Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 851–852page 1 of 2
PG 105:851τον ζῆν ἐπὶ γῆς ἄπωθεν κεχωρισμένον ἔχοντες, τοῦ εκλαλήτου, καὶ ἦχος ἑορταζόντων ἐν πνεύματι, καὶ ἀεὶ ζῆν ἐν οὐρανοῖς συνηθροισμένον ἐκτήσαντο, ἑαυ τοὺς ὁρῶντες καὶ ἀγαλλόμενοι. Οὐ γὰρ ἦν αὐτοῖς ἐπιθυμητόν, τὸ πρὸς βραχὺ μεμερισμένως ζῇν, ἀλλὰ ποθητὸν τὸ ἀεὶ συνηγμένως ζῆν, καὶ τὸν ζωοδότην αἰνεῖν· ὅθεν καὶ τὸ παθεῖν ὁριζόμενοι, τὸ μὴ παθεῖν κινδυνεύειν ἐλογίζοντο· ἀλλὰ καὶ τὸ πραοτέρως ἀθλεῖν ὀδυνώμενοι, τὸ σφοδροτέρως πάσχειν ἀν επαίοντο. Εν οἷς εἰ καὶ πολλάκις τῶν πολυθέων ἀθέων κριτῶν ἔλεον ἐπικαμπτομένων, διὰ τὴν δελεα στικὴν τῶν ἁγίων κατάθεσιν, ὕβρεσιν ἀθέσμοις οἱ γενναιόβουλοι τούτους ἐξέπλυνον, πρὸς θυμικωτέραν ὀργὴν τῶν κολάσεων διεγείροντες· ἵνα διὰ τῆς πιο κροτέρας τιμωρίας, μεγαλιωτέραν τὴν θεωρίαν και μίσωνται· ὡς οἷόν ἐστι λέγειν τὸ ὑπόδειγμα· Καθά περ ἐν σταδίῳ ἱππικῷ ἡνίοχος, τῇ βραχυδρομία τῶν ὑποδιφρίων ἵππων, ποικιλότεχνόν τε καὶ πολύμοχθον τὴν τοῦ ἀγῶνος ἐνδεικνύμενος Ενστασιν, τὸ τῆς νί της βραβεῖον ἐλεῖται· οὕτω καὶ ὁ καθόλου κοσμικής τῶν ἁγίων χορός πολυάθλους τοὺς ἀγῶνας τῷ βασιλεῖ τῶν αἰώνων προσφέρειν κατέσπευσε λαμπροτέραν ἐκεῖθεν ἐκδεχόμενος τὴν τῶν ἐπάθλων ἀντίδοσιν, καὶ φαιδροτέραν ἔνθεν ἀφιέμενος τῆς εὐφημίας τὴν ἀεί μνησιν· ἐνούμενος τὸ ἀποστολικὸν λόγιον τὸ φάσκον· “Εκαστος τὸν ἴδιον μισθὸν λήψεται κατὰ τὸν ἴδιον κόπον. Εἷλκε γὰρ αὐτοὺς ὁ τοῦ προ παθόντος ὑπὲρ αὐτῶν πόθος, καὶ ὑποδείξαντος αὐτῶν τὰ τῶν παθῶν καρτερήματα· καθάπερ ἄγκιστρο ῥιφὲν ἐν θαλαττίῳ βυθῷ, ἰχθὺν νηχόμενον χερσὶν αλιέως εφέλκεται· ἔνθεν καὶ τῇ ἀκολουθία τοῦ μεί ζονος τῶν ἡττόνων καταφρονήσαντες, ἀντὶ φθαρτών ἀφθαρσίαν κατηβήτευσαν. Οὐκέτι γὰρ πατρίς, ή συγγένεια, ἢ πλούτου διαψίλεια, ἢ στρατευμάτων η ὑπεροχή, ἢ ἀρχικῆς δυναστείας προκοπή, εἰς μνήμην τῶν ἁγίων ἐφέρετο· ἀπέβλεπον γάρ πατρίδα, οὐρα νόν· συγγενεῖς, ἀγγέλους· ἔνθα μέγεθος χαρᾶς ἀν φωνὴ ἀγαλλιάσεως ᾄδουσα, καὶ λαμπηδόνες θεότητος. Καὶ ἦν ὁρᾶν μέσον κριτῶν καὶ κρινομένων, μᾶλλον δὲ κολαζόντων καὶ κολαζομένων, θαῦμα ἐξ αίσιον καὶ θάμβος ὑπέρτερον· τῶν μὲν θυμουμένων καὶ ὡς παιζομένων, πικρῶς τιμωρούντων, τῶν