim fuit illa spoliatus. Si ab alio quidem violenter scientia privatus fuit, erit ille alius animosior et for- vior. Sin naturaliter ignorat, nunquam postea sciet. Nam quæ naturaliter alicui insunt, per se quidem exsistentia, non exterius invecta, non mutant con- genita. Est quippe natura proprium, ut in physicis qualitatibus sit immutabilis. Igitur nunquam ipsis apres salutis erit, nisi in alio fuerit reposita. Nam qui nunc salvare nescit, neque in posterum sciet. Quomodo ergo innocentes erunt et impunes, dum in Agnetarum impiam hæresim inciderunt, qui putant nescisse Christum horam ac diem, quo universi hujus orbis finis erit ? quod quidem ob suam hu- manitatem testandam Servator divis discipulis aie- bat; vel prodere distulit, quia haud utile ipsis erat idl audire ac rescire; quoniam haud æqua sciscitati fuerant, et majora capacitate sua discere volebant ; vel quia prudenter maluit simulare se nescire, quam scientiam fassus et tamen celans, eos contristare; vel denique aliud quid utiliter et prout Deum dece- bat animo versans. Nam certe ipse cum Deus esset et Verbum atque Sapientia, rerum omnium explom ratam habebat notitiam. Nit autem mirum, si hi magistros suos Arianos in cunctis sequentes, in hac quoque impietate assectantur. Nam præter alias impietates, hæc quoque grandis illorum irreligio- sitas est, quod de ignorantia Christum accusant. diæ ipsi passionem aspergunt, quod priore vitiom enulto est atrocius. Quomodo item Deus est, si quid patiatur? Nam passioni consectanea est muta- dio : qui vero mutatur, idem et status diversitate. esperietur. Quomodo autem Deus, qui diversus fit ? Quod si noluit salvare, cur ex non exsistente pro- aluxit? nam quos salvare noluit, ne producere qui- alem debuit. Nam si producit quidem, sed non sal. vat, quasi facti pœnitentia ita se gerens, contrarius jose sibi videbitur. Quomodo id, inquam? Nam si 4.roducere, boni proprium est, id ipsum et salvare. Nam corrumpere et perdere, hand boni officium est, sed mali. Contrari an autem bono malum est. Jeam. Svi, 10. * Μ.th. D. re proderit producto, nisi salvet? Quod si non est honus, ne Deus quidem, neque aliud quidvis erit. Nam producere, boni officium est. Quomodo autem qui salvare nescit, ignorantiae infirmitatem vitabit ? Aut in quo differed a creaturis, si aliquid ignorat? Eenim non solum Deus non erit, sed et creaturis infe- rior videbitur, siquidem prophetæ et alii viri inclyti, multa praesentia et futura superno lumine cognove- runt; quibus hominibus, si certe ignoravit, prorsus minor erit. Et si cum Deo Patri Filius Deus dicat: Mea omnia, tua sunt et tua mea; et clarificatus sum in eis ; si forte aliquid de rerum summa ignoret, ne- cesse est id a Patre quoque ignorari; quod quidem præ cæteris absurdam est et irreligiosum. Deinde, vel naturaliter scientia caret, vel ab alio quovis per vim fuit illa spoliatus. Si ab alio quidem violenter scientia privatus fuit, erit ille alius animosior et for- vior. Sin naturaliter ignorat, nunquam postea sciet. Nam quæ naturaliter alicui insunt, per se quidem exsistentia, non exterius invecta, non mutant con- genita. Est quippe natura proprium, ut in physicis qualitatibus sit immutabilis. Igitur nunquam ipsis apres salutis erit, nisi in alio fuerit reposita. Nam qui nunc salvare nescit, neque in posterum sciet. Quomodo ergo innocentes erunt et impunes, dum in Agnetarum impiam hæresim inciderunt, qui putant nescisse Christum horam ac diem, quo universi hujus orbis finis erit ? quod quidem ob suam hu- manitatem testandam Servator divis discipulis aie- bat; vel prodere distulit, quia haud utile ipsis erat idl audire ac rescire; quoniam haud æqua sciscitati fuerant, et majora capacitate sua discere volebant ; vel quia prudenter maluit simulare se nescire, quam scientiam fassus et tamen celans, eos contristare; vel denique aliud quid utiliter et prout Deum dece- bat animo versans. Nam certe ipse cum Deus esset et Verbum atque Sapientia, rerum omnium explom ratam habebat notitiam. Nit autem mirum, si hi magistros suos Arianos in cunctis sequentes, in hac quoque impietate assectantur. Nam præter alias impietates, hæc quoque grandis illorum irreligio- sitas est, quod de ignorantia Christum accusant. diæ ipsi passionem aspergunt, quod priore vitiom enulto est atrocius. Quomodo item Deus est, si quid patiatur? Nam passioni consectanea est muta- dio : qui vero mutatur, idem et status diversitate. esperietur. Quomodo autem Deus, qui diversus fit ? Quod si noluit salvare, cur ex non exsistente pro- aluxit? nam quos salvare noluit, ne producere qui- alem debuit. Nam si producit quidem, sed non sal. vat, quasi facti pœnitentia ita se gerens, contrarius jose sibi videbitur. Quomodo id, inquam? Nam si 4.roducere, boni proprium est, id ipsum et salvare. Nam corrumpere et perdere, hand boni officium est, sed mali. Contrari an autem bono malum est. Jeam. Svi, 10. * Μ.th. D. 77. Quod si salvare sciens, lamen noluit, invi- 77. Quod si salvare sciens, lamen noluit, invi-

ρύσσομεν, ὅτι κατὰ φύσιν Θεός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Χριστός, καὶ Θεοῦ Υἱός· καθίκετο δὲ εἰς τὸ τῶν ποιημάτων μέτρον, δι' ὑπερβολὴν ἀγαθότητος· καὶ εἰδὼς καὶ βουλόμενος καὶ δυνάμενος σώζειν, ἔσωσεν ἡμᾶς καὶ τῆς διαβολικής πλάνης ἐῤῥύσατο, καὶ τῆς θεογνω σίας τὸ δῶρον ἡμῖν ἐχαρίσατο· σοφία δὲ ἂν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, ήκιστα ἄν τι τῶν ὅλων ἀγνοήσειε τῶν ὄντων γὰρ πάντων ποιητής ἐστι, καὶ οὐδὲν τῶν ὑπ' αὐτοῦ πεποιημένων, ἐκτὸς τῆς γνώ σεως αὐτοῦ κείσεται· ῾Ο Θεὸς γάρ, φησὶ, τῇ σοφία ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ήτοίμασε δὲ οὐρανοὺς ἐν φρονήσει, και πάντα ἁπλῶς ἐν σοφίᾳ ἐποίησε. Και. Ἐν αὐτῷ πάντες οἱ θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι. Καὶ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς σοφίας χορηγός, καὶ πᾶσαν λογικὴν τῇ σοφοποι δυνάμει σοφίζων φύσιν, ὅτι τῆς σοφίας καὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀριθμός· εἰ δὲ αὐτός ἐστιν ὁ λέγων. ὅτι Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατήρ, ἐμά ἐστι· καὶ Καθὼς ὁ Πατὴρ γινώσκει με, κἀγὼ γινώσκω αὐτὸν, καὶ οὐδεὶς οἶδε τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱός· τὸ μεῖζον ἁπάντων εἰδώς, σχολή γε ἄν τι τῶν ἐλαττόνων ἀγνοήσεις· τὸ γὰρ μὴ οὕτω καὶ κατὰ ταῦτα καὶ φρονεῖν καὶ δοξάζειν, πρὸς τῷ βλασφήμω καὶ τὸ ἀδύνατον ἔχει· ὁ τοίνυν πάντα εἰδὼς πρὸ γενέσεως, τί ποτε ἄρα ἐστὶν ἔξω τῶν πάντων δ οὐκ εἴτεται ; οὐκοῦν καὶ τὸ σώζειν καὶ πρό γε τῶν ἄλλων ἐπίσταται· ἔνθεν παρὰ πᾶσι τοῖ; Θεὸν εἰδόσι, συμφώνως καὶ ὁμοφρόνως το Σωτήρ όνομα αὐτῷ ἀποκεκλήρωται· τοῦτο γὰρ καὶ τὸ Ἰησοῦς δύναται, ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἀληθείας τὴν δύναμιν καὶ βεβαίωσιν δεξάμενον. Οτι δὲ εἰδὼς σώζειν, καὶ βούλεται σώζειν, πειθέτω αὐτοὺς πρῶτον μὲν τὸν Πάντα ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύριος, ἐποίησεν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ ἔπειτα δὲ, ὅτι τὴν τοῦ Πατρὸς βουλὴν ἀρχαίαν άλη θινήν, ἢ τὸ σώζειν ἐστὶ, πεπλήρωκεν ὁ τῆς μεγάλης βουλης Αγγελος οὗ ἡ βουλὴ κατ' οὐδὲν τῆς τοῦ Πιο τρὸς διενήνοχε· μᾶλλον δὲ αἱ τὸς ἐκείνη τυγχάνων ἐσω τὶν, ὥσπερ δὴ καὶ σοφία και δύναμις καὶ τὰ παραπλή πῶς δὲ οὐχ ἑκούσιον εἶχε τὸ σώζειν ὁ λέγων Την ψυχήν μου ἀπ' ἐμαυτοῦ τίθημι. καὶ ἐξου σίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν· αὐτήν ; ὁ ποιμὴν ὁ και λες, ὁ τιθεὶς τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προβάτων πῶς δὲ, εἰ μὴ ἔσωζεν, οὐ θέλει τον θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἀποστρέφειν αὐτὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ ζῆν αὐτόν; Διὸ σώζειν βου λόμενος, καὶ προσεῖ· οὐκοῦν καὶ πρόνοιά ἐστιν ἄχρι καὶ τῶν ἐσχάτων ἀναλόγως ἐφ' ἑκάστῳ δια ήκουσα· παρίστησι δὲ καὶ ἡ αἴσθησις αὐτή, καὶ ὁ ἔμφυτος ἐν ἡμῖν νόμος καὶ λόγος, καθ' ἐν τοῖς ο σιν ἐπιβάλλοντες κατανοοῦμεν τὴν ἐν αὐτοῖς εύτακτον καὶ ἐναρμόνιον τάξιν καὶ θέσιν καὶ κίνησιν, ἐξ ὧν ἀναλόγως τοῦ γενεσιουργοῦ τὸ μεγαλεῖον ἀνυμνοῦντες δοξάζομεν· ὅτι δὲ εἰδὼ : καὶ βουλόμενος σώζειν καὶ δύναται, τίς οὕτως ἐμμονὴς καὶ ἀπίπληκτος, καὶ ἀπιστίας μέθη βεβαπτισμένος, ὥστε μὴ πείθεσθαι; ἀκούων τοῦ λέγοντος, Χριστὸν Θεοῦ ὥσπερ συρίων, οι Εt Β Ε'g'' οι Εt Β Ε'g'' ρύσσομεν, ὅτι κατὰ φύσιν Θεός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Χριστός, καὶ Θεοῦ Υἱός· καθίκετο δὲ εἰς τὸ τῶν ποιημάτων μέτρον, δι' ὑπερβολὴν ἀγαθότητος· καὶ εἰδὼς καὶ βουλόμενος καὶ δυνάμενος σώζειν, ἔσωσεν ἡμᾶς καὶ τῆς διαβολικής πλάνης ἐῤῥύσατο, καὶ τῆς θεογνω σίας τὸ δῶρον ἡμῖν ἐχαρίσατο· σοφία δὲ ἂν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, ήκιστα ἄν τι τῶν ὅλων ἀγνοήσειε τῶν ὄντων γὰρ πάντων ποιητής ἐστι, καὶ οὐδὲν τῶν ὑπ' αὐτοῦ πεποιημένων, ἐκτὸς τῆς γνώ σεως αὐτοῦ κείσεται· ῾Ο Θεὸς γάρ, φησὶ, τῇ σοφία ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ήτοίμασε δὲ οὐρανοὺς ἐν φρονήσει, και πάντα ἁπλῶς ἐν σοφίᾳ ἐποίησε. Και. Ἐν αὐτῷ πάντες οἱ θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι. Καὶ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς σοφίας χορηγός, καὶ πᾶσαν λογικὴν τῇ σοφοποι δυνάμει σοφίζων φύσιν, ὅτι τῆς σοφίας καὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀριθμός· εἰ δὲ αὐτός ἐστιν ὁ λέγων. ὅτι Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατήρ, ἐμά ἐστι· καὶ Καθὼς ὁ Πατὴρ γινώσκει με, κἀγὼ γινώσκω αὐτὸν, καὶ οὐδεὶς οἶδε τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱός· τὸ μεῖζον ἁπάντων εἰδώς, σχολή γε ἄν τι τῶν ἐλαττόνων ἀγνοήσεις· τὸ γὰρ μὴ οὕτω καὶ κατὰ ταῦτα καὶ φρονεῖν καὶ δοξάζειν, πρὸς τῷ βλασφήμω καὶ τὸ ἀδύνατον ἔχει· ὁ τοίνυν πάντα εἰδὼς πρὸ γενέσεως, τί ποτε ἄρα ἐστὶν ἔξω τῶν πάντων δ οὐκ εἴτεται ; οὐκοῦν καὶ τὸ σώζειν καὶ πρό γε τῶν ἄλλων ἐπίσταται· ἔνθεν παρὰ πᾶσι τοῖ; Θεὸν εἰδόσι, συμφώνως καὶ ὁμοφρόνως το Σωτήρ όνομα αὐτῷ ἀποκεκλήρωται· τοῦτο γὰρ καὶ τὸ Ἰησοῦς δύναται, ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἀληθείας τὴν δύναμιν καὶ βεβαίωσιν δεξάμενον. Οτι δὲ εἰδὼς σώζειν, καὶ βούλεται σώζειν, πει- θέτω αὐτοὺς πρῶτον μὲν τὸν Πάντα ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύριος, ἐποίησεν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ ἔπειτα δὲ, ὅτι τὴν τοῦ Πατρὸς βουλὴν ἀρχαίαν άλη θινήν, ἢ τὸ σώζειν ἐστὶ, πεπλήρωκεν ὁ τῆς μεγάλης βουλης Αγγελος οὗ ἡ βουλὴ κατ' οὐδὲν τῆς τοῦ Πιο τρὸς διενήνοχε· μᾶλλον δὲ αἱ τὸς ἐκείνη τυγχάνων ἐσω τὶν, ὥσπερ δὴ καὶ σοφία και δύναμις καὶ τὰ παραπλή πῶς δὲ οὐχ ἑκούσιον εἶχε τὸ σώζειν ὁ λέγων Την ψυχήν μου ἀπ' ἐμαυτοῦ τίθημι. καὶ ἐξου σίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν· αὐτήν ; ὁ ποιμὴν ὁ και λες, ὁ τιθεὶς τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προβάτων πῶς δὲ, εἰ μὴ ἔσωζεν, οὐ θέλει τον θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἀποστρέφειν αὐτὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ ζῆν αὐτόν; Διὸ σώζειν βου λόμενος, καὶ προσεῖ· οὐκοῦν καὶ πρόνοιά ἐστιν ἄχρι καὶ τῶν ἐσχάτων ἀναλόγως ἐφ' ἑκάστῳ δια ήκουσα· παρίστησι δὲ καὶ ἡ αἴσθησις αὐτή, καὶ ὁ ἔμφυτος ἐν ἡμῖν νόμος καὶ λόγος, καθ' ἐν τοῖς ο σιν ἐπιβάλλοντες κατανοοῦμεν τὴν ἐν αὐτοῖς εύτακτον καὶ ἐναρμόνιον τάξιν καὶ θέσιν καὶ κίνησιν, ἐξ ὧν ἀναλόγως τοῦ γενεσιουργοῦ τὸ μεγαλεῖον ἀνυμνοῦντες δοξάζομεν· ὅτι δὲ εἰδὼ : καὶ βουλόμενος σώζειν καὶ δύναται, τίς οὕτως ἐμμονὴς καὶ ἀπίπληκτος, καὶ ἀπιστίας μέθη βεβαπτισμένος, ὥστε μὴ πείθεσθαι; ἀκούων τοῦ λέγοντος, Χριστὸν Θεοῦ ὥσπερ συρίων, prædicamus, Christum suapte natura Deum et Dei A Filium; qui ad creaturarum modulum eximiam suam bonitatem se demisit, sciensque et volens ac potens salvare, reapse nos salvavit, et diabolica fraude eripnit, nobisque divinæ notitiæ demma largitus est ; emque sit Dei Patris sapien- tia, nihil omnimo non seit: omnium siquidem est creator, nullaque ejus creatura extra ejusdem cognitionem est. Deus enim, inquit Scriptura, sapientia sua terram fundavit, puravit cœlos pru- dentia sua 95. omnia prorsus sapienter fecit 96. Arque; In ipso sunt thesauri omnes sapientiæ et scien- tiæ absconditi "7, Ipse sapientie dator, ipse omnem rationalem naturam scientifica vi sua facit sapien- tem, quia sapien ie ejus atque intelligentiae non est numerus 98. Quod si ipsemet ait : Omnia quacun- que habet Paier, mea sunt ; et Sicut novit me Pater, ego quoque ipsum agnosco; et nemo novit Palrem nisi Filius ' ; qui, inquam, maxima omnium novit, certe nihil minorum rerum ignorabit. Nam- que aliter existimare aut credere, non blasphequum tantummodo est, sed etiam impossibile. Qui ergo omnia antequam fiant novit, a cujusnam rei scien- tia excludetur? Ergo etiam salvare, et quidem in primis scit. Hinc ab omnibus, qui Deum cognoscit, voce concorditerque Servatoris nomen ei attribuitur. Id quippe significat Jesu quoque nomen, quod ex rei veritate vim firmitudinemque arcrpit. Quod autem salvare sciens, velit etiam revera C salvare, il lis persua leant primum verba: Omnia quæcunque voluit Dominus, fecit in cœlo et in terra³. Deinde, quia Patris antiquam veramque volunta- tem, que salvandi est, exsecutus est magni con- silii Angelus, cujus voluntas nihil : Patris voluntate differt, imo ipse potius illa voluntas est, sient etiam sapientia et virtus et similia. Quidni enim voluntarium ei salvare fuit dicenti : Animam meam a me ipso pono; et potestatem habeo iterum sumendi eam? Pastor bonus sum, qui animam pro oribus pone Qnomo lo autem, nisi salvat, hand vult mortem peccatoris, sel ut convertamur a via sua prava, et vivat Ideo salvare volens, simul pro- vidler. μιrovidentia usque ad extrema, conve- niemer rei unicuique, pertingit, II demonstrat sensus ipse, et congenita nobis lex et ratiocinium, quo res consider intes, illarus : ordinat in harmoni camque dispositionem cognoscimus, situmque et motum, unde consentanee Creatoris magnitudinem by unis celebramus. Quod vero sciens volensque salvare, id simul possit, quis est ita furiosus aut menie captus, et incredulitats crapula mersus, !!! non credas? cum dicentes aulit : Christum Dei sicut sapienium, ita et virtutem *. Et : Magnus De- minus noster, et magna virtus ejus 7. Et : Deus no. prædicamus, Christum suapte natura Deum et Dei A Filium; qui ad creaturarum modulum eximiam suam bonitatem se demisit, sciensque et volens ac potens salvare, reapse nos salvavit, et diabolica fraude eripnit, nobisque divinæ notitiæ demma largitus est ; emque sit Dei Patris sapien- tia, nihil omnimo non seit: omnium siquidem est creator, nullaque ejus creatura extra ejusdem cognitionem est. Deus enim, inquit Scriptura, sapientia sua terram fundavit, puravit cœlos pru- dentia sua 95. omnia prorsus sapienter fecit 96. Arque; In ipso sunt thesauri omnes sapientiæ et scien- tiæ absconditi "7, Ipse sapientie dator, ipse omnem rationalem naturam scientifica vi sua facit sapien- tem, quia sapien ie ejus atque intelligentiae non est numerus 98. Quod si ipsemet ait : Omnia quacun- que habet Paier, mea sunt ; et Sicut novit me Pater, ego quoque ipsum agnosco; et nemo novit Palrem nisi Filius ' ; qui, inquam, maxima omnium novit, certe nihil minorum rerum ignorabit. Nam- que aliter existimare aut credere, non blasphequum tantummodo est, sed etiam impossibile. Qui ergo omnia antequam fiant novit, a cujusnam rei scien- tia excludetur? Ergo etiam salvare, et quidem in primis scit. Hinc ab omnibus, qui Deum cognoscit, voce concorditerque Servatoris nomen ei attribuitur. Id quippe significat Jesu quoque nomen, quod ex rei veritate vim firmitudinemque arcrpit. Quod autem salvare sciens, velit etiam revera C salvare, il lis persua leant primum verba: Omnia quæcunque voluit Dominus, fecit in cœlo et in terra³. Deinde, quia Patris antiquam veramque volunta- tem, que salvandi est, exsecutus est magni con- silii Angelus, cujus voluntas nihil : Patris voluntate differt, imo ipse potius illa voluntas est, sient etiam sapientia et virtus et similia. Quidni enim voluntarium ei salvare fuit dicenti : Animam meam a me ipso pono; et potestatem habeo iterum sumendi eam? Pastor bonus sum, qui animam pro oribus pone Qnomo lo autem, nisi salvat, hand vult mortem peccatoris, sel ut convertamur a via sua prava, et vivat Ideo salvare volens, simul pro- vidler. μιrovidentia usque ad extrema, conve- niemer rei unicuique, pertingit, II demonstrat sensus ipse, et congenita nobis lex et ratiocinium, quo res consider intes, illarus : ordinat in harmoni camque dispositionem cognoscimus, situmque et motum, unde consentanee Creatoris magnitudinem by unis celebramus. Quod vero sciens volensque salvare, id simul possit, quis est ita furiosus aut menie captus, et incredulitats crapula mersus, !!! non credas? cum dicentes aulit : Christum Dei sicut sapienium, ita et virtutem *. Et : Magnus De- minus noster, et magna virtus ejus 7. Et : Deus no.

ἀἰκηΐογα, βίη! ργορίεν Πὰν μΐπι βαξατίς, ποπ Πα , ῬτΟΡΙον βθοιτῖπε ; [τὰ δὲ ὀγοϑίηγα ἃ θη τον δβὶ Ομΐμθ-. ἷτο, ΡγορίδΡ Παπὶ Θμΐμν, αἱ ἀϊφαπὶ ἰμὲ, ΡΆΙΟΓ ογεῶςὙἱι αν, ΘΓ ἐμ πὲ δἰ πθὼ [υΐϑϑοῖ Ὠξωβ ΙΝ ἴἃ σγθὰἀὐταβ, ποῆθε ΤΠ ηἰκεπίταπν ργοιαχίββαι, Οὐ [ νογθ 8. ἐπί ριοπιίυβ Ὁ ΕἸ ΐαπν, ἐμαυΐ!, οὐ φισηιου ποι αὐχέν φυοῦ ἴρατη Ὑφγήνπν ἔδοονῖν οενΐα, ὑϑν δϑι ργαροβίιουε « ραν ὅν Οὐσινυθο βιιβρί σον θ, Ἰθαιη ἐμπβϑηΐ θαι. δὲς ἀθεας ρτμαἰρίο 6686. ΕΠ π, οὐ θ σιν φἀνορβανίαηιν, δ.ι. αγϑιῖα ΠΠχ αυσὰ Ῥαῖογ γμεῦ δδεμιην [δροτῖς. οὐμηΐν, Εἴπρα, οαΐ χὐβθηι ἀσεπιάαμν ἡ] Βα ον Πα, ΟἹ ΘΟ Δ" τὰ 8. οἰνῖταἀσαν, ΟἹ φοπογράθνο ΠΠΠπ|5 Ἔχ βιυμουίοιν ιν, ΒΊΟΝ] ἐβίναν «ἤσθηβ ψισιὶ ρὸν ΠΙΐαπὶ τυρὶα ὁομαθια οἷα οἴνίταα, πριν βουνά ἀοἷ ΔἸίαμν Θ τύκῖν, ΒΘ ἸμομΒΙΓᾺ (Π τὶς ἤϊηι λνμθοϑε ραίγειην ΕἸ ΔΘΝ 5. ωλκ. τ εἰ δαΐημ ᾿ μος ἴσοὸ δυο! δία ἀοσαν θοὸν ῬΉΠ ἔλοτα πιο, πὐϑη Ποβία νὴ! πον Ῥώιογ πιο τατον ΠΠῸ λ δου -, τ θαν γράμ, Μὲ δἰ. ἀϊολμν, θ [ πὶ, πον ὁ ἀπ τυγ, υπη. μοιδειαιίς, δὲς τὰ ναΐθιτρ μεγῆοθγθ. ᾿πσηροῦ θα (ἡ ἀἰχοτίμν φιηι τὲ οἴου: ΔἸ ρνιβροβίννο κα ρὸν, ν ΟἹ αριυεῖα Τα νϑοῖγο ἐπ Βυνρίατα δογπιθίη σηθηνδαιν Μὲ σον, ἀπο Ὑονγατα ἔρβαπι Τοσθεὶς οὐ, ἀπ] Πὰν ΘΗ μΟ μ᾽ τὰ, Θοιηΐπ, τόγγωμι [αἰαϑιῖ, Οἱ ΟΡΘΡ᾿ πθπ στ. ἀπλγντι δ ὅλ κε ας ν ὙΊάες φιονοθη ποι ἀϊχοαί!, απΐα θυ τδ “ποι βυμι εἰ, δὲ Πππθ τα δϑὶ Τεγγα βοῦς, ε ἽὉ ἢ ἀδδιῖ, εἴ ὍΡδΓΝ ἸΔΏΝ ΤΡ π οὐμ]!. ν Θυρά, ΓΤ ΤΣ «ἢ, ἀἴθορβ οείδιν 06. Εἰ ἀν ἐρὴῦ απ! ὐπὶ Αροδεο, « ἀπὰς ἀΐοισ ἱπὶ δρίδεοϊα αὐ Πδγδθος, Πένοον, ἡδύ ἐκ ΘΟῊΝ βδλπι οὐαὶ ἀΐεῖε ες θυρΐμνϑ ἦτ ἸδΡΡΔΠῚ ὩΞΡΘΧΝ, ὦ αμδίοι κοι! ιμη, εἰμ βοϊγαΐ πε τ! Ποδίοθ, εὐ αἱ ἀπουπεῖει ἴῃ Βίομ. πορνθι )0- αὐ ηἶ δηι. Ναρα αἱ αἰ λιν οἰ κι 081. ἀύϑηι ΕἸ υμι οἱ Ὁ γἱο ἐαΐπν ἰῷ ἀρσγααν. ἀδμοχ!!, κῖνα ΒδΝ ἀἰταθ ἀθλην μ]Π νην ι. δῖνο μαι ΠΟ Λϑτν ΠΆΓΊΓΆΉΝ ἡ δὲ ΟΡ Αν τηγυϊυϊα δὲ, δῖνο ΘΆΓΠΘΠΙ ἡυχιᾺ Ππε], « Τοῦτα ... «ἀμανῃ ΕΓ ἀνΒΘ Πρ, ΒΟΥ ΨΠ 4:6 ΠῸΒ σοιπρθά 08. ρεο- Φα ογ. νἰηου δ, ΟἹ Τωβ. οσοίβονιμν Αὐἰα δυο «ἰ Εν, πὶ ἀμπη μα ἶδὲ ἣν δίων π πέθη Θοιη , Β.μενΝ, φαΐ ὅν (δπιρἴυ ὀυίαί ἀφ λοι τὸ βὰν, θην ἀπιοϑαν “ἰ ἴρδα υὑϊείι τς Με αν δεν! ποθαρ αὶ τὰ Παπεΐπῖ ς γαι" σε ἰκίτον οὐἱ οπχταθμι ἢ ΡΩΝ μα ΕΉΟ Οἱπηῖνο ΕἸ ΠΟ, Νάμι ἴροςς σπθιεαν ει ποιπθι Ραμ ὶν ἢ ἴπι δθγαβηοιν ἀούθυν. Πλη πὸ. ρον θλμν, ἀοθο. ὄν νν Ῥανά, ϑυνϊε τ « ΕΔ μιν αν ἑπ εἶν, Πλυναθαινις τὐσσαταν μπν-ὶ εἰββιῖ, δι ὀρθγὰ τηϑθιααν ΛΘ ΆΓμ. δι ἱ (ΟἿ, ν΄ ΑΘ ΘΝ, “λα δ Ἔβι ΕἸ αν» ἑαθψαοι ΤἈρτοῦοια, δὲ πον ἐποίεις, μιδιίαπι " Ὁμοά εἰ ργαροβί θα μέσ, » ἀπ αι ομδεν ἰδ Ἰπάευιοοτο νἰδδευτν φαΐ ἀἴοδᾺ ον Ῥάνμεις ἀρθοἀρ! ἤδπς βα γι ἀϊοῖν φημ τοι ΕἸϑοϊς. Πδηα, μὸν ΦυΠῈ ὙΟΟΆΙΙ βυνὴν ἦι βοςίδιαίθιῃ ἘΠ καὶ ὅπν, απ ἐπβιγαπιοπίυπι ἰὸς Ἰοσὴ [μοὶ ! Ῥαέγομι ἡ Εἰς ἡ δγαπν, « ῬΔΘΪμΑ βρυβιοηκ μδὲ οἰ αν θα) Τλδὶ “5,.ν ΒῸ ερ ἢν φαίμοπι εις, διριιην ἐὰν μμϑδ δἰ βευκεὶ φνποϑ. « Ἐπμαθα μΡ ἥν Παρ τα βιππς . ΜΌφδΑ πΐήοε αν ἐς Ανδι ἀπ αν ΕΝ ΝΕ Ν ὰΝ Ἂν ΝΙΝ τ ἠ “Ὅτε τοίνυν οἱ περὶ τὰ βρώματα διεσφαλμένην τὴν γνώμην κεκτημένοι, οὐκ ἔξω μώμου καὶ αἰτιαἢ μάτων κείσονται, οἱ περὶ τὸ χεφάλαιον αὐτὸ τῆς πίστεως προσχρούοντες Θεῷ, τί μὴ οὐχὶ τῶν δεινῶν πείπονται; οὐχοῦν τὰ μὲν ἅγια, καθὰ τρέπει, πάσης τιμῆς παρὰ τῶν εὐσεδούντων εἰχύτιος ἀξεωθήσονται" οἱ δὲ ἀνοήτως περὶ ταῦτα σκάζοντες, ἐναγεῖς καὶ ἀχάθαρτοι ἐν δίκῃ νομισθήσονται, κοινοῦντες ἃ ὃ Θεὸς ἐδόξασε, καὶ ἀπεναντίας τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων ἐρχόμενοι - γαὶ ὁ μὲν διαχρινόμενος, ἐὰν φάγῃ, καταχέχριται" διότι μετὰ διαχρίσεως προσἐρχόμενος, πῶς οὐκ ἂν ἀπίστου χείρων λογισθείη ; εἶτα, πᾶν τὸ μὴ ἐκ πίστεως, ἁμαρτία ἐστὶ, καὶ ὅτον μὲν ϑρωμάτων εἵνεκεν" ὅτε οὐ παρὰ τὴν τοῦ -Ὡἰδ δ δδδα ᾿ τῶ Ξ ιν δ ἐμ μῶμος δ μἐἑἐμἑμοἐμοοειοοδε. τὰν ΝΕ Νὰ ερΝς χαθ' ὃ πέφηνεν ἄνθρωπος καθ᾿ ἡμᾶς, ἱεροῖς κοὺ ἀμωμήτοις μορφώμασι προσπταίων, ὅτιοι ποτὲ τὴν τόλμαν χαὶ τὴν ὕδριν προστρίψαιτο, οὐχ ἄδηλον εἴη. | ἀἰκηΐογα, βίη! ργορίεν {Πὰν μΐπι βαξατίς, ποπ {Πα , ῬτΟΡΙον βθοιτῖπε ; [τὰ δὲ ὀγοϑίηγα ἃ θη τον δβὶ Ομΐμθ-. ἷτο, ΡγορίδΡ {Παπὶ Θμΐμν, αἱ ἀϊφαπὶ ἰμ8ὲ, ΡΆΙΟΓ ογεῶς- Ὑἱι αν, ΘΓ ἐμ πὲ δἰ πθὼ [υΐϑϑοῖ Ὠξωβ ΙΝ ἴἃ σγθὰ- ἀὐταβ, ποῆθε ΤΠ ηἰκεπίταπν ργοιαχίββαι, Οὐ [8 νογθ 8. ἐπί ριοπιίυβ Ὁ ΕἸ ΐαπν, ἐμαυΐ!, οὐ φισηιου ποι αὐχέν φυοῦ ἴρατη Ὑφγήνπν ἔδοονῖν οενΐα, ὑϑν8 δϑι ργαροβίιουε « ραν ὅν Οὐσινυθο βιιβρί σον θ, Ἰθαιη ἐμπβϑηΐ θαι. δὲς ἀθεας ρτμαἰρίο 6686. ΕΠ π, οὐ θ σιν φἀνορβανίαηιν, δ.ι5. αγϑιῖα ΠΠχ αυσὰ Ῥαῖογ γμεῦ δδεμιην [δροτῖς. οὐμηΐν, Εἴπρα, οαΐ χὐβθηι ἀσεπιάαμν ἡ] Βα ον Πα, ΟἹ ΘΟ Δ" τὰ 8. οἰνῖτα- ἀσαν, ΟἹ φοπογράθνο ΠΠΠπ|5 Ἔχ βιυμουίοιν ιν, ΒΊΟΝ] ἐβίναν «ἤσθηβ ψισιὶ ρὸν ΠΙΐαπὶ τυρὶα ὁομαθια οἷα οἴνίταα, πριν βουνά ἀ1οἷ1 ΔἸίαμν 5Θ τύκῖν, ΒΘ ἸμομΒΙΓᾺ (Π0} τὶς ἤϊηι5 λνμθοϑε ραίγειην ΕἸ ΔΘΝ 5.1 5ωλκ. τ εἰ δαΐημ ᾿ μος ἴσοὸ δυο! δία ἀοσαν θοὸν ῬΉΠ } ἔλοτα πιο, πὐϑη Ποβία νὴ! πον Ῥώιογ πιο τατον ΠΠῸ λ0} δου -, τ θαν γράμ, Μὲ δἰ. ἀϊολμν, θ588 [6 πὶ, πον ὁ ἀπ τυγ6, 86} υπη0}}}5. μοιδειαιίς, δὲς τὰ ναΐθιτρ 1} μεγῆοθγθ. ᾿πσηροῦ θα (ἡ ἀἰχοτίμν φιηι} τὲ οἴου: ΔἸ ρνιβροβίννο κα ρὸν, ν ΟἹ αριυεῖα Τα νϑοῖγο ἐπ Βυνρίατα δογπιθίη σηθηνδαιν Μὲ σον, ἀπο Ὑονγατα ἔρβαπι Τοσθεὶς οὐ, ἀπ] Πὰν ΘΗ μΟ μ᾽ τὰ, Θοιηΐπ, τόγγωμι [αἰαϑιῖ, Οἱ ΟΡΘΡ᾿ πθπ στ. ἀπλγντι δ} {ὅλ κε ας ν ὙΊάες φιονοθη ποι ἀϊχοαί!, απΐα θυ τδ “ποι βυμι εἰ, δὲ Πππθ τα δϑὶ Τεγγα βοῦς, ε ἽὉ ἢ ἀδδιῖ, εἴ ὍΡδΓΝ ἸΔΏΝ ΤΡ 5π01 οὐμ]!. ν Θυρά, ΓΤ ΤΣ «ἢ, ἀἴθορβ οείδιν 06. Εἰ ἀν ἐρὴῦ απ! ὐπὶ Αροδεο, «81 ἀπὰς ἀΐοισ ἱπὶ δρίδεοϊα αὐ Πδγδθος, Πένοον, ἡδύ ἐκ ΘΟῊΝ βδλπι οὐαὶ ἀΐεῖε ες θυρΐμνϑ ἦτ ἸδΡΡΔΠῚ ὩΞΡΘΧΝ, ὦ αμδίοι κοι! ιμη, εἰμ βοϊγαΐ πε τ! Ποδίοθ, εὐ αἱ ἀπουπεῖει ἴῃ Βίομ. πορνθι )0- αὐ ηἶ δηι. Ναρα αἱ αἰ λιν οἰ κι 081. ἀύϑηι ΕἸ υμι οἱ Ὁ γἱο ἐαΐπν ἰῷ ἀρσγααν. ἀδμοχ!!, κῖνα ΒδΝ ἀἰταθ ἀθλην μ]Π νην 5ι. δῖνο μαι ΠΟ Λϑτν ΠΆΓΊΓΆΉΝ ἡ δὲ {ΟΡ Αν τηγυϊυϊα δὲ, δῖνο ΘΆΓΠΘΠΙ ἡυχιᾺ {Ππε], « Τοῦτα 08... «ἀμανῃ ΕΓ ἀνΒΘ Πρ, ΒΟΥ ΨΠ 4:6 ΠῸΒ σοιπρθά 08. ρεο- Φα ογ. νἰηου δ, ΟἹ Τωβ. οσοίβονιμν Αὐἰα δυο «ἰ Εν, πὶ ἀμπη μα ἶδὲ ἣν δίων π πέθη Θοιη , Β.μενΝ, φαΐ ὅν (δπιρἴυ ὀυίαί ἀφ λοι τὸ βὰν, θην ἀπιοϑαν “ἰ ἴρδα υὑϊείι τς Με αν δεν! ποθαρ αὶ τὰ} Παπεΐπῖ ς γαι5" σε ἰκίτον οὐἱ οπχταθμι ἢ ΡΩΝ μα ΕΉΟ Οἱπηῖνο ΕἸ ΠΟ, Νάμι ἴροςς σπθιεαν ει ποιπθι Ραμ ὶν ἢ ἴπι δθγαβηοιν ἀούθυν. Πλη πὸ. ρον θλμν, ἀοθο. ὄν νν Ῥανά, ϑυνϊε τ « ΕΔ μιν αν ἑπ εἶν, Πλυναθαινις τὐσσαταν {μπν-ὶ εἰββιῖ, δι ὀρθγὰ τηϑθιααν ΛΘ ΆΓμ. δι ἱ (ΟἿ, ν΄ ΑΘ ΘΝ, “λα δ Ἔβι6 ΕἸ αν» ἑαθψαοι ΤἈρτοῦοια, δὲ πον ἐποίεις, μιδιίαπι " Ὁμοά εἰ ργαροβί θα μέσ, » ἀπ αι ομδεν ἰδ Ἰπάευιοοτο νἰδδευτν φαΐ ἀἴοδᾺ ον Ῥάνμεις ἀρθο- ἀρ! ἤδπς βα γι} ἀϊοῖν φημ τοι ΕἸϑοϊς. Πδηα, μὸν Φυ9ΠῈ ὙΟΟΆΙΙ βυνὴν}8 ἦι βοςίδιαίθιῃ ἘΠ καὶ ὅπν, απ ἐπβιγαπιοπίυπι ἰὸς Ἰοσὴ [μοὶ ! Ῥαέγομι ἡ Εἰς ἡ δγαπν, « ῬΔΘΪμΑ βρυβιοηκ μδὲ οἰ αν θα) Τλδὶ “5,.ν ΒῸ ερ ἢν φαίμοπι εις, διριιην5 ἐὰν μμϑδ8 δἰ βευκεὶ φνποϑ. « Ἐπμαθα μΡ ἥν Παρ τα βιππς . ΜΌφδΑ πΐήοε αν ἐς Ανδι ἀπ αν ΕΝ ΝΕ Ν ὰΝ Ἂν ΝΙΝ τ ἠ “Ὅτε τοίνυν οἱ περὶ τὰ βρώματα διεσφαλμένην τὴν γνώμην κεκτημένοι, οὐκ ἔξω μώμου καὶ αἰτια- ἢ μάτων κείσονται, οἱ περὶ τὸ χεφάλαιον αὐτὸ τῆς πίστεως προσχρούοντες Θεῷ, τί μὴ οὐχὶ τῶν δεινῶν πείπονται; οὐχοῦν τὰ μὲν ἅγια, καθὰ τρέπει, πάσης τιμῆς παρὰ τῶν εὐσεδούντων εἰχύτιος ἀξεωθήσονται" οἱ δὲ ἀνοήτως περὶ ταῦτα σκάζοντες, ἐναγεῖς καὶ ἀχάθαρτοι ἐν δίκῃ νομισθήσονται, κοινοῦντες ἃ ὃ Θεὸς ἐδόξασε, καὶ ἀπεναντίας τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων ἐρχόμενοι - γαὶ ὁ μὲν διαχρινόμενος, ἐὰν φάγῃ, καταχέχριται" διότι μετὰ διαχρίσεως προσ- ἐρχόμενος, πῶς οὐκ ἂν ἀπίστου χείρων λογισθείη ; εἶτα, πᾶν τὸ μὴ ἐκ πίστεως, ἁμαρτία ἐστὶ, καὶ ὅτον μὲν ϑρωμάτων εἵνεκεν" ὅτε οὐ παρὰ τὴν τοῦ -Ὡ- ἰδ δ δδδα ᾿ τῶ Ξ ιν δ ἐμ μῶμος δ μἐἑἐμἑμοἐμοοειοοδε. τὰν ΝΕ Νὰ ερΝς χαθ' ὃ πέφηνεν ἄνθρωπος καθ᾿ ἡμᾶς, ἱεροῖς κοὺ ἀμωμήτοις μορφώμασι προσπταίων, ὅτιοι ποτὲ τὴν τόλμαν χαὶ τὴν ὕδριν προστρίψαιτο, οὐχ ἄδηλον εἴη. | ipsum, nisi ei. qui existiwat. quid irquinstm ecco, ilti iuquinatum. est 9. Sie autem rem se habere, egregie nos docet evangelicum. quoque oraculum dicens : Quod non qua intrant per. 0s coinquinant hominem ?*. Mittamus nnüc dicere qui divo Petro sunt revelata, cum qualuor suspensum angulis demissum ad se vidil linteum, voce simul asso- nante, uL surgens. oeciderel et msnducaret quie ibi erant. Eoque renuente, quia illa videbantur in munda, et ab insueto eibo ipse abhorrehat; deuuo oraculum respondisse, nihil horem esse. ieqnina- tum quae Deus. purificaverat ?*. His prolatis auctoritatibus, consideret wnusquis- ) que quonam immunditite et probi, degma ipsorum adullerinum. provehstur, Nam si quw in ventrem iuferuntur, et deinde per fahrieatos à natara secer- nendo idoueos, exegnt secernunturque mieates, nemo sacris doelrinis imbutus, et verilatis ton ignarus, inquinata et immunda. existimabit, quod ad ipsorum uaturam atiinet; sed ejus. juquiuatir ponus et foxdatne anima, qni aliquid inguinabtm esse pnlat nobis a Dco. permissorum, voluntaria scilicet. fidei lahorans infirmitate, et ja veritate. vesuiganda claudicans, propterea quod falsim gerit de his opinionem, et. ciorum distinctione distra- litur. Jam vero que. Dominici corporis imaginem nobis exhibent, atque in memoriam divinas saluta- .Tisqne ejus inearuationis inducunt, ea si quis U inquinata putet, quidni ipse inquinabitur ac sor- didahitur anima et corpore, impurusque et piacula- ris linc. fiet, qui ne parem quidem, ae dietis cibis, honorem atteibuit, sed wulto. pejore loco pouit? Dejude, si quis illorum usui iuquinamentum aliquod aut impuritatem atirilimere audeat, ipsi id imputa- bit Creatori, et ei qui ex nihilo res eduxit probrum faciet. Certe qui. cengruas Ureatori omnium, qua- 1enus liomo apud nos apparuit, sacras et inculpatas imagines Lmdit, quanto se audacia et injuriae eri- mine obstringat, haud est ambiguum. Si ergo qui erroneam circa escas opinionem ? gerant, haud probro ct culpa carent, isti qui in fidei sumnia Deum lzedunt, quid non. patientur m:- lorum? Superest itaque nt res sanete, prout decet, omui honore a piis hominibus jure meritoque babeanrur. Qui vero stulle in lis elaudicont, pro- lani impurique vicissim reputabuptur, quia inqui- nant que Deus glorificavit, et apostolicis adversanter dogmatibus. El qui discernit quidem, manducat ts- men, damnatur, quia cum discretionis conscientia at- tiugens, quidni infideli deterior. habeatur? Deinde , quidquid ex flde non est, peceatom est; et quad qui- dem ad eseas atlinet, non rei manducate na- lura, sed manducantis illiberalilas, et fidej defectus. ipsum, nisi ei. qui existiwat. quid irquinstm ecco, ilti iuquinatum. est 9. Sie autem rem se habere, egregie nos docet evangelicum. quoque oraculum dicens : Quod non qua intrant per. 0s coinquinant hominem ?*. Mittamus nnüc dicere qui divo Petro sunt revelata, cum qualuor suspensum angulis demissum ad se vidil linteum, voce simul asso- nante, uL surgens. oeciderel et msnducaret quie ibi erant. Eoque renuente, quia illa videbantur in munda, et ab insueto eibo ipse abhorrehat; deuuo oraculum respondisse, nihil horem esse. ieqnina- tum quae Deus. purificaverat ?*. His prolatis auctoritatibus, consideret wnusquis- ) que quonam immunditite et probi, degma ipsorum adullerinum. provehstur, Nam si quw in ventrem iuferuntur, et deinde per fahrieatos à natara secer- nendo idoueos, exegnt secernunturque mieates, nemo sacris doelrinis imbutus, et verilatis ton ignarus, inquinata et immunda. existimabit, quod ad ipsorum uaturam atiinet; sed ejus. juquiuatir ponus et foxdatne anima, qni aliquid inguinabtm esse pnlat nobis a Dco. permissorum, voluntaria scilicet. fidei lahorans infirmitate, et ja veritate. vesuiganda claudicans, propterea quod falsim gerit de his opinionem, et. ciorum distinctione distra- litur. Jam vero que. Dominici corporis imaginem nobis exhibent, atque in memoriam divinas saluta- .Tisqne ejus inearuationis inducunt, ea si quis U inquinata putet, quidni ipse inquinabitur ac sor- didahitur anima et corpore, impurusque et piacula- ris linc. fiet, qui ne parem quidem, ae dietis cibis, honorem atteibuit, sed wulto. pejore loco pouit? Dejude, si quis illorum usui iuquinamentum aliquod aut impuritatem atirilimere audeat, ipsi id imputa- bit Creatori, et ei qui ex nihilo res eduxit probrum faciet. Certe qui. cengruas Ureatori omnium, qua- 1enus liomo apud nos apparuit, sacras et inculpatas imagines Lmdit, quanto se audacia et injuriae eri- mine obstringat, haud est ambiguum. Si ergo qui erroneam circa escas opinionem ? gerant, haud probro ct culpa carent, isti qui in fidei sumnia Deum lzedunt, quid non. patientur m:- lorum? Superest itaque nt res sanete, prout decet, omui honore a piis hominibus jure meritoque babeanrur. Qui vero stulle in lis elaudicont, pro- lani impurique vicissim reputabuptur, quia inqui- nant que Deus glorificavit, et apostolicis adversanter dogmatibus. El qui discernit quidem, manducat ts- men, damnatur, quia cum discretionis conscientia at- tiugens, quidni infideli deterior. habeatur? Deinde , quidquid ex flde non est, peceatom est; et quad qui- dem ad eseas atlinet, non rei manducate na- lura, sed manducantis illiberalilas, et fidej defectus.

ζει;, τὰ χείρονα φρονῶν κατ' αὐτοῦ, καὶ παλιμφήμοις βάλλεις φωναῖς, ἢ ἐκεῖνοι τοῖς λίθοις, καὶ οὐδὲν ὁ τι τῶν ἀπηχεστάτων καὶ εἰς ἀσέβειαν εκόντων, πράττων καὶ λέγων καὶ παρανομῶν εἰς Θεὸν κατα- λέλοιπας. • Αστείως δὲ μάλα καὶ ὁ μέγας Ησαΐας τὴν πή ρωσιν τῶν ψυχῶν ὑμῶν προδιέγραψε λέγων· Οὐκ ἔγνωσαν φρονῆσαι, ὅτι ἀπημαυρώθησαν τοῦ βλέπειν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν, καὶ νοῆσαι τῇ καρδίᾳ αὐτῶν, καὶ ἐλάλησαν ἀδικίαν, καὶ ἠπεί· θησαν, καὶ ἐμελέτησαν ἀπὸ καρδίας αὐτῶν λέ γους ἀδίκους· ἀλλ᾽ οὗτοι μὲν, οὕτως τὴν ὅλην του Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ οἰκονομίαν ἐξουδενοῦντε; καὶ πλύνοντες, εἰδωλολάτρας τῷ ὄντι ἑαυτοὺς ἀπο δεικνύουσιν· ἡμεῖς δὲ οἱ περὶ ταὐτὴν ὑγιῶς καὶ εὐσεβῶς διακείμενοι, καὶ τὰ θεῖα θεοπρεπώς σέβο μεν, καὶ τὰς ἄνωθεν ἡμῖν παραδοθείσας ἱερογρα · φίας ἀποτεμνύνομεν, καὶ τῆς προσηκούσης τιμής ἀξιοῦμεν· ὅτι ἅγια! εἰσι, καὶ τὴν τῶν προσ- κυνουμένων τιμὴν τοῖς ἀρχετύποις ἀνάπτομεν· ἐφ' ὕβρει δὲ ἐννοεῖν τι περὶ αὐτῶν οὐδ᾽ ὁπωστιοῦν ἀν εχόμεθα· διὸ οὐκ ἂν ὑφελώμεθά τι τῆς προσηκούσης αὐταῖς σεβασμιότητος· ἐκ γὰρ πίστεως καὶ πληρο φορίας τοῖς ἁγίοις πρόσιμεν, καὶ διὰ τοῦτο, οὐδὲ εἰ- δωλολάτραι κατὰ τοὺς θεοστυγεῖς καὶ ἀπιστία κατ ισχημένους εἰκότως νομισθείημεν, ἀλλὰ μετὰ τοῦ μεγάλου τῆς ἀληθείας καὶ ἡμεῖς ἐκβοῶμεν μυστ αγωγού, ὅτι Ομολογουμένως μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσε βείας μυστήριον· Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδι- καιώθη ἐν πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήφθη ἐν δόξῃ. Ταῦτα εἰ μὲν ὀφθείημεν ὑπὲρ τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ ἀμωμήτου πίστεως ἀξίως διηγωνισμένοι, τῷ Θεῷ χάρις τῷ διδόντι λόγον τοῖς αἰτοῦσιν ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος αὐτῶν· εἰ δὲ καὶ διωχθείημεν, καλὸν τῷ Χριστῷ συνδιώκεσθαι, εἰ μή που μέγα τοῦτο εἰπεῖν, κατ᾽ ἴχνος ἰέναι τοῖς ἱεροῖς διδασκάλοις ἡμῶν ἀξιούμενοι· εἰς δόξαν αὐτοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ τιμὴν τῆς ἁγίας Εκκλησίας αὐτοῦ, ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, ἅμα τῷ συνανάρχῳ Πατρὶ, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ ΤΩΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΧΡΗ- ΣΕΩΝ ΚϚ'. Τὸ περὶ τῆς ἀμωμήτου καὶ εἰλικρινούς ἡμῶν πίστεως ἐξανύοντες στάδιον, καὶ τὸ τῶν ἀπαυθαδι- ζομένων πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐξελέγχοντες μάταιον, τὸν τῆς εὐσεβείας προασπιστήν, τῇ μαχαίρᾳ τοῦ Πνεύματος ταῖς θεοπνεύστοις φωναῖς καθωπλίσαμεν, ὡς ἂν ἄτρωτος διαμένοι, τῶν δυσσεβούντων ταῖς ἀκίσι τοῦ ψεύδους συχνώς βαλλόντων, καὶ ταῖς βου λίσι τῆς γλωσσαλγίας κατατοξευόντων τὸν ὀρθὸν τῆς πίστεως λόγον· ἐπειδὴ δὲ καὶ τρόπος ἡμῖν πρόκειται, καὶ οἷον κανὼν νενομοθέτηται, καθ' δν χρὴ τῷ τῆς πίσ στεως ἡμῶν προσφέρεσθαι λόγῳ τοὺς ἐπιεικεῖς, καὶ μετ᾿ εὐλαβείας ἱερᾶς τὰ ἱερὰ ἡμῶν μεταχειριζομέ- νους δόγματα, καὶ τοῦτον τοῖ; φιλοκαλοι, καὶ φιλο πόνοις καὶ θερμοῖς περὶ τὴν εὐσέβειαν ὡς ἔν μά λιστα συντομώτατα ἐκθησόμεθα, ἔκ τε τῶν θεσ S. NICEPHORI PATRIARCH.E CP. B Egregie vero inagnus quoque Isaias vestrarum A animarum cæcitatem descripsit dicens : Nescie- runt sapere, obscurati sunt oculi eorum ne videant, et ne corde intelligant 3. Loculique sunt iniquitatem, el contumaces fuerunt, et in cordibus suis verba inim qua meditați sunt ". Certe hi dum totam Servatoris nostri Christi incarnationis rationem contemnunt ac pessmindant, idololatras revera semiet ostendunt. Nos vero qui recte et pie illi credimus, et res di- vinǝs prout decet revereniur, et traditas antiquitus nobis sacras icones honoramus, et congrua venera- lione dignas putamus, quia sanctae sunt, et quia lorum objectorum honorem ad archetypos referi- mus, nihil injuriosum de ipsis cogitare unquam patiemur ; quare nec debitum illis obsequium subtra- hemus. Etenim cum fide et fiducia ad sanctos accedi - nius : quamobremn neque idololatre, prout aiunt isti Deo odibiles et infideles, merito appellabimur; sed cum magno veritatis nos quoque exclamemus magi- stro, quoniam Vere magnum est pietatis sacramentum; Deus apparuit in carne, justificatus est in spiritu, vi- sus est angelis, pradicatus est in gentibus, creditus est in mundo, assumptus est in gloria ». Hæc si visi fue- rimus pro nostra sacra et irreprehensibili fide digne præliati, Deo gratias qui dat sermonem petentibus in aperitione oris ipsorum. Sin potius persecutio- nem patiemur, pulchrum est cum Christo pati, et (nisi forte grandiloquentia est) sanctoruin nostro- rum vestigia magistroruin posse calcare. Ad gloriam ipsius Christi veri Dei nostri, et sanctæ ejusdem Ecclesiæ honorem. Cui quidein Christo debetur omnnis gloria, honor, adoratio, cum con- regnante Patre, et sanctissimo vividcoque ipsius Spiritu, nunc et semper, et per sæcula sæculorum. Amen. C PROŒMIUM AD SUBSEQUENTES XXVI AU- CTORITATES. Decurso propter nostram immaculatam since- ramque fidem stadio, et audacium contra veritatem convicta vanitate, verz religionis defensorem gla- dio Spiritus inspiratis vocibus armavimus, ut invul- nerabilis maueat, interim dum impii spicula falsi- D tatis continenter jaciunt, et loquacitatis jaculis re- etam fidei doctrinam appetunt. Quoniam vero molus nobis propositus fuit, ac veluti data regula, qua oportet religiosos homines fidei nostræ magi- sterium facere, et cum sacra pietate sacra nostra Iractare dogmata ; hanc quoque, inquam, regulam Jonis ac sedulis fervidisque religionis amatoribus, quam fieri potest brevissime, exponemus, tum ex inspiratis Scripturis excerpta facientes, tum etiam e selectorum atque illustriorum Patrum nostrorum Isa. XLIV, 18. » Isa. Lix, 13, * Tim. 111, 16.

διότι μετέθηκεν αὐτὸν ὁ Θεός· πρὸ γὰρ τῆς μετα. θέσεως αὐτοῦ μεμαρτύρηται εύηρεστηκέναι τῷ Θεῷ χωρὶς δὲ πίστεως, ἀδύνατον εὐαρεστῆσαι· πιστεῦσαι γὰρ δεῖ τὸν προσερχόμενον τῷ Θεῷ ὅτι ἔστι, καὶ τοῖς ἐκζητοῦσιν αὐτὸν μισθαποδότης γίνεται· πίστει χρηματισθεὶς Νῶς περὶ τῶν μηδέπω βλεπομένων, εὐλαβηθεὶς κατεσκεύασε κιβωτόν εἰς σωτηρίαν τοῦ οἴκου αὐτοῦ· δι᾿ ἧς κατέκρινε τὸν κόσμον, καὶ τῆς κατὰ πίστιν δικαιοσύνης ἐγένετο κληρονόμος - πίστει χαλούμενος Αβραάμ, ὑπήκουσεν ἐξελθεῖν εἰς τὸν τόπον ἐν ἔμελλε λαμβάνειν εἰς κληρονομίαν, καὶ ἐξῆλθε μὴ ἐπιστάμενος τοῦ ἀπέρχεται" πίστει παρ ᾤκησεν· εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν σκηναῖς κατοικήσας μετὰ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ τῶν συγκληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς· ἐξεδέ- χετο γὰρ τὴν τοὺς θεμελίους ἔχουσαν πόλιν, ἧς τε- Β χνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός· πίστει καὶ αὐτὴ Σάρρα δύναμιν εἰς καταβολὴν σπέρματος ἔλαβε, καὶ παρὰ καιρὸν ἡλικίας ἔτεκεν, ἐπεὶ πιστὸν ἡγήσατο τὸν ἐπαγγειλάμενον· διὸ καὶ ἀφ' ἑνὸς ἐγεννήθησαν, καὶ ταῦτα νενεκρωμένου, καθὼς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τὸ πλῆθος, καὶ καθὼς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης ἡ ἀναρίθμητος· κατὰ πίστιν ἀπέθαναν οὗτοι πάντες, μὴ λαβόντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀλλὰ πόρρωθεν αὐτὰς ἰδόντες καὶ ἀσπασάμενοι, καὶ ὁμο λογήσαντες ὅτι ξένοι καὶ παρεπίδημοί εἰσιν ἐπὶ τῆς γῆς· οἱ γὰρ τοιαῦτα λέγοντες, ἐμφανίζουσιν ὅτι παρ τρίδα ἐπιζητοῦσι· καὶ εἰ μὲν ἐκείνης εμνημόνευον ἀφ' ἧς ἐξῆλθον, εἶχον ἂν καιρὸν ἀνακάμψαι· νῦν δὲ κρείττονος ὀρέγονται, τουτέστιν ἐπουρανίου· διὸ οὐκ ἐπαισχύνεται αὐτοὺς ὁ Θεὸς, Θεὸς καλεῖσθαι αὐτῶν· ήτοίμασε γὰρ αὐτοῖς πόλιν· πίστει προσενήνοχεν Ἀβραὰμ τὸν Ἰσαὰκ πειραζόμενος, καὶ τὸν μονο- γενῆ προσέφερεν ὁ τὰς ἐπαγγελίας ἀναδεξάμενος, πρὸς ἐν ἐλαλήθη ὅτι ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρ μα, λογισάμενος ὅτι καὶ ἐκ νεκρῶν ἐγείρειν δύναται ὁ Θεός· ὅθεν αὐτὸν καὶ ἐν παραβολῇ ἐκομίσατο· πίστει περὶ μελλόντων εὐλόγησεν Ἰσαὰκ τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἡσαῦ· πίστει Ἰωσὴφ τελευτῶν, περὶ τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐμνημόνευσε, καὶ περὶ τῶν ὀπέων αὐτοῦ ἐνετείλατο· πίστει Μωσῆς γεννηθείς ἐκρύβη τρίμηνον ὑπὸ τῶν πατέρων αὐτοῦ, διότι εἶδον ἀστεῖον τὸ παιδίον καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν τὸ διά ταγμα τοῦ βασιλέως· πίστει Μωσής μέγας γενόμε- νος, ηρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς Φαραώ, μᾶλλον ελόμενος συγκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ, ἢ πρόσω χαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν· μείζονα πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν Αἰγύπτου θησαυρῶν, τὸν ὀνειδι σμὸν τοῦ Χριστοῦ· ἀπέβλεπε γὰρ εἰς τὴν μισθαπο- δοσίαν· πίστει κατέλιπεν Αἴγυπτον,· μὴ φοβηθείς τὸν θυμὸν τοῦ βασιλέως· τὸν γὰρ ἀόρατον ὡς ὁρῶν ἑκαρτέρησε· πίστει πεποίηκε τὸ Πάσχα καὶ τὴν πρόσ χυσιν τοῦ αἵματος, ἵνα μὴ ὁ ὀλοθρεύων τα πρωτό- σηκα θίγῃ αὐτῶν· πίστει διέβη τὴν Ἐρυθράν θάλασ σαν ὡς διὰ ξηρᾶς ἦς πείραν λαβόντες οἱ Αἰγύπτιοι κατεπόθησαν· πίστει τὰ τείχη Ἱεριχὼ ἔπεσε κυκλω θέντα ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας· πίστει Ραπβ ἡ πόρνη οὐ συναπώλετο τοῖς ἀπειθήπασι, δεξαμένη τους κατασκό τους μετ' εἰρήνης· καὶ τί ἔτι λέγω; ἐπιλείψει γάρ APOLOGETICUS PRO SACRIS IMAGINIBUS. A latur, quia transtulit illum Deus : ante enim G translationem suam testimonium habuit placuisse Deo, Sjne fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quæ adhuc non videbantur, metnens aptavit arcam in salutem domus suæ, per quam damnavit mundum ; et justitia, quæ per fidem est, læres est institutus. Fide vocatus Abra- bam obedivit in locum exire, quem accepturus erat in hereditatem ; et exiit, nesciens quo iret. Fide demoratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando, cum Isaac et Jacob cohæredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conlitor Deus. File et ipsa Sara sterilis virtu tem in eonceptionem seminis accepit, et præter tempus ætatis peperit; quoniam fidelem credidit esse eum qui repromiserat. Propter quod et ab uno orta est (et quidem emortui vigoris viro), tanquam sidera cœli multitudo, et sicut arena quæ est ad oram maris, innumerabilis. Juxta Adem de- functi sunt omnes isti, non acceptis repromissio- nibus, sed a longe eas aspicientes et salutantes, et confitentes se peregrinos et hospites esse super ter- ram. Qui enim hæc dicunt, significant se patriam inquirere. Et si quidem illius meminissent, de qua exierant, labebant utique tempus reverendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est cœlestem. Ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum; paravit enim illis civitatem. Fide obtulit Abraham Isaac cum tentaretur, et unigenitum offerebat, qui susce- peral repromissiones: ad quem dictum fuerat, quia in Isaac vocabitur tibi semen : arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus; unde eum et in parabolam accepit. Fide et de futuris benedixit Isaacus Jacobo et Esau. Fide Joseph moriens ole exitu filiorum Israel memoratus est, et de ossi- bus suis mandavit. Fide Moyses, natus, occultatus est mensibus tribus a parentibus suis, eo quod vi- dissent elegantem infantem, et non timuerunt re- gis edictum. Fide Moyses grandis factus, noluit se dici filium filiæ Pharaonis; magis eligens affligi cum populo Dei, quam temporalis peccati habere D jucunditatem ; majores divitias æstimans thesauris Ægyptiorum improperium Christi; aspiciebat enim in remunerationem. Fide reliquit Ægyptum, non veritus animositatem regis : invisibilem enim tan- quam videns sustinuit. Fide celebravit Pascha, et sanguinis effusionem, ne qui vastabat primogeni- 109, tangeret eos. Fide transiit mare Rubrum tan- quain per aridam terram : quod experti Ægyptii, ‹ absorpti sunt. Fide muri Jericho corruerunt, post- quam diebus septem circumdati fuerant. Fide Ra- hab meretrix non periit cum incredulis, excipiens exploratores cum pace. Et quid adhuc dicam ? De- ficiet enim me tempus enarrantem de Gedeon, Ba- ric, Samson, Jephite, David, Samuel et prophetis : qui per fidem debellarunt regum, operati sunt je

ὑμῖν, δ οἴδαμεν λαλοῦμεν, καὶ ὁ ἑωράκαμεν μαρτι ροῦμεν,καὶ τὴν μαρτυρίαν ἡμῶν οὐδεὶς λαμβάνει. Οὐκοῦν ἀβασάνιστα τὰ ὑπὲρ ἡμᾶς· εἰ γὰρ ἐστιν ἀληθὲς ὅτιπερ τὰ ἐν χερσὶν εὑρίσκομεν μετά βίας κατὰ τὸ γεγραμμένον, πῶς οὐκ ἀναγκαῖον ἐννοεῖν, ὡς ἔν γε τοῖς ὑπὲρ λόγον, χρησιμωτάτη λίαν ἡ πίστις, οὐκ ἀκολουθούσης Ερεύνης, οὐ ζητήσεως εἰκαίας ἐπ- ενηνεγμένης ; συνέσει γὰρ τὰ τοιάδε τῶν πραγμάτων τιμᾶται λαμπρῶς. πιστεύσετε; προσετίθει δὲ τούτοις· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω Β επιδί μου. ι. Τοῦ αὐτοῦ, ἐκ τοῦ β' βιβλίου τῶν πρὸς Ἑρμείαν Διαλόγων. -- Οὐ δεῖ τὸ πίστει παραδεχθέν, θρασύ τέραις ὥσπερ ἐκβασανίζειν ἐρεύναις· πίστις γάρ οὐκέτι τὸ ζητούμενον· ὡς γὰρ ἐλπὶς βλεπομένη, οὐκέτι ἐλπὶς (8 γὰρ βλέπει τις, εἰ καὶ ὑπομένει ;) οὕτω πίστις ἐρευνωμένη, καὶ οὐκ ἔχουσα τὸ ἀζήτητον, πίστις οὐκ ἂν εἴη· κατὰ τὸν ἴσον ἐλπίδι λόγον· τὸ γὰρ πίστει τετιμημένον, βασάνου πάντως ἐλευθε μου Τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ἐκ τῆς ἑρμηνείας τῆς πρὸς Ρωμαίους Επιστολῆς. - Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στηρίξαι, κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον μου καὶ τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ ἀπο- κάλυψαν μυστηρίου χρόνοις αιωνίοις σεσιγημέ νου, φανερωθέντος δὲ νῦν διὰ Γραφῶν προφητι κῶν κατ' ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου Θεοῦ, εἰς ὑπακοὴν πίστεως εἰς πάντα τὰ ἔθνη Εἰπὼν τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ, τουτέστιν ὁ αὐτὸς ἐκήρυξεν, ἔδειξε τὸ ἀξιόπιστον ὁ λόγος· αὐτοῦ γὰρ τὸ κήρυγμα, φησίν, οὐχ ἡμέτερα τὰ δόγματα εὐαγγελικά ἐστι. Καὶ οὐ δενί, φησί, τῶν πρὸ ἡμῶν ἐγνωρίσθη τοῦτο τὸ μυστή ριον. Πάλαι μὲν γὰρ προώριστο, ἐφάνη δὲ νῦν διὰ Γραφῶν προφητικῶν μὴ οὖν δείσῃς ἀποστῆναι τοῦ νόμου· τοῦτο γὰρ βούλεται ὁ νόμος, τοῦτο ἄνωθεν προέλεγε. Μὴ οὖν περιεργάζου διὰ τί νῦν ἐφανερώθη τοῦτο γὰρ κατ' ἐπιταγὴν τοῦ Θεοῦ γέγονε, καὶ οὐ δεῖ πολυπραγμονεῖν τοῦτο τὸ μυστήριον, ἀλλ' ὑπ ακούειν· ὑπακοῆς γὰρ ἡ πίστις δεῖται, οὐ περιερ γίας, μάλιστα ὅταν Θεὸς ἐπιτάττη. - Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς ἑρμηνείας τῆς πρὸς Θεσσα λονικεῖς δευτέρας κ Επιστολής. - Αρα οὖν, ἀδελφοὶ, στήκετε καὶ κρατεῖτε τὰς παραδέσεις ᾶς ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου, είτε δι' ἐπιστο λῆς ἡμῶν. Ἐντεῦθεν δῆλον, ὅτι οὐ πάντα δι' ἐπ:- στολῆς παρεδίδοσαν, ἀλλὰ καὶ ἀγράφως· ὁμοίως δὲ καὶ ταῦτα κἀκεῖνά ἐστιν ἀξιόπιστα· ὥστε καὶ τὴν παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας ἀξιόπιστον ἡγούμεθα· παράδοσις ἐστι, μηδὲν πλέον ζήτει· δείκνυσιν ἐνα ταῦθα πολλοὺς ὄντας τοὺς παρασαλευομένους. (α) χνι, 25-26. S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. quomodo, si dixero vobis calestia, creditis ? Tum A perrexit dicere : Amen, amien dico vobis, quod sci- mus loguimur, et quod vidimus testamur, et testi- monium nostrum nemo recipit. Sunt ergo inscru- tabilia, que aliiora nobis sunt. Nam si vere dicitur, ea ipsa quæ in manibus sunt, vix a nobis, uti scri- plum est, comprehendi; quidni necessarinm sit opinari, in iis quæ ratiocinium nostrum superant, multo utilissimam esse fidem, nullo examine co- mitante, nulla vana adhibita vestigatione? Namque in his rebus prudentia præcipuum ornamentum est (86). mia. - Ejusdem ex secundo libro 'Dialogorum cum Her- • Quol semel fide susceptum funt, anlaciori- bus non est scrutandum vestigationibus. Sicut enim • spes rei vise, non est spes ; etenim quod quisque videt, cur jam exspectet? ila etiam fides vestigata, et cui inquirendum nihil superest, fidei loco ha- Fenda non est, prout de spe supra diximus: etenim quod fide æstimatur, explorationi prorsus non est obnoxium. - Sancti Joannis Chrysostomi ex interpretatione Epistola ad Romanos (87). Ei autem qui potens est vos confirmare juxta Evangetium meum et præ- dicationem Jesu Christi, secundum revelationen ny- sterii temporibus æternis taciti; nunc autem mani- festati per Scripturas propheticas secundum præce- plum æterni Dei, ad obeditionem fidei per gentes omnes. Dum ait prædicationem Jesu Christi, id est quam ipse prædicavit, rem esse fide dignam ceruo ostendit. Quippe evangelica dogmata, pre- dicatio illius sunt, nou commentum nostrum. Et quidem nomini, inquit, ante nos hoc mysterium innotuit. Olium certe præfinitum fuerat; nunc au- tem per propheticas Scripturas patefactum est. Haud igitur metue, ne forte a lege discedas : hoc elenim ipsa lex vult, hoc antiquitus prænuntiavit. Cave itaque inquiras, cur nunc res innotuerit. Quippe ita Dei mandato actum est, neque de hoc mysterio · curiose vestigandum, sed obediendum omnino est. Obedientiam enim postulat fides, non curiositatem, præsertim cum Deus jubeat. - Ejusdem ex interpretatione Epistolæ ad Thes- *alonicenses. — Itaque, fratres, stale, et tenete tradi- tiones quas edocti estis sive per sermonem sive per ‹ pistolam nostram. Hinc constat non omnia (aposto- los) per epistolam tradidisse, sed etiam sine scripιο. Eque tamen tum hæc tum illa fidem merentur. Quamobrem traditionem quoque Ecclesiæ fide di- gnam censemus. Traditio est, nihil amplius quæras. Cæterum hic signifieat multos fuisse in fide la- bantes. tone ad Cyrilli textum tomo prædicto (Opp. Cy- elit. VII, cul. 844). Carteroqui nihil vehementius inculcandum est in hac grassante nostrorum temporum irreligiositate, qua multi genuinam Gialei Christianae notionem mente abster serunt. C D (c). (d). (c) Audiant hoc et sequentia hodierni pseudo- theologi, qui Christianam fidem humano prorsus ratiocinio atque indagini subditam volunt. Al Rom. Αtqui in editionibus certe Chrysostomi homiliæ usque ad hunc Pauli Iccum non perveniunt, (56) Nolo hic repetere que jam dixi in adnota-

ἀπηριθμήσατο τῆς ψυχῆς παθῶν, συγγενῆ εἶναι τῇ τῶν ἀλόγων ὁρμῇ, αυξανομένων (ε) δὲ τῇ τῶν λογισμῶν συμμαχία. - Τοῦ αὐτοῦ κεφάλαιον κδ'. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ἐκ Λ τοῦ Θεοῦ τὰ πάντα, τῆς Γραφῆς λεγούσης ἀκούον- τις πεπιστεύκαμεν, καὶ τὸ πῶς ἦν ἐν τῷ Θεῷ, τὸ ὑπὲρ τὴν ἡμέτερον λόγον εἶναι, οὐκ ἀξιοῦμεν πε- ριεργάζεσθαι, πάντα τῇ θείᾳ δυνάμει χωρητὰ πεπι στευκότες· καὶ τὸ μὴ ὃν ὑποστήσασθαι, καὶ τῷ ὄντι πρὸς τὸ δοκοῦν ὑποβάλλειν τὰς ποιότητας· οὐκοῦν ἀκολούθως ἀρκοῦν ἡγούμεθα τοῖς οὔτι πρὸς τὴν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ὑπόστασιν, τὴν τοῦ θείου θελήματος δύναμιν· οὕτω καὶ τὴν ἀναστοιχείωσιν τῶν συνεστώ των εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγοντες δύναμιν, εἰς οὐδὲν ἔξω τοῦ εἰκότος τὴν πίστιν παραληψόμεθα. Τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Διονυσίου επισκό- που ᾿Αθηνῶν, ἐκ τοῦ περὶ θείων ὀνομάτων λόγου δ', κεφάλαιον κδ'. — Εν γνώσει δὲ ἁμαρτάνοντας καλεῖ τὰ λόγια τοὺς περὶ τὴν ἄληστον τοῦ ἀγαθοῦ γνῶσιν, ἢ τὴν ποίησιν ἐξασθενοῦντας, καὶ τοὺς εἰσ δότας τὸ θέλημα καὶ μὴ ποιοῦντας· τοὺς ἀκηκοότας μὲν, ἀσθενοῦντας δὲ περὶ τὴν πίστιν ἢ τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἀγαθοῦ, καὶ ἀβούλητόν τισι τὸ συνιέναι τοῦ ἀγαπ θῦναι κατὰ τὴν παρατροπὴν ἢ τὴν ἀσθένειαν τῆς βουλήσεως. Τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κατὰ τῶν φρονούντων τὰ Σαμοσατέως, καὶ περὶ πί στεως, ὅτι εἷς ὁ Χριστός. - Χριστὸν γὰρ εὐθέως ἐξελθόντες ἐκήρυξαν οἱ ἀπόστολοι συμφώνω; τίν Υΐν τοῦ Θεοῦ. Καὶ μετά τινα· Τίς χρεία ζητεΐν καὶ λογομαχεῖν; πιστεύειν συμφέρει καὶ σέβειν καὶ προσκυνεῖν. Καὶ μετὰ βραχέα· Οὐ ζητῶ πως παθητὸς καὶ πῶς ἀπαθὴς ὁ αὐτό, πῶς Θεὸς καὶ πῶς ἄνθρωπος, μὴ τὸ πῶς περιεργαζόμενος, καὶ τὸν τρόπον ἀναζητῶν, ἐκπέσω τοῦ προκειμένου ἡμῖν ἀγαθοῦ· πιστεύειν γὰρ πρῶτον χρὴ καὶ δοξάζειν· δεύτερον ἄνωθεν τὴν σύστασιν ταύτων αἰτεῖσθαι, καὶ μὴ κάτωθεν ταύτην πορίζεσθαι. Ἐν δὲ τῷ δευ- τέρῳ ήτοι τρίτῳ " κατὰ 'Αρεμινῶν λόγῳ ὁ αὐτὸς Πατήρ φησιν· Οτι οὐδὲ εἰ ἀπορεῖ τις ζητῶν περὶ Θεοῦ, ὀφείλει καὶ ἀπιστεῖν τοῖς γεγραμμένοις· βέλο τον γὰρ ἀποροῦντας σιωπᾷν καὶ πιστεύειν, ἢ ἀπι- στεῖν διὰ τὸ μὴ ἀπορεῖν (1). Αὐτάρκη οἶμαι τὰ εἰρημένα πρὸς ὑπόμνησιν· οὐ μέγα δὲ εἰπεῖν, καὶ πληροφορίαν εἶναι τοῖς φιλο ακροάμοσι τῶν θείων, καὶ πρὸς εὐσέβειαν ἐπιθυμητι· κῶς ἔχουσι· δύναιτο δ' ἄν τις τῶν πιστῶν καὶ έχει φρόνων φιλοπόνως τὰ τοιαῦτα ἐξερευνῶν, πλείους μαρτυρίας ἔκ τε τῶν θείων Γραφῶν, ἔκ τε τῶν ἱερῶν τόνων τῶν θεηγόρων Πατέρων ἡμῶν συναγεῖρας, προτροπούτας τὸ ἁπλοϊκὸν τοῦ τρόπου τῆς πίστεως. καὶ ἀπανούργευτον ἐν συνειδήσει ἀγαθῇ ἐπιδεικνυ δευτέρῳ *** αύξανομένην, ἀπιστίαν. ἀπο- ἀπορεῖν APOLOGETICUS PRO SACRIS IMAGEVIBUS. 8.30 B C D • Rrapse Cf. epist. 4, 11. 5, ari Serap. (*) Videtur emendandum si cert refertur aut (f, fi e litione Ven. Athanasii, 1. 1. p. 598, pain. Sed tamen ibi quoque communior lectio pn aduolutur. (93-94) la ed. cap. 23. Ejusdem cap. (95-94). Profecto nos quod sa- cras Litteras affirmantes audimus, id omne a Deo esse credimus quomodo autem in Deo fuerint, quia id rationis nostræ vim superat, inquirendum non judicamus cuncta Deo esse possibilia credentes, nempe et quod non exstat creare, et creato qualitates pro suo libito inserere. Ex quo consen- tanee existimamus, suffecisse exsistentibus rebus ad exsistentiam suam obtinendam, divinæ volun- tatis vim. Atque ita si etiam creatarum rerum re- formationem eidem potestati attribuamus, nihil nos quod a vero abhorreat credemus. - Sancti Patris nostri Dionysii Athenarum episcopi ex libro iv De divinis nominibus, cap. 24. In scientia vero peccantes Scriptura dicit eos, qui circa eam quæ latere non potest, boni cognitionem aut actionem imbecilli sunt, quique sciunt-volunta- tem et non faciunt: qui audiverunt quidem, sed infirmi sunt in fide vel boni exsecutione. Quia etiam aliqui nolunt intelligere ut bene agant, ob perversionem scilicet aut debilitatem voluntatis. - , Sancti Athanasii es sermone advertus asserlas hæ- reseos Samosateni, et de fide quod unus sit Chri-, slus 60. — Christum protinus inde digressi prædi- caverunt apostoli concorditer Filium Dei. Et nonnullis interjectis. Quid opus est quaerere verbis. que contendere ? Credere prestat, colere et adorare. Et paulo post : Non quæro quomodo idem passibilis fuerit et impas. ibilis; quomodo Deus, et quomodo homo; ne, dum modnm vestigo, et rationem in- quiro, a proposita nobis beatitudine excidam. Cre- dere enim primum oportet et ita censere, deinde harum rerum probationem desuper implorare, non autem repetere eam desub (95). In secundo autem contra Arianos sermone idem Pater ait : Nec si cui in quærendo de Deo aqua hæret, idcirco debet Scripturæ non credere: siquidem præstat hæsitantes silere et credere, quam non credere quia hesitemus. Que hactenus diximus, ea memorialis instar sufficiunt; neque difficulter aflirmaverim, satis esse ad persuadendum iis, qui libenter divina audiunt, veræque religionis studio tenentur. Poterit autem quisque fidelis et prudens, sedulo hauc materiam scrutans, plura testimonia ex divinis Scripturis atque ex deiloquorum Patrum nostrorum operibus coacer- vire, quæ ad simplicem fidei rationem hortantur, es ingenuitatem cum conscientia bona suadent in culam conservaverat etiam Nicetas in catena sta ms. ad Lucam, ut vides in fragmentis Athanasianis quae nos post Cyrillum edidimus, p. 551. Nunc vero Nicepherus librum quoque Athanasii nominatim indicat unde Nicetas hauserat. Idem locus partim citatur etiam in Panoplia Vaticana (de qua nos alibi (35) Tertiam fragment: lujus A hanasiaui partim loquenur quaestione 9.

