Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
NoticeNotitia
Second NoticeNotitia altera
col. 807–808page 1 of 98
Notitia
PG 106:807προπεμπτήριον προσφωνητικόν χαριστήριον μόνον ὅσα παρὰ τῶν εὐαγγελιστῶν τε καὶ προφητῶν, ἀλλὰ καὶ ὅσα παρ' αὐτῶν τῶν ἀποκρύφων ἀνελεξάμεθα, σύμφωνα καὶ ταῦτα δηλαδὴ καὶ ἀκόλουθα τοῖς εὐαγγελισταῖς καὶ προφήταις, καὶ τοῖς μεγάλοις καὶ θεολήπτοις Πατράσι καὶ διδασκάλοις. Εἴσεται δὲ πάντως όγε δίκαιο; ἀκροατής καὶ κριτής.
NOTITIA.
Joannes Geometra sæpius citatur in Catenis Græcis in Lucam, etiam in Catena aurea Thomæ Aquina -
tis. [Atque ex Morelli ed. rec. in Appendice bibl. Patrum per Margarin. de la Bigue Paris. 1634, et in
tomo XIV, ed. 4634, fol. Gr. ac Lat.].
lambicam Metaphrasin Canticorum S. Scripturæ a Joanne Geometra non infeliciter concinnatam habuit MS. Leo Allatius, ut ipse narrat de libris ecclesiasticis Græcorum pag. 62. Atque Paraphrasin cantici
Deiparæ legi in codice Colbertino ad Apollinariani Psalterii calcem, Cangius in Glossario Græco adnotavit.
Similiter in codice Barocciano 26 Bodleianæ bibl. Canticum Mosis a Geometra pɛtappaolèv ad calcem Appollinaris occurrit. Cæterum xatpetɩquot illi, sive hymni quatuor in B. Mariam, quorum singula
disticha a vocabulo yalpɛ incipiunt, exstant etiam mss. in bibl. Vaticana [v. Montfauc. Bibl. biblioth.
mss. I, pag. 5. C.] et in Cæsarea, subjuncto, nescio cujus, in Geometræ laudem pwɛksyɛių. Exstant
etiam una cum epigrammatis variis iambicis ms. in codice, quem regi Christianissimo dono dedit Antonius Eparchus. Vide Bandurii notas ad antiquitates CPol. pag. 877 et 881, qui Geometram pessimum
poetam appellat, indigno pro ætate imprimis, qua vixit, elogio.
Geometræ homilias sive sermones in passionem Christi atque in B. virginem, alterumque ¿¿¿dɩov sive
προπεμπτήριον in dormitionem Deiparæ, et tertium ad eamdem προσφωνητικόν sive χαριστήριον evolvit
memoratque Allatius De Simeonibus, pag. 94, 95, 114. In altero testatur, se etiam apocryphas de Maria
narrationes, quæ evangelistarum scriptis non adversarentur, attexuisse: Evveldextas &t xal ýµiv où
μόνον ὅσα παρὰ τῶν εὐαγγελιστῶν τε καὶ προφητῶν, ἀλλὰ καὶ ὅσα παρ' αὐτῶν τῶν ἀποκρύφων ἀνελεξάμεθα,
σύμφωνα καὶ ταῦτα δηλαδὴ καὶ ἀκόλουθα τοῖς εὐαγγελισταῖς καὶ προφήταις, καὶ τοῖς μεγάλοις καὶ θεολήπτοις Πατράσι καὶ διδασκάλοις. Εἴσεται δὲ πάντως όγε δίκαιο; ἀκροατής καὶ κριτής. FABR.
Joannis, Geometræ, Protothroni ('Iwávvou πpw:obpóvou toù yewµétpov) orat. de malo, quæ mali sive
pomi laudes persequitur, ejusdem encomiam quercus; ecphrasis horti; alia cephrasis et encomium
quoddam, quod inc. Tí 8ħ xal rò µñλov; sunt in cod. Barocc. 28. V. Cat. codd. Angliæ, etc. 1, p. 3.
Prima oratio de malo exstat quoque in cod. reg. Matrit. 82, ex quo illam exscripsit et Græce evulgavit
Iriarte in Catal. codd. Gr. Matrit., pag. 301 sqq.
Florentiæ in bibl. Laurent. cod. X, n. 6, plut. 5. Jo. Geometræ versiculi iambici in martyrium Panteleemonis. — in cod. 27, n. 4, explicatio IX canticorum Ecolesiæ ex ore Joannis Geometræ, carmine iambico, quæ Bandinius in cat. codd. Gr. Laur. I, pag. 65, sqq. Græce publicavit (et p. 23 de cod. Laur.
antea memorato egit). Idem adnotat, primum illorum etiam esse in cod. Barocc. citato, omnia vero
haberi in cod. Colbertino n. 1476, eaque sibi olim comparasse Leon. Allatium, hoc ipso teste in diss.
De libris eccles. tom II, p. 617; denique exstitisse etiam in bibl. Uffenbachiana, indice I. Henr. Maio in
Bibl. ffenb. ms. pag. 482, qui argumenta singulorum recensuit, et primum atque ultimum carmen tanquam ineditum in lucem protulit. In bibl. Escorial. Jo. Geometræ carmina, totum certamen martyris
Panteelemonis continentia (a), teste Pluero in Itiner, per Hispan., pag. 1.6.
In bibl. Coislin. cod. 106, fol. 177, Jo. Geom. sermo gratiarum actionis in adnuntiationem Deiparæ (b).
Vid. Montfauc. Bibl. Coislin. pag. 181. — Ibid. p. 251 memoratur Niceta collectio interpretationum ex
diversis interpretibus (in his, Joan. Geometræ) in Evang. secundum Lucam.
1630, n. 15.
- 2408, n. 9.· - 2633
Jo. Geom. quidam hymni sunt in bibl. Paris. publ. codd. 687.
et in 2892, canticorum Scripturæ metaphrasis, heroicis versibus.
Monachii in bibl. elec. cod. 101 eadem. V. cat. codd. Gr. Bavar. p. 38, ubi forsan rectius scribitur,
versibus iambicis.
Vindobonæ in cod. Cæsareo theol. 289, m. 30, quatuor hymni in Deiparam, cum anonymi epigrammate in Jo. Geometram, sec. Nesselii. Cat. part. 1, p. 398, aut sec. Lambec. Comment. V, pag. 347, sq.
de cod. 253.
Mediolani în bibl. Ambros. in passionem Christi, teste Montfauc. in Bibl. bibliothec, mss. I, p. 499 E,
eodem adnotante ib. II, pag. 1327. D. Jo. Geometra de cœlo, Gr. inter codd. de Mesme. HARl.
[Joannis Geometræ ut ferunt, carmina varia in Anecdotis Græcis ex codd. mss. bibliothecæ Parisiensis,
a J. A. Cramero Oxonii anno 1841 editis. Tom. IV, p. 266. Ibi exstant Paraphrases IX in S. Scripturam
quas jam Bandinius ediderat Catalog. tom. 1, p. 64. Edit. Patr.]
(a) Editi sub hoc titulo: Elogium S. martyris
Panieleemonis, Græcis iambicis olim ab auctore incerto (qui Joannes Geometra esse creditur) scriplum et e bibliotheca Regia erutum a Federico Morello. Lutetiæ 1605, in-12. Edit. Patr.
Editus in libro cui titulus: Sylloge monumentorum ad mysterium Conceptionis immaculate Virginis Deiparæ illustrandum, cura Ant. Ballerini
Soc. Jesu. Romæ 1856, typis S. C. de propaganda
fide. Hunc sermonem, inquit editor, certo auctori,
Joanni Geometræ, ascribendum esse non Vaticanus modo codex inter Græcos Palatinos n. 402 fidem facit, et cum eo Coislinianus n. 106, qui ia
Imperiali Parisiensi bíbliotheca servatur, ac BaPATROL. GR. CVI.
roccianus XXV, sed testantur et alii Græci mss.
codices, ut ex eortodromio patet Nicodemi monachi, qui et in Prolegomenis ad canonem Annuntiationis eam inter alias ejusdem argumenti homilias
recenset, et deinde per decursum commentarii ad
eumdem canonem subinde nonnulla, ex ea decerpta, fragmenta refert. Accedit, quod ejusdem orationis particulas modo breviores modo longiores,
sub Geometræ nomine recitatas cernimus tum in
Catena Niceta diaconi ap. Ang. Maium, tum in
altera Græcorum Patrum Catena in Lucam, quam
Corderius edidit: quibus addi potest aurea S. Thomæ Aquinatis in eumdemt Lucam Catena. ID.
Распознавание текста
col. 809–810page 2 of 98
PG 106:809ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΦΩΝΗΤΙΚΟΣ Η ΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ. Α΄. Χαίρετε τοῦτό μοι τὸ βραχὺ καὶ μέγα τοῦ λόγου προοίμιον. Χαίρετε· τοῦτο καὶ ἀρχὴ καὶ μέση καὶ τελευτή. Χαίρετε· τοῦτο νῦν καὶ φύσις ὅλη καὶ κτίσις καὶ λόγος διακελεύεται· μάλλον δὲ τοῦτο καὶ πρὸ τῶν λόγων ὁ λόγος, οὐ τῶν ἐμῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν πάντων ἀνθρώπων καὶ ὄντων καὶ ἐσομένων, ὁ τοῦ Πατρὸς καὶ νοὸς, ὁ Λόγος ὁμοῦ καὶ Υἱὸς, ὁ καὶ Θεοῦ καὶ Θεὸς, ὁ ἀληθέστατος ἅμα καὶ δυνατώτατος, οὐ διετάξατο μόνον, ἀλλὰ καὶ κατεπράξατο. Χαίροις, οὐρανέ, καὶ γῆ καὶ γένος ἅπαν, καὶ ἡλι κία πᾶσα, καὶ φύσις ἑκατέρα· ἄνδρες καὶ γυναῖκες, ζῶντες καὶ τεθνηκότες, όλη γενητή κτίσις ορατή τε καὶ ἀόρατος. Καὶ χαίρετε, οἶδ' ὅτι, τοῦ μεγάλου του του καὶ φλογερού κήρυκος ὑπακούσαντες, ὥσπερ διὰ μιᾶς τῆς ἀρᾶς, οὕτω καὶ διὰ μιας νῦν τῆς χαρᾶς γυναικὸς, καὶ τοῖς ἄλλοις πάσι διαδοθείσης· μάλλον δὲ μὴ τῶν ῥημάτων ἀκούσαντες μόνον, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ τῶν πραγμάτων τῆς χάριτος ἀπολαύσαντες. Β'. Ως μέγα μὲν οὖν τὸ νῦν ῥηθέν τε ἅμα καὶ πραχθέν. Μέγα καὶ φρικτόν, καὶ μήτε λόγῳ ῥητὸν, μήτε ἀκοῇ χωρητὸν, μήτε νῷ καταληπτόν. Αν θρωπος ὁ Θεὸς, καὶ Θεὸς ὁ ἄνθρωπος σήμερον, καὶ κοινωνὸς τῆς φύσεως ὁ ἐχθρὸς, καὶ φίλτατα μὲν τὰ πολεμιώτατα, συμφυέστατα δὲ τὰ πρὶν ἀμικτότατα, λόγος καὶ σὰρξ ὕλη καὶ φλόξ, χρόνος καὶ ἔγκός περὶ τὸ ἄχρονόν τε καὶ ἄπειρον· καὶ ὁ ἀρασάμενος εὐλογεῖ, καὶ ὁ τῆς Ἐδὲμ ἀποικήσας ἐνοικεῖ, καὶ λαμβάνει τὴν ἀραθεῖσαν φύσιν τε καὶ νηδύν· καὶ ὁ μὲν 'Αδάμ τὴν Ἐδὲμ, ὁ δὲ Δημιουργὸς ἀμφοῖν τὴν κατακριθεῖσαν τὰς ἀκάνθας ἀντιλαμβάνει μάλλον δὲ, ὁ μὲν ἀντ᾽ ἐκείνης τὸν οὐρανὸν, ὁ δὲ τὸν οὐρα νὸν λιπὼν ἐπὶ τὸν ᾅδην χωρεί. Γ΄. Αλλος μὲν οὖν ἄλλο τι τῶν μυστηρίων, καὶ ἄλλην τινὰ τῶν ἑορτῶν ἀγέτω πρὸ ταύτης καὶ θαν μαζέτω, αιδούμενος τὸν γεννώμενον δι' ἡμᾶς, ἡ φαινόμενον, ἢ μεταμορφούμενον, καὶ τῇ φωνῇ τοῦ Πατρὸς ἅμα καὶ τῇ μορφῇ τῆς Θεότητος μαρτυρού
Joannis Geometræ commentariorum in S. Lucam fragmenta exstant in Catena Nicetæ Serronii quam edemus ad annum 1090.
ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΦΩΝΗΤΙΚΟΣ Η ΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ
ΘΕΟΤΟΚΟΥ.
BEATI JOANNIS GEOMETRÆ
IN SANCTISSIMÆ DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM SERMO PROSPHONETICUS
SEU GRATULATORIUS.
(Ex Sylloge R. P. Ballurmi supra laudata. Loca in Catenis ohvia uncis includantur.)
Α΄. Χαίρετε τοῦτό μοι τὸ βραχὺ καὶ μέγα τοῦ
λόγου προοίμιον. Χαίρετε· τοῦτο καὶ ἀρχὴ καὶ μέση
καὶ τελευτή. Χαίρετε· τοῦτο νῦν καὶ φύσις ὅλη καὶ
κτίσις καὶ λόγος διακελεύεται· μάλλον δὲ τοῦτο καὶ
πρὸ τῶν λόγων ὁ λόγος, οὐ τῶν ἐμῶν μόνον, ἀλλὰ
καὶ τῶν πάντων ἀνθρώπων καὶ ὄντων καὶ ἐσομένων,
ὁ τοῦ Πατρὸς καὶ νοὸς, ὁ Λόγος ὁμοῦ καὶ Υἱὸς, ὁ
καὶ Θεοῦ καὶ Θεὸς, ὁ ἀληθέστατος ἅμα καὶ δυνατώ
τατος, οὐ διετάξατο μόνον, ἀλλὰ καὶ κατεπράξατο.
Χαίροις, οὐρανέ, καὶ γῆ καὶ γένος ἅπαν, καὶ ἡλι
κία πᾶσα, καὶ φύσις ἑκατέρα· ἄνδρες καὶ γυναῖκες,
ζῶντες καὶ τεθνηκότες, όλη γενητή κτίσις ορατή τε
καὶ ἀόρατος. Καὶ χαίρετε, οἶδ' ὅτι, τοῦ μεγάλου του
του καὶ φλογερού κήρυκος ὑπακούσαντες, ὥσπερ
διὰ μιᾶς τῆς ἀρᾶς, οὕτω καὶ διὰ μιας νῦν τῆς χαρᾶς
γυναικὸς, καὶ τοῖς ἄλλοις πάσι διαδοθείσης· μάλλον
δὲ μὴ τῶν ῥημάτων ἀκούσαντες μόνον, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ
τῶν πραγμάτων τῆς χάριτος ἀπολαύσαντες.
diffusum; imo vero non modo audistis verba, sed
1. Gaudete: hocce'mihi breve simul et magnum
orationis exordium. Gaudele: hoc mihi et initium
et medium et exitus. Gaudete: ad hoc nunc et natura omais, et rerum creatarum universitas, et
sermo (meus) vos provocal; magis vero præ ommibus sermonibus non meis solum, verum etiam
mortalium omnium, quotquot fuerunt et sunt exstituri, sermo ille, qui et Patris mens est, ac Verbum
simul et Filius, et Dei pariter et Deus, et veracissinime juxta se potentissimus, non modo ut gauderemus indixit, sed etiam, ut gaudere possemus, 0pere praestitit. Gaudete, cali et terra, et genus omne,
et omnis ætas et sexus uterque; viri et mulleres,
viventes et mortui, res omnis creata tum visibilis
tum invisibilis. Et jam, sat scio, gaudetis, utpote
qui magnum hunc fulgidumque nuntium audieritis
proclamantem, quemadmodum olim per unam mulierem maledictionem, sic etiam nunc per unam
mulierem gaudium in alios quoque universos esse
et re ipsa gratiæ fructus percepistis.
Β'. Ως μέγα μὲν οὖν τὸ νῦν ῥηθέν τε ἅμα καὶ
πραχθέν. Μέγα καὶ φρικτόν, καὶ μήτε λόγῳ ῥητὸν,
μήτε ἀκοῇ χωρητὸν, μήτε νῷ καταληπτόν. Αν
θρωπος ὁ Θεὸς, καὶ Θεὸς ὁ ἄνθρωπος σήμερον, καὶ
κοινωνὸς τῆς φύσεως ὁ ἐχθρὸς, καὶ φίλτατα μὲν τὰ
πολεμιώτατα, συμφυέστατα δὲ τὰ πρὶν ἀμικτότατα,
λόγος καὶ σὰρξ ὕλη καὶ φλόξ, χρόνος καὶ ἔγκός
περὶ τὸ ἄχρονόν τε καὶ ἄπειρον· καὶ ὁ ἀρασάμενος
εὐλογεῖ, καὶ ὁ τῆς Ἐδὲμ ἀποικήσας ἐνοικεῖ, καὶ
λαμβάνει τὴν ἀραθεῖσαν φύσιν τε καὶ νηδύν· καὶ ὁ
μὲν 'Αδάμ τὴν Ἐδὲμ, ὁ δὲ Δημιουργὸς ἀμφοῖν τὴν
κατακριθεῖσαν τὰς ἀκάνθας ἀντιλαμβάνει μάλλον
δὲ, ὁ μὲν ἀντ᾽ ἐκείνης τὸν οὐρανὸν, ὁ δὲ τὸν οὐρα
νὸν λιπὼν ἐπὶ τὸν ᾅδην χωρεί.
11. Et quidem quam magnum illud, quod et verbis
enuntiatum, et simul opere completum est! Magnum
vere ac Lemendum, et quod neque sermonibus
eferri, neque auditu percipi, ncque intellectu cumprehendi possit! Deus hodierna die fit homo, et
homo ft Deus et inimicus ft ejusdem naturæ particeps; et evadunt amicissima quæ inimicissima erant, et conjunctissima quæ prius dissitissima. Verbum, inquam, et caro, materia et flamma; in unum
coeunt temporale et quod expers est temporis, corporea moles et quod est immensum; et qui maledixerat, benedicit; et qui ab Eden exsulabat, rursus
· Eden inhabitat, et maledictam assumit naturam,
damnatumque subit uterum; videlicet amissam Eden
Adamus recuperat, utriusque vero (Adæ et Eden) Creator terram ad ferendas spinas damnatam vicissim
assumit, seu melius dixerim ille pro Eden cœlos accipit, hic vero cœlos relinquens ad inferna descendit.
III. Alius itaque aliud quodpiam e mysteriis, atque aliam quampiam e solemnitatibus celebrandanı
eligat, et majori præ ista dignam admiratione habeat, multo prosequens bonore (Christum Dominum ) propter nos natum, vel manifestantem se,
Γ΄. Αλλος μὲν οὖν ἄλλο τι τῶν μυστηρίων, καὶ
ἄλλην τινὰ τῶν ἑορτῶν ἀγέτω πρὸ ταύτης καὶ θαν
μαζέτω, αιδούμενος τὸν γεννώμενον δι' ἡμᾶς, ἡ
φαινόμενον, ἢ μεταμορφούμενον, καὶ τῇ φωνῇ τοῦ
Πατρὸς ἅμα καὶ τῇ μορφῇ τῆς Θεότητος μαρτυρούРаспознавание текста
Sermon on the Annunciation of the Holy Mother of GodSermo in SS. Deiparae Annuntiationem
col. 811–812page 3 of 98
Sermo in SS. Deiparæ Annuntiationem
PG 106:811μενον ἢ ἄλλο τι τῶν ἀνθρωπίνων ἢ θείων ἢ καὶ συναμφοτέρων οικονομούμενον, ἢ τὸ τελευταῖον, καὶ ἀνιστάμενόν τε καὶ ἀνυψούμενον, καμὲ συνανυψοῦν τα, καὶ ἑαυτῷ μὲν τὸ τῆς οἰκονομίας, ἐμοὶ δὲ τῆς σωτηρίας πέρας πραγματευόμενον. Ἐμοὶ δὲ τὴν ῥίζαν τούτων ἁπάντων δότω, τιμᾷν καὶ προτιμών τῶν λοιπῶν, κἀκεῖνα μὲν φάσκειν πάντα καὶ νοῦν καὶ λόγον καὶ πάντα τὰ πρὸ τοῦ θαύματα, ταύτην δὲ κἀκεῖνα νικᾶν τῷ θαύματι. Σαρκωθέντα μὲν γὰρ ἤδη Θεόν γεννηθήναι, και γεννηθέντα, φανῆναι, καὶ φανέντα τοσούτων και τηλικούτων τελεσιουργόν θαυμάτων ἀποφανθῆναι, καὶ ἀναστῆναι, πάντα τῆς ἀκολουθίας, καὶ οὐδὲν οὕτω θαυμαστόν, ὅτι Θεῷ σαρκωθένει παραβαλλόμενον θαυμαστών. Τὸ δὲ σαρ κωθῆναι Θεόν, καὶ τὸν ἀχώρητον χωρηθῆναι, καὶ τὸν βασιλέα πτωχεῦσαι, καὶ τὴν ἔχθραν λυθήνας, καὶ μιχθῆναι τὰ ἄμικτα, φύσεις Αίμα και γνώμας, τοῦτό ἐστιν, ὁ καὶ Παῦλος, καὶ πᾶσα τῶν ἄλλων ή φύσις υλική τε άμα καὶ αῦλος θαυμάζειν βούλεται μὲν, ἀδυνατεῖ δὲ ὅσον ἄξιον. Δ΄. Αλλως τε καὶ εἰ τοὺς κλάδους θαυμάζειν εἰ κῆς, πῶς οὐ τὴν βίζαν αὐτὴν πρὸ ἐκείνων, κἀκείνων αὐτῶν ἕνεκα θαυμασόμεθα; ὥστε καὶ χωρὶς τῶν ἄλλων καὶ τῶν ἑαυτῆς, ὅσα ἄν τις περὶ τῶν ἄλλων μυστηρίων ἐρεῖ, ταῦθ᾽ ἅμα συμφορήσας περὶ τῆσδε τῆς ἑορτῆς ἐρεῖ, παρ' ἧς κἀκεῖνα, καὶ αὕτη τῶν ἐκείνης καρπῶν ἡ ῥίζα, καὶ αὕτη τῶν ποταμῶν ἡ πηγή. Προσθήσω δ' ὅτι καὶ ἡ ἐμὴ ζωή. Τοσοῦτόν ἐστι τὸ Θεὸν ὀφθῆναι βροτόν, τὸ δὲ καὶ θεουργηθή και βροτόν. Ο καὶ αὐτὸ τοῦ παρόντος έγνωμεν μυ στηρίου πηλίκον. Ως κινδυνεύω τὴν ἑορτὴν ταῖς ἄλλαις, ὡς ἁπλῆν, παραβάλλειν ἐπιχειρῶν, εὑρίσκων διπλῆν, καὶ τῷ μέρει ταῖς ἄλλαις νικῶσαν, οὐκ ἔχειν, ὅπως τοῖς μέρεσιν αὐτὴ πρὸς ἑαυτὴν κριθῇ, μηδ' ᾧτινι τῶν μερῶν δώσει νικῶν τῷ θαύματι, ἄνθρωπον τὸν Θεόν, ἢ Θεὸν φανῆναι τὸν ἄνθρωπον. Ε΄. Αλλά γε τὸ πᾶν ἀναπτύσσων, ἤδη καὶ τρι πλῆν εὑρίσκω· καὶ ἡ πίστις εγγύς. Οὐ γὰρ εὐαγ γέλια, καὶ ταῦτα διπλά μόνον, ἀλλὰ καὶ φύσεως ἑορτάζω τὰ νικητήρια, μᾶλλον δὲ χάριτος· ἡ μὲν γὰρ ἡττᾶται, ἡ δὲ νικᾷ. Παρθένου σύλληψιν ἄγω, παρθένου κύησιν, παρθένου μετ' ὀλίγον καὶ γέννησιν. Παρθενία καὶ γεννᾷ, καὶ γεννᾶται· ἡ μὲν τὸν Λόγον, ἡ δὲ, τοῦ Λόγου νομοθετοῦντος, καὶ μετ' ὀλι γον, ᾗπερ ἐτέχθη, καὶ ὅπερ ἐφάνη, καὶ τόκον διδόντος τοῖς πειθομένοις όμοιον. Νυνί δέ μοι συλλάβεις τὸν λόγον ὁ τοῦ Λόγου τὴν σύλληψιν ἑορτάζων, καὶ λογικῶς τι περὶ τῆς ἑορτῆς φιλοσοφήσοις, ἵν' ᾗ σοι καὶ τοῦτο τῶν περὶ τὴν ἑορτὴν εὐλογώτατόν τε ἅμα καὶ οἰκειότατον.
SERMO IN SS. DEIPARE ANNUNTIATIONEM.
μενον ἢ ἄλλο τι τῶν ἀνθρωπίνων ἢ θείων ἢ καὶ vel semet transfigurantem, ac testimonium accipie
συναμφοτέρων οικονομούμενον, ἢ τὸ τελευταῖον, καὶ
ἀνιστάμενόν τε καὶ ἀνυψούμενον, καμὲ συνανυψοῦν
τα, καὶ ἑαυτῷ μὲν τὸ τῆς οἰκονομίας, ἐμοὶ δὲ τῆς
σωτηρίας πέρας πραγματευόμενον. Ἐμοὶ δὲ τὴν
ῥίζαν τούτων ἁπάντων δότω, τιμᾷν καὶ προτιμών
τῶν λοιπῶν, κἀκεῖνα μὲν φάσκειν πάντα καὶ νοῦν
καὶ λόγον καὶ πάντα τὰ πρὸ τοῦ θαύματα, ταύτην
δὲ κἀκεῖνα νικᾶν τῷ θαύματι. Σαρκωθέντα μὲν γὰρ
ἤδη Θεόν γεννηθήναι, και γεννηθέντα, φανῆναι,
καὶ φανέντα τοσούτων και τηλικούτων τελεσιουργόν
θαυμάτων ἀποφανθῆναι, καὶ ἀναστῆναι, πάντα τῆς
ἀκολουθίας, καὶ οὐδὲν οὕτω θαυμαστόν, ὅτι Θεῷ
σαρκωθένει παραβαλλόμενον θαυμαστών. Τὸ δὲ σαρ
κωθῆναι Θεόν, καὶ τὸν ἀχώρητον χωρηθῆναι, καὶ
τὸν βασιλέα πτωχεῦσαι, καὶ τὴν ἔχθραν λυθήνας,
καὶ μιχθῆναι τὰ ἄμικτα, φύσεις Αίμα και γνώμας,
τοῦτό ἐστιν, ὁ καὶ Παῦλος, καὶ πᾶσα τῶν ἄλλων ή
φύσις υλική τε άμα καὶ αῦλος θαυμάζειν βούλεται
μὲν, ἀδυνατεῖ δὲ ὅσον ἄξιον.
entem tum a Patris voce tum a splendida Divinita -
tis specie, vel quodpiam aliud sive humanorum sive
divinorum sive ad utrumque ordinem pertinentium
operum perficientem, vel eundem morientem, ac
perro resurgentem, atque in cœles ascendentem, et
secum me quoque cxaltantem, finemque tum economiz sibi præstitutes, tum salutis meæ operi imponentem. Ast milii cencedat, ut horum omnium
rudicem honore prosequar, eamque præ reliquis
omnibus in honore habeam, tum etiam fidenter prodtear, ea quidem omnia et mentis captum, et omnem vim dicendi, et quæenrique in antecessum perpetrata sunt mirabilia, superare; hanc nihilominus illis quoque ratione mirneuli præcurrere. Nam
quod Deus jam incarnatus irr hacem editus sit, et
quod natus semet manifestaverit, et quod manifesto
cognitus tot tantorumque miraculorum patrator
apparuerit, et quod e mortuis resurrexerit, hæc
omnia consentanea prorsus sunt, atque adeo nil mirum, quod ab incarnato Deo mira prodeant. At vero, quod humanam carnem Deus assumpserit, quod in.
comprehensibilis fuerit comprehensus, quod rex factus sit mendicus, quod fuimicitia sublata fuerit,
quod in unum coiverint quæ invicem abhorrebant, scilicet naturæ simul et voluntates, hoc est quod et
Paulus et quævis alia natura sive terrestris sive cœlestis, etsi maxime cupiat, mirari tamen ac celebrare pro dignitate non valet,
Δ΄. Αλλως τε καὶ εἰ τοὺς κλάδους θαυμάζειν εἰ
κῆς, πῶς οὐ τὴν βίζαν αὐτὴν πρὸ ἐκείνων, κἀκείνων
αὐτῶν ἕνεκα θαυμασόμεθα; ὥστε καὶ χωρὶς τῶν
ἄλλων καὶ τῶν ἑαυτῆς, ὅσα ἄν τις περὶ τῶν ἄλλων
μυστηρίων ἐρεῖ, ταῦθ᾽ ἅμα συμφορήσας περὶ τῆσδε
τῆς ἑορτῆς ἐρεῖ, παρ' ἧς κἀκεῖνα, καὶ αὕτη τῶν
ἐκείνης καρπῶν ἡ ῥίζα, καὶ αὕτη τῶν ποταμῶν ἡ
πηγή. Προσθήσω δ' ὅτι καὶ ἡ ἐμὴ ζωή. Τοσοῦτόν
ἐστι τὸ Θεὸν ὀφθῆναι βροτόν, τὸ δὲ καὶ θεουργηθή
και βροτόν. Ο καὶ αὐτὸ τοῦ παρόντος έγνωμεν μυ
στηρίου πηλίκον. Ως κινδυνεύω τὴν ἑορτὴν ταῖς
ἄλλαις, ὡς ἁπλῆν, παραβάλλειν ἐπιχειρῶν, εὑρίσκων
διπλῆν, καὶ τῷ μέρει ταῖς ἄλλαις νικῶσαν, οὐκ ἔχειν,
ὅπως τοῖς μέρεσιν αὐτὴ πρὸς ἑαυτὴν κριθῇ, μηδ'
ᾧτινι τῶν μερῶν δώσει νικῶν τῷ θαύματι, ἄνθρωπον τὸν Θεόν, ἢ Θεὸν φανῆναι τὸν ἄνθρωπον.
1. Ad hac si consentaneum est ramos admirari,
qui radicem ipsam præ illis et illorum ipsorum
causa non mirabimur? Adeo ut præter reliqua ac
propria ejusdem festivitatis encomia, quæcunque
demum de aliis mysteriis quispiam dixerit, hæc omnia in unum congerens de hac ipsa solemnitate, e
qua et illa dimanant, dicturus sit, quippe quæ et
horum ipsius fructuum est radix,et ipsa fluminum
est seatebra. Adjiciam et illud, quod hinc est et vita
mea. Tantumdem est Deum apparuisse mortalem,
atque vicissiın mortalem ad divinitatem fuisse provectum. Quo sane ipso quanta sit mysterii hujus
magnitudo movimus. Etenim dum hanc solemnitatem, quasi una tantum sit, cum aliis comparare
instituo, eam autem duplicem sic invenio, ut etiam
aftera tantum sui parte affis festivitatibus anteceflat,
jam prope in eo sum, ut plane nesciam, quodnam de eadem, secum ipsa quoad partes suas collata, judicium ferri queat, et utri partium ratione miraculi victoria adjudicanda sit, an scilicet quod homo
apparuerit Deus, an vero quod Deus factus sit homo.
Ε΄. Αλλά γε τὸ πᾶν ἀναπτύσσων, ἤδη καὶ τριπλῆν εὑρίσκω· καὶ ἡ πίστις εγγύς. Οὐ γὰρ εὐαγ
γέλια, καὶ ταῦτα διπλά μόνον, ἀλλὰ καὶ φύσεως
ἑορτάζω τὰ νικητήρια, μᾶλλον δὲ χάριτος· ἡ μὲν
γὰρ ἡττᾶται, ἡ δὲ νικᾷ. Παρθένου σύλληψιν ἄγω,
παρθένου κύησιν, παρθένου μετ' ὀλίγον καὶ γέννη
σιν. Παρθενία καὶ γεννᾷ, καὶ γεννᾶται· ἡ μὲν τὸν
Λόγον, ἡ δὲ, τοῦ Λόγου νομοθετοῦντος, καὶ μετ' ὀλιγον, ᾗπερ ἐτέχθη, καὶ ὅπερ ἐφάνη, καὶ τόκον διδόν
τος τοῖς πειθομένοις όμοιον. Νυνί δέ μοι συλλάβεις
τὸν λόγον ὁ τοῦ Λόγου τὴν σύλληψιν ἑορτάζων, καὶ
λογικῶς τι περὶ τῆς ἑορτῆς φιλοσοφήσοις, ἵν' ᾗ σοι
καὶ τοῦτο τῶν περὶ τὴν ἑορτὴν εὐλογώτατόν τε ἅμα
καὶ οἰκειότατον.
V. Quanquam si penitus omnes mysterii partes
evolvero, etiam triplicem jam invenio banc esse festivitatem, et est in promptu quo id suadeatur. Non
enim faustissima illa nuntia, eaque bina tantummodo
celebranda occurrunt; sed triumphos præterea celebro naturæ, seu potius gratiæ; illa enim superatur, hæc autem triumphum agit. Virgiuem conci
pientem, virginem utero gestantem, virginem paulo
post etiam pariențem celebro. Virginitas et; gignit,
et gignitur; nam gignit quidem ea Verbum; Verbo
autem legislatore paulo post etiam gignitur, quatenus ejusmodi quoque partum credentibus Verbo eodem tribuente, Virginitas, quod et perspicue apparuit, mundo emulsit. Nunc itaque quisquis concepConem Verbi præseuti solemnitate celebras, sermonem, quem habiturus sum, fac excipias, ac subРаспознавание текста
col. 813–814page 4 of 98
PG 106:813Γ'. Διπλήν ἡμῖν γέννησιν ὁ λόγος οἶδε τοῦ Λόγου" τὴν μὲν ἄνω τε καὶ πρώτην, τὴν δὲ κάτω τε και δευτέραν· μᾶλλον δὲ τὴν μὲν οὐδὲ πρώτην, ἀλλὰ καὶ προαιώνιον καὶ ἀἴδιον· πῶς γὰρ ἂν εἴη καὶ πρώτη, μήτε άρξαμένη ποτέ; Τῶν γὰρ ὑπὸ χρόνον τὸ πρῶτον. Τίνων δὲ καὶ ταύτῃ; Μήτε μηδεμιᾷ τῶν ἄλλων ἐοικυία μηδὲν, μήτε δὲ τῇ ἑαυτοῦ ταύτῃ καὶ κάτω· ἀλλ᾽ ἡ μὲν ἄνω μόνον καὶ ὑπὲρ ἄνω πάσης γεννήσεως· ἡ δὲ, κάτω μὲν, ὑπὲρ δὲ πάσας τὰς κάτω καὶ ὑπὸ χρόνον, διὰ τὸν τρόπον. Καὶ ἡ μὲν ὥσπερ ἄχρονος, οὕτω καὶ ἄληπτος. Οὐ γὰρ χρόνου μόνου κρείττων, ἀλλὰ καὶ τρόπου. Ὥσπερ δὲ ἄλη πτος, οὕτω καὶ αῦλος· οὐ γὰρ ὑλικὴ τῶν ἀΰλων καὶ ἀλήπτων ἡ γέννησις. Ωσπερ δὲ ἄῦλος, οὕτω δὴ καὶ ἀσύλληπτος· οὐ γὰρ ἀτελής πρότερον, εἶτα τέλειος. Ωσπερ δὲ ἀσύλληπτος, οὕτω δὴ καὶ ἀναίτιος· οὐ γὰρ ἵνα τόδε τι, διὰ τοῦτο Υἱός, ὥσπερ οὐδὲ Πατὴρ, οὐδὲ Πνεῦμα· τῇ δὲ ἀρχῇ, καὶ αἰτιατή· πῶς γὰρ ἂν καὶ εἴη Υις, μήτε τὸ εἶναι λαβὼν παρὰ τοῦ Πατρός; Καὶ ἡ μὲν οὕτως ἔχει καὶ ἕξει, πιστευομένη μὲν ἀεὶ, καταλαμβανομένη δὲ τῷ πότε, ἢ τῷ πῶς, οὐ δέποτε. Ἡ δὲ τῷ μὲν ἀσυνδυάστῳ τε καὶ ἀπαθεῖ καὶ ἀλήπτῳ, καὶ ὅμοιος· τὰ δὲ λοιπά, διάφορος υλική τε καὶ συλληπτή, χρονικὴ καὶ αἰτιατή· καὶ ἡ αἰτία, ἡ ἐμὴ σωτηρία. Τοῦ γὰρ Θεὸν βροτωθῆναι, τὸ βρο τὴν θεωθῆναι, μόνη πρόφασις. Ζ'. Οὐ γὰρ τὴν τιμωρίαν λύσαι μόνον, οὐδὲ κατα λῦσαι τὴν ἁμαρτίαν, ἀλλὰ καὶ χαρίσασθαι τὴν ἰσο θεῖαν, καὶ τὸ κακῶς φαντασθὲν μόνον, καλῶς ἀπο τελεσθὲν ἔργῳ δείξων, Θεὸς ἐλήλυθεν. Ἐπειδὴ γὰρ φθονερὸν ὁ φθονερός, καὶ ψεύστην καὶ σοφιστὴν ὁ σοφιστὴς τῆς κακίας καὶ τοῦ ψεύδους πατὴρ ὑπέθε το τὴν ἀρχὴν τὸν Δημιουργόν, λέγων· Τί ὅτι ἐν ετείλατο ὑμῖν ὁ Θεὸς ἀπὸ τούτου μόνον μὴ φα γεῖν; καὶ τὸ, Η δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ' αὐτοῦ, ἔσεσθε ὡς θεοί· καὶ οὕτω τὸν δημιουργηθέντα φαντασίᾳ δόξης τῆς παρὰ φύσιν, καὶ τῆς κατὰ χάριν ἐξέβαλε, καὶ τὴν φύσιν ἀνέτρεψεν, ὁ μόνος ἀφθονώτατος καὶ ἀληθέστατος καὶ δυνατώτατος, καὶ φιλανθρωπότατος καὶ σοφώτατος, οἷς τότε μὲν τὸ ξύλον αὐτοὺς ἐθανάτωσε, τὸ μὲν ἀψευδὲς ἑαυτοῦ, τὸ δὲ ψεύδος ἐκείνου καὶ τὸν φθόνον ἐξέλεγξεν· οἷς δὲ καὶ νῦν αὐτὸς αὐτοὺς τὸ τῆς ζωῆς ξύλον ἐθέωσε, τὸ θεο πρεπὲς ἑαυτοῦ καὶ ἀγαθώτατον ἐφανέρωσε· καὶ δι' ὧν μὲν τὸν τρόπον ὑπέδειξε τῆς θεώσεως, τὸ σοφώ τατον παρεδήλωσε· δι᾽ ὧν δὲ καὶ τοσοῦτον ἐκενώθη, καὶ οἷς αὐτὸν ἐνεδύθη τὸν ἄνθρωπον, τὸ φιλανθρωπότατον· οἷς δὲ καὶ τὰς φύσεις ἀφύρτως εκέρασε,
lime quid de ipsa festivitate sentias, ut ex iis quæ ad eamdem spectant, hoc quoque tibi sit et veritati
prorsus consentaneum et rei maxime accommodatum.
Γ'. Διπλήν ἡμῖν γέννησιν ὁ λόγος οἶδε τοῦ Λόγου"
τὴν μὲν ἄνω τε καὶ πρώτην, τὴν δὲ κάτω τε και
δευτέραν· μᾶλλον δὲ τὴν μὲν οὐδὲ πρώτην, ἀλλὰ
καὶ προαιώνιον καὶ ἀἴδιον· πῶς γὰρ ἂν εἴη καὶ
πρώτη, μήτε άρξαμένη ποτέ; Τῶν γὰρ ὑπὸ χρόνον
τὸ πρῶτον. Τίνων δὲ καὶ ταύτῃ; Μήτε μηδεμιᾷ τῶν
ἄλλων ἐοικυία μηδὲν, μήτε δὲ τῇ ἑαυτοῦ ταύτῃ καὶ
κάτω· ἀλλ᾽ ἡ μὲν ἄνω μόνον καὶ ὑπὲρ ἄνω πάσης
γεννήσεως· ἡ δὲ, κάτω μὲν, ὑπὲρ δὲ πάσας τὰς
κάτω καὶ ὑπὸ χρόνον, διὰ τὸν τρόπον. Καὶ ἡ μὲν
ὥσπερ ἄχρονος, οὕτω καὶ ἄληπτος. Οὐ γὰρ χρόνου
μόνου κρείττων, ἀλλὰ καὶ τρόπου. Ὥσπερ δὲ ἄληπτος, οὕτω καὶ αῦλος· οὐ γὰρ ὑλικὴ τῶν ἀΰλων καὶ
ἀλήπτων ἡ γέννησις. Ωσπερ δὲ ἄῦλος, οὕτω δὴ καὶ
ἀσύλληπτος· οὐ γὰρ ἀτελής πρότερον, εἶτα τέλειος.
VI. Duplicem, ut norunt omnes, generationem
Verbi proßienur; caelestem alteram, eamque primam, alteram terrestrem eamque secundam; quanquam neque primam illam dixerim, sed potius et særula præcedentem et æternam, quomodo enim vel
prima esset, quæ uullum unquam initium habuit?
Nam primum inter ea habetur, quæ tempori subsunt.
Sed et quarumnam prima bæc esset? Nulli prorsus
aliarum ullatenus similis invenitur, ue isti quidem
terrestri scilicet, quam sui propriam ipse habuit; sed
superna illa, sola est, et quavis pracelsa generatione
enuiuentior; altera vero terrestris est ea quidem;
omnes tamen terrestres ac temporales ratione modi
exsuperat. Atque illa quidem quemadmodum extra
tempus omne est, ita et omnem captum excedit. Non
enim folum tempus omne, sed omnem quoque mo- Ωσπερ δὲ ἀσύλληπτος, οὕτω δὴ καὶ ἀναίτιος· οὐ
dum pratergreditur. Sicuti autem iucomprehensibilis, sic et ab omni materia est secreta; neque
enim materialis esse potest eorum generatio, quæ
incorporea sunt et incomprehensibilia. Quemadmodum vero omnis materiæ, sic profecto cujusvis
quoque præcedentis conceptionis est expers; non
enim prius est imperfecta, deinde perfecta. Et rursus
sicut conceptionem nullam, sic et nullam kabet causam, propter quam facta sit; non enim ex libera
cujuspiam finis electione et prosecutione exsistentiam habet Filius, uti neque Pater, neque Spiritus; sed in principio erat, licct origine non careat: nam
quomodo Filius esset, si neque esse acciperet ex Patre? Atque plane ita se habet et habebit, ut credi
quidem semper possit, quando autem et quomodo sit, intelligatur nunquam. Illa vero (terrestris) sinilis et ipsa huic est ex parte, quatenus eadem et copulationem carnalem nescit, et passione caret, et
captum superat; in cæteris vero ab ea discrepat; nam et corporea est, et adjunctam conceptionem habet,
et temporalis est, et habet causam, quæ quidem causa fuit salus mea. Unica enim, cur Deus mortalitatem indueret, hæc causa fuit, ut homo particeps Deitatis evaderet. |·
VII. Et sane non iden solum Deus advenit, ut
panam solveret, neque solum ut peccatum dimitte- -
ret; verum etiam ut nobis ex benignitate sua Divinitatis similitudinem largiretur, atque ita quod male
per vanam tantummodo phantasiamn excogitatum
fuerat, hoc ipsum opere perbelle completum ostenderet. Nam posteaquam a principio invidus ille,
ille impostor, malitiæque et mendacii pater Creatorem ipsum tanquam invidum et mendacem et impostorem traduxit, inquiens: ' Quid est quod præcepit vobis Deus de hoc uno ne comederetis? et illud
addens': In quocunque die comederetis ex eo, eritis
sicut dii; atque ita demum hominem a Deo creatum vanissima specie dignitatis, que praeter naturam esset, ab ea quoque gloria, quæ est secundum
gratiam, dejecit, universumque humanum genus p
pessumdedit; is, qui solus invidia prorsus est vacuus,
et veracissimus, et potentissimus, et hominum
amantissimus, sapientissimusque, tunc quidem et
suam ipsius veracitatem, illius autem fallaciam in..
vidiamque probavit, cum ligni esus eos mortales
effecit; nunc vero, dum ipse lignum vitæ effectus,
• Gen. ut, 5.
• Gen. m, 1.
γὰρ ἵνα τόδε τι, διὰ τοῦτο Υἱός, ὥσπερ οὐδὲ Πατὴρ,
οὐδὲ Πνεῦμα· τῇ δὲ ἀρχῇ, καὶ αἰτιατή· πῶς γὰρ ἂν
καὶ εἴη Υις, μήτε τὸ εἶναι λαβὼν παρὰ τοῦ Πατρός;
Καὶ ἡ μὲν οὕτως ἔχει καὶ ἕξει, πιστευομένη μὲν
ἀεὶ, καταλαμβανομένη δὲ τῷ πότε, ἢ τῷ πῶς, οὐ
δέποτε. Ἡ δὲ τῷ μὲν ἀσυνδυάστῳ τε καὶ ἀπαθεῖ
καὶ ἀλήπτῳ, καὶ ὅμοιος· τὰ δὲ λοιπά, διάφορος υλική
τε καὶ συλληπτή, χρονικὴ καὶ αἰτιατή· καὶ ἡ αἰτία,
ἡ ἐμὴ σωτηρία. Τοῦ γὰρ Θεὸν βροτωθῆναι, τὸ βρο
τὴν θεωθῆναι, μόνη πρόφασις.
Ζ'. Οὐ γὰρ τὴν τιμωρίαν λύσαι μόνον, οὐδὲ καταλῦσαι τὴν ἁμαρτίαν, ἀλλὰ καὶ χαρίσασθαι τὴν ἰσοθεῖαν, καὶ τὸ κακῶς φαντασθὲν μόνον, καλῶς ἀπο
τελεσθὲν ἔργῳ δείξων, Θεὸς ἐλήλυθεν. Ἐπειδὴ γὰρ
φθονερὸν ὁ φθονερός, καὶ ψεύστην καὶ σοφιστὴν ὁ
σοφιστὴς τῆς κακίας καὶ τοῦ ψεύδους πατὴρ ὑπέθε
το τὴν ἀρχὴν τὸν Δημιουργόν, λέγων· Τί ὅτι ἐν
ετείλατο ὑμῖν ὁ Θεὸς ἀπὸ τούτου μόνον μὴ φαγεῖν; καὶ τὸ, Η δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ' αὐτοῦ,
ἔσεσθε ὡς θεοί· καὶ οὕτω τὸν δημιουργηθέντα
φαντασίᾳ δόξης τῆς παρὰ φύσιν, καὶ τῆς κατὰ χάριν
ἐξέβαλε, καὶ τὴν φύσιν ἀνέτρεψεν, ὁ μόνος ἀφθονώ
τατος καὶ ἀληθέστατος καὶ δυνατώτατος, καὶ φιλαν
θρωπότατος καὶ σοφώτατος, οἷς τότε μὲν τὸ ξύλον
αὐτοὺς ἐθανάτωσε, τὸ μὲν ἀψευδὲς ἑαυτοῦ, τὸ δὲ
ψεύδος ἐκείνου καὶ τὸν φθόνον ἐξέλεγξεν· οἷς δὲ καὶ
νῦν αὐτὸς αὐτοὺς τὸ τῆς ζωῆς ξύλον ἐθέωσε, τὸ θεο
πρεπὲς ἑαυτοῦ καὶ ἀγαθώτατον ἐφανέρωσε· καὶ δι'
ὧν μὲν τὸν τρόπον ὑπέδειξε τῆς θεώσεως, τὸ σοφώ
τατον παρεδήλωσε· δι᾽ ὧν δὲ καὶ τοσοῦτον ἐκενώθη,
καὶ οἷς αὐτὸν ἐνεδύθη τὸν ἄνθρωπον, τὸ φιλανθρω
πότατον· οἷς δὲ καὶ τὰς φύσεις ἀφύρτως εκέρασε,
Распознавание текста
col. 815–816page 5 of 98
PG 106:815καὶ οἷς ἀρρήτως καὶ ἄμφω διέμεινε, τὸ δυνατώτα τον· οἷς δὲ μηδ' ἁρπαγὴν ἢ μεταβολὴν τῆς δόξης ἐνόμισε, τὴ κατὰ φύσιν βασιλικώτατον. Η'. Εχει μὲν οὕτω ταῦτα καὶ διὰ ταῦτα ἡ θεία σάρκωσις. Ἐπεὶ δὲ κατάλληλα καὶ ταῖς νόσοις ἔδει τεχνᾶσθαι τὰ φάρμακα, κατάλληλα καὶ τεχνάζεται. Καὶ διὰ ταῦτα πέμπεται μὲν ἄγγελος διὰ τὸν ἄγγε λον, ὁ τοῦ φωτὸς διὰ τὸν τοῦ σκότους, ὁ ἄρχων διὰ τὸν κοσμοκράτορα, ὁ πτερωτὸς διὰ τὴν ἐρπηστήν. Εκλέγεται δὲ καὶ διὰ τὴν γυναῖκα γυνὴ, καὶ διὰ τὴν Εὔαν ζωή, διὰ τὴν φθαρεῖσαν παρθένος, διὰ τὴν πλανηθεῖσαν ἡ μή συναρπαγεῖσα, διὰ τὴν τῆς Ἐδὲμ ἐκπεσοῦσαν ἡ τῷ ναῷ προσαχθεῖσα, διὰ τὴν ἡδονῇ δελεασθεῖσαν ἡ μηδὲ λογισμοῖς ῥυπωθεῖσα, διὰ τὴν κακῶς τῷ δαίμονι ψιθυρίσασαν ή διηνεκώς τῷ Θεῷ προσλαλήσασα καὶ τοῖς θείοις λογίοις εμμελετής σασα. Θ'. Ηρα μὲν ἡ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως, ἐπεθύμει δὲ καὶ τῆς θυγατρὸς τοῦ κάλλους ὁ βασιλεύς· ἦν καὶ πρὸς τὸν ὅσον οὔπω μεσίτην και παρθένον Λό γον ή παρθένος μεσίτις, καὶ ἡ δούλη θυγάτηρ για νεται, καὶ ἡ θυγάτηρ νύμφη, καὶ μήτηρ ἡ νύμφη. Δέχεται μὲν τὴν χαρὰν διὰ τὴν ἀράν, τὸν Λόγον διὰ τὸν δόλον. Οὐχ ἅπτεται μὲν τοῦ φυτοῦ, ἅπτεται δὲ τὸ φυτὸν αὐτῆς, τὸ τῆς ζωῆς διὰ τὸ τῆς γνώσεως. Επέρχεται μὲν ὁ νυμφίος, ἐφίσταται δὲ ὁ νυμφαγωγὸς, χαίρων ἅμα καὶ φρίττων· τὸ μὲν, ὡς εὐαγγέλια καὶ τηλικαῦτα τῇ τε κόρῃ καὶ τῇ φύσει πάσῃ διακονούμενος· τὸ δὲ, ὡς παρὰ Δεσπότου καὶ παρὰ δεσπότιν πεμπόμενος, καὶ ἅμα τὸ φρικτὸν τοῦ πράγ ματος ἐνδεικνύμενος. Καὶ ὁ μὲν δοῦλος, Χαῖρε, κε χαριτωμένη, φησίν, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· ὁ Δεσπό τῆς δὲ, τὸν τοῦ δούλου λόγον ὑπελθών, αὐτὸς, ἀλη θῶς ὁ Λόγος καὶ Θεὸς, εἰσελθὼν ἦν αὐτεπάγγελτος. Ι΄. Ἀλλὰ μικρόν τι τοῖς εὐαγγελίοις τούτοις προσ καρτερήσωμεν, καὶ περιστησώμεθα τους θαλάμους, καὶ περιβλεψώμεθα τὴν παστάδα, καὶ ἀναπτύξωμεν τοῦ νυμφίου τὸν πλοῦτον, ἢ καὶ τῆς νύμφης τὸ κάλλος, καὶ ἀκούσωμεν τῆς μυσταγωγίας. Τάχα τι μέγα καὶ αὐτοὶ τῆς ὁμιλίας ταύτης καὶ τῶν ὑμε ναίων παρακερδήσομεν. Οίας μὲν γὰρ ὁ νυμφαγω γῆς, ἡ ὁ νυμφίος ἅμα, καὶ μαρτυρεῖ καὶ ὑπισχνεῖται, καὶ παρέχει τῇ νύμφῃ τὰς δωρεάς; Οίας δὲ καὶ ἡ νύμφη πρὸς αὐτὸν ἀφίησι τὰς φωνάς; Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Τού των τὰ μὲν τῆς νύμφης, τὰ δὲ τοῦ νυμφίου. ['Αμ φότερα γὰρ ὁ ἄγγελος.] Τὰ μὲν γὰρ αὐτῇ μαρτυρεί, τὰ δὲ ὑπισχνείται. Τὰ μὲν γὰρ, καὶ ἤδη κεχαριτώ
SERMO IN SS. DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM.
καὶ οἷς ἀρρήτως καὶ ἄμφω διέμεινε, τὸ δυνατώτα- eosdem ad naturae divine participationem evexit,
τον· οἷς δὲ μηδ' ἁρπαγὴν ἢ μεταβολὴν τῆς δόξης profecto et opus Deo dignum, seseque benigniss
ἐνόμισε, τὴ κατὰ φύσιν βασιλικώτατον.
mum patefecit. Insuper dum naturæ divinæ partici–
pandæ rationem ostendit, summam sapientiam suam manifestavit; et dum semetipsum adeo exinanivit,
ipsamque hominis naturam induit, maximum suum in homines palam fecit amorein. Denique dum naturás sine mistione conjunxit, et ineffabili prodigio unus simul et utrumque permansit, infinitam suam
aperuit potentiam; duraque haud rapinam arbitratus est aut injustam gloriæ mutationem, nobilissimam regiamque naturæ suæ dignitateni prodidit.
Η'. Εχει μὲν οὕτω ταῦτα καὶ διὰ ταῦτα ἡ θεία
σάρκωσις. Ἐπεὶ δὲ κατάλληλα καὶ ταῖς νόσοις ἔδει
τεχνᾶσθαι τὰ φάρμακα, κατάλληλα καὶ τεχνάζεται.
Καὶ διὰ ταῦτα πέμπεται μὲν ἄγγελος διὰ τὸν ἄγγε
λον, ὁ τοῦ φωτὸς διὰ τὸν τοῦ σκότους, ὁ ἄρχων διὰ
τὸν κοσμοκράτορα, ὁ πτερωτὸς διὰ τὴν ἐρπηστήν.
Εκλέγεται δὲ καὶ διὰ τὴν γυναῖκα γυνὴ, καὶ διὰ
τὴν Εὔαν ζωή, διὰ τὴν φθαρεῖσαν παρθένος, διὰ τὴν
πλανηθεῖσαν ἡ μή συναρπαγεῖσα, διὰ τὴν τῆς Ἐδὲμ
ἐκπεσοῦσαν ἡ τῷ ναῷ προσαχθεῖσα, διὰ τὴν ἡδονῇ
δελεασθεῖσαν ἡ μηδὲ λογισμοῖς ῥυπωθεῖσα, διὰ τὴν
κακῶς τῷ δαίμονι ψιθυρίσασαν ή διηνεκώς τῷ Θεῷ
προσλαλήσασα καὶ τοῖς θείοις λογίοις εμμελετής
σασα.
VIII. Et hoc quidem pacto et ista prorsus de
causa hæc gesta suut, et divina incarnatio in opus
deducta est. Quoniam vero oportebat, ut consentanea morbis pharmaca pararentur, idcirco omnia ita
peracta sunt, ut adamussim pars parti responderet¸
Et exinde angelus mittitur propter angelum, angelus
nempe lucis propter angelam tenebrarum, (coelestis)
princeps propter hujus mundi rectorem, aliger propter humi reptantem. Sed et propter mulierem mulier
eligitur, et propter Evam vita, et propter corruptam
integra virgo, et propter deceptam ea quæ cum illa si
mul direpta non fuerat; propter illam quæ excidit ex
Eden, ea quæ al templum fuit adducta; propter
inescatam blandimentis voluptatis, ca quæ de cogitationibus quidein contaminata est, propter illam quæ male cum dæmone sermones miscuit, ea quæ
continenter Deum alloquebatur, et jugi oraculorum divinorum meditatione mentem exercebat.
IX. Filia porro diligebat regis pulchritmlinem, et vi“
cissim rex concupiscbat pulchritudinem filiæ; et Verbi
mox mediatoris juxta ac virginis futuri virgo mediatrix
fuit, et exinde ancilla evadit filia, Mia vero spoňsa,
Θ'. Ηρα μὲν ἡ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως, ἐπεθύμει
δὲ καὶ τῆς θυγατρὸς τοῦ κάλλους ὁ βασιλεύς· ἦν
καὶ πρὸς τὸν ὅσον οὔπω μεσίτην και παρθένον Λόγον ή παρθένος μεσίτις, καὶ ἡ δούλη θυγάτηρ για
νεται, καὶ ἡ θυγάτηρ νύμφη, καὶ μήτηρ ἡ νύμφη. c et sponsa fit mater. Et hae quidem propter illud (Eva)
Δέχεται μὲν τὴν χαρὰν διὰ τὴν ἀράν, τὸν Λόγον διὰ
τὸν δόλον. Οὐχ ἅπτεται μὲν τοῦ φυτοῦ, ἅπτεται δὲ
τὸ φυτὸν αὐτῆς, τὸ τῆς ζωῆς διὰ τὸ τῆς γνώσεως.
Επέρχεται μὲν ὁ νυμφίος, ἐφίσταται δὲ ὁ νυμφαγω
γός, χαίρων ἅμα καὶ φρίττων· τὸ μὲν, ὡς εὐαγγέλια καὶ τηλικαῦτα τῇ τε κόρῃ καὶ τῇ φύσει πάσῃ
διακονούμενος· τὸ δὲ, ὡς παρὰ Δεσπότου καὶ παρὰ
δεσπότιν πεμπόμενος, καὶ ἅμα τὸ φρικτὸν τοῦ πράγ
ματος ἐνδεικνύμενος. Καὶ ὁ μὲν δοῦλος, Χαῖρε, κεχαριτωμένη, φησίν, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· ὁ Δεσπό
τῆς δὲ, τὸν τοῦ δούλου λόγον ὑπελθών, αὐτὸς, ἀλη
θῶς ὁ Λόγος καὶ Θεὸς, εἰσελθὼν ἦν αὐτεπάγγελτος.
Ι΄. Ἀλλὰ μικρόν τι τοῖς εὐαγγελίοις τούτοις προσκαρτερήσωμεν, καὶ περιστησώμεθα τους θαλάμους,
καὶ περιβλεψώμεθα τὴν παστάδα, καὶ ἀναπτύξωμεν
τοῦ νυμφίου τὸν πλοῦτον, ἢ καὶ τῆς νύμφης τὸ
κάλλος, καὶ ἀκούσωμεν τῆς μυσταγωγίας. Τάχα τι
μέγα καὶ αὐτοὶ τῆς ὁμιλίας ταύτης καὶ τῶν ὑμε
ναίων παρακερδήσομεν. Οίας μὲν γὰρ ὁ νυμφαγω
γῆς, ἡ ὁ νυμφίος ἅμα, καὶ μαρτυρεῖ καὶ ὑπισχνεί
ται, καὶ παρέχει τῇ νύμφῃ τὰς δωρεάς; Οίας
δὲ καὶ ἡ νύμφη πρὸς αὐτὸν ἀφίησι τὰς φωνάς;
Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Τού
των τὰ μὲν τῆς νύμφης, τὰ δὲ τοῦ νυμφίου. ['Αμφότερα γὰρ ὁ ἄγγελος.] Τὰ μὲν γὰρ αὐτῇ μαρτυρεί,
τὰ δὲ ὑπισχνείται. Τὰ μὲν γὰρ, καὶ ἤδη κεχαριτώ-
* Phil. 11, 6. 、 Luc. 1, 28.
maledictum accipit gaudium, ac propter vetérem
illom dołum recepit Verbum. Arborem ipsa sane non
tangit; sed eam tangit arbor, arbor nempe vitæ pro
pter illam arborem scientiæ. Adventat sponsus; astat
etiam paranymphus, gaudio simul gestiens et tremore
perculsus: gaulens sane, utpote qui fausta nun
tia eaque tanti momenti, tum puellæ tum universe
hominum generi ceu legatus defert: tremens vero,
quippe qui a Domino miuitur ad Dominam, ebquod in
re sit maxime tremendum, anuunsiat. Atque ille quidem ceu servulus, Ave, inquit, gratia: plena, Domi
nus tecum *. At Dominus, servi sui verbo-semet suhinferens, ipso, qui vere et Verbum est et Deus,
progrediens per se rem agebat,
X. Verum hisce nuntiis expendendis tantisper im--
moremur, ac circa thalamos consistamus; tum
conclave ipsum circumspiciamus, et sponsi. divities
aut etiam sponsæ pulchritudinem revelemus, ac sacræ illius initiationis sermonem audiamus; magnum fortassis ex hoc colloquio et nuptialibus hymnis nos quoque fructum obiter percipiemus. Quar
lia enim paranymphus, vel sponsus simul, et atte -
statur, promitti£que, et offert sponsæ dona? Quales
vero etiam sponsa ad ipsum voces profert? Ave, gratia plenu, Dominus tecum. Ilæc partim quidéin að
εponsam, partim vero pertinent ad sponti
(Virumque enim angelus praestat, et ) alia quidem
ipsi spouse testatur, alia autem pollicetur. Prim
Распознавание текста
Oration on evilOratio de malo
col. 817–818page 6 of 98
PG 106:817σθαι ταύτην ἐκ Πνεύματος, καὶ ἀξίαν γεγενήσθαι τῶνδε τῶν νυμφευμάτων. Ω τῆς ὑπὲρ φύσιν ἐκεί νης φύσεως, οὐ ψυχῆς μόνον, ἀλλὰ καὶ σώματος, η καὶ πλέον τῶν παρ' ἄλλοις ἁγίων ψυχῶν ἔσπασε τοῦ Πνεύματος τὴν ἐνέργειαν. Επ' ἐκείνων μὲν γὰρ μόλις καὶ αἱ ψυχαί, καὶ αὗται λίαν κεκαθαρμένες τῷ Πνεύματι, μικρὸν ὅσον περιελάμφθησαν· ταύτη δὲ καὶ ἡ σὰρξ ὅλου τοῦ Πνεύματος οικητήριον καὶ Εργαστήριον τοῦ Υἱοῦ· μᾶλλον δὲ καὶ τὴν ὅλην αύτ τὴν αὐτῷ παρεχομένη, καὶ συγκιρνωμένη διὰ καθάρ τας. ΙΔ΄. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν τὰ τῆς νύμφης. [Τούτο τη κόρῃ μαρτυρεί.] Τὸ δὲ καὶ αὐτὴν αὐτῇ χαρίζεσθαι τὴν χαρὰν διὰ τὴν πάλαι λύπην, καὶ τὴν λύσιν τῆς ἀποφάσεως, τοῦτο ἡ ἐπαγγελία. Καὶ τὸ μὲν, Χαῖρε, κεχαριτῶσθαι ταῖς ἀρεταῖς, τοῦτο τῆς νύμφης δ πλούτος. Τὸ δὲ καὶ ῾Ο Κύριος μετὰ σοῦ, αὐτὸ τῆς ἐπαγγελίας τὸ τέλος, αὐτὸς ὁ νυμφίος εύλογος, ὡς Λόγος διὰ λόγου καὶ σὺν τῷ λόγῳ καὶ ὑπὲρ λόγου τὴν ἔνωσιν ἐργαζόμενος· (τὸ δὲ καὶ μετ' αὐτῆς αὐτὸν γενέσθαι, τοῦτο τὸ δῶρον πᾶν, τοῦτο πᾶς ὁ τοῦ νυμ φίου πλοῦτος, τῇ νύμφῃ αὐτὸς ὁ νυμφίος.) Και νυμφίος ὁ αὐτὸς ὁμοῦ καὶ Πατὴρ καὶ Υἱὸς γινόμενος, ὡς αὐτὸς μὲν σπείρων, αὐτὸς δὲ σπειρόμενος, μᾶλλον δὲ, ὥσπερ ἀπὸ γάλα, τὴν ὅλην φύσιν νεα κῶν, καὶ ἑαυτῷ περιπλάττων. Οἷον δὲ καὶ τὸ ἀκροτελεύτιον! ὡς πληρέστατόν τε ἅμα καὶ συντομώτα τον 17 οἱονεὶ μνηστρον τοῦ νυμφίου ἐκαὶ ἀῤῥαβών· τὸ δ, (Εύλογημένη σὺ ἐν γυναιξί, παρὰ πάτες ὁμοῦ δηλαδὴ τὰς γυναῖκας. ᾿Αλλὰ καὶ εὐλογημέναι πάν τως ἐν σοὶ αἱ γυναῖκες, καθάπερ καὶ οἱ ἄνδρες ἐν τῷ Υἱῷ· μᾶλλον δὲ καὶ ἐν ἀμφοτέροις αμφότεροι. Καθάπερ γὰρ διὰ μιᾶς καὶ ἑνὸς, γυναικὸς καὶ ἀν δρός, ἡ ἀρὰ καὶ λύπη, οὕτω καὶ νῦν διὰ μιᾶς καὶ ἑνὸς ἡ εὐλογία τε καὶ χαρὰ καὶ τοῖς ἄλλοις άπασι διεδόθη.] ΙΒ'. 'Αλλ' δρα, πῶς ἀντίθετα τοῖς πάλαι πάντα τὰ νῦν. Ἐκεῖ, 'Εν λύπαις τέξῃ τέκνα· ἐνταῦθα, Χαῖρε, καὶ τὴν λύπην ἐκβάλλων, καὶ ἀντεισάγων τὴν ἀγαλλίασιν· ἐκεῖ, λύπαι μὲν προηγούμεναι τῶν ὠδί νων, ὠδῖνες δὲ τὰς λύπας διαδεχόμεναι· καὶ πάλιν τὰς ὠδῖνας λύπας, καὶ τὰς λύπας ὠδῖνες [καὶ κύκλος συμφορῶν·] ἀεὶ γὰρ ἡ ἀποστροφὴ πρὸς τὸν ἄν δρα, καὶ ἡ σύλληψις, καὶ ἡ ἐπικύησις καὶ τέχνων ἅμα καὶ τῶν ὠδίνων· ἐνταῦθα χαρὰ μὲν ἡγήτρια τῶν ὠδίνων· τῆς δὲ χαρᾶς ἡ χάρις αὐτὴ μαιεύτρια, καὶ γλυκεῖα μὲν ἡ κυοφορία, γλυκυτέρα
motum namque cet, ipsam per Spiritum sanctum jam & σθαι ταύτην ἐκ Πνεύματος, καὶ ἀξίαν γεγενήσθαι
gratia plenam esse, dignamquetam augustis sponsalim
bus effectam faisse. O elata illius supra naturam na¬
tura, non anima solum, sed etiam corporis, quam
ob rem Spiritus ganeti virtutem magis etiam quanı
sanctæ cæterorum animæ sibi attraxit! In istis enim
vix ipaæ quoque animæ, uteunque spiritu admodum
emundatæ, mirum quam exiguo splendore niterent.
In hac vero vel ipsa care plenitudinis Spiritus domillium fuit, Filiique officina, seu potius ipsam
bule materiam præbuit, et puritate temperavit.
XI. Verum ista quidem ad sponsam pertinent.
[Hæc
[Hae sunt, de quibus (angelus) Virgini adem facit]
Quod vero propter dolores olim intentatos " [ac
propter veterem illam sententiam solvendam, hoc
τῶνδε τῶν νυμφευμάτων. Ω τῆς ὑπὲρ φύσιν ἐκεί
νης φύσεως, οὐ ψυχῆς μόνον, ἀλλὰ καὶ σώματος, η
καὶ πλέον τῶν παρ' ἄλλοις ἁγίων ψυχῶν ἔσπασε
τοῦ Πνεύματος τὴν ἐνέργειαν. Επ' ἐκείνων μὲν γὰρ
μόλις καὶ αἱ ψυχαί, καὶ αὗται λίαν κεκαθαρμένες
τῷ Πνεύματι, μικρὸν ὅσον περιελάμφθησαν· ταύτη
δὲ καὶ ἡ σὰρξ ὅλου τοῦ Πνεύματος οικητήριον καὶ
Εργαστήριον τοῦ Υἱοῦ· μᾶλλον δὲ καὶ τὴν ὅλην αύτ
τὴν αὐτῷ παρεχομένη, καὶ συγκιρνωμένη διὰ καθάρ
τας.
ΙΔ΄. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν τὰ τῆς νύμφης. [Τούτο τη
κόρῃ μαρτυρεί.] Τὸ δὲ καὶ αὐτὴν αὐτῇ χαρίζεσθαι
τὴν χαρὰν διὰ τὴν πάλαι λύπην, καὶ τὴν λύσιν τῆς
ἀποφάσεως, τοῦτο ἡ ἐπαγγελία. Καὶ τὸ μὲν, Χαῖρε,
κεχαριτῶσθαι ταῖς ἀρεταῖς, τοῦτο τῆς νύμφης δ
πλούτος. Τὸ δὲ καὶ ῾Ο Κύριος μετὰ σοῦ, αὐτὸ τῆς
ἐπαγγελίας τὸ τέλος, αὐτὸς ὁ νυμφίος εύλογος, ὡς
Λόγος διὰ λόγου καὶ σὺν τῷ λόγῳ καὶ ὑπὲρ λόγου
τὴν ἔνωσιν ἐργαζόμενος· (τὸ δὲ καὶ μετ' αὐτῆς αὐτὸν
γενέσθαι, τοῦτο τὸ δῶρον πᾶν, τοῦτο πᾶς ὁ τοῦ νυμ
φίου πλοῦτος, τῇ νύμφῃ αὐτὸς ὁ νυμφίος.) Και
νυμφίος ὁ αὐτὸς ὁμοῦ καὶ Πατὴρ καὶ Υἱὸς γινόμε
νος, ὡς αὐτὸς μὲν σπείρων, αὐτὸς δὲ σπειρόμενος,
μᾶλλον δὲ, ὥσπερ ἀπὸ γάλα, τὴν ὅλην φύσιν νεα
κῶν, καὶ ἑαυτῷ περιπλάττων. Οἷον δὲ καὶ τὸ ἀκρο
τελεύτιον! ὡς πληρέστατόν τε ἅμα καὶ συντομώτα
τον 17
cliam gaudium ipsi jucunde exhibeat, ad pollicita- οἱονεὶ μνηστρον τοῦ νυμφίου ἐκαὶ ἀῤῥαβών· τὸ δ,
tiones id pertinet. Et illud quidem Ave, quasi nuplisle sponsi munus est, et arrha; quod autem nitore virtutum ipsa sit gratis plena, hae sunt spons divitie. Sed et illud, Dominus tecum, hoc ipsum potissimum est, quod promittitur, benedietus ipse
sponsus, qui tanquam Verbum per verbum el simul cum verbo et supra quam verbis effari liceat,
conjunctionem exsequitur, (et quod præterea cum
ca ipse permaneat, hon idem est omne donum, in
bec sunt omnes sponsi divitiæ, ul sponsa sponSUM
ipsum babeat). Et ipse quidem, sponsus simul et
Pater evadit et Filius, quippe qui et ipse sator est et
ipse satus, seu potius, veluti coagulum virtute sua
lac constringit, ipse integram sibi subjicit naturam, eamque efformans sibi circumdat. Qualis porro est
et rei exitus, quam immensum simul opus est, et maxime compendiosum!]
[Benedicta tu in mulieribus, aperte præ omnibue
pariter mulieribus. Sed et benedictæ prorsus in te
mulieres, quemadmodum et viri in Filio tuo; seu
potius benedicti utrique in utroque. Sicuti enim
per unam et per unum, mulierem scilicet et virum,
maledictio et luctus, sic etiam nunc per unum et
per unam et benedictio et gaudium etiam in reliquos
omnes effusum est (1).}
XII. Verum hic observa, quomodo præsentia ista
antiquis illis omnia ex adverso se habeant. Illic, In
dolore paries filios "; hic, Ave, et tristitiam eficiens,
et lætitiam in vicem illitts Inducens; illic tristitia
præit parientis doloribus, dolores vero tristitiam
excipiant; iterumque dolores tristitia excipit,tristitiamque dotores (ac jugis ærumnarum vicissitudo];
semper enim ad virum conversio, et concepius,
Aliorum simul ac dolorum gestatio, hic vero et
gaudium puerperio præsest, et gaudio ipsa est obstetrix gratia, et tuin gestatio suavis, et suavior di-
(Εύλογημένη σὺ ἐν γυναιξί, παρὰ πάτες ὁμοῦ
δηλαδὴ τὰς γυναῖκας. ᾿Αλλὰ καὶ εὐλογημέναι πάν
τως ἐν σοὶ αἱ γυναῖκες, καθάπερ καὶ οἱ ἄνδρες ἐν
τῷ Υἱῷ· μᾶλλον δὲ καὶ ἐν ἀμφοτέροις αμφότεροι.
Καθάπερ γὰρ διὰ μιᾶς καὶ ἑνὸς, γυναικὸς καὶ ἀν
δρός, ἡ ἀρὰ καὶ λύπη, οὕτω καὶ νῦν διὰ μιᾶς καὶ
ἑνὸς ἡ εὐλογία τε καὶ χαρὰ καὶ τοῖς ἄλλοις άπασι
διεδόθη.]
ΙΒ'. 'Αλλ' δρα, πῶς ἀντίθετα τοῖς πάλαι πάντα
τὰ νῦν. Ἐκεῖ, 'Εν λύπαις τέξῃ τέκνα· ἐνταῦθα,
Χαῖρε, καὶ τὴν λύπην ἐκβάλλων, καὶ ἀντεισάγων τὴν
ἀγαλλίασιν· ἐκεῖ, λύπαι μὲν προηγούμεναι τῶν ὠδί
νων, ὠδῖνες δὲ τὰς λύπας διαδεχόμεναι· καὶ πάλιν τὰς
ὠδῖνας λύπας, καὶ τὰς λύπας ὠδῖνες [καὶ κύκλος
συμφορῶν·] ἀεὶ γὰρ ἡ ἀποστροφὴ πρὸς τὸν ἄν
δρα, καὶ ἡ σύλληψις, καὶ ἡ ἐπικύησις καὶ
τέχνων ἅμα καὶ τῶν ὠδίνων· ἐνταῦθα χαρὰ μὲν
ἡγήτρια τῶν ὠδίνων· τῆς δὲ χαρᾶς ἡ χάρις αὐτὴ
μαιεύτρια, καὶ γλυκεῖα μὲν ἡ κυοφορία, γλυκυτέρα
* Gen. 111, 16. Multiplicabo @rumnas tsas... et in dolore paries Filios. ibid. * {lid.
Tota hæc paragraphus sic paucis exhibetur
in S. Thomas calena aurea: Hoc autem eat totum
legationis complementum. Dei enim Verbum ut sponsus supra rationem unionem efficiens, tamquam ipse
germinans idemque germinatus, totam naturam humanam sibi ipsi conformavit. Ultimum vero ponitur
tamquam perfectissimum et compendiosum: Benedieta tu in mulieribus: una scilicet præ cunclis mulieribus: ut eliam henedicantur in le mulieres, sicut
mares in filio, sed magis uterque in utrisque. Velut
enim per unam feminam et unum marem peccatu
simul et tristitia intravit; sic et nunc per unam et
unum benedictio revocata est et lætitia, et ad singulos
est profusa.
Распознавание текста
col. 819–820page 7 of 98
PG 106:819δὲ ἡ θεοτοκία, καὶ τῆς κοσμικῆς αὐτοκίας αυτουργός ὁμοῦ καὶ προάγγελος. ΙΓ. [Όρα μας τῆς Παρθένου τὴν καθαρὰν καὶ σοφὴν καὶ ψυχὴν ὁμοῦ καὶ φωνήν. Χαρὰν ἀκούσασα, οὐχ ἥπλωσε τὴν ἀκοὴν, ἀλλ' ἐβασάνισε την φω νήν· καὶ οὔτε φανερῶς ἀντιπίπτει διὰ τὴν ἀπιστίαν, οὔτε παντελῶς εὐθὺς ὑποπίπτει διὰ τὴν εὐκολίαν ἀλλ' ἐξίσης φεύγουσα καὶ τὴν ἀπαλότητα τῆς Εὔας, καὶ τὴν ἀπείθειαν τοῦ Ζαχαρίου, μέση χωρεῖ διὰ τὴν ἀσφάλειαν· καὶ διαταράττεται μὲν, ὡς εἰκός· οὐ διὰ τὰ δρώμενα μᾶλλον· τοσοῦτον αὐτῇ τὸ παράστημα· ἄλλως τε καὶ τούτων οὖσα τῶν θεαμάτων ἤδη συνήθης, ἀλλὰ διὰ τὰ λεγόμενα. Ταῦτά τοι καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς οὐ τῇ θεωρίᾳ μᾶλλον, ἀλλὰ τῇ ἐπαγ γελίᾳ τὸν τάραχον ἀποδίδως: Διεταράχθη γάρ, φησί, ἐπὶ τῷ λόγῳ. [Οὐχ ὁ τοκετός· ἔτι γὰρ ἡγνάει τοῦ μυστηρίου τὸ μέγεθος. Αλλ' ὅμως ἔδεσ δοίκει καὶ ἔτρεμε τὴν θείαν ὁμιλίαν καὶ κοινωνίαν, καὶ καθ' αὐτὴν ἠπόρει, ποταπή τις αὕτη καὶ ὅπως ἆρα πορνική εις καὶ ἄτοπος, ὡς ἐξ ἀνδρὸς πρὸς κάν ρην· ἡ θεία, ἐπειδὴ καὶ Θεοῦ μνήμη αὐτῇ σύνεστι, τὸ, Ο Κύριος μετὰ σοῦ.] pεε ΙΔ΄. [Καίτοι τῆς κόρης μηδὲν εἰπούσης, ἀλλ᾽ ἐν ἑαυτῇ περὶ τοῦ ἀσπασμοῦ διαλογιζομένης, ο χαροποιός νυμφοστόλος, οἷα νοῦς τὸν νοῦν αὐτῆς ὁρῶν, οὐκ ἐκβάλλει μόνον τὸν φόβον, ἀλλὰ καὶ πᾶσαν ἀντ εισάγει χαράν, καὶ μηνύει τὸν ἄφραστον τόκον Μὴ φοβοῦ, φησί.] Τοῦτο διὰ τὸν πρὸ τοῦ τῶν ὠδίνων φόβον. Τάξεις γὰρ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν Αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ. Οὐχ ὅσον οὐδὲν αὐτή, φησὶν, ἐκ τοῦ τόκου πείσῃ δεινὸν ἢ πικρὸν, ἀλλὰ καὶ ὁ τόπος ἔσται παν τὶ τῷ κόσμῳ σωτήριος· καὶ δῆλον τὸ ἔργον ἐκ τοῦ ὀνόματος. [Τὸ μέντος, Ἰδοὺ τὸ τάχος καὶ τὸ νῦν δη λοξ· ἵνα καὶ διὰ τούτου τὴν διὰ λόγου καὶ σὺν λόγῳ ἐμφήνῃ σύλληψιν.].... Ἐπειδὴ δὲ ἔστι καὶ ἐν γα στρὶ κατὰ τὸν προφήτην τῇ γε πνευματικώς νοου μένῃ Πνεῦμα συλλαβέσθαι Θεοῦ, καὶ Πνεῦμα σωτη ρίας ἀποτελεῖν, ἀλλὰ σύ, φησί, καὶ τέξεις υἱόν. [Σύ οὖν, φησί, καλέσεις (οὐχ ὁ πατήρ· ἀπάτωρ γὰρ τό γε κατὰ τὴν κάτω γέννησιν, ὥσπερ ἀμήτωρ κατὰ τὴν ἄνω), σε καλέσεις Ἰησοῦν. ᾿Απὸ τῆς εὐεργεσίας ἡ ὀνομασία, ἀπὸ τῆς χρήσεως ή κλήσις, ἀπὸ τῶν ἔργων ἡ εὐφημία· δι' αὐτοῦ γὰρ ἀνθρώποις ὁ τῆς σωτηρίας ἀνεξάντλητος ἐπιῤῥεύσει πλοῦτος.].... [ Ἐπεὶ δὲ κοινὸν αὐτῷ τοῦτο καὶ πρὸς τὸν αὐτοῦ τύπον, τὸν στρατηγὸν καὶ δημαγωγὸν καὶ πρὸς τὴν τῆς ἐπαγγελίας γῆν ὁδηγὸν, διὰ τοῦτο δεικνὺς ὁ ἄγ γελος, ὡς κατ' ἐκεῖνον ἔσται, επάγει· Οὗτος ἔσται μέγας....] [ Δώσει τοίνυν αὐτῷ Κύριος τὸν θρό τον Αβιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὡς ἀνθρώπῳ, καὶ ὡς ἐντεῦθεν ἀρχομένῳ τῆς βασιλείας, διὰ τῶν πιο στευόντων, οὓς καὶ οἶκον καὶ θρόνον ὀνομάζει Δαβίδ τε καὶ Ἰακώβ. Οὐδενὸς δέ ἐστι τὸ βασιλεύειν εἰς τὸν ΠΟΙ
SERMO IN SS. DEIPARE ANNUNTIATIONEM.
δὲ ἡ θεοτοκία, καὶ τῆς κοσμικῆς αὐτοκίας αυτουργός vinus ille partus, qui totius mundi fecnolitatis
ὁμοῦ καὶ προάγγελος.
ΙΓ. [Όρα μας τῆς Παρθένου τὴν καθαρὰν καὶ
σοφὴν καὶ ψυχὴν ὁμοῦ καὶ φωνήν. Χαρὰν ἀκούσασα, οὐχ ἥπλωσε τὴν ἀκοὴν, ἀλλ' ἐβασάνισε την φω
νήν· καὶ οὔτε φανερῶς ἀντιπίπτει διὰ τὴν ἀπιστίαν,
οὔτε παντελῶς εὐθὺς ὑποπίπτει διὰ τὴν εὐκολίαν·
ἀλλ' ἐξίσης φεύγουσα καὶ τὴν ἀπαλότητα τῆς Εὔας,
καὶ τὴν ἀπείθειαν τοῦ Ζαχαρίου, μέση χωρεῖ διὰ
τὴν ἀσφάλειαν· καὶ διαταράττεται μὲν, ὡς εἰκός· οὐ
διὰ τὰ δρώμενα μᾶλλον· τοσοῦτον αὐτῇ τὸ παράστη
μα· ἄλλως τε καὶ τούτων οὖσα τῶν θεαμάτων ἤδη
συνήθης, ἀλλὰ διὰ τὰ λεγόμενα. Ταῦτά τοι καὶ ὁ
εὐαγγελιστὴς οὐ τῇ θεωρίᾳ μᾶλλον, ἀλλὰ τῇ ἐπαγ
γελίᾳ τὸν τάραχον ἀποδίδως: Διεταράχθη γάρ,
φησί, ἐπὶ τῷ λόγῳ. [Οὐχ ὁ τοκετός· ἔτι γὰρ
ἡγνάει τοῦ μυστηρίου τὸ μέγεθος. Αλλ' ὅμως ἔδεσ
δοίκει καὶ ἔτρεμε τὴν θείαν ὁμιλίαν καὶ κοινωνίαν,
καὶ καθ' αὐτὴν ἠπόρει, ποταπή τις αὕτη καὶ ὅπως·
ἆρα πορνική εις καὶ ἄτοπος, ὡς ἐξ ἀνδρὸς πρὸς κάν
ρην· ἡ θεία, ἐπειδὴ καὶ Θεοῦ μνήμη αὐτῇ σύνεστι,
τὸ, Ο Κύριος μετὰ σοῦ.]
effector simul et nuntius exstitit.
XII. [Sed præterea inspice, quæso, puram prudemnemque Virginis mentem pariter ac linguam
Quamvis gaudil vox insonaret, non arrexit aures,
sed sermonem diligenter perpendit; tum vero neque incredulitate aperte obnititur, neque statim
nimia quadam facilitate omnino cedit; sed ex æquo
et ab Evæ mollitie, et ab incredula Zachariæ duritie declinans, in medio caute prudenterque consistit. Et conturbatur illa quidem, promi ros ferebat;
non adeo sane ex visis, liest tam tremendum id esset,
quod oculis ipsi obversabatur, præsertim cum cerDendis ejusmodi quoque visionibus jam foret assuela;
sed utique conturbatur ex dictis. Ita profecto el
evangelista, non tam ex visione, seu potius ex au8
dito nuntio incussam esse turbationem tradit. Inquit enim: Turbata est in sermone ® ]..... [ltonque
non camı in hune angorem conjecit mentio partus;
nondum enim perspectam magni illius mysterji rationem habebat. Verumtamen a divina illa allocutique conversationeque timebat, tremebatque, atque
anzlis angebatur dubitationibus, cujusmodi illa foret, quove spectaret; num inhomesta ullo modo
ac turpis, quippe quæ viri ad puellam, an vero divina, quoniam in ipso alloquio adjecta fuerat Dei
mentio, Hlud nempe Dominus tecum.]
XIV. Cum itaque Virgo nihil responderet, verum secum ipsa de salutatione illa sedulo disquireret, paranympbus gaudii minister, quippe qui
mentem illius, utpote mens, pervidebat, non modo
timorem dispellit, sed plenum quoque gaudium
enntra ingerit, et ineffabilem ei partum annuntiat.
No limeas ", inquit. ] id enimvero dictum cal
propter timorem illorum dolorum qui parientibus
olim intentati fuerunt. Paries enim filium, et vocabis
nomen ejus Jesum "; -Ipse enim salvum faciet populum suum ", Nedum, inquit, ipsa existimare pεε
sis, acerbum quidpiam aut molestum ex partu tibi
impendere, iuno vero partus uuius universe quoque mundo salutem afferet; et hujus quidem operis argumentum in ipso nomine prostat. [Euimvero
illud Ecce declarat, nulla interposita mora et impræsentiarum rem actam; ut per id quoque palam
faciat, conceptionem per verbum et cum verbo perlectam esse.]..... | Αt vero, quandoquidem juxta
ΙΔ΄. [Καίτοι τῆς κόρης μηδὲν εἰπούσης, ἀλλ᾽ ἐν
ἑαυτῇ περὶ τοῦ ἀσπασμοῦ διαλογιζομένης, ο χαρο
ποιός νυμφοστόλος, οἷα νοῦς τὸν νοῦν αὐτῆς ὁρῶν,
οὐκ ἐκβάλλει μόνον τὸν φόβον, ἀλλὰ καὶ πᾶσαν ἀντ
εισάγει χαράν, καὶ μηνύει τὸν ἄφραστον τόκον·
Μὴ φοβοῦ, φησί.] Τοῦτο διὰ τὸν πρὸ τοῦ τῶν ὠδίνων
φόβον. Τάξεις γὰρ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα
αὐτοῦ Ἰησοῦν Αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν
αὐτοῦ. Οὐχ ὅσον οὐδὲν αὐτή, φησὶν, ἐκ τοῦ τόκου
πείσῃ δεινὸν ἢ πικρὸν, ἀλλὰ καὶ ὁ τόπος ἔσται παν
τὶ τῷ κόσμῳ σωτήριος· καὶ δῆλον τὸ ἔργον ἐκ τοῦ
ὀνόματος. [Τὸ μέντος, Ἰδοὺ τὸ τάχος καὶ τὸ νῦν δηλοξ· ἵνα καὶ διὰ τούτου τὴν διὰ λόγου καὶ σὺν λόγῳ
ἐμφήνῃ σύλληψιν.].... { Ἐπειδὴ δὲ ἔστι καὶ ἐν γα
στρὶ κατὰ τὸν προφήτην τῇ γε πνευματικώς νοουμένῃ Πνεῦμα συλλαβέσθαι Θεοῦ, καὶ Πνεῦμα σωτη
ρίας ἀποτελεῖν, ἀλλὰ σύ, φησί, καὶ τέξεις υἱόν. [Σύ
οὖν, φησί, καλέσεις (οὐχ ὁ πατήρ· ἀπάτωρ γὰρ τό
γε κατὰ τὴν κάτω γέννησιν, ὥσπερ ἀμήτωρ κατὰ
τὴν ἄνω), σε καλέσεις Ἰησοῦν. ᾿Απὸ τῆς εὐεργε- prophetam contingit, ut in utero spirituali same ra
σίας ἡ ὀνομασία, ἀπὸ τῆς χρήσεως ή κλήσις, ἀπὸ
τῶν ἔργων ἡ εὐφημία· δι' αὐτοῦ γὰρ ἀνθρώποις ὁ
τῆς σωτηρίας ἀνεξάντλητος ἐπιῤῥεύσει πλοῦτος.]....
[ Ἐπεὶ δὲ κοινὸν αὐτῷ τοῦτο καὶ πρὸς τὸν αὐτοῦ
τύπον, τὸν στρατηγὸν καὶ δημαγωγὸν καὶ πρὸς τὴν
τῆς ἐπαγγελίας γῆν ὁδηγὸν, διὰ τοῦτο δεικνὺς ὁ ἄγ
γελος, ὡς κατ' ἐκεῖνον ἔσται, επάγει· Οὗτος ἔσται
μέγας....] [ Δώσει τοίνυν αὐτῷ Κύριος τὸν θρό
τον Αβιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὡς ἀνθρώπῳ, καὶ
ὡς ἐντεῦθεν ἀρχομένῳ τῆς βασιλείας, διὰ τῶν πιο
στευόντων, οὓς καὶ οἶκον καὶ θρόνον ὀνομάζει Δαβίδ
τε καὶ Ἰακώβ. Οὐδενὸς δέ ἐστι τὸ βασιλεύειν εἰς τὸν
ΠΟΙ
tione intellecto, concipiatur etiam Spiritus Dei,
ac pariatur Spiritus salutis, sed tu, inquit ", paries eliam filium.] [ Tu igitur, inquit, vocabis,
vero pater; neque enim patrem secunduin
terrenam generationem habet, quemadmodum
secundum coclestem non habet matrem. Vocabis eum Jesum. Ex beneficentia est nominis nuncupatio, ex tributa gratia compellatio, ex operibus
nominis celebritas: nam per ipsum in universos
homines indeficientes salutis divitiæ dimanabunt. ].... [Quoniam vero commune hoc ei nomen
erat cum illo, qui et typus ejusdem. fuit, exer1* Luc. 1, 31.
* Luc. 1, 29. * Luc. 1, 30. 10 ibid. 31. 11 Matth. 1, 21.
Распознавание текста
col. 821–822page 8 of 98
PG 106:821αἰῶνα, εἰ μὴ Θεοῦ· ὥστε εἰ καὶ λαμβάνειν διὰ τὴν οἰκονομίαν ἀνθρωπίνως λέγεται τὸν θρόνον Δαβίδ, ἀλλ' ἔστιν ὁ αὐτὸς καὶ θεϊκῶς βασιλεὺς ἀτελεύτητος, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος, οὐ καθὸ Θεὸς μόνον, ἀλλὰ καθὸ καὶ ἄνθρωπος, καὶ ὡς οὐ κατὰ φύσιν μόνον βασιλεὺς, ἀλλὰ βασιλεύσων καὶ κατὰ γνώμην,καὶ νῦν μὲν πολλῶν, ἐπ' ἐσχάτων δὲ ; καὶ πάντων, ἡνίκα καὶ ὑποταγήσεται αὐτῷ τὰ πάντα.] ΙΕ'. Αλλ' ίδωμεν λοιπὸν καὶ τῆς νύμφης αὐτῆς καὶ τὴν γλῶτταν ἅμα καὶ τὴν ψυχὴν, καὶ ὅσον αὕτη σοφή τε καὶ φιλοπάρθενος. Ούτε τῷ ἀγγέλῳ διαπιστεῖν ἔχει διὰ τὸ ἀξιόπιστον, οὔτε πάλιν τὴν παρθενίαν ἀρκεῖσθαι διὰ τὴν καθαρότητα· ἀλλὰ μέση χω ρεῖ τῆς ἀπιστίας τε καὶ τῆς εὐκολίας, καὶ ζητεί τὸν τρόπον τῆς παραδόξου ταύτης νυμφεύσεως κυήσεως. Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γιγνώσκω; [Πῶς τοίνυν ἔσται μοι τοῦτο τὸ θεῖον οὕτω καὶ θαυμαστὸν καὶ ἀπερινόητον, καὶ οὐ ταῦτα μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀνακόλουθον; Τό τε γὰρ ἄνδρα με γνῶναι, καθάπερ Θεῷ καθιερωθεῖσαν, τῶν ἀμηχάνων· καὶ τὸ, χωρὶς ἀνδρὸς καὶ συλλαβεῖν καὶ τε κεῖν, τῶν ἀδυνάτων. Τὸ δὲ, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γιγνώσκω, εἶπε πάντως μὲν καὶ πρὸς τὸν Ἰωσὴν ἀναφέρουσα, ὡς μέχρι μνηστείας μόνον εἰδυία τὸν αὐτοῦ γάμον, καὶ ὡς οὐ νῦν μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ τέλους ἄχραντος ἐγνωκυία μένειν ἀνδρὸς, οἷα καὶ θεῖον καὶ ἅψαν στον ἀφιέρωμα. Πάντως δὲ κἀκεῖνον βεβαιοῦσα τὸν λόγον, ὃς ἐκ πατέρων εἰς ἡμᾶς ήκει, ὅτι μὴ τὴν πεῖραν τοῦ γάμου μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔφεσιν ή Παρθένος ηγνόησεν. Οὐκ ἔγνωκα, φησὶν, ἐπιθυμίαν ἀνδρὸς, οὐκ ἔχω θέλημα τῆς σαρκός. Ο δὴ καὶ κατὰ πάσης αὐτῇ τῆς γυναικείας εξαίρετον φύσεως, ὅτι καὶ ὑπὲρ πάσας αὐτῇ καὶ ἐκ γνώμης όλως ἀνεπιδέκτου τῆς τοιαύτης κακίας ή σωφροσύνη ώστε δι πλοῦς ὁ λόγος· ἡ γὰρ ὅλως διαπορεῖται περὶ τὴν σύλληψιν, ὡς οὐ δυνατὴν ἄνευ ἀνδρὸς, εἴτε καὶ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐπιζητεί τῆς συλλήψεως, ἐξ οὗτινος ἂν καὶ γένοιτο. Τὸν γὰρ - Ἰωσὴφ μνηστήρα μὲν οἶδα, φησίν, ἄνδρα δὲ οὐδαμῶ;, οὔτ' ἔχουσα, τάχα δὲ οὔθ᾽ Εξουσα. Οὐ γὰρ δὴ δέδοται καὶ τὸ ψαύειν αὐτῷ τῶν ἀψαύστων, οὐδὲ τὸν ἀποκεκλεισμένον κῆπον ἀποσυλᾶν, οὐδὲ τὸ ἐσφραγισμένον βιβλίον ἀποσφραγίζεσθαι. Σύμφωνα ταῦτα τῶν ἐν ἀποκρύφοις ἱστορουμέν νων· ὅτι τοσοῦτον ἐξελέγη μόνον ὁ Ἰωσὴφ ἐπ᾽ ὀνό ματι τῆς μνηστείας τὴν φυλακὴν αὐτῆς ποιεῖσθαι τῆς παρθενίας· οὐ γὰρ δὴ καὶ τὸ κοινωνῆσαι γά μων αὐτῇ ποτε, μὴ καὶ ἱεροσυλίαν κατακριθῶσιν ἄντικρυς, ἀποσυλῶντες τοῦ Θεοῦ τὸ ἀνάθημα. 18 | 28: "Ὅταν δὲ ὑποταγῇ αὐτῷ τὰ πάντα...
cituum duce, et populi judice, atque in terram pro- αἰῶνα, εἰ μὴ Θεοῦ· ὥστε εἰ καὶ λαμβάνειν διὰ τὴν
missionis ductore idcirco angelus, ut ostendat οἰκονομίαν ἀνθρωπίνως λέγεται τὸν θρόνον Δαβίδ,
haud ei parem hunc fore,subdit: llic erit magnus''...] ἀλλ' ἔστιν ὁ αὐτὸς καὶ θεϊκῶς βασιλεὺς ἀτελεύτη
[Dabit igitur illi Dominus sedem David patris ejus, τος, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος,
tanquam homini, et quatenus regnum exinde au- οὐ καθὸ Θεὸς μόνον, ἀλλὰ καθὸ καὶ ἄνθρωπος, καὶ
spicabitur e credentibus, quns etiam domum Jacob ὡς οὐ κατὰ φύσιν μόνον βασιλεὺς, ἀλλὰ βασιλεύσων
et thronum Davidis appellat. Nullius autem est re- καὶ κατὰ γνώμην,καὶ νῦν μὲν πολλῶν, ἐπ' ἐσχάτων δὲ
guare in æleruum, nisi Dei solius; idcirco, etsi καὶ πάντων, ἡνίκα καὶ ὑποταγήσεται αὐτῷ τὰ πάντα.]
ratione incarnationis thronum Davidis accipere secundum formam hominis dicatur, attamen æternus
quoque rex ipse agnoscitur in forma Dei, et regni ejus non erit finis “, non modo quatenus est Deus,
verum etiam quatenus homo, neque solum tanquam natura sua rex, sed regnum præterea adeptus ex
voluntate primum quidem multorum, prorsus vero omnium ad finem sæculi, quando et omnia ipsi subjicientur 18.]
XV. Sed age jam, quod reliquum est videamus,
scilicet sponsæ ipsius et verba simul et animum, et
quousque sapiens ipsa fuerit ac virginitatis studiosa.
Illa neque omnino fidem angelo, propter multa
veritatis iudicia, abnuere, neque rursus in tanto puritatis studio a virginitate desciscero animum inducit; sed media diffidentiam inter ac promptum
voluntatis obsequium manet, modumque bujus præter fdem conceptus et partus exquirit. Quomodo,
inquit, erit hoc mihi, quoniam virum non cognosco?
[Videlicet, quomodo opus ejusmodi, non modo Lam
divinum et admirandum et captum mentis excedens, verum etiam sibi adeo minus cohærens, in me
implebitur? Nam et quod forte virum cognoscere
ipsa possim, id contingere omnino nequit, quippe
voti religione Deo consecrata sum: quod vero quæpiam concipere ac parere sine viri consortio queat,
id ex æquo inter impossibilia reponendum. Porro
quod addidit, quoniam virum non cognosco, id prorsus etiam ad Josephum referebat, quippe quæ nuptiarum eum ipso jura solum usque ad sponsalia noverat, seque, utpote donarium Deo sacrum ae propterea laugi nefas, a viri consuetudine integram
non solum in præsens; sed in perpetuum servare
decreverat. Atque ita plane fidem illi quoque traditioni faciebat, quæ ad nos devenit a Patribus, Virginem non modo nuptiarum usum, sed ne desiderium quidem ejusdem novisse. Nullum, inquit, viri
desiderium novi, nulla mihi carnis voluntas est.
Quod quidem vel ex onui femineo sexu siugulare
ihi fuit, quoniam et præ omnnibus, et ex proposito "
voluntatis hisce inquinamentis inaccessæ, castitas
in ea refulsit. | Exinde duplicem ea verba explicationem habent: vel enim generatim incerta (Virgo)
haeret de conceptu ipso, utpote qui sine viri consuetudine haberi nequeat, vel etiam modum conceptus exquirit, undenam scilicet futurus sit. Nam
sponsum equidem, inquit, Josephum novi, at virum nullo modo, quem nec habeo, nec utique babitura sum. Non enim ipsi datum est, ut quæ intacta
ΙΕ'. Αλλ' ίδωμεν λοιπὸν καὶ τῆς νύμφης αὐτῆς
καὶ τὴν γλῶτταν ἅμα καὶ τὴν ψυχὴν, καὶ ὅσον αὕτη
σοφή τε καὶ φιλοπάρθενος. Ούτε τῷ ἀγγέλῳ διαπι
στεῖν ἔχει διὰ τὸ ἀξιόπιστον, οὔτε πάλιν τὴν παρθε
νίαν ἀρκεῖσθαι διὰ τὴν καθαρότητα· ἀλλὰ μέση χω
ρεῖ τῆς ἀπιστίας τε καὶ τῆς εὐκολίας, καὶ ζητεί
τὸν τρόπον τῆς παραδόξου ταύτης νυμφεύσεως
κυήσεως. Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ
γιγνώσκω; [Πῶς τοίνυν ἔσται μοι τοῦτο τὸ θεῖον
οὕτω καὶ θαυμαστὸν καὶ ἀπερινόητον, καὶ οὐ ταῦτα
μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀνακόλουθον; Τό τε γὰρ ἄνδρα με
γνῶναι, καθάπερ Θεῷ καθιερωθεῖσαν, τῶν ἀμηχά
νων· καὶ τὸ, χωρὶς ἀνδρὸς καὶ συλλαβεῖν καὶ τε
κεῖν, τῶν ἀδυνάτων. Τὸ δὲ, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γιγνώσκω,
εἶπε πάντως μὲν καὶ πρὸς τὸν Ἰωσὴν ἀναφέρουσα,
ὡς μέχρι μνηστείας μόνον εἰδυία τὸν αὐτοῦ γάμον,
καὶ ὡς οὐ νῦν μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ τέλους ἄχραντος
ἐγνωκυία μένειν ἀνδρὸς, οἷα καὶ θεῖον καὶ ἅψαν
στον ἀφιέρωμα. Πάντως δὲ κἀκεῖνον βεβαιοῦσα τὸν
λόγον, ὃς ἐκ πατέρων εἰς ἡμᾶς ήκει, ὅτι μὴ τὴν
πεῖραν τοῦ γάμου μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔφεσιν ή
Παρθένος ηγνόησεν. Οὐκ ἔγνωκα, φησὶν, ἐπιθυμίαν
ἀνδρὸς, οὐκ ἔχω θέλημα τῆς σαρκός. Ο δὴ καὶ κατὰ
πάσης αὐτῇ τῆς γυναικείας εξαίρετον φύσεως, ὅτι
καὶ ὑπὲρ πάσας αὐτῇ καὶ ἐκ γνώμης όλως ανεπιδέ
κτου τῆς τοιαύτης κακίας ή σωφροσύνη ώστε δι
πλοῦς ὁ λόγος· ἡ γὰρ ὅλως διαπορεῖται περὶ τὴν
σύλληψιν, ὡς οὐ δυνατὴν ἄνευ ἀνδρὸς, εἴτε καὶ τὸν
τρόπον αὐτὸν ἐπιζητεί τῆς συλλήψεως, ἐξ οὗτινος ἂν
καὶ γένοιτο. Τὸν γὰρ - Ἰωσὴφ μνηστήρα μὲν οἶδα,
φησίν, ἄνδρα δὲ οὐδαμῶ;, οὔτ' ἔχουσα, τάχα δὲ οὔθ᾽
Εξουσα. Οὐ γὰρ δὴ δέδοται καὶ τὸ ψαύειν αὐτῷ τῶν
ἀψαύστων, οὐδὲ τὸν ἀποκεκλεισμένον κῆπον ἀποσυ
λαν, οὐδὲ τὸ ἐσφραγισμένον βιβλίον ἀποσφραγίζεσθαι.
Σύμφωνα ταῦτα τῶν ἐν ἀποκρύφοις ἱστορουμέν
νων· ὅτι τοσοῦτον ἐξελέγη μόνον ὁ Ἰωσὴφ ἐπ᾽ ὀνό
ματι τῆς μνηστείας τὴν φυλακὴν αὐτῆς ποιεῖσθαι
τῆς παρθενίας· οὐ γὰρ δὴ καὶ τὸ κοινωνῆσαι γάμων αὐτῇ ποτε, μὴ καὶ ἱεροσυλίαν κατακριθῶσιν
ἄντικρυς, ἀποσυλῶντες τοῦ Θεοῦ τὸ ἀνάθημα.
18 Luc. 1, 52. * Luc. 1, 53.
18 | Cor. xv, 28: "Ὅταν δὲ ὑποταγῇ αὐτῷ τὰ πάντα... Cum autem subjecta fuerint illi omnia, clc. 1ª Luc. 1, 34.
Intellige Jesum filium Nave.
Распознавание текста
col. 823–824page 9 of 98
PG 106:823ΙϚ'. Τί οὖν ὁ νυμφαγωγός τε καὶ νυμφοστόλος; [Ορα, πῶς τῇ Παρθένῳ λύει τὴν ἀπορίαν ὁ ἄγγε λος καὶ] πῶς αὐτῇ διερμηνεύει τὸν ἄφθαρτον γάμον, καὶ τὸν ἄφραστον τόκον [καὶ τὸν ἀκατάληπτον τρό πον], καὶ ἅμα μυσταγωγεῖ τὸ τῆς Τριάδος αὐτῇ μυστήριον· [οὐ χρεία, φησίν, ἀνδρός· οὐ γὰρ ὁμοίως ταῖς ἄλλαις τὰ σὰ, ὥσπερ οὐδὲ τὰ τοῦ Υἱοῦ τοῖς υἱοῖς. Οὐ γὰρ ἡ σὴ σύλληψις τῆς παρθενίας ἀφαίρεσις, ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον σφραγὶς καὶ συντήρησις. Δέχου οὖν, ὦ Παρθένε, τὸ λεχθέν μὴ ζήτει τὸ σιγηθέν. Τῷ τόκῳ μαρτυρῶ· τῷ πρόπῳ παραχωρώ. Αγγελος γάρ, οὐ διδάσκαλος σοι τῆς οἰκονομίας ἐλήλυθα· διάκονος καὶ κήρυξ τῆς Δεσποτικῆς ἀπεστάλην ἐπιδημίας, οὐκ ἑρμηνεύς, οὐδ᾽ ἐξηγητής τοῦ προστάγματος. Πῶς ἔσται τοῦτο, οἶδεν αὐτὸς ὁ παρών· ὅτι πάρεστιν, 1 ἐπίσταμαι· τὸν δὲ τρόπον λέγειν, οὐ δύναμαι.] Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ (καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σοι). [Οὐ γὰρ ἀνδρὸς, ἀλλ᾽ ἁγίου Πνεύματος ἡ ἐπέλευσις, καὶ αὐτῆς τῆς τοῦ Υψίστου δυνάμεως ἡ ἐπισκίασις. Τὸ μὲν οὖν Πνεῦμα, φησὶν, ἐπελεύσεται] προοδοποιοῦν τῷ Υἱῷ τὴν εἰσ οἷον καὶ προενοικοῦν καὶ προκαθαῖρον αὐτῷ τὸν θάλαμον, μᾶλλον δὲ καὶ προσκαλλωπίζον, εἰ καὶ προκεκάθαρται καὶ προκεκαλλώπισται. Καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· τοῦτο, καὶ ὁ Υἱὸς ἅμα καὶ ὁ Πατήρ· ὁ μὲν, ἡ δύναμις, ὁ Υιός· ὁ δὲ, οὔπερ ἡ δύναμις, ὁ Πατήρ. Χριστός γὰρ Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία. Καὶ ἐπισκιάσει σοι σκιάσει μὲν τὸ Πνεῦμα, ἐπισκιάσει δὲ Υἱὸς, καθάπερ ἐσκιαγραφημένοις τι σὶν ἤδη παρὰ τοῦ Πνεύματος τοῖς χαρίσμασιν ἐπι Γάλλων καὶ αὐτὰ τὰ χρώματα, αὐτὰ δὲ ἑαυτοῦ πάντα τὰ πατρικὰ γνωρίσματα· ἢ καὶ τὴν ἀθέατον αὑτοῦ, φησί, μορφὴν ἐν σοὶ καὶ σκιωδῶς περιγράψει, καὶ τὸ καθ᾿ ἡμᾶς ἐν σοὶ μορφωθήσεται· ἡ καὶ ἡ τοῦ Πα τρὸς αὐτὴ σφραγὶς, τὸ ἀπαύγασμα, τὸ ἀποσκίασμα, κὰν σοὶ διασημανθήσεται, πάσας ὁμοῦ τὰς πατρικὰς Ενεργείας είτουν σκιὰς καὶ τοὺς χαρακτῆρας ἐν ἑαυτῷ περιφέρων [καὶ σὸς Υἱὸς, ὁ καὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς Υἱός, γινόμενος καὶ καλούμενος.] ΙΖ΄. Αλλά σκόπει μοι τὴν ἀκρίβειαν. Τοῦ μὲν Πνεύματος, φησίν, ἡ ἐπέλευσις, μόνη ή κατά σχέσιν ἔλλαμψις· ἡ δὲ τοῦ Υἱοῦ καὶ ἐπισκίασις, ήγουν ή κατ' οὐσίαν οἴκησις, ἢ καὶ ἡ τῆς σαρκὸς ἀνάληψις. Διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υιός Θεοῦ. Οὐ διὰ τὴν καθ᾽ ὑπόστασιν μόνον ἔνωσιν, καὶ διὰ τὴν κατὰ χάριν θέωσιν ὁ αὐτὸς καὶ Υἱὸς Θεοῦ καὶ Υἱὸς ἀνθρώπου καὶ ὢν καὶ καλούμενος, ἀλλὰ ο
$25
SERMO IN SS. DEIPAR.E ANNUNTIATIONEM.
sunt tangat, neque ut hortum conclusum deprædetur, neque ut consignatum librum resignet.Cossona
hæc sunt cum iis quæ in apocryphis narrantur, Josepbum videlicet in hunc solummodo finem elor
ctum fuisse, ut desponsationis nomine virginitatis ipsius custodiam haberet, haud vero sane, ut cum
ipsa in connubii quoque consuetudinem aliquando veniret; absit enim ut in donarium Deo devotum
manus injicientes continuo vel sacrilegil damnarentur.
ΙϚ'. Τί οὖν ὁ νυμφαγωγός τε καὶ νυμφοστόλος;
[Ορα, πῶς τῇ Παρθένῳ λύει τὴν ἀπορίαν ὁ ἄγγελος καὶ] πῶς αὐτῇ διερμηνεύει τὸν ἄφθαρτον γάμον,
καὶ τὸν ἄφραστον τόκον [καὶ τὸν ἀκατάληπτον τρόπον], καὶ ἅμα μυσταγωγεῖ τὸ τῆς Τριάδος αὐτῇ
μυστήριον· [οὐ χρεία, φησίν, ἀνδρός· οὐ γὰρ
ὁμοίως ταῖς ἄλλαις τὰ σὰ, ὥσπερ οὐδὲ τὰ τοῦ
Υἱοῦ τοῖς υἱοῖς. Οὐ γὰρ ἡ σὴ σύλληψις τῆς παρθενίας
ἀφαίρεσις, ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον σφραγὶς καὶ
συντήρησις. Δέχου οὖν, ὦ Παρθένε, τὸ λεχθέν·
μὴ ζήτει τὸ σιγηθέν. Τῷ τόκῳ μαρτυρῶ· τῷ
πρόπῳ παραχωρώ. Αγγελος γάρ, οὐ διδάσκαλός σοι τῆς οἰκονομίας ἐλήλυθα· διάκονος καὶ
κήρυξ τῆς Δεσποτικῆς ἀπεστάλην ἐπιδημίας, οὐκ
ἑρμηνεύς, οὐδ᾽ ἐξηγητής τοῦ προστάγματος. Πῶς
ἔσται τοῦτο, οἶδεν αὐτὸς ὁ παρών· ὅτι πάρεστιν, 1
ἐπίσταμαι· τὸν δὲ τρόπον λέγειν, οὐ δύναμαι.]
Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ (καὶ δύναμις
Υψίστου ἐπισκιάσει σοι). [Οὐ γὰρ ἀνδρὸς, ἀλλ᾽
ἁγίου Πνεύματος ἡ ἐπέλευσις, καὶ αὐτῆς τῆς τοῦ
Υψίστου δυνάμεως ἡ ἐπισκίασις. Τὸ μὲν οὖν Πνεῦμα,
φησὶν, ἐπελεύσεται] προοδοποιοῦν τῷ Υἱῷ τὴν εἰσοἷον καὶ προενοικοῦν καὶ προκαθαῖρον αὐτῷ τὸν
θάλαμον, μᾶλλον δὲ καὶ προσκαλλωπίζον, εἰ καὶ
προκεκάθαρται καὶ προκεκαλλώπισται.
Καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· τοῦτο,
καὶ ὁ Υἱὸς ἅμα καὶ ὁ Πατήρ· ὁ μὲν, ἡ δύναμις, ὁ
Υιός· ὁ δὲ, οὔπερ ἡ δύναμις, ὁ Πατήρ. Χριστός
γὰρ Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία.
Καὶ ἐπισκιάσει σοι σκιάσει μὲν τὸ Πνεῦμα,
ἐπισκιάσει δὲ Υἱὸς, καθάπερ ἐσκιαγραφημένοις τι
σὶν ἤδη παρὰ τοῦ Πνεύματος τοῖς χαρίσμασιν ἐπι
Γάλλων καὶ αὐτὰ τὰ χρώματα, αὐτὰ δὲ ἑαυτοῦ πάντα
τὰ πατρικὰ γνωρίσματα· ἢ καὶ τὴν ἀθέατον αὑτοῦ,
φησί, μορφὴν ἐν σοὶ καὶ σκιωδῶς περιγράψει, καὶ
τὸ καθ᾿ ἡμᾶς ἐν σοὶ μορφωθήσεται· ἡ καὶ ἡ τοῦ Πατρὸς αὐτὴ σφραγὶς, τὸ ἀπαύγασμα, τὸ ἀποσκίασμα,
κὰν σοὶ διασημανθήσεται, πάσας ὁμοῦ τὰς πατρικὰς
Ενεργείας είτουν σκιὰς καὶ τοὺς χαρακτῆρας ἐν
ἑαυτῷ περιφέρων [καὶ σὸς Υἱὸς, ὁ καὶ τοῦ Θεοῦ
καὶ Πατρὸς Υἱός, γινόμενος καὶ καλούμενος.]
ΙΖ΄. Αλλά σκόπει μοι τὴν ἀκρίβειαν. Τοῦ μὲν
Πνεύματος, φησίν, ἡ ἐπέλευσις, μόνη ή κατά σχέσιν
ἔλλαμψις· ἡ δὲ τοῦ Υἱοῦ καὶ ἐπισκίασις, ήγουν ή
κατ' οὐσίαν οἴκησις, ἢ καὶ ἡ τῆς σαρκὸς ἀνάληψις.
Διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υιός
Θεοῦ. Οὐ διὰ τὴν καθ᾽ ὑπόστασιν μόνον ἔνωσιν, καὶ
διὰ τὴν κατὰ χάριν θέωσιν ὁ αὐτὸς καὶ Υἱὸς Θεοῦ
καὶ Υἱὸς ἀνθρώπου καὶ ὢν καὶ καλούμενος, ἀλλὰ
18 1 Cor. 1, 24. 19 Hebr. 1, 3.
17 Luc. 1, 35.
XVI. Quid itaque ille sponsae adductor, nuptiarumque auspex angelus? [Vide quomodo a Virgine
dubitationes abigat et] quomodo incontaminatas
ipsi nuptias ineffabilemque partum et incomprehensibilem ejusdem rationem] quasi interpres exponat, ac mysterium simul Trinitatis eam edoceat.
[Nihil, inquit, opus est viro; neque enim tua cum
aliis mulieribus, sicuti nec quæ sunt filii tui cum
aliis filiis, quidquam commune habent. Conceptiotua
haud saue virginitatis est funus, sed e converso onsignatio potius et custodia. Tene igitur, ο Virgo,
quod tibi revelatum; quod silentio est obvolutumn,
ne quæras. De partu fidem facio; de modo dicere
mitto. Nuntius enim tibi dispensationis, non magister veni: minister et præco Dominici advenais
missus sum, non interpres, neque explanator niandati. Quomodo futurum id sit, novit ipse qui adest:
nam adesse eum, perspectum habeo; at modum
edicere, mili non suppetit]. Spiritus sanctus superveniet in te (et virtus Altissimi obumbrabit tibi 19).
[Non enim viri, sed Spiritus sancti erit adventus, et
ipsius virtutis Altissimi obumbratio. Spirites,
ergo inquit, superveniet qui Filio viam ingressumque præparet, ac prior in te sistat, tum thalamum illi præmundet, seu potius jam antea mundatum et exornatum splendidiori adhuc decore
exornet.
Et virtus Altissimi obumbrabit tibi; id est, et Filius simul et Pater; Filius est enim, qui virtus
ηppellatur; Pater vero, cujus ille virtus dicitur.
Nam Christus Dei virtus est et Dei sapientia ". Et
obumbrabit tibi: obumbrabit te quidem Spiritus sanctus, sed obumbrabit et Filins, gratiæ
donis jam a Spiritu quodammodo adumbratis
etiam suos (per se) adjiciens colores, ipsas utique
a Patre acceptas sui ipsius proprietates omnes;
seu etiam, inquit, invisibilem suam formam in
te quadam velut umbra circumscribet, nostram
scilicet formam in te assumet; seu etiam, ipsum
Patris signaculum, splendor ", adumbratio etiam
in te manifestabitur, omnes pariter paternas virtutes, seu umbras atque lineamenta in seipso
circumferens [et filius tuus exsistens et vocatus,
qui etiam Dei ac Patris est Filius}.
XVII. Verum inspice, quæso, accuratum sermonem. Sancti Spiritus, inquit, adventus illumineLioncm tantummodo dicit per babitum; adventus
vero Filii est præterea obumbratio, videlicet inhabitatio secundum substantiam, seu ipsa etiam
carnis assumptio. Ideoque et quod nascitur sanclum, vocabitur Filius Dei». Tum Filius Dei tum
Filius hominis ipse et est et vocatur, non solum
10 Luc. 1, 35.
Распознавание текста
col. 825–826page 10 of 98
PG 106:825ἀνθρώπου πολλάκις τὸ τοῦ φύσει Θεοῦ, τοῦ δὲ Θεοῦ τὸ τοῦ φύσει καλουμένου πάλιν ἀνθρώπου διὰ τὴν ἄκραν ἔνωσίν τε καὶ περιχώρησιν. ἄκραν-ἔνωσίν 4 καὶ διὰ τὴν τῶν ὀνομάτων ἀντίπτωσιν, ὡς του μὲν ΙΗ'. [Διά τί δὲ οὐκ εἶπε, τὸ γεννώμενον ὑπὸ σοῦ, ἀλλ᾽ ἁπλῶς, τὸ γεννώμενον; Οτι οἶδεν, οὐκ ἀπὸ γυναικός, ἀλλ᾽ ἀπὸ ἀνδρὸς κυρίως καὶ πρώτως τὴν γέννησιν. Καὶ γεννᾷ μὲν ὁ πατήρ, ἡ δὲ μήτηρ διαδεχομένη, τελεσφορεί καὶ προάγει τὴν γέννησιν. Ιν' οὖν μήτε ἀπὸ ταύτης ὅλον, μήτε δὲ καὶ ἀπὸ πατρὸς, ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ δείξῃ τὴ γέννημα, καὶ γεννῶν ὁμοῦ καὶ γεννώμενον, διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν.] [Πίστις, φησί, τῶνδε τῶν εὐαγγελίων, ἕτερα ευαγγέλια προσ εμφερῆ καὶ ὑπερφυή, δι' ἐμοῦ καὶ γινωσκόμενα καὶ γινόμενα. Τούτων δέ σοι παρὰ πολλῶν ἀπόδειξις, τοῦ ὀνόματος, ἀπὸ τῆς συγγενείας, ἀπὸ τοῦ πράγματος, ἀπὸ τοῦ χρόνου, καὶ ἀπ' αὐτοῦ τοῦ θαύματος. Ἰδοὺ γὰρ Ελισάβετ, ή συγγενής σου, συνέλαβεν ἐν γήρει, ή καλουμένη στείρα· τοσοῦτον εἰς ἕξινἧκε τῆς ἀπαιδίας, ὥστε καὶ εἰς κλῆσιν αὐτῇ γνώρισμα εἶναι τὸ ἀτύχημα· καὶ δὴ πλέον, ὅτι οὐδὲν ἀδυνατήσει παρὰ τῷ Θεῷ]. ΧΥΕΙ. Ο ΧΙΧ. [Ει 10. ["Ορα μοι κανταῦθα τῆς Παρθένου τὸ ἦθος, καὶ ὅσην εἶχεν ἐν νεαρῷ κομιδῇ τῷ σώματι καὶ φρονήματος ὁμοῦ καὶ πνεύματος τελειότητα. Έως μὲν γὰρ ἀνδρὸς ὑπόληψις ἦν, τὴν σύλληψιν εὐκ ἐδέχετο. ᾿Αλλὰ κἂν ἀρχάγγελος ᾖς, φησί, καν ὑπερφυή μοί τινα καὶ οὐράνια κομίζῃς τὰ εὐαγ γέλια, ἀλλ' ἐμὲ καὶ ἀνδρὶ συνελθεῖν καὶ συλλα δεῖν καὶ τεκεῖν, ἀμήχανον. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τὴν παρουσίαν, καὶ τὴν ἐνοίκησιν, τὴν μὲν τοῦ Πνεύματος, τὴν δὲ τοῦ Υἱοῦ προσευηγγελίσθη, πεί θεται μὲν καὶ πιστεύει· μηδὲν γὰρ ἀδύνατον εἶ και θεῷ· φυσᾶται δὲ καὶ ἐπαίρεται οὐδὲ οὔ τως, ἀλλὰ καταπίπτει μᾶλλον καὶ ὑποστέλλεται καὶ δούλην μὲν ἑαυτὴν οὐκ ὀνομάζει μόνον, ἀλλὰ καὶ, ὡς εἰκὸς, ἑτοίμην εἶναι λέγει πρὸς τὸ ὑπούρ γημα· ὡς δὲ καὶ ὑπὲρ αὐτὴν ὄν, οὐ δέχεται μᾶλλον ἢ ἐπεύχεται τὸ ἐπάγγελμα.] Αλλος μὲν οὖν ἄλλο τι τῶν περὶ ταύτην τὴν μυσταγωγίαν ἐπαινείτω καὶ θαυμαζέτω τῆς κόρης, ὁ μὲν τὴν ἀσφάλειαν, ὁ δὲ τὴν εὐπείθειαν· ὁ μὲν, ὅτι με συνηρπάγη λαμ πραῖς οὕτω καὶ μεγάλαις καὶ παρὰ λαμπροῦ καὶ μεγάλου τοῦ ἀρχαγγέλου ταῖς ὑποσχέσεσιν· ὁ δ᾽ ὅτι μὴ πέρα τοῦ μετρίου δυσπειθῶς ἐχρήσατο ταῖς ἐναντιώσεσιν· ἀλλ᾽ ἐπίσης ἐξέφυγε καὶ τῆς προ γονικῆς ἀπάτης, τῆς Εὔας, φημί, τὴν εὐήθειαν, καὶ τῆς συγγενικῆς ἀπιστίας τοῦ Ζαχαρίου πρὸ μικρού τὴν ἀπείθειαν. Ἐμοὶ δὲ καὶ τὸ ὕψος τῆς ταπεινοφροσύνη; οὐχ ἧττον δοκεῖ θαυμαστὸν, ἀλλ᾽ εἴπερ τι τῶν ἄλλων, ἐκπληκτικώτατον, δι' ήν τάχα καὶ ἐπὶ
JOANNIS GEOMETRÆE
ἀνθρώπου πολλάκις τὸ τοῦ φύσει Θεοῦ, τοῦ δὲ Θεοῦ
τὸ τοῦ φύσει καλουμένου πάλιν ἀνθρώπου διὰ τὴν
ἄκραν ἔνωσίν τε καὶ περιχώρησιν.
ἄκραν-ἔνωσίν
propter υπiσnem secundum hypostasim ac per 4 καὶ διὰ τὴν τῶν ὀνομάτων ἀντίπτωσιν, ὡς του μὲν
unionem
deificationem secundum gratiam, sed etiam propter
idiomatum communicationem; adeo ut et homini
peraepe tribeantur,quae natura sua sunt Dei propria,
el vicissim Deo, quæ suapte natura sunt propria
et propter circuminsessionem.
hominis, videlicet et propter arctissimam unionem
ΙΗ'. [Διά τί δὲ οὐκ εἶπε, τὸ γεννώμενον ὑπὸ σοῦ,
ἀλλ᾽ ἁπλῶς, τὸ γεννώμενον; Οτι οἶδεν, οὐκ ἀπὸ
γυναικός, ἀλλ᾽ ἀπὸ ἀνδρὸς κυρίως καὶ πρώτως τὴν
γέννησιν. Καὶ γεννᾷ μὲν ὁ πατήρ, ἡ δὲ μήτηρ διαδε
χομένη, τελεσφορεί καὶ προάγει τὴν γέννησιν. Ιν' οὖν
μήτε ἀπὸ ταύτης ὅλον, μήτε δὲ καὶ ἀπὸ πατρὸς,
ἀλλ' ἀφ' ἑαυτοῦ δείξῃ τὴ γέννημα, καὶ γεννῶν ὁμοῦ
καὶ γεννώμενον, διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν.] [Πίστις,
φησί, τῶνδε τῶν εὐαγγελίων, ἕτερα ευαγγέλια προσ
εμφερῆ καὶ ὑπερφυή, δι' ἐμοῦ καὶ γινωσκόμενα καὶ
γινόμενα. Τούτων δέ σοι παρὰ πολλῶν ἀπόδειξις,
τοῦ ὀνόματος, ἀπὸ τῆς συγγενείας, ἀπὸ τοῦ πράγματος, ἀπὸ τοῦ χρόνου, καὶ ἀπ' αὐτοῦ τοῦ θαύματος. Ἰδοὺ
γὰρ Ελισάβετ, ή συγγενής σου, συνέλαβεν ἐν
γήρει, ή καλουμένη στείρα· τοσοῦτον εἰς ἕξινἧκε τῆς
ἀπαιδίας, ὥστε καὶ εἰς κλῆσιν αὐτῇ γνώρισμα εἶναι
τὸ ἀτύχημα· καὶ δὴ πλέον, ὅτι οὐδὲν ἀδυνατήσει
παρὰ τῷ Θεῷ].
ΧΥΕΙ. [Gurnam vero (angelus) non dixit, quod
generatur ex le, sed simpliciter, quod generatur 311
Quia noverat, non mulieris, sed proprie ac primario viri esse generationem. Εt sane patris est generare; matris vero, cum receperit, generationem
and finem perducere, atque in lucem edere. Itaque
ut ostenderet, prolem illam, generantem simul et
genitam, non ipsi (Virgini) ex integro, neque
elism patri cuipiam, sed sibimetipsi deberi ut generaretur, propterea sic locutus est.] [Fiden, inquit "
(angelus), faustis hisce nuntiis alia faciaut nuntia,
hisce-similia et miraculo stupenda, quæ per me et
manifestantur et exsecutioni demandantur. Horum
autem probationem multiplici ex capite præsto habes, in nomine, in cognatione, in re ipsa, in tempore, in ipso demum prodigio. Ecce enim Elisabel,
cognata lua, concepit in senectule, quæ vocatur sierilis” (en usque enim indomitæ sterilitatis devenerat, ut infortunium cederet ei in nomen, quo denotaretur), et, quod etiam majus est, quia nihil impossibile apud Deum"].
Ο
ΧΙΧ. [Ει hic quidem perpende, quæso, Virginis
mores, et quautaṇa in juvenili admodum corpora
et mentis et spiritus perfectionem gereret. Quam
diu enim auberat viri suspicio, in conceptionem
pellatenus consensit. Sed licet, inquit, tu sis are
changelus, licet superna quædam mihi et cœlestia
nuntia defɑras, at enim ut cum viro ipsa congrediar, concipiamque ac pariam, id impossibile. At
posiquam commonita est tum de sancti Spiritus
adventu, tum de Dei Filio in ipsa inhabitaturo, acquiescit illa quidem et credit; nihil enim Deo inpossibile esse; neque tamen inflatur propterea,
atque extollitur, sed deprimitur potius, seseque
demittit; et non modo ancillam so appellat, verunt, ut consentaneum est, paralain quoque se
esse ad ministerium aßßrial; verumtamen cum
propositum munus eo ipsa sit altius, non tam illud
assumit, quam se ei famulaturam esse pollicetur.]
Aki itaque alia ex iis, quae ad hoc mysterium pertiment, celebranda assumant, el Virginis demirentur
atius quidem prudentiam, alius vero obsequium;
alius, quod splendidis adeo ingentibusque fulgentis
ac magni archangeli promissionibus capta non
fuerit; alius, quod non plus æquo a fide temperanilo sese ronitentem exhibuerit; sed perinde et
seducta progenitricis, Ever, inquam, impredeuti
simplicitate, et a mupera increduli cognati Zachariæ diffidentia caverit. At mihi haud miranda minus imo vero etiam maximo præ reliquis (si-
" Luc. 1, 35. ss Ibid. 36. ss Ibid. 37.
Sententia sane dignissima est quam præ
oculis nunquam non habeat quisquis de sanctæ
10. ["Ορα μοι κανταῦθα τῆς Παρθένου τὸ ἦθος,
καὶ ὅσην εἶχεν ἐν νεαρῷ κομιδῇ τῷ σώματι καὶ
φρονήματος ὁμοῦ καὶ πνεύματος τελειότητα. Έως
μὲν γὰρ ἀνδρὸς ὑπόληψις ἦν, τὴν σύλληψιν εὐκ
ἐδέχετο. ᾿Αλλὰ κἂν ἀρχάγγελος ᾖς, φησί, καν
ὑπερφυή μοί τινα καὶ οὐράνια κομίζῃς τὰ εὐαγ
γέλια, ἀλλ' ἐμὲ καὶ ἀνδρὶ συνελθεῖν καὶ συλλα
δεῖν καὶ τεκεῖν, ἀμήχανον. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τὴν
παρουσίαν, καὶ τὴν ἐνοίκησιν, τὴν μὲν τοῦ
Πνεύματος, τὴν δὲ τοῦ Υἱοῦ προσευηγγελίσθη, πείθεται μὲν καὶ πιστεύει· μηδὲν γὰρ ἀδύνατον εἶ
και θεῷ· φυσᾶται δὲ καὶ ἐπαίρεται οὐδὲ οὔ
τως, ἀλλὰ καταπίπτει μᾶλλον καὶ ὑποστέλλεται
καὶ δούλην μὲν ἑαυτὴν οὐκ ὀνομάζει μόνον, ἀλλὰ
καὶ, ὡς εἰκὸς, ἑτοίμην εἶναι λέγει πρὸς τὸ ὑπούρ
γημα· ὡς δὲ καὶ ὑπὲρ αὐτὴν ὄν, οὐ δέχεται μᾶλλον
ἢ ἐπεύχεται τὸ ἐπάγγελμα.] Αλλος μὲν οὖν ἄλλο
τι τῶν περὶ ταύτην τὴν μυσταγωγίαν ἐπαινείτω
καὶ θαυμαζέτω τῆς κόρης, ὁ μὲν τὴν ἀσφάλειαν, ὁ
δὲ τὴν εὐπείθειαν· ὁ μὲν, ὅτι με συνηρπάγη λαμ
πραῖς οὕτω καὶ μεγάλαις καὶ παρὰ λαμπροῦ καὶ
μεγάλου τοῦ ἀρχαγγέλου ταῖς ὑποσχέσεσιν· ὁ δ᾽ ὅτι
μὴ πέρα τοῦ μετρίου δυσπειθῶς ἐχρήσατο ταῖς
ἐναντιώσεσιν· ἀλλ᾽ ἐπίσης ἐξέφυγε καὶ τῆς προγονικῆς ἀπάτης, τῆς Εὔας, φημί, τὴν εὐήθειαν, καὶ
τῆς συγγενικῆς ἀπιστίας τοῦ Ζαχαρίου πρὸ μικρού
τὴν ἀπείθειαν. Ἐμοὶ δὲ καὶ τὸ ὕψος τῆς ταπεινοφρο
σύνη; οὐχ ἧττον δοκεῖ θαυμαστὸν, ἀλλ᾽ εἴπερ τι
τῶν ἄλλων, ἐκπληκτικώτατον, δι' ήν τάχα καὶ ἐπὶ
Virginis prærogativis absque erroris periculo dijudicare cupit, Mira omnia fuerunt, quæ ad Mariam
Распознавание текста
col. 827–828page 11 of 98
PG 106:827τοσοῦτον ὑψώθη, καὶ πρὸς ὑπουργίαν ἀφιερώθη τοῦ ταπεινώσαντος ἑαυτὸν μέχρι καὶ σώματος καὶ θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. Τί γάρ φησιν; Οὕτω τοῦ ἀρχαγγέλου και σχημάτων καὶ ῥημάτων τυχοῦσα, καὶ κεχαριτωμένη καὶ νύμφη ἀκούσασα τοῦ Θεοῦ, καὶ τοῖς λεγομένοις πιστεύσασα, δούλην ἑαυτὴν ὅμως καλεῖ· καὶ τὴν ἐπαγγελίαν δέχεται μὲν καὶ συγκατατίθεται, ὡς δὲ μὴ κατ' αὐτὴν, ἀλλὰ κρείττονα και προσδοκίας οὖσαν, ἐπεύχεται. Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. Ταυτά τοι κἀκεῖνος ἀπῆλθεν εὐθὺς ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος, [οὐ μόνον ἀπαρτίσας ὅπερ ἐβούλετο, ἀλλὰ καὶ ὑπερθαυμάσας τοῦ παρθενικοῦ κάλλους τὴν ὡραιότητα, καὶ τῆς ἀρετῆς τὴν ὑπερβολὴν, καὶ μηδὲν ἐπὶ πλέον βασανίσαι θελήσας, ἀλλὰ τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως εκεί της δεξάμενος. Κ'. Εύδρομά μοι τὰ μέχρι τούτων· τὰ δ᾽ ἐντεῦθεν εύστομα κείσθω, ὡς οὐκ ἄῤῥητα μόνον, ἀλλὰ καὶ ἄληπτα, καὶ χρόνῳ μόνον, ἀλλ' οὐχὶ καὶ τρόπῳ τῆς ἄνω καὶ πρώτης γεννήσεως ή μόνης λειπόμενα. Καὶ τάχα ὥσπερ ἀνδρὸς ἄχραντον, οὕτω καὶ λόγων ἀμέθεκτον, ὁ τεχθεὶς Λόγος τὴν σύλληψιν διεφύλαξεν, ἄσπορον μὲν πιστευθῆναι θελήσας, ἄπορον δὲ ταύ την ερμηνευθῆναι διατηρήσας. Ἐκεῖνο δ᾽ οὐκ ἀπο ρον, ἀλλὰ καὶ λίαν εὔπορον καὶ τῆς ἀμερίστου Τριά δος ἀμέριστον· ὡς ὅτι σαρκοῦται μὲν, οὐκ ἄλλος τις τῆς Τριάδος, ἀλλ' ὁ Υἱός, ἵνα καὶ πάλιν ὡς Υἱὸς μείνῃ, μη μετατιθεμένης τῆς ιδιότητος ἢ καὶ πάλιν Δη μιουργός, καθάπερ κτίσας τὸ πρότερον, οὕτω καὶ ἀνακαινίσας τὸ δεύτερον· ἀλλὰ καὶ υἱοὶ γενώμεθα δι' Υἱοῦ, διὰ τοῦ φύσει, θέσει προσοικειούμενοι, καὶ δι᾿ αὐτοῦ τοῦ κληρονόμου πρὸς τὴν συγκληρονομίαν παρακαλούμενοι. Καὶ ὅτι ἐνοῦται μὲν τῇ σαρκὶ πᾶσα καὶ τελείως ἡ θεότης, οὐσιωδῶς· μόνος δὲ ὁ Υἱός, ὑποστατικῶς εἴπερ καὶ ὁλικῶς μὲν ἡμῖν ἡ θεότης ἐν τῷ Πατρὶ, ὁλικῶς δὲ τῷ Υἱῷ, ὁλικῶς δὲ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύ ματι· καὶ οὕτως ὅλη μὲν ἡ τῆς θεότητος φύσις ὅλῃ τῇ ἀνθρωπίνῃ κραθείσα φύσει, τὸν θεάνθρωπον ἀπετέλεσεν. Οὐ μὴν ὥσπερ ὅλῃ τῇ φύσει τὴν φύσιν ὅλην, οὕτω καὶ τὰς ὑποστάσεις όλας ὅλαις ταῖς ἀνθρωπίναις ἐνωθῆναι λέγειν ἐκδιασθησόμεθα ἅπαγε! οὐδὲ διανοηθησόμεθα. Αλλ' ὅλην μὲν ὅλῃ τῇ ἀνθρωπότητα την θεότητα, ὡς πρὸς τὰς φύσεις, μόνον δὲ τὸν Υἱόν μόνῃ τῇ τοῦ Υἱοῦ κα κρᾶσθαι σαρκί, ὡς πρὸς τὰς ὑποστάσεις ὁμολογή η
SERMO IN SS. DEIPARE ANNUNTIATIONEM.
stupore digna videtur humilitatis profunditas, propter quam et ad sublimem adeo altitudinem facile
evecta est, el sacrata divinitus fuit tremendo illius
ministerio, qui humiliavit semeptisum aeque ad
(assumendum) corpus, et ad mortem, mortem autem
crucis s. Quid enim ipsa fatur? Archangeli tum
adspectu tum alloquio ad bunc modum digmata,
et tum gratia plena tum Dei sponsa appellata, pro
verissimis insuper illa, quæ dicebantur, plane habens, ancillam tamen semetipsam vocat; et iis, quee
sikt proponuntur, acquiescit illa quidem, et consensum præbet; tamen veluti quæ meritis suis celsiora sint, sed et præter omnem exspectationem
fiant, ad ea mere officium famule pollicetur:
τοσοῦτον ὑψώθη, καὶ πρὸς ὑπουργίαν ἀφιερώθη quidem in Virgine aliud præ allo mirandum sit
τοῦ ταπεινώσαντος ἑαυτὸν μέχρι καὶ σώματος
καὶ θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. Τί γάρ φησιν;
Οὕτω τοῦ ἀρχαγγέλου και σχημάτων καὶ ῥημάτων
τυχοῦσα, καὶ κεχαριτωμένη καὶ νύμφη ἀκούσασα
τοῦ Θεοῦ, καὶ τοῖς λεγομένοις πιστεύσασα, δούλην
ἑαυτὴν ὅμως καλεῖ· καὶ τὴν ἐπαγγελίαν δέχεται
μὲν καὶ συγκατατίθεται, ὡς δὲ μὴ κατ' αὐτὴν,
ἀλλὰ κρείττονα και προσδοκίας οὖσαν, ἐπεύχεται.
Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ
ῥῆμά σου. Ταυτά τοι κἀκεῖνος ἀπῆλθεν εὐθὺς
ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος, [οὐ μόνον ἀπαρτίσας ὅπερ
ἐβούλετο, ἀλλὰ καὶ ὑπερθαυμάσας τοῦ παρθε
νικοῦ κάλλους τὴν ὡραιότητα, καὶ τῆς ἀρετῆς
τὴν ὑπερβολὴν, καὶ μηδὲν ἐπὶ πλέον βασανίσαι
θελήσας, ἀλλὰ τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως εκεί- Ecce ancilla Domini, fat mihi secundum verbum
της δεξάμενος.
fuum s. Sic ipsa quidem; et statim discessit ab
en angelus non solum munere, quod sibi cordi erat, feliciter perfunctus, sed insuper stupore perculsus
præ virgineæ pulchritudinis venustate, præque virtutis eminentia, nihilque ulterius habens, quod
sciscitaretur, sed jam assensus illius confessionem assecutus.
Κ'. Εύδρομά μοι τὰ μέχρι τούτων· τὰ δ᾽ ἐντεῦ
θεν εύστομα κείσθω, ὡς οὐκ ἄῤῥητα μόνον, ἀλλὰ
καὶ ἄληπτα, καὶ χρόνῳ μόνον, ἀλλ' οὐχὶ καὶ τρόπῳ
τῆς ἄνω καὶ πρώτης γεννήσεως ή μόνης λειπόμενα.
Καὶ τάχα ὥσπερ ἀνδρὸς ἄχραντον, οὕτω καὶ λόγων
ἀμέθεκτον, ὁ τεχθεὶς Λόγος τὴν σύλληψιν διεφύλαξεν,
ἄσπορον μὲν πιστευθῆναι θελήσας, ἄπορον δὲ ταύτην ερμηνευθῆναι διατηρήσας. Ἐκεῖνο δ᾽ οὐκ ἀπο
ρον, ἀλλὰ καὶ λίαν εὔπορον καὶ τῆς ἀμερίστου Τριάδος ἀμέριστον· ὡς ὅτι σαρκοῦται μὲν, οὐκ ἄλλος τις
τῆς Τριάδος, ἀλλ' ὁ Υἱός, ἵνα καὶ πάλιν ὡς Υἱὸς μείνῃ,
μη μετατιθεμένης τῆς ιδιότητος ἢ καὶ πάλιν Δημιουργός, καθάπερ κτίσας τὸ πρότερον, οὕτω καὶ
ἀνακαινίσας τὸ δεύτερον· ἀλλὰ καὶ υἱοὶ γενώμεθα δι'
Υἱοῦ, διὰ τοῦ φύσει, θέσει προσοικειούμενοι, καὶ
δι᾿ αὐτοῦ τοῦ κληρονόμου πρὸς τὴν συγκληρονο
μίαν παρακαλούμενοι.
XX. Plana mihi que naque omnia; at quæ dein
succedunt, silentio præstat transmittere, quippe
quæ non modo verbis nullatenus enarrari, sed ne
cogitatione quidem attingi possint, quæque a c
lesti illa ac prima, alloquin singularissima, gene
ratione, etsi ratione temporis defciant, et non de
ficiunt ratione modi. Et, ut facile patet, Verbam,
nasci dignatus, conceptionem suam quemadmo:lam
a virt opera puram, ita ratiocinationilus impervlam custodivit, volens nempe, ut factan sine semine fides eam crederet, et eamdem omni investigationi servans inaccessam. Illud tamen haud
capta difficile, quinimo facite est et obvium, atque individuæ Trinitati prorsus necessario conveniens, quod non alia quæpiam Trinitatis persona,
sed Filius carnem induat, ut et denuo, non mutata
personali proprietate, tanquam Filius persistat;
vel etiam ut naturæ Artifex quemadmodum prius creavit, Ita nunc opificium suum secundo renovet; quin etiam ut filii per Filium efficiamur, per eum nimirum, qui Filius est natura, adsciscamur in
Glios adoptionis, perque eum, qui hæres est naturalis, în communionem hæreditatis vocemur.
Καὶ ὅτι ἐνοῦται μὲν τῇ σαρκὶ πᾶσα καὶ τελείως ἡ
θεότης, οὐσιωδῶς· μόνος δὲ ὁ Υἱός, ὑποστατικῶς·
εἴπερ καὶ ὁλικῶς μὲν ἡμῖν ἡ θεότης ἐν τῷ Πατρὶ,
ὁλικῶς δὲ τῷ Υἱῷ, ὁλικῶς δὲ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύ
ματι· καὶ οὕτως ὅλη μὲν ἡ τῆς θεότητος φύσις ὅλῃ
τῇ ἀνθρωπίνῃ κραθείσα φύσει, τὸν θεάνθρωπον
ἀπετέλεσεν. Οὐ μὴν ὥσπερ ὅλῃ τῇ φύσει τὴν
φύσιν ὅλην, οὕτω καὶ τὰς ὑποστάσεις όλας ὅλαις
ταῖς ἀνθρωπίναις ἐνωθῆναι λέγειν ἐκδιασθησόμεθα·
ἅπαγε! οὐδὲ διανοηθησόμεθα. Αλλ' ὅλην μὲν ὅλῃ
τῇ ἀνθρωπότητα την θεότητα, ὡς πρὸς τὰς
φύσεις, μόνον δὲ τὸν Υἱόν μόνῃ τῇ τοῦ Υἱοῦ κα
κρᾶσθαι σαρκί, ὡς πρὸς τὰς ὑποστάσεις ὁμολογή
”Philip. 11, 8. ** Luc. 1, 38.
pertinent, ac mira adeo, ut jure nescias, quid stupere
in ipsa magis debeas. At vero patiturne hæc sibi
perpetuo constans miraculorum series, ut in ipsis
ejusdem initiis communi cæterorum misero æque et
Mlud præterea exploratum est, totam quidem
divinitatem perfecte ac substantialiter, solum la.
men Filium hypostatice, carni conjungi. Siquidem,
ut fide tenemus, divinitas est integra in Patre,
η integra in Filio, integra et in Spiritu sancto;
et sic profecto tota natura divinitatis, toti humanæ
conjuncta natura, perfectum Deum hominem constituit. Neque tamen eo adducemur ut temere dicamus, quemadmodum totam naturam naturæ toti,
sic etiam personas omnes (divinas) lunanis om
nibus unitas fuisse. Absit, ac ne leviter quidem
id mentem subeat. Sed profiteamur, integram humanitati integræ divinitatem, quoad naturas quiabjectissimo fato obvoluta divina Virgo appareat?
Essetne dubitandi locus, an aliquid sit in Virgine,
quod præ aliis prærogativis minus stupendum videri possit?
Распознавание текста
col. 829–830page 12 of 98
PG 106:829Υἱὸς μόνος, οὕτω καὶ ἐνεργητικῶς, ἀλλ' εὐδοκίᾳ μὲν τοῦ Πατρὸς, συνεργίᾳ δὲ τοῦ Πνεύματος τὴν πρόσληψιν ἀπεργάζεται, καὶ οὕτω μοι πάλιν ἡ Τριάς ενουμένη γνωρίζεται, καὶ ὁ εἷς Θεὸς πρὶν διαιρεθῆ και συνάγεται. ΚΑ'. Κἀκεῖνο δὲ τῶν ἀναγκαιοτάτων εἰδέναι, ὅτι καὶ τῶν τῆς οἰκονομίας οἴομαι συνεκτικωτάτων, ὅτι μηδ' ὅσον οὖν πρῶτον σαρξ, μηδὲ ἄνθρωπος, εἶτα Θεοῦ Λόγου σὰρξ ἢ καὶ ἄνθρωπος, ἵνα οὕτω προϋποστάσας καὶ ἄμφω τὰς φύσεις ὁμολογήσαντες, εἰς διπλῆν κατενεχθῶμεν ὑπόστασιν ἐκ τῆς διπλῆς καὶ ἰδίᾳ προϋποστάσης ἑκατέρῳ φύσεως· ἀλλ᾽ ἅμα σωμεν. Οὐ μὴν οὐδὲ πάλιν ὥσπερ ὑποστατικῶς ὁ Η μὲν τῷ λόγῳ ἡ σάρξ, ἅμα δὲ τῇ σαρκὶ ὁ Λόγος, καὶ ὁ Θεὸς τῷ ἀνθρώπῳ, εἰ καὶ προῆν, ὡς Λόγος τε καὶ Θεός· ὑπόστασις δὲ τὴ πρὸν τῷ νῦν, ἡ θεό της τῇ ἀνθρωπότητι. Περὶ γὰρ τὸ ἐν τὸ γινόμενον, κινεῖ μὲν γὰρ ὁ Λόγος τὴν φύσιν κινεῖ δὲ δημιουργικῶς, ἀλλ' οὐ σπερμαντικῶς, ως τις ἔφη καὶ τῶν πρὸ ἡμῶν· συνίσταται δὲ καὶ περὶ τὸν Λόγον ἡ φύσις, ὅλη πρὸς ὅλον, αἰσθητή τε καὶ λογική, παθητή τε καὶ νοερά καὶ οὕτω προῆλθεν ὑπόστασις, σύνθετος μὲν, οὐ διπλῆ δέ· καὶ φύσις διπλῆ μὲν, οὐ σύνθετος δέ· ἄφυρτα γὰρ καὶ ἑκάτερα. Τί γὰρ καὶ ἔσται Χριστός, εἰ μήτε καθαρῶς ἄνθρωπος ἔσται, μήτε καθαρῶς ἔσται Θεός, ἀλλ᾽ ἵν᾽ ἀμφό τερα συμπεφυρκὼς ᾖ, καὶ ἀμφοτέρων ἐκτὸς ᾖ; τί δὲ καὶ ὅλως ἐθελήσει καὶ δράσει, μήτ' ἀνθρωπίνως, μήτε θείως, ἀλλ᾽ ἄλλον τινὰ τρόπον σύν θετον ἐθέλων καὶ ὁρῶν ἢ ταῦτα μὲν ἔσται τὰ μυ θώδη τῶν ζώων, είγε κἀκεῖνα ἔσται, καὶ μὴ ἐν ἐπισ νοίαις μόνον, καθάπερ ἀκούομεν καὶ πιστεύομεν. ΚΒ'· 'Αλλὰ ταῦτα μὲν ἴσω; ἑτέρου λόγου τε καὶ καιροῦ, καὶ οὐ τῶν χαριστηρίων μᾶλλον, ἢ ἐναγωνίων. Νυνὶ δὲ βούλομαι μὲν ἅμα πολλὰ θαυμάζειν, καὶ χαίρειν, καὶ φρίττειν, ἤδη δὲ καὶ τοὺς χαριστηρίους προσάγειν. Οὐκ ἔχω δ' οὗτινος ἂν καὶ μᾶλ λον γένωμαι, τοῦ θαύματος ἢ τῆς φρίκης, τῆς χαρ ρᾶς ἢ τῆς εὐχαριστίας· καὶ τοῦ θαύματος ὁποτέ σου μᾶλλον τοῦ μέρους, ὅπως ὁ Θεὸς ἄνθρωπος, ἢ ὅπως ὁ ἄνθρωπος γίνεται Θεός· καὶ ὅπως ὁ Θεὸς ὅλος καὶ ὁ Υἱὸς μόνος, ἢ ὅπως καὶ ὅλος ἐν τῷ κόλπῳ τῷ πα τρικῷ, καὶ ὅλος ἐν τῇ νηδύϊ τῇ μητρικῇ· καὶ ὅπως ὁ Λόγος ἐκ Λόγου παχύνεται, ἢ ὅπως τὸ πάχος τῷ Λόγῳ συνέρχεται· ἢ ὅπως, ἵνα τὸ τελευταῖον εἴπω, παρθένος γεννᾷ, ἡ παρθένος τὴν σύλληψιν δέχεται, καὶ μετὰ τὴν σύλληψιν παρθένος διαφυλάττεται.
Υἱὸς μόνος, οὕτω καὶ ἐνεργητικῶς, ἀλλ' εὐδοκίᾳ
μὲν τοῦ Πατρὸς, συνεργίᾳ δὲ τοῦ Πνεύματος τὴν
πρόσληψιν ἀπεργάζεται, καὶ οὕτω μοι πάλιν ἡ Τριάς
ενουμένη γνωρίζεται, καὶ ὁ εἷς Θεὸς πρὶν διαιρεθῆκαι συνάγεται.
ΚΑ'. Κἀκεῖνο δὲ τῶν ἀναγκαιοτάτων εἰδέναι,
ὅτι καὶ τῶν τῆς οἰκονομίας οἴομαι συνεκτικωτάτων,
ὅτι μηδ' ὅσον οὖν πρῶτον σαρξ, μηδὲ ἄνθρωπος,
εἶτα Θεοῦ Λόγου σὰρξ ἢ καὶ ἄνθρωπος, ἵνα οὕτω
προϋποστάσας καὶ ἄμφω τὰς φύσεις ὁμολογήσαντες,
εἰς διπλῆν κατενεχθῶμεν ὑπόστασιν ἐκ τῆς διπλῆς
καὶ ἰδίᾳ προϋποστάσης ἑκατέρῳ φύσεως· ἀλλ᾽ ἅμα
dom attinet, unitam esse: quoad hypostases vero, σωμεν. Οὐ μὴν οὐδὲ πάλιν ὥσπερ ὑποστατικῶς ὁ
solum Filium soli suimet ipsius carni conjunctum
fuisse. At rursus non sicut hypostatice carnem assumit solus Filius, ita etiam in efficienda assumptione agit ipse solus, sed et cum beneplacito Patrìs, et cooperatione Spiritus; et sic mihi rursus
in sua unitate Trinitas dignoscitur, et unus exsistens Deus, non divisim, sed conjunctim operatur.
XXI. Praeterea inter ea, quae scitu maxime necessaria sunt,
ac mysterii incarnationis quasi
summam constituunt, illud etiam reponendum
censeo, ne minimum quidem temporis prius carnem seu hominem exstitisse, postea vero Dei Verbi
carnem seu etiam hominem evasisse, adeo ut dum
hac ratione præexsistentem utramque pariter naturam profitemur, ex duplici et seorsim przexsis. Η μὲν τῷ λόγῳ ἡ σάρξ, ἅμα δὲ τῇ σαρκὶ ὁ Λόγος,
tente singulatim natura, ad profitendam duplicem
καὶ ὁ Θεὸς τῷ ἀνθρώπῳ, εἰ καὶ προῆν, ὡς Λόγος
personam prolabamur; sed caro simul exstitit τε καὶ Θεός· ὑπόστασις δὲ τὴ πρὸν τῷ νῦν, ἡ θεόcum Verbo, et simul cum carne Verbum, et Deus της τῇ ἀνθρωπότητι. Περὶ γὰρ τὸ ἐν τὸ γινόμενον,
cum homine, quamvis tanquam Verbum et Deus
κινεῖ μὲν γὰρ ὁ Λόγος τὴν φύσιν κινεῖ δὲ δημιουρ
praeexstiterit; hypostasia enim præexsistit ei, quod γικῶς, ἀλλ' οὐ σπερμαντικῶς, ως τις ἔφη καὶ
nunc fit, divinitas scilicet humanitati. Etenim ut τῶν πρὸ ἡμῶν· συνίσταται δὲ καὶ περὶ τὸν Λόγον
nova hac exsurgat creatura, ciet profecto Verbum ἡ φύσις, ὅλη πρὸς ὅλον, αἰσθητή τε καὶ λογική,
naturam, quanquam non per sationis, sed per plas- παθητή τε καὶ νοερά· καὶ οὕτω προῆλθεν ὑπόστα
mationis opus eam cicat, prout inquit etiam qui- σις, σύνθετος μὲν, οὐ διπλῆ δέ· καὶ φύσις διπλῆ μὲν,
dam eorum, qui ante nos fuerunt; consistit auοὐ σύνθετος δέ· ἄφυρτα γὰρ καὶ ἑκάτερα. Τί γὰρ
tem in Verbo natura, tota toti copulata, et ea qui- καὶ ἔσται Χριστός, εἰ μήτε καθαρῶς ἄνθρωπος
dem sensibilis juxta ac rationalis, passibilis ac ἔσται, μήτε καθαρῶς ἔσται Θεός, ἀλλ᾽ ἵν᾽ ἀμφό
spiritualis; atque ita demum persona prodiit com- τερα συμπεφυρκὼς ᾖ, καὶ ἀμφοτέρων ἐκτὸς ᾖ;
posita illa sane, sed non duplex, et e converso naτί δὲ καὶ ὅλως ἐθελήσει καὶ δράσει, μήτ' άνθρω
Cura quidem duplex, non autem composita, quippe πίνως, μήτε θείως, ἀλλ᾽ ἄλλον τινὰ τρόπον σύν
illarum utraque inconfusa manet. Et saue, quid θετον ἐθέλων καὶ ὁρῶν; ἢ ταῦτα μὲν ἔσται τὰ μυ
erit tandem Christus, si omnino neque Deus sit, θώδη τῶν ζώων, είγε κἀκεῖνα ἔσται, καὶ μὴ ἐν ἐπισ
neque omnino homo, sed quidpiam sit ex utroque νοίαις μόνον, καθάπερ ἀκούομεν καὶ πιστεύομεν.
commixtum, nihilque cum alterutra natura commune habeat? Insuper ecqua tandem ei voluntas
aut operaţio si neque humano neque divino, sed alio quodam modo permixto et velit et operetur?
Nempe comparanda hæc iis erunt, quæ in fabulis de quibusdam animantibus narrautur, si tamen
el ista vera sint, et non mere conficta, quemadmodum audimus et credimus.
"
XXII. Verum ista et ad alium potius sermonem
ΚΒ'· 'Αλλὰ ταῦτα μὲν ἴσω; ἑτέρου λόγου τε καὶ
et ad aliud spectant tempus, non vero ad gratia- καιροῦ, καὶ οὐ τῶν χαριστηρίων μᾶλλον, ἢ ἐναγω
rum actionis potius quam certaminis solemnita- νίων. Νυνὶ δὲ βούλομαι μὲν ἅμα πολλὰ θαυμάζειν,
tem. Hoc mihi nunc propositum est, ut et simul καὶ χαίρειν, καὶ φρίττειν, ἤδη δὲ καὶ τοὺς χαρι
vehementer admirer, et gaudeam, et sancto ler- στηρίους προσάγειν. Οὐκ ἔχω δ' οὗτινος ἂν καὶ μᾶλ
rore percellar, atque adeo grati quoque animi obla- λον γένωμαι, τοῦ θαύματος ἢ τῆς φρίκης, τῆς χαρ
tionem adjiciam. Quamquam plane nescio, cuinam ρᾶς ἢ τῆς εὐχαριστίας· καὶ τοῦ θαύματος ὁποτέ σου
amplius affectui indulgeam, admirationisne an sa- μᾶλλον τοῦ μέρους, ὅπως ὁ Θεὸς ἄνθρωπος, ἢ ὅπως
cri horroris, mum gaudii an gratulationis, ac rur- ὁ ἄνθρωπος γίνεται Θεός· καὶ ὅπως ὁ Θεὸς ὅλος καὶ
sus quamnam (mysterii) partem magis stupeam, ὁ Υἱὸς μόνος, ἢ ὅπως καὶ ὅλος ἐν τῷ κόλπῳ τῷ πα
au quo pacto Deus evadat homo, an quomodo homo τρικῷ, καὶ ὅλος ἐν τῇ νηδύϊ τῇ μητρικῇ· καὶ ὅπως
fiat Deus; ac quomodo totus Deus et simul ὁ Λόγος ἐκ Λόγου παχύνεται, ἢ ὅπως τὸ πάχος τῷ
solus Filius naturam humanam induat; vel quo- Λόγῳ συνέρχεται· ἢ ὅπως, ἵνα τὸ τελευταῖον εἴπω,
modo Filius et totus in sinu Patris, et totus sit παρθένος γεννᾷ, ἡ παρθένος τὴν σύλληψιν δέχεται, καὶ
in utero matris; et quomodo Verbum vere dimen- μετὰ τὴν σύλληψιν παρθένος διαφυλάττεται.
sionem corpoream acquirat, aut quomodo massa Verbo convenire queat, vel, ut finem faciam, quo
pacto virgo gignat, vel virgo conceptionis capax sit, et post conceptum virgo servetur.
Conjici ex his potest, Joannem Geometram
post exortam monothelitarum hæresim floruisse.
Palam est enim, Eutychiani erroris partem, quæ
in monotheliticam desiit hæresim, hic ab co per
stringi.
Распознавание текста
col. 831–832page 13 of 98
PG 106:831Πόσα μοι και πηλίκα τούτου τοῦ μυστηρίου τὰ Λ θαύματα, καὶ ἐμοίως άφραστα καὶ ὁμοίως άγνω στα! Πάντα μὲν γὰρ, ὅσα ἐγώ, δι' ἐμὲ γίνεται Θεὸς ὕστερον· οὐ μόνον ὁ ἀόρατος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπερινόητος ὁρατός· ὁ αόριστος ὀριστὸς, ὁ ἀπεριόριστος περιγραπτός, ὁ ἄῦλος ὑλικὸς, ὁ ἀναφὴς ἀπτὸς, ὁ ἀπαθὴς παθητὸς, ὁ ὑπερούσιος, ὁ ὑπέρχρονος, ὁ ἀθά νατος, κτιστὸς, ἐφήμερος καὶ θνητός. Οὔπω δὲ καὶ ὁ ἀνερμήνευτος ἑρμηνευτὸς, οὐδὲ καὶ ὁ ἀκατάληπτος, εἰ καὶ τῇ σαρκὶ ληπτός, καταληπτὸς τῷ θαύ ματι τῆς σαρκώσεως. Αλλ' εἰ δεῖ τι καὶ τολμηρό. τερον εἰπεῖν, ἀκαταληπτότερος, ὅσῳ τῇ πρὸς τῆς φύσεως ἀκαταληψία καὶ τὴν ἐκ τῆς προσλήψεως προσελάβετο· οὐκ ἀνθρωπότητι μίξας θεότητα με νον, ἀλλὰ καὶ μίξας ἀδιαιρέτως, καὶ κεράσας ἀφύρ. τως· οὐδὲ κεράσας οὕτω τὰς φύσεις, ή μίξας μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐνεργείας καὶ τὰ θελήματα. Ὁ μὲν οὖν οὐχ ὥσπερ ὑπὸ χρόνον, οὕτω καὶ ὑπὸ λόγον εὐδόκησε τεχθῆναι, καὶ χάρις αὐτῷ τούτῳ· ὅτι καὶ ὑπὲρ λόγον καὶ ἡ χάρις ὁ καὶ τρόπος τῆς χάριτος. β ΚΓ'. Ὁ δὲ λόγος ἤδη καὶ τοῦ περὶ τὴν. Παρθένον θαύματος άψασθαι μὲν ἐρᾷ, προσπελάσας δὲ ίλιγγια. Πολλὰ μὲν γὰρ καὶ μεγάλα καὶ τὰ κατὰ τὴν Παλαιὰν θαύματα· θάλασσά τε διισταμένη καὶ πάλιν συναπτομένη· καὶ πέτρα πλημμυρουμένη νάμασι· ποτα μοὶ ῥηγνύμενοί τε καὶ ἀναχαιτιζόμενοι· ἥλιος μὲν ἐπεχόμενος· νεφέλη δὲ καὶ προτρέχουσα, στύλος προερχόμενός τε καὶ ἐπερχόμενος· πηγή πικρὰ μέλι δέουσα, καὶ ξηρὰ ῥάβδος άνθεσι βρύουσα· καὶ ἔτι πρὸ τούτων καιομένη τε βάτος άκαυστα, καὶ δροσι ζομένη κάμινος ἀσβεστα· καὶ ὕδωρ ὕδασιν εἰσπυ ρούμενον, καὶ ἵν᾽ ἐῶ τὰ πολλὰ, πλάκες δακτύλῳ Θεοῦ γραφόμεναι, καὶ ὡσεὶ ἄμμος πετεινὰ βρεχόμενα καὶ τὰ τούτων ἀρχαιότερά τε καὶ ἐμφανέστερα, καὶ νῦν πάλιν νεώτερα· στεῖραι τίκτουσαι, καὶ γηραιαὶ βλαστάνουσαι, παραλόγως μὲν, οὐκ ἀσπόρως δέ! ᾿Αλλὰ τί μοι ταῦτα, πρὸς τὸ νόμους λυθῆναι λόγου καὶ φύσεως; 'Αλλ' οὐχὶ χρόνου τε καὶ πηρώσεως καὶ συλλαβεῖν καὶ τεκεῖν παρθένον; Οὐκ ἄνθος οὐδὲ καρπὸν, ὡς ἡ ῥάβδος, μόνον, οὐδέ τι ρευστὸν ἢ καὶ ἄψυχον, ὡς ἡ πέτρα τὸ νάμα, ἀλλὰ βροτόν, μᾶλλον δὲ Θεὸν ὁμοῦ καὶ βροτόν, λογικόν τε καὶ νοερόν· καὶ οὐχ ὅσον μὴ φλεχθῆναι, ἀλλὰ καὶ θεωθῆναι, μηδ' ὑλικῇ, καθάπερ οἱ παῖδες, ἀλλὰ Θεοῦ φλογί· μηδ' ἀχαρῇ καὶ ἔξωθεν σχεῖν τὴν φλόγα, καθάπερ ή βάτος, ἀλλ' ἔνδον τε καὶ ἐπὶ τοσοῦτον· καὶ μὴ διελ θεῖν δοῦναι μόνον, καθὰ καὶ ἡ Ἐρυθρὰ πάλαι τῷ Ισραήλ, ἀλλὰ καὶ σάρκα δοῦναι τῷ ἐξ αὐτῆς· μη δὲ ἁπλῶς γραφήναι, καθάπερ αἱ πλάκες Θεοῦ δακτύλῳ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν συνουσιωθῆναι τὸν Λόγον, καὶ ὑποστῆναι τὸ πρόσλημμα, τίσι ταῦτα παραβαλεῖν εἰκό;;
|
SERMO IN SS. DEIPARE ANNUNTIATIONEM.
Πόσα μοι και πηλίκα τούτου τοῦ μυστηρίου τὰ Λ
θαύματα, καὶ ἐμοίως άφραστα καὶ ὁμοίως άγνω
στα! Πάντα μὲν γὰρ, ὅσα ἐγώ, δι' ἐμὲ γίνεται Θεὸς
ὕστερον· οὐ μόνον ὁ ἀόρατος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπερινόητος ὁρατός· ὁ αόριστος ὀριστὸς, ὁ ἀπεριόριστος
περιγραπτός, ὁ ἄῦλος ὑλικὸς, ὁ ἀναφὴς ἀπτὸς, ὁ
ἀπαθὴς παθητὸς, ὁ ὑπερούσιος, ὁ ὑπέρχρονος, ὁ ἀθά
νατος, κτιστὸς, ἐφήμερος καὶ θνητός. Οὔπω δὲ καὶ ὁ
ἀνερμήνευτος ἑρμηνευτὸς, οὐδὲ καὶ ὁ ἀκατάλη
πτος, εἰ καὶ τῇ σαρκὶ ληπτός, καταληπτὸς τῷ θαύματι τῆς σαρκώσεως. Αλλ' εἰ δεῖ τι καὶ τολμηρό.
τερον εἰπεῖν, ἀκαταληπτότερος, ὅσῳ τῇ πρὸς τῆς
φύσεως ἀκαταληψία καὶ τὴν ἐκ τῆς προσλήψεως
προσελάβετο· οὐκ ἀνθρωπότητι μίξας θεότητα με
νον, ἀλλὰ καὶ μίξας ἀδιαιρέτως, καὶ κεράσας ἀφύρ.
τως· οὐδὲ κεράσας οὕτω τὰς φύσεις, ή μίξας μόνον,
ἀλλὰ καὶ τὰς ἐνεργείας καὶ τὰ θελήματα. Ὁ μὲν οὖν
οὐχ ὥσπερ ὑπὸ χρόνον, οὕτω καὶ ὑπὸ λόγον εὐδόκησε
τεχθῆναι, καὶ χάρις αὐτῷ τούτῳ· ὅτι καὶ ὑπὲρ λόγον
καὶ ἡ χάρις ὁ καὶ τρόπος τῆς χάριτος.
Quot et quam sublimia in hoe mysterio mihi
elucent miracula, quanta sermonis juxta ac meutis meæ vim superantia! Quidquid enim ipse sum,
hoc ipsum Deus novissime propter me nascitur;
qui nedum invisibilis oculis, sed ne mente quidem
comprehensibilis est, bic fit visibilis; infinitus
evadit finitus, incircumscriptus circumscribitur,
materiam induit qui nescit materiam, fit palpabilis qui tangi nequit, exsors passionum fit passion:i
obnoxius, et creatura teinporalis ac mortalis apparet qui substantiam omnem et omne tempus
prætergreditur, ac natura est immortalis. Neque
tamen propter admirandam incarnationem efficitur, ut qui omnem vincebat investigationem, investigationi deinde pateat, neque iterum ut qui
β incomprehensibilis erat, utul carne comprehensus,
comprehendi cogitatione queat. Quin imo, si quid
etiam audacius fari licet, longe incomprehensibilior evadit, quatenus incomprehensibilitati, quæ propria est divinæ naturæ, eam, quæ ex assumptæ carnis mysterio proficiscitar, incomprehensibilitatem adjieit: dum videlicet humanitati divinitatem non
connectit modo, sed indivisibiliter connectit, et semota quavis confusione permiscet; neque hoc pacto
naturas tantum modo permiscel seu connectit, verum etiam operationes et voluntates. Quod itaque non
ea ratione ipsi nasci placuerit, ut quemadmodum tempori obnoxius factus est, ita sermone effabilis
evaderet, etiam in hoc ipso revelatur gratia: quoniam tum gratia, tum ratio gratiæ omnem dicendi
facultatem superant.
ΚΓ'. Ὁ δὲ λόγος ἤδη καὶ τοῦ περὶ τὴν. Παρθένον
θαύματος άψασθαι μὲν ἐρᾷ, προσπελάσας δὲ ίλιγγια.
Πολλὰ μὲν γὰρ καὶ μεγάλα καὶ τὰ κατὰ τὴν Παλαιὰν
θαύματα· θάλασσά τε διισταμένη καὶ πάλιν συναπτομένη· καὶ πέτρα πλημμυρουμένη νάμασι· ποτα
μοὶ ῥηγνύμενοί τε καὶ ἀναχαιτιζόμενοι· ἥλιος μὲν
ἐπεχόμενος· νεφέλη δὲ καὶ προτρέχουσα, στύλος
προερχόμενός τε καὶ ἐπερχόμενος· πηγή πικρὰ μέλι
δέουσα, καὶ ξηρὰ ῥάβδος άνθεσι βρύουσα· καὶ ἔτι
πρὸ τούτων καιομένη τε βάτος άκαυστα, καὶ δροσι·
ζομένη κάμινος ἀσβεστα· καὶ ὕδωρ ὕδασιν εἰσπυ
ρούμενον, καὶ ἵν᾽ ἐῶ τὰ πολλὰ, πλάκες δακτύλῳ Θεοῦ
γραφόμεναι, καὶ ὡσεὶ ἄμμος πετεινὰ βρεχόμενα
καὶ τὰ τούτων ἀρχαιότερά τε καὶ ἐμφανέστερα, καὶ
νῦν πάλιν νεώτερα· στεῖραι τίκτουσαι, καὶ γηραιαὶ
βλαστάνουσαι, παραλόγως μὲν, οὐκ ἀσπόρως δέ!
᾿Αλλὰ τί μοι ταῦτα, πρὸς τὸ νόμους λυθῆναι λόγου
καὶ φύσεως; 'Αλλ' οὐχὶ χρόνου τε καὶ πηρώσεως καὶ
συλλαβεῖν καὶ τεκεῖν παρθένον; Οὐκ ἄνθος οὐδὲ
καρπὸν, ὡς ἡ ῥάβδος, μόνον, οὐδέ τι ρευστὸν ἢ καὶ
ἄψυχον, ὡς ἡ πέτρα τὸ νάμα, ἀλλὰ βροτόν, μᾶλλον
δὲ Θεὸν ὁμοῦ καὶ βροτόν, λογικόν τε καὶ νοερόν· καὶ
οὐχ ὅσον μὴ φλεχθῆναι, ἀλλὰ καὶ θεωθῆναι, μηδ'
ὑλικῇ, καθάπερ οἱ παῖδες, ἀλλὰ Θεοῦ φλογί· μηδ'
ἀχαρῇ καὶ ἔξωθεν σχεῖν τὴν φλόγα, καθάπερ ή
βάτος, ἀλλ' ἔνδον τε καὶ ἐπὶ τοσοῦτον· καὶ μὴ διελθεῖν δοῦναι μόνον, καθὰ καὶ ἡ Ἐρυθρὰ πάλαι τῷ
Ισραήλ, ἀλλὰ καὶ σάρκα δοῦναι τῷ ἐξ αὐτῆς· μηδὲ ἁπλῶς γραφήναι, καθάπερ αἱ πλάκες Θεοῦ
δακτύλῳ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν συνουσιωθῆναι τὸν Λόγον,
καὶ ὑποστῆναι τὸ πρόσλημμα, τίσι ταῦτα παραβα
λεῖν εἰκό;;
(4*) Ad Elisabet Præcursoris matrem hæc spectant.
XXII. Verum sermo jam et flad portentum
exoptat delibare, quod in Virgine suspicimus; sed
eo accedere dum nititur, quadam veluti vertigine
se laborare persentit. Et sane multa utique ac magna
splendent etiam in veteri fœdere prodigia: maris
unde hinc inde recedentes, atque iterum in unum
confuentes, laticca e petra erumpentes et exudantes: fluminum impetus tum interruptus Lum
retroactus; sol stare jussus; tum etiam nubes
præcurrens, et columna ignis modo præedens,
modo subsequens: fons amarus melle diffluens,
et arida virga floribus onusta; ac præterea ante
ista rubus ardens et non combustus; tuin fornax
inexstincta, sed rore madens; et aqua aquis incensa,
atque, ut plura prætermittam, tabuke Dei digito
conscriptæ, et volucres instar arenæ depluentes, et
manna cœlitus demissum, aliaque bis et antiquiora
et præclariora, ac recentiora quoque, quæ nunc
iterum evenere, steriles parientes (4'), et effœta
ætate mulieres inopinate, quanquam non sine
suscepto semine, in utero gestantes!. Verum enimvero quid ista mihi, si cum deficientibus (in Virgine) tum ratiocinationis nostra, tum natura legibus conferantur? An vero ætas effœta ac sterilitas
(partu miro dilata) ullo modo comparari queant
cum portentis illius, quæ virgo et conceperit, et
pepererit? Quod autem non fores tantummodo
fructumve protulerit, uti prisca illa virga, neque
Aluxum quidpiam atque iuanimatum, sicut olim
petra laticem, sed bominem, quinimo Deum simul
et hominem ratione intelligentiaque præditum.
Quodque non modo combusta non fuerit, imo diРаспознавание текста
col. 833–834page 14 of 98
PG 106:833και ΚΔ'. Τὸ δὲ μὴ μόνον καὶ συλλαβεῖν παρθένον, καὶ συλλαβοῦσαν διατελεῖν, ἀλλὰ καὶ τεκοῦσαν τὴν παρθενίαν διατηρεῖν, πῶς οὐ διπλοῦν μὲν ἡμῖν τὸ κατὰ τὴν παρθένον μόνον αναδείκνυσι θαῦμα τοῦ μυτ στηρίου; μείζον δὲ, είπερ τι μείζον εἰπεῖν ἔξεστι, καὶ τοῦ προλαβόντος, φαίνεται. Τὸ μὲν γὰρ μήπω παχυνθέντα τὸν λόγον, ἀφράστως μὲν, ἀσείστως δὲ τῶν νυμφικῶν εἰσελθεῖν κλείθρων, καὶ σάρκα λαβεῖν, θαυμαστὸν μὲν καὶ οὐδὲ καταληπτόν· πῶς γὰρ οὗ; οὔπω δὲ τοσοῦτον, ὅσον μετὰ τοῦ πάχους ὅλου καὶ τοῦ προσλήμματος ἐξελθόντα, τὴν πύλην ἐσφραγισμένην ἀπολιπεῖν, ὥσπερ ἂν εἰ μηδὲ τὴν ἀρχὴν διελ θὼν ἦν. ΚΕ'. Καὶ τί μοι τοῦ θαύματος ἀνιχνεύειν τὸ πέλα γος; Οὕτω γὰρ ἔδοξε καὶ τοῖς πάλαι τοῦτο θαυματ στον, ὡς ἄνωθεν ἀεὶ τοῦτο καὶ τοὺς προφήτας ἐκπλήττεσθαι, καὶ μὴ μόνον πανταχού περιφέρειν, ἀλλὰ καὶ ὑπογράφειν συμβόλοις γέ τισι καὶ σκιαῖς εἴ πως, ὥσπερ ἐν ἀμαυροτέροις εισί χρώμασι, σκιαγραφήσουσι τὸ τοῦ πράγματος μέγεθος. Κάνο ταῦθα μαθών, ἔγνωκα, συγκρίνας ἀνωτέρω τὰ αὐτόθεν ἀσύγκριτα. Ὅσον γὰρ τύπου καὶ ἀληθείας τὸ μέσον, καὶ σώματος καὶ σκιᾶς, καὶ πράγματος καὶ ὀνείρατος, τοσοῦτον κἀκείνων πάντων ὁμοῦ καὶ μόνου τοῦ κατὰ τὴν Παρθένον θαύματος. Πάντα γὰρ ἐκεῖνα ταύτην ἐτύπων, καὶ πάντα ταύτην πάντες νομίζουσι σε καὶ ὀνομάζουσι· θάλασσαν σχιζομένην καὶ πάλιν συνερχομένην πύλην διαβαινομένην ἅμα καὶ κατ κλεισμένην· κάμενον δροσιζομένην ἅμα και φλογο μένην· βάτον καιομένην, ἀλλ᾽ οὐ κατακαιομένην νεφέλην ἡμέρας ἅμα καὶ εὐθυπορίας ἄγγελον στύλον τυρός, οὐ τὸ θεῖον, οἶμαι, μόνον πῦρ ἐπιφε ραμένην, ἀλλὰ καὶ τοῦ θείου καὶ νέου λαοῦ τὸν Φαραώ τὸν νοητόν ἀποφραγνυμένην πέτραν μέλι τον Αύγου βέουσαν, ράβδον ἄνθος, τὴν εὐωδίαν καὶ δόξαν τοῦ γένους, φέρουσαν· [γήν μείνασαν οἷς ἐστὶ, καὶ πλήρη τῆς θείας εὑρισκομένην τροφῆς· καὶ μάννα, τον ἀγεώργητον άρτον, φέρουσαν, εν οὔτε ἄρεσις οὔτε σπορά εγεώργησε· ] κιβωτόν ἅψαυστον, κήπου ἄσυλον, λυχνίαν ἄσβεστον, ναὸν ἄβατον, όρος ατομων, ἀρεταῖς κατάκομον, πλάκα θεόγραφον, στάμνον θεο δόχον, τράπεζαν, ἐφ᾽ ᾖ ὁ τῆς ζωῆς ἄρτος, κλίνην, ἐφ᾽ ἧς ὁ δυνατὸς ἀνεπαύσατο, κλίμακα, δι' ήν κατ έρχεται μὲν θεός, ἀνέρχεται δὲ ὁ θνητὸς, ἀρχομένην μὲν τῶν χθονίων, ἀπεομένην δὲ καὶ τῶν οὐρα γίων. Κα'. Τοσαῦτά μοι καὶ ἔτι πλείω περὶ τὴν Παρ
vina sit effecta, cum tamen non materiali fumma, ut olim tres pueri, sod comburenti Dei ipsius igne
corriperetur, neque ad brevem horam et extrinsecus, ut olim rubus, verum intrinsecus et ad
tempus tam diuturnum: ac rursus quod non more transitum dederit, ut olim Rubrum Israelitis, sed
etiam carnem prodeunti ex ipsa præbuerit; quod insuper non simpliciter, ut quondam legis tabulæ,
Del digito conscripta sit, sed eamdem cum illa substantiam ipsum Verbum habuerit, et quod ex
ipsa assumebat, in suam hypotasim adsciveris; hæc, inquam, omnia quibusnam aliis portestis
comparari possunt?
XXIV. Quod vero non modo conceperit virgo,
et conceptum dein fœtum in lucem ediderit, sed
praeterea enixa virginitatem servaverit, nonne deplex prodigium vel in ipsa tantum virgine mysierium nobis ostendit? Caterum adhuc majus (ci και
men quodpiam majus dicere licet) priori posterius
apparet. Nam quod Verbum nondum corporea maska
circumvestitum ineſſabili quidem ratione, sed prorsus integris virginalibus claustris ingressus fuerit,
caruemque assumpserit, hoc sane mirabile est, et
nullatenus comprehendi potest. Quis enim hoc meget?
Non adeo tamen admirandum illud est, quemadmodum quod cum assumpte quoque crasso corpore
egressus, portam, uti prius, obsignatam reliqueril,
velut ac nunquam transiisset.
ΚΔ'. Τὸ δὲ μὴ μόνον καὶ συλλαβεῖν παρθένον,
καὶ συλλαβοῦσαν διατελεῖν, ἀλλὰ καὶ τεκοῦσαν τὴν
παρθενίαν διατηρεῖν, πῶς οὐ διπλοῦν μὲν ἡμῖν τὸ
κατὰ τὴν παρθένον μόνον αναδείκνυσι θαῦμα τοῦ μυτ
στηρίου; μείζον δὲ, είπερ τι μείζον εἰπεῖν ἔξεστι,
καὶ τοῦ προλαβόντος, φαίνεται. Τὸ μὲν γὰρ μήπω
παχυνθέντα τὸν λόγον, ἀφράστως μὲν, ἀσείστως δὲ
τῶν νυμφικῶν εἰσελθεῖν κλείθρων, καὶ σάρκα λαβεῖν,
θαυμαστὸν μὲν καὶ οὐδὲ καταληπτόν· πῶς γὰρ οὗ;
οὔπω δὲ τοσοῦτον, ὅσον μετὰ τοῦ πάχους ὅλου καὶ τοῦ
προσλήμματος ἐξελθόντα, τὴν πύλην ἐσφραγισμένην
ἀπολιπεῖν, ὥσπερ ἂν εἰ μηδὲ τὴν ἀρχὴν διελ
θὼν ἦν.
ΚΕ'.
KE'. Καὶ τί μοι τοῦ θαύματος ἀνιχνεύειν τὸ πέλα
γος; Οὕτω γὰρ ἔδοξε καὶ τοῖς πάλαι τοῦτο θαυματ
στον, ὡς ἄνωθεν ἀεὶ τοῦτο καὶ τοὺς προφήτας
ἐκπλήττεσθαι, καὶ μὴ μόνον πανταχού περιφέρειν,
ἀλλὰ καὶ ὑπογράφειν συμβόλοις γέ τισι καὶ σκιαῖς
εἴ πως, ὥσπερ ἐν ἀμαυροτέροις εισί χρώμασι,
σκιαγραφήσουσι τὸ τοῦ πράγματος μέγεθος. Κάνο
ταῦθα μαθών, ἔγνωκα, συγκρίνας ἀνωτέρω τὰ
αὐτόθεν ἀσύγκριτα. Ὅσον γὰρ τύπου καὶ ἀληθείας
τὸ μέσον, καὶ σώματος καὶ σκιᾶς, καὶ πράγματος καὶ
ὀνείρατος, τοσοῦτον κἀκείνων πάντων ὁμοῦ καὶ μόνου
τοῦ κατὰ τὴν Παρθένον θαύματος. Πάντα γὰρ ἐκεῖνα
ταύτην ἐτύπων, καὶ πάντα ταύτην πάντες νομίζουσι
σε καὶ ὀνομάζουσι· θάλασσαν σχιζομένην καὶ πάλιν
συνερχομένην πύλην διαβαινομένην ἅμα καὶ κατ
κλεισμένην· κάμενον δροσιζομένην ἅμα και φλογο
μένην· βάτον καιομένην, ἀλλ᾽ οὐ κατακαιομένην·
νεφέλην ἡμέρας ἅμα καὶ εὐθυπορίας ἄγγελον·
στύλον τυρός, οὐ τὸ θεῖον, οἶμαι, μόνον πῦρ ἐπιφε
ραμένην, ἀλλὰ καὶ τοῦ θείου καὶ νέου λαοῦ τὸν Φαραώ
τὸν νοητόν ἀποφραγνυμένην πέτραν μέλι τον Αύγου
βέουσαν, ράβδον ἄνθος, τὴν εὐωδίαν καὶ δόξαν τοῦ
γένους, φέρουσαν· [γήν μείνασαν οἷς ἐστὶ, καὶ πλήρη
τῆς θείας εὑρισκομένην τροφῆς· καὶ μάννα, τον
ἀγεώργητον άρτον, φέρουσαν, εν οὔτε ἄρεσις οὔτε
σπορά εγεώργησε· ] κιβωτόν ἅψαυστον, κήπου
ἄσυλον, λυχνίαν ἄσβεστον, ναὸν ἄβατον, όρος ατομων,
ἀρεταῖς κατάκομον, πλάκα θεόγραφον, στάμνον θεοδόχον, τράπεζαν, ἐφ᾽ ᾖ ὁ τῆς ζωῆς ἄρτος, κλίνην,
ἐφ᾽ ἧς ὁ δυνατὸς ἀνεπαύσατο, κλίμακα, δι' ήν κατ
έρχεται μὲν θεός, ἀνέρχεται δὲ ὁ θνητὸς, ἀρχομένην
μὲν τῶν χθονίων, ἀπεομένην δὲ καὶ τῶν οὐρα
γίων.
XXV. Qui porro meum esse possit, prodigii hujus
pelagus investigare? Hoc ipsum enim admirandumns
adice reteribus quoque visum est, ut vel propheta,
a longe illnd intuentes, nunquam non stupore percallerentur, et non modo ipsum annuntiarent ubique, sed et symbolis quibusdam umbrisque delinearent, si forte obscurioribus aliquibus veluti co.
loribus tantae nei magnitudinem ratione aliqua
adumbrare possent. Atque his edoctus, ipse quoque
cum prioribus ea comparare novi, quæ prius conparatione carebant. Ad illud enim vel unum virgi.
nitatis prodigium sie se habent ea omnia, prout ad
veritatem se habet typus, ad corpus unbrs, atque
ad rem ipsam somnium. Virginem quippe illa ompio adumbrabant; iisque ayudelis presignatum
esse omnes ipsam exsistimant, congruisque noniinibus appellant, maro divisum iterumque adunatum;
portam perviam simul et clausam; fornacem rore
talentem simul, atque ardentem; rubum incensum,
sod non combustum; nubem diei simul of recti
itineris nantiam; columnam ignis, non mode, cre»
diderim, divinum ignem in se ferentem, verum
etiam divinama novumque populum contra spiritua–
lem Pharaonem communientem: petram mel,
Verbum scilicet, effundentem; virgam progeriniHantem florem, qui generis hanian fragrantia est et
gloria; [terram, quæ semper sui similis, ac coelesti
alive.to referta Inventa est; quæque manna, pamem minime enkum, prefert, quem scilicet neque
aratio neque commissum senen auuhil;] nunquam
temeratam arcam, hortum inviolabilem, lucernain
misquam non lucentem, templum inaccessum, montein non sectum ac virtutibus frondentom, tabulam
a Deo conscriptam; urnam Deum continentem; mensam in qua panis est vitæ; lectulum in quo requievit qui potens est, scałam per quam et, descendit Deus, et ascendit homo, terris inniṣam atque
cœlos attingentem.
XXVI. Hæc tam præclara, atque his etiam potiora
Κα'. Τοσαῦτά μοι καὶ ἔτι πλείω περὶ τὴν Παρ
Распознавание текста
col. 835–836page 15 of 98
PG 106:835θένον τὰ θαύματα, μᾶλλον δὲ τὰ τοῦ θαύματος εἰκον νίσματα· καὶ διὰ ταῦτά μοι τὸ περὶ τὴν συλλαβοῦσαν θαυμάζειν, ἔπεισι μὲν, οὐκ ἔξεστι δὲ μὴ καὶ καθυβρίσω τὸ θαῦμα τῷ θαύματι· τὸ δὲ καὶ περὶ τὸν συλληφθέντα θαυμάσαι μὲν, ὅσῳ πλέον εὑρεῖν ἀδύνατον· φρίξαι δὲ μᾶλλον, ἢ θαυμάσαι δέον, απο ρον· κρητῆσαι δὲ μᾶλλον, ἡ φρίξαι καὶ θαυμάσαι πρέπον, ἀσύγκριτον. Οὕτω μοι καὶ πολλὰ καὶ πολ λαχόθεν καὶ ἴσα τῆς ἑορτῆς τὰ μυστήρια· ἀλλὰ τοῦ μὲν θαύματος τοσοῦτον ἐνδειξάμενος μόνον καὶ ἀπολελαυκὼς, ἀφίσταμαι. ΚΖ'. Φρίττω δὲ, Θεὸν εὐρὼν καὶ λαβὼν τῆς φύσεως κοινωνὸν, καὶ Θεῷ τρεφόμενος, ὡς τρώγων τὸ σῶμα καὶ πίνων τὸ αἷμα· μὴ καὶ καταφλεχθῶ νῦν μᾶλλον, οὐ καθαρὸς τοῦ καθαροῦ προσαπτόμενος, καὶ τῇ κοινωνίᾳ κοινὰ τὰ φρικτὰ λογισάμενος, καὶ Θεὸν ἐννοῶν καὶ ὁρῶν δευτέραν μοι καὶ τηλικαύτην εὐερ γεσίαν κατατιθέμενον, πολλῷ καὶ τῆς προτέρας τῇ τάξει καὶ τῇ δυνάμει προτέραν, ὅσῳ τότε μὲν τῆς εἰκόνος, νῦν δὲ καὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς μετέδωκε, μὴ καὶ περὶ τὴν ἐσχάτην ταύτην καὶ πρώτην ενεργε σίαν καὶ κοινωνίαν, αγνωμονέστερος, ή προτού, γέ νωμαι· καὶ καθυβρίσω μὴ τὴν εἰκόνα μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἀρχέτυπον· εἰ καὶ καθυβρίσω μὲν ἐγώ, πα υβρίζεται δὲ θεὸς οὐδαμῶς. Φρίττω καὶ ὅσον ούπω τὸν ἀκριβέστερον, ἢ πρότου, λογιζόμενος νομοδότην, οὐ νομοθετοῦντα μόνον τοῖς ῥήμασιν, ἀλλὰ καὶ παραδεικνύντα τοῖς πράγμασι καὶ τοῖς νομοθετηθεῖσιν ἡμῖν παρεξεταζόμενον. ΚΗ'. Χαίρω δὲ καὶ διὰ πάντα μὲν τἄλλα· πῶς γὰρ οὔ; οὐ μόνον τῆς τιμωρίας ελευθερούμενος, ἀλλὰ καὶ θεούμενος, οὐ μόνον ἐκ γῆς ἀναγόμενος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἐδὲμ εισαγόμενος, μάλλον δὲ καὶ εἰς αὐτουςτοὺς οὐρανοὺς αἱρόμενος· οὐ τοῦ ἐχθροῦ λυόμενος, ἀλλὰ καὶ τῷ Βασιλεῖ προσκολλώμενος, ὁμοῦ μὲν πάσης ἀπολυτρούμενος τῆς ἁμαρτίας, ὁμοῦ δὲ καὶ ὅλης τῆς Τριάδος ἀναπιμπλάμενος· οὐχ ὅσαν τῆς ἔχθρας ἀπολυόμενος, ἀλλὰ καὶ τὸν μονογενή Λόγου ἀντικαταλλασσόμενος· οὐχ ὅσον θύμα λαμβάνων ἐμοῦ προθυόμενον, ἀλλὰ καὶ ἐμοὶ δυόμενόν τε καὶ ἐσθιόμενον. ΚΘ'. Χαίρω μὲν οὖν καὶ διὰ ταῦτα καὶ τὰ πλείω τούτων. Χαίρω δὲ οὐδὲν ἧττον, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον, διὰ τὴν τούτων αὐτῶν πρόφασιν ἢ ἀσφάλειαν, καὶ ὅτι μοι τῶν τοσούτων και τηλικούτων ἡ τοῦ ἐμοῦ γένους θυγάτηρ πρόξενος· ἀλλὰ καὶ αὖθις σφαλλομένη πάλιν ἡ ἐπάνοδος ἡ αὐτή, καὶ πρὸς τὸν οὕτως ἤδη καταλλαγέντα μετὰ δευτέραν ἔχθραν καὶ ἀδιάλο λακτον ἑτέρα διαλλακτὶς εἴρηται· καὶ φάρμακον μετὰ δευτέραν καὶ τελείαν ἀπόγνωσιν, καὶ ἀνάκλη που μας
SERMO IN SS. DEIPARE ANNUNTIATIONEM.
θένον τὰ θαύματα, μᾶλλον δὲ τὰ τοῦ θαύματος εἰκον in Virgine prodigia, seu potius prodigiorum ins
νίσματα· καὶ διὰ ταῦτά μοι τὸ περὶ τὴν συλλα
βοῦσαν θαυμάζειν, ἔπεισι μὲν, οὐκ ἔξεστι δὲ μὴ καὶ
καθυβρίσω τὸ θαῦμα τῷ θαύματι· τὸ δὲ καὶ περὶ
τὸν συλληφθέντα θαυμάσαι μὲν, ὅσῳ πλέον εὑρεῖν
ἀδύνατον· φρίξαι δὲ μᾶλλον, ἢ θαυμάσαι δέον, απο
ρον· κρητῆσαι δὲ μᾶλλον, ἡ φρίξαι καὶ θαυμάσαι
πρέπον, ἀσύγκριτον. Οὕτω μοι καὶ πολλὰ καὶ πολ
λαχόθεν καὶ ἴσα τῆς ἑορτῆς τὰ μυστήρια· ἀλλὰ τοῦ
μὲν θαύματος τοσοῦτον ἐνδειξάμενος μόνον καὶ ἀπο
λελαυκώς, ἀφίσταμαι.
gines contueor; ac propterea concipientis porten.
tum celebrare mihi quidem subit, sed fas non duso,
ne, dum laudare aggredior, miraculi majestatem
imaminuam: quod vero præterea ad eum spectal,
qui conceptus est, eo quidem magis obstupeseenslum est, quo minus vel excogitari id potuit; quo
minus vero pervium illud est, stuporem sanetus
horror vincat oportet; plaudere demum plus etiam”
decet, quam et tremere ac stupere, ideo quod
nullam comparationem admittat. Sic mihi et mutta
et multiplici ex capite et dignitate paria sese objiciunt solemnitatis hujus mysteria; sed ad portenta quod attinet, cum vel hoc unum tam eximium indicaverim et delibaverim, jam absisto.
ΚΖ'. Φρίττω δὲ, Θεὸν εὐρὼν καὶ λαβὼν τῆς φύσεως XXVH. Maximo porro metu percellor, ne postκοινωνὸν, καὶ Θεῷ τρεφόμενος, ὡς τρώγων τὸ σῶμα
καὶ πίνων τὸ αἷμα· μὴ καὶ καταφλεχθῶ νῦν μᾶλλον,
οὐ καθαρὸς τοῦ καθαροῦ προσαπτόμενος, καὶ τῇ
κοινωνίᾳ κοινὰ τὰ φρικτὰ λογισάμενος, καὶ Θεὸν
ἐννοῶν καὶ ὁρῶν δευτέραν μοι καὶ τηλικαύτην εὐεργεσίαν κατατιθέμενον, πολλῷ καὶ τῆς προτέρας τῇ
τάξει καὶ τῇ δυνάμει προτέραν, ὅσῳ τότε μὲν τῆς
εἰκόνος, νῦν δὲ καὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς μετέδωκε, μὴ
καὶ περὶ τὴν ἐσχάτην ταύτην καὶ πρώτην ενεργε
σίαν καὶ κοινωνίαν, αγνωμονέστερος, ή προτού, γένωμαι· καὶ καθυβρίσω μὴ τὴν εἰκόνα μόνον, ἀλλὰ
καὶ τὸ ἀρχέτυπον· εἰ καὶ καθυβρίσω μὲν ἐγώ, πα
υβρίζεται δὲ θεὸς οὐδαμῶς. Φρίττω καὶ ὅσον ούπω
τὸν ἀκριβέστερον, ἢ πρότου, λογιζόμενος νομοδότην,
οὐ νομοθετοῦντα μόνον τοῖς ῥήμασιν, ἀλλὰ καὶ παραδεικνύντα τοῖς πράγμασι καὶ τοῖς νομοθετηθεῖσιν
ἡμῖν παρεξεταζόμενον.
quam Deum natura nostrae consortem reperi, et
animadverti, postquan etiam Deo emutrior, utpote
qui et corpus ejus manducem, et sanguinem bibam comburendus acerbius igni jam tradi debeam, quoniam purus non exsistens akingere purum audeo, et propter consuetudinem ea, quæ
maxime tremenda sunt, veluti communia arbitror;
vehementer timeo, ne dum certo scio ac veluti
cerno Deum, hoc alterum mihi tamque insigne
conferenteen benefcium, quod et dignitate et virtnte
longe ctiam primo illo præcellentius est, quante
sciliect imagine sua, quam tunc estelargitus, potior
est ipse substantia, quam nobis nunc participandam prabuit; vereor, inquam, ne adversus tes
quoque postremum atque omnium maximum bene·
dicium magis etiam quam adversus vetus fed,
ingratus evadam, et non imaginem modo, sed et
ipsum archetypam injuria afficiam, utcunque inferre quidem ipse injuriam pessim, præcelsior ausom sit Deus, quam ut sangi injuriis meis possit. Sed et summus, si unquam alias, me pavor occupat,
dum severiorem quam antea legislatorem recogito, qui viveudi normam non modo verbis proposuit,
verum etiam operibus commonstravit, nobisque legi subjectis accenseri voluit.
ΚΗ'. Χαίρω δὲ καὶ διὰ πάντα μὲν τἄλλα· πῶς γὰρ
οὔ; οὐ μόνον τῆς τιμωρίας ελευθερούμενος, ἀλλὰ καὶ
θεούμενος, οὐ μόνον ἐκ γῆς ἀναγόμενος, ἀλλὰ καὶ
εἰς τὴν Ἐδὲμ εισαγόμενος, μάλλον δὲ καὶ εἰς αὐτούς
τοὺς οὐρανοὺς αἱρόμενος· οὐ τοῦ ἐχθροῦ λυόμενος,
ἀλλὰ καὶ τῷ Βασιλεῖ προσκολλώμενος, ὁμοῦ μὲν
πάσης ἀπολυτρούμενος τῆς ἁμαρτίας, ὁμοῦ δὲ καὶ
ὅλης τῆς Τριάδος ἀναπιμπλάμενος· οὐχ ὅσαν τῆς
ἔχθρας ἀπολυόμενος, ἀλλὰ καὶ τὸν μονογενή Λόγου
ἀντικαταλλασσόμενος· οὐχ ὅσον θύμα λαμβάνων
ἐμοῦ προθυόμενον, ἀλλὰ καὶ ἐμοὶ δυόμενόν τε καὶ
ἐσθιόμενον.
ΚΘ'. Χαίρω μὲν οὖν καὶ διὰ ταῦτα καὶ τὰ πλείω
τούτων. Χαίρω δὲ οὐδὲν ἧττον, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον,
διὰ τὴν τούτων αὐτῶν πρόφασιν ἢ ἀσφάλειαν, καὶ
ὅτι μοι τῶν τοσούτων και τηλικούτων ἡ τοῦ ἐμοῦ
γένους θυγάτηρ πρόξενος· ἀλλὰ καὶ αὖθις σφαλλομένη πάλιν ἡ ἐπάνοδος ἡ αὐτή, καὶ πρὸς τὸν οὕτως
ἤδη καταλλαγέντα μετὰ δευτέραν ἔχθραν καὶ ἀδιάλο
λακτον ἑτέρα διαλλακτὶς εἴρηται· καὶ φάρμακον
μετὰ δευτέραν καὶ τελείαν ἀπόγνωσιν, καὶ ἀνάκλη
XXVIN. Lætor vero ob alia omnía. Qui enim aliter? Non modo enim e supplicio liberor, sed etiam
divine consors naturæ evado; non modo e terra
eriger, verum etiam in Eden introducor, που μας
tius in cœlos ipsos evehor; non solum e manibus
inimici eripier, sed insuper Regi associor; simul
ab omni peccato redimor, et simul totius Trinitatís
templum constiter; nedum divina inimicitia
eximor, sed e converso unigenitum Verbum dono
recipio, cumque habeo non modo ut victimam coram me immolatam pro me, sed præterea immo
latam et ad vescendum mihi propositam.
XXIX. Gaudeo igitur tam propter ista, tum
propter alia bis potiora. Nihilo autem minus, imo
forte etiam magis, de horum occasione et securitate gaudeo, et quia tot tantorumque bonorum
conciliatris exstiterit generis met Alia; insuper
autem quod rursus aberrantem ipsa rursus in
viam revocaverit, atque ita ei qui janı reconciliatus
fuerat, post secundam inimichiam, utnt acerbissimam, ipsa iterum ostensa sit reconciliatrix, et
Luculentum habes testimonium catholicæ údel circa augustissimum Eucharistiæ sacramentu n.
Распознавание текста
col. 837–838page 16 of 98
PG 106:837σις μετὰ τὴν τοσούτων και τηλικούτων ἀγαθῶν ἀπόπτωσιν· καὶ ἀνάπλασις καὶ ἀνάστασις μετά δευτέραν συντριβὴν καὶ θάνατον δεύτερον, πολλῷ βαθύτερον καὶ δυσανακλητότερον. Α'. Ἀλλ᾽ εὖ γε ποιῶν ὁ λόγος καὶ ἀναπλάσεως ἐμνήσθη, καὶ ἀναστάσεως. "Ηδη γὰρ προσυπεμνήσθη καὶ τῆς ἡμέρας τὸ χαριέστατον καὶ οὐχ ὡς ὁ τρόπος μόνον, ἀλλὰ καὶ ὁ καιρὸς ἐν καιρῷ τῆς χάριτος. Νῦν μὲν γὰρ οὐρανὸς καὶ γῆ, καὶ τὸ σύμπαν τοῦτο μέγεθός τε καὶ κάλλος μετὰ καὶ τῆς ἄλλης ευρυθμίας τε καὶ σοφίας δημιουργείται. Σήμερον δὲ ἄνθρωπος πλάττεται, χειρὶ Θεοῦ καὶ εἰκόνι, καὶ αὖθις σήμερον ἀναπλάττεται σαρκὶ Θεοῦ καὶ οὐσίᾳ, Λόγῳ μὲν Πα τρὸς καὶ βραχίονι, φυσήματι δὲ τῷ Πνεύματι στ μερον καὶ ὁ ἐμὸς Θεὸς καὶ Δεσπότης καὶ ἄνθρωπος τοῦ μνήματος ἐξανίσταται, συνανίσταται δὲ καὶ Αδάμ ἅμα τοῦ μνήματος καὶ τὸ γένος ὅλον τοῦ πτώματος, καὶ κενοῦται μὲν ὁ ᾄδης τοῦ πάλαι πλού του καὶ κλείεται· ἀνοίγεται δὲ οὐρανὸς, καὶ γεμίζεται τοῦ φυράματος· καὶ ἵνα τὸ τελευταῖον είπω καὶ χαριέστατον ὁμοῦ καὶ φρικτότατον καὶ δι' δ πάντα οἰκονομεῖται καὶ βεβαιοῦται πᾶσι καὶ τοῖς ἐχθροῖς τὰ ἡμέτερα, καθὰ καὶ παλαιὸς καὶ σοφὸς εἰς ἡμᾶς ἥκει λόγος, καὶ ὁ λόγος στοχάζεται, σήμερον καὶ ὁ κοινὸς καὶ φρικτὸς ὁμοῦ βασιλεὺς καὶ Θεὸς καὶ κριτ τῆς ἐλεύσεται, καὶ τὸ πλάσμα πᾶν ἀπελεύσεται ἢ θεούμενον ἢ πυρούμενον, καὶ κόσμος οι κόσμοι, καὶ ή βασιλεία μία, καὶ ἡ τυραννὶς ἐκποδὼν, καὶ ἡ βα σίλισσα τοῦ Βασιλέως ἐκ δεξιῶν, τῷ κάλλει λάμ πουσα καὶ περιβεβλημένη την προίκα, τῆς Τριάδας ὅλος ὁμοῦ τὰς χάριτας, καὶ πεποικιλμένη τῷ δια φόρῳ τῶν δι' αὐτῆς σωθέντων κλήρῳ καὶ ἀξιώματι καὶ ἀνηρτημένη τὴν ὅλην κρίσιν τῇ νέᾳ καινουργι θεῖσαν χάριτι. ΛΔ'. Οὕτως οὐκ ἀλόγως ὁ λόγος ἄρα τὴν ἑορτήν ἐν ἀρχῇ καὶ ἀρχὴν εἶπε τῆς χαρᾶς καὶ μέσην καὶ τελευτήν· καὶ οὕτω τῶν ἑορτῶν οὐ θαυμασιωτάτη μόνον αὕτη και μεγαλοδωροτάτη, ἀλλὰ δὴ καὶ χαριεστάτη κατ' αὐτὸ καὶ φρικωδεστάτη· τοῦτο διὰ τὸ ὑπερβάλλον τοῦ μυστηρίου τε καὶ τοῦ θαύματος ἐκεῖνο διὰ τὴν πανταχόθεν αἴγλην τε καὶ λαμπρότητα, καὶ ἵνα τὸ παραδοξότερον είπω, καὶ ἀρχαιοτάτη μόνη τῶν ἄλλων ἅμα καὶ ἀϊδιωτάτη, συνδρομὰς μὲν τῇ δημιουργία, συναΐδιος δὲ τῇ παλιγγενε πι, ΧΙ,
remedium post secumlam canque omnimodam σις μετὰ τὴν τοσούτων και τηλικούτων ἀγαθῶν
salutis desperationem et reparatio post tot tanto- ἀπόπτωσιν· καὶ ἀνάπλασις καὶ ἀνάστασις μετά
rumque bonorum jacturam, et nova post secundam
confractionem plasmatio, et post secundam inortem, camque muko proſandiorem et ad exentieudum difficiliorem, resurrectio exstiterit.
XXX. Opportunissime porro sermo mentionem
fecit nova plasmationis et resurrectionis. Jam
cnim hæc eadem in mentem nobis revocabant tırm
jucundissima hujus diei latitia, tum collate gratiæ
nea modus tantum, sed et tempus prarsus consenLaneum. Nunc etenim calum et terra. et hujusce
rerum universitatis tum magnitudo tum splendor
nova et concianitate et sapientia conditur. Hlodie
manu Dei, et ad Dei imaginem home plasmafur ac rursus hodie novo opere refingitur Dei
carne et substantia, Patris quidem Verbo et brachio, balitu autem, Spiritu scilicet; hodie insuper
Deus mens et Dominus et homo de monumento
resurgit, ac simul Adam de sepulcro, atque universum genus humanum resurgit a lapsu, et pra'da
antiqua infernus spoliatur, et clauditur; aperiuntur
e converso, el massa nostra implentur cœli; et
insuper (ut postremam illud addam, jucundissim
mum juxta ac tremendissimum, et cujus gratia
oumia nostra disponuntur, frmaque vel adversus
omnes inimicos consistunt, sicut antiqua ac præstans að nos usque fert traditio ratioque confirmat) cadem hac die communis omnium terribilisque rex simul et Deus et judex venturas eat
et omnis creatura inde discedet vel divinitatis
particeps vel igni destinata, et mundi unus erunt
mandus atque unum erit regnum et auferemur e medio tyrannis, et regina ad Regis dexteram assidelit " pulchritudine refulgens, et dolalibus muneribus, nimirum simul omnibus Triniδευτέραν συντριβὴν καὶ θάνατον δεύτερον, πολλῷ
βαθύτερον καὶ δυσανακλητότερον.
Α'. Ἀλλ᾽ εὖ γε ποιῶν ὁ λόγος καὶ ἀναπλάσεως
ἐμνήσθη, καὶ ἀναστάσεως. "Ηδη γὰρ προσυπεμνήσθη
καὶ τῆς ἡμέρας τὸ χαριέστατον καὶ οὐχ ὡς ὁ τρόπος
μόνον, ἀλλὰ καὶ ὁ καιρὸς ἐν καιρῷ τῆς χάριτος.
Νῦν μὲν γὰρ οὐρανὸς καὶ γῆ, καὶ τὸ σύμπαν τοῦτο
μέγεθός τε καὶ κάλλος μετὰ καὶ τῆς ἄλλης ευρυθμίας
τε καὶ σοφίας δημιουργείται. Σήμερον δὲ ἄνθρωπος
πλάττεται, χειρὶ Θεοῦ καὶ εἰκόνι, καὶ αὖθις σήμερον
ἀναπλάττεται σαρκὶ Θεοῦ καὶ οὐσίᾳ, Λόγῳ μὲν Πατρὸς καὶ βραχίονι, φυσήματι δὲ τῷ Πνεύματι στ
μερον καὶ ὁ ἐμὸς Θεὸς καὶ Δεσπότης καὶ ἄνθρωπος
τοῦ μνήματος ἐξανίσταται, συνανίσταται δὲ καὶ
Αδάμ ἅμα τοῦ μνήματος καὶ τὸ γένος ὅλον τοῦ
πτώματος, καὶ κενοῦται μὲν ὁ ᾄδης τοῦ πάλαι πλού
του καὶ κλείεται· ἀνοίγεται δὲ οὐρανὸς, καὶ γεμίζε
ται τοῦ φυράματος· καὶ ἵνα τὸ τελευταῖον είπω καὶ
χαριέστατον ὁμοῦ καὶ φρικτότατον καὶ δι' δ πάντα
οἰκονομεῖται καὶ βεβαιοῦται πᾶσι καὶ τοῖς ἐχθροῖς
τὰ ἡμέτερα, καθὰ καὶ παλαιὸς καὶ σοφὸς εἰς ἡμᾶς
ἥκει λόγος, καὶ ὁ λόγος στοχάζεται, σήμερον καὶ ὁ
κοινὸς καὶ φρικτὸς ὁμοῦ βασιλεὺς καὶ Θεὸς καὶ κριτ
τῆς ἐλεύσεται, καὶ τὸ πλάσμα πᾶν ἀπελεύσεται ἢ
θεούμενον ἢ πυρούμενον, καὶ κόσμος οι κόσμοι, καὶ
ή βασιλεία μία, καὶ ἡ τυραννὶς ἐκποδὼν, καὶ ἡ βα
σίλισσα τοῦ Βασιλέως ἐκ δεξιῶν, τῷ κάλλει λάμ
πουσα καὶ περιβεβλημένη την προίκα, τῆς Τριάδας
ὅλος ὁμοῦ τὰς χάριτας, καὶ πεποικιλμένη τῷ δια
φόρῳ τῶν δι' αὐτῆς σωθέντων κλήρῳ καὶ ἀξιώματι
καὶ ἀνηρτημένη τὴν ὅλην κρίσιν τῇ νέᾳ καινουργι
θεῖσαν χάριτι.
ipsam nacti sunt salutem, varia mukitudine
sibi beneficiis obstrictas ostendet.
· tatis gratiis circumvestita; et decorata eorum, qui per
ac dignitate, creaturas omnes nova gratia reparatas
XXXI. Sic itaque non temere in ipso sermenis
exordio hanc solemnitatem et principium gaudii et
medium et finem diximus; sic ipsa rursus non
modo prae caeteris festivitatibus stupendissima
apparet atque magnificentissima, sed sane et jucundissima simul et maxima veneratione digna:
istud quidem propter miram et mysterii et miraculi
præstantiam; illud vero propter fulgorem lucis
undequaque emicantem; et ut quidpiam adhuc
majori admiratione dignum eloquar, ipsa sola
16 Pial. ILIV, 10.
Auctor, uti patet etiam ex seq. & XXXIII,
existimavit, vernum tempus, quinimo eumdeni
hunc diem 25 mnensis Martii anniversarium habendum esse plasmationis primi hominis, et eadem
plane die, ut in sequentibus tradit, Dei Filium
non modo carnem humanam assumpsisse, sed etiam
e sepulcro dein surrexisse.
Hales igitur vestigium traditionis per Geometræ ætatem vigentis, Christum Dominum ad
judicandos omnes homines eadem vigesima quinta
ΛΔ'. Οὕτως οὐκ ἀλόγως ὁ λόγος ἄρα τὴν ἑορτήν
ἐν ἀρχῇ καὶ ἀρχὴν εἶπε τῆς χαρᾶς καὶ μέσην καὶ
τελευτήν· καὶ οὕτω τῶν ἑορτῶν οὐ θαυμασιωτάτη
μόνον αὕτη και μεγαλοδωροτάτη, ἀλλὰ δὴ καὶ χα
ριεστάτη κατ' αὐτὸ καὶ φρικωδεστάτη· τοῦτο διὰ
τὸ ὑπερβάλλον τοῦ μυστηρίου τε καὶ τοῦ θαύματος·
ἐκεῖνο διὰ τὴν πανταχόθεν αἴγλην τε καὶ λαμπρό
τητα, καὶ ἵνα τὸ παραδοξότερον είπω, καὶ ἀρχαιο
τάτη μόνη τῶν ἄλλων ἅμα καὶ ἀϊδιωτάτη, σύνδρο
μας μὲν τῇ δημιουργία, συναΐδιος δὲ τῇ παλιγγενε
die mensis Martii esse venturum.
Spectare hæc videntur ad illud Petri (II Petr.
πι, 12, 13): per quem cali ardentes solventur, et
elementa ignis ardore tabescent: novos cœlos el novam lerram secundum promissa ipsius exspeciamus;
tum ad illud Joannis (Apoc. xxi, 1):: Εt vidi calum
novum el terram novam. Primum enim cœlum et
prima terra abiit.
Apoc. ΧΙ, 15: Facium est regnum hujus
mundi Domini nostri et Christi ejus.
Распознавание текста
col. 839–840page 17 of 98
PG 106:839σίᾳ· μηδὲ γὰρ ἔχειν πέρας ἐντεῦθεν ἤδη, τῆς ἐκεῖθεν ἀρξαμένης ἡμέρας, καὶ τοῖς αἰωνίοις αἰωνίαν εἶναί τε καὶ συνεῖναι πιστευομένην. ΛΒ'. Ἐπεὶ δὲ τῆς ἑορτῆς ὀλίγα καὶ πρὸς ὀλίγον ὁ λόγος ὑπέγραψεν, ὃ καὶ μόνον ἐστὶ τὸ λεἶπον, ἐπιζητήσωμεν· τίνας καὶ τοὺς χαριστηρίους τούτων ἁπάντων, ἢ τίνι πρῶτον προσοίσομεν, τῷ Πατρὶ καὶ νυμφίῳ καὶ Υἱῷ καὶ Θεῷ; ἢ τῇ δούλῃ τε καὶ νύμφῃ καὶ θυγατρὶ καὶ μητρί; Ἐπειδὴ καὶ τὴν φύσιν ὁρῶ καὶ τὴν κτίσιν ὅλην φιλοτιμουμένην τὰ χαριστήρια, καὶ οὕτω προῆλθεν ἡμῖν μετὰ τῶν ἄλλων ἡ ἑορτὴ καὶ ὡραιοτάτη καὶ ἡδυτάτη. Νῦν μὲν γὰρ ἡ κτίσις ἐμοία καὶ παστάδι καινῇ τῇ κοινῇ νύμφη λαμπρύνεται, καὶ κοινὸν καταχεῖ κάλλος τῶν ὁρωμένων ἁπάντων, καὶ καινουργεῖται κόσμος. ΑΓ'. Ἐπεὶ καὶ δι᾽ ἂν ὁ κόσμος, ἄνω μὲν οὐρανὸς, οἷα χιτῶνα πένθιμον, τὸ χειμέριον νέφος ἀποβαλών, εἰς καινὴν δέ τι χρυσῷ καὶ πορφύρη κράμα τὸ χρώμα μεταβαλών· καὶ αἰθὴρ ἀπειλῶν φρικτὸν μὲν οῦ, καλὸν δὲ λάμπων λίαν, καὶ ἀπαστράπτων ἡδύο καὶ σελήνη μὲν ἐγκαινιζομένη, καὶ τὸ νέον σέλας αὐτῇ τε τοῦ καλοῦ δεχομένου νυμφίου λαμπρότερον τε καὶ ἀφθονώτερον, καὶ ὑπὸ μείζονι καὶ φαιδροτέρα λαμπάδι τὴν νύκτα προπέμπουσα, καὶ τῇ κτίσει πάσῃ πυρτεύουσα· ἄστρα δὲ, τὰ τέως συγκα λυπτόμενα, καὶ πλείονα καὶ μείζονα καὶ ἡδύτερα καὶ φανότερα· φωσφόρος δὲ, τὸ μὲν μέγεθος μείζων, τὸ δὲ κάλλος καλλίων, υψηλότερος δὲ τὸ ὕψος, καὶ ἰδεῖν ἡδύτερο; καὶ προσβαλεῖν ἀλυπότερος. Νῦν καὶ τῷ φωτὶ μὲν ἡμέρα πλεονεκτεῖ, καὶ χορηγεῖ τῇ τικτούσῃ τὸν ἥλιον· παραχωρεῖ δὲ τῇ δεσποίνῃ ἡ νύξ, τὸ πρῶτον ἐγκυμονούσῃ καὶ δημιουργικὸν καὶ καλὸν φῶς. Νῦν καὶ ἀὴρ πραότερος ἅμα καὶ διαυγέστερος, καὶ θάλασσα γαλήνης ὅλη καὶ ἡδονῆς πέλαγος, καὶ κόσμος όλος, ἡ χέρσος ἄνθεσι βρύουσα, πίαις θάλλουσα πάντοθεν, καὶ πάντα τέρπουσα, λειμώνων ὁδμαῖς, ὀρνέων φωναῖς, φυτῶν κόμαις, ἀψύχων κάλλεσιν, ἐμψύχων ἅλμασι. Νῦν καὶ ὡρῶν κράσεις καὶ μίξεις στοιχείων εὔκρατοι, καὶ ἀνέμων σπονδαὶ καὶ μαλακαὶ ζεφύρων φοραί, καὶ ῥοαὶ πο ταμῶν πραείαι, καὶ πηγαὶ ψυχραί τε καὶ καθαρα, καὶ ἦχοι ρευμάτων ήμεροι. Νῦν καὶ φύσις ὅλη τὸν τόκον. ὡς δῶρον τῇ νύμφῃ δίδωσι, καὶ πᾶσα μὲν πτηνή, πᾶσα δὲ νηκτή, πᾶσα δὲ καὶ πεζή γένεσις, ἡ μὲν προέρχεται, ἡ δὲ ἐπαγγέλλεται, ἡ δὲ τρέφεται, ἡ δ᾽ ἄρτι καὶ κεκρυμμένη φαίνεται· τὰ μὲν ὡς ἐκ θαλάμων ἐπιφαίνεται τῶν ὁρῶν· τὰ δὲ ὡς ἐκ τάτων τῶν ἐπῶν ἀναφαίνεται· τὰ μὲν τῷ γάμῳ, τὰ δὲ τῷ τόκῳ τέρπεται, κοινῇ δὲ πάντα πάντως κοινὴν ἑορ τὴν ἄγουσι καὶ ᾅδουσιν, οὐ τὴν δημιουργίαν, ἐμοὶ δοκεῖν, τοσοῦτον τῆς κτίσεως, ὅτι καὶ κατὰ τόνδε τὸν καιρὸν ὑπέστη τὸ πᾶν, ἀλλὰ καὶ τὴν καινουργίαν τῆς ἡμετέρας φύσεως.
SERMO IN SS. DEIPARÆ ANNUNTIATIONEM.
σίᾳ· μηδὲ γὰρ ἔχειν πέρας ἐντεῦθεν ἤδη, τῆς ἐκεῖθεν cæteras omnes tum antiquitate præcelit, tum duraἀρξαμένης ἡμέρας, καὶ τοῖς αἰωνίοις αἰωνίαν εἶναί
τε καὶ συνεῖναι πιστευομένην.
tione prætergreditur, quippe quæ simul cum prima
rerum creatione ortum habuit, et cum universi
hujus regeneratione. conveniet; neque sane jam inde ſnem a die tunc incipiente habitura est, sed,
ut fides docet, sempiterne viventibus ipsa pariter coæterna, perpetuoque sociata erit.
ΛΒ'. Ἐπεὶ δὲ τῆς ἑορτῆς ὀλίγα καὶ πρὸς ὀλίγον ὁ
λόγος ὑπέγραψεν, ὃ καὶ μόνον ἐστὶ τὸ λεἶπον, ἐπιζητήσωμεν· τίνας καὶ τοὺς χαριστηρίους τούτων
ἁπάντων, ἢ τίνι πρῶτον προσοίσομεν, τῷ Πατρὶ καὶ
νυμφίῳ καὶ Υἱῷ καὶ Θεῷ; ἢ τῇ δούλῃ τε καὶ νύμφῃ
καὶ θυγατρὶ καὶ μητρί; Ἐπειδὴ καὶ τὴν φύσιν ὁρῶ
καὶ τὴν κτίσιν ὅλην φιλοτιμουμένην τὰ χαριστήρια,
καὶ οὕτω προῆλθεν ἡμῖν μετὰ τῶν ἄλλων ἡ ἑορτὴ
καὶ ὡραιοτάτη καὶ ἡδυτάτη. Νῦν μὲν γὰρ ἡ κτίσις
ἐμοία καὶ παστάδι καινῇ τῇ κοινῇ νύμφη λαμπρύ
νεται, καὶ κοινὸν καταχεῖ κάλλος τῶν ὁρωμένων
ἁπάντων, καὶ καινουργεῖται κόσμος.
XXXII. Quandoquidem vero pauca ista atque
ea quidem parce circa solemnitatem sermo prosecutus est, jam et quod reliquum est, exquiramus; quosuam grati animi hymnos pro hisce omnibus, vel cuiuam primum offeramus? Patrine, ac
sponso`et Filio et Deo? An vero ancillæ et sponsæ
et filiæ ac matri? Maxime vero postquam et naluram omnem, et creaturas universas gratulandi
studio veluti certantes video, atque adeo venustissima nobis atque inter alias suavissima hæc solemnitas eluxit. Nunc enim rerum universitas ad
instar novi thalami se ornatam novæ sponsæ exhieffundit, et totus renovatur mundus.
bet, novamque in visibilia omnia pulchritudinem
ΑΓ'. Ἐπεὶ καὶ δι᾽ ἂν ὁ κόσμος, ἄνω μὲν οὐρανὸς,
οἷα χιτῶνα πένθιμον, τὸ χειμέριον νέφος ἀποβαλών,
εἰς καινὴν δέ τι χρυσῷ καὶ πορφύρη κράμα τὸ
χρώμα μεταβαλών· καὶ αἰθὴρ ἀπειλῶν φρικτὸν μὲν
οῦ, καλὸν δὲ λάμπων λίαν, καὶ ἀπαστράπτων ἡδύο
καὶ σελήνη μὲν ἐγκαινιζομένη, καὶ τὸ νέον σέλας
αὐτῇ τε τοῦ καλοῦ δεχομένου νυμφίου λαμπρότερον
τε καὶ ἀφθονώτερον, καὶ ὑπὸ μείζονι καὶ φαιδροτέρα λαμπάδι τὴν νύκτα προπέμπουσα, καὶ τῇ
κτίσει πάσῃ πυρτεύουσα· ἄστρα δὲ, τὰ τέως συγκαλυπτόμενα, καὶ πλείονα καὶ μείζονα καὶ ἡδύτερα
καὶ φανότερα· φωσφόρος δὲ, τὸ μὲν μέγεθος μείζων,
τὸ δὲ κάλλος καλλίων, υψηλότερος δὲ τὸ ὕψος, καὶ
ἰδεῖν ἡδύτερο; καὶ προσβαλεῖν ἀλυπότερος. Νῦν καὶ
τῷ φωτὶ μὲν ἡμέρα πλεονεκτεῖ, καὶ χορηγεῖ τῇ
τικτούσῃ τὸν ἥλιον· παραχωρεῖ δὲ τῇ δεσποίνῃ ἡ
νύξ, τὸ πρῶτον ἐγκυμονούσῃ καὶ δημιουργικὸν καὶ
καλὸν φῶς. Νῦν καὶ ἀὴρ πραότερος ἅμα καὶ διαυγέστερος, καὶ θάλασσα γαλήνης ὅλη καὶ ἡδονῆς
πέλαγος, καὶ κόσμος όλος, ἡ χέρσος ἄνθεσι βρύουσα,
πίαις θάλλουσα πάντοθεν, καὶ πάντα τέρπουσα,
λειμώνων ὁδμαῖς, ὀρνέων φωναῖς, φυτῶν κόμαις,
ἀψύχων κάλλεσιν, ἐμψύχων ἅλμασι. Νῦν καὶ ὡρῶν
κράσεις καὶ μίξεις στοιχείων εὔκρατοι, καὶ ἀνέμων
σπονδαὶ καὶ μαλακαὶ ζεφύρων φοραί, καὶ ῥοαὶ ποταμῶν πραείαι, καὶ πηγαὶ ψυχραί τε καὶ καθαρα,
καὶ ἦχοι ρευμάτων ήμεροι. Νῦν καὶ φύσις ὅλη τὸν
τόκον. ὡς δῶρον τῇ νύμφῃ δίδωσι, καὶ πᾶσα μὲν
πτηνή, πᾶσα δὲ νηκτή, πᾶσα δὲ καὶ πεζή γένεσις,
ἡ μὲν προέρχεται, ἡ δὲ ἐπαγγέλλεται, ἡ δὲ τρέφεται,
ἡ δ᾽ ἄρτι καὶ κεκρυμμένη φαίνεται· τὰ μὲν ὡς ἐκ
θαλάμων ἐπιφαίνεται τῶν ὁρῶν· τὰ δὲ ὡς ἐκ τάτων
τῶν ἐπῶν ἀναφαίνεται· τὰ μὲν τῷ γάμῳ, τὰ δὲ τῷ
τόκῳ τέρπεται, κοινῇ δὲ πάντα πάντως κοινὴν ἑορ
τὴν ἄγουσι καὶ ᾅδουσιν, οὐ τὴν δημιουργίαν, ἐμοὶ
δοκεῖν, τοσοῦτον τῆς κτίσεως, ὅτι καὶ κατὰ τόνδε
τὸν καιρὸν ὑπέστη τὸ πᾶν, ἀλλὰ καὶ τὴν καινουργίαν
τῆς ἡμετέρας φύσεως.