δὲ προθυμουμένων καὶ ταῖς ποικίλαις τιμωρίαις ἐπενα τρυφᾷ, εὐρυνομένων. Μερὶς γὰρ ἄθλων ἐν τοῖς αἰῶσι τοῖς ἀμφοτέροις ἐδίδοτο, κατὰ τὸ μέτρον τοῦ ἀγωνοθετοῦντος ἑνὶ ἑκάστῳ τοὺς ἄθλους πρὸς δοκιμασίες Χριστοῦ· οἷς μὲν ὑπομονῆς στερέωμα, πρὸς ὑπο δοχὴν τῶν ἐπιφερομένων κολάσεων· οἷς δὲ καὶ ἀντι πομπὴ τῶν ὀδυνηρῶν βασάνων ἐπὶ τοὺς ἀφειδώς βασανίζοντας, δίκην άκμωνος τυπτομένου, καὶ παι δεύοντος τοὺς αὐτὸν κατατύπτοντας. Πῶς γὰρ ἄκμων τυπτόμενος, μήτε σπίλον μήτε ρυτίδα υπου μένων, τὰς τῶν ἀλγηδόνων ὀδύνας ἀντιπέμπει τοῖς τύπτουσι διὰ τῆς τῶν μελῶν κλάσεως; Οπερ καὶ σχηματολογεῖν πρὸς ἀντιπαράθεσιν ἄξιον. Τινὲς γὰρ τῶν μεγαλοφώνων μαρτύρων, τὸν διὰ πυρὸς δρόμον ἀγωνιστικὸν τελοῦντες, εἰς κάμινον λαύρως ἐκκαυθεῖσαν βληθέντες, χορείας μετ᾿ ἀγγέλων κροτήσαν
"851
THEOGNOSTI MONACHI
B.
brevissimam hanc in terra vitam separatam habent τον ζῆν ἐπὶ γῆς ἄπωθεν κεχωρισμένον ἔχοντες, τοῦ
æternam in cœlis vitam conjunctam obtinuerunt,
se invicem videntes et sibi gratulantes. Non enim
fuit illis cupitum breviter separatis vivere, sed desideratum semper conjunctis vivere, et vitæ datorem
laudare. Unde ad patiendum destinati, periculis se
objicere non pati reputaverunt; sed levioribus
pugnis afflicti, vehementius pati iterum tentaverunt;
in quibus licet multorum deorum et non Dei cultores judices misericordia commoti fuerint, ad illecebras sanctis præbendas, injuriis illicitis strenui illi
hos impetebant, ad vehementiorem in condemnatione
iram excitandam; ut per acerbius supplicium,
splendidiorem laetitiam procurarent, quod possumus
exemplo illustrare. Sicut in stadio equestri auriga,
ob remissioren bigarum cursum variabile et difficile
certaminis exordium ostendens, victoriæ tandem
præmium adipiscitur; ita ubique terrarum diffusus
sanctorum chorus multiplices pugnas Regi sæculorum offerre gestivit, splendidiorem inde accipiens
Juctarum retributionem, et illustriorem inde educens
laudis æternam memoriam, memor apostolici verbi
dicentis: Umsquisque propriam mercedem accipiet
secundum proprium laborem³. Attrahebat enim illos
ejus amor qui primus pro iltis passus est, et exem.