Λ καὶ λατρεία; ἐν αὐτῇ ὑπάρχει (6), διὰ τοῦτο περί ΙΙ, ώδύς, καιρὸς τοκετοῦ, κατέτρυχεν, κατά επόνει, — κατόπιν, κατόπισθεν, κατοπίσω, ἀπαραίτητα, ἐπιτατικὰ ἃ οὐδεὶ; δύνα ται φυγείν, καθεῖναι, γίως. χαλάσει, προείλετο, ἠγάπησεν, θέλησεν, — κατηφείας, στυγνότητος, - τίς άρα, θαυμαστικώς και πνευματικώς, οὐχ ὑποκριτικής ἀνάγνωθι, — ὦ τᾶν, ὦ σὺ ἑταῖρε, ὦ μα κάρε· λέγεται δὲ καὶ ἐπὶ εἰρωνείας, τεύξις, ἀποτυχία, - Ιύλι, ὅτε, ὥσπες, - - - - - τῶν νῦν κενολογουμένων παρά τινων τῶν τοῦ ἱερα- τικοῦ λόγου ἀπαλλοτριωσάντων ἑαυτοὺς τοῦ κοινοῦ τῆς Ἐκκλησίας σώματος τοῖς ἐρωτῶσι τὴν ἀπολο- γίαν ταύτην, ἢν τὰ ὑποτεταγμένα φέρει, προτίθεται. β'. Ὅτι μὲν οὖν ἐξ ἀρχῆς καὶ ἄνωθεν ἔκ τε ἀποστο λικῆς καὶ Πατρικῆς παραδόσεως, ἡ τῶν σεπτῶν εἰδ κόνων ὕπαρξίς τε καὶ προσκύνησις μέχρι τοῦ δεύρο ἦλθε, κηρύσσουσι καὶ μαρτυροῦσιν αἵ τε ἀρχαῖαι Εκκλησίαι καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη, παρά τε βασιλέων εὐ- σεβῶν καὶ ἑτέρων φιλοχρίστων κατασκευασθέντα, ὅτι ἐν τόποις ἱεροῖς καὶ σεβασμίοις κατετάχθησαν του μετὰ τῶν λοιπῶν ἱερῶν προσκυνεῖσθαι· σαφέστατον δὲ τούτων καὶ ἀψευδέστατον μαρτύριον τὰ ἐν ταῖς σωλίαις τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου μετά των τιμίων σταυρῶν συγκείμενα· οὐ γὰρ ἑτέρῳ τρόπῳ ἐν τού τοις ἀνετέθησαν, εἰ μὴ προσκυνήσεως ἕνεκεν· ἔτι δὲ καὶ τὰ ἐν τοῖς ἁγίοις θυρίοις καὶ πυλῶσιν Ἱεροὶ; τῷ αὐτῷ τρόπῳ τετυπωμένα· συνίστησι δὲ τὴν τούτων προσκύνησιν καὶ τὰ ἐν τοῖς κανόσι τῆς ἁγίας ς' συνόδου, σεπτήν γραφὴν ταῦτα διαγορεύοντα (ε)· ἔτι δὲ καὶ ἕτεραι ἁγίων Πατέρων περὶ αὐτῶν συγγραφα!. γ'. "Οθεν καὶ ἐν τοῖς προλαβοῦσι χρόνοις εὑρη χώς τὰς αὐτὰς ἱερὰς εἰκόνας προσκυνουμένας ὁ τότε βι- σιλεύσας Λέων, ὁ πατὴρ Κωνσταντίνου, ὁ καὶ κατά τῆς οἰκονομίας τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Θεοῦ μανείς, ταύ- τας επειράθη καταστρέψαι· διὸ καὶ τὸν ἐν ὁσίᾳ τῇ μνήμῃ Γερμανὸν τὸν ἀρχιερέα ταύτης τῆς βασιλίδος πόλεως τοῦ ἱερατικοῦ ἀξιώματος ἐξήλασεν, ὡς ἀνα τιπίπτοντα τῷ κακοδόξῳ αὐτοῦ φρονήματι· καὶ εξ τις ἀκριβέστερον περὶ τούτων μαθεῖν ἐθέλει, ένα τυγχανέτω τοῖς συγγράμμασι τοῦ αὐτοῦ ἐσιωτάτου ἀρχιερέως (α)· οὕτω σαλευομένην τὴν Ἐκκλησίαν ὁ δυσσεβὴς Κωνσταντίνο; καταλαβών, σφοδρότερον πνεύσας κατὰ τῶν ὀρθῶν ἡμῶν δογμάτων, και μήτε ἱερέως ἐν τῇ βασιλευούση πόλει τυγχάνοντος (ήδη γὰρ καὶ ᾿Αναστάσιος ὁ μετὰ τὸν ὅσιον Γερμανών Ιερατεύσας, ἐτελεύτησεν), μήτε πρεσβυτέρας Ρώ μης (0) ἀρχιερέα προσκαλεσάμενος, μήτε ἑτέρου θρό καθάπερ, ἀφασίαν, ἀγωνίαν, ατόπημα, ἀπρεπές, ἐδαιδείην (δε- δίειν,) ἐφοβήθην, — ἀποιχομένου, παρερχομένου, ἀπερχομένου σεπταί, ι. Γ. τὸ πρωτό βλητον τῶν ἀποστόλων ἔδος, 8:35 S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. 8:6 ipsa fit; propterea circa hodiernas novitates non- nullorum de ecclesiastico cœtu, qui se a communi Ecclesiæ corpore abalienarunt, defensionem hanc, nonnullis rogantibus, prout est in infrascriptis, exponimus. ex apostolorum Patrumque traditione, sanctarum imaginum exsistentia et veneratio ad hodiernam usque diem perstiterit, prædicant atque testantur et antiquæ ecclesiae, et sacra vasa a piis regilius aliisque Christo devotis adornata, quæ in sacris venerandisque loeis fuere reposita, ut cum reliquis sacris rebus honorarentur. Evidentissimum autem et sincerissimum testimonium est illarum imagi- num, quæ in sancti altaris soleis cum venerandis crucibus sunt reposita : illæ insuper quæ in sanetis B foribus januisque codem modo sunt insculptæ. Comprobant harum cultum sextæ quoque synodi cartones, in quibus harum pictura venerabilis di- citur; quod ipsum et alia demum sanctorum Pa- trum scripta affirmant, riens sacras imagines in honore haberi Leo, pater Constantini qui adversus Servatoris quoque Del nostri incarnationem insaniit, has evertere conatus est. Ideo et sanctæ memoriæ Germanum, bajus regiæ ‘urbis pontificem, sacerdotali dignitate expu- Jit, utpote ipsius pravæ opinioni adversantem. Quam rem si quis accuratius volt cognoscere, ejusdem sanctissimi antistitis scripta legat. Sic itaque per- turbatam impius Constantinus Ecclesiam offendens, vehementius adversus recta dogmata nostra inve- hens, neque jam episcopo apud regiam urbem exsi stente; namque et Anastasius, qui post sanctua Germanum episcopus fuit, obierat ; imperator, in- quam, neque senioris Roma pontifice, neque alte- rius cujusvis sublimis sedis, juxta ecclesiasticam regulam, appellato, impiæ sum voluntati olise- (b) S. Nicephori prolixa Vita ab Ignatio diacono scripta exstat apud Bollandianos Mart. tom. p. seq. Latine, Græce autem ex codice Vat. ab 4, ub Allatio communicata, p. seq. Ibi cap. 4. n. 26, reapse dicitur, domita jain Iconoclastarum hæresi, pacem in Ecclesia fuisse dum Nicephorus episcopa- ium iniret, sed eandem paulo post Leone Armeno regnante turbatam, denuoque in partes duas scis- sain Ecclesiam, orthodoxorum videlicet et Icono- clastarum. Videtur itaque hæc oratio sub iis iniţiųs conscripta. Porro quam dixi, Nicephori Vita legüur a me in Vat. codice sæculi ferme undecimi, cujus in margiribus perscribuntur pulchris atque quadratis, etsi urn magnis litteris glossac optimæ perfrequen- tes, et quidem in prima pagina text. glus. text. gloss, text. gloss. text. gloss. text. text. gloss. 1x1. gloss. text. gloss. tl; text, gloss. text. àrd- gluse, glass, C D (e), text. gloss. gloss. lexl. gloss. text. gloss. etc. - - - lexl. (c) Nempe hoc dicitur in canone Trullano 82, ubi SS. imagines dicuutur venerabiles. (d) Intellige sancti Germani epistolas de hoc ar- gumento quæ recitantur in Nicana secunda synodo. Intellige item a nobis editum in Spicil. Rom. VII, ejusalem Germani opusculum, ubi cap. et seq. Iconocliste refutantur. (e) Videtur Nicephorus sine contumelia appellare Anastasium, quanquam hunc patriarcham satis con- stat, si non animo certe opera et simulatione fa- visse leonomachis. Num ergo aliter de eo existima- bat Nicephorus? Certe in Græcorum Menæis Aua- stasii nomen legitur, qua super re disputat Cuperus in Patr. Constantinopolitanis. Atamen Anas:asium uit Icon-machum usque ad obitum damnat Eplicæ, mins chronograplius a me editus Script, vel. 1. III, seq. Lem Theophanes ir Chronico. (f) Romam Nicephorus in sua cum Leone Arm. {m. disputatione (Vit. cap. 6, n. 41,) dicit primam avostoloruna sedem (vel firmamentum aut basim). Ita enim edidit 2. Quod itaque jam inde ab initio antiquitusque 3. Quamobrem superiore tempore las compe-

τὸν Ἀβραὰμ καὶ Ἕλληνας δέχεσθαι δίκαιον παρ' Ἑλλήνων δι' ἀγαλμάτων δεικνύμενα. ποία οὖν τοῖς ἀσεβέσιν πρόφασις τὰ κατὰ τὴν ἐκκλησίαν κακίζειν; ἢ ποῖος μῶμος αὐτῇ προσπλεκήσεται παρὰ τὸ πειρᾶσθαι δι' ἀγαλμάτων τὰ κατὰ τὸν Ἀβραὰμ δεικνύειν τοὺς Ἕλληνας; ἢ οὐχὶ δὴ μᾶλλον μέμψεως οὗτοι καὶ κατηγορίας ἄξιοι; εἰ γὰρ Ἕλληνες τὰ θεῖα ἁρπάσαντες καὶ ἡμέτερα, σπουδὴν περὶ τὴν ἀλήθειαν ἔθεντο, πόσον ἔδει τοὺς πιστοὺς σπουδαιότερον περὶ ταῦτα διανίστασθαι; οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ Ἕλληνες τἀληθῆ γράφουσιν, ἡμᾶς χρὴ παραγράφεσθαι τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὴν τῶν πραγμάτων ἀποβλέποντας φύσιν. διατοῦτο γὰρ καὶ Ἰουδαῖοι κατάκριτοι, ὅτι ἃ πάλαι αὐτοῖς προσῆκεν νῦν ἡμέτερα γέγονεν. τὸν γὰρ πλοῦτον τὸν ἐκείνων ληϊσάμενοι σφετεριζόμεθα, ὅτι τὸν ἐλθόντα εἰς τὰ ἴδια οἱ ἴδιοι οὐ παρέλαβον· ὥστε τὰ παρ' ἀπίστοις στηλογραφούμενα εὐγνωμόνως πιστοῖς προσίεσθαι δίκαιον, ἐπεὶ καὶ τοῖς γεγραμμένοις οἰκεῖα καὶ ὁμόλογα. ἔτι τοῖς εἰρημένοις προστίθησιν ὁ διδάσκαλος· ταῦτα δὲ εἴρηται ἵνα οὐ τοῖς πιστοῖς δι' Ἑλληνικῶν γένηται ἡ πίστις· ἡμεῖς γὰρ παρὰ τῶν ἔξωθεν οὐ δεχόμεθα τὰς ἀποδείξεις. ἡμῖν γὰρ ὡς ἀληθῶς οὐδεὶς λόγος παρὰ τῶν ἔξωθεν τὰς πίστεις δέχεσθαι τῶν κατὰ τὸν Ἀβραὰμ πρὸς τὴν τῶν ἀγγέλων φιλοφρόνως πεπραγμένην δεξίωσιν, οὐδὲ ἄλλου ὅτου χάριν, τοῖς ἱεροῖς ἤδη ἐντεθραμμένοις λόγοις τε καὶ παιδεύμασιν. καὶ γὰρ ὁ κύριος, φησίν, τῶν δαιμονίων βοώντων· "Σὺ εἶ ὁ Χριστός", ἐπετίμα καὶ οὐκ εἴα λαλῆσαι, ἀπαξιῶν παρὰ δαιμόνων μαρτυρεῖσθαι. ἀλλ' οὐ παρὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς Χριστὸν ὁμολογεῖν παραιτησόμεθα. οὐδὲ Παῦλον δυσφημήσομεν ἐπειδὴ ἀκούομεν εὐφημοῦσαν αὐτὸν τὴν Πυθόληπτον. μὴ δὲ γὰρ τοῖς προσώποις προσεκτέον, ἀλλὰ ταῖς ἀληθείαις αὐταῖς ἐπικριτέον τὰ πράγματα· καίτοι παρὰ τῶν ἐναντίων πρὸς πίστιν ἡ ἀλήθεια τὸ ἐπαγωγὸν μᾶλλον καὶ πιθανὸν κέκτηται. ἤδη δὲ ἔγωγε καί τινος ἐπυθόμην λέγοντος θεολόγων ἑτέρωθεν· Πάλιν Βαλαὰμ προφητεύει καὶ Σαμουὴλ ἕλκεται, εἰ δοκεῖ, δι' ἐγγαστριμύθου, καὶ δαίμονες ὁμολογοῦσιν τὸν Ἰησοῦν ἄκοντες καὶ διὰ τῶν ἐναντίων, ἵνα καὶ πιστευθῇ μᾶλλον ἡ ἀλήθεια· καὶ ἀποστόλων τοῦ μεγαλόφρονος, ὡς ἤδη ἀνέχεταί τινων κηρυσσόντων τὸ εὐαγγέλιον, καὶ τούτων ἀπίστων καὶ οὐ μικρὸν αὐτῷ ἐπισωρευόντων ἐντεῦθεν τὸν κίνδυνον, ἵνα ὅτῳ τρόπῳ, προφάσει τε καὶ ἀληθείᾳ, Χριστὸς καταγγέλληται. ἐοίκασιν δέ μοι παραπλήσιόν τι πεπονθέναι τῶν Ἰουδαίων· ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνοι τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην ζητοῦντες στῆσαι τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ οὐχ' ὑπετάγησαν, οὕτω καὶ οὗτοι τῷ ἰδίῳ σκοπῷ πανταχοῦ ἑπόμενοι, τῷ σκοπῷ τοῦ δι δασκάλου οὐκ ἠκολούθησαν. πρὸς γὰρ τὸ λέγον ῥητὸν μόνον ὅτι ἡμεῖς ἐκ τῶν ἔξωθεν πίστιν οὐ δεχόμεθα βουκολούμενοι καὶ τῇ ἐννοίᾳ τοῦ συγγεγραφότος οὐ προσχόντες, πρὸς τὴν ἰδίαν φαυλότητα τὸν νοῦν ᾐχμαλώτευσαν καὶ κατὰ τῶν ἱερῶν συμβόλων τῆς θείας οἰκονομίας οὐδὲν προσῆκον κακῶς ἐξειλήφασιν. καίτοι εἰ καὶ πρὸς εἰκόνας ὁ λόγος ἀπέβλεπεν, ἀκούσαντας τὸ μηδὲν παρὰ τῶν ἔξωθεν ἡμᾶς δέχεσθαι ἀπολήγειν ἐχρῆν τῆς ἀλόγου ὁρμῆς καὶ μὴ προσάγειν ἐπ' αἰσχύνῃ καὶ κατακρίσει αὐτῶν εἰς μαρτύριον. καὶ οὕτως ἂν τὸ κλέος ἡ ἐκκλησία ἠνέγκατο· ἡμῖν γὰρ οὐ παρὰ τῶν ἔξωθεν τὰ ἡμέτερα ἀλλὰ παρὰ τῶν ἡμετέρων πιστῶν καὶ θεοσεβῶν ζήλῳ θερμῷ πρὸς τὴν εὐσέβειαν ἠγμένων τὸ ἐξ ἀρχῆς παραδίδοται. μάτην λοιπὸν ἐπ' ἐκείνοις αὐχοῦσιν τοῖς λόγοις· ἃ γὰρ οὐδὲ παρὰ μεμηνότων ἤκουσται πρὸς ἱερὰ ἀπεικάσματα μεθαρμοζόμενα, πρὸς κατηγορίαν, οὐ σύστασιν ἑαυτῶν προηγάγοντο. ἔτι φασὶν ὅτι Εἶθ' οὕτως καὶ ἐν ἑτέρῳ λόγῳ τῷ εἰς τὸν δεσμοφύλακα ἐπιγραφομένῳ λέγει· "Εἰ γὰρ εἰκόνα τις ἄψυχον ἀναθεὶς παιδὸς ἢ φίλου ἢ συγγενοῦς νομίζει παρεῖναι ἐκεῖνον τὸν ἀπελθόντα καὶ διὰ τῆς εἰκόνος αὐτὸν φαντάζεται τῆς ἀψύχου, πολλῷ μᾶλλον ἡμεῖς διὰ τῶν γραφῶν τῆς τῶν ἁγίων ἀπολαύομεν παρουσίας, οὐχὶ τῶν σωμάτων αὐτῶν τὰς εἰκόνας ἔχοντες ἀλλὰ τῶν ψυχῶν· τὰ γὰρ παρ' αὐτῶν εἰρημένα τῶν ψυχῶν αὐτῶν εἰκόνες εἰσίν."0 ὡς ἐκπλήξεως ταῦτα γέμει καὶ ἀμηχανίας πολλῆς καὶ θάμβος συνόδῳ ἀναθεματισμοῖς ἑαυτοὺς καθυποβάλλοντες • ἔχει δὲ τὰ ἐκτεθέντα οὕτως· « Πιστεύοντες εἰς ἕνα Θεὸν τὸν ἐν Τριάδι ὑμνούμενον, τὰς ἁγίας εἰκόνας ἀσπαζόμεθα· καὶ οἱ μὴ οὕτως ἔχοντες, ἀνάθεμα ἔστωσαν· καὶ οἱ μὴ οὕτως φρονοῦντες, πόῤῥω τῆς Ἐκκλησίας ἐκδιωχθήτωσαν· ἡμεῖς τῇ ἀρχαία θεσμο θεσίᾳ ἐπακολουθοῦμεν· ἡμεῖς τοὺς θεσμούς τῶν Πατέ ρων φυλαττόμεθα· ἡμεῖς τοὺς παρατιθέντας ἢ ἀφαιροῦντας, ἐκ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας ἀναθεματίζομεν· ἡμεῖς τοὺς μὴ οὕτως ἔχοντας τῷ ἀναθέματι και θυποβάλλομεν· τοῖς ἐκλαμβάνουσι τὰς παρὰ τὰς θείας Γραφὰς ῥήσεις τὰς κατὰ τῶν εἰδώλων εἰς τὰς σεπτὰς εἰκόνας, ἀνάθεμα· τοῖς ἀποκαλοῦσι τὰς ἱερὰς εἰκόνας εἴδωλα, ἀνάθεμα, ἀνάθεμα (ο). Ταῦτα οἱ ἀρτίως ἑαυ τοὺς τῆς Ἐκκλησίας ἀποσχίσαντες καθωμολόγησαν διὰ τῶν οἰκείων ὑπογραφῶν· καὶ εἰ ἀρνοῦνται τὴν ὁμο- Β λογίαν αὐτῶν, τοὺς ἰδιοχείρους αὐτῶν σταυρούς πα τοῦσι, καὶ τοῖς προκειμένοις ἀναθέμασιν ἑαυτοὺς καθ υποβάλλουσι, καὶ οὐδαμῶς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ίστανται· ἐπεὶ δὲ καὶ τὸ δόγμα τῆς πίστεως ἐν ᾧ ἐχειροτονήθησαν ηρνήσαντο, ἀνάγκη αὐτοὺς καὶ τὴν χειροτονίαν ἀρνήσασθαι, καὶ εἶναι καθῃρημένους, ὡς ἑτεροδιδασκαλοῦντας· καὶ διὰ τοῦτο οὐ χρὴ αὐτοὺς εἰς διαλέξεις ἢ εἰς ἀντιλογίας πρὸς ἱερατικὸν ἄνδρα ἔρχεσθαι ἢ γὰρ συζητῶν μετ' αὐτῶν περὶ δογμάτων ἐκκλησιαστικών, τοῖς αὐτοῖς ἀναθέματι ἐπι τὸν περιβάλλει. Αὔξει δὲ αὐτῶν τὸ ἔγκλημα, καὶ μείζων ή κατάκρισις γίνεται, ὅτι οὐ νεωστὶ ἐπιγνόντες τὰ ζητούμενα, ἀλλ᾽ ἐκ πλείονος χρόνου πρᾶγμα ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ κεκυρωμένον ιδόντες καὶ ὑπογράψαν της, ἑκουσίως ἑαυτοὺς τῇ παρανομίᾳ ἐπέρριψαν. καὶ ταῦτα διδάσκαλοι τῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων χρηματίσαντες, καὶ ἐν τῇ τοιαύτῃ διδαχῇ χρονίσαντες· καὶ ἑτέρως δὲ καθῃρημένοι τυγχάνουσι παρὰ τῶν θείων κανόνων, ὡς παρασυναγωγὰς ποιοῦντες, καὶ τὰς βασιλικὰς ἀκοὰς διολοῦντε; τέλεον δὲ αὐτ τοὺς ἀποκλείει τῆς πρὸς ἐκκλησιαστικοὺς ἄνδρας ὁμιλίας, καὶ τοῦ ἱερατικοῦ συλλόγου ἐκβάλλει, καὶ ἕτερα μέν τινα, ἐξαιρέτως δὲ τὰ ἐν τῇ ἁγίᾳ οἰκου μενικῇ ς' συνόδῳ ἐγκείμενα, καθὼς ἐμφαίνεται ἐν τῇ συνοδικῇ ἐπιστολῇ ᾿Αγάθωνος πάπα τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης (σ)· ἔχει γὰρ ὧδε « Οστις ποτὲ τῶν ἱερέων τὰ ἐν τῇ ὁμολογία τῆς ἡμετέρας μετριότητος περιεχό μενα ἅμα ἡμῖν εἰλικρινῶς κηρύσσειν ἐπιθυμήσει, περὶ τῇ ἡμετέρᾳ ἀποστολικῇ πίστει, ὡς ὁμόφρονας, ὡς συνιερεῖς, ὡς συλλειτουργοὺς, ὡς τῆς αὐτῆς πίστεως, καὶ ἵνα ἁπλῶς εἴπωμεν, ὡς πνευματικούς ἀδελφοὺς καὶ συνεπισκόπους ἡμῶν δεχόμεθα· τοὺς δὲ ταῦτα συνομολογεῖν μὴ θέλοντας, ὡς ἐχθροὺς τῆς καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ὁμολογίας, ενόχους εἶναι κρίνομεν τῆς αἰωνίας κατακρίσεως· οὔτε δὲ τοὺς τοιούτους ποτὲ ἐν τῷ συλλόγῳ τῆς ἡμετέρας με παραβῆναι ἡμᾶς τις ἐξ αὐτῶν ὑπολάβοι, ὅπερ προ τριότητος, εἰ μὴ διορθωθέντας, ἀναδεξόμεθα· μηδὲ ελάβομεν παρὰ τῶν προηγησαμένων ἡμᾶς. » συνόδῳ ἀναθεματισμοῖς ἑαυτοὺς καθυποβάλλοντες • ἔχει δὲ τὰ ἐκτεθέντα οὕτως· « Πιστεύοντες εἰς ἕνα Θεὸν τὸν ἐν Τριάδι ὑμνούμενον, τὰς ἁγίας εἰκόνας ἀσπαζόμεθα· καὶ οἱ μὴ οὕτως ἔχοντες, ἀνάθεμα ἔστωσαν· καὶ οἱ μὴ οὕτως φρονοῦντες, πόῤῥω τῆς Ἐκκλησίας ἐκδιωχθήτωσαν· ἡμεῖς τῇ ἀρχαία θεσμο θεσίᾳ ἐπακολουθοῦμεν· ἡμεῖς τοὺς θεσμούς τῶν Πατέ ρων φυλαττόμεθα· ἡμεῖς τοὺς παρατιθέντας ἢ ἀφαι- ροῦντας, ἐκ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας ἀναθεματίζο- μεν· ἡμεῖς τοὺς μὴ οὕτως ἔχοντας τῷ ἀναθέματι και θυποβάλλομεν· τοῖς ἐκλαμβάνουσι τὰς παρὰ τὰς θείας Γραφὰς ῥήσεις τὰς κατὰ τῶν εἰδώλων εἰς τὰς σεπτὰς εἰκόνας, ἀνάθεμα· τοῖς ἀποκαλοῦσι τὰς ἱερὰς εἰκόνας εἴδωλα, ἀνάθεμα, ἀνάθεμα (ο). Ταῦτα οἱ ἀρτίως ἑαυ τοὺς τῆς Ἐκκλησίας ἀποσχίσαντες καθωμολόγησαν διὰ τῶν οἰκείων ὑπογραφῶν· καὶ εἰ ἀρνοῦνται τὴν ὁμο- Β λογίαν αὐτῶν, τοὺς ἰδιοχείρους αὐτῶν σταυρούς πα τοῦσι, καὶ τοῖς προκειμένοις ἀναθέμασιν ἑαυτοὺς καθ υποβάλλουσι, καὶ οὐδαμῶς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ίστανται· ἐπεὶ δὲ καὶ τὸ δόγμα τῆς πίστεως ἐν ᾧ ἐχειρο- τονήθησαν ηρνήσαντο, ἀνάγκη αὐτοὺς καὶ τὴν χειρο- τονίαν ἀρνήσασθαι, καὶ εἶναι καθῃρημένους, ὡς ἑτεροδιδασκαλοῦντας· καὶ διὰ τοῦτο οὐ χρὴ αὐτοὺς εἰς διαλέξεις ἢ εἰς ἀντιλογίας πρὸς ἱερατικὸν ἄνδρα ἔρχεσθαι ἢ γὰρ συζητῶν μετ' αὐτῶν περὶ δο- γμάτων ἐκκλησιαστικών, τοῖς αὐτοῖς ἀναθέματι ἐπι τὸν περιβάλλει. Αὔξει δὲ αὐτῶν τὸ ἔγκλημα, καὶ μείζων ή κατάκρισις γίνεται, ὅτι οὐ νεωστὶ ἐπιγνόν- τες τὰ ζητούμενα, ἀλλ᾽ ἐκ πλείονος χρόνου πρᾶγμα ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ κεκυρωμένον ιδόντες καὶ ὑπογράψαν της, ἑκουσίως ἑαυτοὺς τῇ παρανομίᾳ ἐπέρριψαν. καὶ ταῦτα διδάσκαλοι τῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων χρηματίσαντες, καὶ ἐν τῇ τοιαύτῃ διδαχῇ χρονίσαν- τες· καὶ ἑτέρως δὲ καθῃρημένοι τυγχάνουσι παρὰ τῶν θείων κανόνων, ὡς παρασυναγωγὰς ποιοῦντες, καὶ τὰς βασιλικὰς ἀκοὰς διολοῦντε; τέλεον δὲ αὐτ τοὺς ἀποκλείει τῆς πρὸς ἐκκλησιαστικοὺς ἄνδρας ὁμιλίας, καὶ τοῦ ἱερατικοῦ συλλόγου ἐκβάλλει, καὶ ἕτερα μέν τινα, ἐξαιρέτως δὲ τὰ ἐν τῇ ἁγίᾳ οἰκου μενικῇ ς' συνόδῳ ἐγκείμενα, καθὼς ἐμφαίνεται ἐν τῇ συνοδικῇ ἐπιστολῇ ᾿Αγάθωνος πάπα τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης (σ)· ἔχει γὰρ ὧδε « Οστις ποτὲ τῶν ἱερέων τὰ ἐν τῇ ὁμολογία τῆς ἡμετέρας μετριότητος περιεχό μενα ἅμα ἡμῖν εἰλικρινῶς κηρύσσειν ἐπιθυμήσει, περὶ τῇ ἡμετέρᾳ ἀποστολικῇ πίστει, ὡς ὁμόφρονας, ὡς συνιερεῖς, ὡς συλλειτουργοὺς, ὡς τῆς αὐτῆς πί- στεως, καὶ ἵνα ἁπλῶς εἴπωμεν, ὡς πνευματικούς ἀδελφοὺς καὶ συνεπισκόπους ἡμῶν δεχόμεθα· τοὺς δὲ ταῦτα συνομολογεῖν μὴ θέλοντας, ὡς ἐχθροὺς τῆς καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ὁμολογίας, ενόχους εἶναι κρίνομεν τῆς αἰωνίας κατακρίσεως· οὔτε δὲ τοὺς τοιούτους ποτὲ ἐν τῷ συλλόγῳ τῆς ἡμετέρας με παραβῆναι ἡμᾶς τις ἐξ αὐτῶν ὑπολάβοι, ὅπερ προ τριότητος, εἰ μὴ διορθωθέντας, ἀναδεξόμεθα· μηδὲ ελάβομεν παρὰ τῶν προηγησαμένων ἡμᾶς. » (p)· C (q) · A cerunt. Est autem defnitionis tenor hic. c Credentes unum Deum in Trinitate celebratum, sanctas imagines admittimus; et qui aliter se habent, anathema sint; et qui aliter sentiunt, procul Ecclesia proterreantur. Nos quidein veteres regulas sequitur ; nos Patrum decreta custodimus; nos, cos qui quid- quam addiderint aut abstulerint, de catholica Eccle- sia excommunicamus; nos, qui alio animo sunt, anathemati subjicimus. Anathema illis qui locu- tiones in divinis Scripturis contra idola dictas, de sanctis imaginibus volunt intelligere. Illis qui sa- cras imagines idola appellant, anathema, ana- thema. › Has, inquam, formulas hi, qui adversus Ecclesiam nuper schisma fecerunt, professi fuerant per suas subscriptiones. Quod si nunc confessionem culcant, seque supradictis aṇathematibus suppo- nunt, atque omnino in Ecclesia non sunt. Quia vero et fidei dogma in quo ordinati fuere, negarunt, sequitur ut suam quoque ordinationem negaverint, sintque depositi, ceu aliena doctrina magistri ; ideoque non licet eos ad colloquium vel disceptatio- nem cum viro quolibet sacerdotali admittere: secus enim, qui cum his de ecclesiasticis dogmatibus dis- putaverit, iisdem se anathematibus implicat. Porro crimen illorum augebit, graviorque damnatio fiet, quia non nuper quæstionem hanc noverunt, sed rem multo ante tempore in Ecclesia definitam, cui etiam subscripsere, cognoscentes, sponte sceleri consenserunt ; et quidem magistrorum dogma- Licorum locum in Ecclesia tenentes, et in hoc magis- suam negant, ii scriptas manu propria cruces coi- PATROL. GR. C, terio diu versati. Alio etiain titulo a divinis canoni- bus exauctorantur, ceu qui conciliabula fecerint, et regiis auribus molesti fuerint. Postremo eos ab ecclesiasticorum consortio excludunt, et sacerdotali cœtu ejiciunt, alia quædam, nominatimque ea quæ in sexta œcumenica synodo feruntur, sicuti appa- ret ex synodica epistola Agathonis Romæ senioris papæ, quæ ita habet. . Quotquot sacerdotes, ea quæ in postræ humilitatis confessione continentur, nobiscum sincere prædicare voluerint circa nostram apostolicam fidem ; hos ut parem nostra sententiam gerentes, consacerdotes, et comministros, et ejus · dem fidei consortes; atque ut simpliciter dicamus, ut spiritales fratres et coepiscopos nostros recipimus, Eos vero qui ita confteri nolunt, ceu catholica et αμostolica coufessionis hostes, æternæ damnatiouis reos esse judicamus. Neque hos unquam ad nostræ humilitatis consortium, nisi emendatos, admitte- mus. Neque vero quispiam putet, nos quidquam eorum transgredi, quæ a majoribus tradita acce- pimus. » (p)· C (q) · A cerunt. Est autem defnitionis tenor hic. c Credentes unum Deum in Trinitate celebratum, sanctas imagines admittimus; et qui aliter se habent, anathema sint; et qui aliter sentiunt, procul Ecclesia proterreantur. Nos quidein veteres regulas sequitur ; nos Patrum decreta custodimus; nos, cos qui quid- quam addiderint aut abstulerint, de catholica Eccle- sia excommunicamus; nos, qui alio animo sunt, anathemati subjicimus. Anathema illis qui locu- tiones in divinis Scripturis contra idola dictas, de sanctis imaginibus volunt intelligere. Illis qui sa- cras imagines idola appellant, anathema, ana- thema. › Has, inquam, formulas hi, qui adversus Ecclesiam nuper schisma fecerunt, professi fuerant per suas subscriptiones. Quod si nunc confessionem culcant, seque supradictis aṇathematibus suppo- nunt, atque omnino in Ecclesia non sunt. Quia vero et fidei dogma in quo ordinati fuere, negarunt, sequitur ut suam quoque ordinationem negaverint, sintque depositi, ceu aliena doctrina magistri ; ideoque non licet eos ad colloquium vel disceptatio- nem cum viro quolibet sacerdotali admittere: secus enim, qui cum his de ecclesiasticis dogmatibus dis- putaverit, iisdem se anathematibus implicat. Porro crimen illorum augebit, graviorque damnatio fiet, quia non nuper quæstionem hanc noverunt, sed rem multo ante tempore in Ecclesia definitam, cui etiam subscripsere, cognoscentes, sponte sceleri consenserunt ; et quidem magistrorum dogma- Licorum locum in Ecclesia tenentes, et in hoc magis- suam negant, ii scriptas manu propria cruces coi- PATROL. GR. C, terio diu versati. Alio etiain titulo a divinis canoni- bus exauctorantur, ceu qui conciliabula fecerint, et regiis auribus molesti fuerint. Postremo eos ab ecclesiasticorum consortio excludunt, et sacerdotali cœtu ejiciunt, alia quædam, nominatimque ea quæ in sexta œcumenica synodo feruntur, sicuti appa- ret ex synodica epistola Agathonis Romæ senioris papæ, quæ ita habet. . Quotquot sacerdotes, ea quæ in postræ humilitatis confessione continentur, nobiscum sincere prædicare voluerint circa nostram apostolicam fidem ; hos ut parem nostra sententiam gerentes, consacerdotes, et comministros, et ejus · dem fidei consortes; atque ut simpliciter dicamus, ut spiritales fratres et coepiscopos nostros recipimus, Eos vero qui ita confteri nolunt, ceu catholica et αμostolica coufessionis hostes, æternæ damnatiouis reos esse judicamus. Neque hos unquam ad nostræ humilitatis consortium, nisi emendatos, admitte- mus. Neque vero quispiam putet, nos quidquam eorum transgredi, quæ a majoribus tradita acce- pimus. »

ρούμενα καὶ ἐξωγραφημένα καθορῶντες περὶ αὐτῶν ἐξεφώνησαν, οἰκοδομὴν τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς χάριτος πλατυσμὸν καὶ προτίμησιν· καὶ ἐμφα- νίζουσι τοῦτο οἱ προάγοντες θρόνοι, καὶ οἱ κατ' αὐ τοὺς βασιλεῖς καὶ ἱερεῖς ὁμοίως δοξάζοντες· εἰ δὲ λέγουσι τινες κενοφωνοῦντες, ὅτι μετὰ χρόνους τινὰς τῆς ἔκτης συνόδου γέγονεν ἡ τῶν κανόνων τούτων ἐκφώνησις, οὐδεὶς περὶ τοῦτο τῆς Ἐκκλησίας λόγος διαπίπτει· οὐδὲ γὰρ ὁ ἐν τῷ μεταξύ χρόνος κωλύει αὐτοὺς καλεῖσθαι κανόνας τῆς ἕκτης συνόδου· τὸ γὰρ αἴτιον τῆς τούτων ἀθροίσεως γέγονεν, ἐπειδὴ οὔτε ἡ ἁγία ε' σύνοδος, οὔτε αὐτὴ ἡ ς' κανόνας ἐξέθεντο διὰ τοῦτο χρησίμως καὶ ἀναγκαίως συνήχθησαν, καὶ τούτους ἐξεφώνησαν, πρὸς κοινὸν τῆς Ἐκκλησίας ὄφελος· οὐδὲν δὲ οὔτε τῷ ἀριθμῷ οὔτε τῇ ἀξίᾳ ἐλλεί Β πουσι, ἀλλὰ πλεονάζουσιν· ἐν γὰρ τῇ δ' ἁγίᾳ συνόδῳ περὶ τοὺς ἑκατὸν ἑβδομήκοντα ὑπῆρχον Πατέρες, ἐν δὲ τῇ τῶν κανόνων εκθέσει, διακόσιοι τεσσαρά κοντά. ια΄. Ὅτι καὶ περὶ τῆς προσκυνήσεως τῶν ἱερῶν εἰκόνων χρήσεις πολλαὶ προσηνέχθησαν τῷ εὐσεβεῖ ἡμῶν βασιλεῖ τῶν ἁγίων Πατέρων, δι' ὧν ἔδει τὴν πληροφορίαν πᾶσι τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἀνενδοίαστον γενέσθαι, ὧν τὰ ὁλόκληρα βιβλία ή σύνοδος είχεν, ὡς οἱ τῶν εὑρεθέντων ἐν αὐτῇ περιόντες σὺν τῇ ἀληθείᾳ μαρτυροῦσιν. "Οτι δὲ ὁ Παμφίλου Ευσέβιος ἐν πολλοῖς συγγράμμασιν αὐτοῦ δείκνυται Αρειανὸς γνήσιος, ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἐπιστολῇ αὐτοῦ (ν), ἐν ᾗ τὴν τῶν ἱερῶν εἰκόνων ἀπαγόρευσιν ποιεῖται, εὑρίσκεται σαφῶς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ δεύτερον λέ- γειν Θεὸν καὶ κτίσμα καὶ ὑπηρέτην τοῦ Πατρός· ὡσαύτως δὲ καὶ τὴν ἀνθρωπίνην μορφήν, ἣν ἔλαβεν ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἀνακεκρᾶσθαι τῇ κατ' αὐτὸν θεότητι, καὶ μεταβεβλῆσθαι ὅλην δι' ὅλου δοξάζει· ἅπερ εἰσὶν ἐναντία παντάπασιν, τῷ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας φρονήματι · φαίνεται δὲ καὶ μετὰ χρόνους τινὰς τοῦ θανάτου αὐτοῦ παρά τίνων Πατέρων συνοδικῶς (τ) ὡς Ἀρειανὸς τῆς Ἐκκλησίας ἐκβαλλόμενος, μετὰ ἑτέρων ὁμοίως απ ρετικῶν, ἐπιτιμηθέντων καὶ τῶν τὰς μνήμας αὐτῶν ἐπιτελούντων. Κρινάτω οὖν πᾶς Χριστιανός τῶν ὀρθοδοξούντων εἰ δεκτός ἐστιν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ οὗτος τὰς τοιαύτας βλασφημίας κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἐκχέων· εἰ δέ τι καὶ ἐπαι- νεῖται, καθάπερ Ωριγένης καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ἔξω τῆς Ἐκκλησίας ὄντων· τούτων οὕτως ἐχόντων, οὐ δεὶς τῶν εὖ φρονούντων οὔτε ἀπορίαν καταψηφιείται τῆς Ἐκκλησίας, οὔτε ἔγκλημα καὶ ἁμάρτημα ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν ἑαυτοὺς ἑκουσίως τῆς Ἐκκλησίας ἀποσχιζόντων· εἰ Θεοῦ συγχωρήσει ἐπιμένοι τὰ τῆς διαστάσεως κατὰ τὸν ἑαυτοῦ θεσμὸν καὶ κανόνα· ὡς δ' ἀνωτέρω ἐλέχθη, σύνοδον οἰκουμενικὴν ἐπικαλεῖ- ται ἡ Ἐκκλησία πρὸς τὸ πᾶσαν φιλονεικίαν ἐκποδὼν S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. proprium exemplum proposuerunt, sed narrata et A (u), picta spectantes, de ipsis sententiam tulerunt, ad Ecclesia edificationem, gratiæ amplificatio- nem et exaltationem. Il demonstrant primariæ sedes, et qui per ea tempora fuerunt impera. tores ac sacerdotes imaginibus certatim honorem deferentes. Quod si nonnulli vaniloqui aiunt, aliquot post sextam synodum annis canones illos fuisse editos, nihil hinc ecclesiasticæ doctrinæ deperit. Non enim interjectum tempus vetat, quominus hi dicantur sextæ synodi canones. Causa enim horum construendorum fuit, quod nec quinta nec ipsa sexta synodus canones ediderant. Propterea utiliter imo necessario hos compegerunt, atque ad commu- nein Ecclesiæ utilitatem promulgarunt. Ili vero, sive condentium numerum species, sive dignitatem, nequaquam inferiores sunt, imo potius superant. Nam sexta synodi patres CLXX circiter fuerunt; canonum autem editionem ducenti et quadraginta episcopi fecerunt. auctoritates multæ sanctorum Patrum pio nostro imperatori oblatæ fuerunt, quæ indubitatam fidem legentibus faciebant; quarum integra volumina synodus habuit, prout ii qui ei interfuerunt, atque adhuc supersunt, vere testantur. Porro Euse- bius Pamphili in multis scriptis suis apparet putus Arianus, tum nominatim in illa epistola, in qua sacras imagines vetat, manifeste deprehenditur Filium Dei dicere secundi ordinis Deum, et creatue ram, Patrisque servum. Pariterque humanam for- main, quam Dominus ac Deus noster nostri causa assumpsit, concretam esse cum ipsius divinitate, totamque immutatam censet; quæ prorsus catho- licæ Ecclesiæ sententiæ adversantur. Constat autem et aliquot post ejus obitum annis a nonnullis Pa- tribus synodico decreto ceu Arianum Ecclesia cjectum, æque ac alios bæreticos; increpitis etiam illis qui horum faciebant commemorationem. Ergo quivis Christianus orthodoxus judicet, nam sit in Ecclesiam admittendus hic, qui tales adversus Servatorem nostrum Christum Deum effutivit : quanquam idem partim etiam laudatur, velut Ori- genes aliique multi extra Ecclesian positi. Quæ cum ita se habeant, nemo sano consilio praeditus, vel Ecclesiæ anxietatem damnet, vel criminationem cclpamque in caput eorum rejectam qui se sponte ab Ecclesia separarunt; quamdiu certe, Deo pernit- tente, hæc adversus ejus constituta canonemque seditio persoverat. Ut autem superius dictum est, synodum cecumenicam Ecclesia convocare solet ob quamlibet contentionem de medio tollendam, pa- cemque cum Dei placito stabiliendam per sæcula saeculorum. Amen. (n) Scilicet in Trullano canone imperatum fuit, ut Christi humana figura symbolicæ agni formæ substitueretur, quam superiores Christiani, ceu Christi typum, eatenus venerati fuerant. C D (v) Nempe illa ad Constantiam Licinii uxorem, quae memoratur in concil. H Nic. act. 5, col. 365. (*) Nimirum in synodlica concilii Alex. epistola. Lab. Concil. t. I, col. 544. 11. Jam de sacrarum imaginum veneratione

ΤΩΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΙΝΕΣ. Α΄. Ὅτι δεῖ νηστεύειν τοὺς μοναχοὺς τῇ Τετράδι τῆς Τυροφάγου, καὶ τῇ Παρασκευῇ. Καὶ μετὰ τὴν τῶν Προηγιασμένων ἀπόλυσιν ἐσθίειν τυρὸν, ὅπου ἂν εὑρεθῶσιν. Ανατρέπει δὲ ὁ κανὼν οὗτος του Ἰακὼς τὸ δόγμα, καὶ τὴν τῶν Τετραδιτών αἵρεσιν. Β'. "Οτι οὐ δεῖ ὁδοιπορεῖν ἄνευ ἀνάγκης ἢ βίας ἐν Κυριακή. Γ'. Τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ Παύλου, καὶ τὰ λεγόμενα βροντολόγια, καὶ σεληνοδρόμια, ή καλανδολόγια, οὐ χρὴ δέχεσθαι· βέβηλα γὰρ πάντα. Δ'. Τὴν ἀποκάλυψιν Εσδρα καὶ Ζωσιμᾶ, καὶ τὰ δύο μαρτύρια τοῦ ἁγίου Γεωργίου καὶ τῶν ἁγίων μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης, καὶ τὴν βίβλον Μάρκου καὶ διαδόχου & οὐ χρὴ δέχεσθαι. Απόβλητα γὰρ, καὶ οὐ δεκτά. Ε΄. Τοὺς ὄντας ἐν ἐπιτιμίοις μοναχούς χρή συν εσθίειν καὶ συνεύχεσθαι. Μετέχειν δὲ καὶ εὐλογίας, ήγουν κατακλαστοῦ, ἅμα τῇ αὐτῶν ἐξομολογήσει. Γ'. Χρὴ δέχεσθαι τὰς εὐποιίας τῶν ἀδιαθέτως τε λευτώντων τὰς ὑπὲρ αὐτῶν γινομένας, είγε καὶ ζῶντες ἄρα προθέσεως εἶχον τοῦ οὕτω ταύτας τε λεσθῆναι. Ζ΄. Ἐάν τις ἀσθενὴς ᾖ, καὶ ἐπιζητῇ τὸ ἅγιον βάπτισμα, ἢ τὸ ἅγιον σχῆμα, χρὴ διδόναι ἀνυπερθέτως, καὶ μὴ κωλύειν τὴν χάριν. Η΄. Εάν τις ἐν ἀσωτίᾳ ἔζησε μέχρις ἐτῶν εἴκοσι, καὶ ἐπέκεινα, εἶτα μετὰ ταῦτα φανῇ ποιῶν ἔργα ἀρετῆς, οὐ χρὴ αὐτὸν χειροτονεῖσθαι. Τὸ γὰρ ἱερὸν [ ἀμόλυντον. Θ'. Οτι οὐ δεῖ ἐργάζεσθαι τὴν ἑβδομάδα τῆς διακαινεσίμου », οὐδὲ τῷ Σαββάτῳ ὁ τῆς ἀπολυτίμου ψάλλειν τὸν ἄμωμον 4, οὐδὲ τὰς πέμπτας φυλάττειν. Ι΄. Ο δίγαμος οὐ στεφανοῦται, ἀλλ᾽ ἕξει ἐπιτίμιον τὸ μὴ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων μυστηρίων έτη δύο. ΙΑ'. Ὁ τρίγαμος ἐπιτιμάσθω ἔτη πέντε, καὶ οὕτω δεχθήτω. • Διαδόχου. » Διακαινησίμου, ΤΩΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΙΝΕΣ. Α΄. Ὅτι δεῖ νηστεύειν τοὺς μοναχοὺς τῇ Τετράδι τῆς Τυροφάγου, καὶ τῇ Παρασκευῇ. Καὶ μετὰ τὴν τῶν Προηγιασμένων ἀπόλυσιν ἐσθίειν τυρὸν, ὅπου ἂν εὑρεθῶσιν. Ανατρέπει δὲ ὁ κανὼν οὗτος του Ἰακὼς τὸ δόγμα, καὶ τὴν τῶν Τετραδιτών αἵρεσιν. Β'. "Οτι οὐ δεῖ ὁδοιπορεῖν ἄνευ ἀνάγκης ἢ βίας ἐν Κυριακή. Γ'. Τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ Παύλου, καὶ τὰ λεγόμενα βροντολόγια, καὶ σεληνοδρόμια, ή καλανδολόγια, οὐ χρὴ δέχεσθαι· βέβηλα γὰρ πάντα. Δ'. Τὴν ἀποκάλυψιν Εσδρα καὶ Ζωσιμᾶ, καὶ τὰ δύο μαρτύρια τοῦ ἁγίου Γεωργίου καὶ τῶν ἁγίων μαρτύρων Κηρύκου καὶ Ἰουλίττης, καὶ τὴν βίβλον Μάρκου καὶ διαδόχου & οὐ χρὴ δέχεσθαι. Απόβλητα γὰρ, καὶ οὐ δεκτά. Ε΄. Τοὺς ὄντας ἐν ἐπιτιμίοις μοναχούς χρή συν εσθίειν καὶ συνεύχεσθαι. Μετέχειν δὲ καὶ εὐλογίας, ήγουν κατακλαστοῦ, ἅμα τῇ αὐτῶν ἐξομολογήσει. Γ'. Χρὴ δέχεσθαι τὰς εὐποιίας τῶν ἀδιαθέτως τε λευτώντων τὰς ὑπὲρ αὐτῶν γινομένας, είγε καὶ ζῶντες ἄρα προθέσεως εἶχον τοῦ οὕτω ταύτας τε λεσθῆναι. Ζ΄. Ἐάν τις ἀσθενὴς ᾖ, καὶ ἐπιζητῇ τὸ ἅγιον βά- πτισμα, ἢ τὸ ἅγιον σχῆμα, χρὴ διδόναι ἀνυπερ- θέτως, καὶ μὴ κωλύειν τὴν χάριν. Η΄. Εάν τις ἐν ἀσωτίᾳ ἔζησε μέχρις ἐτῶν εἴκοσι, καὶ ἐπέκεινα, εἶτα μετὰ ταῦτα φανῇ ποιῶν ἔργα ἀρετῆς, οὐ χρὴ αὐτὸν χειροτονεῖσθαι. Τὸ γὰρ ἱερὸν [ ἀμόλυντον. Θ'. Οτι οὐ δεῖ ἐργάζεσθαι τὴν ἑβδομάδα τῆς διακαινεσίμου », οὐδὲ τῷ Σαββάτῳ ὁ τῆς ἀπολυτίμου ψάλλειν τὸν ἄμωμον 4, οὐδὲ τὰς πέμπτας φυλάττειν. Ι΄. Ο δίγαμος οὐ στεφανοῦται, ἀλλ᾽ ἕξει ἐπιτίμιον τὸ μὴ μεταλαβεῖν τῶν ἀχράντων μυστηρίων έτη δύο. ΙΑ'. Ὁ τρίγαμος ἐπιτιμάσθω ἔτη πέντε, καὶ οὕτω δεχθήτω. • Διαδόχου. » Διακαινησίμου, NICEPHORI CONFESSORIS ALIQUOT CANONES *. Veneris Septuagesima (1) : et ubicunque fuerint, caseum comedere post præsanctificatorum solutio- hem. Evertit hic canon Jacobi dogma, et Tetradi- iarum hæresim. II. Die Dominico sine impellente necessitate aut vi non oportet iter facere. Ill. Apocalypsin Pauli, et ea quæ dicuntur bron- tologia, et selenodromia, aut calandologia, susci- pere non oportet, profana enim omnia. IV. Apocalypsin Esdræ et Zosimæ, et duo sancti Georgii martyria, et sanctorum martyrum Ceryci [Cyrici] et Julitte, librumque Marci et successoris [Diadochi suscipere non oportet. Rejicienda hæc, non admittenda. V. Monachi in pœnis exsistentes, ad communem fratribus cibum et precationem admittendi suni. Participes etiam esse debent benedictionis, id est, fructi, simul cum eorum confessione. VI. Intestato morientium piæ largitiones pro ipsis factæ suscipiendæ sunt, siquidem viventes eo animo fuerint, ut iia praestarentur. Vit. Si quis infirmus sit, et sanctum baptisma, sanctumque habitum requirat, dare ei sine mora oportet, nec gratia est deneganda. VIII. Si quis ad annos viginti et deinceps disso- Jute et in luxu vixerit, deinde studiosus apparuerit virtutis, non est ordinandus. Sacrum enim impol- autum est. IX. Non oportet operari hebdomade diacænesimi, neque Sabbato apolysimi canere immaculatum, ǹeque dies Jovis observare. X. Bigamus non coronatur, sed in eo puuietur ut annis duobus sacra non participet mysteria. XI. Trigamus annis quinque emendetur, et sic admittatur. hoc est, hebdomada Paschalis. HARD. () Ex jure Græco. (MANSI, Concil. 1. XIV, p. 119.) satis feliciter verti Septuagesima, illam enim quin- quagesimam reddendam esse Allatius, De hebdomad. Graec. p. 1422. sentit et demonstral. Maxsl. NICEPHORI CONFESSORIS ALIQUOT CANONES *. Veneris Septuagesima (1) : et ubicunque fuerint, caseum comedere post præsanctificatorum solutio- hem. Evertit hic canon Jacobi dogma, et Tetradi- iarum hæresim. II. Die Dominico sine impellente necessitate aut vi non oportet iter facere. Ill. Apocalypsin Pauli, et ea quæ dicuntur bron- tologia, et selenodromia, aut calandologia, susci- pere non oportet, profana enim omnia. IV. Apocalypsin Esdræ et Zosimæ, et duo sancti Georgii martyria, et sanctorum martyrum Ceryci [Cyrici] et Julitte, librumque Marci et successoris [Diadochi suscipere non oportet. Rejicienda hæc, non admittenda. V. Monachi in pœnis exsistentes, ad communem fratribus cibum et precationem admittendi suni. Participes etiam esse debent benedictionis, id est, fructi, simul cum eorum confessione. VI. Intestato morientium piæ largitiones pro ipsis factæ suscipiendæ sunt, siquidem viventes eo animo fuerint, ut iia praestarentur. Vit. Si quis infirmus sit, et sanctum baptisma, sanctumque habitum requirat, dare ei sine mora oportet, nec gratia est deneganda. VIII. Si quis ad annos viginti et deinceps disso- Jute et in luxu vixerit, deinde studiosus apparuerit virtutis, non est ordinandus. Sacrum enim impol- autum est. IX. Non oportet operari hebdomade diacænesimi, neque Sabbato apolysimi canere immaculatum, ǹeque dies Jovis observare. X. Bigamus non coronatur, sed in eo puuietur ut annis duobus sacra non participet mysteria. XI. Trigamus annis quinque emendetur, et sic admittatur. hoc est, hebdomada Paschalis. HARD. () Ex jure Græco. (MANSI, Concil. 1. XIV, p. 119.) satis feliciter verti Septuagesima, illam enim quin- quagesimam reddendam esse Allatius, De hebdomad. Graec. p. 1422. sentit et demonstral. Maxsl. 1. Oportet monachos jejunare die Mercurii et A (1) Monitus lectores velim vocem τυροφάγος non 1. Oportet monachos jejunare die Mercurii et A (1) Monitus lectores velim vocem τυροφάγος non

ΙΖ΄. Διὰ τρεῖς αἰτίας ἡγεῖται τῷ μοναχῷ τῆς Α ἰδίας ἀναχωρεῖν μονῆς· ἐὰν ᾖ ὁ ἡγούμενος αἱρετι κό;· ἐὰν εἴσοδος γυναικῶν εἰς τὴν μονὴν γίνηται· καὶ ἐὰν παιδία κοσμικὰ ἐν τῷ κοινοβίῳ μανθάνωσιν. ΙΗ'. Ατοπον γὰρ τὰ ἐν τῇ μονῇ πραττόμενα, δι' αὐτῶν δημοσιεύεσθαι. ΙΘ'. Τοὺς ὄντας ἐν ἐπιτιμίοις μοναχούς, χρή συνεσθίειν τοῖς λοιποῖς καὶ συνεύχεσθαι· μετέχειν δὲ καὶ εὐλογίας, ήτοι κατακλαστοῦ, ἅμα τῇ αὐτῶν εξομολογήσει. Κ'. Τῇ τῶν ἁγίων ἀποστόλων νηστείᾳ, καὶ τῇ τοῦ ἁγίου Φιλίππου, χρὴ τοὺς ἐν τῇ μονῇ καθημένους μοναχούς, τετράδος καὶ παρασκευῆς ἅπαξ πρὸς ἑσπέραν σιτεῖσθαι· τοὺς δὲ ἐργαζομένους, μετὰ τὴν ἕκτην γεύεσθαι ὥραν, καὶ ἑσπέρας δειπνεῖν. ΚΑ'. Εάν φθαρῇ μονάστρια ὑπὸ βαρβάρων ἀτάκτων ἀνδρῶν, καὶ ἦν ὁ προτοῦ βίος αὐτῆς ἄμεμ πτος, εἰς τεσσαράκοντα ἡμέρας ἐπιτιμᾶτα: · εἰ δὲ ὁ πρώην αὐτῆς βίος μεμολυσμένος ἦν, τὸ τῆς μοι χείας ἐπιτίμιον ἐκπληροί. ΚΒ'. Ο τὸ μοναχικὸν ἐνδὺς σχῆμα, φόβων στρα τείας ἢ ἄλλῃ τινὶ πανουργία, ὡς δῆθεν τούτου καταγελῶν, καὶ τοῦτο μετὰ τὴν ἀνάγκην ἢ τὴν ὑπόκρισιν ἀποθέμενος, εἰς τεσσαρακοστὰς τρεῖς ἡμε ρῶν ἐπιτιμᾶται, καὶ οὕτω τῇ ἁγία πρόσεισι και νωνία. ΚΓ'. Μοναχοῦ πρεσβυτέρου νέου μοναστρίαις ὑπο ηρετοῦντος, καὶ μεταδιδόντος αὐταῖς, οὐ χρὴ κοινωνεῖν ἐξ αὐτοῦ. ΚΔ'. Ὅτι οὐ χρὴ τὸν ἡγούμενον τὸ κουκούλιον τοῦ μαθητοῦ ἐκβάλλειν, καὶ διώκειν αὐτόν. ΚΕ΄. Τὸν ἀθετήσαντα τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ μὴ διορθούμενον, οὐ χρὴ ὑπὸ στέγην ἄγειν, ἢ χαίρειν λέγειν αὐτῷ. ΚϚ'. Ἐάν τις ἀσθενὴς ᾖ, καὶ ἐπιζητῇ τὸ ἅγιον βάπτισμα, ἢ τὸ ἅγιον σχῆμα, χρὴ διδόναι ανυπερθέτως, καὶ μὴ κωλύειν τὴν χάριν. ΚΖ'. "Οτι οὐ χρὴ λειτουργῆσαι πρεσβύτερον μου ναχὸν ἄνευ μανδύου. ΚΗ'. Τοὺς ἄδηλα πταίσματα εξομολογουμένους, τῆς μὲν κοινωνίας ἀπείργειν δεῖ τὸν δεχόμενον τὴν ἐκείνων ἐξομολόγησιν· εἰς δὲ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοὺς εἰσέρχεσθαι μή κωλύειν, μηδὲ θριαμβεύειν τὰ κατ' αὐτούς· ἀλλ' ἐπιεικῶς τούτους νουθετείν, τῇ μετα- νοίᾳ προσανέχειν καὶ προσευχῇ· καὶ οἰκονομεῖν τὰ προσήκοντα τούτοις ἐπιτίμια, κατὰ τὴν ἑκάστου προαίρεσιν. ΚΘ'. Μοιχοὶ καὶ κτηνοβάται καὶ ἀνδροφόνοι, καὶ οἱ τοιοῦτοι, ἐὰν οἴκοθεν τὴν ἰδίαν ἐξομολογήσωνται ἀνομίαν, ἄδηλον τοῖς πολλοῖς ἔτι τυγχάνουσαν, τῆς κοινωνίας μὲν κεκώλυνται 6, καὶ τὰ ἐπιτίμια δέχονται· εἰς τὴν ἐκκλησίαν δὲ εἰσερχόμενοι, ἵστανται μέχρι τῆς τῶν κατηχουμένων εὐχῆς· ἐὰν δὲ δῆλα τὰ τούτων ὦσι πταίσματα, τότε λοιπὸν κατὰ τὸν ἐκκλησιαστικὸν θεσμὸν ἐκπληροῦσι τὰ ἐπιτίμια. β αι. κωλύονται. ΙΖ΄. Διὰ τρεῖς αἰτίας ἡγεῖται τῷ μοναχῷ τῆς Α ἰδίας ἀναχωρεῖν μονῆς· ἐὰν ᾖ ὁ ἡγούμενος αἱρετι κό;· ἐὰν εἴσοδος γυναικῶν εἰς τὴν μονὴν γίνηται· καὶ ἐὰν παιδία κοσμικὰ ἐν τῷ κοινοβίῳ μανθάνωσιν. ΙΗ'. Ατοπον γὰρ τὰ ἐν τῇ μονῇ πραττόμενα, δι' αὐτῶν δημοσιεύεσθαι. ΙΘ'. Τοὺς ὄντας ἐν ἐπιτιμίοις μοναχούς, χρή συνεσθίειν τοῖς λοιποῖς καὶ συνεύχεσθαι· μετέχειν δὲ καὶ εὐλογίας, ήτοι κατακλαστοῦ, ἅμα τῇ αὐτῶν εξομολογήσει. Κ'. Τῇ τῶν ἁγίων ἀποστόλων νηστείᾳ, καὶ τῇ τοῦ ἁγίου Φιλίππου, χρὴ τοὺς ἐν τῇ μονῇ καθημένους μοναχούς, τετράδος καὶ παρασκευῆς ἅπαξ πρὸς ἑσπέραν σιτεῖσθαι· τοὺς δὲ ἐργαζομένους, μετὰ τὴν ἕκτην γεύεσθαι ὥραν, καὶ ἑσπέρας δειπνεῖν. ΚΑ'. Εάν φθαρῇ μονάστρια ὑπὸ βαρβάρων ἀτάκτων ἀνδρῶν, καὶ ἦν ὁ προτοῦ βίος αὐτῆς ἄμεμ πτος, εἰς τεσσαράκοντα ἡμέρας ἐπιτιμᾶτα: · εἰ δὲ ὁ πρώην αὐτῆς βίος μεμολυσμένος ἦν, τὸ τῆς μοι χείας ἐπιτίμιον ἐκπληροί. ΚΒ'. Ο τὸ μοναχικὸν ἐνδὺς σχῆμα, φόβων στρα τείας ἢ ἄλλῃ τινὶ πανουργία, ὡς δῆθεν τούτου καταγελῶν, καὶ τοῦτο μετὰ τὴν ἀνάγκην ἢ τὴν ὑπό- κρισιν ἀποθέμενος, εἰς τεσσαρακοστὰς τρεῖς ἡμε ρῶν ἐπιτιμᾶται, καὶ οὕτω τῇ ἁγία πρόσεισι και νωνία. ΚΓ'. Μοναχοῦ πρεσβυτέρου νέου μοναστρίαις ὑπο ηρετοῦντος, καὶ μεταδιδόντος αὐταῖς, οὐ χρὴ κοινω- νεῖν ἐξ αὐτοῦ. ΚΔ'. Ὅτι οὐ χρὴ τὸν ἡγούμενον τὸ κουκούλιον τοῦ μαθητοῦ ἐκβάλλειν, καὶ διώκειν αὐτόν. ΚΕ΄. Τὸν ἀθετήσαντα τὸ ἅγιον σχῆμα, καὶ μὴ διορθούμενον, οὐ χρὴ ὑπὸ στέγην ἄγειν, ἢ χαίρειν λέγειν αὐτῷ. ΚϚ'. Ἐάν τις ἀσθενὴς ᾖ, καὶ ἐπιζητῇ τὸ ἅγιον βάπτισμα, ἢ τὸ ἅγιον σχῆμα, χρὴ διδόναι ανυπερ- θέτως, καὶ μὴ κωλύειν τὴν χάριν. ΚΖ'. "Οτι οὐ χρὴ λειτουργῆσαι πρεσβύτερον μου ναχὸν ἄνευ μανδύου. ΚΗ'. Τοὺς ἄδηλα πταίσματα εξομολογουμένους, τῆς μὲν κοινωνίας ἀπείργειν δεῖ τὸν δεχόμενον τὴν ἐκείνων ἐξομολόγησιν· εἰς δὲ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοὺς εἰσέρχεσθαι μή κωλύειν, μηδὲ θριαμβεύειν τὰ κατ' αὐτούς· ἀλλ' ἐπιεικῶς τούτους νουθετείν, τῇ μετα- νοίᾳ προσανέχειν καὶ προσευχῇ· καὶ οἰκονομεῖν τὰ προσήκοντα τούτοις ἐπιτίμια, κατὰ τὴν ἑκάστου προαίρεσιν. ΚΘ'. Μοιχοὶ καὶ κτηνοβάται καὶ ἀνδροφόνοι, καὶ οἱ τοιοῦτοι, ἐὰν οἴκοθεν τὴν ἰδίαν ἐξομολογήσωνται ἀνομίαν, ἄδηλον τοῖς πολλοῖς ἔτι τυγχάνουσαν, τῆς κοινωνίας μὲν κεκώλυνται 6, καὶ τὰ ἐπιτίμια δέχον- ται· εἰς τὴν ἐκκλησίαν δὲ εἰσερχόμενοι, ἵστανται μέχρι τῆς τῶν κατηχουμένων εὐχῆς· ἐὰν δὲ δῆλα τὰ τούτων ὦσι πταίσματα, τότε λοιπὸν κατὰ τὸν ἐκκλη- σιαστικὸν θεσμὸν ἐκπληροῦσι τὰ ἐπιτίμια. β αι. κωλύονται. D XVII. Tribus de causis monacho licet a suo rece- dere monasterio; si præpositus hæreticus sit; si mulieres in monasterium introeunt; et si pueri sæ- culares in cœnobio edocentur. XVIII. Absurdum enim est et alienum, quæ in - monasterio geruntur, per tales publicari. XIX. Monachi poenis censurisque subjecti, una cum reliquis cibum sumere, ac precari debent; atque etiam participes esse Eulogiæ et Cataclasti, hoc est panis fracti et benedicti, simul cum eorunt confessione. XX. In jejunio sanctorum apostolorum, et jejunio sancti Philippi oportet ut mona chi qui in monas- terio resident, per ferias quartas et sextas semel ad vesperam cibum sumant; qui vero opera faciunt, post boranı sextam edant, et gustent, ac vespere cœnent. XXI. Si monialis a barbaris vel petulantibus viris vitiata fuerit, estque vita ipsius præcedens inculpata, quadraginta dierum pœnam habet; sin vero prior vita impura fuit, adulterii censuram et poenitentiam explet. XXII. Qui monachalein habitum induit metu militiæ, aut per aliam quamlibet astutiam, ut scili- cet illum deridens, eumdemque post necessitatenı aut simulationem deponit, tribus dierum quadra- gesimis punitur, atque sic ad sacram communio- nem accedit. XXIII. Non accipienda est communio ex mona- cho presbytero juvene, qui monialibus ministrat, easque communione impertitur. XXIV. Monasterii præpositus. cucullam a disci- pulo non auferat, neque eum expellat. XXV. Si quis sacrum habitum projecerit, nec emendaverit se, non oportet eum ad tectum admit- tere, neque Ave ei dicere 1. XXVI. Si quis inlirmus sit, et sanctum baptisma, vel sacrum habitum requirat, dare sine mora opor- tet, nec gratia est impedienda. XXVII. Quod non oporteat presbyterum mona- chum sine mandya sive pallio sacrum facere. XXVIII. Eos qui occulta delicta confitentur, debet quidem a communione arcere qui eorum suscipit confessionem; non tamen impedire quin ecclesiam ingrediantur, neque ipsos ipsorumque res traducere; sed leniter eosdem admonere, ut pœnitentiæ et orationi intendant, necnon pœniten- tiam illis convenientem juxta uniuscujusque prope. situm moderari. XXIX. Adulteri, bestiarum initores, homicidæ, et similes peccatores, cum scelus suum proprio motu confessi fuerint, a communione quidem arce- buntur, ac poenitentia multam accipient. Iu ec clesiam autem ingressi stant usque ad orationem Catechomenoruin. Quod si publica sint eorum de- licta, tunc deinceps juxta ecclesiasticam legern pœnitentiam peragunt. D XVII. Tribus de causis monacho licet a suo rece- dere monasterio; si præpositus hæreticus sit; si mulieres in monasterium introeunt; et si pueri sæ- culares in cœnobio edocentur. XVIII. Absurdum enim est et alienum, quæ in - monasterio geruntur, per tales publicari. XIX. Monachi poenis censurisque subjecti, una cum reliquis cibum sumere, ac precari debent; atque etiam participes esse Eulogiæ et Cataclasti, hoc est panis fracti et benedicti, simul cum eorunt confessione. XX. In jejunio sanctorum apostolorum, et jejunio sancti Philippi oportet ut mona chi qui in monas- terio resident, per ferias quartas et sextas semel ad vesperam cibum sumant; qui vero opera faciunt, post boranı sextam edant, et gustent, ac vespere cœnent. XXI. Si monialis a barbaris vel petulantibus viris vitiata fuerit, estque vita ipsius præcedens inculpata, quadraginta dierum pœnam habet; sin vero prior vita impura fuit, adulterii censuram et poenitentiam explet. XXII. Qui monachalein habitum induit metu militiæ, aut per aliam quamlibet astutiam, ut scili- cet illum deridens, eumdemque post necessitatenı aut simulationem deponit, tribus dierum quadra- gesimis punitur, atque sic ad sacram communio- nem accedit. XXIII. Non accipienda est communio ex mona- cho presbytero juvene, qui monialibus ministrat, easque communione impertitur. XXIV. Monasterii præpositus. cucullam a disci- pulo non auferat, neque eum expellat. XXV. Si quis sacrum habitum projecerit, nec emendaverit se, non oportet eum ad tectum admit- tere, neque Ave ei dicere 1. XXVI. Si quis inlirmus sit, et sanctum baptisma, vel sacrum habitum requirat, dare sine mora opor- tet, nec gratia est impedienda. XXVII. Quod non oporteat presbyterum mona- chum sine mandya sive pallio sacrum facere. XXVIII. Eos qui occulta delicta confitentur, debet quidem a communione arcere qui eorum suscipit confessionem; non tamen impedire quin ecclesiam ingrediantur, neque ipsos ipsorumque res traducere; sed leniter eosdem admonere, ut pœnitentiæ et orationi intendant, necnon pœniten- tiam illis convenientem juxta uniuscujusque prope. situm moderari. XXIX. Adulteri, bestiarum initores, homicidæ, et similes peccatores, cum scelus suum proprio motu confessi fuerint, a communione quidem arce- buntur, ac poenitentia multam accipient. Iu ec clesiam autem ingressi stant usque ad orationem Catechomenoruin. Quod si publica sint eorum de- licta, tunc deinceps juxta ecclesiasticam legern pœnitentiam peragunt.

