Theotocia sive Allocutiones ad B. Virginem

Josephus Hymnographus

Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

col. 1383–1384page 1 of 15

brosum habitaculum vacuum fecit, incorrupta Dei- quique resurgens secum resuscitavit bominum mas para Virgo, ad resuscitandum mortales ut omni polens. Vidisti e mortuis excitatum, Virgo, quem carne ineſſabiliter conceperas Verbum, et gaudio anima repleta es, illius condescensionem ac demissionem bymnis exaltaus, o casta, in sæculum. Lumen allucens sedentibus in umbra mortis cum peperisses, e mortuis ut vidisti exoriens, in maculata cum mulieribus cunctis unguenta ferentibus glorificabas, choros ducens. Ex canone ſeriæ vi hebd. 11. Sanctum Dominum virtutum incorrupta pepo risti Eum qui evacuavit inferorum regiam, tavit templum sanctum exstruens, Mater enim Virgo templum Christi fuit, Christus autem Verbi. Quem locum afferens Gregorius de Valentia tom. IV in 3, p. d. 2. q. 2, a. 1, subdit: De ipsa etiam Virgine, quatenus fuit templum Dei, dicere vide tur, quod fuerit sancta exstructa, id est formata. Sic ille. Consonat S. Proclus orat. vi in qua locutus de Josepho, dixit: «Non meminerat potuisse eam (Marian) effici Dei templum, quæ ex mundo erat formata luto: quasi diceret, Mariam Dei templum effectam, quia ex mundo juto formata, id est, sine originali labe concepta. De puritate ori ginali hujus templi locutus Joannes Taulerus in serm. de Purific. dixit: Prævenit hoc sapientia æterna, nolens electissimum templum suum ali qua labe aspergi. Porro (ut in suo Mariali serm. 6, de Concept. B. Virginis inquit Bernardinus Bus tensis) sapiens architectus volens præclarum ali quod atque admirabile palatium construere, diu prius in mente sua præconcipit illud, antequam ipsum erigat, et adesse producat. Deus ergo, qui omnium est artifex, omnia prospiciens, ut dicitur Sap. 1, volens Filio suo templum virgineum fabri care atque domum sibi dignam construere, prius, id est ab æterno præordinavit illam præservare a submersione originalis peccati, ne, si in illo infice retur, Majestati suæ incongrua habitatio reddere tur. Si enim præservavit corpus ejusdem Virginis ab omni corruptione, multo niagis præservavit ejus animam, quæ excellentius dicitur templum Dei, quam corpus. Unde Ambrosius in 1 libr. De Virginibus ait: ‹ Nam si corpus Virginis Dei temi plum est, anima ejus quid est? quasi dicat multo dignius templum. Et post multa: «Gloriosa Virgo Maria figurate est per domum, et templum, quod Salomon ædificavit Deo, de qua habetur I Reg. vi. Sed templum materiale dicitur sanctum juxta illud Psal. x: Dominus in templo sancto SHO. Ergo et ipsa Mater Dei fuit sancta et nunquam maculata. Unde de ipsa dicitur illud Aggæi Magna erit gloria domus illius novissimæ plus quam primæ. Et ideo de ista demo divina, scilicet benedicta Virgine, dicit David Psal. xc: Domum tuam decet sanctitudo, Domine, in longitudine die rum. Quod non esset verum si aliquando fuisset peccato infecta. Similiter falsum esset illud, quod dicitur II Reg. vi, in figura Virginis, scilicet, nihil erat in templo, quod non auro tegeretur, id est, charitate vestiretur. Falsum etiam esset illud, quod in eodem capite scriptum est, scilicet Malleus et securis et omne ferramentum non sunt audita in domo Domini cum ædificaretur. Non ergo malleo peccati originalis, vel securi, vel aliis fer ramentis peccati actualis fuit benedicta Virgo per cussa, vel vulnerata. Sic Bustus: Merito (inquit P. Simon Vuagnerek in Mariana Pietate Græco rum, n. 196, ubi Mariam Salomonis templo assi milat) a prima sui origine intaminatum fuit hoc templum, neque cuim homini habitatio præparaba. sam. O coelis excelsior, Cherubim superior, pretio siorque mundo toto, sanctissima Virgo, intercede pro iis qui te in fide semper glorificant. Mortuos nos peccatis, quæ vitam æternam pe peristi, Deipara, vivifica, et prospera ut faciamus quæ ad veram vitam conducunt, ut âdeliter te sein per beatificemus. Ex canone Sabbati hebd. IT. Domina omnium (regem enim Deum concepisti, casta) vere tu es, o immaculatissima: illum depre care pro servis tuis. Quomodo peperisti, Virgo, Creatorem tuum? tur, sed Deo. › (1 Paral. xxix, 1.) Et P. Hierony mus Lanuza ord. Prædic. ad probandum, B. Vir ginem sine originali peccato fuisse conceptam, dixit inter alia: B. Virgo adumbrata fuit insigni ilo templo per Zorobabel edificato, cujus ore Spi ritus sanctus edixit: Manus Zorobabel cœperuni ædificare Domum istam. (Zachar. IV, 9.) B. Hierony mus tradit Zorobabelis nomen significare Magistrum insignem in Babel: et ad Christum referri: Voe vocatis me Magister, et bene dicitis. (Joan. m, 13.) Manus illius duæ in efformanda Virgine, quando concepta fuit, operam dederunt. Non ait manus in singulari: quia ambas ad hanc ædificationem ad hibuit. Non solum manum, cujus ope esse naturale concedit, sed etiam alteram, quæ confert esse gra tiæ. In efformatione nostra manum primo adhibet, cujus ope confert esse naturale, quod operatur in conceptione nostra: alteram deinde. manum, qua esse spirituale, et sic in illam facilis patet dæmonis ingressus, quia tunc temporis unica tantum Dei manus adhibetur. Verum in conceptione Virginis duabus simul manibus usus est Deus; illa, quæ confert esse naturæ humanæ; ista, qua esse superna turale gratiæ: Læva ejus sub capite meo, et dextera iltius amplexabitur me. (Cant. viir, 3.) Sinistra res pectu bonorum naturalium, dextra respectu bono rum gratiæ, quibus Virginem circumdedit, quemad modum agere solet qui alium amplectitur, et manu utraque extensa constringit.Sic Lanuza. Vide Bartho lomæum de los Ríos in Horizonte Mariano tract. 1 cap. 6. Titulas immaculate, quem Josephus Noster toties B. Virgini "attribuit, optime explicat exem ptionem, et immunitatem a peccato originali în B. Virgine, quod recte animadvertit Hieronymus ab Angesto lectura 3, sui Propugnaculi, uhi probat non posse Virgini titulum Immaculate competere, si per instans illam macula piaculi original's atta minasset. Idcirco nunquam Ecclesia sanctorum cuipiam, si Christum demas et Virginem, titulum Immaculate attribuit per modum cognominis, et absolute prolati, qui titulus nititur illis Cantico rum verbis cap. IV: Tota pulchra es, amica mea, et macula non et in te. Ubi omnem puritatem Na turæ communicabilem innuit, et omnem macula notam ab ea procul arcet, ut videre est apud Chri stophorum de la Vega in Theologia Mariana, Pa læstra 4, certam. 3, n. 519. Ex D. Thoma p. p. q. 98, a 2, ad 4, pa rere sine dolore et læsione virginitatis, est effectus connaturalis justitiæ originalis, et status innocen tiæ. Ergo si Virgo incorrupta, hoc est sine dolore et læsione virginitatis peperit sanctum Dominum Virtutum, non contraxit peccatum originale. Vide pro hoc argumento Andream Peruzzinum in Ana lysi purissime Conceptionis, pag. 165, et Ludovi cum Crespi a Boria in Propugnaculo theologico pro definibilitate immaculate Conceptionis B. Vir ginis Mariæ, pag. 62 et 63.

col. 1385–1386page 2 of 15

PG 105:1385ο Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς β', ἀπὸ τοῦ Πά σχα τῶν ἁγίων γυναικών μυροφόρων, καὶ Ἰωσὴφ τοῦ δικαίου. Τὴν ἀρχαίαν ἀρὰν ἐν γαστρί σου λύσασα, σεμνή, ἀνεβλάστησας ἡμῖν τὴν εὐλογίαν, βρέφος τεκοῦσα οὗτος γὰρ Θεός ἐστι, καὶ σάρκα φορεί. Μακαρία εἶ, σεμνή, ἡ ἐκ ῥίζης Ἰεσσαὶ, ἐξ ἧς ἡ ῥάβδος καὶ τὸ ἄνθος ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα δι' ἡμᾶς ἀναβλαστήσασα. Σὲ τὴν ἀσπόρῳ κυήσει γεννήσασαν ὑπὲρ φύσιν τὸν καινίσαντα τὴν φύσιν Χριστὸν τὸν μόνον Δεσπό τὴν ἀνυμνοῦμεν οἱ πιστοί. Γαστρὶ ἀγεωργήτως συνέλαβες, ἁγνὴ, τῆς ἀφ θαρσίας τὸν βότρυν ὡς ἄμπελος, ἐξ οὗ τῆς ἀθανασίας οι κρουνοὶ ὡς οἶνον ἡμῖν πηγάζουσι τὴν αἰώνιον ζωήν. Ἐν τῇ γαστρί σου, ἄχραντε, πῶς ἐχώρησας βρέ φος, ὃν τρέμουσι δυνάμεις αἱ τῶν ἀγγέλων ὡς Θεόν; εἰ μὴ ὡς ἠβουλήθη, ὡς οἶδεν, ἐσκήνωσεν, πάντας θέλων σῶσαι τοὺς ἐξ Ἀδὰμ γηγενείς, λύσας τὸν Ἀδὰμ τῆς ἁρᾶς ἐκείνης τῆς διὰ βρώσεως πικρᾶς. Ἐν τῇ γαστρί σου, ἁγνὴ, τὸν ἀείζωον ἄρτον φυ ραθέντα ἀφύρτως ἐν φυράματι ἡμῶν ἐγέννησας ἀτρέπτως ένα Χριστὸν τὸν Θεὸν ἐν δυσὶ ταῖς οὐ σίαις. Εὐφραινέσθω Ἰεσσαὶ, χορευέτω καὶ Δαβίδ· Ἰδοὺ γὰρ ἡ Παρθένος, ή θεόφυτος ράβδος εβλάστησε τὸ ἄνθος τὸν ἀείζωον Χριστόν.

MARIALE. Inopinatum, 325 et ineffabile miraculum! Ubi enim Deus vult, vincit ordinem nature. Celebramus te mortalium genus ut omnium saluten, ο Laudabilissima ad vitam revocati. Per te siquidem omnes maledictionis mortis liberationem nacti sumus. Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς β', ἀπὸ τοῦ Πά σχα τῶν ἁγίων γυναικών μυροφόρων, καὶ Ἰωσὴφ τοῦ δικαίου. Τὴν ἀρχαίαν ἀρὰν ἐν γαστρί σου λύσασα, σεμνή, ἀνεβλάστησας ἡμῖν τὴν εὐλογίαν, βρέφος τεκοῦσα· οὗτος γὰρ Θεός ἐστι, καὶ σάρκα φορεί. Μακαρία εἶ, σεμνή, ἡ ἐκ ῥίζης Ἰεσσαὶ, ἐξ ἧς ἡ ῥάβδος καὶ τὸ ἄνθος ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα δι' ἡμᾶς ἀναβλαστήσασα. Expers naturæ legum, et matrum usum nesciens peperisti filium sine dolore, Virgo, qui te manu sua in matris utero formavit. Unde omnes generationes merito laudantes te semper beatam prædicant. Ex canone Dominicæ secundæ post Antipascha, Sanctarum mulierum unguenta ferentium, et Josephi justi. Autiquam maledictionem in tuo ventre solvens, o veneranda, germinasti nobis benedictionem Christum pariens. Hic enim Deus est, et carnem ge stat. Beata et venerabilis ex radice Jesse, ex qua virga, et flos Christus secundum carnem propter nos germinavit. Magnalia tua, o incontaminata, quis prædicare sufficiet? Quis dicat terrigenarum ut Creatorem conceperis corruptionis expers, solventem vincula multorum criminum? potest enim quæcunque vult facere. Σὲ τὴν ἀσπόρῳ κυήσει γεννήσασαν ὑπὲρ φύσιν τὸν καινίσαντα τὴν φύσιν Χριστὸν τὸν μόνον Δεσπό τὴν ἀνυμνοῦμεν οἱ πιστοί. Γαστρὶ ἀγεωργήτως συνέλαβες, ἁγνὴ, τῆς ἀφ θαρσίας τὸν βότρυν ὡς ἄμπελος, ἐξ οὗ τῆς ἀθανα σίας οι κρουνοὶ ὡς οἶνον ἡμῖν πηγάζουσι τὴν αἰώνιον ζωήν. Ἐν τῇ γαστρί σου, ἄχραντε, πῶς ἐχώρησας βρέ φος, ὃν τρέμουσι δυνάμεις αἱ τῶν ἀγγέλων ὡς Θεόν; εἰ μὴ ὡς ἠβουλήθη, ὡς οἶδεν, ἐσκήνωσεν, πάντας θέλων σῶσαι τοὺς ἐξ Ἀδὰμ γηγενείς, λύσας τὸν Ἀδὰμ τῆς ἁρᾶς ἐκείνης τῆς διὰ βρώσεως πικρᾶς. Ἐν τῇ γαστρί σου, ἁγνὴ, τὸν ἀείζωον ἄρτον φυραθέντα ἀφύρτως ἐν φυράματι ἡμῶν ἐγέννησας ἀτρέπτως ένα Χριστὸν τὸν Θεὸν ἐν δυσὶ ταῖς οὐ σίαις. Εὐφραινέσθω Ἰεσσαὶ, χορευέτω καὶ Δαβίδ· Ἰδοὺ γὰρ ἡ Παρθένος, ή θεόφυτος ράβδος εβλάστησε τὸ ἄνθος τὸν ἀείζωον Χριστόν. G Te seminis experte conceptu enixam supra naturam cum, qui innovavit naturam Christum solum Dominum prædicamus fideles. Ventre sine cultoris opera Christum concepisti incorruptionis botrum, ut vitis: ex quo immortalitatis fontes, ut vinum, nobis fundunt æternam vitam. In tuo utero, o immaculata, quomodo continuisti infantem illum, quem, utpote Deum, angelica potestates contremiscunt? Certe, ut ipse voluit, ut ipse novit, in me habitavit, cupiens salvare universus ex Adam 326 prognatos, qui Adam ipsum ab illa maledictione absolvit, quæ ex amaro cibo proveneral. In tuo ventre, casta, semper vivum panem sine fermento commistum massæ nostræ genuisti, immutabiliter unum Filium, et Christum in duabus substantiis. Gaudeat Jesse, choros agat et David: Ecce enim Virgo divini satus virga germinavit florem semper vivum Christum. Ex canone feriæ 11, hebd. JII. Vidisti Christum ex mortuis exortum Justitiæ Solem, Deo gratissima, quem roga, ut omnium te Inter alias Laudes, quas B. Virgini laudabilissimæ attribuere debemus, ut ab ea favores et gratias reportemus, haud postrema esse debet ejus Immunitas a peccato originali. Unde in Miзsali Romano antiquo apud Balinghem in Parnasso Mariano, pag. 25, canebatur; Nos ergo dulci carmine Laudemus in hac Virgine Conceptum sine nubilo. Danc conceptam ex semine Et mundam ab origine Laudet chorus cum jubilo, Ut mola dulci modulo Nos servet in hoc sæculo Mundos ab omni crimine. Et in mortis articulo Liberet a periculo Et inferni voragine. Et in quodam Officio de Immaculata Conceptione, PATROL. GR. CV. laudantium corda illuminet. Sacerrimis te vocibus Dei Matrem glorificamus, quod ex lloris B. Virginis secundum usum Romanum affert idem Balinghem loco citato pag. 34, his verbis Deipara salutabatur: Ave, Regina cœlorum Inter omnes mitissima: Ave, decus Angelorum Inter omnes pulcherrima, Simul et Archangelorum Omni laude dignissima, Quæ concepta es vitiorum Sine labe, purissima. Cum nemo neget per appellationem e Incontaminate affirmari a Josepho, et aliis Patribus puritatem actualem B. Virginis, ita ut nunquam vel veniati culpa fuerit infecta; cur non etiam significetur puritas originalis, cum multo plus contaminet originale peccatum, quam veniale? hh