plum dedit illis tantæ in patiendo fortitudinis; sicut
hamus in maris abyssum jactus, piscèm natantem
ad piscatoris manus adducit. Inde majora secuti
inferioraque spernentes pro corruptibilibus incorruptionem apprehendebant. Non enim patria, aut
consanguinitas, aut divitiarum opulentia, aut exercituum numerus, aut regiæ potestatis dignitas in memoria sarictis versata erat: aspiciebant enim patriam,
celum; consanguinces, angelos; et magnitudinem
gaudiiinenarrabilis, et cantus festa agentium in spiritu, et vocem lelitiæ canentem, et divinitatis delicias.
εκλαλήτου, καὶ ἦχος ἑορταζόντων ἐν πνεύματι, καὶ
Et videre erat judices inter et judicatos, damınatores inter et damnatos, prodigium insolitum et
stupenda admodum res; cum illi quidem ira permoti et quasi irrisi acerbe castigantes, hi vero animo elato variis suppliciis lætari invenirentur. Nam
pars præmiorum in æternis sæculis utrisque dala
fuit, secundum mensuram illius, qui unicuique
juxta æstinationem prænia largitur Christus; his
quidem patienti levamen post suppliciorum illatorum sufferentiam; illis autem incussio acerbarum
poenarum in hos qui crudelibus penis affecerunt,
incudis instar percussæ et castigantis eos qui illam
percusserant. Quomodo enim iucus percussa, neque maculam neque rugam admittens, cruciatuum
dolores remittit suis percussoribus per membrorum
contritionen? quod in figura dici potest per comparationem. Nam aliqui celebrium martyrum per
ignem pugnæ cursum perficientes, in caminum
vehementer ardentem præcipitati, choreas cum
angelis jubilantes canticis spiritualibus agonothe1 1 Cor. 111, 8.
ἀεὶ ζῆν ἐν οὐρανοῖς συνηθροισμένον ἐκτήσαντο, ἑαυτοὺς ὁρῶντες καὶ ἀγαλλόμενοι. Οὐ γὰρ ἦν αὐτοῖς
ἐπιθυμητόν, τὸ πρὸς βραχὺ μεμερισμένως ζῇν, ἀλλὰ
ποθητὸν τὸ ἀεὶ συνηγμένως ζῆν, καὶ τὸν ζωοδότην
αἰνεῖν· ὅθεν καὶ τὸ παθεῖν ὁριζόμενοι, τὸ μὴ παθεῖν
κινδυνεύειν ἐλογίζοντο· ἀλλὰ καὶ τὸ πραοτέρως
ἀθλεῖν ὀδυνώμενοι, τὸ σφοδροτέρως πάσχειν ἀν
επαίοντο. Εν οἷς εἰ καὶ πολλάκις τῶν πολυθέων