XXXIII. Nam et cælum desuper, e quo mundi
ornatus, hiemalem caliginem ceu lugubrem vestem
abjecit, et colorem suum in novum quid auro et
purpura comunistum immutavit; et æther non tremendas minitatur procellas, sed pervenuste nitet,
et suavi luce coruscat; renovatur etiam luna,
cumque lumen, quod in ipsam redundat, pulcher
cjusdem sponsus novum, fulgidiusque et copiosius acquirat, ipsa quoque ampliori splendidiorique face noctem comitatur, et universis crealis
lucem affundit; astra vero, quæ hucusque fere
latitabant, et plura et majora et suaviora et micantiora cernuntur: lucifer autem et mole major,
et specie pulchrior, et altitudine sublimior, et visu
dulcior, et accessu jucundior evasit. Nunc et dies
quidem luce abundat, chorumque adornat illi, quæ
solem parit; nox vero recedit ante dominam, quæ
primam illam et creatricem et venustam lucem
in utero gestat. Nunc et aer mitior simul ac limpidior, et mare, qua late protenditur, tranquillitatis est deliciarumque pelagus, et totus orbis,
terra nempe pridem deserta, nunc florum venusiatur copia, herbisque undique virescit, et modis
omnibus, pratorum fragrantia, avium cantu, frundeis plantarum conis, inanimantium rerum jucundo aspectu, et animantium tripudiis oblectat.
Nunc et pacata tempestas, et elementa apte temperata, et venti molliter lambentes, et zephyri suaviter spirantes, et lumina placide decurrentia, et
fontes frigidum limpidumque laticem manantes,
et rivi leniter sonantes. Nunc natura universa
sobolemn suam ceu donum sponsæ profert; nane
omnis volatilium, omnis natantium, omnis terrestrium procreatio, et alia quidem proles in lucem
prodit, alia promiuitur, alia nutritur, alia, paulo
ante adhuc abscondita, se manifestat: hinc veluti
eſthalamis super montes apparent, inde a foramţinibus veluti a sepulcris erumpunt, illine nuptiis,
vel partu gaudent, et prorsus omnia communem simul agunt solemnitatem, et canora voce concelebrant non quidem, ut mihi videtur, rerum omnium tantummodo creationem (nam et hoc anni
tempore omnia creata sunt), sed banc quoque naturæ nostræ renovationem.
PATROL. GR. CVI.
Распознавание текста
col. 841–842page 18 of 98
PG 106:841ΛΔ'. 'Αλλ' οὕτω μὲν φύσις ὅλη καὶ κτίσις ὅλη καὶ προσφωνεῖ τὴν προσφωνηθεῖσαν ἄνωθεν· καὶ συνεισφέρει τῇ φερούσῃ τὸν πάντα φέροντα. Τί δ' ἡμεῖς; ? ἀσυντελεῖς ὀφθῶμεν μόνοι καὶ ἀκοινώνητος καὶ ἀχά ριστοι; ἢ τί καὶ προσφθεγξόμεθα καὶ συνεισοίσομεν, καὶ χαρισθῶμεν μᾶλλον ἢ χαρισόμεθα; Καὶ προσ φθεγξόμεθα δηλαδὴ καὶ συνεισοίσομεν· τί δὲ πλέον, ἢ τὸν λόγον, ὃν καὶ ἤδη συνεισηνέγκαμεν, μᾶλλον δὲ, ἂν καὶ ἤδη τοῦ τῆς Μητρός Λόγου προαπηνέγκαμεν; ἐπεὶ καὶ οὗτος ἡμῖν ἐκ ταύτης μετά γε τῶν ἄλλων, ὧν τε νῦν ἔχομεν ἀγαθῶν, καὶ ὧν ἐξομεν· ὀλίγα δὴ τελευτῶντες καὶ προσφθεγξόμεθα καὶ ψυχὴν ἅμα καὶ φωνὴν καὶ στόμα καὶ λόγον ἐκ τῆς μνήμης ἁγιαζόμενοι. ΑΕ. Χαίρε, Κόρη, τὸ μέγα θαῦμα, τοῦ Λόγου Μη τερ, πρότερον μὲν τοῦ καθ' ἡμᾶς, ὕστερον δὲ καὶ τοῦ ὑπὲρ ἡμᾶς. Οὐδὲν γὰρ τὸ φανέν, ὅ τι σοῦ τῷ Λόγῳ καὶ πρὸ τοῦ Λόγου σοφώτερον, ἔνθεν οὐδ᾽ ο! καιότερον· καὶ οὕτω προῆλθες Εὔας τὸ φάρμακον, ; τῆς ἀφελεστάτης ή σοφωτάτη. Καὶ τοῦτο μαρτυρεῖ μὲν καὶ ὁ κρίνας καὶ ἐνοικήσας σοι Λόγος· μαρτυρεῖ δὲ καὶ ὁ τὸς πρὸ τοῦ τόπου τρόπος, ούτε συναρπαγεὶς ἀρχαγγελικῆς καὶ ταῦτα τοῖς ῥήμασιν, οὔτε φυσηθεὶς ἀῤῥήτοις οὕτω καὶ μετὰ ταῦτα τοῖς πρά γμασιν· ἀλλ' ἐπίσης φανεὶς καὶ πρὸ τῆς συλλήψεως ἀσφαλῆς καὶ μετὰ τὴν σύλληψιν. Τί δὲ καὶ ἡ τῆς ἡδονῆς γνῶσις, ἣν ἡ παρθένος οὐκ ἔσχηκας, ἢ τάχα οὐχ ἡ πεῖρα μόνον, ἀλλ' οὐδ᾽ ἡ ἔφεσις οὕτω σου τῶν λογισμῶν τὸ κριτήριον ἔῤῥωτο ἐν ἀπαλῷ καὶ καλῷ καὶ νεαρῷ καὶ ταῦτα τῷ σώματι. ΑΓ. Χαῖρε, τῶν ἀκεράστων καὶ ἀμίκτων ἡ κράσις ἅμα καὶ μίξις, καὶ ἀμφοτέρων ἀμφότερα, αμόρφου τύπος, ἀχρόνου μέτρον, απείρου κόλπος, ἀστέκτου θρόνος. 'Ανώτερες θρόνων, σοφώτερα Χερουβίμ, φλο γώτερο Σεραφίμ' ἐκείνων ὧν μὲν ὤμοις ὁ φέρων τὰ πάντα φέρεται, οἷς δὲ τὴν γνῶσιν ὀλίγην χαρίζεται, οἷς δὲ τὴν φλόγα συγκεκαλυμμένην καὶ οὐδὲν ὅλην παρέχεται· σοὶ δὲ καὶ σπλάγχνοις, καὶ γόνασι, καὶ τὴν ἀκτῖνα, πρώτην καὶ ὅλην, καὶ τὸν Λόγον ὅλον, καὶ τῇ καρδίᾳ κυούσῃ καὶ τοῖς χείλεσι τικτούσῃ δίν δωσι κατασπάζεσθαι. Χαίρε, φρικτοτέρα Εξουσιών, δυνατωτέρα Δυνάμεων, κυριωτέρα Κυριοτήτων, Αρ χῶν ἀρχικωτέρα, Αρχαγγέλων εὐδρομωτέρα, τῶν Αγγέλων ὅλων ὁμοῦ πολυαρκεστέρα, πάσας ένερ γείας ὁμοῦ καὶ ἀρετὰς ὅλας, ὅλων ὁμοῦ τῶν ἄνω τάξεων μόνη καὶ μεθ' υπερβολῆς ἔχουσα καὶ τὸ μεῖν ζον. Χαίρε, Δέσποινα παντὸς τάγματος καὶ ὀνόματος, οὐ νῦν ὀνομαζομένου μόνον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν μέλ λοντα· πείθομαι γὰρ, και τινας ἄλλας, ἀφράστους τέω; καὶ ἀγνώστους ἡμῖν, ἐκεῖσε τυγχάνειν δυνά μεις, καὶ πείθομαι τῷ ἀποῤῥήτως τε ἁρπαγέντι, καὶ ἀποῤῥητοτέρων ἀκούσαντι. ο
XXXIV. Ita sane omnis natura, ac res omnes ΛΔ'. 'Αλλ' οὕτω μὲν φύσις ὅλη καὶ κτίσις ὅλη καὶ
creatæ et salutant eam, quæ cœlitus salutata est, προσφωνεῖ τὴν προσφωνηθεῖσαν ἄνωθεν· καὶ συνεισ
et laudis tributum illi persolvunt, quæ omnia φέρει τῇ φερούσῃ τὸν πάντα φέροντα. Τί δ' ἡμεῖς;
portantem portat. Quid vero nos? num vero soli ἀσυντελεῖς ὀφθῶμεν μόνοι καὶ ἀκοινώνητος καὶ ἀχά
in học tributo solvendo pigri, segreges, et ingrati ριστοι; ἢ τί καὶ προσφθεγξόμεθα καὶ συνεισοίσομεν,
apparebimus? Seu etiam, quamnam demum gratu- καὶ χαρισθῶμεν μᾶλλον ἢ χαρισόμεθα; Καὶ προσlationem ac munus ipsi afferemus, quanquam gra- φθεγξόμεθα δηλαδὴ καὶ συνεισοίσομεν· τί δὲ πλέον,
tiis potius sic locupletemur, quam quidpiam illi ἢ τὸν λόγον, ὃν καὶ ἤδη συνεισηνέγκαμεν, μᾶλλον δὲ,
tribuamus? Et gratulabimur profecto, et offere- ἂν καὶ ἤδη τοῦ τῆς Μητρός Λόγου προαπηνέγκαμεν;
mus; sed quid amplius, quam hunc ipsum sermo- ἐπεὶ καὶ οὗτος ἡμῖν ἐκ ταύτης μετά γε τῶν ἄλλων,
nem, quem et jam obtulimus, seu potius quem in ὧν τε νῦν ἔχομεν ἀγαθῶν, καὶ ὧν ἐξομεν· ὀλίγα δὴ
antecessum a verbo matris jam retulimus? Nam τελευτῶντες καὶ προσφθεγξόμεθα καὶ ψυχὴν ἅμα καὶ
hunc quoque acceptum illi referimus simul cum φωνὴν καὶ στόμα καὶ λόγον ἐκ τῆς μνήμης ἁγιαζόμενοι.
aliis bonis, tum quæ ab ipsa jam habemus, tum quæ habituri sumus. Finem igitur dicendi facientes
pura mente simul et voce et ore et sermone pauca, prout succurrunt animo, acclamantes addamus.
XXXV. Ave, puella, mater Verbi, ac primno qui- ΑΕ. Χαίρε, Κόρη, τὸ μέγα θαῦμα, τοῦ Λόγου Μη
dem illius Verbi, quod conditionis est humanæ, iHius τερ, πρότερον μὲν τοῦ καθ' ἡμᾶς, ὕστερον δὲ καὶ
deinde, quod naturæ nostræ supereminet. Et sane τοῦ ὑπὲρ ἡμᾶς. Οὐδὲν γὰρ τὸ φανέν, ὅ τι σοῦ τῷ
nihil exstitit unquam, quod præ te, sive dum profer- Λόγῳ καὶ πρὸ τοῦ Λόγου σοφώτερον, ἔνθεν οὐδ᾽ ο!-
res Verbum sive antequam proferres, sapientius ha- καιότερον· καὶ οὕτω προῆλθες Εὔας τὸ φάρμακον,
beri queat, et exinde nihil accommodatum magis; τῆς ἀφελεστάτης ή σοφωτάτη. Καὶ τοῦτο μαρτυρεῖ
a:que ita Evae remedium evasisti, sapientissima μὲν καὶ ὁ κρίνας καὶ ἐνοικήσας σοι Λόγος· μαρτυρεῖ
nempe imprudentissimæ. Id porro et Verbum te- δὲ καὶ ὁ τὸς πρὸ τοῦ τόπου τρόπος, ούτε συναρπα
statur, qui tc,in qua iulabitaret, elegit; testatur et γεὶς ἀρχαγγελικῆς καὶ ταῦτα τοῖς ῥήμασιν, οὔτε
Iua ante partum agendi ratio, praesertim vero quod φυσηθεὶς ἀῤῥήτοις οὕτω καὶ μετὰ ταῦτα τοῖς πράneque angelicis verbis te abripi passa fueris, ne- γμασιν· ἀλλ' ἐπίσης φανεὶς καὶ πρὸ τῆς συλλήψεως
que ob tam sublimia deinde mysteria intu:ueris, ἀσφαλῆς καὶ μετὰ τὴν σύλληψιν. Τί δὲ καὶ ἡ τῆς
verum eque prudentem te et antequam conciperes ἡδονῆς γνῶσις, ἣν ἡ παρθένος οὐκ ἔσχηκας, ἢ τάχα
et postquam concepisti, ostenderis. Quid vero vo- οὐχ ἡ πεῖρα μόνον, ἀλλ' οὐδ᾽ ἡ ἔφεσις; οὕτω σου τῶν
Toptatis praeterea cognitionem commemorem, quam λογισμῶν τὸ κριτήριον ἔῤῥωτο ἐν ἀπαλῷ καὶ καλῷ
virgo persensisti nunquam, seu potius quam non G καὶ νεαρῷ καὶ ταῦτα τῷ σώματι.
modo experta nunquam es, sed cujus ne levissimo quidem desiderio sollicitata fuisti? Adeo nempe
tuum mentis judicium etiam in te tenello pulchro et juvenili corpore inviete prævalebat.
ΑΓ. Χαῖρε, τῶν ἀκεράστων καὶ ἀμίκτων ἡ κράσις
ἅμα καὶ μίξις, καὶ ἀμφοτέρων ἀμφότερα, αμόρφου
τύπος, ἀχρόνου μέτρον, απείρου κόλπος, ἀστέκτου
θρόνος. 'Ανώτερες θρόνων, σοφώτερα Χερουβίμ, φλο
γώτερο Σεραφίμ' ἐκείνων ὧν μὲν ὤμοις ὁ φέρων τὰ
πάντα φέρεται, οἷς δὲ τὴν γνῶσιν ὀλίγην χαρίζεται,
οἷς δὲ τὴν φλόγα συγκεκαλυμμένην καὶ οὐδὲν ὅλην
παρέχεται· σοὶ δὲ καὶ σπλάγχνοις, καὶ γόνασι, καὶ
τὴν ἀκτῖνα, πρώτην καὶ ὅλην, καὶ τὸν Λόγον ὅλον,
καὶ τῇ καρδίᾳ κυούσῃ καὶ τοῖς χείλεσι τικτούσῃ δίν
δωσι κατασπάζεσθαι. Χαίρε, φρικτοτέρα Εξουσιών,
δυνατωτέρα Δυνάμεων, κυριωτέρα Κυριοτήτων, Αρχῶν ἀρχικωτέρα, Αρχαγγέλων εὐδρομωτέρα, τῶν
Αγγέλων ὅλων ὁμοῦ πολυαρκεστέρα, πάσας ένεργείας ὁμοῦ καὶ ἀρετὰς ὅλας, ὅλων ὁμοῦ τῶν ἄνω
τάξεων μόνη καὶ μεθ' υπερβολῆς ἔχουσα καὶ τὸ μεῖν
ζον. Χαίρε, Δέσποινα παντὸς τάγματος καὶ ὀνόματος,
οὐ νῦν ὀνομαζομένου μόνον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν μέλλοντα· πείθομαι γὰρ, και τινας ἄλλας, ἀφράστους
τέω; καὶ ἀγνώστους ἡμῖν, ἐκεῖσε τυγχάνειν δυνά
μεις, καὶ πείθομαι τῷ ἀποῤῥήτως τε ἁρπαγέντι,
καὶ ἀποῤῥητοτέρων ἀκούσαντι.
XXXVI. Ave,quæ disjunctis et impermistis unitio et
commistio, utrumque scilicet utrisque, evasisti, et for
mna illi qui forma caret, et mensura ei qui nullam temporis mensuram novit,et sinus ei qui immensus est ac
sales illi fuisti qui nulla sede excipitur. Ave, ο submior Thronis, Cherubim sapientior, et Seraphim
flammantior; e quibus, aliorum quiden gestatur
humeris qui portat omnia, exiguam aliquam largitur
aliis scientiam, aliis autem absconditum ignem,
non vero plenum tribuit; tibi vero servat, ut totum
radium illum primogenitum, totum nempe Verbum
tern cordle, dun visceribus tuis adhuc inclusum.
cum gestas, tum labiis, dum post partum genibus
insidentem tenes, deosculeris. Ave, terribilior Potestnibus, potentior Virtutibus, dominantior DomiLationibus, principans Principacibus, Archangells
velocior, omnibus simul angelis ditior ac beatior,
utpote quæ vitu agendi quamlibet, atque omnes simul virtutes, quibus universi simul superni ordines
exornati sunt, tu sola et cum magno quidem excessu, atque iis etiam potiora possides. Ave, Doînina ordinis omuis ac nominis, non modo quod
nunc nominatur, sed quod et in posterum nominabitur; arbitror enim quasdam alias præterès, nondum nomine quoquam compellatas nobisque ignotas, illic esse Virtutes, et fidem illi habeo, qui et
inedabili modo (in coelum) raplus est, et arcana audivit, quæ non licet homini loqui ".
27 11 Cor. xii, 4.
Распознавание текста
col. 843–844page 19 of 98
PG 106:843ΛΖ'. Χαῖρε, μείζων καὶ τῶν ἀΰλων νέων καὶ λό των ἔπαινος· θαῦμα οὐχ ὑμνητὸν ὅλον τοῖς Σεραφίμ, οὐδὲ θεατὸν ὅλον τοῖς Χερουβίμ, οὐδὲ καταληπτὸν ὅλον ταῖς ὅλαις ὑψηλοτέραις ἡ ταπεινοτέραις τάξεσι. Χαῖρε, χαρᾷ μὲν συλληφθεῖσα, χαρᾷ δὲ κυηθεῖσα, χαρᾷ δὲ καὶ τεχθεῖσα· χαρᾷ δὲ αὖθις καὶ συλλαβοῦσα, καὶ κυήσασα, καὶ γεννήσασα χαρὰν τὴν πάντα λόγον καὶ νοῦν ὑπερέχουσαν, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν, χαρὰ τῶν ἐπιγείων ὅλων καὶ οὐρανίων ὅλων, τοῦ γένους καύ χημα, τῶν οὐρανων καλλώπισμα, τῶν ἀμφοτέρων κόσμων κατακοσμε. ΛΗ'. Χαῖρε, τῆς λύπης ἡ λύσις, τῆς ἔχθρας κατά λυσις, τῆς αἰχμαλωσίας ή λύτρωσις, ἡ τῶν θνητῶν θέωσις, ἡ τοῦ Θεοῦ σάρκωσις. Χαῖρε, τῶν δεινῶν ἡ ἀπαλλαγή, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ καταλλαγή, τῶν ἑστώ των ἀσφάλεια, τῶν πιπτόντων ἀνάκλησις, τῶν σπου δαζόντων ἐπίτασις, τῶν ῥᾳθυμούντων διέγερσις, τῶν εὐεκτούντων ἰσχὺς, τῶν καμνόντων ἴασις. Χαίρε, τῶν ἀρετῶν πηγή τε ἅμα καὶ ὁδηγέ, παρθενίας ἄνθος ὁμοῦ καὶ ρίζα, τὸ μὲν φανεῖσα, τὸ δὲ τεκοῦσα· καὶ νῦν διὰ σέ τε καὶ διὰ σοῦ τὰ ταύτης φυτὰ πανταχοῦ κομᾷ καρτερία τοῖς ἀσκηταῖς, ἀνδρία τοῖς ἀθληταῖς, εὐσπλαγχνία τοῖς ἔχουσιν, εὐψυχία τοῖς πένησι, τα πεινοφροσύνη τοῖς ὑψηλοῖς, μεγαλοφροσύνη τοῖς τα πεινοῖς, ὀδυνωμένοις παράκλησις, εὐφραινομένοις εγκράτεια· εὐχ οὕτω παιδαγωγούσης μόνον, ἀλλὰ καὶ προτυπούσης ἀμφότερα· τὸ μὲν, ὅτε σου τὴν ψυχήν ῥομφαία διήρχετο, τὸ δ᾽ ὅτε σου τὴν φωνὴν ὁ λόγος τὴν χαροποιὸν προσεφθέγγετο. ΑΘ'. Χαῖρε, θείων χαρίτων οἶκος, βασιλικὸς τῆς Τριάδος θάλαμος, ἐν ᾧ τῶν ἀγαθῶν οἱ θησαυροί πάντων, σοφίας πλοῦτος, ἀνδρίας όγκος, εὐβουλία, σύνεσις, δωρεαὶ λόγων, ἀρχαὶ σκήπτρων, παροχαὶ πλούτων, ἀξιωμάτων ὑπεροχαί, εὐτεχνίαι καὶ εὐγα μίαι καὶ εὐτεχνίαι, εὐφωνία καὶ εὐταξία καὶ εὐεξία, κάλλος, ἰσχύς· καὶ ὅπως ἐν μέσῳ παροπτέ μοι τὰ μικρὰ καὶ σωματικὰ μόνα, λέγω δὲ τὰ τοῦ Πνεύματος· γαμάτων πηγαί, ῥοαὶ δακρύων, εὐχαὶ καθαραὶ, καὶ Θεοῦ πλησίον, γνῶσις Λογίων, διδασκαλίας ρεύ ματα, προοράσεις καὶ διοράσεις, διακρίσεις πνευ μάτων τε καὶ πραγμάτων, καὶ ἵνα συνελών εἴπω, χαῖρε, Δέσποινα τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων, καὶ ἀμφοτέρων διακόσμων Δέσποινα, ἡ πάντα πᾶσιν, οἷς καὶ ὅτε καὶ ὅσα καὶ οἷα θέλεις, παρεχομένη. Μ'. Ταῦτά σοι ὁ μικρὸς ἐγὼ καὶ πᾶς μὲν, διὰ τὸν Λόγον καὶ τὴν ἄλλην πᾶσαν καὶ χάριν καὶ ἐλπίδα, σς, οὐ πᾶς δὲ διὰ τὸν τρόπον, ὀλίγα τῶν σῶν, ὧν ἐχαρίσω, πολὺν μὲν διὰ τὸν πολὺν φόβον ἐπεχόμενα χρόνον, ἄφνω δὲ ἐκραγέντα διὰ τὸν πόθον, καὶ νικη θέντα τῷ πλείονί τε καὶ κρείττονι, εἰς δόξαν τοῦ σοῦ
SERMO IN SS. DEIPARIE ANNUNTIATIONEM.
ΛΖ'. Χαῖρε, μείζων καὶ τῶν ἀΰλων νέων καὶ λότων ἔπαινος· θαῦμα οὐχ ὑμνητὸν ὅλον τοῖς Σεραφίμ,
οὐδὲ θεατὸν ὅλον τοῖς Χερουβίμ, οὐδὲ καταληπτὸν
ὅλον ταῖς ὅλαις ὑψηλοτέραις ἡ ταπεινοτέραις τάξεσι.
Χαῖρε, χαρᾷ μὲν συλληφθεῖσα, χαρᾷ δὲ κυηθεῖσα,
χαρᾷ δὲ καὶ τεχθεῖσα· χαρᾷ δὲ αὖθις καὶ συλλαβοῦσα,
καὶ κυήσασα, καὶ γεννήσασα χαρὰν τὴν πάντα λόγον
καὶ νοῦν ὑπερέχουσαν, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν, χαρὰ τῶν
ἐπιγείων ὅλων καὶ οὐρανίων ὅλων, τοῦ γένους καύ
χημα, τῶν οὐρανων καλλώπισμα, τῶν ἀμφοτέρων
κόσμων κατακοσμε.
quæque, ut omnia complectar, gaudium exstitisti
neris nostri gloriatio, cœlorum decus, utriusque
ΛΗ'. Χαῖρε, τῆς λύπης ἡ λύσις, τῆς ἔχθρας κατά
λυσις, τῆς αἰχμαλωσίας ή λύτρωσις, ἡ τῶν θνητῶν
θέωσις, ἡ τοῦ Θεοῦ σάρκωσις. Χαῖρε, τῶν δεινῶν ἡ
ἀπαλλαγή, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ καταλλαγή, τῶν ἑστώ
των ἀσφάλεια, τῶν πιπτόντων ἀνάκλησις, τῶν σπου
δαζόντων ἐπίτασις, τῶν ῥᾳθυμούντων διέγερσις,
τῶν εὐεκτούντων ἰσχὺς, τῶν καμνόντων ἴασις. Χαίρε,
τῶν ἀρετῶν πηγή τε ἅμα καὶ ὁδηγέ, παρθενίας ἄνθος
ὁμοῦ καὶ ρίζα, τὸ μὲν φανεῖσα, τὸ δὲ τεκοῦσα· καὶ
νῦν διὰ σέ τε καὶ διὰ σοῦ τὰ ταύτης φυτὰ πανταχοῦ
κομᾷ καρτερία τοῖς ἀσκηταῖς, ἀνδρία τοῖς ἀθληταῖς,
εὐσπλαγχνία τοῖς ἔχουσιν, εὐψυχία τοῖς πένησι, τα
πεινοφροσύνη τοῖς ὑψηλοῖς, μεγαλοφροσύνη τοῖς τα
πεινοῖς, ὀδυνωμένοις παράκλησις, εὐφραινομένοις
εγκράτεια· εὐχ οὕτω παιδαγωγούσης μόνον, ἀλλὰ καὶ
προτυπούσης ἀμφότερα· τὸ μὲν, ὅτε σου τὴν ψυχήν
ῥομφαία διήρχετο, τὸ δ᾽ ὅτε σου τὴν φωνὴν ὁ λόγος
τὴν χαροποιὸν προσεφθέγγετο.
XXXVII. Ave, cujus laudes, ne ipsi quidem celites aut cogitatione assequi aut sermone efferre valent. Ave, prodigium quod neque Seraphim pro
merito celebrare, neque Cherubim ex omni parte
cernere, neque acies ulla ordinum cœlestium sive
sublimiorum sive inferiorum penitus pervidere potest. Ave, quæ et in gaudio concepta fuisti, et in
gaudio gestata in utero, et in gaudio etiam in lucem
edita; atque iterum quæ in gaudio et concepisti, et
gestasti in utero, et peperisti gaudium quod omnem
pariter sermonem cogitationemque transcendit;
terrestrium omnium, omniumque cœlestium, gemundi ornamentum.
XXXVIII. Ave, doloris solutio, destructio inimicitia, captivitatis redemptio, mortalium ad Deum
p erectio, et Dei cum carne conjunctio. Ave, zrumnarum depulsio, peccatorum reconciliatio, stantium
securitas, lapsorum restitutio, strenue agentium ardeus studium, torpentium incitamentum, bene valentium firmitas, ægrotantium salus. Ave, virtutum
scatebra simul et semita, virginitatis flos simul et
radis, illud quidem pro eo quod ipsa apparuisti,
istud vero pro eo quod in lucem edidisti; quanquam nunc etiam propter te et per te hujusmodi
plantæ ubique frondibus virescunt: ascetarum abstinentia, certantium robur, divitum misericordia,
pauperum patientia, grandium humilitas, et humilium magnanimitas, mcerentium solamen, et tripudiantium temperantia; utriusque enim virtutis nou
magistra modo, sed et exemplum exsiatis, alterius
Cquidem quando tuam ipsius animam doloris gladius pertransivit 18, alterius vero quando vocem
illam lætitia plenam sermo tuus protulit.
ΑΘ'. Χαῖρε, θείων χαρίτων οἶκος, βασιλικὸς τῆς
Τριάδος θάλαμος, ἐν ᾧ τῶν ἀγαθῶν οἱ θησαυροί
πάντων, σοφίας πλοῦτος, ἀνδρίας όγκος, εὐβουλία,
σύνεσις, δωρεαὶ λόγων, ἀρχαὶ σκήπτρων, παροχαὶ
πλούτων, ἀξιωμάτων ὑπεροχαί, εὐτεχνίαι καὶ εὐγα
μίαι καὶ εὐτεχνίαι, εὐφωνία καὶ εὐταξία καὶ εὐεξία,
κάλλος, ἰσχύς· καὶ ὅπως ἐν μέσῳ παροπτέ μοι τὰ
μικρὰ καὶ σωματικὰ μόνα, λέγω δὲ τὰ τοῦ Πνεύματος· γαμάτων πηγαί, ῥοαὶ δακρύων, εὐχαὶ καθαραὶ,
καὶ Θεοῦ πλησίον, γνῶσις Λογίων, διδασκαλίας ρεύματα, προοράσεις καὶ διοράσεις, διακρίσεις πνευμάτων τε καὶ πραγμάτων, καὶ ἵνα συνελών εἴπω,
χαῖρε, Δέσποινα τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων, καὶ ἀμφοτέρων διακόσμων Δέσποινα, ἡ πάντα πᾶσιν, οἷς καὶ ὅτε
καὶ ὅσα καὶ οἷα θέλεις, παρεχομένη.
tio, et ut paucis omnia contraham, ave, Domina
quæ omnibus omnia, quibus et quando et quanta et
Μ'. Ταῦτά σοι ὁ μικρὸς ἐγὼ καὶ πᾶς μὲν, διὰ τὸν
Λόγον καὶ τὴν ἄλλην πᾶσαν καὶ χάριν καὶ ἐλπίδα,
σς, οὐ πᾶς δὲ διὰ τὸν τρόπον, ὀλίγα τῶν σῶν, ὧν
ἐχαρίσω, πολὺν μὲν διὰ τὸν πολὺν φόβον ἐπεχόμενα
χρόνον, ἄφνω δὲ ἐκραγέντα διὰ τὸν πόθον, καὶ νικηθέντα τῷ πλείονί τε καὶ κρείττονι, εἰς δόξαν τοῦ σοῦ
18 Luc. 11, 35.
XXXIX. Ave, divinaṛum gratiarum domus, regius
Trinitatis thalamus, in quo reconditi sunt omnium
bonorum thesauri, divitiae sapientiæ, virtutis eminentia, consilium, intellectus, dona sermonum,
sceptrorum dominatio, opum dispensatio, honorum
sublimitas, scientia omnigena, felicia connubia, ac
læta soboles, claritas vocis, apta membrorum dis-;
positio, sanitas, pulchritudo, robur virium: et quoniam leviora ista et mere corporalia utpote minoris
momenti posthabenda sunt, et ea sane, quæ sunt
spiritus, adjiciam; remediorum scaturigines, imbres
lacrymarum, mundæ preces, familiaris cum Deo
consuetudo, sacrarum Literarum scientia, doctrina
fluenta, prospicientia et perspicientia, et in spiritibus internoscendis juxta ac rebus gerendis discrebonorum omnium, et ordinis utriusque Domina,
qualia vis, dispensas.
XL. Hæc in laudem tuam ego miscllus, et totus
sane cum propter Verbum tum propter aliam omnein et gratiam et spem tuus, sed non totus tuus
per vitæ rationem, hæc, inquam, pauca ex iis, quæ
mihi largita es, diu ob ingentem formidinem silentio
compressa, derepente autem impetu amoris exРаспознавание текста
col. 845–846page 20 of 98
PG 106:845Υἱοῦ, τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ παναχράντω αὐτοῦ Πατρὶ, καὶ ζωοποιῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΩΤΟΘΡΟΝΟΥ ΤΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΜΗΛΟΥ. Τὸ μὲν γάλα λευκόν· τὸ δὲ μέλ: χλωρόν μόνον δὲ τὸν τῆς συκῆς καρπὸν ὀνομάζειν οἶδεν Ομηρος γλυκερόν· ἀγλαὸν δὲ οὐδὲ τοῦτον τολμο καλεῖν μόνον δὲ τοῦτο φυλάττει τῷ μήλῳ, καὶ λέγει που τῶν ἐπῶν τὰς μηλέας ἀγλαοκάρπους· καὶ οὐ τοῦτο μόνον αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ τῇ τάξει κοσμεῖ. Τὰς μὲν γὰρ ἄλλας ἁπλῶς οὕτωσὶ φράσας, ἔγχνας τε καὶ βοιάς, τρεῖς μόνας μετὰ τῶν ἐπωνύμων τίθησι τούτων δὲ αὐτῶν τὴν μηλέαν προθεὶς, ὑποτίθησι τὴν συκῆν· τρίτην δὲ τὴν ἐλαίαν τίθησι· καὶ μηλέας, φησὶν, ἀγλαόκαρποι· συκέαι τε γλυκεραί· καὶ ἐλαίας τηλεθέωσαι. Καὶ τὸ δὴ πλέον ὅτι καὶ τέλος τοῦτο τῷ πρώτῳ τῶν στίχων δίδωσιν, ἡγούμενος δεῖν, οὔτ᾽ ἐκείναις κρείττονος κεφαλῆς, οὔτε μείζονος τῷ στίχῳ χάριτος· ἴν' ᾗ τῶν καλῶν ἡ αὐτὴ ἀρχή τε ἅμα καὶ τελευτή, ἤδη δὲ καὶ μέση. Τῶν μὲν ὅλων μέση, τῶν δὲ πρώτων ἀρχή· τῷ δὲ μέτρῳ καὶ τελευτή. Καὶ τὰς μὲν συνδεῖ, τὰς δὲ κοσμεῖ· τῷ δὲ στίχῳ μείζω τὴν χάριν ἐπὶ τέλει τηρεῖ. Τίθησι μὲν γὰρ ἐπὶ τέλει καὶ τὰς ἐλαίας· ἀλλὰ ταύταις μὲν γεῦσιν, οὐδὲν μαρτυρεῖ· καὶ ἅμα καὶ ἐπὶ μόνου τοῦ τέλους καὶ οὐχ οὕτως ὥσπερ καὶ ταύτας. Οἶμαι δὴ δεῖν ἐμαυτόν τε καὶ τὸν Ομηρον ἀπολύσασθαι τὰς αἰτίας, τί δήποτε καὶ ἄμφω τὸ μῆλον οὕτω τιμῶμεν· ὁ μὲν τῷ ταῦτα περὶ αὐτοῦ λέγειν, ἐγὼ δὲ, παρὰ τοιοῦτον καὶ τοσαυτάκις αὐτὰ πέμπειν. Τὰ μὲν οὖν ἄλλα τῶν ἀκροδρύων Έλληνες, οὐκ οἶδα τί γνόντες, τὰ μὲν ᾿Αφροδίτῃ, τὰ δὲ Διονύσῳ,
JOANNIS GEOMETRE
pressa, utcunque magnalium tuorum et multitu- Υἱοῦ, τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ
dini et magnitudini longe imparia, ofero; in gloriam Filii tui, magni Dei et Salvatoris nostri Jesu
Christi, cui gloria et imperium cum sanctissimo
ipsius Patre et vivificante ac sancto Spiritu, nunc
et semper et in sæcula sæculorum. Amen.
Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ παναχράντω
αὐτοῦ Πατρὶ, καὶ ζωοποιῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν
καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν.
ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΩΤΟΘΡΟΝΟΥ
ΤΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΜΗΛΟΥ.
JOANNIS GEOMETRÆ PROTOTHRONI
DE MALO *.
(Joan. IRIANTE, Codices Græci mss. biblioth. Matrit. Matrili, 1769 fol. pag. 501.)
Lac quidem album est, mel autem flavum; solum
ficus fructum nominare novit Homerus dulcem;
jucundum vero illum non audet vocare; et hoc
tantum malo servat, et dicit alicubi in poematibus
malos jucundis fructibus. Et non modo nomine
illam, sed etiam ordine exornat. Nam alias quidem
arbores absolute ita designans, pyros et punicas
tres tantum cum epithetis ponit; his vero malum
præponens, ficum subdit, tertiam autem oleam
inducit. Et malos dicit jucundis fructibus, ficus
dulces, et oleas luxuriantes. Illud quoque majus
quod finem istum primo versuum dederit, arbitratus oportere neque per has potius principium,
aeque majorem gratiam versui præstari. Ita ut sit
pulchrarum arborum illa principium simul et finis:
fam autem et melias tenet; universarum quippe
media, primarum principium, versui autem finis.
Illas quidem colligat, has autem exornat; versui
vero majorem gratiam in fine servat. Collocat enim
in Que etiam oleas, sed de illis nihil saporis memorat, simul vero et in solo fiue illas nominans;
et non ita de malis. Puto quidem oportere me
ipsum et Homerum exponere causas cur tandem
ambo malum ita honoremus: hic quidem talia de
ea dicendo, ego autein secundum illum et tali modo
hæc exscribendo.
Cæteras ergo frugiferas arbores Græci, nescio
qua mente, hanc Veneri, illam Baccho, aliasque
*Harc oratio, quæ mali, sive pomi laudes persequitur, teste Casimiro Oudino in Commentario de
scriptorib. ecclesiast. vol. Il, col. 617, ms. permanet
inter codices Baroccianos, cod. XXV, pag. 21.
Cum vero id pomum, librorum adhuc oblectum
foliis, necdum soli sese ostenderit, placuit decer-
Τὸ μὲν γάλα λευκόν· τὸ δὲ μέλ: χλωρόν μόνον δὲ
τὸν τῆς συκῆς καρπὸν ὀνομάζειν οἶδεν Ομηρος
γλυκερόν· ἀγλαὸν δὲ οὐδὲ τοῦτον τολμο καλεῖν·
μόνον δὲ τοῦτο φυλάττει τῷ μήλῳ, καὶ λέγει που
τῶν ἐπῶν τὰς μηλέας ἀγλαοκάρπους· καὶ οὐ τοῦτο
μόνον αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ τῇ τάξει κοσμεῖ. Τὰς μὲν
γὰρ ἄλλας ἁπλῶς οὕτωσὶ φράσας, ἔγχνας τε καὶ
βοιάς, τρεῖς μόνας μετὰ τῶν ἐπωνύμων τίθησι
τούτων δὲ αὐτῶν τὴν μηλέαν προθεὶς, ὑποτίθησι τὴν
συκῆν· τρίτην δὲ τὴν ἐλαίαν τίθησι· καὶ μηλέας,
φησὶν, ἀγλαόκαρποι· συκέαι τε γλυκεραί· καὶ ἐλαίας
τηλεθέωσαι. Καὶ τὸ δὴ πλέον ὅτι καὶ τέλος τοῦτο τῷ
πρώτῳ τῶν στίχων δίδωσιν, ἡγούμενος δεῖν, οὔτ᾽
ἐκείναις κρείττονος κεφαλῆς, οὔτε μείζονος τῷ στίχῳ
χάριτος· ἴν' ᾗ τῶν καλῶν ἡ αὐτὴ ἀρχή τε ἅμα καὶ
τελευτή, ἤδη δὲ καὶ μέση. Τῶν μὲν ὅλων μέση,
τῶν δὲ πρώτων ἀρχή· τῷ δὲ μέτρῳ καὶ τελευτή.
Καὶ τὰς μὲν συνδεῖ, τὰς δὲ κοσμεῖ· τῷ δὲ στίχῳ
μείζω τὴν χάριν ἐπὶ τέλει τηρεῖ. Τίθησι μὲν γὰρ
ἐπὶ τέλει καὶ τὰς ἐλαίας· ἀλλὰ ταύταις μὲν γεῦσιν,
οὐδὲν μαρτυρεῖ· καὶ ἅμα καὶ ἐπὶ μόνου τοῦ τέλους·
καὶ οὐχ οὕτως ὥσπερ καὶ ταύτας. Οἶμαι δὴ δεῖν
ἐμαυτόν τε καὶ τὸν Ομηρον ἀπολύσασθαι τὰς αἰτίας,
τί δήποτε καὶ ἄμφω τὸ μῆλον οὕτω τιμῶμεν· ὁ μὲν
τῷ ταῦτα περὶ αὐτοῦ λέγειν, ἐγὼ δὲ, παρὰ τοιοῦτον
καὶ τοσαυτάκις αὐτὰ πέμπειν.
Τὰ μὲν οὖν ἄλλα τῶν ἀκροδρύων Έλληνες, οὐκ
οἶδα τί γνόντες, τὰ μὲν ᾿Αφροδίτῃ, τὰ δὲ Διονύσῳ,
pere, placuit, ut saporis non injucundi, delicatioris
litteraturæ cupidis hominibus præbere, atque vel
erudito palato, vel ingeniosa gulæ aliquantulum
lenocinari. Quapropter
Græcia quod peperit, servavit Iberia Malum,
Accipe non tarda, Lector amice, manu.
Распознавание текста
col. 847–848page 21 of 98
PG 106:847και τὰ δὲ τῷ τῶν ἄλλων καὶ νόθων θεῶν ἀνατεθεῖσθαι λέγουσι· τουτὶ δὲ μόνον καὶ φοίνικά τε καὶ δάφνην, τῷ κατ᾿ αὐτοὺς σοφῷ καὶ καλῷ γὰρ πάντως καὶ ὑπὲρ πάντας ἀρίστῳ μουσικῷ τε καὶ τοξικῷ ἰατρικῷ τε καὶ μαντικῷ Ἀπολλωνίῳ, δν καὶ αὐτὸν εἶναι τῷ ἡλίῳ λέγουσι· καὶ ὡς καλλίστῳ καὶ παγχρήστῳ, τὸ κάλλιστόν τε καὶ πάγχρηστον ἀνατιθέασιν. Οὕτως ἐξαρχῆς ἀνεῖτο τῷ κάλλει καὶ τῇ σοφίᾳ καὶ τῇ χρήσει τὸ χρῆμα· καὶ ἐδόκει αὐτὸ καλόν τε ἰδεῖν ἅμα καὶ χρηστὸν βρωθῆναι τε καὶ χρησθῆναι, καὶ σοφοῖς προσῆκον λαβεῖν· ἀλλὰ τὰ μὲν τῶν μύθων, εἰ δοκεῖ, χαίρειν ἐῶμεν. Οσα δὲ καὶ βλέπειν ἔξεστι καὶ λέγειν μέμψις οὐκ ἔστι· πρῶτον μὲν γὰρ τρέφεται πανταχοῦ γῆς τὸ φυτόν· καὶ οὐχ ὥσπερ τἄλλα τῶν δένδρων τὰ μὲν τῷ ἡμέρῳ χαίρει, τὰ δὲ τοῖς ὄρεσιν ἀγαπᾷ τὰ δ᾽ οἰκείως ἔχει πρὸς θάλατταν· ἀλλὰ τουτὶ μόνον ' κὰν ταῖς κορυφαῖς φύεται· κἂν τοῖς ἡμέροις τρέφε καὶ παρὰ τὴν θάλατταν θάλλειν φιλεῖ· νικῶσα δὲ οὕτω πανταχοῦ, οὐδὲν ἧττον νικᾷ καὶ τῷ θάλλειν οὕτως ἑκασταχοῦ, ὡς ἐνιαχοῦ οὐδέν. Οὐ γὰρ ὥσπερ τῶν ἄλλων ὅσα μὲν ὄρεια ταυτὸν τοῦτο ἰδεῖν τε ὄρεια καὶ δεινῶς ἄγρια· τὰ πλείω δέ γε καὶ ἄκαρπα. Τῶν δὲ ἡμέρων, τὰ μὲν, καὶ αὐτὰ τὸν καρπὸν βραχύτατα καὶ τὸ πρέμνον ἀκανθωδέστερα· καὶ τόπῳ μόνον τῶν ἐν κορυφαῖς διαφέροντα· τὰ δὲ, τὸν καρπὸν μὲν ἴσως οὐκ ἀγεννῆ, ἀσθενῆ δὲ ἄλλως· καὶ βραχὺν ἀνθοῦντα τὸν χρόνον· ἀλλ' οὕτω μὲν ἐν ἡμέροις ἰσχυρά τε καὶ πολυχρόνιος ὡς ὀλίγα κομιδῇ τῶν ἀγρίων τε καὶ ἀκάρπων. Οὕτω δ' ἐν ἀγρίοις τρυφερά τε καὶ λεία καὶ εὐανθὴς καὶ εὐκαρπος, ὡς οὐδὲν ἄλλο τῶν παρὰ ς ταῖς στοαῖς φυομένων, καὶ ὡσπερεί κόραι καλαὶ θαλαμευομένων· ἔπειτα τὰ μὲν ἄλλα τὰς ὥρας πολ λάκις παρανομεῖ· καὶ τὰ μὲν προΐασιν ἔαρος, ὥσπερ δὴ καὶ φοίνιξ αὐτός. Πολλὰ δὲ καὶ χειμῶνος ἐκφύει αὕτη δὲ κὰν τούτοις τηρεῖ τὸν νόμον καὶ σωφρονεῖ θέρους τε γὰρ ὡς ἐπὶ πλεῖστον πρόεισι· καὶ τὰ κάλ λιστα τῶν καρπῶν τῶν ὡρῶν τῇ καλλίστῃ δείκνυσι χειμῶνος δὲ ῥίπτει τὸ κάλλος· καὶ τῇ φύσει καὶ τάξει τῆς ὥρας ἀκολουθεῖ, ὥστε εἰ δεῖ τι καὶ παρά δοξον μὲν, ἀληθέστερον δὲ εἰπεῖν, τοῦτο καὶ μόνον, ὡραῖον ἄν τις εἴποι δικαίως· οὐ διὰ τὴν ὥραν μόνον ἀλλὰ καὶ τὸν καρπόν· τὰ δ᾽ ἄλλα καὶ ἔξωρα, οὕτω τὴν τάξιν τε παραδόντα καὶ ἀγνοήσαντα τὸν καιρόν οὐ μὴν ὥσπερ τὸ καθ᾿ ὥραν φανῆναι, οὕτω καὶ τὸ διαφυλαχθῆναι δι᾿ ὥρας, ὡραῖον· ἀλλ' αὐτῷ γε τῷ διὰ παντὸς τοῦ ἔτους διακατέχειν, κρεῖττον μὲν τῶν ὡρῶν· κρεῖττον δὲ τῆς ἐπωνυμίας· κρεῖττον δὲ καὶ πάντων ὁμοῦ τῶν λοιπῶν καρπῶν δείκνυται· τὰ μὲν ἡδεῖα τῷ διαρκεῖ, τὰ διαρκέστερα δὲ τῷ ἡδεῖ νικῶσα μᾶλλον δὲ, εἰ δεῖ τἀληθὲς εἰπεῖν, καὶ τὰ ἡδέα τῇ ἡδονῇ καὶ τῷ μονίμῳ τὰ μόνιμα. Ηδιστόν τι χρῆμα συκή. 'Αλλ' εἰ τὸ μέλιν πρὸς τὴν ἔλην ἐξικμασθῇ καὶ τῷ ἡλίῳ τὸ κάλλος ἀπο βληθῇ, καὶ τό τε εἶδος ἅμα καὶ τὴν ἡδονὴν στερηθῇ, καὶ ἀτεχνῶς φυσὴ γένηται, πλὴν ἢ ἅπαξ ἰδεῖν, ἕξεις οὐδέν· ἅμα τε γὰρ ἐφάνη, καὶ τὰ τοῦ δένδρου πολλῷ θάττον ἢ τὸ ἄνθος ἐῤῥύη· οὕτω καὶ ταῦτα τῆς μη
και
DE MALO.
τὰ δὲ τῷ τῶν ἄλλων καὶ νόθων θεῶν ἀνατεθεῖσθαι aliis nothis deis assignalas esse dicunt; solum
λέγουσι· τουτὶ δὲ μόνον καὶ φοίνικά τε καὶ δάφνην,
τῷ κατ᾿ αὐτοὺς σοφῷ καὶ καλῷ γὰρ πάντως καὶ
ὑπὲρ πάντας ἀρίστῳ μουσικῷ τε καὶ τοξικῷ ἰατρικῷ
τε καὶ μαντικῷ Ἀπολλωνίῳ, δν καὶ αὐτὸν εἶναι τῷ
ἡλίῳ λέγουσι· καὶ ὡς καλλίστῳ καὶ παγχρήστῳ, τὸ
κάλλιστόν τε καὶ πάγχρηστον ἀνατιθέασιν. Οὕτως
ἐξαρχῆς ἀνεῖτο τῷ κάλλει καὶ τῇ σοφίᾳ καὶ τῇ χρήσει
τὸ χρῆμα· καὶ ἐδόκει αὐτὸ καλόν τε ἰδεῖν ἅμα καὶ
χρηστὸν βρωθῆναι τε καὶ χρησθῆναι, καὶ σοφοῖς
προσῆκον λαβεῖν· ἀλλὰ τὰ μὲν τῶν μύθων, εἰ δοκεῖ,
χαίρειν ἐῶμεν. Οσα δὲ καὶ βλέπειν ἔξεστι καὶ λέγειν
μέμψις οὐκ ἔστι· πρῶτον μὲν γὰρ τρέφεται πανταχοῦ γῆς τὸ φυτόν· καὶ οὐχ ὥσπερ τἄλλα τῶν δένδρων
τὰ μὲν τῷ ἡμέρῳ χαίρει, τὰ δὲ τοῖς ὄρεσιν ἀγαπᾷ
τὰ δ᾽ οἰκείως ἔχει πρὸς θάλατταν· ἀλλὰ τουτὶ μόνον '
κὰν ταῖς κορυφαῖς φύεται· κἂν τοῖς ἡμέροις τρέφεκαὶ παρὰ τὴν θάλατταν θάλλειν φιλεῖ· νικῶσα
δὲ οὕτω πανταχοῦ, οὐδὲν ἧττον νικᾷ καὶ τῷ θάλλειν
οὕτως ἑκασταχοῦ, ὡς ἐνιαχοῦ οὐδέν. Οὐ γὰρ ὥσπερ
τῶν ἄλλων ὅσα μὲν ὄρεια ταυτὸν τοῦτο ἰδεῖν τε ὄρεια
καὶ δεινῶς ἄγρια· τὰ πλείω δέ γε καὶ ἄκαρπα. Τῶν
δὲ ἡμέρων, τὰ μὲν, καὶ αὐτὰ τὸν καρπὸν βραχύτατα
καὶ τὸ πρέμνον ἀκανθωδέστερα· καὶ τόπῳ μόνον τῶν
ἐν κορυφαῖς διαφέροντα· τὰ δὲ, τὸν καρπὸν μὲν ἴσως
οὐκ ἀγεννῆ, ἀσθενῆ δὲ ἄλλως· καὶ βραχὺν ἀνθοῦντα
τὸν χρόνον· ἀλλ' οὕτω μὲν ἐν ἡμέροις ἰσχυρά τε καὶ
πολυχρόνιος ὡς ὀλίγα κομιδῇ τῶν ἀγρίων τε καὶ
ἀκάρπων. Οὕτω δ' ἐν ἀγρίοις τρυφερά τε καὶ λεία
καὶ εὐανθὴς καὶ εὐκαρπος, ὡς οὐδὲν ἄλλο τῶν παρὰ ς
ταῖς στοαῖς φυομένων, καὶ ὡσπερεί κόραι καλαὶ
θαλαμευομένων· ἔπειτα τὰ μὲν ἄλλα τὰς ὥρας πολλάκις παρανομεῖ· καὶ τὰ μὲν προΐασιν ἔαρος, ὥσπερ
δὴ καὶ φοίνιξ αὐτός. Πολλὰ δὲ καὶ χειμῶνος ἐκφύει
αὕτη δὲ κὰν τούτοις τηρεῖ τὸν νόμον καὶ σωφρονεῖ·
θέρους τε γὰρ ὡς ἐπὶ πλεῖστον πρόεισι· καὶ τὰ κάλ
λιστα τῶν καρπῶν τῶν ὡρῶν τῇ καλλίστῃ δείκνυσι·
χειμῶνος δὲ ῥίπτει τὸ κάλλος· καὶ τῇ φύσει καὶ
τάξει τῆς ὥρας ἀκολουθεῖ, ὥστε εἰ δεῖ τι καὶ παράδοξον μὲν, ἀληθέστερον δὲ εἰπεῖν, τοῦτο καὶ μόνον,
ὡραῖον ἄν τις εἴποι δικαίως· οὐ διὰ τὴν ὥραν μόνον
ἀλλὰ καὶ τὸν καρπόν· τὰ δ᾽ ἄλλα καὶ ἔξωρα, οὕτω
τὴν τάξιν τε παραδόντα καὶ ἀγνοήσαντα τὸν καιρόν·
οὐ μὴν ὥσπερ τὸ καθ᾿ ὥραν φανῆναι, οὕτω καὶ τὸ
διαφυλαχθῆναι δι᾿ ὥρας, ὡραῖον· ἀλλ' αὐτῷ γε τῷ
διὰ παντὸς τοῦ ἔτους διακατέχειν, κρεῖττον μὲν τῶν
ὡρῶν· κρεῖττον δὲ τῆς ἐπωνυμίας· κρεῖττον δὲ καὶ
πάντων ὁμοῦ τῶν λοιπῶν καρπῶν δείκνυται· τὰ μὲν
ἡδεῖα τῷ διαρκεῖ, τὰ διαρκέστερα δὲ τῷ ἡδεῖ νικῶσα·
μᾶλλον δὲ, εἰ δεῖ τἀληθὲς εἰπεῖν, καὶ τὰ ἡδέα τῇ
ἡδονῇ καὶ τῷ μονίμῳ τὰ μόνιμα.
Ηδιστόν τι χρῆμα συκή. 'Αλλ' εἰ τὸ μέλιν πρὸς
τὴν ἔλην ἐξικμασθῇ καὶ τῷ ἡλίῳ τὸ κάλλος ἀποβληθῇ, καὶ τό τε εἶδος ἅμα καὶ τὴν ἡδονὴν στερηθῇ,
καὶ ἀτεχνῶς φυσὴ γένηται, πλὴν ἢ ἅπαξ ἰδεῖν, ἕξεις
οὐδέν· ἅμα τε γὰρ ἐφάνη, καὶ τὰ τοῦ δένδρου πολλῷ
θάττον ἢ τὸ ἄνθος ἐῤῥύη· οὕτω καὶ ταῦτα τῆς μηvero palmam et laurum, ei qui secundum illos
sapiens et pulcher est, deo, omninoque et præ
omnibus excellenti musico, arcuario, medico, et
vati Apollini, quem eumdem esse ac Solem dicunt:
et ut pulcherrimo et utilissimo, quod pulcherrimum et utilissimum est assignant. Ita a priori
conveniebat pulchritudini, sapientiæ et utilitati
tale muņus; et videbatur pulchrum simul et utile
manducari et prodesse, et sapientes quod congruun
illic erat accipere. Sed has quidem fabulas, si vide
tur, valere sinamus. Quæ autem cernere licet et
dicere exprobrationes non sunt: nam prima in
universa terra arbos producitur; neque tauquam
arbores reliquæ. Hæ quidem cultura gaudent,
ille vero montes amant, alia quoque juxta mare
patriam habent: ista autem sola et in culminibus
producitur, et cultura crescit, et juxta mare vege
tare amat; vincens autem ita locorum universitate,
non minus vincit vegetatione ita quamcunque arborum, ut nulla uspiam talis sit. Nou enim ut inter alias quæ montanæ sunt idem cernere præbent,
silvestres et incultæ cum sint, plerumque etiam et
infructuosæ; inter cultas vero, aliæ fructibus parcissimæ et truncis aculeatæ, loco tantum a montanis differentes; aliæ, fructum quidem forte non
abnuentes, sed debiliter producentes, et brevi
tempore florentes. Sed ista inter cultas viget et
durat ut paucæ admodum e sylvestribus et infructuosis; et inter silvestres jucunda et amnena est,
floribus et fructibus ornata, ut nulla alia arborum
porticus exornantium, et pulchrarum puellarum
more bene comptarum. Deinde cæteræ sæpius anui
tempora fallunt; aliæ quidem. ver antecedunt, ut
ipsa quidemn palma; multa autem in hieme produ
cunt; ista vero etiam in his legem servat et sapienter colit: æstatis enim in partem majorem progreditur, et fructuum pulcherrimos, anni temporum
pulcherrimo ostendit: hieme autem pulchritudinem
excutit, et naturam ordinemque temporum ingequitur; ita ut, si quidl mirum quidem, sed verissimum dicere est, hanc solam esse tempestivam
merito aliquis pronuntiaverit, non solum ob tempus, sed etiam ob fructum; cæteræ autem intem.
pestivæ, ita ordinem fallentes et tempus ignoran
tes; non certe quasi ad tempus apparere, sicut
servari durante tempore tempestivum foret: sed
eo ipso quod omnino durat, ista temporibus potior,
potior epitheto suo, potior quoque omnibus una
cæteris frugiferis ostenditur; jucundas quidem
duratione, diuturniores autem jucunditate vincens;
imo vero, si vera dicere oportet, jucundas jucunditate et durabiles duratione superans.
Jucundissimum quidem bonum est ficus; sed si
ejus mel calore deduxerit, et sole pulchritudo
ablata fuerit, tunc venustate et voluptate simul
nudatur, et foede rugata eficitur, præter solum
visum invenies nihil; nam simul apparuit et effluxit
arboris decor multo velocius quam flos. Sic etiam
|
Распознавание текста
col. 849–850page 22 of 98
PG 106:849λέας ή συχῆ ἡττᾶται· μετά γε τῶν ἄλλων τοῦ τε κάλλους καὶ τῆς ὀδμῆς καὶ τοῦ μεγέθους· παρά τοιούτοις μὲν τῶν χωρίων χαίρουσα· παρὰ τοιαύτη δὲ τῶν ὡρῶν θάλλουσα· παρὰ τοσοῦτον δὲ διαμένουσα καὶ τὸν χρόνον οἵαν δὴ καὶ τὴν βλάστην ποιεῖται. Οὔτε γὰρ πρὸς αὐτὸν αίρεται τὸν οὐρανὸν, και τῶν ἀνθρώπων ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἀποστατεί· οὔτε μὴν πάνυ τῇ γῇ προσπέφυκε, καὶ οἷα τὰ πολλὰ τῶν δένδρων, τῷ ἑτοίμῳ καταπεφρόνηται, ἢ θάμνου τρόπον ἔῤῥιπται, καὶ καταπεπάτηται· ἀλλὰ τὸ σῶ φρον κάν τούτοις τιμῇ· καὶ οἷα μεν πάντας ἀνθρώπους ἐραστὰς ἔχουσα, πρόεισιν ἐπὶ μέτριον· καὶ τῷ μένειν ἐγγὺς, τοῖς ἐρῶσι χαρίζεται. Όπως δὲ μὴ καὶ κόρος τοῦ ἔρωτος ᾖ, καὶ μικρόν τι τῆς γῆς ἀνέστηκε, καὶ ἅμα τῷ τε κάλλει τὴν ἡλικίαν συμ προϊοῦσα· καὶ τὸ κάλλος τῇ ἡλικίᾳ πλέον τιθεῖσα, ἐξ ἀμφοτέρων τὸ σεμνὸν ἐνδείκνυται. Οὕτως οὖν τὸ ταπεινόν τε καὶ ὑψηλὸν ἐπίσης φυγὸν τὸ βλάστημα, οὔτε τὴν ὄψιν τοὺς θεατὰς ἀφαιρεῖ, οὔτε πληροῖ τὸν ἔρωτα· ἀλλ᾽ οὔτε μὴν ἑαυτὴν ἀδικεῖ· οὐ γὰρ δὴ πρὸς ὕψος ἐλάσασαν, σκληρός τις ἄνεμος ἐμπεσών κατήνεγκε καὶ ἀνέτρεψε, καὶ τοσοῦτον κάλλος πατεῖν παρέδωκεν· ἡ γὰρ ἂν οὐδ' "Ομηρος ἀξίως τὸ πρᾶγμα ἐθρήνησεν· ὅς γε καὶ θρήνους εἰς τὰ ἔρνη ποιεῖ καὶ θρηνεῖ μὲν τὴν πίτυν· θρηνεῖ δὲ τὴν δρῦν· δπο κρύει δὲ τὴν ἀχερωΐδα καὶ ἐλεεινὸν ἐπὶ τῷ τῆς ἐλαίας ἀνακλάει φυτῷ. Φεύγον οὖν καὶ ταύτην τὴν συμφορὰν τὸ φυτόν, οἷον βλαστάνει καὶ τὸν καρπόν. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐχ ὥσπερ ὁ φοίνιξ ἐπὶ κόμης οὐ μόνον κομῷ, ἀλλὰ διαπαντὸς ἐξανθεῖ τοῦ βλαστήματος, καὶ ψυχαγωγεῖ καὶ τέρπει πανταχόθεν τοὺς ἐραστάς. Έπειτα τῶν καρπῶν, ὁ μὲν λευκός· ὁ δὲ ὠχρός· ὁ δὲ, ἐρυθρός· ὁ δὲ, φοινικοῦς· ὁ δὲ καὶ μιλτός. Φέρει δὲ τῶν φυτῶν καὶ ἄλλο μὲν ἄλλο, καὶ πάντα δὲ τὸ αὐτό· κἂν μὲν τῷ λευκῷ χαίρῃς, παρά ταύτην βαδίζεις· ἂν δὲ τὸ ἐρυθρόν ποθῇς, παρ' ἐκείνην ἀπέρχῃ· ἂν δὲ καὶ ἀμφοῖν ἐρᾷς, παρὰ τὴν ἄλλην φοιτᾷς· ἂν δὲ καὶ πάντα ὁμοῦ ζητῇς, παρά την φέρουσαν ἄπει τοὺς φοινικοῦς. Ἡ δὲ τοὺς μὲν λευκαίνεται, τοὺς δὲ ἐρυθραίνεται· τοὺς μὲν ἄρτι, τοὺς δὲ ἤδη· τοὺς δὲ καὶ φοινίσσεται· καὶ λευκαίνεται μὲν οὕτως ὡς γάλα φοινίσσεται δ' ἐκεῖνος ὡς ῥόδον· κεκέρασται δ' ἄλλως καὶ ἄλλως· ὁ μὲν ὅλος· ὁ δὲ, οὐχ ὅλος· καὶ ὁ μὲν ἧττον. ὁ δὲ, μάλ λον· κἂν μὲν τὸ ἐρυθρὸν θεάσῃ, τὸ λευκὸν ὅλως νομίσεις ἀγνοεῖν τὸ φυτόν· κἂν τούτῳ πρώτῳ τὴν ὄψιν προσβάλῃς, οὐκ εἶναί τι φήσεις καὶ ἐρυθροῦ τῷ καρπῷ· ἀλλὰ τὸ μὲν, αἷμα τὸ μέρος· τὸ δὲ, δόξει χιών. Καὶ ἔστι τὸ μῆλον ἰδεῖν μὲν ῥόδον, ὀσφρή σασθαι δὲ μύρον, γεύσασθαι δέ τι ἄλλο, ἢ πάλιν αὐτὸ μῆλον οὕτω καὶ τοσοῦτον ἡδονῇ τάλλα νικᾷ, καὶ πρὸς τοῦτο κἀκεῖνα μᾶλλον εἰκάζεται· καν τις ἐπαινεῖν ἐθέλοι τι κατὰ γεῦσιν· ἡ μῆλον ἐρεῖ πάντως ἢ μέλι· καὶ ταῦτα μὲν οὖν τὸν "Ομηρον έπεισε πάντα ἀγλαὸν ὀνομάσαι τὸν μηλέας καρπόν. Εἰ δὲ δεῖ καὶ μύθου μνησθῆναι, καὶ οὐδὲν ἀηδές παιδιᾶς καὶ ψυχαγωγίας άψασθαι πρὸς ἄνδρα πολύ λάκις καὶ αὐτὸν τὰ μουσῶν χορεύσαντα· ἄλλως θ' ὅτε καὶ τὸν μῦθον κοσμεί σωφροσύνη, φασίν, ὡς κόρη
in his malo feus cedit ium in aliis pulchritudinis & λέας ή συχῆ ἡττᾶται· μετά γε τῶν ἄλλων τοῦ τε
et odoris cum magnitudinis dotibus: talibus quidlem ista locis gaudet, talibus autem in montibus
foret; in tantum temporis durat, quantum eliam
incrementum sumit. Non enim ad ipsum cœlum
tollitur, et ab hominibus quam maxime recedit;
neque multum juxta terram surgit, ut multæ arbores, humilitate despicitur, vel ruborum more
divellitur et proculcatur; sed moderationem in his
quoque servat, et tamquam omnes homines amatores habens, ad justam mensuram profertur, et
prope manendo amantibus se præbet. Ut autem
amoris satietas non contingat, paulo a terra assurgit, et una cum juventute pulchritudinem explicat, et juventute majorem pulchritudinem expendens, utraque conspicua ostenditur. Ita ergo humilitatem et celsitudinem æqualiter evitans arbor,
neque aspectui contemplantium abducitur, neque
amorem satiat. Sed neque sibi ipsi nocet, nam
altitudinem correptam vehemens ventus irruens
non rumpit vel subvertit, et tantam pulchritudinem
proculcandam permittit. Certe enim non digne
Homerus rem deploraret, qui in plantas lamenta
expromit, qui pinum lamentatur et quercum, qui
populum albam deflet, et gemitum ciet in oleam
arborem. Fugiens igitur hanc -calamitatem hæc
arbos, eodem modo etiam fructum producit.
Nam primo quidem non sicut palma frondes
frondibus solum adjicit, sed ex omni parte c
ramos et frondes expromit, et undecumque amatores attrahit et delectat. Deinde fructibus hæc alba
est, illa flava, altera rubra, altera purpurea, altera
denique æruginosa: ita inter arbores alia aliud
fert, sed omnia fert malus. Si quidem albo delecteris, ad albam arborem procedis; si vero
rubrum cupias, ad rubram te dirigis; si utrumque ames, ad aliam vadis; sin autem simul omnia quaeras, abi ad ferentem datiles; hæc iis quidem albet, iis vero rubet; tum quidem recenter,
tum autem jamdudum; iis vero purpurat; et albet
quidem velut lac, purpurat vero ista velut rosa,
variaturque diversis coloribus; hæc quidem tota,
illa vero non tola; hæc minus, illa magis. Si
quidem rubram videris, albam omnino putabis
ignorare arborem; et si in primam istam oculos
direxeris, nihil rubri fructui inesse dixeris; sed
hoc quidem partim sanguis, partim vero nix videbitur. Et malus est visu rosa, olfactu vero unguentum, gustatu autem aliud quid, aut rursus in
eo multum alias delectatione vincit malus, dum illi
aliæ magis comparantur.- Si quis laudare velit
cujusquam rei gustum, aut malum dicet aut mel:
et hæc igitur Homerum suaserunt ad omnem vocandum jucundum mali fructum.
Si vero oportet fabulæ meminisse, et si quid
doctrinæ et delectationis non injucundum est ad
virum applicare sæpius et ipsum cum Musis saltanlem, aliter, quando fabulam ornat sapientia,
κάλλους καὶ τῆς ὀδμῆς καὶ τοῦ μεγέθους· παρά
τοιούτοις μὲν τῶν χωρίων χαίρουσα· παρὰ τοιαύτη
δὲ τῶν ὡρῶν θάλλουσα· παρὰ τοσοῦτον δὲ διαμέ
νουσα καὶ τὸν χρόνον οἵαν δὴ καὶ τὴν βλάστην ποιεῖ
ται. Οὔτε γὰρ πρὸς αὐτὸν αίρεται τὸν οὐρανὸν, και
τῶν ἀνθρώπων ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἀποστατεί· οὔτε
μὴν πάνυ τῇ γῇ προσπέφυκε, καὶ οἷα τὰ πολλὰ τῶν
δένδρων, τῷ ἑτοίμῳ καταπεφρόνηται, ἢ θάμνου
τρόπον ἔῤῥιπται, καὶ καταπεπάτηται· ἀλλὰ τὸ σῶ
φρον κάν τούτοις τιμῇ· καὶ οἷα μεν πάντας ανθρώπους ἐραστὰς ἔχουσα, πρόεισιν ἐπὶ μέτριον· καὶ τῷ
μένειν ἐγγὺς, τοῖς ἐρῶσι χαρίζεται. Όπως δὲ μὴ
καὶ κόρος τοῦ ἔρωτος ᾖ, καὶ μικρόν τι τῆς γῆς
ἀνέστηκε, καὶ ἅμα τῷ τε κάλλει τὴν ἡλικίαν συμπροϊοῦσα· καὶ τὸ κάλλος τῇ ἡλικίᾳ πλέον τιθεῖσα,
ἐξ ἀμφοτέρων τὸ σεμνὸν ἐνδείκνυται. Οὕτως οὖν τὸ
ταπεινόν τε καὶ ὑψηλὸν ἐπίσης φυγὸν τὸ βλάστημα,
οὔτε τὴν ὄψιν τοὺς θεατὰς ἀφαιρεῖ, οὔτε πληροῖ τὸν
ἔρωτα· ἀλλ᾽ οὔτε μὴν ἑαυτὴν ἀδικεῖ· οὐ γὰρ δὴ
πρὸς ὕψος ἐλάσασαν, σκληρός τις ἄνεμος ἐμπεσών
κατήνεγκε καὶ ἀνέτρεψε, καὶ τοσοῦτον κάλλος πατεῖν
παρέδωκεν· ἡ γὰρ ἂν οὐδ' "Ομηρος ἀξίως τὸ πρᾶγμα
ἐθρήνησεν· ὅς γε καὶ θρήνους εἰς τὰ ἔρνη ποιεῖκαὶ θρηνεῖ μὲν τὴν πίτυν· θρηνεῖ δὲ τὴν δρῦν· δπο
κρύει δὲ τὴν ἀχερωΐδα καὶ ἐλεεινὸν ἐπὶ τῷ τῆς
ἐλαίας ἀνακλάει φυτῷ. Φεύγον οὖν καὶ ταύτην τὴν
συμφορὰν τὸ φυτόν, οἷον βλαστάνει καὶ τὸν καρπόν.
Πρῶτον μὲν γὰρ οὐχ ὥσπερ ὁ φοίνιξ ἐπὶ κόμης
οὐ μόνον κομῷ, ἀλλὰ διαπαντὸς ἐξανθεῖ τοῦ βλαστή
ματος, καὶ ψυχαγωγεῖ καὶ τέρπει πανταχόθεν τοὺς
ἐραστάς. Έπειτα τῶν καρπῶν, ὁ μὲν λευκός· ὁ δὲ
ὠχρός· ὁ δὲ, ἐρυθρός· ὁ δὲ, φοινικοῦς· ὁ δὲ καὶ
μιλτός. Φέρει δὲ τῶν φυτῶν καὶ ἄλλο μὲν ἄλλο, καὶ
πάντα δὲ τὸ αὐτό· κἂν μὲν τῷ λευκῷ χαίρῃς, παρά
ταύτην βαδίζεις· ἂν δὲ τὸ ἐρυθρόν ποθῇς, παρ'
ἐκείνην ἀπέρχῃ· ἂν δὲ καὶ ἀμφοῖν ἐρᾷς, παρὰ τὴν
ἄλλην φοιτᾷς· ἂν δὲ καὶ πάντα ὁμοῦ ζητῇς, παρά
την φέρουσαν ἄπει τοὺς φοινικοῦς. Ἡ δὲ τοὺς μὲν
λευκαίνεται, τοὺς δὲ ἐρυθραίνεται· τοὺς μὲν ἄρτι,
τοὺς δὲ ἤδη· τοὺς δὲ καὶ φοινίσσεται· καὶ λευκαί
νεται μὲν οὕτως ὡς γάλα φοινίσσεται δ' ἐκεῖνος
ὡς ῥόδον· κεκέρασται δ' ἄλλως καὶ ἄλλως· ὁ μὲν
ὅλος· ὁ δὲ, οὐχ ὅλος· καὶ ὁ μὲν ἧττον. ὁ δὲ, μάλ
λον· κἂν μὲν τὸ ἐρυθρὸν θεάσῃ, τὸ λευκὸν ὅλως
νομίσεις ἀγνοεῖν τὸ φυτόν· κἂν τούτῳ πρώτῳ τὴν
ὄψιν προσβάλῃς, οὐκ εἶναί τι φήσεις καὶ ἐρυθροῦ
τῷ καρπῷ· ἀλλὰ τὸ μὲν, αἷμα τὸ μέρος· τὸ δὲ, δόξει
χιών. Καὶ ἔστι τὸ μῆλον ἰδεῖν μὲν ῥόδον, ὀσφρή
σασθαι δὲ μύρον, γεύσασθαι δέ τι ἄλλο, ἢ πάλιν
αὐτὸ μῆλον οὕτω καὶ τοσοῦτον ἡδονῇ τάλλα νικᾷ, καὶ
πρὸς τοῦτο κἀκεῖνα μᾶλλον εἰκάζεται· καν τις
ἐπαινεῖν ἐθέλοι τι κατὰ γεῦσιν· ἡ μῆλον ἐρεῖ πάντως
ἢ μέλι· καὶ ταῦτα μὲν οὖν τὸν "Ομηρον έπεισε πάντα
ἀγλαὸν ὀνομάσαι τὸν μηλέας καρπόν.
Εἰ δὲ δεῖ καὶ μύθου μνησθῆναι, καὶ οὐδὲν ἀηδές
παιδιᾶς καὶ ψυχαγωγίας άψασθαι πρὸς ἄνδρα πολύ
λάκις καὶ αὐτὸν τὰ μουσῶν χορεύσαντα· ἄλλως θ'
ὅτε καὶ τὸν μῦθον κοσμεί σωφροσύνη, φασίν, ὡς κόρη
Распознавание текста
col. 851–852page 23 of 98
PG 106:851τις ἦν πάλαι καλὴ καὶ παρθενική. Τοῦ δὲ κάλλους ἐρασταὶ πολλοὶ καὶ ἐρωτικοί· σωφρονοῦσα δὲ καὶ μὴ προδιδοῦσα τὴν ὥραν, ἔτι μᾶλλον δυσέρωτας εποίει τοὺς ἐραστάς· οἱ δὲ, τέως μὲν ἤρων ὡς ἐρασταὶ, καὶ ἡμιλλῶντο πρὸς ἀλλήλους· ἔπειτα οἰνωθέντες ἀλλής λους φονεύουσιν, ὡς ἀντερασταί. Ἐφίσταται ἡ παρθενικῇ, καὶ ἐλεεῖ μὲν ἐκείνους· αἰδεῖται δὲ τοὺς ζῶντας, δακρύει δὲ ἑαυτὴν, καὶ γίνεται δι᾿ εὐχῆς φυτὸν καλὸν, ὡς καλή, λευκὸν ὡς λευκή· αἰδουμένη δὲ προφυροῦν. Ὁ μὲν μῦθος οὗτος· εἰ δὲ καὶ φιλοσοφεῖν, ἀλλὰ μὴ μυθολογεῖν ἡμᾶς τε δέον καὶ σὲ, ἔρωτι καὶ θεωρίας ἡμμένον· φασὶν οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ μόνον μὲν σχημάτων, τὸ σφαιρικὸν κάλλιστον· μόνον δὲ τῶν ἴσων εμβαδοῖς μέγιστον τοῦτο ἐν στερεοίς, ὅπερ ἐν ἐπιπέδοις τὸ κυκλικόν· δοκεῖ δὲ καὶ τόδε τὸ πᾶν, τοῦτο σῶιζον τὸ σχῆμα. Έχει μὲν οὖν μετὰ @ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο τὸ μῆλον· καὶ οὐδὲν οὕτως ἐν καρποῖς τῶν ἄλλων ἀποτετόρνευται, ὡς τοῦτο του τόρνευταί τε τῇ φύσει, καὶ τὴν ἐπιφάνειαν ἀποτέ ταται· καὶ σχῆμα τῷ μήλῳ τὸ τοῦ παντός ἐστι μία μημα. Καὶ τί δεῖ τὰς ἐνεργείας τοῦ βλαστήματος καταλέγειν; καὶ ὡς ἐῤῥωμένοις μὲν τρυφὴ, καὶ βρῶμα ἡδύ· νοσοῦσι δὲ χρηστὴ τροφὴ καὶ ὑγιεινή καὶ ὅτι σύκον μὲν ἐν ὀνείροις δυσοιώνιστον· μῆλον δὲ κἂν τούτοις εὐάγγελον· δόξαν γὰρ καὶ στέφανον επαγγέλλεται. Αλλ' αὕτη γε καὶ τὰ Πύθια στεφανοί καὶ πάρεστιν ἀθλητής, δι' ἔτους τε γυμνασθεὶς, καὶ πολλὰς εὐπαιδοτρίβου λαβών, πλείους δὲ μέλλων. Κἄν τι δέοι θήσων καὶ τὴν ψυχὴν ἵνα δὴ τὸ μῆλον καὶ τὴν μετὰ τοῦ μήλου δόξαν λαβὼν ἀπέλθοι, πολλὰ @ καὶ ἄλλα περὶ τοῦ μήλου λέγειν ἐνῆν, εί μοι χαιρός τε παρῆν, καὶ μὴ ταῦτα γράφειν ἠναγκαζόμην σχέδιον καὶ κατ' ἐπιδρομήν. ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ΥΜΝΟΙ ΠΕΝΤΕ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ Χαίρε, χαράν, χάριν,
DE MALO.
85%
τις ἦν πάλαι καλὴ καὶ παρθενική. Τοῦ δὲ κάλλους dicunt illam fuisse olim quamdam puellam pulchram
ἐρασταὶ πολλοὶ καὶ ἐρωτικοί· σωφρονοῦσα δὲ καὶ μὴ
προδιδοῦσα τὴν ὥραν, ἔτι μᾶλλον δυσέρωτας εποίει
τοὺς ἐραστάς· οἱ δὲ, τέως μὲν ἤρων ὡς ἐρασταὶ, καὶ
ἡμιλλῶντο πρὸς ἀλλήλους· ἔπειτα οἰνωθέντες ἀλλής
λους φονεύουσιν, ὡς ἀντερασταί. Ἐφίσταται ἡ παρ
θενικὴ, καὶ ἐλεεῖ μὲν ἐκείνους· αἰδεῖται δὲ τοὺς
ζῶντας, δακρύει δὲ ἑαυτὴν, καὶ γίνεται δι᾿ εὐχῆς
φυτὸν καλὸν, ὡς καλή, λευκὸν ὡς λευκή· αἰδουμένη
δὲ προφυροῦν. Ὁ μὲν μῦθος οὗτος· εἰ δὲ καὶ φιλοσο
φεῖν, ἀλλὰ μὴ μυθολογεῖν ἡμᾶς τε δέον καὶ σὲ, ἔρωτι
καὶ θεωρίας ἡμμένον· φασὶν οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ
μόνον μὲν σχημάτων, τὸ σφαιρικὸν κάλλιστον· μόνον
δὲ τῶν ἴσων εμβαδοῖς μέγιστον τοῦτο ἐν στερεοίς,
ὅπερ ἐν ἐπιπέδοις τὸ κυκλικόν· δοκεῖ δὲ καὶ τόδε τὸ
πᾶν, τοῦτο σῶιζον τὸ σχῆμα. Έχει μὲν οὖν μετὰ @
τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο τὸ μῆλον· καὶ οὐδὲν οὕτως ἐν
καρποῖς τῶν ἄλλων ἀποτετόρνευται, ὡς τοῦτο του
τόρνευταί τε τῇ φύσει, καὶ τὴν ἐπιφάνειαν ἀποτέ
ταται· καὶ σχῆμα τῷ μήλῳ τὸ τοῦ παντός ἐστι μία
μημα. Καὶ τί δεῖ τὰς ἐνεργείας τοῦ βλαστήματος
καταλέγειν; καὶ ὡς ἐῤῥωμένοις μὲν τρυφὴ, καὶ
βρῶμα ἡδύ· νοσοῦσι δὲ χρηστὴ τροφὴ καὶ ὑγιεινή •
καὶ ὅτι σύκον μὲν ἐν ὀνείροις δυσοιώνιστον· μῆλον
δὲ κἂν τούτοις εὐάγγελον· δόξαν γὰρ καὶ στέφανον
επαγγέλλεται. Αλλ' αὕτη γε καὶ τὰ Πύθια στεφανοί·
καὶ πάρεστιν ἀθλητής, δι' ἔτους τε γυμνασθεὶς, καὶ
πολλὰς εὐπαιδοτρίβου λαβών, πλείους δὲ μέλλων.
Κἄν τι δέοι θήσων καὶ τὴν ψυχὴν ἵνα δὴ τὸ μῆλον
καὶ τὴν μετὰ τοῦ μήλου δόξαν λαβὼν ἀπέλθοι, πολλὰ @
καὶ ἄλλα περὶ τοῦ μήλου λέγειν ἐνῆν, εί μοι χαιρός
τε παρῆν, καὶ μὴ ταῦτα γράφειν ἠναγκαζόμην
σχέδιον καὶ κατ' ἐπιδρομήν.
et virginem; pulchritudinis autem multos amatores et amantes. Prudens autem cum fuerit neque formam venalem habuerit, magis etiam amore perditos
effecisse amatores; illos vero nihilominus in amore
perseverasse, et inter se pugnavisse: deinde vino
presses alios invicem cecidisse, ut rivales: virginem
eliam intervenisse, mortuorum misertam esse, ct
viventibus erubuisse, seipsam autem delevisse,
et factam fuisse per votum pulchram arborem, ut
pulchra erat; albam, ut alba erat, purpuream, ut
erubescens erat. Ita quidem fabula. Si vero philosophiæ, non autem fabulis studere oportet nos et le
amori contemplationis incumbentem: dicunt isti
de his doctiores formarum unain pulcherrimam esse
spliæricam, unam æquales inter superficics solidas
illud esse, quod inter planas circularem: videtur
autem illud universum figura referre. Habet igitur
cum aliis et illud quoque malus; nullus ita inter
fructus aliarum arborum in sphæram inflexus est,
ut illius fruetus natura; et species ejus expanditur,
nam universi figuræ malus imitationem præbet.
Sed quid opus est proprietates enumeraret et
languentibus quidem voluptas et jucunda esca,
aegrotantibus autem salutiferum et hygienicum alimentum ficus quidem in somniis mali præsagii
est, malus autem fausti augurit; gloriam enim et
coronam pollicetur. Sed eadem et in Pythiis coronam præbet; et adest athleta, per annum exercitatus, et multas bona exercitationis coronas ferens,
plures exspectans. Si vero opus esset mentem appli
care ut complectens malum et malo adhaerentem
laudem evadat, multa et alia de illa loqui facile
esset, si tempus mihi suppeteret, neque ista scribere velociter et quasi cursim cogerer.
ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ
ΥΜΝΟΙ ΠΕΝΤΕ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ
HYMNI QUINQUE IN SANCTISSIMAM DEIPARAM.
(Edidit Fed. Morellus, typogr. regius. Lutetiæ, 1591, 8°.)
ADMONITIO.
In his Hymnis, quibus Jo. Geometra B. Virginis laudes celebrando nomen illustravit suum, perpetuæ
sunt allusiones ad salulandi verbum Χαίρε, quo Greci χαράν, χάριν, salutem, gaudium et bona lataque
omnia precabantur. In ejusmodi vero alliterationibus, Latina vix ac ne vix quidem Græcorum venustatem
assequi possunt. Cæterum quia maculæ et lacunæ aliquot occurrerunt in Græco codice (quo unico nobis uți
licuit hactenus), partim scriptoris errore vitiato, partim vetustate ipsa prope obliterato: æquus rerum æstimator interpreti plerisque in locis mutilis et depravatis ambigenti, divinanti, et conjecturis suis medicas
Распознавание текста
col. 853–854page 24 of 98
PG 106:853ΥΜΝΟΣ Α΄. Χαῖρε, χάρις χαρίεσσα χαριτόκε χάρμα τοκήων, Χόρμα μέγα χθονίων, χάρμα μέγ' οὐρανίων. Χαῖρε, Κόρη χαιρήκος, χάρματι χάρμα λαβοῦσα, Παρθένε πλὴν καμάτων, Μῆτερ ἄνευ ὀδύνης. Χαῖρε, πόνων λύτερα, δόλων ῥύτειρα τυράννου, Μῆτερ ἅμ' ἀφθορίης, Μῆτερ ελευθερίης. Χαῖρε, δέσις χθονός, οὐρανοῦ, εἴτοκε, άσπρε χώρα, Κοίρανε ἀτρεκίης, κοίρανε χαρμοσύνης. Χαῖρε, βάσις βροτέης γενεής, [Ισ. πηγή] ἀρετάων, Σύγγονε ἀφθορίης, ἔκγονε ευγαμίης. Χαῖρε, δόσις σοφίης, χαρίτων Μῆτερ, μέγα χαῖρε, Παρθένε καλλιτόκε, Μῆτερ ἀνανδροτάτη. Χαῖρε, πόσις χθονίων λυγρῶν ἐπίληθος ἁπάντων, Μῆτερ ἀπημοσύνης, Μῆτερ ἀειζωίης. Χαῖρε, κλίμαξ περόωσα καὶ οὐρανὸν ἀστερόεντα, Η Θεὸν ἀνθρώποις, ἐς Θεὸν ἄνδρας ἄγεις. Χαῖρε, φάος μερόπων, πῦρ ἔμπαλι δαίμονι, χαῖρε, Καὶ πυρὶ πῦρ ἐγένου οὐδὲ φλεγεῖσα φλέγεις. Χαῖρε, ἀμικτοτάτη μίξις Θεοῦ αἱὲν ἐόντος, Ανδρομέης γενεής, ζαφλεγέος καλάμης. Χαῖρε, βάτος πυρόεσσα καὶ οὐ λήγουσα καμίνῳ, Μᾶλλον δ' αὐξομένη ευτραφέας καλάμους. Χαῖρε, ἀγαλλομένη καὶ οὐ λείπουσα Σελήνη, Μᾶλλον ὅτ' ηελίου ἕδραμες εἰς συνόδους. Χαῖρε, όχημα φαάντατον 'Ηλίου ἔμπνοον ἄλλο Ἐξ ἀρετῶν πισύρων, εὐτροχάλων, φλογίων. Χαῖρε, Χερουβὶμ ὑπέρτερον εὔχαρι κλίντρον (ίσ. ἄνα [κτος], Αγνότερον Σεραφίμ, ευρύτερόν τε θρόνων. Χαῖρε, γαμοστόλι Νυμφίου οὗ τόκου ἠδὲ Θεοίο Πορφύρεον στολίσασ' ἔνδυμα αἱματόεν. Χαῖρε, φύσιν χρήσατα φυσιζώῳ ἔμπαλι γουνῷ, Χαῖρ', ἀπαμειψαμένη θειοτάτης βροτέην. Χαῖρε, φύσιν μίξασα καὶ οὐ μίξασα λοχείην, Σάρκα Θεῷ δοῦσα, σάρκα ἄνευθε ρύπων. Χαῖρε κερασσαμένη χόρτῳ φλόγα ἄμβροτον ὕλης Ατροπον εὐτρέπτῳ, ἄχρονον ἡμερίῳ. Χαῖρε, γενηταμένη γενεὴν ὑπερούσιον Υία, Κοσμοθέτην κόσμῳ, ύψιμέδοντα κάτω.
adhibere manus ad vulnera tentanti, facilem tribuet veniam: et sicubi forte castigatius exemplum nanci -
scatur, candide impertiet, errantique comiter viam monstrabit. Idem nonnullorum versuum Latinorum asperiTatem æquis auribus perferet, et poeticæ versionis e Græcis difficultati ac sudori aliquid condonabit: simul
etiam inducet in animum hic necesse fuisse indiciis monstrare recentibus abdita verum: atque in hoc poematis
· genere pietatis potius quam suavitatis habitam esse rationem. Porro veterum SS. Patrum auctoritatibus
singula B. Virginis Elogia et Encomia quæ hic coacervata sunt, comprobare, actum esset agere; enimvero
hac jam in re elaboraverunt, optimamque operam collocarunt viri doctiss. et graviss. Theologi, P. Canisius
e Societate Jesu, in opere Mariano, el Gaspur Loartes ex eadem Societ. in institut. Rosarii et Litaniis
ubi plerasque perhonorificas B. V. Dei Genitricis compellationes diligenter persecuti et interpretati sunt.
HYMNI
IN BEATISSIMAM DEI GENITRICEM.
HYMNUS I.
Gaude, grata charis charitum, Virgo alma, parentum
Laetitia, atque hominum, latitia et superum.
Salve, Virgo salutifera gavisa salute:
Virgo labore carens, absque dolore parens.
Gaude, languores solvens fraudesque tyranni,
Libertatis fons, integritatis honos.
Gaude, vincia poli et terra, bona non sala tellus:
Veri regnatrix, promaque lætitiæ.
Salve, mortalis generis fundamen, honosque
Virginea laudis, conjugiique sacri.
Gaude, des Sophie, Mater charitum optima, salve:
Absque viro genitrix, Virgoque pulchripara.
Gaude, moerorum medicina oblivia fundens:
Eternæ vitæ, summi et alumna boni.
Salve, scala polum penetrans, et sidera tangens:
Quæque Deum nobis, nosque Deo reparas.
Gaude, lux hominum: genio vis ignea pravo:
Ignis es igni, non ureris igne tamen.
Salve, non confusa Dei mistura potentis
Humanæ et sobolis, quæ fragilis stipula est.
Gaude, imcombustus rubus, assidueque refulgens,
Atque augens virides igne cremante comas.
Gaude, Luna hilaris, nec habens coelestia damna,
Plenior at Phebo proxima facta tuo.
Gaude, Theshit:e vive et clarissime currus,
Virtutum rapidis concite quadrijugis.
Salve, Diva Cherubinos super, aurea sedes,
Purior et Seraphim, latior atque Thronis.
Gaude, Sponsa Dei, atque tui quoque pronuba Nati,
Purpurea expandens strata cruore sacro.
Gaude, naturam Christo impertita secundam,
Nempe ut mortalem jungeret æthereæ:
Gaude, miscens natum, haud misto integra partu,
Carne Deo exhibita, carne carente nolis.
Salve, quæ feno humano junxti ætheris ignem,
Eternum fragili, perstabilem instabili.
Gaude, quæ sobolen peperisti, Virgo, supremam,
Mundifabrum mundo, celsithronumque solo.
ΥΜΝΟΣ Α΄.
Χαῖρε, χάρις χαρίεσσα χαριτόκε χάρμα τοκήων,
Χόρμα μέγα χθονίων, χάρμα μέγ' οὐρανίων.
Χαῖρε, Κόρη χαιρήκος, χάρματι χάρμα λαβοῦσα,
Παρθένε πλὴν καμάτων, Μῆτερ ἄνευ ὀδύνης.
Χαῖρε, πόνων λύτερα, δόλων ῥύτειρα τυράννου,
Μῆτερ ἅμ' ἀφθορίης, Μῆτερ ελευθερίης.
Χαῖρε, δέσις χθονός, οὐρανοῦ, εἴτοκε, άσπρε χώρα,
Κοίρανε ἀτρεκίης, κοίρανε χαρμοσύνης.
Χαῖρε, βάσις βροτέης γενεής, [Ισ. πηγή] ἀρετάων,
Σύγγονε ἀφθορίης, ἔκγονε ευγαμίης.
Χαῖρε, δόσις σοφίης, χαρίτων Μῆτερ, μέγα χαῖρε,
Παρθένε καλλιτόκε, Μῆτερ ἀνανδροτάτη.
Χαῖρε, πόσις χθονίων λυγρῶν ἐπίληθος ἁπάντων,
Μῆτερ ἀπημοσύνης, Μῆτερ ἀειζωίης.
Χαῖρε, κλίμαξ περόωσα καὶ οὐρανὸν ἀστερόεντα,
Η Θεὸν ἀνθρώποις, ἐς Θεὸν ἄνδρας ἄγεις.
Χαῖρε, φάος μερόπων, πῦρ ἔμπαλι δαίμονι, χαῖρε,
Καὶ πυρὶ πῦρ ἐγένου οὐδὲ φλεγεῖσα φλέγεις.
Χαῖρε, ἀμικτοτάτη μίξις Θεοῦ αἱὲν ἐόντος,
Ανδρομέης γενεής, ζαφλεγέος καλάμης.
Χαῖρε, βάτος πυρόεσσα καὶ οὐ λήγουσα καμίνῳ,
Μᾶλλον δ' αὐξομένη ευτραφέας καλάμους.
Χαῖρε, ἀγαλλομένη καὶ οὐ λείπουσα Σελήνη,
Μᾶλλον ὅτ' ηελίου ἕδραμες εἰς συνόδους. •
Χαῖρε, όχημα φαάντατον 'Ηλίου ἔμπνοον ἄλλο
Ἐξ ἀρετῶν πισύρων, εὐτροχάλων, φλογίων.
Χαῖρε, Χερουβὶμ ὑπέρτερον εὔχαρι κλίντρον (ίσ. ἄνα-
[κτος],
Αγνότερον Σεραφίμ, ευρύτερόν τε θρόνων.
Χαῖρε, γαμοστόλι Νυμφίου οὗ τόκου ἠδὲ Θεοίο
Πορφύρεον στολίσασ' ἔνδυμα αἱματόεν.
Χαῖρε, φύσιν χρήσατα φυσιζώῳ ἔμπαλι γουνῷ,
Χαῖρ', ἀπαμειψαμένη θειοτάτης βροτέην.
Χαῖρε, φύσιν μίξασα καὶ οὐ μίξασα λοχείην,
Σάρκα Θεῷ δοῦσα, σάρκα ἄνευθε ρύπων.
Χαῖρε κερασσαμένη χόρτῳ φλόγα ἄμβροτον ὕλης
Ατροπον εὐτρέπτῳ, ἄχρονον ἡμερίῳ.
Χαῖρε, γενηταμένη γενεὴν ὑπερούσιον Υία,
Κοσμοθέτην κόσμῳ, ύψιμέδοντα κάτω.
Распознавание текста
Five Hymns to the Holy TheotokosHymni quinque in S. Deiparam
col. 855–856page 25 of 98
PG 106:855Χαῖρ᾽, ἀνακλινα μένη μούνη παναπείρονα κόλπῳ, Τὴν σοφίην φάτνῃ, πλουτοδότην δὲ ῥάκει. Χαῖρ', ἀποθρεψαμένη παντοτρόφον. Η σέο θηλή, Ως φλέων πηγή, θρέψει ένα Τριάδος. Χαῖρε, θαλάσσης κόχλη, μάργαρον υἷα τεκοῦσα, Αστεροπῆς θείας πορφυρέων τε βοῶν. Χαῖρε, μόνη λεχόωσα πόλου βασιληίδα τιμὴν Οὐρανίων τε νόων, δευτέρα τῆς Τριάδος. Χαῖρέ μοι, ὦ βασίλεια πανίλαος, εὐχαρις, ὕμνον Ἐξ ἀλιτρῶν στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων. ΥΜΝΟΣ Β'. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια βασιλίδος ἔκγονε φύτλης, Εκγονε ἱερέων, ἔκγονε προφραδέων. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, παναγνοτάτης ἀπὸ ρίζης Ερνος ἔφυς χαρίτων τρίπλοον ἐκ τριπλόου. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, Τριάς στο ρίζα καὶ ἀρχή. Ούνεκα καὶ τριμάκαιρ' ἕνα τέκος Τριάδος. Χαῖρε, φάτις προγόνων, χάρις ἔκπαλαι, εύλαλε μολπή, Ἐκ σέο θειοτάτης εὖχος ὅλων μακάρων. Χαῖρε, κρυπταδίη βουλή σοφίης γενετῆρος, Αίνος ὅλων στομάτων, θειοφόρων, κρυφίων. Χαῖρε, παναιγλήεντα λαθὸν χορὸν οὐρανιώνων Θάμβος καὶ σκοτίων πλήθεα δαιμονίων. Χαῖρε, χάρις χρονίων, μυρίων, μεγάλων τ' εὐχωλῶν, Λυσαμένη γονέων αἴσχεα κ' ἀρχεγόνων. Χαῖρ', ἐριθηλέῖ καὶ τρυφερῷ παραδείσου κήπῳ. Έρνος πρῶτα παγὲν αἵμασι γηραλέοις. Χαίροις, Μητέρι μήτραν, ἀνθρώποις πόλον, οἶμον Οὐρανίης ἀρετῆς οἰξαμένη χθονίοις. Χαίροις, ὑψιπόλοις καινὴν ὁδὸν ἀγγελιήταις Δείξασα τὴν χθονίοις ευχαρι τριβομένην, Χαῖρε, ταχεῦσι Θεοῦ δόσις ὄψιμος, ἐκ δὲ τοκήων Εμπαλι καὶ πρὸ τόκου ὑψιμέδοντι δόσις. Χαίροις, παρθενικαῖς μετὰ ἀστράσιν οἷα Σελήνη Πόμπιμος ἐς δόμον ὡς ἐς πόλον ἑρπομένη. Χαῖρε, δέμας τραφέν ὑψόθεν οὐρανίαισιν έέρσαις, Αγγελικαῖς χερσὶν, Δεσποτικοῖς θαλάμοις. Χαῖρε, βάτειρ' ἀβάτων, ἀδύτων διφήτρια μούνη, Νυμφίου ὡς νύμφη κρυπταδίων μεγάρων. Χαίροις, ἐκ γενετῆς ἁγνὴ δέμας, ἁγνὴ σῶμα, Παρθένος ἐκ κραδίης, Παρθένος ἐξ ἀέρος. Χαίροις, ἄνθος ἀκήρατον εὔοδμον, ἀμφοτέρωθεν, Κάλλεσιν αμφαδίοις, κάλλεσι κρυπτομένοις. Χαῖρε, κρίνον ῥοδέη τε κάλυξ νοτερή τ' ἀνεμώνη, Νάρκισσος καθαρή, λευκοτέρα χιόνος. Χαῖρε, ἀειζώοιο θάλος γλυκύ. "Η ρα σὺ θνητῶν Μοῦνον ἀμάραντον κάλλει θειοτέρων. Χαῖρε, καὶ ἄλλο θάλος φλογερὸν χρυσάνθεμον τον, Ανθεα πάντα βροτῶν ἄμμιγα καὶ τριβόλων. Χαίρ', ὑακίνθου πορφυρέου χάρις, ἧς ἐπὶ φύλλοις Γράμματ' ἐλευθερίης, οὐδὲ μύθος θανάτου. Χαίροις, υψικόμοιο δάφνης θάλος, ἥτις ἀπείργεις Οὐ σέλα πρηστήρων, δαιμονίων δὲ φλόγα. [Θεοίο Χαῖρε, καὶ οὐ [ἱσ. κόρη] φυγόδεμνος ἀπ' οὐρανίο:ο Ες χθόνα δυομένη πλάσματα δαιμονίων. Χαῖρε, καὶ ἐκ χθονός ἔμπαλιν εύδρομος ἐς φῶς Νυμφίου γελίου πρὸς πόθον ἐρχομένη. ο
HYMNI V IN S. DEIPARAM.
Χαῖρ᾽, ἀνακλινα μένη μούνη παναπείρονα κόλπῳ,
Τὴν σοφίην φάτνῃ, πλουτοδότην δὲ ῥάκει.
Χαῖρ', ἀποθρεψαμένη παντοτρόφον. Η σέο θηλή,
Ως φλέων πηγή, θρέψει ένα Τριάδος.
Χαῖρε, θαλάσσης κόχλη, μάργαρον υἷα τεκοῦσα,
Αστεροπῆς θείας πορφυρέων τε βοῶν.
Χαῖρε, μόνη λεχόωσα πόλου βασιληίδα τιμὴν
Οὐρανίων τε νόων, δευτέρα τῆς Τριάδος.
Χαῖρέ μοι, ὦ βασίλεια πανίλαος, εὐχαρις, ὕμνον
Ἐξ ἀλιτρῶν στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων.
ΥΜΝΟΣ Β'.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια βασιλίδος ἔκγονε φύτλης,
Εκγονε ἱερέων, ἔκγονε προφραδέων.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, παναγνοτάτης ἀπὸ ρίζης
Ερνος ἔφυς χαρίτων τρίπλοον ἐκ τριπλόου.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, Τριάς στο ρίζα καὶ ἀρχή.
Ούνεκα καὶ τριμάκαιρ' ἕνα τέκος Τριάδος.
Χαῖρε, φάτις προγόνων, χάρις ἔκπαλαι, εύλαλε μολπή,
Ἐκ σέο θειοτάτης εὖχος ὅλων μακάρων.
Χαῖρε, κρυπταδίη βουλή σοφίης γενετῆρος,
Αίνος ὅλων στομάτων, θειοφόρων, κρυφίων.
Χαῖρε, παναιγλήεντα λαθὸν χορὸν οὐρανιώνων
Θάμβος καὶ σκοτίων πλήθεα δαιμονίων.
Χαῖρε, χάρις χρονίων, μυρίων, μεγάλων τ' εὐχωλῶν,
Λυσαμένη γονέων αἴσχεα κ' ἀρχεγόνων.
Χαῖρ', ἐριθηλέῖ καὶ τρυφερῷ παραδείσου κήπῳ.
Έρνος πρῶτα παγὲν αἵμασι γηραλέοις.
Χαίροις, Μητέρι μήτραν, ἀνθρώποις πόλον, οἶμον
Οὐρανίης ἀρετῆς οἰξαμένη χθονίοις.
Χαίροις, ὑψιπόλοις καινὴν ὁδὸν ἀγγελιήταις
Δείξασα τὴν χθονίοις ευχαρι τριβομένην,
Χαῖρε, ταχεῦσι Θεοῦ δόσις ὄψιμος, ἐκ δὲ τοκήων
Εμπαλι καὶ πρὸ τόκου ὑψιμέδοντι δόσις.
Χαίροις, παρθενικαῖς μετὰ ἀστράσιν οἷα Σελήνη
Πόμπιμος ἐς δόμον ὡς ἐς πόλον ἑρπομένη.
Χαῖρε, δέμας τραφέν ὑψόθεν οὐρανίαισιν έέρσαις,
Αγγελικαῖς χερσὶν, Δεσποτικοῖς θαλάμοις.
Χαῖρε, βάτειρ' ἀβάτων, ἀδύτων διφήτρια μούνη,
Νυμφίου ὡς νύμφη κρυπταδίων μεγάρων.
Χαίροις, ἐκ γενετῆς ἁγνὴ δέμας, ἁγνὴ σῶμα,
Παρθένος ἐκ κραδίης, Παρθένος ἐξ ἀέρος.
Χαίροις, ἄνθος ἀκήρατον εὔοδμον, ἀμφοτέρωθεν,
Κάλλεσιν αμφαδίοις, κάλλεσι κρυπτομένοις.
Χαῖρε, κρίνον ῥοδέη τε κάλυξ νοτερή τ' ἀνεμώνη,
Νάρκισσος καθαρή, λευκοτέρα χιόνος.
Χαῖρε, ἀειζώοιο θάλος γλυκύ. "Η ρα σὺ θνητῶν
Μοῦνον ἀμάραντον κάλλει θειοτέρων.
Χαῖρε, καὶ ἄλλο θάλος φλογερὸν χρυσάνθεμον τον,
Ανθεα πάντα βροτῶν ἄμμιγα καὶ τριβόλων.
Χαίρ', ὑακίνθου πορφυρέου χάρις, ἧς ἐπὶ φύλλοις
Γράμματ' ἐλευθερίης, οὐδὲ μύθος θανάτου.
Χαίροις, υψικόμοιο δάφνης θάλος, ἥτις ἀπείργεις
Οὐ σέλα πρηστήρων, δαιμονίων δὲ φλόγα. [Θεοίο
Χαῖρε, καὶ οὐ [ἱσ. κόρη] φυγόδεμνος ἀπ' οὐρανίο:ο
Ες χθόνα δυομένη πλάσματα δαιμονίων.
Χαῖρε, καὶ ἐκ χθονός ἔμπαλιν εύδρομος ἐς φῶς
Νυμφίου γελίου πρὸς πόθον ἐρχομένη.
Salve, quæ immensum Numen gremio una recondis,
Presepi Sophiam, veste Deum tenui.
Gaude, quæ uberibus lactavisti omnia alentem,
Ut fons luminum alens ex Tria·le unigenam.
Salve, Concha marina, ex qua vere unio natus
Fulgore ex dio, et purpureo latice.
Gaude, quæ Regem genuisti sola polorum
Coelestumque tibi est a Triade alter honos.
Gaude, et ave, o lenis Regina, benignaque, laudes
Ex oris nostris percipe spurcitia.
HYMNUS II.
Salve, o Regnatrix quæ creta es sanguine regum
Aique sacerdotum, fatidicumque virum.
Salve, o Regnatrix, cujus purissima radix,
Stirps Charitum triplex, atque sata a Triade.
Salve, o Regnatrix, Trias est tibi stirpsque caput
[que:
llinc unum e Triale, ο ter benelicta, paris.
Salve, majorum decus et spes, gratia, cantus:
De te se jactat tota beata cohors.
Salve, consilium occultum Sophiæ genitoris:
Te cuncta ora canunt, abdita, sacra, pia.
Salve, quam illustris cœtus stupet astra colentum,
Quam geniique pavent jure tenebricolæ.
Salve, gratia votorum jucunda priorum,
Quæ generis solvis probra scelusque vetus.
Salve, nata in lætis atque in vernantibus hortis
Arbor ab antiquo sanguine nata senum.
Salve, quæ Matrique uterum cœlumque recludis
Terrigenis, studii sidlereique viam.
Salve, Virgo, novum quæ clivum mentibus altis
Ostendisti, uni tritum hominum generi.
Salve, Virgo Dei dala munere utrique parenti,
Aque Parente Deo munus utroque datum.
Salve, virgineis in stellis candida Luna,
Ad proprias cœli currere visa domos.
Salve, almo corpus nutritum rore polorum,
Angelicis manibus, pro Domini thalamis.
Salve, quæ invia adis, penetras aditusque profundos,
Sponsa velut sponsi tecta reclusa sui.
Salve, corpore casta, simul castissima mente:
Exterius virgo, virgo quoque interius.
Salve, flos apprime tenax, bene olens, et utrinque,
Conspicuo ornatu et dotibus ingenii.
Salve, lilia quæ, violas, madidlamque anemonem
Narcissumque refers, candidiorque vive es.
Salve, perpetuæ vitæ stirps, atque amarantus
Flos sacro qui non marcet honore vigens.
Salve, cincte frutex flammis, violæ aureus ardor,
Omnigeni flores cum tribulisque sati.
Salve, hyacinthi puniceus decor, alma notantur
Quo libertatis symbola, nulla necis.
Salve, proceræ laurus stirps, quæ procul arces
Fulguris haud fulmen, dæmonis at faculas,
Salve, virgo innupta, Dei quæ numine condis
Figmenta in terræ viscera dæmonia..
Salve, quæ a terra rursus contendis ad astra,
Solaris sponsi percita amore pio.
Распознавание текста
col. 857–858page 26 of 98
PG 106:857Χαίροις, ἀγλαόμητερ ἁγνοῦ Λόγου ἔγκυος αἰεὶ, Εὐώδις ἀρετῶν ψυχοτόκων τοκέων. Χαῖρε, παναγρύπνοισιν ἐπ' όμμασιν, οἷα σελήνη Ηλιον, ὀσσομένη κοίρανον γελίου. Χαῖρε, καὶ ὑψιδρόμοισι πόνοις ἀρετάων, ἅτε Πελίοιο πέλοις μήνη επειγομένη. Χαῖρε, παναιγλήεντος ἀφ' Υιέος, οἷα σελήνη Πατρὸς ἀπ' Ηελίου φέγγος εφελκομένη. Χαῖρε, προαγγελίης Νύμφη, Τριάδος μέγα θαῦμα, Παστάδα πηξαμένη κάλλεος ενδοτάτου. Χαῖρε, καὶ ἧς ἡράσσατο μοῦνος, ἐραστὸς μοῦνος, Ίμερος αὐτοφύτου κάλλεος ὃς γενέτης. Χαῖρε, πρώτη, χαῖρε, μόνη, τοῖόν σοι, χαῖρε, Οὐρανίης στρατιάς πρῶτος ἔλεξε τρόμος. [πτόν, Χαῖρε, κόρη μέγα θαῦμα, καὶ οὐ φατὸν οὐδέ γε λη για Θεοῦ τίχτεις, οὗ τίς ἄκουσεν ὅλων; [ἁγνή, Χαῖρε, λόγῳ Λόγον ἄμβροτον, ἄσπορος, ἄφθορος, Μητρὸς ἄνευθε πρὸ σοῦ, πατρὸς ἄνευθ᾽ ἀπὸ τοῦ. Χαῖρε, χρόνου γενέτου γενέτειρα, ἀπείρου κόλπος, Πατρὸς ἀειγονέως, Μῆτερ ἀπειρογόνος, Χαῖρε, πόλος φαεσίμβροτος ἥλιον ἕξεις Σάρκα λαβόντα σέθεν, δίσκον αειφανέα. Χαῖρε, πόλος μυριόμματος αστέρας ἄλλους, Ηλιον ἀμφὶ μέγαν πλῆθος ἔχων χαρίτων. Χαῖρε, πόλος πολύκυκλος ὃς ἑπτάκι χρυσείαισι Ζώναις ζωννύθης πνεύμασι καὶ σοφίης. Χαῖρε, πόλος συνέχων πόλον, άλμην, ἀέρα, γαῖαν Αλλον ὑπὲρ κόσμον, κόσμον ἀπειρέσιον. Χαῖρε, πόλος τὸν ὑπὲρ πόλον ἔνδον ἔχων βασιλήα Ον νεφέλη φορέεις, αίμασι πορφυρέοις. " Χαῖρε, πόλος τρισάκτινος, αιθέρα πάντοσε τείνων Ασπετον, εὐφαές, οὐδὲ δνόφους φορέων. Χαῖρε, πόλος γανόων καὶ οὐκ ἀνέμοισι τινάσσων, Ἔκτοθεν ἡμερίων ἡμετέρων παθέων. Χαῖρε, πόλος ποικιλόχρος Ιριδος οἷάπερ αὐγὰς Μορφὰς τῶν ἀρετῶν ἀνθοφόρους φορέων. Χαῖρε, πόλις νοερός δόξαν μεγάλοιο θεοῖο Παρθενικαῖς προλέγων ἀγκάσι παιδοφόροις Χαῖρε, πόλος φοβερός, καὶ οὐρανίοισι νόεσσιν, Οὐ φατὸς ὑμνολόγοις, οὐ βατὸς ὑψιπόλοις. Χαῖρε, πόλος σταλάων πολυχεύματα ῥεῖθρα Χαίρε, λόγων καθύπερθε λόγῳ Λόγον ἐκτετοκυῖα, Οἷς κομάει κόσμος, οίσι γέγηθε γένος. [λων, Χαῖρε, θρόνος καθύπερθε θρόνων φλογερῶν, πανεύ Αὐτόχυτος φαέων, αὐτοτόκος φάρος. Καὶ λόγος ἀμφοτέρων εκπροθέουσα νέον. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἀμφοτέρων διὰ κόσμων Βασιλικῆς Τριάδος δευτέρα οιοτάτης. [νούς, Χαῖρ', ἐμὸν εἶχος, ἐμὸν φάος, ὄλβος, πνεῦμα, λόγος, Ελπίδος ἀμφοτέρας τέκμαρ αειθαλέος. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια πανίλαος, εύχαρις ὕμνον Ἐκ ρυπαρών στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων. ΥΜΝΟΣ Γ. Χαῖρε, Κόρη, μέγα θαῦμα, μέγ' ἀνθρώποισιν ὄνειαρ Χαῖρε, χαρᾶς ἀρχὴ, χαῖρε, τέλος κατάρας. Χαῖρε, Κύρη, μέγ' άεισμα, καὶ οὐρανίοισι νόεσσι, Πολλὸν ὑπεκπροθέον καὶ νδον οἷα λόγον.