col. 1387–1388page 3 of 15

ut supernis ordinibus manifeste sanctiorem, et di- et perturbationum procella, et tenebris laqueisque vinum pontem transmittentem mortales ad super mundanos choros., Lucis genitrix Virgo, divina tua luce illustra co gitationes nostras et corda: intercessionibus tuis perturbationum caliginem dissipans, et omnes per gratiam participes faciens diei vespere carentis. Ex canone ferie 111, hebd. 111. Omnia continentem concepisti, immaculata Do mina. Eum qui contrivit portas inferi, et qui resur rexit, sicut dixerat, die tertio. Tu es omnium vita: tu vivorum, et mortuorum, consolatio, o Verbum, gaudium, et illuminatio, quæ eſfulsisti ex Virgine, et die tertia gloriosus e se pulcro resurrexisti. Viso e mortuis resurgente, Deipara, tuo Filio, et Deo, repleta es gaudio gaudii lætitiæque omnium causa. Propterea 327 te lætanter omnis anima celebrat, et glorificat semper, o Virgo. Ex canone ſeriæ iv, hebd. ¡v. Gladius animam tuam, Virgo immaculata, per transiit, quando Christum cruci affixum vidisti Exsulta£ti autem eumdem e sepulcro conspicata re divivum. Te splendidam nubem spiritualis solis, Deo gra tissima, laudantes prædicamus. Corda nostra illu mina, tenebras e cunctis expellens negligentiæ, et perturbationum, o Dei Sponsa. O maculæ plane omnis expers roga sine intermissione Christum Deum nostrum, ut eos qui te semper beatam prædicant, liberet e tentationum, ut insidiose perplexis diaboli. Sanctum sanctoruni supra mentis captum genui sti, o Deipara, qui sanctificationem, redemptionem, et remissionem peccatorum Adelibus, Te mediante, concedit, qui illius resurrectionem glorificant. Ex canone feriæ v, hebd. 111. Luctus tibi, immaculata Virgo, conversus est in gaudium, quando vidisti tuum Filiunı, et Dominum Christum e mortuis die tertia gloriose resurgentem, et mundum illuminantem. Apparuisti capacior cœlis, o Virgo, Deum com plexa, qui sub terra condi sustinuerat, et mira bo nitate morte propria immortalitatem omnibus lar gitus fuerat, quem pie glorificantes te, ut par est, beatam appellamus. Deiparam Virginem Mariam, omnis plane macula, etiam levissimæ peccati actualis, semper expertem fuisse, extra controversiam est: valde enim decuit ut illa, cui tanta cum Christo affinitas, et conjunctio fuit, nullo unquam actualis peccati etiam venialis macula fuerit contaminata, optime argumentatus est D. Thomas 3, p. q. 27, a. 4. Ergo Deipara multo magis debet fuisse expers a macula peccati originalis, cum longe magis de deceat Dei Matrem macula mortalis, cujusmodi est peccatum originis, quam macula venialis, quæ ta metsi est voluntaria (non item originalis), tamen levicula est, nec hominem a Deo alienat. Præter quam quod ex immunitate maculæ cujusvis pec cati actualis in Deipara, recte infertur immunitas macula peccati originalis, ex doctrina magni Patris Augustini, quæ fert peccata actualia esse infelicia germina peccati originalis, ita ut ubi cunque peccatum actuale invenitur, præcesserit originale, ubi autem nullæ unquam sordes actualis, saltem venialis, reperiuntur, defuerit originale. Ita enim loquitur Augustinus, lib. v contra Julia num c. 9: Illud sane magnum verumque dixisti, cum posuisses testimonium Apostoli dicentis Qui peccatum non fecit: notandum esse, quod judi caverit Apostolus sufficere ad ostendendum in Christo nullum fuisse peccatum, quia dixit nulluın eum fecisse peccatum. Ut doceret, inquis, quia qui non fecit, babere non potuit, omnino verissimum est. Profecto enim peccatum etiam major fecisset, si parvulus habuisset. Nam propterea nullus est hominum, præter ipsum, qui peccatum non fecerit grandioris ætatis accessu, quia nullus est homi num, præter ipsum, qui peccatum non habuerit 328 Ex canone in Parasceve hebd. 111. Sanctifica corda nostra, sanctissima Dei sponsa quæ vidisti sanctissimum Deum Verbum, e morte resurgentem, et in lætitia clamasti: Omnis substan tia laudet Dominum. Apparuisti, Virgo Mater, autora Solis Justitiæ quem cum vidisses excitatum e mortuis, sicut dixerat, et mundum totum illustrantem, gavisa es, o sancta, laudans illum ut benignum. Præter naturæ legem peperisti ineffabiliter Ver bum Deum; Quem impiorum consilio, Domina in culpatissima, crucifixum, sepultum, et resurgen tem e mortuis ut vidisti, repleta es gaudio, eum pro nobis rogans laudantibus te. Ex canone in Sabbato hebd. 131. Puerum peperisti tu quidem, sed Virgo perman infantilis ætatis exortu. Sic ille. Ex cujus do ctrina liquet peccatum originis subsequentia ha bere peccata actualia, et e contrario in Adami posteris, ubi nullæ reperiuntur actuales maculæ, non antecessisse originalem. Cum igitur B. Virgo maculæ cujusvis peccati actualis semper fuerit plane expers, sequitur manifeste, quod fuerit etiam plane expers maculæ peccati originalis. Aique idcirco sine originali peccato concepta. Nam ut inquit Bernardinus de Busto in Mariali serm. 7, de Concept. parte 11, Decens fuit et con sonum rationi, ut Sponsa castissima Dei, nunquam careret gratia sui Sponsi, sed semper jungeretur illi glutino charitatis, ita ut nec quidem per mo mentum inter ipsam, et Sponsum inimicitia con traheretur, nec divortium fieret. Si autem in pec cato originali fuisset Benedicta Virgo concepta, pro illo tunc non fuisset ejus amica, sed inimica, et a Sponso suo divertisset, et separata fuisset. Sed inter ipsam, et Deum semper fuit amicitia et di lectio. Unde ipsa inquit Cant. vI: Ego Dilecto meo, et Dilectus meus mihi, scilicet conjunctus est, et semper fuit unitus. Ergo sine peccato coucepta fuit. Sic Bustus. Hinc S. Petrus Chrysologus in serm. de Annun. n. 140, dixit: ‹ Pervolat ad Sponsam festinus interpres, ut a Dei Sponsa hu manæ desponsationis arceat, et suspendat affe ctum neque auferat a S. Josepho Virginem, sed reddat Christo, cui est in utero pignorata cum fieret. Quibus verbis non solum supponit, sed etiam expresse fatetur Virginem Dei Sponsam caruisse peccato originali: nam si cum hoc conce pta fuisset in utero cum fieret, id est, cum concipe retur, non fuisset pignorata Christo, sed dæmoni.

col. 1389–1390page 4 of 15

PG 105:1389Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς γ', τοῦ παρα λύτου. Τὴν τιμῶσαν ταύτην, ἁγνὴ, πόλιν σε πάντοτε πιστῶς περίσωζε κινδύνων ἁλώσεως Βαρβάρων, πολέμου εμφυλίου, καὶ μαχαίρας, καὶ πάσης ἄλλης ἀπειλῆς. Ασπορον ἔσχες σύλληψιν, καὶ ὑπὲρ νοῦν τοκετόν, Παρθενομήτορ ἄχραντε· ἔργον φρικώδες, θαῦμα μέγιστον, ἀγγέλοις τιμώμενον, βροτοῖς δοξαζόμενον, Κύρη Δέσποινα. Ἡ ἁγνὴ, πῶς θηλάζεις; πῶς δὲ ἐγέννησας βρέ φος τοῦ Ἀδὰμ ἀρχαιότερον; πῶς ἐν ἀγκάλαις φέ ρεις υἱὸν, τὸν ἐπὶ ὤμων Χερουβικῶν φερόμενον· Ως ἐπίσταται, ὡς οἶδεν ὁ τὸ πᾶν οὐσιώσας. Τὴν ἄσπορον λοχείαν σου, ἁγνή, τὴν ἀκατάληπτον ὑμνοῦμεν γέννησιν, μακαρίζοντες ὡς Μητέρα σε τοῦ Ποιητοῦ πάντων καὶ Δεσπότου. Ὁ πάντα θείῳ νεύματι φέρων κρατεῖται, Θεοτόκε Παρθένε, ἐν ταῖς ἀγκάλαις σου, πάντας ἡμᾶς ἀρπά ζων χειρὸς δουλείας τοῦ πονηροῦ, ὡς οἰκτίρμων. Παρθενεύεις τεκοῦσα ὑπὲρ λόγον τὸν πρὸ πάντων αἰώνων γεννηθέντα ἐκ τοῦ ἀνάρχου Πατρὸς ἀῤῥεύστως. Διὰ τοῦτο, ἁγνή, σὲ μακαρίζομεν. Τόμον σε πάλαι ἐθεάσατο Ησαΐας, 'Αειπάρθενε, ἐν ᾧ δακτύλῳ τοῦ Πατρὸς Λόγος ἄχρονος ἐγέγραπτο, ἐκ πάσης ἀλογίας σώζων ἡμᾶς, τοὺς λόγοις σε ἱεροῖς ἀνυμνοῦντας. Φωτοφόρου προῆλθε νηδύος σου μέγας ὁ Ἥλιος Χριστὸς, καὶ τὸν κόσμον ἐφώτισεν, ἄχραντε, ἐπιλάμψεσι φαιδραῖς, καὶ τὸ σκότος ἐξῆρε τὸ τῆς παρα βάσεως· ὅθεν ὑμνοῦμέν σε πάντων ὡς αἰτίαν κα λῶν, θεονύμφευτε. Εο

MARIALE. sisti, sicut eras antequam pareres, Incorrupta enim sine dolore, Dei Genitrix, Christum pepeVirgo Deipara. Nam Deus, quem peperisti, naturam innovavit. Tibi et soli convenit, ut salutis, et gaudii procuratrici, illud quod angelus attulit, Ave, quod cum fide tibi recinimus, Maria semper Virgo. Liberata per te est prima Parens antiqua maledictione. Non jam amplius illa in dolore pariet. Tu Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς γ', τοῦ παραλύτου. Τὴν τιμῶσαν ταύτην, ἁγνὴ, πόλιν σε πάντοτε πιστῶς περίσωζε κινδύνων ἁλώσεως Βαρβάρων, πολέμου εμφυλίου, καὶ μαχαίρας, καὶ πάσης ἄλλης ἀπειλῆς. Ασπορον ἔσχες σύλληψιν, καὶ ὑπὲρ νοῦν τοκετόν, Παρθενομήτορ ἄχραντε· ἔργον φρικώδες, θαῦμα μέγιστον, ἀγγέλοις τιμώμενον, βροτοῖς δοξαζόμενον, Κύρη Δέσποινα. Ἡ ἁγνὴ, πῶς θηλάζεις; πῶς δὲ ἐγέννησας βρέ φος τοῦ Ἀδὰμ ἀρχαιότερον; πῶς ἐν ἀγκάλαις φέρεις υἱὸν, τὸν ἐπὶ ὤμων Χερουβικῶν φερόμενον· Ως ἐπίσταται, ὡς οἶδεν ὁ τὸ πᾶν οὐσιώσας. Τὴν ἄσπορον λοχείαν σου, ἁγνή, τὴν ἀκατάληπτον ὑμνοῦμεν γέννησιν, μακαρίζοντες ὡς Μητέρα σε τοῦ Ποιητοῦ πάντων καὶ Δεσπότου. risti. Quare te merito felicem prædicamus, et Dominum glorificantes laudamus. Ad te ipsum recepisti gentem sanctam, eos, qui erant longe a te faciens prope corpore a Virgine suscepto, o Salvator, et non populum tuum voca - sti populum tuum divinum; propterea omnes te nunc adoramus, o omnipotens. 329 Ex canone Dominicæ ml, in Paralyticum. Urbem hanc, quæ te, o Virgo, semper fideliter adorat, tu undequaque tuere a periculis captivitatis Barbarorum, civilium bellorum tenebris, a gladio, atque infaustis omnium malorum auguriis. Ὁ πάντα θείῳ νεύματι φέρων κρατεῖται, Θεοτόκε Παρθένε, ἐν ταῖς ἀγκάλαις σου, πάντας ἡμᾶς ἀρπάζων χειρὸς δουλείας τοῦ πονηροῦ, ὡς οἰκτίρμων. Παρθενεύεις τεκοῦσα ὑπὲρ λόγον τὸν πρὸ πάντων αἰώνων γεννηθέντα ἐκ τοῦ ἀνάρχου Πατρὸς ἀῤῥεύστως. Διὰ τοῦτο, ἁγνή, σὲ μακαρίζομεν. Τόμον σε πάλαι ἐθεάσατο Ησαΐας, 'Αειπάρθενε, ἐν ᾧ δακτύλῳ τοῦ Πατρὸς Λόγος ἄχρονος ἐγέγραπτο, ἐκ πάσης ἀλογίας σώζων ἡμᾶς, τοὺς λόγοις σε ἱεροῖς ἀνυμνοῦντας. Φωτοφόρου προῆλθε νηδύος σου μέγας ὁ Ἥλιος Χριστὸς, καὶ τὸν κόσμον ἐφώτισεν, ἄχραντε, επιλάμψεσι φαιδραῖς, καὶ τὸ σκότος ἐξῆρε τὸ τῆς παρα· βάσεως· ὅθεν ὑμνοῦμέν σε πάντων ὡς αἰτίαν καλῶν, θεονύμφευτε. 330 Ex canone Incarnatum Dominum ineffabiliter ex tuo purissimo sanguine, Deipara, et propter nos morte in carne suscepia resuscitatum intuens e sepulcro, Non aliam ob causam B. Virgo dicitur inculpatissima, nisi quia fuit prorsus ab omni culpa immunis. Si autem B. Virgo fuit ab omni culpa immunis, ergo non solum ab actuali veniali, ut omnes concedunt, sed etiam, et multo magis, ab originali. Si enim Deus a venialibus culpis B. Virginem non fecisset immunem, nunquam ei inimica et invisa fuisset, utpote habens in se gratiam sanctificantem, charitatem enim non expellunt leves defectus: al non Seminis expertem habuisti conceptum, partum vero cogitatione superiorem, incorrupta Dei Mater. Opus stupendum, miraculum maximum, ab angelis honoratum, ab hominibus glorificatum, Virgo Domina. Quomodo, Virgo, lactas? Quomodo genuisti parvulum Adam seniorem? Quomodo in ulnis gestas illum qui gestatur supra humeros Cherubicos? Εο Eo modo quem ipse scit et novit, qui rebus universis dedit esse. Conceptionem tuam sine semine, o casta, partum tuum incomprehensibilem laudamus, Beatam Te nuncupantes, utpote Matrem Dei Factoris omnium ac Domini. Qui nutu divino cuncta sustinet, tenetur, Deipara Virgo, tuis ulnis, omnes uos eripiens e servitute diaboli ut misericors. Virgo perseveras postquam peperisti ineffabiliter genitum ante omnia sæcula sine successione ex Patre principio carente: propterea, casta, te beatam prædicamus. Librum te olim vidit Isaias, o semper virgo, in quo digito Patris Verbum initio carens conscriptum est, quod ex omni irrationali actu et motu liberat nos sacris te verbis collaudantes. Prodiit ex lucifera tua alvo magnus Sol Christus, et mundum illuminavit, o immaculata, radiis lætissimis, tenebrasque expulit transgressionis. Unde laudamus te ut omnium causam bonorum, o Dei Sponsa. feriæ 11, hebd. iv. cum ingenti gaudio glorificasti et magnificasti. Concepisti, inculpatissima (CU), Eum qui cuncta continet, eum ipsum carne generans qui deinde reddendo immunem ab originali mortali, istius fuisset objectum condignum odio Dei, et filia iræ et abominationis. Si a venialibus non reddidisset immunem, adhuc jus retinuisset ad hæreditatem æternam, que est clara Ipsius visio; at non reddendo immunem a peccati originalis infectione, excluderetur de facto a consecutione, illius gloriæ. Item positis in B. Virgine culpis levibus, minime dici poterat, maledictus dies, et hora in qua concepta fuisset: at originali exsistente vere