ἀθέων κριτῶν ἔλεον ἐπικαμπτομένων, διὰ τὴν δελεαστικὴν τῶν ἁγίων κατάθεσιν, ὕβρεσιν ἀθέσμοις οἱ
γενναιόβουλοι τούτους ἐξέπλυνον, πρὸς θυμικωτέραν
ὀργὴν τῶν κολάσεων διεγείροντες· ἵνα διὰ τῆς πιο
κροτέρας τιμωρίας, μεγαλιωτέραν τὴν θεωρίαν και
μίσωνται· ὡς οἷόν ἐστι λέγειν τὸ ὑπόδειγμα· Καθά
περ ἐν σταδίῳ ἱππικῷ ἡνίοχος, τῇ βραχυδρομία τῶν
ὑποδιφρίων ἵππων, ποικιλότεχνόν τε καὶ πολύμοχθον
τὴν τοῦ ἀγῶνος ἐνδεικνύμενος Ενστασιν, τὸ τῆς νίτης βραβεῖον ἐλεῖται· οὕτω καὶ ὁ καθόλου κοσμικής
τῶν ἁγίων χορός πολυάθλους τοὺς ἀγῶνας τῷ βασιλεῖ
τῶν αἰώνων προσφέρειν κατέσπευσε λαμπροτέραν
ἐκεῖθεν ἐκδεχόμενος τὴν τῶν ἐπάθλων ἀντίδοσιν, καὶ
φαιδροτέραν ἔνθεν ἀφιέμενος τῆς εὐφημίας τὴν ἀείμνησιν· ἐνούμενος (sic) τὸ ἀποστολικὸν λόγιον τὸ
φάσκον· “Εκαστος τὸν ἴδιον μισθὸν λήψεται
κατὰ τὸν ἴδιον κόπον. Εἷλκε γὰρ αὐτοὺς ὁ τοῦ προ
παθόντος ὑπὲρ αὐτῶν πόθος, καὶ ὑποδείξαντος αὐτῶν
τὰ τῶν παθῶν καρτερήματα· καθάπερ ἄγκιστρο
ῥιφὲν ἐν θαλαττίῳ βυθῷ, ἰχθὺν νηχόμενον χερσὶν
αλιέως εφέλκεται· ἔνθεν καὶ τῇ ἀκολουθία τοῦ μείζονος τῶν ἡττόνων καταφρονήσαντες, ἀντὶ φθαρτών
ἀφθαρσίαν κατηβήτευσαν. Οὐκέτι γὰρ πατρίς, ή
συγγένεια, ἢ πλούτου διαψίλεια, ἢ στρατευμάτων
η
ὑπεροχή, ἢ ἀρχικῆς δυναστείας προκοπή, εἰς μνήμην
τῶν ἁγίων ἐφέρετο· ἀπέβλεπον γάρ πατρίδα, οὐρα
νόν· συγγενεῖς, ἀγγέλους· ἔνθα μέγεθος χαρᾶς ἀνφωνὴ ἀγαλλιάσεως ᾄδουσα, καὶ λαμπηδόνες θεότητος.
Καὶ ἦν ὁρᾶν μέσον κριτῶν καὶ κρινομένων,
μᾶλλον δὲ κολαζόντων καὶ κολαζομένων, θαῦμα ἐξαίσιον καὶ θάμβος ὑπέρτερον· τῶν μὲν θυμουμένων
καὶ ὡς παιζομένων, πικρῶς τιμωρούντων, τῶν δὲ
προθυμουμένων καὶ ταῖς ποικίλαις τιμωρίαις ἐπενα
τρυφᾷ, εὐρυνομένων. Μερὶς γὰρ ἄθλων ἐν τοῖς αἰῶσι
τοῖς ἀμφοτέροις ἐδίδοτο, κατὰ τὸ μέτρον τοῦ ἀγωνοθετοῦντος ἑνὶ ἑκάστῳ τοὺς ἄθλους πρὸς δοκιμασίες
Χριστοῦ· οἷς μὲν ὑπομονῆς στερέωμα, πρὸς ὑπο
δοχὴν τῶν ἐπιφερομένων κολάσεων· οἷς δὲ καὶ ἀντιπομπὴ τῶν ὀδυνηρῶν βασάνων ἐπὶ τοὺς ἀφειδώς
βασανίζοντας, δίκην άκμωνος τυπτομένου, καὶ παιδεύοντος τοὺς αὐτὸν κατατύπτοντας. Πῶς γὰρ
ἄκμων τυπτόμενος, μήτε σπίλον μήτε ρυτίδα υπου