θηλάσει αὐτό· ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὸν κοιτώνα, εἰς ὃν τὸ παιδίον ἀνάκειται, μέχρι τῶν με ἡμερῶν, ἕως ἂν καθαρθῇ τελείως, καὶ λάβῃ εὐχὴν παρὰ τοῦ ἱερέως, μήτε μὴν ἅψηται το σύνολον αὐτοῦ. Ἐὰν τελεία γυνή γενομένη Χριστιανὴ μετὰ μίαν ἢ δύο, ἢ ὅσας δήποτε ἡμέρας μέχρι τῶν ἑπτὰ, ἴδη τὰ ἔθιμα αὐτῇ, ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς κοινωνήσει. Εἰς δὲ τὴν ἐκκλησίαν οὐ μὴ εἰσέλθῃ, ἕως οὗ καθαρισθῇ. Νικηφόρου ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Οτι δεῖ νηστεύειν τοὺς μοναχοὺς τῇ Τετράδι τῆς τυροφάγου καὶ τῇ Παρασκευῇ, καὶ μετὰ τὴν τῶν Προηγιασμένων ἀπόλυσιν ἐσθίειν τυρόν, ὅπου ἂν εὑρεθῶσιν. ᾿Ανατρέπει δὲ καὶ οὗτος ὁ κανὼν τοῦ Ἰακώβου τὸ δόγμα καὶ τὴν τῶν Τετραδιτών αίρεσιν. Ejusdem. Τοῦ αὐτοῦ. SANCTI NICEPHORI CP. BREVIARIUM HISTORICUM imonda lactabit eum. Mater autem ipsius cubiculum A non ingreditur, in quo puer jacet, usque ad qua- dragesimum diem, dum purgata scilicet integre fuerit, et preces a sacerdote impetraverit, nec om- nino puerum attinget. Si adulta mulier facta Christiana post unum vel duos vel quotcumque dies usque ad septen, sibi consueta viderit, in domo sua communicabit. Ec- clesiam vero non ingredietur, donec purgata fuerit. Nicephori archiepiscopi Constantinopolitani. Quod oporteat jejunare monachos quarta Tyro- phasi feria, et in Parasceve, ac post præsanctificata caseum comedere quocunque in loco reperiantur. llic auten canon Jacobi dogmia et Tetraditarum Β hæresim evertit. RECOGNOVIT EMMANUEL BEKKERUS. ILLUSTRISSIMO VIRO GULIELMO VAIRIO FRANCIÆ PROCANCELLARIO, DIONYSIUS PETAVIUS E SOCIETATE JESU SALUTEM. Quo primum tempore magistratus amplissimi dignitatem adeptus es, Vir Illust rissime, communis hic omnium sensus fuit, non minus litterarum incolumitati quam imperii saluti esse prospectum. Etenim quod de civitatibus a Platone dictum est, multo id magis ad artium studia disciplinasque pertinet, tuần eas demum felices futuras, cuin aut sapientes præessent aut sapientum illi ipsi qui præessent auctoritate regerentur. Ea porro te sapientia hominem esse qualem constituendis civitatibus adhibendam Plato censuit, jamdudum publica quædam populi vox ac constans totius regni faina celebravit. Quod ipsum adeo leve non est ut in eo divinitatis aliquid inesse vetere sit proverbio contritum. Idem vero multo certius cum anteacta vita omnis, tum, ut nondum ab alieno suffragio discedatur, gravissima de te principum judicia comprobarunt, quoruin alter amplissimi te consilii principem fecit, alter ab unius provinciæ cura totius ad regni moderationem convertit. Sed hic postremo quantum sapientiæ tuæ cum regina matre tribueret ostendit, cum ambo te ultimis e Galliæ finibus exciverunt, quem formidolosis tempori- bus in quadam velut imperii specula collocarent, siquidem pacato mari tranquilloque coelo facile cuivis gubernatori creditur, vel mediocriter perito, in periculo nemo est qui non eum, si potest, asciscat, quem scientissimum prudentissimumque cognorit. In quo unum est minime prætereundum, quod ad hoc negotium multum interesse sentio. Nam pleri- que qui prodesse sapientia sua publice student, operosam illam duntaxat ac rebus gerendis exercitatam adhibent, eam vero quæ in libris doctrinisque cernitur, tanquam civitatibus inutilem feriatis hominibus relinquunt. Tu vero sic utramque admirabiliter complexus es, ut cum demo tractandarum rerum majore peritia sit, tum usu litterarum ac philosophiæ studio his temporibus antecellas. Ilanc enim primus inter Gallos, ut ille quondam in Græcia Socrates, languentem in scholis ab otiosa contemplatione morum ad utilitatem usumque transtulisti. Tum ea monimentis mandasti plurimis, qui- bus et dicendi civibus tuis et vivendi tibi etiam ac reliquis exempla præscriberes. Quibus in libris ita virtutis tuæ imaginem expressisti, ut eos una velut pignora obsidesque Gallis traderes; ut quæ tua futura esset rei publicæ gerendæ ratio, tanquam ex prætoris edicto cognoscerent neque eam unquam licere crederent, quam tute tibi imposuisses, personam detrahere. Quod quidem paucis bis mensibus, ex quo præesse ei muneri cœpisti, egregie est a te perfectum; neque quisquam dubitat, cujusmodi hæc jaitia sunt, quin brevi per te hujus imperii salus constitui ac leguur auctoritas recuperari possit. llac tu graviore cura simul ac perfunctus eris et majora illa regui negotia sapienter explicaris, tum te ad hæc nostra, nec minus tamen ad bene beateque vivendum necessaria, convertes, ac litteraruni tuarum salu britati dignitatique consules. Venit enim mihi in mentem, qui tuus ante paucos dies partim Ejusdem. Τοῦ αὐτοῦ. SANCTI NICEPHORI CP. BREVIARIUM HISTORICUM imonda lactabit eum. Mater autem ipsius cubiculum A non ingreditur, in quo puer jacet, usque ad qua- dragesimum diem, dum purgata scilicet integre fuerit, et preces a sacerdote impetraverit, nec om- nino puerum attinget. Si adulta mulier facta Christiana post unum vel duos vel quotcumque dies usque ad septen, sibi consueta viderit, in domo sua communicabit. Ec- clesiam vero non ingredietur, donec purgata fuerit. Nicephori archiepiscopi Constantinopolitani. Quod oporteat jejunare monachos quarta Tyro- phasi feria, et in Parasceve, ac post præsanctificata caseum comedere quocunque in loco reperiantur. llic auten canon Jacobi dogmia et Tetraditarum Β hæresim evertit. θηλάσει αὐτό· ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὸν κοιτώνα, εἰς ὃν τὸ παιδίον ἀνάκειται, μέχρι τῶν με ἡμερῶν, ἕως ἂν καθαρθῇ τελείως, καὶ λάβῃ εὐχὴν παρὰ τοῦ ἱερέως, μήτε μὴν ἅψηται το σύνολον αὐτοῦ. Ἐὰν τελεία γυνή γενομένη Χριστιανὴ μετὰ μίαν ἢ δύο, ἢ ὅσας δήποτε ἡμέρας μέχρι τῶν ἑπτὰ, ἴδη τὰ ἔθιμα αὐτῇ, ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς κοινωνήσει. Εἰς δὲ τὴν ἐκκλησίαν οὐ μὴ εἰσέλθῃ, ἕως οὗ καθαρισθῇ. Νικηφόρου ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Οτι δεῖ νηστεύειν τοὺς μοναχοὺς τῇ Τετράδι τῆς τυροφάγου καὶ τῇ Παρασκευῇ, καὶ μετὰ τὴν τῶν Προηγιασμένων ἀπόλυσιν ἐσθίειν τυρόν, ὅπου ἂν εὑρεθῶσιν. ᾿Ανατρέπει δὲ καὶ οὗτος ὁ κανὼν τοῦ Ἰακώβου τὸ δόγμα καὶ τὴν τῶν Τετραδιτών αίρεσιν. RECOGNOVIT EMMANUEL BEKKERUS. ILLUSTRISSIMO VIRO GULIELMO VAIRIO FRANCIÆ PROCANCELLARIO, DIONYSIUS PETAVIUS E SOCIETATE JESU SALUTEM. Quo primum tempore magistratus amplissimi dignitatem adeptus es, Vir Illust rissime, communis hic omnium sensus fuit, non minus litterarum incolumitati quam imperii saluti esse prospectum. Etenim quod de civitatibus a Platone dictum est, multo id magis ad artium studia disciplinasque pertinet, tuần eas demum felices futuras, cuin aut sapientes præessent aut sapientum illi ipsi qui præessent auctoritate regerentur. Ea porro te sapientia hominem esse qualem constituendis civitatibus adhibendam Plato censuit, jamdudum publica quædam populi vox ac constans totius regni faina celebravit. Quod ipsum adeo leve non est ut in eo divinitatis aliquid inesse vetere sit proverbio contritum. Idem vero multo certius cum anteacta vita omnis, tum, ut nondum ab alieno suffragio discedatur, gravissima de te principum judicia comprobarunt, quoruin alter amplissimi te consilii principem fecit, alter ab unius provinciæ cura totius ad regni moderationem convertit. Sed hic postremo quantum sapientiæ tuæ cum regina matre tribueret ostendit, cum ambo te ultimis e Galliæ finibus exciverunt, quem formidolosis tempori- bus in quadam velut imperii specula collocarent, siquidem pacato mari tranquilloque coelo facile cuivis gubernatori creditur, vel mediocriter perito, in periculo nemo est qui non eum, si potest, asciscat, quem scientissimum prudentissimumque cognorit. In quo unum est minime prætereundum, quod ad hoc negotium multum interesse sentio. Nam pleri- que qui prodesse sapientia sua publice student, operosam illam duntaxat ac rebus gerendis exercitatam adhibent, eam vero quæ in libris doctrinisque cernitur, tanquam civitatibus inutilem feriatis hominibus relinquunt. Tu vero sic utramque admirabiliter complexus es, ut cum demo tractandarum rerum majore peritia sit, tum usu litterarum ac philosophiæ studio his temporibus antecellas. Ilanc enim primus inter Gallos, ut ille quondam in Græcia Socrates, languentem in scholis ab otiosa contemplatione morum ad utilitatem usumque transtulisti. Tum ea monimentis mandasti plurimis, qui- bus et dicendi civibus tuis et vivendi tibi etiam ac reliquis exempla præscriberes. Quibus in libris ita virtutis tuæ imaginem expressisti, ut eos una velut pignora obsidesque Gallis traderes; ut quæ tua futura esset rei publicæ gerendæ ratio, tanquam ex prætoris edicto cognoscerent neque eam unquam licere crederent, quam tute tibi imposuisses, personam detrahere. Quod quidem paucis bis mensibus, ex quo præesse ei muneri cœpisti, egregie est a te perfectum; neque quisquam dubitat, cujusmodi hæc jaitia sunt, quin brevi per te hujus imperii salus constitui ac leguur auctoritas recuperari possit. llac tu graviore cura simul ac perfunctus eris et majora illa regui negotia sapienter explicaris, tum te ad hæc nostra, nec minus tamen ad bene beateque vivendum necessaria, convertes, ac litteraruni tuarum salu britati dignitatique consules. Venit enim mihi in mentem, qui tuus ante paucos dies partim

εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Ἰνδίκτου ἤτοι τοῦ νέου ἔτους. ἐφ' ὅλοις ἔτεσιν ὀκτὼ βιώσας, τυραννήσας. τῆς ἀποκρεωσίμου ἑορτῆς Denique annus ille qui a Cassiodoro ponitur ab incarnatione quingentesimus sexagesimus secundus, sub consulatu Basilii vicies semel, indictione decima notatur tam ab his qui indictiones a Martio, quam ab aliis qui ab Decembris die 25 aut Kalendis Januarii sequentibus ordiuntur. Verum priores a Kalendis Januariis ad 8 Kalendas Apriles indictionem adhuc tertiam putabant. Concurrebant autem ambo in eamdem indictionem quartam, ipso die incarnationis, Martii 25, a quo scilicet Cassiodorus annum Christi numerat quingentesimum sexagesimum şecundum. Non igitur eodem anno iisdemque consulibus ambo hæc initio conveniunt, incarnationis scilicet et natalis Domini. Qui enim a natali incipiunt, hoc est 25 Decembris, eorum epocham non sequuntur qui ab incarnatione, hoc est 25 Martii, numerant, sed tribus mensibus antevertunt; ut et Græci anni plus semisse, qui, quod vel pueri norunt, indictiones suas olim a 25 Septembris, postea vero a Kalendis exorsi sunt. Quod posterius, ut alios omittam, Gregorius Kepauɛúç Taurominitanus archiepiscopus indi- cat homilia Cæterum quod de indictionum epocha dixi, meminisse cum primis oportet eos qui Græcorum historias attingunt, dum imperatorum annos simul et cum indictionibus et cum annis Julianis comparant. Nam qui a Kalendis Januarii annum ineunt, id quod hodierni scriptores faciunt, annum quemlibet ea indi~ ctione notare debent quæ ex Cpolitana methodo a Kalendis Septembris anni anterioris initium habuit, in quam Juliani anni primordium incidit, non ab ea quæ eodem anno nonnisi 8 vertentibus mensibus inchoatur. Tum vero si qui imperatores exeunte aliquo anno Juliano imperium auspicati sunt, non ab iis cognominari hunc annum, sed ab antecedentibus par est, qui majore anni parte adhuc imperio præ- fuerunt. Hæc levissima quidem sunt, sed a quibusdam minus animadversa; ex quo Heraclii, ut initio præfatus sam, annorum ordo labefactatus est, siquidem primus illius annus indictione Cpolitana cœpit 14, a. C. 610, Octobri mense, ut ex Theophane, Cedreno aliisque coustare potuit. Quare anno sequente, eadem indictione labente aut ineunte Romana, numerati primus Heraclii debuit, cum antecedentem majori ex parte Phocæ 8 occupasset. At illi Heraclii secumdum Christi 611 signarunt. Ita primus ejusdem impera- toris aunus trimestri spatio circumscriptus est. Quam labem cum homines eruditi facile deprehendissent, ita emendare sunt aggressi ut annis Phocæ nonnisi 7 attributis pro octavo, qui in Christi 610 incidit, Herzelii 4 inscripserint. Sed illud erat errorem corrigere vel veteri potius novum astruere : nam et Phocæ 8 adimere contra historiæ fidem est, quem constat 8 solidos annos, binis exceptis mensibus, implesse, uti pluribus postea demonstrabimus. Sed et Constantini Manassis id versus indicat, et ne sic quidem insequentium annorum vitia sublata sunt. Nam Heraclii primus, si Romanam indictio- nem sequare, ad 14 majori ex parte referendus est. Secundus item cum 14 copulandus, cum ex illa menses integros 9, ex hac tres sibi solummodo vindicet. Alioqui et Phocæ 1, qui sesquimense fere le- raclianam epocham sequitur, anno quo cœpit 602 tribuendus fuit, quem iidem illi Mauricii 20 merito nuncuparunt. Par huic et affinis error in Justiniani annos iisdem de causis irrepsit, quod annis Christi sive Ju- lianis tɔm indictionum initia quam imperii annorum epochæ perperam illigantur. Creatus est Justinianus Imperator Kalendas Aprilis indictione 5, a quo die tempus imperiii numeratur, ut est in Alexandrino Chronico astipulantur et Theophanes ac Marcellinus in Chronico. Annus erat Christi 527, quo indictio 5 Septembris antecedentis anni inchoata decurrit. Hujus imperatoris a. 5, ut est apud Theophanem Alexandr. Chron. et alios, indictione 10 ingens Cpoli tumultus ab Anastasii nepotibus excitatur, quem ¡idem illi fusissime describunt. Annus hic in annalibus est Christi 534; id quod etiam Calvisius seculus est. At enim cum indictio 10 nonnisi a. 531 Septembri mense inierit eademque a. 582 propagata sit, ne- cesse est seditionem illam hoc posteriore anno, si quidem Julianos sequimur, contigisse. Quod et feria- rum characteres confirmant in Alex. Chronico ubi 778 hoc anno Januarii 16 Parasceve fuisse scribitur, et sequenti die Sabbatum, inde 18 die Dominicam. Hoc vero non alteri quadrat quam 532 anno, cyclo solis 9 bissextili, littera Dom. D. Ab hoc fonte in alios ejusdem imperatoris annos derivata sunt vitia. Sed insigne hoc est præ cæteris. Anno Justiniani 19, indict. 9 adhuc labente, accidit Paschatis diaspor, ut scribit Cedrenus ac Theophanes. Hujus verba subjiciam : Et factus est terræmolus magnus Cpoli et eversio die sancto Paschæ, et cœpit vulgus abstinere a carnibus mense Februario die 4. Imperator autem præ- cepit alia hebdomada carnem apponi; et omnes carnium venditores occiderunt et apposuerunt, et nemo edebat aut emebat. Porro Pascha factum est ut imperator jussit, et inventus est populus jejunans hebdomade superflua. Ex quibus colligitur populum præfixum ab imperatore terminum hebdomada solida prævenisse. In annalibus confertur hoc in a. C. 545. Verum sequenti plane contigit 546, Justiniani 19 nondum evoluto (quod ipsum scriptoribus imposuit), inchoata jam indict. 9. In quo vehementer halluciṇantur qui aut errorem illum Justiniano tribuunt, aut ullam omnino Paschatis diaσtpoyńy accidisse scribunt, uti Cedrenus, Theophanes et alii, qui secum ipsi perspicue pugnant. Etenim si ex imperatoris præscripto, quod ca- noni consentaneum fuisse mox ostendemus, Pascha celebratum est, nulla ejus profecto diastpopý fuit, Sed dumtaxat, quaun vulgus imperitum cum quartadecimanis contra canonem inierat Februarii 4. lloc enim anno cyclus lunæ fuit 15, cyclus solis Romanus 23, lit. Dom. G, concurrentes εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Ἰνδίκτου ἤτοι τοῦ νέου ἔτους. ἐφ' ὅλοις ἔτεσιν ὀκτὼ βιώσας, τυραννήσας. τῆς ἀποκρεωσίμου ἑορτῆς Denique annus ille qui a Cassiodoro ponitur ab incarnatione quingentesimus sexagesimus secundus, sub consulatu Basilii vicies semel, indictione decima notatur tam ab his qui indictiones a Martio, quam ab aliis qui ab Decembris die 25 aut Kalendis Januarii sequentibus ordiuntur. Verum priores a Kalendis Januariis ad 8 Kalendas Apriles indictionem adhuc tertiam putabant. Concurrebant autem ambo in eamdem indictionem quartam, ipso die incarnationis, Martii 25, a quo scilicet Cassiodorus annum Christi numerat quingentesimum sexagesimum şecundum. Non igitur eodem anno iisdemque consulibus ambo hæc initio conveniunt, incarnationis scilicet et natalis Domini. Qui enim a natali incipiunt, hoc est 25 Decembris, eorum epocham non sequuntur qui ab incarnatione, hoc est 25 Martii, numerant, sed tribus mensibus antevertunt; ut et Græci anni plus semisse, qui, quod vel pueri norunt, indictiones suas olim a 25 Septembris, postea vero a Kalendis exorsi sunt. Quod posterius, ut alios omittam, Gregorius Kepauɛúç Taurominitanus archiepiscopus indi- cat homilia Cæterum quod de indictionum epocha dixi, meminisse cum primis oportet eos qui Græcorum historias attingunt, dum imperatorum annos simul et cum indictionibus et cum annis Julianis comparant. Nam qui a Kalendis Januarii annum ineunt, id quod hodierni scriptores faciunt, annum quemlibet ea indi~ ctione notare debent quæ ex Cpolitana methodo a Kalendis Septembris anni anterioris initium habuit, in quam Juliani anni primordium incidit, non ab ea quæ eodem anno nonnisi 8 vertentibus mensibus inchoatur. Tum vero si qui imperatores exeunte aliquo anno Juliano imperium auspicati sunt, non ab iis cognominari hunc annum, sed ab antecedentibus par est, qui majore anni parte adhuc imperio præ- fuerunt. Hæc levissima quidem sunt, sed a quibusdam minus animadversa; ex quo Heraclii, ut initio præfatus sam, annorum ordo labefactatus est, siquidem primus illius annus indictione Cpolitana cœpit 14, a. C. 610, Octobri mense, ut ex Theophane, Cedreno aliisque coustare potuit. Quare anno sequente, eadem indictione labente aut ineunte Romana, numerati primus Heraclii debuit, cum antecedentem majori ex parte Phocæ 8 occupasset. At illi Heraclii secumdum Christi 611 signarunt. Ita primus ejusdem impera- toris aunus trimestri spatio circumscriptus est. Quam labem cum homines eruditi facile deprehendissent, ita emendare sunt aggressi ut annis Phocæ nonnisi 7 attributis pro octavo, qui in Christi 610 incidit, Herzelii 4 inscripserint. Sed illud erat errorem corrigere vel veteri potius novum astruere : nam et Phocæ 8 adimere contra historiæ fidem est, quem constat 8 solidos annos, binis exceptis mensibus, implesse, uti pluribus postea demonstrabimus. Sed et Constantini Manassis id versus indicat, et ne sic quidem insequentium annorum vitia sublata sunt. Nam Heraclii primus, si Romanam indictio- nem sequare, ad 14 majori ex parte referendus est. Secundus item cum 14 copulandus, cum ex illa menses integros 9, ex hac tres sibi solummodo vindicet. Alioqui et Phocæ 1, qui sesquimense fere le- raclianam epocham sequitur, anno quo cœpit 602 tribuendus fuit, quem iidem illi Mauricii 20 merito nuncuparunt. Par huic et affinis error in Justiniani annos iisdem de causis irrepsit, quod annis Christi sive Ju- lianis tɔm indictionum initia quam imperii annorum epochæ perperam illigantur. Creatus est Justinianus Imperator Kalendas Aprilis indictione 5, a quo die tempus imperiii numeratur, ut est in Alexandrino Chronico astipulantur et Theophanes ac Marcellinus in Chronico. Annus erat Christi 527, quo indictio 5 Septembris antecedentis anni inchoata decurrit. Hujus imperatoris a. 5, ut est apud Theophanem Alexandr. Chron. et alios, indictione 10 ingens Cpoli tumultus ab Anastasii nepotibus excitatur, quem ¡idem illi fusissime describunt. Annus hic in annalibus est Christi 534; id quod etiam Calvisius seculus est. At enim cum indictio 10 nonnisi a. 531 Septembri mense inierit eademque a. 582 propagata sit, ne- cesse est seditionem illam hoc posteriore anno, si quidem Julianos sequimur, contigisse. Quod et feria- rum characteres confirmant in Alex. Chronico ubi 778 hoc anno Januarii 16 Parasceve fuisse scribitur, et sequenti die Sabbatum, inde 18 die Dominicam. Hoc vero non alteri quadrat quam 532 anno, cyclo solis 9 bissextili, littera Dom. D. Ab hoc fonte in alios ejusdem imperatoris annos derivata sunt vitia. Sed insigne hoc est præ cæteris. Anno Justiniani 19, indict. 9 adhuc labente, accidit Paschatis diaspor, ut scribit Cedrenus ac Theophanes. Hujus verba subjiciam : Et factus est terræmolus magnus Cpoli et eversio die sancto Paschæ, et cœpit vulgus abstinere a carnibus mense Februario die 4. Imperator autem præ- cepit alia hebdomada carnem apponi; et omnes carnium venditores occiderunt et apposuerunt, et nemo edebat aut emebat. Porro Pascha factum est ut imperator jussit, et inventus est populus jejunans hebdomade superflua. Ex quibus colligitur populum præfixum ab imperatore terminum hebdomada solida prævenisse. In annalibus confertur hoc in a. C. 545. Verum sequenti plane contigit 546, Justiniani 19 nondum evoluto (quod ipsum scriptoribus imposuit), inchoata jam indict. 9. In quo vehementer halluciṇantur qui aut errorem illum Justiniano tribuunt, aut ullam omnino Paschatis diaσtpoyńy accidisse scribunt, uti Cedrenus, Theophanes et alii, qui secum ipsi perspicue pugnant. Etenim si ex imperatoris præscripto, quod ca- noni consentaneum fuisse mox ostendemus, Pascha celebratum est, nulla ejus profecto diastpopý fuit, Sed dumtaxat, quaun vulgus imperitum cum quartadecimanis contra canonem inierat Februarii 4. lloc enim anno cyclus lunæ fuit 15, cyclus solis Romanus 23, lit. Dom. G, concurrentes

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΣ ΜΑΥΡΙΚΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ. Χριστιανῶν! Μετὰ τὴν Μαυρικίου τοῦ βασιλέως ἀναίρεσιν Φω κᾶς, ἐπεὶ ταύτην διειργάσατο, τῆς βασιλείου ἀρχῆς ἐπιλαμβάνεται· οὗ δὴ ἄρξαντος ἐπὶ τοσοῦτο κακώ- σεως Χριστιανούς ἤλασε τὰ πράγματα ὡς παρὰ πολλοῖς ᾄδεσθαι (1), ὅτι Πέρσαι μὲν τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν ἐκτὸς κατεπήμαινον, Φωκᾶς δὲ ἔνδον χείρα τούτων ἔπραττε. Ταῦτα οὐκ ἀνεκτὰ Ῥωμαίοις ἐγία νετο· διὸ οἱ περὶ τὴν Λιβύην (2) τηνικαῦτα ἡγε Heraclii filii ex Eudocia Martina S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. Eudocia sire Epiphania. Niceph. p. A tur, ac filias saltem duas. Nicephorus eni‹n p. et 4. Heraclius sive Constantinusjunior. Ni- ceph. p. 13. Flavius Theodosius de quibus Niceph.p 16. Constantinus. Cedrenus et Theopha- nes. Heraclius. Niceph. p. 17. 22. David Marinus Augustina Martina Niceph. p. 31. 1, 2, 3. Præter istos alios etiam suscepisse liberos vide- Heraclium, dum adhuc in Perside moratur, duos amisisse filios totidemque filias narrat. Quare ut masculos ambos Flavium ac Theodosium esse sus- picemur, filias saltem ab Augustina et Martina di- versas oportet esse, cum has ipsas aliquando postea tempore Augustas appellatas esse scripserit p. 3. Ad hos omnes adjiciendus est naturalis filius - Joannes cognomento Atalarichus, de quo p. 5. Sed jam ab Heraclii imperatoris historia operam nostram in historicum ipsum transferamus. SANCTI NICEPHORI PATRIARCHE CONSTANTINOPOLITANI BREVIARIUM HISTORICUM DE REBUS GESTIS POST IMPERIUM MAURICII D. PETAVIO S. J. INTERPRETE. 1-3 [an. 602]. Mauricio imperatore caso, Phocas B parricidii hujus auctor imperium invadit. Sub quo tanta calamitates Christianis rebus illatæ sunt, ut hoc vulgo jactaretur ab omnibus, Persas foris Romanum imperium vastare, Phocam vero intus multo iis deteriora facere, nec a Romanis diutius ista ferri poterant. Igitur qui tum Africæ præerant, ea re audaciores facti quod longissimo intervallo ab · VARIE LECTIONES. PETAVII NOTÆ. verba sunt apud Theophanem (p. C. ed. Paris.). Hujus furiæ mores præ cæteris elegantissimis ver- sibus expressit Constantinus Manasses. nes, Zonaras, Constantinus et alii a senatoribus ipsoque adeo Prisco Phocæ genero sollicitatum ad C defectionem Heraclium Heraclii imperatoris patrem, Africæ præfectum, cujus tum legatus erat Gregoras patricius. Sed quod Noster amborum liberos parl jure ad spem imperii missos Cpolim asserit, Hera- clium maritimo Nicetam terrestri itinere, cum pactione illa ut qui prior pervenisset imperium obtineret, tametsi astipulatorem habet cum Theo- (1) Ὡς παρά πολλοῖς ᾄδεσθαι. Eadem fere (2) Διδ οἱ περὶ τὴν Λιβύην. Addunt Theopha-

τοῦτο δὲ ὅτι μὴ Ἐπιφάνιος ἀλλ' οὐδὲ ἄλλος τῶν εὐσεβούντων τὶς ὑπολήψεται· παρ' οἷς ταῦτα σεμνὰ καὶ ἅγια οὐδ' ἐρεύνης δεόμενα, πίστει προσιοῦσι καὶ πόθῳ, εὖ εἰδόσιν ὅτι πᾶν ὃ οὐκ ἐκ πίστεως ἁμαρτία ἐστίν· δι' ὧν αἵ τε ἀρεταὶ καὶ οἱ ἆθλοι αὐτῶν δημοσιεύονται ἥ τε πρὸς ἡμᾶς ἐπιδημία Χριστοῦ κηρύσσεται· οἷς τὸ σεπτὸν καὶ ὁσίων ἀνδρῶν σύνοδοι καθοριζόμεναι εὐσεβῶς ἔνειμαν καὶ ἡ ἀρχαιότης ἐπιμαρτύρεται. τί γὰρ ἂν εἴη τῶν τῇ ἐκκλησίᾳ θεοῦ ἀνακειμένων ἠτιμωμένον, ὁπότε καὶ τὰ ἐλάχιστα τιμῆς καὶ φυλακῆς ἠξίωται; κηρόν τις εἴποι καὶ ἔλαιον; ἃ μὴ δὲ κοινοῦσθαι ἐξόν, καὶ τῷ τολμῶντι ἐγχειρεῖν ἀφορισμὸς ἐκεῖθεν ἡ ζημία ὁρίζεται. καὶ ὁ μὲν μετριώτερόν πως τίθεται, πλὴν ἀπεναντίας τῶν ἀποστολικῶν καὶ πατρικῶν διαταγμάτων ἰών, καθὰ πρόσθεν εὐκαίρως ἐρρήθη· οἱ φοιτηταὶ δὲ τὸν διδάσκαλον περὶ τὸ χριστομαχεῖν ὑπερβαλέσθαι φιλοτιμοῦνται, ἵνα ὡς ἀληθῶς υἱοὶ γεέννης διπλότερον γένωνται, ὅπερ ἐπὶ τῶν παρὰ τοῖς Φαρισαίοις προσηλύτων ἐν τῷ εὐαγγελίῳ λέγεται. οὐ γὰρ τὸ μὴ ἀναφέρειν στέργουσιν, ἀλλὰ τὰ καλῶς ἀνηγμένα καθαιροῦσιν αἰσχρῶς, αὐτούς τε τοὺς ἱεροὺς οἴκους καὶ τὰ θεῖα θυσιαστήρια διορύσσοντες, καὶ πᾶν ἱερὸν καὶ ἅγιον καταπιμπράντες καὶ διαφθείροντες. ἀλλ' ὥσπερ ὁ τοῦ σταυροῦ λόγος τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις ἐστὶν μωρία, ἡμῖν δὲ τοῖς σῳζομένοις θεοῦ δύναμις, καὶ Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον, Ἕλλησιν δὲ μωρία, οὕτω καὶ τούτῳ δὴ τῷ ματαιόφρονι καὶ Ἕλληνι τῷ τῶν βλασφήμων τούτων λόγων πατρὶ τὸ τοῦ εὐαγγελίου κήρυγμα ἤτοι τὰ ἅγια σκάνδαλον εἶναι ὑπείληπτο, ἐπειδὴ βαρὺς ἦν αὐτῷ ὁ Χριστὸς καὶ οἱ ἅγιοι, καὶ ἐν εἰκόσι βλεπόμενοι. τούτοις ἕτερον αὐτῷ ἐφαρμόζουσι λόγον, οὗ ἡ ἐπιγραφή· Κατὰ τῶν ἐπιτηδευόντων εἰδωλικῷ θεσμῷ εἰκόνας εἰς ἀφομοίωσιν Χριστοῦ καὶ τῆς θεοτόκου, μαρτύρων καὶ ἀγγέλων καὶ προφητῶν. καὶ τὸ μὲν τοῦ λόγου δυσσεβὲς ἐξ ἀρχῆς ἐκ τῶν ἐπιγεγραμμένων γνωρίζεται. εἰ γὰρ τὰ προσκήνια τοιαῦτα, τὰ ἐντὸς καὶ ἄδυτα πόσον ἂν εἴη δυσσεβέστερα καὶ ἐναγέστερα; ἀλλ' οὗτοι πάλιν ὑπὸ τοῦ κρατοῦντος τῆς πλάνης περιτρέπονται πνεύματος· τὸ δυσώνυμον γὰρ τῆς εἰδωλικῆς βδελυρίας ὑποκλέπτειν πειρώμενοι, οἱ εἴδωλα κατονομάζειν φειδόμενοι ἑτέρῳ δυσφημοτέρῳ ὀνόματι ἀπεχρήσαντο, τὸ ψευδώνυμον χριστομαχοῦντες ἐφ' ὕβρει τῆς τοῦ Χριστοῦ εἰκόνος καὶ τῶν ἁγίων ἀντιτιθέντες· περὶ οὗ καὶ οὐ πολλῷ ὕστερον εἰρήσεται. καὶ αὖθις οὐδὲν ἧττον ὗς τῷ βορβόρῳ κυλίνδεται καὶ κύων ἐπὶ τὸ ἴδιον ἐξέραμα, γραφικῶς εἰπεῖν, ἐπανέρχεται· εἰς ταυτὸν γὰρ τῆς βλασφημίας δι' ἀμφοῖν τῶν ὀνομάτων τοῦ ὀλίσθου φέρονται. τὸ γοῦν ψεῦδος τῇ εἰκόνι ἐπιφημιζόμενον τοῦ ἀρχετύπου τὴν ἀναίρεσιν ἐπαγγέλλεται, ἵνα ὅτῳ δὴ οὖν τρόπῳ τοῦ ἐξαμαρτάνειν πάντως εἰς τὰ ἅγια μὴ ἀπόσχοιντο, ἑαυτοὺς μᾶλλον ἢ οὓς λανθάνειν οἰόμενοι ἐξαπατῶντες· ὡσαύτως γὰρ ἐπὶ τὴν εἰδωλικὴν μανίαν ἐπιστρεφόμενοι ἐμμολύνονται. καὶ ταῦτα μὲν ὧδε. γράφει δὲ ἑξῆς ὁ τούτων διδάσκαλος ταῦτα· Ἴδωμεν τοὺς κατὰ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ πολιτευσαμένους πατριάρχας καὶ προφήτας καὶ μιμησώμεθα αὐτούς, ἵνα ὄντως καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ἐκκλησίας υἱοὶ ὀνομασθῶμεν. εἰδόσιν οὖν νόμον λαλῶ. τὴν φαντασιώδη καὶ Μανιχαϊκὴν ἀθεΐαν ἐν τούτοις ἐκ τῆς Ἰουδαϊκῆς πολιτείας βεβαιοῦν ἀγωνίζεται, ἵνα καὶ Ἰουδαῖος ὀφθῇ καὶ συμμιγής τις καὶ κίβδηλος ἡ δόξα αὐτοῦ ᾖ, ἐκ Μανιχαϊκῆς τερθρείας καὶ νομικῆς τερατείας συντεθειμένη. διὸ πατριάρχας τε καὶ προφήτας εἰς μέσον παράγει, τὴν πολιτείαν αὐτῶν ἀπὸ μόνου τοῦ ἀπέχεσθαι προσκυνεῖν χειροποιήτοις χαρακτηρίζων, ὡς τὰ ἑπόμενα δηλώσει· χάριτος δὲ εἰς μνήμην ὅλως ἐλθεῖν οὐκ ἀξιοῖ· κἂν οὐκ οἶδα ἡστινοσοῦν ἐκκλησίας υἱοθεσίαν ὀνόματι ψιλῷ μόνῳ ὑποπλάττεται, ἀλλ' οὐ πράγματι ἐκκλησιαστικῷ ἐνιδρύεται, τῶν ἐκ τοῦ νόμου εὐσθενῶς ἀντεχόμενος· βούλεται δὲ καὶ τοὺς ἀκροωμένους εἰς τὸ ἀκριβῶς ἰουδαΐζειν ἐπάγεσθαι, καὶ δῆλον ἐξ ὧν ὑποτίθεται τὴν πολιτείαν τὴν ἐκείνων μιμεῖσθαι, ἵνα χειροποιήτων μόνον ἀπέχοιντο καὶ τῇ σκιᾷ προσκαθεζόμενοι καὶ τῷ γράμματι ταῖς νομικαῖς προσέχοιεν πόλιν τηνικαῦτα τυγχάνοντα προσπορεύεται ὡς δὴ αὐτῷ περὶ τῶν κοινῶν ἕνεκεν βουλευσόμενος 11. Κα! δς μὲν νοσεῖν προσεποιεῖτο, καὶ τὸν βασιλέα συχνῶς Ακούετο ὡς καὶ διελοιδορεῖτο αὐτῷ· Ηράκλειος δὲ τὸ δράμα συνῆκε, καὶ τὴν ὕβριν όμως ήνεγκε, καὶ ἤδη ἐκαιροφυλάκει. Αλλ' ἔδοξεν τέως γνησιώτερόν πως διαλέγεσθαι περὶ τοῦ δεῖν ποιεῖν ὑπὲρ ἀλλήλων τῆς πολιτείας χάριν. Ὁ δὲ οἷα ἐπιτωθάζων οὐκ ἐξὶν βασιλεῖ ἔφασκε καταλιμπάνειν βασίλεια καὶ ταῖς πάρξω ἐπιχωριάζειν δυνάμεσιν. Εν τούτοις τίκτεται πεῖς τῷ βασιλεῖ Ηράκλειος, ὃν δὴ καὶ Κων σταντῖνον ὠνόμασε. Τότε δὴ παραγίνεται καὶ Νική τας ὁ τὴν ἀξίαν πατρίκιος πρὸς τὸ βασίλειον ἄστυ. Διὰ τοῦτο Ἡράκλειος εἰς τὸ Βυζάντιον ἐπάνεισι, καὶ Νικήταν σὺν τιμῇ μεγίστῃ καὶ περιφανείᾳ ὥσπερ ἀδελφὸν γνήσιον καὶ ὁμότιμον δέχεται, καθὸ ἦν αὐτ τοῖς ἤδη συντεταγμένον ἐκ Λιβύης ἀπαίρουσιν. Καὶ Κρίσπος δὲ εἰς Βυζάντιον ἧκεν ὡς τῇ εἰσόδῳ Νικήτα συνησθησόμενος. Σκήπτεται δὲ Ἡράκλειος τῷ θείῳ λουτρῷ τὸν υἱὸν καθαγνίζειν, υἱοθετεῖσθαι δὲ αὐτ τὴν ὑπὸ Κρίσπου. Ὁ δὲ ἐπὶ τούτοις εἰσέρχεται εἰς τὰ βα σίλεια. Ηράκλειος δὲ ἀθροίσας τοὺς ἐκ τῆς συγκλήτου βουλῆς ἅπαντας καὶ τὴν ἄλλην πληθύν τοῦ ἄστεος, ἅμα τῷ προέδρῳ Σεργίῳ, εἰπεῖν λέγεται πρὸς αὐτούς· ι βασιλέα ὑβρίζων τίνι προσκρούει;» Τοὺς δὲ φάναι, «Τῷ Θεῷ τῷ ποιήσαντι αὐτὸν βασιλέα.» Καὶ Κρίσπον προτρέπειν δὲ αὐτὸν ἀποφαίνεσθαι τὸ δοκοῦν ὀρθῶς τὸν δὲ οὐκ εἰδότα τὸ δραματούργημα λέξαι μηδὲ φιλαν θρώπου τυχεῖν δίκης τὸν ἐπὶ τοιούτῳ ἁλόντα τολ μήματι. Καὶ τὸν βασιλέα ἀναμιμνήσκειν αὐτὸν οἷα ἐν Καισαρείᾳ ἐπὶ τῇ νόσῳ κατεσχηματίσατο, καὶ ὡς τὸ τῆς βασιλείας κατευτελίζειν ἀξίωμα ᾤετο, καὶ ὡς εἰς τὴν βασίλειον ἀρχὴν προτρεπε. Καὶ ἅμα λαβόντα τόμον κατά κόρρης τοῦτον παίειν, καὶ εἶτα λέγοντα, ὡς Γαμβρὸν οὐκ ἐποίησας, φίλον πῶς οι βουλευσάμενος Ρ. υἱοτεθεῖσθαι Ρ. δὲ προτρέπειν? Τίκτεται παῖς. Υιοθετεῖσθαι. Καὶ τὰς ἐκείνων γαμετὰς αἱ τούτων αὐτῶν τῷ θείῳ λουτρῷ ἐτεκνώσαντο σύζυγοι. Λαβόντα τόμον.: Καὶ τὰ πρὸς Ηράκλειον γενόμενα έγγραφα αὐτοῦ κατέχων ὁ βα σιλεὺς ἐν τῇ χειρὶ, κρούσας Κρίσπον τὴν κεφαλὴν μετὰ τοῦ χάρτου ἔφη·. Ταλαίπωρε, γαμβρὴν οὐκ ἐποίησας· φίλον ἀληθῶς πῶς ποιήσεις;» τὰ ἔγγραφα αὐτοῦ, Συνεκπέμπει δέ τινα αὐτῷ τῶν βασιλικῶν γραμματέων νομίζοντα ἐν γραμματίω ὅσα κατ' αὐτοῦ. Απερ εἰς ἐπήκοον τοῦ ἀθροισθέντος ἐκεῖσε λαοῦ ἀνέγνω, παίων αὐτῷ κατὰ κόρρης ἐφ' ἑνὶ ἑκάστῳ τῶν κατηγορουμένων. "Οσα ὡς γαμβρὸν οὐκ ἐποίη σας, οὐδὲ φίλον ἂν ποιήσοις ποτέ. εἰς γαμβρόν, κι γαμβρόν ποιεῖν πόλιν τηνικαῦτα τυγχάνοντα προσπορεύεται ὡς δὴ αὐτῷ περὶ τῶν κοινῶν ἕνεκεν βουλευσόμενος 11. Κα! δς μὲν νοσεῖν προσεποιεῖτο, καὶ τὸν βασιλέα συχνῶς Ακούετο ὡς καὶ διελοιδορεῖτο αὐτῷ· Ηράκλειος δὲ τὸ δράμα συνῆκε, καὶ τὴν ὕβριν όμως ήνεγκε, καὶ ἤδη ἐκαιροφυλάκει. Αλλ' ἔδοξεν τέως γνησιώτερόν πως διαλέγεσθαι περὶ τοῦ δεῖν ποιεῖν ὑπὲρ ἀλλήλων τῆς πολιτείας χάριν. Ὁ δὲ οἷα ἐπιτωθάζων οὐκ ἐξὶν βασιλεῖ ἔφασκε καταλιμπάνειν βασίλεια καὶ ταῖς πάρξω ἐπιχωριάζειν δυνάμεσιν. Εν τούτοις τίκτεται πεῖς τῷ βασιλεῖ Ηράκλειος, ὃν δὴ καὶ Κων σταντῖνον ὠνόμασε. Τότε δὴ παραγίνεται καὶ Νική τας ὁ τὴν ἀξίαν πατρίκιος πρὸς τὸ βασίλειον ἄστυ. Διὰ τοῦτο Ἡράκλειος εἰς τὸ Βυζάντιον ἐπάνεισι, καὶ Νικήταν σὺν τιμῇ μεγίστῃ καὶ περιφανείᾳ ὥσπερ ἀδελφὸν γνήσιον καὶ ὁμότιμον δέχεται, καθὸ ἦν αὐτ τοῖς ἤδη συντεταγμένον ἐκ Λιβύης ἀπαίρουσιν. Καὶ Κρίσπος δὲ εἰς Βυζάντιον ἧκεν ὡς τῇ εἰσόδῳ Νικήτα συνησθησόμενος. Σκήπτεται δὲ Ἡράκλειος τῷ θείῳ λουτρῷ τὸν υἱὸν καθαγνίζειν, υἱοθετεῖσθαι δὲ αὐτ τὴν ὑπὸ Κρίσπου. Ὁ δὲ ἐπὶ τούτοις εἰσέρχεται εἰς τὰ βα σίλεια. Ηράκλειος δὲ ἀθροίσας τοὺς ἐκ τῆς συγκλήτου βουλῆς ἅπαντας καὶ τὴν ἄλλην πληθύν τοῦ ἄστεος, ἅμα τῷ προέδρῳ Σεργίῳ, εἰπεῖν λέγεται πρὸς αὐτούς· ι βασιλέα ὑβρίζων τίνι προσκρούει;» Τοὺς δὲ φάναι, «Τῷ Θεῷ τῷ ποιήσαντι αὐτὸν βασιλέα.» Καὶ Κρίσπον προτρέπειν δὲ αὐτὸν ἀποφαίνεσθαι τὸ δοκοῦν ὀρθῶς τὸν δὲ οὐκ εἰδότα τὸ δραματούργημα λέξαι μηδὲ φιλαν θρώπου τυχεῖν δίκης τὸν ἐπὶ τοιούτῳ ἁλόντα τολ μήματι. Καὶ τὸν βασιλέα ἀναμιμνήσκειν αὐτὸν οἷα ἐν Καισαρείᾳ ἐπὶ τῇ νόσῳ κατεσχηματίσατο, καὶ ὡς τὸ τῆς βασιλείας κατευτελίζειν ἀξίωμα ᾤετο, καὶ ὡς εἰς τὴν βασίλειον ἀρχὴν προτρεπε. Καὶ ἅμα λαβόντα τόμον κατά κόρρης τοῦτον παίειν, καὶ εἶτα λέγοντα, ὡς Γαμβρὸν οὐκ ἐποίησας, φίλον πῶς οι βουλευσάμενος Ρ. υἱοτεθεῖσθαι Ρ. δὲ προτρέπειν? Τίκτεται παῖς. Υιοθετεῖσθαι. Καὶ τὰς ἐκείνων γαμετὰς αἱ τούτων αὐτῶν τῷ θείῳ λουτρῷ ἐτεκνώσαντο σύζυγοι. Λαβόντα τόμον.: Καὶ τὰ πρὸς Ηράκλειον γενόμενα έγγραφα αὐτοῦ κατέχων ὁ βα σιλεὺς ἐν τῇ χειρὶ, κρούσας Κρίσπον τὴν κεφαλὴν μετὰ τοῦ χάρτου ἔφη·. Ταλαίπωρε, γαμβρὴν οὐκ ἐποίησας· φίλον ἀληθῶς πῶς ποιήσεις;» τὰ ἔγγραφα αὐτοῦ, Συνεκπέμπει δέ τινα αὐτῷ τῶν βασιλικῶν γραμματέων νομίζοντα ἐν γραμματίω ὅσα κατ' αὐτοῦ. Απερ εἰς ἐπήκοον τοῦ ἀθροισθέντος ἐκεῖσε λαοῦ ἀνέγνω, παίων αὐτῷ κατὰ κόρρης ἐφ' ἑνὶ ἑκάστῳ τῶν κατηγορουμένων. "Οσα ὡς γαμβρὸν οὐκ ἐποίη σας, οὐδὲ φίλον ἂν ποιήσοις ποτέ. εἰς γαμβρόν, κι γαμβρόν ποιεῖν Crispum, qui Cesarea tum erat, contendit, ut cum eo de republica consilium caperet. At ille morbum simulabat; et sape etiam auliebatur cum impera torem conviciis incesseret. Nec Heraclium ejus consilia latebant: sed dissimulare in præsens con tumeliam statuit et opportunum tempus exspectare. Interim vero cum eo pacifice colloqui, hortarique ut ad opem reipublicæ ferendam mutuís se opibus adjuvarent. Crispus vero quasi deridens • Non licet, inquit, principi e palatio discedere et in ion ginquis exercitibus degere.» Interea Heraclio [an. 612] imperatori filius nascitur, quem Constan tinum nominavit, eodemque tempore Nicetas patri cius ad urbem veuit. Quare Heraclius eodem rever titur, ibique Nicetan, tanquam germanum fra trem atque imperii participem, magno cum honore et magnificentia recipit. Sic enim inter eos conve nerat, quo tempore ex Africa proficiscebantur. Sed et Crispus Byzantium pervenit, ut de adventu Ni cetæ gratularetur. Heraclius vero cum filium suum divino lavacro tingere ac Crispo suscipiendum dare velle simulasset, et is ob eam causam in palatium venisset, universo senatu ac reliqua civium multi tudine collecta, una cum patriarcha Sergio hune in modurn eos allocutus dicitur: c Qui imperatori contumeliam facit, apud quem offendit? Cum il'i ad Deum pertinere respondissent, qui imperatorem ipsum fecit, imperator Crispum hortatus est ut quid sibi justum videretur, pronuntiaret. Qui doli nescius, tanti sceleris convictum omni æquo at que humano judicio indignum esse palam asse ruit. Tum imperator omnia ei in memoriam re vocat, quæ Cæsareæ de morbo simulaverat, quem admodum imperatoriam majestatem contemnere ac minuere se eo facto putabat, utque ipsum Cedrenus tertio die Maii a. Heraclii natalem illius consignat. Addit Theo planes indict. 15, ut et Paulus Diaconus iu Miscella. In quo aberravit Sethus Calvisius, dum id in an num conjicit Christi 611. Si indictiones a. C. ccepere Sept. 24, anno 610, Heraclii primo, incboata est eodem Septembri indictio, quæ usque ad Septembrem a. duravit, quo successit. Ideo Constantini hujus ortus incurrit in a. G. 622, mense Maio, labente adhuc indictione 15. Accedit feriæ character ex Alex. Chronico, ubi natus scribitur in suburbano Sophianorum, Maii 3, feria 4. Quippe cyclus erat solis 5, littera dom. A. Proinde Maii 3, feria 4. Ideo corrigendus Theophanes, qui natuın scribit. Non est adoptare, sed e sacro fonte suscipere. Ita postea Nicephorus noster de Hammis agens Cedrenus In eo ita que libro continebantur lioc est, ut verba ipsa præ se ferunt, litteræ quas ad Hera clium ipse cum aliis senatoribus dederat, quibusque ad invadendum imperium incitarat. Tainetsi de libello malim accipere quo accusationis capita cri minaque comprehensa. Etenim solemne id fuit, ut qui, ab imperatore præsertim, reus arcesseretur, ejus genas accusationis libello scriba verberaret. Nicephorus noster in fine hujus historiæ, de Con stantino patriarcha loquens, quem Copronymus in ordinem redegit Idem narrat in a. Copronymi Theophanes. Porro Heraclii verba perperam hic concepta, ut et apud Cedrenum, apud Zonaram ita leguntur Sed emendandum et hoc loco: Qui socero Phoca non præstiteris fidem, qui tandem mihi præstabis? socero enim legendum, non genero: alioqui nova loquendi ratione erit idem ac generum se præbere. Potest et ex Nicephori Cedreni ac Crispum, qui Cesarea tum erat, contendit, ut cum eo de republica consilium caperet. At ille morbum simulabat; et sape etiam auliebatur cum impera torem conviciis incesseret. Nec Heraclium ejus consilia latebant: sed dissimulare in præsens con tumeliam statuit et opportunum tempus exspectare. Interim vero cum eo pacifice colloqui, hortarique ut ad opem reipublicæ ferendam mutuís se opibus adjuvarent. Crispus vero quasi deridens • Non licet, inquit, principi e palatio discedere et in ion ginquis exercitibus degere.» Interea Heraclio [an. 612] imperatori filius nascitur, quem Constan tinum nominavit, eodemque tempore Nicetas patri cius ad urbem veuit. Quare Heraclius eodem rever titur, ibique Nicetan, tanquam germanum fra trem atque imperii participem, magno cum honore et magnificentia recipit. Sic enim inter eos conve nerat, quo tempore ex Africa proficiscebantur. Sed et Crispus Byzantium pervenit, ut de adventu Ni cetæ gratularetur. Heraclius vero cum filium suum divino lavacro tingere ac Crispo suscipiendum dare velle simulasset, et is ob eam causam in palatium venisset, universo senatu ac reliqua civium multi tudine collecta, una cum patriarcha Sergio hune in modurn eos allocutus dicitur: c Qui imperatori contumeliam facit, apud quem offendit? Cum il'i ad Deum pertinere respondissent, qui imperatorem ipsum fecit, imperator Crispum hortatus est ut quid sibi justum videretur, pronuntiaret. Qui doli nescius, tanti sceleris convictum omni æquo at que humano judicio indignum esse palam asse ruit. Tum imperator omnia ei in memoriam re vocat, quæ Cæsareæ de morbo simulaverat, quem admodum imperatoriam majestatem contemnere ac minuere se eo facto putabat, utque ipsum Cedrenus tertio die Maii a. Heraclii natalem illius consignat. Addit Theo planes indict. 15, ut et Paulus Diaconus iu Miscella. In quo aberravit Sethus Calvisius, dum id in an num conjicit Christi 611. Si indictiones a. C. ccepere Sept. 24, anno 610, Heraclii primo, incboata est eodem Septembri indictio, quæ usque ad Septembrem a. duravit, quo successit. Ideo Constantini hujus ortus incurrit in a. G. 622, mense Maio, labente adhuc indictione 15. Accedit feriæ character ex Alex. Chronico, ubi natus scribitur in suburbano Sophianorum, Maii 3, feria 4. Quippe cyclus erat solis 5, littera dom. A. Proinde Maii 3, feria 4. Ideo corrigendus Theophanes, qui natuın scribit. Non est adoptare, sed e sacro fonte suscipere. Ita postea Nicephorus noster de Hammis agens Cedrenus In eo ita que libro continebantur lioc est, ut verba ipsa præ se ferunt, litteræ quas ad Hera clium ipse cum aliis senatoribus dederat, quibusque ad invadendum imperium incitarat. Tainetsi de libello malim accipere quo accusationis capita cri minaque comprehensa. Etenim solemne id fuit, ut qui, ab imperatore præsertim, reus arcesseretur, ejus genas accusationis libello scriba verberaret. Nicephorus noster in fine hujus historiæ, de Con stantino patriarcha loquens, quem Copronymus in ordinem redegit Idem narrat in a. Copronymi Theophanes. Porro Heraclii verba perperam hic concepta, ut et apud Cedrenum, apud Zonaram ita leguntur Sed emendandum et hoc loco: Qui socero Phoca non præstiteris fidem, qui tandem mihi præstabis? socero enim legendum, non genero: alioqui nova loquendi ratione erit idem ac generum se præbere. Potest et ex Nicephori Cedreni ac

παρατηρήσεσιν, ὡς ἐξεῖναι καὶ σαββατίζειν καὶ περιτέμνεσθαι, εἰς δὲ τὸν τῆς Χριστοῦ οἰκονομίας λόγον ἱκέσθαι μηδαμῶς ἕλοιντο. διατοῦτο γὰρ καὶ τῆς οἰκονομίας ἀπαγορεύει τὰ σύμβολα. ὅτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει, φανερὸν ἐξ ὧν τὸν νόμον αὐτοῖς εὐθὺς ἐφίστησιν λέγων· εἰδόσιν οὖν νόμον λαλῶ, τοῦτ' ἔστιν· "τοῖς τὸν νόμον τὸν παλαιὸν ἐκμεμελετηκόσιν καὶ ἐν νόμῳ πολιτεύεσθαι ἐπανῃρημένοις τέως λαλῶ", ὥστε μηδὲν μεθέξειν τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας καὶ χάριτος. οὕτω ταῦτα παρῳδήσας καὶ ὡς ἐν νόμῳ τῷ παλαιῷ τοὺς ἀκροωμένους βιοῦν ῥυθμίσας καὶ καταρτίσας, τῇ καινῇ λοιπὸν νομοθεσίᾳ ἐφάλλεται καὶ φησίν· Εἰπάτωσαν δὲ καὶ οἱ ἀδήλως τρέχοντες· τίς τῶν ἁγίων πατέρων χειροποίητον προσεκύνησεν ἢ τίς τοῖς ἰδίοις σέβειν παρέδωκεν; τίς τῶν ἁγίων καταλιπὼν τὸν ἀνεκλιπῆ πλοῦτον, τὴν εἰς θεὸν ἐλπίδα, ἐν γνώσει αὐτὸν ζωγραφήσας προσκυνεῖσθαι ἐκέλευσεν; ὁ ἡγούμενος τῶν ἐν πίστει Ἀβραὰμ οὐχὶ φεύγων τὰ νεκρὰ φίλος ζῶντος θεοῦ ἐκλήθη; ἢ Μωσῆς οὐχὶ φεύγων τὴν τοιαύτην πλάνην ἠρνήσατο τὴν παροῦσαν ἀπόλαυσιν; ἀδήλως τρέχοντας τίνας καλεῖ, ἢ πάντῃ καὶ πάντως τοὺς ἐν χάριτι δεδικαιωμένους διὰ τῆς πίστεως καὶ τὸν εὐαγγελικὸν χαρακτῆρα μεταδιώκοντας; οἷς διαλοιδορούμενος ἐκεῖνα καταφλυαρεῖν ἔοικεν, ὡς ἐπ' ἀδήλοις καὶ ἑώλοις τὸν ἀγῶνα διατίθενται, οὐ πρός τινα σκοπὸν ἑδραῖον καὶ ἐμφανῆ τὸν δρόμον ἀπευθύνουσιν, διεψευσμένη αὐτῶν ἡ πίστις, ἀνόνητον καὶ ἀκερδῆ τῆς ἐλπίδος τὸν δίαυλον ἐξανύουσιν· μάτην ἄρα εἰς Χριστὸν πεπιστεύκασιν μηδὲν ἐκ τῆς πίστεως ἀπονάμενοι, εἰκῇ δεδεγμένοι τὸ εὐαγγέλιον, ἐπὶ κεναῖς ἐλπίσιν προσκεχηνότες τῆς χάριτος, ἐν ᾗ οὐδὲν ἱδρυμένον καὶ βέβαιον, εἰκαῖον αὐχοῦσι τὸ βάπτισμα καὶ τὴν τῆς τριάδος ἔχειν ἐπίγνωσιν. ἀδήλως οὖν τρέχουσιν, παραβεβηκότες τὸν νόμον καὶ τὴν εἰς θεὸν ἐλπίδα καταλελοιπότες καὶ τὴν τῶν πατέρων πολιτείαν ὑπεριδόντες καὶ εἰς εἰδώλων ἀπονενευκότες προσκύνησιν. πῶς καὶ τίνα τρόπον; νέαν ὁδὸν καὶ καινὴν πολιτείαν τέμνουσιν, χειροποιήτοις προσερχόμενοι καὶ ἐπ' αὐτοῖς τὴν ἐλπίδα τιθέμενοι. Πῶς σύ, φησίν, εἰκόνι Χριστοῦ προσέρχῃ, ἣν οὐδεὶς τῶν πατέρων οὔτε εἶδεν οὔτε προσεκύνησεν, καὶ σοὶ θεὸς τὸ ὁρώμενον, ἀλλ' οὐκ ἐκείνοις; θεὸν γὰρ οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε. τίς λοιπὸν ἀνθρωπισθέντα θεὸν πιστεύσειεν; τίς τόκον ἀκούων παρθενικὸν γεγενῆσθαι προσήσεται; τίς ὁρώμενον θεὸν ἢ καταληφθέντα ἢ γραφόμενον ἀνέξεται, παθόντα δὲ καὶ τῶν καθ' ἡμᾶς τινα τάχα οἴεσθαι οὐ παρῄτηται; λῆρος δὲ αὐτῷ τηνάλλως καὶ μεμυθευμένον νενόμισται ἡ ἀνάστασις. ὅλον οὖν αὐτῷ τῆς Χριστοῦ οἰκονομίας ἀνατέτραπται καὶ διέρριπται τὸ μυστήριον. εἶτα πάλιν τὸν Ἀβραὰμ καὶ Μωσέα εἰς πίστωσιν τῶν ἑαυτοῦ λόγων παραλαμβάνει, καὶ τὴν πίστιν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ παραιτεῖσθαι χειροποίητον ὑπεραγάμενος ἀνακηρύσσει, καὶ ταύτην ζηλοῦν διακελεύεται, ὅτι γε ὁ μὲν θεοκλυτήσας τὴν πατρῴαν γῆν καὶ δυσσέβειαν διαπέφευγεν, ὁ δὲ τὴν ἐπ' Αἴγυπτον δεισιδαιμονίαν βδελυξάμενος ἀπεδίδρασκεν. Πῶς οὖν ὃν Μωσῆς οὐκ εἶδεν, Ἀβραὰμ οὐ τεθέαται, σὺ κατεπαγγέλλῃ τεθεᾶσθαι; ἆρα σὺ τούτων σεμνότερος; ἆρα δικαιότερος ἢ πιστότερος; καὶ πῶς ἂν τοῦτό γε λόγον ἕξει; ἐκεῖνοι χειροποίητον, τὰ νεκρὰ φεύγοντες, οὐ προσεκύνησαν καὶ διατοῦτο φίλοι θεοῦ ἐκλήθησαν, σὺ δὲ τὰ χειρότευκτα ἐργαζόμενος σέβῃ; τὰ παρ' ἐκείνοις φευκτά, παρὰ σοὶ αἱρετά. οὐκοῦν οὐδὲ φίλος θεοῦ κατ' ἐκείνους κεκλήσῃ. καθάπαξ γοῦν Χριστοῦ καὶ τῆς ἐκκλησίας καταγορεύειν κατάρξας, εἰδώλων μνήμης ὁ χριστομάχος οὐκ ἀφίσταται. φεῦ τῆς τοῦ ἀθέου καὶ μιαροῦ βδελυρίας καὶ παρανοίας. τί τούτῳ ἐγκλητέον; ὡς ἀναμέσον ἁγίου καὶ βεβήλου διαστεῖλαι οὐκ ᾤετο δεῖν, τῶν λυσσώντων καὶ ἐξεστηκότων μανικώτερον κριτέον· ᾧ γε οὐκ οἶδα ἢ ἀλογία τὴν ἀσέβειαν ἀπεγέννησεν ἢ ἔμπαλιν ἡ ἀσέβεια τὴν ἀλογίαν ἐξέτεκεν. τί γὰρ τῶν λόγων τούτων δυσσεβέστερον ἢ κτηνοπρεπέστερον, εἰκόνος τοῦ ἐνανθρωπήσαντος λόγου προκειμένης, Ἀβραὰμ καὶ Μωσέα καὶ προφήτας παράγειν, παρ' ὧν μὴ δὲ τεθεᾶσθαι ἢ πεποιῆσθαι ἢ προσκεκυνῆσθαι ἀγκάλαις τῆς ἱερᾶς κολυμβήθρας ἐδέξατο. Αὐτίκα περθε κιόνων ἔφιππον κατὰ τὴν του φόρου ἐπράττετο. δὲ αὐτῷ τῆς βασιλείας ἀξίας τὰ σύμβολα τἆλλά τε καὶ τὸ διάδημα περιθέμενος ἑταινίωσε καὶ βασιλέα ἀνεῖπε. Τὴν θυγατέρα δὲ Γρηγορίαν τούνομα Νικήτα τῷ οι τὴν ἀξίαν πατρικίῳ εἰς γαμετήν κατα ηγγύησεν· οὗ δὴ καὶ ταύτῃ τῷ βασιλεῖ μειζόνως οἰκειωθέντος τὸν ἀνδριάντα κεχρυσωμένον καθώ λεγομένην ἀγορὰν ἀνέστησεν. Καὶ οὕτω μὲν ταῦτα Χοσρόης δὲ ὁ Περσῶν βασιλεὺς στρατιὰν ὡς πλείστην ἀθροίσας ἐπὶ Ῥωμαίους ἐξέπεμψεν, ἡγε μόνα τῶν Περσικῶν Σαΐτον χειροτονήσας δυνά $1 Νικήτα του πατρικίου Νικήτα τοῦ τὴν ἀξίαν πατρικίου του Γρηγορᾶ φόρῳ σὺν τῷ Κωνσταντίνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ. Σεπτεμβρίου, τοῦ πατριάρχου μετὰ λιτανείας καὶ τῶν ἁγίων εἰκόνων εἰς τὸ πορφυροῦν κιόνιον παραγε νομένου, ἐφ᾽ οὗ ὁ σταυρὸς ἱσταται, ο πάλαι φόρον ἐκαλεῖτο, ἀπέρχεται ὁ βασιλεύς. Καὶ τὸν φόρον ἔκτισε μετά γε τῶν δύο μετ γάλων ἐμβόλων, καὶ ἐν αὐτῷ τῷ φόρῳ κίονα μονόλι θον καὶ ὁλοπόρφυρον ἔστησεν. τῷ ἔτει ἐπὶ Σεργίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τῆς α' ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν ἰνδικτ. δ', τούτῳ τῷ ἔτει ἐπὶ Σεργίου πατριάρχου, Ηγεμόνα τῶν Περσικών. Σάϊν ἀγκάλαις τῆς ἱερᾶς κολυμβήθρας ἐδέξατο. Αὐτίκα περθε κιόνων ἔφιππον κατὰ τὴν του φόρου ἐπράττετο. δὲ αὐτῷ τῆς βασιλείας ἀξίας τὰ σύμβολα τἆλλά τε καὶ τὸ διάδημα περιθέμενος ἑταινίωσε καὶ βασιλέα ἀνεῖπε. Τὴν θυγατέρα δὲ Γρηγορίαν τούνομα Νικήτα τῷ οι τὴν ἀξίαν πατρικίῳ εἰς γαμετήν κατα ηγγύησεν· οὗ δὴ καὶ ταύτῃ τῷ βασιλεῖ μειζόνως οἰκειωθέντος τὸν ἀνδριάντα κεχρυσωμένον καθώ λεγομένην ἀγορὰν ἀνέστησεν. Καὶ οὕτω μὲν ταῦτα Χοσρόης δὲ ὁ Περσῶν βασιλεὺς στρατιὰν ὡς πλείστην ἀθροίσας ἐπὶ Ῥωμαίους ἐξέπεμψεν, ἡγε μόνα τῶν Περσικῶν Σαΐτον χειροτονήσας δυνά $1 Νικήτα του πατρικίου Νικήτα τοῦ τὴν ἀξίαν πατρικίου του Γρηγορᾶ φόρῳ σὺν τῷ Κωνσταντίνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ. Σεπτεμβρίου, τοῦ πατριάρχου μετὰ λιτανείας καὶ τῶν ἁγίων εἰκόνων εἰς τὸ πορφυροῦν κιόνιον παραγε νομένου, ἐφ᾽ οὗ ὁ σταυρὸς ἱσταται, ο πάλαι φόρον ἐκαλεῖτο, ἀπέρχεται ὁ βασιλεύς. Καὶ τὸν φόρον ἔκτισε μετά γε τῶν δύο μετ γάλων ἐμβόλων, καὶ ἐν αὐτῷ τῷ φόρῳ κίονα μονόλι θον καὶ ὁλοπόρφυρον ἔστησεν. τῷ ἔτει ἐπὶ Σεργίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τῆς α' ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν ἰνδικτ. δ', τούτῳ τῷ ἔτει ἐπὶ Σεργίου πατριάρχου, Ηγεμόνα τῶν Περσικών. Σάϊν suis sacro ex fonte suscepit, statimque cum alia Imperii signa et ornamienta contulit, tum imposito diademate coronavit, et imperatorem proclamavit; filiam vero Gregoriam nomine Niceta patricio de spondit, eidemque arctiori jam necessitudine con juncto auratam statuam equestrem supra columnas posuit in foro. Hoc illa modo Cpoli gesta sunt. At Chosroes Persarum rex ingentes copias contra Romanos immisit, quibus Saitum ducem præfecit [an. 616]. Ilic Alexandriam contendens, urbe per Pelavius, Thr Ovyatépu dé. Quænam hæc Heraclii filia Martii feriam fuisse dicit; nempe cyclo 9, littera Gregoria? Eudocia quidem nonnisi duos Heraclio liberos peperit, Epiphaniam et Heraclium juniorem, siquidem indict. 14, a. C. 610, cum Eudocia, quam antea desponderat, nuptias Heraclius iniit. Eadem Indict., sed a. 611. Julii 7, nascitur Epiphania, ut etiam Alexand. Chron. habet. Indict. 15, a. 612, natus est Heraclius junior. Eudocia quarto postea mense moritur. Epiphania porro eadem et Eudocia vocata, Alex, Chron. teste, quam Heraclius Turca rum principi desponderat, Emendandus igitur hic locus, et legendum. Gregorian Nicela fiiam Constantino filio adhuc infanti despondit. Quod ex p. hu jus libri perspicuum est. Tov çópov. Insigne hoc forum præ cæteris fuit. In descriptione Cpolitanæ urbis fora nume rantur; inter quæ Constantinianum nominatim cen setur, regione et 8. Theodosianum item regione 5, in qua et portus Prosforianus, quein and the poσ popas deducunt nonnulli. Vide num ex eo nomen illud obtinuerit, quod forum respiceret. Theopha nes in a. Copronymi 13: 'Añôev ó þaðiheùç ÉV TỶ Curopalates lib. De Off.: Katà µèv THE ROOT TOU Cedrenus in Cou stantino Forum hoc igitur Constantinianum fuit, Xoopóns dé. Quæ de Saito narrantur hoc loco, vix est ut certam iis in anuorum ordine sedem at tribuas. Etenim Cedrenus anno Heraclii Saitum hunc, quem Eάry appellat, a Chosroe missum ad Chalcedonem exercitum adduxisse ac cum impera tore collocutum esse scribit, cum eodem anno Pascha ab Heraclio celebratum esset. Quod quidem in magnis illis Annalibus confertur in annuni Chri sti 621. Erat indictio 40, non 9, ut illic scriptum est. Apud Theophanem de Sae legatisque tribus in Orientem missis verbum nullum. Alexandrinum Chronicon colloquium hoc cum Sae atque Heraclii legationem ad Chosroem notat indict. 4, etsi indi etionis lemma præfixum sit. Subjicit enim: Toúty etc. Sed multa ordine suo luxata et alienis titulis sub scripta sunt in eo chronico. Proinde totus bic lo 4Uς etc. p. ad indict. sequentem referendus est, quæ est 4, Heraclit 6, Christi 616, siquidem p. Kal, Domin. C. igitur a. C. 616, indict. 4, Heraclii Saes castra ad Chalcedonem applicuit, et annorum prochronismus a chronographis et historicis com missus est. Nam quod illi a. Heraclii 12, Christi 621, imo, ut postea demonstrabimus, 622, ea contigisse volunt post Pascha, falsum inde convincitur quod anno Heraclii copiæ Romanorum in Asiam ex Europa translatæ sunt. At illud ante Saæ colloquinm legatosque missos fieri non potuit, ut ex Nicephoro nostro evidens est: nondum enim Heraclius expe ditionem adornarat. Sane quæ de Saito diximus, diu ante Heraclii profectionem ad Chalcedonem cum imperatore transegisse, astipulatorem habent Geor gium Syncellum, ex quo Cedrenus ista transtulit, sed nominum, de qua mox disputabimus, affinitate deceptus alieno tempore reddidit. hunc appel lat Cedrenus et Alex. Chronicon. Cave autem com Caltero confundas, quem Zany postea vocat idem Cedrenus ac Theophanes, Paulus Diaconus Sathin. Quæ nominum affinitas mirifice chronographis alque annalium scriptoribus imposuit. Proinde sic habeto, quinque omnino duces a Chosroe contra Heraclium missos. Primus est Σárs, quem Saitum appellat noster, a quo Alexandria Ægyptus atque omnis Oriens vastatus est. Hic quod Heraclium vivum ad Chosroem non adduxisset, detracta cute miserrime periit, ante omnem Heraclii expeditionem, cujus ille legatos tres e Bithynia in Persidem secum ab duxit. Secundus est Sarbarus, de quo crebra dein ceps mentio. Idem hic Sarbanazas a Cedreno el Theophane vocatur a. 13, et Sarbarazas, qui ad oppugnandam Cpolim missus in itinere revocatur a Chosroe, jubeturque copiis cum Sarablanca conjun clis cum Heraclio pugnare. Tertius est Sarablancas, de quo meminit Cedrenus ac Theophanes a. Hera clii 14. Quartus est Sais, cujus meminerunt iidem a. 14, et quo postremo anno victus ab Heraclio ex mœrore atque ægritudine mortuus est. Ejus cor pus inveteratum et in Persidem allatum Chosroes plurimis contumeliis affecit. Quintus est Razates, qui a. ab Heraclio cæsus est. Fit et alterius du cis mentio a Leontio, qui S. Joannis 'Eλeńµovos vie tam edidit, quem is Rasmiszum vocat, a quo va stata scribitloca sancta: verum Sarbaro id attribuunt cæteri. Sub primo illo Sae militasse S. Anastasium, ac cum eo Chalcedonein venisse ibidemque Chri stianam fidem amplexum castra reliquisse, in Annalibus scriptum est a. C. 621, Heraclii 12. Sed cum a. Heraclii comparandum istud esse paulo ante evidenter ostensum est. Qui martyris vitam prodidit Simeon Metaphrastes, ita de ejus con versione scribit: ‹ Erat enim ei quidam frater ge suis sacro ex fonte suscepit, statimque cum alia Imperii signa et ornamienta contulit, tum imposito diademate coronavit, et imperatorem proclamavit; filiam vero Gregoriam nomine Niceta patricio de spondit, eidemque arctiori jam necessitudine con juncto auratam statuam equestrem supra columnas posuit in foro. Hoc illa modo Cpoli gesta sunt. At Chosroes Persarum rex ingentes copias contra Romanos immisit, quibus Saitum ducem præfecit [an. 616]. Ilic Alexandriam contendens, urbe per Pelavius, Thr Ovyatépu dé. Quænam hæc Heraclii filia Martii feriam fuisse dicit; nempe cyclo 9, littera Gregoria? Eudocia quidem nonnisi duos Heraclio liberos peperit, Epiphaniam et Heraclium juniorem, siquidem indict. 14, a. C. 610, cum Eudocia, quam antea desponderat, nuptias Heraclius iniit. Eadem Indict., sed a. 611. Julii 7, nascitur Epiphania, ut etiam Alexand. Chron. habet. Indict. 15, a. 612, natus est Heraclius junior. Eudocia quarto postea mense moritur. Epiphania porro eadem et Eudocia vocata, Alex, Chron. teste, quam Heraclius Turca rum principi desponderat, Emendandus igitur hic locus, et legendum. Gregorian Nicela fiiam Constantino filio adhuc infanti despondit. Quod ex p. hu jus libri perspicuum est. Tov çópov. Insigne hoc forum præ cæteris fuit. In descriptione Cpolitanæ urbis fora nume rantur; inter quæ Constantinianum nominatim cen setur, regione et 8. Theodosianum item regione 5, in qua et portus Prosforianus, quein and the poσ popas deducunt nonnulli. Vide num ex eo nomen illud obtinuerit, quod forum respiceret. Theopha nes in a. Copronymi 13: 'Añôev ó þaðiheùç ÉV TỶ Curopalates lib. De Off.: Katà µèv THE ROOT TOU Cedrenus in Cou stantino Forum hoc igitur Constantinianum fuit, Xoopóns dé. Quæ de Saito narrantur hoc loco, vix est ut certam iis in anuorum ordine sedem at tribuas. Etenim Cedrenus anno Heraclii Saitum hunc, quem Eάry appellat, a Chosroe missum ad Chalcedonem exercitum adduxisse ac cum impera tore collocutum esse scribit, cum eodem anno Pascha ab Heraclio celebratum esset. Quod quidem in magnis illis Annalibus confertur in annuni Chri sti 621. Erat indictio 40, non 9, ut illic scriptum est. Apud Theophanem de Sae legatisque tribus in Orientem missis verbum nullum. Alexandrinum Chronicon colloquium hoc cum Sae atque Heraclii legationem ad Chosroem notat indict. 4, etsi indi etionis lemma præfixum sit. Subjicit enim: Toúty etc. Sed multa ordine suo luxata et alienis titulis sub scripta sunt in eo chronico. Proinde totus bic lo 4Uς etc. p. ad indict. sequentem referendus est, quæ est 4, Heraclit 6, Christi 616, siquidem p. Kal, Domin. C. igitur a. C. 616, indict. 4, Heraclii Saes castra ad Chalcedonem applicuit, et annorum prochronismus a chronographis et historicis com missus est. Nam quod illi a. Heraclii 12, Christi 621, imo, ut postea demonstrabimus, 622, ea contigisse volunt post Pascha, falsum inde convincitur quod anno Heraclii copiæ Romanorum in Asiam ex Europa translatæ sunt. At illud ante Saæ colloquinm legatosque missos fieri non potuit, ut ex Nicephoro nostro evidens est: nondum enim Heraclius expe ditionem adornarat. Sane quæ de Saito diximus, diu ante Heraclii profectionem ad Chalcedonem cum imperatore transegisse, astipulatorem habent Geor gium Syncellum, ex quo Cedrenus ista transtulit, sed nominum, de qua mox disputabimus, affinitate deceptus alieno tempore reddidit. hunc appel lat Cedrenus et Alex. Chronicon. Cave autem com Caltero confundas, quem Zany postea vocat idem Cedrenus ac Theophanes, Paulus Diaconus Sathin. Quæ nominum affinitas mirifice chronographis alque annalium scriptoribus imposuit. Proinde sic habeto, quinque omnino duces a Chosroe contra Heraclium missos. Primus est Σárs, quem Saitum appellat noster, a quo Alexandria Ægyptus atque omnis Oriens vastatus est. Hic quod Heraclium vivum ad Chosroem non adduxisset, detracta cute miserrime periit, ante omnem Heraclii expeditionem, cujus ille legatos tres e Bithynia in Persidem secum ab duxit. Secundus est Sarbarus, de quo crebra dein ceps mentio. Idem hic Sarbanazas a Cedreno el Theophane vocatur a. 13, et Sarbarazas, qui ad oppugnandam Cpolim missus in itinere revocatur a Chosroe, jubeturque copiis cum Sarablanca conjun clis cum Heraclio pugnare. Tertius est Sarablancas, de quo meminit Cedrenus ac Theophanes a. Hera clii 14. Quartus est Sais, cujus meminerunt iidem a. 14, et quo postremo anno victus ab Heraclio ex mœrore atque ægritudine mortuus est. Ejus cor pus inveteratum et in Persidem allatum Chosroes plurimis contumeliis affecit. Quintus est Razates, qui a. ab Heraclio cæsus est. Fit et alterius du cis mentio a Leontio, qui S. Joannis 'Eλeńµovos vie tam edidit, quem is Rasmiszum vocat, a quo va stata scribitloca sancta: verum Sarbaro id attribuunt cæteri. Sub primo illo Sae militasse S. Anastasium, ac cum eo Chalcedonein venisse ibidemque Chri stianam fidem amplexum castra reliquisse, in Annalibus scriptum est a. C. 621, Heraclii 12. Sed cum a. Heraclii comparandum istud esse paulo ante evidenter ostensum est. Qui martyris vitam prodidit Simeon Metaphrastes, ita de ejus con versione scribit: ‹ Erat enim ei quidam frater ge