col. 1391–1392page 5 of 15

mortem triduana sua morte spoliavit. Quem ora, neque gentium, ut te, prout decet, hymnis hono ut animæ meæ vitia mortificet, meque salvum ſa . ciat. Serva et libera civitatem ac populum confugien tem ad te, Dei genitrix Virgo, quæ Christum pepe risti, ex omni adversaria ira, et excidio, incursio diceretur maledicta conceptio B. Virginis sicut, et Job, et reliquorum hominum. Hinc Bustus in Ma riali, serm. 7, de Concept. part. 1, ait: «Si Deus præservavit, et defendit Virginem gloriosam a ve niali peccato, quod non privat gratia Dei, et stare potest cum charitate, ut dicunt theologi, in 4, d. 21, et hoc ut esset idonea Mater sua, et ob amo rem quem ipsi ab æterno portavit: ergo inconve niens videtur credere quod permiserit illam labi in originali peccato privante gratia divina, Non enim esset verus amor, si quis defenderet amicum suum, ne vel modicum leviter verberaretur, quem tainen per gulam suspendi, vel capite permitteret detruncari. Sic Bustus. Angelicus Doctor 3, p. q. 27, a. 2, illum locum Jobi. ubi de diabolo dicitur Exspectet lu cem et non videat, nee ortum surgentis aurora, in sensu litterali (etsi metaphorico) exponit de nocte peccati originalis his verbis: • Exspectet Lucem, id est, Christum, et non videat, quia nihil inquinatum incurrit in Sapientiam, quæ est Chri tus, ut dicitur Sap. VII; nec ortum surgentis auroræ, id est, B. Virginis, quæ in suo ortu a peccato origi nali fuit immunis. Sic ille. Cum autein, idem D. Thomas in cap. 1 Matthæi, duplicem ortum, seu nativitatem agnoscat, scilicet nativitatem in utero, quæ est prima formatio, et nativitatem ex utero, qua quis exit in lucem: Nasci de Matre, inquit, est in lucem prodire, in Matre nasci est ipsum concipi. › Ex hoc loco argumentum bonum elici posse vide tur ad confirmandum fuisse sanctam, et immacu lalam non modo Virginis nativitatem, ad quam eum locum refert S. Thomas, sed etiam Conce ptionem? Neque enim potest negari, inquit Valen tia in up. D. Thomæ, tomo IV, disp. 2, q. 1, puncto 2, quin vel maxime Conceptio ipsa Virginis fuerit quoque ejus ortus; rei namque ortum maxime dicimus esse ipsum rei principium. Hinc Cathe rmus in sua Disputat. pro immaculata B. Virg. Concept. lib. 1, ad quosdam, qui adducentes hunc Jobi locuin Exspeciet lucem et non videat, nec or tum surgentis auroræ, et de peccato originali ibi sermonem esse asserentes, quòd non vidit Lucem, quæ est Christus, quo illum penitus uon conclusit, nec ortum, id est, Nativitatem surgentis Aurora, quæ est Maria: inde inferebant, quod sola nativitas, et non conceptio Mariæ excipiebatur, et ab eo peccato crat immunis, in hunc modum respondet Exponunt ortum Aurora pro Nativitate Mariæ, quæ fuit ex utero; cur non potius pro illa quæ fuit in utero? Cur enim viri isti, ut sæpissime, et mul tis locis contra Domina puritatem perpetuam agentes, ortum, et nativitatem pro ipsa conce ptione aecipiunt, atque exponunt etiam verbis, et imente auctorum repugnantibus, ut suo loco mon strabo; nunc autem, ubi ratio maxime suadebat, et pius favor Matri Dei, ortum auroræ pro nativitate, quæ ex utero, non quæ in utero, velint nos reci pere, ut hoc Domine privilegium expugnent? At nos discemus potius pro gloria Reginæ nostræ simili modo expouere, sicut illa faciunt contra illam, ut ortum ipsum pro ipso primo ortu acci piamus, qui fuit in utero cum est concepta, quem ortum procul dubio atra iila peccati nox non vidit. Quod autem ita vere exponi debeat, primum facit, quod ipsa decenter pro aurora significatur, quæ Christi luci adjungitur, quæ certe simul cum est, cum luce ipsa· est, nunquam est enim aurora sine rantes magnificemus. Ex canone feriæ 111, hebd. 1v. Sicut Aurora Solem in ulnis ferens, Virgo exorta et nobis in nocte sedentibus Ut Deificaret humanum genus Deus homo factus luce. Secundo facit et maxime, quod cum de stel lis loquitur Job, per quas procul dubio sancti ipsi significantur, obtenebratas illas caligine noctis hujus pronuntiat? quod certe non videretur ve rum, si ortum ex utero etiain in quibusdam ipso rum spectaremus, ut de Joanne Baptista, et Jere mia omnes concedimus, sicut scriptum est: Ân tequam exires de vulva, sanctificavi te. ‹ (Jerem. 1, 5.) Non igitur recte excepta fuisset sola aurora in ortu, tanquam peccato illius noctis libera, si per ortum posterior significaretur nativitas, cum et boc de aliquibus stellis verum esset. Et tamen sanctis simus Job, ut illam luci, id est, Christo adjunge ret, et super omnes stellas, id est, sanctos, singu lariter magnificaret, solum ejus ortum excipit, ut stellas omnes præ illa obscuratas faceret. Sic Ca therinus. Prædicta etiam Jobi verba a S. Thoma allata expendens Andreas Pintus Ramirez in suo opere De concept. B. Virg. n. 367, in hunc modum scribit Quain libere ortus ab utero hic expli catur, tam libere ortum in utero, id est conceptio nem passivam, possumus explicare, et fortasse magis congrue vulgatam nostram (qui est optimus explicandi inodus) aliis versionibus conciliantes. › Sanctes enim Paguinus Thomista fideliter ex He bræo sic vertit: Exspectet lucem, et non sit, nec videat splendorem auroræ. Ortus ergo apud nostrum interpretem splendorem significat, et splendor absolute de quovis Mariæ instanti venit usurpandus. Vatablus legit: Exspectet lucem, et non adsit, nec videat palpebras aurora. Has pal pebras frustra ad nativitatem magis deferas, quam ad conceptionem. In re ergo dubia magis congrue ad honorem Virginis locus ducitur, quam trahitur ad impium. Sed audi quid pro littera Pineda ibi Inter reliquas translationes hæc palpebrarum illustrior est, quod oculum cœli respiciat: namque solem coeli oculum videtur aurora quasi post no cturnuin soporem, et clausa lumina, iterum didu clis, et apertis palpebris vigilantem, et videntem mundo reddere. Divini ergo Oculi, id est, Verbi, palpebra erit Maria, si Aurora est ex mente D. Tho mæ, et quis tanti Oculi palpebras lippas, et conni ventes quandoque existimabit? Si nihil in Divinaın Jucem Christum incurrit inquinatum, cur ejus Mater, ubi lux ista, tanquam inter palpebras, no bis fulguravit, denigratur? Si Maria Aurora est Solis immaculati, cur maculata, imo oppetens, quod Concepta appetit, profanatur? Majus est, quod voluit B. Petr. Dam. ad hunc locum serm. de Assumpt. Hæc est, inquit, Aurora, quam ille non vidit, qui vidit omne sublime, ut erat B. Job, ut illi multă suppressione claudatur dicens: Non videat ortum surgentis Aurora. Sicut Aurora ter minun noctis, et diei principium adesse testatur, sic et Virgo noctem expulit sempiternam. Minus enim congrue tam multa suppressione, id est ab strusione, clausa dicitur Aurora nostra, si ipsas appetentis illius primitias dæmon oppressit: mi nus congrue clauderetur, si hostis primum illius ostium reseravit. Absit: non solum non tetigit, sed nec eam videre ausus est princeps superbiæ su blimium spectator; quam jam se suosque oppres suram,, et æterno clausuram carcere pertimebat. Hactenus Ramirez. Vide S. Thomam in psalm. XLV, ubi explicans de B. Virgine illa verba: Adjuvabil Eam Deus mane diluculo, inquit, Deum Mariæ exsistendi adhuc in utero, auxiliatum fuisse: ‹ Et

col. 1393–1394page 6 of 15

PG 105:1393Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς τετάρτης τῆς ἑβδόμαδος δ'. ἐν τῇ Μεσοπεντηκοστῇ. Μόνη ἐχώρησας τὸν Κτίστην τὸν ἴδιον, Θεογεννῆτορ, ἐν γαστρὶ, καὶ σαρκὶ ἐκύησας ἀφράστως, καὶ Παρθένος ἔμεινας, μηδὲν τῆς παρθενίας λυμανθείσης· τοῦτον, ἁγνὴ, ὡς Υἱόν σου καὶ Θεὸν ἀπαύσ στως ἱκέτευε ὑπὲρ τῆς ποίμνης του ἀεί. Εἰς τῆς Τριάδος ὤν, γενόμενος σὰρξ ὡράθης, οὐ τρέψας τὴν οὐσίαν, οὐδὲ φλέξας τῆς τεκούσης τὴν ἄφθορον γαστέρα, Θεὸς ὢν ὅλος καὶ πῦρ. Ἡ ἐν γαστρὶ τὸν Θεὸν ἀπερίγραπτον χωρήσασα, Θεόνυμφε Παρθενομῆτερ ἁγνὴ, μὴ παύτῃ πρεσβεύουσα ὑπὲρ ἡμῶν, ὅπως διὰ σοῦ ῥυσθῶμεν τῶν περιστάσεων· πρὸς σὲ γὰρ ἀεὶ καταφεύγομεν. Γέγονεν ἡ κοίλια σου ἁγία τράπεζα ἔχουσα τὸν οὐράνιον ἄρτον, ἐξ οὗ πᾶς ὁ τρώγων οὐ θνήσκει, ὡς ἔφησεν ὁ παντὸς, Θεογεννήτορ, τροφεύς. Παρθένον μετὰ τόκον ὑμνοῦμέν σε, παρθένον καὶ μητέρα δοξάζομέν σε μόνην, ἀγνή Θεόνυμφε Κόρη ἐκ σοῦ γὰρ ὄντως Θεὸς ἐσαρκώθη ζωοποιήσας ἡμᾶς. Ἐν γαστρί σου ἐχώρησας τὸν ἀχώρητον Λόγον, ἐκ μαζῶν σου ἐθήλασας τοῦ κόσμου τὸν τροφέα, ἀγκάλαις ἐβάστασας τὸν παροχέα ἡμῶν, Θεογεννῆτορ ἁγνή. Πῶς ἐγέννησας, εἰπὲ, τὸν ἐκ Πατρὸς ἀχρόνως προεκλάμψαντα, καὶ σὺν ἁγίῳ Πνεύματι ἀνυμνούμενον; Η ὡς οἶδεν ὁ μόνος εὐδοκήσας ἐκ σοῦ τε χθῆναι, Θεοτόκε.