Salve, pulchra Parens, casto gravidalaque Verbo: Χαίροις, ἀγλαόμητερ ἁγνοῦ Λόγου ἔγκυος αἰεὶ,
: Virtutum Genitrix quæ decorant animos.
Salve, pervigiles oculos ut luna recludens,
Quo solem solisque aspicias Dominum.
Salve, virtutum celsis quæ curribus instar
Luna, solares assequeris radios.
Salve, quæ illustri a Nato, ceu luna parente
Phoebo, lumen suscipis thereum.
Salve, tu Triadis praenuntia mira beatae,
Fixisti interni quæ thalamos decoris:
Salve, quam solus dilexit amabilis unus,
alta
Qui Pater est et amans ingeniti decoris.
Salve, prima et, ave, sola: hanc tibi nempe salutom
Cœpit ferre tremor militiæ æthereæ.
Salve, Virgo edens miracula magna, sacra,
Natum, rem indictam, concipis una Dei.
Salve, quæ Verbum æternum paris, integra, casta,
Abs te Patre carens: te, sine matre, prius.
Salve, temporis o Genitrix, Patris, et sinus ævi,
Et semper-geniti casta puella Parens.
Salve, cœlum homines lustrans, sulisque reducens
Qui carnem ex te habuit, lumina conspicua.
Salve, mille oculis pole prædite, sidera circum
Solen clara regens, innumeras charitas.
Salve, ornata globis pole, septenisque decoris
Zonis insignis, spiritibus Sophia.
Salve, qui tenet astra polus, terram, aera et undam,
Et mundum immensum, qui inferioris apex.
Salve, quæ intus habes regem cui sidera parent,
Quem in nebula gestas, sanguine purpureo.
Εὐώδις ἀρετῶν ψυχοτόκων τοκέων.
Χαῖρε, παναγρύπνοισιν ἐπ' όμμασιν, οἷα σελήνη
Ηλιον, ὀσσομένη κοίρανον γελίου.
Χαῖρε, καὶ ὑψιδρόμοισι πόνοις ἀρετάων, ἅτε
Πελίοιο πέλοις μήνη επειγομένη.
Χαῖρε, παναιγλήεντος ἀφ' Υιέος, οἷα σελήνη
Πατρὸς ἀπ' Ηελίου φέγγος εφελκομένη.
Χαῖρε, προαγγελίης Νύμφη, Τριάδος μέγα θαῦμα,
Παστάδα πηξαμένη κάλλεος ενδοτάτου.
Χαῖρε, καὶ ἧς ἡράσσατο μοῦνος, ἐραστὸς μοῦνος,
Ίμερος αὐτοφύτου κάλλεος ὃς γενέτης.
Χαῖρε, πρώτη, χαῖρε, μόνη, τοῖόν σοι, χαῖρε,
Οὐρανίης στρατιάς πρῶτος ἔλεξε τρόμος. [πτόν,
Χαῖρε, κόρη μέγα θαῦμα, καὶ οὐ φατὸν οὐδέ γε ληγια Θεοῦ τίχτεις, οὗ τίς ἄκουσεν ὅλων; [ἁγνή,
Χαῖρε, λόγῳ Λόγον ἄμβροτον, ἄσπορος, ἄφθορος,
Μητρὸς ἄνευθε πρὸ σοῦ, πατρὸς ἄνευθ᾽ ἀπὸ τοῦ.
Χαῖρε, χρόνου γενέτου γενέτειρα, ἀπείρου κόλπος,
Πατρὸς ἀειγονέως, Μῆτερ ἀπειρογόνος,
Χαῖρε, πόλος φαεσίμβροτος ἥλιον ἕξεις
Σάρκα λαβόντα σέθεν, δίσκον αειφανέα.
Χαῖρε, πόλος μυριόμματος αστέρας ἄλλους,
Ηλιον ἀμφὶ μέγαν πλῆθος ἔχων χαρίτων.
Χαῖρε, πόλος πολύκυκλος ὃς ἑπτάκι χρυσείαισι
Ζώναις ζωννύθης πνεύμασι καὶ σοφίης.
Χαῖρε, πόλος συνέχων πόλον, άλμην, ἀέρα, γαῖαν
Αλλον ὑπὲρ κόσμον, κόσμον ἀπειρέσιον.
Χαῖρε, πόλος τὸν ὑπὲρ πόλον ἔνδον ἔχων βασιλήα
Ον νεφέλη φορέεις, αίμασι πορφυρέοις.
Salve, ter radians polus, et circum æthera pandens " Χαῖρε, πόλος τρισάκτινος, αιθέρα πάντοσε τείνων
Ασπετον, εὐφαές, οὐδὲ δνόφους φορέων.
Χαῖρε, πόλος γανόων καὶ οὐκ ἀνέμοισι τινάσσων,
Ἔκτοθεν ἡμερίων ἡμετέρων παθέων.
Χαῖρε, πόλος ποικιλόχρος Ιριδος οἷάπερ αὐγὰς
Μορφὰς τῶν ἀρετῶν ἀνθοφόρους φορέων.
Χαῖρε, πόλις νοερός δόξαν μεγάλοιο θεοῖο
Παρθενικαῖς προλέγων ἀγκάσι παιδοφόροις
Χαῖρε, πόλος φοβερός, καὶ οὐρανίοισι νόεσσιν,
Οὐ φατὸς ὑμνολόγοις, οὐ βατὸς ὑψιπόλοις.
Χαῖρε, πόλος σταλάων πολυχεύματα ῥεῖθρα
Immensum et nitidum, nec tenebras capiens.
false, Calum exsultans, et sine datibus ullis,
Affectus expers, mostiliaque carens.
Salve, versicolor colum, Iridis instar amcenas
Virtutum formas florigerasque ferens.
Salve, plenus mente polus, decus Altitonantis
Virginibus celebrans, dum puerum ipsa geris.
Salve, mentibus horrendus cœlestibus æther:
Indicte hymnidicis, invie celsicolis.
Salve, cœlum quod stillat sacra et ampla fluenta
Queis mundus mundus, gaudet et omne genus.
Salve, nixa thronis puris, flagrantibus, allis:
Lumina quæ fundis, luminis ipsa Parens.
Salve, quæ verba exsuperaus Verbum paris, alium Χαίρε, λόγων καθύπερθε λόγῳ Λόγον ἐκτετοκυῖα,
Verbum, quod nostris anteit ingeniis.
Salve, o Regnatrix, orbisque utriusque Magistra,
Tu regnantem unam post Triadem coleris.
Salve, lux, decus et ratio, spes, spiritus et mens,
Sperati a cunctis indiciumque boni.
Οἷς κομάει κόσμος, οίσι γέγηθε γένος.
[λων,
Χαῖρε, θρόνος καθύπερθε θρόνων φλογερῶν, πανεύ
Αὐτόχυτος φαέων, αὐτοτόκος φάρος.
Καὶ λόγος ἀμφοτέρων εκπροθέουσα νέον.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἀμφοτέρων διὰ κόσμων
Βασιλικῆς Τριάδος δευτέρα οιοτάτης. [νούς,
Χαῖρ', ἐμὸν εἶχος, ἐμὸν φάος, ὄλβος, πνεῦμα, λόγος,
Ελπίδος ἀμφοτέρας τέκμαρ αειθαλέος.
Gaude, et ave, o lenis Regina, beniguaque, laudes Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια πανίλαος, εύχαρις ὕμνον
Ex oris nostri sordibus accipito.
HYMNUS III.
Salve, Virgo miranda, hominum generisque levaGaude, gaudii apex, metaque dedecoris. [men,
Salve, Virgo, Campcna beatis mentibus apta, [num.
Quæ longe superas mentem animumque homiἘκ ρυπαρών στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων.
ΥΜΝΟΣ Γ.
Χαῖρε, Κόρη, μέγα θαῦμα, μέγ' ἀνθρώποισιν ὄνειαρ
Χαῖρε, χαρᾶς ἀρχὴ, χαῖρε, τέλος κατάρας.
Χαῖρε, Κύρη, μέγ' άεισμα, καὶ οὐρανίοισι νόεσσι,
Πολλὸν ὑπεκπροθέον καὶ νδον οἷα λόγον.
Распознавание текста
col. 859–860page 27 of 98
PG 106:859Χαίρε, θέαμα, Κόρη, φοβερόν, φλογερόν, πανάϋλον | Ηδύ τε καὶ φοβερόν, οὐδὲ θεατὸν ὅλον. Χαῖρε, κόρη μυριόμμασιν ἀστράσιν οἷα σελήνη Μεστά φαεινομένη φωτὶ περισσοτέρω. Χαῖρε, Κόρη, κρύπτουσα φάος σεραφίμ, ἅτε φέγγος Ήλιος ἀστρῷον, εἴδιος ἀρτιτρέχων. Χαῖρε, Κόρη, φύσεως αύχημα, ἄγαλμα πλαστόν, Δεξάμενον τέχνην πᾶσαν ἀριστοτέχνου. Χαῖρε, καὶ ἐκ πισύρων παγὲν ἐκ γενετῆς ἀγνοφύτου Αρχεγόνων ἀρετῶν ἔμπνοον αὐτόκαλον. Χαῖρ', ἀποταξαμένη καὶ ἡμετέροισι [γρ. ήθεσιν ήμ.] [τετρακτύν Καὶ πολίτην θεῖσα τῶν ἀρετῶν χθονίην. Χαῖρε, δέμας παγὲν ὑψόθεν αἰγλήεντος Ολύμπου, Ημερίης κακίης οὐδὲν ἀφελκομένη. Χαῖρε, δέμας κραθὲν ἄχρι ἀκήρατον ἀμφοτέρωθεν Κάλλεος αιθερίου, κάλλεος ἐκ χθονίου. Χαῖρε, δέμας δίφρος Έμπυρος, ήλιον ἄλλον Κοίρανον ηελίου κρύψαν ἀειγενέα. Χαῖρε, χάρις, Μῆτερ σοφίης, φάεος, λόγου, ἀλκῆς, Σοῦ πατρὸς Μήτηρ, σοῦ θ' υἱέος θυγάτηρ. Χαῖρε, τρύφημα Θεοῦ νέον ὑψιμέδοντος όχημα, Βς δύσιν εἶτ᾽ ἔδραμεν ήλιος ήμετέρην. Χαῖρε, κεχαρμένου Λόγου Εγκυος αυτογενέθλου, Αὐτοτόκου φαέως, ἀρχεγόνου φύσιος. Χαῖρε, παχυναμένη Θεόν, ἐς Θεόν, ἔμπαλι θνητόν, Χαῖρε, καθηραμένη ἀργαλέον πάχεος. Χαῖρ', ἀπομορξαμένη κακίης μελεδήματα πάντα Σπόγγος ἅτε δροσερή ἡμετέρης φύσιος. Χαῖρ᾽, ἀποτρεψαμένη καὶ ἐς βυθὸν ἴσασα πνεῦμα Δαιμονίης φύτλης ἄγριον ἀνδροφόνον. Χαῖρ', ἀποδεξαμένη καὶ [ἱσ. πᾶσιν] δείξασα μούνη Οὐρανίους φύσιος ἀμφιπόλους χθονίης. Χαῖρε, πόλον χθονι, πότμῳ ζωὴν, ἀγγελιήταις Μίξασα τοὺς χθονίους, οὐρανίους χθονίοις. Χαίροις, παμμεδέουσα, φυσίπτολι, φυσιγένεθλα Ανδρομέης γενεής, φαινομένης κτίσεως. Χαῖρε, θρόνων καθύπερθε θρόνος, φλογεροίσιν ἐπ' Οὐχὶ Θεὸν φορέων, ἐν δὲ δίναις μυχίοις. Χαῖρε, ψυχῆς κάλλος ἐπάξιον ύψιμέδοντος, Παρθένε, χαῖρε, κόρη, τερψαμένη Τριάδα. Χαῖρε, βροτωσαμένη Θεὸν ὡς βροτον, ἔμπαλι δ' αὔτε Χαῖρε, θεωσαμένη αἵματος ἐξ ἰδίου. Χαίροις, παμβασίλεια, καὶ ἀμφοτέρων διὰ κόσμων [ώμοις Σοὶ θρόνος ἐστὶ πόλις, σὺ θρόνος αὐτοτόπου. Χαῖρε, καὶ εὐπερίγραπτον ανάκτορον οὐ περιγράπτου, Μήτηρ παντογόνου, θρέπτρια παντοτρόφου. Χαῖρε, δόμος πολύολβος ἀπηρεσίων παναμώμων Πνευματικών χαρίτων πλουτοφόρου Τριάδος. Χαῖρε, καὶ ὀλβιόδωρε, μεγακλεές, ὀλβιόφρουρε, Δεσποτικῶν θαλάμων αὐτοθέλητε φύλαξ. Χαῖρε, καὶ ὀλβιόδωρε, πανεμφαές, ἡλιόμορφε, Τριαδικής δόξης αυτοκίνητα πύλη. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια πανίλαος, εἴχαρις, αἶνον Ἐξ ἀλιτρῶν στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων.
HYMNI V IN S. DEIPARAM.
Χαίρε, θέαμα, Κόρη, φοβερόν, φλογερόν, πανάϋλον | Salve, Virgo, tremendum, ardens, purumque TheaΗδύ τε καὶ φοβερόν, οὐδὲ θεατὸν ὅλον.
Χαῖρε, κόρη μυριόμμασιν ἀστράσιν οἷα σελήνη
Μεστά φαεινομένη φωτὶ περισσοτέρω.
Χαῖρε, Κόρη, κρύπτουσα φάος σεραφίμ, ἅτε φέγγος
Ήλιος ἀστρῷον, εἴδιος ἀρτιτρέχων.
Χαῖρε, Κόρη, φύσεως αύχημα, ἄγαλμα πλαστόν,
Δεξάμενον τέχνην πᾶσαν ἀριστοτέχνου.
Χαῖρε, καὶ ἐκ πισύρων παγὲν ἐκ γενετῆς ἀγνοφύτου
Αρχεγόνων ἀρετῶν ἔμπνοον αὐτόκαλον.
Χαῖρ', ἀποταξαμένη καὶ ἡμετέροισι [γρ. ήθεσιν ήμ.]
[τετρακτύν
Καὶ πολίτην θεῖσα τῶν ἀρετῶν χθονίην.
Χαῖρε, δέμας παγὲν ὑψόθεν αἰγλήεντος Ολύμπου,
Ημερίης κακίης οὐδὲν ἀφελκομένη.
Χαῖρε, δέμας κραθὲν ἄχρι ἀκήρατον ἀμφοτέρωθεν
Κάλλεος αιθερίου, κάλλεος ἐκ χθονίου.
Χαῖρε, δέμας δίφρος Έμπυρος, ήλιον ἄλλον
Κοίρανον ηελίου κρύψαν ἀειγενέα.
Χαῖρε, χάρις, Μῆτερ σοφίης, φάεος, λόγου, ἀλκῆς,
Σοῦ πατρὸς Μήτηρ, σοῦ θ' υἱέος θυγάτηρ.
Χαῖρε, τρύφημα Θεοῦ νέον ὑψιμέδοντος όχημα,
Βς δύσιν εἶτ᾽ ἔδραμεν ήλιος ήμετέρην.
Χαῖρε, κεχαρμένου Λόγου Εγκυος αυτογενέθλου,
Αὐτοτόκου φαέως, ἀρχεγόνου φύσιος.
Χαῖρε, παχυναμένη Θεόν, ἐς Θεόν, ἔμπαλι θνητόν,
Χαῖρε, καθηραμένη ἀργαλέον πάχεος.
Χαῖρ', ἀπομορξαμένη κακίης μελεδήματα πάντα
Σπόγγος ἅτε δροσερή ἡμετέρης φύσιος.
Χαῖρ᾽, ἀποτρεψαμένη καὶ ἐς βυθὸν ἴσασα πνεῦμα
Δαιμονίης φύτλης ἄγριον ἀνδροφόνον.
Χαῖρ', ἀποδεξαμένη καὶ [ἱσ. πᾶσιν] δείξασα μούνη
Οὐρανίους φύσιος ἀμφιπόλους χθονίης.
Χαῖρε, πόλον χθονι, πότμῳ ζωὴν, ἀγγελιήταις
Μίξασα τοὺς χθονίους, οὐρανίους χθονίοις.
Χαίροις, παμμεδέουσα, φυσίπτολι, φυσιγένεθλα
Ανδρομέης γενεής, φαινομένης κτίσεως.
Χαῖρε, θρόνων καθύπερθε θρόνος, φλογεροίσιν ἐπ'
Οὐχὶ Θεὸν φορέων, ἐν δὲ δίναις μυχίοις.
Χαῖρε, ψυχῆς κάλλος ἐπάξιον ύψιμέδοντος,
Παρθένε, χαῖρε, κόρη, τερψαμένη Τριάδα.
Χαῖρε, βροτωσαμένη Θεὸν ὡς βροτον, ἔμπαλι δ' αὔτε
Χαῖρε, θεωσαμένη αἵματος ἐξ ἰδίου.
Χαίροις, παμβασίλεια, καὶ ἀμφοτέρων διὰ κόσμων
[ώμοις
Σοὶ θρόνος ἐστὶ πόλις, σὺ θρόνος αὐτοτόπου.
Χαῖρε, καὶ εὐπερίγραπτον ανάκτορον οὐ περιγράπτου,
Μήτηρ παντογόνου, θρέπτρια παντοτρόφου.
Χαῖρε, δόμος πολύολβος ἀπηρεσίων παναμώμων
Πνευματικών χαρίτων πλουτοφόρου Τριάδος.
Χαῖρε, καὶ ὀλβιόδωρε, μεγακλεές, ὀλβιόφρουρε,
Δεσποτικῶν θαλάμων αὐτοθέλητε φύλαξ.
Χαῖρε, καὶ ὀλβιόδωρε, πανεμφαές, ἡλιόμορφε,
Τριαδικής δόξης αυτοκίνητα πύλη.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια πανίλαος, εἴχαρις, αἶνον
Ἐξ ἀλιτρῶν στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων.
[trum,
Suave, et terribile, et vix bene visibile.
Gaude, Virgo sideribus circumdata claris,
Ut luna in medio visa nitere polo.
Gaude, Virgo, abdens Seraphinum lumen, ut almus
Sol oriens lucem sideream obtenebrat.
Gaude, Virgo decus natura, pulchraque imago,
Quæ summi genium continet artificis.
Gaude, virgineum qualer ex virtutibus ortum
Virtutum exemplar vividum et eximium.
Gaude, dans numeruin mortalibus alma quaternum
Virtutum, quas vis terrigenas colere.
Gaude, concretum sublimi corpus Olympo,
Et vitii nostri crimine Virgo carens.
Salve, corpus quod bina integritate decorum est,
Terreni decoris sidereique bani.
Gaude, corpus quod solis fuit aurea rheda,
Quæ Dominum solis contulit æthereum,
Gaude, grata Parens Sophia, rationis et qui:
Nata tui Nati, Patris et es genitrix.
Gaude, delicia Regis currusque supremi,
Cum nostrum occasum sol radiis subiit.
Gaude, quæ paris æternum castissima Verbum,
Naturæ artificem, lumen et eximium.
Gaude, quæ Christo corpus mortale dedisti.
Gaude, primævi libera labe patris.
Gaude, quæ abstersti vitii commenta nefandi,
Humens humani spongia ut ingenii.
Gaude, quæ mersti robur lethalibus undis
Dæmoniæ sobolis, terrificum, horribile.
Salve, quæ prima e cunctis mortalibus ægris
Coelestum in terris usa ministerio es.
Salve, quae coelumque solo, vitamque neci das,
Coelorum miscens numina terricolis.
Salve, cuncta regens, urbes servans, genus atque
Humanum, mundi conspicuique salus.
Salve, summe thronos superans throne, non super
Ast utero gestans, visceribusque Deum.
Salve, praestans forma animi, digna Alitonante:
Salve, divinæ Virgo placens Triadi.
[armos
Salve, carne Deum ceu hominem quæ contegis, unde
Virgo Deum gignis sanguine de proprio.
Salve, sceptra tenens mundi, tibi utrumque per or-
[bem
Urbs magna est sedes atque locus proprius.
Salve, ædes sacra, pulcre structa, immensaque:
[Nutrix
Altoris cunctorum atque Patris Genitrix.
Salve, ædes conferta æternis atque beatis,
Donis divinæ et munificæ Triadis.
Salve, quæ largiris opes, decus et bona servas,
Et Domini thalamos sponte tuere tua.
Salve, mundibeans, clarissima, solis et instar,
Ac decoris terni janua sponte patens.
Salve, et ave, suavis Regina, benignaque, laudes
Ex oris nostri percipe colluvic.
Распознавание текста
col. 861–862page 28 of 98
PG 106:861ΥΜΝΟΣ Δ'. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, χάρις βροτέων ἀρετάων. Χαῖρε, χάρις νοερών, χαῖρε, χάρις θείων. Χαῖρε, Χερουβὶμ ἀνώτερε, καὶ φλογερώτερε, χαῖρε. Χαῖρε, βάθος Σεραφὶμ ἐν σοφίῃ τὸ πλέον. Χαῖρε, θέαμα Χερουβίμ δυσθέατον, μέγα χαῖρε Θαῦμα δ' ὑπεκπροθέον τὴν Σεραφίμ σοφίην. Χαῖρε, κράτος δυνατῶν σθεναρώτερον, ὦ μέγα χαῖρε, Τῶν νοερῶν δυνάμει πολλὸν ὑπεχκρατέον. Χαίροις, κυριοτάτων, ὦ μέγα [ἰσ. κοίρανε], χαῖρε, Δεσπότις οὐρανίων, ὥσπερ ὅλων χθονίων. Χαῖρε, νέων (ίσ. νοῦ;] τάχος ὀξυδρόμοισιν ῥιπαῖσι Πολλὲν ὑπεκπροφυγών, δευτέρα τοῦ Θείου. Χαίροις, ὀξυτόνοισι βροτοῖς ἐπ' ἀτεκμάρτοισι Δεινοφόροισι τύχαις κλήσις ἑτοιμοτάτη. Χαῖρ', ἐλέους πρόφασις, φιλοοικτίστοιο Θεοίο Σπλάγχνα κλινομένη μηδὲ δίκην δικάσαι. Χαῖρε, δικαίας μήνιδος ουτιδανοίσι βροτοῖσι Πανσθενέος ῥύσεις Πλάστου οδυσσομένου. Χαῖρε, ῥαπιζομένην κτίσιν, οία θεράπνη εἰς γῆν Ηδη κλινομένην, αὖθις ἀνισταμένη. Χαῖρ', ἀπελαυνομένη καὶ δαίμονας ἀγριοθύμου Πνεύματος ἡμετέρου σώματος ἀμφαδίην. Χαῖρε, νότων μυρίων ἀνιάτων ἄλκαρ, ἀφ' ᾅδου Ελκουσα ψυχὰς αὖθις ἐς ἠέλιον. Χαῖρ᾽, ἀποτερπομένη [σ. ἀποτραπ.] ψυχάρπαγας [ ἀγγελιήτας Καὶ χρόνον ἡμέριον ρίμφα χαριζομένη. Χαῖρ', ἀποδυραμένη παθέων ὑπὲρ ἀνθρωπείων Καί τ' ἀλιτρῶν τροφίμων δάκρυα δεχνυμένη. Χαῖρ', ἀπαλειφομένη μυριόγραφα δαίμονι βίβλα, Σπόγγος ἅτε δροσερή ἡμετέρης κακίης. Χαῖρε, Κόρη, συνέχουσα καὶ ἀνδράσιν εὖτ᾽ ἐθέλουσι Παρθενίην ζώνην παρθενικῇ Τριάδι. Χαῖρε, γόνους παρέχουσα καὶ ἀμφοτέροισι τοκεύσι Πνεύματι σὺν γονίμῳ, τοῦτο τόκος [σ. τέκος] Τριάδι. Χαῖρ', ἀσκηταῖς πύργος ἀπείργων έμφλογα νυκτὸς Φάσματα δαιμονίων φῶς ὑποκρινομένων. Χαῖρε, καὶ ἄλλα λύουσα τεχνάσματα μυρία κύκλα 'Αντιθέῳ σοφίῃ δαιμονικῆς κακίης. Χαῖρε, φαεινομένη καὶ ἐν καμάτοισιν ἀγώνων Ηδύ φέρουσα φάος, οἷα παρηγορέων. Χαῖρε, καὶ ἀλλοφόρων κράτος, εὐφροσύνη, κλέος, [ἀλκή, Ο Ζωῆς ἡδυτέρη, πνεύματος ἀσσοτέρη. Χαῖρε, μαχηταῖς ἐν πολέμοις ἑτεραλκέα νίκην Νεύματι παρθενικῷ ρίμφα χαριζομένη. Χαῖρε, πολιτῶν τεῖχος, ἀπ' ἀνδροφόνων πτολιπόρθων Τείχεα φυομένη, μήχεα θραυομένη. Χαῖρ᾽, ἀπαμειβομένη τόλμαν στρατιάς κακοχάρτου Πανσυδι τιομένη, ναῦς καταδυομένη. Χαῖρε, πλέουσι συνέμπορε, ναυαγέουσιν σωτήρ, Ἰθυντὴρ, λιμήν, ἱστία λευκότατα. Χαῖρε, ὁδοιπορέουσιν ὁμόστολε, λύχνος ἀλήταις Ίχνος ἀπαγγελέων, ἀτραπιτῶν σκοτίην. Χαῖρ', αἰχμαλώτων λύσις, ἐν φρουραῖς ἀνάκλησις, Ἐν βασάνοις θάλψις, εὐφροσύνη δὲ πέδαις. Χαῖρε, καὶ ἠνορέης ἐρικυδέος ἀνδράσι πηγὴ, Δεσπότις εὐεπίης, δεσπότις εὐμελίης.
ر زون
HYMNUS IV.
| Salve, gratia virtutum quæ moribus insunt,
Quæ mentem exornant, munera suntque Dei.
Salve, quæ altior es cherubin, flagrantior Isdem:
Salve, altæ Seraphin vis melior Sophiæ.
Salve, spectaclum Cherubin, res ardua: salve
Mirandam Seraphin præveniens Sophiam.
Salve, robustis vis fortior, optima,
salve:
Virtute antistans mentibus æthereis.
Salve, quæ dominis dominaris, sceptra gubernans,
Et superum princeps, terrigenumque simul.
Gaude, mens rapida, et subitis quæ motibus altas
Exsuperas mentes, diva, sequendo Deum.
Gaude, subsidium generis mortalis, acerba
Dum fortuua furit casibus innumeris.
Gaude, propitiumn quæ reddis Numen amicis,
Et prohibes durum reddere judicium.
Gaude, quæ justa mortales eruis ira,
Qua nos plectere vult Conditor omnipotens.
Gaude, quæ afflictos servorum et more ruentes
In terris homines erigis auxilio.
Gaude, quæ genios e nostro pectore pellis
Immundos, pravi consilii artifices.
Gaude, infestorum morborum certa medela,
Atque animam e tenebris ad radios retrahens.
Gaude, quæ genios animorum disjicis hostes,
Et per quam nobis gratia prompta datur.
Salve, quæ nostros semper miserata labores,
Pecca:tum lacrymas excipis ac gemitus.
Gande, quæ infandi millena volumina solvis
Denonis, ut nostræ spongia nequitia.
Salve, Virgo, virum quæ virginitatis amantum
Zonam conservas virgineæ Triadi.
Salve, quæ foetus largiris utrique Parenti,
Flamine fecundo, hæc soboles Triadi.
Salve, religiosorum arx, nocturna repellens
Spectra mali Genii, lumina qui simulat.
Salve, quæ evertis millenas dæmonis artes
Celesti Sophia, diraque consilia.
Salve, quæ visa ærumnis in tristibus ingens
Præbes solamen, lumina grata ferens.
Salve, quæ cunctis dans vires, gaudia, laudcs,
Suavior es vita, flamine item citior.
Salve, quæ facis ut belli victoria detur
Fortibus armigeris, munere virgineo.
Salve, præsidium urbanum: tu mœnibus hostes
Arces, et moles conculis horrificas.
Salve, quæ tetras deles virtute catervas,
Dum pœnas repetis, naufragiumque cies.
Salve, per mare currentum comes, atque timentum
Naufragium portus, velaque tuta ratis.
Salve, Virgo viatorum socia impigra, lumen
Errantum, lustrans his iter in tenebris.
Salve, captivos solvens, in carcere solans,
Et tortos vinctos compedibusque fovens.
Salve, virtutes fundens mortalibus almas
Eloquii princeps, mellifluique soni.
ΥΜΝΟΣ Δ'.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, χάρις βροτέων ἀρετάων.
Χαῖρε, χάρις νοερών, χαῖρε, χάρις θείων.
Χαῖρε, Χερουβὶμ ἀνώτερε, καὶ φλογερώτερε, χαῖρε.
Χαῖρε, βάθος Σεραφὶμ ἐν σοφίῃ τὸ πλέον.
Χαῖρε, θέαμα Χερουβίμ δυσθέατον, μέγα χαῖρε·
Θαῦμα δ' ὑπεκπροθέον τὴν Σεραφίμ σοφίην.
Χαῖρε, κράτος δυνατῶν σθεναρώτερον, ὦ μέγα χαῖρε,
Τῶν νοερῶν δυνάμει πολλὸν ὑπεχκρατέον.
Χαίροις, κυριοτάτων, ὦ μέγα [ἰσ. κοίρανε], χαῖρε,
Δεσπότις οὐρανίων, ὥσπερ ὅλων χθονίων.
Χαῖρε, νέων (ίσ. νοῦ;] τάχος ὀξυδρόμοισιν ῥιπαῖσι
Πολλὲν ὑπεκπροφυγών, δευτέρα τοῦ Θείου.
Χαίροις, ὀξυτόνοισι βροτοῖς ἐπ' ἀτεκμάρτοισι
Δεινοφόροισι τύχαις κλήσις ἑτοιμοτάτη.
Χαῖρ', ἐλέους πρόφασις, φιλοοικτίστοιο Θεοίο
Σπλάγχνα κλινομένη μηδὲ δίκην δικάσαι.
Χαῖρε, δικαίας μήνιδος ουτιδανοίσι βροτοῖσι
Πανσθενέος ῥύσεις Πλάστου οδυσσομένου.
Χαῖρε, ῥαπιζομένην κτίσιν, οία θεράπνη εἰς γῆν
Ηδη κλινομένην, αὖθις ἀνισταμένη.
Χαῖρ', ἀπελαυνομένη καὶ δαίμονας ἀγριοθύμου
Πνεύματος ἡμετέρου σώματος ἀμφαδίην.
Χαῖρε, νότων μυρίων ἀνιάτων ἄλκαρ, ἀφ' ᾅδου
Ελκουσα ψυχὰς αὖθις ἐς ἠέλιον.
Χαῖρ᾽, ἀποτερπομένη [σ. ἀποτραπ.] ψυχάρπαγας
[ ἀγγελιήτας -
Καὶ χρόνον ἡμέριον ρίμφα χαριζομένη.
Χαῖρ', ἀποδυραμένη παθέων ὑπὲρ ἀνθρωπείων
Καί τ' ἀλιτρῶν τροφίμων δάκρυα δεχνυμένη.
Χαῖρ', ἀπαλειφομένη μυριόγραφα δαίμονι βίβλα,
Σπόγγος ἅτε δροσερή ἡμετέρης κακίης.
Χαῖρε, Κόρη, συνέχουσα καὶ ἀνδράσιν εὖτ᾽ ἐθέλουσι
Παρθενίην ζώνην παρθενικῇ Τριάδι.
Χαῖρε, γόνους παρέχουσα καὶ ἀμφοτέροισι τοκεύσι
Πνεύματι σὺν γονίμῳ, τοῦτο τόκος [σ. τέκος]
Τριάδι.
Χαῖρ', ἀσκηταῖς πύργος ἀπείργων έμφλογα νυκτὸς
Φάσματα δαιμονίων φῶς ὑποκρινομένων.
Χαῖρε, καὶ ἄλλα λύουσα τεχνάσματα μυρία κύκλα
'Αντιθέῳ σοφίῃ δαιμονικῆς κακίης.
Χαῖρε, φαεινομένη καὶ ἐν καμάτοισιν ἀγώνων
Ηδύ φέρουσα φάος, οἷα παρηγορέων.
Χαῖρε, καὶ ἀλλοφόρων κράτος, εὐφροσύνη, κλέος,
[ἀλκή,
Ο Ζωῆς ἡδυτέρη, πνεύματος ἀσσοτέρη.
Χαῖρε, μαχηταῖς ἐν πολέμοις ἑτεραλκέα νίκην
Νεύματι παρθενικῷ ρίμφα χαριζομένη.
Χαῖρε, πολιτῶν τεῖχος, ἀπ' ἀνδροφόνων πτολιπόρθων
Τείχεα φυομένη, μήχεα θραυομένη.
Χαῖρ᾽, ἀπαμειβομένη τόλμαν στρατιάς κακοχάρτου
Πανσυδι τιομένη, ναῦς καταδυομένη.
Χαῖρε, πλέουσι συνέμπορε, ναυαγέουσιν σωτήρ,
Ἰθυντὴρ, λιμήν, ἱστία λευκότατα.
Χαῖρε, ὁδοιπορέουσιν ὁμόστολε, λύχνος ἀλήταις
Ίχνος ἀπαγγελέων, ἀτραπιτῶν σκοτίην.
Χαῖρ', αἰχμαλώτων λύσις, ἐν φρουραῖς ἀνάκλησις,
Ἐν βασάνοις θάλψις, εὐφροσύνη δὲ πέδαις.
Χαῖρε, καὶ ἠνορέης ἐρικυδέος ἀνδράσι πηγὴ,
Δεσπότις εὐεπίης, δεσπότις εὐμελίης.
Распознавание текста
col. 863–864page 29 of 98
PG 106:863Χαῖρε, δικαζομένων δίκη, ἡ πολυχεύματα ῥεῖθρα Ρητορικῶν στομάτων πάντ' ἀποφραγνυμένη. Χαῖρε, θεμιστονόοισι σύνεδρε δικασπολίοισι, Φῶς ὑποφαινομένη πάντα τὰ κρυπτόμενα. Χαῖρε, καὶ ἡγεμόσι στρατιᾶς ἡγήτρια, χαῖρε, Πάνθ' ὑποβαλλομένη μήδεα κρυπταδίως. Χαῖρε, βάθος σοφίης πλούτου μεγάλοιο Θείο Σοῖς παρέχουσα λάτραις εὖτ' ἐθέλεις ῥᾳδίως. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέρῃσιν ἀοιδαῖς Εἰ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις ἐστι, Κόρη, Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέρησιν ἀοιδαῖς Εἴ γέ τι τερφθείης, σοὶ χάρις εὐφροσύνης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέροισιν ἐπ' ἄθλοις Εἴ γέ τις ἔστι χάρις, σοί χάρις ήνορέης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέροις ἐπὶ μύθοις, Εἰ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις εὐεπίης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ τέχναις Εἴ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις εὐτεχνίης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ μούσαις Εἴ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις ἁρμονίης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ τόλμαις Εί γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις εὐκραδίης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ βουλαῖς Εἴ γέ τις ἔστι νόος, σοὶ χάρις εὐνοίης. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια καὶ ἄγριον οίδμα περήσω Παρθένε, σοὶ πίσυνος, καὶ φλογεράς καμίνους. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἄγρια φύλα γιγάντων Δαιμονίων ὀλέσω στη φλογερή δυνάμει. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἤθεα πικρὰ τυράννων Σοῖς γλυκανῶ λογίοις, σαῖς τ' ἀγανοφροσύναις. ο ο ο Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σὺ καὶ δέμας ἔμπνεον αὖθις – Δείξασ' ἀπὸ στυγερῶν ἀργαλέων παθέων. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἐκ βελέων μυριάδων "Αρεος ἀνδροφόνου σῶσον ἐπικρατέως. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σύ μοι μεγάλων θησαυρῶν Θαιότερος μυρίων, πλοῦτος ἀπειρέσιος. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σύ μοι κλέος, ἥλιος, ἀλκή, Πνεῦμα, λόγος, ζωή, ήνορέη, σοφίη. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἀμφοτέρων ἅμα κόσμων Ελπὶς ἀμαιμακέτη, κόσμος επαμφότερος. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σὺ καὶ Τριάδος βασιλείης Πρόξενος, εἴ γε θέλεις· σὺν Τριάδι δ' ὁ Λόγος. Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, πανίλαος, εύχαρις, αίνον Ἐξ ἀλιτρῶν στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων. Τρίμετροι. Αἱ τρεῖς ἑκατοντάδες σὲ τῶν τριῶν ἕνα Τεκοῦσαν ὑμνέουσι, Μῆτερ, Παρθένον, Θεὸν τέλειον καὶ βροτόν τίκτεις, Κόρη. Δεκὰς τελεία, καὶ μεγίστη σοι χάρις, Μέτρου μιγέντος κρείττονος τῷ χείρον.. Καλῶ δὲ κρεῖττον τοῦ τόνου τὴν ἑξάδα, Χεῖρον δὲ τὸν μείουρον, ἐν χώραις δυσί. Θεοῦ τὸ κρεῖττον, τοῦ βροτοῦ τὸ δεύτερον. ΥΜΝΟΣ Ε' κατ' ἀλφάβητον. Μέλπωμεν θεόπαιδα, θεείκελον, ἀφθορονύμφην, Ασπορον, ἀγνοτάτην, ἄχραντον, ἀνακτοτόκειον, Βασιλίδα, βασιληγενέα, βασιληγενέτειραν. Γεννογενάρχην, γεννόθεον, γενογηθέα γουνὸν, Δωσίθεον, δοτόλυτρον, δεινολύτιν, δοτοευκτόν, Ενθεον, εὐώδινα, εὐερσιχαρή, εθνορύστιν, Ζωοτόκον, ζάθεον, ζαοσῶστιν, ζαοδότειραν. Ημεροφή, ἡδύθεον, ήπιον, ἐπιόδωρον
HYMNI V IN S. DEIPARAM.
Χαῖρε, δικαζομένων δίκη, ἡ πολυχεύματα ῥεῖθρα
Ρητορικῶν στομάτων πάντ' ἀποφραγνυμένη.
Χαῖρε, θεμιστονόοισι σύνεδρε δικασπολίοισι,
Φῶς ὑποφαινομένη πάντα τὰ κρυπτόμενα.
Χαῖρε, καὶ ἡγεμόσι στρατιᾶς ἡγήτρια, χαῖρε,
Πάνθ' ὑποβαλλομένη μήδεα κρυπταδίως.
Χαῖρε, βάθος σοφίης πλούτου μεγάλοιο Θείο
Σοῖς παρέχουσα λάτραις εὖτ' ἐθέλεις ῥᾳδίως.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέρῃσιν ἀοιδαῖς
Εἰ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις ἐστι, Κόρη,
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέρησιν ἀοιδαῖς
Εἴ γέ τι τερφθείης, σοὶ χάρις εὐφροσύνης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέροισιν ἐπ' ἄθλοις
Εἴ γέ τις ἔστι χάρις, σοί χάρις ήνορέης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέροις ἐπὶ μύθοις,
Εἰ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις εὐεπίης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ τέχναις
Εἴ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις εὐτεχνίης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ μούσαις
Εἴ γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις ἁρμονίης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ τόλμαις
Εί γέ τις ἔστι χάρις, σοὶ χάρις εὐκραδίης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἡμετέραις ἐπὶ βουλαῖς
Εἴ γέ τις ἔστι νόος, σοὶ χάρις εὐνοίης.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια καὶ ἄγριον οίδμα περήσω
Παρθένε, σοὶ πίσυνος, καὶ φλογεράς καμίνους.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἄγρια φύλα γιγάντων
Δαιμονίων ὀλέσω στη φλογερή δυνάμει.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἤθεα πικρὰ τυράννων
Σοῖς γλυκανῶ λογίοις, σαῖς τ' ἀγανοφροσύναις.
Salve, jus dirimens lites, et flumina linguæ
Oratorum obdens, oris et artis opus.
Salve, juridicis astans tribuentibus æqua,
Et lux illustrans omnia quæ latitant.
Gaude, ductorum ductrix fortissima, salve
¡ Suppeditans animis clam bona consilia.
Gaude, divitias Sophiæ altæ Numinis illis
Concedens servis qui tua sacra colunt.
Gaude, Regnatrix, et si quæ cantibus istis
Gratia vel lepor est, gratia, Virgo, tibi est.
Gaudle, et ave, ο Regina, tibi, si carmine nostro
1 Tu delectaris, gratia lætitiæ est.
o
Gaude, et ave, ο Regina, tibi certaminis hujus
Gratia si quædam est, gratia laudis erit.
Gaude, o Regnatrix, et si sermonibus istis
Gratia vel lepor est, eloquii tibi laus.
Gaude, ο Regnatrix, si nostra gratia in arte est,
Gratia, Virgo, tibi est artis et ingenii.
Gaude, o Regina, et si nostris grata camœnis
Vis est, concentus gratia magna tibi.
Gaude, Regina, et si nostris gratia in ausis
Ulla, tibi drmi gratia cordis erit.
Gaude, Regnatrix, ego sævos comprimere ausim
Fluctus atque ignes, Virgo, tuo auxilio.
Gaude, Regnatrix, et si quæ industria nostris
Consiliis, mentis gratia magna tibi est.
Silve, Regnatris, facile agmina særa gigantum
Vi rapida flammæ quam dabis interimam.
Gaude, Regnatrix, ego pectora dira Tyranni
Inflectam dictis blanditiisque tuis.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σὺ καὶ δέμας ἔμπνεον αὖθις – Gaude, Regnatrix, fac denuo vivere corpus
Δείξασ' ἀπὸ στυγερῶν ἀργαλέων παθέων.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἐκ βελέων μυριάδων
"Αρεος ἀνδροφόνου σῶσον ἐπικρατέως.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σύ μοι μεγάλων θησαυρῶν
Θαιότερος μυρίων, πλοῦτος ἀπειρέσιος.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σύ μοι κλέος, ἥλιος, ἀλκή,
Πνεῦμα, λόγος, ζωή, ήνορέη, σοφίη.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, καὶ ἀμφοτέρων ἅμα κόσμων
Ελπὶς ἀμαιμακέτη, κόσμος επαμφότερος.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, σὺ καὶ Τριάδος βασιλείης
Πρόξενος, εἴ γε θέλεις· σὺν Τριάδι δ' ὁ Λόγος.
Χαῖρέ μοι, ὦ Βασίλεια, πανίλαος, εύχαρις, αίνον
Ἐξ ἀλιτρῶν στομάτων δέχνυσο ἡμετέρων.
Τρίμετροι.
Αἱ τρεῖς ἑκατοντάδες σὲ τῶν τριῶν ἕνα
Τεκοῦσαν ὑμνέουσι, Μῆτερ, Παρθένον,
Θεὸν τέλειον καὶ βροτόν τίκτεις, Κόρη.
Δεκὰς τελεία, καὶ μεγίστη σοι χάρις,
Μέτρου μιγέντος κρείττονος τῷ χείρον..
Καλῶ δὲ κρεῖττον τοῦ τόνου τὴν ἑξάδα,
Χεῖρον δὲ τὸν μείουρον, ἐν χώραις δυσί.
Θεοῦ τὸ κρεῖττον, τοῦ βροτοῦ τὸ δεύτερον.
Exemptum a morbis, exitioque aniini.
Gaude, Regnatrix, tu nos a grandine serva
Undique telorum Martis Enyalii.
Gaude, Regnatrix, mihi tu præstantior omni
Thesauro, innumeras das, bona, divitias.
Gaude, Regnatrix, mea gloria, solque, vigorque,
Vita, aura et verbum, robur, amorque boni:
Gaude, Regnatrix, et mundi spes utriusque,
Invicta, atque ingens mundi utriusque decus.
Salve, Regina, et nobis Triadem dominantem
In qua Verbum exstat, reddito propitiam.
Gaude, et ave, o clemens, Regina, benignaque,
Ex oris nostri percipe nequitia.
[laudes
Corollarium iambicum.
Versus trecenti te, Parentem ut unius
Trinitate Virginem sanctam cabunt.
Tu, Virgo, perfecti es Dei et hominis parens:
Est absolutæ gratia decadis tibi,
Deterior in qua versus est junctus bono:
Dico bonum, cui sunt pedes sex integri,
Deterius at cæsum duobus in locis:
Deo bonum debetur, hominique alterum.
ΥΜΝΟΣ Ε' κατ' ἀλφάβητον.
Μέλπωμεν θεόπαιδα, θεείκελον, ἀφθορονύμφην,
Ασπορον, ἀγνοτάτην, ἄχραντον, ἀνακτοτόκειον,
Βασιλίδα, βασιληγενέα, βασιληγενέτειραν.
Γεννογενάρχην, γεννόθεον, γενογηθέα γουνὸν,
Δωσίθεον, δοτόλυτρον, δεινολύτιν, δοτοευκτόν,
Ενθεον, εὐώδινα, εὐερσιχαρή, εθνορύστιν,
Ζωοτόκον, ζάθεον, ζαοσῶστιν, ζαοδότειραν.
Ημεροφή, ἡδύθεον, ήπιον, ἐπιόδωρον
Распознавание текста
col. 865–866page 30 of 98
PG 106:865Θελξίθεον, θελξίφρονα, θελξιμενή, θεόπαιδα, Ἰοπάρειον, Κόμματον, όφρυν, ίμερόεσσαν. Κοσμογενή, κατάκαρπον, κλεινὴν κοσμογύναικα, Λαοχαρή, λαοθαμέα, λιτήν, λαομάχαιραν, Μυρίθεον, μυρίκοσμον, μυριφαή, μυρίκλητον. Νειοπόλον, νεόκοσμον, ναόθετον, νεοπλάστην, Ξεινοτόκον, ξενοθρέπτην, ξεινότοκον, ξενόθηλυν. Ολβιον, ὀλβιόεργον, ἀνήτορα, όλβοδότειραν. Παντοκρατή, παναλκή, πασιθέην, πασίκλητον. Ρύστιν, ῥυσίπολιν, φυσιγενέα, φυσικόσμον. Σώτειραν, σελαηγενέτην, σελαλαμπέα, σεμνήν, Τριτογενή, τριμάχαιραν, τρισσοφαῆ, τρισέληνον. Υψίνον, ὑψικάθεδρον, ὑπέρτατον, ὑψιμέδουσαν. Φωτοτόκον, φαόμορφον, φωτοβόλον, φαέθουσαν. Χρυσίπεπλον, χαρίεσσαν, χρυσόθρονον, χαριδώτην, Ψευδολέτην, ψύχαγνον, ψυχοσόον, ψαλτάδη, Ὠκυτάτην, ὡραίαν, ὥριον, ὡριόπαιδα. ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΕΤΡΑΣΤΙΧΑ, ΩΝ Η ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ. Α. Ότι ἀθάνατος τοῖς ἀναγινώσκουσιν ἡ ὠφέλεια. Ανθεμόεις παράδεισος ὁ τῶν ἁγίων χορός ἐστιν, Οδμῆς ἡδείης πείρατα πιμπλάμενος.
Θελξίθεον, θελξίφρονα, θελξιμενή, θεόπαιδα,
Ἰοπάρειον, Κόμματον, όφρυν, ίμερόεσσαν.
Κοσμογενή, κατάκαρπον, κλεινὴν κοσμογύναικα,
Λαοχαρή, λαοθαμέα, λιτήν, λαομάχαιραν,
Μυρίθεον, μυρίκοσμον, μυριφαή, μυρίκλητον.
Νειοπόλον, νεόκοσμον, ναόθετον, νεοπλάστην,
Ξεινοτόκον, ξενοθρέπτην, ξεινότοκον, ξενόθηλυν.
Ολβιον, ὀλβιόεργον, ἀνήτορα, όλβοδότειραν.
Παντοκρατή, παναλκή, πασιθέην, πασίκλητον.
Ρύστιν, ῥυσίπολιν, φυσιγενέα, φυσικόσμον.
Σώτειραν, σελαηγενέτην, σελαλαμπέα, σεμνήν,
Τριτογενή, τριμάχαιραν, τρισσοφαῆ, τρισέληνον.
Υψίνον, ὑψικάθεδρον, ὑπέρτατον, ὑψιμέδουσαν.
Φωτοτόκον, φαόμορφον, φωτοβόλον, φαέθουσαν.
Χρυσίπεπλον, χαρίεσσαν, χρυσόθρονον, χαριδώτην,
Ψευδολέτην, ψύχαγνον, ψυχοσόον, ψαλτάδη,
Ὠκυτάτην, ὡραίαν, ὥριον, ὡριόπαιδα.
HYMNUS V,
Græcis versibus heroicis ab incerto auctore conditus ex puris epithetis, veterum hymnorum more: in quo
etiam litterarum ordo, carminum et dictionum principiis observatur: Latine liberius soluta oratione (cum
astricla nec liberet nec venuste liceret) verbatim ſerme ab eodem Interprete sic expressus est.
Laudibus celebremus Dei Filii Matrem, Deo similem, integram Sponsam:
Quæ sine sata peperit, castissimam, integerrimamn, principe puerperam:
Reginam, a Rege genitam, Regis genitricem:
Quæ gentis suæ proanctorem genuit, Deiparam, propaginem genus humanum recreantem.
Quæ Deum dedit. pretium redemptionis exsolvit, graves casus sustulit, et optata largita est.
Divino spiritu affatam, felicem in partu, beneficentia gaudentem, gentium liberatricem.
Que vitam peperit plane divinam, vite' conservatricem, quam etiam largitur.
Quæ suavis et lenis apparet, jucundam aspectu, blandam, mitia dona dantem:
Deum demulcentem, mentem exhilarantem, cantu allicientem, Deum Filium babentem:
Violaceis genis et oculis, et præstanti mente præditam, desideratam:
In mundo genitam, fructuosam, percelebrem, mundi Imperatricem:
Lætitiam et stuporem populorum, a quibus beata prædicatur, cum simplicitate et abjectione animi.
Unguentum Dei et mundi, unguenti suavitate præditam, et a myrrha vocatam:
Novum ccelum, novum mundum, templi ædificatricem, novam creaturain.
Novo partu editam, novum partum edentem, admirandam mulierem.
Felicem et divitem, feliciter operantem, adjutricem, divitiarumn datricem:
Omnipotentem, omnes in se vires habentem, omnibus parentem, ab omnibus invocatam:
Liberatricem, urbium tutelain, generis sui et mundi præsidium:
Servatricem, quæ jubar progenuit, lampadis instar lucentem, venerabilem:
Unius e Trinitate parentem, ter beatam, tribus luminibus illustrem, ter luna pulchriorem.
Altæ mentis capacem, in excelsa sede positam, sublimem, in altis regnantem:
Luminis procreatricem, luce ornatam et amictam, splendenti facie:
Aureo peplo ornatam, aureoque in throno sedentem, gratiam, et gratiam largientem:
Mendacii adversariam, animam puram babentem, animarum salutem procurantem, canticis piis gaudentem.
Velocissimam [ad opem suis ferendamj, formosam, venustissimum Filium habentem.
ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΕΤΡΑΣΤΙΧΑ, ΩΝ Η ΕΠΙΓΡΑΦΗ
ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ.
EPIGRAMMATA TETRASTICHA QUIBUS TITULUM FECIT
PARADISUS.
(Edidit Fed. Morellus, typogr. regius, Parislis, 1595, 8°.)
Α. Ότι ἀθάνατος τοῖς ἀναγινώσκουσιν ἡ ὠφέλεια. 1. Quod hujus poematii perpetua futura sit utilitas
Ανθεμόεις παράδεισος ὁ τῶν ἁγίων χορός ἐστιν,
Οδμῆς ἡδείης πείρατα πιμπλάμενος.
lectoribus.
Sanctorum cœtus vere paradisus amœnas,
Unde animis amat suavis et aliņus odor:
Распознавание текста
Tetrastich Epigrams entitled ParadiseEpigrammata tetrastica quibus titulum fecit Paradisus
col. 867–868page 31 of 98
PG 106:867Πᾶς οὖν ὃς παθέεσσιν ἐπεπλήγει φίλον ήτορ, Δεῦρ᾽ ἴτω ἀμβροσίης άνθεα δρεψάμενος. Β. Οτι συγγνωστότερον τὸ ἐλάχιστον. Κέρδιον ἡ μετάνοια μάλ' έξοχον· ἐκ γὰρ ἀρίστων Καὶ τόκον εἰσπράττων Κύριος ύψιμέδων, Τοῖσιν ἁμαρτωλοῖς, καὶ ὅλον δ᾽ ἀφίησι τὸν ἄφλον Εἰκόνα την πόρνην, καὶ τὸν ἄσωτον ἔχεις. Γ. "Οτι φόβῳ Θεοῦ καὶ μόνῳ δέδεται ἡ γλώσσα. Κλείθρα πρὸ τῆς γλώσσης, καὶ ἔρκεα, καὶ δύο τείχη Θῆκεν ὁ Ποιήσας· ἡ δέ γε ταῦτα περᾷ. δ Εἰ δέ μιν εἰσαφίκοιτο Θεοῦ δέος, αὐτίκ᾽ ἐπάψει Τήνδ' ἐν ὅροις ἰδίοις ατρέμας ἱσταμένην. Δ'. "Οτι ἐπιζήμιον τὸ γαστριμαργεῖν. Νηδὺς ἡ ἄπληστος, ὁ Δαναΐδων πίθος ἐστίν Οσσον ἐπαντλήσεις, πλεῖον ὑπεκπρορέει. Εἰ δὲ τὰ πολλὰ τέμνοιτο, συνιζάνει· ἔνθα τότ' ήδη Καὶ ὀλίγιστα δίδως, ασπασίως κατέχει. Ε΄. Ὅτι τὸν νοῦν ἢ τὸ σῶμα περιφρουρητέον. Φραῦον ἰδὼν προφανέντα γέρων παλίνορσος ἀπέστη, Εἶπε δέ τις, Φεύγεις, καὶ σὺ μάκαρ; Ο δ' ἔφη, Οὐκ ἀπὸ τοῦδε πέφευγα πέφευγα δὲ μᾶλλον ἐκεῖνον Τον κενόδοξον ὄφιν· στάντα γὰρ ἔτρυχέ με. Γ. Οτι δεῖ ἐκ τῶν πέλας γινώσκειν εαυτόν. Οξυχολός τις ἀνὴρ ἐρεθιζόμενος, μετέβαλλεν Ομματα, καὶ μορφήν. τήν τε κόμην ἐσόδει Τόνδε ἰδὼν ἄνθρωπος, Εἰ εἴκελος ἔστομαι, εἶπε, Θυμωθεὶς, φεῦ μοι! ὅσσον ἔφληκα γέλων. Ζ'. "Οτι διαπίπτει καὶ δύναμις αμελείας. Οὐκ ἔστιν ἑτέρως κραδίην ἀμόλυντον ἐπισχεῖν, Εἰ μὴ λαυκανίης, καὶ στόματος κρατέεις. Ἄχρι δὲ ταῦτα τὰ δύ' αναπέπταται, οὔποτε λείψει Φὼρ ἐσιών, καὶ ἄγων εἴ τι κέκευθεν ἔσω. Η'. "Οτι ἔργοις ἢ λόγοις εγγυμναστέον. Έργα σοφὸς μοναχῶν γράψας, ἐλάχιστα παρῆλθε. Τῷ δέ γ' ὁ προστάξας, χώετο, καὶ νεμέσα, Πῶς τάδε καταλέλοιπας; ὁ δ᾽ ἴαχεν ἴσχει· Ἐγὼ δὲ, Εἰσόκε ταῦτ' ἔρξεις, καὶ τὰ πρόλοιπα γράφω. Θ'. Ὅτι ἐπὶ τὸ στόμα καὶ ἡ ἀσκητική. 'Αρσενίῳ τις ἔφη· Σὺ τὸ, Μήνιν άειδε, διδάξας, Τούτους εἰρωτᾷς τοὺς ἀμαθεῖς τί μαθεῖν; 'Αλλ' ἐγώ, εἶφ' ὁ γέρων, ἔτι δὲ νῦν οὐ δεδάηκα Τῶν ἀμαθῶν τούτων οὐδὲ τὸ ἄλφα μόνον. 1. Τῷ προτέρω βίῳ, καὶ τὰ τοῦ νῦν οἰκονομητέον. Μέμφετο Αρσένιόν τις ἰδὼν ἐπὶ κώεσιν ὄντα, Εἶπε δέ τις· Τί δέ σοι ἔργον ὑπῆρχε πάλαι; Βόσκον, ἔφη. Οὐκοῦν νῦν ἀδρότερος πολύ ἐσσι Χρὴ γὰρ πρὸς τὸ πάλαι, καὶ τὰ παρόντα μετρεῖν. ΙΑ'. "Οτι ἐκτενέστερον ἐν νυκτὶ εὐχή. Αρσενίῳ, καὶ τόνδε πόνον κλύθι· ὀψὲ γὰρ αἰεὶ ο
Πᾶς οὖν ὃς παθέεσσιν ἐπεπλήγει φίλον ήτορ,
Δεῦρ᾽ ἴτω ἀμβροσίης άνθεα δρεψάμενος.
PARADISUS.
Β. Οτι συγγνωστότερον τὸ ἐλάχιστον.
Κέρδιον ἡ μετάνοια μάλ' έξοχον· ἐκ γὰρ ἀρίστων
Καὶ τόκον εἰσπράττων Κύριος ύψιμέδων,
Τοῖσιν ἁμαρτωλοῖς, καὶ ὅλον δ᾽ ἀφίησι τὸν ἄφλον
Εἰκόνα την πόρνην, καὶ τὸν ἄσωτον ἔχεις.
Γ. "Οτι φόβῳ Θεοῦ καὶ μόνῳ δέδεται ἡ γλώσσα.
Κλείθρα πρὸ τῆς γλώσσης, καὶ ἔρκεα, καὶ δύο τείχη
Θῆκεν ὁ Ποιήσας· ἡ δέ γε ταῦτα περᾷ.
δ
Εἰ δέ μιν εἰσαφίκοιτο Θεοῦ δέος, αὐτίκ᾽ ἐπάψει
Τήνδ' ἐν ὅροις ἰδίοις ατρέμας ἱσταμένην.
Δ'. "Οτι ἐπιζήμιον τὸ γαστριμαργεῖν.
Νηδὺς ἡ ἄπληστος, ὁ Δαναΐδων πίθος ἐστίν·
Οσσον ἐπαντλήσεις, πλεῖον ὑπεκπρορέει.
Εἰ δὲ τὰ πολλὰ τέμνοιτο, συνιζάνει· ἔνθα τότ' ήδη
Καὶ ὀλίγιστα δίδως, ασπασίως κατέχει.
Ε΄. Ὅτι τὸν νοῦν ἢ τὸ σῶμα περιφρουρητέον.
Φραῦον ἰδὼν προφανέντα γέρων παλίνορσος ἀπέστη,
Εἶπε δέ τις, Φεύγεις, καὶ σὺ μάκαρ; Ο δ' ἔφη,
Οὐκ ἀπὸ τοῦδε πέφευγα πέφευγα δὲ μᾶλλον ἐκεῖνον
Τον κενόδοξον ὄφιν· στάντα γὰρ ἔτρυχέ με.
Γ. Οτι δεῖ ἐκ τῶν πέλας γινώσκειν εαυτόν.
Οξυχολός τις ἀνὴρ ἐρεθιζόμενος, μετέβαλλεν
Ομματα, καὶ μορφήν. τήν τε κόμην ἐσόδει
Τόνδε ἰδὼν ἄνθρωπος, Εἰ εἴκελος ἔστομαι, εἶπε,
Θυμωθεὶς, φεῦ μοι! ὅσσον ἔφληκα γέλων.
Ζ'. "Οτι διαπίπτει καὶ δύναμις αμελείας.
Οὐκ ἔστιν ἑτέρως κραδίην ἀμόλυντον ἐπισχεῖν,
Εἰ μὴ λαυκανίης, καὶ στόματος κρατέεις.
Ἄχρι δὲ ταῦτα τὰ δύ' αναπέπταται, οὔποτε λείψει
Φὼρ ἐσιών, καὶ ἄγων εἴ τι κέκευθεν ἔσω.
Η'. "Οτι ἔργοις ἢ λόγοις εγγυμναστέον.
Έργα σοφὸς μοναχῶν γράψας, ἐλάχιστα παρῆλθε.
Τῷ δέ γ' ὁ προστάξας, χώετο, καὶ νεμέσα,
Πῶς τάδε καταλέλοιπας; ὁ δ᾽ ἴαχεν ἴσχει· Ἐγὼ δὲ,
Εἰσόκε ταῦτ' ἔρξεις, καὶ τὰ πρόλοιπα γράφω.
Θ'. Ὅτι ἐπὶ τὸ στόμα καὶ ἡ ἀσκητική.
'Αρσενίῳ τις ἔφη· Σὺ τὸ, Μήνιν άειδε, διδάξας,
Τούτους εἰρωτᾷς τοὺς ἀμαθεῖς τί μαθεῖν;
'Αλλ' ἐγώ, εἶφ' ὁ γέρων, ἔτι δὲ νῦν οὐ δεδάηκα
Τῶν ἀμαθῶν τούτων οὐδὲ τὸ ἄλφα μόνον.
1. Τῷ προτέρω βίῳ, καὶ τὰ τοῦ νῦν οἰκονομητέον.
Μέμφετο Αρσένιόν τις ἰδὼν ἐπὶ κώεσιν ὄντα,
Εἶπε δέ τις· Τί δέ σοι ἔργον ὑπῆρχε πάλαι;
Βόσκον, ἔφη. Οὐκοῦν νῦν ἀδρότερος πολύ ἐσσι·
Χρὴ γὰρ πρὸς τὸ πάλαι, καὶ τὰ παρόντα μετρεῖν.
ΙΑ'. "Οτι ἐκτενέστερον ἐν νυκτὶ εὐχή.
Αρσενίῳ, καὶ τόνδε πόνον κλύθι· ὀψὲ γὰρ αἰεὶ
lic Arsenius Diac. Eccles. Rom., preceptor
Arcadii et Hon. impp. Niceph. x311, 23.
Ergo cui affectu sunt pectora læsa profano,
Huc veniat, florem carpat et ambrosiæ.
II. Quod infima facilius veniam impetrent.
Utilis imprimis metanœa: a namque probatis
Usuras poscit maximus Altitonans.
Ast errantibus omnino delicta remittit;
Exemplo tibi sunt prodigus et meretrix.
III. Quod solo Dei metu lingua cohibeatur.
Linguam Opifex rerum septi gemini aggere cinxit,
Præsidium tamen-hoc permeat illa duplex.
Quid si Numinis accedat metus, illico cernes
Intra cancellos hanc remanere suos.
IV. Quod damnosa sit ingluvies.
Beliadum vasi par insaturabilis alvus,
Quo magis hune reples, diffluit usque magis.
Huic si subducas victum, considit: et idem,
Quantumvis dederis pauca, libenter babet.
V. Mentem custodia potius egere quam corpus.
Praviso angue senex trepidando repente refugit,
Huic dixit quidam, Cur fugis, ο boue virt
Non, ait, hunc fugi anguem, fastu sed inani
Inflatum fugi, stantem etenim pupugit.
VI. Ex vicinorum notitia sui cognitionem esse comparandam.
Percitus ira aliquis, vultum mutaverat omnem,
Aspectumque suum, sustuleratque coman.
Hunc cum vidisset quidam, Si talis ego, inquit,
Iratus fuerim; prob! quam ero ridiculus!
Vil. Virtutem excidere negligentia.
Hlaud aliter purum tibi cor servare licebit,
Ni fauces avidas os teneasque tuum.
Hæc dum panduntur duo, fur non desinit illuc
Intrare, atque foras trudere, quae intus erant.
VIII. In rebus potius quam in verbis elaborandum
esse.
Conscribens doctus monachorum munera, liquit
Pauca; huic succensens, quem penes imperium,
Cur, ait, haec liquisti? Alter respondit, Ut illa
Præstiteris, sic mox cætera perficiam.
IX. Religiosam vitam in oratione quoque perspici.
Arsenio dixit quidam; Cum tu ante doceres
Iliadem, quid ab bis discere vis rudibus?
Verum equidem, senfor subjecit, discere ab istis
Indoctis necdum prima elementa queo.
X. Actiones presentis vita ex anteacia perpendendas
esse.
Pellibus instratum Arsenium quis viderat et mus,
Carpendo, inquit, opus quod fuit ante tibi?
Pascere, ait. Nempe es multo nunc mollior, indit:
Namque est praesentis regula, vita prior.
XI. Nocturnas preces fervidiores esse.
Hoc studium Arsenii quoque percipe: namque
[solebat
Evagr. 1. 1, c. 20; Niceph. xiv, 49,
Eus. I.!! Mist. Eccl.; Nic. 16.
Распознавание текста
col. 869–870page 32 of 98
PG 106:869Σαββάτου ἵστατ᾽ ἀφεὶς ἥλιον ἐξοπίσω. Αχρι μὲν ἐν στήθεσσιν εβάλλετο, καὶ τότ' ἀποστάς Ἡματίαις αὐτὸν ἐργασίαις ἐδίδου. ΙΒ'. "Οτι οἴκοι δεῖ μένειν. Αστακὸς οὐδεὶς ἐστιν ἀνέστιος, οὐ λιπόπατρις, Οὐδὲ γένος νεπόδων θίνα παρατροχάει. Καὶ μοναχὸς δηθύνει ἑῆς ἀπάτερθε καλιῆς. Πολλὰ πέλει πρὸ θυρῶν ἄμματα καὶ παγίδες, Ι΄. Οτι οὐδὲν τῶν μεγάλων ἄνευ γίνεται τόλμης. Βούλετό τις καθ' ἓν ἦμαρ υπεκφυγέειν βιότο:ο, Ἀλλὰ τὰ καὶ τὰ λέγων εἰρύετ' ἔνθεν ἀφεὶς, Καὶ τὸ χιτώνιον αὐτὸ δι' ἄκρας έδραμε κούφος Ανδρὶ γὰρ εὐτόλμῳ καὶ πόλος ἐστὶ βατός. ΙΔ΄. "Οτι ἡ ἀκτημοσύνη ἁγνὴ ἐν μοναχοῖς. Ηλθ' ἀποταξάμενος κυδίστητος ἐς Σκίταν ἀνὴρ, Καὶ πολὺ χρῆμα διδοὺς κάλλιπεν οἵ τι μέρος. Εἶπε δέ τις· Καὶ τὸ πρὶν ἀπώλεσας, ὦ φίλε, κῦδος Τερπνὸν ἐὸν, καὶ ὁδοὺς οὐκ ἐπέβης ἀδίων. ΙΕ΄. Οτι ἐπιβλαβής πλοῦτος ἀπόβλητος. Πλουσίῳ ἐν κλισίη προσεβήσατο μέτριος ἀνήρ Τοῦ δὲ ταρασσομένου οἷσιν ἐπὶ κτεάνοις, Εἰ σὺ τάδ', εἶπε, μάλ' ὦχα, μὴ ἐξολέσῃς, φίλε τέκνον, Αὐτά σε προφθάντα ῥᾴδιον ἐξολέσει. 14'. θρηνητέον μᾶλλον ἑκάστῳ τὰ ἑαυτοῦ. Ἐκλείποντι θέωνι φίλοι συνιόντες ἐθρήνουν, Τοῖς δ' ολοφυρομένοις μεμφόμενος τάδ' ἔφη Ο δε γὰρ εἰδότες οἷος ὁ ᾄδης ἁρπαλέος θήρ, Μᾶλλον ἐπ' ἀλλοτρίοις χεύετε δάκρυ τόσον. ΙΖ'. Ὅτι οὐκ ἔστι νοσεῖν, καὶ θεραπεύειν άλλους. Εξελον οι πρότεροι καὶ δαίμονας ἣν διὰ πίστιν. 'Η δὲ μένει, τὰ δέ που ἐν νεφέεσσιν ἔδυ. Εἶπε δὲ Πιτυρίων· Ρέα δαίμονας ἐξελάσειεν ὺς πρῶτ' ἐξ αὐτοῦ τούσδε διεσκέδασεν. ΙΗ'. "Οτι κατάχρεως ὁ οἶκτος τοῖς πένησιν. Εἰ συνέθεντο πένητες ἐὰ βλέφαρ' ἀμφικαλύπτειν, Πλούσιος ἤθελε τις ἀλαΐῃ προθέειν. Νῦν δ' ἐπεὶ ἐκτελέουσι τὸ χρυσίον ἥδιον ἡμῖν, Οὐ χρὴ ἐπιστάζειν τοῖσδε σίτου φανίδα. Ὅτι οὐ πράττειν δεῖ, καὶ οὕτως εὔχεσθαι. Ο *Αστυ λιμὸς ἔτειρε δικαιοσύνης διὰ λιμόν Τῶν δὲ κατοικούντων λισσομένων Σισόην Εὔξασθαι, Θεὸς ὡς ἔλθοι ἐπιτάῤῥοθος, εἶπεν Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἤθελον ἐνθάδ' ἔμεν. Κ'. Ὅτι κάν τοῖς ἀναγκαίοις τὸ ἀπέριττον ἀκριβές. Νικὰν τὰ τρία ταῦτα ἀμηχανῶ, εἶπεν ᾿Απολλῶ, Τὸν ζείδωρον ὕπνον, καὶ τὸ μὴ ἄρτον ἔδει, Καὶ τρίτον, αὐτὸ τὸ φάρος ὃ ἔννυμαι· ἀλλὰ καὶ αὐτὰ Νικήν αὖθις με πλεῖον ἀμηχανέει.
JOANNIS GEOMETR.E
Sabbato, et occiduas sole petente plagas,
Perpetua statione preces effundere, deinde
Cætera per totum munia obire diem.
XII. Domi manendum esse.
Cammrus haud ædes proprias patriamque relinNec muti pisces littora prætereunt. [quit,
Et monachus sua vult tamen extra claustra morari,
Cum laquei in foribus multaque vincla sient.
XIII. Nihil rerum magnarum sine ardenti animo
confici posse.
Decrerat quis se ex hominum subducere cœtu,
Hoc tamen hocque aiens, non peragebat opus.
Abjecta tandem tunica, levis ad juga tendit.
Nempe viro audenti sidera adire licet.
XIV. Inopiam sanctam esse in monachis.
Mundum illustris homo contemnens, plurima egenis
Donavit, quædam seposuitque sibi.
Alter, Prima, inquit, tibi gloria deperit, haudque es
Cum donas, retinens multa, vocandus inops.
XV. Divitias noxias abjiciendas esse.
Splendida quis tenui censu conopea nactus,
Attonitus fuerat divitiisque suis.
Hæc nisi perdideris cito, ait quidam, optime fili,
Prævenient mox te, perniciemque ferent.
XVI. Sua potius cuique deploranda esse.
Chari qui astabant animam exhalante Theone
Lugebant: fentes sic pius increpuit:
Nostis nimirum quam sit ferus inferus, at cur
Fletis ob externas, non proprias maculas (5)?
XVII. Eos qui agrolant, sanare alios non posse.
Ut fidei antiqui genios repulere malignos:
Haec manet, at virtus in nebulas abiit.
Jure hinc Pityrio dicebat, Dæmonias omnes
Expellet facile qui prius a se abiget.
XVIII. Quod miseratio quam de se excitant pauperes
ipsis nos obliget.
Si sua composito velarent lumina egeni,
Forte quis ambiret pauperiem locuples.
A:qui cum reddant nobis jucundius aurum,
Nonne his par Cereris frusta pusilla dare (6)?
Σαββάτου ἵστατ᾽ ἀφεὶς ἥλιον ἐξοπίσω.
Αχρι μὲν ἐν στήθεσσιν εβάλλετο, καὶ τότ' ἀποστάς
Ἡματίαις αὐτὸν ἐργασίαις ἐδίδου.
ΙΒ'. "Οτι οἴκοι δεῖ μένειν.
Αστακὸς οὐδεὶς ἐστιν ἀνέστιος, οὐ λιπόπατρις,
Οὐδὲ γένος νεπόδων θίνα παρατροχάει.
Καὶ μοναχὸς δηθύνει ἑῆς ἀπάτερθε καλιῆς.
Πολλὰ πέλει πρὸ θυρῶν ἄμματα καὶ παγίδες,
Ι΄. Οτι οὐδὲν τῶν μεγάλων ἄνευ γίνεται τόλμης.
Βούλετό τις καθ' ἓν ἦμαρ υπεκφυγέειν βιότο:ο,
Ἀλλὰ τὰ καὶ τὰ λέγων εἰρύετ' ἔνθεν ἀφεὶς,
Καὶ τὸ χιτώνιον αὐτὸ δι' ἄκρας έδραμε κούφος
Ανδρὶ γὰρ εὐτόλμῳ καὶ πόλος ἐστὶ βατός.
ΙΔ΄. "Οτι ἡ ἀκτημοσύνη ἁγνὴ ἐν μοναχοῖς.
Ηλθ' ἀποταξάμενος κυδίστητος ἐς Σκίταν ἀνὴρ,
Καὶ πολὺ χρῆμα διδοὺς κάλλιπεν οἵ τι μέρος.
Εἶπε δέ τις· Καὶ τὸ πρὶν ἀπώλεσας, ὦ φίλε, κῦδος
Τερπνὸν ἐὸν, καὶ ὁδοὺς οὐκ ἐπέβης ἀδίων.
ΙΕ΄. Οτι ἐπιβλαβής πλοῦτος ἀπόβλητος.
Πλουσίῳ ἐν κλισίη προσεβήσατο μέτριος ἀνήρ
Τοῦ δὲ ταρασσομένου οἷσιν ἐπὶ κτεάνοις,
Εἰ σὺ τάδ', εἶπε, μάλ' ὦχα, μὴ ἐξολέσῃς, φίλε τέκνον,
Αὐτά σε προφθάντα ῥᾴδιον ἐξολέσει.
14'. θρηνητέον μᾶλλον ἑκάστῳ τὰ ἑαυτοῦ.
Ἐκλείποντι θέωνι φίλοι συνιόντες ἐθρήνουν,
Τοῖς δ' ολοφυρομένοις μεμφόμενος τάδ' ἔφη·
Ο δε γὰρ εἰδότες οἷος ὁ ᾄδης ἁρπαλέος θήρ,
Μᾶλλον ἐπ' ἀλλοτρίοις χεύετε δάκρυ τόσον.
ΙΖ'. Ὅτι οὐκ ἔστι νοσεῖν, καὶ θεραπεύειν άλλους.
Εξελον οι πρότεροι καὶ δαίμονας ἣν διὰ πίστιν.
'Η δὲ μένει, τὰ δέ που ἐν νεφέεσσιν ἔδυ.
Εἶπε δὲ Πιτυρίων· Ρέα δαίμονας ἐξελάσειεν
ὺς πρῶτ' ἐξ αὐτοῦ τούσδε διεσκέδασεν.
ΙΗ'. "Οτι κατάχρεως ὁ οἶκτος τοῖς πένησιν.
Εἰ συνέθεντο πένητες ἐὰ βλέφαρ' ἀμφικαλύπτειν,
Πλούσιος ἤθελε τις ἀλαΐῃ προθέειν.
Νῦν δ' ἐπεὶ ἐκτελέουσι τὸ χρυσίον ἥδιον ἡμῖν,
Οὐ χρὴ ἐπιστάζειν τοῖσδε σίτου φανίδα.
XIX. Male agendum non esse, et postea precandum. 10'. Ὅτι οὐ πράττειν δεῖ, καὶ οὕτως εὔχεσθαι.
Dira ſames urbem premeret dum juris egenam,
Orabant cives mirificum Sisoen,
Numinis imploraret open: respondit at ille,
Ο utinam, cives, hac procul urbe forem.
XX. In rebus etiam necessariis satis accuratum esse
quod minime superfluum est.
Ilæc tria non possum dimittere, dixit Apollo,
Almi somni usum, panis et assiduum,
Quodque indumentum gero: verum istæc tria rursus
Non plus quam par est me superare queunt.
Herm. Soz. 1. vi, c. 58.
D. Bern. in D. Magdal. Religiosa tristitia, aut
*Αστυ λιμὸς ἔτειρε δικαιοσύνης διὰ λιμόν·
Τῶν δὲ κατοικούντων λισσομένων Σισόην
Εὔξασθαι, Θεὸς ὡς ἔλθοι ἐπιτάῤῥοθος, εἶπεν
Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἤθελον ἐνθάδ' ἔμεν.
Κ'. Ὅτι κάν τοῖς ἀναγκαίοις τὸ ἀπέριττον ἀκριβές.
Νικὰν τὰ τρία ταῦτα ἀμηχανῶ, εἶπεν ᾿Απολλῶ,
Τὸν ζείδωρον ὕπνον, καὶ τὸ μὴ ἄρτον ἔδει,
Καὶ τρίτον, αὐτὸ τὸ φάρος ὃ ἔννυμαι· ἀλλὰ καὶ αὐτὰ
Νικήν αὖθις με πλεῖον ἀμηχανέει.
alienum luget peccatum, aut suum.
Plato in Phaedro ex Lysia.
Распознавание текста
col. 871–872page 33 of 98
PG 106:871ΚΔ'. "Οτι οὐκ ἔστι Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμμωνᾶ. Τὸν χρυσὸν φιλέων, φιλέειν έραμαι καὶ Χριστόν, Αλλ' ὅδε μὲν ξυνάγειν φήσ', ὁ δ᾽ ἀποξυνάγειν. Χ᾽ ᾖχι τάλαντα ῥέπει, καὶ ἡ διάνοια ὀπηδεῖ. Οίμοι τῶνδε ἐρῶν, ἡμβροτον ἀμφοτέρων. ΚΒ'. "Οτι πολυσχιδὴς ἡ ἀπόκαρσις. *Ανδρα τύραννος ἔχειρε Σατάν, νόσος, αἰσχύνη, ἔχθρα, Καὶ πενίη, καὶ ἔρις, καὶ πόθος οὐρανίων. Ταῦτα δὲ πειρασμοῖς τε καὶ ὕβρεσι κρίνεται ἡμῖν Καὶ τῷ ἀνιδρωτὶ τοῖς καμάτοις ἰέναι. ΚΓ'. Τεκμήριον ἀνθρωπαρέσκου. Νηστεύει τις έκητι Θεοῦ, καὶ ἔκητι θεώντων. Πῶς τάδε εὖ γνοίης; Μεῖνον ἕως νοσέοι. Τόφρα δέ γ' εἰ θανέειν ἱμείρεται, εὖ τάδ' ἀνέτλη Εἰ δέ κ' ἀποσκάζει, εἰσοδίαζε φίλους. ΚΔ'. "Οτι οὐ καλὸν τὸ ὑποστέλλεσθαι πᾶσιν. Νοῦν τις ἔχων πτερόεντα καὶ ἔνθεον, όππότε χεῖρας Οὐρανὸν εἰσεπέτα, οὐκέτ᾽ ἐς αὐτὸν ἔην Τοίνυν εἴποτ' ἔμελλε φίλοις εὐχὴν δεένεσθαι, Τὼ χέρι συμβάλλων ἂψ ἀπέβαινε μόνος. Τα τρία ταῦτα φέρειν ἐπετέλλετο ἱερὸς ἀνήρ Ἐν φρεσὶ σωφροσύνην, αἰδὼ ἐπὶ βλεφάροις, Γλώσσῃ ἀλυχτοπέδην· ἐκάλει τόγε τοὺς τοιούτους Τοῦ μεγάλου Λυδοῦ πολλὸν ἀφνειοτέρους. Κα'. "Οτι λόγος ἀπρεπὴς αἶσχος ἄλυτον. Σχοινολογοῦντος εταίρου, ἔφησέ τις· Οὐ τόσον ἐστὶ Δεινὸν ὀλισθῆσαι τῷ ποδί, ὡς τῷ ἔπει. Εἰ δὲ γὰρ ἂν καὶ ᾗ ἀπὸ τοῦ ποδός, οὐ τόσον εἴη Οὐκ ἀγαθὸς δὲ λόγος λύεται οὐδὲ μόρῳ. ΚΖ'. Ότι πολύτροπος ἡ τῆς κακίας επιβουλή. Σφριγᾷ καὶ φύσις, οὐ πρήσει δέ τι, μή προδιδούσης Ψυχῆς· ἐκ δὲ βορῆς ἄγριος ἵστατ' έρως. Ανδρὶ δὲ νηστεύοντι ὄψις φθονέων πολεμίζει, Καδμείη τε ἑοῖ νίκη επιτροχάει. ΚΗ'. Οτι οἱ νῦν περὶ τὴν ἀρετὴν ἀμβλύτεροι. Εἶπε γέροντι νέος· Πῶς ἤλθετε, καὶ δίχα μόχθου, Τὴν ἀρετὴν, ἡμεῖς οὐδὲ μετ' ἐμμελίης; Τοῦτο γὰρ ἦν μόνον ἔργον· ἅπαντα δὲ τ᾿ ἄλλα πάρεργα. Πᾶν δ' ὅπερ ἂν ἐθίσῃς, κἂν βαρύ, ῥᾷον ἔφυ.» ΚΘ'. "Οτι τὰ ἐν θαλάσσῃ καὶ ἐν τῷ παρόντι βίῳ. Οὐδὲν ἁλός δ' ὁ βίος διενήνοχεν· ἄστατοι ἄμφω, Πικροί, θηροτρόφοι, οι λιμένες βραχέες. Πολλοὶ ἀλός τ' ἀνέμων αδαήμονες, αὐτὰρ ὁ δαίμων Τῇσιν ὁπαῖς πνείει μᾶλλον, ἢ ἐν πελάγει. Λ'. "Οτι καιρὸς παντὶ πράγματι. Κείμενον ἐν προθύροις τὸν Λάζαρον οὐχ ὁράασκεν Χριστός, Χρυσό;.
PARADISUS.
ΚΔ'. "Οτι οὐκ ἔστι Θεῷ δουλεύειν καὶ Μαμ- XXI. Fieri non posse ut simul inserviamus Deo et
μωνᾷ.
Τὸν χρυσὸν φιλέων, φιλέειν έραμαι καὶ Χριστόν,
Αλλ' ὅδε μὲν ξυνάγειν φήσ', ὁ δ᾽ ἀποξυνάγειν.
Χ᾽ ᾖχι τάλαντα ῥέπει, καὶ ἡ διάνοια ὀπηδεῖ.
Οίμοι τῶνδε ἐρῶν, ἡμβροτον ἀμφοτέρων.
ΚΒ'. "Οτι πολυσχιδὴς ἡ ἀπόκαρσις.
*Ανδρα τύραννος ἔχειρε Σατάν, νόσος, αἰσχύνη, ἔχθρα,
Καὶ πενίη, καὶ ἔρις, καὶ πόθος οὐρανίων.
Ταῦτα δὲ πειρασμοῖς τε καὶ ὕβρεσι κρίνεται ἡμῖν
Καὶ τῷ ἀνιδρωτὶ τοῖς καμάτοις ἰέναι.
ΚΓ'. Τεκμήριον ἀνθρωπαρέσκου.
Νηστεύει τις έκητι Θεοῦ, καὶ ἔκητι θεώντων.
Πῶς τάδε εὖ γνοίης; Μεῖνον ἕως νοσέοι.
Τόφρα δέ γ' εἰ θανέειν ἱμείρεται, εὖ τάδ' ἀνέτλη
Εἰ δέ κ' ἀποσκάζει, εἰσοδίαζε φίλους.
ΚΔ'. "Οτι οὐ καλὸν τὸ ὑποστέλλεσθαι πᾶσιν.
Νοῦν τις ἔχων πτερόεντα καὶ ἔνθεον, όππότε χεῖρας
Οὐρανὸν εἰσεπέτα, οὐκέτ᾽ ἐς αὐτὸν ἔην·
Τοίνυν εἴποτ' ἔμελλε φίλοις εὐχὴν δεένεσθαι,
Τὼ χέρι συμβάλλων ἂψ ἀπέβαινε μόνος.
KE'.
Τα τρία ταῦτα φέρειν ἐπετέλλετο ἱερὸς ἀνήρ·
Ἐν φρεσὶ σωφροσύνην, αἰδὼ ἐπὶ βλεφάροις,
Γλώσσῃ ἀλυχτοπέδην· ἐκάλει τόγε τοὺς τοιούτους
Τοῦ μεγάλου Λυδοῦ πολλὸν ἀφνειοτέρους.
Κα'. "Οτι λόγος ἀπρεπὴς αἶσχος ἄλυτον.
Σχοινολογοῦντος εταίρου, ἔφησέ τις· Οὐ τόσον ἐστὶ
Δεινὸν ὀλισθῆσαι τῷ ποδί, ὡς τῷ ἔπει.
Εἰ δὲ γὰρ ἂν καὶ ᾗ ἀπὸ τοῦ ποδός, οὐ τόσον εἴη·
Οὐκ ἀγαθὸς δὲ λόγος λύεται οὐδὲ μόρῳ.
ΚΖ'. Ότι πολύτροπος ἡ τῆς κακίας επιβουλή.
Σφριγᾷ καὶ φύσις, οὐ πρήσει δέ τι, μή προδιδούσης
Ψυχῆς· ἐκ δὲ βορῆς ἄγριος ἵστατ' έρως.
Ανδρὶ δὲ νηστεύοντι ὄψις φθονέων πολεμίζει,
Καδμείη τε ἑοῖ νίκη επιτροχάει.
ΚΗ'. Οτι οἱ νῦν περὶ τὴν ἀρετὴν ἀμβλύτεροι.
Εἶπε γέροντι νέος· Πῶς ἤλθετε, καὶ δίχα μόχθου,
Τὴν ἀρετὴν, ἡμεῖς οὐδὲ μετ' ἐμμελίης;
Τοῦτο γὰρ ἦν μόνον ἔργον· ἅπαντα δὲ τ᾿ ἄλλα πάρεργα.
• Πᾶν δ' ὅπερ ἂν ἐθίσῃς, κἂν βαρύ, ῥᾷον ἔφυ.»
ΚΘ'. "Οτι τὰ ἐν θαλάσσῃ καὶ ἐν τῷ παρόντι βίῳ.
Οὐδὲν ἁλός δ' ὁ βίος διενήνοχεν· ἄστατοι ἄμφω,
Πικροί, θηροτρόφοι, οι λιμένες βραχέες.
Πολλοὶ ἀλός τ' ἀνέμων αδαήμονες, αὐτὰρ ὁ δαίμων
Τῇσιν ὁπαῖς πνείει μᾶλλον, ἢ ἐν πελάγει.
Λ'. "Οτι καιρὸς παντὶ πράγματι.
Κείμενον ἐν προθύροις τὸν Λάζαρον οὐχ ὁράασκεν
Allusio venustior est in Graecis, Χριστός,
Χρυσό;.
PATROL. GB. CVI.
Mammonæ.
Aurum adamo fateor, Christum sed amare per-
[opto:
Jungit at hic animos, distrahere illud amat:
Quoque talenta auri vergunt, animus quoque vergit:
Sic simul hæc adamans, privor utroque simul.
XXII. Tonsuram multiplicem esse.
Vis hominem, pudor aut Satan, morbusve totondit,
Lis, vel pauperies, aut amor æthereus.
Adversis rebus facile hæc dignoscimus, et si
Quis ferat arumnas absque dolore graves.
XXII. Indicium obsequiosi seu popularem auram
venantis, et vere-pii.
Ille Dei, hic hominum causa jejunat, at istud
Qui nosces? morbi cum cruciare solent:
Tunc si mortem optet, jejunia vera videntur:
Si trepidet, ficte religiosus homo est.
XXIV. Praclarum esse omnibus inservire.
Præditus aligera quis mente et Numine plena,
Raptus erat quoties ferret ad astra manus:
Cum charorum ergo vellet meminisse precando,
Jungebat palmas, juris eratque sui.
XXV. Quod tria servanda sint.
Hæc tria serventur, vir sanctus ubique monebat.
Sobrietas animo, luminibusque pudor,
Vinculaque in lingua. Nam qui tulit haec tria puncta,
Principe nimirum est ditior ille Lydum.
XXVI. Quod indecora oratio dedecus indelebile sit.
Vana loquente alio, monuit quidam: Haud gravia
[error
Usque adeo ille pedum est, lapsus ut eloquii:
Namque pedum lapsus quod fert, tolerabile damnum
Sed pravus sermo non perit interitu [est,
XXVII. Quod multiplices sint vitii insidiæ.
Fervet natura, haud urit nihilominus, illam
Prodiderit ni mens; esu amor exoritur.
Jejunanti homini serpens movet aspera bella,
Cadmeo tantum ut vincere more queat.
XXVIII. Eos qui nunc vivunt, ad virtutem esse lardiores.
Dicebat vetulo juvenis: Quinam absque labore
Virtutem es nactus, vix ego cum studio?
Hoc unumn, inquit, opus fuit, haud alia omnia cura,
• Nempe usu leve erit quod fuit ante grave. ›
XXIX. Quæ in mari eveniunt, in hac quoque rita
contingere.
Vita mari similis, res namque incerta et acerba
Utraque, alensque feras. Littora sunt brevia;
Sunt maris ac ventorum ignari plurimi: at ipse
Flat dæmon mage per pectora quam pelagus.
XXX. Opportunitatem in omni re spectandam esse
Vestibulum ante domus stratum despexerat Irum (9'
D. August. in Enchir. Greg. Naz. de Silentio.
Lazarum. Luc. xvi.
Распознавание текста
col. 873–874page 34 of 98
PG 106:873Ο πλουτῶν· τὰ δὲ νῦν τηλόθεν εἰσεράᾳ. Τῇ γὰρ ἀναγκαίῃ τὸ γρήγορον ἀεὶ ὀπηδεί. Γνῶθι καιρόν, ἔφη Πιττακός γραδίου.» ΛΑ'. "Οτι τοῖς μεγάλοις δεί τις ἐπισπεύδει. Πάντα λαβεῖν τὸν κόσμον ἀμήχανόν ἐστ᾽ ἀνθρώπῳ, Πάντα δὲ τόνδε λιπεῖν, ῥᾴδιον ὅσκε θέλει. Αλλ' υπερηφανίης τὸ ἀπαρχῆς σπέρμα λαβόντες, Αμῶμεν κατ' ἔθος καρπὸν ἁμαρτίνοον. ΑΒ. "Οτι δεῖ πάντα εἰς οἰκοδομὴν τοῦ πέλας ποιεῖν. Δαιτί φίλοι μοναχοί κρέας ήσθιον· ὀψὲ δ' ἔφη τις Πῶς δὲ σύ, ὦ ποιμήν, οὐ φάγες; Οττι πάνυ Τοὺς παρεόντας βασα. Εφαντο γάρ, ὡς Ἐὰν οὗτος Τοῖος τοιάδ᾽ ἔδοι, τίς μὴ ἀδηφαγέοι; ΑΓ. Οτι οι πόλεμοι τοῖς νῦν ἰσχυροτέροις. Εἰπὲ, μάκαρ, διὰ τί κρατερώτερα νῦν τὰ κάκ' ἐστί; Καὶ παρὰ τοὺς προτέρους πάσχειν οικτρότερα; Καὶ γὰρ ὅτ' ἐγγίζει τοῦ Σατἂν ἡ βασιλεία, Λάβρον ἐπαιγίζει μᾶλλον ἐφημερίοις. ΛΔ'. "Οτι ἑαυτοῖς μᾶλλον ἐπαισχυντέον. Πᾶς ὁ ἀφεὶς τὰ ἑαυτοῦ, ἐπισκοπέων δὲ τὰ ἄλλων, Στεινόκαρός τίς ἐστι, καὶ διὰ τοῦτο βλέπει Τηλόθεν· εἰ δ' εἰς εὐρύχορον τὸ πάθος γε μετέστη, Ἐγγύθεν αὐτὸν ἰδὼν ἀλλαχοῦ οὐχ φορά. ΛΕ'. Ὅτι εἰ ὁ ψευδόμενος όλλυται, ὁ ἐπίορκος πόσον! Εἰ ὁ λυρῳδὸς Δαβὶδ ὁμοῦ καὶ τοῦτο ἀείδει, Ὡς Απολεῖς πάντας τοὺς λαλέοντας ψεῦδος Ποῦ ἂν εἴη ὅστις καὶ ἐπίορκον ομόσσας, Πάντας ἀᾶθ᾽ ὅσσοι πιστὸν ἔχουσι νέον; ΑϚ'. "Οτι οὐ τῶν τυχόντων ὁ περὶ ἀρετῆς λόγος. Ποιμέν' ἀνήρετό τις τὸν ἀοίδιμον· Είπέ τι ῥῆμα. Αὐτὰρ ἔγ'· Οὐκ, ἄλλην δρῦν βαλάνιζε, ἔφη Αἰδέομαι γὰρ ἐγὼ περὶ τῆς ἀρετῆς τι διδάσκειν. Ἐν μεγάλῳ γὰρ ἐρῶν, οὐδὲ γρὺ ἐκτελέω. ΛΖ'. Ὅτι τὸ ἄπορον ἀνεπίφθονον. Εἰ μερίμνας τις ἔλυε, καὶ ἔχθεα, καὶ φθόνον, εἶτα Εἰς ἀμέριμνον ὁδὸν ἦγε καὶ ἀπόλεμον, Οὐκ ἂν ἐπ' αὐτὸν μεν τάδε, καὶ πλέον ἐσθλὰ προτείνει Ἡ ἀκτημοσύνη και φεβόμεσθα κότῳ. ΛΗ'. Ότι τὸ πανταχόθεν πολεμούμενον άτρωτον. Ωτων καὶ γλώττης, καὶ ὄμματος ἐκ πολέμοιο Ρύεται ὁ σκηνῶν οὔρεσιν ἡλιβάτοις. Οχλεῖ δ' ὁ κραδίης πόλεμος μόνος, ἀλλ' ὅτι μοῦνος, Οὐ χαλεπός· χαλεπὸς δ' ἐν πλεόνεσσιν "Αρης. ΑΘ. "Οτι οἱ μετὰ παρρησίας λόγοι ἀθάνατοι. "Ανδρα κατέσχε τύραννος ὀριτρόφον· ὡς δ' ἐπὶ τὸ σφὸν Δόγμα μὲν οὐχ ᾑρει, Οὔτι δέδοικας, ἔφη, [θοις Μή σ' ὀλέσω: — Σὺ δ', ἔφη, οὐκ αἰσχύνῃ, ὅττι με μύτ
Dives, nunc vero suspicit eminus bunc.
• Nam res adversas vigilantia suevit amarę:
Noscito tempus, ait filius Hyradii ›
XXXI. Quod majoribus semper quis inhiet.
Ardua res homini est mundum comprendere totum:
Oplanti tamen hunc linquere, perfacile est.
Sed quia ab antiquo fastus mala semina habemus,
Perpetuo fructus demetimus vitii.
XXXII. Omnia ad institutionem vicinorum præstanda esse.
Gustarant monacbi sua per convivia carnes.
Tum quis Pastori: Cur, ait, haud comedis?
Præsentes læsissem, inquit: nam talia edendo
Cum sim talis, quis temperet ingluviem?
XXXIII. Cur bella hodierna sint graviora.
Dic nobis cur sint mala nunc majora, beate,
Quotidie et patimur quam graviora prius?
Quo propius Satan sua novit regna venire,
Terricolis solet binc sævius irruere.
XXXIV. Quemque se ipsum revereri et observare
debere.
Qui excussus propriis aliena negotia cernit,
Angusta est acie, se procul atque videt:
Sin visu intento reddatur pupula major,
Se cernens prope, non prospicit ulterius
XXXV. Quod si is qui mentitur perit, multo magis
qui pejerat.
Si lyricus David vere cecinisse putatur,
Mendaces perdes prorsus inaniloquos:
Ergo ubi erit tum qui sua per perjuria cunctos
Offendit, quibus est integra mente fides?
XXXVI. Cujusvis non esse de virtute disserere.
Pastore a celebri dum quis rogat aurea dicta,
Ex alio glandes robore collige, ait:
Nam pulchrum quid de virtute docere pudet me,
Cum magna affectans, vix minima efficiam.
XXXVII. Quod inopia minime invidiosa sit.
Qui livore, odio et curis nos solveret, atque
Duceret ad securam, innocuamque viam,
Numquid eum sequeremur? at hæc bona pluraque
Affert pauperies: et tamen hanc fugimus? [nobis
XXXVIII. Quod is cui bellum infertur undequaque,
vix effugiat vulnera.
bello quod linguæ, oculis atque auribus imis
Infertur, nullus monticolis metus est.
Cordis at infestant hos prælia sola, proinde
Non fera: nam in multis Mars metuendus adest.
XXXIX. Quod sermones cum fiducia prolati non
pereant.
Monticolam sævus dum princeps detinet, atque
Pertrahere intrepidum in sua verba nequit,
Nunquid, ait, metuis morten? Alter, Nonne pudette
Pittacus.
Pythag. Carmina aurea; llor. ii Ser., S. 3.
Adagium ex Epigr. Græc. I. ut, c. 9: 'Excute
Ο πλουτῶν· τὰ δὲ νῦν τηλόθεν εἰσεράᾳ.
• Τῇ γὰρ ἀναγκαίῃ τὸ γρήγορον ἀεὶ ὀπηδεί.
Γνῶθι καιρόν, ἔφη Πιττακός γραδίου.»
ΛΑ'. "Οτι τοῖς μεγάλοις δεί τις ἐπισπεύδει.
Πάντα λαβεῖν τὸν κόσμον ἀμήχανόν ἐστ᾽ ἀνθρώπῳ,
Πάντα δὲ τόνδε λιπεῖν, ῥᾴδιον ὅσκε θέλει.
Αλλ' υπερηφανίης τὸ ἀπαρχῆς σπέρμα λαβόντες,
Αμῶμεν κατ' ἔθος καρπὸν ἁμαρτίνοον.
ΑΒ. "Οτι δεῖ πάντα εἰς οἰκοδομὴν τοῦ πέλας
ποιεῖν.
Δαιτί φίλοι μοναχοί κρέας ήσθιον· ὀψὲ δ' ἔφη τις·
Πῶς δὲ σύ, ὦ ποιμήν, οὐ φάγες; Οττι πάνυ
Τοὺς παρεόντας βασα. Εφαντο γάρ, ὡς Ἐὰν οὗτος
Τοῖος τοιάδ᾽ ἔδοι, τίς μὴ ἀδηφαγέοι;
ΑΓ. Οτι οι πόλεμοι τοῖς νῦν ἰσχυροτέροις.
Εἰπὲ, μάκαρ, διὰ τί κρατερώτερα νῦν τὰ κάκ' ἐστί;
Καὶ παρὰ τοὺς προτέρους πάσχειν οικτρότερα;
Καὶ γὰρ ὅτ' ἐγγίζει τοῦ Σατἂν ἡ βασιλεία,
Λάβρον ἐπαιγίζει μᾶλλον ἐφημερίοις.
ΛΔ'. "Οτι ἑαυτοῖς μᾶλλον ἐπαισχυντέον.
Πᾶς ὁ ἀφεὶς τὰ ἑαυτοῦ, ἐπισκοπέων δὲ τὰ ἄλλων,
Στεινόκαρός τίς ἐστι, καὶ διὰ τοῦτο βλέπει
Τηλόθεν· εἰ δ' εἰς εὐρύχορον τὸ πάθος γε μετέστη,
Ἐγγύθεν αὐτὸν ἰδὼν ἀλλαχοῦ οὐχ φορά.
ΛΕ'. Ὅτι εἰ ὁ ψευδόμενος όλλυται, ὁ ἐπίορκος
πόσον!
Εἰ ὁ λυρῳδὸς Δαβὶδ ὁμοῦ καὶ τοῦτο ἀείδει,
Ὡς Απολεῖς πάντας τοὺς λαλέοντας ψεῦδος·
Ποῦ ἂν εἴη ὅστις καὶ ἐπίορκον ομόσσας,
Πάντας ἀᾶθ᾽ ὅσσοι πιστὸν ἔχουσι νέον;
ΑϚ'. "Οτι οὐ τῶν τυχόντων ὁ περὶ ἀρετῆς λόγος.
Ποιμέν' ἀνήρετό τις τὸν ἀοίδιμον· Είπέ τι ῥῆμα.
Αὐτὰρ ἔγ'· Οὐκ, ἄλλην δρῦν βαλάνιζε, ἔφη·
Αἰδέομαι γὰρ ἐγὼ περὶ τῆς ἀρετῆς τι διδάσκειν.
Ἐν μεγάλῳ γὰρ ἐρῶν, οὐδὲ γρὺ ἐκτελέω.
ΛΖ'. Ὅτι τὸ ἄπορον ἀνεπίφθονον.
Εἰ μερίμνας τις ἔλυε, καὶ ἔχθεα, καὶ φθόνον, εἶτα
Εἰς ἀμέριμνον ὁδὸν ἦγε καὶ ἀπόλεμον,
Οὐκ ἂν ἐπ' αὐτὸν μεν τάδε, καὶ πλέον ἐσθλὰ προτείνει
Ἡ ἀκτημοσύνη και φεβόμεσθα κότῳ.
ΛΗ'. Ότι τὸ πανταχόθεν πολεμούμενον άτρωτον.
Ωτων καὶ γλώττης, καὶ ὄμματος ἐκ πολέμοιο
Ρύεται ὁ σκηνῶν οὔρεσιν ἡλιβάτοις.
Οχλεῖ δ' ὁ κραδίης πόλεμος μόνος, ἀλλ' ὅτι μοῦνος,
Οὐ χαλεπός· χαλεπὸς δ' ἐν πλεόνεσσιν "Αρης.
ΑΘ. "Οτι οἱ μετὰ παρρησίας λόγοι ἀθάνατοι.
"Ανδρα κατέσχε τύραννος ὀριτρόφον· ὡς δ' ἐπὶ τὸ σφὸν
Δόγμα μὲν οὐχ ᾑρει, Οὔτι δέδοικας, ἔφη, [θοις
Μή σ' ὀλέσω: — Σὺ δ', ἔφη, οὐκ αἰσχύνῃ, ὅττι με μύτ
quercum aliam.
Cassiod. 1. уmı Var., 10: Non semper tutus
fuit qui cum numeroso hoste contendit.
Распознавание текста
col. 875–876page 35 of 98
PG 106:875Οὐ νικῶν, φάσκεις σκορπίου ἔργα τελεῖν; Μ'. Μὴ μέγα φρονεῖν ἔν τινι. Εἶτε μέγ' ἐξείποις, ἑτέρου πάρα μεῖζον ἀκούσεις Καὶ γὰρ ἔφη Ζήνων· Οὔποτέ μ' ήέλιος Δειπνίζοντα δέδορκε. Θέων ἀπάμειπτο παραστάς Αὐτάρ μ' αὐτὸς τὴν οὐδὲ χολωσάμενον. Τηίτερον βασιλεὺς πέρθει πόλιν, εἰ δεδύνηται Τὰ προσιόντα τεμεῖν εἴδατα καὶ τὸ ὕδωρ. Οὕτω καὶ σύ γ', ἔφησε Πίωρ, πάθε᾽ ἐξαλαπάξεις. Αχρι δὲ ταῦτα μένει, δύσκολον ἐξερύης. ΜΒ'. "Οτι τὸ νέον ανεξαπάτητον. Η νεότης τά τε ἄλλα, καὶ οὐ πάγιον φρένα τίκτει. Ενθεν ἔλεξε γέρων· Εἰ νέον ἄνδρ᾽ ἐσίδης Οὐρανὸν εἰσανιόντα, λαβὼν ποδός, ἕλκε χαμάζε Μὴ χρόνου ἐκπεσσών, βρέγμα οἱ ἐξολέσῃ. ΜΓ. Οτι καὶ πάθεσιν ὑπεξίστανται πάθη. Ἔστι καὶ ἐκ κακίας κέρδος τί γε. Μνησίκακος γὰρ θυμῷ ἀναφλεχθεὶς ἰὸν ἂν εἶχεν ἔσω, Ημεσεν· ἐκ δὲ φανεὶς ἐσπείσατο. Πᾶσα γὰρ ἀσπις Ρίπτουσα τρώγλης οὐ μάλ' άελπτος ἔφυ ΜΔ'. Ὅτι τὸ ὑποτακτικὸν ὑπὲρ ἅπαντα. Εκστὰς εἶδεν ἀνὴρ εἰς οὐρανὸν ἄνδρας ἀρίστους Τῶν δ' ἀπέλαμπε πλέον ήίθεος θεράπων. Τὸν δὲ τρόπον ζητῶν, ἔμαθεν, ὅτι οίδε θελήσει Τἀγάθ' ἔδρων· ὁ δὲ δὴ, οὐδὲ θέλημα Εχεν. ΜΕ'. Οτι ὑπομένειν δεῖ ἐν οἷς ἂν σκηνώσωμεν. Δένδρεον ἦν ἀπάγῃς τόπον ἐκ τόπου, οἶσθ᾽ ὅ τι ἔρξει;. Πολλῷ πλεῖον ἀνὴρ ἔνθα καὶ ἔνθα ναίων Εἰ δ' ὁ τόπος δαμάᾳ, καίτοι κακὸν οὐ μέγα τι ὂν, Μηδὲν ἐρωτήσεις εἵνεκα τῶν ἑτέρων. ΜϚ'. "Οτι αγαλματοποιεῖ ἡ διάνοια. Ζωγράφος ἀκριβὴς Κυρός γ' ἔφη· Εστιν ὁ νοῦς μου, Σχήματα καὶ μορφὰς ἔνδοθί μοι τυπόων. Ἑλλάδιος δ' ἀπάμειπτο· Τὰ θηρία δείδιμεν εἰ ζῇ, Εἰ δὲ μή, ἡ ἐμπὶς πολλὺ κραταιοτέρη. ΜΖ'. "Οτι τὸ κακὸν ἐπιβούλιον. Οὔποτε Σατὰν ἄεργος, ἔπεισε δὲ πάντοτε πᾶσι, Τοὺς κρατεροὺς λύει, τοὺς ὁσίους δαμάᾳ θῆκε δὲ καὶ προδότην τὸν ᾿Απόστολον. Ἄμοι, ἔφη τις, Κἂν τὰ Γάδειρα περάσ᾽ αὐτόθεν ἡ κακίη. ΜΗ'. "Οτι πρὸς τὸν τόπον καὶ τὰς χρείας. Ξεῖνον ἔδεκτ᾽ ᾿Αγάθων· χύτρῃ δέ τις ἔμβαλε φακόν, Καὶ παρέθηκε γέρων. Φῆ δ' ὁ φίλος γελόων Ομφανες οἱ φακοί εἰσιν. Ο δ' ἴαχεν· Οὐκ ἄρα τοῦτο Αρκιόν ἐσθ᾽ ὅτι πῦρ ἕδρακες εἰς τὸν ᾿Αθω; ΜΘ'. "Οτι αἱ προφάσεις εὐφώρατοι. *Ανδρες ελοιδόρεον κοινὸν φίλον, ή δέ γε Σίμων Ο ψόγος οὐχ ὁσίων. Οἱ δὲ τραπέντες ἔφαν Κηδομένου τ' ἀνδρὸς, τάδε βάζομεν. Αὐτὰρ ὄγ' εἶπεν,
Οὐ νικῶν, φάσκεις σκορπίου ἔργα τελεῖν;
Μ'. Μὴ μέγα φρονεῖν ἔν τινι.
PARADISUS.
Εἶτε μέγ' ἐξείποις, ἑτέρου πάρα μεῖζον ἀκούσεις·
Καὶ γὰρ ἔφη Ζήνων· Οὔποτέ μ' ήέλιος
Δειπνίζοντα δέδορκε. Θέων ἀπάμειπτο παραστάς
Αὐτάρ μ' αὐτὸς τὴν οὐδὲ χολωσάμενον.
MA'.
Τηίτερον βασιλεὺς πέρθει πόλιν, εἰ δεδύνηται
Τὰ προσιόντα τεμεῖν εἴδατα καὶ τὸ ὕδωρ.
Οὕτω καὶ σύ γ', ἔφησε Πίωρ, πάθε᾽ ἐξαλαπάξεις.
Αχρι δὲ ταῦτα μένει, δύσκολον ἐξερύης.
ΜΒ'. "Οτι τὸ νέον ανεξαπάτητον.
Η νεότης τά τε ἄλλα, καὶ οὐ πάγιον φρένα τίκτει.
Ενθεν ἔλεξε γέρων· Εἰ νέον ἄνδρ᾽ ἐσίδης
Οὐρανὸν εἰσανιόντα, λαβὼν ποδός, ἕλκε χαμάζε·
Μὴ χρόνου ἐκπεσσών, βρέγμα οἱ ἐξολέσῃ.
ΜΓ. Οτι καὶ πάθεσιν ὑπεξίστανται πάθη.
Ἔστι καὶ ἐκ κακίας κέρδος τί γε. Μνησίκακος γὰρ
θυμῷ ἀναφλεχθεὶς ἰὸν ἂν εἶχεν ἔσω,
Ημεσεν· ἐκ δὲ φανεὶς ἐσπείσατο. Πᾶσα γὰρ ἀσπις
Ρίπτουσα τρώγλης οὐ μάλ' άελπτος ἔφυ
ΜΔ'. Ὅτι τὸ ὑποτακτικὸν ὑπὲρ ἅπαντα.
Εκστὰς εἶδεν ἀνὴρ εἰς οὐρανὸν ἄνδρας ἀρίστους •
Τῶν δ' ἀπέλαμπε πλέον ήίθεος θεράπων.
Τὸν δὲ τρόπον ζητῶν, ἔμαθεν, ὅτι οίδε θελήσει
Τἀγάθ' ἔδρων· ὁ δὲ δὴ, οὐδὲ θέλημα Εχεν.
ΜΕ'. Οτι ὑπομένειν δεῖ ἐν οἷς ἂν σκηνώσωμεν.
Δένδρεον ἦν ἀπάγῃς τόπον ἐκ τόπου, οἶσθ᾽ ὅ τι ἔρξει;.
Πολλῷ πλεῖον ἀνὴρ ἔνθα καὶ ἔνθα ναίων·
Εἰ δ' ὁ τόπος δαμάᾳ, καίτοι κακὸν οὐ μέγα τι ὂν,
Μηδὲν ἐρωτήσεις εἵνεκα τῶν ἑτέρων.
ΜϚ'. "Οτι αγαλματοποιεῖ ἡ διάνοια.
Ζωγράφος ἀκριβὴς Κυρός γ' ἔφη· Εστιν ὁ νοῦς μου,
Σχήματα καὶ μορφὰς ἔνδοθί μοι τυπόων.
Ἑλλάδιος δ' ἀπάμειπτο· Τὰ θηρία δείδιμεν εἰ ζῇ,
Εἰ δὲ μή, ἡ ἐμπὶς πολλὺ κραταιοτέρη.
ΜΖ'. "Οτι τὸ κακὸν ἐπιβούλιον.
Οὔποτε Σατὰν ἄεργος, ἔπεισε δὲ πάντοτε πᾶσι,
Τοὺς κρατεροὺς λύει, τοὺς ὁσίους δαμάᾳ·
θῆκε δὲ καὶ προδότην τὸν ᾿Απόστολον. Ἄμοι, ἔφη τις,
Κἂν τὰ Γάδειρα περάσ᾽ αὐτόθεν ἡ κακίη.
ΜΗ'. "Οτι πρὸς τὸν τόπον καὶ τὰς χρείας.
Ξεῖνον ἔδεκτ᾽ ᾿Αγάθων· χύτρῃ δέ τις ἔμβαλε φακόν,
Καὶ παρέθηκε γέρων. Φῆ δ' ὁ φίλος γελόων·
Ομφανες οἱ φακοί εἰσιν. Ο δ' ἴαχεν· Οὐκ ἄρα τοῦτο
Αρκιόν ἐσθ᾽ ὅτι πῦρ ἕδρακες εἰς τὸν ᾿Αθω;
ΜΘ'. "Οτι αἱ προφάσεις εὐφώρατοι.
*Ανδρες ελοιδόρεον κοινὸν φίλον, ή δέ γε Σίμων·
Ο ψόγος οὐχ ὁσίων. Οἱ δὲ τραπέντες ἔφαν·
Κηδομένου τ' ἀνδρὸς, τάδε βάζομεν. Αὐτὰρ ὄγ' εἶπεν,
Cic. a Tusc.