μένων, τὰς τῶν ἀλγηδόνων ὀδύνας ἀντιπέμπει τοῖς
τύπτουσι διὰ τῆς τῶν μελῶν κλάσεως; Οπερ καὶ
σχηματολογεῖν πρὸς ἀντιπαράθεσιν ἄξιον. Τινὲς γὰρ
τῶν μεγαλοφώνων μαρτύρων, τὸν διὰ πυρὸς δρόμον
ἀγωνιστικὸν τελοῦντες, εἰς κάμινον λαύρως έκκαυθεῖσαν βληθέντες, χορείας μετ᾿ ἀγγέλων κροτήσαν
col. 853–854page 2 of 2
PG 105:853τις ᾄσμασι πνευματικοῖς τὸν ἀγωνοθέτην ἐδόξαζον καὶ τῇ αἰθάλῃ τῆς ὑπερορίου φλογὸς δροσιζόμενοι, τὰς καυστικὰς ἐνεργείας τοῖς ἐξυπηρετοῦσιν ἀντε έπεμπον· καθὼς ἔστι λέγειν· Ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτοῦ συνελήφθη ὁ ἁμαρτωλός. Αλλοι δὲ ἐν σταδίῳ κυνηγεσίου προς βοράν θηρίων σπαρα χθέντες, τὸν φύσιν τῆς προσδοκωμένης θηριοβρω σίας ἀντ᾽ οὐδενὸς ἡγησάμενοι, ἀτάραχον τὸν λογι σμὸν ἑαυτοῖς κατήρτιζον· ἔτοιμον τὸ παθεῖν διὰ τὸ ζῇν μετ' εὐχαριστίας προβαλλόμενοι· οἱ δὲ βλοσυροί καὶ ἀτίθασσοι λυθέντες θῆρες, τοὺς κρινομένους πολλάκις ἐάσαντες, καὶ πρὸς τοὺς κριτὰς δρομαίως χωρήσαντες, τοῖς ὁδοῦσι σπαράγματα τοῖς θεωμένοις ἐδείκνυον· ὡς ἐντεῦθεν καθολικῇ συμφωνία μεγαλύνεσθαι τὸν Θεόν. Ἑώρων γὰρ τοὺς θῆρας ἐξουθενοῦν. τας θεούς· καὶ ἦν ιδέσθαι ἀντιπεριπλοκὴν τῶν πραττομένων παράδοξον, κοιτάς κρίνοντας και κολα ζομένους, τῶν κολάσεων ἀνακτωμένους· ὅπερ καὶ πρὸς ὕμνον μεγαλαυχεῖν ἄξιον. Ὢ δυνάμεως ὑπὲρ δύναμιν ἐχούσης τὰ τῆς δυναστείας θαύματα! ὢ νοίας πρὸς τὸ συμφέρον δωρήματα Καὶ οὗτοι μὲν οὕτως προαιρετικῶς κολασθέντες, ἐνεργητικῶς δὲ ἀθωωθέντες, αὐτόματον τῆς κοιμήσεως ἐδέξαντο τὴν τελείωσιν· ἕτεροι δὲ οὐχ οὕτω προειρήκαμεν γὰρ, ἀγαπητοί, κατὰ τὸ μέτρον τοῦ ἀγωνοθετοῦντος τοὺς ἄθλους πρὸς τὸ συμφέρον Χρι στοῦ. ᾿Αλλὰ πῶς; Ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων καὶ φυλακῆς πεῖραν ἔλαβον· ἄλλοι δὲ λιθασθέντες, πρι σθέντες, σφαγέντες, τὴν ἐντεῦθεν κατέλιπον πρόσ καιρον φθοράν· καὶ οὐ πῦρ, οὐ ξίφος, οὐ λίθων βο καὶ οὐ λέβητες, οὐ ξυστήρες, οὐ στραγγαλιστῆρες, οὐκ ἄλλη τις οδυνηρὰ τῶν κολάσεων τιμωρία, τους καρτερικοὺς ἀγῶνας τῶν γενναίων ἁγίων διέστρεψεν ἀλλ' ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικήσαντες, καὶ τὸν ἀγα