εἰκόνα διϊσχυρίζεσθαι καὶ ταύτῃ εἰδώλων σεβάσματος ἀπηλλάχθαι; ὅσῳ οὖν χρόνῳ τὰ κατὰ Ἀβραὰμ καὶ Μωσέα πρὸς τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διέστηκε σάρκωσιν, τοσούτῳ καὶ πολλῷ πλέον τῆς τε ἀληθείας καὶ νοῦ τοῦ προσήκοντος ὁ τρισάθλιος ἀποπέπτωκεν. καὶ τὰ μὲν τοῦ ματαιόφρονος τοιαῦτα, οἱ δὲ τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας ἀντεχόμενοι τὴν πίστιν τοῦ Ἀβραὰμ ζηλοῦσιν· οὐχ' ᾗ τῆς Χαλδαίων ἐκπεφοίτηκεν, ἀλλ' ᾗ διὰ πάντων θεῷ πεπιστευκὼς εὐηρέστησεν· Ἐπίστευσεν γὰρ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ, φησίν, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. καὶ τέκνα οὐκ ἐκ συγγενείας σαρκὸς καὶ αἵματος ἀλλὰ τῆς κατ' ἐπαγγελίαν υἱοθεσίας αὐτοῦ χρηματίζουσιν, καθ' ἣν ἐθνῶν πολλῶν πατὴρ ἀναδέδεικται. κατ' ἴχνος τῆς ἐκείνου φιλοθεΐας βαίνοντες καὶ Μωσέα προφήτην ἴσμεν καὶ θεοῦ θεράποντα· καὶ διατοῦτο παρ' ἡμῖν τιμιώτατος, οὐ καθὸ τῆς Αἰγυπτίων ἀπέδρα. καὶ τὸν Μωσέως νόμον παιδευόμεθα, οὐ σαρκικῶς ἀλλὰ πνευματικῶς ἐκδεχόμενοι, καὶ πνεύματι στοιχοῦντες, οὐ δουλεύοντες γράμματι· τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ. καὶ προφητῶν ἁγίων τὰ θεῖα κηρύγματα περιέπομεν καὶ ὡς λόγια θεοῦ τὰ παρ' αὐτῶν διακονούμενα προσιέμεθα, αὐτούς τε ἐκείνους διὰ τιμῆς ἔχομεν, οὐ τῷ μὴ σέβειν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα, ἀλλ' ἀξίους θεοῦ κεκλῆσθαι καὶ χάριτος μεταλαχόντας τῆς ἐκεῖθεν καὶ οἰκειότητος διὰ καθαρότητα ψυχῆς τε καὶ σώματος· αὐτίκα γοῦν, ἐπεὶ ταύτης δόξης ἠξίωνται, καὶ τὰ ἱερὰ αὐτῶν τιμῶμεν μετὰ τῶν ἄλλων ἁγίων εἰκονίσματα. ἐξ ὧν δείκνυται σαφῶς ὡς ἡμῖν μᾶλλον τὰ προφητῶν καὶ πατέρων ἢ τοῖς εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς θεὸν ἐξυβρίζουσιν διαφέρουσιν. ἐπεὶ οὖν πάλαι φυγοῦσιν ἡμῖν τὴν δεισιδαίμονα πλάνην κεχάρισταί τε καὶ ἐν ἐξουσίᾳ δέδοται τέκνα θεοῦ γενέσθαι οὐκ ἐξ αἵματος καὶ σαρκός, ἀλλ' ἐκ θεοῦ γεννηθῆναι καὶ θείαν ἐπίγνωσιν δεξαμένους προσκυνεῖν καὶ λατρεύειν ἐν ἀληθείᾳ καὶ εἰλικρινείᾳ θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ ἐν τριάδι γνωριζομένῳ καὶ προσκυνου μένῳ, πῶς θεσμοὺς εἰδώλων καὶ ἐπιτηδεύματα Χριστιανοῖς ἐπικαλεῖν καὶ ἐπιφημίζειν ἀποτολμᾷ ὁ βέβηλος καὶ ἀκάθαρτος; οὗ τῆς πλάνης οὐδεὶς λόγος παραστήσει τὸ ὑπέρογκον. αὔξει δὲ αὐτοῦ μάλιστα τῆς μανίας τὸ μέγεθος, ὅτι εἰδόσιν νόμον λαλῶν τὰ ἐν νόμῳ οὐ προσίεται, ἵνα ὀφθῇ καὶ Ἰουδαίων ἀπειθέστερος καὶ ἀγνωμονέστερος. πλεῖστα γὰρ τῶν ἐν τῷ νόμῳ χειροποίητα τίμια καὶ σεβάσμια παρὰ τοῖς ἐν νόμῳ βιοῦν ᾑρημένοις ἐῶμεν λέγειν νῦν, ὡς ὁ Ἰακὼβ τὸ πρὶν ὁ πατριάρχης μὴ δὲ τοῦ προστάττοντος δεηθείς, εὔνους δὲ καὶ πιστὸς τῷ ἐπιτροπεύοντι φανείς, στήλην ἀλείφει καὶ εἶδος θεοῦ τόπῳ τινὶ προσηγορίαν τίθησιν εἰς τιμὴν τοῦ ὀφθέντος θεοῦ, καὶ ὅ,τι τοῖς ἐκγόνοις τοῖς ἐκείνου μεταταῦτα προστέτακται· μετὰ τὴν Ἰορδάνου διάβασιν δύο λίθους μεγάλους ἑαυτοῖς ἀνιστᾶν καὶ κονιάσαντας γράφειν ἐπ' αὐτῶν τοὺς λόγους τοῦ νόμου, ἔτι μὴν καὶ θυσιαστήριον ἐκ λίθων οἰκοδομεῖν, ἐφ' ᾧ ἀναφέρειν κυρίῳ τὰ ὁλοκαυτώματα, καὶ εἴ τι προσόμοιον γέγραπται· ἃ οὐ πρὸς ἀτιμίας ἀλλὰ πρὸς δόξης θεοῦ ἀνεστηλῶσθαι νενομοθέτηται. ἀλλ' οἷα τὰ κατὰ τὴν σκηνήν, ἡ κιβωτὸς ἐκείνη τά τε ἐν αὐτῇ ἐντεθησαυρισμένα καὶ τὰ καθύπερθεν ἱδρυμένα χρυσήλατα Χερουβίμ· ἃ δὴ οὐ παρ' Ἰουδαίοις μόνον δεδόξαστο, ἀλλὰ καὶ τῆς χάριτος ὁ κῆρυξ Χερουβὶμ δόξης καλεῖ ἤτοι τὰ δεδοξασμένα. καὶ τὰ μὲν περὶ τὴν σκηνὴν τιμᾶσθαι οὐ κεκώλυται, ἀλλὰ καὶ τοῦ λαοῦ ἕκαστος ἐκ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ πρὸς αὐτὴν ἀφορῶν προσεκύνει, καθάπερ καὶ ὕστερον κατὰ τὸν Σολομῶντος ναὸν κύκλῳ περιεστῶτες προσεκύνουν καὶ οὐκ ἀπείργοντο. τὸ μὲν οὖν ποιεῖν παντὸς ὁμοίωμα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ γῇ καὶ τοῖς ὕδασιν, ὡς οἷα πόρρω θεοῦ ἀπάγον, ἤδη διὰ τῶν νομοθετουμένων εἰκότως ἂν τοῖς παλαιοῖς ἀπείρητο, ὡς ἂν μὴ τῇ κτίσει δι' αὐτῶν προσκυνεῖν καὶ λατρεύειν παρὰ τὸν κτίσαντα μάθοιεν. ἄρτι τῶν εἰδώλων καὶ τῆς εἰδωλικῆς μανίας μετὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς δουλείας λελυτρωμένοι, καὶ δεσμοῖς τοῖς ἐκ τοῦ νόμου κατεζεύγνυντο, ἵνα μὴ πρὸς τὴν παρ' Αἰγυπτίοις εἰδωλομανίαν παλινοστήσωσιν. ἃ δὲ θεῷ γενέσθαι βουλομένῳ ἦν, ταῦτα δὴ καὶ έπων ἀξίαν, Λεόντιος δὲ ὁ τῆς πόλεως υπαρχος, Ανα- Α στάσιός τε ὁ τὴν οἰκονομίαν τοῦ μεγίστου ἱεροῦ, ᾧ σοφία ὁ θεῖος λόγος ἐπώνυμον, τῶν πραγμάτων πεπιστευμένος· τούτους παραλαβών Σαΐτος καὶ ἄρας ἐκ Καλχηδόνος ὀπίσω ἀπήλαυνε καὶ πρὸς τὰ Περ σικὰ ἤθη ἐχώρες· καὶ ἕως μὲν τῆς Ῥωμαίων ἐπέβαινε γῆς, διὰ τιμῆς ἦγε καὶ θεραπείας ἠξίου, τῇ Περσικῇ δὲ ἐμβαλὼν πέδας τὰς ἐκ σιδήρων αὐτοῖς περιθέμενος δεσμώτας παρὰ Χοσρόην εκόμισε. Χοσρόης δὲ ἐπεὶ ἔγνω ὡς Σαΐτος Ηράκλειον ὡς βασιλέα εἶδέ τε καὶ τετίμηκεν, ἀλλ' οὐ δορυάλωτον ελὼν ὡς αὐτὸν ἤγαγεν (ἐν τούτῳ γὰρ αὐτῷ τὰ τῆς ἐλπίδος ὠνειροπολεῖτο καὶ ἔκειτο), μεγάλα τε ἐπ' αὐτῷ ἡγα Ταῦτα οὐ μικρῶς ἡνία τὸν βασιλέα καὶ ἐπετά- Β ραττεν. Ἐφ᾽ οἷς καὶ λιμὸς τηνικαῦτα τῇ πολιτεία ἐπεφύη βαρύτατος· οὐ γὰρ ἡ Αίγυπτος αὐτοῖς τὸ λοιπὸν ἐπεσίτιζεν, ἐξ οὗ καὶ τὰ πλεῖστα (52) τῶν βασιλικῶν ἐπελελοίπει σιτηρεσίων. Εν τούτοις καὶ νόσος λοιμώδης τοῖς ἐν τῇ πόλει ἐπισκήψασα θανάτῳ τὰ πλήθη τὰ ἐν αὐτῇ διέφθειρεν. ῶν ἁπάντων ἕνε κεν πολλή δυσθυμία καὶ ἀπορία τῷ κρατοῦντι περιεκέχυτο. Καὶ οἴχεσθαι διὰ ταῦτα (35) πρὸς Λιβύην βουλομένῳ ἦν. Καὶ αὐτόθι χρήματα τέως πλεῖστα, χρυσόν τε καὶ ἄργυρον καὶ λίθων τους τιμιωτάτους, προΰπεμπεν· ὧν οὐκ ὀλίγιστα καταίροντα κλύδωνι μεγίστῳ περιπεπτώκει καὶ τοῖς ποντικοῖς ῥείθροις βρύχια γέγονεν. Ταῦτα τοίνυν τῶν πολιτῶν αἰσθόμενοι, ὡς δυνατὰ ἦν αὐτοῖς, διεκώλυον. Ο γοῦν Ιεράρχης (34) ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦτον καλέσας ὅρκοις ἐνταῦθα περιεδέσμει ὡς ἥκιστα τῆς βασιλευούσης ἐξίστασθαι. Οἷς εἴξας τὰς μὲν παρούσας τύχας ἀπο ωλοφύρετο, τὰς δὲ γνώμας τὰς αὐτῶν καὶ οὐκ ἐθελον· της έστεργε. Χρόνος δέ τις παρῴχετο, καὶ ὁ τῶν Ούννων (35) τοῦ ἔθνους κύριος τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ἄρχουσι καὶ δορυφόροις ἅμα εἰς Βυζάντιον εἰσῄει, μυεῖσθαι δὲ τὰ Χριστιανών βασιλέα ἐζήτει. Ὁ δὲ ἀσμένως αὐτὸν ὑπεδέχετο, καὶ οἱ Ῥωμαίων ἄρχοντες τοὺς Οὐννικοὺς ἄρχοντας καὶ τὰς ἐκείνων γαμετὰς αἱ τούτων αὐτῶν * τῷ θείῳ λουτρῷ ἐτεκνώσαντο σύζυγοι. τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς δ' ἐνδικτιῶνος ἀναρτήθη τελείως ή χορηγία τῶν αὐτῶν πολιτικῶν ἄρτων, Πιστὰ δοὺς τῷ λεῳ ὡς σὺν αὐτοῖς νάκτει καὶ τέλος εἰς ἀσκὸν αὐτῷ ἀπέδειρε τὴν δορὰν, νατον. Ρωμαίων δὲ τοὺς πρεσβευτάς ἰδίᾳ διαστείλας ὡς ἐκάκου τὰ μέγιστα. πικρὸν αὐτῷ καὶ βίαιον καταστήσας τὸν θάἕκαστον φρουραῖς ἀσφαλεστάταις ἀπέθετο καὶ Ταῦτα οὐ μιχρῶς ἡνία τὸν βασιλέα καὶ ἐπετάράττεν. Ἐφ᾽ οἷς καὶ λιμὸς τηνικαῦτα τῇ πολιτείᾳ ἐπεφύη βαρύτατος" οὐ γὰρ ἡ Αἴγυπτος αὐτοῖς τὸ λοιπὸν ἐπεσίτιζεν, ἐξ οὗ χαὶ τὰ πλεῖστα (58) τῶν βασιλιχῶν ἐπελελοίπιει σιτηρεσίων. Ἐν τούτοις χαὶ γόσος λοιμώδης τοῖς ἐν τῇ πόλει ἐπισχέψασα θανάτῳ πὰ πλήθη τὰ ἐν αὐτῇ διέφθειρεν. Ὧν ἁπάντων ἕνεκεν πολλὴ δυσθυμία καὶ ἀπορία τῷ κρατοῦντ! ὅτε-- ρεχέχυτο. Καὶ οἴχεσθαι διὰ ταῦτα (55) πρὸς Λιθύην βουλομένῳ ἦν. Καὶ αὐτόθι χρήματα τέως πλεῖστα, χρυσόν τε χαὶ ἄργυρον καὶ λίθων τοὺς τιμιωτάτους, προὔπεμπεν" ὧν οὐκ ὀλίγιστα καταίροντα κλύδωνι μεγίστῳ περιπεπτώχει καὶ τοῖς ποντικοῖς ῥείθροις βρύχια γέγονεν. Ταῦτα τοίνυν τῶν πολιτῶν αἰσθόμένοι, ὡς δυνατὰ ἦν αὐτοῖς, διεκώλυον. Ὃ γοῦν Ἱεράρχης (6) ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦτον καλέσας ὄρχοις ἐνταῦθα περιεδέσμει ὡς ἥκιστα τῆς βασιλενούσης ἐξίστασθαι. Οἷς εἴξας τὰς μὲν παρούσας τύχας ἀπὡλοφύρετο, τὰς δὲ γνώμας τὰς αὐτῶν καὶ οὐχ ἔθελοντὴς ἔστεργε. Χρόνος δέ τις παρῴχετο, καὶ ὁ τῶν Οὔννων (58) τοῦ ἔθνους χύριος τοῖς ἀμφ᾽ αὐτὸν ἄρχουσι χαὶ δορυφόροις ἅμᾳ εἰς Βυζάντιον εἰσῇει, μυεῖσθαι δὲ τὰ Χριστιανῶν βασιλέα ἐζήτει. Ὁ δὲ ἀσμένως αὐτὸν ὑπεδέχετο, καὶ οἱ Ῥωμαίων ἄρχοντες τοὺς Οὐννικοὺς ἄρχοντας καὶ τὰς ἐχείνων γαμετὰς αἱ τούτων αὐτῶν δ τῷ θείῳ λουτρῷ ἑτεκνώσαντο σύζυγοι. έπων ἀξίαν, Λεόντιος δὲ ὁ τῆς πόλεως υπαρχος, Ανα- Α στάσιός τε ὁ τὴν οἰκονομίαν τοῦ μεγίστου ἱεροῦ, ᾧ σοφία ὁ θεῖος λόγος ἐπώνυμον, τῶν πραγμάτων πεπιστευμένος· τούτους παραλαβών Σαΐτος καὶ ἄρας ἐκ Καλχηδόνος ὀπίσω ἀπήλαυνε καὶ πρὸς τὰ Περ σικὰ ἤθη ἐχώρες· καὶ ἕως μὲν τῆς Ῥωμαίων ἐπ- έβαινε γῆς, διὰ τιμῆς ἦγε καὶ θεραπείας ἠξίου, τῇ Περσικῇ δὲ ἐμβαλὼν πέδας τὰς ἐκ σιδήρων αὐτοῖς περιθέμενος δεσμώτας παρὰ Χοσρόην εκόμισε. Χο- σρόης δὲ ἐπεὶ ἔγνω ὡς Σαΐτος Ηράκλειον ὡς βασιλέα εἶδέ τε καὶ τετίμηκεν, ἀλλ' οὐ δορυάλωτον ελὼν ὡς αὐτὸν ἤγαγεν (ἐν τούτῳ γὰρ αὐτῷ τὰ τῆς ἐλπίδος ὠνειροπολεῖτο καὶ ἔκειτο), μεγάλα τε ἐπ' αὐτῷ ἡγα Ταῦτα οὐ μικρῶς ἡνία τὸν βασιλέα καὶ ἐπετά- Β ραττεν. Ἐφ᾽ οἷς καὶ λιμὸς τηνικαῦτα τῇ πολιτεία ἐπεφύη βαρύτατος· οὐ γὰρ ἡ Αίγυπτος αὐτοῖς τὸ λοιπὸν ἐπεσίτιζεν, ἐξ οὗ καὶ τὰ πλεῖστα (52) τῶν βασιλικῶν ἐπελελοίπει σιτηρεσίων. Εν τούτοις καὶ νόσος λοιμώδης τοῖς ἐν τῇ πόλει ἐπισκήψασα θανάτῳ τὰ πλήθη τὰ ἐν αὐτῇ διέφθειρεν. ῶν ἁπάντων ἕνε κεν πολλή δυσθυμία καὶ ἀπορία τῷ κρατοῦντι πε- ριεκέχυτο. Καὶ οἴχεσθαι διὰ ταῦτα (35) πρὸς Λιβύην βουλομένῳ ἦν. Καὶ αὐτόθι χρήματα τέως πλεῖστα, χρυσόν τε καὶ ἄργυρον καὶ λίθων τους τιμιωτάτους, προΰπεμπεν· ὧν οὐκ ὀλίγιστα καταίροντα κλύδωνι μεγίστῳ περιπεπτώκει καὶ τοῖς ποντικοῖς ῥείθροις βρύχια γέγονεν. Ταῦτα τοίνυν τῶν πολιτῶν αἰσθό- μενοι, ὡς δυνατὰ ἦν αὐτοῖς, διεκώλυον. Ο γοῦν Ιεράρχης (34) ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦτον καλέσας ὅρκοις ἐνταῦθα περιεδέσμει ὡς ἥκιστα τῆς βασιλευούσης ἐξίστασθαι. Οἷς εἴξας τὰς μὲν παρούσας τύχας ἀπο ωλοφύρετο, τὰς δὲ γνώμας τὰς αὐτῶν καὶ οὐκ ἐθελον· της έστεργε. Χρόνος δέ τις παρῴχετο, καὶ ὁ τῶν Ούννων (35) τοῦ ἔθνους κύριος τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ἄρχουσι καὶ δο- ρυφόροις ἅμα εἰς Βυζάντιον εἰσῄει, μυεῖσθαι δὲ τὰ Χριστιανών βασιλέα ἐζήτει. Ὁ δὲ ἀσμένως αὐτὸν ὑπεδέχετο, καὶ οἱ Ῥωμαίων ἄρχοντες τοὺς Οὐννι- κοὺς ἄρχοντας καὶ τὰς ἐκείνων γαμετὰς αἱ τούτων αὐτῶν * τῷ θείῳ λουτρῷ ἐτεκνώσαντο σύζυγοι. τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς δ' ἐνδικτιῶνος ἀναρτήθη τελείως ή χορηγία τῶν αὐτῶν πολιτικῶν ἄρτων, Πιστὰ δοὺς τῷ λεῳ ὡς σὺν αὐτοῖς νάκτει καὶ τέλος εἰς ἀσκὸν αὐτῷ ἀπέδειρε τὴν δορὰν, νατον. Ρωμαίων δὲ τοὺς πρεσβευτάς ἰδίᾳ διαστείλας ὡς ἐκάκου τὰ μέγιστα. πικρὸν αὐτῷ καὶ βίαιον καταστήσας τὸν θά- ἕκαστον φρουραῖς ἀσφαλεστάταις ἀπέθετο καὶ Ταῦτα οὐ μιχρῶς ἡνία τὸν βασιλέα καὶ ἐπετά- ράττεν. Ἐφ᾽ οἷς καὶ λιμὸς τηνικαῦτα τῇ πολιτείᾳ ἐπεφύη βαρύτατος" οὐ γὰρ ἡ Αἴγυπτος αὐτοῖς τὸ λοιπὸν ἐπεσίτιζεν, ἐξ οὗ χαὶ τὰ πλεῖστα (58) τῶν βασιλιχῶν ἐπελελοίπιει σιτηρεσίων. Ἐν τούτοις χαὶ γόσος λοιμώδης τοῖς ἐν τῇ πόλει ἐπισχέψασα θανάτῳ πὰ πλήθη τὰ ἐν αὐτῇ διέφθειρεν. Ὧν ἁπάντων ἕνε- κεν πολλὴ δυσθυμία καὶ ἀπορία τῷ κρατοῦντ! ὅτε-- ρεχέχυτο. Καὶ οἴχεσθαι διὰ ταῦτα (55) πρὸς Λιθύην βουλομένῳ ἦν. Καὶ αὐτόθι χρήματα τέως πλεῖστα, χρυσόν τε χαὶ ἄργυρον καὶ λίθων τοὺς τιμιωτάτους, προὔπεμπεν" ὧν οὐκ ὀλίγιστα καταίροντα κλύδωνι μεγίστῳ περιπεπτώχει καὶ τοῖς ποντικοῖς ῥείθροις βρύχια γέγονεν. Ταῦτα τοίνυν τῶν πολιτῶν αἰσθό- μένοι, ὡς δυνατὰ ἦν αὐτοῖς, διεκώλυον. Ὃ γοῦν Ἱεράρχης (6}) ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦτον καλέσας ὄρχοις ἐνταῦθα περιεδέσμει ὡς ἥκιστα τῆς βασιλενούσης ἐξίστασθαι. Οἷς εἴξας τὰς μὲν παρούσας τύχας ἀπ- ὡλοφύρετο, τὰς δὲ γνώμας τὰς αὐτῶν καὶ οὐχ ἔθελον- τὴς ἔστεργε. Χρόνος δέ τις παρῴχετο, καὶ ὁ τῶν Οὔννων (58) τοῦ ἔθνους χύριος τοῖς ἀμφ᾽ αὐτὸν ἄρχουσι χαὶ δο- ρυφόροις ἅμᾳ εἰς Βυζάντιον εἰσῇει, μυεῖσθαι δὲ τὰ Χριστιανῶν βασιλέα ἐζήτει. Ὁ δὲ ἀσμένως αὐτὸν ὑπεδέχετο, καὶ οἱ Ῥωμαίων ἄρχοντες τοὺς Οὐννι- κοὺς ἄρχοντας καὶ τὰς ἐχείνων γαμετὰς αἱ τούτων αὐτῶν δ τῷ θείῳ λουτρῷ ἑτεκνώσαντο σύζυγοι. C lia- copiis, recessit et in Persidem profectus est. Ac quandiu iter per Romanum imperium fuit, legatos omni honore ac cultu prosequebatur: simul atque vero Persarum fines attigit, ferreas catenas injiciens ad Chosroem deduxit. Qui ubi comperit Heraclium a Saito imperatoris loco habitum et honoratum, non ad se tanquam captivum abreptuin, quod jam - dudum somniabat atque animo præceperat, vehe- menter in eum commotus est, ac postremo detracta pelle et utre ex illa facto acerba ac violenta morte damnavit : Romanorum vero legatos seorsim quain diligentissimis custodiis habitos miserandum in modum afflixit. Augebant haec imperatoris animum et magnopere terrebant. Accedebat et famis acerbitas, quæ sub idem tempus imperium Romanum invasit, cum ni- hil amplius frumenti ex Ægypto subveheretur; ex quo imperatoriæ annonæ [an. 618] magna ex parte suppressa sunt. Sed et pestilens morbus tota urbe grassatus magnam civium multitúdinem absumpsit. Quibus ex incommodis imperator summum in miœ- roren ac desperationem redactus est. Jamque mi- grare in Africam cogitabat, et magnam opum vim aurique et argenti copiam ac gemmaruin eo præmiserat. Quarum rerum haud exigua pars cum jam appelleret, ingenti coorta tempestate naufragio periit. Hæc cum cives animadvertissent, quoad in ipsis situm erat, impediebant. Ac deunum patriarcha imperatorem ad templum vocans jurisjurandi re- ligione obstrinxit, non se ab urbe regia discessurum. Quibus ille cedens, tametsi præsentibus miseriis ingemisceret, eorum tamen voluntati vei invitus paruit. Post hæc aliquanto temporis elapso, Hunnorum rex cum procerum suorum ac satelliturn stipatu Byzantium pervenit, et ab imperatore Christianis sacris initiari se petiit. Quo libenter excepto, Hun- norum principes a Romanis principibus et illorum conjuges ab horum conjugibus de sacro fonte sus-, cepti sunt. Inde illos omnes divinis mysteriis est Christi 618, ànnona suppressa est. Nihil apud alios De fluorum adventu C lia- copiis, recessit et in Persidem profectus est. Ac quandiu iter per Romanum imperium fuit, legatos omni honore ac cultu prosequebatur: simul atque vero Persarum fines attigit, ferreas catenas injiciens ad Chosroem deduxit. Qui ubi comperit Heraclium a Saito imperatoris loco habitum et honoratum, non ad se tanquam captivum abreptuin, quod jam - dudum somniabat atque animo præceperat, vehe- menter in eum commotus est, ac postremo detracta pelle et utre ex illa facto acerba ac violenta morte damnavit : Romanorum vero legatos seorsim quain diligentissimis custodiis habitos miserandum in modum afflixit. Augebant haec imperatoris animum et magnopere terrebant. Accedebat et famis acerbitas, quæ sub idem tempus imperium Romanum invasit, cum ni- hil amplius frumenti ex Ægypto subveheretur; ex quo imperatoriæ annonæ [an. 618] magna ex parte suppressa sunt. Sed et pestilens morbus tota urbe grassatus magnam civium multitúdinem absumpsit. Quibus ex incommodis imperator summum in miœ- roren ac desperationem redactus est. Jamque mi- grare in Africam cogitabat, et magnam opum vim aurique et argenti copiam ac gemmaruin eo præmiserat. Quarum rerum haud exigua pars cum jam appelleret, ingenti coorta tempestate naufragio periit. Hæc cum cives animadvertissent, quoad in ipsis situm erat, impediebant. Ac deunum patriarcha imperatorem ad templum vocans jurisjurandi re- ligione obstrinxit, non se ab urbe regia discessurum. Quibus ille cedens, tametsi præsentibus miseriis ingemisceret, eorum tamen voluntati vei invitus paruit. Post hæc aliquanto temporis elapso, Hunnorum rex cum procerum suorum ac satelliturn stipatu Byzantium pervenit, et ab imperatore Christianis sacris initiari se petiit. Quo libenter excepto, Hun- norum principes a Romanis principibus et illorum conjuges ab horum conjugibus de sacro fonte sus-, cepti sunt. Inde illos omnes divinis mysteriis est Christi 618, ànnona suppressa est. Nihil apud alios De fluorum adventu (32) Ἐξ οὗ καὶ τὰ πλεῖστα. (33) Καὶ εἶχεσθαι διὰ ταῦτα. (34) Ο γοῦν ἱεράρχης. (35) Καὶ ὁ τῶν Ούννων. (32) Ἐξ οὗ καὶ τὰ πλεῖστα. (33) Καὶ εἶχεσθαι διὰ ταῦτα. (34) Ο γοῦν ἱεράρχης. (35) Καὶ ὁ τῶν Ούννων.

αὐτὸν ἀποληψόμενοι, σχοῖεν εὐχείρωτον. Τούτου το Ηράκλειος αἰσθόμενος, καὶ οὐ μετρίως τῷ παρα· λόγῳ καταπλαγείς, τὸ ἀλουργὸν ἀπαμφιέννυται ἔσθημα· οἰκτρὸν δέ τι καὶ πενιχρόν, ὡς ἂν ἰδιώτης τοῖς ἐντευξομένοις φαίνοιτο, περιβαλόμενος ένδυμα, τόν τε στέφανον τὸν βασίλειον τῇ ὠλένῃ περιαψάμε νης, ἀγεννῶς παραχρῆμα εἰς φυγὴν ἐτράπετο, καὶ μόλις πρὸς τὸ Βυζάντιον διεσώζετο. Οἱ δὲ ᾿Αβαροι σὺν θυμῷ κατὰ τὴν δίωξιν ἐπετίθεντο, καὶ πρὸς τὸ τῆς πόλεως ῾Εβδομον (39) καλοῦσι καταλαβόντες Ιδρύσαντο. Ενθένδε τε σκεδάννυνται ἄχρι καὶ εἰς τὴν τοῦ Βαρνύσσου (40) ποταμοῦ γέφυραν, καὶ τὰ τῇδε χωρία πικρῶς κατεληίζοντο, καὶ τὸν 'Ρω- μαίων ὅμιλον ἀφειδῶς ἐκεράϊζον, τήν τε βασιλικήν ἐσθῆτα καὶ τὰς στολὰς παραλαμβάνουσι, πρὸς δὲ καὶ τὰ θυμελικὰ όργανα καὶ τοὺς διακομίζοντας ἅπαντας. Πλεῖστον δὲ ὅσον λαὸν ἡνδραποδισμένοι δορυ άλωτον ἄγοντες πρὸς τὰ σφέτερα ἀπεκόμισαν· εἰς ἑβδομήκοντα δὲ τε καὶ διακοσίας χιλιάδας ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, καθάπερ ἔνιοι τῶν ἁλόντων διαδράντες ἀλλήλοις συνῳδὰ ἔφασαν, ὁ ἀριθμὸς αὐτοῖς ἅπας συνήνεκτο. Ἡρακλείῳ δὲ, τῶν κοινῶν αὐτῷ πραγμάτων ἐπὶ 13. τοσοῦτο δυσχερείας καὶ ἀνωμαλίας ἡκόντων, οὐ μὴν οὐδὲ τὰ οἰκεῖα εὖ θέσθαι φροντὶς ἐγεγόνει, ἀλλ᾽ ὄγε πρὸς πρᾶξιν ἄθεσμον, καὶ ἦν Ῥωμαίων ἀπαγορεύ ουσι νόμοι, ἰδὼν τὸ πρὸς τὴν ἀνεψιάν (41) Μαρτίναν Ασπάσατο κήδος. Θυγάτηρ αὐτὴ Μαρίας τῆς αὐτοῦ ἐτύγχανεν ἀδελφῆς, πατρὸς δὲ Μαρτίνου, ὃν Μαρία πρὸ Εὐτροπίου γαμέτην ἐκέκτητο. Καὶ δὴ δύο υἱεῖς ἐξ αὐτῆς τίκτει, ὧν τὸν μὲν Φλάβιον, τὸν δὲ Θεοδό στον προσηγόρευσεν. Η δίκη δὲ ἐθριάμβευε τὸ ἀθέμιτον, καὶ τοῦ μὲν πρεσβυτέρου παρειμένον · ἐδείκνυ τὸν αὐχένα ὡς μηδετέρωθι ἐπιστρέφεσθαι οἷόν τε εἶναι, τοῦ δ᾽ αὖ νεωτέρου τὴν ἀκουστικὴν ἀφῄρητο αἴσθησιν καὶ χωρὶν ἤδη ἀπέφαινε. Δι ἤλεγχον δὲ αὐτοῦ μάλιστα τὸ ἄσεμνον συνοικέσιον ἐπὶ ταῖς ἱππικαῖς ἁμίλλαις καὶ οἱ τοῦ πρασίου δημόται χρώματος, συνήνουν τε ἐπὶ ταύτῃ (42) καὶ συνέπρατο τον. Σέργιος δὲ ὁ τῶν Βυζαντίων ιεράρχης γράμμα σιν αὐτὸν λιπαρῶς ἐγκείμενος ἐνουθέτει τὴν πρὸς τὸ γύναιον τοῦτο κοινωνίαν ἀνήνασθαι. Ὁ δὲ αὐτῷ ἀπελογεῖτο, ὡ; Εὖ μὲν ἔχοι δ' τὰ παρὰ σοὶ λεγόμενα· γάρ σοι χρέος ὡς ἀρχιερεῖ καὶ φίλῳ, ἤδη ἀποδέ- δωκας· ἐφ' ἡμῖν δὲ τὸ λοιπὸν κείσεται τὰ τῆς πρά- ξεως. Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν καιρὸν διεπιπράσκοντο τὰ τῶν ἐκκλησιῶν (43) κειμήλια, καὶ εἰς ἀπαγωγὴν δι φόρου τοῖς βαρβάροις ἐξενεμήθη. • Αὖθις οὖν ἐπιστρατεύει (44) Χοσρόης ὁ τῶν Περ τούτους Ρ : τῶν Ρ σα δὲ] γὰρ? διακόσια Ρ μόλις εί πρὸς τὸ πεδίον μ. Έχει ? σε ἐπαγωγὴν Ρ. γρ. ὑπαγωγὴν ἐπὶ ταύτῃ οι Ενετοί. Καὶ στοιχήσαν τες πάντα ὑπέστρεψαν οἱ πρέσβεις ἐν εἰρήνῃ. ἅλωσιν DE REBUS POST MAURICIUM GESTIS. A cubito alligans, statim indecore se in fugam conji- cit; vixque fuga Byzantium est elapsus. Avari fu- gientes animosius insecuti ad campum usque, qui ex adverso urbis est nomine Septimus, ibi ca- stra posuerunt. Inde ad Barnyssi fluminis pontem usque dispersi circumjecta loca populari et per Ro- manorum cædes impune grassari [an. 616]. Intér- ea cætera imperatoria vestis in potestatem hostium redacta, cæterique illi quos paraverant amictus, cum scenico omni instrumento et iis qui ea perfe- rebant. Tandem cum infinita captivorum multitu- dine ad suos limites regressi sunt. Compertum est ex captivorum quorumdam qui furtim aufugerant, constanti relatione, ad ducenta et septuaginta millia captorum utriusque sexus numerum pervenisse. Al Heraclius in tanta publicarum rerumn difficul C tate et varietate nibilo melius privatis consuluit. Quippe facinus ingens contra jus omne ac Roma- norum leges aggressus, Mariæ sororis filiam Marti- nam sibi matrimonio conjunxit, Martino patre na- tam, cui Maria ante Eutropium nupserat. Ex bac Iberis duobus susceptis, alteri Fluvio, alteri Theo- dosio nomen imposuit. Sed tam nefandum scelus divina juštitia persequitur: horum enim liberum seniori collum ita dissolutum est ut alio torqueri non posset, junior erepto audiendi sensu penitus obsurduit. At turpes les et inhonestas nuptias Prasina potissimum factio per Circenses ludos agitabat, approbantibus contra et faventibus aliis. Sergius porro Cpolitanus patriarcha litteris suis vehementius instabat, ut illam cum muliere societaten abjiceret. Ad hæc imperator ita respon- dit : ‹ Recte tu quidem omnino dicis : quod enim et patriarcham et amicum decet, quoddam veluti debitum reddidisti. Sed nostri erit arbitrii factis ipsis præstare quod jubes. » Per idem tempus ec- clesiarum thesauri distracti sunt et tributi nomine in barbaros divisi. At Chosroes rursum contra Romanos exercitum VARIE LECTIONES. corr. Pelavius. * margo : cf. p. b. PETA VII NOTÆ. a miliarium numero dictum, quod lapide ab urbe distaret. Caterum deesse quidpiam inter suspicari possumus, ut primo im- peratoris fugam ac receptum, inde Barbarorum adventum in Septimum describat. vium, quem cæteri Barbyssen vel Barbyssum ap- pellant. annorum ferme 7, siquidem Martinam duxit a, ¡m- perii 4, Christi 614. Pro quo perperam in margine ab operis notatum. ex vitiosa lectione commodi aliquid sensus eruere- tur. Cum Prasina factio Heraclium exagitaret, haud dubium quin Veneta pro eo stelerit. Igitur corr. fortassis Avaribus tributa penderentur. Nam missis ad Cha- gaum legatis eum sibi reconciliavil. est annorum 5. Cedrenus ac Theophanes a. He- rachii Hierosolymitane urbis referunt, in- dict. 3. Est hic a C. 645. At Chron. Alex. indict. (39) Εβδομον. Suburbanum est Cpolitanæ urbis, D (40) Βαρνύσσου. Barnyssum perpetuo vocat fu- (41) Τὸ πρὸς τὴν ἀνεψιάν. Metachronismus est (42) Ἐπὶ ταύτῃ. Divinandum nobis hic fuit, ut (45) Διεπιπράσκοντο τὰ τῶν ἐκκλησιῶν. Οι (44) Αὖθις οὖν ἐπιστρατεύει. Metachronismus

μαίων Αὐγοῦστα. Εἰ οὖν συναίρεις μοι καὶ βοηθεῖς κατὰ τῶν ἐχθρῶν, εἰς γυναῖκα δίδωμί σοι αὐτήν. ο Ὁ δὲ τῷ κάλλει τῆς εἰκόνος καὶ τῷ περὶ αὐτὴν κόσμῳ τρωθεὶς ἔρωτι τοῦ ἀρχετύπου ἔτι μᾶλλον ἐπὶ τῇ συμμαχίᾳ ἐπέκειτο. Εὐθὺς οὖν ἄρχοντα καὶ πλῆθος Τούρκων τῷ βασιλεῖ παραδίδωσι· σὺν αὐτοῖς τε εἰς τὴν Περσικὴν εἰσβαλών τάς τε πόλεις καθήρει καὶ τὰ πυρεῖα διέστρεφεν. Εφ' ἑνὸς δὲ τούτων (52) εξ- ρηται Χοσρόης ἑαυτὸν θεοποιήσας. Ἐν τῇ τούτου στέγῃ ἑαυτὸν καθήμενον ὡς ἐν οὐρανῷ ἀναστήλωσεν, ἀστραπὰς καὶ ἥλιον καὶ σελήνην συγκατασκευάσας, ἀγγέλους περιεστῶτας αὐτῷ, καὶ βροντήν διὰ μηχα νῆς ποιεῖν καὶ δειν ὁπόταν θελήσειεν. Τοῦτο τὸ βδέ λυγμα θεασάμενος Ηράκλειος εις γην κατέρριψε καὶ ὡς κονιορτόν διέλυσε. Χοσρόης τοίνυν (53) ἀκούσας τά τε ἄλλα πάντα καὶ ὡς Τοῦρκοι συμμα χοῦσιν Ηρακλείῳ, δῆλα ἐποίει πάντα διὰ γραφῆς τῷ Σαρβάρῳ, καὶ ὡς ταχέως πρὸς αὐτὸν ἐκ τῆς Ῥω- μαϊκῆς ἀναζευγνύναι καὶ Ηράκλειον ἀμύνασθαι· μηδὲ γὰρ δύνασθαι τῷ πλήθει τῷ ἐκείνου ἀντικαθί στασθαι. Τὸ δὲ γράμμα περιτραπέν Ηρακλείῳ ἐγχει ρίζεται. Ὁ δὲ τοῦτο ἀναγνούς ταῦτα μὲν ἐξηφάνι σεν, ἑτέραν δὲ γραφὴν ὡς ἀπὸ Χοσρόου σκηψάμενος τῷ Σαρβάρῳ ἐκτίθεται σ, τῇ ἐκείνου σφραγίδι σημη- νάμενος, ἔχουσαν οὕτως· . Ο Καίσαρ Ρωμαίων φιλίαν μετὰ Τούρκων ἐσπείσατο καὶ εἰσῆλθε μέχρι τοῦ ᾿Αδορυαδιγάνου (54) καλουμένου τόπου, καὶ ὅτι πέμψας στρατιάν κατ' αὐτοῦ σε αὐτόν τε καὶ τοὺς Τούρκους διώλεσα, οἱ δὲ περιλειφθέντες ἔφυγεν. Μὴ οὖν ἀπάρῃς ἐκ τῆς Ῥωμαίων γῆς, ἀλλὰ τῇ Χαλκηδόνι προσέδρευε, Ρωμαίους αἰχμαλωτεύων καὶ ληϊζόμενος. » Καὶ Σάρβαρος μὲν τὸ γράμμα δεξάμενος τῆς προσεδρίας είχετο. Οἱ δὲ "Αβαροι (55) ἐπεὶ τὰς σπονδὰς διέλυσαν ὡς] εἰς ἐντίθεται ? σε καθ᾽ αὑτοῦ Ρ Καί τις πρὸς αὐτὸν οὐρανὸς τοῦ Χοσρόου Μηχανοτευχεῖς ἐξεπομβρῶν τὰς δρόσους. Γέρον Συρακόσιε νῦν γεωμέτρα Ο γῆν ἀνασπῶν μηχανῇ τῇ τρισπάτῳ Βοῶν ὅπη ἀδῶ, καὶ σαλεύσω τὴν χθόνα. Ἐξ παρασπᾶν τοὺς ἀπαλευτους όρους Ηττῶ γυναικὸς μηχαναῖς εὐμηχάνοις. ὅπα βῶ. Ο δὲ Σάρβαρος, ἐπὶ τούτοις ἀχθεσθεὶς ὅμως τὴν Χαλκηδόνα παρακαθήμενος οὐ μετέστη, ἀλλ᾽ αὐτοῦ ἐχείμασε, πραϊδεύων τὰ περατικὰ μέρη. S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. latem propensior factus est. Statim igitur Turca- A rum copias cum duce imperatori tradidit. Qui- buscum in Persidem irruens oppida subvertit atque ignis delubra prosternit. Horum in uno Chosrois simulacrum reperit divino habitu consecratum. Nam in hujus tecto tanquam in cœlo quodam se- dentem se collocaverat. Expressæ circum erant fulgurum ac solis et lunæ species, circumstante angelorum turba. Præter hæc, machina erat qua fulmina, cum vellet, aut pluvias mitteret. Hor: des testandum monstrum conspicatus Heraclius humi dejicit et in pulverem comminuit. Postquam Cho- sroes cum alia omnia comperit, tum Turcas ab He- raclio in societatem receptos, de his certiorem per litteras Sarbarum reddit, ac quam celerrime ex Romanorum finibus ad se reverti jubet et Heraclio B copias suas opponere : neque enim se illius exerci- tum sustinere posse. Hæc porro litteræ in itinere intercepta ad Heraclium delatae sunt; quibus ille perlectis et suppressis alias tanquam a Chosroe Kissas supposuit, et illius sigillo obsignatas ad Sar- barum misit, quibus ea continebantur Romanorum imperatorem cum Turcis amicitiam iniisse et Adorya- diganum usque pervenisse, quem misso a se exercitu cum Turcis esse profligatum, reliquos fuga sibi consu- luisse. Quamobrem hortari ne ex Romanorum agro exercitum transportet, sed Chalcedonem obsidere ac Romanos capere prædarique pergat. Quibus acceptis litteris Sarbarus eodem in loco substitit. [an. 616] At Abari dissoluta jam pace, et- VARIE LECTIONES. · Petavius. “ PETAVII NOTÆ. drenus ac Theophanes vocant; ubi et Cræsi the- sauros asservatos fuisse tradunt. Hujus bistoriam describit Joannes Tzetzes Chil. 3, Hist. 66, qui et ex Pisidæ Heracliade hos ianibos producit : in versu corr. Sarbanazas in Bithyniam missus ac revocatus (quod aute a nobis observatum necessario hoc loco repeten- dum est), primuma. Heraclii 13, cum irrumpente in Perside Heraclio redire illico jussus est, secundo a. ejusdem Heraclii, quando et Chalcedonem D oppugnavit; nec inde digressus est, tametsi ex Avarum clade ingens damnum ac moerorem cepisset ait Cedrenus, Causam tam pertinacis moræ nullus historicorum affert præter bunc Nicephorum: sane enim ficto illo Chosrois mandato vel invitus substitit. At enim turbant Cedrenus ac Theophanes, dum a. Heraclii terrorem objiceret,” quo is Sarbarum a Byzantii ob→ sidione revocaret. Etenim si hoc tantopere studebat Heraclius, quid attinebat revocatum cumdem com- mentitiis litteris retinere? sed nimirum ante Ava- ricam cladem ac solutam Byzantii obsidionemn re- trahere Sarbarum voluit, ne a duobus potentissimis exercitibus opprimeretur. Idem ubi feliciter ad ur- bem gesta omnia cognovit, attritis magna ex parte Chosrois viribus, ne cum recentibus Sarhari copiis instaurandum certamen esset, nullo aut levi dome- stico periculo ad Chalcedonem commorari passus est. Itaque quæ a Cedreno ac Theophane narrantur, ea alieno tempore usurpata ad superiores annos referenda sunt. Longe gravior est Constantini M.- nassis in hac historia lapsus, qui Chosroen ait Byzantium usque exercitum duxisse, quem quidem per duces suos absentem omnia gessisse constat. Porro litteras deinceps alias a Chosroe missas et a Romanis interceptas Sarbaroque traditas narraut Theophanes et Cedrenus. Verum eæ non ad Sar- barum scriptæ, sed de eo necando ad collegam Cardarichaum data fuerant. dentur iidem illi scriptores, cum tradunt Cuazaros per Caspias portas in Androegæ regionem eruptio- nem fecisse. sollicitati ad urbem adveniunt. Quod a. C. (32) Εφ' ἑνὸς δὲ τούτων. Gazacum urbem Ce- C 17 pugnasse id imperatorem scribunt, ut Chosroi (53) Χοσρόης τοίνυν. Bis a Chosroe Sabarus vel (54) 'Αδορυαδιγάνου. Androegam nominare vi- (55) Οἱ δὲ "Αβαροι. Rursus Avares a Chosroe

πάντοθεν ὡς οὐδὲν πρὸς συνηγορίαν τῆς ματαιότητος τοῦ ἄφρονος οἱ προκείμενοι λόγοι αὐτῷ χρησιμεύσοιεν. ψευδωνύμους δὲ καλεῖ τὰς ἱερὰς εἰκόνας, ἀναιρεῖν διὰ τούτου τὸν λόγον τῶν ἀρχετύπων πειρώμενοςεἰ γὰρ ψευδεῖς, ὡς ᾤετο, ὀνομάζονται, οὐκ ἔνι παράδειγμα πρὸς ὃ ἄν τις ταῖς ἀληθείαις αὐτὰς ἀπεικάσειεν, ἵνα τοῖς προσέχουσιν τῶν εἰδώλων τῇ ματαιότητι τὰ Χριστιανῶν παραθείς, φασματώδη καὶ ἀνύπαρκτα ὡσαύτως ἐκείνοις τό γε ἐπ' αὐτὸν τὰ καθ' ἡμᾶς ἀποφήνῃ μυστήρια, ὥστε καὶ τοὺς τῆς σαρκώσεως τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ λόγους καὶ τοὺς τῶν μαρτύρων ἀγῶνας σκηνὴν θεῖναι κενούς τε καὶ εἰκῇ τῷ βίῳ προσᾳδομένους καταδεῖξαι· περὶ ὧν πλατύτερον ἐν τοῖς ἐπάνω εἴρηται. 167 ἐπὶ τούτοις φησίν· ἀλλ' ἐρεῖς ὅτι "Εἰς ὑπόμνησιν τῆς ἰδέας αὐτῶν τὰς εἰκόνας αὐτῶν θεωροῦμεν."0 ἐροῦμεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ἐπὶ τῆς τοῦ θεοῦ λόγου ἐνανθρωπήσεως κακῶς καὶ ἀθέως τὸ ἀκατάληπτον προχειρίζῃ, τὴν σάρκα μετὰ τῆς οἰκονομίας ὅλης τέλεον παραιτούμενος· ἐπὶ δὲ τῶν ἁγίων ποῖον ἕξεις ἀκαταλήπτου ἢ ἄλλου τινὸς ἑτέρου λόγον, ὃς κωλύσει τὸ εἰκονίζεσθαι; καὶ ποῦ γάρ σοι ταῦτα προενετείλαντο; φησίν. συνιδεῖν ἔξεστιν ὡς πανταχοῦ πρὸς εἴδωλα ἀπάγεται, καὶ εἰδώλοις συμφερόμενος οὐκ ἀπολήγει, εἰκόνων ἁγίων ἕνεκεν ὑπολαμβάνων. ὧν τί ἀνοητότερον ἢ ματαιότερον, ὡς τὰ ἑξῆς δείκνυσιν; προ ητιασάμεθα γάρ, ἔφη, τοὺς τοιούτους, ὅτι ἀγνοίᾳ φερόμενοι κοπιῶσιν εἰκῇ. ἡμῖν μὲν οὖν εἰδώλων χάριν λόγος οὐδείς· εἰ δέ τις ὅποι οἱ ἅγιοι ἐνετείλαντο ἐπιζητῶν διαποροίη, ἐκ τῶν ἱστορουμένων καὶ προγεγραμμένων εἴσεται ὡς παρὰ ἀποστόλων ταῦτα ἐπιτέτραπται. εἰ δὲ καὶ περὶ ταῦτα ἀναδύεται, εὐκαίρως ἀκούσεται ὅτι οὐδὲ τὸ μὴ ποιεῖν ἢ μὴ προσκυνεῖν εἰκόνι Χριστοῦ ἢ εἰδώλων καλεῖν προσηγορίᾳ παρηγγύησαν· καὶ κρατείτω ἡ πίστις καὶ τὸ πρὸς τοὺς ἁγίους σέβας, καθὸ πιστοὶ γεραίροντες εἰκονίζουσιν. 168 ἀπέρρηκται οὖν ὁ ἀνόσιος πάντοθεν τῆς τῶν ἁγίων πατέρων δόξης καὶ παντὸς τοῦ τῆς ἐκκλησίας πληρώματος ἠλλοτρίωται. ποῦ ποτε ἄρα εἰσὶν οἱ λέγοντες εἴδωλα φεισάμενοι τὰ ἅγια εἰπεῖν καὶ πᾶσαν τὴν κατὰ τῆς ἐκκλησίας ὁρμὴν ἐκ τῆς τῶν εἰδώλων ποιούμενοι προχειρίσεως; ἐπειδὴ δὲ ὁρῶμεν ὃν οἱ τῆς πλάνης ταύτης κατάρξαντες Θεόδοτον Ἀγκύρας ἐπίσκοπον κεχειροτονήκασιν κἀνθάδε φθεγγόμενον (ἐξ ἑνὸς γὰρ καὶ τοῦ αὐτοῦ βορβορώδους λάκκου τὸ δυσῶδες τῆς βδελυρίας ἐκδίδοται· ἤδη δὲ ἐν τοῖς φθάσασιν τὰ ἐκείνου ἐλήλεγκται), ὡς ἐφ' ὁμοίοις τοῖς ἀσεβήμασιν προηγμένα καὶ τὰ παρόντα συναπελέγχεται, περιττόν τι λέγειν ἀδολεσχεῖν ἡγούμεθα. διὸ ἐπὶ τοῖς προκειμένοις εὐθὺς μετοιχόμεθα. φάσκει γὰρ οὑτωσί· Οἴδαμεν γάρ φησιν Ἰωάννης, ὅτι ὅταν φανερωθῇ, ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα. καὶ Παῦλος δὲ τοὺς ἁγίους συμμόρφους τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἐκήρυξεν. ἐκ τῆς τῶν μελλόντων δόξης καὶ τῆς πρὸς θεὸν ὁμοιότητος τὸ αἰσχρὸν ἐνταῦθα ἐπινέμει τοῖς ἁγίοις καὶ ἄδοξον, καὶ εἰδωλικοὺς ἐπεισκρίνει θεσμούς, εἰς τὰς ἱερὰς αὐτῶν ἀφυβρίζων μνήμας· ἐξ ὧν τὸ εἰς αὐτοὺς μῖσος ἐνδείκνυται. εἰ γὰρ σκιὰν γοῦν εὐνοίας τῆς πρὸς αὐτοὺς διέσῳζεν, ἐκ τῆς τῶν ὁμοιωμάτων αὐτῶν τιμῆς ἐμφανῆ ἑαυτὸν καθίστη· νῦν δὲ πρὸς τοὐναντίον ἅπαν ἵεται. ταῦτα δὲ πρὸς τῷ ἀσεβεῖ καὶ τὸ γελοῖον ἔχει. τίς γὰρ τῶν σωφρονούντων ἀφ' ὧν μέλλοι συμβήσεσθαι γράφειν ἢ ἱστορεῖν πειραθείη; οὐ γὰρ οἷοι μέλλουσιν ἔσεσθαι οἱ ἱστορούμενοι, ἀλλ' ὁποῖοι νῦν εἰσιν ἢ ὑπῆρξάν ποτε γράφονται εἶδός τε καὶ πρᾶξιν· παρά τε τῶν ἑωρακότων παρά τε τῶν ἀκηκοότων (ἐπεὶ οὕτω γε καὶ ἅπερ ἐν ταῖς βίβλοις αὐτῶν ἀναγέγραπται) διαγεγράψεται· ὅτι οὐκ ἐκ τῶν μελλόντων αὐτοῖς λαμπρῶν ἀλλ' ἐκ τῶν παρῳχηκότων ἐπιπόνων καὶ σκυθρωπῶν ἀνεγράφησαν, ἐν οἷς διὰ πάσης αἰκίας καὶ μυρίων θανάτων ἠγμένοι τὰ παρόντα κατέλυσαν· ἐξ ὧν καὶ ἡ μέλλουσα φαιδρότης αὐτοῖς καὶ δόξα παρὰ τῷ ἀθλοθέτῃ περιγενήσεται θεῷ. ἀλλὰ καὶ Παῦλος, φησίν, τοὺς ἁγίους συμμόρφους τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἐκήρυξεν. ὁ τῆς ἀληθείας παραχαράκτης καὶ τοῦ ἀποστολικοῦ γράμματος ἱερόσυλος, καὶ τὸν ἦχον αὐτὸν τοῦ τῆς εἰκόνος ὀνόματος ὡς πολέμιον ὁ τῶν Ῥωμαίων βασιλεὺς ὑπὲρ τῆς ἑαυτοῦ πολιτείας τῆς οἰκείας ζωῆς κατεφρόνησε, μετά Σειρίου τοῦ υἱοῦ Χοσρόου βουλεύονται Χοσρόην ἀνελεῖν, μέγα περὶ τῆς οἰκείας πολιτείας καταφρονήσαντα. Τοῦτον οὖν ἐφ' 16 ἑνὶ τῶν βασιλικῶν οίκων κατέκλεισαν, καὶ τροφὴν οὐκ ἐδίδοσαν, προὔθηκαν δὲ χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ λίθον πλεῖστον, λέγοντες· « Τούτων ἀπόλαυε οἷς κατεμάνης καὶ ἅπερ ἠγάπησας καὶ συνήγαγες. Καὶ οὕτω λιμώττοντα ἐπελθόντες ἀνεῖλον. Σειρόην δὲ τὸν τούτου υἱὸν βασιλέα Περσῶν ἀνηγόρευσαν· ὃς εὐθὺς πρὸς Ηράκλειον διαπρε σβεύεται, δῶρά τε ἐξέπεμψεν ὡς σπείσασθαι τ αὐτῷ. Γράφει δὲ πρὸς αὐτὸν (61) ἐνοῦσθαί τε ἀλλήλαις " τὰς ὑπ' αὐτῶν πολιτείας καὶ εἰρήνην παρά Θεοῦ ἀσπάζεσθαι, ὡς ἑκάστην παρ' ἑαυτὴν ἡσυχάζειν. Ο ἀντέγραφε καὶ Ηράκλειος, τέκνον τὸν Β Σειρόην καλῶν, καὶ ὡς οὐκ ἦν αὐτῷ ποτε κατὰ γνώ μην βασιλέα τῆς ἑαυτοῦ δόξης ἐκπεπτωκέναι· διὸ οὐδὲ Χοσρόην. Ἀλλ᾽ εἰ καὶ πλεῖστα καὶ κάκιστα Ῥωμαίοις καὶ Πέρσαις ἐπέδειξεν, Εσπευσα αν ἔφασκε, περισωθέντα, εἰ καὶ τὰ μάλιστα ἐπικρα τέστερος ἐγενόμην, εἰς τὴν αὐτοῦ ἀποκαθιστών βασιλείαν. Θεὸς τὴν ἐκείνου πρόθεσιν ἐγνωκώς μετα ἦλθεν αὐτῷ ἀξίαν τὴν δίκην, ὡς μὴ τῶν πολλῶν το γενέσθαι κατάλυσιν, ἡμῖν νῦν τὴν ἔνωσιν παρασχό μενος. Περί τε τῶν ζωοποιῶν ξύλων ὧν εἷλε Σάρβα ρος ἐξ Ἱεροσολύμων, λιπαρῶς ἐπέκειτο ἐπιζητῶν· ὁ δὲ ὑπέσχετο δώσειν, εἴπερ αὐτῷ κατάφωρα γένοιτο. Περί τε τῶν πρεσβευτῶν οὓς Σαΐτος πρὸς Χοσρόην ἀπήγαγε δόλῳ, ὡς Λεόντιος μὲν κοινῷ θανάτῳ ἔτε λεύτα, τοὺς δὲ ἄλλους Χοσρόης ξύλοις Εκτεινεν, αἰσθόμενος αὐτὸν Ἡράκλειον εἰς τὴν Περσικήν εἰσβαλόντα. Εὐθὺς οὖν Σειρόης ἐτελεύτα, κρατεῖ δὲ τῆς βασι λείας Περσῶν (12) Καβόης, ὅστις μετ᾿ οὐ πολὺ τε θνηκε. Μεθ᾿ ὃν βασιλεύει Περσῶν Ορμίσδας, ὃς καὶ αὐτὸς διαπρεσβεύεται πρὸς Ηράκλειον, τόν τε ἴδιον υἱὸν σὺν χρήμασι καὶ δώροις πολυτιμήτοις προς αὐτὸν ἀπέστειλεν. Ἐσήμαινε δὲ διὰ γραμμάτων τάδε· ο Ον τρόπον λέγετε τὸν Θεὸν ὑμῶν δοθῆναι γηραιῷ τινι ἀνθρώπῳ Συμεὼν εἰς τὰς ἀγκάλας, οὕτως καὶ τὸν δοῦλόν σου τὸν υἱόν μου δίδωμα εἰς τὰς χεῖράς σου. Γνοίη δὲ Θεὸς ὄν 10 σεμνῶς ποιήσει; τειών ? ο ἄν. ὅσαλ ἀλλήλοις. Ρ. Η πολι A imperatorem vidissent pro tueulo imperio me vita quidein suæ parcere [an. 628], de Chosrois nece, qui imperium suum adeo contemneret, cum Siroe ejus filio çonsilium capiunt; quem demum in una ex regiis ædibus concludunt, et cibo omni subtracto, auri et argenti ac lapillorum vim maximam coram eo proponunt, atque iis vocibus insultant: Fruere iis agedum, quorum insana cupidine flagrasti, quæ- que amasti tantopere atque collegisti. Ita fame enectum postremo irruentes interficiunt. Tum Si- roen ejus loco Persarum regem pronuntiant. Qui statim legatis ad Heraclium missis munera ad eum placandumn obtulit. Addidit insuper litteras, quibus hortabatur ut ambo invicem imperia conjungerent et concessa a Deo pace fruerentur, ea lege ut utrum- que suis se finibus contineret. Ad hæc lleraclius re- scribit, 23 filium appellans Siroen, nulli se unquam principi imperium eripere voluisse neque ipsi adeo Chosroi. Qui tametsi quamplurima in Persas æque ac Romanos scelerate commiserit, libenter bibilominus, aiebat, sospitem eum atque incolumem, licet in potestate haberem', imperio suo restituissem. Sed Deus, qui illius consilia cognorat, dignas in eum pœnas.constituit, ne ab eo plurimi suis rebus everterentur; idemque nobis pacem ac concordiam concessit. Adjecit præterea et conditionem bane, ut vivifica ligna, quæ Sarbarus ex Hierosolymis transtulerat, sibi redderentur, eique rei admodum instabat. Quæ Siroes redditurum se promisit, si' uspiam invenire posset. De legatis vero, quos Sai- tus fraude circumventos ad Chosroen perduxerat,, ita significavit, Leontium naturali exitu vitam fi- nisse, cæteros Chosroen fustuario necasse, cum pri- mum Heraclii in Persidem irruptionem audisset. Paulo post Siroe mortuo, Caboes Persarum im- perium obtinet; quo iterum non longe postea de- functo llormisdas succedit. Qui quidem legatos et ipse ad Heraclium mittens, filium suum cum pe- cuniis ac muneribus exquisitis ad eumden allegat. Porro ejusmodi litterarum sententia fuit: • Quemad- modum Deum vestrum dicitis seni cuidam Simeoni in ulnas datum, ita ego servum tuum, Glium meum, tuas in manus committo. Norit Deus quam tu illum honeste sis habiturus. Hunc imperator Hormisdas, auos 11. ὁ τῶν Ῥωμαίων βασιλεὺς ὑπὲρ τῆς ἑαυτοῦ πολιτείας τῆς οἰκείας ζωῆς κατεφρόνησε, μετά Σειρίου τοῦ υἱοῦ Χοσρόου βουλεύονται Χοσρόην ἀνελεῖν, μέγα περὶ τῆς οἰκείας πολιτείας καταφρονήσαντα. Τοῦτον οὖν ἐφ' 16 ἑνὶ τῶν βασιλικῶν οίκων κατέκλεισαν, καὶ τροφὴν οὐκ ἐδίδοσαν, προὔθηκαν δὲ χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ λίθον πλεῖστον, λέγοντες· « Τούτων ἀπόλαυε οἷς κατεμάνης καὶ ἅπερ ἠγάπησας καὶ συνήγαγες. Καὶ οὕτω λιμώττοντα ἐπελθόντες ἀνεῖλον. Σειρόην δὲ τὸν τούτου υἱὸν βασιλέα Περσῶν ἀνηγόρευσαν· ὃς εὐθὺς πρὸς Ηράκλειον διαπρε σβεύεται, δῶρά τε ἐξέπεμψεν ὡς σπείσασθαι τ αὐτῷ. Γράφει δὲ πρὸς αὐτὸν (61) ἐνοῦσθαί τε ἀλλή- λαις " τὰς ὑπ' αὐτῶν πολιτείας καὶ εἰρήνην παρά Θεοῦ ἀσπάζεσθαι, ὡς ἑκάστην παρ' ἑαυτὴν ἡσυχάζειν. Ο ἀντέγραφε καὶ Ηράκλειος, τέκνον τὸν Β Σειρόην καλῶν, καὶ ὡς οὐκ ἦν αὐτῷ ποτε κατὰ γνώ μην βασιλέα τῆς ἑαυτοῦ δόξης ἐκπεπτωκέναι· διὸ οὐδὲ Χοσρόην. Ἀλλ᾽ εἰ καὶ πλεῖστα καὶ κάκιστα Ῥωμαίοις καὶ Πέρσαις ἐπέδειξεν, Εσπευσα αν ἔφασκε, περισωθέντα, εἰ καὶ τὰ μάλιστα ἐπικρα τέστερος ἐγενόμην, εἰς τὴν αὐτοῦ ἀποκαθιστών βασιλείαν. Θεὸς τὴν ἐκείνου πρόθεσιν ἐγνωκώς μετα ἦλθεν αὐτῷ ἀξίαν τὴν δίκην, ὡς μὴ τῶν πολλῶν το γενέσθαι κατάλυσιν, ἡμῖν νῦν τὴν ἔνωσιν παρασχό μενος. Περί τε τῶν ζωοποιῶν ξύλων ὧν εἷλε Σάρβα ρος ἐξ Ἱεροσολύμων, λιπαρῶς ἐπέκειτο ἐπιζητῶν· ὁ δὲ ὑπέσχετο δώσειν, εἴπερ αὐτῷ κατάφωρα γένοιτο. Περί τε τῶν πρεσβευτῶν οὓς Σαΐτος πρὸς Χοσρόην ἀπήγαγε δόλῳ, ὡς Λεόντιος μὲν κοινῷ θανάτῳ ἔτε λεύτα, τοὺς δὲ ἄλλους Χοσρόης ξύλοις Εκτεινεν, αἰσθόμενος αὐτὸν Ἡράκλειον εἰς τὴν Περσικήν εἰσβαλόντα. Εὐθὺς οὖν Σειρόης ἐτελεύτα, κρατεῖ δὲ τῆς βασι λείας Περσῶν (12) Καβόης, ὅστις μετ᾿ οὐ πολὺ τε θνηκε. Μεθ᾿ ὃν βασιλεύει Περσῶν Ορμίσδας, ὃς καὶ αὐτὸς διαπρεσβεύεται πρὸς Ηράκλειον, τόν τε ἴδιον υἱὸν σὺν χρήμασι καὶ δώροις πολυτιμήτοις προς αὐτὸν ἀπέστειλεν. Ἐσήμαινε δὲ διὰ γραμμάτων τάδε· ο Ον τρόπον λέγετε τὸν Θεὸν ὑμῶν δοθῆναι γηραιῷ τινι ἀνθρώπῳ Συμεὼν εἰς τὰς ἀγκάλας, οὕτως καὶ τὸν δοῦλόν σου τὸν υἱόν μου δίδωμα εἰς τὰς χεῖράς σου. Γνοίη δὲ Θεὸς ὄν 10 σεμνῶς ποιήσει; τειών ? 7ο ἄν. ὅσαλ ἀλλήλοις. Ρ. Η πολι A imperatorem vidissent pro tueulo imperio me vita quidein suæ parcere [an. 628], de Chosrois nece, qui imperium suum adeo contemneret, cum Siroe ejus filio çonsilium capiunt; quem demum in una ex regiis ædibus concludunt, et cibo omni subtracto, auri et argenti ac lapillorum vim maximam coram eo proponunt, atque iis vocibus insultant: Fruere iis agedum, quorum insana cupidine flagrasti, quæ- que amasti tantopere atque collegisti. Ita fame enectum postremo irruentes interficiunt. Tum Si- roen ejus loco Persarum regem pronuntiant. Qui statim legatis ad Heraclium missis munera ad eum placandumn obtulit. Addidit insuper litteras, quibus hortabatur ut ambo invicem imperia conjungerent et concessa a Deo pace fruerentur, ea lege ut utrum- que suis se finibus contineret. Ad hæc lleraclius re- scribit, 23 filium appellans Siroen, nulli se unquam principi imperium eripere voluisse neque ipsi adeo Chosroi. Qui tametsi quamplurima in Persas æque ac Romanos scelerate commiserit, libenter bibilominus, aiebat, sospitem eum atque incolumem, licet in potestate haberem', imperio suo restituissem. Sed Deus, qui illius consilia cognorat, dignas in eum pœnas.constituit, ne ab eo plurimi suis rebus everterentur; idemque nobis pacem ac concordiam concessit. Adjecit præterea et conditionem bane, ut vivifica ligna, quæ Sarbarus ex Hierosolymis transtulerat, sibi redderentur, eique rei admodum instabat. Quæ Siroes redditurum se promisit, si' uspiam invenire posset. De legatis vero, quos Sai- tus fraude circumventos ad Chosroen perduxerat,, ita significavit, Leontium naturali exitu vitam fi- nisse, cæteros Chosroen fustuario necasse, cum pri- mum Heraclii in Persidem irruptionem audisset. Paulo post Siroe mortuo, Caboes Persarum im- perium obtinet; quo iterum non longe postea de- functo llormisdas succedit. Qui quidem legatos et ipse ad Heraclium mittens, filium suum cum pe- cuniis ac muneribus exquisitis ad eumden allegat. Porro ejusmodi litterarum sententia fuit: • Quemad- modum Deum vestrum dicitis seni cuidam Simeoni in ulnas datum, ita ego servum tuum, Glium meum, tuas in manus committo. Norit Deus quam tu illum honeste sis habiturus. Hunc imperator Hormisdas, auos 11.