Theodoret. H. S. P. 12.
Pallad. II. S. P. 187.
Hom. 1. 3.
Me voce invictum vincere more Nepæ (14)?
XL. Quod nulla in re se efferre oporteat.
Si quid protuleris jactantius, amplius alter
Se efferet, exemplum Zeno Theoque dabunt.
Dicebat Zeno: Sol me non vidit edentem;
Necdum iratum sol me, Theo, vidit, ait
XLI. Affectus animi domandi,
Expugnat citius rex oppida, si queat inde
Escarăm omne genus fluminaque avehere.
Sic Pior affectus animi domitare monebat,
Quod, si isti maneant, nemo sit incolumis
XLII. Juvenes deceptu faciles esse.
Si
Vix unquam solidam mentem parit ulla juvenUnde senex quidam dicere erat solitus: [tus
quemquam cernas juvenem conscendere cœlum,
Tu pede retrahito, ne effluat huic cerebrum.
XLIII. Quod affectus aliis prodantur affectibus.
Nascitur e vitio quid lucri: namque malignus
Ira ardens effert tecta venena foras:
Illa minus detecta nocent, velut aspis ab antro
Egressa occulto, est exitiosa minus.
XLIV. Submissionem supra alia omnia esse.
Præstantes homines vidit vir raptus in astra,
In quibus eximius splendor erat juvenis:
Et quærens causam, hanc audivit: nempe, volentes
Hi bona fecerunt, velle suo hic caruit.
XLV. Quod permanere oporteat in locis ubi sedes
posuimus
Si arbustum removes de sede, feracius illud
Præstas, tu quoque vir hic et ubique habita
Sin locus arboribus nocet, in leviore periclo,
Nil posthac quidquam de reliquis rogites.
XLVI. Quod mens mala simulacra effingal.
Egregius pictor Cyrus dicebat: Apud me
Mens varie fictis gaudet imaginibus.
Cui contra Elladius: Nos terrent viva ferarum
Monstra: culex aliter fortior ipse foret.
XLVII. Quod malum semper insidietur.
Salan iners nunquam est, nulli non irruit hostis
Enervat fortes, sollicitatque pios.
Proditor hinc evasit apostolus. Heu mihi, quidam
Exclamat, vitium transque Gades penetrat.
XLVIII. Quod secundum locum usus rerum sit.
Notum Agatho excipiens, lentem conjecit in ollanı,
Apposuitque senex: hospes ad hæc lepide:
Agrestis lens est. Quidl tum? non sumcit, inquit,
"łoc tibi, cum flammas videris ignis Athus?
XLIX. Quod prætextus facile convincatur.
Cum quidam ingererent convicia turpia amico
Communi, his Simo: Probra inhonesta probis.
Contra illi Hæc hominis nos dicere cura coegit.
Respondet duodecimo epigrammati.
Vel, vir melior fiet ubique habitans. Seneca,
ep. 1. Nusquam est, qui ubique est.
Pisides in Cosmiurgia.
Распознавание текста
col. 877–878page 36 of 98
PG 106:877Εἰς ἐχθρῶν κεφαλὰς τοῦτο τὸ κῆδος τοι. Ν'. "Οτι τὸ ἐσθίειν πάρεργον. Έργα χέρεσσιν ἔχων, τότ' ἄρ' ήσθιε πινέ τε Π:ωρ. Πευθομένοις δ' ἐλάλει, ὡς Τὸ πάρεργον ἔχω. Καὶ ἄλλως· Ην δὴ καταδαιόμενός μοι ὁ θυμός, Μὴ μάλα πολλοστῆς αἰσθεται ἡδυμίης. ΝΑ'. Ὅτι τὸ ἀνθρωπάρεσκον φιλοπονώτατον. Δαιτὶ παρὰ ξενίῃ κληθεὶς κατέβαινε Καρίνων, Μαινάδα δὲ στιλπνὴν δάκρυσιν εἰσορόων Ὅμοι! ἐρῶν, οὐ τόσσον ἐπείγομαι αὐτὸς ἀρέσκειν Υψιμέδοντι, ὅσον ἡδ' ἀκολαστοτέροις. ΝΒ'. "Οτι τὸ ἐπιορκεῖν χαλεπόν. Ψεῦδος ἁπλοῦν κατέβαλλεν ὅλην φύσιν, ὥστ᾽ ἔπι [καὶ νῦν, Οὔτι ἀνάβλησις τῆς κακίης πέλεται. Σύνθετα δ' ἡμεῖς καὶ παρασύνθετα ήματα πάντα Ὀμνύμενοι, καὐτοὺς τοὺς νέας εκσπάσομεν. ΝΓ'. "Οτι δεῖ μὴ πολυπραγμονεῖν τὰ ἑτέρων. Καὶ Φρυγίην διέβην, καὶ τῆς Ασίης τὰ ὕπαιθρα, Εὐτρεπίῳ πρὸς ὅρος εἶπε φίλος πελάσας Οὐ δύναμαι δ' ιδέειν πρότερον λόγου άξιον ἄνδρα Πρῶτα γὰρ ὁ ζητῶν ἐκβαλε τοῖος ἔμεν. ΝΔ'. "Οτι τὰ φύσει τῶν θέσει βεβαιότερα. Νοῦς σοφὸς ἄνδρα σοφὸν παραδείκνυται, ἔργα δὲ θεῖα Πάνσοφον ἀγλαόνουν· ὃς δέ κε γραπτὰ λέγῃ. Αχρι μὲν αὐτὰ ῥέει, φράδμων σοφός είδεται εἶναι, Ηνίκα δ' ἐκλείπει ταῦτα, κέχηνε μόνος. ΝΕ'. "Οτι μείζονες οἱ πειρασμοὶ τῶν ἐν ὄρεσιν. Φεύγων τις τὰ βίου κύματα, ὥσπερ ἐς ὅρμον Ηλθ' ἐν ὄρει, καὶ ἰδὼν δαιμονίους πολέμους, Ώμοι! ἔφη, τί πάθω; Εἶπεν δέ τις· Εἰ πειρασμούς Τῶν μοναχῶν ἀφέλοις, οὐδενὸς εἰσι λόγου. ΝϚ'. Ὅτι ἡ πρὸς τὴν ζωὴν ὁδὸς ἁπλατής. Η στεινή, τὶς ἔφησεν, ἀταρπιτός, ήνπερ ἀκούεις, Τὸ σφίγξαι τελέθει τὰς ἐφέσεις· ὁ δέ γε Καὶ διαμήσας τάσδε, λέγοι ἄν· Ἰδοὺ καὶ ἡμεῖς Σοὶ ἀκολουθοῦμεν πάντα ἀφέντες, "Αναξ. ΝΖ'. "Οτι ἡ ἀσκητικὴ θεοδίδακτος. Πῶς ἂν σωζοίμην; Αντώνιος εἶπεν ἀθυμῶν. Τῷ δὲ οἱ ὤφθη ἀνὴρ ἡμερος, ἔργον ἔχων. *Ἂν δὲ στὰς πάλιν εὔχετ', ἀτὰρ πάλιν Εζετ' ἐπ᾽ ἔργα. Καί οἱ ἔφη· Οὕτω ζῆθι, καὶ εὐμενέοις. ΝΗ'. "Οτι έσχατον τῶν κακῶν ἡ ἀπόγνωσις. Ηριπον, ὦ μάκαρ, εἰπὲ τί ῥέξομεν;— Εγρεο, τέκνον. 'Αλλ' αὖθις πίπτω.- Αὖθις ἀνέγρεό μοι. – Μέχρι πόσου; Τινός· εἰ δ' οὔ, ἕως χρόνου· εἰ [δ' ού, ἕως ζης. Φησί γάρ - Ενθα σ' ἕλω, κεῖθί σε καὶ κρινέω. ΝΘ'. "Οτι οὐ μείζων αναμαρτησίας μετάνοια. Εἰπέ, μάκαρ, τίς ἀμείνων. ὁ ἐξ ὀνύχων ἀμόλυντος,
JOANNIS GEOMETRE
Simo ait: flæc hostes sollicitudo petat.
L. Quod supervacaneum sit comedere.
Pior opus manibus faciens potumque cibumque
Sumebat ducens ista supervacua,
Addebatque idem: Nimirum mente verebar
Ne nimium lætum me cibus efficeret.
LI. Quod laboriosissimum sit obsequium hominum.
Ad cœnam cum forte Carino vocatus adesset,
Vidissetque Lupam corpore conspicuam
Hei mihi! flens dixit, non tam contendo placere
Corde Deo, meretrix quam studet ista procis
LII. Quod perjurium pessima sil res.
Naturam prostraverunt mendacia sola,
Hinc requies plane nulla fuit vitiis.
Sed magis inque dies mage nos jurare maligne
Consueti, mentes exitio dabimus
LIII. Aliena non esse curiose inquirenda.
Percurri Phrygiæ campos Asiæque patentis,
Altis quis dixit montibus Eutropio,
Cernere nec potui prisca virtute decorum:
Talis enim quærens desiit esse prius.
LIV. Quæ natura constant, firmiora esse iis quæ
ficta sunt vel artificiosa.
Mens sapiens sapientem ostendit, diaque facta
Insignem sophiæ lumine et ingenii.
Qui ex scripto loquitur, dum profert scripta, disertus
Apparet prudensque: his sine, solus hiat.
LV. Majores esse tentationes eorum qui in montibus
degunt.
Ut vitæ fluctus evaderet ad juga tanquam
Ad portum tendens, prælia ibique videns
Orta a dæmonibus: Miserum me, ait. Alter at infit:
Nil monachi fuerint si hæc mala sustuleris.
LVI. Quod lata non sit via ad vitam.
Arcta via est, aliquis dixit, quam tu pius audis,
Nempe animi motus sensaque comprimere:
Atque his perdomitis clamare: En nos quoque te,
Ultro linquentes omnia, consequimur.
[Rex,
LVII. Quod religiosa vita a Deo docta sit.
Dum quærit quanam ratione Antonius esset
Salvus, ei visus lenis homo, nec iners.
Is mox orabat, modo opus faciebat: et illi
Tum dixit, Sic tu vivito, salvus eris.
LVIII. Desperationem ultimum esse malorum.
Sancte Pater, cecidi, quid agam nunc? Surgito, fili.
At rursus cecidi. Surgito rursus,'ait.
Usque tamen quo? Aliqua tenus, aut dum vixeris,
[inquit:
Namque nbi lapsus eris, te quoque corripiam.
LIX. Pœnitentiam non esse præstantiorem innocentia.
Dic, bone vir, melior quis, num qui purus ab annis
Socr. H. E. I. iv, c. 23.
Idem ibid. de Pambo.
Εἰς ἐχθρῶν κεφαλὰς τοῦτο τὸ κῆδος τοι.
Ν'. "Οτι τὸ ἐσθίειν πάρεργον.
Έργα χέρεσσιν ἔχων, τότ' ἄρ' ήσθιε πινέ τε Π:ωρ.
Πευθομένοις δ' ἐλάλει, ὡς Τὸ πάρεργον ἔχω.
Καὶ ἄλλως· Ην δὴ καταδαιόμενός μοι ὁ θυμός,
Μὴ μάλα πολλοστῆς αἰσθεται ἡδυμίης.
ΝΑ'. Ὅτι τὸ ἀνθρωπάρεσκον φιλοπονώτατον.
Δαιτὶ παρὰ ξενίῃ κληθεὶς κατέβαινε Καρίνων,
Μαινάδα δὲ στιλπνὴν δάκρυσιν εἰσορόων·
Ὅμοι! ἐρῶν, οὐ τόσσον ἐπείγομαι αὐτὸς ἀρέσκειν
Υψιμέδοντι, ὅσον ἡδ' ἀκολαστοτέροις.
ΝΒ'. "Οτι τὸ ἐπιορκεῖν χαλεπόν.
Ψεῦδος ἁπλοῦν κατέβαλλεν ὅλην φύσιν, ὥστ᾽ ἔπι
[καὶ νῦν,
Οὔτι ἀνάβλησις τῆς κακίης πέλεται.
Σύνθετα δ' ἡμεῖς καὶ παρασύνθετα ήματα πάντα
Ὀμνύμενοι, καὐτοὺς τοὺς νέας εκσπάσομεν.
ΝΓ'. "Οτι δεῖ μὴ πολυπραγμονεῖν τὰ ἑτέρων.
Καὶ Φρυγίην διέβην, καὶ τῆς Ασίης τὰ ὕπαιθρα,
Εὐτρεπίῳ πρὸς ὅρος εἶπε φίλος πελάσας·
Οὐ δύναμαι δ' ιδέειν πρότερον λόγου άξιον ἄνδρα·
Πρῶτα γὰρ ὁ ζητῶν ἐκβαλε τοῖος ἔμεν.
ΝΔ'. "Οτι τὰ φύσει τῶν θέσει βεβαιότερα.
Νοῦς σοφὸς ἄνδρα σοφὸν παραδείκνυται, ἔργα δὲ θεῖα
Πάνσοφον ἀγλαόνουν· ὃς δέ κε γραπτὰ λέγῃ.
Αχρι μὲν αὐτὰ ῥέει, φράδμων σοφός είδεται εἶναι,
Ηνίκα δ' ἐκλείπει ταῦτα, κέχηνε μόνος.
ΝΕ'. "Οτι μείζονες οἱ πειρασμοὶ τῶν ἐν ὄρεσιν.
Φεύγων τις τὰ βίου κύματα, ὥσπερ ἐς ὅρμον
Ηλθ' ἐν ὄρει, καὶ ἰδὼν δαιμονίους πολέμους,
Ώμοι! ἔφη, τί πάθω; Εἶπεν δέ τις· Εἰ πειρασμούς
Τῶν μοναχῶν ἀφέλοις, οὐδενὸς εἰσι λόγου.
ΝϚ'. Ὅτι ἡ πρὸς τὴν ζωὴν ὁδὸς ἁπλατής.
Η στεινή, τὶς ἔφησεν, ἀταρπιτός, ήνπερ ἀκούεις,
Τὸ σφίγξαι τελέθει τὰς ἐφέσεις· ὁ δέ γε
Καὶ διαμήσας τάσδε, λέγοι ἄν· Ἰδοὺ καὶ ἡμεῖς
Σοὶ ἀκολουθοῦμεν πάντα ἀφέντες, "Αναξ.
ΝΖ'. "Οτι ἡ ἀσκητικὴ θεοδίδακτος.
Πῶς ἂν σωζοίμην; Αντώνιος εἶπεν ἀθυμῶν.
Τῷ δὲ οἱ ὤφθη ἀνὴρ ἡμερος, ἔργον ἔχων.
*Ἂν δὲ στὰς πάλιν εὔχετ', ἀτὰρ πάλιν Εζετ' ἐπ᾽ ἔργα.
· Καί οἱ ἔφη· Οὕτω ζῆθι, καὶ εὐμενέοις.
ΝΗ'. "Οτι έσχατον τῶν κακῶν ἡ ἀπόγνωσις.
Ηριπον, ὦ μάκαρ, εἰπὲ τί ῥέξομεν;— Εγρεο, τέκνον.
— 'Αλλ' αὖθις πίπτω.- Αὖθις ἀνέγρεό μοι.
– Μέχρι πόσου; Τινός· εἰ δ' οὔ, ἕως χρόνου· εἰ
[δ' ού, ἕως ζης.
Φησί γάρ - Ενθα σ' ἕλω, κεῖθί σε καὶ κρινέω.
ΝΘ'. "Οτι οὐ μείζων αναμαρτησίας μετάνοια.
Εἰπέ, μάκαρ, τίς ἀμείνων. ὁ ἐξ ὀνύχων ἀμόλυντος,
Xen. in Agesila.
Распознавание текста
col. 879–880page 37 of 98
PG 106:879Η ὁ κακοῖς καταδύς, εἶτ' ἀνανηξάμενος; Τον πρώτιστον ἔγωγε ἐπείγομαι ἐξερεείνειν 'Αλλ' ἡ πᾶσα βροτῶν ώλετο προσδοκία. Ε. Οτι πολύτροπος ἡ τῶν δακρύων βλύσις. Δάκρυα λύπης οἶδα, καὶ εὐφροσύνης, καὶ ἔρωτος. Ελπομένου τε δέους, ελπομένου το κλέους. Καὶ φύσεως, καὶ θεῖα, καὶ ὀλλυμένων ἀρετάων Ταῦτα δ' ἐπιγνοίης, ἡδυμίῃ καὶ ἄχει. ΞΑ'. Οτι οὐχ ἁπλῶς τὸ φιλόυπνον. Ὕπνοι τοῖς ἀὕπνοις πολύτροποι· οἷς μὲν ἐδωδής, Οἷς δὲ, φυῆς καὶ ἔθους· οἷς δ', ὁσίων καμάτων. Οἱ δ' ἐπανακτώνται λιμοῦ δέμας· οἱ δ', ἐχθροῖο Δαίμονος, ὄφρ' ἡμᾶς ὄρθρου ἐρυκακέοι. ΕΒ. Ὅτι πολυειδῆ τὰ σχήματα τῶν χειρῶν τοῖς εὐχομένοις. Ευχόμενοι τανύουσι σοφοὶ χέρας οἱ μὲν ἐφ᾽ ὕψους Υψόσ' επαιρόμενοι· οἱ δὲ κάτωθεν ὅταν Οὐδ᾽ ὅποι εἰσὶ νοῶσιν· οἱ δ᾽ ὕπτιον, ὥς τι λαβέσθαι Οἱ δὲ σταυροτύπως· ἄγχι γάρ ἐστ' Αμαλέκ. ΣΤ΄. Γελοῖον τὸ ἐπ' ἀρετῇ προσωπεῖον. Εἴδωλον καὶ ἀνὴρ ἐπιδεικτικὸς εἰς ἐν ἰᾶσι. Κεῖνο πολυχρύσοις σχήμασι κόσμον ἔχον, Πίσσης καὶ πηλοῦ γέμει εἴσω· ὧδε καὶ οὗτος Ἐκτὸς ἐὼν ἱερός, οὐ τοῖός ἐστιν ἔσω. ΕΔ'. "Οτι καὶ μέχρι αλὸς τοῖς τελείοις ἡ παρα τήρησις. Δεῦτ᾽ ἄγετ', ἴδετε ἔργα τάδ᾽ ἄσχετα, εἶπεν 'Αχιλλάς. Ο Ψωμὸν ἔδων βάπτει εἰς ἅλας Ησαΐας. Εἰ σὺ ζωμία ταῦτα παραρτύειν ἐθέλοισθα, Δεῖρ᾽ ἴθ᾽ ἐν Αἰγύπτῳ, οὔρεα δ' ἐγκρατέων. ΞΕ. Ὅτι αἰτεῖν δεῖ πρῶτον τὴν τοῦ Θεοῦ βασι λείαν. Πολλὰ Θεοῦ δέομαι, τούτων δὲ τί κραίνεται; Οὐδέν. Πῶς τόδ' ἔνεστι, Θέων; πῶς δέον ἐστὶ τυχόν; Πρῶτα τὸ ἐν δ' αἰτεῖν, καὶ ἔψεται αὐτίκα καὶ τά Εἰ δὲ τὰ πολλὰ θέλεις, καὶ τὸ ἐν οἴχεθ᾽ ἅμα. Εξ'. Προσεκτέον μᾶλλον ἑαυτοῖς. Κρίνετό τις φθορίης· κληθεὶς δὲ Πίωρ ἐπὶ τούτῳ, Ηλθ' ἐπὶ νῶτα φέρων ψάμμον ὅλῃ σπυρίδι. Πρόσθε δ' ἔχει δράκα τῆσδε, καὶ ἴαχε· Τἀμὰ τοσαῦτα Ἐστὶ καὶ οὐχ ὁρόω· τὰ ξένα δ᾽ ἐξετάσω; ΞΖ'. Συζυγία ψυχῆς καὶ σώματος ἄληπτος. Εἰ τὴν σάρκα φιλῶ, πολεμίζομαι· εἰ πολεμίζω, Τρύχομαι· εἴπερ τιμῶ, σφάλλομαι, ώμοι ἔγωγε! Τίς γένομαι, καὶ ποῖ τρόπομ᾽ ἀστατέων ἄθλιος; ΣΗ. Συγκατέβαινε γέρων ἑτάροις σφίσι· τὸν δέ τις ἀρχὸς
H
PARADISUS.
Η ὁ κακοῖς καταδύς, εἶτ' ἀνανηξάμενος;
Τον πρώτιστον ἔγωγε ἐπείγομαι ἐξερεείνειν·
'Αλλ' ἡ πᾶσα βροτῶν ώλετο προσδοκία.
Ε. Οτι πολύτροπος ἡ τῶν δακρύων βλύσις.
Δάκρυα λύπης οἶδα, καὶ εὐφροσύνης, καὶ ἔρωτος.
Ελπομένου τε δέους, ελπομένου το κλέους.
Καὶ φύσεως, καὶ θεῖα, καὶ ὀλλυμένων ἀρετάων·
Ταῦτα δ' ἐπιγνοίης, ἡδυμίῃ καὶ ἄχει.
ΞΑ'. Οτι οὐχ ἁπλῶς τὸ φιλόυπνον.
Ὕπνοι τοῖς ἀὕπνοις πολύτροποι· οἷς μὲν ἐδωδής,
Οἷς δὲ, φυῆς καὶ ἔθους· οἷς δ', ὁσίων καμάτων.
Οἱ δ' ἐπανακτώνται λιμοῦ δέμας· οἱ δ', ἐχθροῖο
Δαίμονος, ὄφρ' ἡμᾶς ὄρθρου ἐρυκακέοι.
ΕΒ. Ὅτι πολυειδῆ τὰ σχήματα τῶν χειρῶν τοῖς
εὐχομένοις.
Ευχόμενοι τανύουσι σοφοὶ χέρας οἱ μὲν ἐφ᾽ ὕψους
Υψόσ' επαιρόμενοι· οἱ δὲ κάτωθεν ὅταν
Οὐδ᾽ ὅποι εἰσὶ νοῶσιν· οἱ δ᾽ ὕπτιον, ὥς τι λαβέσθαι·
Οἱ δὲ σταυροτύπως· ἄγχι γάρ ἐστ' Αμαλέκ.
ΣΤ΄. Γελοῖον τὸ ἐπ' ἀρετῇ προσωπεῖον.
Εἴδωλον καὶ ἀνὴρ ἐπιδεικτικὸς εἰς ἐν ἰᾶσι.
Κεῖνο πολυχρύσοις σχήμασι κόσμον ἔχον,
Πίσσης καὶ πηλοῦ γέμει εἴσω· ὧδε καὶ οὗτος
Ἐκτὸς ἐὼν ἱερός, οὐ τοῖός ἐστιν ἔσω.
Est teneris, vel qui labitur et resipit?
Ut primum anteferam verum me cogit et æquum:
Sed si hoc, spes hominum vana et inanis erit.
LX. Quod multiplex sil lacrymarum profusio.
Effundit lacrymas dolor, exsultatio, amorque,
Quando mali metus est, spes vel honoris alit:
Vel natura, aut virtutum jactura, Deusque.
Hæc tu lætitia moestitiaque scies.
ΕΔ'. "Οτι καὶ μέχρι αλὸς τοῖς τελείοις ἡ παρατήρησις.
Δεῦτ᾽ ἄγετ', ἴδετε ἔργα τάδ᾽ ἄσχετα, εἶπεν 'Αχιλλάς. Ο
Ψωμὸν ἔδων βάπτει εἰς ἅλας Ησαΐας.
Εἰ σὺ ζωμία ταῦτα παραρτύειν ἐθέλοισθα,
Δεῖρ᾽ ἴθ᾽ ἐν Αἰγύπτῳ, οὔρεα δ' ἐγκρατέων.
ΞΕ. Ὅτι αἰτεῖν δεῖ πρῶτον τὴν τοῦ Θεοῦ βασι
λείαν.
Πολλὰ Θεοῦ δέομαι, τούτων δὲ τί κραίνεται; Οὐδέν.
Πῶς τόδ' ἔνεστι, Θέων; πῶς δέον ἐστὶ τυχόν;
Πρῶτα τὸ ἐν δ' αἰτεῖν, καὶ ἔψεται αὐτίκα καὶ τά·
Εἰ δὲ τὰ πολλὰ θέλεις, καὶ τὸ ἐν οἴχεθ᾽ ἅμα.
Εξ'. Προσεκτέον μᾶλλον ἑαυτοῖς.
Κρίνετό τις φθορίης· κληθεὶς δὲ Πίωρ ἐπὶ τούτῳ,
Ηλθ' ἐπὶ νῶτα φέρων ψάμμον ὅλῃ σπυρίδι.
Πρόσθε δ' ἔχει δράκα τῆσδε, καὶ ἴαχε· Τἀμὰ τοσαῦτα
Ἐστὶ καὶ οὐχ ὁρόω· τὰ ξένα δ᾽ ἐξετάσω;
ΞΖ'. Συζυγία ψυχῆς καὶ σώματος ἄληπτος.
Εἰ τὴν σάρκα φιλῶ, πολεμίζομαι· εἰ πολεμίζω,
Τρύχομαι· εἴπερ τιμῶ, σφάλλομαι, ώμοι ἔγωγε!
Τίς γένομαι, καὶ ποῖ τρόπομ᾽ ἀστατέων ἄθλιος;
ΣΗ.
LXI. Quod multiplex sit somnolentia.
Somnorum causa est diversa insomnibus Esus,
Ingenium, et mores, atque laboris amor.
Hi recreant minuuntque famem: illos excitat hostis
Tartareus, prohibens invigilare pios.
LXII. Orantes varia manuum compositione uti.
Extendunt palmas sapientes, quando precantur:
Hi in sublime levant, dejiciuntque alii,
Qui rapta sunt mente: hiceu quid prendere vellent,
Protendunt, crucis aut signo Amalecha ſugant.
LXIII. Ridiculam esse in virtute larvam, hoc est
simulationem.
Idolum et qui sese ostentat inaniter, unum.
Efficiunt: auro nanı simulacra、micant,
Cum pice sint et plena luto intus: sic quoque
[et iste
Cum sacer extra sit, non tamen intus is est
LXIV. Bonorum vel in salis mica religio.
Huc propere, actaque mira videbitis, inquit, Achil-
[las
Isaias comedit frustula sparsa sale.
Ac si tu cupias magis hæc condire, venito
Promptus in Ægyptum, monticolasque vide.
LXV. Primum quærendum esse regnum Dei.
Multa Deum posco, sed nil conceditur horum:
Qui, Theo, contigit hoc? quid decet hic facere?
Unum poscendum est primo, mox cætera habebis:
Si vis multa, unum jam quoque et illud abit.
LXVI. Sibi potius altendendum esse.
Judicium ad stupri damnatæ forte vocatus
Pior, sportam onerat pone gravi sabulo.
Ante manu claudens partem, inquit: Cum mea sint
Non cerno, quæram cur peregrina mala? [hæc,
LXVII. Conjugium animi cum corpore, difficile perceptu esse
Diligo si carnem, bellum est mili: si gero bella,
Vexor: si temno, sic quoque despicior.
Si colo, decipior, niserum me! quidnam ero tan-
[dem?
Quonam me vertam? quemve tenebo modum?
Συγκατέβαινε γέρων ἑτάροις σφίσι· τὸν δέ τις ἀρχὸς Quod vetulus sociis sese submitteret, ipsum
Hoc est, iis qui se vigiliis exercent.
D. Aug. De morib. Eccles. cath.: Facile
simulare, et difficile habere virtutem.
Is ut sacerdos subscripsit synodo Alex. adversus Arium.
In hoc tetrasticho, Græco interciso et altero
versu mutilo, divinandum fuit, ut in sequenti.
Распознавание текста
col. 881–882page 38 of 98
PG 106:881Μέμφεθ', ὁ δ᾽ ἀντεβέα· Ελκε τὸ τόξον ἅπαξ, Καὶ πάλιν, εἶτα πάλιν· ἀλλ᾽ ἄγνυται, οὐδέ τις ἰσχύς. δε καὶ τῇδ', ὁ δ᾽ ἀνεὶς ἄλκιμός ἐστι πάλιν. Εθ'. Ὅτι ὀργίλος οὐδεὶς ἔνθεος. Οργὴ καὶ θυμὸς μοναχοῖς ξένα· εἰ γὰρ Χριστὸς Ηπιος, ήπιοι ἂν εἶεν ἐν οἷσι μένει. Πᾶς οὖν ὀργίλος, εἰ καὶ τεθνειώτας ἐγείρει, Ψεύδετ' Εμεν Χριστοῦ, καν επόμνυσι μέγα. Ο'. "Οτι πανηγύρεως εἶδος ὁ βίος. Τὴν Ἐδὲμ, εἶπε γέρων, καὶ ὅλον δ' ἐμὲ τοὺς ἐπριάμην Νῦν δ' ὅτι πωλεῖται ὕδατος ή τεμάχους, Καὶ ἀδολοῦ τὸ μέγιστον ἀφέσταμεν· ἀσβάλε θωῆς, Νήχυτος ἡ πηγή, δίψεῖ ὀλλύμεθα, ΟΑ'. "Οτι ἐξ ἔργων ἀνέλπιστον τὸ σωτήριον. Εἰ μὲν ἀποπλυνέει τὰς ἀμπλακίας Θεὸς οἴκτῳ, Ἔστι τις ἐλπίς μοι, Λούκιος ἐξεβόα. Εἰ δ' ἐπὶ δάκρυσι τόδ' επιγίγνεται, εἴκοσιν ἄνδρες Σὺν μοὶ ὀδυρόμενοι, οὐ πλυνέουσί τί μου. ΟΒ'. "Οτι εὐφορώτερον πλούτου πενία Καὶ τάδε τοῖς πλουτούσι τελείεται· εἶτ᾽ ἀνὰ ἄπτυ Ερχετ' "Αρης, αὐτοὶ δ᾽ ὀλλύμενον τὸν ἀγρὸν Καὶ τὰς βοῦς προορῶντες ὑποχριόωσι, γνῶσι Κοῦφος ἔδη δ' ὁ πένης, τὸ πλέον ἐγγελόων. Οι. "Οτι πολύτροπος ἡ ἀποχὴ τῶν κακῶν. Ασπίδα καὶ βασιλίσκον ἀποκλείσαντες ἐν ὅλμῳ, Δήσαιμεν καὶ λιν ἄρκυσι ρωμαλέοις. τῇ δὲ λογισμὸς ἅπας, ὅστις μὴ ἐπ᾽ ἔργα προβαίνει, Ενδοθι συμπνιγείς κίδναται ἐσσυμένως. ΟΔ'· "Οτι παραίτιον ἀγαθῶν ἡ τῶν ἀγαθῶν ὁμιλία. Δεῖμα Θεοῦ ζητεῖς; Τὸ δ' ἐνὶ φρεσὶ κεῖται ἑκάστου Εἰ δὲ σὺ μὲν ἐθέλεις, κεῖνο δὲ μᾶλλον ἀπῇ, Δεῦρ᾽ ἴθι θείῳ ἀνδρὶ συνέρχεο· τὸν γὰρ ἄνανδρον αρσε Θεμιστοκλῆν ἆθλα τὰ Μιλτιάδου. ΟΕ'. Οτι τὸ ἀπαράκλητον τοῦ τόπου ψυχωφελέστερον. Τρηχύτερόν τινα χῶρον δρίτροφοι ᾤχεον ἄνδρες, Τὸν δ' ἐπὶ φυταλιὴν σπεῦδον ἐπιστρεφέμεν. Αλλά τις εἶπεν· Ορᾶτε μὴ ἐν τῷ τόνδ' ὁμαλίζειν, Αγρια τὰ ψυχῆς ήθεα ληψόμεθα. Ο Ποιμένες Ατρείδαι, καὶ ποιμένες οἱ Λευίται, Καὶ πολλοὶ τουτὶ τοὔνομα κλεψάμενοι. Αλλ' εἷς ἐστι τῷ ὄντι ὁ τοὔνομα κυριόλεκτον Τοῦτο φέρων, ὁ νέμων οὐρανίῃσι νάπαις. ΟΖ'. "Οτι δυσκατόρθωτον ἡ εὐχή. Καὶ πάσης ἀρετῆς μόχθος προπάροιθε καὶ ἱδρώς Τῆς εὐχῆς δὲ πλέον, εἴ γε καὶ οὐ δοκέει. Καὶ γὰρ ὅσον τὸ κλέος, τόσον εἰσάγει ἔκνον ὁ δαίμων Πάντα λίθον κινῶν, ἐσχάτου ἄχρι λίθου. ΟΗ'. Παραμυθητέον ἑαυτοὺς ἐκ τῶν πέλας. Πατρὸς ἀκηχεμένοιο ἐῷ ἐπὶ παιδὶ θανόντι
Dux carpit, vocem is tollit, et Hic jacula:
Atque iterat, sed vis perit, et mox rumpitur arcus:
Gnavus erit posthac, qui modo segnis erat
LXIX. Quod iracundus non sil divino Spiritu affatus.
Ira furorque piis monachis aliena: benignus
Nain si Christus, erunt Christocolæ placidi:
Ergo iracundus, licet ire cadavera cogat,
Jurans se Christi, pejerat, esse virum.
LXX. Vitam esse speciem mercalus.
Ut fruerer paradiso, inquit senior, dare vellem
Memet, sed frusto venditur et latice,
Aut ad summum obolo, et contemnimus, o male
In tam exundanti fonte perire siti. [factum,
LXXI. Ex solis operibus salutem sperandam non esse.
Si delicta Dei præsens clementia delet,
Quædam etiam mihi spes, Lucius inquit, erit.
At si illud solis lacrymis fit, tergere vix me
Bis deni mecum collacrymando queant.
LXXII. Quod paupertas tolerabilior sit divitiis.
Talia divitibus contingunt, oppida Mavors
Cum qualit, armati depopulantur agros,
Armenta intereunt, locupletes pallor et horror
Invadit: pauper ridet, et absque metu est.
LXXIII. Quod abstinentia a malis sit multiplex.
Urgemuus clausos basiliscum atque aspida pilo,
Atque leonem arctis retibus implicitum:
Sic animi sensum quod non procedit ad actum
Omue intus pressum spargitur usque cito
LXXIV. Consortium et familiaritatem cum bonis
causam esse adjuvantem bonorum.
Tune nietum poscis divinum? In pectore cuique est.
Quod si, cum cupias maxime, abesse vides,
Ad sanctum secede virum: Mollem impulit olim
Magna Themistoclem Miltiadis probitas.
LXXV. Quod locus in quo minus est consolationis,
salubrior animæ sit.
Asperiore loco degentes per juga quidam,
Hunc ut consererent vomeribus suhigunt.
Tunc aliquis monuit: Videamus ne ista colendo,
Inculti mores ingenii maneant.
Levitas atque Atridas plerique vocarunt
Pastores, alii nomen idem cupiunt.
Unus at est apte cui nomen congruit istud,
Nempe is, qui saltus incolit æthereos.
LXXVII. Quod rite precari sit difficile.
Virtutem ante omnem sudor solet ire laborque,
Ante precesque magis, quod secus esse putes:
Nam quanto decus est majus, tanto mage dæmon
Omne movet saxum, quo ferat usque moram.
LXXVIII. Consolationem nostram a vicinis accipiendam esse.
Cum pater ex obitu nati mœrore gravatus
Digladliatio anigmatica.
Μέμφεθ', ὁ δ᾽ ἀντεβέα· Ελκε τὸ τόξον ἅπαξ,
Καὶ πάλιν, εἶτα πάλιν· ἀλλ᾽ ἄγνυται, οὐδέ τις ἰσχύς.
δε καὶ τῇδ', ὁ δ᾽ ἀνεὶς ἄλκιμός ἐστι πάλιν.
Εθ'. Ὅτι ὀργίλος οὐδεὶς ἔνθεος.
Οργὴ καὶ θυμὸς μοναχοῖς ξένα· εἰ γὰρ Χριστὸς
Ηπιος, ήπιοι ἂν εἶεν ἐν οἷσι μένει.
Πᾶς οὖν ὀργίλος, εἰ καὶ τεθνειώτας ἐγείρει,
Ψεύδετ' Εμεν Χριστοῦ, καν επόμνυσι μέγα.
Ο'. "Οτι πανηγύρεως εἶδος ὁ βίος.
Τὴν Ἐδὲμ, εἶπε γέρων, καὶ ὅλον δ' ἐμὲ τοὺς ἐπριάμην
Νῦν δ' ὅτι πωλεῖται ὕδατος ή τεμάχους,
Καὶ ἀδολοῦ τὸ μέγιστον ἀφέσταμεν· ἀσβάλε θωῆς,
Νήχυτος ἡ πηγή, δίψεῖ ὀλλύμεθα,
ΟΑ'. "Οτι ἐξ ἔργων ἀνέλπιστον τὸ σωτήριον.
Εἰ μὲν ἀποπλυνέει τὰς ἀμπλακίας Θεὸς οἴκτῳ,
Ἔστι τις ἐλπίς μοι, Λούκιος ἐξεβόα.
Εἰ δ' ἐπὶ δάκρυσι τόδ' επιγίγνεται, εἴκοσιν ἄνδρες
Σὺν μοὶ ὀδυρόμενοι, οὐ πλυνέουσί τί μου.
ΟΒ'. "Οτι εὐφορώτερον πλούτου πενία
Καὶ τάδε τοῖς πλουτούσι τελείεται· εἶτ᾽ ἀνὰ ἄπτυ
Ερχετ' "Αρης, αὐτοὶ δ᾽ ὀλλύμενον τὸν ἀγρὸν
Καὶ τὰς βοῦς προορῶντες ὑποχριόωσι, γνῶσι·
Κοῦφος ἔδη δ' ὁ πένης, τὸ πλέον ἐγγελόων.
Οι. "Οτι πολύτροπος ἡ ἀποχὴ τῶν κακῶν.
Ασπίδα καὶ βασιλίσκον ἀποκλείσαντες ἐν ὅλμῳ,
Δήσαιμεν καὶ λιν ἄρκυσι ρωμαλέοις.
τῇ δὲ λογισμὸς ἅπας, ὅστις μὴ ἐπ᾽ ἔργα προβαίνει,
Ενδοθι συμπνιγείς κίδναται ἐσσυμένως.
ΟΔ'· "Οτι παραίτιον ἀγαθῶν ἡ τῶν ἀγαθῶν ὁμιλία.
Δεῖμα Θεοῦ ζητεῖς; Τὸ δ' ἐνὶ φρεσὶ κεῖται ἑκάστου·
Εἰ δὲ σὺ μὲν ἐθέλεις, κεῖνο δὲ μᾶλλον ἀπῇ,
Δεῦρ᾽ ἴθι θείῳ ἀνδρὶ συνέρχεο· τὸν γὰρ ἄνανδρον
αρσε Θεμιστοκλῆν ἆθλα τὰ Μιλτιάδου.
ΟΕ'. Οτι τὸ ἀπαράκλητον τοῦ τόπου ψυχωφελέ
στερον.
Τρηχύτερόν τινα χῶρον δρίτροφοι ᾤχεον ἄνδρες,
Τὸν δ' ἐπὶ φυταλιὴν σπεῦδον ἐπιστρεφέμεν.
Αλλά τις εἶπεν· Ορᾶτε μὴ ἐν τῷ τόνδ' ὁμαλίζειν,
Αγρια τὰ ψυχῆς ήθεα ληψόμεθα.
Ο Ποιμένες Ατρείδαι, καὶ ποιμένες οἱ Λευίται,
Καὶ πολλοὶ τουτὶ τοὔνομα κλεψάμενοι.
Αλλ' εἷς ἐστι τῷ ὄντι ὁ τοὔνομα κυριόλεκτον
Τοῦτο φέρων, ὁ νέμων οὐρανίῃσι νάπαις.
ΟΖ'. "Οτι δυσκατόρθωτον ἡ εὐχή.
Καὶ πάσης ἀρετῆς μόχθος προπάροιθε καὶ ἱδρώς·
Τῆς εὐχῆς δὲ πλέον, εἴ γε καὶ οὐ δοκέει.
Καὶ γὰρ ὅσον τὸ κλέος, τόσον εἰσάγει ἔκνον ὁ δαίμων
Πάντα λίθον κινῶν, ἐσχάτου ἄχρι λίθου.
ΟΗ'. Παραμυθητέον ἑαυτοὺς ἐκ τῶν πέλας.
Πατρὸς ἀκηχεμένοιο ἐῷ ἐπὶ παιδὶ θανόντι
Tacit. l. xx: Eliam fera animalia, si clausa teneas, virtutis obliviscuntur.
Распознавание текста
col. 883–884page 39 of 98
PG 106:883Καὶ μάλα κοπτομένου, εἶπε παρὼν Ασίων Εἰ σὺ περικτιόνων τὰς δυστυχίας λογίσαιο, Βράσσονα τὸν θρῆνον λήψῃ ἐπὶ σφετέροις. 08'. Ὅτι ἡ ἀργία φιλαμαρτήμων. Ηρχετο πέντ' ἐπὶ μησὶ γέροντί τις, ὄφρα τι εἴπῃ Τύγχανε δ' οὐ καιροῦ· ἔργα γὰρ ἐνδελεχή. Οψὲ δ᾽ ἄρ᾽ ἀλγήσας, Σύνες, ίαχεν, εἴ γέ τι μικρὸν Ασχολος εἶ. Ο δ' ἀπρὶξ είχετο τῶν προτέρων. Π'. Διάγνωσις ἐλλάμψεων. *Ανδρε δύο κατὰ Χριστὸν ἐνήθλεον· εἷς μὲν, ἀγῶνας Θερμοτέρους· ὁ δὲ δὴ δεύτερος, ἀργοτέρους. Πρῶτα δέ οἱ σκήνωσε Θεός. Τίνος εἵνεκα; λέξον Ητορ ἁπλοῦν ποθέε: Κύριος, ἢ καμάτους. ΠΑ'. "Οτι διάβολος ὁ φθονῶν. Αρκιος ὁ φθονέσας μερόπων γένει· εἰ δὲ καὶ ἡμεῖς Αλλήλοισι μύλας θήγομεν ἀλλοκότους, Οὐδὲ τὰ τοῦ δρυμοῦ τῶν ἔσσεται ἐκτὸς ὀλέθρου, Καὶ τόθ' ὁ βασκήνας οὔτιν' ἔχοιτο πόνον. ΠΒ'. Ὅτι ὁ ἔρως Θεῷ καταπαύεται μόνῳ. Τόξ' ἐνέτεινεν ἔρως, καὶ δείδια ὀξὺν διστόν Τί πράξω; τί; τέως ὅπλον ἄειρέ τί σοι. Εἶτα φύγε Χριστῷ· ὁ δ᾽ ἄρ᾽ ἄλκιμός ἐστι καὶ οἷος Πάσαις ἀντιέναι δυσμενέων παλάμαις. ΠΓ. "Οτι οἱ ἀσπασμοὶ τῶν ἁγίων ἔνθεοι. Τα τρία ταῦτ᾽ ἀπόφευγε, γυναῖκα, καὶ ἀσπίδα, καὶ λίγο Τὴν δὲ πλεῖον, ὅσον πικρότερον τὸ δάκος. Ασπάζου μοναχούς· ὅτι τῷ συνεχεί τῶν εὐχῶν, Χείλεα καὶ γλῶσσαν θεῖα φέρουσιν ἄγαν. ΠΔ'. Ὅτι πρὸς τῆς ἁμαρτίας ἐπίπληξις ἀνώλεθρος. Πρὸς τὸν ἁμαρτήσαντα καὶ οἰμώζοντα κραταιῶς Εννεπε Βησαρίων· Εἰ ὅτι, φίλτατέ μοι, Ταῦτ' ἐνεθυμήθης, ὧδ᾽ ἔστενες ἦτορ ἀλύων, Οὐκ ἂν νῦν ἐδέου τοσσατίων ἀχέων. ΠΕ'. "Οτι τὸ ἀνεκπόρευτον φιλοπονώτερον. Τὰ μάκαρ ἀγλαόθυμε, τί ῥέξομεν, εἰπὲ καὶ ἡμῖν. Ομματ' ἔχων ἐρέεις; δῆλα τάδ' ἄχθοσί σοι. Ησό μοι ἐν μεγάρω, μόνον ἦσο· τὸ δ' ἄρκιόν ἐστι Έργα διδασκῆσαι, με τις ὑψαγόρης. ΠϚ'. "Οτι κεφάλαιον μοναχοῖς τὸ φιλόξενον. Λύουσιν μοναχοὶ κανόνων τύπον, εἴποθεν ἔλθοι Ξεῖνος, καί φασι· Φάρμακα ταῦτα πέλει. Χριστοῦ δὲ ξεῖνος φορέει τύπον· αὐτὸς ἄρ᾽ ἐστὶν, Οὗ δίχα πᾶν ἄλκαρ οὐ δύνατ᾽ ὠφελέειν. ΠΖ'. Ὅτι δεῖ τοὺς πίπτοντας μὴ τοῖς κακοῖς ἐπι μένειν. Εἰ ἄλλοις ἐκέλευσεν ὁ Κύριος ἑπτάκις ἑπτὰ Καὶ δεκάκις ἀφίειν πταίσματα τῶν ἑτέρων, Οὐκ ἂν πρῶτος ἐκεῖνος ἀφῆκε πλε'· ὥστε μὴ εἴκοις Τῷ μετὰ τὴν πρᾶξιν μνῶντί σε τῶν προτέρων.
Καὶ μάλα κοπτομένου, εἶπε παρὼν Ασίων·
Εἰ σὺ περικτιόνων τὰς δυστυχίας λογίσαιο,
Βράσσονα τὸν θρῆνον λήψῃ ἐπὶ σφετέροις.
PARADISUS.
08'. Ὅτι ἡ ἀργία φιλαμαρτήμων.
Ηρχετο πέντ' ἐπὶ μησὶ γέροντί τις, ὄφρα τι εἴπῃ·
Τύγχανε δ' οὐ καιροῦ· ἔργα γὰρ ἐνδελεχή.
Οψὲ δ᾽ ἄρ᾽ ἀλγήσας, Σύνες, ίαχεν, εἴ γέ τι μικρὸν
Ασχολος εἶ. Ο δ' ἀπρὶξ είχετο τῶν προτέρων.
Π'. Διάγνωσις ἐλλάμψεων.
*Ανδρε δύο κατὰ Χριστὸν ἐνήθλεον· εἷς μὲν, ἀγῶνας
Θερμοτέρους· ὁ δὲ δὴ δεύτερος, ἀργοτέρους.
Πρῶτα δέ οἱ σκήνωσε Θεός. Τίνος εἵνεκα; λέξον
Ητορ ἁπλοῦν ποθέε: Κύριος, ἢ καμάτους.
ΠΑ'. "Οτι διάβολος ὁ φθονῶν.
Αρκιος ὁ φθονέσας μερόπων γένει· εἰ δὲ καὶ ἡμεῖς
Αλλήλοισι μύλας θήγομεν ἀλλοκότους,
Οὐδὲ τὰ τοῦ δρυμοῦ τῶν ἔσσεται ἐκτὸς ὀλέθρου,
Καὶ τόθ' ὁ βασκήνας οὔτιν' ἔχοιτο πόνον.
ΠΒ'. Ὅτι ὁ ἔρως Θεῷ καταπαύεται μόνῳ.
Τόξ' ἐνέτεινεν ἔρως, καὶ δείδια ὀξὺν διστόν·
Τί πράξω; τί; τέως ὅπλον ἄειρέ τί σοι.
Εἶτα φύγε Χριστῷ· ὁ δ᾽ ἄρ᾽ ἄλκιμός ἐστι καὶ οἷος
Πάσαις ἀντιέναι δυσμενέων παλάμαις.
ΠΓ. "Οτι οἱ ἀσπασμοὶ τῶν ἁγίων ἔνθεοι.
Τα τρία ταῦτ᾽ ἀπόφευγε, γυναῖκα, καὶ ἀσπίδα, καὶ λίγο
· Τὴν δὲ πλεῖον, ὅσον πικρότερον τὸ δάκος.
Ασπάζου μοναχούς· ὅτι τῷ συνεχεί τῶν εὐχῶν,
Χείλεα καὶ γλῶσσαν θεῖα φέρουσιν ἄγαν.
ΠΔ'. Ὅτι πρὸς τῆς ἁμαρτίας ἐπίπληξις ἀνώλεθρος.
Πρὸς τὸν ἁμαρτήσαντα καὶ οἰμώζοντα κραταιῶς
Εννεπε Βησαρίων· Εἰ ὅτι, φίλτατέ μοι,
Ταῦτ' ἐνεθυμήθης, ὧδ᾽ ἔστενες ἦτορ ἀλύων,
Οὐκ ἂν νῦν ἐδέου τοσσατίων ἀχέων.
ΠΕ'. "Οτι τὸ ἀνεκπόρευτον φιλοπονώτερον.
Τὰ μάκαρ ἀγλαόθυμε, τί ῥέξομεν, εἰπὲ καὶ ἡμῖν.
Ομματ' ἔχων ἐρέεις; δῆλα τάδ' ἄχθοσί σοι.
Ησό μοι ἐν μεγάρω, μόνον ἦσο· τὸ δ' ἄρκιόν ἐστι
Έργα διδασκῆσαι, με τις ὑψαγόρης.
ΠϚ'. "Οτι κεφάλαιον μοναχοῖς τὸ φιλόξενον.
Λύουσιν μοναχοὶ κανόνων τύπον, εἴποθεν ἔλθοι
Ξεῖνος, καί φασι· Φάρμακα ταῦτα πέλει.
Χριστοῦ δὲ ξεῖνος φορέει τύπον· αὐτὸς ἄρ᾽ ἐστὶν,
Οὗ δίχα πᾶν ἄλκαρ οὐ δύνατ᾽ ὠφελέειν.
ΠΖ'. Ὅτι δεῖ τοὺς πίπτοντας μὴ τοῖς κακοῖς ἐπι
μένειν.
Εἰ ἄλλοις ἐκέλευσεν ὁ Κύριος ἑπτάκις ἑπτὰ
Καὶ δεκάκις ἀφίειν πταίσματα τῶν ἑτέρων,
Οὐκ ἂν πρῶτος ἐκεῖνος ἀφῆκε πλε'· ὥστε μὴ εἴκοις
Τῷ μετὰ τὴν πρᾶξιν μνῶντί σε τῶν προτέρων.
Pallad. in Hist. 116.
Plangeret immenso, sic Asio infit ei:
Si vicinorum ærumnas cum mente volutes,
Ob damnum minor hinc luctus erit proprium.
LXXIX. Quod otium peccati fontes sit.
Menses quinque seni voluit quis dicere quiddam,
Non fuit at fas cum semper agente loqui.
Audi me tandem, exclamat, si quid tibi restat
Oui: at incubuit tum magis ille operi.
LXXX. Ratio dignoscendi illustrationes seu virtutes
divinas.
In Christo duo certabant, hic gravior atque
Fervidiore animo, segnior alter erat.
Annuit huic primum Dominus. Cur? dicito. Nempe
Pura Deus præfert corda laboriferis.
LXXXI. Quod diabolus sit invidus.
Invidus est hominum generi sat noxius: at si
Nos duro non est stringere dente nefas:
Quænam erit in sylvis fera leti exempta periclo?
Lividus hinc expers ille laboris erit.
LXXXII. Amorem a Deo solo sedari.
Arcum tendit amor, celeres formido sagittas.
Ecquid agam? Si quæ sint tibi tela cape:
Dein fugito ad Christum: fortis satis ille potensque,
Immensas vires hostis ut imminuat.
LXXXIII. Salutationes sanctorum divini aliquid kabere.
Hæc tria sunt fugienda tibi, leo, femina, serpens,
Hocque magis mulier quo magis illa furit.
Amplexare pios monachos, qui sæpe precando
Et lingua et labiis omnia sancta ferunt.
LXXXIV. Increpationem ante peccatum salutarem
esse.
Cum qui peccarat culpam damnaret, acerbe
Se crucians, sic hunc Besario increpuit:
Si tu luxisses, hæc pravo corde volutans,
Non istis tibi nunc luctibus esset opus.
LXXXV. Ad labores alacrius suscipiendos tranquil.
lam in eodem loco permansionem multum valere.
Summe vir atque beate Pater, dic, ecquid agemus?
Tune oculate rogas? res id aperta docet.
Siste domi solus placide: manifestius istud,
Ostendet quid agas, quam rabula altiloquus.
LXXXVI. Hospitalitatem præcipuam esse virtutem
in monachis.
Non servant monachi normas cum quis venit hospes
Atque hæc esse ferunt exitiosa sibi.
Verum hospes Christi speciem gerit, et sine Christo
Præsidia humanos nulla juvare valent.
LXXXVII. Quod non oporteat eos qui lapsi sunt, in
malis perseverare.
Si Dominus jussit septem septena decemque
Dena remittere iis qui mala præstiterint,
Non ideo tibi tot condonat, ut ipse monenti
Te culpae haud cedas, et recidas tolies.
Распознавание текста
col. 885–886page 40 of 98
PG 106:885χεν. ΠΗ'. "Οτι οὐδενὶ δέδεται ὁ μοναχός. Φῶρες ἐληίσαντ' ἀβίου δόμον, ὃς δὲ συνήργει, Καί τι παροφθὲν ἑλών, Καὶ τόδ' ἔλεσθ', ἐβόα. Ως δ' ἀπέφευγον, ὁ δ' ἄνδρα τυχὼν ἐπὶ τήνδε κιόντα Εἶπε, Δίδου προφθας, ἐκλελάθοντο τόδε.; ΠΘ. Καθ' ὁ τῶν ἀμυήτων ἐπιμελητέον. Ἐξ ὀρέων κατέβαινε κατ' ἄστεα τίμιος ἀνὴρ, Καὶ συνέμιχτο κακοῖς ἀνδράσιν· εἶπε δέ τις, Τοῖος ἐὼν, τοιοίσδε συνέρχεαι; Εἶπεν· ὁρῶ γὰρ Τοὺς ᾿Ασκληπιάδας πλησίον ἀσθενέων. κ'. "Οτι τὸν ἐπιβάντα πόνοις ἐστάναι δέον. Φεῦγεν ἀπειρηκώς πρὸς τοὺς πολέμους νέος ἀνὴρ, Αργαλέος γὰρ "Αρης· τοῖα δὲ οἱ τις ἔφη Χθες, τέκος, ἐνθάδ' Ιών, Θεὸν εἶχές φ' ἡγεμονῆα Νῦν δ' ἀπιών, σκέψαι τίς τοι οδοιπορέει. ΚΑ'. "Οτι τὸ μετάβολον ἑτερότροπΟΥ. Τοῦ προτέρου βιότου, τὸ ἐναντίον, ἡ μετάνοια, Χρύσεα χαλκείων· εἰ δὲ τὰ πρῶτα φρονεῖς, Η μετάνοια ἄνοιαν ἐγείνατο· κἂν γὰρ ἐπ' ἄκρων Γῆς οὕτως ἔλθῃς, οὐκ ἀπέβης προθύρων. ΙΒ'. "Οτι τοῖς ἀνοήτοις επίμεμπτα τα καλά. Μειλίσσοντο γέροντά τινες κρινέειν, ὁ δ᾽ ἐφῆστο Αφραίνων, ἄχρι τις ίαχεν • Ελλιπε γὰρ "Αφρων ἄλλος; Ο δ' εἶπε· Πόσον ταύτην γε συνῆξα Αφροσύνην, ἐπὶ σοὶ δ᾽ ὡς ταχὺ τήνδ' ὀλέσω. ΑΓ. "Οτι ἰσχυρὸν ἅπαν ἐπὶ τῆς ἰδίας. Σκεπτομένους ἑτάρους εκρύπτετο Ηλιόδωρος Δώματος ἐνδοτέρῳ· εἶπε δέ τις, Τί τόδε; Καὶ γὰρ, ἔφη, καὶ θῆρες ὑπεισούντες ὑπὸ χειαῖς Σώζονται, κόρνις αιθέρ' ἀνιπτάμενος. [Δ'. Ὅτι εὐχαὶ μνησικάκων ἀπρόσδεκτοι. Τὸ πρὸς ἀδελφὸν ἅπαν ἐπὶ τὸν Χριστὸν διαβαίνει, Τούτῳ μνησικάκων ἐχθρὸν ἐκεῖνον ἔχεις, Οππόταν εκτανύσῃς χέρα αύριον· εἰ δ᾽ ἀγαπάζων Τόνδε, Θεῷ κράζεις, Εὐθὺ πάρειμι, λέγει. Οσσον ὁ ἐν σταδίῳ ἀπὸ βαλβίδος εἶσ᾽ ἐπὶ τέρμα, Μείζον ἅπας βοάς· Σπεῦδ' ἔτ', ἰδοὺ τὰ γέρα Πῶς δέ μ', ἑταῖρε, καμόντα, πύλαις τ' επί γήραος ὄντα, Οὐ μάλ' ἐπιτρύνεις, ἀλλὰ 'Ανες τις λέγεις; ια. Πολλὰ λαλῶν καὶ πολλὰ παραινῶν, ἐν μόνον εὔχου, Οφρα τύχῃς ἀνδρὸς ὅστις ἔχει κραδίην. Εἰ δὲ βίβλους Ἑλικῶνος ἀκαρδίῳ ἀνδρὶ κενοίης, Τὸν Ὕλλαν κράζεις, ἢ παρὰ θῖνα λαλεῖς. τιν,
LXXXVIII. Monachum nulli rei alligari.
Dum aedes diripiunt fures Abii ille juvabat,
Et relegens omissa, Hæc quoque tollite, ait.
Cum fugerent, tunc forte viro qui tramite eodem
Ibat, mandavit, Curre, relicta refer.
LXXXIX. Curam etiam profanorum
esse.
habendum
Montibus a summis vir sanctus ad oppida pergens,
Sic, quia cum pravis degeret, arguitur:
Versaris talis cum talibus! Id facio, inquit,
Agrolis medicos non procul esse videns
XC. Quod eum qui semel aggressus est labores,
perseverare oporteat.
Despondentem animum juvenem per prælia sæva,
Sævus enim Mars est, vir probus admonuit:
Nate, Deus tibi ductor heri fuit buc venienti,
Nunc abiens videsis quis tibi dux aderit.
XCI. Quod mutatio in utramque partem æque propendeat.
Adversa omnine vitæ metanœa priori,
Aurum pro ferro est: sin redis ad vomitum,
Desipere, haud sapere est, nec si immutatus ab orbe
Extremo venias, limine progrederis.
XCII. Quod stulti carpant quæ præclara sunt.
Cum blande quidam vetulum proferre rogarent
Judicium, sedit, desipere assimulans.
Unus clamat: An est hoc stultior? At tibi prorsus
Stultitia ista, senex inquit, abibit iners.
XCIII. Quod firmum et robustum sit quodque in propria natura.
Cum meditarentur socii, latet Heliodorus
Ædibus: et causam dum petit alter, ait:
Nonne feræ tuto latebris servantur opacis?
Ac tuto volucres æthera pervolitant?
XCIV. Quod preces eorum qui memores sunt injuriarum, irritæ sint.
Quæ fratri facies, summum quoque tangere cer-
[lum est
Continuo Christum, seu bona, seu mala sint:
Infensus Deus oranti est, qui damna patrarit,
Sicut rursus ei, qui bona, propitius
χεν.
Quo propius cursor certat contingere metam,
Quisque magis clamat: Pergito, munus adest.
Cur igitur senii cum in limine sponte laborem,
Sistere me potius quam properare mones?
Multa loquens et multa hortans, bæc sola precare,
Cordato imprimis ut potiare viro:
At si vecordi pandas Heliconia templa,
Conclamas et Hylam, et littoribus loqueris.
Monachi ab inopia victus 25toc vocabantur.
ut ab Hom. 1. 13, viri justissimi.
D. Chrysost. 1 or., in Job,
ΠΗ'. "Οτι οὐδενὶ δέδεται ὁ μοναχός.
Φῶρες ἐληίσαντ' ἀβίου δόμον, ὃς δὲ συνήργει,
Καί τι παροφθὲν ἑλών, Καὶ τόδ' ἔλεσθ', ἐβόα.
Ως δ' ἀπέφευγον, ὁ δ' ἄνδρα τυχὼν ἐπὶ τήνδε κιόντα
Εἶπε, Δίδου προφθας, ἐκλελάθοντο τόδε.;
ΠΘ. Καθ' ὁ τῶν ἀμυήτων ἐπιμελητέον.
Ἐξ ὀρέων κατέβαινε κατ' ἄστεα τίμιος ἀνὴρ,
Καὶ συνέμιχτο κακοῖς ἀνδράσιν· εἶπε δέ τις,
Τοῖος ἐὼν, τοιοίσδε συνέρχεαι; Εἶπεν· ὁρῶ γὰρ
Τοὺς ᾿Ασκληπιάδας πλησίον ἀσθενέων.
κ'. "Οτι τὸν ἐπιβάντα πόνοις ἐστάναι δέον.
Φεῦγεν ἀπειρηκώς πρὸς τοὺς πολέμους νέος ἀνὴρ,
Αργαλέος γὰρ "Αρης· τοῖα δὲ οἱ τις ἔφη·
Χθες, τέκος, ἐνθάδ' Ιών, Θεὸν εἶχές φ' ἡγεμονῆα -
Νῦν δ' ἀπιών, σκέψαι τίς τοι οδοιπορέει.
ΚΑ'. "Οτι τὸ μετάβολον ἑτερότροπΟΥ.
Τοῦ προτέρου βιότου, τὸ ἐναντίον, ἡ μετάνοια,
Χρύσεα χαλκείων· εἰ δὲ τὰ πρῶτα φρονεῖς,
Η μετάνοια ἄνοιαν ἐγείνατο· κἂν γὰρ ἐπ' ἄκρων
Γῆς οὕτως ἔλθῃς, οὐκ ἀπέβης προθύρων.
ΙΒ'. "Οτι τοῖς ἀνοήτοις επίμεμπτα τα καλά.
Μειλίσσοντο γέροντά τινες κρινέειν, ὁ δ᾽ ἐφῆστο
Αφραίνων, ἄχρι τις ίαχεν • Ελλιπε γὰρ
"Αφρων ἄλλος; Ο δ' εἶπε· Πόσον ταύτην γε συνῆξα
Αφροσύνην, ἐπὶ σοὶ δ᾽ ὡς ταχὺ τήνδ' ὀλέσω.
ΑΓ. "Οτι ἰσχυρὸν ἅπαν ἐπὶ τῆς ἰδίας.
Σκεπτομένους ἑτάρους εκρύπτετο Ηλιόδωρος
Δώματος ἐνδοτέρῳ· εἶπε δέ τις, Τί τόδε;
Καὶ γὰρ, ἔφη, καὶ θῆρες ὑπεισούντες ὑπὸ χειαῖς
Σώζονται, κόρνις αιθέρ' ἀνιπτάμενος.
[Δ'. Ὅτι εὐχαὶ μνησικάκων ἀπρόσδεκτοι.
Τὸ πρὸς ἀδελφὸν ἅπαν ἐπὶ τὸν Χριστὸν διαβαίνει,
Τούτῳ μνησικάκων ἐχθρὸν ἐκεῖνον ἔχεις,
Οππόταν εκτανύσῃς χέρα αύριον· εἰ δ᾽ ἀγαπάζων
Τόνδε, Θεῷ κράζεις, Εὐθὺ πάρειμι, λέγει.
LE.
Οσσον ὁ ἐν σταδίῳ ἀπὸ βαλβίδος εἶσ᾽ ἐπὶ τέρμα,
Μείζον ἅπας βοάς· Σπεῦδ' ἔτ', ἰδοὺ τὰ γέρα·
Πῶς δέ μ', ἑταῖρε, καμόντα, πύλαις τ' επί γήραος ὄντα,
Οὐ μάλ' ἐπιτρύνεις, ἀλλὰ 'Ανες τις λέγεις;
ια.
Πολλὰ λαλῶν καὶ πολλὰ παραινῶν, ἐν μόνον εὔχου,
Οφρα τύχῃς ἀνδρὸς ὅστις ἔχει κραδίην.
Εἰ δὲ βίβλους Ἑλικῶνος ἀκαρδίῳ ἀνδρὶ κενοίης,
Τὸν Ὕλλαν κράζεις, ἢ παρὰ θῖνα λαλεῖς.
Heliodorus vel Isidorus. V. Niceph. τιν, 53.
Matth. xvii. D. Chrysost. de clcem, et
orat.
Распознавание текста
col. 887–888page 41 of 98
PG 106:887Εἰ δ' ὁ τελώνης καλόν, ἀπόδρα ι τοῦ Φαρισαίου Εἰ τὰ πάλαι ποθέεις, χαιρέτω εἴ τι νέον Τῇ μετριοφροσύνῃ συνιοῦσα γὰρ ἡ μετάνοια, Αγγελον ἐκ μερόπων, τόν κε λάβῃ τελέει. Ηχι θέει μετάνοια, ἐκεῖ ἡ ἁμαρτὰς ἄκικυς Πῦρ γὰρ καὶ ἀφύας, φασὶν, ἀναρμόνια. Εἰ δέ που ἐν ψήρεσσι φανῇ τανυσίπτερος ἴρης, Τοῖσδε καὶ αἱ πέτραι ἀμφιδοκοῦσιν ἐπαί. Αθ. Εζόμενος Ματσης πρηνής πέσε, μύρετο δ' ἀνστάς. Τὸν δ' ὁ ὑπηρετέων ᾔτες ταῦτα μαθεῖν. ὑψὲ δ' ἔφη λύξων, Τινὰς ἄποπα τῶν ἀπὸ κόσμου Ἐντὸς Ἐδέμ· πολλοὶ δ' ἄζυγες ἐκ προθύρων. ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ. Σκήπτρα κρατοῦντος δυσσεβεστάτου πάλαι Μαξιμιανοῦ Νικομηδείας πέλας, Ησχαλλεν, ἐσφάδαζε Ῥωμαίων γένος. Θάμβος γὰρ εἶχε πλεῖστον εὐσεβεῖς τότε, Καὶ τοὺς Θεὸν στέργοντας ἀστεργής φόβος. Αὐτὸς γὰρ, αὐτὸς ὁ τρισάθλιος μέδων Μαξιμιανὸς, ὁ τρικάρχαρος κύων, Στρατηγέτας ἄρχοντας εἰς πᾶσαν πόλιν Εστηκε θεσπίζοντας εἰδώλοις θύειν. Καὶ δή τις Εὐστόρειος ώνομασμένος Συγκλητικός μάλιστα, καὶ κομῶν γένει, Οἰκῶν κατ᾿ αὐτὴν Νικομήδειαν πόλιν, Υἱὸν ποθεινὸν εἶχεν εὐπρεπῆ μόνον, Κλεινόν γε Πανταλέοντα τοῦ βίου φάος Τοῦτον διαπρέποντα τοῖς θείοις λόγοις, Ολην διαρκῶς τῶν μαθημάτων τρίβον Καλῶς ἀνιχνεύσαντα συντόμω τάχει, Τῷ τηνικαῦτα ταῖς ἐπιστήμαις πρόμῳ, Εὐφροσύνῳ δίδωσι, πᾶσαν ὡς θέμις Ἰατρικὴν παίδευσιν αὐτὸν μανθάνειν, ὺς τοὺς νόσῳ κάμνοντας ἐν παλατίῳ Θάλπων, προσαυδῶν, εὐμενῶς προσεννέπων Κηλητικαῖς ἔτερπε θαυμάτων πόαις.
S. PANTELEEMONIS ELOGIUM.
42'.
Εἰ δ' ὁ τελώνης καλόν, ἀπόδρα ι τοῦ Φαρισαίου·
Εἰ τὰ πάλαι ποθέεις, χαιρέτω εἴ τι νέον·
Τῇ μετριοφροσύνῃ συνιοῦσα γὰρ ἡ μετάνοια,
Αγγελον ἐκ μερόπων, τόν κε λάβῃ τελέει.
LH'.
Ηχι θέει μετάνοια, ἐκεῖ ἡ ἁμαρτὰς ἄκικυς·
Πῦρ γὰρ καὶ ἀφύας, φασὶν, ἀναρμόνια.
Εἰ δέ που ἐν ψήρεσσι φανῇ τανυσίπτερος ἴρης,
Τοῖσδε καὶ αἱ πέτραι ἀμφιδοκοῦσιν ἐπαί.
Αθ.
Εζόμενος Ματσης πρηνής πέσε, μύρετο δ' ἀνστάς.
Τὸν δ' ὁ ὑπηρετέων ᾔτες ταῦτα μαθεῖν.
ὑψὲ δ' ἔφη λύξων, Τινὰς ἄποπα τῶν ἀπὸ κόσμου
Ἐντὸς Ἐδέμ· πολλοὶ δ' ἄζυγες ἐκ προθύρων.
Si melior Pharisæo exactor, jam Pharisæum
Vita: si nova amas, prisca valere jube.
Quod si conjunctæ metanca modestiaque adsint,
Utraque evades angelus ex homine.
Labitur is raro quem pœnitet: error et horror
Culpæ, apyæ atque ignis, non bene conveniunt:
At quibus accipiter cum sturnis cernitur, æque
Apparent illis et latebrææ silices.
In faciem pronus Matoes cadit, hincque resurgens
Cum fleret, famulus: Cur lacrymaris? ait.
Ille gemens Vidi quosdam super æthera nuptos,
Permultos vitæ cœlibis ante fores.
ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ
ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ.
ELOGIUM
SANCTISSIMI MARTYRIS PANTELEEMONIS.
(Edidit et senariis iambicis Latinis expressit Fed. MORELLUS, architypogr. Regius, 1605, in-12.)
Σκήπτρα κρατοῦντος δυσσεβεστάτου πάλαι
Μαξιμιανοῦ Νικομηδείας πέλας,
Ησχαλλεν, ἐσφάδαζε Ῥωμαίων γένος.
Θάμβος γὰρ εἶχε πλεῖστον εὐσεβεῖς τότε,
Καὶ τοὺς Θεὸν στέργοντας ἀστεργής φόβος.
Αὐτὸς γὰρ, αὐτὸς ὁ τρισάθλιος μέδων
Μαξιμιανὸς, ὁ τρικάρχαρος κύων,
Στρατηγέτας ἄρχοντας εἰς πᾶσαν πόλιν
Εστηκε θεσπίζοντας εἰδώλοις θύειν.
Καὶ δή τις Εὐστόρειος ώνομασμένος
Συγκλητικός μάλιστα, καὶ κομῶν γένει,
Οἰκῶν κατ᾿ αὐτὴν Νικομήδειαν πόλιν,
Υἱὸν ποθεινὸν εἶχεν εὐπρεπῆ μόνον,
Κλεινόν γε Πανταλέοντα τοῦ βίου φάος·
Τοῦτον διαπρέποντα τοῖς θείοις λόγοις,
Ολην διαρκῶς τῶν μαθημάτων τρίβον
Καλῶς ἀνιχνεύσαντα συντόμω τάχει,
Τῷ τηνικαῦτα ταῖς ἐπιστήμαις πρόμῳ,
Εὐφροσύνῳ δίδωσι, πᾶσαν ὡς θέμις
Ἰατρικὴν παίδευσιν αὐτὸν μανθάνειν,
ὺς τοὺς νόσῳ κάμνοντας ἐν παλατίῳ
Θάλπων, προσαυδῶν, εὐμενῶς προσεννέπων
Κηλητικαῖς ἔτερπε θαυμάτων πόαις.
Sceptrum tenente olim imperatore impio
Maximiano, Nicomediam prope,
Romana gens vexata erat diris modis.
Nam tunc pios premebat horridus pavor,
Verumque amantes, terror hostilis, Deum.
Namque imperator dirus infelixque, ceu
Tartareus alter centicepsque Cerberus,
Duces in omni statuit oppido feros,
Idola qui coli juberent victimis.
Eustorgius tum nuncupatus nomine,
Vir consularis ortus illustri loco,
Sedes in urbe Nicomediæ tenens,
Charum unicum formosum habebat filium,
Illustre Pantaleum jubar vitæ suæ.
Hunc emicantem jam sacris sermonibus,
Totaque lustrata mathematum via
Ac mente culta, tempore admodum brevi,
Scientiæ primum ferenti tunc gradum
Euphrosyno adjunxit, medendi ut disceret
Quæ scire fas arcana doctrinæ omnia,
Namque is laborantes in æde regia
Fovens, et alloquens benignis vocibus,
Mulcentibusque herbis stupende recreans;
Распознавание текста
col. 889–890page 42 of 98
PG 106:889Οὗτος τὸ πανθαύμαστον ἐκλαβὼν κτέαρ Τὴν πρακτικὴν μάθησιν, οὐ τὴν ἀρτίαν, θέτει, Κρότον (ίσ. κροτῶν, διδάσκων, συλλαβὼν ένα Οὗ πολλάκις σπεύδοντος ἐν παλατίω, Ὁ Πανταλείων ἐξ ὀπισθίων τρέχων, Συνείπετο προύχοντι τῷ διδασκάλῳ. Οπερ βλέποντες οἱ μεγιστάνες πάλιν, Τίς ἐστι, καὶ πῶς ἐστι, καὶ τίνος πέλει, Εφθασαν εἰπεῖν τῶν νέων διδασκάλω Αλλον γὰρ, ὡς ἔοικεν, ὡραῖσμένον Τοιοῦτον εὐπρόσωπον, εὐειδή νέον, Οὐκ ἦν ἐφευρεῖν ἐν δόμοις ἀνακτόρων. Πρὸς οὓς ὁ Εὐφρόσυνος ευστόχως ἔφη Εὐστοργίου παῖς ἐστι, μητρὸς Εὐδόλης, Ητις θανοῦσα τὸν πεπρωμένον μόρον Τὸ κοινὸν ἐξέτισε καὶ πάντων χρέος. Ἐς τόνδε [ἱσ. Ἐμοὶ δὲ] τοῦτον τῶν ἀκεστέρων Αὖθις γενέσθαι [γρ. ἀνέσθαι] πημάτων λυτήριον, Οπως δυσαλθεῖς πημάτων ἀλγηδόνας Παύῃ παρέσχον ἐξ ἑτοίμου μανθάνειν. Οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν ἀντέφησαν αὐτίκα Μὰ τῶν θεῶν, βέλτιστε, την σωτηρίαν, Ο καλλίμορφος οὗτος εὐπρεπής νέος, Ως ἄξιος μέδοντι τοῦ παρεστάναι. Καὶ συντόμως τρανοῦσι τῷ κακεργάτη *Ανακτι πάντα τοῦ νέου τούτου πέρι. Ο δ' αὖ καλέσσας εὐσταλεῖς ὑπηρέτας Ηγεν πρὸς αὐτὸν τὸν ποθούμενον νέον, Λάμποντα, μαρμαίρονται λυχνίτου δίκην. [βίβλων * Οὗ καὶ διαυγῆ τοῦ προσώπου τὴν θέσιν [Ισ. θέαν] Καὶ τὴν ἀποστίλβουσαν ἐκ τῶν ὀμμάτων Καὶ τὴν ἀπαστράπτουσαν, ὥσπερ [Ισ. εἶδεν,] Ησθη κατ' ἄκραν ὁ θρασύς στεφηφόρος. [εὐθέως. Καὶ τὴν προσοῦσαν ἀσφαλῶς Εὐφροσύνῳ Προὔτρεψιν ἢ πρὸ τοῦγε, καὶ πολλῷ πλέον, Τέχνην διδάσκειν ἐμμελῶς ἡπειγμένην (ίσ. Επει Βουλὴν γὰρ εὐσύνοπτον ἄλλω; [γέ μιν). Εἴ πως ὁ Εὐφρόσυνος ἐν μακρῷ χρόνῳ Τὸν τοῦ βίου δίαυλον ὄντως ἐκδράμοι, Κείνου θανόντος ἔμπαλιν παλατίω, "Απαντας ἀλθαίνοντα τοῦτον ὡς ἔχοι. Ερμούλαος δὲ πρέσβυς ἐν κρυπτῷ τόπῳ Ὑπῆν ἀληθῶς Χριστὸν ἐνστερνισμένος, *Ος τόνδε Πανταλέοντα διθάκις βλέπων, Ἐκεῖσε καὶ τῷ δεῦρο καὶ περαιτέρω, Οπου κατώκει την παλίσσυτον τάχος Αταρπὸν ἐκτρέποντα τὴν λεωφόρον. Ὁρῶν δὲ καὶ πρόσοψιν ἡγλαϊσμένην, Βάδισμα τερπνόν, εὐπροσήγορον στόμα, Ηθος ταπεινὸν, καὶ γαλήνιον τρόπον. Καὶ πνεύματι γνούς σκεῦος ἐκλογῆς μέγα, Μάρπτει δεδοικὼς πρέσβυς ἡσύχῳ ποδι Καλῶν κρυφηδόν, ἔνθα τοὺς μακροὺς πόνους Θρηνῶν, ἀγρυπνῶν, ἡρεμῶν ἐκαρτέρει, Ερημον εἰς οἴκησιν, Ἑλλήνων φόβῳ. Τὸν καὶ τραπέντα καὶ προβάντα τὴν θύραν Εχυσεν εἰπὼν, Εὐπρεπέστατον θάλος, Νεανία κράτιστε, χαῖρε πολλά μοι. Καὐτὸς, γεραιέ, χαῖρε, πάντιμον κάρα,
Sibi traditum admirabilem adolescentulum,
In actione sitam docuit artem, haud novam,
Plausum ferendo, emendat, urget, admonet.
Doctore sæpe gradum movente ad regiam,
Pantaleon a tergo sequebatur cito,
Docto magistro fidus assistens comes;
Quod cum viderent principes quidem viri,
Quis esset anquirunt, quibus parentibus
Cretus, rogare aggressi magistrum puberum:
Nempe alterum, cui tam venusta forma sit,
Facies tam honesta, tantus in vultu decor,'
Non invenire promptum erat regum in domo.
His Euphrosynus rite responsum dedit:
Hic natus est Eustorgii, matre Eubola;
Quæ morte ſatali perempta, jam omnium
Commune solvit debitum mortalium.
Ast hunc, peritorum medentum quo libros
Addisceret, solutionem ad cladium,
Ut pertinaces hinc doleres ulcerum
Compesceret, mihi tradiderunt sedulo.
Illi hæc vicissim verba retulerunt viro:
Vir optime, almam per salutem principum,
Formosus bic, atque indelis juvenis probæ,
Perdignus est, qui ad imperantem prodeat.
Post illa referunt imperatori truci,
De juvenis hujus vultu honesto et dotibus.
Ergo vocatis tum ministris sedulis
Curavit optatum sibi dari puberem,
Clarum, nitentem gemmeis virtutibus.
Ut vidit ejus oris egregium decus,
Splendorem et oculis emicantem lucidis,
Instarque vultum fulgaris: tum gaudio
Summo superbus imperator exsilit,
Euphrosynumque hortatur artem illum suam
Docere multo quam antea accuratius,
Et maxime compendiaria via:
Cum cuperet huic juveni probo bene consuli,
Ut forte si Euphrosynus exactæ senex
Vitæ peregerit breve stadium suæ,
Post ejus obitum rursus in palatio
llic esset omnes allevans morbo gravi.
At Hermolaus vetulus occulto in loco
Degebat amplexatus haud ficte Deum,
Ilic Pantelemona intuens ter aut quater,
Et huc et illuc ventitantem ultro citro,
Juxta casam pernicitate seduła,
Pergendo publica via quotidie
Vultuque conspecto decente maxime,
Placente gressu, et ore valde affabili,
Et moribus blandis, benignaque indole,
Hunc mente videt electionis vas fore:
Ac puberem veritus senex lento pede
Adoritur a loco improbos ubi, lucubrans,
Lugens, labores, et quiescens, hauserat,
In solitudine ob metum gentilium.
Ut movit huc se juvenis atque transilit
Limen domus, hunc osculatus vetulus est,
Formose mi adolescens ave, o proles proba:
Et tu, senex venerande, salve plurimum,
Οὗτος τὸ πανθαύμαστον ἐκλαβὼν κτέαρ
Τὴν πρακτικὴν μάθησιν, οὐ τὴν ἀρτίαν,
θέτει,
Κρότον (ίσ. κροτῶν, διδάσκων, συλλαβὼν ένα
Οὗ πολλάκις σπεύδοντος ἐν παλατίω,
Ὁ Πανταλείων ἐξ ὀπισθίων τρέχων,
Συνείπετο προύχοντι τῷ διδασκάλῳ.
Οπερ βλέποντες οἱ μεγιστάνες πάλιν,
Τίς ἐστι, καὶ πῶς ἐστι, καὶ τίνος πέλει,
Εφθασαν εἰπεῖν τῶν νέων διδασκάλω
Αλλον γὰρ, ὡς ἔοικεν, ὡραῖσμένον
Τοιοῦτον εὐπρόσωπον, εὐειδή νέον,
Οὐκ ἦν ἐφευρεῖν ἐν δόμοις ἀνακτόρων.
Πρὸς οὓς ὁ Εὐφρόσυνος ευστόχως ἔφη·
Εὐστοργίου παῖς ἐστι, μητρὸς Εὐδόλης,
Ητις θανοῦσα τὸν πεπρωμένον μόρον
Τὸ κοινὸν ἐξέτισε καὶ πάντων χρέος.
Ἐς τόνδε [ἱσ. Ἐμοὶ δὲ] τοῦτον τῶν ἀκεστέρων
Αὖθις γενέσθαι [γρ. ἀνέσθαι] πημάτων λυτήριον,
Οπως δυσαλθεῖς πημάτων ἀλγηδόνας
Παύῃ παρέσχον ἐξ ἑτοίμου μανθάνειν.
Οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν ἀντέφησαν αὐτίκα·
Μὰ τῶν θεῶν, βέλτιστε, την σωτηρίαν,
Ο καλλίμορφος οὗτος εὐπρεπής νέος,
Ως ἄξιος μέδοντι τοῦ παρεστάναι.
Καὶ συντόμως τρανοῦσι τῷ κακεργάτη
*Ανακτι πάντα τοῦ νέου τούτου πέρι.
Ο δ' αὖ καλέσσας εὐσταλεῖς ὑπηρέτας
Ηγεν πρὸς αὐτὸν τὸν ποθούμενον νέον,
Λάμποντα, μαρμαίρονται λυχνίτου δίκην.
[βίβλων
* Οὗ καὶ διαυγῆ τοῦ προσώπου τὴν θέσιν [Ισ. θέαν]
Καὶ τὴν ἀποστίλβουσαν ἐκ τῶν ὀμμάτων
Καὶ τὴν ἀπαστράπτουσαν, ὥσπερ [Ισ. εἶδεν,]
Ησθη κατ' ἄκραν ὁ θρασύς στεφηφόρος. [εὐθέως.
Καὶ τὴν προσοῦσαν ἀσφαλῶς Εὐφροσύνῳ
Προὔτρεψιν ἢ πρὸ τοῦγε, καὶ πολλῷ πλέον,
Τέχνην διδάσκειν ἐμμελῶς ἡπειγμένην (ίσ. ΕπειΒουλὴν γὰρ εὐσύνοπτον ἄλλω; [γέ μιν).
Εἴ πως ὁ Εὐφρόσυνος ἐν μακρῷ χρόνῳ
Τὸν τοῦ βίου δίαυλον ὄντως ἐκδράμοι,
Κείνου θανόντος ἔμπαλιν παλατίω,
"Απαντας ἀλθαίνοντα τοῦτον ὡς ἔχοι.
Ερμούλαος δὲ πρέσβυς ἐν κρυπτῷ τόπῳ
Ὑπῆν ἀληθῶς Χριστὸν ἐνστερνισμένος,
*Ος τόνδε Πανταλέοντα διθάκις βλέπων,
Ἐκεῖσε καὶ τῷ δεῦρο καὶ περαιτέρω,
Οπου κατώκει την παλίσσυτον τάχος
Αταρπὸν ἐκτρέποντα τὴν λεωφόρον.
Ὁρῶν δὲ καὶ πρόσοψιν ἡγλαϊσμένην,
Βάδισμα τερπνόν, εὐπροσήγορον στόμα,
Ηθος ταπεινὸν, καὶ γαλήνιον τρόπον.
Καὶ πνεύματι γνούς σκεῦος ἐκλογῆς μέγα,
Μάρπτει δεδοικὼς πρέσβυς ἡσύχῳ ποδι
Καλῶν κρυφηδόν, ἔνθα τοὺς μακροὺς πόνους
Θρηνῶν, ἀγρυπνῶν, ἡρεμῶν ἐκαρτέρει,
Ερημον εἰς οἴκησιν, Ἑλλήνων φόβῳ.
Τὸν καὶ τραπέντα καὶ προβάντα τὴν θύραν
Εχυσεν εἰπὼν, Εὐπρεπέστατον θάλος,
Νεανία κράτιστε, χαῖρε πολλά μοι.
Καὐτὸς, γεραιέ, χαῖρε, πάντιμον κάρα,
Распознавание текста
Eulogy of St. Panteleemon the MartyrElogium S. Panteleemonis martyris
col. 891–892page 43 of 98
PG 106:891Ο Πανταλείων ἀντέλεξεν εὐθέως. Καὶ τῇ [γρ. τί]] πρὸς αὐτὸν ὁ πρεσβύτατος γέρων Χειρὶ κρατήσας, Τέκνον, εἰπέ μοι, τίνος Πατρός τε μητρός θ' υἱὸς εἶ πεφιλημένος. Εὐστοργίου παῖς εἰμι, φησὶ προφρόνως Ο Πανταλείων, μητρὸς Εὐβούλης, Πάτερ, “Η τις παρῆλθεν ἐκ παλαιτάτου χρόνου. ΕΡΜ. Ποίας, τέχος, θρησκείας; ἆρα πρὸς μίαν Η καὶ κατ᾿ ἄλλην ἄλλος ἐν διαιρέσει Μένοντες ἦσαν τῇ συναλλήλων σχέσει. ΠΑΝΤ. Μήτηρ μὲν ἡ θνήξασα τὸν Χριστὸν μάλα. Ο φὺς πατήρ με τους θεούς στέργει, Πάτερ, Σπονδάς τε λοιβάς τ' εἰσφέρει καθ' ἡμέραν. ΕΡΜ. Ο τὸς δὲ θυμὸς ἄρτι μητρῷον σέβας, Η καὶ τὸ πατρὸς εὐλαβήσαι [γρ. εὐλαβήσαις], Τάφον δοκεύειν μητρὸς εὐκλεεστάτης; [μὴ θέλων ΠΑΝΤ. Κείνη ποθοῦσα θύμα τῷ Θεῷ μόνῳ Ζῶσα προσάξειν ἤθελεν· πατήρ δ' ἐμὸς Μᾶλλον στρατεύειν ἤθελεν πάλαι [ποτέ.] Όμως [Ισ. οὐ μὴν θελούσης τῆς σεβασμιωτάτης Μητρός πατήρ με τοῖς ἑαυτοῦ δικτύοις Σφίγγει πιέζων ὡς κακῇ ποδοστράδῃ. ΕΡΜ. "Α μανθάνεις νῦν σου καθηγέτου πάρα, Τί [ίσ. καὶ] ταῦτα κάμοὶ σὺν φίλῃ προθυμία Αγγειλον, ὡς ἔχουσιν εἰδέναι θέλω. ΠΑΝΤ. Τέχνην Γαληνού, τὴν Ἱπποκράτους ἅμα, Ασκληπιού τε τοῦ σοφοῦ προμηθέως Βίβλους ἑλίσσω τῶν τεθέντων δογμάτων, Καθηγέτῃ δὲ πείθομαι· καὶ γὰρ δέον. Λέγει γὰρ, ὡς ἅπασαν ἀνθρώπων νόσον, Τούτους [ἱσ. ταύτας] διελθών, εὐχερῶς παύων ἔσῃ. ΕΡΜ. Στελγίσματ' ἐστὶ ταῦτα, καπνός, αιθάλη. Ιχνη θεούσης νηὸς ἢ σκιᾶς τύπος. Γαληνὸς οὐδέν ἐστιν, οὐδ' Ιπποκράτης. Οὐκ ἄλλος ἐσμὸς τῶν θεῶν, οὓς καὶ σέβῃ Μαξιμιανός. Αλλά δεῦρό μοι, τέκνον, Ρίψας τὸ σαθρὸν ἄχθος ἐκ τῆς καρδίας, Πείσθητι καὶ πίστευσον εἰς Χριστὸν μόνον, Δι' οὗ κατ' ἄμφω ψυχικῶν ἀλγηδόνων Καὶ σωμάτων τεύξειας ἂν γ' εύρωστίαν, Πόῤῥω διώκων τὴν κακὴν ἀπιστίαν. Νεκροὺς γὰρ οὗτος ἐξανέστησεν λόγω Καὶ δαίμονας πρὶν ἐξαπήλασεν φόβῳ Τυφλούς διομμάτωσεν ἐξ ἀβλεψίας. Χωλούς, κλινήρεις, ἀσθενεῖς, παρειμένους, Εῤῥωσεν, ἐξώρθωσεν ἐκ δεινοῦ μόρου. Λεπρούς καθῆρεν, ὑδαπόῤῥυτον χύσιν Ημειψεν εἰς εὔοδμον, εύποτον πόσιν. Οίνου παλαιοῦ θαῦμα τοῖς φίλοις μέγα Νέκταρ γλυκύτατον ἐξ ἀδήλων πυθμένων. Οὗ καὶ γυνὴ λαβοῦσα χειρὶ κρασπέδου. Έστησεν εὐθὺς αἱματόβρυτον φύσιν, Σὺν τοῖς δὲ πολλὰ θαυμάτων ὑπέρτερα, "Α νοῦς βρότειος ἐξαριθμεῖν οὐ σθένει, Καὶ τοὺς ἐπ' αὐτὸν ἐκ πυρπνόου πόθου Τὰς ἐλπίδας τείνοντες ὡς εὐεργέτην, Σκέπει φυλάττων ἐξ ἀναγκαίας βλάβης. Καὶ μείζονα δρῶν ἐξ ἀπόπτου τὴν χάριν Δούλοις βραβεύων τοῖς ὑπηκόοις νέμει.
S PANTELEEMONIS ELOGIUM.
Ο Πανταλείων ἀντέλεξεν εὐθέως.
Καὶ τῇ [γρ. τί]] πρὸς αὐτὸν ὁ πρεσβύτατος γέρων
Χειρὶ κρατήσας, Τέκνον, εἰπέ μοι, τίνος
Πατρός τε μητρός θ' υἱὸς εἶ πεφιλημένος.
Εὐστοργίου παῖς εἰμι, φησὶ προφρόνως
Ο Πανταλείων, μητρὸς Εὐβούλης, Πάτερ,
“Η τις παρῆλθεν ἐκ παλαιτάτου χρόνου.
ΕΡΜ. Ποίας, τέχος, θρησκείας; ἆρα πρὸς μίαν
Η καὶ κατ᾿ ἄλλην ἄλλος ἐν διαιρέσει
Μένοντες ἦσαν τῇ συναλλήλων σχέσει.
ΠΑΝΤ. Μήτηρ μὲν ἡ θνήξασα τὸν Χριστὸν μάλα.
Ο φὺς πατήρ με τους θεούς στέργει, Πάτερ,
Σπονδάς τε λοιβάς τ' εἰσφέρει καθ' ἡμέραν.
Dixit salute Pantelemon reddita.
ΕΡΜ. Ο τὸς δὲ θυμὸς ἄρτι μητρῷον σέβας,
Η καὶ τὸ πατρὸς εὐλαβήσαι [γρ. εὐλαβήσαις],
Τάφον δοκεύειν μητρὸς εὐκλεεστάτης; [μὴ θέλων
ΠΑΝΤ. Κείνη ποθοῦσα θύμα τῷ Θεῷ μόνῳ
Ζῶσα προσάξειν ἤθελεν· πατήρ δ' ἐμὸς
Μᾶλλον στρατεύειν ἤθελεν πάλαι [ποτέ.]
Όμως [Ισ. οὐ μὴν θελούσης τῆς σεβασμιωτάτης
Μητρός πατήρ με τοῖς ἑαυτοῦ δικτύοις
Σφίγγει πιέζων ὡς κακῇ ποδοστράδῃ.
ΕΡΜ. "Α μανθάνεις νῦν σου καθηγέτου πάρα,
Τί [ίσ. καὶ] ταῦτα κάμοὶ σὺν φίλῃ προθυμία
Αγγειλον, ὡς ἔχουσιν εἰδέναι θέλω.
ΠΑΝΤ. Τέχνην Γαληνού, τὴν Ἱπποκράτους ἅμα,
Ασκληπιού τε τοῦ σοφοῦ προμηθέως
Βίβλους ἑλίσσω τῶν τεθέντων δογμάτων,
Καθηγέτῃ δὲ πείθομαι· καὶ γὰρ δέον.
Λέγει γὰρ, ὡς ἅπασαν ἀνθρώπων νόσον,
Τούτους [ἱσ. ταύτας] διελθών, εὐχερῶς παύων ἔσῃ.
ΕΡΜ. Στελγίσματ' ἐστὶ ταῦτα, καπνός, αιθάλη.
Ιχνη θεούσης νηὸς ἢ σκιᾶς τύπος.
Γαληνὸς οὐδέν ἐστιν, οὐδ' Ιπποκράτης.
Οὐκ ἄλλος ἐσμὸς τῶν θεῶν, οὓς καὶ σέβῃ
Μαξιμιανός. Αλλά δεῦρό μοι, τέκνον,
Ρίψας τὸ σαθρὸν ἄχθος ἐκ τῆς καρδίας,
Πείσθητι καὶ πίστευσον εἰς Χριστὸν μόνον,
Δι' οὗ κατ' ἄμφω ψυχικῶν ἀλγηδόνων
Καὶ σωμάτων τεύξειας ἂν γ' εύρωστίαν,
Πόῤῥω διώκων τὴν κακὴν ἀπιστίαν.
Νεκροὺς γὰρ οὗτος ἐξανέστησεν λόγω
Καὶ δαίμονας πρὶν ἐξαπήλασεν φόβῳ·
Τυφλούς διομμάτωσεν ἐξ ἀβλεψίας.
Χωλούς, κλινήρεις, ἀσθενεῖς, παρειμένους,
Εῤῥωσεν, ἐξώρθωσεν ἐκ δεινοῦ μόρου.
Λεπρούς καθῆρεν, ὑδαπόῤῥυτον χύσιν
Ημειψεν εἰς εὔοδμον, εύποτον πόσιν.
Οίνου παλαιοῦ θαῦμα τοῖς φίλοις μέγα
Νέκταρ γλυκύτατον ἐξ ἀδήλων πυθμένων.
Οὗ καὶ γυνὴ λαβοῦσα χειρὶ κρασπέδου.
Έστησεν εὐθὺς αἱματόβρυτον φύσιν,
Σὺν τοῖς δὲ πολλὰ θαυμάτων ὑπέρτερα,
"Α νοῦς βρότειος ἐξαριθμεῖν οὐ σθένει,
Καὶ τοὺς ἐπ' αὐτὸν ἐκ πυρπνόου πόθου
Τὰς ἐλπίδας τείνοντες ὡς εὐεργέτην,
Σκέπει φυλάττων ἐξ ἀναγκαίας βλάβης.
Καὶ μείζονα δρῶν ἐξ ἀπόπτου τὴν χάριν
Δούλοις βραβεύων τοῖς ὑπηκόοις νέμει.
Rursus senex sic allocutus puberem est,
Prensum manu: Dic, uate, quisnam te patcr,
Quæ te creavit mater? o dilecte, dic.
Eustorgius me genuit, ingenuus puer
Respondit illi, mater Eubule fuit,
Quæ functa fato est jamdiu, jussu deum
HERM. Quis cultus illis, numquid unicus fuit?
An aliud atque aliud reveritum ambobus est,
Divortio sectarum diremptis invicem?
PANT. Christum parens quæ mortua est, coluit
Pater superstes adamat innumeros deos, [pic,
Libaminibus, et plurimis ornat sacris.
HERM. Animusne maternum tuus cultum Dei,
An patris etiam veritus est, minime volens
Spectare tumulum matris augustissimæ?
PANT. Hæc percupiverat Deo puram hostiam
Dum viveret producere: at meus parens
Castra voluit semper sequi, et bella exsequi.
Consentiente [f. Dissentiente m.] matre felicissima.
Me procreator implicatum retibus
Premit suis, tanquam severa compede.
HERM. Quæ nunc tuo a doctore discis, heus age
Alacritate perbenigna nunc mihi
Edissere, ut se habent, volo istud noscere.
PANT. Artem Galeni Hippocratisque simul senis
Atque Asculapi providi et docti viri,
Edisco commentariorum per libros,
Et pareo doctori meo, veluti decet.
Namque asserit me, quodlibet morbi genuɛ
Sanare posse, si libros hos volvero.
[sunt,
HERM. Strigmenta sunt hæc, fumus et favilla
Vestigia errantis carinæ, umbræ typus.
Galenus est nihili, nihilque Hippocrates.
Examen illud nil deorum, quos colit
Rex Maximinus. Huc ades dum, nate mi,
Projicito putrem sarcinam corde e tuo,
Obtempera et crede in Deum Christum modo.
Ob quem dolorum tam intimorum pectorum,
Quam sanitatem corporum assequi queas,
Incredulam mentem procul ſugans malam.
Nam mortuos exsuscitavit Christus, et
Dæmonis abegit antea formidinem:
Cæcis remota aciem dedit caligine.
Claudos, solutos, imbecillos, clinicos
Firmavit, atque erexit e leto gravi.
Idein leprosos eluit, fluxumque aquæ
Mutavit in liquidum ac odorum poculum
Lenis teneti: mirum amicis gaudium.
Dulcissimum nectar origine de abscondita.
Cum femina ejus fimbriam tetigit manu,
Cohibuit atri sanguinis Quxum illico.
Miraculorum genera multo plura sunt,
Numeris tenere humana quæ mens non valet.
Quocirca in ipsum e fervidis doloribus,
Speres reponentes, benignum ut principem,
Servans tuetur ab imminente incommodo,
Et ampliorem gratiam præstans statim
Servis ministrat audientibus suis.
Распознавание текста
col. 893–894page 44 of 98
PG 106:893Ο Καὶ Πανταλείων ἀκρότητα πραγμάτων Καὶ ῥημάτων δήλωσιν ἀκριβεστάτην Γέροντος, ὡς ἤκουσεν ἀπλήστῳ πόθῳ, Ως οἷα γῆ τὸ πρόσθε καλλίστη, σπόρον Ενδον λαβοῦσα τὸν τεθέντα τῇ δρόσῳ Καὶ θερμότητι συγκραθέντα ποικίλῃ, Αύξει, πεπαίνει, καρπὸν ώριμον φέρει Κἀκεῖνος οὕτω μυριόβλαστον στάχυν Εὐαγγελικῶς εἰς μετάνοιαν ξένον Θημῶνα πανσπερμον ἅρπη [ἰσ. παντόσπερμον [αίρει] θαυμάτων Εἰς κοινὸν ὠφέλημα τῷ βροτῶν γένει Ηὔξησεν, εβλάστησεν, ὕψωσεν πόνῳ, Τιθεὶς ἄμητον τοῖς θέλουσι λαμβάνειν Ποθητόν, οὐκ ώνητον, ἀργύρου δίχα. Εἶτα προκύψας εὐλαβῶς τὸν πρεσβύτην Πρηνής καθικέτευεν· Αὐτὸς οὖν φράσον Πῶς ἂν δυναίμην προϋμμάτων δεδορκέναι Ψυχῶν ἰατρὸν ὂν λέγεις καὶ σωμάτων. Φῆς καὶ πάρος ἐκ μητρός φ... Αὐδήσας ἐκλύων αὐτοῦ τὸ κράτος Σθενὲς [ἰσ. Σὺ πανσθενές] μέγιστον εκκαλούμενος Λουτρὸν τὸ λαμπρὸν εἰς βοήθειαν λαβέ, Καὶ πίστιν ἀκράδαντον εἰς οἰκουρίαν, Καὶ πάντα ποιῶν εὐμαρῶς πάντως ἔσῃ. Ἠσχυμμένος γὰρ οὐμενοῦν ἀπεστράφη, Ω; [γρ. ς] καὶ πρὸς αὐτὸν ἐκ προμηθείας τρέ Οθεν γεγηθώς ἡμέραν καθ' ἡμέραν Εστειχε πρὸς γέροντος οικητήριον Ὁ Πανταλείων. Οὐ γὰρ εἰς τοῦ πατρὸς Οίκημα καλλίτευκτον εἰσῄει ποτέ Νόστον παλιμπόρευτον ἐκ διδασκάλου, Θέλων πρὸ τοῦ γέροντος εἰς πόδας πεσεῖν. Μιᾷ δὲ πολλῶν ἡμερῶν τελουμένῃ, Εξωθε μικρὸν τῆς ὁδοῦ παρεχθέων, Οδοιπορῶν αίσχιστα τῆς λεωφόρου. Εφευρε θηρόδηκτον ἐν γῇ παιδίον Τεθνηκὸς ἤδη, καὶ τὸ θηρίον πέλας Ἔχις γὰρ ἦν κάκιστος ἔρπων εἰς χθόνα. Πολλῇ δὲ λοιπὸν συσχεθεὶς ἀγωνία, Κατεπτοείτο δειματούμενος δρόμῳ, Συχνῷ τε παλμῷ καὶ δέει και δειλία, Εστηκ' ἄναυδος εἰσορῶν τὸ δρώμενον. Χωρεῖ δὲ πρόσσω, καὶ παλλίσσυτος πάλιν Ελθὼν ὀπίσσω καὶ συναθροίσας φρένας, Εἰ δῆτ᾽ ἀληθεῖς οἱ γερόντειοι λόγοι, δε προσεἶπε· Γνώσομαι· καὶ πρόσφατον Στῆθος πατάξας, όμμα τείνας εἰς πόλον, Καὶ χεῖρας εἰς ἔπαρσιν ὑψώσας άνω, Έλεξε πάντων εὐσεβέστατον λόγον Ο Χριστὸ Σῶτερ, ὦ προάρχιον σέλας, Ο πάντα πράττων τῇ θελήσει καὶ μόνῃ, Παρ' οὗ κάτεισι πᾶσα τῶν καλῶν δόσις, Εἰ σόν με δοῦλον ἀξιοῖς πεφυκέναι, Διαφραγῇ τὸ θηρίον τὸ παμφάγον, Καὶ παιδὶ τῷ θνήξαντι τὴν ζωὴν δίδου. Ὡς οὖν παρευθὺ θηρίον διερράγη Καὶ παῖς ἀνέστη μηδαμῶς βεβλαμμένος Εγνω προδήλως τοῦ Θεοῦ Λόγου πόση
Tum Pantelemon rerum acumen audiens,
Et dictionum sensa perfectissima,
Senis verendi amore correptus pio est.
Ac veluti tellus ante præstantissima,
Mox semen acceptum atque rore percitum
Calore varie temperato commode
Maturat, auget, fructum et opportunum habet:
Spicam ille granis mille frumenti gravem:
Evangeli sic poenitentiæ bono,
Omnis satus miraculorum examina
In commodum magnum omnium mortalium
Produxit, atque auxit, laboreque extulit:
Messem volenti collocans assumere,
Optabilem haud venalem, et argento sine.
Prostratus inde mente cauta supplicat
Pronus seni optimo: Renuntia mihi
Quonam modo possem intueri oculis meis
Animi medentem, quem vocas et corporis.
Is est, tuam coluisse quem matrem antea
Dixti: solutus omnibus; potentia
Summa invocata Numinis ter maximi,
Undas lavacri augusti ad auxilium cape,
Fidemque falli nesciam ad custodiam:
Et cuncta facies sine labore commode.
Pudore motus hinc nec aversatus est,
Quin sponte celeri tendit ad eumdem gradu,
Et gaudio affectus diebus singulis
Domunculan pii frequentabat senis.
Nam Pantelemon non sui domum patris
Perelegantem unquam reversus postea est,
Remeans gradum doctoris e schola sui,
Quin ante venerandi ad pedes caderet senis.
Certo dierum olim recurrente ordine
Foras parumper semita digressus est,
Et publicam propter viam faciens iter,
Ictuin a fera puerum situm nactus solo
Jam mortuum, nec viperam valde procul
Deterrimæ formæ, horride reptantem humi:
Improvido perterritus discrimine,
Tremore captus expavescebat miser,
Convulsione tremens, metu et formidine;
Vox faucibusque hæsit videnti tam fera
Procedit ulterius reciproco gradu:
Retro refugit, deinde mentem colligens.
Veri seniles anne sermones sient
Equidem sciam (inquit ille]; mox pectus suum
Plangendo tundens, lumina attollit polo,
Palmasque utrasque tendit in summum æthera,
Orationeque usus est sanctissima:
Servator alme Christe, lux ante initium,
Ο cuncta qui solo facis uutu tuo,
quo omne munus, omne descendit bonum:
Si me tuum dignaris esse servulum,
Nunc dissipetur bellua voracissima,
Et mortuo jam redde vitam puerulo.
Dixit: statimque crepans perempta est bellua.
Surrexit etiam tum illico illæsus puer.
Novit tum aperte quanta sit verbi Dei
Καὶ Πανταλείων ἀκρότητα πραγμάτων
Καὶ ῥημάτων δήλωσιν ἀκριβεστάτην
Γέροντος, ὡς ἤκουσεν ἀπλήστῳ πόθῳ,
Ως οἷα γῆ τὸ πρόσθε καλλίστη, σπόρον
Ενδον λαβοῦσα τὸν τεθέντα τῇ δρόσῳ
Καὶ θερμότητι συγκραθέντα ποικίλῃ,
Αύξει, πεπαίνει, καρπὸν ώριμον φέρει·
Κἀκεῖνος οὕτω μυριόβλαστον στάχυν
· Εὐαγγελικῶς εἰς μετάνοιαν ξένον
Θημῶνα πανσπερμον ἅρπη [ἰσ. παντόσπερμον
[αίρει] θαυμάτων
Εἰς κοινὸν ὠφέλημα τῷ βροτῶν γένει
Ηὔξησεν, εβλάστησεν, ὕψωσεν πόνῳ,
Τιθεὶς ἄμητον τοῖς θέλουσι λαμβάνειν
Ποθητόν, οὐκ ώνητον, ἀργύρου δίχα.
Εἶτα προκύψας εὐλαβῶς τὸν πρεσβύτην
Πρηνής καθικέτευεν· Αὐτὸς οὖν φράσον
Πῶς ἂν δυναίμην προϋμμάτων δεδορκέναι
Ψυχῶν ἰατρὸν ὂν λέγεις καὶ σωμάτων.
Φῆς καὶ πάρος ἐκ μητρός φ...
Αὐδήσας ἐκλύων αὐτοῦ τὸ κράτος
Σθενὲς [ἰσ. Σὺ πανσθενές] μέγιστον εκκαλούμενος
Λουτρὸν τὸ λαμπρὸν εἰς βοήθειαν λαβέ,
Καὶ πίστιν ἀκράδαντον εἰς οἰκουρίαν,
Καὶ πάντα ποιῶν εὐμαρῶς πάντως ἔσῃ.
Ἠσχυμμένος γὰρ οὐμενοῦν ἀπεστράφη,
Ω; [γρ. 0ς] καὶ πρὸς αὐτὸν ἐκ προμηθείας τρέ
Οθεν γεγηθώς ἡμέραν καθ' ἡμέραν
Εστειχε πρὸς γέροντος οικητήριον
Ὁ Πανταλείων. Οὐ γὰρ εἰς τοῦ πατρὸς
Οίκημα καλλίτευκτον εἰσῄει ποτέ
Νόστον παλιμπόρευτον ἐκ διδασκάλου,
Θέλων πρὸ τοῦ γέροντος εἰς πόδας πεσεῖν.
Μιᾷ δὲ πολλῶν ἡμερῶν τελουμένῃ,
Εξωθε μικρὸν τῆς ὁδοῦ παρεχθέων,
Οδοιπορῶν αίσχιστα τῆς λεωφόρου.
Εφευρε θηρόδηκτον ἐν γῇ παιδίον
Τεθνηκὸς ἤδη, καὶ τὸ θηρίον πέλας·
Ἔχις γὰρ ἦν κάκιστος ἔρπων εἰς χθόνα.
Πολλῇ δὲ λοιπὸν συσχεθεὶς ἀγωνία,
Κατεπτοείτο δειματούμενος δρόμῳ,
Συχνῷ τε παλμῷ καὶ δέει και δειλία,
Εστηκ' ἄναυδος εἰσορῶν τὸ δρώμενον.
Χωρεῖ δὲ πρόσσω, καὶ παλλίσσυτος πάλιν
Ελθὼν ὀπίσσω καὶ συναθροίσας φρένας,
Εἰ δῆτ᾽ ἀληθεῖς οἱ γερόντειοι λόγοι,
δε προσεἶπε· Γνώσομαι· καὶ πρόσφατον
Στῆθος πατάξας, όμμα τείνας εἰς πόλον,
Καὶ χεῖρας εἰς ἔπαρσιν ὑψώσας άνω,
Έλεξε πάντων εὐσεβέστατον λόγον·
Ο Χριστὸ Σῶτερ, ὦ προάρχιον σέλας,
Ο πάντα πράττων τῇ θελήσει καὶ μόνῃ,
Παρ' οὗ κάτεισι πᾶσα τῶν καλῶν δόσις,
Εἰ σόν με δοῦλον ἀξιοῖς πεφυκέναι,
Διαφραγῇ τὸ θηρίον τὸ παμφάγον,
Καὶ παιδὶ τῷ θνήξαντι τὴν ζωὴν δίδου.
Ὡς οὖν παρευθὺ θηρίον διερράγη
Καὶ παῖς ἀνέστη μηδαμῶς βεβλαμμένος·
Εγνω προδήλως τοῦ Θεοῦ Λόγου πόση
[xaw
Распознавание текста
col. 895–896page 45 of 98
PG 106:895Ο Παντελήμων ἰσχὺς οὐ μετρουμένη, Καὶ στὰς ἐπ' ἄκρου πτώματος τοῦ θηρίου, Ανορταλίζον ὡς νεοσσός ηρέμα Ολον τὸ σῶμα, καὶ τὸν αἰθέρα βλέπων, Εὐχὰς διεξέπεμπεν ἀξιόχρεως. Τρέχει δὲ καὶ γέροντι κηρύξων τάδε, Αὐτάγγελος προεῖδεν ἀγγεληφόρος. Πίπτων ἐπ᾽ οὗδας· "Ιλεως γενοῦ, Πάτερ, Κράζων ἄληκτα, τὴν ἀτέκμαρτον, λέγων, Τάχιστα δός μοι τὴν παλιγγεννησίαν, Τὴν ψυχολαμπῆ τῆς καθάρσεως χάριν. Ἐγὼ γὰρ οἶδα καὶ σοφῷ περ πείσματι, Αλλος Θεὸς κράτιστος, ἄφθιτος, μέγας, Οὐκ ἔστιν, οὐκ ἔνεστιν, ἢ Χριστὸς μόνος, Νεκροὶ δι' ούπερ ἐξανίστανται πάλιν. Καὶ τὴν φανεῖσαν αθρόως παρ' ἐλπίδα *Απασαν ἐξήγγειλε θαυματουργίαν. Καὶ πρέσβυς εἶπε· Τοῦ φθαρέντος θηρίου Τὸ πτῶμα δεῖξον, ὡς ἔχει, καμοί, τέκνον. Αμφω δ' ἔβαινον ἔνθα που τὸ θηρίον Αναρθρον, ἄπνουν, ἐκτάδην ηπλωμένον, Κατηλοκισμένον τε καὶ πεφυρμένον Έρριπτο δεῖμα τοῖς ὁρῶσι, καὶ γέλως. Καὶ Πανταλείων ἄγχι πως τῷ πρεσβύτῃ Τὸ πτῶμα τοῦ φθαρέντος ἔνθεν θηρίου Έδειξεν, ἐσκίρτησεν ἡδονῆς ὑπο. Πρέσβυς τό γ' όμμα τοῦ νοὸς πολλῷ πλέον Εἰς ὕψος ἄρας οὐρανοῦ πρὸς ἑστίαν, Απευχαριστῶν ἀσμένως τῷ Κυρίῳ, Ὠδι προσεῖπεν, ἐκ φρενών γερουσίων, Ως Δόξα, δόξα, δόξα σοὶ μόνῳ πρέπει, Τῷ τρισσολαμπεί τῆς μιᾶς θεαρχίας, Τῷ παντεπόπτῃ, τῷ κραταιῷ Δεσπότῃ, Τῷ δημιουργῷ τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω, Τῷ πανσθενουργῷ τῶν καλῶν πρωταιτίῳ, Τῷ τῷ λόγῳ φέροντι κόσμον εἰς πέρας, Τῷ τὴν θεώδη καὶ φθαρεῖσαν οὐσίαν Φανέντι καὶ σώσαντι, καὶ τῶν ἀγγέλων Υπερτέραν τεύξαντι σῇ παρουσίᾳ. Καὶ γὰρ ταχεῖαν τὴν ἀμοιβὴν τῆς πάλης Ἔργῳ, τὸν ἐχθρὸν & δεήσει λανθάνειν, Εδειξας εἰς σὸν εὐεπίστροφον λάτριν, Φάλαγγα διώσαντα τὴν ἐναντίαν, Τυχεῖν ἐκείνων τῶν μονῶν ἀμεινόνων. Ὁμοῦ δὲ θᾶττον αὖθις εἰς τὴν οἰκίαν Τοῦ πρεσβύτου προΰβησαν, οὗ τὴν φωσφόρον Σφραγίδα σεπτὴν εἰς τρισήλιον φάος Ἔθηκε πιστεύοντι· καὶ τῷ πρεσβύτη Εμεινεν ἑπτὰ συμπονήσας ἡμέρας. Καὶ δὴ μετὰ τὴν ἑβδόμην οπισθόπους Εἰς οἶκον ἐλθὼν [ἰσ. ἦλθε] πατρικὸν κεχαρμένος. Πατὴρ πρὸς αὐτὸν εἶπε μεστός δακρύων Τέχνον ποθεινόν, τὰς τοσαύτας ἡμέρας Ποῦ καὶ παρῆς μοι, καὶ στένων ἐδυσφόρουν; Ο δεύτερ' αἰνῶν καὶ μεριμνῶν καὶ πέλον [Ισ. Θρήνοισι, τέκνον, οἷα πείσομαι, τάλας [ποθῶν Υἱὸς, τὸ μέλλον ὡς ἀγαστὸν ἐν φάει, *Αποινον, ἀστένακτον οὐ βλέπω βίον. Σοῦ μὲν παρόντος καὶ θανεῖν ἱμειρόμην.