MARIALE. est ex te, inculpatissima Virgo, quem pulcherrimum lucis, quem e sepulcro fulgurantem intuita, repleta e sepulcro prodeuntem, victorem Orci conspexisti lætitia exundans. Lucis datorem peperisti Dominum porta facta Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς τετάρτης τῆς ἑβδόμαδος δ'. ἐν τῇ Μεσοπεντηκοστῇ. Μόνη ἐχώρησας τὸν Κτίστην τὸν ἴδιον, Θεογεννῆτορ, ἐν γαστρὶ, καὶ σαρκὶ ἐκύησας ἀφράστως, καὶ Παρθένος ἔμεινας, μηδὲν τῆς παρθενίας λυμανθεί σης· τοῦτον, ἁγνὴ, ὡς Υἱόν σου καὶ Θεὸν ἀπαύσ στως ἱκέτευε ὑπὲρ τῆς ποίμνης του ἀεί. Εἰς τῆς Τριάδος ὤν, γενόμενος σὰρξ ὡράθης, οὐ τρέψας τὴν οὐσίαν, οὐδὲ φλέξας τῆς τεκούσης τὴν ἄφθορον γαστέρα, Θεὸς ὢν ὅλος καὶ πῦρ. Ἡ ἐν γαστρὶ τὸν Θεὸν ἀπερίγραπτον χωρήσασα, Θεόνυμφε Παρθενομῆτερ ἁγνὴ, μὴ παύτῃ πρεσβεύουσα ὑπὲρ ἡμῶν, ὅπως διὰ σοῦ ῥυσθῶμεν τῶν περιστάσεων· πρὸς σὲ γὰρ ἀεὶ καταφεύγομεν. Γέγονεν ἡ κοίλια σου ἁγία τράπεζα ἔχουσα τὸν οὐράνιον ἄρτον, ἐξ οὗ πᾶς ὁ τρώγων οὐ θνήσκει, ὡς ἔφησεν ὁ παντὸς, Θεογεννήτορ, τροφεύς. Παρθένον μετὰ τόκον ὑμνοῦμέν σε, παρθένον καὶ μητέρα δοξάζομέν σε μόνην, ἀγνή Θεόνυμφε Κόρη ἐκ σοῦ γὰρ ὄντως Θεὸς ἐσαρκώθη ζωοποιήσας ἡμᾶς. Ἐν γαστρί σου ἐχώρησας τὸν ἀχώρητον Λόγον, ἐκ μαζῶν σου ἐθήλασας τοῦ κόσμου τὸν τροφέα, c ἀγκάλαις ἐβάστασας τὸν παροχέα ἡμῶν, Θεογεννῆτορ ἁγνή. Πῶς ἐγέννησας, εἰπὲ, τὸν ἐκ Πατρὸς ἀχρόνως προεκλάμψαντα, καὶ σὺν ἁγίῳ Πνεύματι ἀνυμνούμενον; Η ὡς οἶδεν ὁ μόνος εὐδοκήσας ἐκ σοῦ τε χθῆναι, Θεοτόκε. hoc est quod dicit, quod auxiliatus est ei Dominus in ipso ortu matutino. › Andreas etiam Duvallios doctor Sorbonicus in suo tract. De Conceptione B. Virginis, aſſerens hæc Jobi verba: Exspectet lucem et non videat; nec ortum surgentis auroræ, quæ'S. Thomas in sensu litterali, etsi metaphorico, exponit de Christo, et de B. Virgine, ait: Sicut aurora propter proximitatem, quam cum sole habet, nunquam obtenebratur, ab eo quippe duntaxat quindecim gradibus. ex astrologis, semper distat; sic neque anima Virginis, Deo tantopere proxima, ullius peccati, etiam originalis tenebris unquam est comprehensa. Nec respondeas, per ortum Auroræ intelligendam esse Virginis nativitatem, quæ proprie appellatur ortus, siquidem conceptio non minus, imo magis dici potest ortus, quam nativitas, cum ipsa sit principium exsistentiæ, qua res dicitur ex potentia suarum causarum extrahi. Unde Lucæ 1, de Christo, qui adhuc utero Matris suæ detinebatur scribitur: Quod in ea natum est, de Spiritu sancto est. Nec dicas fetuni conceptum, et detentum adhuc in utero, nondum esse extra hanc causam, nempe Matrem, quam certum est, esse causam per se: et hinc est, quod ipse fetus non habeat angelum custodem, donec sit egressus ex utero ipso: itemque si Mater martyrium subeat, corona martyrii, ita ut Mater, donetur. Respondeo enim fetum habere propriam exsies gaudio. Ipsum exora ut mihi concedat, o Virgo venerabilis, luctum lætificum, futuræ consolationis pignus el causam. 331 Ex canone feriæ v, hebd. 1, in sanctam Mesopentecosten. Sola comprehendere tuo utero potuisti Conditorem tuum, Dei Genitrix, et carne genuisti incorrupta virgo permanens, nec pudore uspiam maculato. Hunc, Sancta, Filium et Deum tuum ne cesses exorare pro tuo grege. Unus Trinitatis, etsi caro factus, agnitus es non mutasse, Domine, substantiam, nec ambussisse Genitricis incorruptum ventrem, cum Deus omnino et ignis sis. Tu quæ in utero tuo Deum incircumscriptibilem genuisti, o Dei Sponsa Virgo Mater casla, ne cesses intercedere pro nobis, ut per te a circumstantibus malis liberemur: ad te enim semper confugimus. Fuit alvus tuus sancta mensa habens cœlestem panem Christum, ex quo quicunque comederit, non inorietur, ut dixit, o Dei Genitrix, universorum nutritius. Virginem post partum laudamus te, Deipara: Virginem et Matrem glorificamus te, o sola casta Dei sponsa puella, ex te enim vere incarnatus est Deus, qui renovavit nos. Ventre tuo comprehendisti, quem nullus comprehendit locus. Uberibus tuis lactasti mundi altorem: ulnis portasti eum qui nos sustinet, Dei Genitrix Virgo. Quomodo genuisti, age dic: Eum qui ante omuc tempus ex Patre resplenduit, quinque cum Spiritu sancto glorificatur? Certe ut ipse scit, ut solus voluit ex te gigni, Deipara. stentiam distinctam ab ipsa Matris, quod auten matre indigeat, est tantum ut conservetur in suo esse, non autem ut simpliciter producatur. Quod autem specialem angeluin ad sui custodiam non habeat, est quia tunc eo non indiget: nullum enim aliud peccatum potest subire quam ex parte Matris, ut satis constat, ideoque alio angelo, ab ipso matris, opus non habet. Et licet, si martyrio mater afficiatur, coronetur etiam martyrio fetus ille, quem supponimus esse animatum, est, quia reipsa propter odium Christi, et Christianæ religionis occiditur ad occisionem matris prægnantis. Ex quo colligitur fetum conceptum, et anima informatum, optime dici posse natum, et extra suas causas. Hactenus Duvallius. Bernardinus. Denique de Busto in Mariali, serm. 5, de Concept. part. III, probans B. Virginem fuisse in aurora præfiguratam Cantic. vi, ubi dicitur:: Quæ est ista, quæ progreditur quasi aurora consurgens?» ait inter alia Aurora a lumine incipit, et semper in lumine crescit, quousque soli jungatur, et nunquam lumine privatur; sic B. Virgo a lumine divinæ gratie incipiens, nullis unquam est peccatorum tenebris obscurata, sed semper in virtutum omnium claritate succrescens, tandem cum Sole Justitia dulcissimo Filio suo in cœlesti gloria mirandis circumdata fulgoribus est conjuncta. Sic ille.

col. 1395–1396page 7 of 15

PG 105:1395Ἐχώρησας ἐν γαστρί σου, Παρθενομήτορ, τὸν ἕνα τῆς Τριάδος Χριστὸν τὸν ζωοδότην, ὃν ὑμνεῖ πᾶσα κτίσις, καὶ τρέμουσιν οἱ ἄνω θρόνο:· αὐτὸν δυσώπει, παμμακάριστε, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν. Ο Εκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς δ, τῆς Σαμαρείτιδος. Χαῖρε, θρόνε πυρινε, χαῖρε, λυχνία πάγχρυσε, χαῖρε, φωτὸς νεφέλη, χαῖρε, παλάτιον τοῦ Λόγου καὶ νοητὴ τράπεζα, ἄρτον ζωῆς ἀξίως Χριστὸν βαστάσασα. Ανερμηνεύτως συλλαβοῦσα ἐν τῇ γαστρί σου τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, Παρθενομήτορ, ὑπὲρ ἔννοιαν καὶ

Continuisti alvo tua, Virgo mater, unum Trinitatis, Christum regem, quem laudat universa creatura, quem tremunt supernæ turmæ. Hune roga, augustissima, ut nostras animas salvet. Ἐχώρησας ἐν γαστρί σου, Παρθενομήτορ, τὸν ἕνα τῆς Τριάδος Χριστὸν τὸν ζωοδότην, ὃν ὑμνεῖ πᾶσα κτίσις, καὶ τρέμουσιν οἱ ἄνω θρόνο:· αὐτὸν δυσώπει, παμμακάριστε, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν. 332 Ex canone ſeriæ v, hebdomad. sv. Super te sapientia Patris æterni descendit sicut pluvia in vellus, o casta et incarnata citra mutationem, vias vitæ ostendit nobis scientibus te Virginem post partum et Matrem. Mundi universi Domina effecta, Dei Genitrix, mundanis me scandalis et vitiis corporis, æter. nisque suppliciis gehennæ libera, ut te laudem. : O tua cogitatione superiora miracula, sanctissima Virgo! Tu enim peperisti incarnatum Deum, qui divina resurrectione sua cuncta salva fecit. Ex canone Parasceve hebdomad. 1v. Sancta Dei Genitrix, quæ sanctum sanctorum Verbum principio carentis æterni Patris ex co resplendens peperisti. Roga ipsum indesinenter, ut sanctificet et illuminet animas et corda nostra, qui desideramus te laudare. Domus Dei agnita es, castissima Virgo Deipara quippe illi carnem vere animatam ex tuo incorrupta sanguine largita, o immaculatissima, unde te honoramus. Incarnatur Christus ex te, ineffabiliter Verbum exsistens Patris, Virgo Deipara, et crucifigitur voEx canone Dominicæ wv, in Samaritanam. Salve, throne ignee; salve, candelabrum totum aureum: salve, nubes luminis; salve, Verbi palatium, et mensa spiritualis, quæ Christum panem vitæ digne portasti. O Virgo Mater, quæ modo inexplicabili in tu● utero Deum universorum concepisti; et supra menSufficit dicere B. Virginem fuisse Domum Dei, ut intelligamus illam sine originali macula conceptam. Nam ut sanctus Thomas a Villanova serm. 5 De Nativit. B. Virg., ait: Non decebat Domum Sapientiæ aliquam in se habere labem, propter quod anima, cum infunderetur, nullam habuit ex carne, neque contraxit labem peccati. › Sic ille. Ludovicus quoque Carvajalus in Declamat. expostularia pro Conceptione B. Virginis, in persona ejusdem Virginis in hunc modum loquitur: ‹ Antequam ego formata essem in utero, fui destinata ut essem Mater Dei, et cum in visceribus matris formarer, tunc domus mea, tanquam domus Dei, fabricabatur, non tanquam spelunca Satanæ. › Sic ille apud Armamentarium Seraphicum pag. 42. Et in quodam Oficio antiquo Immaculata Conceptionis apud Ballinghem in Parnasso Mariano, pag. 39, B. Virgo salutatur his verbis: Salve, Virgo sapiens, Domus Deo dicata, Columna septemplici Mensaque exornala, Ab omni contagio Mundi præservata: Ante sancta in utero Parentis, quam nata. lens propter nos, et resurrectione post triduum fines orbis illustrat, cum quo te, ut par est, Beatam prædicamus. Ex canone Sabbati hebd. 1V. Lacte nutris Nutritium mundi, et portas in ulnis, o Virgo, illum qui divina potestate sua portat universum. Propterea te ut Deiparam laudamus. Auxiliatrix eorum qui periculis urgentur, Portus et 333 Salus confugientium ad te, Dei genitrix sancta, eos qui cum fide te laudant, tuo patrocinio protege, et ab omnibus malis libera per intercessiones tuas eos, qui fideliter modulantur laudes tuas. Tu quæ gandium peperisti, et mœstitiam exterminasti, laudatissima Domina, intercessionibus tuis divinaın lætitiam impetra iis, qui te fide ſerventi, ut vere Dei genitricem celebrant. Te ut mundi Dominam obsecramus, Sancta ut populum tuum liberes ab omnibus malis, fanie, peste, vexatione hostili, quoniam tu præsidium inexpugnabile Christianorum es, Maria Virgo. Ο Εκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς δ, τῆς Σαμαρεί τιδος. Χαῖρε, θρόνε πυρινε, χαῖρε, λυχνία πάγχρυσε, χαῖρε, φωτὸς νεφέλη, χαῖρε, παλάτιον τοῦ Λόγου καὶ νοητὴ τράπεζα, ἄρτον ζωῆς ἀξίως Χριστὸν βα στάσασα. Ανερμηνεύτως συλλαβοῦσα ἐν τῇ γαστρί σου τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, Παρθενομήτορ, ὑπὲρ ἔννοιαν καὶ Hieronymus Lanuza Ord. prædicatorum, inter alias rationes, quas excogitavit ad probandam immaculatam B. Virginis Conceptionem, hanc nobis proposuit: Observavit S. Thomas, inquit ille, populo antiquo Deum abstulisse casuam et peccatoruin occasiones, ut essent sancti, quia nasci ex illis Sanctus sanctorum debebat: ‹ Sancti eritis, quia ego sanctus sum; et pedum, quibus gradiebantur, curam gessisse, ne in culpæ vacuum inciderent: Pedes sanctorum suorum servabit. Si ergo priscis illis, ne pedes illorum sordes contraherent, præibat ipse, mundando iter, et obvias offensiones seponendo, ob eam tantum causam, quod ex illis nasci debebat Christus; quanto magis Matri titubandi occasiones auferret, eamque præservaret a sordibus, ut in omnibus vitæ passibus sancta foret? Pes tuus non impinget Dominus, etc. Unde cum Deus jam ipsis vicinus esset, minime dubium est, quin eam puram, et sanctam in primo Conceptionis suæ gressu conservaret. Sic Lanuza, hinc Origenes homil. 1 in Matth, beatam Virginem non solum sanctam, sed plenissimam sanctitatem nuncupavit, ut sie innueret ipsam nullius peccati consortium admisisse. Qua enim ratione plenissima diceretur Mariæ sanctitas, si cam grațja vacuam fuisse aliquando concedatur?

col. 1397–1398page 8 of 15

PG 105:1397λόγον τέτοκας, μείνασα παρθένος ὡς πρὸ τόκου, Θεόνυμφε. Ακατάφλεκτον βάτον σε ὁ νομοθέτης ἑώρα πάλαι, Δανιὴλ δὲ ὄρος ἅγιον κατενόει, μόνη Μητροπάρθενε Δέσποινα. Σὲ πύλην ἀδιόδευτον, καὶ χώραν ἀγεώργητον, καὶ κιβωτὸν τὸ μάννα φέρουσαν, καὶ στάμνον, καὶ λυχνίαν, καὶ θυμιατήριον τοῦ ἀΰλου ἄνθρακος όνο μάζομεν, ἀγνή. Παρθένον μόνην τίκτουσαν, καὶ νηδύν ἄφθορον τηρήσασαν ὑμνοῦμέν σε, ἁγνή, θρόνον Κυρίου, καὶ πύλην, καὶ ὄρος, καὶ νοητὴν λυχνίαν, νυμφῶνα ὁλόφωτον τοῦ Θεοῦ, καὶ σκηνὴν δόξης σαφῶς, κιβωτόν τε καὶ στάμνον, καὶ τράπεζαν. Μετὰ λοχείαν φρικτήν παρθένος, ἁγνή, διεφυ λάχθης, ἁγία Θεοτόκε· διό σε ἅπασα ἀγγέλων χο ρεία καὶ τῶν ἀνθρώπων γενεαὶ ἅπασαι ἀσιγήτοις ἀνυμνοῦσι φωναῖς, χωρίον καθαρὸν τοῦ ἐχωρήτου. *Ανθρακι καθαίρεται ὁ Ησαΐας προκηρύττων τὸν νοητὸν ἄνθρακα σαρκούμενον, Παρθένε, ἐκ σοῦ ὑπὲρ ἔννοιαν, καταφλέγοντα πάντων τῶν βροτῶν τὰ ὑλώδη ἁμαρτήματα, καὶ θεοῦντα δι' οἶκτον τὴν φύ σιν ἡμῶν, παναμώμητε. Φωτός γενομένη οἰκητήριον, ἁγνὴ, καταύγασον τὰς κόρας τῆς ψυχῆς μου αμαυρωθείσας πολλαῖς μεθοδείαις τοῦ ἐχθροῦ, καὶ βλέψαι ἀξίωσον τρανῶς τὸ ἀναλάμψαν φέγγος ἐκ σοῦ ὑπὲρ ἔννοιαν καθαρά καρδίᾳ.

