CHRISTOPHORI PATRIARCHÆ ALEX. (FABRIC. Biblioth. Græc. edit. 1741, tom. XII, p. 656.) Theophilo tribuitur ab Leone Allatio. Theophili Alexan Irini Dissertatio de homine Grece et Latine cum versione et notis Fed. Murelli prodiit Paris. 1608, 8. Titulus est: Θεοφίλου Αλεξανδρείας λόγος, Τίνι ὁμοιοῦται ἄνθρωπος. Sed si quis hanc homiliam evolvat, facile animadvertet scriptorem non quarti sæculi, sed longe juniorem, qui de gravi jugo Ismaelitarum conqueritur, p. 3: ἀφ᾽ οὗ δὲ ἐπῆλθεν ἡμῖν ὁ βαρὺς ζυγὸς τῶν Ἰσμαηλιτῶν. Neque Theophili ætatem sapit, quot p. 16, legis: καὶ ἐπεκαλεῖτε τοὺς ἁγίους εἰς βοήθειαν. Cælerum ex codicibus mss. quos evolverunt Allatius ad Eustathium Antiochenum, p. 254, Lambecius Vill, p. 364, et Cotelerius, t. Il Monument. Ecclesia Graca, p. 669, constat aucto rem esse Christophorum patriarcham Alexandrinum, unum ex tribus illis episcopis, qui ad Theophilum Iconomachum scripsit celebrem illam pro cultu sacrarum imaginum Epistolam, quæ Græce et Latine edita est a Francisco Combefisio Paris. 1664, in-4, in manipulo rerum CPolitanarum p. 110-145, et a Michaele Le Quieu in nova Joannis Damascent Operum editione, t. I, p. 629-617. Notum autem esl Theophilum illum imperitasse ab a. C. 829, usque ad a. 842: unde de elate hujus Christophori simul constare polest, quam etiam recte Caveus atque Oudinus adnotaverunt. Quoniam autem rarissime obvia est illa Morelli editio, neque usquam repetita, quod sciam quæ Dupinii etiam diligentiam fugerit, et Lanlrecii, nec inspecta Tillemontio, qui de Theophilo Alexandrino diligentissime disserit, t. X1 Memor. H. E. pag. 441-499, operæ pretium duxi eam hoc loco integram subjicere, præfixa codicis Cæsarei inscriptione. Confer, quae de illa Epistola dixi volum. VI hujus Bibl. p. 688, et VIII, p. 802. Cotelerius 1. II, Monum. p. 669. PseudoTheophilus Alexandrinus, seu pseudo-Chrysostomus Savilii, L. VIII, p. 857, qui ex mullis variarum Bibliothecarum codicibus verus est Christophorus Alexandrinus, sermone Cui vita humana sit similis. Illam in Chrysostomo Savilii frustra quæsivi. CHRISTOPHORI PATRIARCHE ALEXANDRINI HOMILIA. Sancti Patris nostri Christophori patriarchæ Alexandrini, Parænesis in usus animarum demonstrans, cuinam similis sit vita hæcce hominum, et in quem finem desinat. Τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Χριστοφόρου και τριάρχου Αλεξανδρείας. Παραίνεσις ψυχωρε της φανεροῦσα τίνι ὁμοιοῦται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς ποῖον τέλος καταστρέφει. Frederico Morellio interprete. 1. Omnes hujus evi autistites et pastorum principes (charissimi) divinus Sermo, qui per nos, et in nobis sacro principatui præest, ad curam, et provisionem excitat, et sollicitudinem salutis universorum gerit, dum nos et populi coetum, et per nos ipsos benigne corrigit et pascit; qui mosto Mosi et animum despondenti dixit: Non es tu, qui populum meum pascis, sed ego' per le '. lloc Dei Verbum hodie invocamus, quod, ul fontana munera, diminutionem nullam admittentia largiens, infirmilalem nostram virtute sua corroboret, et insipientiam nostram erudiat sua maxime arcana et ineſſabili sapientia atque gratia. II. Quando multum cogito et in meo corde voluto ea, quæ Adamo primo homini, a Deo creato con-´ tigerunt, obstupesco, et dubii atque anxietatis plenus sum), dum ambigo qui vir ille Dei manu fictus, ciusque familiari colloquio potitus, et prophetici muneris honore decoratus, qui paradisi hortum angnissimum pro domicilio habebat, promulgatus • Exod. iv, 12. Α'. Πάντα; μὲν ἀγαπητοί, τους κατά καιρόν ἀρχιερεῖς τε καὶ ποιμενάρχας, ὁ δι' ἡμῶν καὶ ἐν ἡμῖν Ιεραρχῶν θείος λόγος διεγείρει πρὸς ἐπιμέλειαν, καὶ πρόνοιαν, καὶ φροντίδα τῆς σωτηρίας πάντων ποιούμενος, ὡς ἡμᾶς σὺν τῷ λαῷ, καὶ δι' ἡμῶν αὐτῶν φιλανθρώπως παιδεύων καὶ ποιμαίνων· ὁ εἰπὼν τῷ Μωσῇ ἀθυμήσαντι, ὅτι οὐ σὺ εἶ ὁ ποιμαίνων τὸν λαόν μου, ἀλλ' ἐγὼ διὰ σοῦ. “ἂν ἐπικαλούμεθα σήμερον, ὡς τὰς πηγαίας δωρεάς αμειωτους δωρούν μενος, φωννύῃ τὴν ἡμῶν ἀσθένειαν τῇ αὐτοῦ δυνάμει, καὶ σοφίζῃ τὴν ἡμῶν ἀφροσύνην τῇ αὐτοῦ ὑπερο αῤῥήτῳ σοφίᾳ τε καὶ χάριτι. Β΄. Οταν οὖν τὰ κατὰ τὸν πρωτόπλαστον Αδάμ ἐννοῶ καὶ ἀναλογίζομαι, ἐξίσταμαι καὶ ἀπορίας πλη ροῦμαι, ὡς ἐκεῖνος ὁ χειρὶ Θεοῦ πλασθεὶς καὶ συν όμιλος Θεοῦ γενόμενος, καὶ προφητικού χαρίσματος ἀξιωθείς, καὶ οἰκητήριον τὸν παράδεισον ἔχων, καὶ ἐκ πάντων τῶν ἐπὶ γῆς ἀναγορευθεὶς μίαν ἐντολὴν παρέβη, καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν ἐστερήθη πάσης