S. PANTELEEMONIS ELOGIUM.
Ο Παντελήμων ἰσχὺς οὐ μετρουμένη,
Καὶ στὰς ἐπ' ἄκρου πτώματος τοῦ θηρίου,
Ανορταλίζον ὡς νεοσσός ηρέμα
Ολον τὸ σῶμα, καὶ τὸν αἰθέρα βλέπων,
Εὐχὰς διεξέπεμπεν ἀξιόχρεως.
Τρέχει δὲ καὶ γέροντι κηρύξων τάδε,
Αὐτάγγελος προεῖδεν ἀγγεληφόρος.
Πίπτων ἐπ᾽ οὗδας· "Ιλεως γενοῦ, Πάτερ,
Κράζων ἄληκτα, τὴν ἀτέκμαρτον, λέγων,
Τάχιστα δός μοι τὴν παλιγγεννησίαν,
Τὴν ψυχολαμπῆ τῆς καθάρσεως χάριν.
Ἐγὼ γὰρ οἶδα καὶ σοφῷ περ πείσματι,
Αλλος Θεὸς κράτιστος, ἄφθιτος, μέγας,
Οὐκ ἔστιν, οὐκ ἔνεστιν, ἢ Χριστὸς μόνος,
Νεκροὶ δι' ούπερ ἐξανίστανται πάλιν.
Καὶ τὴν φανεῖσαν αθρόως παρ' ἐλπίδα
*Απασαν ἐξήγγειλε θαυματουργίαν.
Καὶ πρέσβυς εἶπε· Τοῦ φθαρέντος θηρίου
Τὸ πτῶμα δεῖξον, ὡς ἔχει, καμοί, τέκνον.
Αμφω δ' ἔβαινον ἔνθα που τὸ θηρίον
Αναρθρον, ἄπνουν, ἐκτάδην ηπλωμένον,
Κατηλοκισμένον τε καὶ πεφυρμένον
Έρριπτο δεῖμα τοῖς ὁρῶσι, καὶ γέλως.
Καὶ Πανταλείων ἄγχι πως τῷ πρεσβύτῃ
Τὸ πτῶμα τοῦ φθαρέντος ἔνθεν θηρίου
Έδειξεν, ἐσκίρτησεν ἡδονῆς ὑπο.
Πρέσβυς τό γ' όμμα τοῦ νοὸς πολλῷ πλέον
Εἰς ὕψος ἄρας οὐρανοῦ πρὸς ἑστίαν,
Απευχαριστῶν ἀσμένως τῷ Κυρίῳ,
Ὠδι προσεῖπεν, ἐκ φρενών γερουσίων,
Ως Δόξα, δόξα, δόξα σοὶ μόνῳ πρέπει,
Τῷ τρισσολαμπεί τῆς μιᾶς θεαρχίας,
Τῷ παντεπόπτῃ, τῷ κραταιῷ Δεσπότῃ,
Τῷ δημιουργῷ τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω,
Τῷ πανσθενουργῷ τῶν καλῶν πρωταιτίῳ,
Τῷ τῷ λόγῳ φέροντι κόσμον εἰς πέρας,
Τῷ τὴν θεώδη καὶ φθαρεῖσαν οὐσίαν
Φανέντι καὶ σώσαντι, καὶ τῶν ἀγγέλων
Υπερτέραν τεύξαντι σῇ παρουσίᾳ.
Καὶ γὰρ ταχεῖαν τὴν ἀμοιβὴν τῆς πάλης
Ἔργῳ, τὸν ἐχθρὸν & δεήσει λανθάνειν,
Εδειξας εἰς σὸν εὐεπίστροφον λάτριν,
Φάλαγγα διώσαντα τὴν ἐναντίαν,
Τυχεῖν ἐκείνων τῶν μονῶν ἀμεινόνων.
Ὁμοῦ δὲ θᾶττον αὖθις εἰς τὴν οἰκίαν
Τοῦ πρεσβύτου προΰβησαν, οὗ τὴν φωσφόρον
Σφραγίδα σεπτὴν εἰς τρισήλιον φάος
Ἔθηκε πιστεύοντι· καὶ τῷ πρεσβύτη
· Εμεινεν ἑπτὰ συμπονήσας ἡμέρας.
Καὶ δὴ μετὰ τὴν ἑβδόμην οπισθόπους
Εἰς οἶκον ἐλθὼν [ἰσ. ἦλθε] πατρικὸν κεχαρμένος.
Πατὴρ πρὸς αὐτὸν εἶπε μεστός δακρύων·
Τέχνον ποθεινόν, τὰς τοσαύτας ἡμέρας
Ποῦ καὶ παρῆς μοι, καὶ στένων ἐδυσφόρουν;
Ο δεύτερ' αἰνῶν καὶ μεριμνῶν καὶ πέλον [Ισ.
Θρήνοισι, τέκνον, οἷα πείσομαι, τάλας [ποθῶν
Υἱὸς, τὸ μέλλον ὡς ἀγαστὸν ἐν φάει,
*Αποινον, ἀστένακτον οὐ βλέπω βίον.
Σοῦ μὲν παρόντος καὶ θανεῖν ἱμειρόμην.
▲ Vis Pantelemon, ut modo haud finita sit.
Et stans in alto belluæ cadavere,
Ut pullus alas, leniter totum elevans
Corpus, oculosque ad æthera extollens suos,
Preces pias purissimo edit pectore.
Hinc currit ad senem ista præco nuntians,
Quæ certus ipse nuntius prospexerat:
Tum procidens humi: Pater, præsens ades,
Clamabat assidue; mibi augusta, inquiens,
Ortus secundi arcana confer protinus:
Purgationem illuminantem pectora,
Nam novi ego persuasione acerrima,
Eternus ut sit præpotens summus Deus,
Christus, nec ullus præter hunc, qui solus est.
Per quem redire mortui ad vitam solent,
Visumque præter spem modo omne a se palam
Renuntiavit editum miraculum.
Tum senior: Heus tu, inquit, perempta bellua
Cadaver indica ut se habet, fili optime.
Mox ergo uterque contulit se ubi bestia
Exanimis, immota atque iners extensa erat,
Sulcoque trita et inquinata sordibus,
Terror jacebat et jocus spectantibus.
Aic Pantelemon comminus sancto seni
Feræ cadaver monstrat instratum solo,
Exsiliit immenso senex præ gaudio:
Puræque mentis lumine elato altius,
Convexa cœlorum, adytaque intrans poli,
Grates lubenter egit ingentes Deo,
Sic
apprecatus mente canus candida:
Decus, decus tibi sit, decet te unum decus,
Ter cujus imperium unicum augustum micat,
Cuncta intuenti, principi fortissimo:
Qui opifex supernorum inferorumque omnium,
Qui præpotens pulchrorum es auctor atque fons,
Mundumque Verbo ad exitum ducis bonum
Dei æmulam qui labilemque essentiam
Lustrasti, et assertam, angelis excellere
Virtute fecisti præsentiæ tuæ.
Luctæ remunerationem tu citam
Opere (quod hostem non juvabit invidum)
Servo indicasti tam obsequenti et sedulo.
Quando hostium turba repulsa est integrum
Feliciores mansiones assequi.
Hinc denuo ocyus domum remcant simul
Longævi hominis: ubi præferens lucem sacram
Signum verendum, solis ut ter lucidi,
Posuit ſide imbuto: senique astans bono
Juvenis laborem per dies septem accipit.
Tandem remensus luce septima viam,
Domum puer revertit ad patris hilaris.
Ipsum parens cum lacrymis aſſatus est
Dilecte fili mi, dies per tol, rogo,
Ubinam locorum eras? gemebam ego, id ferens
Ægre, hoc et illud cogitans, desiderans
Te, nate, lugens; quanta suffero miser!
Ubi filius? qui imposterum lux chara erit?
Suspiriis sine te carentem haud vitam ago:
Præsente sed te, vel mori expeterem modo.
Распознавание текста
col. 897–898page 46 of 98
PG 106:897Εφη δὲ πατρι συντόμως Παντωλέων Λυμῶν βαρεῖα τῶν μεγιστάνων τινὰ Αρχοντα τὸν προύχοντα σὺν διδασκάλω ᾿Αλγοῦντα δεινῶς τὰς τοσαύτας ἡμέρας Ὑπηρετοῦμεν, ὄντες ἐν παλατίῳ, Εως τελείως τῶν ἀναγκαίων πόνων Η σφοδρότης έδειξεν ἡμερουμένη. Πατὴρ δακρύσας ηρέμησεν αὐτίκα Ἐντεῦθεν εὐθὺς πατρικῆς ἀπ' ἐσχάρας Τρανῶς διαπτὰς, ἔνδον οὐκ ἔχων φόβον, Πρὸς Εὐφρόσυνον τὸν διδάσκαλον θέων, "Ηδη γελώσης ἡμέρας χρυσοχρόου, Απεισιν, ἀστὴρ ἄλλος ὡς ἑωσφόρος. Ἰδὼν δὲ τοῦτον ήρετο προμηθέα *Ο Πανταλείων, ἡμερῶν ἑπτὰ δρόμος Εφευξεν ἐξ οὗ τήνδε τὴν σχολὴν λιπών. Ποῦ, εἰπὲ, μὴ κρύψης σύ με. Εχεις γάρ, οἶδα, τὴν φορὰν ἐλευθέραν. Αγρόν, προσεἶπεν, ἡμπολήσατ' ἀρτίως *Αλλος πατὴρ φέριστος, ᾧ καὶ προσμένων Σταλείς, παρ' αὐτῷ μὴ σφαλῶ πειρώμενος, Ἐκεῖθεν, ὅθεν γε τὰς νομὰς [ἰσ. μονάς] διατρίβω, Αροτρα και βούκεντρα καὶ βοηλάτας Κοσμῶν, ἐρευνῶν, τοῦ νέου προαστείου Ἔμεινον ἑπτὰ συμπονήσας ἡμέρας. Πολλῶν γὰρ ἀγρών κτημάτων θ᾽ ὑπὲρ φύσιν Καὶ παντὸς ἄλλου τιμιώτερος πέλει, [ὠνησάμην. Ο μοι ἄριστον δν τανῦν [ἰσ.όν μοι ἄρ. ὄντα νῦν] Ηκουσεν Εὐφρόσυνος. Έφραξε στόμα ...δὲ κάρτα Χριστὸν ἀμφιέννυσο Πρὸς εὐσέβειαν, πρὸς διόρθωσιν θέλω Παλινδρομῆσαι τὸν τεκόντα, καὶ πλάνην Ἐὰν βαθεῖαν· τοῦτο δὴ τὸ τοῦ λόγου [κάλων, Τοῦτόν γ' [γρ. ταύτην] ἐποίει πάντα κινήσας Πιστὸν γενέσθαι, πλειστάκις καὶ πολλάκις Γράφων, προτείνων, εὐσύνοπτα δόγματα, Ρήσεις προφητῶν μαρτυρούντων εὐλόγως Τὴν κοσμικὴν πλήρωσιν, ὡς ἐπεκράτει Δράκων ἀφύσσων τὸ βροτῶν ἀρευ... [Ισ. ολέθριον] Καὶ δῆτα τοῦτον καὶ φέρων ὁ Δεσπότης, Θεός περ ὧν, ἄσαρχος, άτρεπτος φύσιν. Όμως κυηθεὶς ἐκ πανάγνων αἱμάτων Μορφὴν δὲ δούλου προσλαβών [ἰσ. ἀνθρωπίνην] καὶ σάρκα θνητήν, ἀλλ' ἁμαρτίας δίχα, Σταυρῷ παγεὶς ήλοισιν ἐμπεπαρμένῳ Πάθη παθών, ὦ θαῦμα τὴν παθῶν λύσιν, Θνήσκει εκόντως, καὶ θανὼν ἐκουσίως, Αδου κατελθὼν εἰς πύλας, καὶ τῷ κράτει Τάφους ἀνοίξας τοὺς πάλαι κεκρυμμένους Νεκροὺς ἐγείρας, τοὺς χρόνῳ τεθαμμένους, Δῶρον προτάξας πατρικούς άνω δόμους. Τὸν χοῦν ἀνυψῶν καὶ μετάρσιον φέρων, Έτρωσε τὸν δράκοντα πληγῇ καιρίᾳ. Ἐκεῖνος αὐτός ἐστιν, ὃς μέλλει πάλιν *Ανωθεν ἥξειν τοῖς μιαιφόνοις λύκοις Καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι τοῦ δοῦναι δίκην Ω; δ' αὖ δικαίοις κἀγαθοῖς καὶ κοσμίοις Αληκτον εὖχο; καὶ τροφὴν ἀνωτέραν.
Sermone Pantaleo brevi dixit patri:
Morbo gravissimo optimatum quempiam,
Et principem illustrem dolentem maxime,
Ego et meus doctor dies septem ordine
In regio curavimus palatio,
Dum prorsus a cruciatibus sævissimis
Commitigata acerbitate quieverit.
His acquievit lacrymis fusis pater.
Ille hinc repente patrium linquens larem
Recta evolat, timore nullo percitus,
Ad Euphrosynum se magistrum conferens,
Ridente jam.die coloris aurei:
Ut stella Veneris alma clarus Lucifer.
Interrogavit doctor hominem providum:
O Pantaleo, curriculus en dierum abit
Septem, scholæ ex quo septa nostra deseris:
Quid rerum agebas? ne mihi id cela, obsecro';
Nam libera est, novi, tibi vitæ actio.
Agrum recens mercatus est (inquit) novus
Pater optimus, cui assiduus bæsi comes,
Adjunctus ipsi, ne ruant conamina,
In ædibus sedes ubi stabilii meas;
Aratra et aculeos, magistros et boum,
Scrutans et ornans prædia ante urbem sita.
Hic perstiti septem laborans per dies:
Nam plurimis agris et amplis prædiis,
Omnique re nec mancipi præstantius,
Est optimum illud, comparavi quod modo.
Euphrosynus audit hæc, et obturavit os.
Quando Deum Christum indui imo pectore,
Pietatis emendationisque ad viam
Recurrere optarem patrem, errore impio
Abjecto. Id expetebat; et, vulgo ut ferunt,
Funem movere cœpit omnem, quo parens
Evaderet fidelis, atque identidem
Proposuit ac scripsit patentia dogmata,
Præsagia et vatum probantum lucide
Mundi absolutionem; item ut potis fuit
Serpens venenum in cor virum transfundere.
Hoc summus auctor omnium et Dominus tulit;
Corpore carens natura et immutabilis,
Sanguinibus e castissimis cretus, Deus
Servi figuram cepit abjectam admodum,
Carnemque mortalem, sed a labe vacuam.
Fixus cruci, claviaque adactus ferreis,
Cruciatibus tortus (dolorum o remedium!)
Moritur lubenter, mortuus sponte et sua
Ad inferi venit fores, et robore
Tumulis apertis, en sepultos sæculis
Priscis, in illis excitat reconditos:
Pro munere offerens patris superas domos.
Pulvisculum extollens, et altum snblevans.
letu draconem sauciavit horrido.
Idem ille quoque venturus est iterum ex poli –
Cacumine accedens, cruenti quo lupi,
Erroribusque impliciti acerbiora dent
Supplicia: justis, elegantibus, probis,
Tribuet perennem gloriam et superum cibum.
Εφη δὲ πατρι συντόμως Παντωλέων •
Λυμῶν βαρεῖα τῶν μεγιστάνων τινὰ
Αρχοντα τὸν προύχοντα σὺν διδασκάλω
᾿Αλγοῦντα δεινῶς τὰς τοσαύτας ἡμέρας
Ὑπηρετοῦμεν, ὄντες ἐν παλατίῳ,
Εως τελείως τῶν ἀναγκαίων πόνων
Η σφοδρότης έδειξεν ἡμερουμένη.
Πατὴρ δακρύσας ηρέμησεν αὐτίκα
Ἐντεῦθεν εὐθὺς πατρικῆς ἀπ' ἐσχάρας
Τρανῶς διαπτὰς, ἔνδον οὐκ ἔχων φόβον,
Πρὸς Εὐφρόσυνον τὸν διδάσκαλον θέων,
"Ηδη γελώσης ἡμέρας χρυσοχρόου,
Απεισιν, ἀστὴρ ἄλλος ὡς ἑωσφόρος.
Ἰδὼν δὲ τοῦτον ήρετο προμηθέα
*Ο Πανταλείων, ἡμερῶν ἑπτὰ δρόμος
Εφευξεν ἐξ οὗ τήνδε τὴν σχολὴν λιπών.
Ποῦ, εἰπὲ, μὴ κρύψης σύ με.
Εχεις γάρ, οἶδα, τὴν φορὰν ἐλευθέραν.
Αγρόν, προσεἶπεν, ἡμπολήσατ' ἀρτίως
*Αλλος πατὴρ φέριστος, ᾧ καὶ προσμένων
Σταλείς, παρ' αὐτῷ μὴ σφαλῶ πειρώμενος,
Ἐκεῖθεν, ὅθεν γε τὰς νομὰς [ἰσ. μονάς] διατρίβω,
Αροτρα και βούκεντρα καὶ βοηλάτας
Κοσμῶν, ἐρευνῶν, τοῦ νέου προαστείου·
Ἔμεινον ἑπτὰ συμπονήσας ἡμέρας.
Πολλῶν γὰρ ἀγρών κτημάτων θ᾽ ὑπὲρ φύσιν
Καὶ παντὸς ἄλλου τιμιώτερος πέλει, [ὠνησάμην.
Ο μοι ἄριστον δν τανῦν [ἰσ.όν μοι ἄρ. ὄντα νῦν]
Ηκουσεν Εὐφρόσυνος. Έφραξε στόμα
...δὲ κάρτα Χριστὸν ἀμφιέννυσο
Πρὸς εὐσέβειαν, πρὸς διόρθωσιν θέλω
Παλινδρομῆσαι τὸν τεκόντα, καὶ πλάνην
Ἐὰν βαθεῖαν· τοῦτο δὴ τὸ τοῦ λόγου [κάλων,
Τοῦτόν γ' [γρ. ταύτην] ἐποίει πάντα κινήσας
Πιστὸν γενέσθαι, πλειστάκις καὶ πολλάκις
Γράφων, προτείνων, εὐσύνοπτα δόγματα,
Ρήσεις προφητῶν μαρτυρούντων εὐλόγως
Τὴν κοσμικὴν πλήρωσιν, ὡς ἐπεκράτει
Δράκων ἀφύσσων τὸ βροτῶν ἀρευ... [Ισ. ολέθριον]
Καὶ δῆτα τοῦτον καὶ φέρων ὁ Δεσπότης,
Θεός περ ὧν, ἄσαρχος, άτρεπτος φύσιν.
Όμως κυηθεὶς ἐκ πανάγνων αἱμάτων
Μορφὴν δὲ δούλου προσλαβών [ἰσ. ἀνθρωπίνην]
καὶ σάρκα θνητήν, ἀλλ' ἁμαρτίας δίχα,
Σταυρῷ παγεὶς ήλοισιν ἐμπεπαρμένῳ·
Πάθη παθών, ὦ θαῦμα τὴν παθῶν λύσιν,
Θνήσκει εκόντως, καὶ θανὼν ἐκουσίως,
Αδου κατελθὼν εἰς πύλας, καὶ τῷ κράτει
Τάφους ἀνοίξας τοὺς πάλαι κεκρυμμένους
Νεκροὺς ἐγείρας, τοὺς χρόνῳ τεθαμμένους,
Δῶρον προτάξας πατρικούς άνω δόμους.
Τὸν χοῦν ἀνυψῶν καὶ μετάρσιον φέρων,
Έτρωσε τὸν δράκοντα πληγῇ καιρίᾳ.
Ἐκεῖνος αὐτός ἐστιν, ὃς μέλλει πάλιν
*Ανωθεν ἥξειν τοῖς μιαιφόνοις λύκοις
Καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι τοῦ δοῦναι δίκην
Ω; δ' αὖ δικαίοις κἀγαθοῖς καὶ κοσμίοις
Αληκτον εὖχο; καὶ τροφὴν ἀνωτέραν.
Распознавание текста
col. 899–900page 47 of 98
PG 106:899Αρχων τε πάντων γηγενών... Κριτής φανεῖται..... Ζώντων τε νεκρών τ', ἐν ῥοπῇ ταχυδρόμῳ. Εἰσὶ γὰρ ὑμῶν ἀδρανεῖς θεοί, Πάτερ, Είδωλα χειρότευκτα δαιμόνων πλάνη, "Ωσπερ προφήτης είπεν, οξυδερκία, Τι οῦσιν ἐκλ οὐ ροτ χε.. Υπαρξις ὡς ἔχοντες, ὡς τε καὶ βάρος Γῆς εἰσι ἄρ᾽ εἰπὲ... Οἱ μὲν κάθηνται, καὶ καθήμενοι μάτην *Ανεισιν, οὐδ' ὡς· εἰ δὲ καὶ ὀρθοστάδην Εστηκότες μίμνουσιν ἐστηλωμένοι, Κλίνοντες ή κάμπτοντες οὐδόλως χάρα, Καὶ φωτὸς εὐ… καίπερ ἀντανάκλασιν Λαβὼν ἀφορμὰς τὰς ἀπελ... το Πατὴρ πρὸς αὐτὸν εὐσεβῶς ἀπεκρίθη Τὸ ῥῆμα τοῦτο δυσανάγνωστον πέλει Καὶ δύσκολον μάλιστα τοῖς ἁπλουστέροις. Λείπει τἄλλα. α'. Εἰς τὸν κύριον Νικηφόρον ' τὸν βασιλέα. Μὴ χρώμασι ποίκιλλε δεσπότου " θέαν, ᾿Αλλ' ἀδάμαντα, χρυσόν, ἄργυρον, λίθον, Χαλκόν τε καὶ σίδηρον ἁρμόσας ἅμα, Μόρφου τὸ σῶμα· καρδίαν μὲν χρυσέαν Πρώτιστα πλάττε, στέρνα λαμπροῦ δ' ἀργύρου, Χεῖρας δὲ χαλκοῦ καὶ σθένη βραχιόνων, Τὴν ἐξὺν ἀδάμαντος, ἐκ λίθου πόδας, Κνήμας δὲ καὶ τὰ νῶτα καὶ στεῤῥὸν κάραν, Τὸ πᾶν σιδηρά. Ταῦτά μοι ξενοτρόπως Μίξας τὰ πάντα καὶ κεράσας τῇ τέχνῃ, “Αγαλμα καινόν, αὐτόχυτον, ποικίλον, στη πρὸς αὐγας, Ενθα φλογμὸς ἡλίου, νους Ο Χιών τε καὶ χάλαζα καὶ κρυμού βία, Τούτοις τὸ σῶμα δεσπότου τού μοῦ τύπου. Αμφω δὲ χεῖρες ἐκτάδην ἡπλωμέναι Πρὸς τὴν ἔω μὲν δεξιὰ νικηφόρος, Πρὸς ἥλιον δὲ τὸν δύνοντα θατέρα, Γῆς ἄκρα δεικνύτωσαν, ὥσπερ Αυσόνων Οὐ συγχρόνους • ἔτεινε πέντε τοὺς ὅρους, Τούτοις ἀπεικόνιζε σῶμα δεσπότου. Ψυχῆς δὲ κάλλος καὶ φρόνημα καὶ τρόπους, Οὐ πλοῦτος ύλης, οὐδὲ κάλλος ἐκ τέχνης, Ἀλλ᾽ εἰ τὸ κάλλος καὶ τὸ πλῆθος ἀστέρων Εἰς ἐν συνελθὸν καὶ κερασθὲν σὺν τέχνῃ Ρυέν τε ρυθμῷ πρὸς μέρη τε καὶ μέλη 4 δεσπον σὺν χρό
Αρχων τε πάντων γηγενών...
Κριτής φανεῖται.....
Ζώντων τε νεκρών τ', ἐν ῥοπῇ ταχυδρόμῳ.
Εἰσὶ γὰρ ὑμῶν ἀδρανεῖς θεοί, Πάτερ,
Είδωλα χειρότευκτα δαιμόνων πλάνη,
"Ωσπερ προφήτης είπεν, οξυδερκία,
Τι οῦσιν ἐκλ οὐ ροτ χε..
Υπαρξις ὡς ἔχοντες, ὡς τε καὶ βάρος
Γῆς εἰσι ἄρ᾽ εἰπὲ...
Princeps is exstat omnium mortalium,·
Viventium atque mortuorum, momine
Celerrimo judex videbitur gravis.
Οἱ μὲν κάθηνται, καὶ καθήμενοι μάτην
*Ανεισιν, οὐδ' ὡς· εἰ δὲ καὶ ὀρθοστάδην
Εστηκότες μίμνουσιν ἐστηλωμένοι,
Κλίνοντες ή κάμπτοντες οὐδόλως χάρα,
Καὶ φωτὸς εὐ… καίπερ ἀντανάκλασιν
Λαβὼν ἀφορμὰς τὰς ἀπελ... το
Πατὴρ πρὸς αὐτὸν εὐσεβῶς ἀπεκρίθη
Τὸ ῥῆμα τοῦτο δυσανάγνωστον πέλει
Καὶ δύσκολον μάλιστα τοῖς ἁπλουστέροις.
Λείπει τἄλλα.
Sunt nempe dii vestri imbecilli, mi parens,
Idola ficta manibus, astu dæmonum
Ut perspicax propheta quondam dixerat.
Quid namqae sunt, nisi quædam inanes fabricæ,
Quæ stant eadem qua locatæ sunt basi
Telluris annon pondus hoc inutile est?
Hi consident dii, verum inaniter sedent
Nec deinde surgunt: sique recto sint statu,
Sic permanent Gxi ut columnis stabilibus:
Nec vertebras flectunt, nec inclinant caput.
El lucis exsortes, tametsi in luce sint.
Sic instruendi patris ansas arripit.
Parens pie nato hocce responsum dedit:
Ilic sermo percipi nequit sat commode,
Et arduus rudibus adhuc est maxime.
Deerant reliqua in archetypo.
UT FERUNT,
CARMINA VARIA ARGUMENTI SACRI VEL HISTORICI.
(J.-A. CRAMER, Anecdota Græca, ex codd. Paris., tom. IV, p. 265, cod. 552, Suppl.)
α'. Εἰς τὸν κύριον Νικηφόρον ' τὸν βασιλέα.
Μὴ χρώμασι ποίκιλλε δεσπότου " θέαν,
᾿Αλλ' ἀδάμαντα, χρυσόν, ἄργυρον, λίθον,
Χαλκόν τε καὶ σίδηρον ἁρμόσας ἅμα,
Μόρφου τὸ σῶμα· καρδίαν μὲν χρυσέαν
Πρώτιστα πλάττε, στέρνα λαμπροῦ δ' ἀργύρου,
Χεῖρας δὲ χαλκοῦ καὶ σθένη βραχιόνων,
Τὴν ἐξὺν ἀδάμαντος, ἐκ λίθου πόδας,
Κνήμας δὲ καὶ τὰ νῶτα καὶ στεῤῥὸν κάραν,
Τὸ πᾶν σιδηρά. Ταῦτά μοι ξενοτρόπως
Μίξας τὰ πάντα καὶ κεράσας τῇ τέχνῃ,
“Αγαλμα καινόν, αὐτόχυτον, ποικίλον,
στη πρὸς αὐγας, Ενθα φλογμὸς ἡλίου,
1. In dominum Nicephorum imperatorem.
Ne coloribus effigiem domini varies, sed adamanten, aurum, argentum, lapidem, as et ferrum simul
conjunge. Finge aulem corpus: cor quidem aureum primo efforma, pectus e fulgenti argento, manus autem et valida brachia ex ære, lumbos ex
adamante, pedes e lapide, crura, terga et firmum
caput, omnia e ferro. Omnibus mistis et arte adaplatis, statuam novam, undique collatam, variam,
siste ad lucem, ubi ardor solis est, nix, grando et
$
Nicephorus Irenes successor ineunte sæc. ix.
νους cod.
Ο Χιών τε καὶ χάλαζα καὶ κρυμού βία,
Τούτοις τὸ σῶμα δεσπότου τού μοῦ τύπου.
Αμφω δὲ χεῖρες ἐκτάδην ἡπλωμέναι·
Πρὸς τὴν ἔω μὲν δεξιὰ νικηφόρος,
Πρὸς ἥλιον δὲ τὸν δύνοντα θατέρα,
Γῆς ἄκρα δεικνύτωσαν, ὥσπερ Αυσόνων
Οὐ (sic) συγχρόνους • ἔτεινε πέντε τοὺς ὅρους,
Τούτοις ἀπεικόνιζε σῶμα δεσπότου.
Ψυχῆς δὲ κάλλος καὶ φρόνημα καὶ τρόπους,
Οὐ πλοῦτος ύλης, οὐδὲ κάλλος ἐκ τέχνης,
Ἀλλ᾽ εἰ τὸ κάλλος καὶ τὸ πλῆθος ἀστέρων
Εἰς ἐν συνελθὸν καὶ κερασθὲν σὺν τέχνῃ
Ρυέν τε ρυθμῷ πρὸς μέρη τε καὶ μέλη
glaciei rigor, his corpus mei domini effinge. Duæ
autem manus extensæ porrigantur. Versus orientem dextra victoriam gerens, ad solem vero occidentem sinistra, terræ extremitates indicent; nt
Ausoniorum non contemporaneos extendit quinque
limites, his Ogura corpus domini. Animæ autem
pulchritudinem, et prudentiam, et mores, nec ma -
teriæ pretium, nec forma ex arte, sed si pulchritudo
et multitudo astrorum in unum collecta, et arte
conjuncta, et rite infusa per partes et membra in
4 δεσπον cod
cum e super imposito.· σὺν χρό
Распознавание текста
Miscellaneous Poems of Sacred or Historical SubjectCarmina varia. argumenti sacri vel historici
col. 901–902page 48 of 98
Carmen I
PG 106:901Εν συντελοίη φωτί ποικιλοτρόῳ, Μόρφωμα καινόν, ὄψιν ἀστραπηβόλον, Μόλις τὸ λαμπρὸν εἰκάσειαν τοῦ τρόπου, Καὶ τὸ φῶς τοῦ νοῦ πᾶσαν ἀστράψαν χθόνα. ᾿Αλλ' ἄσπασαι μὲν τὸν σύναρχον, φωσφόρε. Ης γὰρ κατάρχεις, ἦρξεν εἶδεν ἣν τρέχεις. Σὺ δ', οὐρανέ, τρόπαια δεσπότου γράφε. Νίκας γὰρ αὐτοῦ, τὸν πλάτος χωρεί μόνον. Ἐξ ἀστέρων στέφη δὲ πλέξας ποικίλα, Καὶ δεξιὰν τὴν τοῦδε καὶ κάραν στέφε. β'. Εἰς τὸν κύριον 'Ιωάννην τὸν βασιλέα ἐπιτύμβια. Ενταῦθά μοι στὰς μικρόν, ὦ ξένε, χρόνον, Καὶ προσβαλὼν φίλοικτον ὄμμα τῷ τάφῳ, Κλαῦσον τὰ θνητα, τὰς ἐμὰς βλέπων τύχας, Καὶ σπένδε θερμόν δάκρυόν μοι κειμένῳ. Ἐγὼ πατρὸς φὺς εὐγενοῦς ἐξ ὀσφύος, Βλάστημα ρίζης, πτόρθος ισχύος γέμων, Πολλῷ παρῆλθον φύντας εἰς εὐτολμίαν Οὔπω γὰρ ἦν παῖς, καὶ φρενῶν εὐανδρία Ηστραπτον ὅπλοις, ἐν μέσῃ γῇ * βαρβάρων. Οὔπω μὲν ἱππεὺς, ἀλλ' ἀριστεὺς ἦν ἅμα. οὔπω δὲ πυρσοῖς ἐσκίαζον τὴν γένυν Πρώτοις ιούλοις, ἀλλ' ἐπλήρουν τὴν χθόνα Ἐμῶν τροπαίων, πᾶσαν ήνπερ Ευφράτης Κύκλῳ διαῤῥεῖ, καὶ περιῤῥέει Τίγρις. Ἐμὰς ὁ Χαβδάν χείρας έφριξε μόνος. Τὴν ἵππον ηὐτρεπισεν εἰς φυγὴν ᾿Αραψ. Ἐγὼ διδάσκω πρῶτος Αὐτόνων γένος Στῆναι πρὸς ἀστράπτουσαν αὐγὴν τοῦ ξίφους, Κράνος τε καὶ πρόσωπον ἐχθρῶν ἐν μάχαις. Εμὴ μάχαιρα καιρὸν οὐκ εἶχε μάχης. Οὐκ εἶχον ἔργον χείρες αὗται πολλάκις, ᾿Αλλ' ἐξαφῆκεν έντρομα πρὸς γῆν ξίφος. *Οπλων δὲ χρῆσις, εὕρεσις νεωτέρων, Καὶ σχῆμα λαμπρὸν τῶν ἐμῶν παιδευμάτων, Πέφυκεν ἔργον τῶν ἐμῶν τολμημάτων. Οὐ σῶμα θνητὸν οὐδὲ τρωτὸν ἐν μάχαις Αὐτουργὸν ἂν δόξειεν, ἀλλ' εἴ τις φύσις *Αῦλος ἄλλη καὶ βροτῶν ὑπερτέρα. Εω; μὲν οὖν ἦν δεξιὰ σκέπουσά με *Ανωθεν, ηρίστευον, ήνθουν, έκράτουν, Πᾶσαν μικροῦ τέθεικα δούλην τῷ κράτει, Ην ἐξανίσχων ἥλιος πρώτος φλέγει. Ἐπεὶ δ᾽ ἔμως με τῆς κακίστης ἐν βίῳ Τυραννίδος κατέσχε, φεῦ δυσβουλίας! Καὶ δεξιὰν ἔμαξα καὶ σκήπτρον κράτους Ηρπασα, πύργον συγγενῆ κατασπάσας. Τἀντεῦθεν, οἴμοι! ποῖα, καὶ πῶς ἂν φράσω; Πρῶτον μὲν ἔνδον ή κατήγορος φύσις Πικροῖ, ἐκέντει νύγμασι τὴν καρδίαν. Εκοπτόμην ἔσωθεν, ἐσπαραττόμην, Δεινὸν δικαστὴν τὴν συνείδησιν φέρων. Έπειτα πάντας τοὺς ὑπηκόους τρέμων, Ψευδεῖς ὀνείρους καὶ σκιὰς ὑποβλέπων, Πικρὸν, πολυστένακτον, ήντλουν τὸν βίον, Λαγὼ βίον ζῶν, ὁ πρὶν ἄτρομος λέων. Ζήσας δὲ πικροὺς καὶ βραχεῖς τάλας χρόνους, Φεῦ! τῷ τριπήχει νῦν κατωκίσθην τάφψ. Κείμαι δὲ νεκρός, ὁ πτερωτός ιππότης. Ο πρὶν δὲ χρυσαῖς ἐκπρεπής πανοπλίαις, τῇ
Εν συντελοίη φωτί ποικιλοτρόῳ,
Μόρφωμα καινόν, ὄψιν ἀστραπηβόλον,
Μόλις τὸ λαμπρὸν εἰκάσειαν τοῦ τρόπου,
Καὶ τὸ φῶς τοῦ νοῦ πᾶσαν ἀστράψαν χθόνα.
᾿Αλλ' ἄσπασαι μὲν τὸν σύναρχον, φωσφόρε.
Ης γὰρ κατάρχεις, ἦρξεν εἶδεν ἣν τρέχεις.
Σὺ δ', οὐρανέ, τρόπαια δεσπότου γράφε.
Νίκας γὰρ αὐτοῦ, τὸν πλάτος χωρεί μόνον.
Ἐξ ἀστέρων στέφη δὲ πλέξας ποικίλα,
Καὶ δεξιὰν τὴν τοῦδε καὶ κάραν στέφε.
β'. Εἰς τὸν κύριον 'Ιωάννην τὸν βασιλέα
ἐπιτύμβια.
Ενταῦθά μοι στὰς μικρόν, ὦ ξένε, χρόνον,
Καὶ προσβαλὼν φίλοικτον ὄμμα τῷ τάφῳ,
Κλαῦσον τὰ θνητα, τὰς ἐμὰς βλέπων τύχας,
Καὶ σπένδε θερμόν δάκρυόν μοι κειμένῳ.
Ἐγὼ πατρὸς φὺς εὐγενοῦς ἐξ ὀσφύος,
Βλάστημα ρίζης, πτόρθος ισχύος γέμων,
Πολλῷ παρῆλθον φύντας εἰς εὐτολμίαν·
Οὔπω γὰρ ἦν παῖς, καὶ φρενῶν εὐανδρία
Ηστραπτον ὅπλοις, ἐν μέσῃ γῇ * βαρβάρων.
Οὔπω μὲν ἱππεὺς, ἀλλ' ἀριστεὺς ἦν ἅμα.
οὔπω δὲ πυρσοῖς ἐσκίαζον τὴν γένυν
Πρώτοις ιούλοις, ἀλλ' ἐπλήρουν τὴν χθόνα
Ἐμῶν τροπαίων, πᾶσαν ήνπερ Ευφράτης
Κύκλῳ διαῤῥεῖ, καὶ περιῤῥέει Τίγρις.
Ἐμὰς ὁ Χαβδάν χείρας έφριξε μόνος.
Τὴν ἵππον ηὐτρεπισεν εἰς φυγὴν ᾿Αραψ.
Ἐγὼ διδάσκω πρῶτος Αὐτόνων γένος
Στῆναι πρὸς ἀστράπτουσαν αὐγὴν τοῦ ξίφους,
luce coacervata et diversa coloribus; compositum
hoc novum, in oculos fulgura mittens, vix morum splendorem referret, et lucem mentis omnem
orbem illuminantem. Sed collegam tuum compleclere, Lucifer; qua enim regnas, regnat; vidit quod
perlustras. Tu autem, o cœlum, domini tropæa
exscribe: ejus enim victorias tua sola immensitas capit. stellis coronam variam intexens dexteram et
caput ejus corona.
- Κράνος τε καὶ πρόσωπον ἐχθρῶν ἐν μάχαις.
Εμὴ μάχαιρα καιρὸν οὐκ εἶχε μάχης.
Οὐκ εἶχον ἔργον χείρες αὗται πολλάκις,
᾿Αλλ' ἐξαφῆκεν έντρομα πρὸς γῆν ξίφος.
*Οπλων δὲ χρῆσις, εὕρεσις νεωτέρων,
Καὶ σχῆμα λαμπρὸν τῶν ἐμῶν παιδευμάτων,
Πέφυκεν ἔργον τῶν ἐμῶν τολμημάτων.
Οὐ σῶμα θνητὸν οὐδὲ τρωτὸν ἐν μάχαις
Αὐτουργὸν ἂν δόξειεν, ἀλλ' εἴ τις φύσις
*Αῦλος ἄλλη καὶ βροτῶν ὑπερτέρα.
Εω; μὲν οὖν ἦν δεξιὰ σκέπουσά με
*Ανωθεν, ηρίστευον, ήνθουν, έκράτουν,
Πᾶσαν μικροῦ τέθεικα δούλην τῷ κράτει,
Ην ἐξανίσχων ἥλιος πρώτος φλέγει.
Ἐπεὶ δ᾽ ἔμως με τῆς κακίστης ἐν βίῳ
Τυραννίδος κατέσχε, φεῦ δυσβουλίας!
Καὶ δεξιὰν ἔμαξα καὶ σκήπτρον κράτους
Ηρπασα, πύργον συγγενῆ κατασπάσας.
Τἀντεῦθεν, οἴμοι! ποῖα, καὶ πῶς ἂν φράσω;
Πρῶτον μὲν ἔνδον ή κατήγορος φύσις
Πικροῖ, ἐκέντει νύγμασι τὴν καρδίαν.
Εκοπτόμην ἔσωθεν, ἐσπαραττόμην,
Δεινὸν δικαστὴν τὴν συνείδησιν φέρων.
Έπειτα πάντας τοὺς ὑπηκόους τρέμων,
Ψευδεῖς ὀνείρους καὶ σκιὰς ὑποβλέπων,
Πικρὸν, πολυστένακτον, ήντλουν τὸν βίον,
Λαγὼ βίον ζῶν, ὁ πρὶν ἄτρομος λέων.
Ζήσας δὲ πικροὺς καὶ βραχεῖς τάλας χρόνους,
Φεῦ! τῷ τριπήχει νῦν κατωκίσθην τάφψ.
Κείμαι δὲ νεκρός, ὁ πτερωτός ιππότης.
Ο πρὶν δὲ χρυσαῖς ἐκπρεπής πανοπλίαις,
2. In dominum Joannem imperatorem Epitaphium.
Uic mihi stans parvo tempore, viator, et clementem oculum in tumulum convertens, defle mortalia, meas fortunas videns, et ardentem lacrymam
irrora jacenti. Ego nobilis patris e renibus natus,
radicis stirpes, robore valens slipes, multo mortalibus fortitudine præstiti. Nondum enim eram
puer, et animi audacia emicabam armis, per mediam Barbarorum terram. Nondum eques, sed militum princeps jam eram. Nondum flavi pili priores genas adumbrabant, sed replebam terram meis
tropæis, totam, quam Euphrates circumfluit et
Tigris circumagitur. Meas Cabdan solas exhorruit
manus, equam in 'fugam convertit Arabs. Ego doceo primus Auseniorum genus stare adversus ful904
gurantem gladii nitorem, galeamque et faciem hostium in prœliis. Non habuerunt opus manus istæ
frequenter, sed tremebunda agmina projecit in humum gladius. Armorum vero peritia, novorum invendio, et egregium decus meorum præceptorum opus
fuit meorum facinorum. Non mortale corpus nec
vulnerabile in præliis se exponens putavissent, sed
quali natura præditum immateriali et humana superiore. Quamdiu ergo fuit dextera Excelsi me
protegens, præcellebam, florebam, vincebam; omnes brevi sub ditione servas redegi, quas sol oriens
primus gentes illuminat. Cum autem amor tyrannidis in vita pessimæ me possedit, proh funestum consilium! dextram cruentavi, imperii sceptrum rapui,
in turrim cognatum conjeci. Inde, heu mihi I quæ et
quomodo loquerer? Primum quidem intus accusatrix natura acerbis cor aculeis pungebat. Interius
cruciabar, dilacerabar, savum tortorem conscientiam gerens. Deinde omnes subditos timens, mendacia somnia et umbras suspiciens, amaram, flebilem
vitam sustinebam, leporis vita vivens, qui prius intrepidus eram leo. Postquam autem vixi amaros el
breves miser annos, heu! nunc triplici inclusus sum
sepulcro. Jaceo mortuus, qui alatus fui eques; qui
: Joannes Stauracius, Nicephori I filius, anno 803 in pralio contra Bulgaros occisus. * τῇ pro γt cod.
. Sic cod.
Распознавание текста
Poem IICarmen II
col. 903–904page 49 of 98
PG 106:903Ελικτὸς ἄρτι, νεκρικῶς ἐσταλμένο; Ο δοὺς δὲ νίκας τὰς ἐμὰς ᾠδὰς λύραις, Νῦν παίγνιον, φεῦ! κωμικῶν ἀθυρμάτων. Εμῶν δὲ χειρῶν ἡ πυρὸς πρὶν ὀξύτης, Στέρνων τε τούτων θυμοειδής στερρότης, Ψυχρὰ κόνι; νῦν καὶ σαπρὰ δυσωδία. Ανθους δ' ἐκεῖνο καὶ τὸ κάλλος ἐῤῥύη Στολαὶ δὲ λαμπραί σχῆμα σεμνὸν τοῦ κράτους, Καὶ σκήπτρον καὶ τὸ στέμμα καὶ χρυσούς θρόνος Εῤῥει τὰ πάντα· σὴ δὲ φρικτή μου μόνη Φρικτή, δικαστὰ καὶ βασιλεῦ μου, μένει, Πρὸς πᾶσι τούτοις, τῷ κατακρίτῳ κρίσις. Αλλ' λεών μοι σπλάγχνον ἐν δίκῃ νέμοις Καὶ γὰρ Μανασσῆ, πᾶν τὸ πλῆθος σφαλμάτων Νικᾷ τὸ πλῆθος ἀστέρων, κἂν τὴν ψάμμον, Σιν πλάσμα κἀγώ, πλάσμα καὶ τῶν δακτύλων. Υ. Θρηνῶν τὸ κοινὸν τῶν βροτῶν τέλος, ξένε, Καινόν τι δυστύχημα θρήνει καὶ πάθος, Κρύπτον παλαιὰ δυστυχημάτων πάθη Μήτηρ θανοῦσα, παῖδα νῦν τεθνηκότα Ον γαστρὸς ἔνδον εξέθρεψε πριν βρέφος, ῦν ἐκράτει πρὶν μητρικαῖς ἐν ὠλέναις, Εχει λαβοῦσα νεκρὸν ἐν ταῖς ἀγκάλαις. Εἰς τύμβος αὐτοῖς κοινός, ὡς γαστήρ μέσ. Κοινὴ δὲ μήτηρ, μητρὸς ἡ γῆ καὶ τέκνου Αρκεῖ μαλάξαι καὶ λίθων σκληρὰν φύσιν Καὶ ταῦτα πάντως· πλὴν τὸ πικρὸν τοῦ πάθους Οὔπω λέλεκται, κἄν τις ἴδῃ δακρύῃ. Η μὲν γὰρ ἀνδρὶ συζυγεῖσα πρὸς γάμον, Ούπερ τὸ κάλλος πᾶσαν ἔδυνε φρένα, Κράτους δὲ φήμη πᾶσαν ἐπλήρου χθόνα, Εργον μαχαίρας εἶδεν αὐτὸν καὶ ξίφους. Τοσοῦτον * συζήσασα τῷ πεφιλμένῳ "Οσον φυῆναι πρωτογέννητον κλάδων, Καὶ σὺν στεναγμοίς προσβλέπουσαν τῷ τέχν Μνήμην ἐκείνου τοῦ παθήματος φέρειν Αμφω καταστένουσαν ἐκ θρηνημάτων Πῆ μὲν τὸ τέκνον πατρὸς ὀρφανισμένον, Πῆ δ᾽ αὖ γ' ἑαυτὴν ἀνδρὸς ἐστερημένην. () δ' ἐκφὺς αὐτῇ πρῶτος, ἢ μᾶλλον μόνος, ᾿Αναδραμὼν ὡς ἔρνος ὡραῖος νέος, Ἐπεὶ πρὸς ὥραν ἧκεν ἀκμῆς καὶ γάμου, Ηψε δὲ λαμπράς λαμπάδας γαμηλίους, Εὐθὺς μὲν ἑστέρητο καὶ τοῦ συζύγου Μηδ' ἐκφυέντος παιδὸς ἀντὶ μητέρος. Η Ζήσας δὲ λοιπόν μικρὸν ἄζυγος χρόνον, Ἐπεὶ μετ' ἀνδρῶν συγκατηριθμημένος Πρώτοις βούλοις ἐσκίαζε την γένυν, Καὶ κάλλος ἦνθει, καὶ προσώπου τερπνότης Ηριζε φαιδρότητι τῇ τῶν ἀστέριον, Αφνω βαρείᾳ καὶ δυσαντήτῳ νόσῳ Ἐπὶ ξένης γῆς ἐκκόπτεται βίου Δωρος, οἴμοι! καὶ πρὸ καιροῦ τῆς τρύγης Καὶ μητρὶ κοινὸν συγκατῴκησε τάφον Διπλοῦν τὸ πένθος τῶν στεναγμῶν καὶ γόων Τῇ μητρὶ μητρὸς καὶ διπλᾶς λιπών φλόγας, "Ητις τὸ τέκνον καὶ τὸ τοῦ τέκνου τέκνον Ἰδοῦσα κοινῷ νῦν λίθῳ κεκρυμμένα, *Αλλης Νιόβης δυστυχούς έλκει βίον, Πικρὸν, πολυστένακτον, ἀντλοῦσα χρόνον. 'Αλλ', ὦ κάτοικοι τοῦδε τοῦ λαμπρού δόμου, τοσούτο
!
£05
Ελικτὸς ἄρτι, νεκρικῶς ἐσταλμένο;·
Ο δοὺς δὲ νίκας τὰς ἐμὰς ᾠδὰς λύραις,
Νῦν παίγνιον, φεῦ! κωμικῶν ἀθυρμάτων.
Εμῶν δὲ χειρῶν ἡ πυρὸς πρὶν ὀξύτης,
Στέρνων τε τούτων θυμοειδής στερρότης,
Ψυχρὰ κόνι; νῦν καὶ σαπρὰ δυσωδία.
Ανθους δ' ἐκεῖνο καὶ τὸ κάλλος ἐῤῥύη
Στολαὶ δὲ λαμπραί σχῆμα σεμνὸν τοῦ κράτους,
Καὶ σκήπτρον καὶ τὸ στέμμα καὶ χρυσούς θρόνος·
Εῤῥει τὰ πάντα· σὴ δὲ φρικτή μου μόνη
Φρικτή, δικαστὰ καὶ βασιλεῦ μου, μένει,
Πρὸς πᾶσι τούτοις, τῷ κατακρίτῳ κρίσις.
Αλλ' λεών μοι σπλάγχνον ἐν δίκῃ νέμοις·
Καὶ γὰρ Μανασσῆ, πᾶν τὸ πλῆθος σφαλμάτων
Νικᾷ τὸ πλῆθος ἀστέρων, κἂν τὴν ψάμμον,
Σιν πλάσμα κἀγώ, πλάσμα καὶ τῶν δακτύλων.
Υ.
Θρηνῶν τὸ κοινὸν τῶν βροτῶν τέλος, ξένε,
Καινόν τι δυστύχημα θρήνει καὶ πάθος,
Κρύπτον παλαιὰ δυστυχημάτων πάθη -
Μήτηρ θανοῦσα, παῖδα νῦν τεθνηκότα
Ον γαστρὸς ἔνδον εξέθρεψε πριν βρέφος,
ῦν ἐκράτει πρὶν μητρικαῖς ἐν ὠλέναις,
Εχει λαβοῦσα νεκρὸν ἐν ταῖς ἀγκάλαις.
Εἰς τύμβος αὐτοῖς κοινός, ὡς γαστήρ μέσ.
Κοινὴ δὲ μήτηρ, μητρὸς ἡ γῆ καὶ τέκνου·
Αρκεῖ μαλάξαι καὶ λίθων σκληρὰν φύσιν
Καὶ ταῦτα πάντως· πλὴν τὸ πικρὸν τοῦ πάθους
Οὔπω λέλεκται, κἄν τις ἴδῃ δακρύῃ.
Η μὲν γὰρ ἀνδρὶ συζυγεῖσα πρὸς γάμον,
Ούπερ τὸ κάλλος πᾶσαν ἔδυνε φρένα,
Κράτους δὲ φήμη πᾶσαν ἐπλήρου χθόνα,
Εργον μαχαίρας εἶδεν αὐτὸν καὶ ξίφους.
Τοσοῦτον * συζήσασα τῷ πεφιλμένῳ
"Οσον φυῆναι πρωτογέννητον κλάδων,
Καὶ σὺν στεναγμοίς προσβλέπουσαν τῷ τέχν
Μνήμην ἐκείνου τοῦ παθήματος φέρειν·
Αμφω καταστένουσαν ἐκ θρηνημάτων·
Πῆ μὲν τὸ τέκνον πατρὸς ὀρφανισμένον,
Πῆ δ᾽ αὖ γ' ἑαυτὴν ἀνδρὸς ἐστερημένην.
() δ' ἐκφὺς αὐτῇ πρῶτος, ἢ μᾶλλον μόνος,
᾿Αναδραμὼν ὡς ἔρνος ὡραῖος νέος,
Ἐπεὶ πρὸς ὥραν ἧκεν ἀκμῆς καὶ γάμου,
Ηψε δὲ λαμπράς λαμπάδας γαμηλίους,
Εὐθὺς μὲν ἑστέρητο καὶ τοῦ συζύγου
Μηδ' ἐκφυέντος παιδὸς ἀντὶ μητέρος.
Η Ζήσας δὲ λοιπόν μικρὸν ἄζυγος χρόνον,
Ἐπεὶ μετ' ἀνδρῶν συγκατηριθμημένος
Πρώτοις βούλοις ἐσκίαζε την γένυν,
Καὶ κάλλος ἦνθει, καὶ προσώπου τερπνότης
Ηριζε φαιδρότητι τῇ τῶν ἀστέριον,
Αφνω βαρείᾳ καὶ δυσαντήτῳ νόσῳ
Ἐπὶ ξένης γῆς ἐκκόπτεται βίου •
Δωρος, οἴμοι! καὶ πρὸ καιροῦ τῆς τρύγης
Καὶ μητρὶ κοινὸν συγκατῴκησε τάφον·
Διπλοῦν τὸ πένθος τῶν στεναγμῶν καὶ γόων
Τῇ μητρὶ μητρὸς καὶ διπλᾶς λιπών φλόγας,
"Ητις τὸ τέκνον καὶ τὸ τοῦ τέκνου τέκνον
Ἰδοῦσα κοινῷ νῦν λίθῳ κεκρυμμένα,
*Αλλης Νιόβης δυστυχούς έλκει βίον,
Πικρὸν, πολυστένακτον, ἀντλοῦσα χρόνον.
'Αλλ', ὦ κάτοικοι τοῦδε τοῦ λαμπρού δόμου,
autea aureis decorabat panopliis, mox involutus Cloris pars acerbior nondum exposita est, quamvis
mortuorum ornatus gero, qui dedi meas victorias
celebrandas lyra, nunc ludibrium, hout theatralium
Indorum. Mearum manuum igneus nuper vigor,
pectoris istius animesum robur, nunc frigidas pulvis et putidus fœtor: floris pulchritudo ista evamuit. Fulgentes togæ, egregius imperii apparatus,
sceptrumn, diadema, aureus thronus, omnia evanuerunt. Tuum vero tremendum mihi solum trenendum, o judex et rex meus, manet, post hæc
omnia, jam condemnato, judicium. Sed miseratas
mihi viscera in judicio exhibe; ut Manasse regi;
licet multitudo scelerum superet stellarum mukitu -
dinem et arenas maris, tuum opus ego quoque,
opusque digitorum tuorum.
Deflens communem mortalium finem, viator, novum quoddam infortunium et dolorem defle, velerum infortuniorum dolores vincentem. Mater mortua, filium nunc mortuumn, quem antea intra uterum infantem aluit, quem antea maternis ulnis gestabat, tenet mortuum brachiis amplectens. Unus
his communis tumulus, ut venter unus, communisque mater, matris et filii terra: hæc omnia sufliciunt lapidum duram naturam mollire; attamen do-
• τοσούτο cod.
PATROL. GR. CVI.
qui viderit lacrymetur. Nam viro nuptiarum fœdere
juncta, cujus pulchritudo fomnem animam deleciabat, victoriarum faina totum replebat orbem, victimam gladii vidit illum et ensis; tantum
vixerat cum amato conjuge ut primogenitum sureułum produceret. Et cum gemitibus natum aspicientem, ferre oportebat hujus infortunii memoriam,
ambos lacrymis deplorantem. Hic quidem natus,
patre orbatum, illic vero seipsam viro viduatam.
Ille autem quem primum peperit, aut potius unicum, crescens ut pulchra et tenera planta, cum ad
ætatem venit adolescentiæ et nuptiarum, accenditque fulgentes hymenæi tædas, statim viduatus est
conjuge, nullo relicto pro matre puero. Vivens autem
postea brevem sine conjugio vitam, cum jam viris
annumeratus primis adumbraret pilis genas, et
forma floreret et vultus gratia, nitoreque astrorum
nitorem vinceret, repente gravi et intolerabili morbo
in terra aliena e vita tollitur, ante diem, heu! et tempus maturitatis, et matris commune habitavit sepu!-
crum.Duplicem lacrymarum et gemituum luctumifmatris matri linquebat et duplicem dolorem, quæ filium
et filii filium videns communi nunc lapide reconditos, alterius Niobes miseram vitam trahit, amarum,
Распознавание текста
Poem IIICarmen III
col. 905–906page 50 of 98
PG 106:905Χορός φιλάγνων πανθέων 10 σεμνοτρόπων, Ὁ μὲν τεθνηκὼς δεξιοῦται πλουσίοις Ὑμᾶς ταλάντοις, ὡς ἂν αὐτοῦ τὸν τάφον Συχναῖς ἐπισκέπτοισθε 4 λαμπαδουχίαις. Ὑμῶν δὲ μήτις τόνδε κινήσοι λίθου, Μηδὲ φθονήσοι τῆσδε της συσκηνίας. Μόνους δὲ κρύπτοι παΐδα καὶ τὴν μητέρα Ως ἂν καθὼς πᾶν ἔσχεν ἡ μήτηρ νέα, τιὕτω πάλιν θανοῦσα, συμμένη μόνῳ. Εἰ δὲ πρὸς οὐδὲν τόνδε θείς τις 38 τὸν νόμον, Κινεῖν ἔλοιτο τόνδε τὸν κοινὸν λίθον, Τὸ τῆς Προνοίας όμμα τιμωρόν λάβοι, Καὶ πῦρ γεέννης, καὶ τὸ τῆς δίκης ξίφος. 8. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου. Σαῖς ἡγκαλίζου πριν με χερσί, Παρθένε, Θηλῆς δὲ τῆς ἔσπασα μητρικὸν γάλα. Τὸ πνεῦμά σου νῦν αὐτὸς ἡγκαλισμένος, Τὸ σῶμα πέμπω πρὸς τρυφῆς τὸ χωρίον. ε'. Εἰς τὴν ἀπόστασιν. Νῦν, οὐρανέ, στάλαξον ομόρους αἱμάτων Αὴρ, ἐπενδύθητι πένθιμον σκότος Η γῆ, καταξάνθητι καὶ ῥάγηθι μοι, Κόψον τὰ δένδρα, ρίψον οἷαι βοστρύχους, Ολην στολήν μέλαιναν ἀντὶ τῆς χλόης, Τὸ σὸν πρόσωπον αμφιέσασα, στένε. Τὸ συγγενὲς μὲν αἷμα πᾶσαν τὴν Εω Πρῶτον μένει, καὶ μερίζεται ξίφος Τὰ συμφυῆ, φεῦ 1 καὶ γένη τε καὶ μέλη. Πατὴρ μὲν ὀργῇ πρὸς σφαγὴν τῶν φιλτάτων Καὶ δεξιὰν παῖς πατρικῷ χραίνει φόνῳ Αἴρει δὲ καὶ μάχαιραν, ὦ πικροῦ πάθους! ᾿Ανὴρ ἀδελφὸς εἰς ἀδελφοῦ καρδίαν Η γῆ δὲ πολλοῖς συσπαραχθεῖσα τρόμους, Κάτω δονείται, καὶ κεραυνῶν αἱ φλόγες Ανωθεν αὐτὴν ἐκτεφμοῦσι τὴν κόνιν Πόλεις δὲ ῥώμης τὰς ἐπάλξεις ὡς κόμας Πρὸς γῆν βαλοῦσαι καὶ κατεσπαραγμένας, Θρηνοῦσαι πικρόν, οἷα πένθιμοι κόρας. Οἱ τῆς ᾿Αγαρ κρατοῦσιν· αἱ πάλαι πόλεις φόρους τελοῦσαι, τῶν καθ᾿ ἡμῶν νῦν εράνων Αἰτοῦσι μισθούς καὶ χορεύουσι μέγα. Καὶ ταῦτα μὲν δὴ ταῦτα πρὸς τὴν Κω. Τὰ πρὸς Δύσιν δὲ, ποῖος ἐξείποι λόγος; Σκυθῶν μὲν αὐτὴν πλῆθος, ὡς μὲν πατρίδα Διατρέχει σε καὶ περιτρέχει κύκλῳ Ως γῆν δὲ βλαστάνουσαν εὐγενεῖς κλάδους ᾿Ανδρῶν ἀτρέπτων καὶ σιδηρέαν φύσιν Πρόῤῥιζον ἐκτέμνουσι, καὶ βρεφῶν γένη Ξίφος μερίζει· καὶ τὰ μὲν μήτηρ έχει, Τὰ δ' ἐχθρὸς ἐξέσπασε τῶν βελῶν βία. Αἱ δὲ κραταιαὶ πρὶν πόλεις, λεπτή κόνις. Ἱπποτρόφους δὲ τὰς πρὶν ἀνθρωποτρόφους, Οίμοι! βλέπων νῦν πῶς παύσομαι δακρύων; Χῶραι μὲν οὕτω πυρπολοῦνται καὶ τόποι Σὺ δ', ἡ βασιλὶς τοῦ Βύζαντος ἐστία, Ποῦ μοι τύχης στηρας, είπέ μοι, πόλις, Πόλις κακοῖς κρατοῦσα, τοῖς καλοῖς ὅσον Νικῶσα τὸ πρίν; Οὐ κλονῇ 18 καθ᾽ ἡμέραν, Οὐ βάθρα πίπτει καὶ σπαράσσεται τρόμῳ; ΜΑ 15 τίσον 19 κλονă
Χορός φιλάγνων πανθέων 10 σεμνοτρόπων,
Ὁ μὲν τεθνηκὼς δεξιοῦται πλουσίοις
Ὑμᾶς ταλάντοις, ὡς ἂν αὐτοῦ τὸν τάφον
Συχναῖς ἐπισκέπτοισθε 4 λαμπαδουχίαις.
Ὑμῶν δὲ μήτις τόνδε κινήσοι λίθου,
Μηδὲ φθονήσοι τῆσδε της συσκηνίας.
Μόνους δὲ κρύπτοι παΐδα καὶ τὴν μητέρα·
Ως ἂν καθὼς πᾶν ἔσχεν ἡ μήτηρ νέα,
τιὕτω πάλιν θανοῦσα, συμμένη μόνῳ.
Εἰ δὲ πρὸς οὐδὲν τόνδε θείς τις
38 τὸν νόμον,
Κινεῖν ἔλοιτο τόνδε τὸν κοινὸν λίθον,
Τὸ τῆς Προνοίας όμμα τιμωρόν λάβοι,
Καὶ πῦρ γεέννης, καὶ τὸ τῆς δίκης ξίφος.
8. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου.
Σαῖς ἡγκαλίζου πριν με χερσί, Παρθένε,
Θηλῆς δὲ τῆς ἔσπασα μητρικὸν γάλα.
Τὸ πνεῦμά σου νῦν αὐτὸς ἡγκαλισμένος,
Τὸ σῶμα πέμπω πρὸς τρυφῆς τὸ χωρίον.
ε'. Εἰς τὴν ἀπόστασιν.
Νῦν, οὐρανέ, στάλαξον ομόρους αἱμάτων·
Αὴρ, ἐπενδύθητι πένθιμον σκότος -
Η γῆ, καταξάνθητι καὶ ῥάγηθι μοι,
Κόψον τὰ δένδρα, ρίψον οἷαι βοστρύχους,
Ολην στολήν μέλαιναν ἀντὶ τῆς χλόης,
Τὸ σὸν πρόσωπον αμφιέσασα, στένε.
Τὸ συγγενὲς μὲν αἷμα πᾶσαν τὴν Εω
Πρῶτον μένει, καὶ μερίζεται ξίφος
Τὰ συμφυῆ, φεῦ 1 καὶ γένη τε καὶ μέλη.
Πατὴρ μὲν ὀργῇ πρὸς σφαγὴν τῶν φιλτάτων·
Καὶ δεξιὰν παῖς πατρικῷ χραίνει φόνῳ·
Αἴρει δὲ καὶ μάχαιραν, ὦ πικροῦ πάθους!
᾿Ανὴρ ἀδελφὸς εἰς ἀδελφοῦ καρδίαν·
Η γῆ δὲ πολλοῖς συσπαραχθεῖσα τρόμους,
Κάτω δονείται, καὶ κεραυνῶν αἱ φλόγες
Ανωθεν αὐτὴν ἐκτεφμοῦσι τὴν κόνιν
Πόλεις δὲ ῥώμης τὰς ἐπάλξεις ὡς κόμας
Πρὸς γῆν βαλοῦσαι καὶ κατεσπαραγμένας,
Θρηνοῦσαι πικρόν, οἷα πένθιμοι κόρας.
Οἱ τῆς ᾿Αγαρ κρατοῦσιν· αἱ πάλαι πόλεις
φόρους τελοῦσαι, τῶν καθ᾿ ἡμῶν νῦν εράνων
Αἰτοῦσι μισθούς καὶ χορεύουσι μέγα.
Καὶ ταῦτα μὲν δὴ ταῦτα πρὸς τὴν Κω.
Τὰ πρὸς Δύσιν δὲ, ποῖος ἐξείποι λόγος;
Σκυθῶν μὲν αὐτὴν πλῆθος, ὡς μὲν πατρίδα
Διατρέχει σε καὶ περιτρέχει κύκλῳ
Ως γῆν δὲ βλαστάνουσαν εὐγενεῖς κλάδους
᾿Ανδρῶν ἀτρέπτων καὶ σιδηρέαν φύσιν
Πρόῤῥιζον ἐκτέμνουσι, καὶ βρεφῶν γένη
Ξίφος μερίζει· καὶ τὰ μὲν μήτηρ έχει,
Τὰ δ' ἐχθρὸς ἐξέσπασε τῶν βελῶν βία.
Αἱ δὲ κραταιαὶ πρὶν πόλεις, λεπτή κόνις.
Ἱπποτρόφους δὲ τὰς πρὶν ἀνθρωποτρόφους,
Οίμοι! βλέπων νῦν πῶς παύσομαι δακρύων;
Χῶραι μὲν οὕτω πυρπολοῦνται καὶ τόποι
Σὺ δ', ἡ βασιλὶς τοῦ Βύζαντος ἐστία,
Ποῦ μοι τύχης στηρας, είπέ μοι, πόλις,
Πόλις κακοῖς κρατοῦσα, τοῖς καλοῖς ὅσον
Νικῶσα τὸ πρίν; Οὐ κλονῇ 18 καθ᾽ ἡμέραν,
Οὐ βάθρα πίπτει καὶ σπαράσσεται τρόμῳ;
ΜΑ
lacrymabile tempus sustinens. Sed, o vos, qui splen- inquinat nece: figit autem gladium, o acerbum
didam bane domum incolitis, castorum et sanciorum illustrium çaterva, mortuus vas divitibus cum
thesauris adit, ut illius sepulcram numerosis conlegatis lampadibus. Vestrum autem nullus hunc
moveat lapidem, neque illi invideat contubernio;
solos autem recondat filium et matrem: ut, sicut pro
toto eum habuit recens mater, ita mortua iterum
cum selo maneat. Si quis autem pro nibilo legem
banc reputans, movere susceperit communem hunc
lapidem, oculum Providentiæ vindicem sibi assu·
mat, et ignem gehennæ, et justitiæ gladium,
4. In dormitionem Deiparæ.
Tuis amplectebaria me prius manibus, Virgo,
ex ubere autem tuo maternum lac sugebam. Nupc
animam tuanı ipse amplexus, corpus mitto ad sedem deliciarum.
5. In apostasim.
Nunc, celum, irrora imbrem sanguinis, aer luctus velo obuubiletur, tellus aperiatur et mihi dehiscat. Arbores seca, comam simul lacera, omneni
vestitum nigrum pro viridi, faciemque operiens, geme. Cognatus quidem sanguis totum Orientem primum exspectat, et dividit gladius consanguinea, heu! genera et membra. Pater quidem irascitur ad cædem suorum, et dextram natus patria
15 τίσον cod.
• Dub. scr. est hæc vox. 11 Sic cod.
dolorem | frater in fratris pectus. Terra multis
agitata tremoribus deorsum fertur, et tonitruum
ignes desursum ipsum inciverant pulverem, Urbes autem roboris munimentis ut comis ad solum
dejectis et dirutis, amare lacrymantur ut luctuariæ
virgines. Filii Agar vincunt; quæ olim urbes tributa solvebant, Bunc contra nos cædium mercedem
regant of gaudio exsultant. Et hæc quidem ad
Orientem. Sed quæ ad Occidentem, quæuam dicet
oratio? Scytharum multitudo hane regionem ut
suam patriam perlustrat et circulatim circumlustral; ut terram producentem nobiles surculos ho -
minum invictorum et ferream naturam radicitus
avellunt, et infantium ætatem gladius tollit: hos
quidem mater habet, illos autem hostis eripnit sagittis vim inferens. Quæ olim potentes urbes erant,
nunc levis pulvis: illas quæ tam multos equos et
tut homines alebant prius, heu mihi! quomodo
Dunc intuens cessabo a lacrymis! Ita quidem regiones et loci igne cremantur. Tu vero, regina Byzantii sedes, in quo fortunæ mihi sisteris, dic mihi,
o civitas? Civitas malis obnoxia, bonis quantum
vincebas nuper, nonne quotidie excuteris? nonne
fundamenta cadunt et motibus dejiciuntur? nonne
quos produxisti ramos in brachiistuis, vidisti gladii
19 κλονă cod.
Распознавание текста
Poem IV - VCarmen IV - V
col. 907–908page 51 of 98
PG 106:907Οὐ τοὺς φυέντας ἀγκάλαις ταῖς σαῖς κλάδους, Τοὺς μὲν μαχαίρας ἔργον εἶδες ἐν μάχαις Ἐκ συγγενῶν πίπτοντας, οίμοι τοῦ πάθους! Τοὺς δ᾽ ἀντὶ λαμπρῶν καὶ καλῶν ἀνακτόρων Νήσους ἐρήμους καὶ φάραγγας καὶ πέτρας Κριθέντας οἰκεῖν, τὴν πνοὴν μετρουμένους; Καὶ ταῦτα, φεῦ! πάσχοντες (ὦ τῶν κριμάτων Τῶν σῶν, δικαστά) την λιθώδη καρδίαν Οὐδεὶς μαλάσσει, σπένδεται τῷ πλησίον, Καὶ δάκρυον χεῖ φάρμακον σωτηρίας. 'Αλλ' ἥλιος μὲν εἰς σκότος μετεστράφη, Καὶ τῆς σελήνης φέγγος ἐξαπεκρύβη, Καὶ καινὸς ἀστὴρ θαῦμα πίστεως ξένον Καινῆς δ' ἀνήφθη, τῆς δ' ἐμῆς ῥαθυμίας Λογισμὸς οὐδεὶς, οὐδὲ τῶν ἐγκλημάτων. 'Αλλ' λεών μοι δείξον, ἵλεων, Αέγε, Σὴν ὄμμα χρηστών, παῦσον ἀλληλοφθόρους Σφαγάς, ἁλώσεις δεσμίους, μάχας, στάσεις, Φυγάς, διώξεις, αρπαγάς, ποινάς, κρίσεις Ἄκτειρας, οἶδα, καὶ Νινευΐ τὴν πόλιν, Καὶ λαὸν ἠλέησας ἡμαρτηκότα Σὸν ποίμνιον γὰρ, ἄνιον σῶν αἱμάτων. Σε μάνδρα κἀγώ, Χριστέ· ταῦτα σή πόλις Βολ, πόλις σή, μὴ παραβλέψῃ, βλέπων Κακῶν ἀβύσσους· μέχρι γὰρ τίνος πόνος ς'. Εἰς τοὺς ἁγίους πέντε. Ευστράτιον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ. Εἴληφε πεντὰς μαρτύρων πέντε στέφη. Ο δ' Ευστράτιος πέντε λαμβάνει. Μόνος Ελληνικὴν ἤλεγξε μυθοπλασίαν Ηγρευσεν Εὐγένιον, ήσκησε στόμα Τὸ Μαρδαρίου πρὸς δικαστὴν ὀξέως Ἔρρωσε τὸ φρόνημα κάμνον Ορέστου Πρὸς τὴν ῥέουσαν καὶ σιδηρέαν φλόγα. Καὶ ταῦτα πράξας, καὶ παρ' ἐχθροῖς τυγχάνει Αἰδοῦς ὁ κλεινός· ἀλλὰ τῆς προθυμίας Ακοντα τὸν τύραννον ἕλκει ποικίλως, Τὴν ψῆφον αὐτῷ τὴν δοκοῦσαν θεσπίσαι. Καὶ πρὸς τὸ πῦρ ἔσπευσεν ὡς πέμπτον στέφος Σὺ μὲν κάτω, τύραννο, την σιδηρέαν, *Ανω δὲ Χριστὸς χρυσέαν τιθεῖ κλίνην, Τὸ φῶς ἀπαυγάζουσαν, ὡς αὕτη φλόγα. ζ. Εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων μάχην. Ανῆκεν ἡ γῆ τοῦ δράκοντος καὶ πάλιν Σπαρτούς γίγαντας ἄνδρας ἀλληλοφθόρους Θέαμα καινόν, πράγμα πίστεως ξένου. Πάνχαλκος ὄψις, πανσίδηρος ή φύσις, Ορμημα θηρῶν, βλέμμα δεινόν γοργόνων, Τίς δ' αὖ ἐκεῖνος τῶν γιγάντων ἐνστάτης, Ο δεινὸς οὗτος πᾶσιν ἐμπίπτων μόνος Ως ἀλλόμορφος καὶ παρεξηλλαγμένος, Χρυσοῦς τὸ κάλλος καὶ σιδηροῦς τὴν φύσιν; Κινούμενος, πῦρ, ἐκκαλούμενος, λέων, Εστώς, ἀδάμας· ἔργος, ἐν κύκλῳ βλέπων, Βλέπων κεραυνός, αἷμα καὶ φόνον πνέων Οὐκ ἀδάμας τις, οὐ σίδηρος, οὐ λίθος, ᾿Αλλ' οὐδὲ χρυσοῦς, οὐδὲ τῇ φύσει γίγας, 'Αλλ' ή τριὰς κραθεῖσα τῶν ἐρασμίων, Ευανδρία, φρόνησις, ἀλκὴ πρὸς πόνους, Ένυλος ὥσπερ συμπλακεῖσα προς μάχην Τῆς ἀρετῆς δείκνυσι τὴν ἰσχὺν πόση Πῶς καὶ γιγάντων καὶ τιτάνων ἐν μάχαις
Οὐ τοὺς φυέντας ἀγκάλαις ταῖς σαῖς κλάδους,
Τοὺς μὲν μαχαίρας ἔργον εἶδες ἐν μάχαις
Ἐκ συγγενῶν πίπτοντας, οίμοι τοῦ πάθους!
Τοὺς δ᾽ ἀντὶ λαμπρῶν καὶ καλῶν ἀνακτόρων
Νήσους ἐρήμους καὶ φάραγγας καὶ πέτρας
Κριθέντας οἰκεῖν, τὴν πνοὴν μετρουμένους;
Καὶ ταῦτα, φεῦ! πάσχοντες (ὦ τῶν κριμάτων
Τῶν σῶν, δικαστά1) την λιθώδη καρδίαν
Οὐδεὶς μαλάσσει, σπένδεται τῷ πλησίον,
Καὶ δάκρυον χεῖ φάρμακον σωτηρίας.
'Αλλ' ἥλιος μὲν εἰς σκότος μετεστράφη,
Καὶ τῆς σελήνης φέγγος ἐξαπεκρύβη,
Καὶ καινὸς ἀστὴρ θαῦμα πίστεως ξένον
Καινῆς δ' ἀνήφθη, τῆς δ' ἐμῆς ῥαθυμίας
Λογισμὸς οὐδεὶς, οὐδὲ τῶν ἐγκλημάτων.
'Αλλ' λεών μοι δείξον, ἵλεων, Αέγε,
Σὴν ὄμμα χρηστών, παῦσον ἀλληλοφθόρους
Σφαγάς, ἁλώσεις δεσμίους, μάχας, στάσεις,
Φυγάς, διώξεις, αρπαγάς, ποινάς, κρίσεις -
Ἄκτειρας, οἶδα, καὶ Νινευΐ τὴν πόλιν,
Καὶ λαὸν ἠλέησας ἡμαρτηκότα -
Σὸν ποίμνιον γὰρ, ἄνιον σῶν αἱμάτων.
Σε μάνδρα κἀγώ, Χριστέ· ταῦτα σή πόλις
Βολ, πόλις σή, μὴ παραβλέψῃ, βλέπων
Κακῶν ἀβύσσους· μέχρι γὰρ τίνος πόνος
ς'. Εἰς τοὺς ἁγίους πέντε. Ευστράτιον καὶ τοὺς
σὺν αὐτῷ.
Εἴληφε πεντὰς μαρτύρων πέντε στέφη.
Ο δ' Ευστράτιος πέντε λαμβάνει. Μόνος
Ελληνικὴν ἤλεγξε μυθοπλασίαν·
Ηγρευσεν Εὐγένιον, ήσκησε στόμα
Τὸ Μαρδαρίου πρὸς δικαστὴν ὀξέως·
prædam in pugnis a cognatis eadere? proh dolorem!
pro magnificis et vastis palatiis, insulas desertas,
gurgites, petras, condemnatos babitare, spiritum
vel habentes mensuratum? et hæc patientes, heu!
sententiaruın tuarum, judex, saxeum rigorem nullus mollire potest; proximo reconciliatur, et fletum
ſundit salutis remedium. Sed sol quidem in semeþras conversus est, et lunæ fulgor velatus est, el
novum astrum, fidei novæ insolitum prodigium,
effulsit; meæ autem socordiæ ratio nulja, neque culparum. Sed miseratus mihi ostende, misericors Verbum, tuum clementem oculum, Anew
impone mutuis eædibus publicis, ruinis, pugnis, &oditionibus, fugis, persecutionibus, violentiis, sup
plies, judiciis. Misertus es, scio, Niniva urbis,
et populo pepercisti peccatori; tuum enim ovile,
pretium tui sanguinis, mansio tua et ego, Christe;
hæc tua civitas clamat, tua est civitas, ne illam
despicias cernens malorum abyssos. Nam quo progressa sunt iufortania?
6. In sanctos quinque, Eustratium et alios cum illo.
Receperunt quinque martyres coronas quinque.
Eustratius autem quinque recipit; solus Hellenica
arguit commenta; Eugenium venatus est, os Mardării instruxit contra judicem valentis; firmavit
Ἔρρωσε τὸ φρόνημα κάμνον Ορέστου
Πρὸς τὴν ῥέουσαν καὶ σιδηρέαν φλόγα.
Καὶ ταῦτα πράξας, καὶ παρ' ἐχθροῖς τυγχάνει
Αἰδοῦς ὁ κλεινός· ἀλλὰ τῆς προθυμίας
Ακοντα τὸν τύραννον ἕλκει ποικίλως,
Τὴν ψῆφον αὐτῷ τὴν δοκοῦσαν θεσπίσαι.
Καὶ πρὸς τὸ πῦρ ἔσπευσεν ὡς πέμπτον στέφος
Σὺ μὲν κάτω, τύραννο, την σιδηρέαν,
*Ανω δὲ Χριστὸς χρυσέαν τιθεῖ κλίνην,
Τὸ φῶς ἀπαυγάζουσαν, ὡς αὕτη φλόγα.
ζ. Εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων μάχην.
Ανῆκεν ἡ γῆ τοῦ δράκοντος καὶ πάλιν
Σπαρτούς γίγαντας ἄνδρας ἀλληλοφθόρους
Θέαμα καινόν, πράγμα πίστεως ξένου.
Πάνχαλκος ὄψις, πανσίδηρος ή φύσις,
Ορμημα θηρῶν, βλέμμα δεινόν γοργόνων,
Τίς δ' αὖ ἐκεῖνος τῶν γιγάντων ἐνστάτης,
Ο δεινὸς οὗτος πᾶσιν ἐμπίπτων μόνος
Ως ἀλλόμορφος καὶ παρεξηλλαγμένος,
Χρυσοῦς τὸ κάλλος καὶ σιδηροῦς τὴν φύσιν;
Κινούμενος, πῦρ, ἐκκαλούμενος, λέων,
Εστώς, ἀδάμας· ἔργος, ἐν κύκλῳ βλέπων,
Βλέπων κεραυνός, αἷμα καὶ φόνον πνέων
Οὐκ ἀδάμας τις, οὐ σίδηρος, οὐ λίθος,
᾿Αλλ' οὐδὲ χρυσοῦς, οὐδὲ τῇ φύσει γίγας,
'Αλλ' ή τριὰς κραθεῖσα τῶν ἐρασμίων,
Ευανδρία, φρόνησις, ἀλκὴ πρὸς πόνους,
Ένυλος ὥσπερ συμπλακεῖσα προς μάχην
Τῆς ἀρετῆς δείκνυσι τὴν ἰσχὺν πόση
Πῶς καὶ γιγάντων καὶ τιτάνων ἐν μάχαις
deficientem Oresti animum contra circumfasam et
ferream flammam. Et hæc cum egisset vel apud
inimicos invenitur honore famosus, sed per fortitudinem invitum tyrannum. diverso modo adducit
ad sententiam pronuntiandam quale ipse volebat;
et add iguem velavit ut ad quintam coronam.
Tu quidem deorsum, tyranne, ferream, sursum
autem Christus auream dat lecticam, luce resplendentem, ut ista flamma.
7. In Romanorum pugnam.
Produxit terra e dracone iterum seminatos gigantes homines mutue homicidas; +pectaculuma
novum, res a fide aliena; ærea facies, ferrea natura, ferarum impetus, conspectus terribilis Gorgenum; quis autemu iste gigantum adversarius, ferus
iste vir solus in omnes irruens, tanquam forma
dissimilis, aureus pulchritudine, et ferreus natura?
Motu ignis, nonine leo, firmitate adamas, albus, circomintuens, fulmineo aspectu, sanguinem et martein spirans? Non adamas, non ferrum, non lapis,
et neque aureus, neque natura gigas; sed trias
egregiarum rerum commista, fortitudo, prudentia,
in laboribus constantia, tanquam materialis ostendit virtutis suæ robur quantum sit ad pugnam aptum. Ut in praeliis gigantum et Titanum, slat
'
Распознавание текста
Poem VICarmen VI
col. 909–910page 52 of 98
PG 106:909Κρατεί καθ᾿ αὐτῶν καὶ χορὸς τῶν ἀστέρων. Ταῦτα βλέπων καθῆκε κάλλος ὑψόθεν, Τὰς ἀρετὰς κάλλιστα ταῖς νίκαις στέφων. η. Εἰς τινα μουσικόν. Ορφεύς τις ἢ Θάμυρις ἢ καὶ Κινύρας Εθελγον ᾠδαῖς δένδρα, θήρας καὶ λίθους Τῶν σῶν δὲ τερπνῶν ἐμμελῶν λιγυσμάτων *Αθελκτον οὐδὲν, ἀλλὰ καὶ θαλασσίους Πέτρας, δοκῶ μοι, καὶ θάλασσαν ἀγρίαν Αὐτὴν κατευνάζουσι καὶ πνοῶν βίας. Ορᾷς γὰρ ὡς ἤκουσεν εὐθὺς τοῦ μέλους. Παύει μὲν αἰθὴρ συστροφὰς ἀντιπνόους, Ρήσσει δὲ πυκνὰς τῶν νεφῶν ἀντιστάσεις. Ορα δὲ, φαιδρὸν προσγελᾷ τὴν αἰθρίαν Κάτω δὲ καὶ θάλασσα κυματουμένη, Ἐξυπτιοῦται νῦν κατεστορεσμένη" Τὴν ὕβριν ἐξέπτυσεν, ὡς φονεύς ξίφος Εῤῥιψεν εἰς γῆν, πᾶν κατηύνασε θράσος Διίσταται χαίρουσα πρὸς τὸ σὺν μέλος. Τελᾷ γαλήνην· λείον, ἡδὺ προσβλέπει. Σκαίρουσιν ἰχθῦς· προσλαλεῖ σοι τῷ μέλει Φιλῳδὸς ἀντίμολπον ἀλκυών μέλος Δελφὶς παραπλεῖ καὶ περιπλεῖ τὴν λύραν. Σκάρος δὲ φωνεί, προτρέχει δε ναυτίλος" Προσπλεῖ δὲ μικρὸν καὶ προπέμπει τομπέλος. Αλλ' ἐνδέδοικα μὴ χορεῦσαι πρὸς μέλος, Καὶ τὴν φέρουσαν πάντα θέλξας ὁλκάδα, *Ανω κάτω τὰ πάντα συστρέψης βίᾳ, Η καὶ πρὸς αὐτὴν θήρας, ὄρνεις, ἰχθύας Πηδήν βιάση καὶ κατασπάσῃς κάτω. Η καὶ τραπῶσι πρὸς λίθους οἱ ναυτίλοι Η πάντα μᾶλλον, εἰ τὰ Σειρήνων θέλοις. Αμφω γὰρ αὐτὸς καὶ λίθους κινουμένους Ὡς ἐμπνόους δείκνυσι, καὶ τοὺς ἐμπνόους Οὓς ἂν θελήσῃς, πρὸς λίθους πηγνυμένους 1, Τί τοῦτο κάλλος; τίς πάλιν καινή κτίσις; Η τίς μετῆξε της Εδέμ τὸ χωρίον; Οὐκ ἀρεταὶ γῆς, ἀλλὰ πάντων κτισμάτων, Συνῆλθον ὧδε. Μέμφομαι καὶ τῇ φύσει. Τί μοι γὰρ ἀρκέσουσιν ὀφθαλμοὶ δύο, Κάλλη τοσαῦτα πανταχού περιβλέπειν; Τί μοι δὲ καὶ νοῦς, καὶ γλῶττα, καὶ φωνὴ μία Πλήθη τοσαῦτα θαυμάτων νοεῖν, λέγειν; Χρόνος δὲ ποῖος ἡμέρας περιτρέχειν 'Ανω κάτω τα πάντα καὶ περιγράφειν; Κάτω μὲν ἡ γῆ νυμφικῶς ἐσταλμένη, Καὶ μικρὸν ἐκ γῆς ὥσπερ ὕψος ηρμένη, Πρόεισι φαιδρὰ πᾶσιν ἐξεσταλμένη, Δάφναις, φυτοῖς, θαλλοῖς τε, θάμνοις, ἀμπέλοις, Κιττοῖς, κορύμβοις, δένδρεσι καρποτρόφοις Πηγαί, σκιαί, δόνακες, άλση, λιβάδες, Πόαι, νομαι, φάραγγες, ἄκραι, κοιλάδες, Δρυμῶνες ἢ λειμώνες, ἄντρα καὶ νάπαι, Ανθη τὰ πάντα, πάντα κάλλη, πᾶν μύρον, Πᾶν χρῶμα, βύσσος, πορφύρα, χρυσός, γάλα. Ροδωνιαί, κρινῶνες, μητῶν ίων, Χρυσάνθεον, νάρκισσος ἡδὺς καὶ κρόκος, Ο πορφυρίζων υάκινθος ἡδίων, ς Ὁ δὲ φλογίζων ἐκπρεπέστερος πλέον.
Κρατεί καθ᾿ αὐτῶν καὶ χορὸς τῶν ἀστέρων.
Ταῦτα βλέπων καθῆκε κάλλος ὑψόθεν,
Τὰς ἀρετὰς κάλλιστα ταῖς νίκαις στέφων.
η. Εἰς τινα μουσικόν.
Ορφεύς τις ἢ Θάμυρις ἢ καὶ Κινύρας
Εθελγον ᾠδαῖς δένδρα, θήρας καὶ λίθους·
Τῶν σῶν δὲ τερπνῶν ἐμμελῶν λιγυσμάτων
*Αθελκτον οὐδὲν, ἀλλὰ καὶ θαλασσίους:
Πέτρας, δοκῶ μοι, καὶ θάλασσαν ἀγρίαν
Αὐτὴν κατευνάζουσι καὶ πνοῶν βίας.
Ορᾷς γὰρ ὡς ἤκουσεν εὐθὺς τοῦ μέλους.
Παύει μὲν αἰθὴρ συστροφὰς ἀντιπνόους,
Ρήσσει δὲ πυκνὰς τῶν νεφῶν ἀντιστάσεις.
Ορα δὲ, φαιδρὸν προσγελᾷ τὴν αἰθρίαν·
Κάτω δὲ καὶ θάλασσα κυματουμένη,
Ἐξυπτιοῦται νῦν κατεστορεσμένη"
Τὴν ὕβριν ἐξέπτυσεν, ὡς φονεύς ξίφος
Εῤῥιψεν εἰς γῆν, πᾶν κατηύνασε θράσος -
Διίσταται χαίρουσα πρὸς τὸ σὺν μέλος.
Τελᾷ γαλήνην· λείον, ἡδὺ προσβλέπει.
Σκαίρουσιν ἰχθῦς· προσλαλεῖ σοι τῷ μέλει
Φιλῳδὸς ἀντίμολπον ἀλκυών μέλος·
Δελφὶς παραπλεῖ καὶ περιπλεῖ τὴν λύραν.
Σκάρος δὲ φωνεί, προτρέχει δε ναυτίλος"
Προσπλεῖ δὲ μικρὸν καὶ προπέμπει τομπέλος.
Αλλ' ἐνδέδοικα μὴ χορεῦσαι πρὸς μέλος,
Καὶ τὴν φέρουσαν πάντα θέλξας ὁλκάδα,
*Ανω κάτω τὰ πάντα συστρέψης βίᾳ,
Η καὶ πρὸς αὐτὴν θήρας, ὄρνεις, ἰχθύας
Πηδήν βιάση καὶ κατασπάσῃς κάτω.
contra illos stellarum multitudo: hæc intuens pulchritudinem e supernis arcessivit, virtutes optime
victoriis coronans.
8. In musicum quemdam.
Orpheus quidam vel Thamyris vel Cinyras incantabant arbores, feras et saxa cantibus. Tuis autem
suavibus melodiis nihil quod non incautatum sit;
sed et marina saxa, ut mihi videtur, et sævum ipsum mare et ventorum vim sedant. Vides enim ut
statim audiverint melodiam. Sistit æther ventorum
contrarios impetus, comprimit nubium opacas moles; videtur lux, arridet serenitas: deorsum quoque mare spumans nunc sedata inclinatur; injuriam excussit, quam ut homicidum ensem in terram mittebat, omnem audaciam placavit; apertum
est gaudens ad tuam melodiam: serenitate ridet,
tramquillo et jucundo aspectu. Pisces exsultant;
respondet tuæ melodiæ cantuum amicus alcyon
alterna melodia; delphinus juxta lyram et circum
lyram natat; scarus autem canit, nautilus vero
præcurrit; pompitus adnatat paulo et præcedit.
Sed timeo ne ad saltandum cum melodia gerentem omnia navem incantans, susdeque omnia vi
perturbes, aut ad illam feras, aves, pisces ascendere cogas et attrahas, aut ad saxa tendant nau1 Nulla est divisio in cod.
Η καὶ τραπῶσι πρὸς λίθους οἱ ναυτίλοι·
Η πάντα μᾶλλον, εἰ τὰ Σειρήνων θέλοις.
Αμφω γὰρ αὐτὸς καὶ λίθους κινουμένους
Ὡς ἐμπνόους δείκνυσι, καὶ τοὺς ἐμπνόους
Οὓς ἂν θελήσῃς, πρὸς λίθους πηγνυμένους 1,
Τί τοῦτο κάλλος; τίς πάλιν καινή κτίσις;
Η τίς μετῆξε της Εδέμ τὸ χωρίον;
Οὐκ ἀρεταὶ γῆς, ἀλλὰ πάντων κτισμάτων,
Συνῆλθον ὧδε. Μέμφομαι καὶ τῇ φύσει.
Τί μοι γὰρ ἀρκέσουσιν ὀφθαλμοὶ δύο,
Κάλλη τοσαῦτα πανταχού περιβλέπειν;
Τί μοι δὲ καὶ νοῦς, καὶ γλῶττα, καὶ φωνὴ μία
Πλήθη τοσαῦτα θαυμάτων νοεῖν, λέγειν;
Χρόνος δὲ ποῖος ἡμέρας περιτρέχειν
'Ανω κάτω τα πάντα καὶ περιγράφειν;
Κάτω μὲν ἡ γῆ νυμφικῶς ἐσταλμένη,
Καὶ μικρὸν ἐκ γῆς ὥσπερ ὕψος ηρμένη,
Πρόεισι φαιδρὰ πᾶσιν ἐξεσταλμένη,
Δάφναις, φυτοῖς, θαλλοῖς τε, θάμνοις, ἀμπέλοις,
Κιττοῖς, κορύμβοις, δένδρεσι καρποτρόφοις·
Πηγαί, σκιαί, δόνακες, άλση, λιβάδες,
Πόαι, νομαι, φάραγγες, ἄκραι, κοιλάδες,
Δρυμῶνες ἢ λειμώνες, ἄντρα καὶ νάπαι,
Ανθη τὰ πάντα, πάντα κάλλη, πᾶν μύρον,
Πᾶν χρῶμα, βύσσος, πορφύρα, χρυσός, γάλα.
Ροδωνιαί, κρινῶνες, μητῶν ίων,
Χρυσάνθεον, νάρκισσος ἡδὺς καὶ κρόκος,
Ο πορφυρίζων υάκινθος ἡδίων,
ς Ὁ δὲ φλογίζων ἐκπρεπέστερος πλέον.
tili, aut etiam magis, si Sirenes imitari velis. Utrum
que enim ipse et agitata saxa quasi animantia os-
&udis, et animantia, quæ volueris, saxis adhærere.
Quis est iste decor? quæ nova iterum creatio? aut
quis hue transtulit Edenis sedem? Non terræ virtutes, sed omnium creaturarum huc convenerunt;
et naturam incuso. Quomodo enim mibi suflicient
oculi duo, ad circumspiciendum ubique tantas pulehritudines? quomodo mihi mens, lingua, vox una,
prodigiorum tantam multitudinem ad cogitandum
vel dicendum? Quid est diei tempus ad percurrendum omnia et ad describendum? Infra enim tellus ni
sponsa ornata, et paululum a terra velut collis
elevatus, prodit splendide omnibus adornala
lauris, plantis, ramis, arbustis, vineis, hederis,
corymbis, arboribus frugiferis: fontes, umbra,
calami, luci, aquarum jactus, gramina, pascua,
gurgites, colles, valles, sylvae aut prata, antra et
nemora, floresque omnes, omnes pulchritudines,
omnes odores, omnes colores, byssinus, purpureus,
aureu³, lacteus; rosaria, litia odorantibus jaculis,
chrysantheum, narcissus jucundus et crocus, hyacinthus purpureus jucundior, et flammeus conspicuus məgis. Nihil abest eorum quæ adesse satius est;
Распознавание текста
Poem VIIICarmen VIII
col. 911–912page 53 of 98
Carmen VII
PG 106:911Απεστιν οὐδὲν, ὧν παρεῖναι βέλτιον, Πάρεστιν οὐδὲν ὧν παρείναι 18 συμφέρον. Τὰ ῥεῖθρα, ποῖα ῥεῖθρα τῶν λόγων φράτοι; Χρυσά, διειδή, ψυχρά, κούφα, μυρία, Μέλι πέτρας ρέοντα, τερπνῷ σὺν μέλει. Η λουτρὰ ταῦτα τῶν χαρίτων, ὡς λόγος, Η μᾶλλον αὐτὰ καὶ χάριτες εἰς χύσιν. Οὐ τρεῖς ῥέουσαι μᾶλλον, ἀλλὰ μυρίαι. "Η τέσσαρες ρέοντες ἐξ Ἐδὲμ πάλαι Κρουνοί καταρδεύουσιν Ἐδὲμ τὴν νέαν. Κρῆναι, λίμναι, τέχναι δὲ τούτων μυρίαι Τὰς ἡδονὰς βλύζουσι τῶν ῥείθρων πλέον. Θέλγουσι ταῦτα καὶ λίθους καὶ θηρία. Ορᾶς τὰ πλήθη, θήρας, ὄρνεις, Ιχθύας; Δοκῶ λιπόντα πάντα τοῦ κόσμου τόπον Ως οἶκον εὗρον κοινὸν ὧδε τὸν τόπον, Η πρὸς τὸ κάλλος συνδραμόντα δεσπότου, ὡς πρὸς μέλος μένουσι τὸ πρὶν Ορφέως. "Αδουσιν, ἀντάδουσιν, ἀηδών, κύκνος, Τέττιξ, χελιδών. Η τρυγών τρύζει μέγα, Πέρδιξ κελαδεῖ, λαμπροφωνεί στρουθία, Πίτυς μελίζει, ῥεῖθρον ἠχεῖ βλυστάνον, Τρέχει λαγώς, σκιρτώσι θήρες, δορκάδες, Χαίρει τὰ πάντα, πάντα τῶν μουσῶν γένη Τέρπει, τὰ πάντα τέρπεται, τῷ δεσπότῃ Μέλπει τὰ πάντα καὶ, δοκῶ, τὸν δεσπότην. Ποῦ Πραξιτέλους ἔργα; ποῦ δὲ Φειδίου; Καὶ ποῦ Λυσίππου; ποῦ δὲ καὶ Πολυκλείτου, Λέγει τὰ γλυπτὰ ταῦτα· καὶ γὰρ καὶ λάλα Κἂν μὴ λάλα, κράζουσι ταῖς τέχναις όμως. Λ Τίνος γὰρ ἄλλου ταῦτα; τίς πνοὴν γλύφει Τις σχῆμα καὶ τίς ἦθος ἢ τίς καὶ λόγον; Τὸν ἔνδον οίδε κόσμον, ἐλθὲ πρὸς δόμους Τις Βεσελεήλ δημιουργὸς τῶν δόμων; Ω χειρὸς ἔργα, χειρός, ἀλλ' ὑπὲρ τέχνην 1 Ὁ νοῦ πρὸ πάντων, νοῦ νέων ὑπερτέρου, Νοῦ κοσμοποιοῦ, τοῦ βασιλικωτάτου 1 ὧν ἀπεῖναι. Αφες τὰ τῆς γῆς, καὶ τὰ τῶν ἄνω σκόπει Ο φαιδρὸς ἀὴρ, μικρὸν ἄφωτος χύσις 1 Ο κρᾶσις ὡρῶν! ὦ θεαμάτων βλύσις 1 Υλης, τέχνης, γῆς, ἀέρος, φωτός, πόλου. Τίς Σολομών ήσκησε τήνδε την κτίσιν; Τίς τὰς φύσεις συνῆξεν εἰς μίαν θέσιν; Τίς τὰς φύσεις μετῆξε μᾶλλον ἐκ τέχνης, Σοφή, σοφή φρήν, ἡ βασίλειος φύσις, Τὸ θαῦμα τῆς γῆς, ὁ στέφων καὶ τὸ στέφος, Πάντων κρατήσας βαρβάρων τυραννίδος, Παθῶν, ἀναγκῶν, γαστρός, ὕπνου, φροντίδων, Ζώων τε πάντων, υδάτων καὶ θηρίων, Καὶ τῶν λόγων, νῦν ὡς ὁρῶ, καὶ τῶν νόμων, Τὰ πάντα φαίνων ἥλιος καὶ καλλύνων Κάλλιστον αὐτός ἐστι χρῆμα τοῦ βίου. Καὶ πάντα κάλλη συλλέγων ὁ δεσπότης Τὸ κρεῖττον αὐτός ἐστι κάλλος τοῦ τόπου Κάλλος δὲ μᾶλλον κάλλεσι τοῖς ἐν τόπῳ Λάμπουσι λαμπτήρ, τερπνοτήτων τερπνότης. Τοῦτον δοκῶ μοι τὸν τόπον καὶ Φωσφόρος Πρώτος βλέπων ίστησι τὸν χρυσοῦν δίφρον, υκνῶν ἀπελθεῖν, καὶ δραμεῖν πρὸς ἑσπέραν. Οὐδ' τ' ἀντιλάμψη δεσπότης, ηττημένος αι
Απεστιν οὐδὲν, ὧν παρεῖναι βέλτιον,
Πάρεστιν οὐδὲν ὧν παρείναι 18 συμφέρον.
Τὰ ῥεῖθρα, ποῖα ῥεῖθρα τῶν λόγων φράτοι;
Χρυσά, διειδή, ψυχρά, κούφα, μυρία,
Μέλι πέτρας ρέοντα, τερπνῷ σὺν μέλει.
Η λουτρὰ ταῦτα τῶν χαρίτων, ὡς λόγος,
Η μᾶλλον αὐτὰ καὶ χάριτες εἰς χύσιν.
Οὐ τρεῖς ῥέουσαι μᾶλλον, ἀλλὰ μυρίαι.
"Η τέσσαρες ρέοντες ἐξ Ἐδὲμ πάλαι
Κρουνοί καταρδεύουσιν Ἐδὲμ τὴν νέαν.
Κρῆναι, λίμναι, τέχναι δὲ τούτων μυρίαι
Τὰς ἡδονὰς βλύζουσι τῶν ῥείθρων πλέον.
Θέλγουσι ταῦτα καὶ λίθους καὶ θηρία.
Ορᾶς τὰ πλήθη, θήρας, ὄρνεις, Ιχθύας;
Δοκῶ λιπόντα πάντα τοῦ κόσμου τόπον
Ως οἶκον εὗρον κοινὸν ὧδε τὸν τόπον,
Η πρὸς τὸ κάλλος συνδραμόντα δεσπότου,
ὡς πρὸς μέλος μένουσι τὸ πρὶν Ορφέως.
"Αδουσιν, ἀντάδουσιν, ἀηδών, κύκνος,
Τέττιξ, χελιδών. Η τρυγών τρύζει μέγα,
Πέρδιξ κελαδεῖ, λαμπροφωνεί στρουθία,
Πίτυς μελίζει, ῥεῖθρον ἠχεῖ βλυστάνον,
Τρέχει λαγώς, σκιρτώσι θήρες, δορκάδες,
Χαίρει τὰ πάντα, πάντα τῶν μουσῶν γένη
Τέρπει, τὰ πάντα τέρπεται, τῷ δεσπότῃ
Μέλπει τὰ πάντα καὶ, δοκῶ, τὸν δεσπότην.
Ποῦ Πραξιτέλους ἔργα; ποῦ δὲ Φειδίου;
Καὶ ποῦ Λυσίππου; ποῦ δὲ καὶ Πολυκλείτου,
Λέγει τὰ γλυπτὰ ταῦτα· καὶ γὰρ καὶ λάλα·
Κἂν μὴ λάλα, κράζουσι ταῖς τέχναις όμως.
Λ Τίνος γὰρ ἄλλου ταῦτα; τίς πνοὴν γλύφει
Τις σχῆμα καὶ τίς ἦθος ἢ τίς καὶ λόγον;
Τὸν ἔνδον οίδε κόσμον, ἐλθὲ πρὸς δόμους·
Τις Βεσελεήλ δημιουργὸς τῶν δόμων;
Ω χειρὸς ἔργα, χειρός, ἀλλ' ὑπὲρ τέχνην 1
Ὁ νοῦ πρὸ πάντων, νοῦ νέων ὑπερτέρου,
Νοῦ κοσμοποιοῦ, τοῦ βασιλικωτάτου 1
nihil adest eorum quæ abesse decet. Rivos, qualia
rivos verba dicent? aureos, limpidos, frigidos, rapidos, numerosus, nelle nanantes e saxis, cum
jucundo sono; vel balnea isla Gratiarum, ut dicitur, vel potius illa Gratiæ ipsæ in effusionem, non
tres tantum effundentes sed mille, vel quatuor
fluentes ex Eden olim rivi irrigant Eden novum.
Fontes, fistulæ, artes ¡Horum infinitæ magis rivorum delicias effundunt: incantant vel feras et saxa
ipes. Vides multitudinem, feras, aves, pisces?
Mihi videntur liquisse omnem mundi partem, ut
ibi hoc loco sedem invenirent; vel ad pulchritudi -
nem Domini concurrisse, ut ad cantum olim Orphei properabant. Cantant, et cantibus respondent
luscinia, cycnus, cicada, birundo. Turtur multum
kemit, perdix clamitat, garrit passer, pinus mel
stillat, rivus murmurat, lepus currit, saliunt
feræ, et capri; omnia gaudent, omnia musarum
genera delectant, omnia delectantur; domino omnia
cantant et, ut opinor, dominum. Ubi Praxitelis opera? Ubi Phidiæ? Ubi Lysippi? Ubi Polycletis quoque?
Loquuntur omnia hæc exsculpta, nam et loquacia etiam, et licet non loquacia fuerint,
clamant tamen. Cujusnam enim alius hæc sunt?
quis spiritum sculpit? Quis vestitum, quis mores,
quis sermonem etiam dat? Interiorem ornatum ce-
* Vid. leg. ὧν ἀπεῖναι. "Leg. credo ci d'.
arte
Αφες τὰ τῆς γῆς, καὶ τὰ τῶν ἄνω σκόπει·
Ο φαιδρὸς ἀὴρ, μικρὸν ἄφωτος χύσις 1
Ο κρᾶσις ὡρῶν! ὦ θεαμάτων βλύσις 1
Υλης, τέχνης, γῆς, ἀέρος, φωτός, πόλου.
Τίς Σολομών ήσκησε τήνδε την κτίσιν;
Τίς τὰς φύσεις συνῆξεν εἰς μίαν θέσιν;
Τίς τὰς φύσεις μετῆξε μᾶλλον ἐκ τέχνης,
Σοφή, σοφή φρήν, ἡ βασίλειος φύσις,
Τὸ θαῦμα τῆς γῆς, ὁ στέφων καὶ τὸ στέφος,
Πάντων κρατήσας βαρβάρων τυραννίδος,
Παθῶν, ἀναγκῶν, γαστρός, ὕπνου, φροντίδων,
Ζώων τε πάντων, υδάτων καὶ θηρίων,
Καὶ τῶν λόγων, νῦν ὡς ὁρῶ, καὶ τῶν νόμων,
Τὰ πάντα φαίνων ἥλιος καὶ καλλύνων
Κάλλιστον αὐτός ἐστι χρῆμα τοῦ βίου.
Καὶ πάντα κάλλη συλλέγων ὁ δεσπότης
Τὸ κρεῖττον αὐτός ἐστι κάλλος τοῦ τόπου
Κάλλος δὲ μᾶλλον κάλλεσι τοῖς ἐν τόπῳ
Λάμπουσι λαμπτήρ, τερπνοτήτων τερπνότης.
Τοῦτον δοκῶ μοι τὸν τόπον καὶ Φωσφόρος
Πρώτος βλέπων ίστησι τὸν χρυσοῦν δίφρον,
υκνῶν ἀπελθεῖν, καὶ δραμεῖν πρὸς ἑσπέραν.
Οὐδ' τ' ἀντιλάμψη δεσπότης, ηττημένος
lebra, in domos ingredere. Quis Bezeleel architectus
domorum! O manus opus, manus, sed artem superans! o mentem præstantiorem omnibus, mentem
mentibus superiorem, mentem creatricem, menteni
reginam? Linque terrestria, superna intuere; o lu -
cidum aerem, parvam nou-lucis effusionem! v
tempestatum temperiem! o spectaculorum fontem!
materia, artis, terrae, aeris, lucis,coeli; quis Salomon
ordinavit hanc creationem? Quis naturas coalunavit in unum opus? Quis naturas potius per artem transmutavit? Sapiens, sapiens mens, regalis
natura, terra miraculum, coronans et corona,
omnium barbarorum tyrannidem vincens, dolores,
necessitates, ventrem, somnum, curas, animatiaque cuncta, aquas et belluas, et sermones nunc,
αι video, et leges: omnia illustrans sol et decorans,
bic est pulcherrimum mundi bonum. Et omnes
pulchritudines congregans dominus, ipse pulchritudo maxima est loci; pulchritudo potius putchritudinibus in loco splendentibus splendorem ferens, decorum decor. Hune, ut mihi videtur, locum
Lucifer primus videns sistit aureum currum, abire
metuens, et ad Occidentem pergere. Vix emicuit
dominus, victus statim abit, et ejus pulchritudinem non sustinet.
Распознавание текста
Poem IXCarmen IX
col. 913–914page 54 of 98
PG 106:913Απεισιν εὐθὺς, καὶ τὸ κάλλος οὐ φέρει. Αλλοι κατοικείτωσαν εἰς γῆν ὡς μες Ως ἑρπετῶν χείριστα καὶ τῶν κνωδάλων, Τρώγλας, χαράδρας· οὐ γὰρ οἰκίας λόγω Σπήλαια καὶ σήραγγας ή μυωξίας, Η σαθρὰ καὶ τρέμοντα παίγνια ξύλων, "Αθυρμα παίδων, ἔργα καὶ πάσης βίας, Ομβρων, πυρός, σεισμῶν τε βρασμῶν, πνευμάτων. Ἡμῖν Θεός δέδωκε πύργον ἰσχύος, Πύργον βεβαίου, πύργον ἀῤῥήκτου βίου, Πάντων κρατοῦντα τῶν παθῶν τῶν τοῦ βίου, Καὶ βαρβάρων χειρῶν τε καὶ τεχνασμάτων, Πάντων καλῶν γέμοντα καὶ θεαμάτων Πύργωμα κάλλους, πύργον ἀφράστου γάνους, Ἐκ γῆς, θαλάττης, ἀέρος, φωτός, πόλου Κάλλους δὲ μᾶλλον κράμα τῶν ὡρῶν, ὅρον Γῆς καὶ θαλάττης δεσμός ἐστι, κἂν ὄρος Συνδεί κατ' αὐτὸ καὶ διείργει τὰς φύσεις Ύψος κολοσσός, καὶ τέμνων τὸν ἀέρα Βιάζεται πως καὶ πρὸς αιθέρα φθάσαι. Τὸ δ' εὗρος εὐρύς, καὶ τὸ μῆκος τι πλέον. ᾿Αμφοῖν δὲ τούτοιν κάλλος, ἀλλ' ὅσον πλέον. Κοσμεῖ λίθους τὸ σχῆμα τετραγωνία Εξαισία τις ἁρμογὴ καὶ πρὸς τρίχα Τὸ σχῆμα πύργου, σχῆμα λεπτοῦ κηρίου Το σχήμα κάλλιστον εξαγωνία Ήρται πρὸς ἄστρα, καὶ τὰ κάλλη τοῦ πόλου. Μή μοι παλαιὰν φράζε πυργοποιίαν Ἐκεῖνος οὔπω πύργος, ἀλλ' εἶχε τέλος Μέγιστος οὗτος καὶ πεπύργωσαι, μόνος Ἔστηκεν αὐτὸς, καὶ φυλάττει τὴν πόλιν. Τέρπει δὲ μᾶλλον πᾶσαν ὄψιν καὶ πόλιν, Τῶν θαυμάτων τις χῶρος, ἀέρος μέσον Τῶν πνευμάτων τις 18 κόλπος, οἶκος Αιόλου» Καὶ κάλλος αὐτός, τῶν δὲ κάλλος ὑψόθεν Κόσμου θεωρῶν, κόσμος ἐστὶν ὀμμάτων. Ἐκ γῆς μὲν ἄνθη, δένδρα, λειμώνες, χλόαι, Κρήναι, δρυμῶνες, εργάδες καὶ λιβάδες Ἡ δ' ἄμπελος βρίθουσα καρπῷ μυρίῳ, Πολλὴ μὲν εὐθὺς ἡμερὶς μεθυτρόφος, Πολλὴ δὲ καὶ δενδρίτις ωραιοτρόφος Ἔστι δ' ὅπου καὶ μίξις ὡραιουμένη. Ἡ δενδρὰς ἔστιν ἄμπελος πυργουμένη Κλάδοι κατ' αὐτὸ καὶ καλαὶ κληματίδες Καρποί κατ' αὐτὸ, καὶ ῥάγες καὶ τὸ πλέον, Στιδάς τε φύλλων, καὶ στοαί τε καὶ στέγαι. Θέλεις τὸ πύργου πᾶν πρόσωπον μανθάνειν; Αἶρε πρὸς ὀρθὸν ὄμμα, βλέψον ἐγγύθεν Τὰς ἀρετὰς γῆς· εὖγε τοῦ κεκληκότος Προφητικῶς φύσαντος οὐκ ἦσαν πάλαι..... ια΄. Εἰς ἑαυτοῦ πατέρα. Ἐκ γενετῆς πολύμοχθος ἐς ἔσχατον ήλασα γήρας, Οτρηρὸς θεράπων, κοιρανίης στέφανος. Αίαν ἐπῆλθον ὅσην, Ασιάτιδα δ' ὕστατα ἔσχον, Πόρρω συγγενέων, τηλε φίλης αλόχου. Αλλά με τέκνων ζεῦγος ἐς ἱερὸν ἤγαγεν ἄστυ, Αὖθις καὶ χερσὶ θῆκαν ἀριστολόχοις. Εἴξατ' ἐμῶν τεκέων δυάδι, Κλέοβίς τε Βίτων τι Ο μικροί σταδίοις ήγετε γειναμένην. 47 λέγω. 19 τῶν πνώύτις
Απεισιν εὐθὺς, καὶ τὸ κάλλος οὐ φέρει.