MARIALE. λόγον τέτοκας, μείνασα παρθένος ὡς πρὸ τόκου, tis captum, verborumque conceptum, eumdem pe Θεόνυμφε. Ακατάφλεκτον βάτον σε ὁ νομοθέτης ἑώρα πάλαι, Δανιὴλ δὲ ὄρος ἅγιον κατενόει, μόνη Μητροπάρθενε Δέσποινα. Σὲ πύλην ἀδιόδευτον, καὶ χώραν ἀγεώργητον, καὶ κιβωτὸν τὸ μάννα φέρουσαν, καὶ στάμνον, καὶ λυχνίαν, καὶ θυμιατήριον τοῦ ἀΰλου ἄνθρακος όνομάζομεν, ἀγνή. Παρθένον μόνην τίκτουσαν, καὶ νηδύν ἄφθορον τηρήσασαν ὑμνοῦμέν σε, ἁγνή, θρόνον Κυρίου, καὶ πύλην, καὶ ὄρος, καὶ νοητὴν λυχνίαν, νυμφῶνα ὁλόφωτον τοῦ Θεοῦ, καὶ σκηνὴν δόξης σαφῶς, κιβωτόν τε καὶ στάμνον, καὶ τράπεζαν. Μετὰ λοχείαν φρικτήν παρθένος, ἁγνή, διεφυλάχθης, ἁγία Θεοτόκε· διό σε ἅπασα ἀγγέλων χορεία καὶ τῶν ἀνθρώπων γενεαὶ ἅπασαι ἀσιγήτοις xal ἀνυμνοῦσι φωναῖς, χωρίον καθαρὸν τοῦ ἐχωρήτου. *Ανθρακι καθαίρεται ὁ Ησαΐας προκηρύττων τὸν νοητὸν ἄνθρακα σαρκούμενον, Παρθένε, ἐκ σοῦ ὑπὲρ ἔννοιαν, καταφλέγοντα πάντων τῶν βροτῶν τὰ ὑλώδη ἁμαρτήματα, καὶ θεοῦντα δι' οἶκτον τὴν φύσιν ἡμῶν, παναμώμητε. Φωτός γενομένη οἰκητήριον, ἁγνὴ, καταύγασον τὰς κόρας τῆς ψυχῆς μου αμαυρωθείσας πολλαῖς μεθοδείαις τοῦ ἐχθροῦ, καὶ βλέψαι ἀξίωσον τρανῶς τὸ ἀναλάμψαν φέγγος ἐκ σοῦ ὑπὲρ ἔννοιαν καθαρά καρδίᾳ. peristi: virgo, qualis ante partum fueras, o Dei Sponsa, permansisti. Olim te rubum incombustum vidit legislator: Daniel vero te montem sanctum animadvertit, Regina sola virgo et mater. et Te portam imperviam, et agrum a cultura´¡mmunem et arcain manna continentem et urnam, candelabrum, et immaterialis carbonis turribulum nominamus, o pura. Virginem solam parientem, et vulvam incorruptam servantem: thronum Domini, portam, et montem; spiritale candelabrum, thalamum Dei lucidissimum, tabernaculum gloriæ manifeste; et urnam, mensam, te laudamus, arcam, casta. 334 Post partum venerandum Virgo, casta, conservata es, o sancta Deipara: propterea te omnes angelorum chori, atque hominumn generationes universe vocibus incessantibus collaudant, o pura sedes illius qui nullo potest loco contineri. Carbone purificatus est Isaias, qui spiritualem carbonens vaticinans prædicavit, ex te, o Virgo, inexcogitabili ratione incarnatum, qui materialia omnium peccata comburit, nostramque naturam misericorditer deificat, o immaculatissima. O pura, quæ lucis babitaculum facta es, illumina pupillas animæ meæ, multis inimici insidiis obscuratas; et fac me dignum ut perspicue puro corde intueri possim nitorent ex te supra quam mente concipi possit, fulgurantem. Ex canone feria 11. hebd. v. Lucis domicilium facta, o Virgo, illumina pupillas animæ meæ plurimis hostis insidiis obscuratas, et dignum me fac, ut clare videre possim puro corde illud jubar, quod ex te supra mentis captum effulsit. Exortus est formosus ut Sponsus ex mortuis, qui bonitate sua cogitationes excedente, ex tuis visceribus incarnatus est. Quare visa cum apostolis resurrectione post triduum, illum glorificasti. Quam venerabilis est partus tuus, o laudatissima, rati clamamus: Salve, o omnium hominum salus: salve, collapsi mundi erectio. Eum qui mortuis inspirat vitam, ut vidisti, o immaculatissima, e sepulcro redivivum cum gloria, repleta es dulcedine animi, clamaus: Fili mi et Deus mi, magnifico tuam cogitatione superiorem benignitatem. Ex canone feria 111, hebd. v. Incarnatus visus est ex sanguinibus tuis ineſſabiliter, o castissima, supersubstantialis Deus, et reputatus inter mortuos ille qui est omnium vita, per quem nos omnes ab horribili damnatione libe- potenter resurrexit: 335 quem tu cum vidisPorro B. Virgo Dei Thalamus minime undequaque, id est, omni ex parte, atque omni ex genere, luce coruscasset, si in ipso primo sui esse principio, tetris originalis peccati tenebris obvoJuta apparuisset. De hoc autem Dei Thalamo loquens Bernardinus Bustensis in Mariali, serin. 6, de Conceptione, part. 1, ait inter alia: «Quis in lecto fetido, et immunditiis pleno, jacere potius assentiret, quam in strato mundissimo, et ab omnibus immunditiis elongato? Nemo enim præsumitur carnem suam odio habere (ut inquit Glossa in Rubrica. In jus voc.). Beata igitur Virgo Maria quia thalamus divinæ fuit gloriæ, non fuit aliqua peccati sorde polluta. > Sic ille. Hinc sanctus Me lito Asianus episcopus Sardensis, homil. de Transitu Virginis dixit: Domine, præelegisti hanc ancillam tuam fieri immaculatum tibi thalamum. ›* Ubi satis insinuare videtur (inquit in suis Exceptionibus, cap. 13, P. Joan. Eusebius Nierembergius) immunitatem Virginis a peccato originali. cum dixerit non solum clectam immaculatum Dei thalamum, sed præelectam, nimirum per singulare puritatis privilegium a principio suæ Conceptionis. Eamdem a peccato originali immunitatum insinuare voluit, Joannes Geometra in Catena Græca ad cap. 1 Luc. dum Mariam appellavit Thalamum præpurum. Et auctor hymni Græci apud Buteonem, et Raynaudum in Nomenclatore Mariano, dum eamdem nuncupavit Thalamum Verbi incontaminatum, et Thalamum undique relucentem. Quomodo enim Thalamus præpurus, incontaminatus, atque undique relucens, si impuritati, fœditati, atque obscuritati peccati originalis fuisset aliquandò subieclus?

col. 1399–1400page 9 of 15

PG 105:1399Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς ε, τοῦ τυφλοῦ. Μήτραν σου ἀπειρόγαμον τὴν σὴν κατώκησεν, ἁγνή, Κύριος διὰ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν σῶσαι βουλόμενος τὸν φθαρέντα ἄνθρωπον ταῖς μεθοδείαις τοῦ ἐχθροῦ· αὐτὸν οὖν ἱκέτευε τὴν πόλιν ταύτην σώζε σθαι πάσης ἁλώσεως καὶ ἐχθρῶν ἐπιδρομής. Παρθενικῆς ἀπὸ γαστρὸς ἀπεκύησας Θεόν σε σαρ κωμένον, ὃν κατοικτειρῆσαι ἡμᾶς αἴτησαι, παναγία Δέσποινα. Τὸν τόκον σου, ἄχραντε, τὴν ὑπὲρ φύσιν δοξολογοῦμεν μακαρίζοντες πίστει σε, πανάμωμε, ὡς Θεοῦ τῶν ὅλων λοχεύτριαν. Πῶς τέτοκας μή γνοῦσα, Παρθενομήτορ ἁγνὴ, πεῖραν ἀνδρὸς, θεοχαρίτωτε; πῶς τρέφεις τὸν τὴν κτίσιν τρέφοντα; Μόνος ὡς ἐπίσταται αὐτὸς τοῦ παν τὸς Ποιητὴς καὶ Θεός.

ses, animi alacritate repleta es, eumdem magnißcans. Jesum quem corpore induisti supra cogitationem, casta Domina, resuscitatum intuens e mortuis, clamabas: Quam speciosa pulchritudo tua, Fili mi, per quam ad antiquam formam Adam nunc mutatus renovatur, Luminis tui radiis dissipa meæ ignorantiæ, Deipara, caliginem, ut fidei vocibus prædicem perpetuo mirabilia tua. Ex canone feriæ 1v. hebd. v. Qui secundum propriam naturam invisibilis erat, visibilis est factus incarnatus ex te, inculpatissima Domina, et crucem mortemque volens sustinuit. Quæ Dominum Deum peperisti vitæ mortique dominantem, da nobis, o casta, dominium evadere insidiantis nostræ liberati maligni hostis. Ut porta lucis ex orci penetrabilibus solem intuita exortum, Virgo, et collustrantem terminos terræ, divina completa es suavitate, inculpatissima. Ex canone feriæ v. hebd. v. Cum Filium tuum e sepulcro resurgentem vidisses, o Virgo inviolata cum illius apostolis gaudebas, cum quibus te glorificamus. Serva me ab igne gehennæ et ab æterna damnatione, immaculata: frange perturbationum mearøm vehementem procellam, et dirige me ad tranquillos vitæ portus. Vidisti Christum resuscitatum cum mulieribus unguenta ferentibus, et converso in gaudium luctu, illum glorificabas. Unde alta voce te felicem prædicamus, Dei Genitrix. 337 Ex canone Dominicæ v, in Cæcum a Nativitate. Alvum tuam conjugii expertem inhabitavit Dominus, o Virgo, per viscera miserationum suarum salvum facere volens hominem corruptum astutia inimici. Hunc igitur obsecra, ut civitatem hanc omni excidio liberet, et incursione gentium. Virginali ex ventre peperisti Deum incarnatum, a quo impetra, sanctissima Domina, ut misereatur nostri. Partum tuum, incorrupta, natura superiorem glorificamus, beatam te, inculpatissima, fide prædicantes, tanquam Dei universorum Genitricem. Quomodo peperisti sine virilis copulæ experimento, o casta Virgo Mater? quomodo nutristi eum, qui universas nutrit creaturas? Ut ipse solus novit, qui universi est auctor et Deus. Hic titulus Inviolatæ, non solum ostendit B. `Virginem fuisse illibatam in corpore per integritatein virginitatis, sed etiam illibatam in anima per immunitatem a peccato originali. Unde P. Joan. Eusebius Nierembergius in suis Exceptionibus, pag. 176, observat sanctum Leonem papam in Epistola ad Julianum Coensem, quæ exstat apud Binium in concilio Chalcedonensi, dum in ea vocat Ex canone in Parasceve hebd. v. Saneta inculpatissima, sanctum in sanctis quiescentem enixa, hunc ut vidisti e sepulcro fulgentem sicut sponsum ex thalamo, extulisti laudibus, benignitatem ejus commendans. Sicut ex te prodiit Deus in aspectum, Virgo, minime resignatis virginitatis tuæ signaculis; ita e sepulcro emicuit signati lapidis inviolata sigilla linquens, quo viso superabundasti gaudio benedicens divinam ejus potentiam. Eum qui nutu fert cuncta Deum utero gestasti, Virgo, factum hominem per suam misericordiam, D:o gratissima. Quem enixe roga ut illuminet corda nostra beatificantium te tanquam castam vere Dei Genitricem. Ex canone Sabbati hebd. v. Excedit omnem cogitationem divinus partus tuus: universorum enim factorem et Deum in carne paris, quem precare, o Domina, pro eorum, qui laudes tuas canunt, salute. Virgo post partum, ut et ante partum fueras, o casta, apparuisti. Leges enim in te naturæ, o immaculata, immutatæ sunt. Propterea te, o casta, fideles beatam dicimus. Virgo in utero concipit mundi unum imperatorem Deum humana indutum carue, quam ut imperatricem orbis et Dominam, merito celebramus. Inopinatum in te miraculum exstitit, Deipara, mater enim eadem et Virgo nulla unquam a sæculo, præter te, visa est, quæ Deum incarnatum enixa, Virgo post partum permansisti: quamobrem cuncti te fideles pie laudamus. Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς ε, τοῦ τυφλοῦ. Μήτραν σου ἀπειρόγαμον τὴν σὴν κατώκησεν, ἁγνή, Κύριος διὰ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν σῶσαι βουλόμενος τὸν φθαρέντα ἄνθρωπον ταῖς μεθοδείαις τοῦ ἐχθροῦ· αὐτὸν οὖν ἱκέτευε τὴν πόλιν ταύτην σώζε σθαι πάσης ἁλώσεως καὶ ἐχθρῶν ἐπιδρομής. Παρθενικῆς ἀπὸ γαστρὸς ἀπεκύησας Θεόν σε σαρκωμένον, ὃν κατοικτειρῆσαι ἡμᾶς αἴτησαι, παναγία Δέσποινα. Τὸν τόκον σου, ἄχραντε, τὴν ὑπὲρ φύσιν δοξολο γοῦμεν μακαρίζοντες πίστει σε, πανάμωμε, ὡς Θεοῦ τῶν ὅλων λοχεύτριαν. Πῶς τέτοκας μή γνοῦσα, Παρθενομήτορ ἁγνὴ, πεῖραν ἀνδρὸς, θεοχαρίτωτε; πῶς τρέφεις τὸν τὴν κτίσιν τρέφοντα; Μόνος ὡς ἐπίσταται αὐτὸς τοῦ παν τὸς Ποιητὴς καὶ Θεός. Mariam inviolatam, ita appellare, quia nulla sorde, tum ejus mens, tum ejus caro læsa fuit, cum hoc inviolatæ nomine plus utatur S. Leo ad significandam integritatem spiritus, quam illæsionem corporis, atque idcirco sæpe in suis epistolis vocat Deum inviolabilem, quippe qui nulli corruptelæ obnoxius sit tanquam impassibilis.

col. 1401–1402page 10 of 15

PG 105:1401Τὰ μεγαλεῖά σου, ἁγνή, τίς διηγήσεται; Θεὸν γὰρ ἐν σαρκὶ ἔτεκες ὑπερφυώς κόσμον διὰ σοῦ ῥυόμενον, Παρθένε πανάμωμε, ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. Μετὰ τὴν κύησιν παρθένος ὤφθης, ἀγνή • Θεὸν γὰρ ἐγέννησας καινοτομήσαντα φύσεις, ἄχραντε, τῇ δυσ νάμει αὐτοῦ, ὃν ἐκδυσώπει σωθῆναι πάντας ἡμᾶς. Παρθένε ἄχραντε, θεοχαρίτωτε, τὸν σὸν δυσώπει Υἱὸν διὰ παντὸς μή με καταισχύναι ἐν ἡμέρᾳ τῆς δι κῆς, ἀλλὰ συναριθμῆσαι τοῖς ἐκλεκτοῖς προβάτοις. Φανεῖσα πλατυτέρα οὐρανῶν, Παρθένε ἁγνή, ἐχώρησας Θεὸν σωματικῶς τὸν ἀπερίγραπτον, καὶ ἐκύησας· πάντων ἀπολύτρωσιν τῶν πίστει ἀδιστάκτῳ ὑμνούντων σε. νι. Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς τετάρτης τῆς ἑβδομαδος ς', ἐν τῇ προεορτίᾳ τῆς ᾿Αναλήψεως. Φωτοφόρον όχημα τοῦ Ηλίου σὺ τοῦ νοητοῦ γεγέ νησαι ἀληθῶς, ἄχραντε ἁγνὴ, δι' οὗ οἱ καθήμενοι ἐν τῷ σκότει ἔβλεψαν τὸ φῶς τῆς ἐπιγνώσεως, κατα χρέως σε δοξάζοντες. Εκ του Κανόνος τῆς πέμπτης τῆς ἑβδομάδος ς', ἐν τῇ ᾿Αναλήψει τοῦ Κυρίου. Αχραντε Μήτερ Θεοῦ, τὸν σαρκωθέντα ἐκ σοῦ, καὶ ἐκ τῶν κόλπων τοῦ Γεννήτορος μὴ ἐκφοιτήσαντα Θεόν, ἀπαύστως πρέσβευε ἐκ πάσης περιστάσεως σῶσαι οὓς ἔπλασεν. Ἱκέτευε ἀπαύστως, ἁγνή, την προελθόντα ἐκ λα γόνων σου ῥυσθῆναι πλάνης διαβόλου τοὺς ὑμνοῦνα τάς σε Μητέρα Θεοῦ. Ἡ Παρθένος ἔτεκε, καὶ τὰ μητέρων οὐκ ἔγνω, ἀλλὰ μήτηρ μὲν ἔστι, παρθένος δὲ διέμεινεν, ἣν ἀνυμνοῦντες, Χαῖρε, Θεοτόκε, κραυγάζομεν. ο ο