HOMILIA CUI VITA HUMANA SIT SIMILIS. γὰρ τῆ; τοιαύτης τιμῆς καὶ βασιλείας καὶ πασῶν princeps omnium quæ in terra degebant, simul atque τῶν θείων δωρεῶν ἐν μιᾷ ῥοπῇ γυμνωθεὶς ἐξέπεσε, καὶ τοῦ παραδείσου ἐξόριστος γέγονε, καὶ εἰς βάθος πτωχείας καὶ ταλαιπωρίας κατήντησεν. unum transgressus est mandatum, omnibus illico bonis privatus ac destitutus fuerit. Enimvero omni pristino honore et imperio atque omnibus donis divinis uno temporis momento spoliatus excidit, et paradiso exclusus exsulavit, atque in profundum inopiæ et ærumnæ gurgitem incurrit. Γ'. Οταν οὖν τὸ ἐν πταίσμα τῆς παρακοῆς ἐκείνου συγκρίνα; τοῖς· ἀναριθμήτοις ἡμῶν ἁμαρτήμασιν, ἀπογνώσει βυθίζομαι. Ὅταν δὲ εἰς τὰ κατὰ τὸν λῃστὴν τὸν νοῦν ἐπανάγω, καὶ γνῶ ὅτι δι᾽ ἑνὸς λόγου σέσωσται, ἐξαλειφθέντων αὐτοῦ πάντων τῶν ἁμαρ τημάτων, ἀναψύχω τῇ ἐλπίδι, καὶ προστρέχω προθύμως τῇ μετανοίᾳ· ἐπειδὴ ἐκεῖνος τῷ ἔργῳ πέπτωκε, καὶ οὗτος δι' ἑνὸς λόγου σέσωσται. Ἐκεῖνος θαύματα ἐξαίσια εἶδε, καὶ παρήκουσεν· οὗτος οὐδὲν οἶδεν, εἰ μὴ τὸν Χριστὸν καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον, καὶ ἡτι μωμένον, καὶ ἐπίστευσε· πολὺ οὖν τὸ διάφορον, καὶ τῆς ἰσότητος τὸ ἄνισον, νόσου ψυχῆς καὶ σώματος τὸ ἀνόμοιον· οὐ γὰρ εἶχεν ἑτέραν ἀρετὴν ὁ λῃστὴς, εἰ μὴ τὸ εἰπεῖν καὶ μόνον, Μνήσθητί μου, Κύριε, ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. Οσοι οὖν Χριστοῦ μαθηταὶ ὄντες, συγκληρονόμοι αὐτοῦ γενέσθαι ἐλπίζετε, ἀγω νίσασθε τοιαύτην πίστιν ἔχειν, καὶ εὐσεβῶν τρόπων ἔργα διαπράττεσθαι. Πᾶς γὰρ ἄνθρωπος βαπτισθεὶς εἰς Πατέρα, καὶ Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, καὶ τῆς θείας κοινωνίας μεταλαβεῖν ἀξιωθεὶς, οὐ λέγει αὐτῷ τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον· Μὴ ἀδικήσης, μὴ ῥαπίσης τινά. ᾿Αλλὰ τί λέγει; "Ακουσον· Ἐὰν ἀδικηθῇς, ὑπόμεινον· Εάν τις ῥαπίσῃ τὴν δεξιάν σου σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην· ἐάν τις σε αγγαρεύῃ μίλιον ἐν, ύπαγε δύο. Ταῦτα παρὰ τοῦ ὁμοπίστου ὑπομεῖναι οὐδεὶς τῶν Χριστιανῶν καταδέχεται. Αφ' οὗ δὲ ἐπῆλθεν ἡμῖν ὁ βαρὺς ζυγὸς τῶν Ισμαηλιτῶν, κατεδεξάμεθα τούτων βαρύτερα ἀκούοντες, καὶ μὴ βουλόμενοι ὑπομεῖναι· εἰ γὰρ ὑπομένοιμεν τοιαῦτα ὑπὸ τῶν ὁμοπίστων, πλείονα ἂν μισθὸν ἔχοιμεν. Οτι Χριστιανὸς ἐὰν ἀδικήσῃ τινά, τριπλῆν τὴν ζημίαν ὑπομένει· οὐδὲ γὰρ τὸ δεύτερον ράπισμα δέχεται, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἄλλον ἀδικῆσαι τολμα. 1ii. Proinde cum ut:um illius inobedientiæ lapsum cum innumeris erratis nostris compone, desperationis immergor pelago. Verum quando apinum ad ea quæ latroni acciderunt reduco, et novi eum unica oratiuncula servatum esse, omnibus ejus erratis deletis, spe reficior, et alacriter ad pœnitentiam recurro; quandoquidem ille ob factumn ceciderat; hic etiam per dictum unum servatus est: ille miracula stupenda viderat, et inobediit. Hic nihil noverat, nisi Christum, et eum cruci affixum ignominiaque affectum. *, et credidit. Magnum igitur discrimen est æqualitatis, vis inæqualis, animi morbi et corporis dissimilis: neque enim alia virtute latro fuit præditus, nisi quod dixerit, solum hoc dumtaxat, Memento mei, Domine, in regno tuo '. Qui cunque ergo, discipuli Christi cum sitis, etiam coharedes ejus fieri speratis, ut tali fde sitis præliti, contendite, et morum piorum opera præstate. Etenim omnis lustrali baptismatis aqua tinctus in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; et divinæ communionis participatione honoratus, patientia instructus esse debet: siquidem sanctum Evangelium non dicit: Ne injuriam inferas: ne impingas alapam. Non. Verum quid ait? Audi: Si injuria laesus fueris, suffer, palere: Si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, prabe illi et alteram. Si quis te angariaverit mille passus, vade cum illo et alia duo. Atqui hæc ab ejusdem fidei cultore perpeti, nullus Christianorum admittit. Verum ex quo tempore grave jugum Ismaelitarum nos oppressit, his graviora admittere, audire, et vel inviti tolerare cogimur. Etenim si hæc pateremur ab iis, qui eamdem colunt fidem, majorem obtineremus triplicem sustinet multam: non enim secundum mercedem: quia si quem Christianus laeserit, colaphum admittit, sed ipse alterum injuria afficere audet. Δ'. Δεῖ οὖν πάντα Χριστιανὸν ἐπὶ πᾶσαν ἁμαρτίαν. IV. Quocirca par est Christianum ob unumπάντοτε μετανοεῖν τῷ Θεῷ γνησίως, πρὸ τῆς ἀπα- quodque erratum, poenitentiam non fiete apul ραιτήτου αποφάσεως τοῦ θανάτου, καὶ μὴ πλανηθής και τῇ ἀπάτῃ τοῦ βίου τούτου. Ωμοιώθη γὰρ ἡ ζωὴ ἡμῶν ἐν τῷδε τῷ βίῳ ἀνθρώπῳ οἰκήσαντι ἐν αὐλῇ, μετὰ τῆς ἰδίας γυναικὸς καὶ μονογενούς τέκνου καὶ δούλου ἑνός· ἐν ᾗ αὐλῇ ἦν ὄφις θανατηφόρος. Ο δὲ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ἀκούσας παρ' ἄλλων ὅτι ὄφις ἐκεῖνος τοὺς εἰσερχομένους εἰς τὴν αὐλὴν ἐκείνην ἀπὸ γενεῶν ἀρχαίων θανατοί, ώφειλεν ἢ ἐκ τῆς αὐλῆς ἐκείνης ἐξελθεῖν, ἢ τὸν ὄφιν ἀποκτεῖναι, τουτέστι τὸν δαίμονα τῆς φιλαργυρίας καὶ τῆς ἐπιθυμίας. Καὶ ὅμως ἐλθὼν τοῦ ἀποκτεῖναι τὸν ὄφιν, εὗρεν ἔμπρο σθεν αὐτοῦ τὸ νόμισμα ὁλόβρυζον, καὶ λαβὼν αὐτὸ εἶπεν, ὅτι Εἰ ἤθελεν ἀποκτεῖναι ἡμᾶς ὁ ὄφις οὗτος, οὐκ ἂν τὸ νόμισμα τοῦτο ἡμῖν ἔδωκεν· καὶ ἐχάρη, 1 1 Cor. 11, 2. Luc. xxii, 42. * Matth. v, 59 41. Deum agere ante sententiam de inexorabili morte enuntiatam, et non errore vitæ hujus abduci. Etenim vita nostra similis effecta est in hoc ævo, homini qui incoluit ædes cum uxore sua, et unigena filio, atque uno famulo: in quibus ædibus serpens erat letbifer. Vir ille cum ab aliis audisset, serpentem istum ingredientes domum illam a priscis sæculis enecare, debuit aut ex illa domo egredi, aut anguem interficere, malum videlicet genium avaritiæ et libidinis: attamen profectus ad occidendum serpentem, invenit ante pedes suos numisma e puro solidoque auro; hoc nummo accepto: Si vellet, inquit, occidere nos hic anguis, haudquaquam istud numisma nobis daret: et gaudio deli-