Αλλοι κατοικείτωσαν εἰς γῆν ὡς μες·
Ως ἑρπετῶν χείριστα καὶ τῶν κνωδάλων,
Τρώγλας, χαράδρας· οὐ γὰρ οἰκίας λόγω
Σπήλαια καὶ σήραγγας ή μυωξίας,
Η σαθρὰ καὶ τρέμοντα παίγνια ξύλων,
"Αθυρμα παίδων, ἔργα καὶ πάσης βίας,
Ομβρων, πυρός, σεισμῶν τε βρασμῶν, πνευμάτων.
Ἡμῖν Θεός δέδωκε πύργον ἰσχύος,
Πύργον βεβαίου, πύργον ἀῤῥήκτου βίου,
Πάντων κρατοῦντα τῶν παθῶν τῶν τοῦ βίου,
Καὶ βαρβάρων χειρῶν τε καὶ τεχνασμάτων,
Πάντων καλῶν γέμοντα καὶ θεαμάτων·
Πύργωμα κάλλους, πύργον ἀφράστου γάνους,
Ἐκ γῆς, θαλάττης, ἀέρος, φωτός, πόλου·
Κάλλους δὲ μᾶλλον κράμα τῶν ὡρῶν, ὅρον
Γῆς καὶ θαλάττης δεσμός ἐστι, κἂν ὄρος
Συνδεί κατ' αὐτὸ καὶ διείργει τὰς φύσεις·
Ύψος κολοσσός, καὶ τέμνων τὸν ἀέρα·
Βιάζεται πως καὶ πρὸς αιθέρα φθάσαι.
Τὸ δ' εὗρος εὐρύς, καὶ τὸ μῆκος τι πλέον.
᾿Αμφοῖν δὲ τούτοιν κάλλος, ἀλλ' ὅσον πλέον.
Κοσμεῖ λίθους τὸ σχῆμα τετραγωνία
Εξαισία τις ἁρμογὴ καὶ πρὸς τρίχα
Τὸ σχῆμα πύργου, σχῆμα λεπτοῦ κηρίου
Το σχήμα κάλλιστον εξαγωνία
Ήρται πρὸς ἄστρα, καὶ τὰ κάλλη τοῦ πόλου.
Μή μοι παλαιὰν φράζε πυργοποιίαν·
Ἐκεῖνος οὔπω πύργος, ἀλλ' εἶχε τέλος·
Μέγιστος οὗτος καὶ πεπύργωσαι, μόνος
Ἔστηκεν αὐτὸς, καὶ φυλάττει τὴν πόλιν.
Τέρπει δὲ μᾶλλον πᾶσαν ὄψιν καὶ πόλιν,
Τῶν θαυμάτων τις χῶρος, ἀέρος μέσον
Τῶν πνευμάτων τις
18 κόλπος, οἶκος Αιόλου»
Καὶ κάλλος αὐτός, τῶν δὲ κάλλος ὑψόθεν
Κόσμου θεωρῶν, κόσμος ἐστὶν ὀμμάτων.
Ἐκ γῆς μὲν ἄνθη, δένδρα, λειμώνες, χλόαι,
Κρήναι, δρυμῶνες, εργάδες καὶ λιβάδες·
Ἡ δ' ἄμπελος βρίθουσα καρπῷ μυρίῳ,
Πολλὴ μὲν εὐθὺς ἡμερὶς μεθυτρόφος,
Πολλὴ δὲ καὶ δενδρίτις ωραιοτρόφος
Ἔστι δ' ὅπου καὶ μίξις ὡραιουμένη.
Ἡ δενδρὰς ἔστιν ἄμπελος πυργουμένη
Κλάδοι κατ' αὐτὸ καὶ καλαὶ κληματίδες·
Καρποί κατ' αὐτὸ, καὶ ῥάγες καὶ τὸ πλέον,
Στιδάς τε φύλλων, καὶ στοαί τε καὶ στέγαι.
Θέλεις τὸ πύργου πᾶν πρόσωπον μανθάνειν;
Αἶρε πρὸς ὀρθὸν ὄμμα, βλέψον ἐγγύθεν
Τὰς ἀρετὰς γῆς· εὖγε τοῦ κεκληκότος
Προφητικῶς φύσαντος οὐκ ἦσαν πάλαι.....
ια΄. Εἰς ἑαυτοῦ πατέρα.
Ἐκ γενετῆς πολύμοχθος ἐς ἔσχατον ήλασα γήρας,
Οτρηρὸς θεράπων, κοιρανίης στέφανος.
Αίαν ἐπῆλθον ὅσην, Ασιάτιδα δ' ὕστατα ἔσχον,
Πόρρω συγγενέων, τηλε φίλης αλόχου.
Αλλά με τέκνων ζεῦγος ἐς ἱερὸν ἤγαγεν ἄστυ,
Αὖθις καὶ χερσὶ θῆκαν ἀριστολόχοις.
Εἴξατ' ἐμῶν τεκέων δυάδι, Κλέοβίς τε Βίτων τι
Ο μικροί σταδίοις ήγετε γειναμένην.
$16
stodit. Delectat autem inagis aspectum et urbem, prodigiorum quædam sedles, in aeris medio
ventis quidam apertus sinus, Æoli domus. Et palchra ipsa, omnemque pulchritudinem superni
mundi intuens, mundus est oculis. terra quidem
flores, arbores, calami, cespites, fontes, sylvæ, arva
et rivuli; vinea autem innumeris frugibus onusta;
multa quidem etiam suavis et inebrians esca, multaque frondium jucunda copia: est autem ibi conjunctio quædam accurata: vinea arbores circumflectitur, rami simul et pulchra sarmenta; fructus
simul et racemi et alia plura, frondium cubile,
porticus et tecta. Vis turris faciem totam discere?
eleva in altum oculos, aspice propius serræ virtutes; euge, ejus quæ prophetice inflata vocata fuil
non erant olim
Ali habitent in terra ut mures, ut serpentium
pessima et ferarum, antra et concava; non enim
domos dico, speluncas et cavernas et cuniculos, vel
caduca et trementia e lignis ædificia, puerorum
ludibria, predas cujuslibet violenti, procellarum,
ignis, terrae motuum, ventorum. Nobis Deus dedit
turrim fortitudinis, turrim firmitatis, turrim infractæ vitæ; omnes dolores vincentem vitæ hujus,
et barbaras manus et artificia; omnibus bonis refertam et aspectibus: turrim pulchritudinis, turrim
ineffabilis serenitatis, in terra, mari, aere, luce,
cœlo: pulchritudinis autem potius tempestatum
commistio, terræ et maris in limite vinculum est,
quamvis limes jungit simul et dividit naturas: sublimis colossus, aerem penetrans, nititur
quadammodo ad æthera progredi. Ampla autem latitudo, et longitudo aliquid majus; ambobus istis
pulchritudo, sed quanto major. Quadrangularis
forma lapides ornat, admirabilis dispositio et ad unguem adaptata conspectum ornat turris, conspectum
exigui alveoli. Forma pulcherrima hexangularis ad
astra attollitur el ad coli pulchritudinem.
Ne mihi veterem memores turris fabricam;
hæc nondum turris erat et finem habuit. Ista
maxima adificata est, sola slat, et urbem cu47 Fors. λέγω. 19 τῶν πνώύτις (sic).
11. In patrem SUNM.
Ex ortu ad senectutis extrema laboribus plenus
perveni, promptus minister, imperii decus.
Quantam percurri terram, Asiæque extrema vidi,
procul a cognatis, louge a dilecta conjuge!
Sed me filiorum parin sacram duxit urbem, rursumque manibus posuit nobilibus.
Cedite meorum filiorum pari, Cleobis et Biton, qui
parvi stadiis matrem egistis.
Blandus, suaveloguens, canus caput et superci
Распознавание текста
Poem XCarmen X
col. 915–916page 55 of 98
PG 106:915Μείλιχος ηδυπή; πολιός τε κάρη πολιόφρων Ης στέφανος χαρίτων, ἀγλαξη βιέτου. 'Αλλά σε πόρρω πατρίδος ἠδ᾽ ἀλόγου καὶ τέκνων Μοίρ' όλοὴ μερόπων ἔσπασεν ἐς ἀλλαν. Χριστὲ ἄναξ, σοφίης σῆς ἴχνια οὐ μαστεύσω Οστέα δ᾽ ὡς 'Ασίης νεύμασι τοῖς ἀνάγοις, Οἷα πρὶν ἐξ Αἰγύπτου σοῦ θεράποντος Ἰωσήφ, ὡς δὲ καὶ οὐρανίοις πνεῦμα τεοίσι θρόνοις. β'. Εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν. Οὐρανόθεν κατέπλατο 10, ἷς οὐρανὸν δ᾽ ἔδραμεν αὖθις ἂν Θεός, ὧν βροτός, ἀμφότερ' εἰς Θεὸν ἀμφοτέρως. ιγ. Εἰς ᾿Αριστοτέλην. Τὸν νοῦν ὁ νοῦς ἔγραψε, τήν φύσιν φύσις, Αριστοτέλην εἶπον, ὡς τούτων ὅρον. ιδ. Εἰς Πλάτωνα. Ψυχὴν ἀνειπὼν ἀθάνατον ὁ Πλάτων, Αφῆκε δόξαν ἀθάνατον ἐν βίῳ. Πλάτων ὁ κλεινὸς ὁ πλατύνων τὰς φρένας, ὡς ἐπλάτυνε τῆς ψυχῆς δόγμα μέγα, Εἰς πᾶσαν ἐπλάτονε τὴν δόξαν χθόνα. ις'. Εἰς τὸν ἅγιον Γρηγόριον τὸν Θεολόγον. Ενθεος ἦν ὁ Σύρος, πολυγράμματος ἦν δὲ ὁ Φοίνιξ, Καππαδόκης δ' ἄμφω καὶ πλέον ἀμφοτέροις. ιζ. Εἰς Σιμπλίκιον τὸν ἐξηγητὴν τῶν δέκα κατηγοριών. Σιμπλίκιος μέγ' άεισμα κατηγορίαισι φαάνθη, 10 κατέπαλτο. Εκδός κατηγορίας λύσεν Αριστοτέλους. Σιμπλίκιος μέγα φῶς φύσιος περὶ κύκλον ἀνῆψε, Νοῦν δέ γ' Αριστοτέλους εὗρεν ἀριστοπόνως ιθ'. Εἰς τὰς Β' φωνὰς καὶ εἰς τὰς ι' κατηγορίας. Μόλις διαδρὰς τῶν σοφιστῶν τὰς δίκας, Σοφοῖς δὲ μᾶλλον προσβαλών ὡς ἡμέροις, Φωνῶν ἐπλήσθην καὶ κατηγορημάτων. Οὐκ ἔστιν, ἔστι, πρός τι, ποιόν, πού, πότε, Πάσχουσι, δρῶσιν ὡς θέλουσι μυρία. Στρέφουσι πάντα, συγχέουσι τὰς φύσεις. Ὡς ἐξ ἑαυτῶν πλάττουσι τραγελάφους, Τὸν οὐρανὸν, γῆν· τὸ ξύλον φασί λίθον Υλην άμορφον, εἶδος ὕλην οὐκ ἔχον. Κόσμους ἀπείρους, ἰδέας πρὸ τῶν ὅλων. Οἱ τῆς Στοῖς βάλλουσιν ᾿Ακαδημίαν Πύῤῥωνας οὗτοι, πάντας ὁ Σταγειρίτης Αλλοι δὲ τοῦτον, Φοίνικές τε καὶ Σύρος Τίς νοῦς τοσαύτας ενστάσεις διαδράμοι Εθνη τοσαῦτα, καὶ φάλαγγας δυσμάχους, Γνώναι τὰ κρυπτὰ τῶν ὅλων ζητῶν βάθη, Καὶ τῶν σαφῶν τις ἔσχε φυρμὸν αὐτίκα Ἓν γνώσεως φῶς, Χριστέ μου, σύ μοι μόνος Γνῶσις τελεία, μᾶλλον εἰδέναι μόνον Σὲ δημιουργὸν οὐσιῶν, χρόνων, τόπων, Αῤῥητον ὡς ἄληπτον ἔν τε καὶ τρία. Αφεὶς τὰ πάντα τοῦτο καὶ μόνον λέγω.
Μείλιχος ηδυπή; πολιός τε κάρη πολιόφρων
Ης στέφανος χαρίτων, ἀγλαξη βιέτου.
'Αλλά σε πόρρω πατρίδος ἠδ᾽ ἀλόγου καὶ τέκνων
Μοίρ' όλοὴ μερόπων ἔσπασεν ἐς ἀλλαν.
Χριστὲ ἄναξ, σοφίης σῆς ἴχνια οὐ μαστεύσω
Οστέα δ᾽ ὡς 'Ασίης νεύμασι τοῖς ἀνάγοις,
Οἷα πρὶν ἐξ Αἰγύπτου σοῦ θεράποντος Ἰωσήφ,
ὡς δὲ καὶ οὐρανίοις πνεῦμα τεοίσι θρόνοις.
β'. Εἰς τὴν ᾿Ανάληψιν.
Οὐρανόθεν κατέπλατο 10, ἷς οὐρανὸν δ᾽ ἔδραμεν αὖθις
ἂν Θεός, ὧν βροτός, ἀμφότερ' εἰς Θεὸν ἀμφοτέρως.
ιγ. Εἰς ᾿Αριστοτέλην.
Τὸν νοῦν ὁ νοῦς ἔγραψε, τήν φύσιν φύσις,
Αριστοτέλην εἶπον, ὡς τούτων ὅρον.
ιδ. Εἰς Πλάτωνα.
Ψυχὴν ἀνειπὼν ἀθάνατον ὁ Πλάτων,
Αφῆκε δόξαν ἀθάνατον ἐν βίῳ.
Le'.
Πλάτων ὁ κλεινὸς ὁ πλατύνων τὰς φρένας,
ὡς ἐπλάτυνε τῆς ψυχῆς δόγμα μέγα,
Εἰς πᾶσαν ἐπλάτονε τὴν δόξαν χθόνα.
ις'. Εἰς τὸν ἅγιον Γρηγόριον τὸν Θεολόγον.
Ενθεος ἦν ὁ Σύρος, πολυγράμματος ἦν δὲ ὁ Φοίνιξ,
Καππαδόκης δ' ἄμφω καὶ πλέον ἀμφοτέροις.
ιζ. Εἰς Σιμπλίκιον τὸν ἐξηγητὴν τῶν δέκα
κατηγοριών.
Σιμπλίκιος μέγ' άεισμα κατηγορίαισι φαάνθη,
lia, corona eras gratiarum, vitæ jucunditas.
Sed te longe a patria, conjuge et liberis, ſatôm
mortalibus funestum duxit ad inferos.
Rex Christe, sapientiæ tuæ vestigia non explorabo
ut ossa ex Asia tuo nutu transferas,
Ut olim ex Ægypto ossa famuli tui Joseph; ut autem animam in cœlestibus thronis tuis colloces.
12. In Ascensionen.
cœlo descenderat, in cœlum rursus tendit ut
Deus, cum homo sit, utrumque ad Deum uniens.
13. In Aristotelem.
Mentem mens descripsit, naturam natura; Aristotelem dico, ut horum termindin.
14. In Platonem.
Animam proclamans immortalem Plato, reliquit
gloriam in vita immortalem.
Plato ille celebris mentem amplificans ut ampliù
cavit animæ magnum dogma, ampliorem in omnem
terram gloriam præstitit.
46. In sanctum Gregorium deeologum.
A. Deo inspiratus est Syrus, multis doctrinis instructus Phænicius, Cappadox autem utrumque ef
utroque majus habet.
47. In Simplicium decem categoriarum interpretem.
Simplicius magnum categoriis impulsum dedisse
10 Leg. κατέπαλτο.
Εκδός (sic) κατηγορίας λύσεν Αριστοτέλους.
in'.
Σιμπλίκιος μέγα φῶς φύσιος περὶ κύκλον ἀνῆψε,
Νοῦν δέ γ' Αριστοτέλους εὗρεν ἀριστοπόνως
ιθ'. Εἰς τὰς Β' φωνὰς καὶ εἰς τὰς ι' κατηγορίας.
Μόλις διαδρὰς τῶν σοφιστῶν τὰς δίκας,
Σοφοῖς δὲ μᾶλλον προσβαλών ὡς ἡμέροις,
Φωνῶν ἐπλήσθην καὶ κατηγορημάτων.
Οὐκ ἔστιν, ἔστι, πρός τι, ποιόν, πού, πότε,
Πάσχουσι, δρῶσιν ὡς θέλουσι μυρία.
Στρέφουσι πάντα, συγχέουσι τὰς φύσεις.
Ὡς ἐξ ἑαυτῶν πλάττουσι τραγελάφους,
Τὸν οὐρανὸν, γῆν· τὸ ξύλον φασί λίθον·
Υλην άμορφον, εἶδος ὕλην οὐκ ἔχον.
Κόσμους ἀπείρους, ἰδέας πρὸ τῶν ὅλων.
Οἱ τῆς Στοῖς βάλλουσιν ᾿Ακαδημίαν·
Πύῤῥωνας οὗτοι, πάντας ὁ Σταγειρίτης·
Αλλοι δὲ τοῦτον, Φοίνικές τε καὶ Σύρος
Τίς νοῦς τοσαύτας ενστάσεις διαδράμοι
Εθνη τοσαῦτα, καὶ φάλαγγας δυσμάχους,
Γνώναι τὰ κρυπτὰ τῶν ὅλων ζητῶν βάθη,
Καὶ τῶν σαφῶν τις ἔσχε φυρμὸν αὐτίκα
Ἓν γνώσεως φῶς, Χριστέ μου, σύ μοι μόνος
Γνῶσις τελεία, μᾶλλον εἰδέναι μόνον
Σὲ δημιουργὸν οὐσιῶν, χρόνων, τόπων,
Αῤῥητον ὡς ἄληπτον ἔν τε καὶ τρία.
Αφεὶς τὰ πάντα τοῦτο καὶ μόνον λέγω.
visus est; categorias Aristotelis publicando solvit.
Simplicius magnus naturæ peritus lucem circum
diffudit; mentem Aristotelis invenit optimis láboribus.
19. In quinque vocales et decem categorias.'
Viæ perspiciens sophistarum sententias, ad phifosophos autem potius accedens ut faciles, vocibus
repletus sum et categoriis. Non est, est, ad quid,
quale, ubi, quando; ut patiuntur, agunt, volunt
innumera. Omnia subvertunt, confundunt naturas,
ut ex se lingant hirco- cervos; coelum, terram;
lignum, petram dicunt, materiam sine forma, formam sine materia; mundos innuinerabiles, ideas
universis anteriores. Qui e porticu sunt Academiam impugnant; isti Pyrrhonæos, omnes Stagirita; alii autem illum, Phoenices et Syri. Quæ mens
tantas lites percurreret, tot gentes, et phalanges
inimicas? Quærebam cognoscere occultas profunditates universorum, et quis potuerit tandem claras res obscurare. Unum cognitionis lumen,
Christe, tu mihi solus es; cognitio perfecta potius
est scire solum te creatorem substantiarum, temporum, locorum, ineffabilem, incomprehensibilem,
unum et tres; omnia mittens hoc quidem solum
loquor
Распознавание текста
Poem XII - XVIICarmen XII - XVII
col. 917–918page 56 of 98
Carmen XI
PG 106:917κ. Εἰς τοὺς φιλοσόφους. Τρείς σοφίης πολυΐστορος ἔκκριτοι αστέρες οἷοι Ενθέμενοι βίβλοις ὄλβον ἀπειρέσιον. Αρχύτας ήρξε, Πλάτων πλάτυνε, τέλος δ᾽ ἐπὶ πᾶσι Ως ἔτυχε κληθεὶς θῆκεν Αριστοτέλης. κα'. Εἰς τὰς τῶν Ιβήρων ἁρπαγάς. Οὐ Σκυθικὸν πῦρ ἀλλ᾽ Ἰβηρικὴ βία Πρὸς τὴν Εψαν νῦν κλονεῖ τὴν Εσπεραν. Γῆς τοῦτο σεισμοί, τούσδε φαῦσις ἀστέρων Καινῶν ἐδήλου μάκετις γῆ. Τί Σκύθαις Μέμφῃ ματαίως όππότ' ἂν τοὺς συμμάχους Τοιαῦτα ὁρῶντας καὶ φίλους τοὺς τοὺς βλέπεις 30; φίλους κβ'. Εἰς τοὺς Βουλγάρους. Κατὰ Σκυθῶν πρὶν συμμάχους, νῦν δὲ Σκύθας, Λήψοισθε Θράκες, συμμάχους πρὸς τοὺς φίλους Σκιρτᾶτε καὶ κροτείτε, φύλα Βουλγάρων, Καὶ σκῆπτρα καὶ τὸ στέμμα καὶ τὴν πορφύραν Κρατεῖτε καὶ φορεῖτε, καὶ φοινικίδας (ζήτησον στίχον ένα) Μεταμφιάσει καὶ ξύλοις τοὺς αὐχένας Μακροῖς συνέξει, καὶ κυφῶσι τους πόδας. Ξανεῖ δὲ πολλαῖς νῶτα καὶ τὴν κοιλίαν. Ανθ' ὧν ἀφέντες δημιουργεῖν, Τούτους φορεῖν τολμάτε καὶ φρονεῖν μέγα. κγ'. Εἰς τὴν νοητὴν οὐσίαν. Ζητῶν ἀπεῖπον τὴν νοητὴν οὐσίαν. Τίς ἐστιν αὕτη, πῶς δὲ τέμνει τὰς δύο, Ασώματον καὶ σῶμα; πῶς δ᾽ ἄμφω μόνη Ἔχουσα τῶν δυοῖν δὲ μηδὲν τυγχάνει; Πῶς πάντα δ' ἐστὶν, ἔστι πάντων δ᾽ οὐκέτι; πλ κδ'. Εἰς τὸν κομιτ Ανω κομίτης έφλεγε τὸν αἰθέρα, Κάτω κομήτης πυρπολεί την Εσπέραν. Αστὴρ ἐκεῖνος σύμβολον τοῦ νῦν σκότους Ἐκεῖνος ἡμεροῦτο φωτὶ Φωσφόρου. 'Αλλ' οὗτος ήφθη τῇ δύσει Νικηφόρου. Τυφὼς ὁ δεινὸς οὗτος ἐξ αλαστόρων Τα πάντα πιμπρᾷ τοῦ βρυχήματα κράτους Τοῦ σοῦ, στρατηγέ, τῆς ἀνικήτου Ρώμης; Φύσει βασιλεῦ, πράγμασι νικηφόρε, Η Μικρόν προκύψας τοῦ τάφου, βρύξον, λέον, Δίδαξον οἰκεῖν τὰς ἀλώπεκας πέτραις. κι'. Ορος τῶν ὄντων. Εκαστον εἶναι τοῖς σοφοῖς τοῦτ᾽ οὐσία Ποσὸν δὲ, μέτρον κἀριθμὸς, ροπή, βάρος Τὸ πρός τι δ' ἐστὶν ἡ πρὸς ἄλλο τι σχέσις Ποιόν, χαρακτήρ, είδος, ή τοιουτότης Ποῦ συμβεβηκός τοῦ τόπου, ποτέ χρόνου Ποιεῖν τό τι δράν, είτε νοῦν, εἶτ᾽ οὐσίαν Πάσχειν δέχεσθαι τῶν παρ' ἄλλων δὲ δράσαι; ει Κεῖσθαι, κλίσις τι ἢ θέσις τῶν κειμένων, Έχειν ἕκαστον οπερ ἐστι τὸ πλέον. κς'. Εἰς τὴν γνωστικὴν καὶ πρακτικὴν φιλο σοφίαν. θεωρίας τις άκρον ή μοναρχία, τάς π. δ. γε δράσεις.
κ. Εἰς τοὺς φιλοσόφους.
JOANNIS GEOMETRE
Τρείς σοφίης πολυΐστορος ἔκκριτοι αστέρες οἷοι
Ενθέμενοι βίβλοις ὄλβον ἀπειρέσιον.
Αρχύτας ήρξε, Πλάτων πλάτυνε, τέλος δ᾽ ἐπὶ πᾶσι
Ως ἔτυχε κληθεὶς θῆκεν Αριστοτέλης.
κα'. Εἰς τὰς τῶν Ιβήρων ἁρπαγάς.
Οὐ Σκυθικὸν πῦρ ἀλλ᾽ Ἰβηρικὴ βία
Πρὸς τὴν Εψαν νῦν κλονεῖ τὴν Εσπεραν.
Γῆς τοῦτο σεισμοί, τούσδε φαῦσις ἀστέρων
Καινῶν ἐδήλου μάκετις γῆ. Τί Σκύθαις
Μέμφῃ ματαίως όππότ' ἂν τοὺς συμμάχους
Τοιαῦτα ὁρῶντας καὶ φίλους τοὺς τοὺς βλέπεις 30;
φίλους
κβ'. Εἰς τοὺς Βουλγάρους.
Κατὰ Σκυθῶν πρὶν συμμάχους, νῦν δὲ Σκύθας,
Λήψοισθε Θράκες, συμμάχους πρὸς τοὺς φίλους
Σκιρτᾶτε καὶ κροτείτε, φύλα Βουλγάρων,
Καὶ σκῆπτρα καὶ τὸ στέμμα καὶ τὴν πορφύραν
Κρατεῖτε καὶ φορεῖτε, καὶ φοινικίδας
(ζήτησον στίχον ένα)
Μεταμφιάσει καὶ ξύλοις τοὺς αὐχένας
Μακροῖς συνέξει, καὶ κυφῶσι τους πόδας.
Ξανεῖ δὲ πολλαῖς νῶτα καὶ τὴν κοιλίαν.
Ανθ' ὧν ἀφέντες δημιουργεῖν,
Τούτους φορεῖν τολμάτε καὶ φρονεῖν μέγα.
κγ'. Εἰς τὴν νοητὴν οὐσίαν.
Ζητῶν ἀπεῖπον τὴν νοητὴν οὐσίαν.
Τίς ἐστιν αὕτη, πῶς δὲ τέμνει τὰς δύο,
20. In philosophos.
Tres sapientia egregia conspicui, velut sidera,
libris pretiosum thesaurum commiserunt. Archytas
imperavit, Plato amplificavit, Aristoteles perfectionem in omnibus, ut nomen ejus feliciter sonat,
imposuit.
21. In Iberorum vastationes.
Non Scythicus ignis, sed Iberica violentia versus
Orientem nunc Occidentem fugat. Hoc terræ motus,
‹t illos stellarum novarum fulgor ostendebat terræ.
Quid Scythas incusas immerito, cum socios talia
agentes, et amicos tuos vides?
29. In Bulgaros.
Ασώματον καὶ σῶμα; πῶς δ᾽ ἄμφω μόνη
Ἔχουσα τῶν δυοῖν δὲ μηδὲν τυγχάνει;
Πῶς πάντα δ' ἐστὶν, ἔστι πάντων δ᾽ οὐκέτι;
πλ
κδ'. Εἰς τὸν κομιτ
Ανω κομίτης έφλεγε τὸν αἰθέρα,
Κάτω κομήτης πυρπολεί την Εσπέραν.
Αστὴρ ἐκεῖνος σύμβολον τοῦ νῦν σκότους·
Ἐκεῖνος ἡμεροῦτο φωτὶ Φωσφόρου.
'Αλλ' οὗτος ήφθη τῇ δύσει Νικηφόρου.
Τυφὼς ὁ δεινὸς οὗτος ἐξ αλαστόρων
Τα πάντα πιμπρᾷ τοῦ βρυχήματα κράτους
Τοῦ σοῦ, στρατηγέ, τῆς ἀνικήτου Ρώμης;
Φύσει βασιλεῦ, πράγμασι νικηφόρε,
Η Μικρόν προκύψας τοῦ τάφου, βρύξον, λέον,
Δίδαξον οἰκεῖν τὰς ἀλώπεκας πέτραις.
κι'. Ορος τῶν ὄντων.
Εκαστον εἶναι τοῖς σοφοῖς τοῦτ᾽ οὐσία·
Ποσὸν δὲ, μέτρον κἀριθμὸς, ροπή, βάρος·
Τὸ πρός τι δ' ἐστὶν ἡ πρὸς ἄλλο τι σχέσις·
Ποιόν, χαρακτήρ, είδος, ή τοιουτότης
Ποῦ συμβεβηκός τοῦ τόπου, ποτέ χρόνου·
Ποιεῖν τό τι δράν, είτε νοῦν, εἶτ᾽ οὐσίαν·
Πάσχειν δέχεσθαι τῶν παρ' ἄλλων δὲ δράσαι; ει
Κεῖσθαι, κλίσις τι ἢ θέσις τῶν κειμένων,
Έχειν ἕκαστον οπερ ἐστι τὸ πλέον.
κς'. Εἰς τὴν γνωστικὴν καὶ πρακτικὴν φιλο
σοφίαν.
θεωρίας τις άκρον ή μοναρχία,
↑ sum; quæ est ista? quomodo dividit næc auo, corporale et incorporale? quomodo autem utrumque
sola habens nibil utrique participat? quomedo
omnia est, et nihil omnium est?
Contra Scythas. nuper socios, nunc vero Scythæ
sumeretis, Thraces, socios et amicos. Exsultate et
plaudite, Bulgarorum tribus, et sceptra et diadema
et purpuram possidete et gestate, et croceas togas....
(Deest unus versus).....
vestitum mutabit, et lignis longis colla alligabit,
compedibus pedes; multisque lacerabit terga et
ventrem; ideo operari cessantes. hos sustinete præ
se ferre et cogitare superba.
23. In intellectualem substantiam.
Quærens intellectualem substantiam desperatus
s Sic. s Leg. vid. τάς π. δ. γε δράσεις.
24. 1n comelam.
Supra inflammavit æthera, infra cometes incendit Occidentem. Sidus illud signum est tenebrarum, blandius efficitur lumine luciferi, sed hoc inflammatum est in obitu Nicephori. Fumans hoc
sævum ex ultione divina omnia consumit. Ubi
rugitus tuæ potestatis, dux invictæ Romæ? natura
rex, rebus gestis Nicephore; brevi in sepulcro jacens, rugi, leo, doce vulpes rupibus inhabitare.
25. Definitio entium.
Unumquodque esse, id philosophis substantia
dicitur, quantitas, menstra, numerus, vis, pondus; ad quid est, vel ad aliud est habitus, qualitas, character, species et talitas, modo adjunctum
loci, modo temporis; facere quid operatur, sive
mens, sive substantia, pati, excipere ab aliis actiones, subjici, inclinatio, aut positio subjectorum,
unumquodque babere id quo tamen majus exsistit.
26. In Gnosticorum et Practicorum philosophiam.
Theoriæ summa est quæ sit monarchia, quid sit
Распознавание текста
Poem XX - XXIIICarmen XX - XXIII
col. 919–920page 57 of 98
Carmen XVIII - XIX
PG 106:919Τί πράξεως ἡ κράσις ἀρετῶν ὅλη. Μέσαι δὲ γνῶσις, δευτέρων ἠθῶν νόμοι, Δυοῖν ἐκείνων ταῦτα βαθμίδες δύο. Μια δ' ἑκάστῃ καὶ συνάμφω καὶ μόλις. κζ'. Εἰς Σιμπλίκιον. Ρήτωρ ὁ Σιμπλίκιος ἢ φιλόσοφος; Αμφω δοκεί μοι, καὶ μὰ τοὺς λόγους ἄκρος. κη'. Εἰς Πορφύριον. Ο Πορφύριος λευκὸν ᾿Αριστοτέλους Το πορφυροῦν ἔδειξε 3 γνώσεως βάθος. Ορνις πτερωτόν, πῦρ δὲ κούφον τὴν φύσιν ᾿Αναφερὴς δὲ νοῦς Ιαμβλίχου πλέον, Εἰ μὴ τιθεῖ τις οὐσίας ἀσωμάτους. Τὰ τοῖς σοφοῖς δοκοῦντα τῶν ὄντων γένη, Ελεγχέτω τὸν ἄνδρα ὁ μήπω λέγων, Ιάμβλιχος ἄκρατος ὢν νοῦς καὶ μόνον. Ος σου τέθηπα τὴν φύσιν Σύρος, Σύρε, Εἴης δὲ πιστός, τοῦ Σύρων Χριστὸς γένους. Σοφῶν τοσαῦται τῶν παλαιῶν αἱρέσεις, Πυθαγόρειοι, Στωϊκοί, Παρμενίδαι, Κυρηναϊκῶν ἑσμός, οἱ τῶν Μεγαρέων, Χορός Πλάτωνος, οἵ τε τοῦ Περιπάτου Επικούρειοι, Κυνικοί, Πυρρωνίδαι, Δεκὰς τελεία τῶν δέκα στύλοι γενῶν. κθ'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου. Ζῇ; καὶ θανοῦσα· ζῶσα τίκτεις, Παρθένος. λ. Εἰς τὴν ἀποδημίαν 13. Τρῶες μὲν καὶ ᾿Αχαιοὶ ἐπ' ἀλλήλοισι θορόντες, έδιξε. 18 ἀκαδημίαν? Σώματος ούνεχ' ἑνὸς εἰς δέκ' ἔπιπτον ἔτη. Οἱ δὲ σοφοὶ καὶ ῥήματος ἢ καὶ γράμματος οίου, Μάρναντ᾽ εἰς ἑτέων καὶ χιλίων δεκάδας. 'Αλλά τ' ἔμ' ἐκ βελέων Θεὸς ἔξελεν, ἔκ τε κυδοιμοῦ, Ες Τριάδος γνώσιν, ἐν Τριάδος με φάει. Και συλλογισμούς και λογισμούς καὶ λόγους. Χαίρειν μακρὰν φράσας τις, εἷς Θεός γινωσκέτω. Αναρχον ἀρχή, πνεῦμα, φῶτα τὰ τρία. λα'. Εἰς τὸν ἅγιον Κήρυκον ἱστάμενον μέσον τῶν ἀμπέλων. ὡς εὐγενές τι κλῆμα μάρτυς ἀμπέλου, Χριστοῦ φανείς, ἕστηκας ἀμπέλων φύλαξ. λβ'. Εἰς τὸν ἅγιον Βλάσιον. Ως μόσχος ἡδὺς θρεμμάτων Εκκλησίας Βοῶν ἐτάχθης, Βλάσιε, φρουρός μέγας. λγ'. Εἰς τινα κατελθόντα εἰς Ελλάδα καὶ ἀγροι κισθέντα. Οὐ βαρβάρων γῆν, ἀλλ᾿ ἰδὼν τὴν Ἑλλάδα, Εβαρβαρώθης καὶ λόγον καὶ τὸν τρόπον. λδ. Εἰς ὄρος τὸν "Ολυμπον. Τὸν οὐρανὸν μὲν, ἄγγελοι, βροτοί, χθόνα, Αμφω δὲ κοινὸν ὡς ὄρον γῆς καὶ πόλον Ολυμπον ἔσχον, πείθομαι μίξιν βλέπων. Οὓς καὶ θεοὺς Ομηρος, ὡς δοκῶ, λέγων, Κοινὴν ἀφῆκε πᾶσι τούτων ἑστίαν. Προφητικῶς Ολυμπον εἶπε τὸν πόλου. λε'. Εἰς τοὺς βασιλικούς στεφάνους τῆς χειρὸς αὐτοκράτωρ Ιωάννης. Εθραυσεν ἐχθροὺς δεξιὰ ση, Χριστέ μου.
Τί πράξεως ἡ κράσις ἀρετῶν ὅλη.
Μέσαι δὲ γνῶσις, δευτέρων ἠθῶν νόμοι,
Δυοῖν ἐκείνων ταῦτα βαθμίδες δύο.
Μια δ' ἑκάστῃ καὶ συνάμφω καὶ μόλις.
κζ'. Εἰς Σιμπλίκιον.
Ρήτωρ ὁ Σιμπλίκιος ἢ φιλόσοφος;
Αμφω δοκεί μοι, καὶ μὰ τοὺς λόγους ἄκρος.
κη'. Εἰς Πορφύριον.
Ο Πορφύριος λευκὸν ᾿Αριστοτέλους
Το πορφυροῦν ἔδειξε 3 γνώσεως βάθος.
Ορνις πτερωτόν, πῦρ δὲ κούφον τὴν φύσιν·
᾿Αναφερὴς δὲ νοῦς Ιαμβλίχου πλέον,
Εἰ μὴ τιθεῖ τις οὐσίας ἀσωμάτους.
Τὰ τοῖς σοφοῖς δοκοῦντα τῶν ὄντων γένη,
Ελεγχέτω τὸν ἄνδρα ὁ μήπω λέγων,
Ιάμβλιχος ἄκρατος ὢν νοῦς καὶ μόνον.
Ος σου τέθηπα τὴν φύσιν Σύρος, Σύρε,
Εἴης δὲ πιστός, τοῦ Σύρων Χριστὸς γένους.
Σοφῶν τοσαῦται τῶν παλαιῶν αἱρέσεις,
Πυθαγόρειοι, Στωϊκοί, Παρμενίδαι,
Κυρηναϊκῶν ἑσμός, οἱ τῶν Μεγαρέων,
Χορός Πλάτωνος, οἵ τε τοῦ Περιπάτου -
Επικούρειοι, Κυνικοί, Πυρρωνίδαι,
Δεκὰς τελεία τῶν δέκα στύλοι γενῶν.
κθ'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου.
Ζῇ; καὶ θανοῦσα· ζῶσα τίκτεις, Παρθένος.
λ. Εἰς τὴν ἀποδημίαν 13.
Τρῶες μὲν καὶ ᾿Αχαιοὶ ἐπ' ἀλλήλοισι θορόντες,
sota conjunctio operationis virtutum: media autem
gnosis, secundorum morum leges, duorum horum
fundamenta hæc duo. Uni autem cuique utrumque
ægre etiam convenit.
27. In Simplicium.
Rhetor Simplicius an philosophus? Utrumque
mihi videtur, et certe scrmone summus.
28. In Porphyrium.
Porphyrius candidum Aristotelis scientiæ profundum, purpureum ostendit; avis alata est, et
ignis subtilis natura; sublimis autem magis Jam -
blichi mens, nisi quis statuat incorporales substantias. Quæ philosophis visa sunt entium genera esse
convincat virum, ne loquens quidem, Jamblichus qui
pura mens et nihil aliud est.
Qui tuam naturam Syrus miratus sum, o Syre,
sis autem fidelis, Christus e Syrorum genere est.
Philosophorum veterum tot sectæ, Pythagoræi,
Stoici, Parmenidæ, Cyrenaicorum turba, Megarei,
Platonis cohors, Peripatetici, Epicurei, Cynici,
Pyrrhonidæ, decas perfecta, decemplicis generis
columna..
29. In dormitionem Deiparæ.
Vivis vel mortua, vivens, Virgo, paris.
50. In abscessum suum.
Troes et Græci in invicem ruentes, unius corporis causa decen annis ceciderunt.
ss Prius erat έδιξε. 18 Am ἀκαδημίαν?
Σώματος ούνεχ' ἑνὸς εἰς δέκ' ἔπιπτον ἔτη.
Οἱ δὲ σοφοὶ καὶ ῥήματος ἢ καὶ γράμματος οίου,
Μάρναντ᾽ εἰς ἑτέων καὶ χιλίων δεκάδας.
'Αλλά τ' ἔμ' ἐκ βελέων Θεὸς ἔξελεν, ἔκ τε κυδοιμοῦ,
Ες Τριάδος γνώσιν, ἐν Τριάδος με φάει.
Και συλλογισμούς και λογισμούς καὶ λόγους.
Χαίρειν μακρὰν φράσας τις, εἷς Θεός γινωσκέτω.
Αναρχον ἀρχή, πνεῦμα, φῶτα τὰ τρία.
λα'. Εἰς τὸν ἅγιον Κήρυκον ἱστάμενον μέσον τῶν
ἀμπέλων.
ὡς εὐγενές τι κλῆμα μάρτυς ἀμπέλου,
Χριστοῦ φανείς, ἕστηκας ἀμπέλων φύλαξ.
λβ'. Εἰς τὸν ἅγιον Βλάσιον.
Ως μόσχος ἡδὺς θρεμμάτων Εκκλησίας
Βοῶν ἐτάχθης, Βλάσιε, φρουρός μέγας.
λγ'. Εἰς τινα κατελθόντα εἰς Ελλάδα καὶ ἀγροικισθέντα.
Οὐ βαρβάρων γῆν, ἀλλ᾿ ἰδὼν τὴν Ἑλλάδα,
Εβαρβαρώθης καὶ λόγον καὶ τὸν τρόπον.
λδ. Εἰς ὄρος τὸν "Ολυμπον.
Τὸν οὐρανὸν μὲν, ἄγγελοι, βροτοί, χθόνα,
Αμφω δὲ κοινὸν ὡς ὄρον γῆς καὶ πόλον
Ολυμπον ἔσχον, πείθομαι μίξιν βλέπων.
Οὓς καὶ θεοὺς Ομηρος, ὡς δοκῶ, λέγων,
Κοινὴν ἀφῆκε πᾶσι τούτων ἑστίαν.
Προφητικῶς Ολυμπον εἶπε τὸν πόλου.
λε'. Εἰς τοὺς βασιλικούς στεφάνους τῆς χειρὸς
αὐτοκράτωρ Ιωάννης.
Εθραυσεν ἐχθροὺς δεξιὰ ση, Χριστέ μου.
Philosophi autem verbi aut litteræ unius causa,
pugnaverunt annorum decem millibus.
Sed me Dens e telis eripuit, procul a tumultu, in
Trinitatis cognitionem, et in Trinitatis luce me
posuit.
Et syllogismos, et argumentationes, et verba
valere multum dixerit aliquis; unus Deus noscatur,
sine principio principium, spiritus, tribus luminibus constans.
31. In sanctum Cerycum in medio vinearum stantent.
· Ut nobile quoddam sarmentum vineæ Christi,
martyr visus es, stas vinearum custos.
32. In sanctum Blasium.
Ut egregius vitulus Ecclesiæ gregis boum constitutus es, Blasi, magnus custos.
83. In quemdam ingressum in Græciam et sylve
strem factum.
Non barbarorum terram, sed Græciam cum videris, barbarus factus es et sermone et moribus.
34. In montem Olympum.
Coelum quidem, angeli; terram, mortales; ambe
vero simul babebant ut terræ montem et cœlum
Olympum; credo confusionem cerneus: quos enim
deos Homerus, ut reor, dicit, communem omnibus
horum sedem reliquit, prophetice Olympum cælum
vocans.
55. In regales coronas manus imperator Joannes.
Contrivit hostea dextera tua, Christe mni. Christi
Распознавание текста
Poem XXVII - XXXCarmen XXVII - XXX
col. 921–922page 58 of 98
Carmen XXIV - XXVI
PG 106:921Χριστοῦ δὲ τοῦ σοῦ δεξιᾶς ἐστεμμένης, Σοὶ πᾶς προσάπτει τῶν προτροπαίων τὴν χάριν. κς'. Εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος. Νούς ὧν μέγιστος, σαρκός είληφας πάχος Ταύτην γράφω νῦν, τὴν δ᾽ ἄνω φύσιν σέβω, Οὐ χερσὶ γραπτόν, οὐ περιγραπτὸν τόπῳ. λζ'. Εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τὸν Ροδανδήτην. *Ην λευκόν, ὡς ἔφησαν 18 Ελληνες πάλαι, *Ο νῦν ἐρυθρὸν Κύπρις ήνθισε ῥόδον. Ην, ἦν ῥοδανδοῦς 8, καὶ πάλιν λευκὸν ῥόδον Ἰωάννης τὸ θαῦμα τῆς οἰκουμένης. Οὐδ᾽ ἦν ἐρυθρόν φοινίκων ἐξ αἱμάτων, Οὐδ᾽ εἶχεν ὀδμὴν ὀρθοδοξίας μύρον. Αλλ' ἦν δυσώδους ἐν μέσῳ ῥιφὲν τόπου, Ως ἐκ ροδωνιᾶς περ ἐκ τῆς πατρίδος, Αἰσχρῶς βιασθὲν χερσὶ τῆς δούλης Αγαρ. Τὸ δ᾽ ἄνθος ήνθει καὶ βεβορβορωμένον. Αλλ', ὦ φυτουργὲ καὶ γραφεῦ τῶν ἀνθέων, Τὸ κάλλος οὐκ ἤνεγκας ήρημωμένο, Νεύεις δὲ, καὶ σὸς εἶχε λειμών την χάριν. Καὶ δὴ μυρίζεις πίστεώς σου τῷ μύρῳ, Καὶ φοινικόχρουν δεικνύεις παρ' ἐλπίδα, Ἐξ αἱμάτων τὸ χρῶμα, πλὴν αὐτοῤῥύτων. Κρείττον χρόνου το βάμμα παντὸς καὶ πάθους, Οδμὴ ῥέουσα μηδ' ἀποῤῥέουσα πω. Τοῦτο βλέπων ήρπασε γῆθεν καὶ πόλος. Ο γῆς δὲ μᾶλλον Δεσπότης σὺ καὶ πόλου, Παρ' αὐτὸν ἱστὰς τὸν φαεινόν σου θρόνου. Λεπρός ", τυφλός, πέφυκα, νεκρός, Χριστέ μου, Ωμους κεκυφώς, καρδίαν, νοῦν, καὶ λόγον. Έγειρε πάντα, σοὶ μόνῳ ζῶ, σὸς δ' ἔφυν. ὅλος τ' ἔους ἄγριον οἷόμα Θυμὲ τάλας, τί πέπονθας; καὶ ὅσα καὶ ὅσον οίδμα Εἰς χρόνον ἐξ ἤδης ἐς βιότοιο δύσιν! [μόγησας " Ολετο μέν σοι καὶ φάος, ώλετο καὶ μένος ἐσθλον, αλετο δ' ἡλικίη, χεὶρ δὲ λέλοιπε κράτος. Πᾶσαν δ᾽ ἀμφοτέραις ἀρύουσι κακεργέες ἀστοί, Γείτονες, ὅς κ' εθέλοι πτήσιν ἐμοῦ βιότου. Πάσης δὲ σκοπός είμι κακῆς γλώσσης· θάνων, οδ Εἰς ἔτ' ἐμὴν κραδίην ιοβολοῦσι. Τάλας! Τῶν πάντων, οὐ τόσσον ὀδύρομαι, όσσον ἑνός περ Αἰῶνα τρομέω ἀμφιπαρερχόμενον. Οὐ δέτί μοι περίκειται, μαψιδίως δ' ἀλάλημαι, *Αλγεά τε στοναχάς, κήδεν μούνα φέρων. Αμπλακιῶν τ' ἐπὶ τοῖς φόρτον πολυειδέα όχθη, Οἷς μόνοις πλουτῶ πλοῦτον ἀπειρέσιον. Σήν τε δίκην τρομέω καὶ τάρταρον ήερόεντα, Καὶ φλόγα τὴν σκοτίην καὶ ὀρέων δαπάνην Εγγύθι τῆς Σκύλλης 18 χαλεπή παρέστηκε Χάρυβδις. Αμφότερα τρομέω, καὶ βίον ὡς θάνατον. ᾿Αλλά μ', ἄναξ, ἐλέαιρε, καὶ ἀμφωτέρωθι σάωσον, Ενθεν ἀναστήσας εὔδιον εἰς λιμένα. "Η με φέρειν φορέοντα δίδαξον, όπη τέ γε βούλει, Ρήματι πάντα φέρων, πάντα χαλινὰ φέροις. Θυμὲ τάλαν, τί πέπονθας; ἀνέγρεο, μή σε χαλέψη Δαίμων ὁ ζωῆς βάσκανος ἡμετέρης Μή σ' ὑπνώοντι, ζιζανίων σπόρον ἐγκαταμίξῃ, ροδανήτην. " έφησεν. * ροδανθούς. ε λεπτρός " Τη γησας. 3. σκύλης.
Χριστοῦ δὲ τοῦ σοῦ δεξιᾶς ἐστεμμένης,
Σοὶ πᾶς προσάπτει τῶν προτροπαίων τὴν χάριν.
κς'. Εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος.
Νούς ὧν μέγιστος, σαρκός είληφας πάχος -
Ταύτην γράφω νῦν, τὴν δ᾽ ἄνω φύσιν σέβω,
Οὐ χερσὶ γραπτόν, οὐ περιγραπτὸν τόπῳ.
λζ'. Εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην τὸν Ροδανδήτην.
*Ην λευκόν, ὡς ἔφησαν 18 Ελληνες πάλαι,
*Ο νῦν ἐρυθρὸν Κύπρις ήνθισε ῥόδον.
Ην, ἦν ῥοδανδοῦς 8, καὶ πάλιν λευκὸν ῥόδον
Ἰωάννης τὸ θαῦμα τῆς οἰκουμένης.
Οὐδ᾽ ἦν ἐρυθρόν φοινίκων ἐξ αἱμάτων,
Οὐδ᾽ εἶχεν ὀδμὴν ὀρθοδοξίας μύρον.
Αλλ' ἦν δυσώδους ἐν μέσῳ ῥιφὲν τόπου,
Ως ἐκ ροδωνιᾶς περ ἐκ τῆς πατρίδος,
Αἰσχρῶς βιασθὲν χερσὶ τῆς δούλης Αγαρ.
Τὸ δ᾽ ἄνθος ήνθει καὶ βεβορβορωμένον.
Αλλ', ὦ φυτουργὲ καὶ γραφεῦ τῶν ἀνθέων,
Τὸ κάλλος οὐκ ἤνεγκας ήρημωμένο, •
Νεύεις δὲ, καὶ σὸς εἶχε λειμών την χάριν.
Καὶ δὴ μυρίζεις πίστεώς σου τῷ μύρῳ,
Καὶ φοινικόχρουν δεικνύεις παρ' ἐλπίδα,
Ἐξ αἱμάτων τὸ χρῶμα, πλὴν αὐτοῤῥύτων.
Κρείττον χρόνου το βάμμα παντὸς καὶ πάθους,
Οδμὴ ῥέουσα μηδ' ἀποῤῥέουσα πω.
Τοῦτο βλέπων ήρπασε γῆθεν καὶ πόλος.
Ο γῆς δὲ μᾶλλον Δεσπότης σὺ καὶ πόλου,
Παρ' αὐτὸν ἱστὰς τὸν φαεινόν σου θρόνου.
Λεπρός ", τυφλός, πέφυκα, νεκρός, Χριστέ μου,
Ωμους κεκυφώς, καρδίαν, νοῦν, καὶ λόγον.
Έγειρε πάντα, σοὶ μόνῳ ζῶ, σὸς δ' ἔφυν.
ὅλος τ' ἔους ἄγριον οἷόμα
Θυμὲ τάλας, τί πέπονθας; καὶ ὅσα καὶ ὅσον οίδμα
Εἰς χρόνον ἐξ ἤδης ἐς βιότοιο δύσιν! [μόγησας "
Ολετο μέν σοι καὶ φάος, ώλετο καὶ μένος ἐσθλον,
αλετο δ' ἡλικίη, χεὶρ δὲ λέλοιπε κράτος.
Πᾶσαν δ᾽ ἀμφοτέραις ἀρύουσι κακεργέες ἀστοί,
Γείτονες, ὅς κ' εθέλοι πτήσιν ἐμοῦ βιότου.
Πάσης δὲ σκοπός είμι κακῆς γλώσσης· θάνων, οδ
Εἰς ἔτ' ἐμὴν κραδίην ιοβολοῦσι. Τάλας!
Τῶν πάντων, οὐ τόσσον ὀδύρομαι, όσσον ἑνός περ
Αἰῶνα τρομέω ἀμφιπαρερχόμενον.
Οὐ δέτί μοι περίκειται, μαψιδίως δ' ἀλάλημαι,
*Αλγεά τε στοναχάς, κήδεν μούνα φέρων.
Αμπλακιῶν τ' ἐπὶ τοῖς φόρτον πολυειδέα όχθη,
Οἷς μόνοις πλουτῶ πλοῦτον ἀπειρέσιον.
Σήν τε δίκην τρομέω καὶ τάρταρον ήερόεντα,
Καὶ φλόγα τὴν σκοτίην καὶ ὀρέων δαπάνην·
Εγγύθι τῆς Σκύλλης 18 χαλεπή παρέστηκε Χάρυβδις.
Αμφότερα τρομέω, καὶ βίον ὡς θάνατον.
᾿Αλλά μ', ἄναξ, ἐλέαιρε, καὶ ἀμφωτέρωθι σάωσον,
Ενθεν ἀναστήσας εὔδιον εἰς λιμένα.
"Η με φέρειν φορέοντα δίδαξον, όπη τέ γε βούλει,
Ρήματι πάντα φέρων, πάντα χαλινὰ φέροις.
Θυμὲ τάλαν, τί πέπονθας; ἀνέγρεο, μή σε χαλέψη
Δαίμων ὁ ζωῆς βάσκανος ἡμετέρης
Μή σ' ὑπνώοντι, ζιζανίων σπόρον ἐγκαταμίξῃ,
vero tui dextera coronata, tibi omnes afferunt vi- humeris inclinatus, corde, mente et sermone. Exctoriarum gratiam.
56. In imaginem Salvatoris.
Mens maxima cum sis, carnis sumpsisti molem:
hanc nunc describam, sed supernam naturam
aclero, non mauibus describendam, non loco circumscribendam.
37. In sanctum Joannem rosam-gereniens.
Alba erat, ut dixerunt olim Græci, quam nune
rubram Cypris rosam florere fecit. Ecce erat rosam-gerens, et rursus alba rosa erat Joannes orbis
admiratio. Non erat rubra e rubro sanguine, non
habebat odorem orthodoxiæ suavem. Sed erat ſetidi avulsa in medio loci, ut e rosario, nempo e sua
patris, turpiter erepta manibus servæ Agar. Flos
autem florebat vet coeno immersus. Sed, o creator
et pictor florum, pulchritudinem non sustinuisti ita
«leperditam. Jubes, et tuus habuit hortus gratiam;
el fragrare facis fidei odore, et rubrum coloremt
per spein præstas, e sanguine colorem, vel non
sponte fluenti; liquorem tempus omne et dolorem
vincentem, unguentum fluens et nondum diffuens.
Hoc cernens cœlum e terra eripuit; et tu cœli et
terræ Dominus, juxta splendentem statuisti taum
throusin.
Leprosus, cæcus, mortuus eram, Christe mi,
cita omnia, tibi soli vivo, tuus quoque fio.
Miser anime, quid passus es et quanta, et quale
ulcus habuisti in tempore ex juventute ad vitæ linem!
Periit quidem tibi nitor, periit egregia virtus,
periit ætas, manus quoque robur perdi:lit.
Omnem autem utraque manu hauriunt improbi
cives, vicini, ut quisque vult, vitæ meæ substantiam.
Omnis autem malæ linguæ scopus sum. Mortuus
sum, et isti in pectus meum, heu! tela jaciunt.
Omnibus non tantum crucior, quantom unius limeo æternitatem me manentem.
Nihil mihi superest, frustra oberro, dolores, gemitus, et curas solum habens.
Culparum ad hæc onus, multiplices angores, quibus solis immensam copiam possideo.
Tuam vero sententiam timeo et tartarum tenebrosum,et fammam obscuram, et serpentium abundantiam.
Justa Scyllam funesta aðstať Charybdis; atramque timeo, et vitam velut mortem.
Sed mei, o rex, miserere, et utrinque me satra,
inde adducens in tranquillum portaṁ.
Vel me sustinentem sustinere doce, sicut vis;
verbo omnia ferens, frena cuncta feras.
st Leg. vid. ροδανήτην. " Prius erat έφησεν. * Leg. vid. ροδανθούς. ε λεπτρός (sic). " Τη
si: tauto a truas apraleis und dritaperor old à aborda, xal doa xal door op p
γησας.
3. Cod. σκύλης.
Распознавание текста
Poem XXXVI - XXXVIICarmen XXXVI - XXXVII
col. 923–924page 59 of 98
Carmen XXXI - XXXV
PG 106:923Η κ' ἀρετῶν σκεδάση πλούτον απειρέσιον. Θυμὲ τάλαν, τί πέπονθας; ἀνέγρεο, οἶδας ἀπειλας Δεσποτικῶν στομάτων, ἐκναλέαις κραδίαις. Θυμὲ τάλαν, τί πέπονθας; ἀνέγρεο, μήπου τι κλείσῃ Οὐρανίους θαλάμους Νυμφίος ἐξαπίνης. Εγρεο, θυμὲ τάλαν, καὶ ἴστασο, καὶ γόνυ κάμπτε, Δάκρυα θερμά χές, μύρεο σὰς ἀνίας. Γλαθί μοι, πανίλας βασιλεῦ, ἤλιε δόξης λαθι, κοσμοφόρε - έλαθι, οίκτοπάτορ Ηλιτον ἐκ γενετῆς, ὅσα ψάμμαθός τε, κόνις τε. Ἠδ᾽ ἔτι νῦν λαλέω, οὐδὲ πνέω καθαρόν. ᾿Αλλ᾽ ἔλαθι τεὸν κατὰ θέσφατον οἶκτον, έλαθι, Ιλαθι, πόλλ' ἀνέτλην, ἄξια δ' οὐδὲ τάδε. Αμπλακιών φορητοῦ, καὶ αἰσχεος ημετέροιο Τολμήσω μῦθον, οὐδὲ φλόγες σκότιας, Οὐδὲ μυχοί χθόνιοι καὶ δαίμονες αγριόθυμοι, Οὐδέ γ' ὅλη κεῖθι τῆς κακίης βάσανος. Τήνδε λίπω μετέπειτα καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι Στήλην ὑμετέρης ἔγγραφον ἀφροσύνης. Είδεσι ταῦτα χαράσσειν αιδέομαι. Τί δὲ μιῆναι Γλῶσσαν ἔοικε πάλιν ῥήμασιν αἰσχροδίοις; Αἰδέομαι γῆν, οὐρανόν, πέρα, ἥλιον, ἄστρα, Νύχτα, φάος, χόρους πάντας, ἅπαντα δόμον, Αλλοις μὲν παράκοιτις, τέκνα, φίλοι, θρόνος αἰπὺς, Τερπωλή βιότου, χρυσοφόρος σπατάλη, Ανδραπόδων ἐμοὶ τι, δόμοι, ἄλσεα, γνῶσις ἀνάκτων, Οἷς φρονέουσι φίλα καὶ λαλέουσι φίλα, Αὐτὰρ ἔμοιγε Θεός μόνος ήλιος, όλβος ἀπείρων, Ελπὶς ἀμεμακτη 8, τέρψις όλη βιότου. Εγρεο, θυμὲ τάλαν, βλεφάρων ὕπνον ἔκτοθι πέμπε, Όργανα δοξολόγα κλίνε ἐκὰς ῥύπου. λη'. ῾Ως ἐκ τοῦ ἁγίου Δημητρίου. Φεύγετε ρομφαίαν καὶ δαίμονες, ἄλλα τε φῦλα, "Ην βάψας φορέω αἷμασι τοῖς ἰδίοις. λθ'. Εἰς τὸν ληστήν. Ο λωποδύπης 38 πίστιν ἐνδὺς τῷ ξύλῳ, Τὰς τῆς Ἐδὲμ νἂν ἐξεμόχλευσε πύλας. με. Τοῦ Δεσπότου το κάλλος, ήλιε, βλέπων, Φαίνεις τί λοιπόν, ἢ λέγεις τρέχειν μόνος; Βραχὺν δὲ τοῦτον ἐμπεριγράφειν τόπον Ορᾷς δραμόντα δυσμόθεν πρὸς τὴν ἕω. Ορα πάλιν τρέχοντα ταύτης προς δύσιν, Καὶ τοῖς ὅπλοις φλέγοντα καὶ πρὸ τῆς μάχης. Καὶ σὲ γνόφος μὲν καὶ θύελλα καὶ νέφος Μικρὸν καλύπτει καὶ διαστᾷ πολλάκις. Οὗτος δὲ παντός ἐστι κρείττων καὶ πάθους. Τοῖς ὄμμασι σὺ καὶ μόνοις, δ καὶ λύχνος Οὗτος δὲ φαίνει τὸ πλέον ταῖς καρδίαις, Καὶ πᾶν καθαίρει τῆς ἀθυμίας νέφος. Οὗτος διαρκὴς γῆν καταυγάζειν ὅλην, Μᾶλλον δὲ καὶ σὲ καὶ τὸν ἀστέρων κύκλον, Αὐτὸν δὲ μᾶλλον οὐρανοῦ τὸν Δεσπότην Ψυχῆς τε κάλλει καὶ τρόποις καθηδύναι. 20 κόσφορα, οι ἐσμοί.» ἀμα μακέτη. & λωποδυτ.
Η κ' ἀρετῶν σκεδάση πλούτον απειρέσιον.
Θυμὲ τάλαν, τί πέπονθας; ἀνέγρεο, οἶδας ἀπειλας
Δεσποτικῶν στομάτων, ἐκναλέαις κραδίαις.
Θυμὲ τάλαν, τί πέπονθας; ἀνέγρεο, μήπου τι κλείσῃ
Οὐρανίους θαλάμους Νυμφίος ἐξαπίνης.
Εγρεο, θυμὲ τάλαν, καὶ ἴστασο, καὶ γόνυ κάμπτε,
Δάκρυα θερμά χές, μύρεο σὰς ἀνίας.
Γλαθί μοι, πανίλας βασιλεῦ, ἤλιε δόξης •
λαθι, κοσμοφόρε - έλαθι, οίκτοπάτορ
Ηλιτον ἐκ γενετῆς, ὅσα ψάμμαθός τε, κόνις τε.
Ἠδ᾽ ἔτι νῦν λαλέω, οὐδὲ πνέω καθαρόν.
᾿Αλλ᾽ ἔλαθι τεὸν κατὰ θέσφατον οἶκτον, έλαθι,
Ιλαθι, πόλλ' ἀνέτλην, ἄξια δ' οὐδὲ τάδε.
Αμπλακιών φορητοῦ, καὶ αἰσχεος ημετέροιο
Τολμήσω μῦθον, οὐδὲ φλόγες σκότιας,
Οὐδὲ μυχοί χθόνιοι καὶ δαίμονες αγριόθυμοι,
Οὐδέ γ' ὅλη κεῖθι τῆς κακίης βάσανος.
Τήνδε λίπω μετέπειτα καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι
Στήλην ὑμετέρης ἔγγραφον ἀφροσύνης.
Είδεσι ταῦτα χαράσσειν αιδέομαι. Τί δὲ μιῆναι
Γλῶσσαν ἔοικε πάλιν ῥήμασιν αἰσχροδίοις;
Αἰδέομαι γῆν, οὐρανόν, πέρα, ἥλιον, ἄστρα,
Νύχτα, φάος, χόρους πάντας, ἅπαντα δόμον,
Αλλοις μὲν παράκοιτις, τέκνα, φίλοι, θρόνος αἰπὺς,
Τερπωλή βιότου, χρυσοφόρος σπατάλη,
Ανδραπόδων ἐμοὶ τι, δόμοι, ἄλσεα, γνῶσις ἀνάκτων,
Οἷς φρονέουσι φίλα καὶ λαλέουσι φίλα,
Αὐτὰρ ἔμοιγε Θεός μόνος ήλιος, όλβος ἀπείρων,
Ελπὶς ἀμεμακτη 8, τέρψις όλη βιότου.
Εγρεο, θυμὲ τάλαν, βλεφάρων ὕπνον ἔκτοθι πέμπε,
Όργανα δοξολόγα κλίνε ἐκὰς ῥύπου.
λη'. ῾Ως ἐκ τοῦ ἁγίου Δημητρίου.
Φεύγετε ρομφαίαν καὶ δαίμονες, ἄλλα τε φῦλα,
"Ην βάψας φορέω αἷμασι τοῖς ἰδίοις.
λθ'. Εἰς τὸν ληστήν.
Ο λωποδύπης 38 πίστιν ἐνδὺς τῷ ξύλῳ,
Τὰς τῆς Ἐδὲμ νἂν ἐξεμόχλευσε πύλας.
με.
Τοῦ Δεσπότου το κάλλος, ήλιε, βλέπων,
Φαίνεις τί λοιπόν, ἢ λέγεις τρέχειν μόνος;
Βραχὺν δὲ τοῦτον ἐμπεριγράφειν τόπον
Ορᾷς δραμόντα δυσμόθεν πρὸς τὴν ἕω.
Ορα πάλιν τρέχοντα ταύτης προς δύσιν,
Καὶ τοῖς ὅπλοις φλέγοντα καὶ πρὸ τῆς μάχης.
Καὶ σὲ γνόφος μὲν καὶ θύελλα καὶ νέφος
Μικρὸν καλύπτει καὶ διαστᾷ πολλάκις.
Οὗτος δὲ παντός ἐστι κρείττων καὶ πάθους.
Τοῖς ὄμμασι σὺ καὶ μόνοις, δ καὶ λύχνος -
Οὗτος δὲ φαίνει τὸ πλέον ταῖς καρδίαις,
Καὶ πᾶν καθαίρει τῆς ἀθυμίας νέφος.
Οὗτος διαρκὴς γῆν καταυγάζειν ὅλην,
Μᾶλλον δὲ καὶ σὲ καὶ τὸν ἀστέρων κύκλον,
Αὐτὸν δὲ μᾶλλον οὐρανοῦ τὸν Δεσπότην
Ψυχῆς τε κάλλει καὶ τρόποις καθηδύναι.
Miser anime, quid pateris? excitare, ne te vexet
dæmon vitæ nostræ inimicus;
Ne tibi dormienti zizaniorum semina immisceat,
vel virtutum dissipet abundantem copiam.
Miser anine, quid pateris? excitare, noscis minas Domini oris in corda dubitantia.
Miser anime, quid pateris? excitare, ne tibi claudat subito sponsus cœlestes thalamos.
Surge, miser anime, et sta, et genua flecte, fletus
ardentes funde, tuos dolores lacrymis stilla.
Propitiare mihi, clementissime rex, sol gloria.
propitiare, mundi rector, propitiare, lacrymarum
paler;
Peccavi ab ortu, quantum arena est et pulvis.
E: etiam nunc nihil loquor, nihil cogito purum.
Sed propitiare per evangelicas tuas lacrymas,
propitiare, multa sustinuí, sed hæc non sunt digna.
Culparum sordes, nostrumque opprobrium audebo expromere; non flammæ tenebrosæ,
Non terræ abyssi et dæmones truces, non omne
illuc nequitiae supplicium.
Cessem autem postca et a futuris interrogare de
columna nostræ dementiæ inscriptionem ferente;
Figuris hæc depingere erubesco, quid autem
deceat linguam rursus describere verbis nocenti
vita deturpatis;
Metuo terram, coelum, aerem, solen, astra,
noctem, lucem, cœlus omnes, omnem domum.
Aliis conjux, nati, amici, alla sedes, jucunditas
vita, aurea mollities,
Servorum caterva, domus, luci, regum cognitio, quibus grata cogitant et grata foquuntur.
Sed mihi Deus solus est sal, immensa possessio,
spes inconcussa, jucunditas omnis vitæ.
Sarge, miser anime, somnum procul a pupillis
mitte, organa laudem sonantia
38. F sancto Demetrio.
Fugite gladium, dæmones et alia genera, quem
fero tinetum proprio sanguine.
30. In latronem.
Latro fidem cum statuisset in ligno, nume portas
Bden aperuit.
Domini pulchritudinem videns, o sol, fulgesne
amplius, vel solus currere dicis? Brevem hunc cir
cumscribere locum vides currendo ab occasu ad
auroram; vide rursus ab aurora ad occasum currentem; et armis vel ante pugnam ardentem. Et
te quidem procella, nimbus, et nubes paulo abscondit et tollit sæpius. Ille autem omni superior est
fortuna; tu solum oculis, quod et lucerna, fulges;
ille autem maxime cordibus fulget, et omnem vecordiæ nubem amovet. Ille potens est terram universam illuminare, imo etiam et te et astrorum orbem; quinimo ipsum coel Dominum, anima pelchritudine et moribus defectare.
20 Cod. κόσφορα, οι Leg. ἐσμοί.» Leg. ἀμα μακέτη. & Cod. λωποδυτ. cum superimposite.
Распознавание текста
col. 925–926page 60 of 98
PG 106:925μα'. Εἰς τὸν κυρὸν Νικηφόρον τὸν βασιλέα. *Εξάετες λαοίο θεόφρονα ηνία τείνας, Τόσ' ἐπ' ἔτη Σκυθῶν "Αρεα δῆσα μέγαν. Ασσυρίων δ' ἔκλινα πόλεις, καὶ Φοίνικας ἄρδην Ταρσὸν ἀμαιμακέτην εἷλον ὑποζύγιον Νήσους δ' ἐξεκάθηρα, καὶ ἤλασα βάρβαρον αἰχμήν Εὐμεγέθη κρείττων *, Κύπρον ἀριπρεπέα. Αντολίη τε Δύσις τε ἐμὰς ὑπέτρεσεν ἀπειλάς, Ολβοδότης Νεῖλος, καὶ κραναή Λιβύη. Πίπτω δ' ἐν βασιλείοις μέσοις, μηδὲ γυναικὸς Χεῖρας ὑπεξέφυγον, ὦ τάλας ἀδρανίης. Εν πόλις, ἦν στρατὸς, ἦν καὶ διπλόον ἔνδοθι τεῖχος. Ἀλλ᾽ ἐτεὸν μερόπων οὐδὲν ἀκιδνότερον. μβ'. Εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον. Θεσσαλονίκης πρόμος ἵσταται οὗτος ἐν ὅπλοις "Ος δ' ἄοπλος νική, πῶς ὅταν ὅπλα λάβοι; Οὐχ ὅπλοις κρατέων σοφίης πρόμος έπλετο μάρτυς, ᾿Αμφοτέροις ἀμύνων, θὲς φθόνον εἰς ἀνέμους. μ:. Εἰς τὴν λάρνακα τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος. Πέτρας μέλι πρὶν, νῦν δὲ θαύματα βρύει. με. Ενόδια. Σὺ πρώτη φύσεων ὁδὸς, ὦ Τριάς ὀλβιόδωρε Ἐκ σέθεν οὐράνιος, χθόνιοι, πλεκτόν γένος ἀμφοΐν Ἐκ Εκ σέθεν αἰῶνες, χρόνοι, οὐρανός, ήλιος, ἄστρα Ἐκ σέθεν ἀθανάτου ῥύσις εἰκόνος ήρξατο θνητῆς Σὺ στάσιν ἄστατον ἠδὲ μονὴν κεράσας δινήσει, Καὶ ξείνην τορνώσας ἀταρπιτὸν ἀμφιελίσσειν Οὐρανὸν ἐς κύκλον περιηγέα πάντοθε ναστόν. Σοί δ' ἀντιτροχάει Φαέθων πόλῳ ἄλλα τε νυκτός Ομματα χρυσεόκυκλα ἀείδρομα ἄτροπα πολλά, Απλανέες τε πλάνοι τε παλίντροποι, ὦ μέγα θαῦμα, Εκκεντροι, χθαμαλοί, ἐπίκυκλος ἄλλοτε ἄλλοι Σοὶ μήνη χαρίεσσα παλίνστροφος οίά τε νύμφη Νυμφίον ἀμφιχυθῆναι, σπεύδει ήλιον αὖτις, Ἡ δ' ὑποκυσσαμένη φάος αντίον ἕδραμε, γοργή, Πάντα δ' εὐρύθμου σοφίης στάσις άστατος, οἶμος [ἀπείρων. Σὺ χθαμαλοῖς, καὶ ὕστατα εἰς ἔτος ἡγεμονεύεις Πατράσιν ἡμετέροις. "Αβραμος ἔτρεχεν εἰς γῆν Ἐκ γῆς ἀθλοφόρος· μέσφ' οὐρανὸν αὐτὸν ἀέρθη. Αβραμίδαι λιπαρὸν πέδον ἕδρακον, ὕδατα Νείλου, Οψιγόνοις ἡγήσατο ποτὶ γλυκὺ πατρίδος εἶδαρ. Ἐν πυρὶ καὶ νεφέλῃ, καὶ ὕδατα πικρά θαλάσσης Σχίσας ἐπικρατέως· ἀνά τ' ἔβλυσας ἔμπαλιν ὕδωρ Ἐκ στερεάς πέτρης, καὶ ἡγεμόνευσεν ἀνύδροις. Σολ, μάκαρ, ουτιδανός περ εών, κἀγὼ καὶ ἄκυκύς κ Στέλλομαι ἐς τριάς τε καὶ αἵματα καὶ μύθον 3 αἰνών Καὶ χαλεπήν στομάτων λύσσαν καὶ ἄγρια φύλα, Καὶ φθόνον ἀρχόντων καὶ ὄμματα μυρία λοξά. Ελθὲ τάχος πανίλαος, ἐλθὲ καλεῦντι, θηρία τρέψαις, ὕδατα πήξαις, ἄγρια φύλα Κλίνεις ἐξ ἐνοπῆς, ληίνεις "' πᾶσαν ἀταρπόν. Χείλεα ποντίσεις δόλια, φθόνον ἄγριον, αἰπύν. Πείσαις φῶρα κακόμητιν ", αηδιας αστούς, Μισαρέτας, μισοεργούς, μισοφθόνους, μισόανδρας. ο οι Κρήτην, ἄκικυς. 30 μόθον. ο λειήνας. 38 1 7.
μα'. Εἰς τὸν κυρὸν Νικηφόρον τὸν βασιλέα.
*Εξάετες λαοίο θεόφρονα ηνία τείνας,
Τόσ' ἐπ' ἔτη Σκυθῶν "Αρεα δῆσα μέγαν.
Ασσυρίων δ' ἔκλινα πόλεις, καὶ Φοίνικας ἄρδην·
Ταρσὸν ἀμαιμακέτην εἷλον ὑποζύγιον
Νήσους δ' ἐξεκάθηρα, καὶ ἤλασα βάρβαρον αἰχμήν
Εὐμεγέθη κρείττων *, Κύπρον ἀριπρεπέα.
Αντολίη τε Δύσις τε ἐμὰς ὑπέτρεσεν ἀπειλάς,
Ολβοδότης Νεῖλος, καὶ κραναή Λιβύη.
Πίπτω δ' ἐν βασιλείοις μέσοις, μηδὲ γυναικὸς
Χεῖρας ὑπεξέφυγον, ὦ τάλας ἀδρανίης.
Εν πόλις, ἦν στρατὸς, ἦν καὶ διπλόον ἔνδοθι τεῖχος.
Ἀλλ᾽ ἐτεὸν μερόπων οὐδὲν ἀκιδνότερον.
μβ'. Εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον.
Θεσσαλονίκης πρόμος ἵσταται οὗτος ἐν ὅπλοις·
"Ος δ' ἄοπλος νική, πῶς ὅταν ὅπλα λάβοι;
Οὐχ ὅπλοις κρατέων σοφίης πρόμος έπλετο μάρτυς,
᾿Αμφοτέροις ἀμύνων, θὲς φθόνον εἰς ἀνέμους.
μ:. Εἰς τὴν λάρνακα τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος.
Πέτρας μέλι πρὶν, νῦν δὲ θαύματα βρύει.
με. Ενόδια.
Σὺ πρώτη φύσεων ὁδὸς, ὦ Τριάς ὀλβιόδωρε
Ἐκ σέθεν οὐράνιος, χθόνιοι, πλεκτόν γένος ἀμφοΐν·
Ἐκ
Εκ σέθεν αἰῶνες, χρόνοι, οὐρανός, ήλιος, ἄστρα·
Ἐκ σέθεν ἀθανάτου ῥύσις εἰκόνος ήρξατο θνητῆς·
Σὺ στάσιν ἄστατον ἠδὲ μονὴν κεράσας δινήσει,
Καὶ ξείνην τορνώσας ἀταρπιτὸν ἀμφιελίσσειν
41. In dominum Nicephorum imperatorem.
Sex annis populi cum Dei prudentia frena obtinens
tot annis Scytharum magnum bellum compressi.
Assyriorum urbes dejeci, et Phæniciæ penitus:
Tharsum inexpugnabilem sub jugum redegi.
Insulas autem purgavi, et barbaram victor expugnavi arcem validissimam, Cyprum egregiam.
Orientalis occidens meas quoque reformidavit
minas, divitiarum dator Nilus, et aspera Libya.
Cado autem in medio palatio, neque mulieris
manus effugi, heu miserum 1 debilis.
Urbs erat, exercitus erat, erat quoque duplex
interior murus; sed vere mortalibus nihil imbecillius
Gal.
42. In sanctum Demetrium.
Thessalonicæ dux statuitur ille in armis; qui
sine armis vincit, quomodo si arma sumpserit?
Non armis pollens sapientiæ martyr dux exstitit,
utroque protegens, invidiam in ventos mitte.
43. In urnam sancti Panteleemonis.
petra mel prius, nunc miracula fluunt.
44. Enodia.
Tu prima naturarum via, o Trinitas beatitudinem
largiens. Ex te cœli, terræ, genusque ambobus inhærens. Ex le secula, tempora, coelum, sol, astra; ex te
Οὐρανὸν ἐς κύκλον περιηγέα πάντοθε ναστόν.
Σοί δ' ἀντιτροχάει Φαέθων πόλῳ ἄλλα τε νυκτός
Ομματα χρυσεόκυκλα ἀείδρομα ἄτροπα πολλά,
Απλανέες τε πλάνοι τε παλίντροποι, ὦ μέγα θαῦμα,
Εκκεντροι, χθαμαλοί, ἐπίκυκλος ἄλλοτε ἄλλοι
Σοὶ μήνη χαρίεσσα παλίνστροφος οίά τε νύμφη
Νυμφίον ἀμφιχυθῆναι, σπεύδει ήλιον αὖτις,
Ἡ δ' ὑποκυσσαμένη φάος αντίον ἕδραμε, γοργή,
Πάντα δ' εὐρύθμου σοφίης στάσις άστατος, οἶμος
[ἀπείρων.
Σὺ χθαμαλοῖς, καὶ ὕστατα εἰς ἔτος ἡγεμονεύεις
Πατράσιν ἡμετέροις. "Αβραμος ἔτρεχεν εἰς γῆν
Ἐκ γῆς ἀθλοφόρος· μέσφ' οὐρανὸν αὐτὸν ἀέρθη.
Αβραμίδαι λιπαρὸν πέδον ἕδρακον, ὕδατα Νείλου,
Οψιγόνοις ἡγήσατο ποτὶ γλυκὺ πατρίδος εἶδαρ.
Ἐν πυρὶ καὶ νεφέλῃ, καὶ ὕδατα πικρά θαλάσσης
Σχίσας ἐπικρατέως· ἀνά τ' ἔβλυσας ἔμπαλιν ὕδωρ
Ἐκ στερεάς πέτρης, καὶ ἡγεμόνευσεν ἀνύδροις.
Σολ, μάκαρ, ουτιδανός περ εών, κἀγὼ καὶ ἄκυκύς κ
Στέλλομαι ἐς τριάς τε καὶ αἵματα καὶ μύθον 3 αἰνών
Καὶ χαλεπήν στομάτων λύσσαν καὶ ἄγρια φύλα,
Καὶ φθόνον ἀρχόντων καὶ ὄμματα μυρία λοξά.
Ελθὲ τάχος πανίλαος, ἐλθὲ καλεῦντι,
θηρία τρέψαις, ὕδατα πήξαις, ἄγρια φύλα
Κλίνεις ἐξ ἐνοπῆς, ληίνεις "' πᾶσαν ἀταρπόν.
Χείλεα ποντίσεις δόλια, φθόνον ἄγριον, αἰπύν.
Πείσαις φῶρα κακόμητιν ", αηδιας αστούς,
Μισαρέτας, μισοεργούς, μισοφθόνους, μισόανδρας.
immortali effluentia mortalis imaginis cœpit. Tu
immobilem stabilitatem et solam motui misccus,
insuetam curvasti viam cœlum amplexuram circulo
circumducto et omni parte firmo. Per te vestigia
relegit sol cœlo, et noctis oculi aureis circulis semper
volventes, multique immobiles, fixi, et errantes sursum gyrantes, ο magnum prodigium! excentrici, terram radentes, circulos invicem miscentes. Per te
luna decora cursum relegens, qualis sponsa sponsum amplexura, solem retro appetit, et supposita kumini adverso incedit rapida. Ubicunque bene compositæ sapientiæ stabilitas immobilis, ut infinita.
Tu terrestribus, et postremo in tempore nostris
patribus præes. Abraham iter fecit e terra in terram
præmium ferens, donec ad●cœlum ipsum elevatus
sit. Abramidæ piugue solum viderunt, aquas Nili;
eorum posteros attraxit tandem dulcis patriæ memoria. In igne et nube, aquas maris amaras potenter dividens, et e contra aquam eduxisti e solida
rupe, et per arida loca perduxit. Per te, felix, licet nullius pretii et infirmus ego sim, mittor, Trinitas, ad sanguinem, ad sævas pugnas, ad trucem
orum rabiem et feras gentes, ad invidiam principum
et obliquos mille aspectus. Veni celeriter, misericors, veni ad vocantem, feras avertas, aquas arceas,
sævas gentes voce submittas, omne iter facile efficiens; labia confundas astuta, invidiam trucem,
οι Leg. Κρήτην, s. Leg. ἄκικυς. 30 Leg. μόθον. ο Lej. λειήνας. 38 Cf. col. seq. 1 7.
Распознавание текста
Poem XLI - XLIVCarmen XLI - XLIV
col. 927–928page 61 of 98
Carmen XXXVIII - XL
PG 106:927Τῇ μὲ φέρεις σὺν μητρὶ κραταιῇ νεύμασιν ἐσθλοῖς, Τὴν σὴν κάραν τέθεικε τὴν πορνοκτόνον. *Η τε θέλοις καὶ ὡς ἐθέλοις, καὶ εὖ τε καὶ ὅσσον. με'. Εἰς τὸν ἑαυτοῦ διδάσκαλον Νικηφόρον Αμφω καλύπτει πράγματα, Νικηφόρε Λίθος τάφου, σέ· ζῶντας, ἀγνοίας λίθος. μς'. Τοῦ ἁγίου Θεοδώρου. Οὐτιδανὴ χεὶρ νεῦρα δ' ἀπέτμαγε, οἱ δέ μ' ἐς ἆθλα Ἐν σταδίοις καλέουσι νέοι, καὶ ἔστακε πάντα Δήμος όλος φιλοκέρτομος, ἐς δ' ἐμὲν 10 γλώσσας 40 Πικρὰς ἐντανύουσι, καὶ ὄμματα μυρία λοξά. ᾿Αλλά γ᾽ ἐμὸν κράτος έλαθι, μάρτυ, καὶ ἄπτεο χειρὸς Δεξιτερής, ιθύνων ἐπ᾽ ἄεθλα, καὶ ἄλγεα παύων. Οἴσθα, μάκαρ, κέκμηκα, πανίλαος ἐλθὲ καλεῦντι. μζ'. Εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον τὸν Τύρωνα. Ἐκ φλογὸς εἰς φῶς ἔδραμες, ἐκ λιμοῦ ποτὶ νέκταρ, Ἐξ εἱρατῆς θαλάμους ἕδραμες οὐρανίους, Ἐκ βασάνων πικρῶν πότ' ἄεθλα καὶ ἄφθιτα κάλλη. Κυίρανον ἐκπρολιπών, μέγαν εἶδες άνακτα [Χριστόν.] Ωδ' ἐμὲ καὶ καμάτων καὶ ἀργαλέων μελεδωνῶν, Ως καμίνου καὶ εἰρκτῆς καὶ βασάνων λιμού τε Καὶ Φαραὼ κακομήτιδος εξερύσειας, μάρτυς, Δύσμορον ὀψὲ περὶ ὃς καὶ ἐν ὠμῷ γήραϊ θῆκεν. Οἷα παθὼν ἰδίοις ἀγαθοῖς ἐπιμέμφεται οἶσθα. μη'. Εἰς τὴν εὐρεσιν τῆς κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου. Ως πρὶν θανοῦσαν, λύχνε, νῦν κεκρυμμένην Πηγὴν ἐλέγχων, οὕτω Χριστός θαυμάτων μθ'. Εἰς τὴν τιμίαν κεφαλήν. Σὺ τῶν παθῶν μάχαιρα, θαυμάτων βρύσις, Φωνὴν ἀφῆκας, καὶ κεκομμένη πάλιν Νῦν θαυμάτων βοῦν, καὶ κεκρυμμένη κάρα, Οντως σὺ φωνῆς γλῶττα καὶ φέγγος λύχνου, ν. Λαλεῖς θανών σύ, καὶ κρυβεις φαίνῃ, μάκαρ. Σὺ φῶς ὄντως καὶ λόγου φωνὴ λύχνος. να'. Εἰς τὸν Χριστὸν ὑπνώττοντα ἐπὶ τοῦ σκάρους. Εἰ Θεὸς, εἴ βροτός, ὑπνοῖς, ἀλλὰ καὶ εὔνασας οἶδμα Υπνοῖς, ἔγρετο, έγρετο, καὶ σάλον εύνασε πόντου. νβ'. Εἰς ἑαυτόν. Γῆ καὶ θάλασσα καὶ πόλος σύ, Χριστέ μου, Καὶ γῆν πατῶ σοῖς νεύμασι καθημέραν, Καὶ τὴν θάλασσαν σῇ κυβερνήσει πλέω, Τὸ τοῦ νοὸς δὲ λαίφος ἱστῷ πρὸς πόλον Ὁρῶ δὲ τὸν πλοῦν πνευμάτων ἐναντίων Γέμοντα, καὶ δέδοικα τὰς καταιγίδας, Καὶ τῶν παρῶν οι πέφρικα τὰς τρικυμίας, Καὶ τῶν λογισμῶν τὸ κλυδώνιον τρέμω. Πῶς οὖν περάσω καὶ τέμω τὸν ἀέρα, Καὶ τὰς τοσαύτας ενστάσεις διαδράσω; Καὶ μὴ τοσοῦτον ναυαγήσω καὶ πέσω Εἰς ἔσχατον γῆς εἰς μυχούς τοῦ ταρτάρου, Εἴ μοι γένοιο χερσίν οιακοστρόφος 10 γλώσσας. * παθῶν.
Τῇ μὲ φέρεις σὺν μητρὶ κραταιῇ νεύμασιν ἐσθλοῖς, Τὴν σὴν κάραν τέθεικε τὴν πορνοκτόνον.
*Η τε θέλοις καὶ ὡς ἐθέλοις, καὶ εὖ τε καὶ ὅσσον.
με'. Εἰς τὸν ἑαυτοῦ διδάσκαλον Νικηφόρον
Αμφω καλύπτει πράγματα, Νικηφόρε·
Λίθος τάφου, σέ· ζῶντας, ἀγνοίας λίθος.
μς'. Τοῦ ἁγίου Θεοδώρου.
Οὐτιδανὴ χεὶρ νεῦρα δ' ἀπέτμαγε, οἱ δέ μ' ἐς ἆθλα
Ἐν σταδίοις καλέουσι νέοι, καὶ ἔστακε πάντα
Δήμος όλος φιλοκέρτομος, ἐς δ' ἐμὲν 10 γλώσσας 40
Πικρὰς ἐντανύουσι, καὶ ὄμματα μυρία λοξά.
᾿Αλλά γ᾽ ἐμὸν κράτος έλαθι, μάρτυ, καὶ ἄπτεο χειρὸς
Δεξιτερής, ιθύνων ἐπ᾽ ἄεθλα, καὶ ἄλγεα παύων.
Οἴσθα, μάκαρ, κέκμηκα, πανίλαος ἐλθὲ καλεῦντι.
μζ'. Εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον τὸν Τύρωνα.
Ἐκ φλογὸς εἰς φῶς ἔδραμες, ἐκ λιμοῦ ποτὶ νέκταρ,
Ἐξ εἱρατῆς θαλάμους ἕδραμες οὐρανίους,
Ἐκ βασάνων πικρῶν πότ' ἄεθλα καὶ ἄφθιτα κάλλη.
Κυίρανον ἐκπρολιπών, μέγαν εἶδες άνακτα [Χριστόν.]
Ωδ' ἐμὲ καὶ καμάτων καὶ ἀργαλέων μελεδωνῶν,
Ως καμίνου καὶ εἰρκτῆς καὶ βασάνων λιμού τε
Καὶ Φαραὼ κακομήτιδος εξερύσειας, μάρτυς,
Δύσμορον ὀψὲ περὶ ὃς καὶ ἐν ὠμῷ γήραϊ θῆκεν.
Οἷα παθὼν ἰδίοις ἀγαθοῖς ἐπιμέμφεται οἶσθα.
μη'. Εἰς τὴν εὐρεσιν τῆς κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου.
Ως πρὶν θανοῦσαν, λύχνε, νῦν κεκρυμμένην
Πηγὴν ἐλέγχων, οὕτω Χριστός θαυμάτων
inimicam; suadeas latronem vafrum, odio80s cives, virtutemn odientes, laborem, homines.
Ita me agis cum matre potenti ad probos sensus,
qua velis et ut velis, et quod et quantum velis.
45. In suum magistrum Nicephorum.
Duo occultantur, Nicephore; tu, sepulcri lapide;
superstites, ignorantie lapide.
46. Sancti Theodori.
μθ'. Εἰς τὴν τιμίαν κεφαλήν.
Σὺ τῶν παθῶν μάχαιρα, θαυμάτων βρύσις,
Φωνὴν ἀφῆκας, καὶ κεκομμένη πάλιν
Νῦν θαυμάτων βοῦν, καὶ κεκρυμμένη κάρα,
Οντως σὺ φωνῆς γλῶττα καὶ φέγγος λύχνου,
ν.
Λαλεῖς θανών σύ, καὶ κρυβεις φαίνῃ, μάκαρ.
Σὺ φῶς ὄντως καὶ λόγου φωνὴ λύχνος.
να'. Εἰς τὸν Χριστὸν ὑπνώττοντα ἐπὶ τοῦ σκάρους.
Εἰ Θεὸς, εἴ βροτός, ὑπνοῖς, ἀλλὰ καὶ εὔνασας οἶδμα
Υπνοῖς, ἔγρετο, έγρετο, καὶ σάλον εύνασε πόντου.
νβ'. Εἰς ἑαυτόν.
Γῆ καὶ θάλασσα καὶ πόλος σύ, Χριστέ μου,
Καὶ γῆν πατῶ σοῖς νεύμασι καθημέραν,
Καὶ τὴν θάλασσαν σῇ κυβερνήσει πλέω,
Τὸ τοῦ νοὸς δὲ λαίφος ἱστῷ πρὸς πόλον·
Contemptibilis manus nervos resecuit, juvenes
vero me in stadio ad prælia vocant, et stat universus omnino populus convicia amans, in me linguas acerbas intendunt, et mille obliquos oculos;
sed, o robur meum, propitius sis, martyr, et dextera manu lange, ad præmia dirigens, et doloribus
finem imponens. Scis, o beate, laboravi, misericors
veni ad vocantem.
47. In sanctum Theodorum Tyronem.
Ex igne in lucem transiisti, e fame ad nectar, e
carcere ad cœlestes transiisti thalamos; ex acerbis
suppliciis ad præmia et incorruptibilem pulchrituclinem. Regem deserens, magnum vides ducem,
(Christum). Ita me quoque laboribus et molestis
curis, ut fornace, et carcere, et suppliciis, et fame,
et Pharaonis asturtiis, eximas, martyr, qui miserum
vel ægram ad senectutem effecit. Qualia patiens
propriis bouis queritur, tu scis.
Ὁρῶ δὲ τὸν πλοῦν πνευμάτων ἐναντίων
Γέμοντα, καὶ δέδοικα τὰς καταιγίδας,
Καὶ τῶν παρῶν οι πέφρικα τὰς τρικυμίας,
Καὶ τῶν λογισμῶν τὸ κλυδώνιον τρέμω.
Πῶς οὖν περάσω καὶ τέμω τὸν ἀέρα,
Καὶ τὰς τοσαύτας ενστάσεις διαδράσω;
Καὶ μὴ τοσοῦτον ναυαγήσω καὶ πέσω
Εἰς ἔσχατον γῆς εἰς μυχούς τοῦ ταρτάρου,
Εἴ μοι γένοιο χερσίν οιακοστρόφος -
48. In inventionem capitis Præcursoris.
Ut prius mortuum, lucerna, nunc absconditum
revelans fontem prodigiorum, ita Christus tuum ca·
put præstitit a meretrice cæsum.
49. In egregium caput.
Tu passionum gladius, prodigiorum latex, vocem
amisisti, et iterum abscissus prodigiorum fons, el
absconditum est caput; vere tu vocis lingua, et
lucernæ fulgor.
Loqueris mortuus, et absconditus nites, o beate;
tu lumen vere et verbi vox, lucerna.
51. In Christum dormitantem in navicula.
Es Deus, es homo, dormis, sed fluctum sedans
dormis; excitare,, excitare, et tumultum maris
seda.
52. In se ipsum.
Terra et mare et coelum, w, Christe, mihi. Terram calco tuis præceptis quotidie, mare tua gubernatione navigo, mentis autem vela ad cœlum
dirigo. Cerno autem navigationem ventis adversis
plenam, et metuo tempestates, et passionum horreo
fluctus, et cogitationum agitationes timeo. Quomodo
ergo pertransibo et aerem sulcabo, et tantas diffcultates evadamı? et quomodo non naufragabo et
non cadam in inferiora terræ et in abyssos tartari? si mihi adsis gubernaculum manibus dirigens,
Forte hic Nicephorus ille est qui scripsit Vitam Antonii Caulem, patriarcha CP. (+901), quam
supra dedimus. EDIT. PATR.
» Sic.
$1
10 Cod. γλώσσας. * Leg. παθῶν.
Распознавание текста
Poem XLV - XLVIICarmen XLV - XLVII
col. 929–930page 62 of 98
PG 106:929Εἰ πνεύματός σου τὸ πτερὸν τῶν ἱστίων Πλήσας, πρὸς αὐτὸν ἰθύνοις τὸν σὸν θρόνον. νγ'. Περίης στρατιῆς ἐπὶ πᾶσι φάσματα δεινά, Βάσκανα, ἀγριόθυμα, δυσάντα, αἴροπα πολλά Αίματος ἡμετέροιο λιλαιομένη κορέσασθαι Δαίμονες ὁπλοφόροι, σκοτοειδέες, ἀγριόμορφοι. Τίς τάδε γηθήσειεν ἰδών; ἢ πῶς τε περήσει Εύπτερος, ὠκυπέτης, πυρόεις, ἀκράτητος, ἀμεμφής, Άσπιλον, εὐγενέα, φαιδρον θεοειδέα μορφήν Κάλλος ἀρχετύπου καὶ κήδεος ἡμετέροιο Πάντοθεν ἀστράπτων, τὴν θηεύμενος αίγλην, Δίδω σε μὴ πάρος ἐν δειναῖς γενύεσαι δράκοντος Βρῶμα τάλας ῥιφῶ, πρὶν ἐς οὐρανὸν εὐρὺν ἀερθῶ, Η λαγόσι γῆς καὶ ἐς τάρταρον ἡερόεντα, Ενθα μόθος τε δνόφος καὶ ἀμαιμακέτου πυρὸς ὁρμή. ᾿Αλλά μ', ἄν, ἐλέαιρε καὶ εἰκόνα θείαν οδεύοις Δεξιτερῇ πότ' "Ολυμπον ἀνάτροπον ἔνθα θόωχος, Μακραίων, ὁ σός. Ενθα φεραυγέα κάλλιμα πολλά Είδεα ἀστραπόμορφα καὶ ἄφθιτα εὔπτερα χρυσά Υμνοπόλοι κύδεος εὔδρομοι ἀγγελιῆται, Οἱ σε περισκαίροντες ἐν καλέουσιν ἄνακτα. "Ενθα σύ μοι, Τριάς, ἀκρότατον φάο; ἄχρονον αἰε Αὐγάζεις σέλας, ἡ δὲ μερίζεις ἥλιος ἄστροις. νδ'. Εἰς ἑαυτόν *Αλλοις δυνάσται καὶ βασιλεῖς καὶ θρόνοι, Αλλοις γυναῖκες, συγγενείς, φίλοι, τέκνα, Αλλοις δὲ πλοῦτος, οἰκίαι, συνοικίας, 'Αλλοις δὲ κάλλος, σεμνότης, ἀρχαί, θρόνοι, Ἐμοὶ δὲ Χριστὴς πάντα, καὶ πάντων πλέον, Ζῶ καὶ τέθνηκα, τις σοφές συγκρινέτω. Βίῳ τέθνηκα, ζῶ μόναις ταῖς ἐλπίσιν. Η γεʹ. Σόδομα και Γόμορρα, πῦρ ὧδε φλέγει, Κακεῖ τὰ φρικτὰ τῆς πυρώσεως μένει. Ποίων δοκεῖν χρὴ τῶν δικαστηρίων 18 Τυχεῖν ἐκεῖθεν, μηδὲ τῆς δίκης μέρος Ἐνταῦθα δόντας καὶ τρυφῶντας τὸν βίον; νς'. Τίνας ἂν εἶποι λόγους δὲν ἁγίοις βασιλούς και ρους Νικηφόρος, ἀποτεμνομένων των εικόνων αὐτοῦ. Ναὶ κεφαλὴν ἀπέκερσεν ἐμὴν ξίφος, ήρπασε δ' ἀρχὴν 'Ανδροφόνω παλάμῃ κοίρανος ἐκ σκοτίης. Εἰς τί καὶ εἰκόσιν ὁ φθόνος ἀπαθέεσσιν ἀράσσειν; Κἂν Φάλαριν τις ἐᾷ, κἂν Εχετον μανίης. Αλλά γ' ἐμὰς στήλας τίς ἀϊστώσεις μεγαίρων, Εὐγενέτιν Κρήτην, Κύπρον ἀριπρεπέα; Ταρσὸν ἀμαιμακέτην, Κιλίκων πτολίεθρα κλιθέντα, Τείχεά τ' 'Αντιόχου, ἄστεά τ' Ασσυρίων, Πέρσας, Φοίνικας, Αραβας, Εθνεα μυρία γαίη; Πάνθ' ὑπόειξεν ἐμῷ δουρί κραδαινομένῳ. Τις τάδε σιφλώσειεν; Ανάσσετε το, ἔβρετα τοίχους. Αὐτὰρ ἐγὼ χώραις καὶ κραδίαις γράφομαι. νζ'. Εἰς ἑαυτόν. Ην ὅτ' την άρνος περικαλλές, εὐσθενές, αδρόν, Καὶ σοφίῃ θάλλων καὶ τόλμῃ κραδίης" 57. η εύρεση. * δείδω. * δικαιοτηρίων. 66. ἀράσσετε.
Εἰ πνεύματός σου τὸ πτερὸν τῶν ἱστίων
Πλήσας, πρὸς αὐτὸν ἰθύνοις τὸν σὸν θρόνον.
νγ'.
JOANNIS GEOMETRE
Περίης στρατιῆς ἐπὶ πᾶσι φάσματα δεινά,
Βάσκανα, ἀγριόθυμα, δυσάντα, αἴροπα πολλά
Αίματος ἡμετέροιο λιλαιομένη κορέσασθαι·
Δαίμονες ὁπλοφόροι, σκοτοειδέες, ἀγριόμορφοι.
Τίς τάδε γηθήσειεν ἰδών; ἢ πῶς τε περήσει
Εύπτερος, ὠκυπέτης, πυρόεις, ἀκράτητος, ἀμεμφής,
Άσπιλον, εὐγενέα, φαιδρον θεοειδέα μορφήν
Κάλλος ἀρχετύπου καὶ κήδεος ἡμετέροιο
Πάντοθεν ἀστράπτων, τὴν θηεύμενος αίγλην,
Δίδω σε μὴ πάρος ἐν δειναῖς γενύεσαι δράκοντος
Βρῶμα τάλας ῥιφῶ, πρὶν ἐς οὐρανὸν εὐρὺν ἀερθῶ,
Η λαγόσι γῆς καὶ ἐς τάρταρον ἡερόεντα,
Ενθα μόθος τε δνόφος καὶ ἀμαιμακέτου πυρὸς ὁρμή.
᾿Αλλά μ', ἄν, ἐλέαιρε καὶ εἰκόνα θείαν οδεύοις
Δεξιτερῇ πότ' "Ολυμπον ἀνάτροπον ἔνθα θόωχος,
Μακραίων, ὁ σός. Ενθα φεραυγέα κάλλιμα πολλά
Είδεα ἀστραπόμορφα καὶ ἄφθιτα εὔπτερα χρυσά
Υμνοπόλοι κύδεος εὔδρομοι ἀγγελιῆται,
Οἱ σε περισκαίροντες ἐν καλέουσιν ἄνακτα.
"Ενθα σύ μοι, Τριάς, ἀκρότατον φάο; ἄχρονον αἰε:
Αὐγάζεις σέλας, ἡ δὲ μερίζεις ἥλιος ἄστροις.
νδ'. Εἰς ἑαυτόν
*Αλλοις δυνάσται καὶ βασιλεῖς καὶ θρόνοι,
Αλλοις γυναῖκες, συγγενείς, φίλοι, τέκνα,
Αλλοις δὲ πλοῦτος, οἰκίαι, συνοικίας,
'Αλλοις δὲ κάλλος, σεμνότης, ἀρχαί, θρόνοι,
Ἐμοὶ δὲ Χριστὴς πάντα, καὶ πάντων πλέον,
Ζῶ καὶ τέθνηκα, τις σοφές συγκρινέτω.
Βίῳ τέθνηκα, ζῶ μόναις ταῖς ἐλπίσιν.
Η
γεʹ.
Σόδομα και Γόμορρα, πῦρ ὧδε φλέγει,
Κακεῖ τὰ φρικτὰ τῆς πυρώσεως μένει.
Ποίων δοκεῖν χρὴ τῶν δικαστηρίων 18
Τυχεῖν ἐκεῖθεν, μηδὲ τῆς δίκης μέρος
Ἐνταῦθα δόντας καὶ τρυφῶντας τὸν βίον;
νς'. Τίνας ἂν εἶποι λόγους δὲν ἁγίοις βασιλούς και
ρους Νικηφόρος, ἀποτεμνομένων των εικόνων
αὐτοῦ.
Ναὶ κεφαλὴν ἀπέκερσεν ἐμὴν ξίφος, ήρπασε δ' ἀρχὴν
'Ανδροφόνω παλάμῃ κοίρανος ἐκ σκοτίης.
Εἰς τί καὶ εἰκόσιν ὁ φθόνος ἀπαθέεσσιν ἀράσσειν;
Κἂν Φάλαριν τις ἐᾷ, κἂν Εχετον μανίης.
Αλλά γ' ἐμὰς στήλας τίς ἀϊστώσεις μεγαίρων,
Εὐγενέτιν Κρήτην, Κύπρον ἀριπρεπέα;
Ταρσὸν ἀμαιμακέτην, Κιλίκων πτολίεθρα κλιθέντα,
Τείχεά τ' 'Αντιόχου, ἄστεά τ' Ασσυρίων,
Πέρσας, Φοίνικας, Αραβας, Εθνεα μυρία γαίη;
Πάνθ' ὑπόειξεν ἐμῷ δουρί κραδαινομένῳ.
Τις τάδε σιφλώσειεν; Ανάσσετε το, ἔβρετα τοίχους.
Αὐτὰρ ἐγὼ χώραις καὶ κραδίαις γράφομαι.
νζ'. Εἰς ἑαυτόν.
Ην ὅτ' την άρνος περικαλλές, εὐσθενές, αδρόν,
Καὶ σοφίῃ θάλλων καὶ τόλμῃ κραδίης"
si tuo spiritu velorum alas replens, ad ipsum tuum Ɑ mihi autem Christus omnia, et omnibus amplius.
thronum me perducas.
Aerei exercitus terribilia admodum phantasmata,
infesta, fera, sinistra, airopa multa nostro sanguine
cupientia satiari; dæmones armigeri tenebrosa facie,
Iruci forma. Quis talia videns gaudebit? aut quomodo effugiet volucris, alis rapidus, flammeus, inviclus, illasus, inviolatam, nobilem, splendidam,
divinam formam pulchritudinis archetypæ et nostræ
anxietatis omni ex parte illuminans, splendorem
contemplans? Timeo ne prius in sævas draconis
maxillas cibus projiciar miser, quam in cœlum
immensum attollar, vel in inferiora terræ et in Tartaruin tenebrosum; ubi labor, obscuritas et inexstinguibilis ignis impetus. Sed mei miserere et divinam imaginem duces dextera ad Olympum immutatam, ubi velocior factus, auctus, jam tuus
«ro; ubi sunt luciferz, egregia multae forma, fulgurautes, incorruptibiles, aureis alis, hymnos cantantes, ministerii veloces nuntii, qui te circumexsultantes suuin regem vocant; ubi tu mihi, o Trinitas, summam lucem, æternum semper fulgoreni
incendis, et collocas sol inter astra.
54. In seipsum.
Aliis principes, et reges, et throni; aliis mulieres,
cognati, amici, filii; aliis divitiæ, domus, contubernia, aliis pulchritudo, nobilitas, potestas, throni;
Vivo et mortuus sum, aliquis sapiens interpretetur,
vita mortuus sum, vivo sola spe.
Sodoma et Gemorrha, ignis ubi arsit, et ali
horrenda incendii vestigia manent, quæ vid-ri
oportet judicia inde contigisse, nisi in homínes pœnarum tunc partem dantes et vitam in deliciis
agentes?
58. Quos diceret sermones sanctus rex Nicephorus,
suis imaginibus detrancalis.
Certe meum caput amputaverunt, ensis regnum
eripuit; homicida artificio principe lumine privatus,
Ad quid imaginibus istis invidia, proh dolorem!
irruit? etsi Phalarim aliquis sinat, etsi Echetum
fureres.
Sed mess columnas quis destruxisset invidens nobilem Cretam, egregiam Cyprum;
Tharsum invictam, Cilicum
vrbes dirutas,
Antiochi moenia, Assyriorum arces,
Persas, Phœuices, Arabes? mille terræ nationes
omnes subjectæ sunt meæ lanceæ agitatæ.
Quis talia infirmaret? irruile, muros eripile;
ego tamen regionibus et cordibus inscribor.
57. 1η εύρεση.
Eram, quat doeram, planta formosa, Grina, grata,
et sapientia et animni audacia luxurians, sed me
* Leg. δείδω. * Cod. δικαιοτηρίων. 66. Leg. ἀράσσετε.
Распознавание текста
Poem LIII - LIVCarmen LIII - LIV
col. 931–932page 63 of 98
Carmen XLVIII - LII
PG 106:931ρικῇ κλείσει. Οὐκ ἐφάμην πατ᾽ ἔσεσθαι, οὐδ᾽ ἣν ἥλιος ἀρθῇ, Αλλά με δαίμων, ἢ Θεός, ή φθόνος ἄγριος ἐχθρῶν, ξγ'. Εἰς τὸ πάθος Ρωμαίων τὸ ἐν τῇ Βουλγα Αμφοτέρων ἐλάσας, παίγνια δώκε βίῳ Σαμψὼν ἀλλοφύλοις ἐμπαίζοντα, ἀλλ', ἄνα, νεκρούς Οἶδα λόγω δείξας καὶ πάρος εγγρομένους. η'. Εἰς τὴν πόρνην. Ὁ Χριστὸς ὧδε τῷ πανεντίμῳ λόγῳ Ψυχὴν μυρίζει τῆς μυριζούσης πόδας. Σώφρων ἡ πόρνη μύρῳ τὸ μῦρον θεραπεύει. νθ'. Εἰς τὴν Χριστοῦ γέννησιν. [Πάντων πνοὴ σύ, κἂν ἐκὼν νῦν ἐκπνέῃς., Γεννά σελήνη, Ηλιος τοὐναντίον. Ἐκ τῆς σελήνης τίκτεται νῦν Φωσφόρος. ξ'. Εἰς στρατιώτην ὑπὸ τόξου ἀναιρεθέντα. Οὐκ ἀγαθὸς μὲν ἐπέφνης, ἀγαθὸν δέ τ' ἐξενάριξεν Αγχέμαχον τόνδε μείρακα μακροβόλος. Ὡς ἄδικος τελέθεις, "Αρες! ός γ' ἐν ἑαυτῷ κάρτος Κρείττοσιν οὐ παρέχοις, πῶς ἑτέροις δικάσεις; ξα'. "Αλλο. Ως ἀγαθὸν σταδίῃ πλατύ φάσγανον, ἐν δέ τε τείχει Τόξον ἀεὶ κρατέει, τοῦτ' ἐβόησεν "Αρης. ξβ'. Νεοπτόλεμος ἦν νέος χριστοφόρος Κεῖται δὲ βληθείς, φεῦ, ἡ τίς, χερσὶ τίνος; Ο Πηλέως ἔκειτο Πάριδος βέλει. Πίστευε, νεκρὸς ἐκ βέλους χριστοφόρος, * έγγρομ, Τόξα Μυσῶν δοράτων κρείττονα Αυσονίων. Εῤῥετε, δένδρα, κάκ' οὔρεα· ἔῤῥετ', ἄορνοι πέτρας, Κεμμάσιν ἔνθα λέων πέφρικεν ἀντιάαν. Εὔθ᾽ ὑπὸ γῆν, Φαέθων, χρυσαυγία δίφρον ελίσσεις, Τῇ μεγάλη ψυχῇ Καίσαρος εἰπὲ τάδε Ιστρος έλε στέφανον Ῥώμης, όπλα λάμβανε θᾶττεν, Τόξα Μυσών δοράτων κρείττονα Αύσονίων. ξδ'. Εἰς τὸν Σταυρόν. Τοὺς οὐρανοὺς ἤπλωσα, τείνομαι χέρας, Ερεισα τὴν γῆν, νῦν προσηλοῦμαι ξύλῳ. θάλασσαν ἐξέβλυσα, νῦν δὲ πλάσμα μου Πλευρὰς τὰ καινὰ ῥεῖθρα ταῦτα βλυστάνω. Πῦρ δημιουργώ, τανύω τὸν ἀέρα, Λείπω τὸ θερμόν, ἐκπνέω. Τί σοι πλέον, Γῆν νεκρὸς οἰκῶ, πλὴν ἀνιστῶ, καὶ τάφον Εκὼν ὑπελθὼν ἐξανοίγω σοι πόλον. ξε'. Εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον. Χρυσοῦ μὲν, ὡς πῦρ, ὡς δὲ φῶς ἐξ ἀργύρου, Μορφῶ σε, φῶς ἐμοὶ μὲν ἐχθροῖς δὲ φλόγα. ξς. Εἰς τὴν βάπτισιν. Υδωρ θαλασσῶν, τῆς ἀβύσσου πᾶν βάθος Ἐγὼ συνῆξα, χεὶρ ἐμὴ δ' ἐξ αἱμάτων Τοῖς οὐρανοῖς ὑπερθεν ἤπλωσε στέγην.