MARIALE. Τὰ μεγαλεῖά σου, ἁγνή, τίς διηγήσεται; Θεὸν γὰρ ἐν σαρκὶ ἔτεκες ὑπερφυώς κόσμον διὰ σοῦ ῥυόμενον, Παρθένε πανάμωμε, ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. Μετὰ τὴν κύησιν παρθένος ὤφθης, ἀγνή • Θεὸν γὰρ ἐγέννησας καινοτομήσαντα φύσεις, ἄχραντε, τῇ δυσ νάμει αὐτοῦ, ὃν ἐκδυσώπει σωθῆναι πάντας ἡμᾶς. Παρθένε ἄχραντε, θεοχαρίτωτε, τὸν σὸν δυσώπει Υἱὸν διὰ παντὸς μή με καταισχύναι ἐν ἡμέρᾳ τῆς δικῆς, ἀλλὰ συναριθμῆσαι τοῖς ἐκλεκτοῖς προβάτοις. Φανεῖσα πλατυτέρα οὐρανῶν, Παρθένε ἁγνή, ἐχώρησας Θεὸν σωματικῶς τὸν ἀπερίγραπτον, καὶ ἐκύησας· πάντων ἀπολύτρωσιν τῶν πίστει ἀδιστάκτῳ ὑμνούντων σε. Magnalia tua, o sancta, quis enarrabit? Deum enim carne peperisti supernaturaliter, qui per le liberat mundum, inculpatissima Virgo, ab omni peccato. Post partum, Virgo apparuisti, sancta, Deum enim genuisti naturam immutantem, o incorrupta, virtute sua, quem semper deprecare ut salvos nos faciat. Virgo immaculata Deo gratissima, tuum exora Filiumi semper ne me confundat in die judicii, sed annumeret electis ovibus. Visa capacior cœlis, Virgo sancta, comprehendisti corporaliter Deum incircumscriptum, et peperisti in redemptionem omnium, qui fide nil dubitante laudant te. Ex canone feria 11, hebd. v1. Aurora, Virgo, fuisti Solis intelligibilis justitiæ, crucifixus autem et sepultus es voluntarie, et a per quem) ex ignorantiæ tenebris sumus eruti. mortuis resurrexisti, per ejusdem preces omnibus misericordias tuas demitte. 338 Libera nos a supplicio ac damnatione æterna, nos qui te laudibus extollimus o pura Dei Genitris. Propitium effice nobis, incorrupta Virgo, tuum Filium et Deum omnium, nobis, inquam, fide te laulantibus. Ex canone feriæ iit, hebd. νι. Domine sancte, qui ex casta Virgine natus es, Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς τετάρτης τῆς ἑβδομαδος ς', ἐν τῇ προεορτίᾳ τῆς ᾿Αναλήψεως. Φωτοφόρον όχημα τοῦ Ηλίου σὺ τοῦ νοητοῦ γεγέ νησαι ἀληθῶς, ἄχραντε ἁγνὴ, δι' οὗ οἱ καθήμενοι ἐν τῷ σκότει ἔβλεψαν τὸ φῶς τῆς ἐπιγνώσεως, καταχρέως σε δοξάζοντες. Εκ του Κανόνος τῆς πέμπτης τῆς ἑβδομάδος ς', ἐν τῇ ᾿Αναλήψει τοῦ Κυρίου. Αχραντε Μήτερ Θεοῦ, τὸν σαρκωθέντα ἐκ σοῦ, καὶ ἐκ τῶν κόλπων τοῦ Γεννήτορος μὴ ἐκφοιτήσαντα Θεόν, ἀπαύστως πρέσβευε ἐκ πάσης περιστάσεως σῶσαι οὓς ἔπλασεν. Ἱκέτευε ἀπαύστως, ἁγνή, την προελθόντα ἐκ λα γόνων σου ῥυσθῆναι πλάνης διαβόλου τοὺς ὑμνοῦνα τάς σε Μητέρα Θεοῦ. Ἡ Παρθένος ἔτεκε, καὶ τὰ μητέρων οὐκ ἔγνω, ἀλλὰ μήτηρ μὲν ἔστι, παρθένος δὲ διέμεινεν, ἣν ἀνυμνοῦντες, Χαῖρε, Θεοτόκε, κραυγάζομεν. Sat est dicere B. Virginem fuisse Dei Genitricem, ad hoc ut eam a quacunque impuritate, non solum peccati actualis, sed etiam originalis omnino liberam atque immunem intelligamus. In ignominiam enim Christi redundasset, ut inquit 3, p. q. 27, angelicus doctor, si ipse non præservasset Genitricem suam a culpa veniali, quia infamia matris in filium redundat. Ergo in ejusdem Christi majus dedecus vergeret, sinendo propriam Matrem impuritate culpæ originalis coinquinari. Nonne plus per illud recessisset a Filio, utpote sancto per essentiam, et magis accessisset ad Belial, majusque cum illo commercium contraxisset, quam per peccata venialia, etiamsi in infinitum commisisset? Si Dei Filius consuluit honori suo, animam, et uterum undequaque pulchrum suæ Matris ab omni levisSupplex precare incarnatum ex te Verbum, ut nostri humiliatorum misereatur, ο Deipara Virgo. Lucem nobis de luce, ο Virgo inviolata, genuisti, atque infidelitatis tenebras minuisti, unde nos universi te fidei vocibus collaudamus. Ex canone feriæ iv, hebd. vi, in vigilia Ascensionis. Vehiculum Luciferum Solis spiritalis tu facta es revera, o Virgo inviolata, per quem illi, qui in tenebris sedebant, viderunt lumen scientiæ te pro dignitate glorificantes. Ex canone feria v, hebd. v, in Assumptionem Domini nostri Jesu Christi. Inviolata Dei Mater, Deum ipsum ex te incarnatum, absque eo quod Genitoris sui sinum dercliquerit, assidue deprecare, ut ab omni periculo servet quos crea vit. Roga indesinenter, o sancta, productum ex visceribus tuis, ut liberet a fallaciis diaboli laudantes te Matrem Dei. 339 Virgo peperit, nec, quæ matrum sunt, est experta, sed mater quidem est, virgo autem permansit, quam laudantes, Ave Deipara, clamampus. simo peccato actuali liberum conservando, quia Sapientia non intrat in corpus subditum peccatis; quanto magis exigit Filius idem corpus, eamdemi animam pulchram, ita ut nunquam denigrata, aut infecta fuerit lethali culpa originali? Hinc in quodam Officio antiquo Immaculate Conceptionis apud Balinghem in Parnasso Mariano, pag. 41, sic canitur: Decebal tam nobilem Natum præcavere Ab originali Labe Matris Evæ Almam, quam elegerul Genitricem vere Nulli prorsus sinens Culpæ subjacere.

col. 1403–1404page 11 of 15

PG 105:1403Παρθένον μετὰ τόκον ὑμνοῦμέν σε, Θεοτόκε οὐ γὰρ τὸν Θεὸν Λόγον σαρκὶ τῷ κόσμῳ ἐκύησας. Βάτου σε ἀκατάφλεκτον, καὶ ὄρος, καὶ κλίμακα ἔμψυχον, καὶ πύλην οὐράνιον ἀξίως δοξάζομεν, ρία ἔνδοξε, ὀρθοδόξων καύχημα. Ὁ ἐκ παρθένου τεχθείς, ἣν Θεοτόκον ἀπειργάσατο, εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν. Τὸν Υἱὸν καὶ Θεόν, διὰ τὴν αὐτοῦ πολλὴν εὐσπλαγχνίαν σαρκωθέντα ἐκ παρθένου, ὑφ' οὗ τὸ Πνεῦμα τὸ παρακλητικὸν διηγγέλθη, ἱερεῖς ὑμνεῖτε. Χαῖρε, Θεοτόκε, Μῆτερ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, ὃν ἐχύη σας, σήμερον ἐκ γῆς ἀνιπτάμενον σὺν ἀγγέλοις ὁρῶσα, ἐμεγάλυνες.

f Virginem post partum te laudamus o Deipara: tu enim Deum Verbum incarnatum mundo pepe. risli. Te rubum incombustum, et montem, et scalam animatam, et portam cœlestem merito glorificamus, o Maria gloriosa, orthodoxorum gloria. Qui natus est de Virgine, quam Deiparam effecit, benedictus sit Deus patrum nostrorum. Filium ac Deum ob suam pluriman: misericordiam de Virgine nalum, per quem Spiritus paracletus fidelibus missus est, sacerdotes laudate. Ave, Deipara, Mater Christi Dei, quem peperisti, hodie e terra evolantem cum angelis videus, magni - ficabas. Ex canone feriæ vi, Castam casti laudemus populi, speciem Jacob divinis actionibus illustremus, et religiose laude. mus tanquam Matrem Dei nostri. Commune fidelium propitiatoriam, promptum ac paratum hominum auxilium, pontem ad Creatorem traducentem, per quem omnes ad salutem transvehuntur, Dei Matrem glorificemus. Præsens cum divinis discipulis, castissima, et videns quem genuit e terra exaltari, clamabat: Revertere ad Patrem principio carentem tu, qui replevisti omnia gloria tua, o sole Domine gloriosissime. 340 Ex canone Sabbati post Assumptionem. Arcem in te ad refugium habemus, o Virgo, quin et promptuarium, unde salus perfecta et divitiæ in animas nostras angustiis pressas effunduntur. Lumine enim tuo semper lætificantur, o Domina, et nunc nos et a vitiis et a periculis serva. Non relicto Patris sinu in tuo gremio Verbum reclinatum est ab irrationalitate nos liberans, o Virgo, canentes, Domine Deus. Deipara castissima, animæ meæ vulnera, et peccati cicatrices absterge, et purga fontibus illis qui ex Filii tui latere manant, atque laticibus ex eo. Quare B. Virgo dicatur Rubus incombustus, optime inter alios explicat B. Ludovic. Bertrandus, ord. Prædic. in Serm. de Conceptione part. iv, p. 4, dum ibidem ait: Domina nostra in sua Conceptione ab originali labe præservata fuit. Hæc est itaque rubus ille Moysis, qui ardebat, et non consumebatur. Ardebat hæc, nam more reliquorum ab Adamo descendentium ex semine virili et ardore concupiscentiæ fuit concepta, verum incombusta, ac a communi peccati originalis_incendio remansit illæsa. › Sic ille. Cui favet S. Theodotus Ancyranus in homil. 2, de Nativit. Salvatoris, lecta in synodo Ephesina S. Cyrillo præsente, dum ibi. dem comparans Virginem cum rubo ardenti inquit: Die mihi, quid est vilius, rubusue an uterus virgineus, ab omni passione peccati purus? > Rubus enim Mariæ expresse fuit similitudo. Si ergo (subdit in suis Exceptionibus Nierembergius) vilem illam arbusculam ita Deus ipse olim insedit, ut eum illi splendorem, eam gloriam, eam mirandam integritatem induxerit, qua, quæso, ratione Virgi· Παρθένον μετὰ τόκον ὑμνοῦμέν σε, Θεοτόκε οὐ γὰρ τὸν Θεὸν Λόγον σαρκὶ τῷ κόσμῳ ἐκύησας. Βάτου σε ἀκατάφλεκτον, καὶ ὄρος, καὶ κλίμακα ἔμψυχον, καὶ πύλην οὐράνιον ἀξίως δοξάζομεν, Maρία ἔνδοξε, ὀρθοδόξων καύχημα. Ὁ ἐκ παρθένου τεχθείς, ἣν Θεοτόκον ἀπειργάσατο, εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν. Τὸν Υἱὸν καὶ Θεόν, διὰ τὴν αὐτοῦ πολλὴν εὐσπλαγχνίαν σαρκωθέντα ἐκ παρθένου, ὑφ' οὗ τὸ Πνεῦμα où τὸ παρακλητικὸν διηγγέλθη, ἱερεῖς ὑμνεῖτε. Χαῖρε, Θεοτόκε, Μῆτερ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, ὃν ἐχύη - σας, σήμερον ἐκ γῆς ἀνιπτάμενον σὺν ἀγγέλοις ὁρῶσα, ἐμεγάλυνες. post Assumptionen. dem latere fluentibus emunda. Ad te enim clamo, ad te confugio: te invoco gratia plenam. Vocem tibi Gabrielis cuin omnibus angelis offerimus: Ave, palatium lucidissimum Regis: Ave, quæ terram coelis, Virgo, conjunxisti, per quam salvamur, qui scimus te virginem Dei matrem. Ex canone feria 11, ante Pentecosten. - Totus dulcedo, totus desiderabilis tuus Filius Christus est Dominus, immaculata Virgo, quem instanter ora cum innumerabilibus sanctorum, qui sursum habitant, virtutibus, ut amaritie peccatorum animas perdente liberet nos. Ex canone ſeriæ III, ante Pentecosten. Inarata Terra, quæ germinasti nutritium Universitatis, Eum qui manum aperit, et implet owne animal benedictione, divina virtute confirma per panem vitalem corda 341 languida, et nauseantia saturitate gravium nostrarum offensionum. Speciosum forma peperit te, Salvator, speciosa puella, quem cum illa videret in passioné non habentem speciem neque decorem, in lamenta erumpens aiebat: Stupore percellor, Fili mi, considerans inexcogitabilem humiliationem tuam, per nem nostram obsederit, ant potius possederit ' Quem ili nitorem, quam puritatem, quam lucem intulerit, quando eam ita ab omni peccati affectione immunem præstitit? Vide S. Theodorum, novum confessorem, in orat. de Nativit. Virginis, ubi Deiparam appellat Rubum consertum igui miraculum, quem rubigo peccati non tetigit; et Ambrosium Catharinum in Disp. de Concept. B. Virg. ad Patres ord. Prædic., lib. 11, circa finem ubi cum B. Virgine loquens his utitur verbis: ‹ Tu Rubus ille ardens et incombustus, quem Moyses videns admiratur, in quo non minus corporis quam mentis perpetuam tuam ac laudabilem virginitatem agnovit Ecclesia. Vide etiam Bernardinum Bustensem in Mariali serm. 6, de Concept. part. III, ubi in rem nostram ita fatur: ‹ Salamandra in igne permanet, et per illum transit, et tamen non comburitur, nec caloris ardorem sentit, sic intemerata Mater Dei in lumbis parentum igne peccati ardentium permansit, et per illos transiit, etl lamen illius peccati ardoremi in se non recepit. ›