τήσαντα σφοδρῶς ἀγαπήσαντες, κατέλιπον ἡμῖν τὰ Θεοσύλλεκτα λείψανα. Καὶ πῶς θεοσύλλεκτα; Μάθω μεν, ἀγαπητοί. Τινῶν γὰρ ἁγίων ξίφει ἀποτμηθέν των, τὰ σώματα ὡς βδελύγματα τοῖς ἀθέοις κριταῖς εἰς θηριοήθεις τόπους, ἐπ᾿ ἐδάφους ῥιφέντα, σῶα δι εφυλάχθησαν· καὶ οὐ θῆρες, οὐκ ἄλλο τι τῶν σαρκο Ερωτεῖν εἰωθότων ζώων, τούτων εφάψασθαι ίσχυσεν ἀλλ' ὅπερ ἐξ ἔθους τὸ τρώγειν εἶχον περισπούδαστον, τοῦτο παρὰ φύσιν ἐάσαντες, τὸ ἀσύνηθες ἔθος τῆς παραφυλακῆς τῶν σωμάτων ἐδείκνυντο· καὶ γίνονται οι πρώην βροτοφθόροι, ἔπειτα σωματοφύλακες. Οὐ γὰρ ἦσαν κοινὰ τὰ σώματα πρὸς θηριοδρωσίαν άξια, ἀλλ᾽ ἐκλεκτὰ εἰς εὐεργεσίαν ἐξαίσια· ὅπερ πολὺ τὸ διάφορον τοῖς ἀσφαλῶς ἀκροωμένοις συνέστηκεν. Εσθ' ὅτε γάρ τινα σώματα μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν ἅμα ῥιφέντα, τὰ μὲν ἀσινῆ διετηρήθησαν, τὰ δὲ κατα εμειώθησαν· ἄλλων δὲ ἁγίων μαρτυρικῶς πυρί καυθέντων, ὁ χους ὥσπερ φῶς τοῖς πιστῶς ἀρυομένοις ἐξέλαμπεν· ἑτέρων δὲ πάλιν καταμεληδόν δια τμηθέντων, καὶ τὰ ὀστᾶ τούτων ὡς μισητὰ τοῖς κοι λάζουσιν ἐν ποταμοῖς ῥιφέντα, οὐ τῷ φυσικῷ βαρή γιατι πρὸς τὸ κατωφερὲς τοῦ βάθους συνήρχοντο βόλισμα, ἀλλὰ τῇ ἀνωτέρᾳ ὄψει τῶν ὑδάτων δίκην Ο προνοίας ὑπὲρ ἔννοιαν προνοουμένης τὰ τῆς μεγαλο
"
ENCOMIUM IN OMNES SANCTOS.
τις ᾄσμασι πνευματικοῖς τὸν ἀγωνοθέτην ἐδόξαζον· tam collaudabant et cinere externi ignis aspersi,
καὶ τῇ αἰθάλῃ τῆς ὑπερορίου φλογὸς δροσιζόμενοι,
τὰς καυστικὰς ἐνεργείας τοῖς ἐξυπηρετοῦσιν ἀντε
· έπεμπον· καθὼς ἔστι λέγειν· Ἐν τοῖς ἔργοις τῶν
χειρῶν αὐτοῦ συνελήφθη ὁ ἁμαρτωλός. Αλλοι δὲ
ἐν σταδίῳ κυνηγεσίου προς βοράν θηρίων σπαρα
χθέντες, τὸν φύσιν τῆς προσδοκωμένης θηριοβρω
σίας ἀντ᾽ οὐδενὸς ἡγησάμενοι, ἀτάραχον τὸν λογισμὸν ἑαυτοῖς κατήρτιζον· ἔτοιμον τὸ παθεῖν διὰ τὸ
ζῇν μετ' εὐχαριστίας προβαλλόμενοι· οἱ δὲ βλοσυροί
καὶ ἀτίθασσοι λυθέντες θῆρες, τοὺς κρινομένους
πολλάκις ἐάσαντες, καὶ πρὸς τοὺς κριτὰς δρομαίως
χωρήσαντες, τοῖς ὁδοῦσι σπαράγματα τοῖς θεωμένοις
ἐδείκνυον· ὡς ἐντεῦθεν καθολικῇ συμφωνία μεγαλύ
νεσθαι τὸν Θεόν. Ἑώρων γὰρ τοὺς θῆρας ἐξουθενοῦν.