παιδὶ πρὸς τοῖς τῆς ᾿Ανατολῆς χωρίοις ἐπεξήει. Αὐτό θι δὲ γενόμενος Θεοδώρῳ τῷ ἀδελφῷ ὀργίζεται· ἐπεψι θυρίζετο δέ τισι λοιδορεῖσθαι αὐτὸν τῷ βασιλεῖ Μαρ- τίνης ἕνεκεν, λέγοντα ὅτι ἁμαρτία αὐτοῦ ἐνώπιον αὐτ τοῦ διὰ παντός. Καὶ αὐτὸν εἰς-Βυζάντιον ἀποστέλλει, γράψας τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ τοῦτον ἐπ' ἀθροίσμα τοῦ λαοῦ ἀτιμήσαντα. ὡς ἐν φρουρᾷ κατέχειν. Στρατηγόν τε Ανατολῆς ἐκπέμπει Θεόδωρον τῶν βασιλικῶν χρημάτων ταμίαν, τὸ ἐπίκλην Τριθύριον. Σέργιος γὰρ ὁ κατὰ " Νικήταν τελευτῷ τρόπῳ τοιῷδε. Κάμηλον οἱ Σαρακηνοὶ ἀποδείραντες τοῦτον ἐγκατα- κλείουσι τῇ δορᾷ καὶ ἐπέῤῥαπτον. Τῆς βύρσης οὖν κατεσκληκυίας συναπεξηραίνετο καὶ ὁ ἐντὸς οι ἀπο μαρανθεί; πικρῶς διώλετο. Αἰτίαν δὲ αὐτῷ ἐπῆγον ὡς αὐτὸς παρεσκεύαζεν Ηράκλειον μὴ συγχωρείν Σαρακηνοῖς ἐκ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἐκπορεύεσθαι τὰς συνήθως παρεχομένας αὐτοῖς τριάκοντα χρυσίου λίτρας δι' ἐμπορικῆς ἀμοιβῆς ἐκ τῆς Ῥωμαϊκῆς πολιτείας ἐκπέμπειν· ἐντεῦθεν τε αὐτοὺς ἄρξαι τῇ Ρωμαίων λυμαίνεσθαι χώρα. Εκ τούτου παρήγε γειλε (69) Θεοδώρα μή συμβάλλειν πρὸς μάχην Σαρακηνοῖς. Οἱ δὲ προλοχήσαντές τεὺς ὀλίγοις τισὶν ἀκροβολισάμενοι Ῥωμαίους υπήγοντο 8. Εἰσπί πτουσι δὲ αὐτοῖς οἱ ἐκ τῶν ἐνεδρῶν ἐξαπιναίως, καὶ μέσον ἀπολαβόντες πολλοὺς ἔκτειναν στρατιώτας τε καὶ ἄρχοντας. Κατὰ δὲ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον Μαρία ἡ ἀδελφὴ Ηρα κλείου χρήματα πρὸς τὸν χαγάνον ᾿Αβάρων ἔπεμψε καὶ τὸν υἱὸν Στέφανον ἀπέλαβε. Τοῖς δὲ τοιούτοις δώροις ἡσθεὶς ὁ ᾿Αβαρος ἠρέθισεν Αντωνιανὸν μάθ γιστρον, ὡς καὶ αὐτὸς πέμψας δώρα ἀπολήψεται καὶ τοὺς ἄλλους οὔσπερ κατείχεν ομήρους. Καὶ δὴ καὶ ἐγένετο οὕτως. Ὑπὸ δὲ τὸν αὐτὸν καιρὸν ἐπανέστη Κούβρατος ὁ ἀνεψιός Οργανᾶ ὁ τῶν Οὐννογουν ούρων (70) κύ ριος τῷ τῶν ᾿Αβάρων χαγάνῳ, καὶ ὃν εἶχε παρ' αὐτοῦ λαὸν περιυβρίσας ἐξεδίωξε τῆς οἰκείας γῆς. Διαπρε σβεύεται δὲ πρὸς Ηράκλειον καὶ σπένδεται εἰρή νην μετ' αὐτοῦ, ήνπερ ἐφύλαξαν μέχρι τέλους τῆς ἑαυτῶν ζωῆς· δῶρά τε γὰρ αὐτῷ ἔπεμψε καὶ τῇ τοῦ πατρικίου ἀξίᾳ ἐτίμησεν. Ἐν ᾧ δὲ ἐν τοῖς ἀνατολικοῖς μέρεσι διέτριβεν Ηράκλειος, Ἰωάννην τὸν Βαρκαίνης (71) στρατο ώς. τέως? μετά? οι ὁ ἐντὸς και? " τε. τε κα!? ν ἐπήγον:ο! Ούννοουνδούρους Καταίας), S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. • Orientem proficiscitur. Ubi et Theodoro fratri suc- A censuit, clam a nonnullis delato, quod propter Marti- nam in imperatorem probra conjiceret, ac sæpe illud usurparet (Psalm. L), peccatum ejus coram ipso - esse semper. Hunc igitur Cpolim [an. 634] mittit cum litteris ad Constantinum filium, quibus jube- bat ut illum in concione productum atque in ordi- nem redactum tanquam in custodia haberet. Deinde Theodorum ærarii privati comitem, cognomento Trithurium, ducem Orienti præficit. Nam Sergius, qui Niceta tempore præfuit, hoc modo perieral. Saraceni camelum pelle denudantes in hanc Ser- gium includunt ac consuunt. Ita desiccata pelle, una et qui inclusus erat, contabescens paulatim miserabili morte confectus est. Quippe hoc illi crimen objecerant, auctorem Heraclio fuisse " ut ne Saracenis e Romanorum foitus egredientibus permitteret triginta auri. libras, quæ illis quotannis pensitabantur, mercibus pernutatus extra inpe- rium transferre; ex quo factum esset ut Romanuni limitem vastarent. Heraclius porro Theodorum ve- tuit cum Saracenis pugnam committere. Qui dis- positis insidiis paucisque ad velitandum præmissis sensim Romanos inducunt, donec qui in insidiis erant repente in eos irruunt, et in medio inter- ceptos plerosque tam milites quam duces inter- fciunt. Eodem tempore Maria Heraclii soror pecuniis ad Avarorum chaganum missis Stephanum filium recepit. Quibus muneribus illectus Avarus Anto- vianum magistrum incitat, ut et ipse similibus donis reliquos, quos habebat obsides, recuperaret; quod ita factum est. Sub idem fere tempus Cubratus Organæ conso- brinus, Hannogundurorum dominus, contra Ava- rorum chaganum rebellat, populumque. omnem, quem ab ipso acceperat, contumeliose habitum pa- triis sedibus expellit. Inde legatione ad Heraclium missa pacem cum eo componit, quam ad finem usque vitæ suæ conservarunt. Nam et munera ad ipsum Heraclius misit et patriciatum detulit. Interim vero dum adhuc in Oriente versatur, Joannem Barcænæ ducem eligit, et adversus Sara- B c VARIÆ LECTIONES. PETAVII NOTÆ. rst Baanes et Theodorus sacellarius, a quo Arabes D vocatos fuisse Bulgaros. Elessa Damascum usque fugati. Theophanes et Celrenus. auctoribus, Baanes ac Theodorus Heraclii duces a Saracenis vincuntur, Julii feria 3, in Theophane nostro. Sed Augusti pro Julii, ex Miscella restri bendum. Accidit hoc a. C. 634, cyclo solis 27, lit. Ion. B. Sed nondumn Heraclii a. inierat 25, cum adhuc decurreret cum indict. 7. phyrogen. I. " De Themat. ail Cedrenus a. missum narrant ab imperatore Joannem ducem cognomento Kartzam (Theophanes´ Usroenæ præfectum, qui Chalcedonem (leg. Chalcidem ex Miscella) ad Jadium Omari du- cem profectus centum millia nummorum pollicitus est, ne Euphratem transiret. Quod quia inscio imperatore fecerat, relegatus est, eique successor datus est Ptolemæus, sed alium ab hoc Joanne oportet illum esse de quo Nicephorus hoc loco. (69) Εκ τούτου παρήγγειλε. Heraclii 25, iisdem (70) Τῶν Ούννογουνδούρων. Constantinus Por- (71) Ἰωάννην τὸν Βαρκαίνης. Theophanes ac

Αλλους * σε τοιαῦτα ἐπητιᾶτο πράξαντας, καὶ αὐτὸν μάτην ὑπὲρ τούτων εγκαλούμενον ἰσχυρίζετο. 'Ο δὲ Ελληνα τὸν Κῦρον ἀπεκάλει ὡς Ελληνι καὶ θεομάχῳ καὶ κατὰ Χριστιανῶν φρονοῦντι τῷ Αμβρῳ τῷ τῶν Σαρακηνῶν φυλάρχω συμβουλεύ σαντα τὴν τοῦ βασιλέως κατεγγυηθῆναι θυγατέρα. Ἐν τούτοις οὖν ἀγανακτήσας κατ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἀναιρήσειν ἀπειλῶν, τῷ τῆς πόλεως αὐτὸν ὑπάρχω ὡς αἰκισομένῳ παραδίδωσι. Μετὰ τοῦτο ἐδικαίου τὸν υἱὸν Ἡράκλειον ὑπατεί σαι, Δαβὶδ δὲ · καὶ Μαρῖνον (78) τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ Καίσαρας ἀνηγόρευσεν, Αὐγουστῖναν δὲ καὶ Μαρτί- ναν τὰς θυγατέρας Αὐγούστας. Χρόνου δὲ διελθόντος νόσῳ ὑδερική περιπίπτει, καὶ ὁρῶν τὸ πάθος δυσία- τον (ἐπὶ τοσοῦτο γὰρ ἐπεξετείνετο, ὡς καὶ ἡνίκα ἀπορεῖν ἔμελλε σανίδα κατὰ τοῦ ἡτρου ἐπετίθει · Β εστρέφετο γὰρ αὐτοῦ τὸ αἰδοῖον, καὶ κατὰ τοῦ προσο ώπου αὐτοῦ τὰ οὔρα ἔπεμπεν· ἔλεγχος δὲ ἦν τοῦτο τῆς παρανομίας τῆς ἑαυτοῦ, ὑπὲρ ἧς ταύτην δίκην ὑστάτην εξέτισε τοῦ εἰς τὴν ἀνεψιὰν τὴν οἰκείαν γάμου), διαθήκας οὖν ἐξετίθει, ὥστε Κωνσταντίνον καὶ Ηράκλειον τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ βασιλεῖς ὁμοτί μους εἶναι, καὶ Μαρτίναν τὴν αὐτοῦ γυναῖκα τιμά σθαι παρ' αὐτῶν ὡς μητέρα καὶ βασίλισσαν. Ἐκ τούτου λοιπὸν (79) ἐτελεύτα ζήσας ἔτη ἐξ καὶ ἐξή- κοντα, ἐν δὲ τῇ βασιλείᾳ διανύσας έτη τριάκοντα μήνας τέσσαρας ἡμέρας ἐξ. Θάπτεται δὲ ἐν τῷ ἱερῷ τῶν πανευφήμων ᾿Αποστόλων, καὶ τρισὶν ἡμέραις ἀσκεπές, ὥσπερ ἦν διατάξας ἔτι περιών, τὸ ὑποδε- ξόμενον αὐτοῦ τὸ σῶμα διετέλει μνήμα ", περικα- θημένων αὐτῷ εὐνούχων ὑπηρετῶν. Μετὰ τοῦτο Μαρτίνα ἡ Αὐγούστα ἐκκλησιάσασα καὶ τὸν περὶ τὸ Βυζάντιον λαόν, τάς [τε] διαθήκας Ηρακλείου ὑπεδείκνυ, ὡς περὶ αὐτῆς καὶ τῶν τέκνων διέθετο. Ὁ δὲ παρὼν ἅπας δῆμος Κωνσταντίνον καὶ Ηράκλειον τοὺς βασιλεῖς ἐπεζήτει· ἡ δὲ ἦγεν αὐτοὺς, καὶ ἅμα διελογίζετο νομίζουσα ἅτε βασίλισσα τὰ πρῶτα εἰς τὴν βασιλείαν φέρεσθαι. Τινὲς δὲ τοῦ συνεστῶτος λαοῦ ἀνεφώνουν πρὸς αὐτὴν ὅτι Σύ μὲν τιμὴν ἔχεις ὡς μήτηρ βασιλέων, οὗτοι δὲ ὡς βασιλεῖς καὶ δεσπόται. Εξαίρετον δὲ ἐδίδουν γέρας Κωνσταντίνῳ ὡς πρώτῳ εἰς τὴν βασιλείαν κατὰ τὴν ἡλικίαν ἐκ παιδός προχειρισθέντι. • Οὐδὲ γὰρ Βαρβάρου ἢ ἀλλοφύλων πρὸς τὰ βασίλεια εισερχο μένων, ὦ δέσποινα, ο ἔφασκον, « δύνασαι ὑποδέχε σθαι ἡ λόγοις " ἀμείβεσθαι, μηδὲ δοίη Θεὸς ἐν τού άλλους ἄλλως ἐπί? . τε Ρ. γρ. σήμα ἅτε οὔτε Ρ. και Βαρβάρων λόγους Ρ. Η κατά Αι DE REBUS POST MAURICIUM GESTIS. . A iusimulari contendit. Contra imperator gentilem D illum ac Dei bostem appellare, qui adversus Chri- stianos conspirasset, et de imperatoris filia Sarace- norum principi Omaro despondenda consilium de- disset. Inter hæc contra illum exasperatus, et in- terfecturum se minitans, præfecto urbis torquendum ac cruciandum tradidit. Postea vero Heraclium fikum consulem facit, Davidem et Marinum alios liberos Cæsares appellat, Augustinam et Martinam filias Augustas. Inde inter- cutis aquæ morbo correptus cum desperatum hunc sentiret (nam usque adeo invaluerat, ut quoties meiere vellet, ventriculo asserem imponeret : el- enim distortum pudendum urinam sursun in faciem emittebat; quod in perpetrati sceleris argumentum atque incestus pœnam inflictum est, quod consobri- nam suam in matrimonium accepisset, igitur testa- mentum edidit, quo Constantinum et Heraclium filios suos æquo jure hæredes imperii constituit, adeo ut uterque Martinam conjugem suam tanquam matrem et imperatricem coleret. Quibus ordinatis postremo tandein moritur, ætatis anno exacto sexa - gesime sexto [an. 641], imperii tricesimo, quarto- que insuper mense et die sexto. Sepultus est in ce- leberrimorum Apostolorum templo, ac triduo aper tum sepulcrum mansit, ut ipse superstes adhuc jusseral, ministris ennushis circumstantibus. Inde Martina Augusta Byzantinum omnem popu - lum convocans, Heraclii testamentum atque extre- mam de se liberisque suis voluntatem aperit. Cum- que populus frequens Constantinum et lleraclium imperatores posceret, utrumque coram adduxit. Ac primum tanquam habenas regni moderaretur, pro imperatrice se gerere cogitabat, Sed nonnulli e turba ad eam clamarunt : ‹ Tibi utimperatorum ma- tri habendus honor est, his tanquam imperatoribus ac dominis. » Atque interim Constantino primas deferebant utpote et ætate majori et ad imperium jam tum a pueritia promoto. Neque enim, aie bant, Barbaris aut externis adversus regiam hanc urbem vénientibus, o domina, potes resistere aut responderė verbis. Avertat Deus ut eo Romanorum VARIÆ LECTIONES. • Petavius, P. margo P. • Petaviuε, Petavius, P. * Petavius. * PETAVI NOTÆ. Christi 630, ind. 4. Nov. (corrigendus Theopha- nes, dum Heraclii numerat) natus est Heraclio in Oriente filius, quem Cedrenus Davidem vocal. Endemque die Constantino Heraclio filio nascitur Heraclius, qui a. sequenti ind. 5, Nov. 3, a Sergio baptizatus est in Blachernis. Theophanes, ind. Martio meuse, die 11, cum imperasset annos menses 10. Noster 2. menses 4. dies 6. Sed si a. ejus primus ab Oct. numeratus est, ind. 14, a. C. 610, ut antea probatum est, mortuusque est a. Martii 11, imperavit a. menses dies 5. Ac si annos vixit, imperare coepit ztatis 35. (78) Δαβὶδ δὲ καὶ Μαρῖνον. Anno Heraclii 22, (79) Εκ τούτου λοιπόν. Obiit Heraclius, inquit

χρώμασιν καὶ σκιογραφίαις; προϊὼν δὲ αὐτός, ἔνθα τὰ ἡμέτερα τοῖς ἀπίστοις ἔθνεσιν ὡσαύτως ἔχειν τερατολογεῖ, τοιαῦτα χριστομαχῶν διέξεισιν· Εἰ μὴ τοῖς ἀπίστοις ἔθνεσιν ὁμοίως τὰ μηδαμῇ μηδαμῶς ἐοικότα ἑαυτῷ τις ἀναζωγραφήσειεν, ὥσπερ γραφεὺς μηδὲν ἐοικότα γράφων· τοιαῦτα γὰρ κἀκεῖνοι ἂν εἰδωλοποιοῦντες, εἴποτε θεόν, ὡς ἡγοῦνται, ἤ τινα, ὡς ἂν φαῖεν, ἡρώων, ἤ τι τῶν τοιούτων πλάττειν καὶ ἀπεικάζειν ἐθέλοιεν, οὐδὲν ὅμοιον· οὐδὲ γὰρ οἷοί τε ὄντες γράφειν, ἀλλόκοτα σκιαγραφοῦσιν, ἀνδρείκελα σχήματα διαχαράττοντες. ὁρᾶτε τὴν συμφωνίαν; ὁρᾶτε τὴν πονηρὰν συνδρομὴν καὶ συναυλίαν περὶ τὴν τῶν νεκρῶν ὀνομασίαν; ὅπως ἀλλήλοις ὁμορροθοῦντες καὶ συμβαίνοντες; ὅπως συνέριθοι καὶ συνήγοροι τὴν κακίαν ὑπάρχοντες τὴν κατὰ τῆς Χριστοῦ ἐκκλησίας συνεσκευάσαντο κατηγορίαν; ἤδη δὲ καὶ ἐν ἑτέροις πλείοσιν, εἴ τις τῆς μοχθηρᾶς ταύτης συζυγίας τὰς θεοστυγεῖς δόξας διερευνήσοιτο, ῥᾷστα ἂν καταλήψεται οὐκ Ἐπιφανίῳ μόνῳ ἀλλὰ δὴ καὶ παντὶ τῷ τῆς ἐκκλησίας ἀντικαθισταμένους δόγματι καὶ φρονήματι. ἀλλ' ἐπὶ τὰ λοιπὰ τοῦ ἄφρονος μέτειμι, ἔνθα φράζει· Πῶς δὲ καὶ ἀγγέλους πνεύματα ὑπάρχοντας καὶ ἀεὶ ζῶντας ἐν νεκροῖς γράφων προσκυνεῖς, τοῦ προφήτου λέγοντος· Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα; τίς οὐ συνήσει ὡς οὐκ ἔστιν Ἐπιφανίου ταῦτα δὴ τὰ ληρήματα, ἄνπερ μὴ λίαν ἐριστικὸς ᾖ καὶ φιλόνεικος; οὐδὲ γὰρ ἀγνοεῖν φαμὲν Ἐπιφάνιον τὴν τῶν χρυσοτεύκτων Χερουβὶμ ποίησιν, πολλοῦ γε καὶ δεῖ, ἅτε ἐξ Ἰουδαίων ὄντα καὶ τὰ κατὰ τὴν παλαιὰν σκηνὴν ἀναγεγραμμένα εὖ μάλα διησκημένον, ἄνωθεν δὲ τὴν κλῆσιν καὶ αὐτὸν ἐσχηκότα ἐπὶ τὰ Χριστιανῶν μετατάξασθαι, εἴπερ μὴ ψευδοεπεῖν ὑποληπτέον τὰ κατὰ τὸν βίον αὐτοῦ συγγεγραμμένα. οὗτος δὲ ὁ τῶν πικρῶν τούτων ζιζανίων σπορεὺς δοκεῖ μὲν ἐν τοῖς περὶ ἀγγέλων αὐτῷ λεγομένοις τὸν προφήτην ἀποδέχεσθαι, κατηγορεῖ δὲ θεοῦ, κατηγορεῖ δὲ καὶ Μωσέως, τοῦ μὲν ὡς μάτην νομοθετήσαντος ἃ μὴ θεμιτὸν ᾤετο, τοῦ δὲ ὡς εἰκῇ ὑπηρετησαμένου ἐν τῇ τῶν Χερουβὶμ ποιήσει, ὅτι τε πεποίηκεν καὶ ὅτι νεκρὰ καὶ ἐκ νεκρᾶς ὕλης τοῦ χρυσοῦ ἐκτετορνευμένου τὸ ἔλασμα καὶ τἄλλα ὅσα κατὰ τὴν σκηνὴν ἐκείνην τὴν παλαιὰν διατέτακται. πολλοῦ δ' ἂν ἦν ἄξιος, εἰ τῷ γράμματι γοῦν καὶ τοῖς τηνικαῦτα νενομισμένοις ἐπεπολίτευτο· ὁ δὲ γὰρ καὶ Ἰουδαϊκῆς πολιτείας μακρὰν ἀπεκέκριτο, συνιδεῖν οὐκ ἐθελήσας ὅτι ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα, οὗτος καὶ τῷ οἰκείῳ θεράποντι Μωσεῖ ἐκεῖνα πάντα κατασκευάσαι καθ' ὃν τύπον ἐν τῷ ὄρει δέδεικται παρηγγύησεν. ἃ δὴ καὶ Παῦλος ἁγίων ἅγια καλεῖ καὶ Χερουβὶμ δόξης ἤτοι δεδοξασμένα· καὶ γὰρ πολλῆς δόξης ἠξίωτο τοῖς κατὰ τὴν σκηνὴν ἐνδοτέροις μάλιστα συνοῦσιν ὁμοῦ. μάχεται δὲ ὁ δύστηνος οὗτος καὶ πάσῃ μὲν τῇ ἐκκλησίᾳ ἅμα καὶ τῇ ἀληθείᾳ, μάχεται δὲ οὐχ' ἥκιστα τῷ συμπαραληφθέντι παρὰ τῶν ματαίων συνηγόρῳ· ὃς οὐ συνήγορος, κατήγορος δὲ δεινὸς τῆς συμμορίας αὐτῶν ἐκβεβηκώς. Ἰωάννης δ' οὗτός ἐστιν ὁ κλεινὸς τῆς ἐκκλησίας καθηγεμών, ὃς ἀντὶ πολλῶν ἡμῖν ἐξαρκῶν ἐπιρραπίσει καὶ παιδεύσει τοὺς ἄφρονας, τοιάδε τινὰ ἐν τῷ εἰς τὸ ἔνδυμα τοῦ ἱερέως λόγῳ διεξιών· Ἐγὼ καὶ τὴν κηρόχυτον ἠγάπησα γραφὴν εὐσεβείας πεπληρωμένην· εἶδον γὰρ ἄγγελον ἐν εἰκόνι ἐλαύνοντα βαρβάρων νέφη· εἶδον πατούμενα βαρβάρων φῦλα καὶ τὸν Δαυῒδ ἀληθεύοντα· Κύριε ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουδενώσεις. μόλις δὲ τῆς εἰς τοὺς ἁγίους κορεσθεὶς παροινίας κατὰ τοῦ τῶν ἁγίων θεοῦ τὴν θεομάχον γλῶσσαν ὁ θεοστυγὴς καθοπλίζει καὶ κατὰ τῆς τοῦ μονογενοῦς οἰκονομίας ἐπιλυττᾷ καὶ ὃ μεῖζον εἰς παρανομίαν ἀποτολμᾷ καὶ λέγει· Ἤκουσα δὲ ὅτι καὶ τὸν ἀκατάληπτον υἱὸν τοῦ θεοῦ τινὲς γράφειν ἐπαγγέλλονται· ὃ φρίξαί ἐστιν τὸ ἀκοῦσαι, καὶ τὸ πιστεῦσαι βλάσφημον. τί δοκεῖ ἐνταῦθα τῷ τῆς φαντασίας προστάτῃ; βουλόμενος τὸ τῆς σωτηρίου τοῦ Χριστοῦ συγκαταβάσεως τό γε ἐφ' ἑαυτὸν κατασεῖσαι μυστήριον ὡς δοκήσει καὶ οὐκ ἀληθείᾳ πεπράχθαι, τὴν τοῦ ἀκαταλήπτου φωνὴν προχειρίζεται, ὥσπερ θεμέλιον τῆς ἰδίας πέζῃ, φήσας· Τῆς ἱερωσύνης μὴ ἀφιστάμενος ἀπο τάσσομαι λαῷ ἀπειθεῖ. Ἐκεῖθεν ἡσυχῆ ἐξελθὼν παρά μια θεοσεβεστάτῃ γυναικὶ κρυφῇ κατήγετο, καὶ και ροῦ εὐθέτου λαβόμενος πρὸς τὴν Χαλκηδόνος απο ἐπλει. Οὗ τὴν ἔλευσίν τινες τῶν μοναζόντων ἐκεῖσε ἀκηκοότες περὶ τῶν ἐκτεθέντων παρ' αὐτοῦ πάλαι, Ηρακλείου τοῦ βασιλέως καὶ Σεργίου τοῦ τῆς πόλεως Ιεράρχου, ἕνεκεν τῶν δύο ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν ἀνηρεύνων, ὧν προασπισταὶ ἐτύγχανον Μάξιμος καὶ Θεοδόσιος ὄντες ἐν Ἀφρικῇ. Καὶ τὰ μὲν κατὰ Πύρρον οὕτω πως ἔσχεν. Ἐπεὶ οὖν τοὺς περὶ Οὐαλεντίνον εν ή Χαλκηδών εἶχεν, ἀναγκαιοτέρως Ηράκλειος καὶ Μαρτίνα, ὡς μὴ ἐπὶ πλεῖον τὰ ἐκεῖσε προάστεια βλάπτοιντο, ένα θῆναί τε αὐτῷ καὶ ὅρκοις τὰ πρὸς ἀλλήλους θέ σθαι 48· καὶ ἀξίᾳ αὐτὸν ἐτίμησαν ἣν Ῥωμαῖοι καλοῦσε κόμητα ἐξκουβιτόρων, καὶ μηδ' ὅλως ἐγκαλεῖσθα περὶ ὧν παρὰ Κωνσταντίνου ἐδέξατο χρημάτων. φιλοτιμηθῆναι δὲ χρήμασι τοῖς συνελθοῦσιν αὐτῷ στρατιώταις, στεφθῆναι δὲ καὶ Δαβὶδ τὸν Καίσαρα καὶ μετονομασθῆναι Τιβέριον. Καὶ τούτων οὕτω τε λεσθέντων προχειρίζεται Παῦλος οἰκονόμος γεγονώς τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, ἀρχιερεὺς Κων σταντινουπόλεως, κατὰ τὸν Ὀκτώβριον μήνα, τῆς πεντεκαιδεκάτης Ινδικτιώνος. Κωνσταντίνος οὖν ἐν Σικελίᾳ ὑπὸ τῶν ἰδίων ὑπηρετῶν δόλῳ φονευθεὶς ἐν τῷ λουτρῷ, ἤδη ἐν τῇ βασιλείᾳ εἰκοστὸν ἕβδομον ἀνύσας ἔτος, ἐτελεύτα. Μεθ' όν Κωνσταντίνος ὁ υἱὸς τὰ τῆς βασιλείας ἐγχειρίζεται σκήπτρα. Καὶ τούτου ἀρξαμένου εὐθὺς ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἡγούμενος ναῦς πλείστας κατασκευάσας κατὰ τοῦ Βυζαντίου εκπέμπει, ήγε μόνα αὐτῶν ἐπιστήσας, ἅτε πιστότατον καὶ τὰ πο λέμια ἔμπειρον, κατὰ τὴν ἑαυτῶν διάλεκτον Χαλεῦ ὀνομαζόμενον· ὃς ἀναχθεὶς προσωρμίζετο ἐν προ ** Χαλκηδόνα? Χαλκηδόνος πόλιν? 21. ἐφ' Ηρακλείου Οὐαλεντίνου Ρ. θέσθαι εζήτουν δουλεύοντο. Προχειρίζεται Παῦλος. Οὐαλεντίνον Κωνσταντῖνος οὖν ἐν Σικελία. Καὶ τούτου αρξαμένου. πέζῃ, φήσας· Τῆς ἱερωσύνης μὴ ἀφιστάμενος ἀπο τάσσομαι λαῷ ἀπειθεῖ. Ἐκεῖθεν ἡσυχῆ ἐξελθὼν παρά μια θεοσεβεστάτῃ γυναικὶ κρυφῇ κατήγετο, καὶ και ροῦ εὐθέτου λαβόμενος πρὸς τὴν Χαλκηδόνος απο ἐπλει. Οὗ τὴν ἔλευσίν τινες τῶν μοναζόντων ἐκεῖσε ἀκηκοότες περὶ τῶν ἐκτεθέντων παρ' αὐτοῦ πάλαι, Ηρακλείου τοῦ βασιλέως καὶ Σεργίου τοῦ τῆς πόλεως Ιεράρχου, ἕνεκεν τῶν δύο ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν ἀνηρεύνων, ὧν προασπισταὶ ἐτύγχανον Μάξιμος καὶ Θεοδόσιος ὄντες ἐν Ἀφρικῇ. Καὶ τὰ μὲν κατὰ Πύρρον οὕτω πως ἔσχεν. Ἐπεὶ οὖν τοὺς περὶ Οὐαλεντίνον εν ή Χαλκηδών εἶχεν, ἀναγκαιοτέρως Ηράκλειος καὶ Μαρτίνα, ὡς μὴ ἐπὶ πλεῖον τὰ ἐκεῖσε προάστεια βλάπτοιντο, ένα θῆναί τε αὐτῷ καὶ ὅρκοις τὰ πρὸς ἀλλήλους θέ σθαι 48· καὶ ἀξίᾳ αὐτὸν ἐτίμησαν ἣν Ῥωμαῖοι καλοῦσε κόμητα ἐξκουβιτόρων, καὶ μηδ' ὅλως ἐγκαλεῖσθα περὶ ὧν παρὰ Κωνσταντίνου ἐδέξατο χρημάτων. φιλοτιμηθῆναι δὲ χρήμασι τοῖς συνελθοῦσιν αὐτῷ στρατιώταις, στεφθῆναι δὲ καὶ Δαβὶδ τὸν Καίσαρα καὶ μετονομασθῆναι Τιβέριον. Καὶ τούτων οὕτω τε λεσθέντων προχειρίζεται Παῦλος οἰκονόμος γεγονώς τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, ἀρχιερεὺς Κων σταντινουπόλεως, κατὰ τὸν Ὀκτώβριον μήνα, τῆς πεντεκαιδεκάτης Ινδικτιώνος. Κωνσταντίνος οὖν ἐν Σικελίᾳ ὑπὸ τῶν ἰδίων ὑπηρετῶν δόλῳ φονευθεὶς ἐν τῷ λουτρῷ, ἤδη ἐν τῇ βασιλείᾳ εἰκοστὸν ἕβδομον ἀνύσας ἔτος, ἐτελεύτα. Μεθ' όν Κωνσταντίνος ὁ υἱὸς τὰ τῆς βασιλείας ἐγχειρίζεται σκήπτρα. Καὶ τούτου ἀρξαμένου εὐθὺς ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἡγούμενος ναῦς πλείστας κατασκευάσας κατὰ τοῦ Βυζαντίου εκπέμπει, ήγε μόνα αὐτῶν ἐπιστήσας, ἅτε πιστότατον καὶ τὰ πο λέμια ἔμπειρον, κατὰ τὴν ἑαυτῶν διάλεκτον Χαλεῦ ὀνομαζόμενον· ὃς ἀναχθεὶς προσωρμίζετο ἐν προ ** Χαλκηδόνα? Χαλκηδόνος πόλιν? 21. ἐφ' Ηρακλείου Οὐαλεντίνου Ρ. θέσθαι εζήτουν δουλεύοντο. Προχειρίζεται Παῦλος. Οὐαλεντίνον Κωνσταντῖνος οὖν ἐν Σικελία. Καὶ τούτου αρξαμένου. religiosissimam quamdam feminam delituit, et op- « portunitatem nactus Chalcedonem navigavit. De cujus adventu simul ac monachi qui illi erant ac ceperunt, de iis quæ ab Heraclio imperatore ac Sergio patriarcha vulgata erant super duabus Christi voluntatibus et actionibus percontati sunt, quarum patroni ac defensores erant Maximus ac Theo dosius, qui tum in Africa versabantur. Hæc sunt quæ Pyrrho per illud tempus acciderunt. Interim dum Valentiniani Chalcedone morantur, Heraclius et Martina, ne amplius suburbana popu larentur, pacem cum eo facere ac jurejurando fir mare coguntur. Adjecta eidem et comitis excubito rum, ut Romani vocant, dignitas, cum ea praesertim conditione, ut de his pecuniis, quas a Constantino acceperat, a nemine appellaretur, utque qui cum eo erant milites præmiis afficerentur, sed et David Cæsar crearetur ac Tiberius vocaretur. His ita confectis, Paulus Majoris ecclesiæ œconomus pa triarcha Cpolitanus eligitur, Octobri mense, indi ctionis decimæ quintæ. Igitur Constantinus in Sicilia a servis suis dolo in balneis interfectus anno expleto imperii sui vicesimo septimo moritur. Huic Constantinus fillus successit. Quo imperium ineunte Saracenorum princeps ingentem classem adversus Cpolim mittit, præposito duce quem et Adissimum habebat et belli haud expertem, Chaleu eorum lingua nominatum. Hic ad Byzantii sùburbana, eumque locum quem Hebdomum vocant, classem appellit. Contra quem Constantinus cum ingenti quidni an cf. p. post deesse videtur aut Theophanes et Ce drenus anno ab Heraclii morte altero Pyrrhum e sede dejectum ac Paulum ejus loco suffectum struunt, Octobri mense, ind. 15; quibus et diserte Noster assentitur. Quare a. C. 641, eodem quo Heraclius obiit, ejectus est Pyrrhus, non 642, ut est in Annal. nmpe ind. iniit a. Septen bri. Porro cum non ante abrogatumn Heracleonæ imperium hoc acciderit, qui quidem mensibus senis imperavit, facile mihi persuadeo illos men ses non esse a Constantini Heraclii filii, sed ab Hera clii ipsius obitu numerandos, ita ut cum Constantino tribus mensibus et diebus imperarit, ex Heraclii Testamento. Itaque hoc ipso a. circa Julium mensem, Heracleona pulso, Constans imperium auspicatus st. Expendendum vero illud attentius quod scri bit Zonaras, Heracleonam hoc anno decennem fuisse. Hoc si verum est, natus est circa a. C. 632, Heraclii 22. At mulla hujus rei apud historicos mentio. Anno quidem 630, ind. 4, Nov. 7, natus in Oriente ex Martina conjuge David, eademque die Heraclius Herack: junioris sive Constantini filius qui postea Constans est dictus. Potuit igitur hac nominum similitudine deceptus Zonaras Heraclium istum Heraclii senioris et Martinse filium putare. Mihi vero dubium non est quin Heracleonas Heraclius Pelavius, ille sit, quem Noster p. 17-20 in Lazica natum refert, a. scilicet Heraclii vel 16, qui tum, cum in ordinem redactus est, annos habuit ferme vel 20. Aut certe Constantinus alter Heraclii filius ex Martina, quem a. Heraclii quinto natum esse Cedrenus ac Theophanes scribunt. Neque enim is cum Heraclio confundi potest, qui in ipsa expeditione natus est in Lazica, aliquot annis post Constantinum Martinæ filium quod fortasse verius est: ita enim imperare coeperit 2. latis 26. Αtqui plurima hic ab Heracleona dicta factave narrantur, quæ ægre alteri quam ei qui virilem ætatem atti gerit accommodari possint. Ingens bic annorum hiatus est. Quare asterisco notandum hunc locum existimo: neque enim adeo supinumD fuisse Nicephorum arbitror ut annorum res ge stas ne littera quidem attigerit. Constantinus Po gonatus Constantem excipit. Cujus temporibus Saraceni Africam et Orientem vastant. Neque tamen ante annum hujus imperii quintum in Thracian navigarunt. Quo anno ab Aprili mense ad Septembrem usque continuo pugnatuin est, et capta Cyzico ibidem hiemarunl. religiosissimam quamdam feminam delituit, et op- « portunitatem nactus Chalcedonem navigavit. De cujus adventu simul ac monachi qui illi erant ac ceperunt, de iis quæ ab Heraclio imperatore ac Sergio patriarcha vulgata erant super duabus Christi voluntatibus et actionibus percontati sunt, quarum patroni ac defensores erant Maximus ac Theo dosius, qui tum in Africa versabantur. Hæc sunt quæ Pyrrho per illud tempus acciderunt. Interim dum Valentiniani Chalcedone morantur, Heraclius et Martina, ne amplius suburbana popu larentur, pacem cum eo facere ac jurejurando fir mare coguntur. Adjecta eidem et comitis excubito rum, ut Romani vocant, dignitas, cum ea praesertim conditione, ut de his pecuniis, quas a Constantino acceperat, a nemine appellaretur, utque qui cum eo erant milites præmiis afficerentur, sed et David Cæsar crearetur ac Tiberius vocaretur. His ita confectis, Paulus Majoris ecclesiæ œconomus pa triarcha Cpolitanus eligitur, Octobri mense, indi ctionis decimæ quintæ. Igitur Constantinus in Sicilia a servis suis dolo in balneis interfectus anno expleto imperii sui vicesimo septimo moritur. Huic Constantinus fillus successit. Quo imperium ineunte Saracenorum princeps ingentem classem adversus Cpolim mittit, præposito duce quem et Adissimum habebat et belli haud expertem, Chaleu eorum lingua nominatum. Hic ad Byzantii sùburbana, eumque locum quem Hebdomum vocant, classem appellit. Contra quem Constantinus cum ingenti quidni an cf. p. post deesse videtur aut Theophanes et Ce drenus anno ab Heraclii morte altero Pyrrhum e sede dejectum ac Paulum ejus loco suffectum struunt, Octobri mense, ind. 15; quibus et diserte Noster assentitur. Quare a. C. 641, eodem quo Heraclius obiit, ejectus est Pyrrhus, non 642, ut est in Annal. nmpe ind. iniit a. Septen bri. Porro cum non ante abrogatumn Heracleonæ imperium hoc acciderit, qui quidem mensibus senis imperavit, facile mihi persuadeo illos men ses non esse a Constantini Heraclii filii, sed ab Hera clii ipsius obitu numerandos, ita ut cum Constantino tribus mensibus et diebus imperarit, ex Heraclii Testamento. Itaque hoc ipso a. circa Julium mensem, Heracleona pulso, Constans imperium auspicatus st. Expendendum vero illud attentius quod scri bit Zonaras, Heracleonam hoc anno decennem fuisse. Hoc si verum est, natus est circa a. C. 632, Heraclii 22. At mulla hujus rei apud historicos mentio. Anno quidem 630, ind. 4, Nov. 7, natus in Oriente ex Martina conjuge David, eademque die Heraclius Herack: junioris sive Constantini filius qui postea Constans est dictus. Potuit igitur hac nominum similitudine deceptus Zonaras Heraclium istum Heraclii senioris et Martinse filium putare. Mihi vero dubium non est quin Heracleonas Heraclius Pelavius, ille sit, quem Noster p. 17-20 in Lazica natum refert, a. scilicet Heraclii vel 16, qui tum, cum in ordinem redactus est, annos habuit ferme vel 20. Aut certe Constantinus alter Heraclii filius ex Martina, quem a. Heraclii quinto natum esse Cedrenus ac Theophanes scribunt. Neque enim is cum Heraclio confundi potest, qui in ipsa expeditione natus est in Lazica, aliquot annis post Constantinum Martinæ filium quod fortasse verius est: ita enim imperare coeperit 2. latis 26. Αtqui plurima hic ab Heracleona dicta factave narrantur, quæ ægre alteri quam ei qui virilem ætatem atti gerit accommodari possint. Ingens bic annorum hiatus est. Quare asterisco notandum hunc locum existimo: neque enim adeo supinumD fuisse Nicephorum arbitror ut annorum res ge stas ne littera quidem attigerit. Constantinus Po gonatus Constantem excipit. Cujus temporibus Saraceni Africam et Orientem vastant. Neque tamen ante annum hujus imperii quintum in Thracian navigarunt. Quo anno ab Aprili mense ad Septembrem usque continuo pugnatuin est, et capta Cyzico ibidem hiemarunl.

οἰκίζεται, τόπον πρὸς οἴκησιν ἐπιτήδειον, (γλον τῇ σφῶν καλούμενον φωνῇ, καταλαβόμενος, δυσχερή τε καὶ ἀνάλωτον πολεμίοις ὑπάρχοντα· ἀσφαλής τέ ἐστι τὰ μὲν ἔμπροσθεν τῇ τε δυσχερείᾳ καὶ τῷ τελματώδης εἶναι τυγχάνων, τὰ δ᾽ ὄπισθεν κρη μνοῖς ἀβάτοις τετειχισμένα ". Οὕτω τοίνυν τοῦ ἔθνους διαιρεθέντος καὶ σκεδασθέντος, τὸ τῶν Χαζάρων φῦλον ἀπὸ τοῦ ἐνδοτέρου τῆς Βερυλίας (94) λεγόμενον χώρας ὡς πλησίον τῶν Σαρμάτων ᾠκημένων πλείστης τὰ ἀδείας ἐντεῦθεν ἐπέτρεχαν. Τὰ τοιαῦτα πάντα κατέδραμον χωρία τῆς ὑπὲρ Πόντον τοῦτο Εὔξεινον γῆς καὶ θαλάττης ἐπέρασε· μεθ' ὧν καὶ Βαϊανὸν ὑπεξούσιον ποιησάμενος εἰς ἀπαγωγήν τ φόρων κατέστησε. Β Κωνσταντίνος δὲ, ἐπειδὴ ἔγνω ὡς τὸ σκηνῶσαν τὸν Ιστρον ἔθνος τὰ πλησιάζοντα τῆς ὑπὸ 'Ρω- μαίων ἀρχῆς χωρία καταθέον διαφθείρειν, ἐπεχείρει, στρατὸν ὁπλίτην ἐπὶ τὴν Θρακώναν διαβιβάσας χώραν, ἔτι τε καὶ στόλον ὁπλίσας, κατὰ τοῦ ἔθνους ὡς ἀμυ νόμενος ώχετο. Οἱ δὲ Βούλγαροι τῶν τε ἱππικῶν καὶ πλωΐμων τὰ πλήθη θεασάμενοι καὶ τῷ αἰφνιδίῳ " καὶ ἀνελπίστῳ καταπλαγέντες πρὸς τὰ ἑαυτῶν ὀχυ- ρώματα ἔφυγον, τέτρασιν ἡμέραις ἐκεῖσε ὑπομεί- ναντες· καὶ τῶν Ρωμαίων μὴ δυνηθέντων αὐτοῖς πολέμῳ συμμίξαι διὰ τὴν δυσχωρίαν τοῦ τόπου, ἀνελάμβανόν τε αὐτοὺς καὶ προθυμότεροι ἐγένοντο. Ὁ δὲ βασιλεὺς νόσῳ ποδαλγική συσχεθεὶς καὶ ὀξυ παθήσας ἐπὶ Μεσημβρίαν (95) τὴν πόλιν ἀπέπλει θεραπείας ἕνεκεν, προστάξας τοῖς ἄρχουσι καὶ τοῖς λαοῖς προσεδρεύειν τῷ ὀχυρώματι καὶ ὅσα πρὸς ἄμυναν τοῦ ἔθνους κατεργάσασθαι. Φήμη δέ τις ἐδέδοτο τὸν βασιλέα φεύγειν μηνύουσα, δι᾿ ἣν θορυ- βηθέντες οὐδενὸς διώκοντος συντόνως ἔφευγαν 30. Οἱ δὲ Βούλγαροι ἐπιδόντες ἐπεδίωκον καρτερῶς, καὶ ὅσους μὲν τοῦ λαοῦ κατελάμβανον ἀνήρουν, πλεί- στους δὲ καὶ ἑτραυμάτιζον. Περαιωθέντων δὲ τοῦ Ίστρου ἐπὶ τὴν λεγομένην Βαρνᾶν (96) πλησίον Οδησσοῦ καὶ τοῦ ὑπερκειμένου μεσογαίου, τὸ ἰσχυ ρὶν καὶ ἀσφαλὲς τοῦ τόπου πάντοθεν ἔκ τε τοῦ που ταμοῦ καὶ τῆς ἄγαν δυσχωρίας θεασάμενοι ἐνταῦθα σκηνοῦσι. Κρατοῦσι δὲ καὶ τῶν [ἐγγιζόντων] παρ- χημένων Σκλαβηνῶν ἐθνῶν, καὶ οὓς μὲν τὰ πρὸς Αβάρους πλησιάζοντα φρουρεῖν, οὓς δὲ τὰ πρὸς Ρωμαίους ἐγγίζοντα τηρεῖν ἐπιτάττουσιν. Ἐν τού τοῖς ἰσχυρωθέντων καὶ αὐξηθέντων, τὰ ἐπὶ Θρᾴκης χωρία τε καὶ πολίσματα καταδῃοῦν ἐπεχείρουν. Τῷ βασιλεῖ δὲ ἀνάγκη ἦν ταῦτα ὁρῶντι ἐπὶ τελέσμασι πρὸς αὐτοὺς σπένδεσθαι. Οὕτως τοιγαροῦν εἰρηνευούσης πάντοθεν τῆς οι τέ ἐστι. γάρ ἐστι, " τετειχισμένος ? " λεγομένης? οι μετὰ πλείστης, ο υπαγωγήν Ρ. περὶ τόν! "' ἀμυνούμενος! ? αἰφνιδίων διεδέδοτο το έφυγαν οι τὸν Ἴστρον? DE REBUS POST MAURICIUM GESTIS. divisa gente ac dissipata, Chazarorum natio ex inte… riori Berylia profecta, quæ Sarmatis vicina est, excur- siones impune faciebat. Atque ita grassantes trans- ductis copiis ultra Euxinum mare perveniunt, ubi Bajanum in suam potestatem redigunt ac stipendia- rium faciunt. A bus ac salebris tanquam muro vallantur. lloc modo iu Constantinus postquam comperit ab ea gente, quæ ad Danubium habitabat, Romani imperii limitem vastari, militaribus copiis in Thraciam traductis adornataque insuper classe ad retundendos illorum impetus progreditur. Bulgari vere eque- strium ac navalium copiarum multitudinem conspi- cali, subitaque re nec opinata perculsi, ad muni- - menta sua confugiunt. In quibus cum quatriduo - mansissent, neque ob locorum asperitatem Romani prope manum conserere possent, confirmati ani- mis et alacriores facti sunt. Inter hæc impera- for ex pedum ægritudine acriori dolore percitus ad urbem Mesembriam curandi corporis grati. delatus est, cum ante ducibus suis atque exer- citibus mandasset ut in munitionis obsidione perge- rent, et quæ ad gentem illam propulsandam perti- nerent, omnia perficerent. Verum cum fugere imperatorem fama pervulgasset, consternati nostri passis manibus fugiunt, quibus conspectis Bulgari vehementius fugientinm terga premere, et quos assequi poterant cædere, plerosque vulnerare. Inde cum Danubium transiissent, et ad Barnam, quæ prope Odyssum et eminentiora illa mediter- ranea est, pervenissent, cum eun locum undique et a fluvio et a regionis asperitate munitum animad- verterent, ibidem castra metati sunt. Sed et Scla- vinorum gentem, quæ illic in propinquo degebat, in potestatem redigunt, ac partem suorum in eo limite qui Avares respiciebat collocant, alios Romanorum finibus objiciunt. Quibus rebus aucti atque confirmati Thraciæ oppida locaque omnia populantur. Quare imperator annua pensitatione promissa pacem cum iis facere coactus est. C D Sic igitur, pace ubique per Romanum imperium VARIE LECTIONES. PETAVII NOTÆ. Danastrus ab incolis Borysthenes dicitur, ut idein testatur, et hodie Dnieper appellatur, quocum flso a quibusdam Danaprus confunditur, inter quem et Istrum Danastrus est, ut Ammianus pro- dit l. xxxi ; id quod ante nos Ortelius observarit. Sed quisuam Danastrus ille sit nondum liquet. Forsitan idem est cum Tyra fluvio, Cuphis vero cum Asiace, vel contra. phanes, alii Berzitiam. Sed corrupta sunt quæ sequuntur. perperam meridiem vertit, cum sit proprium urbis nonien. urbes. (94) Τῆς Βερυλίας. Hanc Berzeliam vocat Theo- (95) Επὶ Μεσημβρίαν. P. Diaconus in Miscella (96) Βαρνᾶν. Barna et Odlyssus Mosive inferioris

Λ μενο; Λεόντιος πάντας τοὺς καθειργμένους ἔλυσε καὶ ὁπλίσας ἐπὶ τὸν καλούμενον φόρον ἐξώρμησε, κάτ κεῖθεν σκεδαννύμενοι “ ἀνὰ πάντα μέρη τῆς πόλεως βοῇ κράζειν ἐκέλευσε πάντας Χριστιανούς εἰς τὸ ἱερὸν τῆς Σοφίας παραγίνεσθαι. Ἐξ ὧν πᾶν τὸ πλῆθος θορυβηθὲν σπουδῇ πρὸς τὸν λουτήρα τῆς Εκκλησίας ἠθροίζετο. Ο δὲ σὺν τοῖς μοναχοῖς καὶ ἑτέροις τῶν φίλων πρὸς Καλλίνικον τὸν τηνικαῦτα Ιεράρχην τῆς πόλεως ἔρχεται, καὶ βιάζεται κατελ- θεῖν καὶ φωνῆσαι πρὸς τὸν λαόν· « Αὕτη ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. » Τὸ δὲ πλῆθος Ἰουστινιανὸν ἐδυσφήμει. Καὶ οὕτως ἅπαντες ἐπὶ τὸν χῶρον τῆς Ιπποδρομίας ᾤχοντο. Ημέρας δὲ ἐπιγενομένης ἐκε φέρουσιν Ἰουστινιανὸν πρὸς αὐτούς. Καὶ τῆς πλη- θύος βρώσης βασιλέα ξίφος διαδέχεσθαι, Λεόντιος β τοῦ αἵματος αὐτοῦ φεισάμενος διὰ τὴν πρὸς Κων σταντῖνον τὸν πατέρα αὐτοῦ ἀγάπην, τεμὼν τὴν γλῶτταν καὶ τὴν ῥῖνα (4) ἐν Χερσῶνι τῇ πόλει ἐξ- ώρισε, δέκατον ἤδη ἔτος ἐν τῇ βασιλείᾳ διανύσαντα. Λεόντιος δὲ ὑπὸ τοῦ πλήθους βασιλεὺς ἀναγορεύεται. Στέφανον δὲ τὸν εὐνοῦχον καὶ Θεοδόσιον ει τὸν μονα +1 χεν, δι᾿ ἣν ὑπέμεινε παρ' αὐτῶν κάκωσιν, καὶ ἄκοντος τοῦ βασιλέως συλλαβόμενοι καὶ τῶν ποδῶν ἐξαναρτήσαντες διὰ χρόνων συρέντας πρὸς τὴν Καὶ τὰ μὲν ἐν Κωνσταντινουπόλει οὕτω διέκειντο. ο η καλουμένην τοῦ Βοὸς ἀγορὰν πυρὶ παραδεδώκεσαν. το σκεδαννυμένους ? οι Θεόδοτον ? Ἡ δὲ ὑπ' Αφρικήν Καρχηδών πρώην ὑπὸ Ῥω μαίοις τελοῦσα τότε ὑπὸ χεῖρα τῶν Σαρακηνῶν γίνει ται, πολέμῳ παρ' αὐτοῖς ληφθεῖσα. Τοῦτο διαγνούς Λεόντιος ἅπαντα τὰ Ῥωμαϊκὰ ἐξώπλισε πλήίμα, στρατηγόν τε ἐπ' αὐτοῖς Ἰωάννην τὸν πατρίκιον έμπειρον τῶν πολεμίων προχειρισάμενος πρὸς Καρ χηδόνα κατὰ τῶν Σαρακηνῶν ἐξέπεμψεν· ὅ; ἐκεῖσε παραγενόμενος τοὺς μὲν ἐν αὐτῇ τῶν Σαρακηνών πολέμῳ ἐτροπώσατο, τὴν δὲ πόλιν Ρωμαίοις ἀν ετώσατο, καὶ τἆλλα πάντα τὰ ἐκεῖσε πολίσματα τῆς τοῦ ἔθνους ἀπαλλάξας ἐξουσίας καὶ στρατὸν ὁπλίτην πρὸς φυλακὴν ἐν αὐτοῖς ἐγκαταλείψας αὐτοῦ διεχεί μασεν. Ο δὲ τῶν Σαρακηνῶν βασιλεὺς ταῦτα μεμα θηκώς πλείονα και᾿ αὐτοῦ ἐκίνησε πόλεμον, δι' οὗ καὶ τὸν μὲν Ἰωάννην σὺν τῷ περιόντι * αὐτῷ 'Ρω- μαϊκῷ στόλῳ ἐξώθησε, καὶ τὴν Καρχηδόνα παρα λαμβάνει πόλιν ὡς καὶ τὰ περὶ αὐτὴν πολίσματα. Ο δὲ Ἰωάννης ἀφορμήσας πρὸς βασιλέα ἀνήγετο, ἐν δὲ τῇ νήσῳ Κρήτῃ γενόμενος ὑπό τε τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ πλήθους ἑστασιάζετο, καὶ οὐδα μῶς βουληθεὶς αἰσχύνῃ καὶ δέει κατεχόμενος πρὸς βασιλέα παραγενέσθαι. Διὰ τοῦτο Λεόντιον μὲν δυσ φημοῦντες ἀθετοῦσι, ψηφίζονται δὲ 'Αψίμαρον ὄνομα, στρατοῦ ἄρχοντα τῶν Κουρικιωτών (5) τυγχά νοντα τῆς ὑπὸ Κιβυρραιωτῶν χώρας, δν δρουγγάριον Η πάλιν ? παρόντι Εἰ φείσομαι τούτων τινὸς, αὐτίκα καταποντισθείην ώδε. S. NICEPHORI PATRIARCHS CP. greditur, unde per totam urbem dissipatos clamare jubet ut ad Sophize templum Christiani omnes con- venirent [an. 694]. Quo tumultu multitudo omnis concita adl baptisterium frequens advenit. Leontius cum monachis et aliis amicis Callinicum tunc urbis antistitem adit, ac descendere cogit, et ad populum clamare: Hæc est dies quam fecit Dominus. » Populus vero Justiniano maledicebat, Post hæc universi in Hippodromum confluunt; moxque ut dies illuxit, Justinianum ad eos produ- cunt. Ceterum vociferante plebe ut in imperatorem gladlio animadverteretur, Leontius pro sua cum ejus patre Constantino amicitia vitæ pepercit, sed lingua. ac naso mutilatum in Chersonam urbem deportat, aumo ejus imperii exacto decimo Leontius impera- tora populo salutatus est. Qui mox Stephanum eurruchum et Theodosium monachum, ob ea mala que perpessus ab iis fuerat, etiam invito impera- tore, comprehendit, et pedibus alligatos ac per urbem ad Bovis forum attractos igne combussit, Hec Cpoli per cus dies acciderunt. At in Africa Carthago Romani antea imperii ci- vitas a Saracenis expugnatur [an. 696]. Quo audito, Leontius Romanas omnes naves instruit, ac præ. fecto Joanne patricio viro bellicis rebus experto, Carthaginem contra Saracenos mittit. die cum eo pervenisset, Saracenis, qui ibidem erant, in fugam verais, urbem illum Romana ditioni restituit, carte- raque ilhus regionis oppida a Barbarorum servitute vindicans, et militare præsidium imponens, ibidem hiemem traducit. Verum Saracenorum princeps, ea re comperta, majori contra cum belli mole et apparatu contendit. Quo et Joannem cum omni quæ supererat classe Romanorum expellit, et Carthagi- nem cum vicinis oppidis in potestatem recipit. Quare Joannes inde solvens ad imperatorem rever- titur. Sed cum ad Cretam insulam appulisset, clusum et militum coatra eum seditio ac tumultus oritur, cum et alioqui pudor illum ac metus offerre se impe- ratori prohiberet. Quamobrem Leontium multis in en: contumeliose dictis abjiciunt [a. 697], ejusque loco Apsimarum eligunt, qui tum Curicio:arum copiis praerat e Cilyræotarum regione, quem dirungarium Romani vocant, eumdemque Tiberium cognominant. Interea in urbe pestilentia laboratum est, quæ quatuor mensibus ingentem vim hominum absum- VARIE LECTIONES. PETA VII NOTÆ. sentit et Theophanes. Sed Constantinus, Zonaras, Cedrenus et alii nasum duntaxat amputatum asse- rant, quod verius puto. Nam et postea locutus tra ditur, et inter ceteras nefaria vox ejus audita est, cum în tempestate monitus ut injuriarum omnium obliturum se Deo voveret, respondit : Αlque hoc ab illustrissimo Barouio ante nos animad- vers'un. rum adi Constant. Porp!yrog. (4) Τὴν γλῶτταν καὶ τὴν ῥῖνα. De lingua con- (3) Τῶν Κουρικιωτών. De themate Cilyrrhaeol

θεοφόρον διδάσκαλον, οὐδενὶ τρόπῳ ἐν τῇ κατὰ Χριστὸν μιᾷ ὑποστάσει διαιρέσεως ἐπινοουμένης. οἶδεν οὖν ἄρα ὁ ἀληθὴς Ἐπιφάνιος περιγραπτὸν καὶ καταληπτὸν τὸν Χριστὸν κατὰ τὴν καθ' ἡμᾶς φύσιν εὕροι δ' ἄν τις αὐτὸν τρανέστερον οἵαν περὶ τοῦ κυριακοῦ σώματος ἐν τοῖς κατὰ Ὠριγένους αὐτῷ συγγεγραμμένοις ἐκέκτητο δόξαν διεξερχόμενον καὶ ἐν ἄλλοις πλείοσιν ἐμμελέστερον ἐφιστάνων· ἔτι ὁ αὐτὸς τὸν κατὰ αἱρέσεων λόγον ποιησάμενος, εἶτα ἐπὶ τὴν καθ' ἡμᾶς πίστιν ἐλθὼν καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦ συντάγματος περὶ τοῦ πάθους Χριστοῦ διαλεγόμενος, τὸ σῶμα αὐτοῦ ταφὲν ὁμολογεῖ ἐν ἀληθείᾳ, καθὰ ὁ τῆς καθ' ἡμᾶς ὁμολογίας εὐσεβὴς ἔχει λόγος, καὶ ἄψυχον μεῖναν τριήμερον καὶ ἀκίνητον καὶ ἐν μνήματι συγκλεισθὲν τῷ λίθῳ καὶ σφραγῖδα ἐπιτεθεῖσαν. πῶς οὖν ὁ ταῦτα εἰδὼς ἀκατάληπτον τὸν Χριστὸν κατὰ τὸ σῶμα δοξάσει; ἐντεῦθεν ἐπὶ τὴν ἀνάστασιν τῷ λόγῳ ἀπιὼν φάσκει ὅτι Ἀπαραλείπτως τῆς θεότητος συνηνωμένης τῷ προπεπονθότι ἁγίῳ σώματι, ἀνέστη καὶ συνήνωσεν αὐτὸ εἰς ἑαυτὸν εἰς ἓν πνεῦμα, εἰς μίαν ἑνότητα, εἰς μίαν δοξολογίαν, εἰς μίαν ἑαυτοῦ θεότητα. πέφηνεν μὲν γὰρ ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἐψηλαφήθη ὑπὸ τοῦ Θωμᾶ, καὶ τοῖς ἀποστόλοις συνέφαγεν καὶ συνηυλίσθη μετ' αὐτῶν τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας· ἀλλ' εἰσῆλθεν, θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ μετὰ τὸ εἰσελθεῖν ἐδείκνυεν νεῦρα καὶ ὀστέα, τύπον ἥλων καὶ τύπον λόγχης, ὅτι αὐτὸ ἦν ἀληθινὸν τὸ σῶμα. εἰ τοίνυν ταῦτα καταληπτοῦ, πῶς συνᾴσει τῷ ἀκαταλήπτῳ, εἰ μὴ καὶ ὀστέα καὶ νεῦρα καὶ τύπους ἥλων ἀκατάληπτα δώσουσιν; ἐν τούτοις ἐπιλύεται καὶ τὸ ἀποστολικὸν ῥητὸν τὸ λέγον· Εἰ καὶ ἐγνώκαμεν κατὰ σάρκα Χριστόν, ἀλλ' οὐκέτι γινώσκομεν, οὐχ' ὅτι διεῖλεν τὴν σάρκα ἀπὸ τῆς θεότητος οὐδὲ ἀπέθετο αὐτὴν ἀνιὼν εἰς οὐρανούς, ἀλλ' αὐτὴν μὲν οὖσαν καὶ θεῷ συνηνωμένην, μηκέτι δὲ οὖσαν κατὰ σάρκα, ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύνης ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν, τοῦτον ὁμοῦ θεὸν ἔχουσαν ἀπαθῆ καὶ παθόντα καὶ ταφέντα καὶ ἀναστάντα καὶ ἀνελθόντα ἐν δόξῃ, ἐρχόμενον δὲ κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, ὡς φησὶν ἐν ἀληθείᾳ· οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος. εἰ δὴ ταῦτα Ἐπιφανίου ὁμολογεῖται, τίς εἰς ἄκρον ἀμαθίας οὕτω καὶ φαυλότητος ἵκοιτο, ὃς οὐ συμφήσειεν ὅτι ἐκεῖνα ἀντικείμενα τούτοις; καὶ τὸ διηλλαγμένον ἐπὶ τοσοῦτον ἔχοντα, πολλῷ ἄπωθεν γνώμης καὶ δόξης Ἐπιφανίου ὄντα κέκριται, ἐπεὶ οὐδὲ σῶμα ἀληθῶς ὁ τοῦ γράμματος ἐκείνου πατὴρ τὸν Χριστὸν ἀνειληφέναι τίθεται, σχήματι δὲ μόνον καὶ δοκήσει φανῆναι· ἐξ οὗ καὶ τὸ ἀκατάληπτον καὶ ἄγραπτον πρεσβεύει. ἐπεὶ οὖν μόλις ἀπήλλακται τῆς τῶν φαντασιωδῶν κοινωνίας καὶ βλασφημίας ὁ Ἐπιφάνιος, κεκλήσθω νῦν ἡμῖν οὐ μόνον μὴ συνηγορῶν μὴ δὲ παρεξεταζόμενος, ἀλλ' ἐξελέγχων αὐτῶν τὴν ἀπάτην· καὶ οἷα κατὰ Βαλεντίνου καὶ Μαρκίωνος καὶ Μάνεντος, οἳ τῆς μανίας ταύτης κατῆρξαν, γράφει, ἐπισκεψώμεθα. καὶ ἐξ ὧν πλεῖστα κατ' αὐτῶν διηγώνισται, ἀρκέσει ταῦτα παρατεθέντα. φάσκει γὰρ κατὰ τῆς τῶν Διμοιριτῶν καλουμένης διαλαμβάνων αἱρέσεως οὕτως· Ἄλλοι δὲ εἰς ἡμῶν ὦτα εἰρήκασιν ὅτι οὐ ταύτην τὴν ἡμετέραν σάρκα οὐδὲ ὁμοίαν ἡμῶν ἐλθὼν ἔλαβεν ὁ κύριος, ἀλλὰ ἄλλην παρὰ τὴν ἡμῶν· καὶ εἴθε κατὰ δοξολογίαν ἔλεγον καὶ κατὰ ἔπαινον. καὶ αὐτοὶ γὰρ φαμὲν ἅγιον εἶναι τὸ σῶμα καὶ ἄχραντον· ἁμαρτίαν γὰρ οὐκ ἐποίησεν οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ. καὶ παντί τῳ δῆλόν ἐστιν τοῦτο τῷ εὐσεβῶς περὶ Χριστοῦ ἔχοντι καὶ νοοῦντι· ἡμεῖς δέ, εἰ καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα, λέγομεν, ὅπερ καὶ αὐτὸ τὸ ἡμῶν εἴληφεν, παρ' αὐτῷ ἄχραντον τὸ αὐτοῦ σῶμα· ἐν ἡμῖν δὲ τοῖς πεπλημμεληκόσιν, οὐ διὰ τὸ ἀλλότριον εἶναι τὸ σῶμα καὶ ἀλλόκοτον, τὸ ὑποδεὲς καὶ ἠλαττωμένον, ἀλλὰ διὰ τὰ ἡμῶν ἁμαρτήματα καὶ παραπτώματα, τούτου ἕνεκα. οὐ γὰρ ἄλλο σῶμα ὁ κύριος ἔλαβεν καὶ ἄλλο ἡμεῖς ἔχομεν, ἀλλ' αὐτὸ τὸ σῶμα ἐν αὐτῷ πεφυλαγμένον καὶ ἄχραντον διατετηρημένον. ἄλλοι δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ ἄχρι τῆς δεῦρο φιλονεικίᾳ τινὶ φερόμενοι, ὑπονοίαις ἀλλοτρίαις προαχθέντες, οὐ κατὰ τὴν διδαχὴν τῶν πατέρων πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρήνην, χαὶ στρατεύματα πϑεῖστα διά τε γῆς καὶ θαλάσσης πρὸς τοῖς Θρᾳχῴοις μέρεσι διαγαγὼν πρὸς τῇ ᾿Αγχιάλῳ πόλει ὡς πολεἘν τούτοις ὄντων τῶν πραγνάτων ὁ τῶν Σαρακηνῶν βασιλεὺς λαὺν πλεῖστον ὁπλίτην ἐχπέμπει, ἡγεμόνας αὐτοῖς ἐπιστήσα; Μασαλμᾶν καὶ Σολυμᾶν χατὰ τὴν αὐτοῦ "" διάλεχτον καλουμένους, ὡς τὰ Τύανα τὴν πόλιν πολιορχήσοντας. Οἱ δὲ ἐχεῖσε παραγενόμενοι, πολέμους πλείστους συνάψαντες, μέρος δὲ τοῦ τείχους ἐκ τῶν πρὸς τειχομαχίαν ὀργάνιον καταδαλόντες καὶ πλέον οὐδὲν ἰσχύσαντες ἀνῦσαι, ἀποχωρεῖν πρὸς τὰ οἰκεῖα ἐβούλοντο, Ἐν ᾧ ἐκπέμπεὶ Ἰουστινιανὸς πρὸς τῇ μεσογσίᾳ καὶ πλεῖστον λαὸν ἄγροιχόν τε καὶ γεωργικὸν ἀθροίσας πρὸς τὰ Τύανα ἀφικνεῖσθαι ἐκέλευσεν ὡς τοὺς πολιορχουμένους ἐπἀμυνόμενος τὸ, Τούτους ἀόπλους οἱ Σαραχηνοὶ ὑεασάμένοι ὁρμῶτι κατ' αὐτῶν, χαὶ τοὺς μὲν ξίφει ἀνεῖλον, τοὺς δὲ αἰχμαλώτους συνέλαθον. Ἐντεῦθεν θαῤξαλεώτερον διατεθέντες τῇ προσεδρίᾳ 5) Ῥυάνων εἴς χοντο. ΟἹ δὲ ἀπορίᾳ δαπανημάτων τῶν πρὸς μάχην ἀπειπόντες, τῆς τὸ παρὰ βασιλέως βοηθείας οὐκ εὐπορήσαντες, ὁμολογίᾳ ἑαυτοὺς τοῖς ἐχύροῖ: παρἐδυσαν καὶ πρὸς τὰ δὲ τῶν Σαρακηνῶν ἤθη ἀπῴχοντο. Ἐξ ἐχείνου λοιπὸν πλείστη τοῖς ἐχθροῖς παῤῥησία ἐδίδοτο ἀδεῶς: τὰς Ῥωμαίων χαταλτέζεσθαι χώρας, οὐδενὸς τούτοι; ἰσχύοντος ἀντιτάττεσθαι, καί τινα ἸἸουστινιανὸς δὲ ἐν μνῆμη, ἔχων περὶ τῆς γενομέ- ( νῆς αὐτῷ πρὸς ᾿ΑΦίμαρον παρὰ τῶν ἐν Χερσῶν: διαθολῆς, ναῦς πολὺ πλείστας καὶ διαφόρους συναγείρας, ἐμθιδάσας παρ᾽ αὐτοῦ ἄχρις εἰς ἑκατὸν χιλιάδας ἀριθμὸν ἀνδρῶν, εἰδύτας δ: ἔχ τε τῶν στραπιωτικῶν καταλόγων, ἔτι δὲ καὶ τοῦ γεωργικοῦ καὶ πῶν βαναυσιχῶν τεχνῶν τῶν τε ἐχ τῆς συγχλήτου βουλῆς καὶ τοῦ τῆς πόλεως δήμου, Στέφανον δὲ τινα πατρίκιον τὸ ἐπίχλην "Λσμηκτον "δ τοῦ τοιούτου στόλου ἡγεμόνα προθαλόμενος ἐξέπεμψε, προστάξας πάντας τοὺς ἐν Χερσῶνι καὶ Βοσπόρῳ καὶ τοὺς πῶν ἄλλων ἀρχοντιῶν λαοὺς ξίφεσιν ἀνηλωχέναι, Ἡλίαν δὲ τῶν αὐτοῦ δορυφόρων σὺν αὐτῷ ἀπιόντα ἄρχοντα Χερσῶνος ἐγχαταστῆσαι, ἔτι δὲ χαὶ Βαρδάνην ᾿Αρμένιον τῷ γένει ἐξόριστον ἐκεῖσε χαταλιπεῖν, Στέφανος δὲ διὰ τῆς Ποντικῆς θαλάσσης πρὸς ἢ τὰ ἐκεῖσε περαιωθεὶς τὰ προστεταγμένα ἐπλήρου, Βειράκιά τινα ὀλίγα τῷ συνόντι αὐτῷ λαῷ ὡς δῆύεν αἰχμάλωτα περιποιήσας. Τὺν Δοῦνον δὲ τὴν Χερσῶνος ἄρχοντα καὶ Ζωῖλον πρωτοπολίτην λεγόμενον καὶ ἑτέρους ἄνδρας τεσσαράμοντα τῶν ἐμφανεστέρων δεσμώτας σὺν γυναιξὶ χαὶ παισὶ πρὸς Ἰουστινιανὸν μέσων αὐτοὺς παραγίνεται. ᾿Αφυλόκτως δὲ τοῦ λαοῦ ποὸς τὰ ἐκεῖσε πεδία ἐπὶ κομιδῇ χόρτου σχεδαννυμένου ἐπιπίπτουσιν ἀθρέως οἱ Βούλγαροι καὶ ποϊλοὺς αὐτῶν " διαφθείρουσι, πολλοὺς δὲ καὶ αἰχμαλώτους εἴλον, Καὶ Ἰουστινιανῷ ἐν τῇ πόλει '᾿Αγχιάλῳ ἀπολειφθέντε ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις προσεδρεύουσιν, Ὁ ὃ γυχτὸς νχυσὶν ἐπιδὰς φυγῇ ἐκεῖθεν ἀπέπλευσεν χαὶ εἰς Βυζάντιον ἐπανάγεται. πούτων ἀποδασμὴν εἰς τριάκοντα ἄνδρας περιιστάμενον ἄχρι Χρυσοπόλεως χατελθεῖν, παραθαλάσσιον χυιρίον ἀντικρὺ Βυζαντίου πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα ἱδρυμένον, καὶ τοὺς μὲν αὐτόσε οἰκήτορας ἀποσφάξαι, τὰς δὲ πορθ δας ἐμπρῆσαι ναῦς | πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρήνην, χαὶ στρατεύματα πϑεῖστα διά τε γῆς καὶ θαλάσσης πρὸς τοῖς Θρᾳχῴοις μέρεσι διαγαγὼν πρὸς τῇ ᾿Αγχιάλῳ πόλει ὡς πολε- Ἐν τούτοις ὄντων τῶν πραγνάτων ὁ τῶν Σαρα- κηνῶν βασιλεὺς λαὺν πλεῖστον ὁπλίτην ἐχπέμπει, ἡγεμόνας αὐτοῖς ἐπιστήσα; Μασαλμᾶν καὶ Σολυμᾶν χατὰ τὴν αὐτοῦ "" διάλεχτον καλουμένους, ὡς τὰ Τύανα τὴν πόλιν πολιορχήσοντας. Οἱ δὲ ἐχεῖσε πα- ραγενόμενοι, πολέμους πλείστους συνάψαντες, μέρος δὲ τοῦ τείχους ἐκ τῶν πρὸς τειχομαχίαν ὀργάνιον καταδαλόντες καὶ πλέον οὐδὲν ἰσχύσαντες ἀνῦσαι, ἀποχωρεῖν πρὸς τὰ οἰκεῖα ἐβούλοντο, Ἐν ᾧ ἐκπέμ- πεὶ Ἰουστινιανὸς πρὸς τῇ μεσογσίᾳ καὶ πλεῖστον λαὸν ἄγροιχόν τε καὶ γεωργικὸν ἀθροίσας πρὸς τὰ Τύανα ἀφικνεῖσθαι ἐκέλευσεν ὡς τοὺς πολιορχουμένους ἐπ- ἀμυνόμενος τὸ, Τούτους ἀόπλους οἱ Σαραχηνοὶ ὑεασά- μένοι ὁρμῶτι κατ' αὐτῶν, χαὶ τοὺς μὲν ξίφει ἀνεῖ- λον, τοὺς δὲ αἰχμαλώτους συνέλαθον. Ἐντεῦθεν θαῤ- ξαλεώτερον διατεθέντες τῇ προσεδρίᾳ 5) Ῥυάνων εἴς χοντο. ΟἹ δὲ ἀπορίᾳ δαπανημάτων τῶν πρὸς μάχην ἀπειπόντες, τῆς τὸ παρὰ βασιλέως βοηθείας οὐκ εὐπορήσαντες, ὁμολογίᾳ ἑαυτοὺς τοῖς ἐχύροῖ: παρ- ἐδυσαν καὶ πρὸς τὰ δὲ τῶν Σαρακηνῶν ἤθη ἀπῴχοντο. Ἐξ ἐχείνου λοιπὸν πλείστη τοῖς ἐχθροῖς παῤῥησία ἐδίδοτο ἀδεῶς: τὰς Ῥωμαίων χαταλτέζεσθαι χώρας, οὐδενὸς τούτοι; ἰσχύοντος ἀντιτάττεσθαι, καί τινα ἸἸουστινιανὸς δὲ ἐν μνῆμη, ἔχων περὶ τῆς γενομέ- ( νῆς αὐτῷ πρὸς ᾿ΑΦίμαρον παρὰ τῶν ἐν Χερσῶν: διαθολῆς, ναῦς πολὺ πλείστας καὶ διαφόρους συν- αγείρας, ἐμθιδάσας παρ᾽ αὐτοῦ ἄχρις εἰς ἑκατὸν χιλιάδας ἀριθμὸν ἀνδρῶν, εἰδύτας δ: ἔχ τε τῶν στρα- πιωτικῶν καταλόγων, ἔτι δὲ καὶ τοῦ γεωργικοῦ καὶ πῶν βαναυσιχῶν τεχνῶν τῶν τε ἐχ τῆς συγχλήτου βουλῆς καὶ τοῦ τῆς πόλεως δήμου, Στέφανον δὲ τινα πατρίκιον τὸ ἐπίχλην "Λσμηκτον "δ τοῦ τοιούτου στόλου ἡγεμόνα προθαλόμενος ἐξέπεμψε, προστά- ξας πάντας τοὺς ἐν Χερσῶνι καὶ Βοσπόρῳ καὶ τοὺς πῶν ἄλλων ἀρχοντιῶν λαοὺς ξίφεσιν ἀνηλωχέναι, Ἡλίαν δὲ τῶν αὐτοῦ δορυφόρων σὺν αὐτῷ ἀπιόντα ἄρχοντα Χερσῶνος ἐγχαταστῆσαι, ἔτι δὲ χαὶ Βαρ- δάνην ᾿Αρμένιον τῷ γένει ἐξόριστον ἐκεῖσε χαταλι- πεῖν, Στέφανος δὲ διὰ τῆς Ποντικῆς θαλάσσης πρὸς ἢ τὰ ἐκεῖσε περαιωθεὶς τὰ προστεταγμένα ἐπλήρου, Βειράκιά τινα ὀλίγα τῷ συνόντι αὐτῷ λαῷ ὡς δῆύεν αἰχμάλωτα περιποιήσας. Τὺν Δοῦνον δὲ τὴν Χερσῶνος ἄρχοντα καὶ Ζωῖλον πρωτοπολίτην λεγόμενον καὶ ἑτέρους ἄνδρας τεσσαράμοντα τῶν ἐμφανεστέρων δεσμώτας σὺν γυναιξὶ χαὶ παισὶ πρὸς Ἰουστινιανὸν μέσων αὐτοὺς παραγίνεται. ᾿Αφυλόκτως δὲ τοῦ λαοῦ ποὸς τὰ ἐκεῖσε πεδία ἐπὶ κομιδῇ χόρτου σχεδαννυμένου ἐπιπίπτουσιν ἀθρέως οἱ Βούλγαροι καὶ ποϊλοὺς αὐτῶν " διαφθείρουσι, πολλοὺς δὲ καὶ αἰχμαλώτους εἴλον, Καὶ Ἰουστινιανῷ ἐν τῇ πόλει '᾿Αγχιάλῳ ἀπολειφθέντε ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις προσεδρεύουσιν, Ὁ ὃ γυχτὸς νχυσὶν ἐπιδὰς φυγῇ ἐκεῖθεν ἀπέπλευσεν χαὶ εἰς Βυζάντιον ἐπανάγεται. πούτων ἀποδασμὴν εἰς τριάκοντα ἄνδρας περιιστάμενον ἄχρι Χρυσοπόλεως χατελθεῖν, παραθαλάσσιον χυιρίον ἀντικρὺ Βυζαντίου πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα ἱδρυμένον, καὶ τοὺς μὲν αὐτόσε οἰκήτορας ἀποσφά- ξαι, τὰς δὲ πορθ δας ἐμπρῆσαι ναῦς | Justinianus enm Anchiali conclusus se triduum ob- sessus esset, noctu landem conscensis navibus aufu- git ae Byzantium evadit. [An. | Dui liie advereus Bulgaros geruntur, Saracenorum res iugentem. exercitum cum Masal- mane ét Solymane ducibus ad Tyana ahsilenta mittit. Qui multis ad eam urbem priliis gestis, murarnm insuper parte machinis disjecta, eum uihil amplius proficereut, discessum parabant, cum ecce ingens rusticormun el agricolarum. wanus a Jusii- niano ad solvendam obsilionem: mittitur. Quos jnerues conspicati, impetu. faeto, parüinr gladiis eblruncant, partim captivos. abilucunt. Quin suecessu. audaciores redditi coeprae Tyauorum obsidioni pertinacius insistunt, At oppidani, neces- sariarum rerum. inopia fraeti, nec ullum ab imps- Talore subsidium macti, deditionem faciunt et ad Saracenorum instituta. transeunt, Ex illo tempore plurimum ea res hostium animos erexit, ut Roma- norm SQ agros prodationibus ac. populationibus. impune vexarent, eum nulli satis virium ad resi- stendum esset, Postremo triginta fere hominum globus Chrysopolin usque (quod oppidum ex adverso Byzaalii ad orientem solem ad mare situm est) perrumpunt, et oppidanis omnibus jugulatis navi- giis ignem injieiunt, ; [An.700.] Justinianus. interi, delationis istius memor, qua apud Apsimarum a Clersonitis in peri- culum adduetus fuerat, classem multarum ac diversi generis navium instituit, in quam centum fere nil- lia hominum imposuit, partim ex militaribus ordi- nibus, partim ex rustica plebe aut opifieuu turba, partüm deuique ex senalorio ordine reliquisque civibus. llis omuibus Stephanum patricium cogno- mento Ásmictum ducem prieposuil, cui mandatis ut Chersouz ae Bospori. vieinarumque pracfeetura- rmm populos omnes gladiis conficeret, kliam vero ex pretorianis, qni im comitatu erat, Clersoue preficeret, ibidemque Bardauem quemdam Arme- num exsulem relinqueret. His acceptis, Stephanus Poutico mari in illam regionem inveeis jussa iu- ) peratoris exsequitur :paucos jnvenues captivorunr loco in milites suos dividit. Dunnm Chersous pre- lectum et Zoilum civitatis principem aliosque tri- ginta circiter ex illustrioribus cum uxoribus el liberis. vinetos ad Justinianum minit, alios Chersnnz facile principes numero septem ligneis verubus alligaus ad ignem assavit, Cueterarum Justinianus enm Anchiali conclusus se triduum ob- sessus esset, noctu landem conscensis navibus aufu- git ae Byzantium evadit. [An. | Dui liie advereus Bulgaros geruntur, Saracenorum res iugentem. exercitum cum Masal- mane ét Solymane ducibus ad Tyana ahsilenta mittit. Qui multis ad eam urbem priliis gestis, murarnm insuper parte machinis disjecta, eum uihil amplius proficereut, discessum parabant, cum ecce ingens rusticormun el agricolarum. wanus a Jusii- niano ad solvendam obsilionem: mittitur. Quos jnerues conspicati, impetu. faeto, parüinr gladiis eblruncant, partim captivos. abilucunt. Quin suecessu. audaciores redditi coeprae Tyauorum obsidioni pertinacius insistunt, At oppidani, neces- sariarum rerum. inopia fraeti, nec ullum ab imps- Talore subsidium macti, deditionem faciunt et ad Saracenorum instituta. transeunt, Ex illo tempore plurimum ea res hostium animos erexit, ut Roma- norm SQ agros prodationibus ac. populationibus. impune vexarent, eum nulli satis virium ad resi- stendum esset, Postremo triginta fere hominum globus Chrysopolin usque (quod oppidum ex adverso Byzaalii ad orientem solem ad mare situm est) perrumpunt, et oppidanis omnibus jugulatis navi- giis ignem injieiunt, ; [An.700.] Justinianus. interi, delationis istius memor, qua apud Apsimarum a Clersonitis in peri- culum adduetus fuerat, classem multarum ac diversi generis navium instituit, in quam centum fere nil- lia hominum imposuit, partim ex militaribus ordi- nibus, partim ex rustica plebe aut opifieuu turba, partüm deuique ex senalorio ordine reliquisque civibus. llis omuibus Stephanum patricium cogno- mento Ásmictum ducem prieposuil, cui mandatis ut Chersouz ae Bospori. vieinarumque pracfeetura- rmm populos omnes gladiis conficeret, kliam vero ex pretorianis, qni im comitatu erat, Clersoue preficeret, ibidemque Bardauem quemdam Arme- num exsulem relinqueret. His acceptis, Stephanus Poutico mari in illam regionem inveeis jussa iu- ) peratoris exsequitur :paucos jnvenues captivorunr loco in milites suos dividit. Dunnm Chersous pre- lectum et Zoilum civitatis principem aliosque tri- ginta circiter ex illustrioribus cum uxoribus el liberis. vinetos ad Justinianum minit, alios Chersnnz facile principes numero septem ligneis verubus alligaus ad ignem assavit, Cueterarum