col. 1405–1406page 12 of 15

quam naturæ hominum humiliate largiris salutem. humanam naturam, immaculata, Deum corporans, Ex canone feria wv, ante Pentecostem. Corporatus ex te prodiit Deus Verbum, o immɔ culata, lapsum primorum parentum per viscera mi sericordiæ reparans. Ex te Dei Sapientia, domum sibi ipsi fabricata, incarnata est ineffabili demissione, Virgo nuptia rum expers. Tu enim una ex cunctis, generationi bus electa es in incorruptum incorrupti habitacu lum Verbi Luminis receptaculum fuisti, o pura, splendentis ante luciferum ex Patre, et in te habitaculum fi gentis temporibus novissimis, nostramque ferentis humanam formam, et illam sine permistione deiſi cantis. Propter quod te omnes, ut Dei matrem, magnificamus. Ex canone feriæ v, ante Pentecosten, Refingis confiactam, et corruptione collapsam cum Favet Nicolaus Cusanus S. R. E. cardinalis, libr. v Exercitat. ad illa verba: Cœlum et Terra transibunt, dum inquit: Virgo gloriosa, esset prædestinata ante sæcula, ut ex ipsa recipe ret Dei Filius naturam humanam, ut Dei Filius fieret filius hominis: ita concepta est, ut dignum ad hoc habitaculum fieret. Induere se debuit Deus humanitate Mariæ, quare humana natura Virginis digna facta est ab initio. › Sic ille. Et Gulielmus Pariensis Junior, sive Bitontinus in Postillis majo ribus de festo Conceptionis, q. 3, dum ait: Virgo Maria debebat fieri speciale habitaculum Dei. Ergo debebat specialius præparari. Sed si concepta fuisset in peccato originali, non fuisset specialius præparata. Igitur non fuit concepta in peccato ori ginali. Sic Gulielmus. Hinc Fulbertus Carnotensis in Serm. de Nativit. B. Virginis, ait in rem no stram Hoc igitur cum primis astruere fas est, quod anima ipsius, et caro, in qua elegit sibi habi taculum Sapientia Dei Patris, ab omni malitia et immunditia purissima fuerunt: affirmante Scri ptura, quod in malevolam animam non introibit Sapientia, neque habitabit in corpore subdito pec catis. Hæc Fulbertus. Cujus verba videtur desum psisse D. Thomas 3, p. q. 27, a. 4. ad probandam Virginis puritatem actualem, sed Fulbertus (nt in suis Exceptionibus cap. 5, notat Nierembergius) puritatem originalem iis stabilire contendit, quod in aliis locis uberius expressit: et quod majorem vim habere videtur ad suadendam immunitatem a peccato originali, quam a veniali, dubitari non debet, cum corpus efformatum ac conceptum in peccato origi mali, magis sit subditum peccato, quain quod unum admittat veniale, si non contraxisset originale. Velas quez de Maria Concepta libr. 1, Dissert. 3, annot. 7, n. 4, afferens illam Ecclesiæ orationem: ‹ Om nipotens sempiterne Deus, qui gloriosæ Virginis Mariæ corpus et animam, ut dignum Filio tuo ha bitaculum elici mereretur, Spiritu sancto coope rante præparasti, ait inter alia: Notanter quidem corporis et animæ Mariæ mentionem fecit, quæ Spiritus sanctus ad dignum Filii Dei habitaculum præparavit, quin dubium sit, quod de prima sui formatione Ecclesia loquatur, ne tardus præpara tor habitaculi Spiritus sanctus fuisse videretur, qui peregrinum hospitem, et quidem ferum hostem prius babitaculum intrare, et conspurcare permise rit. Sic ille. Speciale habitaculum Dei debet spe ciali modo præparari. Sed B. Virgo fuit speciale habitaculum Dei tam secundum corpus, quain se cundum animam. Ergo speciali modo debuit præ parari. Quo autem speciali modo præparata fuisset, et supra naturam pariens sine tactu nuptiali, cui clamamus: Gloria, Christe, virtuti tuæ, Porta Dei clausa, per quam solus intravit Altis simus, dirige me in vias Dei, et aperi mihi salutis portas, o Deo gratissima; ad te siquidem, o Virgo, confugio, unicum præsidium generis bumani. 342 Parce mihi, Christe, cum veneris gloriosus ad judicandum mundum: dissipa nebulam passio num mearum per intercessiones Genitricis tuæ, et fac me hæredem cœlestis regni tui. Ex canone Parasceve ante Pentecosten. Humanam naturam ex Virgine tanquam vestem suscipiens, o Verbum, propter summam misericor diam tuam, eamdem tanquam firmum tegumentum ac parietem dedisti nobis semper, qui te Deum ho minumque amatorem esse cognovimus. Præter legem naturæ legis datorem parturis, si in originali peccato fuisset concepta? Ingens pro fecto pondus habet oratio missæ pro Virginis con ceptione, qua Ecclesia Romana usa est, ut habetur. in Missali, cui titulus: ‹ Missale ad usum Sacro sanctæ Ecclesiæ Romanæ recens diligenti studio recognitum Lugduni anno 1515, et in Officio Conceptionis B. Virginis per magistrum Leonar dum de Nogorolis edito, et per Sixtum IV, pont. max. approbato, quam refert et in ea vim facit Am brosius Catherinus lib. 11, Disput. pro immaculata Virginis conceptione hunc in modum: Audi, qua'so, orationem, quam consulto et ex certa scien tia recepit jam olim Ecclesia, et agnosce quam perspicue declaret quod dicimus: Deus qui per im maculatam Virginis conceptionem dignum Filio tuo habitaculum pra-parasti, etc. Sic ille. Observanda enim est series dictionis, qua per immaculatam_Ma ria conceptionem dignum a Summo Patre Filio suo præparatum habitaculum dicitur, quasi aliter non fuerit dignum. Tolle ergo immaculatam Vir ginis conceptionem, tolles et dignum Filii Dei ha bitaculum, tolles etiam et Dominicæ incarnationis sacramentum. Pone vero immaculatam Mariæ con ceptionem, et videbis statim cum impolluta eum qui sanctificat universa, nam ut nunquam ante san clissimam Mariam divinæ carnis assumptioni re pertum est habitaculum, ita ubi repertum est, hu manain carnem assumpsit Deus. Nisi fuisset Filius, cui dignum erat a Patre habitaculum præparandum, non fuisset immaculata Virginis conceptio, nec alia immaculate conceptionis causa, fons, et origo, quam Dei Filius. Porro Deiparam Virginem fuisse sine originali macula conceptam, eo quod ipsa fue rit in Dei humanitatem habitaculum præparata, disertis verbis affirmavit L. Germanus patriarcha Constantinopolitanus in Menæis Græcorum die 9 Decembris et in suo Mariali fragen. 9, dum di xit Hodie in visceribus Casta Annæ conci pitur Maria Dei Filia, præparata in habitaculum universalis Regis sæculorum. › Quid enim est Ma riam in visceribus S. Annæ conceptam esse Dei filiam, nisi conceptam esse in gratia, et per con sequens, conceptam sine peccato originali? si enim in originali peccato concepta fuisset, non jam con cepta Dei filia, sed concepta filia diaboli, et filia iræ (quod Christianæ aures audire horrent) prædicari posset. Filia autem Dei sine originali peccato con cepta est, non aliam ob causam, nisi quia præparata in habitaculuin universalis Regis sæculorum. Opor tuit enim eam, quæ Dei singulare habitaculum fu tura erat, esse incontaminatissima puritate fu! gentem, atque ab omni omnino labe alienissimam.

col. 1407–1408page 13 of 15

PG 105:1407Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς τῆς ἁγίας Πεντηκοστῆς. Χαίροις, Ανασσα, μητροπαρθένων κλέος· ἅπαν γὰρ εὐδύνατον εύλαλον στόμα ῥητορεύειν, οὐ σθένει σε μέλπειν ἀξίως· ἰλιγγιᾷ δὲ νοῦς ἅπας σοῦ τὸν τό κον νοεῖν· ὅθεν σε συμφώνως δοξάζομεν.

Quare, oro te, illumina obtenebratam vitæ deliciis miseram animam meam, quo, sicut in die, per vias Dei ambulem. Virgo, legis umbras dissipantem, et gratiæ fulgores es immaculata inculpatissima Maria Deipara. affundentem. Quare me lege peccati, o Virgo, qua nunc gravissime exagitor, solutum, concede vacare liberum laudando liberatori meo Domino. Vas lucis illuminantis totum Orbem sola ostensa Ex canone Dominicæ Pentecostes. Salve Regina, maternitatis et virginitatis gloria, nullum quippe os, licet disertissimum ac facundissimum in dicendo, valet te pro dignitate celebrare. Hæret autem, et quodammodo vertigine laborat omnis mens in partus tui consideratione, quamobrem te cum affectu gloriosam prædicamus. Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς τῆς ἁγίας Πεντη κοστῆς. Χαίροις, Ανασσα, μητροπαρθένων κλέος· ἅπαν γὰρ εὐδύνατον εύλαλον στόμα ῥητορεύειν, οὐ σθένει σε μέλπειν ἀξίως· ἰλιγγιᾷ δὲ νοῦς ἅπας σοῦ τὸν τό κον νοεῖν· ὅθεν σε συμφώνως δοξάζομεν. 343 Ex canone feriæ v, post Dom. Pentec Ex Spiritu sancto, casta, concepisti eum qui ante tempus resplenduit, Verbum ex Patre ingenito, et hunc per summam bonitatem incaruatum peperisti¸ Dei genitrix Mater Virgo. Ex canone in Parasceve post Pentec.. Montem lucidissimum, montem umbrosissimum, montem pinguem, et incascatum dilexit Deus, te scilicet, o Virgo sancta; salvos fac servos tuos. Architecta mundi divina Sapientia, ex te, 0 puella, templum Spiritus sanctus ædificavit, salvare volens ex fidei præscripto viventes. Spiritus sancti thalamus facta es, o Deipara, ex quo mundi Opiſex Verbum Patris processit homo, et nobiscum conversatus nunc manifestavit Trinitatis cognitionem. De hoc vase loquens Bustus in Mariali serm. 8, de concept. parte 1, ait ex S. Antonino archiepiscopo Florentino: Ordinans vas ad sacrificiumi altaris, conservat ipsum a maculis, hoc enim est valde decens. Hæc ille, scilicet Antoninus. ‹ Sed Virgo Maria (subdit Bustus) fuit vas Deitatis. Ergo decuit ut præservaretur etiam a macula originali., Vide S. Cyprianum in Orat. de Nativitate Domini, ubi appellans B. Virginem vas electionis natura nobiscum communicans, non culpa: Nec sustinebat justitia, inquit ille, ut illud vas electionis communibus laxaretur injuriis, quoniam pluribus a cæteris differens, natura communicabat, non culpa. Quis enim hic non videat Cyprianum supposuisse puritatem originalem beatissimæ Virginis? Culpa namque communis, cui descendentes ab Adamo subjiciuntur, tantum est originalis, non vero venialis. Hanc enim aliqui, saltem infantes, non commiserunt, cum quibus si Virgo culpa non communicavit, evidens est, eam non fuisse obnoxiam originali, ac de illa potissimum intelligi debere Deiparam communibus injuriis non fuisse offensam. Sanctus etiam Chrysostomus Orat. in Annuntiat. non aliam ob causam Deiparam vocat Vas incontaminatum, nisi quia originalis peccati contaminationem non habuit, sed ab hac tanti mali miseria immunis fuit. Quis enim absolute appellet incontaminatum, quod aliquando, et quidein turpissime, contaminatum fuit? (70 B. Virginem sine Originalis peccati macula fuisse conceptam, eo quod inter nos, et Deum Mediatrix futura esset, colligit Bartholomæus Pisanus, De laud. B. V. libr. 1, fructu 7, dum ait: ‹ Maria Pei Mater debebat esse mediatrix inter nos et Deum, scilicet ejus Filtum, et ejus Filius inter nos et Deum; ergo carere debebat quolibet vitio, et Ex canone Sabbati post Pentec. Spiritus sanctus in te purum virginitatis sacrarium descendens, effecit splendidum, et sanctissimum tabernaculum Filii excelsi, beatissima. Incarnationis Verbi organum divinum, o veneranda, Spiritus sanctus cum obumbravit tibi, te arcam divinam, illustrem effecit, et adornavit, o Virgo benedicta, quæ Deum in carne peperisti. Terrestre quoddam cœlum apparuisti, sancta, cœleste Verbum ventre concipiens, quod in terra conversatum est. Deum hominibus, Virgo, conciliasti mirabiliter, inter 344 Eum, et nos mediatrix interveniens (70)., inacula, qua erat discordia, qua e peccato originali et omni alio. › Sic ille. Bernardinus etiam de Busto in suo Mariuli, serm 6, de concep. parte 1, in hunc modum loquitur: Quandocunque est_inter aliquos inimicitia, pro reconciliatione convenit accipere tertium, nisi ille sit offensi amicus, multo minus autem talis mediator, debet esse particeps delicti, per quam participationem sit et ipse dolosus: nam inimici amicus, inimicus est, et idee ei, tanquam inimico, non credendum. Virgo itaque quæ debebat mediare inter humanam naturam, et Christum venturum, non debebat esse rea et conscia delicti, alioquin esset indigna reconciliatrix, dicente Gregorio in Moralibus: Cum is qui displicet ad interpellandum mittitur, irati judicis animus ad iracundiam provocatur. Missa est ergo Virgo benedicta a Patribus exsilio damnatis tanquam digna reconciliatrix ad Deum, quæ si non esset digna, poenam mereretur. Sed quia non est repulsa, imo iratum Deum placavit, dignissima inventa est, et per consequens, sine originali culpa. Christus ergo inter Patrem et populum mediavit, Virgo inter Filium et delinquentes; quod si ipsa peccavisset, ubi essel spes nostra? Ubi reclinatorium capitis nostri? Si Mater esset rea, quid nobis servis esset inutilibus? Desperare possemus, ubi ipsa privilegio singulari puritatis non polleret. Sic Bustus. Cui his verbis subscribit Pelbartus in Stellario B. Virginis, lib. IV, part. 11, a. 3: Mediatrix est Maria inter Christum, et homines, medium autem debet participare cum extremis, 5, Phys.; ideo congruit, ut ipsa Maria mediatrix generis humani in conceptione assimiletur hominibus, in naturali, scilicet, propagatione communi, et hoc non obstante assimiletur Christo capiti in hoc, ut per gratiam præservetur a peccato originali. Sic Pethertus.

col. 1409–1410page 14 of 15

PG 105:1409Ἐκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς μετὰ τὴν ἁγίαν Πεντηκοστὴν, ἐν ᾗ ποιεῖται ἡ μνήμη τῶν ἁγίων πάντων. Γνώμην ἀνδρείαν αἱ παρθένοι, πάναγνε, ἀναλαβοῦσαι σαφῶς, μαρτυρικούς ἄλλους ἀκλινῶς μιμούμεναι, καὶ ψαλμικῶς ὀπίσω σου τῷ Υἱῷ σου, Παρθένε, ἐνθέως συναγαλλόμεναι τῷ παμβασιλεῖ προσηνέχθησαν. Παρθενικῆς ἀπὸ γαστρὸς τὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν Λόγον ἀπεγέννησας ἡμῖν, Θεομήτορ, ὃν νεάνιδες ἀγναὶ θεοπρεπῶς ἐπόθησαν, καὶ σοῦ ὀπίσω τᾶσαι τούτῳ σαφῶς ἠκολούθησαν. Νύμφη Θεοῦ γέγονας, Θεογεννήτρια· τὸν γὰρ τούτου Λόγου προαιώνιον σωματικῶς· τέτοκας ἡμῖν, ἐν ᾧ καὶ γυναῖκες ἁγίως πολιτευσάμεναι, καὶ ἄθλοις παμποικίλοις διὰ σοῦ κοσμηθεῖσαι τῆς προμήτορος πτῶσιν ἀνώρθωσαν. Υπερθαύμαστον τόκον τὸν σὸν ἀγαπήσασαι γυναῖκες πάνσεμναι, τὰ τερπνὰ τοῦ βίου εἰς οὐδὲν ἐλογίσαντο, πάναγνε, τῆς αὐτοῦ καὶ μόνης ερωτικῶς ἐπι θυμοῦσαι ἀγλαΐας καὶ θείας ἐλλάμψεως. Μητέρα παναληθῆ Θεοῦ σε πάντες γινώσκομεν, δι' ἧς φύσις γυναικῶν ῥωσθεῖσα, πανάμωμε, Χρι στοῦ ὑπερήθλησεν, ἀρετῆς τε πάσης εὐσεβῶς γέγονεν Εμπλεως.