τας θεούς· καὶ ἦν ιδέσθαι ἀντιπεριπλοκὴν τῶν
πραττομένων παράδοξον, κοιτάς κρίνοντας και κολα
ζομένους, τῶν κολάσεων ἀνακτωμένους· ὅπερ καὶ
πρὸς ὕμνον μεγαλαυχεῖν ἄξιον. Ὢ δυνάμεως ὑπὲρ
δύναμιν ἐχούσης τὰ τῆς δυναστείας θαύματα! ὢ
νοίας πρὸς τὸ συμφέρον δωρήματα
Καὶ οὗτοι μὲν οὕτως προαιρετικῶς κολασθέντες,
ἐνεργητικῶς δὲ ἀθωωθέντες, αὐτόματον τῆς κοιμή
σεως ἐδέξαντο τὴν τελείωσιν· ἕτεροι δὲ οὐχ οὕτω·
προειρήκαμεν γὰρ, ἀγαπητοί, κατὰ τὸ μέτρον τοῦ
ἀγωνοθετοῦντος τοὺς ἄθλους πρὸς τὸ συμφέρον Χριστοῦ. ᾿Αλλὰ πῶς; Ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων καὶ
φυλακῆς πεῖραν ἔλαβον· ἄλλοι δὲ λιθασθέντες, πρισθέντες, σφαγέντες, τὴν ἐντεῦθεν κατέλιπον πρόσκαιρον φθοράν· καὶ οὐ πῦρ, οὐ ξίφος, οὐ λίθων βοκαὶ οὐ λέβητες, οὐ ξυστήρες, οὐ στραγγαλιστῆρες,
οὐκ ἄλλη τις οδυνηρὰ τῶν κολάσεων τιμωρία, τους
καρτερικοὺς ἀγῶνας τῶν γενναίων ἁγίων διέστρεψεν
ἀλλ' ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικήσαντες, καὶ τὸν ἀγατήσαντα σφοδρῶς ἀγαπήσαντες, κατέλιπον ἡμῖν τὰ
Θεοσύλλεκτα λείψανα. Καὶ πῶς θεοσύλλεκτα; Μάθω·
μεν, ἀγαπητοί. Τινῶν γὰρ ἁγίων ξίφει ἀποτμηθέν·
των, τὰ σώματα ὡς βδελύγματα τοῖς ἀθέοις κριταῖς
εἰς θηριοήθεις τόπους, ἐπ᾿ ἐδάφους ῥιφέντα, σῶα διεφυλάχθησαν· καὶ οὐ θῆρες, οὐκ ἄλλο τι τῶν σαρκοΕρωτεῖν εἰωθότων ζώων, τούτων εφάψασθαι ίσχυσεν
ἀλλ' ὅπερ ἐξ ἔθους τὸ τρώγειν εἶχον περισπούδαστον,
τοῦτο παρὰ φύσιν ἐάσαντες, τὸ ἀσύνηθες ἔθος τῆς
παραφυλακῆς τῶν σωμάτων ἐδείκνυντο· καὶ γίνονται
οι πρώην βροτοφθόροι, ἔπειτα σωματοφύλακες. Οὐ
γὰρ ἦσαν κοινὰ τὰ σώματα πρὸς θηριοδρωσίαν άξια,
ἀλλ᾽ ἐκλεκτὰ εἰς εὐεργεσίαν ἐξαίσια· ὅπερ πολὺ τὸ
διάφορον τοῖς ἀσφαλῶς ἀκροωμένοις συνέστηκεν.