CHRISTOPHORI PATRIARCHÆ ALEX. bulus ail: Forte an etiam aliud alferet numisma; λέγων· Ἴσως καὶ ἄλλο ἡμῖν νόμισμα φέρει, καὶ οὐκ et non interimam ipsum: ac postridie reversus ἀποκτενῶ αὐτόν. Καὶ ἐλθὼν τῇ ἐπαύριον, εὗρεν alium invenit nummum, et hæc cum animo suo ἄλλο νόμισμα, καὶ διελογίσατο ἐν ἑαυτῷ, λέγων, ὅτι reputavit dicendo: Serpens hic morte dignus non Οφις οὗτος οὐκ ἔστιν ἄξιος θανάτου, ἀλλὰ καὶ τιμῆς est, imo pretio ingenti. μεγάλης. V. Perseveravit vero serpens longo satis tempore per singulos dies rursus ipsi numisma exhibere, nullaque in re ipsum lædere, et gavisus est homo, quod non occidisset serpentem. Is porro equum magni pretii habebat, ad quem cum venisset anguis, ipsum momordit. Domiciliumn est hac vila, charissimi, serpens est mundi prineeps hostis, qui calcaneum cujusque observat, ut quemvis interimat: nummus autem est prava cupiditas, quæ omnes ad exitium impellit. Virus denique serpentis est peccatum, quod omnes sibi obtemperantes " necat, ut ait Apostolus: Nam concupiscentia concipiens gignit peccatum: peccatum autem perfectum concepit mortem *. Etenim propter incuriam nostram Deus interitum in pecudes nostras mittit, nos exterrendo, ut sapiamus. Ε΄. Καὶ διένειμεν ὁ ὄφις καιρὸν ἱκανὸν καθ' ἑκάστην ἡμέραν πάλιν αὐτῷ τὸ νόμισμα, καὶ ἐν μηδενὶ αὐτὸν βλάπτων· καὶ ἐχάρη ὁ ἄνθρωπος ότι οὐκ ἐφόνευσε τὸν ὄφιν. Εἶχε δὲ ὁ ἄνθρωπος ἵππων πολύτιμον· καὶ ἐλθὼν ὁ ὄφις ἔδακνεν αὐτόν. Αυλή μέν ἐστιν ὁ βίος οὗτος, ἀγαπητοί· ὄφις δὲ ὁ κοσμο κράτωρ, ἐχθρὸς, ὁ τὴν πτέρναν ἑκάστου τηρῶν ὅπως πᾶν θανατώσῃ· τὸ δὲ νόμισμά ἐστιν ἡ πονηρὰ ἐπιθυμία, ἡ πάντας ὠθοῦσα πρὸς ἀπώλειαν· ὁ δὲ ἱὸς τοῦ ὄψεως, ἐστὶν ἡ ἁμαρτία, ἡ πάντας τοὺς πειθομένους αὐτῇ θανατοῦσα, καθώς φησιν ὁ Ἀπόστολος: Η γὰρ ἐπιθυμία συλλαβοῦσα τίκτει ἁμαρτίαν· ἡ δὲ ἁμαρ τία ἀποτελεσθεῖσα κύει θάνατον. Διὰ γὰρ τὴν ἀμέ λειαν ἡμῶν, πέμπει ὁ Θεὸς θάνατον εἰς τὰ κτήνη ἡμῶν· ἐκφοβῶν ἡμᾶς, ὅπως ἡμεῖς σωφρονήσωμεν. Γ΄. Εἶτα ἰδὼν ὁ ἄνθρωπος τὸν ἵππον αὐτοῦ θανατωθέντα ὑπὸ τοῦ ἔφεως, ἐλυπήθη. Καὶ ἤρξατη ἀναθεματίζειν τὴν αὐλὴν καὶ τὸν ὄφιν, καὶ διαλογίζε σθαι ἐν ἑαυτῷ, λέγων· Ἐφ᾽ ὅσον ὁ ἱὸς τοῦ ὄφεις τούτου θανατοί, συμφέρει ἡμῖν θανατώσαι αὐτὸν, πρὶν ἡμᾶς θανατώσει· καὶ ἐλθὼν τοῦ ἀποκτεῖναι αὐτὸν, εὗρε τὸ νόμισμα κατὰ τὸ ἔθος· καὶ εἶπε· Τὸν μὲν ἵππον ἀπωλέσαμεν, διὰ τί καὶ τὸ καθημε ρινόν νόμισμα ἀπολέσομεν; Ἐφ' ὅσον τὸ ἄλογου μόνον ἐφόνευσε, καὶ τοὺς ἀνθρώπους οὐ βλάπτει, διὰ τί καὶ θανατοῦμεν αὐτόν; Καὶ ἀφῆκε τὸν ὄφιν ζῶντα. Καὶ ἐποίησεν ὁ ἄνθρωπος καιρόν, καθημέραν λαμβάνων τὸ νόμισμα, καὶ ἐν μηδενὶ βλαπτόμενος· καὶ ὅτι εἶδεν ὁ ὄφις τὸν ἄνθρωπον αμεριμνήσαντα, ἦλθε καὶ ἔδακε τὸν δοῦλον αὐτοῦ κοιμώμενον· ἶνα μή τις εἴπῃ· Καὶ διὰ τί ἀπῆλθεν εἰς τὸν τόπον τοῦ ὄφεις; ἢ διὰ τί ὁ δεῖνα μὴ παρεφυλάξατο μὴ ῥίπτειν ἑαυτὸν εἰς τὸν θάνατον; Τί γὰρ τὸ ἄωρον τοῦ θανάτου εγίνωσκεν; Εἶτα κράξαντος τοῦ δούλου ἦλθεν ὁ κύριος αὐτοῦ σπεύδων καὶ καταρώμενος τὸν ὄφιν καὶ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ἐγνώρισε τὴν αὐλὴν ἐκείνην· ὅτε καὶ ἡμεῖς ἐν ταῖς εὐημερίαις οὐ μνημονεύομεν τοῦ θανάτου· ἐν δὲ ταῖς θλίψεσιν ὀλιγωροῦμεν, καὶ ἀναθεματίζομεν VI. Postea homo intuitus equum suum interemplum ab angue, dolore percitus est, ædes el serpentem exsecrare coepit, atque ita secum ipse disserere: Quia virus serpentis hujus enecat, conducit nobis eum interficere priusquam nos perimat: el cum ad occidendum ipsum venisset, numMAM pro more reperit, aitque: Equum quidem perdidimus, sed quare etiam quotidianum numisma perlemus? quatenus autem brulum solum interemit, et homines non lædit, cur etiam ipsum interficeremos? et ita et anguem viventem dimisit, et óccasionem lucri captavit, mummum capiens quotidie, ac nulla in re offensus: tum serpens cum hominem negligentem admodum-vidit, venit, et servum ejus dormientem momordit, ut ne quis haec diceret: Curnam abiit ad locum serpentis? aut, quare hic non cavit sibi, ne se morti objiceret? quis enim incersum intempestivæ mortis tempus cognovisset? deinde vociferante servo, venit lerus ejus prope rans, et detestans ac diris devovens serpentem et horam qua doumam illam noverat. Quandoquidem etiam nos in rebus prosperis, mortis non meminimus, in adversis autem despondemus animum, el vitam exsecrarus et horam in qua vitam percepi- τὸν βίον καὶ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ἐγνωρίσαμεν αὐτόν· mus; ac singuli dicimus: vere in posterum non vagabimur errore vitæ hujus inanis delusi: at denne, ut canis • ad proprium vomitum, ita ad delictum nos convertimus, et pejora prioribus peragimus, neque judicli, neque mortis curam habentes. Etenim in prosperitate, et incuria peccatum invenit ingressum atque irrepit, ac veluti ales Hylus crocodilum observat, quoad videat suaviter ac secure sopitum et aperto ore hiantem; ac tunc καὶ λέγομεν ἕκαστος· Αληθῶς ἀπάρτι οὐ μὴ πλανηθώ τῇ ἀπάτῃ τοῦ βίου τούτου τοῦ ματαίου. Καὶ πάλιν, ὡς κύων ἐπὶ τὸν ἴδιον ἐμετὴν, οὕτως ἐπὶ τὴν ἁμαρ τίαν στρεφόμεθα, καὶ τῶν προτέρων χείρονα διαπραττόμεθα, μήτε τῆς κρίσεως, μήτε τοῦ θανάτου φροντίζοντες. Εν γὰρ τῇ εὐημερία καὶ τῇ ἀμερι μνίᾳ, εὑρίσκει παρείσδυσιν ἡ ἁμαρτία. Καὶ καθάπερ τὸ ὄρνεον ῦλος τηρεῖ τὸν κροκόδειλον, ἕως ἂν ἴδη αὐτὸν ἡδέως καὶ ἀμερίμνως ὑπνώσαντα, καὶ τὸ * Jacob 1, 15. Il Petr. 11, 22. 7 Aliis hydrus; vide Valesium ad Ammian. xxn, 5. a iuterpres legit: διέμεινεν.