MARIALE. Per te cuim, sanctissima, coierunt in unum quæ reditatis, et voluptatis misericorditer facti participrius dissidebant. Cœlestis siquidem, et divinæ hæἘκ τοῦ Κανόνος τῆς Κυριακῆς μετὰ τὴν ἁγίαν Πεντηκοστὴν, ἐν ᾗ ποιεῖται ἡ μνήμη τῶν ἁγίων πάντων. Γνώμην ἀνδρείαν αἱ παρθένοι, πάναγνε, ἀναλα βοῦσαι σαφῶς, μαρτυρικούς ἄλλους ἀκλινῶς μιμούμεναι, καὶ ψαλμικῶς ὀπίσω σου τῷ Υἱῷ σου, Παρθένε, ἐνθέως συναγαλλόμεναι τῷ παμβασιλεῖ προσηνέχθηtý σαν. Παρθενικῆς ἀπὸ γαστρὸς τὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν Λόγον ἀπεγέννησας ἡμῖν, Θεομήτορ, ὃν νεάνιδες ἀγναὶ huiv, ȧyval θεοπρεπῶς ἐπόθησαν, καὶ σοῦ ὀπίσω τᾶσαι τούτῳ σαφῶς ἠκολούθησαν. Νύμφη Θεοῦ γέγονας, Θεογεννήτρια· τὸν γὰρ τούτου Λόγου προαιώνιον σωματικῶς· τέτοκας ἡμῖν, ἐν ᾧ καὶ γυναῖκες ἁγίως πολιτευσάμεναι, καὶ ἄθλοις παμποικίλοις διὰ σοῦ κοσμηθεῖσαι τῆς προμήτορος πτῶσιν ἀνώρθωσαν. Υπερθαύμαστον τόκον τὸν σὸν ἀγαπήσασαι γυναί κες πάνσεμναι, τὰ τερπνὰ τοῦ βίου εἰς οὐδὲν ἐλογί σαντο, πάναγνε, τῆς αὐτοῦ καὶ μόνης ερωτικῶς ἐπιθυμοῦσαι ἀγλαΐας καὶ θείας ἐλλάμψεως. Μητέρα παναληθῆ Θεοῦ σε πάντες γινώσκομεν, δι' ἧς φύσις γυναικῶν ῥωσθεῖσα, πανάμωμε, Χριστοῦ ὑπερήθλησεν, ἀρετῆς τε πάσης εὐσεβῶς γέγονεν Εμπλεως. Qui B. Virginem agnoscunt veram Dei Matrem, decens etiam est, eos ipsam agnoscere ab omni prorsus originalis peccati labe immaculatissimani. Nam ut optime argumentatur Thomas Argentinensis, lib. d. 3, q. 1, a: ‹ Decuit Filium Dei Virginem Matrem, a macula originali præservare, quia hoc decuit Filium Dei in propria Matre observare, ad quod obligatur quilibet purus homo ex præcepto divino. Sed quicunque filius posset matrem suam præservare etiam a minori malo, quam fuerit originalis culpa, ipse ad hoc teneretur ex præcepto divino, quia alias non honoraret Matrem, neque in maxima necessitate illi subveniret. Ergo, etc. Illud igitur quod decet aliquem facere, et nullam habet de impotentia excusationem, si hoc non facit, aliquo modo pro inconvenienti sibi poterit imputari. Sed Virginem præservare ab omni macula Dei Filium decuit, et ipse hoc potuit. Ergo aliquo modo inconveniens esse videtur, si hoc non fecerit. Ita Argentin. Cui consonat Ambrosius Tarvisinus, sive Spiera, Serin. in Sabbatis, considerat. 2, conclus. 3, in bunc modum scribens: • Servavit Deus populum suum ab aquis maris Rubri, et per quadraginta annos eorum vestimenta et calceamenta illæsa servavit, et hoc propter dignitatem populi sui: et quomodo Matrem propriam ab omni macula non præservasset propter diguitatem maternitatis suæ. › Sic ille. Sed de immunitate B. Virginis ab originali macula, ratione divinæ maternitatis, optime omnium Ambros. Catharinus in Disput. de conceptione B. Virginis ad Patres ord. Prædic. lib. 11, cap. ult. ubi ait: Dico audacter, volente Deo, quod si B. Virgo consideretur secundum naturæ suæ conditionem secundum quam erat filia Adæ ex semine in se ipso odioso, vel digno odio concepta, et propagata, absque dubio ex se digna fuit intelligi sub Adæ peccato cum reliquis. Si vero consideretur ut Maier Dei, et illa, quæ erat paritura Salutem mundo, pium, et pulchrum est credere, quod fuit digna ' pes sumus. Ex canone Dominicæ post sanctam Pentecostem in qua celebratur memoria omnium sanctorum. Virilem palam animum virgines assumentes, o castissima, certamina martyrii fortiter subierunt, et juxta psalınum post te, Virgo, Filio tuo summo Regi lælantes oblata sunt. Virgineo ex ventre Deum ex Deo Verbum progenuisti nobis, Dei Mater, quem adolescentula castæ Deo digne dilexerunt, et post te palam omnes seculæ sunt. Sponsa Dei fuisti, Dei Genitrix, ejus enim Verbum ante sæcula genitum corporaliter peperisti nobis. In quo et mulieres sanctæ vita perfunctæ, et variorum certaminum coronis per te ornatæ, primæ parentis lapsum emendarunt. Admiratione omni superiorem partum tuum amplexa sanctissimæ mulieres, jucunda mundi nihil babuerunt, castissima, solam ejus adamantes speciem divinis radiis illustrem. Verain Dei Matrem te omnes agnoscimus o immaculatissima, per quam roborata natura muliebris pro Christo certavit usque ad mortem: virtuteque cumulatam omni religiose vitam duxit. omnino eximi a tanto malo, ut Salus, quæ ab illa erat, sibi primum, et summo modo prodesset, præ. veniendo, et occurrendo ante malum potius quam postmodum vindicando. Quod si quærat ergo quis: Quo ergo modo consideranda est? Nunquid ut filia Adæ, ut sit cum peccato, an ut Mater Christi, ut ab eo sit præservata? ego quidem a Scripturis discens, hac parte non considerabo illam, ut Adă filiam, sed ut Christi Matrem. Aliam enim penitus in ea geneologiam non lego in Scriptura, nisi quod Christi sit Mater. Patrem autem ejus, et matrem a Scriptura nequaquam didici. Ergo hoc plane innuit his, qui capere volent, et quibus est intelligentiæ spiritus, ut ita a nobis consideranda sit, sicut Scripturæ illam nobis præferunt, et ostentant. Similiter enim est, quod de Melchisedech advertit Paulus, quod essent in Scripturis, et pater, et mater ejus sub silentio missi, et ipse absque genealogia, eo quod Christum significaret Dei Filium. Cum igitur non sine hujus veritatis, ac mysterii doctrina (ut certo scio, videre poterunt quibus sunt beati oculi) occultatum sit pater, et mater Dominæ nostræ, et solum ostensa palam nobis ut Christi Mater in Scripturis sanctis, ut agnosceremus illam, quod gratia non solum naturam superavit, sed absorbuit, et ad nihilum redegit; confidenter assero quod Dominus ab initio cum videret omnino ex rigore legis debuisse illam similiter cum aliis a gratia sua excidere, singulari prærogativa excipiens eam, noluit videre hoc malum in ea, quam in Matrem inenarrabili gratia præelegerat, ut hinc omni honore dignissima censeri posset. Noluit tantæ Matris statum et debitam perpetuo gratiam quovis modo mutare, aut ab unius facto adeo indigne sub discrimine pendere, siquidem longe æquius, et divinæ sapientiæ congruentius, ut in Filio suo perpetuæ charitatis oculo respiceretur, quam in parente aliquando sub ira quasi peccatrix agnosceretur. Hactenus Catharinus.

col. 1411–1412page 15 of 15

PG 105:1411Μαρία, την άχραντον, καὶ παναγίας Θεογεννή τριαν αἱ νεάνιδες πᾶσας χορείαν θείαν ἅμα στησά μεναι, μεγαλοφώνως ᾿Αγάλλου, ἐξότσάν σοι, ἢ τῆς χαρᾶς τὴν πηγὴν ἡμῖν ἔβλυσας. Ωράθης διεστώτων συναπτική· διὰ σοῦ γὰρ ἀγ γέλοις ὁμόσκηνοι ἐν οὐρανοῖς ἄνθρωποι γεγόνασιν ἀληθῶς, καὶ μαρτυροῦσι τάγματα πάντων τῶν ἁγίων νῦν τὸν αὐτοῖς, ὑμνοῦντες τὸν σὸν τόκον, Παρθένε Θεοτόκε, ἐν αἰωνίοις μελωδήμασι. Μετ' εὐφροσύνης ἅπασαι γυναῖκες αἱ θεόφρονες καὶ τελειωθεῖσαι ἐν Χριστῷ καὶ τῷ Πνεύματι, παρθένον τὴν ἄχραντον καὶ ἀληθῆ Μητέρα Θεοῦ, τὴν ἐκ τῆς κατάρας τῆς προμήτορος Εὔας ἡμᾶς λυτρωτα μένην, εὐλαβῶς παραστῆσαι, τὸν ταύτης ἀνυμνοῦσι καρπὸν εἰς τοὺς αἰῶνας.

Mariam inviolatam et sanctissimam Dei genitricem adolescentulæ universæ cum affectu nunc choreas ducentes magnis vocibus exsultant, laudantes illam, quae nobis perensis gaudii fontem prolusit. Dissidentium conciliatrix reipsa probata es. Per te 345 siquidem contubernales angelorum in cœlis homines sunt. Idque testatur sanctorum omnium ordines, nunc cum ipsis celebrantes tuum partum, Virgo Deipara, canticis æternis. Cum lætitia universæ mulieres divina sapientes feliciter initiatæ in Christo, et Spiritu sancto, Virginem inviolatam veramque Dei Matrem, quæ nos ab Evæ primæ parentis maledictione redemit, religiose circumstantes, ejusdem fructum laudibus extollunt in sæcula. Μαρία, την άχραντον, καὶ παναγίας Θεογεννή τριαν αἱ νεάνιδες πᾶσας χορείαν θείαν ἅμα στησάμεναι, μεγαλοφώνως ᾿Αγάλλου, ἐξότσάν σοι, ἢ τῆς χαρᾶς τὴν πηγὴν ἡμῖν ἔβλυσας. Ωράθης διεστώτων συναπτική· διὰ σοῦ γὰρ ἀγγέλοις ὁμόσκηνοι ἐν οὐρανοῖς ἄνθρωποι γεγόνασιν ἀληθῶς, καὶ μαρτυροῦσι τάγματα πάντων τῶν ἁγίων νῦν τὸν αὐτοῖς, ὑμνοῦντες τὸν σὸν τόκον, Παρθένε Θεοτόκε, ἐν αἰωνίοις μελωδήμασι. Μετ' εὐφροσύνης ἅπασαι γυναῖκες αἱ θεόφρονες καὶ τελειωθεῖσαι ἐν Χριστῷ καὶ τῷ Πνεύματι, Παρθέ νον τὴν ἄχραντον καὶ ἀληθῆ Μητέρα Θεοῦ, τὴν ἐκ τῆς κατάρας τῆς προμήτορος Εὔας ἡμᾶς λυτρωτα μένην, εὐλαβῶς παραστῆσαι, τὸν ταύτης ἀνυμνοῦσι καρπὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Ex alio canone ejusdem Dominicæ post Pentecosten. nostrorum. Currus Lucifer, et illustre habitaculum, o ca- benedicta, igne inexstinguibili, Deo videlicet Patrum stissima, ipsis Cherubim sublimior facta es, dum Deum in ulnis gestasti: propterea ad te omnes clamamus, o casta, Salve, o omni benedictione cumulatissima. Portam spiritualis Lucis te, Dei Mater, nomina. mus, per quam ingressus est ad nos Christus speciosus apparens splendoribus divinitatis, occultatus in stola carnis, invisibilis ut Deus, in forma autem nostra visibilis. Maledictionem Evæ Matris omnium tuo, Virgo, partu abrogasti, quæ mundo benedictionem protulisti Christum. Quocirca te gaudentes ore, et mente Deiparam proprie confitentes, beatam prædicamus. Universus chorus a Deo eruditorum prophetarum, mysterium ineſſabilis et divinæ incarnationis ex te factæ Dei Verbi prænuntiavit, Virgo Mater. Tu enim verissimi, et antiquissimi consilii arcanum divulgasti. Symbola partus tui tres pueri in fornace cecinerunt. Ut enum illi permanserunt in igne ilkesi, permansisti et tu virgo, concepto licet in tuo ventre, (72 74) Si dicatur Apostolus, Protomartyr, Philosophus, Urbs, statim per autonomasiam Paulum, Stephanum, Aristotelem, Romam intelligimus. Et si sol tarie scribatur vel pronuntietur hoc epithetum immaculata, ut sæpissime pronuntiatur a Josepho, statim intelligitur B. Virgo; hic enim titulus est illi proprius, atque antonomasticus, sed ratione præsertim immaculatæ conceptionis. Hinc auctores Armamentarii Scraphici pro titulo Immaculata Conceptionis, col. 153, observant, nunquam ab Ecclesia vel doctorum aliquo sanctorum quempiam, Christo Domino, et ejus sanctissima Matre exceptis, immaculati appellatione fuisse insignitum, saltem per modum cognominis, aut tituli: quamvis non desint, qui (beatum Joannem Baptistam a levissimis etiam venialibus peccatis pie liberum asserant. Ex quo arguitur B. Virginem, ratione præsertim præservationis ab originali macula imimaculatæ appellationem sortiri, et ex eo, quod sola fuerit in instanti suæ conceptionis a peccato originali immunis, ad hunc cognominis omnem maculam excludentis honorem ascendisse. Hæc ratio (scilicet quod B. Virgo, ex eo Quis de excessu misericordiæ tuæ non vehementer obstupescat, 246 o Verbum æternum? Propter nos egenus factus es, cum esses dives, et in utero sanctæ Virginis tanquam in tabernaculo habitasti: propterea te adorantes concinimus: Salve virginitatis gloria, salve, Mater Dei inviolata, quam universæ creaturæ divinis canticis magnificamus. Ex canone in Dominica Cæci, quinta post Pascha. Virginalem uterum tuum Dominus habitavit, o casta, per viscera misericordiarum salvare volens hominem corruptum insidiis inimici. Ipsum ergo deprecare, ut hanc civitatem ab omni expugnatione, et incursu hostili defendat. virginali utero Deum incarnatunı!peperisti, quem deprecare, o Domina sanctissima, ut nobis misereri dignetur. Partum tuum qui fuit supra naturam (72-74), o immaculata, glorificamus, beatam te cum fide appellantes o ab omni labe immunis, tanquam Dei omnium Genitricem. quod fuerit Dei Genitrix, fuerit etiam omnimoda puritate ornata, et ab omni tam actuali quam originali labe immunis), licet alicui solum congruens videatur, pluribus tamen videtur concludens, ut in sua Theoria § 50, inquit P. Jo. Eusebius Nierembergius. Et cur, quæso, in Conceptionis Immaculate festo nil de Maria, nisi divinam ejus maternitatem Ecclesia in Evangelio proponit, dicens: De qua natus est Jesus? Quid divinæ maternitati (inquit Celada, in tractat. de Esthere figurata, cap. 1, § 345), ad Conceptionem purissimam dudum peractam? P. Alphonsus Salmeron, vir in omni litteratura in paucis excultissimus, tom. III, in Evang. tract. 30, hac super re ita granditer scribit: De qua natus est Jesus, etc., Mariæ siquidem maternitas (ut ita dicam) conceptionis illius comes fuit et administra. Quid sublimius? quid augustius quam divina maternitas, qua Virgo Deipara vere dicitur, et est vera Dei Genitrix? Vis nosse puritatem, et dignitatem immaculatæ conceptionis Deiparæ? pensita verba hujus niagni doctoris: Mariæ maternitas (ut ita dicam) conceptionis illius comes fuit et administra. Ne reputes temporis divortium

Continue reading PG 105: Canon in Terraemotus Periculo →≣ entire volume

← prev work Index next work →

Notebook