Εσθ' ὅτε γάρ τινα σώματα μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν ἅμα
ῥιφέντα, τὰ μὲν ἀσινῆ διετηρήθησαν, τὰ δὲ κατα
εμειώθησαν· ἄλλων δὲ ἁγίων μαρτυρικῶς πυρί
καυθέντων, ὁ χους ὥσπερ φῶς τοῖς πιστῶς ἀρυομένοις ἐξέλαμπεν· ἑτέρων δὲ πάλιν καταμεληδόν διατμηθέντων, καὶ τὰ ὀστᾶ τούτων ὡς μισητὰ τοῖς κοι
λάζουσιν ἐν ποταμοῖς ῥιφέντα, οὐ τῷ φυσικῷ βαρή
γιατι πρὸς τὸ κατωφερὲς τοῦ βάθους συνήρχοντο
βόλισμα, ἀλλὰ τῇ ἀνωτέρᾳ ὄψει τῶν ὑδάτων δίκην
* I'sal. ix, 17.
urentem vim ejus ministris remittebant; sicut dici
potest: In operibus manuum ejus comprehensus est
peccator. Alii autem in stadio venatico per rahiem ferarum lacerati, metum feris escam præbendi
pro nihilo reputantes, firmam sibi animam componebant, ad patiendum paratam cum gratiarum actione ut vitam attingerent exponentes; sed horri
biles et mansucscere nesciæ feræ condemnatos
spe linquentes, et in judices vehementer irruentes,
dentibus lacerata membra mirantibus ostendebant;
ita ut inde universali concentu Deum magnificent,
videbant enim a feris ipsis deos contemni. Et videre
erat mirandam et ancipitem rerum conversionem,
judices judicantes et condemualos vicissin suppliciis affci; quod per canticum exaltare decet. Ο
virtutis supra virtutem exsistentis potentiæ prodigia I
O providentiæ super mentem prævidentis, magnæ
mentis ad utilitatem collata dona!
προνοίας ὑπὲρ ἔννοιαν προνοουμένης τὰ τῆς μεγαλοEt hi quidem sic voluntarie damnati, sed efficaciter absoluti, spontaneam dormitionis acceperunt
requiem; alii vero non sic. Diximus enim aurea,
dilectissimi, de mensura illius, qui præmia secundum
utilitatem cujusque largitur Christus. Quomodo autem istud? irrisionum, flagellorum, et custodiæ
probationem receperunt; alii vero lapidati, resecti,
casi, temporalem reliquerunt corruptionem; et meque ignis, neque gladius, neque lapidum jactus,
neque lebetes, neque ferrei unguli, neque strangu
latures, neque aliud quoddam acerbum damnationis
supplicium, a generosis certaminibus sanctos illus
fortes avertit; sed in omnibus his vincentes, et
hunc qui illos amavit vehementer amantes, nobis
reliquerunt collecta a Deo fragmenta; et quomodo
a Deo collecta? Discamus id, dilectissimi. Quibusdam enim sanctis gladio cæsis, corpora velut sordes
ab impiis judicibus in locis ferarum assuetis ad
solum dejecta, sana conservata sunt; neque fera:,
neque aliud quoddam animaliuni carne vescentium,
his accedere potuit; sed quod e more edere jucun
dius habebant, hoc contra naturam omittentes, in -
suetum custodiæ morem corporibus præbebant, et
quæ antea mortalium carnes vorabant, factæ sunt
deinde corporum custodes. Non enim communia
erant corpora ad ferarum escam convenientia, sed
hæc abjecta electa erant ad hoc officium. Quod multam præbet differentiam ab his quæ solito audiuntur,
Nempe quod quædam corpora cuni his electis simul
projecta, alia quidem integra servata sunt, alia
vero comminuta sunt. Sanctis autem aliis igne
exustis, cinis ut lux splendebat his qui cum fide hunc
colligebant. Cæteris in frusta dissectis, ossa ut exosa
tortoribus in fluvios projecta, non naturali pondere
ad inferiora abyssi labebantur, sed superiori aquarum facie suberis instar innatantia, ut stella
Continue reading PG 105: Libellus ad Nicolaum I Papam, in causa Ignatii Constantinopolitani →≣ entire volume