σαντες. Καὶ πρὸς τὸν Χάζαρον διαπρεσβεύονται ή τοῦτον πρὸς αὐτοὺς ἀπεσταλκέναι. 'Ο δὲ ὅρκοις ἐμπεδοῖ τὸ Ῥωμαϊκὸν πλῆθος περὶ τε τῆς Βαρδάνου σωτηρίας χρήματα αὐτοὺς πραξάμενος, κατ' ἄνδρα ἑκατὸν νομίσματα ειληφώς. Ἰουστινιανός δε χρόνου παρερχομένου ὑπώπτευσεν ὡς καὶ παρ' αὐτῶν ἠθε τημένος εἴη. Διὰ τοῦτο αἱρεῖται Τέρβελιν τὸν ἄρα χοντα τῶν Βουλγάρων καὶ τηνικαῦτα συμμαχείν αὐτῷ. Ὁ δὲ πέμπει πρὸς αὐτὸν ἄνδρας ὡς τρισχι λίους, οὓς δεξάμενος συμπεραιούται αὐτοῖς, καὶ ἅμα τῷ τοῦ Ὀψικίου λεγομένῳ στρατῷ εἰς τὸ καλούμενον πεδίον τοῦ Δαματρί (9) ιδρύσασθαι παρεκέλευσεν Αὐτὸς δὲ τούς τε ἄρχοντας ἑαυτοῦ καὶ στρατὸν ὁπλί τὴν ἕτερον παραλαβὼν πρὸς τοῖς Ποντικοῖς ἐξέδραμε χωρίοις, ἄχρι παραθαλασσίου κώμης Γιγγλίσσου ὀνομαζομένης, ὥστε ἀναμανθάνειν οἷα τὰ ἐν Χερσῶνι αὐτῷ ἐπραγματεύετο. Ἐπὶ χρόνον δέ τινα ἐκεῖσε διατρίψας, καὶ θεασάμενος τὸν τοιοῦτον στόλου σὺν τῷ Φιλιππικῷ βασιλεύοντι πρὸς Βυζάν του καταίροντα, πρὸς τὸν καταλειφθέντα αὐτῷ λαδι κατὰ τὸν Δαματρί παλινοστεί. Φιλιππικὸς δὲ πολέμου ἐκτὸς εἰς τὴν πόλιν εἰσῄει, καὶ αὐτίκα Ηλίαν σὺν ὁπλίτῃ λαῷ κατὰ Ἰουστινιανοῦ ἀποστέλλει. Καὶ αὐτ τὸς τῷ μὲν· συνόντι Ἰουστινιανῷ πλήθει ὅρκοις τὰ τῆς σωτηρίας ἐβεβαίωσε, καὶ τὸν τῶν Βουλγάρων λαὸν σώους ἐπανήκειν ὑπέσχετο, αὐτοῦ δὲ Ἰουστιν νοῦ τὴν κεφαλὴν ἐκτέμνει, ἤδη ἔτος ἕκτον ἀνύσαντος ἐν τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείᾳ, καὶ πρὸς Φιλιππικών ἐκπέμπει. Ο δὲ ταύτην δεξάμενος πρὸς τοῖς ἑσπερίοις τόποις ἄχρι Ῥώμης ἀπέστελλε. Μαῦρον δὲ την (10) τῶν Καλλινίκων ζώων αλόγων δίκην μαχαίρᾳ ἀποσφάττουσιν, ἐν τῷ ἱερῷ τῶν θείων Αναρ Φιλιππικός δὲ ἀσέμνως καὶ ῥᾳθύμως τὰ βασίλεια σε διέπων ἐφαίνετο, τοὺς δὲ ἐν τῇ ἕκτῃ (11) οἰκουμε νικῇ συνόδῳ Πατέρας ἀναθέματι καθυπέβαλε, τὰ παρ' αὐτῶν εὐθέως δογματισθέντα δύο τοῦ Σωτῆρος θελήματα καὶ ἐνεργείας μὴ ἀποδεχόμενος, συλλήη το υπέρ; καὶ τὴν βασιλείαν ; καὶ λαβόντες τὸν παῖδα ἐπὶ τὸ ἄνω τῶν τινές φασιν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἑβδόμης του Μαρτίου μηνὸς ἕως τῆς ιδ' αὐτοῦ μηνὸς εἶωθεν ἐπὶ τὸ ψυχρότε ρον τρέπεσθαι ὁ ἀήρ· κατ' ἐκείνας γὰρ τὰς ἡμέρας τὸν πατρίκιον καὶ Ἰωάννην τὸν βασιλικὸν δορυφόρον, ἐπίκλην Στρούθον, κατὰ Τιβερίου τοῦ υἱοῦ Ἰουστι κανοῦ ἐξέπεμψεν, δν καταλαμβάνουσιν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ καταφυγόντα τοῦ ἱεροῦ τῆς πανάγνου Θεομήτορος τοῦ ἐν Βλαχέρναις ὄντος, ἐν ᾧ εἰσπηδήσας Ιωάννης ἀφέλκεται τῆς ἱερᾶς ἐξημμένον τραπέζης, μήτε τὰ ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου εὐλαβὴθεὶς μήτε τοῖς πολλοῖς δάκρυσιν Αναστασίας τῆς αὐτοῦ μάμμης είξας· παρὴν γὰρ καὶ αὐτὴ τῷ ἐγγόνῳ συγκινδυνεύουσα. Καὶ τοῦτον εἰς τὴν καλουμέ γύρων τῶν καλουμένων τῶν Παυλίνης ταφῆναι προστάξαντες. Μεθ᾿ ἂν συλλαμβάνονται καὶ Βαρασβακούριον καὶ τοὺς λοιποὺς Ἰουστινιανοῦ ἄρχοντας, καὶ πάντας ξίφε: ἀναιροῦσι. σαντες. Καὶ πρὸς τὸν Χάζαρον διαπρεσβεύονται ή τοῦτον πρὸς αὐτοὺς ἀπεσταλκέναι. 'Ο δὲ ὅρκοις ἐμπεδοῖ τὸ Ῥωμαϊκὸν πλῆθος περὶ τε τῆς Βαρδάνου σωτηρίας χρήματα αὐτοὺς πραξάμενος, κατ' ἄνδρα ἑκατὸν νομίσματα ειληφώς. Ἰουστινιανός δε χρόνου παρερχομένου ὑπώπτευσεν ὡς καὶ παρ' αὐτῶν ἠθε τημένος εἴη. Διὰ τοῦτο αἱρεῖται Τέρβελιν τὸν ἄρα χοντα τῶν Βουλγάρων καὶ τηνικαῦτα συμμαχείν αὐτῷ. Ὁ δὲ πέμπει πρὸς αὐτὸν ἄνδρας ὡς τρισχι λίους, οὓς δεξάμενος συμπεραιούται αὐτοῖς, καὶ ἅμα τῷ τοῦ Ὀψικίου λεγομένῳ στρατῷ εἰς τὸ καλούμενον πεδίον τοῦ Δαματρί (9) ιδρύσασθαι παρεκέλευσεν Αὐτὸς δὲ τούς τε ἄρχοντας ἑαυτοῦ καὶ στρατὸν ὁπλί τὴν ἕτερον παραλαβὼν πρὸς τοῖς Ποντικοῖς ἐξέδραμε χωρίοις, ἄχρι παραθαλασσίου κώμης Γιγγλίσσου ὀνομαζομένης, ὥστε ἀναμανθάνειν οἷα τὰ ἐν Χερ- σῶνι αὐτῷ ἐπραγματεύετο. Ἐπὶ χρόνον δέ τινα ἐκεῖσε διατρίψας, καὶ θεασάμενος τὸν τοιοῦτον στόλου σὺν τῷ Φιλιππικῷ βασιλεύοντι πρὸς Βυζάν του καταίροντα, πρὸς τὸν καταλειφθέντα αὐτῷ λαδι κατὰ τὸν Δαματρί παλινοστεί. Φιλιππικὸς δὲ πολέμου ἐκτὸς εἰς τὴν πόλιν εἰσῄει, καὶ αὐτίκα Ηλίαν σὺν ὁπλίτῃ λαῷ κατὰ Ἰουστινιανοῦ ἀποστέλλει. Καὶ αὐτ τὸς τῷ μὲν· συνόντι Ἰουστινιανῷ πλήθει ὅρκοις τὰ τῆς σωτηρίας ἐβεβαίωσε, καὶ τὸν τῶν Βουλγάρων λαὸν σώους ἐπανήκειν ὑπέσχετο, αὐτοῦ δὲ Ἰουστιν νοῦ τὴν κεφαλὴν ἐκτέμνει, ἤδη ἔτος ἕκτον ἀνύσαντος ἐν τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείᾳ, καὶ πρὸς Φιλιππικών ἐκπέμπει. Ο δὲ ταύτην δεξάμενος πρὸς τοῖς ἑσπε- ρίοις τόποις ἄχρι Ῥώμης ἀπέστελλε. Μαῦρον δὲ την (10) τῶν Καλλινίκων ζώων αλόγων δίκην μαχαίρᾳ ἀποσφάττουσιν, ἐν τῷ ἱερῷ τῶν θείων Αναρ Φιλιππικός δὲ ἀσέμνως καὶ ῥᾳθύμως τὰ βασίλεια σε διέπων ἐφαίνετο, τοὺς δὲ ἐν τῇ ἕκτῃ (11) οἰκουμε νικῇ συνόδῳ Πατέρας ἀναθέματι καθυπέβαλε, τὰ παρ' αὐτῶν εὐθέως δογματισθέντα δύο τοῦ Σωτῆρος θελήματα καὶ ἐνεργείας μὴ ἀποδεχόμενος, συλλή- η το υπέρ; καὶ τὴν βασιλείαν ; καὶ λαβόντες τὸν παῖδα ἐπὶ τὸ ἄνω τῶν τινές φασιν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἑβδόμης του Μαρτίου μη- νὸς ἕως τῆς ιδ' αὐτοῦ μηνὸς εἶωθεν ἐπὶ τὸ ψυχρότε ρον τρέπεσθαι ὁ ἀήρ· κατ' ἐκείνας γὰρ τὰς ἡμέρας τὸν πατρίκιον καὶ Ἰωάννην τὸν βασιλικὸν δορυφόρον, ἐπίκλην Στρούθον, κατὰ Τιβερίου τοῦ υἱοῦ Ἰουστι κανοῦ ἐξέπεμψεν, δν καταλαμβάνουσιν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ καταφυγόντα τοῦ ἱεροῦ τῆς πανάγνου Θεομήτορος τοῦ ἐν Βλαχέρναις ὄντος, ἐν ᾧ εἰσπηδήσας Ιωάννης ἀφέλκεται τῆς ἱερᾶς ἐξημμένον τραπέζης, μήτε τὰ ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου εὐλαβὴθεὶς μήτε τοῖς πολλοῖς δάκρυσιν Αναστασίας τῆς αὐτοῦ μάμμης είξας· παρὴν γὰρ καὶ αὐτὴ τῷ ἐγγόνῳ συγκινδυνεύουσα. Καὶ τοῦτον εἰς τὴν καλουμέ γύρων τῶν καλουμένων τῶν Παυλίνης ταφῆναι προστάξαντες. Μεθ᾿ ἂν συλλαμβάνονται καὶ Βαρασβα- κούριον καὶ τοὺς λοιποὺς Ἰουστινιανοῦ ἄρχοντας, καὶ πάντας ξίφε: ἀναιροῦσι. cum ducibus aliaque armatorum manu ad Ponticus fines occurrit Ginglissu u usque, maritimum vicum, ut de his que ad Chersonam gesta fuerant certi quidpiam comperire posset. Ubi aliquantum com- moratus, cum ejusmodi navales copias Byzantinsa cum imperatore Philippico navigantes vidisset, Damatryu ad exercitum rediit. Philippicus sine pugna urbem ingreditur [an. 702], ac statim Heliam 'cum armaturis contra Justinianum mittit. Qui omnibus qui cum Justiniano erant, data fide, vitam ac salutem concessit, Bulgaris vero ut sine fraude ad suos. redirent permisit. Tum Justiniani caput, sexto anno quam imperare secundo cœperat, prav cidit et ad Philippicum mittit. Hoc ille accepto in Occidentem Romam usque perferra iubet. Inde Maurus patricius et Joannes e schola palatina, cognomento Struthus, contra Tiberium Justiniani filium missi sunt; quem in templo castissimæ Dei Matris, quod in Blachernis est, ad aram, quo ille confugerat, reperiunt. Eo igitur Joannes irrumpens sacræ mensæ nequidquam hærentem abducit, nihil neque loci religione neque Anastasiæ illius aviæ lacrymis commotus: aderat enim periculi cura nepote particeps ac socia. Tum in eo loco qui Cal linicorum dicitur, pecudis more. jugulatum in sanctorum Anargyrorum, quos Paulinæ nuncupant, templo sepeliri jubent. Cum eo comprehensus pa- riter Barasbacurius cæterique Justiniani duces, et quem Damatryn vocant castra metari jubet, ipse C ad unum gladio casi. voluntate et actione decreta erant improbans. [An. 712.] Post hæc Philippicus imperium turpi- ter ac negligenter administrat, el cos Patres qui in sexta œcumenica synodo convenerant anathemate condemnat, quæ ab iis de duplici Christi Domini cum ducibus aliaque armatorum manu ad Ponticus fines occurrit Ginglissu u usque, maritimum vicum, ut de his que ad Chersonam gesta fuerant certi quidpiam comperire posset. Ubi aliquantum com- moratus, cum ejusmodi navales copias Byzantinsa cum imperatore Philippico navigantes vidisset, Damatryu ad exercitum rediit. Philippicus sine pugna urbem ingreditur [an. 702], ac statim Heliam 'cum armaturis contra Justinianum mittit. Qui omnibus qui cum Justiniano erant, data fide, vitam ac salutem concessit, Bulgaris vero ut sine fraude ad suos. redirent permisit. Tum Justiniani caput, sexto anno quam imperare secundo cœperat, prav cidit et ad Philippicum mittit. Hoc ille accepto in Occidentem Romam usque perferra iubet. Inde Maurus patricius et Joannes e schola palatina, cognomento Struthus, contra Tiberium Justiniani filium missi sunt; quem in templo castissimæ Dei Matris, quod in Blachernis est, ad aram, quo ille confugerat, reperiunt. Eo igitur Joannes irrumpens sacræ mensæ nequidquam hærentem abducit, nihil neque loci religione neque Anastasiæ illius aviæ lacrymis commotus: aderat enim periculi cura nepote particeps ac socia. Tum in eo loco qui Cal linicorum dicitur, pecudis more. jugulatum in sanctorum Anargyrorum, quos Paulinæ nuncupant, templo sepeliri jubent. Cum eo comprehensus pa- riter Barasbacurius cæterique Justiniani duces, et quem Damatryn vocant castra metari jubet, ipse C ad unum gladio casi. voluntate et actione decreta erant improbans. [An. 712.] Post hæc Philippicus imperium turpi- ter ac negligenter administrat, el cos Patres qui in sexta œcumenica synodo convenerant anathemate condemnat, quæ ab iis de duplici Christi Domini (11) Τοὺς δὲ ἐν τῇ ἕκτῃ. (11) Τοὺς δὲ ἐν τῇ ἕκτῃ.

του υψικίου στρατοῦ τὴν τοιαύτην ὁδοιπορίαν δεν Β δοίκεσαν. Στασιάζουσιν οὖν ἐξ αὐτοῦ, καὶ τὸν μὲν βασιλέα Αναστάσιον ἐδυσφήμουν, Ἰωάννην δὲ τὸν διάκονον ῥομφαίᾳ ἀναλίσκουσιν. Ἐντεῦθεν λοιπὸν οἱ στόλο: σκεδάννυνται, καὶ πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀπέπλευ σαν ἕκαστος. Αὐτοὶ δὲ ἐπὶ τὴν ἑαυτῶν ἀνιόντες καὶ πρὸς τὸ 'Αδραμύττιον γενόμενοι ἐκεῖας εὑρίσκουσι Θεοδόσιόν τινα όνομα, τῶν δημοσίων φόρων πράκτορα, ἀπράγμονα τινα καὶ ἰδιώτην τυγχάνοντα, καὶ πρὸς τὴν τῆς βασιλείας ἀξίαν προτρέπουσιν. Ὁ δὲ φυγάς Ο ᾤχετο καὶ εἰς ὄρος κατεκρύπτετο. Αὐτοὶ δὲ ἐπιδρα μόντες καὶ βιασάμενοι βασιλέα τε αναγορεύουσι καὶ μεθ᾿ ἑαυτῶν ἄγουσι. Ταῦτα 'Αναστάσιος μεμαθηκώς τὸ μὲν Βυζάντιον ήδη προκατοχυρώσας ἐν τῇ πόλει Νικαίας τῆς κατά Βιθυνίαν ἐξέρχεται, κἀκεῖσε ἑαυτὸν κατασφαλίζεται Ὁ δὲ μετὰ Θεοδοσίου στρατός συλλαβὼν ἅπαντα τὸν τοῦ Ὀψικίου στρατὸν καὶ πλεῖστα σκάφη εμπορικά, καὶ κατὰ τὸ ἤδη καὶ πρόσθεν εἰρημένον παραθαλασ σία χωρίῳ Χρυσοπόλεως παραγίνεται. Ἐκεῖθεν τε ἐφ' ἑκάστου τοῖς ἐκ τῆς πόλεως πόλεμον προσέβαλεν, ἐπὶ μησί τε ἐξ τὰ τῆς μάχης διήρκεσε. Καὶ ὁ τοῦ Αναστασίου στόλος πρὸς τῷ νεωρίῳ τῆς πόλεως και λουμένῳ λιμένι καταίρει “, ὁ δὲ τοῦ Θεοδοσίου στο λος ἀδείας ἐπιλαβόμενος διαπορθμεύεται πρὸς τὰ Θρακῷα, καὶ τούτων ἐκράτησεν. Ἐπὶ προδοσία δέ τινας ὑποφθείραντες διὰ τῆς πύλης τῆς καλουμένης Βλαχερνῶν τὴν πόλιν εἷλον, καὶ νυκτὸς ἐπιγενομένης εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν εἰσδραμόντες μεγίστην αὐτοῖς βλάβην εἰργάσαντο. Τοὺς δὲ ἐν αὐτῇ ἄρχον τας ἅμα Γερμανῷ τῷ τηνικαῦτα ἱεράρχῃ τῆς π λεως ἀποστέλλει ὡς τὰ πεπραγμένα αὐτῷ (17) πιο στωσόμενος οι ᾿Αναστασίῳ. Ὁ δὲ τούτους ήδη λόγον ᾔτησεν ὡς μήτε τι κακόν πάθῃ, καὶ τὸ μοναχικόν περιβαλόμενος σχῆμα πρὸς Θεοδόσιον ᾤχετο. Ο δὲ ἕτερον μηδὲν βλάψας κατὰ τὴν Θεσσαλονίκην ἐξέρι- στον ἔπεμψεν. Ἐπεὶ οὖν πυκναὶ τῶν βασιλέων ἐπαναστάσεις ἐγένοντο καὶ ἡ τυραννίς ἐκράτει, τά τε τῆς βασι λείας καὶ τῆς πόλεως κατημελεῖτο καὶ διέπιπτε πράγματα, ἔτι μὴν καὶ ἡ τῶν λόγων ἠφανίζετο παί δευσις καὶ τὰ τακτικὰ διελύετο. Ἐξ ὧν συνέβαινε καὶ τοὺς πολεμίους τῆς τῶν Ῥωμαίων κατατρέχειν ἀδεῶς πολιτείας, φόνοι τε πολλοὶ καὶ ἀπαγωγαὶ καὶ πόλεων ἁλώσεις. Εντεῦθεν καὶ οἱ Σαρακηνοί όρο μῶσι κατ' αὐτῆς τῆς βασιλευούσης, διὰ τῆς ἠπεί ρου στέλλοντες ἐκ διαφόρων ἐθνῶν τῶν ὑπὸ χεῖρα Ιππικά τε καὶ πεζικά στρατεύματα ἀριθμοῦ κρείτα τονα. Ωσαύτως καὶ στόλον πολὺν ἀπέστειλαν ἄχρι καὶ εἰς χιλίας ὀκτακοσίας ναῦς, ἡγεμόνα τούτων τινά καταστήσαντες Μουσαλμᾶν τῇ σφῶν διαλέκτω κα κατήρει Γ, Γ. κατήρα οι πιστωσάμενος δι' αὐτῶν πιστωτόμενος. πυκναὶ κατὰ τῶν ; S. NICEPHORI PATRIARCHÆ CP. facta eo progressi sunt ut maledictis in Anastasium A imperatorem conjectis Joannem ipsum diaconum gladio pereuerint. Ea re facta tota classis huc illuc- que dissipata, singuli in patriam suam reversi sunt. At rebellium copiæ, dum et ipsæ quoque pa- triam repetunt et ad Adramyttium applicant, illic forte Theodosium quemdam publicorum vectiga- lium exactorem inveniunt, quietum hominem ac privatum, eumque ad capessendum imperium horu tantur. Ille fuga elapsus in monte delituit [an. 715]. Sed accurrentes illi ac vium inferentes imperatorem salutant ac secum perducunt. Ilire ubi Anastasius comperit, Byzantio munitio- nibus firmato, Nicæa in Bithyniam profectus est. Ili omnibus se praesidiis instruxit. Interimn Theo- dosii copiæ Obsequianum omnem exercitum ac mul- tas negotiatorum naves occupant; moxque, ut paulo ante relatum est, ad maritimam stationem Chryso- politanæ urbis applicant. Inde oppugnare eam ag- gressi sex mensibus in obsidione persistunt. Quæ dum geruntur, Anastasii classis ad navale (id urbis portui nomen est) appellit. Theodosiana 58. vero classis liberam ea re facultatem nacta in Thraciam navigans eam provinciam obtinuit. Post hæc quo- rumdam proditione, quos pretio corruperant, per portam quæ Blachernarum dicitur in urbem in- gressi sunt. Tum sequenti nocte per civium domos grassati magnam iis vastitatem inferunt. Theodo- sius porro urbanos omnes magistratus cum Ger- mano patriarcha ab urbe dimittit, ut quae gesta erant ad Anastasium perferrent. Is accepta fide nihil se mali passurum, monachorum habitu vesti- tus ad Theodosium se contulit, a quo nullo alio malo affectus Thessalonicam deportatus est. C Dum assiduæ hunc in modum contra imperatores conjurationes exsistunt, dumque invalescente tyran- mide imperii status ac rei publicæ negligitur ac paulatim in deterius prolabitur, una et litterarum studia restingui atque intercidere cœperunt, nec minus disciplina militaris pessumdari. Ita factum ut Romanum imperium bellis impune lacesseretur, ac cades passim promiscue et abductiones hominum et D urbium eversiones ferent. [An. 716] Accessit ad ho- rum malorum cumulum Saracenorum irruptio, qui contra regiam urbem terrestri expeditione facta infinitas equitum ac peditum copias ex subjectis sibi gentibus collegerant. Eodemque tempore clas- sem ingentem mille octingentarum navium circiter VARIE LECTIONES. Pelavius. P: corr. Petavius. PETAVII NOTÆ. Magistratus omnes una cum Germano patriarcha Nicaeam deduci jubet, ut ¡¡s conspectis Anastasius captam esse Cpolim sci- ret. Ita Theophanes (p. C). Porro eodem hoc anno, Augusti 11, Germanus é Cyzico translatus fuerat. Hic fuit Anastasii finis, qui imperavit a. 10. 3. (17) Neque hic locus vitio caret. Legendum forte

μηνὸς Αὐγούστου πάντα τά τε ἱππικὰ καὶ πλόιμα τῶν Σαρακηνῶν· ἐκστρατεύματα τῆς βασιλευούσης ἀπεχώρουν, πλείστας ναῦς ἀποβαλόντες υπό τε ζάλης καὶ ἀνέμων ἀγρίων καταληφθείσας, καὶ πολλῶν μὲν εἰς τὰς νήσους ἄχρι καὶ εἰς Κύπρον σκεδασθεισῶν, ἑτέρων δὲ καὶ αὐτάνδρων τῷ βυθῷ παραδοθεισῶν. Αρτέμιος δὲ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξόριστος ὢν πάλιν πειρᾶται τῆς βασιλείας επικρατήσειν, καὶ ἐπεχείρει τοιάδε πράττειν· Γράφει πρὸς Σισίννιον πατρίκιον τὸ ἐπίκλην Ῥενδάκιον, πρὸς τῇ τῶν Βουλγάρων διατρί βοντα χώρα παρὰ βασιλέως τηνικαῦτα ἀποσταλέντα ὡς ἂν συμμαχίαν παρ' αὐτῶν κατὰ τῶν Σαρακηνῶν λήψοιτο, ὅπως αὐτῷ τὰ κατὰ γνώμην συμπράξειεν, ἀναπείσοι δὲ καὶ Βουλγάρους συνεργήσειν αὐτῷ. Ὁ δὲ τοῦτο ὑπέσχετο. Γράφει δὲ καὶ πρὸς Νικήταν τὸν μάγιστρον τὸ ἐπίκλην Ξυλινίτην, ἐν Κωνσταντινου- Β πόλει ὑπάρχοντα, ἔτι δὲ καὶ πρὸς Ἰσώην πατρίκιον καὶ τοῦ λεγομένου βασιλικού υψικίου ἡγεμόνα, καὶ Θεοδόσιον (22) τὸν πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμ ματέων καθ' οὓς ἐβασίλευε χρόνους γενόμενον, και Νικήταν ἐπίκλην "Ανθρακα ἄρχοντα τειχῶν, παλαιᾶς φιλίας ἀναμιμνήσκεσθαι, καὶ ἑτοίμους εἶναι συντρέ χειν αὐτῷ καὶ τὴν πόλιν ἀνοιγνύναι καὶ ὡς βασιλέα ὑποδέχεσθαι. Τὰ γραφέντα οὖν εὐθὺς τῷ βασιλεῖ δια γινώσκεται, καὶ τοὺς τὰ γράμματα δεξαμένους χειροῦται καὶ πληγαῖς αἰκίζεται, καὶ αὐτοὶ ὁμολογοῦσι. Καὶ Νικήτα μὲν τοῦ τὴν ἀξίαν μαγίστρου καὶ Θεο κτίστου τὰς κεφαλὰς ἐξέτεμε, τοὺς δὲ ἄλλους οὐ μια κρῶς αἰκισάμενος καὶ δημεύσας ἐξορίαις ἀπέπεμψεν. Αρτέμιος δὲ ἅμα Σισιννίῳ τῷ πατρικίῳ καὶ τοῖς Βουλγάροις μέχρις Ηρακλείας καταλαμβάνει, σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ ἅπερ ἦγον” ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀκάτια· μονόξυλα δὲ αὐτοὶ προσαγορεύουσι. Γράφει δὲ Βουλγάροις ὁ βασιλεὺς ὡς τὴν εἰρήνην μᾶλλον ἀσπά σοιντο καὶ τοὺς ἐχθροὺς προδοῖεν. Οἱ δὲ εἰς ἀπολογίαν κατέστησαν συγγνώμην αἰτήσαντες καὶ τὰ πρὸς εἰρήνην ὑπισχνούμενοι. Καὶ τὸν μὲν 'Αρτέμιον σὺν τῷ ἀρχιερεῖ Θεσσαλονίκης καὶ ἄλλους πλείστους δε σμώτας πρὸς βασιλέα πέμπουσι, καὶ Σισιννίου τοῦ πατρικίου τὴν κεφαλὴν ἐκτεμόντες ὡσαύτως στέλλουσιν, οὕτως τε πρὸς τὴν ἑαυτῶν ἀπεχώρουν. Αρτέμιον δὲ σὺν τῷ ἀρχιεπισκόπῳ παραλαβὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Κυνηγίῳ ἀπέτεμεν. Ἱππικὴν δὲ ἅμιλλαν ἐπιτελέσας τῶν ἀποτμηθέντων τὰς κεφαλὰς διὰ τοῦ Ιπποδρομίου ἐπὶ κοντῷ ἀνηρτημένας " εξεπόμπευε. αὐτῶν ἐκτεμὼν καὶ δημεύσας ὑπερορίαις κατεδί Ταῦτα οὖν καταπραξάμενος προσκαλεῖται Γερματο παρέπεμψεν ; Γ. εἶχον πρώτιστος τῶν βασιλικῶν γραμματέω... Τοὺς δὲ ἄλλους πάντας αἰκισάμενος καὶ τὰς ῥῖνας κασε. μηνὸς Αὐγούστου πάντα τά τε ἱππικὰ καὶ πλόιμα τῶν Σαρακηνῶν· ἐκστρατεύματα τῆς βασιλευούσης ἀπεχώρουν, πλείστας ναῦς ἀποβαλόντες υπό τε ζάλης καὶ ἀνέμων ἀγρίων καταληφθείσας, καὶ πολλῶν μὲν εἰς τὰς νήσους ἄχρι καὶ εἰς Κύπρον σκεδασθεισῶν, ἑτέρων δὲ καὶ αὐτάνδρων τῷ βυθῷ παραδοθεισῶν. Αρτέμιος δὲ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξόριστος ὢν πάλιν πειρᾶται τῆς βασιλείας επικρατήσειν, καὶ ἐπεχείρει τοιάδε πράττειν· Γράφει πρὸς Σισίννιον πατρίκιον τὸ ἐπίκλην Ῥενδάκιον, πρὸς τῇ τῶν Βουλγάρων διατρί βοντα χώρα παρὰ βασιλέως τηνικαῦτα ἀποσταλέντα ὡς ἂν συμμαχίαν παρ' αὐτῶν κατὰ τῶν Σαρακηνῶν λήψοιτο, ὅπως αὐτῷ τὰ κατὰ γνώμην συμπράξειεν, ἀναπείσοι δὲ καὶ Βουλγάρους συνεργήσειν αὐτῷ. Ὁ δὲ τοῦτο ὑπέσχετο. Γράφει δὲ καὶ πρὸς Νικήταν τὸν μάγιστρον τὸ ἐπίκλην Ξυλινίτην, ἐν Κωνσταντινου- Β πόλει ὑπάρχοντα, ἔτι δὲ καὶ πρὸς Ἰσώην πατρίκιον καὶ τοῦ λεγομένου βασιλικού υψικίου ἡγεμόνα, καὶ Θεοδόσιον (22) τὸν πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμ ματέων καθ' οὓς ἐβασίλευε χρόνους γενόμενον, και Νικήταν ἐπίκλην "Ανθρακα ἄρχοντα τειχῶν, παλαιᾶς φιλίας ἀναμιμνήσκεσθαι, καὶ ἑτοίμους εἶναι συντρέ χειν αὐτῷ καὶ τὴν πόλιν ἀνοιγνύναι καὶ ὡς βασιλέα ὑποδέχεσθαι. Τὰ γραφέντα οὖν εὐθὺς τῷ βασιλεῖ δια γινώσκεται, καὶ τοὺς τὰ γράμματα δεξαμένους χει- ροῦται καὶ πληγαῖς αἰκίζεται, καὶ αὐτοὶ ὁμολογοῦσι. Καὶ Νικήτα μὲν τοῦ τὴν ἀξίαν μαγίστρου καὶ Θεο κτίστου τὰς κεφαλὰς ἐξέτεμε, τοὺς δὲ ἄλλους οὐ μια κρῶς αἰκισάμενος καὶ δημεύσας ἐξορίαις ἀπέπεμ- ψεν. Αρτέμιος δὲ ἅμα Σισιννίῳ τῷ πατρικίῳ καὶ τοῖς Βουλγάροις μέχρις Ηρακλείας καταλαμβάνει, σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ ἅπερ ἦγον” ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀκά- τια· μονόξυλα δὲ αὐτοὶ προσαγορεύουσι. Γράφει δὲ Βουλγάροις ὁ βασιλεὺς ὡς τὴν εἰρήνην μᾶλλον ἀσπά σοιντο καὶ τοὺς ἐχθροὺς προδοῖεν. Οἱ δὲ εἰς ἀπολο- γίαν κατέστησαν συγγνώμην αἰτήσαντες καὶ τὰ πρὸς εἰρήνην ὑπισχνούμενοι. Καὶ τὸν μὲν 'Αρτέμιον σὺν τῷ ἀρχιερεῖ Θεσσαλονίκης καὶ ἄλλους πλείστους δε σμώτας πρὸς βασιλέα πέμπουσι, καὶ Σισιννίου τοῦ πατρικίου τὴν κεφαλὴν ἐκτεμόντες ὡσαύτως στέλ- λουσιν, οὕτως τε πρὸς τὴν ἑαυτῶν ἀπεχώρουν. Αρ- τέμιον δὲ σὺν τῷ ἀρχιεπισκόπῳ παραλαβὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Κυνηγίῳ ἀπέτεμεν. Ἱππικὴν δὲ ἅμιλλαν ἐπιτελέσας τῶν ἀποτμηθέντων τὰς κεφαλὰς διὰ τοῦ Ιπποδρομίου ἐπὶ κοντῷ ἀνηρτημένας " εξεπόμπευε. αὐτῶν ἐκτεμὼν καὶ δημεύσας ὑπερορίαις κατεδί Ταῦτα οὖν καταπραξάμενος προσκαλεῖται Γερμα- το παρέπεμψεν ; Γ. εἶχον πρώτιστος τῶν βασιλικῶν γραμματέω... Τοὺς δὲ ἄλλους πάντας αἰκισάμενος καὶ τὰς ῥῖνας κασε. Petavius. A quentis mensis Augusti Saracenorum equitatus omnis et classis ab urbe discedit, amissis navibus quamplurimis, quas tempestas ac ventorum impe tus disjecerat. Harum quædam per insulas dispersa ad Cyprum usque dissipatæ sunt, aliæ cum omni supplemento demnersæ. Interim Artemius Thessalo- nicæ exsulans de occupando rursum. imperio nova consilia molitur; quod hunc in modum aggressus est. Datis ad Sisinnium patricium cognomento Rhendacium literis, qui tum forte apud Bulgaros erat auxilii contra Saracenos impetrandi causa, ab imperatore missus, huic igitur per litteras suadet ut se conatibus suis adjutorem præberet, sed et Bulgaros in consilii societatem pelliceret; quæ om- nia uti postularat facturum se esse promittit. Ea- dem de re ad Nicetam magistrum cognomento Xy linitem Cpolim scribit, necnon ad Isoen patricium .. imperatorii Obsequii præfectum, et ad Theodosium notariorum quo imperabat tempore primicerium · · factum, itemque adl Nicetam cognomento Antura- cem murorum præfectum. Quibus litteris pro ve- teri familiaritate rogat siþi ut mature subsidie esse velint, atque urbem aperiant, ac pro impera- tore se récipiant. His omuibus ad imperatorem perlatis, quotquot eas litteras acceperant, compre bensi et flagellis affecti. Nec illi factum inficiati sunt, Ergo Niceta magistro et Theoclisto capita præci- duntur. Cæteri male multati et proscripti extra fines imperii relegantur. Artemius cum Sisinuio patricio et Bulgaris Heracliam pervenit cum lembis, quos Thessalonicam subduxerant, quæ illi monoxyla vo- cant. Imperator scriptis, litteris Bulgaros admonet ut bello pacem anteponant et hostes suos sibi in poteslatem tradant. Illi, ad excusationem conversi, veniam deprecantur et pacem firmam fore polli- centur. Mox Artemium cum Thessalonicæ præsule aliosque plurimos vinctos ad imperatorem mittunt, una cum Sisinnii patricii capite, quod ei præcide- rant ; atque ita in patriam reversi sunt. Iniperator Artemium et archiepiscopum in potestatem habens, ambobus in Cynegio caput amputari jubet, tum equestri spectaculo dato earumdem capita conto suspensa per Hippodromum traduci, Reliquos, om- .. nes verberibus casos naribus amputatis et publica- tis bonis relegat. D [An. 720.] Hæc ubi facta, Germanum patriarcham VARIA LECTIONES. Theophanes Theocristum hunc tribunis prætorianis æquati; alii domestici, qui Petavius. A quentis mensis Augusti Saracenorum equitatus omnis et classis ab urbe discedit, amissis navibus quamplurimis, quas tempestas ac ventorum impe tus disjecerat. Harum quædam per insulas dispersa ad Cyprum usque dissipatæ sunt, aliæ cum omni supplemento demnersæ. Interim Artemius Thessalo- nicæ exsulans de occupando rursum. imperio nova consilia molitur; quod hunc in modum aggressus est. Datis ad Sisinnium patricium cognomento Rhendacium literis, qui tum forte apud Bulgaros erat auxilii contra Saracenos impetrandi causa, ab imperatore missus, huic igitur per litteras suadet ut se conatibus suis adjutorem præberet, sed et Bulgaros in consilii societatem pelliceret; quæ om- nia uti postularat facturum se esse promittit. Ea- dem de re ad Nicetam magistrum cognomento Xy linitem Cpolim scribit, necnon ad Isoen patricium .. imperatorii Obsequii præfectum, et ad Theodosium notariorum quo imperabat tempore primicerium · · factum, itemque adl Nicetam cognomento Antura- cem murorum præfectum. Quibus litteris pro ve- teri familiaritate rogat siþi ut mature subsidie esse velint, atque urbem aperiant, ac pro impera- tore se récipiant. His omuibus ad imperatorem perlatis, quotquot eas litteras acceperant, compre bensi et flagellis affecti. Nec illi factum inficiati sunt, Ergo Niceta magistro et Theoclisto capita præci- duntur. Cæteri male multati et proscripti extra fines imperii relegantur. Artemius cum Sisinuio patricio et Bulgaris Heracliam pervenit cum lembis, quos Thessalonicam subduxerant, quæ illi monoxyla vo- cant. Imperator scriptis, litteris Bulgaros admonet ut bello pacem anteponant et hostes suos sibi in poteslatem tradant. Illi, ad excusationem conversi, veniam deprecantur et pacem firmam fore polli- centur. Mox Artemium cum Thessalonicæ præsule aliosque plurimos vinctos ad imperatorem mittunt, una cum Sisinnii patricii capite, quod ei præcide- rant ; atque ita in patriam reversi sunt. Iniperator Artemium et archiepiscopum in potestatem habens, ambobus in Cynegio caput amputari jubet, tum equestri spectaculo dato earumdem capita conto suspensa per Hippodromum traduci, Reliquos, om- .. nes verberibus casos naribus amputatis et publica- tis bonis relegat. D [An. 720.] Hæc ubi facta, Germanum patriarcham VARIA LECTIONES. Theophanes Theocristum hunc tribunis prætorianis æquati; alii domestici, qui

λείας χρατήσας, ἀπόμοιράν τινα στρατοῦ ἐπιλεξάμενο; τῆς πόλεως ἔξεισι, καὶ τὸ πεδίον ὃ Κράσος (55) προσαγορεύεται καταλαμβάνει, καὶ ᾿Αρταθάζῳ ἐσῆμαϊνεν ἔχειν πρὸς αὐτὸν, ὡς ἂν ἅμα τῶν πολεμίων χάριν βουλεύσοιντο. Ὁ δὲ ἤδη ὥρμα καὶ βουλῆς ἕνεχεν, ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλείας αὐτὸν καθαιρήσων. Κωνσταντῖνος ὃὲ, τὰ τῆς τυραννίδος πυθόμενος, χοὶ Βέσερον (5) τὴν ἀξίαν πατρίχιον προσυπαντήσαντα Ὁ χαὶ τῷ ξίφε! τῶν ἀντιπάλων πεσόντα αἰσθόμενος, χαὶ ὡς τὸ βασιλικὸν ἐσκευασμένους στρατόπεδον εἰσιδὼν αὐτὸν", πρὸς τῇ χώρᾳ ᾿Ανατολικῶν "" καλουμένῃ φυγὰς ἐνθένδε ἀπιὼν τὴν σωτηρίαν τὴν ἑαυτοῦ περιἐποιήσατο, Καὶ αὐτοὶ εὐνοϊκῶς ὑποδεξάμενοι ἐνωμόποὺς αὐτῷ συνθήκας δεδώχεσαν ὡς μέχρις αἵματος ὑπὲρ αὐτοῦ ὀνελέσθαι τὸν κίνδυνον, καὶ ᾿Αρτάθαζον Ἰ αἰσχρῶς δυσφη μοὔντες καθύδριζον. Μτταστέλλονται Ὁ γοῦν χαὶ Σισίννιον τὸν πατρίκιον σύμφρονα χαθίστων ἅμα τῷ ὑπ᾽ αὐτὸν στρατηγουμένῳ τῶν Θρᾳκησίων λεγομένῳ "» λαῷ, καὶ ἅπαντες κατὰ ᾿Αρταθάζου ὁμῶς ἐχώρουν. Θεοφάνης ὃὲ ὃν Μονώτιον ἐκάλουν, τὴν τοῦ μαγίστρου ἀξίαν διέπων αὶ τὴν βασιλέως χρείαν εἰς Βυζάντιον ἀποπληρῶν, ᾿Αρταδάζῳ προσετίθετο χαὶ βασιλέα ἀνεχήρυττε, καὶ Βυζαντίους ἀνέπειθεν ὡς Κωνστανεῖνος τεθνήχειν, Τὸν δὲ υἱὸν Νικηφόρον τοὔνομα κατὰ τὴν Θράκην τότε στρατηγοῦντα μεταπέμπεται, καὶ σὺν τῷ περὶ αὐτὸν στρατῷ πρὸς φυλακὴν τῆς πόλεως ἐγγαθίστησι, Τῶν βασιλικῶν δὲ ὑπηρετῶν οὺς μὲν ἀπετύφλου "5, οὖς ὃὲ καὶ ἑτέρως χατήχιζε, Καὶ ᾿Αρτάδαζος εὐθὺς τῷ συνόντι ἅμα λαῷ ς τῇ πόλε: ἐφίσταται, καὶ αὐτίκα τῶν ἁγίων ἀνέστη τὰ ὁ Ἐρὰ ἀπεικονίσματα, Τούτου δὲ κατόπιν ἰὼν Κωνσταντῖνος τὴν Χρυσόπολιν καλουμένην χαταλαμδάνει" ἐπίνειον ὃὲ τοῦτο ἀντικρὺ Βυζαντίου πρὸς τῇ τΑσιάτιδι γῇ διαχείμενον, Κἀνταῦθα βραχὺν διατρίψας χρόνον ὑπιενόστει, καὶ τιρὸς τὴν πόλιν ἣν ᾿Αμορίαν χαλοῦσι διεχείμαζε, Τῷ δὲ ἑξῆς ἐπιγενομένῳ ἐνιαυτῷ κὰν ἕτερον τῶν υἱῶν Νικήταν στρατηγὸν τοῦ χαλουμένου τῶν ᾿Αρμενιαχῶν στρατοῦ ᾿Αρτάδαζος ἀποστέλλει, τὸν δ' αὖ ἕτερον Νικηφόρον εἰς βασιλέα στέφει, ᾿Επιστρατεύει δὲ κατὰ τῆς τῶν ᾿Ασιανῶν χώρας, καὶ τὰ ἔχείνης χωρία ἐπημαίνετο Ἴ πικρῶς. Κἄτα ἐπιτίθεται Κωνσταντῖνος καὶ πρὸς τὰς Σάρβεις ὑπαντιάζει, πολέμῳ τε αὐτῷ συμμίξας κραταιῶς ἐτροπώσστο, τόν τε ὑπόντα λαὸν δουλωπάμενος τὴν Ὁ τε ὑποῦσαν αὐτοῖς ἀποσχευὴν εἰσποιησάμενος ᾿Αρτάθαζος δὲ φυγὰς πρὸς τὴν πόλιν ΚΚύζιχον καταλαδὼν, κἀκεῖθεν ἀποπλεύσας ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ᾧχετο. Νυτὴς τὰς δὲ ὁ αὐτοῦ υἱὸς κατὰ Κωνσταντίνου τὴν ὀρμὴν ἐποιεῖτο. Ὁ ὃ πρός τὶ χωρίον αὐτῷ μάχῃ προσῦαχὼν, Μωδρινὴν τῇ ἐπιχωρίῳ φωνῇ προπαγορευύμες λείας χρατήσας, ἀπόμοιράν τινα στρατοῦ ἐπιλεξάμε- νο; τῆς πόλεως ἔξεισι, καὶ τὸ πεδίον ὃ Κράσος (55) προσαγορεύεται καταλαμβάνει, καὶ ᾿Αρταθάζῳ ἐσῆ- μαϊνεν ἔχειν πρὸς αὐτὸν, ὡς ἂν ἅμα τῶν πολεμίων χάριν βουλεύσοιντο. Ὁ δὲ ἤδη ὥρμα καὶ βουλῆς ἕνε- χεν, ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλείας αὐτὸν καθαιρήσων. Κωνσταντῖνος ὃὲ, τὰ τῆς τυραννίδος πυθόμενος, χοὶ Βέσερον (5) τὴν ἀξίαν πατρίχιον προσυπαντήσαντα Ὁ χαὶ τῷ ξίφε! τῶν ἀντιπάλων πεσόντα αἰσθόμενος, χαὶ ὡς τὸ βασιλικὸν ἐσκευασμένους στρατόπεδον εἰσ- ιδὼν αὐτὸν", πρὸς τῇ χώρᾳ ᾿Ανατολικῶν "" καλουμένῃ φυγὰς ἐνθένδε ἀπιὼν τὴν σωτηρίαν τὴν ἑαυτοῦ περι- ἐποιήσατο, Καὶ αὐτοὶ εὐνοϊκῶς ὑποδεξάμενοι ἐνωμό- ποὺς αὐτῷ συνθήκας δεδώχεσαν ὡς μέχρις αἵματος ὑπὲρ αὐτοῦ ὀνελέσθαι τὸν κίνδυνον, καὶ ᾿Αρτάθαζον Ἰ αἰσχρῶς δυσφη μοὔντες καθύδριζον. Μτταστέλλονται Ὁ γοῦν χαὶ Σισίννιον τὸν πατρίκιον σύμφρονα χαθίστων ἅμα τῷ ὑπ᾽ αὐτὸν στρατηγουμένῳ τῶν Θρᾳκησίων λεγομένῳ "» λαῷ, καὶ ἅπαντες κατὰ ᾿Αρταθάζου ὁμῶς ἐχώρουν. Θεοφάνης ὃὲ ὃν Μονώτιον ἐκάλουν, τὴν τοῦ μαγίστρου ἀξίαν διέπων αὶ τὴν βασιλέως χρείαν εἰς Βυζάντιον ἀποπληρῶν, ᾿Αρταδάζῳ προσετίθετο χαὶ βασιλέα ἀνεχήρυττε, καὶ Βυζαντίους ἀνέπειθεν ὡς Κωνστανεῖνος τεθνήχειν5, Τὸν δὲ υἱὸν Νικηφόρον τοὔνομα κατὰ τὴν Θράκην τότε στρατηγοῦντα μετα- πέμπεται, καὶ σὺν τῷ περὶ αὐτὸν στρατῷ πρὸς φυ- λακὴν τῆς πόλεως ἐγγαθίστησι, Τῶν βασιλικῶν δὲ ὑπηρετῶν οὺς μὲν ἀπετύφλου "5, οὖς ὃὲ καὶ ἑτέρως χατήχιζε, Καὶ ᾿Αρτάδαζος εὐθὺς τῷ συνόντι ἅμα λαῷ ς τῇ πόλε: ἐφίσταται, καὶ αὐτίκα τῶν ἁγίων ἀνέστη τὰ ὁ Ἐρὰ ἀπεικονίσματα, Τούτου δὲ κατόπιν ἰὼν Κων- σταντῖνος τὴν Χρυσόπολιν καλουμένην χαταλαμδά- νει" ἐπίνειον ὃὲ τοῦτο ἀντικρὺ Βυζαντίου πρὸς τῇ τΑσιάτιδι γῇ διαχείμενον, Κἀνταῦθα βραχὺν διατρί- ψας χρόνον ὑπιενόστει, καὶ τιρὸς τὴν πόλιν ἣν ᾿Αμορίαν χαλοῦσι διεχείμαζε, Τῷ δὲ ἑξῆς ἐπιγενομένῳ ἐνιαυτῷ κὰν ἕτερον τῶν υἱῶν Νικήταν στρατηγὸν τοῦ χαλου- μένου τῶν ᾿Αρμενιαχῶν στρατοῦ ᾿Αρτάδαζος ἀπο- στέλλει, τὸν δ' αὖ ἕτερον Νικηφόρον εἰς βασιλέα στέφει, ᾿Επιστρατεύει δὲ κατὰ τῆς τῶν ᾿Ασιανῶν χώ- ρας, καὶ τὰ ἔχείνης χωρία ἐπημαίνετο Ἴ πικρῶς. Κἄτα ἐπιτίθεται Κωνσταντῖνος καὶ πρὸς τὰς Σάρβεις ὑπαντιάζει, πολέμῳ τε αὐτῷ συμμίξας κραταιῶς ἐτροπώσστο, τόν τε ὑπόντα λαὸν δουλωπάμενος τὴν Ὁ τε ὑποῦσαν αὐτοῖς ἀποσχευὴν εἰσποιησάμενος ᾿Αρτά- θαζος δὲ φυγὰς πρὸς τὴν πόλιν ΚΚύζιχον καταλαδὼν, κἀκεῖθεν ἀποπλεύσας ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ᾧχετο. Νυτὴς τὰς δὲ ὁ αὐτοῦ υἱὸς κατὰ Κωνσταντίνου τὴν ὀρμὴν ἐποιεῖτο. Ὁ ὃ πρός τὶ χωρίον αὐτῷ μάχῃ προσῦα- χὼν, Μωδρινὴν τῇ ἐπιχωρίῳ φωνῇ προπαγορευύμες czmpum eui Crasso nomen est egreditur, simulque A Apytibazo mandat nb ad se veniat, quo inler se de prepulsando hoste deliberent. Nec minus ille sua sponte maturabat, ut et consilio interesset et. eum imperio privaret, luterim Constantinus, audita ty- rannidis fama, eum insuper Viserum patricium in oecursu ipso a contraria faelione peremptun esse cognovisset, quie more imperatori exercitus instru- eta veuiebal, propere digressus ae saluli consolens ad Orientalium regionem confugit, qui bumaniler eum excipientes com jurejurando iidem insuper obstringunt, se ad mortem usque nullum pro co periculum esse detreetataros. Mox contumeliosas in Artabazum voces ac convicia jaclant. Ad haec Sisin- nium patricium cum Thraeensibus copiis , quibus prüerat, ad suas partes pertraliunt , collatisque in wnum viribus, contra Artabazum proeedunt, Nam Tbeoplaues cognomento Monolius , qui magisterii dignitatem. gerebat eL Byzantii imperatoris partes. agebat, ad Artabazum. defecerat, eumque G8 et imperatorem salutaverat, el. Dyzantiis persuuserat Conslantiunur esse mortuum. dem Nieepborum filium, qui tutu jn. Thracia copias regebat , ad sese advocal et ad urbis eustodiam eum Lis quos secum habebat militibus disponit : qui ex officio imperato- ris erant, partit eweitale, partim aliis pcenis ac contumeliis affieit, Artabazus interim. eum suis ad nrbem aeeedit, eujus adventu sanetorum imagines illico restitute suut, Hunc pone secutus Constanti- nus Chrysopolin occupat , navale ex adverso Cpolis in Asia posituui. Ubi paululum «commoratus regre- ditur, et ad urbem. Amoriam liemal. Auno inse- quenti Artabazus alterum e filiis Nicetam Armenio- ram ducem inittit, Nicephorum vero imperatorem coronal. Ipse in Asiam cum copiis trajicit, quam cum poprlationibus infestam haberet, Constautinus obviam ei ad Sardes oceurrit; et signis collatis longe superior fuit. Ita exercitu illius in potestate redacto, ounibus quoque impedimentis politus est. Artabazus Cyzieum primo , inde Cpolim fuga petiil. Nicetas ejus filius aciem in Constantinum convertit, «qui ad Mudrimam commisso pralio Nicetam eum magua inilitum strage vietum in fugam conjicit. Magua deiuceps. imperii Romani calamitas (39 fuit, «wm bec de imperio ac dominatu contentio Chri- | stianos in civile bellum coujiceret. Quse enim quam- que atroeia illis temporibus evenire. solent, ut vel ipsa natura suimet oblita videatur ac sibi. ipsi bel- ium inferat, cateraque que diei minime necesse est, liaud pauci. experientia didicerunt. Hoe modo czmpum eui Crasso nomen est egreditur, simulque A Apytibazo mandat nb ad se veniat, quo inler se de prepulsando hoste deliberent. Nec minus ille sua sponte maturabat, ut et consilio interesset et. eum imperio privaret, luterim Constantinus, audita ty- rannidis fama, eum insuper Viserum patricium in oecursu ipso a contraria faelione peremptun esse cognovisset, quie more imperatori exercitus instru- eta veuiebal, propere digressus ae saluli consolens ad Orientalium regionem confugit, qui bumaniler eum excipientes com jurejurando iidem insuper obstringunt, se ad mortem usque nullum pro co periculum esse detreetataros. Mox contumeliosas in Artabazum voces ac convicia jaclant. Ad haec Sisin- nium patricium cum Thraeensibus copiis , quibus prüerat, ad suas partes pertraliunt , collatisque in wnum viribus, contra Artabazum proeedunt, Nam Tbeoplaues cognomento Monolius , qui magisterii dignitatem. gerebat eL Byzantii imperatoris partes. agebat, ad Artabazum. defecerat, eumque G8 et imperatorem salutaverat, el. Dyzantiis persuuserat Conslantiunur esse mortuum. dem Nieepborum filium, qui tutu jn. Thracia copias regebat , ad sese advocal et ad urbis eustodiam eum Lis quos secum habebat militibus disponit : qui ex officio imperato- ris erant, partit eweitale, partim aliis pcenis ac contumeliis affieit, Artabazus interim. eum suis ad nrbem aeeedit, eujus adventu sanetorum imagines illico restitute suut, Hunc pone secutus Constanti- nus Chrysopolin occupat , navale ex adverso Cpolis in Asia posituui. Ubi paululum «commoratus regre- ditur, et ad urbem. Amoriam liemal. Auno inse- quenti Artabazus alterum e filiis Nicetam Armenio- ram ducem inittit, Nicephorum vero imperatorem coronal. Ipse in Asiam cum copiis trajicit, quam cum poprlationibus infestam haberet, Constautinus obviam ei ad Sardes oceurrit; et signis collatis longe superior fuit. Ita exercitu illius in potestate redacto, ounibus quoque impedimentis politus est. Artabazus Cyzieum primo , inde Cpolim fuga petiil. Nicetas ejus filius aciem in Constantinum convertit, «qui ad Mudrimam commisso pralio Nicetam eum magua inilitum strage vietum in fugam conjicit. Magua deiuceps. imperii Romani calamitas (39 fuit, «wm bec de imperio ac dominatu contentio Chri- | stianos in civile bellum coujiceret. Quse enim quam- que atroeia illis temporibus evenire. solent, ut vel ipsa natura suimet oblita videatur ac sibi. ipsi bel- ium inferat, cateraque que diei minime necesse est, liaud pauci. experientia didicerunt. Hoe modo

Μετὰ ταῦτα τίκτεται (40) τῷ βασιλεῖ υἱὸς, ὃν Α Λέοντα επωνόμασε. Τηνικαῦτα καὶ ἐν Συρίᾳ σεισμός μέγας γίνεται, καὶ ὄλεθρος ἐκεῖθεν ἐφίσταται μέγι στος. Αἱ μὲν γὰρ τῶν ἐκεῖ πόλεων ἐπὶ μέγα ἡ γῆ περὶ αὐταῖς ἔχανεν, αἱ δὲ παρὰ μέρος τοῦτο πεπόν θεσαν. "Αλλαι τῶν ὑψηλῶν ἀποκινηθεῖσαι χώρων πρὸς τὰ ὑποκείμενα πεδία σὺν τοῖς τείχεσιν αύτ τοῖς καὶ οἰκήμασι σῶοι * κατεσύρησαν, μέχρι ση μείων ἓξ καὶ τῆς οἰκείας μεταστᾶσαι ἱδρύσεως, ή μικρῷ πρός. Ηδη δέ τινες ἔφασαν τὴν γῆν θεάσα σθαι τὴν κατὰ τὴν Συρίαν Μεσοποταμίας φαγεῖσαν ἐπὶ σημείοις δύο βυθῶν ἑτέραν ἀναβράσαι κάτωθεν γῆν ὥσπερ ἀμμώδη καὶ λευκοτάτην, συναναδοθῆναι δὲ ταύτῃ ἡμίονον θήλειαν ἀνθρωπίνῃ φωνῇ τὴν τῶν Αράβων κατάλυσιν (41) προαναφωνοῦσαν. Οὐ πολὺ γὰρ τὸ μεταξύ, καὶ τῆς ὑπερέχεινα ἐρήμου ἔθνος & ἐπιφυὲν πλήθη τούτων πολλὰ ἀμαχεί διεχειρίσατο. Μετὰ δὴ ταῦτα (12) στέφει Κωνσταντῖνος τὸν υἱὸν Λέοντα εἰς βασιλέα, καὶ εὐθὺς κατὰ Σαρακηνῶν ἐκε στρατεύει. Καὶ γενόμενος κατὰ τὴν Μελιτηναίων πόλιν, ταύτην πολιορκίᾳ εἷλε, λαὸν πολὺν δορυάλωτον καὶ πλεῖστα σκύλα ἐκεῖθεν ἀπενεγκάμενος. Ἐν τούτῳ δὲ ἐτελεύτα ἡ Μαρία ή Αὐγοῦστα ἡ αὐτοῦ γαμετή. Οπερ δὲ μετ' ὀλίγον συνέβαινε μνήμης ἄξιον, οὐ παραδραμείν δίκαιον. Συνηνέχθη γάρ της νικαῦτα θέαμα φοβερὸν καὶ τεράστιον ξένον ἐξ αερίου γενέσθαι συμπτώματος, ὅπερ περὶ λύχνων ἀφὰς κατάρξαν διὰ πάσης ἐφαίνετο νυκτός, ἔκπλη ξιν καὶ δέος μέγα τοῖς θεωμένοις ἐμποιοῦν ἅπασιν. Ἐδόκει γὰρ αὐτοῖς ὡς οἱ ἀστέρες ἅπαντες τοῦ τεταγ μένου αὐτοῖς οὐρανίου χώρου παρ " ιούμενοι κατὰ γῆς ἐφέροντο. Οἱ δὲ περίγειοι γενόμενοι ἀθρόον διελύοντο, ἥκιστα τὴν οἰανοῦν βλάβην ποιησάμενοι πώποτε. Φασὶ δὲ πολλοὶ ὡς διὰ πάσης τῆς οἰκουμένης τὸ τοιοῦτον ἐξαίσιον διεδεικνύετο θέαμα. Καὶ τὰ μὲν τῶν ἀστέρων ἐν τούτοις ὤφθη, χρόνου δέ τινος διῳχηκότος (45) Αναστάσιος ὁ τοῦ Βυζαν τίου ἐτελεύτα ἱεράρχης. Κωνσταντῖνος δὲ καθάπαξ πρὸς τὴν ὕβριν τῆς Ἐκκλησίας ἰδὼν καὶ πρὸς τὴν εὐσέβειαν ἤδη ἀπομαχόμενος, ὡς ὑπὸ τοῦ ἄγοντος αὐτὸν ἐναντίου πνεύματος κινούμενος, σύνοδον δεσ ρέων ἀθροίζες (44) ὀκτὼ καὶ τριάκοντα καὶ τριαχο ἐπί. ὅλαι κατεπόθησαν καὶ ἐπί? • σῶαι ? σώαν το καί. ἀπό! παρακινούμενοι ; τὴν τῆς κατὰ τὴν οἰκτίστῳ πάθει τῷ λε- γομένῳ χορδάψω, κόπρον διὰ στόματος ἐμέσας. Ἐπανελθὼν ἐν τῇ πόλει σύνοδον συναθροίζει κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων ἐν Βλαχέρναις, ἐν ᾗ πολλῶν πολλὰ κατὰ τοῦ Κυρίου κενολογησάντων οἱ ἱερεῖς τῆς αἰ σχύνης καὶ τὰς μιαρὰς αὐτῶν χεῖρας εἰς ὕψος ἄραν τες καὶ ἀλαλάξαντες ἔῤῥηξαν τὴν ἐλεεινὴν φωνὴν, λέγοντες· « Σήμερον σωτηρία τῷ κόσμῳ γέγονεν, ὅτι σύ, βασιλεῦ, ἐλύτρωσας ἡμᾶς ἐκ τῶν εἰδώλων. » DE REBUS POST MAURICIUM GESTIS. Secundum eas victorias imperatori filius nasci - tur, quem Leonem appellavit. Quo tempore veli. menti terræ motu Syria concussa est, magnaque exinde clades consecula. Quasdam enim illic urbes terra in immensam voraginem circumquaque dehi - scens absorbuit, aliæ ex parte disjectæ, nonnulle ex editioribus locis in plana subductæ cum mœni - bus ipsis atque ædificiis, ac sine ruina e propriis selibus ad sextum usque milliare et eo amplius translate. Nec defuere qui in Mesopotamia Syriæ vicinà visam a se terram dicerent, cum ad duo mil- Jiaria hiatu vastissimo patefacta aliam velut ex alto terram effunderet, arenæ instar tenuem maximeque candidam. Addebant et mulam indidem erupisse, quæ humano sermone Arabici imperii cladem prædiceret. Nec longo interjecto tempore e superiori- C bus desertis gens nova repentina impressione maxi- mas illorum copias pene sine ullo certamine eon- eidit. [An. 750.] His confectis rebus Constantinus Leonem lium imperatorem coronat, ac statim contra Sarace- nos proficiscitur. Moxque ut Melitenen attigit, obsessa orbe aïque capta ingentem captivorum æque ac spoliorum vim reportat. Accidit interim Mariæ Au- gustă: conjugis illius ubitus. A quo quid memoria dignum exstiterit, præterire nefas existimo. Tun enim horrendum quoddam in aere monstrum alque inusitati terroris aspectum est; idque circa vespe- ram exorsum tota nocte deinceps apparuit, et con- tnentium animos incredibili metu ac stupore percu- lit. Videbantur enim astra omnia orchine suo ac sl: - tione dissoluta in terram decidere, atque ubi prope illam attigerant, nullo cujusquam danmo dissipari. Hoc tam immane prodigiun plerique toto passin orbe visum esse memorant. [An. 753.] Post Hlud siderum portentum aliquanto tempore Anastasias Cpolitanus patriarcha moritur. Constantinus ubi semel se ad Ecclesiæ contumeliam ae pietatis oppugnationem accinxit, tanquam afflatı Impulsuque contrarii spiritus abreptus, costum episcoporum colligit octo et triginta numero supra trecentos. Cui Theodosius Ephesinus archi- VARIE LECTIONES. • cf. p. 25, 11. PETAVII NOTÆ. nascitur Leo, a. d. 750, a. Copronymi 9. hoc horribile prodigium eodem modo describit, eodem muno Copronymi, Sigebertus a. Christi 753. 40, ipso die Pentecostes, Leo ab Anastasio corona- tur, Christi 751. nymi moritur Anastasius, Theophanes (p. A). Errat igitur Theophanis pestilentiae sive indict. 3, qui følt Copronymi 9. ex a. d. iv id. Febr. et usque ad vi lil. Aug. cele- brata est, indict. 7, a. d. 754. De qua Theophanes : (40) Μετὰ ταῦτα τίκτεται. Januarii 25, indict. 5, D codex alter, qui Anastasium obiisse refert tempore (41) Τὴν τῶν 'Αράβων κατάλυσιν. Theophanes (42) Μετὰ δὴ ταῦτα. Indict. 4, auno Copronymi (45) Χρόνου δέ τινος διῳχηκότος. A. Copro- (44) Σύνοδον ἀθροίζει. Iuiit hac pseudosynodus

Β Τὰ δὲ κατὰ τοὺς Ούννους καὶ Βουλγάρους επράττετο τῇδε· Οὗτοι τὰ πρὸς ἀλλήλους συνθέμενος τοὺς μὲν ἐκ Ξηρᾶς (49) τὴν κυρείαν τὴν ἐπ' αὐτοὺς κεκτημένους κτείνουσιν, ἡγεμόνα δὲ ἐφ' ἑαυτοῖς καθώ ιστᾶσι Τελέσιον ὄνομα, ἄνδρα σοβαρὸν καὶ τὸ ἐκ νεότητος θράσος ἅμα ἐπιδεικνύμενον. Οὗτος λαόν συναγείρας ὁπλίτην καὶ μάχιμον τὰ πλησιαίτερα τῶν Ῥωμαίων χωρία και φρούρια κατέτρεχε καρ- τερῶς. Οὗ τὴ θρασὺ καὶ αὐθαδες Κωνσταντίνος θεα- σάμενος ναῦς ἱππαγωγοὺς ἄχρι καὶ εἰς τὰς έκτα- κοσίας κατεσκεύασε, καὶ ταύτας ἱππικῷ στρατῷ πληρώσας διὰ τοῦ Εὐξείνου πρὸς τὸν Ἴστρον ἐξ ἔπεμψεν. Αὐτὸς δὲ στρατὸν ἕτερον ἐπαγόμενος πρὸς Αγχίαλον πόλιν παραγίνεται. Καθ' όν " Τελέσιος δν ἐξέρχεται ἔχων εἰς συμμαχίαν καὶ Σκλαβηνῶν οὐκ ὀλίγα πλήθη. Καὶ ἡττηθεὶς μάχῃ εἰς φυγὴν ἐτρά- πετο. Πλεῖστοι δὲ τῶν πολεμίων ἀφ' ἑκατέρου μέσ ρους πίπτουσι, καὶ ἄλλοι οὐκ ὀλίγοι καὶ τῶν ἐπιρα- νεστέρων ἐζωγρήθησαν. Ούτω τε τοῦ πολέμου κρι- τήσας πρὸς τὸ Βυζάντιον Κωνσταντῖνος ᾤχετο, καὶ οὓς ἐπήγετο τῶν ἐζωγρημένων τοῖς τε πολίταις καὶ τοῖς ἐκ τῶν λεγομένων χρωμάτων δημόταις ὡς ἀναι- ρήσειν αὐτοχειρίᾳ παραδίδωσιν. Οἱ δὲ λαβόντες Εξε τείχους τοῦ πρὸς τῷ χερσαίῳ κειμένῳ” ἀνεῖλον. Καὶ τούτων τὰ λάφυρα τὸν ἱππικὸν ἀγῶνα θεώμενος ἐθριάμβευσεν. Μεθ' ὧν καὶ δύο χρυσοί λουτῆρες, οἱ ἐν τῇ νήσῳ κατεσκευάσθησαν Σικελία, δημοσιεύον ται, ὁλκὴν χρυσοῦ ἄχρι καὶ εἰς ὀκτακοσίας λιτρῶν ἕκαστον ἄγοντα. Οἱ δὲ Βούλγαροι τὸ δυστυχὲς Τελεσίου θεασάμε νοι τοῦτόν τε στασιάσαντες κτείνουσι, καὶ κύριον αὐτῶν καθιστῶσιν ἕνα τῶν ἐν αὐτοῖς ἀρχόντων τυγ- χάνοντα, ᾧ Σαβίνος ὑπῆρχεν ὄνομα· ὃς εὐθὺς τὸ κῦρος δεξάμενος πρὸς βασιλέα διαπρεσβεύεται, εἰρή την αὐτοῦ αἰτούμενος βεβαιότατα. Βουλγάροις δὲ οὐκ ἤρεσκε τὸ πραττόμενον· ἀλύοντες γὰρ ἐν τούτῳ ἰσχυρῶς ἀντέλεγον, οιόμενοι ως Ῥωμαίοις αὐτίκα δουλωθησόμενοι. Τούτους δεδιὼς Σαβίνος φυγὰς πρὸς βασιλέα ᾤχετο. Εὐζώνων δὲ ἀποστείλας ἀνδρῶν τινας τὰς γυναῖκας αὐτῶν καὶ τοὺς συγγενεῖς χε- κρυμμένους εὑρὼν πρὸς Σαβίνον ἄγει. Εν τούτοις μεταμεληθέντες οἱ Βούλγαροι καὶ αὐτοὶ πέμπουσι πρὸς βασιλέα τοὺς τὴν εἰρήνην αἰτήσοντας. Ὁ δὲ οὐκ ἐδέχετο, ἀλλ᾽ εὐθὺς κατ' αὐτῶν ἐστράτευσεν. Οἱ δὲ τὰς δυσχωρίας τοῦ περὶ αὐτοὺς ὅρους ἀνέφραττον. Καὶ τούτων ὁ κύριος τὰ πιστὰ παρὰ βασιλέως λαβὼν σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ πρὸς βασιλέα παραγίνεται. Αὐτὸς δὲ τούτους δεξάμενος ἅμα Σαβίνῳ συμπαρ- εδρεύοντι ὠνείδισε τὴν ἀταξίαν καὶ τὸ μῖσος κατὰ Σαβίνου ἐπεδείξαντο, καὶ εἰρηνεύειν αὐτοῖς συν ετίθετο. Ταῦτα κατεπράττετο κατὰ τὴν πρώτην ἰνδικτιῶνα. ἔτι καὶ υἱὸς τίκτεται τῷ βασιλεῖ, ὃν Νικήταν ὠνό λίτρας? ἀξίαν καὶ ου? * κειμένου Βούλγαροι ἐπαναστάντες ἐφόνευσαν τους κυρίους αὐτῶν τοὺς ἀπὸ σειρᾶς καταγομένους, Σίρες ἔθνος Θράκης ὑπὲρ τοὺς Βυζαν Ει S. NICEPHORI PATRIARCHE CP. [An. 763.] Dum hæc aguntur,apud Hunnos et Bulga- A ros ista contigerunt. Fœdere illi inter se constituto, Xerensibus, quorum in dominatu erant, interfectis, Jucem sibi Telesium nomine præficiunt, arrogantem hominem ac juvenili audacia ferocem, qui, collecta militum manu, vicina Romanorum loca et castella hostiliter populatus est. Constantinus ejus audaciam ae violentiam animadvertens hippagogas naves ad ocliageulas comparat, quas cum equitatu comples set per Euxinum mare in Istrum immittit. Ipse cum alio exercitu Anchialum pervenit, ad quam ei To- lesius cum Sclavinorum auxiliis haud peni- tendis occurrit. Ibique prælio victus in ſugam ver- titur. Multi utriusque gentis hostium in acie casi, nec pauci etiam e primoribus capti. Hac vietoria potitus imperator Byzantium revertiur; captίνος ommes in populum ac Circenses præcipue factiones ad necem dividit. Educti igitur extra muros qui ad Chersæun spectant ad unuin cæsi sunt. Horum spo- lia Circensibus ludis spectante populn solemni pompa traducta sunt. In quibus aurea duo labra, quæ in Sicilia facta erant, singula octingentarum librarum pondere publice proposuit. Bulgari Telesii infelicitate cognita hunc per se- ditionem opprimunt, et Sabino cuidam ex ducibus suis imperium deferunt. Qui simul atque rebus po- litus est, pacem ab imperatore per legatos constate- C ter petit. Quae res Bulgaros non parum offendit; magnamque ex ea re molestiam capientes ob ean causam obsistebant, quod se subito in Romayorum servitutem venturos crederent. Sabinus horum in- sidias metuens fugam arripit, seque ad imperatorem recipit. Ille mnissis aliquot expeditis, eorum conju» ges et cognatos e latebris eductos ad Sabinum perducit. Interim Bulgari, mutatis animis, legatos de pace ad imperatorem destinant. Qui, rejectis horum precibus, statim in eos exercitum movet. Barbari montis ejus quo undique cincti sunt, angu- stias muniunt. Horum princeps fide accepta cum ducibus suis ad imperatorem pervenit; qui his ex- ceptis, assidente Sabino, turbulentos animos et odium illud in Sabinum exprobravit, ac postremo D pacein eis concessit. Hæc indictione prima sunt facta. Post quæ impe- ratori filius nascitur, quem Nicetam nominavit. VARIE LECTIONES. P : corr. Petavius. add. Pelavius. Petavius. PETAVII NOTÆ. etc. Apud Stephanum clous. At Siræ Macedonia: locus est, ut ex Livio notavit Ortelius. quidem a. imperii sui Co. pronymus in Macedoniam cum armis profectus est adversus Sclavinos. Quare cum Sclavini Macedoniam tenerent, fieri potuit ut et eorum gentiles e Siris profecti Bulgariæ dominati sint. (49) Τοὺς μὲν ἐκ Ξηρᾶς. Theophanes : Οἱ δὲ