HOMILIA CUI VITA HUMANA SIT SIMILIS. στόμα ἀνεῳγμένον ἔχοντα· καὶ τότε εἰσπηδῆσαν avis insiliens per os ejus subit in ventrem, et εἰσέρχεται διὰ τοῦ στόματος αὐτοῦ εἰς τὴν κοιλίαν αὐτοῦ, καὶ διαρρήξαν τὴν γαστέρα αὐτοῦ, ἐξέρχεται, καταλιπὼν αὐτὸν νεκρόν· οὕτω καὶ ἡμᾶς θανατοί. ἡ ἁμαρτία μετὰ τὴν πρᾶξιν· ἀλλὰ ἡμεῖς φθάσαντες διὰ μετανοίας ζωοποιήσωμεν εαυτούς. Ζ΄. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Ἰδὼν οὖν ὁ ἄνθρωπος τὸν δοῦλον αὐτοῦ συνεχόμενον, μετο εστείλατο τους ιατρούς, παρακαλῶν αὐτοὺς, ἐπιμε λεῖσθαι αὐτοῦ, καὶ πολλὰ ποτίσαντες φάρμακα, οὐδὲν ὠφέλησαν. Ὕστερον ἀπέθανεν ὁ δοῦλος αὐτοῦ. Καὶ ὤμοσεν ὁ ἄνθρωπος ἀποκτεῖναι τὸν ὄφιν· καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν τόπον, εὗρε τὸ νόμισμα, καὶ λαβὼν αὐτὸ, εἶπεν· ὁ δοῦλος τιμῇ ἡγοράσθη, καθάπερ καὶ τὸ ἄλο γον· καὶ τὸ χορηγούμενον ἡμῖν καθ' ἑκάστην ἡμέραν νόμισμα κρεῖττόν ἐστι τῆς τιμῆς αὐτῶν. Παραφυλαξώ μεθα οὖν, καὶ οὐκέτι δύναται ἡμᾶς βλάψαι· καὶ τυφλω θεὶς τῇ ἐπιθυμίᾳ τῆς φιλαργυρίας, ἀφῆκε τὸν ὄφιν, καὶ ἔμεινε καὶ πάλιν οὕτως. Καὶ ὅτε εἶδεν ὁ ὄφις τὸν ἄνθρωπον μὴ φροντίζοντα τοῦ θανάτου, ἦλθε ἕρπων νυκτὸς, καὶ ἔδακε τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Ὅτε ώργίσβη ὁ Θεὸς τῷ Θάραν τῷ Πατρὶ τοῦ ᾿Αβραάμ, ἐθανάτωσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν τρίτον, ὃν ὑπὲρ τοὺς ἄλλους ἠγάπησεν, ἵνα ὁ πατὴρ σωφρονήσῃ, καὶ οὐκ ἐσωφρό νησεν· ἐποίει γὰρ καὶ εἴδωλα, καὶ ἐπώλει τοῖς εἰδωλολάτραις· ἐπέστη δὲ τότε ὁ αἰων, εἰς εἰκοστὴν γενεὰν ἔτη, βτλο. Β. Καὶ οὐδεὶς πρότερον ἀνθρώ πων πρὸ πατρὸς υἱὸς ἐτελεύτα, εἰ μὴ ὁ Λαμεχ ὁ υἱὸς τοῦ Μαθουσάλα. Καὶ θαυμάσασα ἡ θεία Γραφή ἐπεσημήνατο λέγουσα· Καὶ ἀπέθανεν Αρὰν ἐγ ώπιον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Θάραν ἐν τῇ γῇ τῆς γενέ σεως αὐτοῦ. discerpto ejus ventre exit, bellua mortua relicta. Sic etiam nos peccatum neci tradit post facinus: veruln nos, per pœnitentiam prævertamus, ac nobismetipsis vitam restituamus. VII. Sed ad propositum revertamur. Cum igitur ille vir servum suum sauciatum vidisset, medicos accersivit, eosque obsecravit, ut curam ejus haberent: qui cum multa ei remedia baurienda porrexissent, nihil juverunt: tandem enim interiit. Idcirco asseveravit herus se serpentem occisurum. At profectus ad cubile serpentis invenit hummum, eoque accepto dixit: Famulus pretio redemptus est, quemadmodum etiam brutum: et numisma, quod nobis quotidie suppeditatur, præstantius est pretio servi et equi. Caveamus igitur in posterum, et non amplius lædere nos poterit. Itaque avaritiæ cupidine excæcatus serpentem dimisit, atque ita rursus perseveravit. Quare cum serpens animadvertisset hominem mortis negligentem esse, venit noctu irrepens, et fitium ejus morsu appetit. Quando Deus succensuit Thareo patri Abrahami, filium ipsius tertium, quem præter alios diligebat, morte præripuit, ut pater saperet. Is vero se non emendavit: namque idola fabricabatur, et idololatris venui exponebat. Tunc vero mundi ætas vicesimum sæculum exegerat ac nullus antea hominum filius ante patrem obierat, præter Lamech, filium Mathusalæ: idque admirata Scriptura sacra notavit bis verbis: Et mortuus est Aram ante Thare patrem suum in terra nativitatis suæ Vill. Age, serinonem de serpente institutum persequamur. Cum filius ingenti clamore vocife. raretur: accessit pater merens et deflens, et guiritans, vaque iterans, diris horam devovens, in qua et casam et serpenteni noverat, quia filius mnigena ipsi erat. Sic etiam in more nobis positum est, cum id ætla adolescentulum ante diem mori cernimus, ut vitam odio prosequamur, atque ætati nostræ imprecati dicamus: Utinam nunquain nati essemus utinam hanc vitam minime agnovissemus, et quæ inamia sunt in ea: hei humana conditioni! quid exinde miserandi exspectaremus? Η'. Καὶ διαλάβωμεν πάλιν τὸν λόγον περὶ τοῦ όφεως. Κράξαντος τοῦ παιδὸς φωνὴν μεγάλην, ἦλθεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ ὀδυρόμενος καὶ κλαίων, καὶ τὸ οὐαὶ κράζων, καὶ ἀναθεματίζων τὴν ὥραν ἐν ᾗ τὴν αὐλὴν ἐκείνην καὶ τὸν ὄφιν ἐγνώρισεν· ἐπειδὴ 6 υἱὸς μονογενὴς αὐτῷ ἦν. Οὕτως εἰώθαμεν καὶ ἡμεῖς, ἡνίκα ἴδωμέν τινα τοιοῦτον νεώτερον ἀποθνήσκοντα πρὸ ὥρας, μισεῖν τὸν βίον καὶ ἀναθεματίζειν τὴν ἑαυτῶν ζωὴν, καὶ λέγειν· Είθε μὴ ἐγεννήθημεν, μὴ ἐγνωρίσαμεν τὸν βίον τοῦτον, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ μάταια. ᾿Αβάλε τῇ ἀνθρωπότητι. Τί ἀπάρει προσδοκῶμεν ἐλεεινοί; Ἐὰν οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἐν τῇ νεαζούση ἡλικίᾳ, καὶ ἀκμῇ τῆς νεότητος ἀπέθανε, τί ἐλπίζο- si lic juvenis in lorentibus amnis et statu atatis μεν ἡμεῖς; οὕτως, οὐ μὴ ἀπατήσει ἡμᾶς ὁ βίος οὗτος ὁ μάταιος· οὔτε ἡ ἁμαρτία τοῦ λοιποῦ. Καὶ ἔτι τῶν δακρύων ἡμῶν ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς ὄντων, καὶ τὸν νεκρὸν προσεχόντων, καὶ τὰς κεφαλὰς ἐν στε ναγμοῖς ἄνω καὶ κάτω κινούντων, καὶ ὀμνυόντων, μηκέτι φροντίζειν βιωτικῶν πραγμάτων, περὶ κλη ρονομίας μαχόμεθα, καὶ τοὺς ὑπηρέτας παραγγέλλομεν ἀσφαλῶς τὰ πράγματα φυλάττειν, λέγοντες, Φυλάξατε, ἀδελφοί, τὰ πράγματα· ἀρκεῖ ἡ θλίψις * Gener. xi, 28. interit, quid nos speramus? in posterum haudquaquam decipiet nos hæc inanis vita, neque peccatuin alliciet. Sed lacrymis adhuc ex oculis fluentibus, et animis ad funus attentis, et capita in gemitibus sursum ac deorsum quatientes, ac jurantes' nullam amplias curam negotiorum ad vitam pertinentium babituros, de hæreditate comendimus, ac ministris injungimus ut rem tuto servent, ac dicimus: Rem conservate, fratres, sullicit nobis All tius in ali. codice reperit γσλβ' ἦσαν λοιπόν.