τοῖς πλέουσι δυσφορώτατος), πνεῦμα βίαιον καὶ σκληρὸν κατ' αὐτῆς πνεῦσαν (βορέας δ' ἦν ἄνεμος) τάς τε ναῦς πρὸς ταῖς ἀκταῖς περιτρέψας συνέτριψε καὶ πλήθη τῶν εἰσπλεόντων οὐκ ὀλίγα τῷ ῥοθίῳ κατά επόντισεν. Εν τούτοις ἄγαν θορυβηθέντα τὸν βασι λέα κελεῦσαι τοὺς ἄρχοντας δικτύοις περιβαλεῖν τὴν θάλασσαν, ὡς ἀνελέσθαι τῶν ἀποπνιγέντων τὰ σώματα καὶ τῇ γῇ παραδιδόναι, οὕτω τε πρὸς τὰ βα- σίλεια ἀποστρέψαι. β Ἔτι δὲ πνέων κατὰ τῆς εὐσεβείας " τὸ ἱερὸν τῶν Ναζηραίων σχήμα καθύβρισεν. Εὐθὺς γὰρ ἀγῶνα ἱππικὸν ἐπετέλει, καί τινας τούτων ἐπιτρέπει ἐν μέσῳ τῷ θεάτρῳ διέλκεσθαι καὶ αὐτῶν ἕκαστον γυναῖκα μονάστριαν παρὰ χεῖρα φέρειν· πολλῶν τε παρὰ πλήθους τῶν θεωμένων ὕδρεων αὐτοῖς καὶ ἐμ- πτυσμάτων, οἷα περὶ τὸ ὀχλώδες καὶ ἀγελαῖον συμ- βαίνειν είωθε, καταχυθέντων, οὕτω τὸν ἄθεσμον ἐκεῖνον καὶ αἴσχιστον διήνυσαν δίαυλον. Μετὰ δὲ ταῦτα ἄνδρας τινὰς τῶν ἐν ὑπεροχαῖς καὶ ἀξιώμα σιν ἐγκλήμασι βαρυτάτοις συκοφαντῶν ὑπάγει ὡς εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτῷ ἐπιβουλεύσειν πειρωμένους. Τούτων δ' ἦν Αντίοχος (54) μὲν ὁ τῶν δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακομίζων (λο- γοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασί- λεια καλοῦσι), Θεοφύλακτος δὲ ἐν τοῖς πατρικίοις καὶ στρατηγοῖς διατελῶν, ἔτι μὴν καὶ ἄλλοι τῶν περὶ αὐτὸν ἀσπιδηφόρων καὶ δορυφόρων τυγχάνον- τες, πρὸς δὲ καὶ τούτων ἐκτὸς ἕτεροι. Μετ' οὐ πολὺ τὴν ὁμοίαν ἐπιτελῶν ἅμιλλαν δεσμώτας ἐν ταῦθα περιελκύσας ἐθριάμβευε, καὶ τῇ ἑξῆς Κων- σταντῖνον μὲν καὶ Στρατήγιον ἀδελφοὺς ὑπάρχοντας θανάτῳ κατεδίκασε, καὶ ἤδη τούτων τὰς κεφαλὰς ἐν τῷ λεγομένῳ τῆς πόλεως Κυνηγίῳ ἀπέτεμεν, ἄλλων δὲ αὖ τοὺς ν ὀφθαλμοὺς ἐξέκοψε. Καὶ τῇ ὑστεραίᾳ παρασκευάζει τῶν οἰκείων τινὰς Κωνσταν τίνου τοῦ τῆς πόλεως ἀρχιερέως ὅρκον κατ' αὐ τοῦ (55) ἐξυφῆναι κατηγορίαν, διελέγχει δὲ φανερῶς ὡς παρ' αὐτοῦ ἀκηκοέναι πάντα τὰ παρὰ τῶν περὶ Αντίοχον καὶ Θεοφύλακτον μελετώμενα. Καὶ εὐθὺς ἐκεῖνον μὲν ἐξόριστον ἐν τῇ Ἱερίᾳ, οὕτω καλουμένου βασιλικοῦ παλατίου κι ἀντιπέρα πρὸς εὗρον ἄνεμον τοῦ Βυζαντίου κειμένου, παρέπεμψε, Νικήταν δὲ (56), πρεσβύτερον τῆς τῶν ῾Αγίων Αποστόλων ἐκκλησίας, εὐνοῦχον, προχειρίζεται ἀρχιερέα. Ταῦτα δὲ πάντα επράττετο κατὰ τὸν Αύγουστον μήνα της τετάρτης Ινδικτιῶνος. Μετ' οὐ πολὺ δὲ μεταπέμπεται Κωνσταντίνον, θορυβηθέντες Ρ. ἀσεβείας Ρ. οὓς μετ’? αὐτοὺς Ρ. Ενορχον Η καλουμένῳ βασιλικῷ παλατίῳ κειμένῳ? ἄχρι Χρυσοπόλεως κατελθεῖν, παραθα λάσσιον χωρίον — κείμενον. - Λογοθέτης του δρόμου ὁ τῶν δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις διακομίζων, λογο θέτης τοῦ δρόμου λογοθέτης του δρόμου. ὁ ὁμώνυμος DE REBUS POST MAURICIUM GESTIS. A que ad littus afflictas confregit, nec exiguam vecto rum multitudinem fluctus oppressit. Inter hæc tre- pidantibus omnibus jussi ab imperatore duces præ- focatorum corpora dispositis in mari retibus exci- pere ac sepulturæ tradere. Quibus perfectis Cpo- lim reversus est. . C Exinde fervente adhuc religionis odio sacrum Nazaræorum cultum contumeliose habuit. Commo- dum equestre certamen dederat, cum ex illo grege certos homines traduci per Hippodromuin jubet, adjuncta cuique muliere monacha, quam preliensa manu circumduceret. Atque ii multis a spectante populo contumeliis ac sputis etiam dehonestati, cu- jusmodi ab incondita forensique plebe par est fieri, - infando illo ac turpi curriculo perfuncti sunt. Sub hæc primarios quosdam ac præcipuarum dignita- tum homines atrocissimis criminibus per calumniam aggreditur, alfectatum ab iis imperium causalus, seque illorum insidiis appetitum. Ex iis Antiochus, magister memoriæ (quem magistratum logothetatn cursus appellare solent), necnon Theophylactus, dux el patricius, cum aliis plerisque e scutatorum et protectorum numero atque ex aliis ordinibus. Quos omnes iisdem circensibus spectaculis vinclos cir- cumduxit. Postera luce Constantinum et Strategium fratres morte damnavit, ac subinde in Cynegio, loco urbis ua dicto, caput illis abscidi jussit; aliorum oculos eruit. Postridie Constantino patriarchæ ac cusatores subornat quosdam ex ejus familiaribus, qui Antiochi ac Theophylacti consilia audisse se de eo jurejurando Grmarunt. Statim igitur in Hie riam pontifex relegatur (est hoc imperatoris pala- tium e regione Cpolis ad subsolanum positum), moxque Nicetas, sanctorum Apostolorum ecclesiæ presbyter, eunuchus, in ejus locum substituitur. At que hæc omnia Augusto mense indictione quarta contigerunt. D Nec longo post tempore Constantinum arcessitumI VARIA LECTIONES. Petavius. quanquam etiam supra (p. 50, 3) : PETAVII NOTÆ. Theophanes et Paulus Diaconus. dicitur hic a Nicephoro quod ma- gistri memoriae proprium erat. Qui, ut est in 10- titia imperii Orientalis, adnotationes dictat, hoc est scripturas breves, quibus ea continentur quæ principis nomine statunutur aut confirmantur. Sed et precibus respondet, hoc est, responsa dictat quæ princeps libellis supplicibus dederit. Ad hæc diplo- mata ad currendum nomine principis vel magistri oficiorum dare muneris ejusdem fuit, a quo dictus est. Celerum apud Theo- phanem Constantinus, non Antiochus, patricius dicitur et Cujus frater Stra- tegins spatharius et domesticus excubitorum. Constantino patriarchatum abrogat Constantinus, eumque primum in flieriam, inde in Principum insulam deportat. Theophanes. cetas ab imperatore ad patriarcholem sedem ergs clus est. Idem. (54) Τούτων δὲ ἦν Αντίοχος. Eosdem recenset (55) "Ορκον κατ' αὐτοῦ. Augusti 30, indict. 4, (56) Νικήταν δέ. Novembris 16 die, ind. 5, Ni-

Α γὰρ οὖν ἐκείνου πᾶν αἰσχρόν γέγονε, βδελυκτός τε Θεῷ καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις τοῖς εὐσεβέσιν ὑπῆρχεν, οὐκ ἀσυμφανές. Καὶ γὰρ εἰς τὰ τῆς σαρκὸς πάθη κατασυρόμενος, καὶ τοῖς ἀπηγορευμένοις βαρ- βάροις καὶ Ἕλλησι σῶμα καὶ ψυχὴν ὁ δείλαιος ἐμμολυνόμενος, τὴν τῶν ἀλόγων ζώων παρήλασε κτηνωδίαν. Καὶ ταῦτα οὐκ ὀλίγοι τῶν παραιτησαμέ νων αὐτῷ μέχρι δεῦρο περιόντες επαγγελλέτω - σαν. Μεθ᾽ ὧν καὶ τἆλλα δι' ἃ περὶ τὸ σῶμα αὐτῷ κατήντησαν. Πόνοις γὰρ καὶ ἀλγηδόσιν ἀῤῥήτοις, οἷα εἰκὸς τοὺς ἡλκωμένους πάσχειν, βαλλόμενος πονήρως ἄγαν καὶ ἀνηκέστως διέκειτο, καί τινα τῶν μελῶν ὑπὸ τῆς ἑλκώσεως καὶ διαβρώσεως ἀπερόνη- κότων αὐτῷ ἐλεεινῶς κατατρύχετο, συνεχέστατα δὲ ὑπὸ τῶν Ἐρινύων ἐκδειματούμενος πικρώς τε καὶ ἀΰπνως πολλάκις τὸν νυκτερινόν καιρόν διήνυσε. Παρείσθω· τὰ νῦν λέγειν τὸ τῆς διαίτης ἀηδές τε καὶ αἴσχιστον· ὅπερ γὰρ ἂν πρὸς ἄριστον βρώσεως οὐ τελέως καταποθὲν παρὰ τοὺς ἐμετοὺς ἔφθανε κρινόμενον. Τὸ δὲ περὶ τοὺς ὑπηρετουμένους ταμὸν καὶ θηριώδες τοῦ τρόπου καὶ τῆς ὑπηρεσίας τὸ δυσαχθέστατον πῶς ἄν τις εἴποι [τὰ φέροντα σώμα- τα]; Μάστιξι γὰρ ἑκάστης ἡμέρας πολλαῖς πολλών κατεξαίνοντο σώματα· καὶ τὰς όψεις παίων πυγμαίς καὶ λὰξ ἐναλλόμενος οὐδὲν τῶν σαρκοβόρων θηρίων φιλανθρωπότερον ἔπραττεν. Εκ στόματος δὲ μελῶν καὶ ὀφθαλμῶν πηρώσεις, καὶ τὰ ἄλλα ὅσα δεινὰ κοι λαστήρια, καὶ σφαγὰς ἀδίκους ἀνδρῶν ἀθώων, καὶ τοὺς διὰ πυρὸς πικροτάτους θανάτους, μάλιστα δὲ κατὰ τῶν ὀρθοδοξούντων ἐπιδεικνυμένους, τί χρή καὶ λέγειν; Οἱ γὰρ τῆς μανίας αὐτοῦ δυσμενείς ὑπασπισταὶ καὶ δορυφόροι εἶνας μὲν ὡς πλείστας ἀνθρώπων ὁσίων ἀποτεμόντες, ὥσπερ τὴν τοῦ προ δρόμου πάλαι κεφαλὴν Πρώδῃ, οὕτω καὶ τῷ ἐφ' ἡμῶν Ἡρώδη οἷον δῶρον ἡδὺ καὶ ἐπέραστον ἐκό- μιζον͵ ἐπὶ πίνακος. Οφθαλμῶν ἐξορύξεις σε και γενειάδος ἐμπυρισμοὺς καὶ αἱμάτων ἐκχύσεις καὶ μαρτυροῦσιν οἱ μέχρι καὶ νῦν τὰ σύμβολα περιφέ ροντες. Θανάτους δὲ βιαίους τῶν τοιούτων καὶ ἐξαι- σίους ὁ τῆς θαλάσσης βυθὸς ἐπίσταται, οἱ λίθοι κράζουσιν. Ας δὲ περιπλάττουσιν αὐτῷ νίκας οἱ ἐμβρόντητοι δὲ καὶ λυσσώδεις ὁμόφρονες αὐτοῦ, ἵνα μιᾶς τῆς κρατίστης αὐτῶν ἐπιμνησθῶμεν, τοιαῦταί εἰσιν· Ἐπειδὴ παρεσκεύαστο πρὸς τὸ ἐν δυσμαῖς εἰσῳκισμένον Σκυθικὸν ἔθνος ἀμύνασθαι, ὑπαθροί- ζει πᾶν τὸ ὑπ' αὐτοῦ κι στράτευμα, καὶ εἰς χεῖράς τε τοῖς πολεμίοις ἰῶν, ὁποῖον αὐτῷ τοῦ πολέμου κράτ της κατώρθωται, μαρτυρεῖ τὰ φαινόμενα· μέχρι γάρ καὶ τήμερον τὰ κατὰ τὴν ᾿Αχελὼν καλουμένην πόλιν κοίλα καὶ πεδιασμα χωρία, ἃ τῶν εἰρημένων τ ἐδέξατο τὰ κώλα, σαφῶς ὑποδεικνύουσιν. Εργον γὰρ τῆς Σκυθικῆς· μαχαίρας ἅπαν σχεδὸν τὸ στρά τευμα τῶν Ῥωμαίων γέγονεν. Εἰ δέ τι μικρὸν καὶ οὐ πάνυ ἀξιόλογον ἔδρασεν, τοῦτό ἐστι· τοὺς γὰρ και συνδιαιτησαμένων Οι προσάσοιτο βρ. κι ὀφθαλμῶν δ' εξορύξεις, καὶ εκχύσεις. εμβρόντιστα αὐτῷ ἐκ τῶν ἀνηρημένων ? S. NICEPHORI PATRIARCHE CP. religiosis hominibus exsecrabiem exstitisse, nequa- quam est obscurum. Nam cum omni se in libidinum genere volutaret, iisque corpus suum et animum conspurcaret quæ lam barbaris quam gentilibus sunt velita, longe pecudes ipsas foeditate superavit. Atque haec non pauci qui cum eo vixerunt et hodie- que supersunt testificari poterunt; nec non et varia corporis incommoda quibus idem fuit obnoxius. Doloribus enim ac cruciatibus, qui explicari di- cendo nequeunt, excarnificatus, cujusmodi ulcerosa corpora perpeti consentaneum est, pessime ac sine ullo remedio erat affectus. Quare nonnulla membra ulceribus adesa ac consumpta cum intolerabili do- lore diffluebant, sed et perpetuo intemperiis agita - tus plerumque noctes insomnes ac molestissimas ducebat. Omitto victus acerbitatem ac turpitudi- nem : quidquid enim in prandio cibi per ſauces trajecerat, id subinde vomitibus excernebat. Nam illam in famulos arrogantiam ac feritatemn at- que in exigendis obsequiis morositatem quis assequi dicendo possit? Cædebantur quotidie virgis pluri- bus plurimorum corpora. In quos ille pugnis et cal- cibus insiliens nihilo se carnivoris bestiis mitiorem praestabat. Jam membrorum oculorumque mutila- tionęs ac reliqua id genus acerba supplicia, tum in- nocentes homines ferro ac flammis interemptos, præsertim orthodoxos, quid attinet dicere ? Eteniın. furoris illius satellites ac ministri nasos quampluri- mos sanctis viris abscissos in disco, ut olim Herodi B D Præcursoris caput, sic novo Herodi suavissimi loco C muneris offerebant. Ad hæc effossa plerisque lumina ambustasque genas, et exhaustum sanguinem testan- tur ii qui in hodiernum diem earum cladium vesti- gia circumferunt. Inusitata porro et horrenda mor- tis genera ab eoden excogitata non modo profunda norunt maria, sed et ipsa propemodum saxa per- sonare videntur. Quod vero ad eas victorias spe- etat quas illius fautores rabidi ac furiosi homines falso buic affingunt, ut de ea loquar quæ inter om- nes præcipua censetur, ejusmodi sunt. Cum ad propulsandos occidentales Scythiæ populos expe- ditionem parasset, collectis omnibus copiis commis- soque cum lioste prælio, qualem inde victoriam re- tulerit, quæ ad hoc tempus supersunt vestigia de- clarant. Idque etiam hodie cava illa ad Acheloum urbem ae depressa planities indicat, caesoru membris eo tempore constrata : nam universus pene Romanorum exercitus Scytharum gladiis eon- fossus est. Quod si forte exiguum quiddam et con- temnendum ab eo gestum est, ejnsmodi istud fuit. Posteaquam Orientales barbaros a ducibus suis dissilere comperit et civili bello distineri, latronis more potius quam imperatoris in Armeniam et Syriam furibundus irrumpit, ibique incolarum de- VARIE LECTIONES. Petavius. omisso post vulgo. "

ἐμπεφορημένοι, τὸ μὴ δεῖν εἰκονίζεσθαι Χριστὸν ὠνειροπόλουν, ἐπεὶ μὴ δὲ σεσῶσθαι ἐν αὐτῷ τέλεον τὸ ἀνθρώπειον ᾔδεσαν εἶδος. ὡς οὖν ἀσύμβατα ταῦτα τῇ Ἐπιφανίου δόξῃ, ἣν περὶ τὸ κυριακὸν ἔσχε σῶμα, ἐκ τῶν πρώην λεχθέντων λόγων αὐτοῦ, οὐκ ἀσυμφανές· ἐς ὅσον δὲ τῶν ἄλλων μάλιστα ἡ Βαλεντίνου ἀσέβεια ἀπηχθημένη Ἐπιφανίῳ ἐτύγχανεν, ἐν τοῖς συγγεγραμμένοις αὐτῷ κατὰ αἱρέσεων διὰ μακροτέρων ἐπιγνωσθήσεται λόγων. ὅμως δ' οὖν καὶ αὐτὸς πάλιν ἡμᾶς ὁ συγγραφεὺς τοῦ βίου πληροφορείτω, γεγραφὼς ὡς συμβαλόντι αὐτῷ ποτὲ τῷ ἐκ τῆς Βαλεντίνου αἱρέσεως ἐπισκόπῳ καὶ τοῖς ὀρθοῖς τῆς ἀληθείας ἀντεπεξάγοντι δόγμασιν (Ἀέτιος δ' ἦν αὐτῷ ὄνομα) ἐπιτετιμηκὼς θανάτῳ πικρῷ κατεδίκασεν· δεσμοῖς γὰρ τοῖς παρὰ τοῦ ὁσίου τὴν γλῶσσαν πεδηθεὶς καὶ ἀφθεγξίᾳ ἐφ' ὅλαις ἓξ ἡμέραις συσχεθεὶς ἑβδομαῖος κακῶς τέθνηκεν. οὐκοῦν καὶ ἐντεῦθεν τῶν πλαστογραφούντων καὶ Ἐπιφανίῳ ἐκεῖνα ἀνατιθέντων ἡ κενοφωνία καὶ τὸ κακούργημα στηλιτεύεται· ὧν οὐκ ἄν τις τοσοῦτον ἐκπλαγείη τὸ ἀνόσιον ἢ ὅσον γε τῶν ἀναλεξαμένων καὶ εἰς συνηγορίαν παραγαγόντων τὸ ἀναίσθητον· οὓς οὐδὲ ἡ Θεοδοσίου εὐσέβεια δεδυσώπηκεν καὶ ὅσα αὐτῷ περὶ τοὺς θείους ναοὺς καὶ τὰ ἱερὰ κατασκευάσματα διεσπούδασται, ἐν οἷς ἡ τῆς εὐαγγελικῆς ἱστορίας εὐκοσμία τε καὶ λαμπρότης ἐμπρέπει. 192 ἀλλὰ φησὶν οὐκ Ἐπιφάνιος, ἀλλ' ὁ τῆς τοῦ θεοῦ λόγου καταγορεύων πρὸς ἀνθρώπους γεγενημένης ἐπιφανείας, ὅτι μετὰ τὰ εἴδωλα καὶ τὰς αἱρέσεις πάλιν εἰς εἰδωλολατρίαν τοὺς ἀνθρώπους ὁ Σατανᾶς καθείλκυσεν. ὢ τῆς βλασφημίας καὶ ἀτοπίας. τί τῆς ἀθεΐας ταύτης ἀτοπώτερον καὶ πρὸς ὕβριν τῆς τοῦ μονογενοῦς συγκαταβάσεως ἀνομώτερον; ποῖος Ἅιδης ταῦτα ἐφθέγξατο, ποῖος τάφος ἠρεύξατο ταῦτα; οἱ τῆς πασῶν κακίστης αἱρέσεως ὑπασπισταί, οὓς τῷ ὄντι εἰς τὸ τῆς ἀπωλείας βάραθρον καθείλκυσεν ὁ διάβολος. Χριστοῦ μνήμη καὶ ὄνομα, ὃ καὶ δαιμόνια φρίσσουσιν, καὶ δυσφημία εἰδώλων αὐτοῖς ἀντιπαραλαμβάνεται· καὶ ὅθεν τὸ πονηρὸν ἐπαύξεται, ἐπειδὴ γὰρ ἐναντία τῇ δοκήσει ἡ ἐνάργεια, ἣ τὸ ἀψευδὲς τῆς τοῦ λόγου σαρκώσεως διὰ τῶν ἱερῶν τύπων παρίστησιν, ὡς ἂν οὖν τὸ πρὸς αὐτὴν ἔχθος, οἷα φευκτέαν ἡγούμενοι, ἀποπλήσωσιν καὶ ἅμα τὸ βλάσφημον ἐκκλίνειν δόξωσιν, τῇ μεταθέσει τῆς προσηγορίας καθυβρίζουσιν καὶ τῷ τῶν εἰδώλων μύσει τὰς ἐναγεστάτας γλώσσας μαινόμενοι καταχραίνουσιν. εἰς τοῦτο αὐτοὺς ἀσεβείας, τοῦ ἀγράφου καὶ ἀκαταλήπτου τὸ πρόσρημα κατολισθῆσαι παρεσκεύασεν· ὅπερ ἐπὶ τῆς τοῦ λόγου ἐνσωματώσεως ἀπορρίπτοντες, τὸ ὁρώμενον αὐτοῦ κατὰ τὴν ἀνθρωπείαν ἣν ἀνείληφεν μορφὴν ἀπεικόνισμα, ὡς οὐδαμῶς τὸ ἐμφερὲς καὶ ὅμοιον πρὸς αὐτὸν ἔχειν οἰόμενοι οὐδὲ τὴν ὁπωσοῦν ἀναφορὰν ἢ σχέσιν διασῷζον ἀλλ' ὡς ἀλλότριον αὐτοῦ τυγχάνον, χριστομαχοῦντες φλυαροῦσιν, εἴδωλον κατονομάσαι κατὰ τὴν παρ' ἕλλησιν τετολμήκασιν δόξαν. ἐξ οὗ τῇ ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ τὸ εἰδωλολατρεῖν ἀθέως προσάπτουσιν, καὶ ταύτῃ πείθειν τοὺς τῇ ἐκείνων ὑπαγομένους ἀθεότητι ἀγῶνα τίθενται, ὅπως τὸν φωτισμὸν καὶ τὴν λάμψιν τοῦ καθ' ἡμᾶς κηρύγματος ἐξαμαυρώσωσιν καὶ τὸ σκότος τῆς φαντασίας παρρησιάσωνται. οὐδὲν οὖν θαυμαστὸν τοὺς οὕτως ἀνοσίως διακειμένους τοιαῦτα καὶ διδάσκειν καὶ γράφειν. ἀλλὰ δὴ παρ' ἡμῶν καὶ πάλιν ἀκουέτω ὁ μανικός τε καὶ ἔμπληκτος ὅτι ἐσκοτίσθη τοῖς διαλογισμοῖς καὶ ἀναμέσον ἁγίου καὶ βεβήλου καὶ καθαροῦ καὶ ἀκαθάρτου διαστεῖλαι οὐκ ἔκρινεν. ἔστιν γὰρ ἐν αὐτῷ κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτοῦ, καὶ τετύφλωται ὑπὸ τοῦ θεοῦ τοῦ αἰῶνος τούτου τὰ διανοήματα, ὥστε μὴ ἐναυγασθῆναι αὐτῷ τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου. ληρῶν γὰρ τῷ ὄντι καὶ ἀνοηταίνων ὁ τῆς κακίας ταύτης πρόμαχος, Χριστοῦ μὲν ἀσθένειαν καταψηφίζεσθαι οὐ δέδιεν, ἀφῃρῆσθαι δέ γε αὐτοῦ τὴν κληρονομίαν ἡρπασμένην ὑπὸ τοῦ διαβόλου καὶ δευτέραν εἰδωλολατρίαν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ Χριστοῦ εἰσῆχθαι διϊσχυρίζεται· καὶ ταύτην ἐπιπλέκειν ἀνθρώποις πιστοῖς καὶ ἐξ εἰδώλων λελυτρωμένοις οὐ κατερυθριᾷ, τὴν ἐπὶ τοῖς ἱεροῖς συμβόλοις τῆς σωτηρίου Χριστοῦ Comparatione diligentiore hunc inter Nicephori codicem et Camerarit versionem Latinam instituta edo- etus sum, ab interprete tacite alia pro arbitrio, emendandi studio, esse mutata, alia extricatu difficiliora prorsus omissa ; cum et annorumi numeri sæpe mutati inveniantur, et Valentiniani genealogia atque li- brorum Scripturæ sacræ in fine opusculi stichometria in Camerarii versione desiderentur. Nihilominus ad fidem hujus typis sæpius impressæ versionis, quæ tot vitiis laborat, recentiores editiones, exceptis Scaligerianis, omnes prodierunt, unde ipsis multum enatum est detrimenti. Haud parvi autem momenti est Camerarii versio, codicis fenensis ratione habita. Folia enim omnia, quibus Nicephorus in hoc codice continetur, corrupta sunt macula quadam, cujus in ambitu, juglandiš magnæ formam circiter exæquante, litterarum ductus partim prorsus deleti, partim pallidiores redditi sunt; qua quidem macula codicem Camerarii tempore vacasse certis indiciis probatur. Hinc fit ut non- nullis in locis Nicephori textus nonnisi hujus versionis ope recte legi possit. Quibus omnibus accurate perspectis, editoris Chronologiæ hujus partes ut in me susciperem triplex po- tissimum causa me impulit. Causa prima textus in codice lenensi e præstantia, altera e textus typis im- pressi misera conditione, tertia denique ex operis utilitate repetita est. De textus in codice Ienensi latentis singulari præstantia, quam textus novi a nobis constituti indoles satis superque comprobare possit, non est, quod pluribus dicam. Multa profecto in codice tenensi inve- niuntur, quæ alibi, et scribarum et editorum levitate atque negligentia, aut non recte dicta aut omissa sunt. Textus typis impressi historia propter editorum incuriam haud paucis difficultatibus est implicita. Jam circa annum 872 Anastasius quidam, presbyter Romæ et bibliothecarius, Nicephori Chronologiam, quam Latinam verterat, Historiæ suæ tripartitæ inseruit. Hujus Anastasil libelli codicem, haud multo post edi- tam a Camerario Nicephori versionem, nactus est Antonius Contius. Hinc in lucem prodiit : Chronologia tripartita ex beato Nicephoro Constantinopolitano, in Latinum olim conversa per Anastasium sedis aposto- licæ bibliothecarium, et ante aliquot annos per Joachimum Camerarium, nunc vero ad fidem Anastasii exemplaris emendata et notis illustrata per Antonium Contium. Paris. 1573, 4. Contii hic libellus deinde sæpius repetitus, in bibliothecas quoque, quas dicunt Patrum, receptus est. Hac Nicephori nostri edi- tione accuratius examinata, Anastasii versionem nonnisi usque ad imperatorem Constant. Michaeleni, Theodoræ filium, a Camerario seclusum, pertinuisse intellexi. Quæ sequuntur omnia Camerarii e versione a Contio descripta atque hic illic pro arbitrio mutata, sive, ut volunt, emendata sunt. Desunt igitur in Contii editione, quemadmodum apud Camerarium, Valentiniani chronologia et librorum biblicorum in fine operis stichometria, nec post imperatorem Michaelem apud Contium codicis Anastasii mentio amplius facta est. Lustris post Contii primam editionem præterlapsis ferme sex, Græcum Nicephori textum primo typis imprimendum curavit Josephus Scaliger, in Thesauro temporum. Lugd. Bat. 1606. Sed usns est Scaliger pejoris notæ codice, ad quod accedit viri ejusdem in edendis veterum auctorum scriptis festinatio. In Sca- ligeri editione nunc integræ lineæ prætermissæ, nunc codicis lacupæ pro arbitrio expletæ, nunc textus ipse vano emendandi studio omnino corruptus est. Ex his talibus editionibus Camerarii, Contii, Scaligeri, novum textum Græcum constituere conatus est Jacobus Goar, ad calcem Georgii Syncelli, in libro inscripto : Georgii monachi et S. P. N. Tarasii patriar- chu CP. quondam Syncelli Chronographia, ab Adamo usque ad Diocletianum. Et Nicephori patriar- chæ CP. Breviarium chronographicum, ab Adamo ad Michaelis et ejus F. Theophili tempora. Nice- phori Breviarium ad varias editiones recensilum. Cura et studio P.Jacobi Goar ordinis Prædicato- rum congregationis Reformatæ Sancti Ludovici. Parisiis, MDCLII. Quemadmodum in titulo ipso, ita etiam in emendationibus et adnotationibus (2) professus est Goar, Nicephori textum nonnisi ad editiones a se esso recensitum. Ejusmodi subsidiorum auxilio quid præstari possit, lectores benevoli ipsi ut secin reputent velim. Sæculo decimo octavo Anselmus Bandurius, Ragusinus, presbyter et monachus Ordinis S. Benedicti e congregatione Melitensi, Nicephori operum, quorum plura inedita in bibliothecarum scriniis adhuc la- tent, conspectum edidit, cui titulus: Conspectus operum S. Nicephori, patriarchæ CP., quæ propediem duobus tomis edenda sunt, et quorum pauca hactenus edita fuerunt, etc. Parisiis, 1705, 12 (3). Sex annis ! post prodiit ejusdem Bandurii Imperium orientale, sive Antiquitates Constantinopolitanæ in quatuor partes distributæ, Parisiis, 1711. Inseruit auctor volumini primo (4) Catalogum episcoporum ac patriarcharum CP. decerptum ex Chronographia compendiaria S. Nicephori, de quo catalogo in volumine secundo ejusdem operis (5) monentur hæc : « Catalogum hunc episcoporum ac patriarcharum Constantinopolitanorum excerpsimus ex Chronographia compendiaria sancti Nicephori patriarchæ CP., quæ habetur in codice Regio n. 2508, diversa ab illa quam, una cum Georgii Syncelli Chronographia, edidit doctissimus vir toninus Contius circa opusculum idem accommodavit curam et laborem : Græce divulgavit Josephus Sca- liger in temporum Thesauro; ad quorum editiones hanc a me comparatam, et ad cumulum accedentem subjungo. › Comparatione diligentiore hunc inter Nicephori codicem et Camerarit versionem Latinam instituta edo- etus sum, ab interprete tacite alia pro arbitrio, emendandi studio, esse mutata, alia extricatu difficiliora prorsus omissa ; cum et annorumi numeri sæpe mutati inveniantur, et Valentiniani genealogia atque li- brorum Scripturæ sacræ in fine opusculi stichometria in Camerarii versione desiderentur. Nihilominus ad fidem hujus typis sæpius impressæ versionis, quæ tot vitiis laborat, recentiores editiones, exceptis Scaligerianis, omnes prodierunt, unde ipsis multum enatum est detrimenti. Haud parvi autem momenti est Camerarii versio, codicis fenensis ratione habita. Folia enim omnia, quibus Nicephorus in hoc codice continetur, corrupta sunt macula quadam, cujus in ambitu, juglandiš magnæ formam circiter exæquante, litterarum ductus partim prorsus deleti, partim pallidiores redditi sunt; qua quidem macula codicem Camerarii tempore vacasse certis indiciis probatur. Hinc fit ut non- nullis in locis Nicephori textus nonnisi hujus versionis ope recte legi possit. Quibus omnibus accurate perspectis, editoris Chronologiæ hujus partes ut in me susciperem triplex po- tissimum causa me impulit. Causa prima textus in codice lenensi e præstantia, altera e textus typis im- pressi misera conditione, tertia denique ex operis utilitate repetita est. De textus in codice Ienensi latentis singulari præstantia, quam textus novi a nobis constituti indoles satis superque comprobare possit, non est, quod pluribus dicam. Multa profecto in codice tenensi inve- niuntur, quæ alibi, et scribarum et editorum levitate atque negligentia, aut non recte dicta aut omissa sunt. Textus typis impressi historia propter editorum incuriam haud paucis difficultatibus est implicita. Jam circa annum 872 Anastasius quidam, presbyter Romæ et bibliothecarius, Nicephori Chronologiam, quam Latinam verterat, Historiæ suæ tripartitæ inseruit. Hujus Anastasil libelli codicem, haud multo post edi- tam a Camerario Nicephori versionem, nactus est Antonius Contius. Hinc in lucem prodiit : Chronologia tripartita ex beato Nicephoro Constantinopolitano, in Latinum olim conversa per Anastasium sedis aposto- licæ bibliothecarium, et ante aliquot annos per Joachimum Camerarium, nunc vero ad fidem Anastasii exemplaris emendata et notis illustrata per Antonium Contium. Paris. 1573, 4. Contii hic libellus deinde sæpius repetitus, in bibliothecas quoque, quas dicunt Patrum, receptus est. Hac Nicephori nostri edi- tione accuratius examinata, Anastasii versionem nonnisi usque ad imperatorem Constant. Michaeleni, Theodoræ filium, a Camerario seclusum, pertinuisse intellexi. Quæ sequuntur omnia Camerarii e versione a Contio descripta atque hic illic pro arbitrio mutata, sive, ut volunt, emendata sunt. Desunt igitur in Contii editione, quemadmodum apud Camerarium, Valentiniani chronologia et librorum biblicorum in fine operis stichometria, nec post imperatorem Michaelem apud Contium codicis Anastasii mentio amplius facta est. Lustris post Contii primam editionem præterlapsis ferme sex, Græcum Nicephori textum primo typis imprimendum curavit Josephus Scaliger, in Thesauro temporum. Lugd. Bat. 1606. Sed usns est Scaliger pejoris notæ codice, ad quod accedit viri ejusdem in edendis veterum auctorum scriptis festinatio. In Sca- ligeri editione nunc integræ lineæ prætermissæ, nunc codicis lacupæ pro arbitrio expletæ, nunc textus ipse vano emendandi studio omnino corruptus est. Ex his talibus editionibus Camerarii, Contii, Scaligeri, novum textum Græcum constituere conatus est Jacobus Goar, ad calcem Georgii Syncelli, in libro inscripto : Georgii monachi et S. P. N. Tarasii patriar- chu CP. quondam Syncelli Chronographia, ab Adamo usque ad Diocletianum. Et Nicephori patriar- chæ CP. Breviarium chronographicum, ab Adamo ad Michaelis et ejus F. Theophili tempora. Nice- phori Breviarium ad varias editiones recensilum. Cura et studio P.Jacobi Goar ordinis Prædicato- rum congregationis Reformatæ Sancti Ludovici. Parisiis, MDCLII. Quemadmodum in titulo ipso, ita etiam in emendationibus et adnotationibus (2) professus est Goar, Nicephori textum nonnisi ad editiones a se esso recensitum. Ejusmodi subsidiorum auxilio quid præstari possit, lectores benevoli ipsi ut secin reputent velim. Sæculo decimo octavo Anselmus Bandurius, Ragusinus, presbyter et monachus Ordinis S. Benedicti e congregatione Melitensi, Nicephori operum, quorum plura inedita in bibliothecarum scriniis adhuc la- tent, conspectum edidit, cui titulus: Conspectus operum S. Nicephori, patriarchæ CP., quæ propediem duobus tomis edenda sunt, et quorum pauca hactenus edita fuerunt, etc. Parisiis, 1705, 12 (3). Sex annis ! post prodiit ejusdem Bandurii Imperium orientale, sive Antiquitates Constantinopolitanæ in quatuor partes distributæ, Parisiis, 1711. Inseruit auctor volumini primo (4) Catalogum episcoporum ac patriarcharum CP. decerptum ex Chronographia compendiaria S. Nicephori, de quo catalogo in volumine secundo ejusdem operis (5) monentur hæc : « Catalogum hunc episcoporum ac patriarcharum Constantinopolitanorum excerpsimus ex Chronographia compendiaria sancti Nicephori patriarchæ CP., quæ habetur in codice Regio n. 2508, diversa ab illa quam, una cum Georgii Syncelli Chronographia, edidit doctissimus vir toninus Contius circa opusculum idem accommodavit curam et laborem : Græce divulgavit Josephus Sca- liger in temporum Thesauro; ad quorum editiones hanc a me comparatam, et ad cumulum accedentem subjungo. › (5) P. 873. (5) P. 873.

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΤΟΜΟΣ. ΑΠΟ ΑΔΑΜ ΜΕΧΡΙ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Ἀδὰμ γενόμενος ἐτῶν σλ' γεννᾷ τὸν Σήθ· καὶ επέζησεν ' 'Αδάμ ἔτη ψ. Σὴν γενόμενος ἐτῶν σε' ἐγέννησε τὸν Ἐνώς. Ενὼς γενόμενος ἐτῶν ἐγέννησε τὸν Καϊναν. Καϊναν γενόμενος ἐτῶν ρο' ἐγέννησε τὸν Μαλε λεήλ. Μαλελεήλ γενόμενος ἐτῶν ρξε' γεννᾷ τὸν Ἰάρεδ. Πάρεδ γενόμενος ἐτῶν ρξβ' γεννᾷ τὸν Ἐνώχ. Ενώχ γενόμενος ἐτῶν ρξε' * γεννᾷ τὸν Μαθουσάλα. Μαθουσάλα γενόμενος ἐτῶν ρξζ' * γεννᾷ τὸν Λά μεχ. Λάμεχ γενόμενος ἐτῶν ρπη' * γεννᾷ τὸν Νῶε. Νῶε γενόμενος ἐτῶν φ' γεννᾷ τὸν Σήμ, τὸν Χάμ, τὸν Ἰάφεθ '· καὶ ἐπέζησε μέχρι τοῦ κατακλυσμοῦ Στη ρ'. Ετει χ' Νῶς ὁ κατακλυσμὸς ἐγένετο. Ομοῦ τὰ πάντα ἀπὸ 'Αδὰμ ἕως τοῦ κατακλυ σμοῦ, κατὰ τοὺς θ', ἔτη βσμβ', οἷς * καὶ ἡ ἀλή θεια ἐπιμαρτυρεῖ καὶ αἱ ἀνέκαθεν πάσαις ταῖς Ἐκκλησίαις ἐπικρατήσασαι παραδόσεις. Μετὰ δὲ ᾽ τὸν κατακλυσμὸν Σήμ, υἱὸς Νῶε, γε νόμενος ἐτῶν ρ' γεννᾷ τὸν ᾿Αρφαξάδ. Αρφαξάδ γενόμενος ἐτῶν ολ' γεννᾷ τὸν Καϊναν. Καϊναν γενόμενος ἐτῶν ολ' γεννᾷ τὸν Σάλα. Σάλα γενόμενος ἐτῶν ρλγ' γεννᾷ τὸν Εβερ ". Εβερ γενόμενος ἐτῶν ρλδ' γεννᾷ τὸν Φαλέκ. Φαλέκ γενόμενος ἐτῶν ρλγ' γεννᾷ τὸν Ῥαγαϋ. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις Φαλέκ διεμερίσθη ἡ γῆ 11. διὸ καὶ σημαίνει τὸ Φαλέκ ὄνομα τῇ Εβραίων φωνῇ μερισμόν ". Καὶ οὗτος πρὸ τοῦ πατρὸς το ρυ επέζησεν ὁ αὐτός. Καινάν. ρξε. ρξε γεννα — ἐτῶν.. Μαθουσάλα R.-ἐτῶν. ἐτῶν ρξβ'. ρξζ'. ρπζ'. Μαθουσάλα γενόμ. Ερπη, ρπ. καὶ τὸν Ἰάφ. οἷς. ώς δέ Αρφαξ. δὲ ρλ'. ρλς' Εβερ. "Εβερ. ρλδ'. ρλγ'. ρλδ'. ρλγ'. διεμερίσθη ἡ γῆ διεμερία σθησαν. ν. " μερισμός ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΤΟΜΟΣ. ΑΠΟ ΑΔΑΜ ΜΕΧΡΙ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Ἀδὰμ γενόμενος ἐτῶν σλ' γεννᾷ τὸν Σήθ· καὶ επέζησεν ' 'Αδάμ ἔτη ψ. Σὴν γενόμενος ἐτῶν σε' ἐγέννησε τὸν Ἐνώς. Ενὼς γενόμενος ἐτῶν ἐγέννησε τὸν Καϊναν. Καϊναν γενόμενος ἐτῶν ρο' ἐγέννησε τὸν Μαλε λεήλ. Μαλελεήλ γενόμενος ἐτῶν ρξε' γεννᾷ τὸν Ἰάρεδ. Πάρεδ γενόμενος ἐτῶν ρξβ' γεννᾷ τὸν Ἐνώχ. Ενώχ γενόμενος ἐτῶν ρξε' * γεννᾷ τὸν Μαθουσάλα. Μαθουσάλα γενόμενος ἐτῶν ρξζ' * γεννᾷ τὸν Λά μεχ. Λάμεχ γενόμενος ἐτῶν ρπη' * γεννᾷ τὸν Νῶε. Νῶε γενόμενος ἐτῶν φ' γεννᾷ τὸν Σήμ, τὸν Χάμ, τὸν Ἰάφεθ '· καὶ ἐπέζησε μέχρι τοῦ κατακλυσμοῦ Στη ρ'. Ετει χ' Νῶς ὁ κατακλυσμὸς ἐγένετο. Ομοῦ τὰ πάντα ἀπὸ 'Αδὰμ ἕως τοῦ κατακλυ σμοῦ, κατὰ τοὺς θ', ἔτη βσμβ', οἷς * καὶ ἡ ἀλή θεια ἐπιμαρτυρεῖ καὶ αἱ ἀνέκαθεν πάσαις ταῖς Ἐκκλησίαις ἐπικρατήσασαι παραδόσεις. Μετὰ δὲ ᾽ τὸν κατακλυσμὸν Σήμ, υἱὸς Νῶε, γε νόμενος ἐτῶν ρ' γεννᾷ τὸν ᾿Αρφαξάδ. Αρφαξάδ γενόμενος ἐτῶν ολ' γεννᾷ τὸν Καϊναν. Καϊναν γενόμενος ἐτῶν ολ' γεννᾷ τὸν Σάλα. Σάλα γενόμενος ἐτῶν ρλγ' γεννᾷ τὸν Εβερ ". Εβερ γενόμενος ἐτῶν ρλδ' γεννᾷ τὸν Φαλέκ. Φαλέκ γενόμενος ἐτῶν ρλγ' γεννᾷ τὸν Ῥαγαϋ. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις Φαλέκ διεμερίσθη ἡ γῆ 11. διὸ καὶ σημαίνει τὸ Φαλέκ ὄνομα τῇ Εβραίων φωνῇ μερισμόν ". Καὶ οὗτος πρὸ τοῦ πατρὸς το ρυ επέζησεν ὁ αὐτός. Καινάν. ρξε. ρξε γεννα — ἐτῶν.. Μαθουσάλα R.-ἐτῶν. ἐτῶν ρξβ'. ρξζ'. ρπζ'. Μαθουσάλα γενόμ. Ερπη, ρπ. καὶ τὸν Ἰάφ. οἷς. ώς δέ Αρφαξ. δὲ ρλ'. ρλς' Εβερ. "Εβερ. ρλδ'. ρλγ'. ρλδ'. ρλγ'. διεμερίσθη ἡ γῆ διεμερία σθησαν. ν. " μερισμός AB ADAMO AD MICHAELIS ET THEOPHILI TEMPORA. ph' Adam ætatis annorum genuit Seth; et vizit Adam superstes annis 700. Seth annis natus genuit Enos. Enos annis natus genuit Cainan. Cainan aunis natus genuit Maleleel. Maleleel annis natus genuit Jared. Jared annis natus genuit Enoch. Enoch annis natus genuit Matliusal:. Mathusala aunis natus genuit Lamech. Lamech annis natus genuit Noe. Noe annis natus genuit Sem, Cham, Japheth; ` et ad diluvium usque annis vixit superstes. Anno Noe diluvium factum est. Annorum omnium ab Adam usque ad diluvium summa juxta Septuaginta interpretes, est 2242, qui bus etiam suffragatur veritas et traditiones per cun ctas circumquaque Ecclesias pervagatæ. Post diluvium autem Sem, filius Noe, anno æla tis genuit Arphaxad. Arplaxad annis natus genuit Cainan. Cainan anuis natus genuit Sala. Sala annis natus genuit Heber. Heber annis natus genuit Phaler. Phalec annis natus genuit Ragau. In diebus Phalec divisa est terra; unde et nomen Phalec divisionem Hebræorum voce designal. Et hic ante patrem moritur. Hujus tempore turris substructio V. post add. ' R. hic et alibi • Linea tota deest ap. Scaliger II. Scal. II. desunt V. om. Ex Anastasio Gor. V. et Scal. II. omn. R. Jen. Sed annorum computatio mos seqnens codicem nostrum erroris convincit. V. Sed in Scalig. It, et in cod. Jen. omne V. et Scal. II. • om. V. Scal. II. Post add. V. Scal. II. V. Scal. II. Jen. hic et linea seq. Scal. li. Vul. Scil. li. Vul. Jen. V. Scal. II. AB ADAMO AD MICHAELIS ET THEOPHILI TEMPORA. ph' Adam ætatis annorum genuit Seth; et vizit Adam superstes annis 700. Seth annis natus genuit Enos. Enos annis natus genuit Cainan. Cainan aunis natus genuit Maleleel. Maleleel annis natus genuit Jared. Jared annis natus genuit Enoch. Enoch annis natus genuit Matliusal:. Mathusala aunis natus genuit Lamech. Lamech annis natus genuit Noe. Noe annis natus genuit Sem, Cham, Japheth; ` et ad diluvium usque annis vixit superstes. Anno Noe diluvium factum est. Annorum omnium ab Adam usque ad diluvium summa juxta Septuaginta interpretes, est 2242, qui bus etiam suffragatur veritas et traditiones per cun ctas circumquaque Ecclesias pervagatæ. Post diluvium autem Sem, filius Noe, anno æla tis genuit Arphaxad. Arplaxad annis natus genuit Cainan. Cainan anuis natus genuit Sala. Sala annis natus genuit Heber. Heber annis natus genuit Phaler. Phalec annis natus genuit Ragau. In diebus Phalec divisa est terra; unde et nomen Phalec divisionem Hebræorum voce designal. Et hic ante patrem moritur. Hujus tempore turris substructio V. post add. ' R. hic et alibi • Linea tota deest ap. Scaliger II. Scal. II. desunt V. om. Ex Anastasio Gor. V. et Scal. II. omn. R. Jen. Sed annorum computatio mos seqnens codicem nostrum erroris convincit. V. Sed in Scalig. It, et in cod. Jen. omne V. et Scal. II. • om. V. Scal. II. Post add. V. Scal. II. V. Scal. II. Jen. hic et linea seq. Scal. li. Vul. Scil. li. Vul. Jen. V. Scal. II.

Ἐπὶ τούτων προεφήτευον σε Ιερεμίας, Σοφονίας καὶ Βαρούχ. Ιωαχὰς σε μῆνας γ. Ελιακείμ ἔτη ιβ'. Ιεχονίας μήνας γ'. Σεδεκίας έτη ια'. Τοῦτον ἐκτυφλώσας Ναβουχοδονόσωρ σε ὁ βασι λεὺς αἰχμάλωτον ἦρεν· καὶ ὁ ναὸς πυρπολείται σ μετὰ μῆνας ε' διὰ Ναβουζαρδᾶν, διαρκέσας, ἀφ᾽ οὗ ἐκτίσθη, ἔτη υλβ'. Ομοῦ τὰ πάντα ἀπὸ ἀρχῆς βασιλείας Σολομῶντος ἕως αἰχμαλωσίας ἔτη υμη'. Μετὰ δὲ τὴν σε αἰχμαλωσίαν τῶν Ἰουδαίων, τὴν εἰς Βαβυλώνα καὶ ἐρημίαν τοῦ τόπου ἔτη σ· ὁ συμπληρού ται κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος Δαρείου τοῦ Περσῶν βασιλέως ", ὃς τόν τε λαὸν ἀνῆκε τῆς αἰχμαλω σίας καὶ τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ναὸν ἀνήγειρεν. Πρῶτος Περσῶν ἐβασίλευσε το Κύρος ἔτη λ'. Καμβύσης Στη β'. Δαρεῖος ὁ υἱὸς Υστάσπου ἔτη λς'. Τούτου έτει δευτέρῳ, ὡς ἤδη είρηται, ὁ ἐν Ἱερο σολύμοις ἀνενεώθη τι ναός. Γίνονται οὖν τὰ λοιπὰ Δαρείου ἔτη λδ'. Ξέρξης ὁ Δαρείου τ' ἔτη κη'. Αρταβάνης μῆνας ζ'. Αρταξέρξης ὁ Μακρόχειρ ἔτη μα' τ Τὰ κατὰ τὴν Ἐσθὴρ το καὶ τὸν Μαρδοχαῖον ἐπὶ τούτου φασίν. Ξέρξης ἄλλος μῆνας β' το. ο Σογδιάνης " μήνας ζ'. Δαρείος ἄλλος ἔτη ιθ'. ** 'Αρταξέρξης Μνήμων ἔτη μ'.] Αρταξέρξης, ὁ καὶ ἂχος '', ἔτη κβ'. Αρσης το άχου ἔτη δ'. Δαρεῖος 'Αρσάμου ἔτη ς'. Τοῦτον ἀνελὼν ᾿Αλέξανδρος & Μακεδὼν καὶ καθελὼν τὴν τῶν Περσῶν ἀρχὴν ἐβασίλευσεν ἔτη ς', πρὸ τοῦ καθελεῖν τὸν Δαρεῖον βασιλεύσας, ὡς τ φασιν, ἔτη ιβ'. Καὶ ἐτελεύτησεν ἐν Βαβυλῶνι σε ἐτῶν λε', ὡς δὲ ἄλλοι, ἐτῶν λς'. Ἐβασίλευσεν οὖν Στη ιη'. Υπέταξε δὲ δ' βαρβάρων ἔθνη κβ' καὶ φυλὰς Ελλήνων ιγ'. Καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύων ἐν Περσίδι α 'Ομοῦ τὰ πάντα ἀπὸ Ἀδὰμ ἕως τελευτῆς ᾿Αλε ξάνδρου τοῦ Μακεδόνων ἔτη ερος 89. Δαρείου τοῦ Περσών βασιλέως Υ. τὰ λοιπά. λοιπὸν Δαρείου. Δαρείου Ν. * ἔτος α', μῆνας ζ'. 'Αρταξέρξης Μνήμων ἔτη μα'. το άχος. Εύχος Β. "Αχος 'Αρσίς Α. οι ο Αλέξανδρος ὁ Μακεδόνων βασιλεύς. 'Αλέξ. ὁ Μακ. βασ. τὸν ὡς οιν. ἐτῶν λς'. εἶπον λσ' οὖν • Βαβυλώνι, ως φασιν. Β' Υπέταξεν οὖν ἐν Περσίδι βασιλεύων Ἐπὶ τούτων προεφήτευον σε Ιερεμίας, Σοφονίας καὶ Βαρούχ. Ιωαχὰς σε μῆνας γ. Ελιακείμ ἔτη ιβ'. Ιεχονίας μήνας γ'. Σεδεκίας έτη ια'. Τοῦτον ἐκτυφλώσας Ναβουχοδονόσωρ σε ὁ βασι λεὺς αἰχμάλωτον ἦρεν· καὶ ὁ ναὸς πυρπολείται σ μετὰ μῆνας ε' διὰ Ναβουζαρδᾶν, διαρκέσας, ἀφ᾽ οὗ ἐκτίσθη, ἔτη υλβ'. Ομοῦ τὰ πάντα ἀπὸ ἀρχῆς βασιλείας Σολο- μῶντος ἕως αἰχμαλωσίας ἔτη υμη'. Μετὰ δὲ τὴν σε αἰχμαλωσίαν τῶν Ἰουδαίων, τὴν εἰς Βαβυλώνα καὶ ἐρημίαν τοῦ τόπου ἔτη σ· ὁ συμπληρού ται κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος Δαρείου τοῦ Περσῶν βασιλέως ", ὃς τόν τε λαὸν ἀνῆκε τῆς αἰχμαλω σίας καὶ τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ναὸν ἀνήγειρεν. Πρῶτος Περσῶν ἐβασίλευσε το Κύρος ἔτη λ'. Καμβύσης Στη β'. Δαρεῖος ὁ υἱὸς Υστάσπου ἔτη λς'. Τούτου έτει δευτέρῳ, ὡς ἤδη είρηται, ὁ ἐν Ἱερο σολύμοις ἀνενεώθη τι ναός. Γίνονται οὖν τὰ λοιπὰ Δαρείου ἔτη λδ'. Ξέρξης ὁ Δαρείου τ' ἔτη κη'. Αρταβάνης μῆνας ζ'. Αρταξέρξης ὁ Μακρόχειρ ἔτη μα' τ Τὰ κατὰ τὴν Ἐσθὴρ το καὶ τὸν Μαρδοχαῖον ἐπὶ τούτου φασίν. Ξέρξης ἄλλος μῆνας β' το. ο Σογδιάνης " μήνας ζ'. Δαρείος ἄλλος ἔτη ιθ'. ** 'Αρταξέρξης Μνήμων ἔτη μ'.] Αρταξέρξης, ὁ καὶ ἂχος '', ἔτη κβ'. Αρσης το άχου ἔτη δ'. Δαρεῖος 'Αρσάμου ἔτη ς'. Τοῦτον ἀνελὼν ᾿Αλέξανδρος & Μακεδὼν καὶ καθ- ελὼν τὴν τῶν Περσῶν ἀρχὴν ἐβασίλευσεν ἔτη ς', πρὸ τοῦ καθελεῖν τὸν Δαρεῖον βασιλεύσας, ὡς τ φασιν, ἔτη ιβ'. Καὶ ἐτελεύτησεν ἐν Βαβυλῶνι σε ἐτῶν λε', ὡς δὲ ἄλλοι, ἐτῶν λς'. Ἐβασίλευσεν οὖν Στη ιη'. Υπέταξε δὲ δ' βαρβάρων ἔθνη κβ' καὶ φυλὰς Ελ- λήνων ιγ'. Καὶ ἐτελεύτησε βασιλεύων ἐν Περσίδι α 'Ομοῦ τὰ πάντα ἀπὸ Ἀδὰμ ἕως τελευτῆς ᾿Αλε ξάνδρου τοῦ Μακεδόνων ἔτη ερος 89. Δαρείου τοῦ Περσών βασιλέως Υ. τὰ λοιπά. λοιπὸν Δαρείου. Δαρείου Ν. * ἔτος α', μῆνας ζ'. 'Αρταξέρξης Μνήμων ἔτη μα'. το άχος. Εύχος Β. "Αχος 'Αρσίς Α. οι ο Αλέξανδρος ὁ Μακεδόνων βασιλεύς. 'Αλέξ. ὁ Μακ. βασ. τὸν ὡς οιν. ἐτῶν λς'. εἶπον λσ' οὖν • Βαβυλώνι, ως φασιν. Β' Υπέταξεν οὖν ἐν Περσίδι βασιλεύων G. G. Sc. II. V. St. Il. omn. Scal. II. V. R. Jen. V. Sc. II. Scal. 11. J.11. Hoc tempore Jeremia, Sophonia et Baruch pro- A phetico munere functi sunt. Joachaz mensibus 3. Eliacin annis. 12. Jechonia mensibus 3. Sedlecia annis 11. Hunc effossis oculis Nabuchodonosor rex capti- vum tulit, et templum post nienses quinque a Na- buzardan igne devastatur, postquam, ex quo conli- tum erat, annis steterat. A regni Salomonis exordio ad captivitatem usque anni in universum numerantur. Post captivos autem Judæos in Babyloniam abductos, et vastatum Locum anni 70, quorum terminus completur anno secundo Darii regis Persarum, qui populum illum captivitate liberavit et instauravit templum Hiero- B solymitanum. Persarum primus regnavit Cyrus annis 30. Cambyses annis 2. Darius alius Hystaspis annis 56. llujus, ut diximus, anno secundo Hierosolymita- num templum instauratum est. Darii igitur reliqui anni 34. Xerxes Darii annis 28. Artabanes mensibus 7. Artaxerxes Longimanus annis 41. flujus tempore, quæ circa Esther et Mardochæum gesta, accidisse narrantur. Xerxes aller mensibus 2. Sogdianes mensibus 7. Darius alter annis 19. Artaxerxes Memorannis 40. Artaxerxes, qui et Ochus, annis 22. Arses Ochi annis 4. Darius Arsani annis 6. Quo perempto et Persarum imperio everso Alexan- der Macedo anuls regnavit; cum ante Darii necem annis, ut aiunt, regnasset. Et Ba- bylone mortuus est annos natus 35; secundum vero alios 36. Annos itaque regnavit. Barbarorum nationes et Græcorum tribus subegit. Florente império in Perside vitam finivit. Annorum ab Adam omnium ad Alexandri Macedo- num regis mortem summa est 5177. serui, quamvis a textu Græco codd. abest, et in codice neque R. neque Jen. ulla lacuna vestigia apparem. Deest enim revera hic rex hoc loco in Persarum regum numero, et prodit annorum computatio oniissio nem. Nicephori ex sententia temporis spatium, quod inter Hierosolyma diruta et mortem Alexandri M. interjacet, completur annis vel 270; annorum autem summa, omisso Artaxerxe, esset nonnisi 250. una cum cod. R. tuetur Jenens Hoc tempore Jeremia, Sophonia et Baruch pro- A phetico munere functi sunt. Joachaz mensibus 3. Eliacin annis. 12. Jechonia mensibus 3. Sedlecia annis 11. Hunc effossis oculis Nabuchodonosor rex capti- vum tulit, et templum post nienses quinque a Na- buzardan igne devastatur, postquam, ex quo conli- tum erat, annis steterat. A regni Salomonis exordio ad captivitatem usque anni in universum numerantur. Post captivos autem Judæos in Babyloniam abductos, et vastatum Locum anni 70, quorum terminus completur anno secundo Darii regis Persarum, qui populum illum captivitate liberavit et instauravit templum Hiero- B solymitanum. Persarum primus regnavit Cyrus annis 30. Cambyses annis 2. Darius alius Hystaspis annis 56. llujus, ut diximus, anno secundo Hierosolymita- num templum instauratum est. Darii igitur reliqui anni 34. Xerxes Darii annis 28. Artabanes mensibus 7. Artaxerxes Longimanus annis 41. flujus tempore, quæ circa Esther et Mardochæum gesta, accidisse narrantur. Xerxes aller mensibus 2. Sogdianes mensibus 7. Darius alter annis 19. Artaxerxes Memorannis 40. Artaxerxes, qui et Ochus, annis 22. Arses Ochi annis 4. Darius Arsani annis 6. Quo perempto et Persarum imperio everso Alexan- der Macedo anuls regnavit; cum ante Darii necem annis, ut aiunt, regnasset. Et Ba- bylone mortuus est annos natus 35; secundum vero alios 36. Annos itaque regnavit. Barbarorum nationes et Græcorum tribus subegit. Florente império in Perside vitam finivit. Annorum ab Adam omnium ad Alexandri Macedo- num regis mortem summa est 5177. serui, quamvis a textu Græco codd. abest, et in codice neque R. neque Jen. ulla lacuna vestigia apparem. Deest enim revera hic rex hoc loco in Persarum regum numero, et prodit annorum computatio oniissio nem. Nicephori ex sententia temporis spatium, quod inter Hierosolyma diruta et mortem Alexandri M. interjacet, completur annis vel 270; annorum autem summa, omisso Artaxerxe, esset nonnisi 250. una cum cod. R. tuetur Jenens G. G. Sc. II. V. St. Il. omn. Scal. II. V. R. Jen. V. Sc. II. Scal. 11. J.11.

Σευήρος έτη ιη'. Ἐπὶ τῆς τούτου βασιλείας Λεωνίδης, ὁ πατὴρ Ωριγένους του κακόφρονος ", ἐμαρτύρησε, καὶ Ιπ- πόλυτος ὁ Ῥωμαῖος συγγραφείς ήκμαζε, και Γρη γόριος ὁ Θαυματουργὸς καὶ Κλήμης ὁ ᾿Αλεξανδρεύς. 'Αντωνίνος υἱὸς Σευήρου ἔτη ζ'. Ἐσφάγη μεταξύ Γαΐων καὶ Εδέσσης. Μακρίνος ἔτος α'. Εσ άγη. ᾿Αντωνίνος ὁ Γάβαλος οι ἔτη δ'. Εσφάγη ἐν Ῥώμῃ. ᾿Αλέξανδρος ὁ Μαμμαίας " έτη ιγ'. Ἐσφάγη ἐν Μεγοντιακή 18. Μαξιμίνος ἔτη γ' 3. Εσφάγη ἐν ᾿Ακυλίᾳ. Γορδιανὸς ἔτη ς'. 'Ηγξεν ἑαυτὸν ἐν ᾿Αφρικῇ. Φίλιππος ἔτη ζ'. Ἐσφάγη ἐν κήποις Τιβεριανοῖς. Δέκιος ἔτος α', μήνας γ' 10. Εσφάγη ἐν τῷ Φόρῳ. Ἐπὶ τούτου ὁ ἅγιος Βαβυλᾶς, ἐν ᾿Αντιοχείᾳ ἐμαρ τύρησε, καὶ ἄλλοι δὲ κατὰ πᾶσαν χώραν καὶ οἱ ἑπτὰ παῖδες ἐν Ἐφέσῳ. Γάλλος καὶ Βουλουσιανὸς ἔτος α', μήνας δ'. Ουαλεριανὸς καὶ Γαλιανός ἔτη ιε' 47· ἡ μὲν οὖν Ουαλεριανὸς ἐσφάγη εν Περσίδι, ὁ δὲ Γαλιανός ἐν Μεδιολάνω. Κλαύδιος έτος α', μῆνας θ'. 'Απεγένετο ἐν Σιρμίῳ. Αὐρηλιανός ἔτη ε', μῆνας ς'. Ἐσφάγη ἐν Καινῷ Φρουρίῳ 61. Τάκητος μήνας ς'. Εσφάγη ἐν Πέντῳ. Εφ' οὗ ὁ ἅγιος Χαρίτων ώμολόγησεν. Πρόβος ἔτη ς', μήνας δ'. Εσφάγη ἐν Σιρμίῳ. Κάρος άμα τοῖς παισὶ Καρίνῳ καὶ Νουμεριανῷ, ἔτη β'. Καὶ ὁ μὲν Κᾶρος ἐν Μεσοποταμία τελευτᾷ, ὁ δὲ Καρίνος ἐσφάγη ἐν πόλει Νουμερία της Θράκης. Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ἔτη κ'. Ἐπὶ τούτου ὁ ἅγιος Πέτρος Αλεξανδρείας μαρ τύρησε, καὶ ἄλλοι πολλοὶ κατὰ πᾶσαν ἐπαρχίαν. Κωνσταντίνος ὁ Μέγας ἔτη λα'. Τῷ κ' ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας γέγονεν ἡ πρώτη ἁγία σύνοδος τῶν τιη' ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαία τῶν Βιθυνῶν, ἔτει “ τη' ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐνανθρωπήσεως “, ἀπὸ δὲ τοῦ τιμίου πάθους καὶ τῆς ἐνδόξου ἀναστάσεως αὐτοῦ ἔτει επε'. Γίνονται οὖν πάντα “, ἀπὸ ᾿Αδάμ έως Κων σταντίνου τοῦ Μεγάλου τελευτῆς **, ἔτη εως. Τελευτᾷ δὲ Κωνσταντῖνος ἐτῶν το ξε', ώς φασι, βασιλεύσας ἔτη λα', καταλιπών υἱοὺς τρεῖς, Κών- σταν καὶ Κωνσταντίνον καὶ Κωνστάντιον· καὶ ἐν μὲν τῇ πρεσβυτέρᾳ Ρώμῃ Κώνσταν βασιλέα, ἐν δὲ τῇ νέα Ρώμη Κωνσταντίνον, ἐν 'Αντιοχείᾳ δὲ Κων στάντιον. Οὗτος ἐποίησεν ὑπατείας δύο. Βαΐων. Βαιών * τῆς Λεονίδης κακόφρενος του κακόφρ. Καριῶν Εδέσης οι Γαβαλής. Ἠλαγάβαλος Γ. Καράκαλλος Μαμαίας Μαμμαίας γολτάκῳ γ'. ς' Ακυλίῳ γ'. ια'. Γαλιανός. Γαλλιανός, Γαμανός Γαινός ιε'. Γαλιανός. ιβ'. ' οὖν Γαιανό; Κ. Γαινός 4ο Λύριλλιανός οι ἐν Καινῷ Φρουρίῳ ἐσφάγη Φρουρεί οὖν κατά. ἐπὶ σε ἔτους κι ἐνανθρωπίσεως ἔτη ἐν οὖν ὁμοῦ τα πάντα τελευτῆς ἐτῶν. ἔτος σε ' CHRONOGRAPHIA BREVIS. A B C Severus annis 18. Eo imperante Leonides, Origenis perversi pater, martyrium passus est, et Hippolytus Romanus scriptor floruit, et Gregorius Thaumaturgus et Cle meus Alexandrinus. Antoninus, filius Severi, annis 7. Inter Bains et Edessam interfectus est. Macrinus anno 1. Interfectus est. Antoninus Gabalus annis 4. Interfectus est Romæ. Alexander Mammææ annis 13. Occisus est in agro Moguntiaco. Maximinus annis 3. Aquileæ interfectus est. Gordianus annis 6. Laqueo se ipsum suffocavit in Africa. Philippus annis 7. In hortis Tiberianis interfe- ctus est. Decius anno 1, mensibus 3. Occisus est in Foro. Ejus tempore sanctus Babylas Antiochiæ mar- tyrium subiit; alii quoque plurimi per diversas regiones testimonium fidei reddiderunt, nec non septem pueri Ephesi. Gallus et Volusianus anno 1, mensibus 4. Valerianus et Galienus annis ; Valerianus qui- dem in Perside occisus est, Galienus vero Mediolani. Claudius anno 1, mensibus 9. Sirmii obiit. Aurelianus annis 5, mensibus 6. Novocastri in- terfectus est. Tacitus mensibus 6. In Ponto interfectus est: Ejus tempore S. Chariton confessus est. Probus annis 6, mensibus 4. Sirmii occisus est. Carus, cum filiis Carino et Numeriano, annis 2.. Et Carus quidem in Mesopotamia vitam finivit. Carinus autem occisus est in Thracia oppido Numeria. Diocletianus et Maximianus annis 20. Eo imperante sanctus Petrus Alexandrinus marty- rium passus est; et alii multi per totam provinciam. Constantinus Magnus annis 31. Imperii ejus anno prima sancta synodus sall- clorum Patrum Nicææ Bithyniae habita est, au post Dominum nostrum Jesum Christum natum 518, post venerandam autem ejus passionem et glorio- sam resurrectionem anno 285. Colliguntur itaque ab Adam usque ad Constantini D Magni obitum anni 5836. Obiit autem Constantinus natus annos 65, impe- rium tenens, ut aiunt, annos, relinquens filius tres : Constantem, Constantinum et Constantium ; et quidem Constantem veteris Romæ regem, Con- stantinum novæ Romæ, Constantium Autiochiæ. Hie consulatus duos confecit. * om. G. Vulg. J. om. G. Anast. hæretici. Jen. Goar in mi. Sed. Anast. inter Beo et Iularbeo. V. Jen. « Gabalus Anast. seul G. R. Jen. Maneas Aust.; sel V. Mo Jen. " G. G. " Sic Jen. et Anast.; reliqui sed hic numerus aunoruin con- putationi non quadrat. Vulgo R. Jen. Ita recte, ut ammorum computatio docet. Vulg. et Anast. Sed codl. Jenens. om. G. Jen. Jen. Jen. V. den. V. post µèv adil. Jen. Jen. R. “ R. Jen. Jen. om. V. mortem Anast. » G.

Α Συνάγονται τὰ ἔτη “ οὕτως, ὡς ὑποτέτακται. ᾿Απὸ Ἀδὰμ ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βσμβ'. ᾿Απὸ δὲ τοῦ κατακλυσμοῦ ἕως τοῦ πύργου Νε βρώθ κι ἔτη σκε'. ᾿Απὸ δὲ τοῦ πύργου ἕως τῶν διχοτομημάτων το Αβραάμ έτη υκε'. ᾿Απὸ δὲ τῶν διχοτομημάτων ἕως τοῦ 08.00 τέλους 'Αβραὰμ ἔτη ος. Ομοῦ ἔτη ησξη. Στη Νευρώθ οι τοῦ ᾿Αβράαμ τῶν διχοτομημάτων ΓΡΑΤΙΑΝΟΝ βασιλέα ". ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ ΟΥΑΛΕΝΤΙΝΙΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ . Οὗτος γεννά ΟΥΑΛΕΝΤΙΝΙΑΝΟΝ βασιλέα. καὶ ΓΑΛΛΑΝ γυναῖκα ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ τοῦ Μεγάλου. Τούτου ἑτέρα γυνὴ ΠΛΑΚΙΛΛΑ . ἐξ ὧν ΟΝΟΡΙΟΣ. ΠΛΑΚΙΔΙΑ γυνή ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ καὶ ΟΥΑΛΕΝΤΙΝΙΑΝΟΣ ὁ βασιλεὺς ἐν Ῥώμη. Οὗτος ὁ Οὐαλεντινιανὸς ἐξάδελ- φος ὢν Θεοδοσίου τοῦ Νέου ἔλαβε γυναῖκα θυγατέρα αὐτοῦ Εὐδο- κίαν, ἣν ᾐχμαλώτευσε Γηζέρι- χος. ΑΡΚΑΔΙΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ὁ νέος ΕΥΔΟΚΙΑ γυνή Ουαλεντινιανοῦ τ ΠΛΑΚΙΔ ΠΛΑΚΙΔΙΑ καὶ ΕΥΔΟΚΙΑ, καὶ (ΠΟΥΛΧΕΡΙΑ) Ἐξ ὧν ΙΟΥΛΙΑΝΑ 1, ἡ κτίσασα τὸν ἅγιον Πολύευκτον, γυνή 'Αρεοβίνδου 18. ΠΛΑΚΙΔΙΑ γυνή Ολυδρίου βασιλέως Ρώμης Κα!. ΕΥΔΟΚΙΑ ἣν ἔλαβεν Ονόρυχος υἱὸς Γηζερίχου (η- γὸς Οὐανδάλων. Ἐκ τούτων ἐτέχθη ΟΛΥΒΡΙΟΣ, ἀνὴρ Εἰρήνης, θυγατρὸς Μάγνας, ἀδελφῆς ᾿Αναστασίου βασιλέως.. Εξ ὧν ἐγεννήθη ΠΡΟΒΑ γυνή Πρόδου. Καὶ ἐκ τούτων ΙΟΥΛΙΑΝΑ γυνή Αναστασίου. Εξ ὧν ΠΡΟΒΑ γυνή Γεωργίου Αρεοβίνδου, καὶ ΠΛΑΚΙΔΙΑ γυνή Ιωάννου τοῦ ἐπίκλην " Μουστάκωνος. * Γρατιανόν βασιλέα ἐξ ὧν, Πλακιδία, Πλακιδία ὀρθόδοξος. Θεοδόσιος ὁ Νέος. Πουλχερία Θεοδόσιος + Πουλχερίας ὁ Νέος. Πουλχερίας Εὐδοκία γυνή Ουαλεντινιανοῦ. Εὐδοξία γυνή Ουάλεντος Πλα κιδία καὶ Εὐδοκία, Εξ ὧν Ἰουλιάνα. Εξ ὧν Πλακιδία Εξ ὧν ἐγεννήθη Ιουλιάνα Αρεοδίνδου 'Αρεόσινδος τὸ ἐπίκλην S. NICEPHORI PATRIARCHLE CP. APPARATUS CHRONOLOGICUS. I. ANNORUM MUNDI BREVIS COMPUTATIO. Colliguntur anni ut sequitur. Ab Adam usque ad diluvium anni 2242. A diluvio autem usque ad turrim Nebroth anni 525. A turri autem ædificata usque ad victi- marum Abrahæ dimidiationes anni 425. A victimis autem dimidiatis usque ad 76. 3268. obitum Abrahæ auni Annorum summa omn. V. G. Jen. 98.99 Hæc apud Anast. bre- viota : ‹ A turre autem, usque ad finem Abrahæ anni DI." II. In codice Jenensi post additur sed nomina sequuntur nulla. The- dosii uxor altera Plasilla in editionibus Vulg. dicitur apud Lambecium Vel: : in Cod. Jen. leguntur in hunc modum Unde patet e margine in textum venisse. " Cod. Jen. apud Lambecium verbis his plane omissis substituta sunt sequentia : quæ, quamvis per se ferri possunt, ex scholiis falsa convincuntur, in quibus singula tabulæ nomina explicantur. Reliqua apud Lambecium, licet in rebus ipsis diversitas nulla, aliam habent formam. Jen. et editt. V. seu Lambec. sec. loco. Jen. Lamb. Jen. Lamb. Reliqua non moror.