CHRISTOPHORI PATRIARCHÆ ALEX. vexatio ob mortuum. Hodie flemus et maremus ac ἡμῖν περὶ τοῦ νεκροῦ. Σήμερον ἀπαραμυθήτως Lugenus, nulla consolatione adhibita, et crastina die ita affecti sumus, quasi immortales essemas. IX. Sed unde digressa est, eo redeat oratio; quia ea, quae secula sunt, dicere properamus. Intuitus ille filium suum lacrymarum vim effundentem, et patris auxilium imploranten), medicos convocavit, iisque promiuit se, quidquid petiissent daturum, si quidem filium eruerent ab interitu: at illi, cum multum laborassent, nihil profuerunt: mox ergo filius interiit, et pater dolens, asseveravit se non permissurum ut serpens viveret: Quousque tandem meipsum, inquit, inepte deludam insipiens, et non exsecrandum anguem interficiam, priusquam me interimal? mux. profectus ad serpentem occidenduin, nummum reperit, eoque sumpto, ccepit ipsum inspicere, et dicere: Quid agam? filius meus inter: fectus est: et fortasse si cavisset sibi, neutiquam serpens eum lædere potuisset: ego certe et uxor mea cavebimus, ut anguis nocere nobis non possit: in filio meo sum multatus: cur vero? an ut etiam jacturam faciam quæstus annui nummorum trecentorum sexaginta quinque? Itaque serpentem dimisit: is autem rursus occasionem captare pergebat, homini nummum unum quotidie suggerendo, ut ille socordiæ traderet se, et vitæ vanitatem in pretio haberet. X. Post reversus adhuc serpens ex improviso, uxorem ejus momordit. Ita mors subit, ut fur, qua die non exspectamnus, et nos abripit. Mulier vocifeκλαίομεν καὶ ὀδυρόμεθα καὶ θρηνοῦμεν, καὶ αὔριον ἀθάνατοι διακείμεθα. Θ'. ᾿Αλλὰ ἀναλάβωμεν τὸν λόγον ὅθεν αὐτὸν κατ ελίπομεν, ἐπειδὴ τὰ ἀκόλουθα εἰπεῖν κατεπειγόμεθα. Ἰδὼν οὖν ὁ ἄνθρωπος τὸν υἱὸν αὐτοῦ δάκρυσιν ολοφυ ρόμενον, καὶ τὴν βοήθειαν τοῦ πατρὸς ἐπικαλούμε νον, συνήθροισε τοὺς ἰατρούς, ἐπαγγειλάμενος δο και αὐτοῖς ὅ τι ἂν αἰτήσωσιν, ἐὰν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐλευθερώσωσι τοῦ θανάτου. Καὶ πολλὰ κοπιάσαντες, ὠφέλησαν οὐδέν. Απέθανεν οὖν ὁ παῖς, καὶ λυπης θεὶς ὁ πατὴρ αὐτοῦ ὤμοσε μὴ ἐᾶσαι τὸν ὄφιν ζῶντα, λέγων· Εως πότε μωροποιῷ ἑαυτὸν ὁ ἄφρων, καὶ οὐ φονεύσω τὸν κατηραμένον ὅριν πρίν με φονεύσει; καὶ ἀπελθὼν τοῦ φονεῦσαι αὐτὸν, εὗρε τὸ νόμισμα· καὶ λαβὼν αὐτὸ, ἤρξατο εἰς ἑαυτὸν ἀτενίζων, καὶ λέγων· Τί ποιῶ; ὁ υἱός μου· ἀπέθανε, καὶ τάχα εἰ παρεφυλάξατο, οὐκ ἂν ὁ ὄφις βλάψαι αὐτὸν ἠδύνατο. Όμως παραφυλαξόμεθα ἐγώ τε καὶ ἡ γυνή μου, καὶ οὐ δύναται ἡμᾶς βλάψαι. Έζημιώθην τὸν υἱόν μου. Διὰ τί; ἵνα ζημιωθῶ κατὰ χρόνον, νομίσματα τριακόσι' ἑξήκοντα πέντε; Καὶ ἀφῆκεν αὐτόν. Εμει νεν οὖν πάλιν καιρὸν ὁ ὄφις, παρέχων αὐτῷ καθ ημέραν νόμισμα ἐν τῷ ἀπομεριμνῆσαι τὸν ἄνθρωπον καὶ προτιμῆσαι τὴν τοῦ βίου ματαιότητα. Ι. Ηλθεν οὖν πάλιν ὁ ὄφις άφνω, καὶ ἔδακε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· οὕτως ἔρχεται ὁ θάνατος ὡς κλέπτης, ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκῶμεν, καὶ ἁρπάζει ἡμᾶς. ratur; et vir ejus lugens et deplorans accedit. Ει G Έκραξε καὶ ἡ γυνή· καὶ ἦλθεν ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ὁδο hoc audito amici et cognati flentes convenerunt. Homo iterum medicis accersitis pollicetur eis se pecunias largiturum, si uxorem ejus a morte liberaverint: at illi multið laboribus exantlatis, juvare minime potuerunt. Quare interiit mulier: et solus viduus ac desertus domi remansit; et amicorum ac consanguineorum consilio usus, cum super serpente cuncta quæ prius evenerant, ipsis commemorasset, idem ei oinnes consilium dederunt, ut anguem interimeret: quandoquidem futurum erat, ut herum quoque interficeret. Sed cum ad locum venisset, observaturus egredientein serpentem, ut eum necaret: dum sedem numismatis attendit, et in eo jaceus margaritum cernit, candidum, et pu- p rum, ac pretiosum, æqualis molis atque erat numisma: ingenti gaudio delibutus, acceptam margaritam in hanc et illam partem obvertebat in vola manus, præ lætitia summa ac lubentia, ut jam oblitus necis filii et conjngis et omnium suorum; dixitque apud se: Quoniam hic serpens nummi dolorem et speciem in puritatem et candorem unionis commutavit, prorsus etiam pestiferum virus suum amisit, nec amplius cuiquam nocebit. XI. Ο dementiam! Sic nos omnes (charissimi) serpens antiquus fraude et errore inanis hujus vitæ decipit ut nos a salute et Dei benignitale avertit, atque igni sempiterno tradit: ita quoque se habet ρόμενος καὶ θρηνῶν· καὶ ἀκούσαντες οἱ γείτονες, καὶ οἱ φίλοι, καὶ οἱ συγγενεῖς, συνήχθησαν κλαίοντες. Εκάλεσε πάλιν ὁ ἄνθρωπος τοὺς ιατρούς υποσχό μενος χρήματα παρέχειν αὐτοῖς, ἐὰν ῥύσωνται τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ θανάτου. Καὶ πάνυ πολλά κοπιάσαντες, οὐδὲν ὠφελῆσαι ίσχυσαν. Απέθανε δὲ καὶ ἡ γυνή, καὶ ἔμεινενὁ ἄνθρωπος μόνος μεμονω μένος ἐν τῷ οἴκῳ· καὶ λαβὼν τὴν βουλὴν τῶν φίλων αὐτοῦ καὶ συγγενῶν περὶ τοῦ ἔφεως, ἀναγγείλας αὐτοῖς πάντα τὰ προγεγονότα, συνεβουλεύσαντο αὐτὸν πάντες τὸν ὄφιν ἀποκτεῖναι, ἐπεὶ καὶ αὐτὸν μέλλει θανατῶσαι. Καὶ ὡς ἐπῆλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ἐτήρει ὅπως ἐξελθόντα τὸν ὄφιν, θανατώσῃ αὐτόν. Ατενίζει δὲ εἰς τὸν τόπον τοῦ νομίσματος, καὶ βλέπει κείμενον ἐκεῖ μαργαρίτην λευκὸν καὶ καθαρὸν καὶ πολύτιμον, ἰσόσταθμον τοῦ νομίσματος. Κα περιχαρής γενόμενος, λαβὼν τὸν μαργαρίτην δι έστρεφεν ὧδε κἀκεῖ ἐν τῇ παλάμῃ αὐτοῦ, ἐν ἀγαλλιά σει πολλῇ, ὡς ἐπιλαθόμενος τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ τῆς γυναικὸς, καὶ πάντων τῶν αὐτοῦ· καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐπειδὴ ὁ ὄφις οὗτος ήλλαξε την χροιάν τοῦ νομίσματος εἰς τὴν καθαρότητα καὶ λευ κότητα τοῦ μαργαρίτου, πάντως καὶ τὸν θανατηφό ρον αὐτοῦ τὸν ήλλαξε, καὶ οὐκέτι βλάπτει τινά. ΙΑ'. Ο τῆς ἀνοίας! οὕτως ἡμᾶς ἀπατᾷ πάντας, ἀγαπητοί, τῇ ἀπάτῃ καὶ πλάνῃ τοῦ ματαίου τούτου βίου, ἵνα ἀπαλλοτριώσῃ ἡμᾶς τῆς σωτηρίας καὶ τῆς τοῦ θείου φιλανθρωπίας, καὶ παραδώσει ἡμᾶς

CUI VITA HUMANA SIT SIMILIS. τῷ αἰωνίῳ πυρί. Οὕτω καὶ τὸ δέλεαρ τῶν ἁλιέων piscatorum esca, ac propterea nominatur esca, ἐστί. Καὶ διὰ τοῦτο καλεῖται δέλεαρ, ἐπειδὴ δόλος ἐστὶν ἐν ἀγκίστρῳ ἀπατῶν τοὺς ἰχθύας. Κινείται γὰρ ἔμπροσθεν τοῦ ἰχθύος τὸ δέλεαρ ἀπατηλῶς· ἵνα τοῦτον κρεμάμενον ἐν τῷ ἀγκίστρῳ καταγέλαστον πᾶσιν ἀποδείξῃ, καὶ τῷ πυρὶ παραδώσῃ. Ωδε δὴ καὶ ἡμεῖς ἅπαντες ὑπὸ τοῦ πονηροῦ ἀπατώμεθα. Ολως γὰρ ὁ κόσμος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται· γινώσκομεν δὲ ἅπαντες τὴν βλάβην τῆς ἁμαρτίας· καὶ πρὸς αὐτὴν σπουδαίως καὶ προθύμως τρέχει, ἵνα δ λέων τοῦτον συντρίψας καταφάγῃ· quia fraus est in bamo, quo pisces falluntur: agitatur enim fraudulenter esca ante piscem, ut eum pendentem in hamo piscator omnibus ridendum proponat, et in ignem conjiciat ita profecto nos omnes a malo decipimur. Mundus quippe omnis omnino jacet in malo: quisque vero nocumen❤ tum delicti cognoscit; et ad id tainen celeriter et alacriter currit; interim animam conterit et devoral. XII. Post illa deceptus homo præ gaudio immenso, margariti locum purgare coepit, lustrare, aspergere, et suffire, ibique suaveolentes odores quosdam profundere. Anguis autem per singulos dies perstitit exhibere ipsi impensi pretii margaritum; ille tum margaritarum linea et copia oblectatus, tum aureorum nummorum acervo, cistellam sibi elegantem condidit, in camque uniones conjecit et nummos reliquos: et imposterum cepit locum aptum quærere, et commodum et tutum ad custoΙΒ΄. Εἶτα ὁ ἡπατημένος ἄνθρωπος ἀπὸ πολλῆς χαρᾶς τοῦ μαργαρίτου, ἤρξατο ἔκτοτε καθαίρειν τὸν τόπον, καὶ ῥαντίζειν καὶ θυμιᾷν, καὶ εὔοσμά τινα ἐκρίπτειν. Ἐποίησε δὲ ὁ ὄφις χρόνον, καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν παρέχων αὐτῷ μαργαρίτην πολύτιμον. Και ἰδὼν ὁ ἄνθρωπος τὸ πλῆθος τῶν μαργαριτῶν, εἶτα λαβὼν χρυσίον, ἐποίησεν ἐξ αὐτοῦ πυξίον, καὶ ἔξα λεν ἐν αὐτῷ τοὺς μαργαρίτας καὶ τὰ λοιπὰ νομίσματα. Καὶ λοιπὸν ἤρξατο ζητεῖν τόπον ἐπιτήδειον. καὶ φυλακτικὸν, ὅπως κρύψῃ αὐτό· καὶ πολλὰ ἐρευνή σας οὐχ εὗρεν, εἰ μὴ ὑποκάτω τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ diam, in quo eam occultaret: ac diu perscrntatug καὶ ὀρύξας τὴν γῆν ἔκρυψεν αὐτό· μήτε τέκνου, μήτε non invenit, nisi sub capite suo et cervicali: γυναικὸς φροντίζων· καὶ ἐν ὅσῳ ἐτρύφα ἀμερίμνως, deinde Bossa terra abdidit; neque jam filii neque ἦλθεν ὁ ὄψις ἄφνω, καὶ ἔδικε τὸν πόδα αὐτοῦ· κράuxoris euram habens. Verum interim dum securus ξαντος δὲ φωνῇ μεγάλη, συνήχθησαν πάντες οἱ γεί deliciaretur, anguis irrepit extemplo, et pedem ejus τονες καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ καὶ οἱ συγγενείς, κλαίοντες, momordit. Qui cum alta voce exclamasset, vicini et καὶ μεμφόμενοι αὐτὸν, καὶ λέγοντες· Οὐκ εἴπομέν amici et cognati ejus omnes congregati sunt, σοι, Απόκτεινον τὸν ὄφιν, ἐπεὶ καὶ σὲ μέλλει θαναDentes et increpantes ipsum, atque aientes: Nonne τῶσαι; ἀληθῶς σὺ σεαυτὸν ἀπέκτεινας. Εἶτα ἐκάλεσε diximus tibi interficiendum esse serpentem, quia καὶ αὖθις ιατρούς, καὶ παρεκάλεσεν αὐτοὺς βοηθῆ futurum erat, ut te interimeret? verum tu teipsum σαι αὐτῷ, ὑποσχόμενος μεθ' ὅρκου δοῦναι αὐτοῖς εἰ interfecisti. Deinde medicos accersivit, et eos rogaτι ἂν αἰτήσωνται, εἰ ῥυσθῇ τοῦ θανάτου· καὶ πάμ vit sibi opitulari, pollicitus cum jurejurando, quidquid πολλα φάρμακα αὐτῷ ποτίσαντες, οὐκ ἴσχυσαν a se flagitarent, si a morte servaretur: illi multis αὐτὸν ὠφελῆσαι. Ὕστερον δὲ ἀπορήσας πάσης ἀν medicatis potionibus ei præscriptis et porrectis θρωπίνης βοηθείας, καθὼς ὁ δίκαιος Ιώβ φησιν, ὅτι succurrere non potuerunt: quare tum humano omni Ενέβλεπον εἰς ἀντίληψιν, καὶ οὐκ ἦν· καὶ ὁ auxilio destitutus (ut cum justus Job ait: Respexi Δαβιδ πάλιν· Μὴ πεποίθατε ἐπ' ἄρχοντας, ἐπὶ ad auxilium, et nullum erat ®, utetiam Davil: Nolie, υἱοὺς ἀνθρώπων, οἷς οὐκ ἔστι σωτηρία· ὅτε inquit, confidere in principibus, in filiis hominum, in γοῦν ἀπόρησεν ἐκ πάντων, προσέφυγε τῷ Θεῷ λέ- quibus non est salus 10), cum, inquam, ab omnibus γων· Κύριε, Κύριε, τὸ ἅπαξ τοῦτο μόνον μοι χάρι- destitutus ac depositus esset, ad Deum confugit, σαι, τὸ ζῆν, ὅπως μετανοήσω· καὶ οὐκέτι, οὐ μή σε sic precando: Domine, Domine, hoc semel mili ἀθετήσω, οὐδ᾽ οὐ μὴ πλανήσει με ό χαλεπὸς οὗτος βίος, tantum concede, ut vivam ac resipiscam: haud καὶ ἡ φιλαργυρία τοῦ λοιποῦ· ἀλλὰ σκορπίσας πάντα τὰ unquam amplius te spernam; neque me unquam vita ὑπάρχοντά μου, καὶ μονάτας, καθέζομαι τοῦ λοιποῦ ἐν hæc molesta in errorein inducet, nec avaritia in τῇ ἐρήμῳ, ἀποταξάμενος τοῖς βιωτικοῖς πράγμασι καὶ posterum sed erogatis et distributis omnibus meis ἐπιθυμίαις ἀτόποις· καὶ φροντίζω τῆς ἐμαυτοῦ σω facultatibus, cælibatum colam, et deinceps in soliτηρίας, καὶ τῆς τῆς εὐαρεστήσεως· ἔγνων γὰρ ὅτι tudine considebo: omnibus humanæ vitæ negotiis ὅλος ὁ βίος οὗτος μάταιος ἐστιν καὶ ἀνόνητος. Καὶ abdicatis, et libidinibus immodicis valere jussis, ἐπεκαλεῖτο τοὺς ἁγίους εἰς βοήθειαν, ποιήσας έλεη- salutis meæ curam habebo, idque operam dabo, ut μοσύνας πολλὰς εἰς τοὺς δεομένους, καὶ λόγον τῷ tibi complaceam. Etenim novi omnem hanc vitam Χυρίῳ δεδωκώς, μηκέτι ἀθετῆσαι αὐτόν· καὶ ἐπ- inanem esse atque infructuosam. Deinde sanctos ἤκουσεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ τὴν ζωὴν ad auxilium suum implorabat, eleemosynis multis αὐτοῦ. in egenos collatis; et obstricta fide Domino, se non amplius numen despecturum, exaudivit eum Deus, et vitam ei largitus est. [Γ. Αναστὰς οὖν ἐκ τῆς ἀρρωστίας, καὶ ὑγιά ' Job xxx, 13. 10 Psal. CXLV, 3. PATROL. GR. C. XIII. Jam vero recreatus a morbo, et sanitate rg39