Μαρία Λέοντος πρώτου τοῦ Ἰσαύρου. Ειρήνη Κωνσταντίνου. Μαρία καὶ Εὐδοκία. Ειρήνη ἡ ᾿Αθηναία Λέοντος τοῦ δευτέρου τοῦ Χαζαρίου 1. Μαρία καὶ Θεοδότη Κωνσταντίνου. Θεοφανώ Σταυρακίου. Προκοπία Μιχαήλ. Θεοδοσία Λέοντος. Θέκλα καὶ Εὐφροσύνη Μιχαήλ 10. Θεοδώρα Θεοφίλου. Εὐδοκία Μιχαήλ. Εὐδοκία Βασιλείου. Θεοφανώ ο Λέοντος τοῦ Νέου. Ειρήνη τοῦ Χάζαρι πατρὸς τοῦ Κωνσταντίου ἡ Χάζαρι CHRONOGRAPHIA BREVIS. A Maria Leonis primi Isauri. Irene Constantini. Maria et Eudocia. Irene Atheniensis Leonis secundi Chazari. Maria et Theodote Constantini. Theophano Stauracii. Procopia Michaelis. Theodosia Leonis. Thecla et Euphrosyne Michaelis. Theodora Theophili. Eudocia Michaelis. Eudocia Basilii. B Theophano Leonis Junioris. BREVIS ET DESULTORIA ANNORUM NICEPHORI Ad communes mundi annos et Indictiones comparatio Anni a Christi】 ortu, juxta com- pulum Græco- Indictiones. Anni Juliani. anni. Nicephori rum a Septembri. Imperatorum Anni Nicephori Logothetha. Patriarchæ. Michaelis Ran- gabis ann. i Leonis Armeni annus Agitur in exsi- lium. Michaelis Balbi ་ aunus Moritur Nice- phorus.mense Junio. Theophili anuns - Jen, om. Jen. Jen. desunt V. Scal. II. . Scribæ oculus a voce Mixahl prima vice ad eamdem secundo loco positam procul dubio aberravit. " Integra linea a codice Jen. abest. Spatium vacuum trium ferme digitorum sequitur, quo serioris ævi Augustæ addi possint.

Α σκοντα· τὰ παρὰ τοῦ Μωϋσέως οὖν μόνα παραλα βόντες, ἐλάτρευον καὶ τῷ Θεῷ, τῶν εἰδώλων οὐκ ἀπο- στάντες· ἀπὸ τούτων εἰσὶν οἱ νῦν Σαμαρείται, τὴν Πεντάτευχον μόνην τοῦ Μωϋσέως δεχόμενοι, καὶ μὴ συγχρώμενοι τοῖς Ἰουδαίοις. γ. Ο Καὶ ἔσοι " ἀρχιερεῖς ἐγένοντο ἐν τῷ ᾿Ισραήλ. α'. 'Ααρών ἕβδομος ὢν ἀπὸ ᾽Αβραὰμ δύο υἱοὺς κατέλιπεν 36, Ελεάζαρον καὶ Ἰθάμαρ. β'. Ἐλεάζαρ, ἐφ᾽ οὗ ἀπεβίω Μωϋσῆς, καὶ ἡ κλη ροδοσία τῆς γῆς διὰ Ἰησοῦ, καὶ ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτ τυρίου ἐπάγη ἐν τῇ ἐρήμῳ. γ. Φινεές υἱὸς Ἐλεάζαρ μετὰ πάντων πρεσβυτέ ρων τὸν λαὸν κρίνας. Αβιοῦ. Βεχ!. "Οζει 37. δ. Πλὶ ἐκ τοῦ Ἰθάμαρ. ε'. Αχιτώφ, ἐφ' οὗ Σαμουήλ. ζ'. Σαδὼν ἐκ τοῦ οἴκου Ἐλεάζαρ. η'. ᾿Αχιμᾶς 10, Αζαρία, Σαμαρείας. θ'. 'Αζαρίας, ὁ διὰ ζῆλον Θεοῦ ἀναιρεθείς. ι'. Αζαρίας, ὁ τὸν ὑξίαν τῆς εἰς τὰ ἅγια εἰσόδου κωλύσας. ια'. Οὐρίας, ὁ παρὰ τῷ Ἡσαΐᾳ πιστός. ιβ'. Σομνᾶς ὁ πονηρὸς καὶ ἄσωτος ἐπὶ Ἐζεκίου βασιλέως. ιγ'. Ελιακείμ. Σελούμ 40. ιδ'. Χελκίας, ὁ ἐπὶ Ἰωσίου βασιλέως κ. ιε΄. Σαρεᾶς, ὁ ἐπὶ τῆς αἰχμαλωσίας Βαβυλώνος, ὃν ἀνεῖλε Ναβουχοδονόσωρ 4. ις'. Ἰωσεδέκ, ὃν Ἰεζεκιήλ Σαδοὐκ ὀνομάζει· ο τος ἦν ἐν Βαβυλῶνι ἐν τῇ αἰχμαλωσίᾳ. ιζ'. Ἰησοῦς ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ὁ ἐπανελθὼν, καὶ τὸν ναὸν οἰκοδομήσας μετὰ Ζοροβάβελ 4. ιη΄. Ἰωακείμ Ελιασούμ 4. ιθ'. Ἰωδάς, ἐφ᾽ οὗ Νεεμίας ᾠκοδόμησε τὴν 18- ρουσαλήμ· καὶ τὰ τείχη περιεποιήσατο 48. κα'. Ἰαδδῶ, ὁ ἐπὶ ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνων βασιλέως. κβ'. Ονίας 8. Σίμων ὁ θεοφιλής. νῦν οι καὶ ὅσοι. ὅσοι ὢν κατέλειπεν Κ. * "Οζε: Βεχιόζει Οζῆ 'Αδιού. Βεχί. Όζει ᾿Αχιμὰς Σαμαρία Σαμαρίας Σομνάς Σελούμ Μωσελούμ βασιλέως. βασιλεὺς ᾿Αζαρίας 'Αζαρίας σε ὁ Ναβουχο δονόσορ ὁ υἱός. υἱὸς με του Ζοροβάβελ Τ Ελασουσ 'Ελιασουν Β. σε Ανωχοδόμησε περιεποιήσατο 6ο Ιωνάς ὁ ἐπί. ἐπὶ οι Μακεδόνος Γ. 10:1 S. NICEPHORI PATRIARCH/E CP. susceperunt. Horum posteri sunt recentes Samna- rite, qui Peutatcucuum solam admittunt, et cum Judæis in consuetudinem non-veniunt. HEBRÆORUM PONTIFICES SUMMI. Qui fuerunt in Israel summi pontifices. quit, Eleazar et Ithamar. terræ per sortes facta est a Jesu, et tabernacutum testimonii fixum est deserto. nioribus in populum jus dixit. Abiu. Bechi. Ozei. ctus est. prohibuit. rige. quem Nabuchodonosor interfecit. in captivitate Babylone detentus est. cam Zorobabel ædificavit. Eliasum. ravit, et muros refecit. " Simon pius. B D x'. 'Iwväv ". om. G. Mitr. Numeri singulis sacerdotibus in codice Jen. præfixi apud reliquos desunt. on. Jen. habet. Matro sive J n. Vulg. hi tres pontifices non numerantur in cod. nostro. R. Jer. Vulg. R. R. Jen. " R. Jen. G. * Jeni. quod emendationem redolet. Etenim pontifex maximus post Chelciam omisshs, a seriore manu additus videtur; quod additamentum non recte intellectum ad regem quendam Azariam alii male retulerunt. Jen. Eamdem lectionem seul articulo omisso offert G. $3 · Jen. Joacim et Eliasub in codice nostro sub uno numero comprehensi. * Jen. Jen. om. Jen. R. Jen. Jen. ** Onias el Simon ad eumidem numerum relati sunt in codice Jen. 1. Aaron ab Abraham septimus filios duos reli- 2. Eleazar, sub quo decessit Moses, et distributio 3. Phinees Eleazari filius una cum reliquis se- 4. Heli ex stirpe Ithamar. 5. Achitoph, sub quo Samuel. 6. Abiathiar comes Davidis. 7. Sadloc e domo Eleazar ortus. 8. Achimaz, Azaria, Samariæ. 9. Azarias, qui propter Dei zelum interſe- 10. Azarias, qui Oziam ab ingressu in sancta 11. Urius, cui apud Isaiam fides slal. 12. Scbna, nequam et libidinosus sub Ezechia 13. Eliacim. Selum. 14. Chelcias sub Josia rege. 15. Sareas, Babylonica captivitatis tempore, 16. Josedec, quem Ezeciel Saduc nominat. Hic 17. Jesus filius ejus redux, qui templum uns 18. Joacim. 19. Jodae, cujus ælate Neemnias Jerusalem repa- 20. Jonan. 21. Jaddo tempore Alexandri regis. 22. Ouias. 5. ᾿Αβιάθαρ, ὁ μετὰ τοῦ Δαυΐδ.

περιεχόμενοι τῶν δογμάτων, τί φησιν ὁ καθ' ὑμᾶς Ἀστέριος, ὃν κράτιστον ἐν τοῖς ὑμετέροις λόγοις μάρτυρα ἐπιφέρεσθε, καθ' ἣν χρῆσιν τοῦ ὀρθοῦ καταφρυάττεσθε λόγου, ἐκ τοῦ εἰς τὸν πλούσιον καὶ τὸν Λάζαρον λόγου ἀνειλημμένην, ὅπως καὶ ἐν τοῖς σηρικοῖς ὑφάσμασιν τὴν ἱερὰν ἱστορίαν τεθέαται· ἐν οἷς, ἀπαρακαλύπτως καὶ πάσης μετωνυμίας ἄνευ, κύριον καὶ Ἰησοῦν τὴν εἰκόνα Χριστοῦ καλεῖ· ὅς γε καὶ τῶν ἀρχαιοτέρων, καὶ ἀρχαι οτέρων ἔτι τῶν ὑφασμάτων μέμνηται. φιμούσθω οὖν πᾶσα γλῶσσα καὶ ἐμφραττέσθω πᾶν στόμα κατὰ τῆς Χριστοῦ ἐκκλησίας φθεγγόμενον ἄδικα. ἃ γὰρ ἀρχαιότητι διαφέρει αἰδέσιμα εἶεν ἂν καὶ τίμια. εἶτα ὁ μηδένα τῶν πάλαι πατέρων Χριστὸν ἢ προφήτην καὶ ἀπόστολον ζωγραφῆσαι λέγειν ἀνεχόμενος, τί ἂν πρὸς αὐτὸν Χριστὸν ἔφησεν τὴν ἰδίαν θεοειδῆ καὶ σεβάσμιον μορφὴν ἐκτυπώσαντα, ἣ καὶ εἰς δεῦρο πρὸς ἔλεγχον τῶν ἀπίστων τετήρηται, παρὰ Χριστιανοῖς δὲ καὶ πεπίστευται καὶ τετίμηται; ἀλλ' ὅ γε ἄφρων καὶ ἄπιστος ὁμοῦ τοῖς ἀληθέσιν λόγοις καὶ τοῖς πράγμασιν αὐτοῖς ὁρᾶται πολέμιος. ὁ δογματίζων δὲ ὅτι οὐδεὶς Πέτρον ἢ τοὺς ἄλλους ἀποστόλους ζωγραφήσας παρεδειγμάτισεν ἀκουέτω τοῖς φοιτηταῖς ἅμα ὡς ἀποστόλων ἔργον, τὸ παραδειγματίζειν τοῦτο, τὸ ἀπ' ἀρχῆς γέγονεν. καὶ γὰρ ἀρχαῖος ἱστορούμενος καὶ ἀληθείας ἐχόμενος παραδίδωσιν λόγος ὡς αὐτὸς ὁ τοῦ ἀποστολικοῦ κορυφαῖος χοροῦ τήν τε τοῦ σωτῆρος καὶ διδασκάλου εἰκόνα καὶ μὴν καὶ τὴν ἑαυτοῦ καί τινων μαθητευομένων αὐτῷ εἰς τὸ εὐαγγέλιον, οἰκείᾳ φωνῇ τῷ γραφεῖ διαμορφοῦν παρεκελεύσατο· κατὰ ταῦτα δὲ καὶ τοὺς λοιποὺς ἱεροὺς ἀποστόλους ποιεῖν ἀνιστόρηται· περὶ ὧν ἤδη πλατύτερον ἐν τοῖς ἔμπροσθεν προεξεθέμεθα. εἰ γοῦν οὐδὲ ἀρχαιότητι πείθεσθε οὐδὲ τὰ κατ' ὀφθαλμοὺς προκείμενα δυσωπεῖ ἢ τὰ ἐν ἱστορίαις παραδεδομένα διδάσκει, οὐδ' ἂν ἐκ νεκρῶν κηρύσσων τις ἀναστῇ, ἡ ὑμετέρα σκληροκαρδία καὶ ἀδάμαστος πεισθήσεται ψυχή, ἕως ἂν ὑμᾶς ἡ κραταιὰ καὶ δικαία τοῦ θεοῦ μετέλθοι δικαίως χείρ. 2 καὶ ὧδε μὲν ταῦτα ἐχέτω· οἱ δ' οὖν τῆς ἀφροσύνης ἐρασταὶ τὴν σκολιὰν καὶ ἀπατηλὴν ἐρχόμενοι ὁδόν, πλεῖστα τῶν ἀκόσμως καὶ ἀλλοκότως τῷ εἰκαιόφρονι γεγραμμένων περιελόμενοι ἐν οἷς τὸ φασματῶδες καὶ νηπιῶδες αὐτοῦ ἐμφανίζεται, τοῖς προγεγραμμένοις συντάττουσιν ταῦτα· Οὐχ' ὁρᾷς, θεοφιλέστατε βασιλεῦ, τὸ ἔργον οὐ πρέπον θεῷ; διὸ παρακαλῶ, βασιλεῦ θεοσεβέστατε καὶ μισοπόνηρε, πᾶσαν πλάνην ἐλέγχων τῷ ἐν σοὶ ζήλῳ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διὰ στερεᾶς σου νομοθεσίας μετὰ προστίμου ὁριζομένης εἰ δυνατόνπιστεύω δὲ ὅτι ἐὰν θέλῃς ἐν θεῷ, δύνασαι, ὅπως τὰ βῆλα, ὅπου ἐὰν εὑρεθῇ ἔχοντα ψευδῶς μέν, ὅμως δέ, ἢ ἀποστόλων ἢ προφητῶν ζωγραφίας ἢ αὐτοῦ τοῦ κυρίου καὶ Χριστοῦ, ταῦτα πάντα συλλεγέντα ἀπὸ ἐκκλησιῶν ἢ βαπτιστηρίων ἢ οἰκιῶν ἢ μαρτυρίων εἰς ταφὴν πτωχῶν προχωρήσεις, τὰ δὲ ἐν τοίχοις διὰ χρωμάτων λευκανθῆναι, τὰ δὲ ἐν μουσαρίῳ προληφθέντα γραφῆναι. ἐπειδὴ δὲ δυσχερές ἐστιν τὸ τοιοῦτον ἀνασκεύασμα, ἐν τῇ δοθείσῃ σοι ὑπὸ τοῦ θεοῦ σοφίᾳ εἰδέναι πῶς προστάξεις· εἰ μὲν δυνατὸν ταῦτα ἀνασκευασθῆναι, εὖ ἂν ἔχοι· εἰ δὲ ἀδύνατον, ἀρκεσθῆναι τοῖς προγεγονόσιν καὶ μηκέτι τινὰ ζωγραφεῖν οὕτως. καὶ γὰρ οἱ ἡμέτεροι πατέρες οὐδὲν ἄλλο ἔγραφον εἰ μὴ τὸ σημεῖον τοῦ Χριστοῦ τὸν σταυρὸν ἐν ταῖς ἑαυτῶν θύραις καὶ πανταχοῦ. τί οὖν πρὸς ταῦτα φήσει τις ἢ ὅτι Σοφία μωροῦ ἀδιεξέταστοι λόγοι, καθὰ γέγραπται, καὶ Ὁ μωρὸς μωρὰ λαλήσει καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ μάταια νοήσει, τοῦ συντελεῖν τὰ ἄνομα καὶ τοῦ λαλεῖν πρὸς κύριον πλάνησιν. πῶς γὰρ οὐχὶ σκαιότητος καὶ παραφροσύνης ἐσχάτης ταυτί, τοσαῦτα ἤδη περὶ τὴν τῶν ἱερογραφιῶν σπουδάσαι καθαίρεσιν, καὶ τὰ μὲν ἄλλα πάντα ἐκ ποδῶν γενέσθαι, τὰ μεμουσουργημένα δὲ μόνα διὰ μικρὰν δυσχέρειαν ἐπὶ σχήματος ἵστασθαι συγχωρεῖν, καίτοι ταῦτα μᾶλλον ἐχρῆν λέγειν περιῃρῆσθαι ὡς τὸ ἐπαγωγὸν καὶ ἔφολκον μᾶλλον ἤπερ τὰ ἐξ ἑτέρας ὕλης γεγραμμένα ἔχοντα; καὶ γὰρ οὖν καὶ ἐν θυσιαστηρίοις τὸ πλέον, ὡς εἰπεῖν, καθίδρυται, ἔνθα ἡ θυσία ἐπιτελεῖται ἡ ἀναίμακτος· ἐξ οὗ καὶ βεβηλοῦται, ὡς δοκεῖ, τοῖς βεβήλοις τὸ ἅγιον. πῶς οὖν διὰ ιθ'. Μάξιμος ἔτη δ'. κ'. Ἰουλιανὸς ἔτη β'. κα'. Γαϊανὸς ἔτη γ. κβ'. Σύμμαχος ἔτη β΄. κγ'. Γάϊος ἔτη γ'. κδ'. Ἰουλιανὸς ἔτη δ'. κε'. Ηλίας ἔτη β'. κς'. Καπίτων ἔτη δ'. κι'. Μάξιμος ἔτη Β. κη'. 'Αντωνίνος ἔτη ε'. κθ'. Οὐάλης ἔτη γ'. λα'. Νάρκισσος 7 έτη δ'. λβ'. Δῖος ἔτη η Αγ'. Γερμανίων ' ἔτη δ'. λδ'. Γορδίας ἔτη ε'. λε'. Νάρκισσος ὁ δεύτερος μάρτυς ἔτη ε. λς'. 'Αλέξανδρος μάρτυς ἔτη ιε'. λζ'. Μαζαβάνης 18 έτη και. λη'. Ὑμεναῖος 1 Στη κγ'. λθ'. Ζαβρᾶς * ἔτη ι'. μ΄. Ερμων ἔτη θ'. το Μέχρι τούτων οἱ ἐκ τῶν Ἑλλήνων βασιλεῖς καὶ οι παρ' αὐτῶν διωγμοί. Καὶ ὅσοι " ἐπίσκοποι μετὰ τὸ Χριστιανῆσαι τοὺς βασιλεῖς. μα'. Μακάριος ὁ ἐν τῇ συνόδῳ ἔτη και 18. μβ'. Μάξιμος ἔτη Γ'. μγ'. Κύριλλος ὁ ἐξωσθεὶς τὸ ὑπὸ τῶν Ἀρειανῶν· ἀντ᾽ αὐτοῦ δὲ γεγόνασι τρεῖς· Αρσένιος, Ηράκλειος C καὶ Ἱλάριος· καὶ πάλιν ἀνακληθεὶς ἐπὶ Γρατιανοῦ ἐν τῇ δευτέρα συνόδῳ εὑρέθη ἐν Κωνσταντινουπόλει εἰσὶν 60 ἔτη ξβ'. μδ'. Ιωάννης ἔτη ις'. μς'. Ιουβενάλιος, ὁ ἐν ταῖς δυσί συνόδοις Εφέσου καὶ Χαλκηδόνος 65, ἔτη λη'. μζ'. Θεοδόσιος ὁ ἐκβληθεὶς ὑπὸ Μαρκιανοῦ, καὶ πάλιν Ιουβενάλιος 03. μη'. ᾿Αναστάσιος ἔτη ιη'. μθ'. Μαρτύριος έτη η'. ν. Σαλούστιος, ἀφ᾽ οὗ ἀπέσχισεν ὁ Ρώμης ἐπίσ σκοπος διὰ τὸ ἐνωτικὸν Ζήνωνος, ἔτη η'. να'. Ηλίας, ὁ ἐκβληθεὶς ὑπὸ Ἀναστασίου βασιλέως, έτη κγ'. νβ'. Ἰωάννης ἔτη ια'. νγ'. Πέτρος ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ βασιλέως ἔτη ε'. νδ'. Μακάριος ὁ ἐκβληθεὶς ἔτη β'. νε΄. Εὐστόχιος ἔτος α΄. νς'. Μακάριος πάλιν ἔτη δ'. νζ. Ἰωάννης ἔτη κβ'. * Ημεναῖος Jen. δὲ καὶ ἐν με'. Πραύλιος ἔτη και Βι Universi episcopi, postquam imperatores effecti sunt Christiani. A 19. Maximus annis 4. Hactenus imperatores gentiles et ab eis motio persecutiones. fecti tres : Arsenius, Heraclius et litarius : rur- sumque sub Gratiano restitutus secunds synodlo CP. adfuit; ejus anni numerantur 68. Chalcedonensi interfuit, anuis 38. Juvenalius restitutus. Romanus propter edictum Concordiæ a Zenone edi- tum, annis 8. annis 23. με'. Πραύλιος ἔτη και Βι Universi episcopi, postquam imperatores effecti sunt Christiani. ιθ'. Μάξιμος ἔτη δ'. κ'. Ἰουλιανὸς ἔτη β'. κα'. Γαϊανὸς ἔτη γ. κβ'. Σύμμαχος ἔτη β΄. κγ'. Γάϊος ἔτη γ'. κδ'. Ἰουλιανὸς ἔτη δ'. κε'. Ηλίας ἔτη β'. κς'. Καπίτων ἔτη δ'. κι'. Μάξιμος ἔτη Β. κη'. 'Αντωνίνος ἔτη ε'. κθ'. Οὐάλης ἔτη γ'. λα'. Νάρκισσος 7 έτη δ'. λβ'. Δῖος ἔτη η Αγ'. Γερμανίων ' ἔτη δ'. λδ'. Γορδίας ἔτη ε'. λε'. Νάρκισσος ὁ δεύτερος μάρτυς ἔτη ε. λς'. 'Αλέξανδρος μάρτυς ἔτη ιε'. λζ'. Μαζαβάνης 18 έτη και. λη'. Ὑμεναῖος 1 Στη κγ'. λθ'. Ζαβρᾶς * ἔτη ι'. μ΄. Ερμων ἔτη θ'. το Μέχρι τούτων οἱ ἐκ τῶν Ἑλλήνων βασιλεῖς καὶ οι παρ' αὐτῶν διωγμοί. Καὶ ὅσοι " ἐπίσκοποι μετὰ τὸ Χριστιανῆσαι τοὺς βασιλεῖς. μα'. Μακάριος ὁ ἐν τῇ συνόδῳ ἔτη και 18. μβ'. Μάξιμος ἔτη Γ'. μγ'. Κύριλλος ὁ ἐξωσθεὶς τὸ ὑπὸ τῶν Ἀρειανῶν· ἀντ᾽ αὐτοῦ δὲ γεγόνασι τρεῖς· Αρσένιος, Ηράκλειος C καὶ Ἱλάριος· καὶ πάλιν ἀνακληθεὶς ἐπὶ Γρατιανοῦ ἐν τῇ δευτέρα συνόδῳ εὑρέθη ἐν Κωνσταντινουπόλει εἰσὶν 60 ἔτη ξβ'. μδ'. Ιωάννης ἔτη ις'. μς'. Ιουβενάλιος, ὁ ἐν ταῖς δυσί συνόδοις Εφέσου καὶ Χαλκηδόνος 65, ἔτη λη'. μζ'. Θεοδόσιος ὁ ἐκβληθεὶς ὑπὸ Μαρκιανοῦ, καὶ πάλιν Ιουβενάλιος 03. μη'. ᾿Αναστάσιος ἔτη ιη'. μθ'. Μαρτύριος έτη η'. ν. Σαλούστιος, ἀφ᾽ οὗ ἀπέσχισεν ὁ Ρώμης ἐπίσ σκοπος διὰ τὸ ἐνωτικὸν Ζήνωνος, ἔτη η'. να'. Ηλίας, ὁ ἐκβληθεὶς ὑπὸ Ἀναστασίου βασι- λέως, έτη κγ'. νβ'. Ἰωάννης ἔτη ια'. νγ'. Πέτρος ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ βασιλέως ἔτη ε'. νδ'. Μακάριος ὁ ἐκβληθεὶς ἔτη β'. νε΄. Εὐστόχιος ἔτος α΄. νς'. Μακάριος πάλιν ἔτη δ'. νζ. Ἰωάννης ἔτη κβ'. * Ημεναῖος Jen. δὲ καὶ ἐν A 19. Maximus annis 4. Hactenus imperatores gentiles et ab eis motio persecutiones. fecti tres : Arsenius, Heraclius et litarius : rur- sumque sub Gratiano restitutus secunds synodlo CP. adfuit; ejus anni numerantur 68. Chalcedonensi interfuit, anuis 38. Juvenalius restitutus. Romanus propter edictum Concordiæ a Zenone edi- tum, annis 8. annis 23. 2. Δουλιχιανὸς ἔτη β'. 44. Joannes annis 16. 45. Praulius annis 20. 20. Julianus annis 2. 21. Gajanus annis 5. 22. Symmachus annis 2. 23. Caius annis 3. 24. Julianus annis 4. 25. Elias annis 2. 26. Capito annis 4. 27. Maximus annis 4. 28. Antoninus annis 5. 29. Valens annis 3. 30. Dulichianus annis 2. 31. Narcissus annis 4. 32. Dius annis 8. 33. Germanio annis 4. 34. Gordius annis 5. 35. Narcissus secundus marlyr anuis 10. 36. Alexander martyr annis 15. 37. Mazabanes annis 21. 38. Hymenæus annis 23. 33. Zabdas annis 10. 40. Hermo annis 9. 41. Macarius qui Nicænæ synodo adfuit annis 20. 42. Maximus annis 6. 43. Cyrillus ab Arianis ejeetus : eujus loco suf- 46. Juvenalius, qui duabus synodis Ephesium et 47. Theodosius, a Marciano sede pulsus : ct 48. Anastasius annis 18. 49. Martyrius annis 8. 50. Salustius, a quo separatus est episcopus 51. Elias ab Anastasio imperatore cjectu ; 52. Joannes annis 11. 53. Petrus sub Justimiano imperatore annis 20. 54. Macarius ejectus annis 2. 55. Eustochius anno 1. 56. Macarius restitutus annis 1. 57. Joannes annis 22. 44. Joannes annis 16. 45. Praulius annis 20. 2. Δουλιχιανὸς ἔτη β'. 20. Julianus annis 2. 21. Gajanus annis 5. 22. Symmachus annis 2. 23. Caius annis 3. 24. Julianus annis 4. 25. Elias annis 2. 26. Capito annis 4. 27. Maximus annis 4. 28. Antoninus annis 5. 29. Valens annis 3. 30. Dulichianus annis 2. 31. Narcissus annis 4. 32. Dius annis 8. 33. Germanio annis 4. 34. Gordius annis 5. 35. Narcissus secundus marlyr anuis 10. 36. Alexander martyr annis 15. 37. Mazabanes annis 21. 38. Hymenæus annis 23. 33. Zabdas annis 10. 40. Hermo annis 9. 41. Macarius qui Nicænæ synodo adfuit annis 20. 42. Maximus annis 6. 43. Cyrillus ab Arianis ejeetus : eujus loco suf- 46. Juvenalius, qui duabus synodis Ephesium et 47. Theodosius, a Marciano sede pulsus : ct 48. Anastasius annis 18. 49. Martyrius annis 8. 50. Salustius, a quo separatus est episcopus 51. Elias ab Anastasio imperatore cjectu ; 52. Joannes annis 11. 53. Petrus sub Justimiano imperatore annis 20. 54. Macarius ejectus annis 2. 55. Eustochius anno 1. 56. Macarius restitutus annis 1. 57. Joannes annis 22.

μικρὰν δυσχέρειαν τὸ πᾶν τοῦ πόνου ἀπώλεσεν; πολλὰ γὰρ καμὼν καὶ πολλὰ γράψας τοὺς εἰδωλικοὺς θεσμοὺς καὶ τοὺς ζωγραφητοὺς θεοὺς αὐτοῦ καὶ πᾶσαν, ὡς εἰπεῖν, ἣν ᾤετο πλανώμενος εἰδωλολατρίας ὑπόθεσιν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ καταλέλοιπεν, ἄξιά γε ὡς ἀληθῶς τῆς ἑαυτοῦ καὶ πίστεως καὶ συνέσεως καὶ γράφων καὶ ὑποτιθέμενος· οὐ γὰρ πίστεως ὀρθῆς καὶ ἀκριβοῦς ταῦτά γε. οὐχ' οὕτως ἡ Χριστιανῶν ἔχει θεοσέβεια, τινῶν μὲν τῶν εἰς τὴν πίστιν ἡκόντων καταφρονεῖν, τινῶν δὲ ἀντέχεσθαι· ὁ καθ' ἓν γὰρ μέρος ἀποσφαλείας, πάντων γέγονεν ἔνοχος καὶ τοῦ παντὸς ἐκεῖθεν ἐκπέπτωκεν. χωλεύων οὖν οὗτος περὶ τὴν ἑαυτοῦ πίστιν, περὶ τὴν καθ' ἡμᾶς οὐδ' ὅλως ὀρθοτομεῖ εὐσέβειαν, ἐπεὶ οὐχ' οὕτω ποθὲν διάκειται τὰ ἡμέτερα. μέχρι γὰρ καὶ μνήμης αὐτῆς τὰ τῶν εἰδώλων παρὰ τῆς ἐκκλησίας ἠφάνισται· καὶ εἰ τούτοις εἴκουσιν οἱ ταλαίπωροι, οὐδὲν ἧττον μέχρι παντὸς εἰδωλολάτραι διαμενοῦσιν. τοιαῦτα δὴ τὰ τῆς χρήσεως ἀλογώδη καὶ ἄτοπα καὶ τοῦ γελᾶσθαι μᾶλλον ἢ ἀνατρέπεσθαι ἄξια· ἴδωμεν δὲ εἰ τῷ ὄντι πρὸς Θεοδόσιον ταῦτα γέγραπται καὶ εἰ κατήκοος τῶν τοῦ μεγάλου τούτου διδασκάλου λόγων γέγονεν. ἀλλ' ὅτι μὲν οὐδὲ ὄναρ Θεοδοσίῳ πέπλασται, οἱ τὰ ἐκείνου συγγεγραφότες μαρτυρείτωσαν· ὅτι δὲ ἐκ τῶν ἀπ' ἐκείνου χρόνων μᾶλλον ηὔξηται καὶ εἰς μέγα τῶν ἱεροτυπιῶν ἐπιδίδωσιν ἡ εὐπρέπεια, αὐτὰ κεκράξεται τὰ πράγματα· καὶ περιηχήσει τἀνδρὸς τὴν εὐσέβειαν ὅσα τε ἐν θείοις σηκοῖς καὶ ἱεροῖς σκεύεσιν ἀνατολὴ καὶ δύσις προβάλλει φιλοτεχνούμενα. οὐκοῦν οὐδὲ παρ' Ἐπιφανίου οὐδὲ πρὸς Θεοδόσιον τὰ κακῶς καὶ δυσσεβῶς γεγραμμένα. καὶ ὧδε μὲν τὸ πέρας ταῦτα ἐχέτω· δεδειγμένου γὰρ πολλαχόθεν μηδὲν μετεῖναι τῆς ἐπιστολῆς Ἐπιφανίῳ, τοῦ κατ' αὐτὴν εἰς τὸ λοιπὸν ἀποσχώμεθα λόγου, τῶν δὲ μετέπειτα λόγων αὐτίκα δὴ μάλα ὡς οἷοί τέ ἐσμεν ἐφαπτώμεθα. λοιπὴ γὰρ καὶ τελευταία τῶν παρ' αὐτοῖς παρενηνεγμένων παρομαρτεῖ χρήσεων ἥτις ὡς Ἐπιφανίου πεπλαστούργηται πρὸς Ἰωάννην τὸν Αἰλίας ἐπίσκοπον ἐπιγεγραμμένη ἐπιστολὴ ἀπαγγέλλουσα τοιαῦτα· Ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης ποιήσει μεθ' ἡμῶν κατὰ τὴν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν εἰς τὸ συντριβῆναι τὸν Σατανᾶν ὑπὸ τοὺς πόδας ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν καὶ ἀποδιωχθῆναι πᾶσαν πρόφασιν πονηρὰν εἰς τὸ μὴ σχισθῆναι τὸν σύνδεσμον ἐξ ἡμῶν τῆς τοῦ Χριστοῦ ἀνυποκρίτου ἀγάπης καὶ εἰρήνης καὶ ὀρθῆς πίστεως καὶ ἀληθείας. ἐπειδὴ δὲ ἤκουσα ὅτι τινὲς ἐγόγγυσαν καθ' ἡμῶν ὅτι ἐν τῷ διαβαίνειν ἡμᾶς ἐπὶ τὸν ἅγιον τόπον τῆς Βεθὴλ τοῦ συναγελασθῆναι τῇ σῇ τιμιότητι, ὡς ἤλθομεν εἰς τὴν κώμην τὴν λεγομένην Ἀναυθὰ θεασάμενοι λύχνον καιόμενον καὶ ἐρωτήσαντες ἔγνωμεν ἐκκλησίαν εἶναι ἐν τῷ τόπῳ· εἰσερχόμενοι δὲ τοῦ εὐχὴν ἐπιτελέσαι, εὕρομεν βῆλον ἐν τῇ θύρᾳ βαπτόν, ἐν ᾧ ἐζωγράφητο ἀνδροείκελόν τι εἰδωλοειδές· ὃ ἔλεγον τάχα ὅτι Χριστοῦ ἦν τὸ ἐκτύπωμα ἢ ἑνὸς τῶν ἁγίων· οὐ γὰρ μέμνημαι ἐγὼ θεασάμενος. καὶ εἰδὼς ὅτι μύσος ἐστὶν ἐν ἐκκλησίᾳ τοιαῦτα εἶναι, διέρρηξα αὐτὸ καὶ συνεβούλευσα ἀμφιάσαι ἐν αὐτῷ πένητα τελευτήσαντα. οἱ δὲ γογγύσαντες ἔλεγον· "Ἔδει αὐτὸν ἀλλάξαι ἐκ τῶν ἰδίων τὸ βῆλον πρὶν ἢ αὐτὸ σχίσῃ", καίτοι γε ἐμοῦ ὑποσχομένου ὅτι ἀντ' αὐτοῦ ἀποστελῶ ἕτερον. ἐβράδυνα δὲ τοῦ ἀποστεῖλαι διὰ τὸ ἀναγκαῖόν με ζητεῖν· προσεδόκων γὰρ ἀπὸ Κύπρου ἀποστέλλεσθαί μοι. νῦν οὖν ὅπερ εὗρον ἀπέστειλα. καταξίωσον οὖν κελεῦσαι τῷ πρεσβυτέρῳ τῆς παροικίας δέξασθαι παρὰ τοῦ ἀναγνώστου τὸ ἀπεσταλμένον· καὶ παρακαλῶ, πρόσταξον ἵνα μὴ τοιαῦτα ἁπλοῦται ἐν ταῖς ἐκκλησίαις. πρέπει γὰρ τῇ σῇ τιμιότητι περὶ πάντων φροντίζειν καὶ ἀκριβολογεῖν περὶ τῶν συμφερόντων τῇ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ καὶ τοῖς λαοῖς. πρὸς ταῦτα ἐκεῖνο πρῶτον εἰπεῖν ἐστιν, ὅτι ἔοικεν τὰ πρὸς τῷ πέρατι τῆσδε τῆς χρήσεως κείμενα βλάσφημα, περιττὰ καὶ νόθα καὶ παρέγγραπτα εἶναι. τὰ γὰρ τούτων προηγούμενα, ἤγουν ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης ποιήσει μεθ' ἡμῶν καὶ τὰ ἑπόμενα, τὸ τέλος τῆς ἐπιστολῆς ὑπισχνεῖται· εὐχῆς γὰρ λόγον ἔχει, ἥτις τὸ τέλος σχεδὸν πάντοτε τῶν ἐπιστολῶν ἀπαρτίζει. ἔπειτα πρὸς τοὺς τοιούτους λόγους αὐτόθεν ἔχοντας τὸ Α γον κηρύξας, εὐκτήριον οἶκον πέραν ἐν Αργυρο πόλε: δειμάμενος, χειροτονεῖ ἐπίσκοπον τῆς αὐτῆς πόλεως Στάχυν, οὗ μέμνηται ὁ Παῦλος ἐν ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Επιστολή. β'. Στάχυς ὁ αὐτὸς ἔτη ις'. γ'. Ονήσιμος ἔτη 18. δ. Πολύκαρπος ἔτη την 31. · ε'. Πλούταρχος έτη ις'. ς'. Σεδεκίων ἔτη θ' 18. ζ'. Διογενής έτη ιε'. τ'. Ελευθέριος ἔτη Γ. θ'. Φήλιξ * ἔτη ε'. ι'. Πολύκαρπος ἔτη ιζ'. ια'. 'Αθηνόδωρος ἔτη δ. Οὗτος ἕτερον οἶκον κτίσας ἐν τοποθεσία τη " λε γομένη Ελέα, ἐκεῖ τὰς συνάξεις ἐποιεῖτο, ιβ'. Ευζώνος ἔτη ις': ιγ'. 46. Λαυρέντιος ἔτη ια', μῆνας ς'. ιδ'. 'Αλύπιος έτη ιγ'. ιε'. Περτίναξ ὑπατικὸς τῆς ἐν Ῥώμῃ συγκλή του ἔτη ιθ'. Οὗτος ἑτέραν ἐκκλησίαν ἀνίστησιν ἐν τῷ τα ραθαλασσίῳ τῷ ἐπιλεγομένῳ Συκαῖς, Εἰρήνην τὸν οἶκον επονομάσας του. ις'. Ολυμπιανὸς ἔτη ια'. ιζ. Μάρκος ἔτη ιγ'. τη'. Κυριακὸς ἔτη ις'. ιθ'. Καστῖνος ἔτη ζ. Οὗτος ἐν Βυζαντίῳ ἐν τῷ ἐπιλεγομένῳ Πετρίῳ εὐκτήριον τῆς ἁγίας Εὐφημίας ήγειρε, τότε μαρτυ ρητάσης. κ'. Τίτος ἔτη λε', μήνας δ'. κα'. Δομέτιος ὁ ἀδελφὸς Πρόβου τοῦ βασιλέως ἔτη και μήνας ς'. κβ'. Πρόβος υἱὸς τοῦ αὐτοῦ Δομετίου ἔτη ιβ'. Οὗτοι πάντες ἐπεσκόπευσαν πρὸ τῆς τοῦ μετ γάλου Κωνσταντίνου ἀναδείξεως ἐν τῷ Βυζαντίῳ· αὐτοῦ δὲ παραγεναμένου ἐν Βυζαντίῳ διὰ τὸν πρὸς Λικίνιον πόλεμον εὗρεν ἐπίσκοπον Μητροφάνην. κγ'. Μητροφάνης υἱὸς τοῦ προγεγραμμένου Δομετ τίου, ἀδελφὸς δὲ Πρόβου, καὶ ἀδελφόπαις Πρόβου του βασιλέως, ἔτη ι'. κδ'. 'Αλέξανδρος έζησεν ἔτη της· καὶ ἐπεσκόπευ Ο σεν ἔτη κγ'. κε'. Παῦλος ὁ εἰ ὁμολογητὴς ἔτη γ', ἐνβληθεὶς ὑπὸ Κωνσταντίου. κς'. Εὐσέβιος 3, ᾿Αρειανὸς ἀντεισήχθη, ὁ πρότε τον Βηρύτου ", ἔπειτα Νικομηδείας, ἔτη ιβ'. κα. Μακεδόνιος πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας ε Κωνσταντινουπόλεως ὁ Πνευματομάχος, ἔτη ιβ. 30. μήνας ς'. οὗτος. ιε'. ς. τῷ που επονομάσας. προσαγορεύσας τῷ. τόπῳ αὐτοῦ δὲ παραμένε οι ἔτη κα'. ἔτη κδ' ἐπεσκόπευσαν. ἐπίσκοποι μένου ἐν Βυζαντίῳ. παραγενομένου παραγενομένου, οι Πρεσβύτερος ἐκκλησίας της ΚΠ. Υ. 2' ἔτη ιβ'. ν. Α γον κηρύξας, εὐκτήριον οἶκον πέραν ἐν Αργυρο πόλε: δειμάμενος, χειροτονεῖ ἐπίσκοπον τῆς αὐτῆς πόλεως Στάχυν, οὗ μέμνηται ὁ Παῦλος ἐν ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Επιστολή. β'. Στάχυς ὁ αὐτὸς ἔτη ις'. γ'. Ονήσιμος ἔτη 18. δ. Πολύκαρπος ἔτη την 31. · ε'. Πλούταρχος έτη ις'. ς'. Σεδεκίων ἔτη θ' 18. ζ'. Διογενής έτη ιε'. τ'. Ελευθέριος ἔτη Γ. θ'. Φήλιξ * ἔτη ε'. ι'. Πολύκαρπος ἔτη ιζ'. ια'. 'Αθηνόδωρος ἔτη δ. Οὗτος ἕτερον οἶκον κτίσας ἐν τοποθεσία τη " λε γομένη Ελέα, ἐκεῖ τὰς συνάξεις ἐποιεῖτο, ιβ'. Ευζώνος ἔτη ις': ιγ'. 46. Λαυρέντιος ἔτη ια', μῆνας ς'. ιδ'. 'Αλύπιος έτη ιγ'. ιε'. Περτίναξ ὑπατικὸς τῆς ἐν Ῥώμῃ συγκλή του ἔτη ιθ'. Οὗτος ἑτέραν ἐκκλησίαν ἀνίστησιν ἐν τῷ τα ραθαλασσίῳ τῷ ἐπιλεγομένῳ Συκαῖς, Εἰρήνην τὸν οἶκον επονομάσας του. ις'. Ολυμπιανὸς ἔτη ια'. ιζ. Μάρκος ἔτη ιγ'. τη'. Κυριακὸς ἔτη ις'. ιθ'. Καστῖνος ἔτη ζ. Οὗτος ἐν Βυζαντίῳ ἐν τῷ ἐπιλεγομένῳ Πετρίῳ εὐκτήριον τῆς ἁγίας Εὐφημίας ήγειρε, τότε μαρτυ ρητάσης. κ'. Τίτος ἔτη λε', μήνας δ'. κα'. Δομέτιος ὁ ἀδελφὸς Πρόβου τοῦ βασιλέως ἔτη και μήνας ς'. κβ'. Πρόβος υἱὸς τοῦ αὐτοῦ Δομετίου ἔτη ιβ'. Οὗτοι πάντες ἐπεσκόπευσαν πρὸ τῆς τοῦ μετ γάλου Κωνσταντίνου ἀναδείξεως ἐν τῷ Βυζαντίῳ· αὐτοῦ δὲ παραγεναμένου ἐν Βυζαντίῳ διὰ τὸν πρὸς Λικίνιον πόλεμον εὗρεν ἐπίσκοπον Μητροφάνην. κγ'. Μητροφάνης υἱὸς τοῦ προγεγραμμένου Δομετ τίου, ἀδελφὸς δὲ Πρόβου, καὶ ἀδελφόπαις Πρόβου του βασιλέως, ἔτη ι'. κδ'. 'Αλέξανδρος έζησεν ἔτη της· καὶ ἐπεσκόπευ Ο σεν ἔτη κγ'. κε'. Παῦλος ὁ εἰ ὁμολογητὴς ἔτη γ', ἐνβληθεὶς ὑπὸ Κωνσταντίου. κς'. Εὐσέβιος 3, ᾿Αρειανὸς ἀντεισήχθη, ὁ πρότε τον Βηρύτου ", ἔπειτα Νικομηδείας, ἔτη ιβ'. κα. Μακεδόνιος πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας ε Κωνσταντινουπόλεως ὁ Πνευματομάχος, ἔτη ιβ. 30. μήνας ς'. οὗτος. ιε'. ς. τῷ που επονομάσας. προσαγορεύσας τῷ. τόπῳ αὐτοῦ δὲ παραμένε οι ἔτη κα'. ἔτη κδ' ἐπεσκόπευσαν. ἐπίσκοποι μένου ἐν Βυζαντίῳ. παραγενομένου παραγενομένου, οι Πρεσβύτερος ἐκκλησίας της ΚΠ. Υ. 2' ἔτη ιβ'. ν. sec. om. Jen. V. Jen. Jen. oratorium Argyropoli trans portum exstruxit, et ejus urbis episcopum ordinavit Stachym, cujus Paulus Epistola scripta ad Romanos meminit. S. Eleutherius annis 7. lic exstruxit aliam ecclesiam regione, cui nomen Elea,, ibidemque conventus ecclesiasticos habebat. Rona annis 19. Hic ecclesiam alteram exstruxit in loco mari- timo, cui nomen Sycæ, et eam ædem Irenen nun- eupavit. Hic Byzantii, in loco cui nomen Petrium, S. Euphemie, tunc temporis martyrium passa, oratorium edificavit. mensibus 6. Isti omnes fuerunt episcopi Byzantii, antequam Constantinus Magnus imperator declararetur. Is vero, Byzantium belli in Licinium suscepti causa profectus, Metrophanem episcopum invenit. Probi frater, et imper. Probi nepos, annis 10. ratum gessit. nis 3. deinde Nicomedis fuerat episcopus, in ejus locum subrogatus, annis 12. presbyter, sancti Spiritus hostis, annis 12. Sen. Post hanc lincam in editionibus vaccum spatium trium linearum conspicitur. Alypium addit Jen. Haec verba scribuse errore desunt in cod. Jen. In editione Gouri pro oratorium Argyropoli trans portum exstruxit, et ejus urbis episcopum ordinavit Stachym, cujus Paulus Epistola scripta ad Romanos meminit. S. Eleutherius annis 7. lic exstruxit aliam ecclesiam regione, cui nomen Elea,, ibidemque conventus ecclesiasticos habebat. Rona annis 19. Hic ecclesiam alteram exstruxit in loco mari- timo, cui nomen Sycæ, et eam ædem Irenen nun- eupavit. Hic Byzantii, in loco cui nomen Petrium, S. Euphemie, tunc temporis martyrium passa, oratorium edificavit. mensibus 6. Isti omnes fuerunt episcopi Byzantii, antequam Constantinus Magnus imperator declararetur. Is vero, Byzantium belli in Licinium suscepti causa profectus, Metrophanem episcopum invenit. Probi frater, et imper. Probi nepos, annis 10. ratum gessit. nis 3. deinde Nicomedis fuerat episcopus, in ejus locum subrogatus, annis 12. presbyter, sancti Spiritus hostis, annis 12. Sen. Post hanc lincam in editionibus vaccum spatium trium linearum conspicitur. Alypium addit Jen. Haec verba scribuse errore desunt in cod. Jen. In editione Gouri pro sec. om. Jen. V. Jen. Jen. 2. Stachys idem annis 16. 5. Onesimnas annis 14. 4. Polycarpus annis 18 5. Plutarchus annis 16. 6. Sedlecion annis 9. 7. Diogenes annis 15. 9. Felix annis 5. 10. Polycarpus annis 17. 11. Athenodorus annis 4. 12. Euzoius annis 16. 15. Laurentius annis 11, mensibus 6. 14. Alypius annis 13. 15. Pertinax vir consularis ordinis senatorii 16. Olympianus annis 11, 17. Marcus annis 13. 18. Cyriacus annis 16. 19. Castinus annis 7. 20. Titus annis 35, mensibus 6. 21. Domelius, frater Probi imperatoris, annis 21, 22. Probus, ejusdem Dometii filius annis 12. 23. Metrophanes, prenominati Dometii filius, 24. Alexander annis 98 vixit, et annis 23 episco- 25. Paulus confessor a Constantio ejectus an 26. Eusebius Arianus, qui primum Beryli, et 27. Macedonius Ecclesiae Constantinopolitana 2. Stachys idem annis 16. 5. Onesimnas annis 14. 4. Polycarpus annis 18 5. Plutarchus annis 16. 6. Sedlecion annis 9. 7. Diogenes annis 15. 9. Felix annis 5. 10. Polycarpus annis 17. 11. Athenodorus annis 4. 12. Euzoius annis 16. 15. Laurentius annis 11, mensibus 6. 14. Alypius annis 13. 15. Pertinax vir consularis ordinis senatorii 16. Olympianus annis 11, 17. Marcus annis 13. 18. Cyriacus annis 16. 19. Castinus annis 7. 20. Titus annis 35, mensibus 6. 21. Domelius, frater Probi imperatoris, annis 21, 22. Probus, ejusdem Dometii filius annis 12. 23. Metrophanes, prenominati Dometii filius, 24. Alexander annis 98 vixit, et annis 23 episco- 25. Paulus confessor a Constantio ejectus an 26. Eusebius Arianus, qui primum Beryli, et 27. Macedonius Ecclesiae Constantinopolitana

σ. Κῦρος πρεσβύτερος καὶ μοναχὸς ἀπὸ νήσου Α Αμάστριδος ἔτη ς', καὶ ἐξεβλήθη ὑπὸ Φιλίππου. σα'. Ἰωάννης διάκονος καὶ χαρτουλάριος τοῦ οἰκου νομείου ἔτη γ'. οβ. Γερμανὸς ἐπίσκοπος Κυζίκου καὶ ὁμολογητής ἔτη ιεʹ, καὶ ἐξεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀσεβοῦς Λέοντος τοῦ Ισαύρου. Ογ. Αναστάσιος πρεσβύτερος και σύγκελλος ἔτη κδ'. οδ'. Κωσταντίνο, μοναχὸς καὶ ἐπίσκοπος του Συλ λαίου κι ἔτη ιβ', καὶ ἀπεκεφαλίσθη. οε. Νικήτας πρεσβύτερος τῶν ἁγίων Αποστόλων, καὶ ἄρχων τῶν μοναστηρίων, ὁ εὐνοῦχος, ἔτη ιδ', μῆνας δ' 88. ος. Παῦλος ὁ Κύπριος διάκονος ἔτη ε', με νας η' 8. ος. Ταράσιος ἀσηκρήτις ἔτη και, ἡμέρας β'. στ'. Νικηφόρος ἀσηκρήτις μοναχός γεγονώς ἔτη θ'. Καὶ ἐξεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀσεβοῦς Λέοντας τοῦ Αρμένη. οθ'. Θεόδοτος ὁ Κασσητηρας δ' ἔτη ις'. π. Αντώνιος, ἔτη ι', ὁ Α' τοῦ Συλλαίου, 87. παρ. Ιωάννης πρεσβύτερος καὶ σύγκελλος, ὁ ἑαυτῷ ἐπιβουλεύσας “8, ἔτη θ'. πβ'. Μεθόδιος ὀρθόδοξος * καὶ ὁμολογητής ἔτη δ', μήνας γ'. πγ. Ἰγνάτιος ὁ εὐνοῦχος ο ἔτη ια', μήνας ε'. πιο- Καὶ ὅσοι ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ ἐπεσκόπευσαν ἀπὸ Χριστοῦ οι καὶ τῶν ἀποστόλων. α'. Μάρκος ὁ εὐαγγελιστὴς ἔτη β. β'. 'Ανιανός έτη κα'. γ. ᾿Αβίλιος έτη ιβ'. δ'. Κέρδων ἔτη ι. ε'. Πρίμος έτη ιβ'. ϛ΄. Ἰουστῖνος ἔτη ι'. ζ΄. Εὐμενὴς ἔτη ι'. η'. Μαρκιανὸς ἔτη ιγ'. ι'. ᾿Αγριππίνος έτη ιδ'. ια΄. Ἰουλιανὸς ἔτη ιε'. ιγ Ηρακλᾶς ἔτη μγ'. ιδ΄. Διονύσιος, ὁ ἐπὶ Βαλεριανού βασιλέως ἐξορι σθείς, ἔτη ιη'. ιε'. Μαξιμιανός ἔτη τ'. το της νήσου το χαρτοφύλαξ τοῦ οικονομίου σύγκελλος αἱρετικός κδ'. κα' οι Συλλίου Β. ἔτη ιδ'. μῆνας δ'. ἔτη ιε'. σε διάκονος, ὀρθόδοξος καὶ ὁμολογητής ο μήνας τ'. ἀσηκρήτης ἀσηκρήτης Κασιτεράς Κασσιτηρές μῆνας ἔξ ὁ ἐπιβουλεύ σας ἑαυτῷ 8ο ὀρθόδοξος οι. καὶ ὁμολογητής πδ'. Φώτιος ἔτη... οι Οσοι ἐπεσκόπευσαν ἀπὸ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ "Οσοι ἐν Αλ. ἐπεσκόπησαν ἀπὸ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων ἐπισκόπησαν τῶν ἁγίων Αννιανός Αβίλλιος Α:βίλλιος 'Αβίλιος CHRONOGRAPHIA BREVIS. B Amastri annis 6. A Philippo ejectus est. annis 3. annis 15. Ab impio Leone Isauro dignitate tus est. capite nullatus, annis 12. nasteriorum curator, eunuchus, annis 14, meusi- bus 4. bus 8. ' annis 9. Ab impio Leone Armenio pulsus est in exsilium. diatus est, annis 9. JX. EPISCOPI ALEXANDRINI. C Ft universi Alexandriæ episcopi a Christi et aposto lorum temporibus. B. Primus annis 12. D lium missus, annis 17. Jen. Jen. V. V. V. Jen. Jen. J. Jen. R. Je. 87° m. V. 88' Jen. R. om. G. ee Addit. V. quæ in col. Jen. et Matr. desunt. V. Malr. Jen. Jen. Jen. • G. et. Dind. R. Jen. 70. Cyrus presbyter et monachus ex insula 71. Joannes diaconus et chartularius œconomii 72. Germanus episcopus Cyzici et confessor, 73. Anastasius presbyter et syncellus annis 24. 74. Constantinus monachus et episcopus Syllæi 75. Nicetas presbyter SS. Apostolorum, et mo- 76. Paulus Cyprius diaconus annis 5, mensi- 77. Tarasius a secretis annis 21, diebus 2. 78. Nicephorus a secretis, deinde monachus, 79. Theodotus Cassiteras aunis 15. 80. Antonius ex Syllæo annis 12. 81. Joannes presbyter et syncellus, qui ipsi inst- 82. Methodius orthodoxus annis 4, mensibus 3. 83. Ignatius eunuchus annis 11, mensibus 5. 6. Κελαδίων ἔτη ι. 4. Marcus Evangelista annis 2. 2. Anianus annis 22. 5. Abilius aumis 12. 4. Cerdo annis 10. 6. Justinus annis 10. 7. Eumenes annis 10. 8. Marcianus annis 13. 9. Celadio annis 10. 10. Agrippinus annis 14. 11. Julianus annis 15. 12. Demetrius annis 10. 13. Δημήτριος ἔτη ιʹ, 13. Heraclas anais 45. 14. Dionysius, sub Valeriano imperatore in exst 15. Maximianus annis 8.

μη'. Ἰωάννης ὁ " Κύπριος ὁ ἐλεήμων έτη ι'. Α 48. μθ'. Γεώργιος ἔτη ια' 10. ν. Πέτρος ἔτη :. Χ. Καὶ ἔσοι ἐν Αντιοχείᾳ ἐπεσκόπευσαν ἀπὸ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων. α'. Πέτρος ὁ ἀπόστολος ἔτη:α'. β'. Εὐόδιος "' ἔτη κδ'. γ'. Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος, ὁ ἐπὶ Τραϊανοῦ μαρτυ ρήσας 3, ἔτη δ'. δ'. Ηρων ἔτη κ'. ε'. Κορνήλιος ἔτη ιγ'. ς'. Έρως ἔτη κς' ". ζ. Θεόφιλος ἔτη ιγ'. η'. Μαξιμιανὸς ἔτη ιγ'. θ'. Σεραπίων ἔτη κε'. ι. Ασκληπιάδης ἔτη θ' ια΄. Φιλητὸς έτη η'. ιβ'. Ζεβῆνος ε ἔτη Γ΄. εγ'. Βαβυλᾶς, ὁ ἐπὶ Δεκίου μαρτυρήσας, ἔτη ιγ'. ιδ. Φλάβιος ἔτη θ'. ιε'. Δημητριανός ἔτη δ'. δ ις'. Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς * έτη η'. εξ. Δόμνος Στη β'. ιη'. Τιμαῖος ἔτη ι'. ιθ'. Κύριλλος ἔτη ιε'. κ'. Τύραννος έτη ιε'. Μέχρι τούτων οἱ ἐκ τῶν Ἑλλήνων βασιλεῖς καὶ διώχτα: 16. Καὶ ὅσοι μετὰ " τὸ χριστιανῆσαι τοὺς βασιλεῖς πατριάρχαι εἰσὶν οὗτοι· κα'. Βιτάλιος ἔτη ς'. κβ'. Φιλογένης ἔτη ε'. κγ'. Παῦλος ἔτη εʹ. κδ'. Εὐστάθιος, ὁ ἐν τῇ πρώτῃ συνόδῳ Νικαίας κορυφαῖος ", ὁ καὶ ἐκβληθεὶς ὑπὸ Ἀρειανῶν, ἔτη ιη'. Μεθ' δ' 'Αρειανοὶ ς'. κε'. Ευλάλιος ἔτη γ΄. κς'. Εὐφρόνιος ἔτη η'. κζ'. Φακέλλιος, ἐφ᾽ οὗ τὰ ἐγκαίνια τῆς Μεγάλης Εκκλησίας Αντιοχείας, ἔτη ιβ'. κη'. Στέφανος ἔτη γ'. κθ'. Λεόντιος ἔτη η'. λ'. Ευδόξιος ἔτη β'. λα'. 'Ανιανός οι ἔτη δ'. λβ'. Μελέτιος ὁ ὁμολογητής, ὁ καὶ ὑπὸ Ουάλεντος ἐκβληθείς, ἔτη κε'. καὶ ια'. ιδ'. μθ'. Κῦρος ἔτη. Καὶ ὅσοι. όσοι ἐπισκόπησαν ἐπεσκόπησαν τῶν ἁγίων Ενώδιος ἐν Ῥώμῃ μαρτυρήσας Φίλιτος Φιλιτός Κ. Ζεβίνος Σαμοσάτων Τυραννός Κ. Χριστοῦ διώκται Οσοι μετὰ τὸ χριστιανίσαι τοὺς βασιλεῖς ἐπισκόπησαν ἐν Αντιοχεία Φιλογένιος Μὁ ἐν τῇ συνέδῳ τῇ πρώτη καὶ μαρτύς και κορυφαῖες τῶν ἐν Νικαία πατέρων, ὁ ἐκβληθείς, κ. τ. λ. τη μεθ' ὧν Ανάνιος CHRONOGRAPHIA BREVIS. Joannes Cyprius misericors annis 30. EPISCOPI ANTIOCHENI. - B Universi Antiochiæ eptscopi, a Christi et apostolo- rum temporibus. passus est, annis 4. annis 13. Hactenus gentiles imperatores et persecutores. Et qui sunt patriarchæ post Christi fidem ab impe- faloribus receptam, sunt hi : qui etiam ab Arianis ejectus est, annis 18. Quem secuti sunt Ariani sex. chensis cncenia celebrata, annis 12. D nis 25. Jen. Jen. Post Georgium addit cod. Jen. Matr. Jen. Mair. " Jen. om. V. Jen. pos! add. V. "x5'. 5'. Jen. V. Jen. 2. V. V. Hutr. Jen. Vulg. Jn. Jen. 49. Georgius annis 11. 50. Petrus annis 10, 1. Petrus apostolus annis 11. 2. Evodius annis 23. 3. Trajanus Deifer, qui sub Trajano martyrium 4. Hero annis 20. 5. Cornelius annis 13. 6. Heros annis 26. 7. Theophilus annis 13. 8. Maximianus annis 13. 9. Serapio annis 25. 10. Asclepiades annis 9. 11. Philetus annis 8. 12. Zebenus annis 6. 13. Babylas, qui sub Decio martyrium sublit, 14. Flavius annis 9. 15. Demetrianus annis 4. 16. Paulus Samosatensis annis 8. 17. Domnus annis 2. 18. Timeus annis 10. 19. Cyrillus annis 15. 20. Tyrannus annis 15. 21. Vitalis anuis 6. 22. Philogenes annis 3. 23. Paulus annis 5. 24. Eustathius, primae synodli Nicaea corypheus, 25. Eulalius annis 3. 26. Euphronius amnis 8. 27. Phacellius, sub quo magnæ ecclesiæ Antio- 28. Stephanus annis 3. 29. Leontius annis 8. 30. Eudoxius annis 2. 31. Anianus annis 4. 32. Meletius confessor, a Valente pulsus, an-

Καὶ ὅσαι τῆς Νέας ἀντιλέγονται α' 13. 'Αποκάλυψις Ιωάννου στίχο. αν. β'. 'Αποκάλυψις Πέτρου στίχοι τ'. γ΄. Βαρνάβα ἐπιστολὴ στίχοι ατζ. δ'. Εὐαγγέλιον κατὰ Ἑβραίους στίχοι βα. Καὶ ὅσα " ἀπόκρυφα τῆς Παλαιᾶς. α'. Ενώχ στίχοι δω. β'. Πατριάρχαι στίχοι επ'. γ΄. Προσευχή Ἰωσὴφ στίχοι απ'. δ. Διαθήκη Μωϋσέως " στίχοι αρ'. ε'. 'Ανάληψις Μωϋσέως στίχοι αυ. ς'. ᾿Αβραὰμ στίχοι τ' 18. ζ'. Ἠλάδ καὶ Μωδάδ στίχοι ν'. η'. 'Ελία προφήτου " στίχοι γις". 6'. Σοφονίου προφήτου το στίχοι χ. ι'. Ζαχαρίου πατρὸς Ιωάννου στίχοι φ'. ια'. Βαρούχ, ᾿Αββακούμ, Εζεκιήλ καὶ Δανιὴλ ψευδεπίγραφα 10. Καὶ ὅσα τῆς Νέας απόκρυφα ". α'. Περίοδοι Πέτρου στιχοι βήνας. Β' 6'. Περίοδος Ιωάννου στίχοι βχ γ'. Περίοδος Θωμᾶ στίχοι αψ δ. Εὐαγγέλιον κατὰ Θωμάν στίχοι απ' τ ε'. Διδαχὴ ἀποστόλων στίχοι σ'. ε'. Κλήμεντος α', β', στίχοι βχ' 47. ζ. Ἰγνατίου, Πολυκάρπου, Ποιμένος [καὶ] Ερμά " τι ὅσαι τῆς Νέας ἀντιλέγονται βίβλοι ὅσα - Παλαιᾶς. Οσαι ἀπόκρυφοι τῆς Παλαιᾶς βίβλοι Μωϋσέως Μωσέος τ. το Ελδάδ Ἠλίας προφήτης προφητεία το Αμβακούμ Ιεζεκιήλ στίχοι οι Οσαι ἀπόκρυφοι τῆς Νέας βίβλοι βφ' βχ'. γχ' το σώμα στίχοι αχ Η αποκάλυψις Ιωάννου..... στίχοι αθ'. Κλήμεντος λβ' στίχοι βχ' Ν. Κλήμεντος στίχο:. Έρμα στίχοι... S. NICEPHORI PATRIARCHÆÆ CP. Qua Novi Testamenti dubitantur. Quæ apocrypha Veteris Testamenti. A III. B inscripta. Qua Novi Testamenti apocrypha. S. Doctrina apostolorum vers. 200. Matr. * h lineæ in ed. Vulg. et in cod. Coisl. scribæ errore prætermissæ sunt, in codice Mair. habentur æque atque in Jenensi. În cæteris varietas nulla. " zał Matr. Coisl. et V. Jen. * Yt' Vulg. Coisl. numeri libris præpositi desunt in cod. Jen. Coisl. et Vulg. Coisl. et V. Matr. et V. addit Jen. et Coisl. sd Matro 8s numeri prefiri desunt in codl. Jen. Coisl. et Matr. V. et Coisl. Coisl. ss Tola a col Coisl. abest, in ejus locum male substituitur: Hoc erasum fui addit Montef. 8' Jeuens. Lectionem quam dedimus ofert Coisl. • Coisl. numerus deest in cod Jen. et Coisl. - 1. Apocalypsis Joannis vers. 1400. 2. Apocalypsis Petri vers. 300. 3. Barnabæ epistola vers. 1360... 4. Evangelium secundum febraos vers. 2200. 1. Enoch vers. 4800. 2. Patriarchæ vers. 5100. 3. Oratio Josephi vers. 1100. 4. Testamentum Mosis vers. 1100. 5. Assumptio Mosis vers. 1400. 7. Elad et Modad vers. 400. 8. Eliæ prophetæ vers. 3016. 9. Sophoniæ prophetæ vers. 600. 6. Abraam vers. 500. 10. Zachariæ patris Joannis vers. 500. 41. Baruch, Habacuc, Ezechiel et Daniel falso 1. Itinerarium Petri vers. 2750. 2. Itinerarium Joannis vers. 2600. 3. Itinerarium Thong vers. 1700. 4. Evangelium sec. Thomam vers. 1300. 6. Clementis pri:na et secunda vers. 2600. 7. Ignatii, Polycarpi, Pastoris [et] Herz.

Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν αὐτόν. Ηρώτησας ἡμᾶς, τιμιώτατε Πάτερ, διὰ τῆς γρα- φῆς σου, οὐ περιττῶς καὶ ἀναρμόστως, ἀλλὰ λε- λογισμένως καὶ ἀκριβῶς, περὶ ὧν αὐτὸς διηπόρη- σας· ἃ σήμερον διαποροῦσι καὶ ἄλλοι πολλοί. "Α τοίνυν ἐκείνοις τοῖς κατ' ὄψιν ἡμῖν ἐντυγχάνουσι, τοῦ Θεοῦ διδόντος λέγομεν, ταῦτα καὶ πρὸς τὴν σὴν ἀποῦσαν τελειότητα λέγομεν. Αὐτίκα κανόνας έχε κλησιαστικούς παρὰ τῶν θεοφόρων Πατέρων εκτε θέντας και βεβαιωθέντας, ἐκείνους εἶναι λέγομεν, οὺς οἵ τε ἅγιοι ἀπόστολοι, καὶ οἱ ἐν ταῖς ἑπτὰ μεγά λαις καὶ οἰκουμενικαῖς συνόδοις συνελθόντες ἅγιοι Πατέρες ἐξέθεντο. Πρὸς τούτοις, καὶ τοὺς παρὰ τῶν τοπικών συνόδων γεγονότας, καὶ παρὰ τῶν κατὰ διαφόρους καιρούς λαμψάντων φωστήρων τῆς Β κλησίας, καὶ μεγάλων ἱεραρχῶν ἐκφωνηθέντας· ὧν καὶ τὸ κατ' ὄνομα ἐν τῷ προοιμίῳ τῆς ς', συνόδου σπουδάσας εὑρήσεις, καὶ παρὰ τούτους ἕτερόν τι ἡ Ἐκκλησία οὐ δέχεται. Τοὺς οὖν δηλωθέντας πάντας κανόνας ἀκριβώσας ἐπιμελῶς, οὐχ ἁμαρτήσεις τοῦ σπουδαστοῦ. Περὶ δὲ τῶν ἐκτεθέντων παρὰ τοῦ Νη- στευτοῦ Ἰωάννου συνήθειαν παρελάβομεν, ὥστε κατά δύναμιν ἑκάστου καὶ τὰς ἐπιτιμήσεις οἰκονομεῖν. Πλὴν τοῦτο λέγομεν, ὅτι τὰ δοκοῦντα μὲν κατὰ τὴν ἀκρίβειαν τῶν κανόνων ῥηθῆναι τῷ Νηστευτῇ Ἰωάννη εἴ τις νουνεχὴς σκοποίη, τῆς τῶν Πατέρων διανοίας ἐξήρτηνται. Τοῦ γὰρ μεγάλου Βασιλείου ἐν τῷ τελευταίῳ κανόνι αὐτοῦ συνοπτικῶς παραγγέλλοντος παντὶ ψυχῶν οἰκονομίαν πεπιστευμένῳ ἐξουσίαν δε δόσθαι, ἐπιτείνειν καὶ ἐλαττοῦν τὸ ἐλάττωμα, κατὰ @ τὰς διαθέσεις δηλαδὴ τῶν ἐξομολογουμένων, καὶ ὅλως στοχάζεσθαι τῶν προσώπων, καὶ τῶν πραγμάτ των, καὶ ἐν διακρίσει τὴν τῶν ψυχῶν ποιεῖσθαι ὠφέλειαν· οὐδὲν ξένον, εἰ καὶ ὁ Νηστευτής Ἰωάννης, τῷ τοιούτῳ κανόνι πειθόμενος, κατὰ τὸ δοθὲν αὐτῷ πνευματικὸν χάρισμα κεκαινοτόμηκέ τι, ἐπ' ὠρε- λείᾳ πάντως τὸν οἰκονομούμενον οἰκονομῶν. Δεῖ οὖν τῶν συνοδικῶς ἐκφωνηθέντων καὶ βεβαιωθέντων ἀντέχεσθαι, ἔπειτα καὶ οἰκονομεῖν κατὰ τὰς διαθέ σεις τῶν προσώπων, καὶ καιρῶν, καὶ τρόπων τὴν ἐπιτιμίαν, τοῦ μεγάλου Βασιλείου, ὡς εἴρηται, τοῦτο ἐπιτρέποντος. Τὸ δὲ λέγειν, ὅτι τὰ κανονικά παραγγέλματα, οὐδὲ μέχρις ἀκουῆς [ἀκοῆς] φέρουσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀνάξιόν ἐστι τῆς σῆς ἀρετῆς. Οἱ γὰρ μὴ ταῦτα δεχόμενοι, οὐδὲ τῆς τῶν Χριστιανών με ρίδος ὅλως εἰσί· καὶ διὰ τοῦτο δεῖ μὴ αὐστηρώς τούτοις καὶ ἀπαραμυθήτως χρῆσθαι, ἀλλὰ συμπαθητικῶς καὶ διδακτικῶς· ἐπεὶ [καὶ] ὡς ἀνεπαχθή [ ὡς ἂν ἐπαχθῆ] καὶ ἡδέα τοῖς νοσηλευομένοις παρέχουσι. EPISTOLA AD THEODOSIUM. A B Ejusdem ad eumdem. Interrogasti nos, in primis venerande Pater; scripto tuo, non prolixe nec inconcinne, sed consi- derate et ad aussim, de quibus ipse dubitasti, quæ hodie dubitanter et multi alii quærunt. Quæ igitur illis qui coram nobiscum colloquuntur, Ded dante, dicimus : ea nos ad integritatem tuam enuntiamus. Primum Canones ecclesiasticos a Numine afflatis Patribus editos ét confirmatós, illos esse dicimus quos sancti apostoli, quique in septem magnis et œcumenicis synodis convenerunt sancti . Patres, ediderunt. Ad hæc et qui a provincialibus synodis facti sunt : et ab iis quæ per varia tem)- pora claruerunt Ecclesiæ luminaribus, magnisqué Ex- pontificibus fuere promulgali, quos in initio ve synodi nominatim percensitos comperies; et præ- ter hos nihil aliud Ecclesia admittit. Declaratos igitur omnes canones si diligenter consideres, scopo non aberrabis. Quod autem ad editos a Joanno dejunature, consuetudinem recepimus, justa nuius- cujusque vires, correctionum moderandarum : eu excepto quod dicimus, quæ non secundum canonum disciplinam visa sunt a Joanne Jejunatore dicta esse, si quis cordlatus consideraverit, ex Patruu sententia dependere. Cum enim magnus Basilius in ultimo suo canone perspicue moneat, cuicunque animarum cura crédita est, potestatem dari augendi minuendique delictum ex affectu videlicet confitentium) et omnino personas ac res obser vandi procurandique cum judicio utilitateque ani marum : non mirum certe si Joannes Jejunator, canonis hujus persuasione, juxta datam sibi spiri - talem gratiam, quidpiam innovarit : id quod dis- peusatur, ad utilitatem prorsus administraus. Ad hærendum ergo est iis quæ synodice promulgata et confirmata sunt : deinde etiam ex personarum et temporum morumque qualitate correctionis dispen- satio facienda, magno Basilio id (quemadmodum dictum est) permittente. Cæterum tna virtute illud indignum est quod dicis : homines, ne auditu qui- dem, canonica præcepta ferre : qui enim ea non admittunt, nullo modo sunt Christianarum partium · ob eamque causam non severe et sine consolatione his tibi eritʼutendum: sed benigne et facili disci- D plina, nam velut dulcia et jucunda agrotantibus exhibent. EJUSDEM AD EUMDEM. De ligandi solvendique potestate. (Biblioth. Patrum, t. XII, p. 547.) Ligandi solvendique provincia pontificibus ipsis a clementissimo Deo nostro demandata est. Siqui- • Matth. xvi, 18. PATROL. GR. C. -- dem ad Petrum ait: Quæcunque ligaveris, ligata, et quærunque solveris soluta erunt'. Unde olim