CHRISTOPHORI PATRIARCHE ALEX. cuperata, promissi oblitus est et juramenti, quod vας, ἐπελάθετο τῆς ὑποσχέσεως, καὶ τοῦ ὅρκου, ε Deo præstiterat; et secum ita locutus est: Quoniam semel sum servatus, spero me ab illo serpente non amplius læsum iri. Nam si virus ejus mortiferum fuisset antea, haudquaquam sanus effectus essem et a morte liberatus. Vide pollicitum operosum, et apparatum ac propositum, ac rursus celerrimum contemptum ac recessum. O gravem multam! bonum huic homini exstitisset, si natus in terris nunquam fuisset! solus enim homo in omnibus rebus conditis Deum despicit, et ad iram provocat. Itaque hic ad vomitum suum * rediit et ad pejora prioribus: ut qui a periculo maris et naufragii, rebus desperatis, scrvantur, et qui ab adversa valetudine, nulla sperata salute, et testamenti tabulis confectis, resurgunt et convalescunt: itemque latrones, qui post carcerem et cruciatus, et mortis sententiam, absolvuntur codem certe modo nos etiam omnes facimus, atque in aerumnis et tentationibus poenitentia affecti, invenimus pausam, relaxationem ac prosperitatem; rursus ad peccatum revertitur, et modo construentes, modo diruentes comperimur: cateroquin inutiliter laboramus, instar cancri qui nunc antevorsum, interdum retrorsum currere contendit, et non eo quod plane et expedita ejus via sit, facile et commode venatur: Unus enim adificans,et unus destruens: quæ utilitas in utroque est ¹¹? XIV. Postremo vir iste ad suum morem priscum elvanum revertitur, margaritam capit, ut prius, quotidie, aitque: Revertere, anima mea, ad requiem non δέδωκε τῷ Θεῷ, καὶ εἶπεν ἐν ἑαυτῷ· Ελπίζω ὅτι ὅσα τὸ ἅπαξ τοῦτο ἐσώθην, οὐ μὴ βλαβῶ ἔτι τοῦ λοιπες ἀπὸ τοῦ ἔφεως ἐκείνου. Εἰ γὰρ ἦν ὁ ἰὸς αὐτοῦ θανά σιμος ὡς τὸ πρὶν, οὐκ ἂν ὑγιὴς ἔτυχον, καὶ ἐῤῥύσθην τοῦ θανάτου. Ιδε ἐπίπονον ὑπόσχεσιν, καὶ σύντα ξιν, καὶ πάλιν ταχίστην αθέτησιν καὶ ἀπόταξιν. Ὦ τῆς ζημίας! καλὸν ἦν τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, εἰ οὐκ ἐγεννήθη ἐπὶ τῆς γῆς. Αὐτὸς γὰρ μόνος ἐστὶν ἐν πάσῃ τῇ κτίσει παροργίζων καὶ ἀθετῶν τὸν Θεόν. Εἶτα ἐστράφη ἐπὶ τὸν ἴδιον ἐμετὸν, καὶ εἰς τὰ τῶν προτέρων χείρωνα· ὥσπερ καὶ οἱ ἀπὸ κινδύνου της θαλάσσης μετὰ ἀπόγνωσιν σωζόμενοι· καὶ οἱ ἐξ ἀρρωστίας μετὰ ἀπελπισμὸν καὶ διαθήκην ἀνιστάμενοι· καὶ οἱ λῃσταὶ οἱ μετὰ φυλακὴν καὶ βασάνους καὶ ἀπόφανσιν θανάτου ἀπολυόμενοι· τοιοῦτον δὲ τὸν τρόπον καὶ ἡμεῖς ἅπαντες ποιοῦμεν· καὶ ἐν μὲν ταῖς θλίψεσι καὶ τοῖς πειρασμοῖς μετανοούντες, εὑρίσκομεν ἄνεσιν καὶ εὐημερίαν· πάλιν ἐπὶ τὴν ἁμαρτίαν στρεφόμεθα, καὶ εὑρισκόμεθα κτίζοντες, καὶ πάλιν καταλύοντες· καὶ λοιπὸν ἀνωφελῶς κοι πιῶντες, ὡς ὁ καρκίνος ποτὲ μὲν ἐπὶ τὰ πρόσω, ποτὲ δὲ ἐπὶ τὰ ὀπίσω τρέχειν ἀγωνιζόμενος· καὶ μὴ διὰ τὸ εἶναι εὔθετον τὴν ὁδὸν αὐτοῦ εὐκόλως θε ρεύεται· Εἰς γὰρ οἰκοδομῶν, καὶ εἰς καθαίρων τὰς ὠφέλεια ἐν· ἀμφοτέροις; ΙΔ'. Ἔπειτα ἐστράφη ἐπὶ τὴν ἰδίαν τάξιν αὐτοῦ τὴν ἀρχαίαν καὶ ματαίαν, λαμβάνων τὸν μαργαρίτην καθ' εκάστην ἡμέραν, ὡς τὸ πρότερον, καὶ λέγων - Επίστρεψον, ψυχή μου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου καὶ ἐν ὅσῳ πάλιν ἐτρύφα, καὶ ἀμερίμνως διέκειτο, ἦλθεν ὁ ὄφις, καὶ ἔδακε τὴν χεῖρα αὐτοῦ· κράξαντος δὲ αὐτοῦ φωνῇ μεγάλη, συνήχθησαν πάλιν οἱ γεί τονες, καὶ οἱ φίλοι καὶ οἱ συγγενεῖς, ὀνειδίζοντες αὐτὸν, καὶ λέγοντες· Εως πότε προκατειλημμένος εξ τῇ πλάνῃ, καὶ οὐ συνάγεις τὸν νοῦν σου; ἕως πότε ἀνέχεταί σου ὁ Θεός; ἔδωκας αὐτῷ λόγον μεθ' ἔρω κου, καὶ πάλιν ἠθέτησας; ἀληθῶς εἰς σὲ πεπλήρω ται τὸ προφητικὸν ἔπος· Ὅταν ἀπέκτεινεν αὐτοὺς, τότε ἐξεζήτουν αὐτόν· καὶ ὅτε ἡλεοῦντα, τὰ χεί ρονα διέπραττον. Καὶ πάλιν ἤρξατο λέγειν· Κύριέ μου, Κύριε, οἶδα ὅτι ἐψευσάμην, καὶ ἠθέτησα τὸν Κύριόν μου καὶ Θεόν· καὶ τὴν ἐπαγγελίαν ἐν Luam Atque interim dum rursus, deliciis indulgeret, et secure admodum degeret, rediit serpens, ac manum ejus momordit: tum eo clamore magno vociferaute, vicini,amici et cognati iterum congregati sunt, et obtrectantes dixerunt: Quousque tandem errore implicitus eris, et animum tuum colliges? quandin tolerabit te Deus? huic volum jurejurando nuncupasti; et rursus despectui labuisti. In te vere completum est propheticum diclum: Cum occideret eos, quærebant eum: et, cum misericordiam obtinerent, pejora præstiterunt 15. llic iterum dicere incepit: Domine, Domine, nosti, quod mendax fuerim, et quod a Domino Deoque mco defecerim, et promissum, quod pollicitus fueTami, non servaverim. Restat bic annus, explora ne ἐπηγγειλάμην οὐκ ἐφύλαξα· λοιπὸν τὸ ἔτος τοῦτο, iterum, quia non intellexi errorem, et fraudem nexui: sed non amplius continget, ut errore abripiar in posterum. Cum ita precatus esset, Deus ipsuin csaudiit, et incolumis vixit. XV. Cæterum cœpit rursus quotidie paulatim socordia et incuria tradere se, donec ad pristi· num institutum suum rediit: Eccurnam, aiebát, hæ margarita, qua tanti pretii sunt, perirent, cum pauperes ne panem quidem inveniant ad comedendum? verum colligam, et erogabo plurima pauperibus: as reputabitur mihi eleemosyna ad justitiam: deinde καὶ αὖθις δοκίμασόν με, ὅτι οὐ συνῆκα τὴν πλάνην, καὶ ἔγνων τὸν δόλον, καὶ οὐκ ἔτι ῖνα πλανηθῶ τοῦ λοιποῦ. Καὶ εὐξάμενος ταῦτα, ἐπήκουσεν αὐτοῦ ὁ Θεός. Καὶ ἔζησεν. ΙΕ΄. Λοιπόν ήρξατο παλιν καθημέραν μικρὸν βαθυμεῖν καὶ ἀμελεῖν, ἕως ἑστράφη εἰς τὴν ἀρχαίαν αὐτοῦ τάξιν, λέγων· Διὰ τί, ἵνα οἱ μαργαρίται οὗτο: πολύτιμοι ὄντες ἀπόλλυνται, πολλῶν πτωχῶν μήτε ἄρτον εὑρισκόντων φαγεῖν; ἀλλὰ συνάξω καὶ διδώσω τὰ πλεῖστα τοῖς πένησι, καὶ λογισθήσεταί μοι έλεημοσύνη εἰς δικαιοσύνην. Εἶθ' οὕτως ἀναχωρῶ, καί ** Psal. CXIV, 11 Matth. XXVI, 24; Marc. xiv, 21. ** Il Petr. 11, 22. 18 Psal. LXXV:1, 54. 13 Eccle. ΙΣΣΙ,

CUI VITA HUMANA SIT SIMILIS. Videte, charissimi, vitae hujus fraudem et errorem. Simulaverat sæpe miser eleemosynam, ne lucrum sibi excideret atque id ex co conspicuum fuit, quod postea odio habuit pauperes; inertes et improvidos eos appellans, et manus suas ab eleemosyna coercens, voluptati ac vinolentiæ et lasciviæ dedit se, aurum suuin et margaritas singulis diebus dinumerans. Sic eo adhuc oblectante se, et de morte ad extremum securo, cum diceret: Anime mi, comede, bibe, epulare, quia bona tua multiplicata sunt 16: et cum apud se cogitaret, ubinam nummos suos occultaret, ut dives ait in Evangelio: Destruam horrea mea, et majora faciam '', huic etiam dictum est: Stulle, hac nocte repetunt animam tuam, quas μετανοῶ. Ἴσως διὰ τοῦτο ἐχαρίσατό μοι ὁ Θεὸς ἢ ita recedam ad solitudinem, et penitentia ducar: τὴν ζωήν. Βλέπετε, ἀγαπητοί, τὴν τοῦ βίου ἀπάτην atque ideo fortasse Deus mihi vitam largitus est. καὶ πλάνην; Ὑπέκρινε πολλάκις τὴν ἐλεημοσύνην. · 5 δείλαιος, ἵνα μὴ παραδράμῃ αὐτῷ τὸ κέρ δος· καὶ τοῦτο δῆλον ὅτι μετὰ ταῦτα ἐμίσησεν καὶ τοὺς πτωχούς, ἀνέργους καὶ ἀδιακρίτους ἀποκαλών αὐτοὺς, καὶ κρατήσας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἐλεημοσύνης, δέδωκεν αὑτὸν τῇ εὐημερίᾳ, καὶ μέθῃ, καὶ λαγνείᾳ· καθ' ἑκάστην ἡμέραν μετρῶν τὸ χρυσίον αὐτοῦ, καὶ τοὺς μαργαρίτας. Καὶ ἔτι τούτου εὐφραινομένου, καὶ περὶ τοῦ θανάτου εἰς τέλος ἀμεσ ριμνοῦντος, καὶ λέγοντος· Ψυχή, φάγε, πίνε, εὐφραίνου, ὅτι ἐπληθύνθησαν τὰ ἀγαθά σου· καὶ διαλογιζομένου, ποῦ κρύψει τὰ λοιπὰ αὐτοῦ νομί σματα, ήγουν τὰ χρήματα, ὡς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ὁ πλούσιος ἔλεγε· Καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οικοδομήσω· πρὸς ὃν καὶ εἰρήθη· "Αφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ, ἀπαιτοῦσι τὴν ψυχήν σου· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; ἔτι οὖν ἐκείνου ταῦτα διαλογιζομένου, καὶ λέγοντος, ἐλθὼν ἐξαίφνης ὁ ὄφις ἐδράξατο τῆς καρδίας αὐτοῦ μετὰ σπαραγμοῦ. Κράξαντος δὲ αὐτοῦ πάλιν, συνήχθησαν οἱ γείτονες καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ, ἀτιμάζοντες αὐτὸν, καὶ λέγοντες· Πάνυ κακῶς διεπράξω εἰς τὴν σεαυτοῦ ψυχὴν, ἄθε λιε· προέδειξέ σοι ὁ Θεὸς τὴν θανατηφόρον βλάβην τοῦ ὄψεως τούτου, καὶ διὰ τοῦ υἱοῦ ἠγαπημένου, καὶ διὰ τῆς γυναικός σου. Καί σου ἔφθασας ἤδη τὸν θάνατον δεύτερον· καὶ ἔδωκας λόγον τῷ Θεῷ μεθ' ὅρκου, μηκέτι απατηθῆναι τῇ ἀπάτῃ τοῦ μας ταίου τούτου βίου, καὶ ἐπήκουσέ σου ὁ Θεὸς, καὶ ἀνέστησε σε ἐκ τῶν νεκρῶν δεύτερον, καὶ οὐ συν ἥκας, ὦ Απατημένε. Καλῶς οὖν ἡ θεία Γραφή λέγει, ὅτι Συντριβή θεραπεύει καρδίαν φρονίμου· ἄφρων δὲ μαστιγωθεὶς, οὐκ αἰσθάνεται. Συνεβουλεύσαμέν σοι πολλάκις θανατῶσαι τὸν ἐχθρὸν, πρίν σε αὐτὸς θανατώσει. Και παρήκουσας ἡμῶν, λοιπὸν ἀναπολόγητος εἶ ἐκ πάντων. Ο δὲ ἐξενέγκας τοὺς μαργαρίτας καὶ τὸ χρυσίον, ἔδειξεν αὐτοῖς, λέγων· Ταῦτα πάντα ἐξ αὐτοῦ ἐκέρδησα. Οἱ δὲ κινοῦν τες τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, εἶπον αὐτῷ· Οὐαί σοι! Επλανήθης, ἄθλιε· ταῦτα γὰρ πάντα ἄλλοι μέλλουσι παρώργισας, καὶ τὴν ψυχήν σου ἀπώλεσας, καὶ ἑαυτὸν τῷ αἰωνίῳ πυρί. 14. Καὶ πάλιν ήρξατο κλαίειν, καὶ λέγειν· Ω vero parasti, cujus erunt? itaque illo hæc adhuc secum agitante et loquente, repente serpens illapsus, apprehendit cor ejus et discerpsit. Ibi tum clamore ab ipso excitato, congregati vicini et amici ejus, probris eum dedecorantes, dicunt: Male pror sus animæ tuæ, infelix, consuluisti: indicaverat tibį Deus lethalem serpentis hujus noxam, [et per equum et per famulum] et per filium dilectum, et per uxorem tuam jam bis effugisti mortem: et promissum Deo dederas cum juramento fore ut non amplius decipereris errore inanis hujus vitæ et exaudivit te Deus, et excitavit iterum a mortuis, et non intellexisti, o decepte! Pulchre igitur Scriptura sacra monet, contritionem sanare cor prudentis: stultum autem flagellatum non sentire 18. Sæpe tibi consilium dedimus necandi ho、 stem priusquam te neci traderet, et dicto nostro audiens non fuisti: ut jam omni excusatione careas. Ille, eductis margaritis et aureis nummis prolatis, ostendit iis, aitque, Hæc omnia sum ab eo lucratus. Hi capita moventes responderunt: Væ tibi, miser! his enim omnibus hæredes alii futuri sunt, qui his potientur at tu Dei iram provocasti, et animanı tuam profligasti, ac tradidisti te igni sempiterno. κληρονομῆσαι καὶ ἀπολαῦσαι αὐτῶν· σὺ δὲ τὸν Θεὸν XVI. Hic iterùm cœpit flere ac dicere: 0 Domine Κύριέ μου, τὸ ἅπαξ τοῦτο ἐπάκουσόν μου, και p mi, semel adhuc exaudi me et explora me, Deus meus δοκίμασόν με μόνον, Θεέ μου καὶ Κύριε, καὶ ἐλέησόν με, καὶ μὴ παραλάβης με νῦν ἀνέτοιμον ὄντα καὶ ἀκάθαρτον. Συνήθροισε δὲ καὶ τοὺς ἰατρούς πάνταχόθεν, καὶ ὤμοσε τοῦ δοῦναι αὐτοῖς πάντα ὅτα κέ κτηται, καὶ δουλεῦσαι αὐτοῖς πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ, ἐὰν ἐλευθερώσωσιν αὐτὸν τοῦ θα νάτου· καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς σπαραττόμενος· Ω ἀδελ φοί, οὐκ ᾔδειν ἕως τοῦ νῦν ὅτι οὕτως ἐστὶ πικρός ὁ θάνατος. ᾿Αβάλε μοι τῷ ἐλεεινῷ καὶ ταλαιπώρῳ. Επ' ἀληθείας ἐγὼ ἐμαυτὸν ἐπλάνησα ἐκ τῆς εὐθείας ὁδοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ὁ ἐλεῶν με, ἀλλὰ καὶ τῆς αἰωνιζούσης στερούμαι ζωῆς. Καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν πᾶσαν παράκλησιν καὶ ἀγῶνα ἐποιήσατο, καὶ διὰ et Dominus, et miserere mei, et ne assumas me nunɑ imparatum et impurumi. Deinde accersivit undequa, que medicos, et juravit se largiturum ipsis omnia, qua possidebat, et obtemperaturum ac famulaturum ipsis, omnibus diebus vitæ suæ, si eriperent eum a morte: quibus hæc cruciatus addidit: O fratres, nesciebam buc usque tam acerbam esse mortem! hei mihi miserando et ærumnoso! revera ego me ipsum in errorem induxi, et a recta via deflexi: idcirco non est qui miseratur mei: interim æterna vita privor. Ut semel dicam,omnem precationem et contentionem adhibuit, per medicos et per amicos plurimos, ut a morte erueretur, idque hac vice tantum: at nihil perfecit Luc. x1, 20. 17 ibid. 18. " Prov. xx111, 33; Jerem. v, 3.