ρικῇ κλείσει.
Οὐκ ἐφάμην πατ᾽ ἔσεσθαι, οὐδ᾽ ἣν ἥλιος ἀρθῇ,
Αλλά με δαίμων, ἢ Θεός, ή φθόνος ἄγριος ἐχθρῶν, ξγ'. Εἰς τὸ πάθος Ρωμαίων τὸ ἐν τῇ Βουλγα
Αμφοτέρων ἐλάσας, παίγνια δώκε βίῳ·
Σαμψὼν ἀλλοφύλοις ἐμπαίζοντα, ἀλλ', ἄνα, νεκρούς
Οἶδα λόγω δείξας καὶ πάρος εγγρομένους.
η'. Εἰς τὴν πόρνην.
Ὁ Χριστὸς ὧδε τῷ πανεντίμῳ λόγῳ
Ψυχὴν μυρίζει τῆς μυριζούσης πόδας.
Σώφρων ἡ πόρνη μύρῳ τὸ μῦρον θεραπεύει.
νθ'. Εἰς τὴν Χριστοῦ γέννησιν.
[Πάντων πνοὴ σύ, κἂν ἐκὼν νῦν ἐκπνέῃς.,
Γεννά σελήνη, Ηλιος τοὐναντίον.
Ἐκ τῆς σελήνης τίκτεται νῦν Φωσφόρος.
ξ'. Εἰς στρατιώτην ὑπὸ τόξου ἀναιρεθέντα.
Οὐκ ἀγαθὸς μὲν ἐπέφνης, ἀγαθὸν δέ τ' ἐξενάριξεν
Αγχέμαχον τόνδε μείρακα μακροβόλος.
Ὡς ἄδικος τελέθεις, "Αρες! ός γ' ἐν ἑαυτῷ κάρτος
Κρείττοσιν οὐ παρέχοις, πῶς ἑτέροις δικάσεις;
ξα'. "Αλλο.
Ως ἀγαθὸν σταδίῃ πλατύ φάσγανον, ἐν δέ τε τείχει
Τόξον ἀεὶ κρατέει, τοῦτ' ἐβόησεν "Αρης.
ξβ'.
Νεοπτόλεμος ἦν νέος χριστοφόρος
Κεῖται δὲ βληθείς, φεῦ, ἡ τίς, χερσὶ τίνος;
Ο Πηλέως ἔκειτο Πάριδος βέλει.
Πίστευε, νεκρὸς ἐκ βέλους χριστοφόρος,
dæmon, aut Deus, aut invidia sæva inimicorum,
utrumque tollens, mundo ludibrium dedit, Samson
alienigenis delusum; sed mortuos, scriptura scio,
ostendit, antea congregatos.
58. In meretricem.
Christus ibi pretiosis verbis animam ungit illius
quæ ungit pedes. Prudens meretrix unguento unguentum curat.
5). In Christi nativitatem,
(Omnium anima es, quamvis nunc volens anmam penis.)
Parit luna, set e contrario; une e luna nasciLur Lucifer.
60. In militem sagitta ablatum.
Non strenuus occidit, sed strenuum et intrepidum
juvenem abstulit sagitta e longe missa.
Ut injustus es, Mars! qui in te victoriam meliori
non præbes, quomodo aliis justitiam dabis?
61. Aliud.
Ut bonus est in campo latus gladius, in muro
autem semper sagitta vincit, hoc Mars clamavit.
Neoptolemus erat juvenis Christianus, jacet autem casus, heu, inquiet aliquis, cujusdam ranibus.
* Cod. έγγρομ, (sic).
Τόξα Μυσῶν δοράτων κρείττονα Αυσονίων.
Εῤῥετε, δένδρα, κάκ' οὔρεα· ἔῤῥετ', ἄορνοι πέτρας,
Κεμμάσιν ἔνθα λέων πέφρικεν ἀντιάαν.
Εὔθ᾽ ὑπὸ γῆν, Φαέθων, χρυσαυγία δίφρον ελίσσεις,
Τῇ μεγάλη ψυχῇ Καίσαρος εἰπὲ τάδε·
Ιστρος έλε στέφανον Ῥώμης, όπλα λάμβανε θᾶττεν,
Τόξα Μυσών δοράτων κρείττονα Αύσονίων.
ξδ'. Εἰς τὸν Σταυρόν.
Τοὺς οὐρανοὺς ἤπλωσα, τείνομαι χέρας,
Ερεισα τὴν γῆν, νῦν προσηλοῦμαι ξύλῳ.
θάλασσαν ἐξέβλυσα, νῦν δὲ πλάσμα μου
Πλευρὰς τὰ καινὰ ῥεῖθρα ταῦτα βλυστάνω.
Πῦρ δημιουργώ, τανύω τὸν ἀέρα,
Λείπω τὸ θερμόν, ἐκπνέω. Τί σοι πλέον,
Γῆν νεκρὸς οἰκῶ, πλὴν ἀνιστῶ, καὶ τάφον
Εκὼν ὑπελθὼν ἐξανοίγω σοι πόλον.
ξε'. Εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον.
Χρυσοῦ μὲν, ὡς πῦρ, ὡς δὲ φῶς ἐξ ἀργύρου,
Μορφῶ σε, φῶς ἐμοὶ μὲν ἐχθροῖς δὲ φλόγα.
ξς. Εἰς τὴν βάπτισιν.
Υδωρ θαλασσῶν, τῆς ἀβύσσου πᾶν βάθος
Ἐγὼ συνῆξα, χεὶρ ἐμὴ δ' ἐξ αἱμάτων
Τοῖς οὐρανοῖς ὑπερθεν ἤπλωσε στέγην.
Pelides jacuit Paridis sagitta; crede mortuus ó
sagitta Christianus.
63. De Romanorum casu in Bulgarorum obsidione.
Non dixissem unquam fore, non si sol tolleretur,
sagittas Mysorum lauceis validiores Ausoniprum.
Ite, arbores, infesti montes; ite, sinistræ rupes,
ubi horruit leo cervis occurrere.
Dum sub terra, o sol, auro fulgentem currus
circumducis, magno Cæsaris animo talia narṛa.
Ister tulit Romæ coronam, cito arma recepit,
gillæ Mysorum lanceis validiores Ausoniorum.
61. In Cracem,
Coelos expandi, tendo nunc manus, terram firmavi, nunc ligno affixus sum. Mare fluere feci,
nunc autem creaturam meam e latere nova hæc
fluenta ednco. ignem crcavi, aerem extendi, et calorem linquo, spiritum emo. Quid tibi amplius?
terram mortuus incolo, donec resurgam, et tumulo
sponte exiens, tibi colum aperiam.
63. In exercitus ducem.
Ex auro ut ignem, ex argento ut lumen, te Gingo:
mihi quidem lumen, hostibus autem flammam.
66. In baptismum.
Aquas marium, abyssi profunda omniɔ ego congregavi, manus mea per sanguinem colorum supernam domum patefecit. Terram rigo, nunc autem
|
Распознавание текста
Poem LVIII - LXIICarmen LVIII - LXII
col. 933–934page 64 of 98
Carmen LV - LVII
PG 106:933Κλύζω δὲ τὴν γῆν, ἀλλὰ νῦν βάπτω κάραν, Καὶ συμβυθίζω τοῦ δράκοντος την κάραν Κλίνω δὲ δούλῳ δεσπότης τὸν αὐχένα, Καὶ πλάσμα τοἐμὸν ἐξανυψῷ πρὸς πόλον. ξζ'. Ηρῷον εἰς τὸν μάγιστρον Θεόδωρον τὸν Δεκαπότην. Παρθένον αἰγλήεσσαν ἀπὸ χθονός αιθέρα βᾶσαν, *Ην τε δίκην καλέουσιν ἀπ' αἰθερίων πάλιν ἠθῶν Ιθυδίκης Θεόδωρος ἐπὶ χθόνα δεύτερον αὖθις Ηγαγεν, ιδμοσύναισι νόμων καὶ ήθεσι χρηστοῖς. Τῷ δὲ παρεζομένη λαοίσι δίκαζε τἀληθῆ, Ως νύμφη ἀλίαστος, παρθένος άφθορος οἷα. Αλλ' ὅτε μοῖρ' όλοὴ καὶ τόνδε φίλης αιώνος Εκτέμνειν ἡβούλετο, λίνα δὲ πάντα λελοίπει Οὐδ' οὕτως ἀπάνευθεν ἡβούλετο, ἀλλ' ἐνὶ τύμβῳ Τῷδε παρεζομένη μινύρεται, δ! μέγα θαῦμα, Αθρησον καὶ ἀστέρας ειδώλοιο γυναικός Φέγγος ἀμαυροτέρους, καὶ ἐς πόλον ίκετο πένθος. ᾿Αλλὰ, νόμοι, γοάοιτε δίκ᾽ ἀπάνευθεν εόντες, Τίς δὲ δίκης παράκοιτιν ὁμοῦ καθαρόν τε φυλάξει; ξη'. Εἰς τοὺς ἁγίους ἀποστόλους. Τῶν καὶ καθ' εἷς ἔσωσεν ἀνθρώπων έθνος, Νῦν πάντες οὐ σώσουσι Μιχαὴλ μόνον. ξθ'. Εἰς τὸ, «Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου.» Πνοήν μερίζω, χόρτον ἀγρὸν ἐνδύω, Καὶ νῦν μεριστὴς τῶν ἐμῶν ἐνδυμάτων Εμὴ μερὶς καὶ κλῆρος· ἀλλ᾽ ἄφες, Πάτερ. 6. Εἰς Θεοτόκον φέρουσαν τὸν Χριστόν. Φέρεις τὸ πᾶν σύ, κἂν φέρῃ σε παρθένος. Υἱὸς Θεοῦ σύ, κάν βροτοῦ φαίνῃ τέκ:ον. ᾿Απανταχοῦ σύ, καν ὧδε βλέπεις μόνον. κα'. Εἰς τὸν Ιωήλ. Εξίσταται βλέπων τις εξεστηκότα, θάμβει προφήτην εἰσορῶν τεθηπότα. Οὕτω τὸ θάμβος μέχρι καὶ τῶν χρωμάτων Δείκνυσι τέχνη τὴν φύσιν μιμουμένη. οβ'. Εἰς τὸν Μαλεῖνον, Ῥύτις, Μιχαήλ, ὧδε σὴ καὶ σος βίος Εριν δικαίαν εὗρον· ἄγγελον βίος, Ἡ δ' αὖ φύσις θνητόν σε καὶ βροτόν λέγει, Συνήγορον λαβοῦσα τούτου τὸν τάφον. Ογ. Εἰς τὸν Εὐαγγελισμόν. Η Δοκῶ βροτοῦσθαι καὶ πάλιν τὸν Δεσπότην Χαίρων ὁ πεμφθείς, ἡ Κόρη θαμβουμένη. Ἐπὶ τὸ Πνεῦμα, Πατρὸς ἡ χεὶρ ὑψόθεν, Ήκουσα πάντως καὶ τὸ Χαίροις, ἀγγέλου Εἰ μὴ τὸ πρᾶγμα καὶ πάλιν λαθεῖν ἔδει. μρα. Χαίροις τὰ μνήστρα, ταῦτα δ' ἔδνα σος, Κόρη, Χθών, οὐρανὸς, θάλασσα, σύμπασα κτίσις, Βροτοί, νόες, τὸ πρῶτον ἢ πάντων πλέον, Σας Παῖς, Θεοῦ Παῖς, Δεσπότης, σὺς νυμφίος. Ο Νοῦς τὸ, Χαῖρε, καὶ Λόγος σὺν τῷ λόγῳ Ὑπὲρ λόγον, σὴν, Μῆτερ, οἰκεῖ γαστέρα. Δέχου τὸ πῦρ χαίρουσα· χρυσά λυχνία Φλέγει Χερουβίμ, πλήν σε καὶ τέρψει, Κόρη. Ο μητρὸς σε ἐκτὸς τὴν προμήτορα πλάσας,
Κλύζω δὲ τὴν γῆν, ἀλλὰ νῦν βάπτω κάραν,
Καὶ συμβυθίζω τοῦ δράκοντος την κάραν
Κλίνω δὲ δούλῳ δεσπότης τὸν αὐχένα,
Καὶ πλάσμα τοἐμὸν ἐξανυψῷ πρὸς πόλον.
ξζ'. Ηρῷον εἰς τὸν μάγιστρον Θεόδωρον τὸν
Δεκαπότην.
Παρθένον αἰγλήεσσαν ἀπὸ χθονός αιθέρα βᾶσαν,
*Ην τε δίκην καλέουσιν ἀπ' αἰθερίων πάλιν ἠθῶν
Ιθυδίκης Θεόδωρος ἐπὶ χθόνα δεύτερον αὖθις
Ηγαγεν, ιδμοσύναισι νόμων καὶ ήθεσι χρηστοῖς.
Τῷ δὲ παρεζομένη λαοίσι δίκαζε τἀληθῆ,
Ως νύμφη ἀλίαστος, παρθένος άφθορος οἷα.
Αλλ' ὅτε μοῖρ' όλοὴ καὶ τόνδε φίλης αιώνος
Εκτέμνειν ἡβούλετο, λίνα δὲ πάντα λελοίπει·
Οὐδ' οὕτως ἀπάνευθεν ἡβούλετο, ἀλλ' ἐνὶ τύμβῳ
Τῷδε παρεζομένη μινύρεται, δ! μέγα θαῦμα,
"
Αθρησον καὶ ἀστέρας ειδώλοιο γυναικός
Φέγγος ἀμαυροτέρους, καὶ ἐς πόλον ίκετο πένθος.
᾿Αλλὰ, νόμοι, γοάοιτε δίκ᾽ ἀπάνευθεν εόντες,
Τίς δὲ δίκης παράκοιτιν ὁμοῦ καθαρόν τε φυλάξει;
ξη'. Εἰς τοὺς ἁγίους ἀποστόλους.
Τῶν καὶ καθ' εἷς ἔσωσεν ἀνθρώπων έθνος,
Νῦν πάντες οὐ σώσουσι Μιχαὴλ μόνον.
ξθ'. Εἰς τὸ, «Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου.»
Πνοήν μερίζω, χόρτον ἀγρὸν ἐνδύω,
Καὶ νῦν μεριστὴς τῶν ἐμῶν ἐνδυμάτων
Εμὴ μερὶς καὶ κλῆρος· ἀλλ᾽ ἄφες, Πάτερ.
6. Εἰς Θεοτόκον φέρουσαν τὸν Χριστόν.
Φέρεις τὸ πᾶν σύ, κἂν φέρῃ σε παρθένος.
Υἱὸς Θεοῦ σύ, κάν βροτοῦ φαίνῃ τέκ:ον.
᾿Απανταχοῦ σύ, καν ὧδε βλέπεις μόνον.
κα'. Εἰς τὸν Ιωήλ.
Εξίσταται βλέπων τις εξεστηκότα,
θάμβει προφήτην εἰσορῶν τεθηπότα.
Οὕτω τὸ θάμβος μέχρι καὶ τῶν χρωμάτων
Δείκνυσι τέχνη τὴν φύσιν μιμουμένη.
οβ'. Εἰς τὸν Μαλεῖνον,
Ῥύτις, Μιχαήλ, ὧδε σὴ καὶ σος βίος
Εριν δικαίαν εὗρον· ἄγγελον βίος,
Ἡ δ' αὖ φύσις θνητόν σε καὶ βροτόν λέγει,
Συνήγορον λαβοῦσα τούτου τὸν τάφον.
Ογ. Εἰς τὸν Εὐαγγελισμόν.
Η Δοκῶ βροτοῦσθαι καὶ πάλιν τὸν Δεσπότην
Χαίρων ὁ πεμφθείς, ἡ Κόρη θαμβουμένη.
Ἐπὶ τὸ Πνεῦμα, Πατρὸς ἡ χεὶρ ὑψόθεν,
Ήκουσα πάντως καὶ τὸ Χαίροις, ἀγγέλου·
Εἰ μὴ τὸ πρᾶγμα καὶ πάλιν λαθεῖν ἔδει.
caput; tingo, et una mergo draconis caput; inclino
servo Domini collum, et creaturam meam sustollo
ad cœlum.
67. Epitaphium in magistrum Theodorum
Decaputem.
Virginem splendidam e terra ad cœlum regressam, quam Justitiam vocant, e cœlestibus rursum
sedibus æquissimus Theodorus in terram secundo
aldurit, juris prudentia et probis moribus. Illi
autem assidens populis vera judicabat ut sponsa
fidelis, ut virgo inviolata. Sed quando fatum fune
stum bujus pretiosam vitam secare voluit, et fila
omnia rupit, non ita amoveri voluit illa, sed uno
: epulcro illi assidens gemit, o magnum prodigium 1
Contempla sidera mulieris imagine obscuriora, in
cœlum quoque ivit luctus; sed, leges, plorate, a
justitia iterum exsules; quis enim justitiam conjugem simul et inviolatam servabit?
38. In sanctos Apostolos.
Quorum unus salvum fecisset hominum genus,
nunc omnes non solum Michaelem salvum facient.
69. In illud c Diviserunt vestimenta mea.
Spiritum divido, gramine campum vestio, et
nunc vestimentorum meorum divisores sunt mea
portio et hæreditas; sed dimitte, Pater.
• Cod. μρα.
Χαίροις τὰ μνήστρα, ταῦτα δ' ἔδνα σος, Κόρη,
Χθών, οὐρανὸς, θάλασσα, σύμπασα κτίσις,
Βροτοί, νόες, τὸ πρῶτον ἢ πάντων πλέον,
Σας Παῖς, Θεοῦ Παῖς, Δεσπότης, σὺς νυμφίος.
Ο Νοῦς τὸ, Χαῖρε, καὶ Λόγος σὺν τῷ λόγῳ
Ὑπὲρ λόγον, σὴν, Μῆτερ, οἰκεῖ γαστέρα.
Δέχου τὸ πῦρ χαίρουσα· χρυσά λυχνία
Φλέγει Χερουβίμ, πλήν σε καὶ τέρψει, Κόρη.
Ο μητρὸς σε ἐκτὸς τὴν προμήτορα πλάσας,
70. In Deiparam Christum ferentem.
Fers universa tuli, licet te virgo ferat; Filius Di
tu, licet mortalis natus videaris; ubique es tu, licet
¡bi tantum cernaris.
71. In Joel.
Retrocedit qui cernit exstasi abreptum, stupel prophetam qui aspicit territum, sic stuporem usque ad
colores ostendit ars naturam imitata.
72. In Malinum.
Tua, Michael, salus præsens, et vita tua just m
disceptationem attulit; angelum vita, salus autem
mortalem te et hominem dicit, testem hujus sepulcrum sumens.
73. In Evangelium.
Mihi videtur mortalis fieri iterum Dominus; salutans nuntius, virgo turbata, auribus spirtium,
Patris dexteram altissimi, audivi admodum et Are
angeli; si non rem iterum oporteat latere.
Ave, de sponsalibus lælare, bæc tibi sunt, Virgo,
munera, terra, cœlum, mare, creatio omnis, mortales, spiritus quod prius et majus omuibus est,
filius tuus, Dei Filius, Dominus tuus sponsns.
Spiritus, are, et Verbum cum verbo supra ver
bum, tuum, mater, habitat ventrem.
Accipe ignem lætabunda: aureas tædas incendunt
Cherubim, et tamen te delectant, Virgo. Qui sine
Распознавание текста
Poem LXVII - LXIXCarmen LXVII - LXIX
col. 935–936page 65 of 98
Carmen LXIII - LXVI
PG 106:935Νῦν πατρὸς ἐκτὸς πλάττεται σοι, Παρθένε. Χαίροις, τὸ ῥῆμα καὶ τὸ πρᾶγμά μοι λέγων, Σύς Παῖς, Θεοῦ Παἶ;, Δεσπότης, σὺς νυμφίος. Χαίροις, ὁ Νοῦς, ἔφησας, ὦ τερπνοῦ Λόγου Αῤῥητος ἡ σάρκωσις! ὢ καινοῦ τρόπου! Γαστὴρ γυναικός οὐρανοῦ νικῇ κύτος. οδ. Εἰς τὴν Θεοτόκον καὶ τοὺς ἀγγέλους καὶ τὸν ἅγιον Παῦλον καὶ τοὺς ἀποστόλους τῷ Χριστῷ προσφέροντας τον Χρυσόστομον. Σκεῦος τὸ χρυσοῦν χρύσεον δῶρον φέρει Σοί, Χριστέ, Παῦλος, σὴ δὲ λυχνία, λόγον, Φῶς αὐτολαμπές, πυρολόγοι τὸν πυρπνόον. Τὴν δ᾽ αὖ σαγήνην ἡ θάλασσα τῶν λόγων Οἱ πᾶν σαγηνεύσαντες ἐν λόγοις ἔθνος. Χρυσῆ σὺ πηγή, χρύσεον δέχου στόμα Δι᾿ οὗ τὰ χρυσὰ ῥεῖθρα, Χριστέ, σῶν λόγων Κύκλῳ χεθέντα πᾶσαν ἀρδεύει χθόνα. ος'. Εἰς τὸν τάφον. "Αδης νεκροῦται νεκρὸν ἁρπάσας κάτω Σὲ τὸν νεκρῶν κρατοῦντα καὶ ζώντων, Λόγε. Καὶ τοὶ συνεξέπνευσεν ἐκπεπνευκότι, Ζωῆς χορηγέ, καὶ πνοῆς αὐτοκράτορ. Τὸ πνεῦμα, τὸν νοῦν, τὴν πυρίστομον φλόγα Πῶς σῶμα, πῶς χοῦς, πῶς σὺ χόρτος ὢν γράφεις; Πείθει πόθου φλὸς καὶ φλογὸς γράφειν τύπους. Ὁ νοῦς βλέπει νοῦν, πνεῦμα πῦρ, ἡ καρδία Ἐν ὑλικοῖς ἄῦλος ἐν τόσῳ τόπῳ. Ο γῆς κυκλῶν τε καὶ τὰ τοῦ πόλου πλάτη, Εἰς γῆν ὁ πληρῶν καὶ πόλον, καὶ Δεσπότης Πάντων άθλων ὑλικῶν τε κτισμάτων, Περιγραφεὶς ἔστηκε τῆς σαρκὸς τύπῳ. Τί καινὸν εἰ καὶ δοῦλος ὕλῃ τὸν τύπον Δίδωσιν, αὐτὸς πνεῦμα καὶ νοῦς τυγχάνων; ος'. Εἰς ὑέλινον ἀγγελίην. 4 τὸν Σαμαρίτην. Ἐξ ὑέλων μὲν φῶς ὁρατού φωσφόρου, Τοῦ δ' αὖ θεουργοῦ φωτὸς ἀντανακλάσεις Κάτω διαῤῥέουσιν οἱ θεῖοι νόες. Έσοπτρα φωτὸς ὕελοι μὲν ἡλίου, Τοῦ δ' ἥλιον κτίσαντος οἱ θεῖοι νόες. Εκ φοινικῆς μορφοῦσθε λευκῆς θέλου Τοῦ φωτὸς ὡς ἔσοπτρα, τοῦ πυρὸς φλόγες. οζ'. Εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον. Φῶς, πνεῦμα, νοῦς, πῦρ, καὶ φλογώδες σὺ ξίφος, Ἐμοὶ μὲν οὖν φῶς, πνεῦμα, νοῦς ἐναντίοις, Πῦρ καὶ ξίφος φάνηθι και φλόξ, τὰς φύσεις Καλῶς μερίζων ὡς στρατηγὸς τῆς μάχης, οη'. Εἰς τὴν Σαμαρίτιν θάλασσαν ἐξέβλυσα, καὶ πόλῳ στέγην Ἐξ ὑδάτων ήπλωσα· νῦν δ' αἰτῶ πόμα, Ο γῆν πιαίνων νάμασι καθημέραν. οθ'. Εἰς τὸν Πρόδρομον, τὸν Θεολόγον, καὶ τὸν Χρυσόστομον. Τὴν ἐξ ἐρήμου μουσικὴν ἀηδόνα, Χρυσήλατον σάλπιγγα, καὶ βροντῆς γόνον, Ιωάννην ίστησι καὶ νῷ καὶ τύπω π. Εἰς τὴν βίβλον τοῦ Θεολόγου. Ἐνταῦθα γλώττης ἀστραπαὶ τῆς πυρπνόου
Νῦν πατρὸς ἐκτὸς πλάττεται σοι, Παρθένε.
Χαίροις, τὸ ῥῆμα καὶ τὸ πρᾶγμά μοι λέγων,
Σύς Παῖς, Θεοῦ Παἶ;, Δεσπότης, σὺς νυμφίος.
Χαίροις, ὁ Νοῦς, ἔφησας, ὦ τερπνοῦ Λόγου
Αῤῥητος ἡ σάρκωσις! ὢ καινοῦ τρόπου!
Γαστὴρ γυναικός οὐρανοῦ νικῇ κύτος.
οδ. Εἰς τὴν Θεοτόκον καὶ τοὺς ἀγγέλους καὶ τὸν
ἅγιον Παῦλον καὶ τοὺς ἀποστόλους τῷ Χριστῷ
προσφέροντας τον Χρυσόστομον.
Σκεῦος τὸ χρυσοῦν χρύσεον δῶρον φέρει
Σοί, Χριστέ, Παῦλος, σὴ δὲ λυχνία, λόγον,
Φῶς αὐτολαμπές, πυρολόγοι τὸν πυρπνόον.
Τὴν δ᾽ αὖ σαγήνην ἡ θάλασσα τῶν λόγων
Οἱ πᾶν σαγηνεύσαντες ἐν λόγοις ἔθνος.
Χρυσῆ σὺ πηγή, χρύσεον δέχου στόμα
Δι᾿ οὗ τὰ χρυσὰ ῥεῖθρα, Χριστέ, σῶν λόγων
Κύκλῳ χεθέντα πᾶσαν ἀρδεύει χθόνα.
ος'. Εἰς τὸν τάφον.
"Αδης νεκροῦται νεκρὸν ἁρπάσας κάτω
Σὲ τὸν νεκρῶν κρατοῦντα καὶ ζώντων, Λόγε.
Καὶ τοὶ συνεξέπνευσεν ἐκπεπνευκότι,
Ζωῆς χορηγέ, καὶ πνοῆς αὐτοκράτορ.
Τὸ πνεῦμα, τὸν νοῦν, τὴν πυρίστομον φλόγα
Πῶς σῶμα, πῶς χοῦς, πῶς σὺ χόρτος ὢν γράφεις;
Πείθει πόθου φλὸς καὶ φλογὸς γράφειν τύπους.
Ὁ νοῦς βλέπει νοῦν, πνεῦμα πῦρ, ἡ καρδία
Ἐν ὑλικοῖς ἄῦλος ἐν τόσῳ τόπῳ.
Ο γῆς κυκλῶν τε καὶ τὰ τοῦ πόλου πλάτη,
Εἰς γῆν ὁ πληρῶν καὶ πόλον, καὶ Δεσπότης
Πάντων άθλων ὑλικῶν τε κτισμάτων,
Περιγραφεὶς ἔστηκε τῆς σαρκὸς τύπῳ.
Τί καινὸν εἰ καὶ δοῦλος ὕλῃ τὸν τύπον
Δίδωσιν, αὐτὸς πνεῦμα καὶ νοῦς τυγχάνων;
ος'. Εἰς ὑέλινον ἀγγελίην.
raatre tuam primam matrem formavit, nunc sine
patre in te formatur, Virgo.
Ave, et laetare de verbo et re, dicit mihi, Filius
tuus, Dei Filius, Dominus sponsus tuus.
!
Ave, dixisti, Spiritus, heu propitii Verbi ineffabilis est incarnatio, heu modo insolito. Venter
mulieris cœli immensitatem vincit.
74. In Deiparam et angelos, sanctum Paulum et
apostolos Christo offerentes Chrysostomum.
Aureum instrumentum, aureum donum fert tibi,
Christe, Paulus; tua autern lucerna, Verbum, lucem ex se splendentem; flammigeri, mentem ignitam; sagenam, mare verborum qui piscati sunt
verbis omnem mandam.
Tu, aurea fons, aureum os accipe; ex quo aurea
Duenta tuorum verborum, Christe, circum eiusa
omnem rigant terram.
75. In sepulcrum.
Infernum morte plectitur mortuum te deorsum
rapiens mortuorum regem et vivorum, Verbum, et
tecum exspirante exspiravit, vitæ dux et spiritus,
Domine.
Spiritum, mentem, igneo ex ore exeuntem flammam, quomodo corpus arena et fenum cum sis,
Inscribis? suadet amoris flamma flammæ quoque
Aguras inscribere.
Mens cernit mentem, spiritus ignem, corimmaterialis in materialibus hoc loco est.
4 Cod. τὸν Σαμαρίτην.
PATROL. GR. CVI.
Ἐξ ὑέλων μὲν φῶς ὁρατού φωσφόρου,
Τοῦ δ' αὖ θεουργοῦ φωτὸς ἀντανακλάσεις
Κάτω διαῤῥέουσιν οἱ θεῖοι νόες.
Έσοπτρα φωτὸς ὕελοι μὲν ἡλίου,
Τοῦ δ' ἥλιον κτίσαντος οἱ θεῖοι νόες.
Εκ φοινικῆς μορφοῦσθε λευκῆς θέλου
Τοῦ φωτὸς ὡς ἔσοπτρα, τοῦ πυρὸς φλόγες.
οζ'. Εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον.
Φῶς, πνεῦμα, νοῦς, πῦρ, καὶ φλογώδες σὺ ξίφος,
Ἐμοὶ μὲν οὖν φῶς, πνεῦμα, νοῦς ἐναντίοις,
Πῦρ καὶ ξίφος φάνηθι και φλόξ, τὰς φύσεις
Καλῶς μερίζων ὡς στρατηγὸς τῆς μάχης,
οη'. Εἰς τὴν Σαμαρίτιν
θάλασσαν ἐξέβλυσα, καὶ πόλῳ στέγην
Ἐξ ὑδάτων ήπλωσα· νῦν δ' αἰτῶ πόμα,
Ο γῆν πιαίνων νάμασι καθημέραν.
οθ'. Εἰς τὸν Πρόδρομον, τὸν Θεολόγον, καὶ τὸν
Χρυσόστομον.
Τὴν ἐξ ἐρήμου μουσικὴν ἀηδόνα,
Χρυσήλατον σάλπιγγα, καὶ βροντῆς γόνον,
Ιωάννην ίστησι καὶ νῷ καὶ τύπω
π. Εἰς τὴν βίβλον τοῦ Θεολόγου.
Ἐνταῦθα γλώττης ἀστραπαὶ τῆς πυρπνόου
Qui terræ et cœli immensitatem capit, qui terram
et cœlum complet, et Dominus est omnium immaterialium et materialium creaturarum, circumscriptus
stetit carnis figura. Quid mirum si servus materiæ
figuram præbet, cum ipse spiritus et mens exsistat?
76. In nuntium crystallinum.
crystallo quidem lux visibilis luciferi, divinæ
autem lucis refractiones deorsum transfluunt divinæ
mentes.
Specula lucis solis sunt crystalla, ejus autem qui
solem creavit divinæ mentes.
rubro formatæ estis et albo crystallo, ut lucis
specula, ignis flamms.
77. In exercitus ducem.
Lux, spiritus, nens, ignis,let flammeus ensis tu es,
mihi quidem igitur lucem, spiritum, mentem oppone,
ignis et ensis cernaris et flamma, naturas recte dividens ut dux certaminis.
78. in Samaritanam.
Mare fluere feci, et cœlo tectum ex aquis expandi; nunc autem potum rogo, qui terram rivis
quotidie imbibo.
79. In pracursorent, Theologum, et Chrysostomum.
Musicam e deserto lusciniam, auream tubant, et
tonitrui filium, Joannes refert mente et figura.
80. In librum Theologi,
Ibi linguæ fulgura ignem spirantis, ut e duolus
Распознавание текста
Poem LXXIV - LXXVCarmen LXXIV - LXXV
col. 937–938page 66 of 98
Carmen LXX - LXXIII
PG 106:937Ὡς ἐκ δυοῖν ῥέουσι πηγῶν τῶν ἄνω, Φῶς ὀρθοδόξοις, αἱρετισταῖς δὲ φλόγα. Ενταῦθα σάλπιγξ ή θεόκτυπος λύρα Βροντής λόγων πληροῦσα γῆν τε καὶ πόλον. Ενταῦθα κινεῖ τὴν θεόχτυπον λύραν Ορφεὺς ὁ Χριστοῦ, πᾶν ἀπίτω θηρίον Πᾶν θρέμμα Χριστοῦ τῶν κρότων ἀκουέτω. πα'. Εἰς τὸν σπόγγον. "Υδωρ πέτρας ἀφῆκα, καὶ πόλου μέλι Τῶν ἡδέων ἔπλησα, λαός, σὸν στόμα, Πρὸς τῇ σφαγῇ δὲ καὶ χολὴν δίδως συ μοι Ο σπλάγχνα πικρα, πλὴν τὰ χρηστά μου πάθη Πᾶσαν καθαίρει σῶν παθῶν τὴν πικρίαν. κβ'. Εἰς τὴν λόγχην. Πλευρᾶς ἔπλασα πλάσμα σῆς Εὔαν πάλαι, Πλευρὰν δὲ ῥήσσεις τὴν ἐμὴν λόγχῃ σύ μοι Ομως τὸ τραῦμα φάρμακον κεραννύει Τῶν τραυμάτων σου καὶ τὰ ῥεῖθρα βλυστάνει. πγ'. Εἰς τὴν χλαμύδα. Τὸ φῶς στολή μοι, νῦν δὲ χλαμὺς ἐνδύει, Στολὴν ἀπεκδύουσα τὴν σὴν αἰσχύνης. πε'. Εἰς τὸ, ο Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου. Χιτῶνα τείνω τῇ κτίσει τὸν ἀέρα, Πνοήν μερίζω, νῦν δ' ἐμῶν ἐνδυμάτων Εμὸς μεριστής κλῆρος· ἀλλ᾽ ἄφες, περῶν. Πνεὴν μερίζω, νῦν μερὶς κλῆρός τ' ἐμὸς Κλήρῳ μερισταὶ τῶν ἐμῶν ἐνδυμάτων. Αφθαρσίας ἔνδυμα τὸ πρὶν ἐνδύω, Νῦν σάρκα τὴν σὴν αὐτὸς ἐνδεδυμένον Απενδύεις, άνθρωπε· πλὴν ἀλλὰ στέγω, Μᾶλλον δὲ τὴν θέωσιν αὐτὸς ἐνδύω. πδ'. Εἰς τὰ σπάργανα. Εἰ καὶ ταπεινὸν ἐνδέδυμαί σοι ῥάκος, Τὸ λαμπρὸν ἐξύφηνα τοῦ πόλου πλάτος. πς'. Εἰς τὰ δεσμά. Δεσμεῖτε χεῖρας, αἷς παθῶν ἐγὼ λύσας Ὑμᾶς τέθεικα γῆθεν αιθεροδρόμους. τζ'. Επιτύμβια ἐπὶ Κωνσταντίνα. Πλήρης κατέστην καὶ χρόνων τε καὶ πόνων Περιτρέχων γῆν, τὴν ὑγρὰν περιπλέων. Λίθον δὲ τὸν τρίπηχυν οὐ παρατρέχω Κεἶμαι δὲ μακρῶν ἐκ κόπων πεπαυμένος, Δίκην φρικώδη προσμένων τὴν ἐσχάτην, Σὲς ὧδε, Σῶτερ, οἰκέτης Κωνσταντίνος. Πολλὴν ἐπῆλθον τῆς κάτω χθονός, Λόγε, Δόξης ἀνῆλθον δεξιᾷ σῇ πρὸς μέγα, 'Αλλ' οὐ παρῆλθον τὸν τρίπηχυν νῦν λίθον. 'Αλλ' οὓς ἐφεῦρον ἐν βίῳ φῶς τοῦ βίου, Τὸ φῶς τεκοῦσαν, φῶς σέ, τοῦ φωτὸς γίνε, Εὕροιμι κἀκεῖ φῶς τε καὶ λύσιν πόνων. Κόλπους ἐπῆλθον καὶ τόπους γῆς μυρίους, Θρόνους διῆλθον, ἀρχικὰς ἐξουσίας, Ἀλλ᾿ οὐ παρῆλθον τὸν τρίπηχυν νῦν λίθον. Κείμαι δὲ νεκρὸς τῶν κόπων πεπαυμένος, Δίκην φρικώδη προσμένων τὴν ἐσχάτην. 'Αλλ' ἡ τὰ ρευστὰ δοῦσα τοῦ κάτω βίου, πάτερ.
Ὡς ἐκ δυοῖν ῥέουσι πηγῶν τῶν ἄνω,
Φῶς ὀρθοδόξοις, αἱρετισταῖς δὲ φλόγα.
Ενταῦθα σάλπιγξ ή θεόκτυπος λύρα
Βροντής λόγων πληροῦσα γῆν τε καὶ πόλον.
Ενταῦθα κινεῖ τὴν θεόχτυπον λύραν
Ορφεὺς ὁ Χριστοῦ, πᾶν ἀπίτω θηρίον -
Πᾶν θρέμμα Χριστοῦ τῶν κρότων ἀκουέτω.
πα'. Εἰς τὸν σπόγγον.
"Υδωρ πέτρας ἀφῆκα, καὶ πόλου μέλι
Τῶν ἡδέων ἔπλησα, λαός, σὸν στόμα,
Πρὸς τῇ σφαγῇ δὲ καὶ χολὴν δίδως συ μοι
Ο σπλάγχνα πικρα, πλὴν τὰ χρηστά μου πάθη
Πᾶσαν καθαίρει σῶν παθῶν τὴν πικρίαν.
κβ'. Εἰς τὴν λόγχην.
Πλευρᾶς ἔπλασα πλάσμα σῆς Εὔαν πάλαι,
Πλευρὰν δὲ ῥήσσεις τὴν ἐμὴν λόγχῃ σύ μοι·
Ομως τὸ τραῦμα φάρμακον κεραννύει
Τῶν τραυμάτων σου καὶ τὰ ῥεῖθρα βλυστάνει.
πγ'. Εἰς τὴν χλαμύδα.
Τὸ φῶς στολή μοι, νῦν δὲ χλαμὺς ἐνδύει,
Στολὴν ἀπεκδύουσα τὴν σὴν αἰσχύνης.
πε'. Εἰς τὸ, ο Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου.
Χιτῶνα τείνω τῇ κτίσει τὸν ἀέρα,
Πνοήν μερίζω, νῦν δ' ἐμῶν ἐνδυμάτων
Εμὸς μεριστής κλῆρος· ἀλλ᾽ ἄφες, περῶν.
Πνεὴν μερίζω, νῦν μερὶς κλῆρός τ' ἐμὸς
Κλήρῳ μερισταὶ τῶν ἐμῶν ἐνδυμάτων.
Αφθαρσίας ἔνδυμα τὸ πρὶν ἐνδύω,
Νῦν σάρκα τὴν σὴν αὐτὸς ἐνδεδυμένον
Απενδύεις, άνθρωπε· πλὴν ἀλλὰ στέγω,
Μᾶλλον δὲ τὴν θέωσιν αὐτὸς ἐνδύω.
πδ'. Εἰς τὰ σπάργανα.
Εἰ καὶ ταπεινὸν ἐνδέδυμαί σοι ῥάκος,
Τὸ λαμπρὸν ἐξύφηνα τοῦ πόλου πλάτος.
πς'. Εἰς τὰ δεσμά.
Δεσμεῖτε χεῖρας, αἷς παθῶν ἐγὼ λύσας
Ὑμᾶς τέθεικα γῆθεν αιθεροδρόμους.
τζ'. Επιτύμβια ἐπὶ Κωνσταντίνα.
Πλήρης κατέστην καὶ χρόνων τε καὶ πόνων
Περιτρέχων γῆν, τὴν ὑγρὰν περιπλέων.
Λίθον δὲ τὸν τρίπηχυν οὐ παρατρέχω·
Κεἶμαι δὲ μακρῶν ἐκ κόπων πεπαυμένος,
Δίκην φρικώδη προσμένων τὴν ἐσχάτην,
Σὲς ὧδε, Σῶτερ, οἰκέτης Κωνσταντίνος.
Πολλὴν ἐπῆλθον τῆς κάτω χθονός, Λόγε,
Δόξης ἀνῆλθον δεξιᾷ σῇ πρὸς μέγα,
'Αλλ' οὐ παρῆλθον τὸν τρίπηχυν νῦν λίθον.
'Αλλ' οὓς ἐφεῦρον ἐν βίῳ φῶς τοῦ βίου,
Τὸ φῶς τεκοῦσαν, φῶς σέ, τοῦ φωτὸς γίνε,
Εὕροιμι κἀκεῖ φῶς τε καὶ λύσιν πόνων.
Κόλπους ἐπῆλθον καὶ τόπους γῆς μυρίους,
Θρόνους διῆλθον, ἀρχικὰς ἐξουσίας,
Ἀλλ᾿ οὐ παρῆλθον τὸν τρίπηχυν νῦν λίθον.
Κείμαι δὲ νεκρὸς τῶν κόπων πεπαυμένος,
Δίκην φρικώδη προσμένων τὴν ἐσχάτην.
'Αλλ' ἡ τὰ ρευστὰ δοῦσα τοῦ κάτω βίου,
Duant coelestibus fontibus lux orthodoxis, hæreti-C Incorruptionis vestimentum olim induo, Dune
cis quoque flammae.
lbi tuba, divinum sonans lyra tonitrui verbis
complet terram et column. Ibi pulsat divinum sonantem lyram Orpheus Christi, omnis abeat fera;
●mnis Christi alumnus sonos audiat.
81 In spongiam.
Aquam e petra eduxi, et celesti melle jucundo
tuum os, o popule, replevi; in immolatione fel
præbes tu mihi. O corda amara! attamen faustæ
meæ passiones omnem tollant tuorum passionuin
amaritudinem.
82. In lanceam.
latere tuo Evam formavi olim, et tu lǝtus
rumpis lancea mibi: attamen vulnus remedium
miscet tuarum vulnerum et fluenta emittit.
83. In chlamydem.
Lux vestimentum mihi est, nunc chlamys vestit,
vestimento te luæ turpitudinis exuens.
84. In illud, ‹ Diviserunt vestimenta mea. ›
Tunicam tendo creationi aerem, spiritum divido,
nunc autem meorum vestimentorum divisor est
mca hereditas, sed dimitte, Pater.
Spiritum divido, nunc portio mea et hæreditas
vestimentorum meorum divisores sunt.
s Fors. πάτερ.
carnem tuam indutum ipse exuis, homo; attamen
sustineo, imo autem et divinitate te vestio.
85. In pannos.
Licet hamilibus videar tibi indutus pannis, magnificam extendi cœlorum immensitatem.
86. In vincula.
Manus vincitis quibus solvens vos patiendo ad
cœlos e terra introduxi.
87. Epitaphia Constantini.
Plenus exstiti dierum et laboruto, terram perlustrans, undas circumnavigans, lapidem autem trium
cubitorum non effugio. Jaceo longis a laboribus
quiescens, sententiam terribilem expectans ultimam,
℗ tuus ibi, Salvator, famulus Constantinus.
VerMultum peragravi inferiorem hanc terram,
bum, summam ad famam dextræ tuæ ope ascendi;
sed non effugi trium cubitorum lapidem, sed quos
inveni in vita vitæ lucem, lucis matrem et te lucem, lucis pater, inveniam et ibi lucem et laborum
requiem.
Sinus percurri et mille regiones terræ; thronos
adeptus sum, potestates regias, sed non evitavi
trium cubitorum lapidem; jaceo autem mortuus a
laboribus quiescens, sententiam terribilem expeclans ultimam. Sed, quæ caducæ vitæ terrestris deРаспознавание текста
Poem LXXXI - LXXXIVCarmen LXXXI - LXXXIV
col. 939–940page 67 of 98
Carmen LXXVI - LXXX
PG 106:939Αυτὰ τὰ λαμπρὰ τῶν ἄνω μοι, Παρθένε, Καὶ νῦν παράσχοις, σὺν μαθητῇ παρθένῳ. Αλλ' ἡ βίου μοι προστάτης ρευστού, κόρη, Καὶ νῦν με φρικτοῦ, δεξιὸν παραστάτην Δείξοις δικαστοῦ, σὺν μαθητῇ παρθένῳ. πη'. Εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. Τὴν ἱερὰν νῦν, Ἱερὸν, νύμφην δέχου, Πύλην ἄδυτον, τῶν ἀδύτων ἡ πύλη. Σκίρτησον, ἡ γῆ, λοιπὸν ἀστέρων οὐδὲν Εμψυχος ἄλλος οὐρανὸς κάτω νέος Πυρσεύεται μὲν ἄστρασι ταῖς λαμπάσι. Δίσκου δὲ ταύτης γαστρός ήλιος νέος Εξαυγάσει σοι δημιουργὸς ἡλίου. Κόρη πρόεισι νυμφικῶς ἐστεμμένη. Παστὰς δὲ ταύτῃ ναός έστι Κυρίου, Η μᾶλλον εἰπεῖν, ναὸς αὕτη Κυρίου. Αὐτὴ δ' ἑαυτῆς παστάς ἐστι καὶ κόρη. πθ'. Εἰς τὴν μεταμόρφωσιν. Σκίρτησον, αιθήρ, ἄστρα, καὶ σὺ, φωσφόρε, Εἰ καὶ τὸ φῶς ἔκρυψε λάμψας Δεσπότης. 'Αλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὅστις ὑμᾶς καινίσει. Ὁ καὶ τὸ πρὶν δοὺς ἄστρα, σο! φῶς, φωσφόρε. Κ. Εἰς τὴν δεξιὰν τοῦ βασιλέως Νικηφόρου. Η δεξιὰ χεὶρ δεσπότου Νικηφόρου Πακτωλός ἐστιν καὶ ῥέει τὸ χρυσίον. κα'. Εἰς τὸν ναὸν τοῦ Κύρου. Κῦρος μὲν σ' ἐδόμησε, θῆκε δὲ Κῦρος ἁπάντων Δεσπότις ἡμετέρη τῶν ἐπὶ γῆς θαλάμων. Ενθεν ἐπορνυμένη Βυζαντίδος αμφιπολεύει Κύκλον ὅλον χαρίτων νάμασι πληθομένη. Παρθένε οι παμβασίλεια, τεὸς δόμος οὐρανός ἐστιν, Εμπης τῶν χθονίων πρῶτα φέρων θαλάμων. Οὗτος ἐκεῖσ᾽ ἀνάγει, σὺ δὲ θήκας, Παρθένε ", γῆθεν Αντυγος οὐρανίης εὐερίην κλίμακα. ιβ. Εἰς τὸν ἅγιον Βασίλειον. Τὸ τοῦ πόθου πῦρ, ὁ στύλος πυρός, δέχου, Κἂν χόρτος ὢν τὸ ῥόδον ὑλικὸν φέρω. Αγ'. Εἰς τὸν σταυρόν. Τὸν σταυρὸν ὑψοῖς ᾧ συνυψώθης άνω, Καὶ τοῦτον αἴρεις ᾧ συνήθης εἰς πόλον. Καὶ ταῦτα τῷ γράφοντι τῶν κακῶν δίδου Αποτρόπαιον τὸ τρόπαιον Κυρίου. Κε'. Εἰς τὸν Νικηφόρον τὸν διδάσκαλον. Η κλῆσιν ἔσχεν Ἑρμῆς τὴν Νικηφόρου, Η Νικηφόρος ἔσχεν Ερμοῦ τὴν φύσιν 18. Εἰς τὸν ναόν. Κἂν μικρὸς ὧδε νῦν περιγράφει τόπος Τύπους προφητῶν, μαρτύρων, διδασκάλων 'Αλλ' ἡ φέρουσα τὴν ἀλήθειαν μόνη Πίστις Μιχαὴλ μέχρι καὶ πόλου φθάνει. κς'. Εἰς τὸν ναὶν τὸν Στουδίου. *Αύλα φώτα πυρφλόγα πρὸ τῆς πύλης Καὶ λύχνον ἐκλάμποντα φωτός Κυρίου, Καὶ τοῦ πόλου μίμημα τὸν δόμον βλέπω. Τὸ πνεῦμα ρυπῶν, στῆθι τῆς πύλης ἄπο, Τὸν νοῦν δὲ λαμπρός, φαιδρὸς ὢν τὴν καρδίαν, οι παρθένων, σε παρθένων.
Αυτὰ τὰ λαμπρὰ τῶν ἄνω μοι, Παρθένε,
Καὶ νῦν παράσχοις, σὺν μαθητῇ παρθένῳ.
Αλλ' ἡ βίου μοι προστάτης ρευστού, κόρη,
Καὶ νῦν με φρικτοῦ, δεξιὸν παραστάτην
Δείξοις δικαστοῦ, σὺν μαθητῇ παρθένῳ.
πη'. Εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων.
Τὴν ἱερὰν νῦν, Ἱερὸν, νύμφην δέχου,
Πύλην ἄδυτον, τῶν ἀδύτων ἡ πύλη.
Σκίρτησον, ἡ γῆ, λοιπὸν ἀστέρων οὐδὲν
Εμψυχος ἄλλος οὐρανὸς κάτω νέος
Πυρσεύεται μὲν ἄστρασι ταῖς λαμπάσι.
Δίσκου δὲ ταύτης γαστρός ήλιος νέος
Εξαυγάσει σοι δημιουργὸς ἡλίου.
Κόρη πρόεισι νυμφικῶς ἐστεμμένη.
Παστὰς δὲ ταύτῃ ναός έστι Κυρίου,
Η μᾶλλον εἰπεῖν, ναὸς αὕτη Κυρίου.
Αὐτὴ δ' ἑαυτῆς παστάς ἐστι καὶ κόρη.
πθ'. Εἰς τὴν μεταμόρφωσιν.
Σκίρτησον, αιθήρ, ἄστρα, καὶ σὺ, φωσφόρε,
Εἰ καὶ τὸ φῶς ἔκρυψε λάμψας Δεσπότης.
'Αλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὅστις ὑμᾶς καινίσει.
Ὁ καὶ τὸ πρὶν δοὺς ἄστρα, σο! φῶς, φωσφόρε.
Κ. Εἰς τὴν δεξιὰν τοῦ βασιλέως Νικηφόρου.
Η δεξιὰ χεὶρ δεσπότου Νικηφόρου
Πακτωλός ἐστιν καὶ ῥέει τὸ χρυσίον.
κα'. Εἰς τὸν ναὸν τοῦ Κύρου.
Κῦρος μὲν σ' ἐδόμησε, θῆκε δὲ Κῦρος ἁπάντων
Δεσπότις ἡμετέρη τῶν ἐπὶ γῆς θαλάμων.
Ενθεν ἐπορνυμένη Βυζαντίδος αμφιπολεύει
Κύκλον ὅλον χαρίτων νάμασι πληθομένη.
Παρθένε οι παμβασίλεια, τεὸς δόμος οὐρανός ἐστιν,
Εμπης τῶν χθονίων πρῶτα φέρων θαλάμων.
Οὗτος ἐκεῖσ᾽ ἀνάγει, σὺ δὲ θήκας, Παρθένε ", γῆθεν
Αντυγος οὐρανίης εὐερίην κλίμακα.
ιβ. Εἰς τὸν ἅγιον Βασίλειον.
Τὸ τοῦ πόθου πῦρ, ὁ στύλος πυρός, δέχου,
Κἂν χόρτος ὢν τὸ ῥόδον ὑλικὸν φέρω.
Αγ'. Εἰς τὸν σταυρόν.
Τὸν σταυρὸν ὑψοῖς ᾧ συνυψώθης άνω,
Καὶ τοῦτον αἴρεις ᾧ συνήθης εἰς πόλον.
Καὶ ταῦτα τῷ γράφοντι τῶν κακῶν δίδου
Αποτρόπαιον τὸ τρόπαιον Κυρίου.
Κε'. Εἰς τὸν Νικηφόρον τὸν διδάσκαλον.
Η κλῆσιν ἔσχεν Ἑρμῆς τὴν Νικηφόρου,
Η Νικηφόρος ἔσχεν Ερμοῦ τὴν φύσιν (in marg.).
18. Εἰς τὸν ναόν.
Κἂν μικρὸς ὧδε νῦν περιγράφει τόπος
Τύπους προφητῶν, μαρτύρων, διδασκάλων·
'Αλλ' ἡ φέρουσα τὴν ἀλήθειαν μόνη
Πίστις Μιχαὴλ μέχρι καὶ πόλου φθάνει.
κς'. Εἰς τὸν ναὶν τὸν Στουδίου.
*Αύλα φώτα πυρφλόγα πρὸ τῆς πύλης
Καὶ λύχνον ἐκλάμποντα φωτός Κυρίου,
Καὶ τοῦ πόλου μίμημα τὸν δόμον βλέπω.
Τὸ πνεῦμα ρυπῶν, στῆθι τῆς πύλης ἄπο,
Τὸν νοῦν δὲ λαμπρός, φαιδρὸς ὢν τὴν καρδίαν,
disti, ipsa vitæ cœlestis magnifica bona mihi nunc Domina, principem omnium qui sunt in terra thalapræsta, Virgo, cum discipulo virgine.
Sed quæ fuisti caducæ vitæ mihi patrona, Virgo,
et nunc me a dextris terribilis judicis statue, cum
discipulo virgine.
88. 1n Sancta sanctorum.
Sanctam nunc, Sanctum, sponsam recipe, portam
inviolatam inviolabilis sanctuarii porta; exsulta,
terra nihilo astris inferior, spirituale alterum eœłum
novum infra fulget astris lampadibus, et ex ejus
ventris disco Sol novus exorietur tibi creator ipse
solis.
Virgo procedit coronata ut sponsa'; huic autem
ibalamus templum est Domini, vel ut majus dicam,
templum ipsa est Domini; ipsaque sui ipsius thalamus est virgo.
89. In transfigurationem.
Exsulta, æther, astra, et tu, lucifer, licet lucem occultaverit splendens Dominus, sed iste est qui vos
innovabit, et qui prius vobis lucem dedit, astra, et
Libi, laxifer.
90. In dexteram imperatoris Nicephori.
Dextera manus domini Nicephori Pactolus est
et aurum stillat.
91. In templum imperatoris.
Imperator te ædificavit, statuit autem te, nostra
οι Cod. παρθένων, σε Cod. παρθένων.
morum. Inde assurgens Byzantidem incolit, circuitum omnem gratiarum fluentis replens.
Virgo, omnium regina, tua domus cœlum est, omnino terrestribus prima tenens in thalamis, hæc ibi
assurgit, sed tu, Virgo, statuisti arcis coelestis facileın e terra scalam.
92. In sanctum Basilium.
Amoris ignem stylus ignis recepit, etsi fenum
sim, rosam materialem fero.
93. In crucem.
Crucem exaltas qua exaltatus es, et hanc sumis
quod assumptus es in cœlum: et hæc scribenti
malorum dat victoriam, Domini trophæum.
94. In Nicephorum magistrum.
Nomen habuit Mercurius Nicephori, aut Nicephorus habuit Mercurii naturam.
95. In templum.
Quamvis hic parvus nunc circumscribit locus
figuras prophetarum, martyrum, doctorum, sed
quæ sola veritatem profert fides Michaelis usque ad
coelum surgit.
96. In templum Studii.
Immaterialia lumina ardentia ante portam et lucernam accensam Domini luce, et cœli imitationem
has ades cerno. Mente impurus, a porta absiste;
mente autem nitidus cordeque lucidus, age, inРаспознавание текста
Poem LXXXVIII - XCICarmen LXXXVIII - XCI
col. 941–942page 68 of 98
Carmen LXXXV - LXXXVII
PG 106:941Ιθι πρόβαινε, φωτὶ φῶς προσλαμβάνων, Πρὸς ναὸν ἁγνὸν, ναὸς ἐμψυχωμένος. Εἰς ἐν τὰ κάλλη τῶν ὅλων ήθροισμένα, *Αντρων, θαλάσσης, ἀέρος, γῆς, καὶ πόλου Ωδε βλέπων, ἄνθρωπο, μὴ κάμοις βλέπων. Εἰ πάντα κάλλη γῆς ὁμοῦ τε καὶ πόλου Καὶ πᾶσαν ὕλην τιμίαν ποθεῖς βλέπειν, ᾿Αφεὶς τὰ πολλὰ γῆς περιτρέχειν πλάτη, Λιπὼν τὰ μακράν οὐρανοῦ ζητείν βάθη, Ενταῦθα πάντα συνδραμόντα μοι σκόπει, Τὸ τῶν ὅλων μίμημα, τὸν μικρὸν δόμον. Δὴρ μὲν οὗτος, ἀλλ' ὁ αἰθὴρ ἐν φάει. Λίθων δὲ τούτων ή διαυγής λειότης *Αλλη δοκεῖ θάλασσα κυμάτων ἄνευ Ὡς ἐν γαλήνῃ νῦν κατεστορεσμένη. Αὐγὴ δὲ τούτων κιόνων καὶ λευκότης Καὶ συχνὸν ἀστράπτουσα χροιάς τερπνότης, Ως οἷα ῥεῖθρον ἐκτακείσης χιόνος Λαμπρόν, διειδές, αψοφητί πως ῥέον, Ως πρὸς θάλασσαν ἄλλην δε ἐμβάλλει κάτω Τοῖς ἐξαποστίλβουσιν ἐν πάτῳ λίθοις. Αὐτὴν δὲ τὴν γῆν καὶ τὰ τῆς γῆς, εἰ θέλοις, Αὐτῶν σκόπει μοι χρωμάτων τὸ ποικίλον, Καὶ τῶν γραφῶν τὸ κάλλος· ἄλλον ἐνθάδε Λειμῶνα γραπτόν, ἐκ τέχνης εἰργασμένον, Ανθη κομῶντα μὴ παραραθοῦντα σε χρόνῳ Εἰ δὲ πρὸς αὐτοὺς οὐρανοῦ τοὺς ἀστέρας, *Η σφαῖραν αὐτὴν τοῦ πόλου ποθεῖς βλέπειν, Τεῖνον σὸν ὄμμα· τμῆμα δὲ σφαίρας βλέπε *Ανωθεν χρυσοῦν, φῶς ἀπαστράπτον μέγα Μ Α. Οι συνδραμοῦσα πᾶτα χροιά ψηφίδων, Ὡς ἐν τελοῦσα σῶμα συντεθειμένον, Εναστρον ἢ πάμφωτον ᾐωρημένον, Ως εἴπερ ἦν τὸ σύμπαν οὐρανοῦ πλάτος Πάγχρους τις ἀστὴρ εἰς διαυγάζων μόνος. Κόσμον μὲν οὕτω πᾶν καλὸν τέρπου βλέπων Εἰ δ' εξεκαύθης εἰς ἔρωτα τῶν ἄνω, Καὶ τὸν νοητὸν κόσμον ἐν τύπω βλέπε. Χριστὸς μὲν οὗτος, οὗ θρόνος λαμπρός πόλος. Αὕτη δὲ Μήτηρ, ἧς μόνης ἁγνῆς Τόκος. Οὗτος δὲ λύχνος, οὗ λόγος φῶς, καὶ τρόπος. Οὗτοι δὲ φλόξ, νοῦς, πνεῦμα, φῶς, πῦρ καὶ ξε Ἐῶ Σεραφίμ τάγματα μυριομμάτων, ΕΞ Χερουβίμ άρμα τῶν φλογοτρόφων Καὶ τἆλλα φρικτά, καὶ λέγειν τε καὶ βλέπειν. 'Αλλ' εἴπερ ἦν τι κράμα τῶν ἐναντίων Κόσμου τε παντὸς τοῦ κάτω καὶ τῶν ἄνω, Ενεστι τοῦτο καὶ καλείσθω νῦν μόνον, Βρετεῖς πρεπόντως τῶν καλῶν τὸ χωρίον. Γλώσσαι πυρὸς δηλοῦσι καὶ βροντῆς κρότος Ως πᾶσαν ἐμπλήσουσι τὴν οἰκουμένην Τῶν βροντοφώνων οι πυρίστομοι λόγων. Νῦν μὲν συνῆλθε τῷ λέοντι φωσφόρος, Καὶ μουσικὸν τέττιγες ᾄδουσι μέλος. Νῦν καὶ πατὴρ ἔσπευσε συνδραμεῖν τέκνον, Καὶ μουσικοὺς ἔθαλψεν εἰς ᾠδάς νέους. Νῦν καὶ γεωργὸς τὰς ἀπαρχὰς τῶν πόνων Χαίρων Θεῷ δίδωσι, καὶ κροτεί μέγα. Νῦν δὲ σύ μοι φέροντι ταύτας τῶν λόγων κι άλλη 6. παρανθοῦντα.
Ιθι πρόβαινε, φωτὶ φῶς προσλαμβάνων,
Πρὸς ναὸν ἁγνὸν, ναὸς ἐμψυχωμένος.
Εἰς ἐν τὰ κάλλη τῶν ὅλων ήθροισμένα,
*Αντρων, θαλάσσης, ἀέρος, γῆς, καὶ πόλου
Ωδε βλέπων, ἄνθρωπο, μὴ κάμοις βλέπων.
Εἰ πάντα κάλλη γῆς ὁμοῦ τε καὶ πόλου
Καὶ πᾶσαν ὕλην τιμίαν ποθεῖς βλέπειν,
᾿Αφεὶς τὰ πολλὰ γῆς περιτρέχειν πλάτη,
Λιπὼν τὰ μακράν οὐρανοῦ ζητείν βάθη,
Ενταῦθα πάντα συνδραμόντα μοι σκόπει,
Τὸ τῶν ὅλων μίμημα, τὸν μικρὸν δόμον.
Δὴρ μὲν οὗτος, ἀλλ' ὁ αἰθὴρ ἐν φάει.
Λίθων δὲ τούτων ή διαυγής λειότης
*Αλλη δοκεῖ θάλασσα κυμάτων ἄνευ
Ὡς ἐν γαλήνῃ νῦν κατεστορεσμένη.
Αὐγὴ δὲ τούτων κιόνων καὶ λευκότης
Καὶ συχνὸν ἀστράπτουσα χροιάς τερπνότης,
Ως οἷα ῥεῖθρον ἐκτακείσης χιόνος
Λαμπρόν, διειδές, αψοφητί πως ῥέον,
Ως πρὸς θάλασσαν ἄλλην δε ἐμβάλλει κάτω
Τοῖς ἐξαποστίλβουσιν ἐν πάτῳ λίθοις.
Αὐτὴν δὲ τὴν γῆν καὶ τὰ τῆς γῆς, εἰ θέλοις,
Αὐτῶν σκόπει μοι χρωμάτων τὸ ποικίλον,
Καὶ τῶν γραφῶν τὸ κάλλος· ἄλλον ἐνθάδε
Λειμῶνα γραπτόν, ἐκ τέχνης εἰργασμένον,
Ανθη κομῶντα μὴ παραραθοῦντα σε χρόνῳ
Εἰ δὲ πρὸς αὐτοὺς οὐρανοῦ τοὺς ἀστέρας,
*Η σφαῖραν αὐτὴν τοῦ πόλου ποθεῖς βλέπειν,
Τεῖνον σὸν ὄμμα· τμῆμα δὲ σφαίρας βλέπε
*Ανωθεν χρυσοῦν, φῶς ἀπαστράπτον μέγα
Μ
Α. Οι συνδραμοῦσα πᾶτα χροιά ψηφίδων,
Ὡς ἐν τελοῦσα σῶμα συντεθειμένον,
Εναστρον ἢ πάμφωτον ᾐωρημένον,
Ως εἴπερ ἦν τὸ σύμπαν οὐρανοῦ πλάτος
Πάγχρους τις ἀστὴρ εἰς διαυγάζων μόνος.
Κόσμον μὲν οὕτω πᾶν καλὸν τέρπου βλέπων
Εἰ δ' εξεκαύθης εἰς ἔρωτα τῶν ἄνω,
Καὶ τὸν νοητὸν κόσμον ἐν τύπω βλέπε.
Χριστὸς μὲν οὗτος, οὗ θρόνος λαμπρός πόλος.
Αὕτη δὲ Μήτηρ, ἧς μόνης ἁγνῆς Τόκος.
Οὗτος δὲ λύχνος, οὗ λόγος φῶς, καὶ τρόπος.
Οὗτοι δὲ φλόξ, νοῦς, πνεῦμα, φῶς, πῦρ καὶ ξε
Ἐῶ Σεραφίμ τάγματα μυριομμάτων,
ΕΞ Χερουβίμ άρμα τῶν φλογοτρόφων
Καὶ τἆλλα φρικτά, καὶ λέγειν τε καὶ βλέπειν.
'Αλλ' εἴπερ ἦν τι κράμα τῶν ἐναντίων
Κόσμου τε παντὸς τοῦ κάτω καὶ τῶν ἄνω,
Ενεστι τοῦτο καὶ καλείσθω νῦν μόνον,
Βρετεῖς πρεπόντως τῶν καλῶν τὸ χωρίον.
Γλώσσαι πυρὸς δηλοῦσι καὶ βροντῆς κρότος
Ως πᾶσαν ἐμπλήσουσι τὴν οἰκουμένην
Τῶν βροντοφώνων οι πυρίστομοι λόγων.
Νῦν μὲν συνῆλθε τῷ λέοντι φωσφόρος,
Καὶ μουσικὸν τέττιγες ᾄδουσι μέλος.
Νῦν καὶ πατὴρ ἔσπευσε συνδραμεῖν τέκνον,
Καὶ μουσικοὺς ἔθαλψεν εἰς ᾠδάς νέους.
Νῦν καὶ γεωργὸς τὰς ἀπαρχὰς τῶν πόνων
Χαίρων Θεῷ δίδωσι, καὶ κροτεί μέγα.
Νῦν δὲ σύ μοι φέροντι ταύτας τῶν λόγων
gredøre, luci lucem afferens, ad templum purum, natum efficientes, stellatum, illuminatum, suspenspirituale templum.
In unum universorum pulchritudines condunatæ
astrorum, inaris, aeris, terra et culi, hic cernens,
homo, ne cernendo labores.
sum; perinde ac si omne coeli spatium, omnis coloris sidus solum illuminaret. Mundum quidem
omnem ita pulchrum videndo delectare. Si vero
ardes cupiditate cœlestium, mundum
intelquoque
cujus thronus magnificus cœlum est, ista autem mater, cujus solius virginis partus fuit. Este lucerna cujus
verbum erat lux et modus; isti autem flanıma, mens,
};
spiritus, lumen, ignis et gladius. Millo seraphim
mille oculos habentium ordines, mitto cherubim
currum flammas edentium, et alia stupenda dictu
simul et visu. Sed si foret aliqua conjunctio contra.
riarum rerum mundi universi tum inferioris cum
superioris, illic inest, et nunc tantum vocetur, mortalibus accommodata pulcbrorum sødes. Ignis linguæ
ostendunt et tonitruum fragor ut omnem impleant
orbem tonantibus verbis ignea hæc ora.
Si omnes pulchritudines terræ simul ac coeli, et lectualem in figuris cerne. Christus quidem isto est,
omnem egregiam materiam inspicere cupis, desine
multa terræ perlustrare intervalla, linque immensos
cœli exquirere abyssos; hic omnia congregata mihi
contempla, universorum adumbrationem, parvas
has ædes. Aer quidem iste, sed æther in specie, lapides isti perlucidi et perpoliti alterum videntur
mare sine fluctibus velut in tranquillo nune planum.
Fulgentes autem et albʊs columnæ, et jucundo colore passim radiantes, rivum referunt tabescentis
nivis nitentem, limpidum, tacite currentem, et ut
ad alterum mare se agontem deorsum in fulgentes
pavimenti lapides. Ipsam vero terram et terrestria,
si velis, contempla ipsorum colorum varietatem, et
descriptionum pulchritudinem; alterum hic descriptum hortum, arte delineatum, flores expandentem non tempore marcentes, si vero ipsa cœli sidera, aut sphæram ipsam cœli conspicere velis,
oculos intende; sphæræ portionem aspice sursum
auream, lucem emittentem magnam, in qua conveniunt omnes lapillorum colores unum corpus coaduκι άλλη cod. 6. Sic, fort. pro παρανθοῦντα.
Nunc accessit ad leonem lucifer, et musicos cantus cicada promunt. Nunc pater curavit natum
accedere et musicos ad cantus juvenes excitavit.
Nunc et agricola primitias laborum lætans Deo offert, et multum cantat. Nunc autem tu me offerentem has sermonum parvas primitias propitius excipe. Alii quidem est in vita egregium genus, alii
Распознавание текста
Poem XCII - XCVICarmen XCII - XCVI
col. 943–944page 69 of 98
PG 106:943Μικρά; ἀπαρχὰς καὶ δέχου καὶ προσδέχου. Αλλῳ μὲν ἔστι λαμπρὸν ἐν βίῳ γένος, Αλλῳ καὶ δὲ σεμνὸς καὶ μετάρσιος τρόπος, *Αλλῳ δὲ δεινὸς εἰς ὁμιλίαν λίγος, Αλλῳ δὲ δώροις μὴ μολύνων τὴν χέρα, Ως σεμνὸν αὐχεῖ καὶ μέγα φρονεί μόνος. Δοκεῖ δὲ τέμνειν τοῖς πτεροῖς τὸν ἀέρα, Ως Περσέα πλάττουσιν Ελλήνων λόγοι. Ἐν σοὶ δὲ πάντα συνδραμόντα προσβλέπων Τὰ τῶν καλῶν κάλλιστα, γῆς ἄστρον μέγα Τείνει κρατεῖν σε, καὶ τίνος φήσω πλέον; Βασίλειον μὲν καὶ γένος σοι καὶ τρόπος, Αλλ' οὐδὲν ἧττον καὶ φρόνησις καὶ λόγος Πάντων κατάρχων, καὶ βασιλὶς καρδία Κρατοῦσα παθῶν, ἡδονῶν ψυχοφθόρων. Ποῖος δὲ κρείττων χρημάτων Αριστείδης; Ποῖος Περικλῆς εἰς ἀδωρίαν μέγα;; Ποῖος δὲ Ραδάμανθυς ή Διὸς Μίνως, ὓς ἐν κρίσει τὰ πρῶτα σοῦ λάβοι γέρα; Τις σωφρονῶν τοσοῦτον Αναξαγόρας; Τούτους μὲν οὖν ἐῶμεν, εἰ δοκεῖ, κάτω, ὡς οὐχὶ πᾶσιν ἐν καθ᾽ ἐν νικῇ; μόνον, Πᾶσι δὲ πάντα καὶ πλέον πάντων δέ γε Τῷ καὶ νομίζειν μηδὲν εἶναί τι πλέον. Οὗτοι μὲν οὖν κάτωθεν ὡς πόλου κόνις. Ποῖον δὲ τῷ σῷ πρῶτον οὐκ ἔχω λέγειν; Ούτω με κύκλος τῶν καλῶν περιτρέχων Αρχὴν ἐφευρεῖν οὐ δίδωσιν ἢ τέλος. Εν φθέγξομαι δὲ λοιπὸν ἀρκοῦν καὶ μόνον Ως Φωσφόρον μεν οἱ σοφῶν φασι λόγοι, Η ισοδρόμους ζεύξαντα πώλον; ἐν πόλη Τὸ φῶς κυκλεύειν ἐξ ὁμοζύγου τάχους Εν σοὶ δὲ λαμπτήρ ἀρετῶν ἅρμα βλέπω, Ως ἡλίου τέθριππον άλλο πυρφόρον, Ισοζύγως ἀστράπτον, ἢ μᾶλλον στέφος Εκλάμπον ὥσπερ ισοτίμοις μαργάροις. Εδει γάρ οὕτω τὸν τάλαντα τῆς δίκης Απανταχού τιμῶντα, κάν τούτοις μόνον [σον φανῆναι τοῖς ἑαυτοῦ καὶ μόνοις. ζη'. Εἰς Χριστοῦ γέννησιν. Ο μητρὸς ἐκτὸς Πατρὸς ἀχρόνου Τέκνον, Νῦν πατρὸς ἐκτὸς μητρὸς ἐγχρόνου βρέφος. Εθ. Εἰς Σοφοκλέα. Δηλῶν τὰ πικρὰ τῷ γλυκεῖ τῶν ῥημάτων Αψίνθιον μέλιτι κιρνα Σοφοκλής. ρ'. Εἰς τὸν Χριστὸν, τὴν Θεοτόκον, τὸν πρόδρομον καὶ τοὺς ἀγγέλους. Τὸ φῶς ὁ λύχνος οἱ νόες καὶ λυχνία Ψυχὴν διαυγάζοντες καὶ βίον Πέτρου. ρα'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου. Καὶ τὴν πνοὴν ἔγραψεν, οίμαι, ζωγράφος, Εἰ μὴ θανοῦσαν τὴν κόρην τυποῦν ἔδει. Ταφῇ παρῆν σοι καὶ γραφῇ παρήν πάλιν Υἱός, Κόρη, σᾶς, ὡς δοκῶ, τῷ ζωγράφῳ. Ὁ πνεῦμα σὸν καὶ χεῖρα νῦν τοῦ ζωγράφου Κρατῶν ἔγραψε την μετάστασιν, Κόρη. Καὶ πῶς τέθνηκας ἦν σε καὶ γεγραμμένην Δρᾷν δοκοῦμεν τὴν ἀείζωον κόρην Οὐκ ἀκριβῶς θνήσκουσαν, ἀλλ᾽ ὑπνουμένην; ...θυμιατ... 85 ἄλλα.
Μικρά; ἀπαρχὰς καὶ δέχου καὶ προσδέχου.
Αλλῳ μὲν ἔστι λαμπρὸν ἐν βίῳ γένος,
Αλλῳ καὶ δὲ σεμνὸς καὶ μετάρσιος τρόπος,
*Αλλῳ δὲ δεινὸς εἰς ὁμιλίαν λίγος,
Αλλῳ δὲ δώροις μὴ μολύνων τὴν χέρα,
Ως σεμνὸν αὐχεῖ καὶ μέγα φρονεί μόνος.
Δοκεῖ δὲ τέμνειν τοῖς πτεροῖς τὸν ἀέρα,
Ως Περσέα πλάττουσιν Ελλήνων λόγοι.
Ἐν σοὶ δὲ πάντα συνδραμόντα προσβλέπων
Τὰ τῶν καλῶν κάλλιστα, γῆς ἄστρον μέγα
Τείνει κρατεῖν σε, καὶ τίνος φήσω πλέον;
Βασίλειον μὲν καὶ γένος σοι καὶ τρόπος,
Αλλ' οὐδὲν ἧττον καὶ φρόνησις καὶ λόγος
Πάντων κατάρχων, καὶ βασιλὶς καρδία
Κρατοῦσα παθῶν, ἡδονῶν ψυχοφθόρων.
Ποῖος δὲ κρείττων χρημάτων Αριστείδης;
Ποῖος Περικλῆς εἰς ἀδωρίαν μέγα;;
Ποῖος δὲ Ραδάμανθυς ή Διὸς Μίνως,
ὓς ἐν κρίσει τὰ πρῶτα σοῦ λάβοι γέρα;
Τις σωφρονῶν τοσοῦτον Αναξαγόρας;
Τούτους μὲν οὖν ἐῶμεν, εἰ δοκεῖ, κάτω,
ὡς οὐχὶ πᾶσιν ἐν καθ᾽ ἐν νικῇ; μόνον,
Πᾶσι δὲ πάντα καὶ πλέον πάντων δέ γε
Τῷ καὶ νομίζειν μηδὲν εἶναί τι πλέον.
Οὗτοι μὲν οὖν κάτωθεν ὡς πόλου κόνις.
Ποῖον δὲ τῷ σῷ πρῶτον οὐκ ἔχω λέγειν;
Ούτω με κύκλος τῶν καλῶν περιτρέχων
Αρχὴν ἐφευρεῖν οὐ δίδωσιν ἢ τέλος.
Εν φθέγξομαι δὲ λοιπὸν ἀρκοῦν καὶ μόνον·
Ως Φωσφόρον μεν οἱ σοφῶν φασι λόγοι,
Η ισοδρόμους ζεύξαντα πώλον; ἐν πόλη
Τὸ φῶς κυκλεύειν ἐξ ὁμοζύγου τάχους
Εν σοὶ δὲ λαμπτήρ ἀρετῶν ἅρμα βλέπω,
Ως ἡλίου τέθριππον άλλο πυρφόρον,
Ισοζύγως ἀστράπτον, ἢ μᾶλλον στέφος
Εκλάμπον ὥσπερ ισοτίμοις μαργάροις.
Εδει γάρ οὕτω τὸν τάλαντα τῆς δίκης
Απανταχού τιμῶντα, κάν τούτοις μόνον
[σον φανῆναι τοῖς ἑαυτοῦ καὶ μόνοις.
ζη'. Εἰς Χριστοῦ γέννησιν.
Ο μητρὸς ἐκτὸς Πατρὸς ἀχρόνου Τέκνον,
Νῦν πατρὸς ἐκτὸς μητρὸς ἐγχρόνου βρέφος.
Εθ. Εἰς Σοφοκλέα.
Δηλῶν τὰ πικρὰ τῷ γλυκεῖ τῶν ῥημάτων
Αψίνθιον μέλιτι κιρνα Σοφοκλής.
ρ'. Εἰς τὸν Χριστὸν, τὴν Θεοτόκον, τὸν Πρόδρο
μον καὶ τοὺς ἀγγέλους.
Τὸ φῶς ὁ λύχνος οἱ νόες καὶ λυχνία
Ψυχὴν διαυγάζοντες καὶ βίον Πέτρου.
ρα'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου.
Καὶ τὴν πνοὴν ἔγραψεν, οίμαι, ζωγράφος,
Εἰ μὴ θανοῦσαν τὴν κόρην τυποῦν ἔδει.
Ταφῇ παρῆν σοι καὶ γραφῇ παρήν πάλιν
Υἱός, Κόρη, σᾶς, ὡς δοκῶ, τῷ ζωγράφῳ.
Ὁ πνεῦμα σὸν καὶ χεῖρα νῦν τοῦ ζωγράφου
Κρατῶν ἔγραψε την μετάστασιν, Κόρη.
Καὶ πῶς τέθνηκας ἦν σε καὶ γεγραμμένην
Δρᾷν δοκοῦμεν τὴν ἀείζωον κόρην
Οὐκ ἀκριβῶς θνήσκουσαν, ἀλλ᾽ ὑπνουμένην;
...θυμιατ...
æqualibus margaritis. Oportebat enim ita justitiæ
lancem ubicunque reverentem, etsi his tantum,
æquuın videri vel tuis solis,
98. In Christi orium.
Qui sine matre immortalis Patris Filius est,
nuuc sine patre matris mortalis natuş.
99. In Sophoclem.
Amara expromens suavitate sermonis, absinthium melli miscet Sophocles.
190. In Christum, Deiparam, Præcursorem et
angelos.
autem nobilis et clata consuetudo, alii apta ad fulgentem, aut potius coronam splendentem velut
concionem oratio, alii manus non donis polluta,
utpote nobilia ambit et alta solum cogitat. Videtur
alis aerem sulcare, ut Perseum fingunt Græcorum
sermones. In te autem omnia concurrentia aspiciens
inter pulehra pulcherrima, terræ magnum astrum
te superare nititur, et quid majus dicam? regale
enim tibi et genus et consuetudo, sed nihil cedunt
prudentia et oratio omnibus primoribus, et regale
pectus devicit passiones, et voluptates animam corrumpentes. Quis autem opibus præstantior Aristides? quis Pericles donorum contemptu major? quis
Rhadamanthus aut Jovis Minos in judicando tibi
primas tollet? quis tam prudens Anaxagoras? Hos
quidem igitur, si videtur, mittemus infra, quod omnes singulos non vincis solum, sed omnibus omnia
quæ insunt et majora his reputantur nihil majus
esse. Isti quidem igitur inferiores ut cœli pulvis.
Quale autem in tuo primum non valeo dicere? ita
me dotum tuarum circulus circumcingens principium invenire non sinit aut finem. Unum dicam
tandem sufficere vel solum: ut luciferum philosophorum sermones ferunt æquales cursu equos in
cœlo jungentem, lucem circumducere æqualis cursus velocitate: in te virtutum nitorem currum video, ut alium solis igneum quadrigam, æqualiter
85 cod. ἄλλα.
Lux, lucerna, spiritus, et lampades animam ct
vitam Petri illuminant.
101. In dormitionem Deiparæ.
Spiritum descripsisset, ut puto, pictor, si pow
mortuam virginem adumbrare oportuisset.
Sepulturæ tuæ aderat et picturæ iterum aderat
tuus, Virgo, lilius tui pictoris, ut mihi videtur.
Mens tua manum nunc pictoris dirigens tuner
descripsit obitum, Virgo.
Et quomodo mortua es, quam depictam agere videmus immortalem virginew, non vere mortuam,
sed dormientem?
Распознавание текста
Poem XCVIICarmen XCVII
col. 945–946page 70 of 98
PG 106:945β. Μὴ πῦρ ἀνάψῃς, χρυσός, άργυρος, λίθοι Φλέγουσιν αὐταῖς χωρὶς ἀνθράκων μύρα. Οφθαλμὸν ὕλῃ, τὸν λογισμὸν τῇ τέχνῃ, Τέρπου δὲ τὴν αἴσθησιν όδμῇ τῶν μύρων. Αγ. Εἰς τὴν Θεοτόκον. Οὐδὲν ψυχῆς βέλτερον οὐρανὸς ἔλλαχε τῆς σῆς Οὐδὲν μορφῆς παρθένου φέρτερον έδρακεν ἡ γῆ. Τούνεκ' ἐγὼ μὲν ἀμεμφέα σώματος εἰκόνα μορφώ, Πνευματόεσσαν δ' οὐρανόθεν χάριν εἰ σὺ κεράσεις, Ολβιος οὗτος ὁ χῶρος δ; αἰθέρος έλλαχε πρῶτα Καὶ χθονὸς ἔνδον ἔχειν γέρα· τοῖσδ᾽ ἐπίνευσον, χόρτ ρι. Εἰς τὸν ἅγιον Στέφανον. Στέφανος ὄντως ὁ στέφανος μαρτύρων Αρχὴ παθῶν γὰρ καὶ νόμων ἔφυ τέλος. ὺς καὶ φονευταῖς συμπαθῆς ἐκ καρδίας. Ως λαμπρὸν ὁ Στέφανος έπλεξε στέφος Λίθοις φονευτών, μαργάροις τῶν δακρύων, Απερ κατέβρει τους φονευτὰς δακρύων. Στέφανος οὗτος ἀρετῶν καὶ μαρτύρων. Οἱ φωτὸς ἐχθροὶ τοῦ σκότους πρωτοστάται Τὸν μάργαρον σε χωννύουσι τοῖς λίθοις. Αὐτὸς δὲ τούτους προσλαβὼν εἰς πᾶν μέλος, Βάψας ἐρυθροὺς ἄνθεσι τῶν αἱμάτων, υλος στέφανος ἐκ λίθων καὶ μαργάρων Λαμπρές προήχθης αὐτοῦ καὶ τῶν μαρτύρων. Ἐξ οὐρανοῦ χθὲς Δεσπότης πρὸς τὴν χθόνα, Ἐκ γῆς ὁ δοῦλος σήμερον προς αἰθέρα, Ανεισι φαιδρός· ἀλλ' ἐκεῖ τὸν Δεσπότην Τῷ Πατρὶ συγκαθεδρον ἔνσαρκον βλέπων, Πληροί πρὸ πάντων τὸ χρέος τῶν αἱμάτων. Λόγοις ὁ βάλλων καρδίας χριστοκτόνων, Βάλλῃ λίθοις τὸ σῶμα μαρτυροκτόνων Εὐχαῖς ἀμείβῃ τὰς βολὰς καὶ δακρύοις ᾿Ανθ' ὧν στέφῃ, Στέφανε, τρίπλοκον στέφος Τῶν δογμάτων, εὐχῶν τε καὶ παθημάτων. ρέ. Εἰς τὸν ἅγιον Στέφανον. Ο συμφονευτής τοῖς φονευταῖς Στεφάνου, Νῦν συγχορευτής καὶ σύναθλος Στεφάνου, Ωφθη διώκων τους φονευτάς Στεφάνου. Ο πρὶν διώκτης και φονευτής Στεφάνου, Καὶ νῦν διώκων τὴν σφαγὴν τοῦ Στεφάνου, Ζήλῳ δὲ ταύτης γῆς περιτρέχων κύκλα, Εἴληφε ταύτην καὶ Στεφάνου τὸ στέφος. βς'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου ἐκ τοῦ Χριστοῦ. Γῆν ἐκ πόλου μοι, γῆς ἐγώ σοι [τὸν] πόλον Ἰδοὺ βατὸν τίθημι, Μήτερ παρθένε. ρζ. Επιτύμβια εἰς τὸν πατριάρχην κυρὸν Πολύευκτον. Τίνος σύ, τύμβε; Τῶν καλῶν πάντως τάφος. Τὸ σῶμα πῶς δὲ φροῦδον; Ἐξ ἀσιτίας. Ο τύμβος οὗτος σοι, Πολύευκτε, κλίμαξ, Εφ' ἧς σὺ βαίνων δραμας πρὸς αιθέρα. Ὁ νοῦν θεωθείς, ὡς ὄρει κρυβεὶς λίθῳ, Δόξαν βροτῶν πέφευγεν, οὐ τέθνηκέ σοι. Τίνος σύ, τύμβε; Μὴ μάθοις, ἐπεὶ φράσεις Ο ποῖος, οἷον! ὦ πόσος, κρύπτει πόσον 1
β.
Μὴ πῦρ ἀνάψῃς, χρυσός, άργυρος, λίθοι
Φλέγουσιν αὐταῖς χωρὶς ἀνθράκων μύρα.
Οφθαλμὸν ὕλῃ, τὸν λογισμὸν τῇ τέχνῃ,
Τέρπου δὲ τὴν αἴσθησιν όδμῇ τῶν μύρων.
Αγ. Εἰς τὴν Θεοτόκον.
Οὐδὲν ψυχῆς βέλτερον οὐρανὸς ἔλλαχε τῆς σῆς·
Οὐδὲν μορφῆς παρθένου φέρτερον έδρακεν ἡ γῆ.
Τούνεκ' ἐγὼ μὲν ἀμεμφέα σώματος εἰκόνα μορφώ,
Πνευματόεσσαν δ' οὐρανόθεν χάριν εἰ σὺ κεράσεις,
Ολβιος οὗτος ὁ χῶρος δ; αἰθέρος έλλαχε πρῶτα
Καὶ χθονὸς ἔνδον ἔχειν γέρα· τοῖσδ᾽ ἐπίνευσον, χόρτ
ρι. Εἰς τὸν ἅγιον Στέφανον.
Στέφανος ὄντως ὁ στέφανος μαρτύρων·
Αρχὴ παθῶν γὰρ καὶ νόμων ἔφυ τέλος.
ὺς καὶ φονευταῖς συμπαθῆς ἐκ καρδίας.
Ως λαμπρὸν ὁ Στέφανος έπλεξε στέφος
Λίθοις φονευτών, μαργάροις τῶν δακρύων,
Απερ κατέβρει τους φονευτὰς δακρύων.
Στέφανος οὗτος ἀρετῶν καὶ μαρτύρων.
Οἱ φωτὸς ἐχθροὶ τοῦ σκότους πρωτοστάται
Τὸν μάργαρον σε χωννύουσι τοῖς λίθοις.
Αὐτὸς δὲ τούτους προσλαβὼν εἰς πᾶν μέλος,
Βάψας ἐρυθροὺς ἄνθεσι τῶν αἱμάτων,
υλος στέφανος ἐκ λίθων καὶ μαργάρων
Λαμπρές προήχθης αὐτοῦ καὶ τῶν μαρτύρων.
Ἐξ οὐρανοῦ χθὲς Δεσπότης πρὸς τὴν χθόνα,
Ἐκ γῆς ὁ δοῦλος σήμερον προς αἰθέρα,
Ανεισι φαιδρός· ἀλλ' ἐκεῖ τὸν Δεσπότην
Ne ignem incendas, aurum, argentum, lapides
fulgoribus inflammant absque prunis unguenta.
Oculum materia, rationem arte, sensationem
odore unguentorum delecta.
403. In Deiparam.
Nihil anima tua melius cœlum obtinuit; nihil
virginis forma præstantius terra produxit. Ideo ego
quidem irreprebensibilem corporis imaginem fingo,
sed spiritualem e cœlo gratiam si infundis, dives
erit istud opus quod cœli meruit primas et in terra
obtinere: his annue, Virgo.
104. In sanctum Stephanum.
Stephanns vere corona est martyrum. Nam
principium passionum et legis finis fuit, utpote interfectorum ex corde miseratus.
Ut conspicuam Stephanus texuit coronam interfectorum lapidibus, lacrymarum margaritis, quas
fundebat interfectores deflens; corona ille est virtutum et martyrum.
Lucis inimici tenebrarum amatores te margaritam onerant lapidibus. Ipse autem hos per singula
membra recipiens, rubrosque tingens sanguinis
floribus; totus corona conspicua factus e lapididus
et margaritis tibi ipsi præferris et martyribus.
cœlo heri Dominus ad terram, e terra hodic
servus ad cœlum conspicuus subit. Sed ibi DomiΤῷ Πατρὶ συγκαθεδρον ἔνσαρκον βλέπων,
Πληροί πρὸ πάντων τὸ χρέος τῶν αἱμάτων.
Λόγοις ὁ βάλλων καρδίας χριστοκτόνων,
Βάλλῃ λίθοις τὸ σῶμα μαρτυροκτόνων -
Εὐχαῖς ἀμείβῃ τὰς βολὰς καὶ δακρύοις·
᾿Ανθ' ὧν στέφῃ, Στέφανε, τρίπλοκον στέφος
Τῶν δογμάτων, εὐχῶν τε καὶ παθημάτων.
ρέ. Εἰς τὸν ἅγιον Στέφανον.
Ο συμφονευτής τοῖς φονευταῖς Στεφάνου,
Νῦν συγχορευτής καὶ σύναθλος Στεφάνου,
Ωφθη διώκων τους φονευτάς Στεφάνου.
Ο πρὶν διώκτης και φονευτής Στεφάνου,
Καὶ νῦν διώκων τὴν σφαγὴν τοῦ Στεφάνου,
Ζήλῳ δὲ ταύτης γῆς περιτρέχων κύκλα,
Εἴληφε ταύτην καὶ Στεφάνου τὸ στέφος.
βς'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς Θεοτόκου ἐκ τοῦ
Χριστοῦ.
Γῆν ἐκ πόλου μοι, γῆς ἐγώ σοι [τὸν] πόλον
Ἰδοὺ βατὸν τίθημι, Μήτερ παρθένε.
ρζ. Επιτύμβια εἰς τὸν πατριάρχην κυρὸν
Πολύευκτον.
Τίνος σύ, τύμβε; Τῶν καλῶν πάντως τάφος.
Τὸ σῶμα πῶς δὲ φροῦδον; Ἐξ ἀσιτίας.
Ο τύμβος οὗτος σοι, Πολύευκτε, κλίμαξ,
Εφ' ἧς σὺ βαίνων δραμας πρὸς αιθέρα.
Ὁ νοῦν θεωθείς, ὡς ὄρει κρυβεὶς λίθῳ,
Δόξαν βροτῶν πέφευγεν, οὐ τέθνηκέ σοι.
Τίνος σύ, τύμβε; Μὴ μάθοις, ἐπεὶ φράσεις·
Ο ποῖος, οἷον! ὦ πόσος, κρύπτει πόσον 1
num Patris ad dextram sedentem in carne videns,
complet præ aliis sanguinis debitum.
Qui sermonibus impetis corda interfectorum
Christi, impeteris in corpore lapidibus interfectorum martyrum: precibus et lacrymis jactui lapi
dum respondes. Quorum gratia coronaris, Ste
phane, corona triplici, dogmatum, precum ct
cruciatuam.
105. In sanctum Stephanum.
Qui consentiebat interfectoribus Stephani, nunc
socius et commilito Stephani, visus est persequens
Stephani interfectores.
Qui prius erat persecutor et interfector Stephani,
et nunc persequens Stephani cædem, zelo percur
rens hujus terræ circuitus accepit quoque Stephani
coronam.
106. In dormitionem Deipara Christus.
Terram e cœlo mihi sedem dedisti, et tcrræ ego
tibi polum seulem ecce do, Mater Virgo.
107. Epitaphia in patriarcham D. l'olyencium.
Cujus es, sepulcrum? Bonorum omnium sepul
crum. Corpus quomodo evanuit? Abstinentia.
Sepulcrum istud tibi, Polyeucte, scala, in qua
tu scandens ad cœlum pervenisti.
Qui mente divinus factus, ut monte, lapide absconditus laudem mortalium fugit,
tuus est.
non tibi mor
Распознавание текста
Poem CII - CIVCarmen CII - CIV
col. 947–948page 71 of 98
Carmen XCVIII - CI
PG 106:947Ο πᾶσι φευκτός, εὐκτός ἐστι νῦν τάφος, Τὸν εὐκτικὸν κλήσει τε καὶ τρόποις φέρων. θνητὸς δυσὶ σύ, τῷ τόκῳ καὶ τῷ τάφῳ Δυσὶ δ᾽ ἄῦλος, τῷ βίῳ καὶ τῷ πόνῳ. Τίνος ού, τύμβε; Νυκτὶ τοῦτό σοι φράσω Μήπως ἀκούσας, ήλιος λάμψῃ κάτω. Τὰ χρηστὰ πάντα τύμβος εἷς ἔνδον φέρει Εἷς εἶχε καὶ γὰρ πάντα πάντων ἐν βίῳ. Οὐ νεκρὸς εἶ σύ· πλὴν κρυβεις λίθω μόνον, Θεοῦ πρόσωπον, οὐκ ὀπίσθια βλέπεις. Ἐν νυκτὶ κλέψας, μὴ μάτην αὔχει, Χάρων Οὐκ ἦν σὸς οὗτος, οὐδὲ μοίρας τῆς κάτω. Ἐν νυκτὶ θνήσκεις, ἥλιον δὲ λανθάνεις, Οπως συνεὶς τὸ πράγμα μὴ λάμψῃ κάτω. Ο φωτὸς υἱὸς προφθάσας τὴν ἡμέραν, Τὸν Χριστὸν εὗρεν, ἥλιον, φῶς, ἡμέραν. Ο τύμβος εἰς τί; Μαρτυρεῖ τεθνηκότι, Ως οὐδὲν ἔσχε, πλὴν τρίπηχυν νῦν λίθον. Μάτην ὁ τύμβος, τῇ φύσει μάρτυς μόνον Τοῦ μὴ δοκῆσαι φάσμα τὸν τεθνηκότα. Ο πρὶν στυγητός, νῦν πεφιλμένος τάφος. Κὰν γὰρ στυγητός, ἀλλὰ τοῦ πεφιλμένου. Σο! ζῶντι, σῶμα τύμβος· ἐν τύμβῳ δέ γε Θεὶς τοῦτο, νῦν ζῇς, τὸν τάφον κρύψας τάφῳ. Διπλοῦς ὁ τύμβος, εἷς φρενός, νόος, λόγων, Καλῶν τε πάντων, εἷς δὲ τοῦ τεθνηκότος. Κἂν οὐδὲν ἔσχες, πλὴν ἐφωράθης, Χάρων, Κακοῦργος ὢν κλωψ, νυκτὶ τοῦτον ἁρπάσας. Α. Μὴ συνθανείν σοι πάντας αίτιος τάφος Τρίπηχυς ὢν γὰρ πάντας οὐ κρύπτει το σθένει. ρη'. Εἰς ἑαυτόν. Ιλαθι, παντοκράτορ, ἤλιτ᾽ οὐκ ἐθέλων. Ιλαθι ἀμπλακίης, στήλας ἐστήσατο μοιχός, Νυμφίε, σῆς νύμφης ἔνδον ἐμῆς κραδίης. Πολλά παναίσχεα δέργματα μάψ ἀλάληστο Ψυχῆς ἐν λαγόσιν, έξυπνος ὡς γενόμεν. Η σὰρξ ὕβριος ήρχετο, έγρετο κύματα γαστρός, Πνεύματα λάβρον Ιπνει, πρὸς βυθόν τραπόμαν. Ηλθες, ἄναξ, παλάμῃ δὲ δίδως ετεραλκέα νίκην Καὶ νοῖ νοῦν παρέχεις, τῇ ψυχῇ δὲ λόγον. Ιλαθι τῶνδε, καὶ εὔπτερον ἐς πόλον οἷά τε νῆα, Λαίφεσι πεπαυμένοις α', πνεῦμα σὸν οἰακίσοις. ρθ'. Εἰς τὰς ᾿Αθήνας καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ερεχθέως ἀνῆκεν ἡ γῆ τὴν πόλιν, Αλλ' οὐρανὸς καθῆκε 'Ρώμην τὴν νέαν. Κρείττον τὸ κάλλος γῆς, ὅσον λαμπρός πόλος. ρι'. Εἰς τοὺς σοφοὺς τῶν ᾿Αθηνῶν, Οἱ τῶν ᾿Αθηνῶν, εὐστομεῖτε τοὺς πάλαι Σοφούς, Πλάτωνας, Σωκράτας, Ξενοκράτας, Επικούρους, Πύρρωνας, Αριστοτέλας, Οὐκ ἔστιν ὑμῖν, πλὴν Ὑμηττός καὶ μέλι, Θῆκαι σε τε νεκρῶν, τῶν σοφῶν τὰ πνεύματα. Πολεῖ παρ' ἡμῖν πίστις, οἱ σοφοί λόγοι. Η τῶν ᾿Αθηνῶν, προσκύνει την δεσπότιν. Αὐχεῖς ἐλαίαν· σκήπτρα δ' αὕτη τοῦ κράτους. κρύπτειν. πεπταμένοις. θήκε.
Ο πᾶσι φευκτός, εὐκτός ἐστι νῦν τάφος,
Τὸν εὐκτικὸν κλήσει τε καὶ τρόποις φέρων.
θνητὸς δυσὶ σύ, τῷ τόκῳ καὶ τῷ τάφῳ·
Δυσὶ δ᾽ ἄῦλος, τῷ βίῳ καὶ τῷ πόνῳ.
Τίνος ού, τύμβε; Νυκτὶ τοῦτό σοι φράσω·
Μήπως ἀκούσας, ήλιος λάμψῃ κάτω.
Τὰ χρηστὰ πάντα τύμβος εἷς ἔνδον φέρει·
Εἷς εἶχε καὶ γὰρ πάντα πάντων ἐν βίῳ.
Οὐ νεκρὸς εἶ σύ· πλὴν κρυβεις λίθω μόνον,
Θεοῦ πρόσωπον, οὐκ ὀπίσθια βλέπεις.
Ἐν νυκτὶ κλέψας, μὴ μάτην αὔχει, Χάρων·
Οὐκ ἦν σὸς οὗτος, οὐδὲ μοίρας τῆς κάτω.
Ἐν νυκτὶ θνήσκεις, ἥλιον δὲ λανθάνεις,
Οπως συνεὶς τὸ πράγμα μὴ λάμψῃ κάτω.
Ο φωτὸς υἱὸς προφθάσας τὴν ἡμέραν,
Τὸν Χριστὸν εὗρεν, ἥλιον, φῶς, ἡμέραν.
Ο τύμβος εἰς τί; Μαρτυρεῖ τεθνηκότι,
Ως οὐδὲν ἔσχε, πλὴν τρίπηχυν νῦν λίθον.
Μάτην ὁ τύμβος, τῇ φύσει μάρτυς μόνον
Τοῦ μὴ δοκῆσαι φάσμα τὸν τεθνηκότα.
Ο πρὶν στυγητός, νῦν πεφιλμένος τάφος.
Κὰν γὰρ στυγητός, ἀλλὰ τοῦ πεφιλμένου.
Σο! ζῶντι, σῶμα τύμβος· ἐν τύμβῳ δέ γε
Θεὶς τοῦτο, νῦν ζῇς, τὸν τάφον κρύψας τάφῳ.
Διπλοῦς ὁ τύμβος, εἷς φρενός, νόος, λόγων,
Καλῶν τε πάντων, εἷς δὲ τοῦ τεθνηκότος.
Κἂν οὐδὲν ἔσχες, πλὴν ἐφωράθης, Χάρων,
Κακοῦργος ὢν κλωψ, νυκτὶ τοῦτον ἁρπάσας.
Α. Μὴ συνθανείν σοι πάντας αίτιος τάφος
Τρίπηχυς ὢν γὰρ πάντας οὐ κρύπτει το σθένει.
ρη'. Εἰς ἑαυτόν.
Ιλαθι, παντοκράτορ, ἤλιτ᾽ οὐκ ἐθέλων.
Ιλαθι ἀμπλακίης, στήλας ἐστήσατο μοιχός,
Νυμφίε, σῆς νύμφης ἔνδον ἐμῆς κραδίης.
Πολλά παναίσχεα δέργματα μάψ ἀλάληστο
Ψυχῆς ἐν λαγόσιν, έξυπνος ὡς γενόμεν.
Η σὰρξ ὕβριος ήρχετο, έγρετο κύματα γαστρός,
Πνεύματα λάβρον Ιπνει, πρὸς βυθόν τραπόμαν.
Ηλθες, ἄναξ, παλάμῃ δὲ δίδως ετεραλκέα νίκην
Καὶ νοῖ νοῦν παρέχεις, τῇ ψυχῇ δὲ λόγον.
Ιλαθι τῶνδε, καὶ εὔπτερον ἐς πόλον οἷά τε νῆα,
Λαίφεσι πεπαυμένοις α', πνεῦμα σὸν οἰακίσοις.
ρθ'. Εἰς τὰς ᾿Αθήνας καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν.
Ερεχθέως ἀνῆκεν ἡ γῆ τὴν πόλιν,
Αλλ' οὐρανὸς καθῆκε 'Ρώμην τὴν νέαν.
Κρείττον τὸ κάλλος γῆς, ὅσον λαμπρός πόλος.
ρι'. Εἰς τοὺς σοφοὺς τῶν ᾿Αθηνῶν,
Οἱ τῶν ᾿Αθηνῶν, εὐστομεῖτε τοὺς πάλαι
Σοφούς, Πλάτωνας, Σωκράτας, Ξενοκράτας,
Επικούρους, Πύρρωνας, Αριστοτέλας,
Οὐκ ἔστιν ὑμῖν, πλὴν Ὑμηττός καὶ μέλι,
Θῆκαι σε τε νεκρῶν, τῶν σοφῶν τὰ πνεύματα.
Πολεῖ παρ' ἡμῖν πίστις, οἱ σοφοί λόγοι.
Η τῶν ᾿Αθηνῶν, προσκύνει την δεσπότιν.
Αὐχεῖς ἐλαίαν· σκήπτρα δ' αὕτη τοῦ κράτους.
Cujus es, sepulcrum? Ne discas, nam dices, Quamvis nihil haberes, attamen spoliatus cs:
qualis, qualem; quantus occultat quantum!
Quod omnibus evitabatur, quæsitum nunc est sepulcrum, ſausta nomine et moribus ferens.
Mortalis tu duobus, ortu et sepulcro; immortalis
aulem duobus, vita et labore.
Cujus es, sepulcrun? Nocte id tibi dicam; ne
forte audiens sol inferos illuminet.
Utilia omnia unum sepulcrum intus habet;
unus enim omnium omnia in vita habuit.
Non mortuus es tu, sed absconditus solum lapide, Dei faciem, non terga conspicis.
In nocte furatus, non in vanum gloriatur Charon; non tuus ſuit neque inferorum fati.
In nocte moreris, solem autem fugis, nc si rei
adesset inferos illuminasset.
Filius lucis diem præveniens Christum invenit,
solem, lucem, diem.
Ad quid sepulcrum? Mortuum testatur nihil habuisse nisi tricubitalem nunc lapidem.
Inutile sepulcrum; natura testis solum phantasma,
mortuum non ostensioni datum esse.
Qui prius exosum, nunc pretiosum sepulcrum,
etsi enim exosum, seul pretiosi fuit.
Tibi viventi corpus sepulcrum, in sepulcro autem illud ponens nunc vivis, sepulcrum sepulcro
postquam occultaveris.
Duplex est sepulcrum; unumi animi, mentis, rations, bonorum omnium, alterum autem mortui.
Charon improbus et fur nocte hunc eripuit.
Non commori tibi omnes causa est sepulcrum,
nam tricubitale cum sit omnes abscondere nequit.
108. In seipsum.
Propitiare, universorum rex, peccavi non volens;
propitiare culpæ; columnas statuit adulter intra
cor meum sponsatum tibi, sponse.
Multa turpissima flagella frustra animæ in
lateribus, ubi expergefactus sum.
Caro contumeliam orsa est, surrexerunt ventris
fluctus, venti gulosum excitaverunt, ad abyssum
raplus sum; venisti, rex, et conatibus ancipitem
das victoriam; et menti intelligentiam præstas, et
anima rationem.
Propitiare bis, et in coelum felici volatu, ut navem inflatis velis, spiritum tuum perducas.
109. In Athenas et Constantinopolim.
Erechthei tellus urbem exstruxit, sed cœlum
construxit novam Romam. Terra, pulchritudo potior, quanto splendidum coelum.
110. In Athenarum sapientes.
Athenienses, prædicate veteres illos sapientes,
Platones, Socrates, Xenocrales, Epicuros. Pyrrhones, Aristoteles; nihil superest vobis, nisi llymetti mel, mortuorum thecæ et sapientium cogitata: urbi nostræ fides, et sapientes sermones.
Athenæ urbs, adora reginam. Olcastros prædi
* Leg. κρύπτειν. * Leg. πεπταμένοις. * Cod. θήκε. cum ac superimposito.
Распознавание текста
Poem CV - CVIICarmen CV - CVII
col. 949–950page 72 of 98
PG 106:949Μέλι σύ· τοὺς μέλιτος ἡδίους λόγους Αὕτη σοφιστῶν καὶ σοφῶν. Σὺ τὸν Ξέρξην Αὕτη τέθεικε δοῦλα πάντα τῷ κράτει, * Καὶ σὲ πρὸ πάντων, προσκύνει τὴν δεσπότιν. ρια. Εἰς τὴν Νίκαιαν. Ἡ τῶν ᾿Αθηνῶν, ταῖς ἐλαίαις μὴ φρύνει. Νίκαια ταύταις, καὶ πρὸ τούτων ἀμπέλοις, Λειμώσι, κήποις, δένδρεσι, ζώοις, λίμνη, Νικῶσα πᾶσι, καὶ κέκληται προσφόρως. Τρεῖς εἰς ἐλαίαν εἰσὶν εὐφυείς πόλεις, Νίκαια καὶ Πραινεστός, ή τ' Ερεχθέως. ρ:β. Εἰς τὸν βίον. Ψυχή, τί φεύγεις τοὺς καθημέραν πόνους; Οὐκ ἔστιν εὑρεῖν τῆς ἀλυπίας τέχνην. Τὴν γῆν ἀκάνθας, τὸν βίον δὲ φροντίδας Φέρειν ὁ Πλάστης εξεθέσπισε, φόρε. ριγ. Εἰς ἑαυτών. Λυσσᾷ μὲν ἡ σὰρξ, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα φλέγει, Κακείθεν ἔνθεν έλκομαι, Χριστέ, κρίνον. Τῷ κρείττονι πλέον τι χείρονος δίδου. Οίμοι! καθ' ἡμῶν καὶ πάλιν τὰ πυρφόρα Πέμπει φλογίζων καρδιῶν ὁ τοξότης Βέλη τὰ πικρὰ καὶ μέλιτος ἡδίω, Βέλη τὰ δεινὰ καὶ ποθεινά· τῇ νόσῳ Εστηκα βληθείς, ἐξερύσαι δ' οὐ θέλω, ὠθῶ καθ' αὐτοῦ τὸ ξίφος, θανεῖν θέλεις. Παθῶ φλέγεσθαι, τραυματίζεσθαι τα πλέον. Ο δεινὰ δεινῶν! ποῖον ὕδωρ τὴν φλόγα Σβέσει τὸ πικρόν; ποῖον ἐλκύσει βέλος; Ὕδωρ τὸ σὸν ζῶν, Χριστέ μου, καὶ σὺς λόγος, Χρῆσαι, λυτρωτά, συντόμως τοῖς φαρμάκοις, ριθ. Αγγελοι αιγλήεντες, μυρία πλήθεα φώτων, Δεύτερα τῆς Τριάδος, κλαύσετ' Ἰωάννην. ᾿Αθλοφόρων δῆμος, θεοειδέα τάγματα πάντα, Κάλλες πάντα τ' ἄνω, κλαύσετ' Ἰωάννην. Κόσμος ἅπας περιηγής, οὐρανός, ήλιος, ἄστρα, Μήνη πλησιφαής, κλαύσετ᾽ Ἰωάννην, Εθνεα μυρία γαίης, είδεα μυρία κόσμου, Δένδρεα καὶ πηγαί, κλαύσετ᾽ Ἰωάννην. Αιθήρ, ἀὴρ, πῦρ, χθονός, ὕδατος άπλετα μέτρα, Ορνεα καὶ κτήνη, κλαύσετ᾽ Ἰωάννην. Αργύρεοι ποταμοί, πέτραι καὶ ούρεα μακρά, Υδατος ἀντὶ δάκρυ γεύσατ᾽ Ἰωάννη. Κήπος την θαλέθων, πολυήρατος άνθεσι πάσιν, Καρποῖς ἀρετάων έβριθον οὐκ ὀλίγοις. Ην λόγος αὐτέχντος, σοφίης στόμα, ἦν νόος αὐτός, *Ην τόλμα κραδίης, ἦν σθένος ἐκ μελέων, Ην δρόμος εν ποσὶ κούφοις άλμασιν αιθέρα βαίνων, Ην φάος ἐξυτάτοις όμματι δερχόμενον. Ην πόνος ἡδὺς ἐπ' ἄεθλα θήρας, γλώσσας, εὐχάς Καὶ χάρις ἐκ στομάτων ἔῤῥεε τῇ Τριάδι. Δάκρυον ἦν θολν, ἐς νύχτας καὶ ήματα πάντα, ἀγρὸν τὸ ἐφ᾽ ἀγνοτάτης μητροθέοιο πέδον. Ὕστακ᾽ ἐς πολέμους προφέρων, μέγα γὰρ θεον εἶτε Πολλοῖς ζηλωτὸς ἀθρόον ἐξεφάνην. Ενθεν γλῶσσα κακὴ καὶ ἀτάσθαλος ήρξατο δαίμων, το τραυματίζεσθε. το αγνόν
Μέλι σύ· τοὺς μέλιτος ἡδίους λόγους
Αὕτη σοφιστῶν καὶ σοφῶν. Σὺ τὸν Ξέρξην·
Αὕτη τέθεικε δοῦλα πάντα τῷ κράτει,
* Καὶ σὲ πρὸ πάντων, προσκύνει τὴν δεσπότιν.
ρια. Εἰς τὴν Νίκαιαν.
Ἡ τῶν ᾿Αθηνῶν, ταῖς ἐλαίαις μὴ φρύνει.
Νίκαια ταύταις, καὶ πρὸ τούτων ἀμπέλοις,
Λειμώσι, κήποις, δένδρεσι, ζώοις, λίμνη,
Νικῶσα πᾶσι, καὶ κέκληται προσφόρως.
Τρεῖς εἰς ἐλαίαν εἰσὶν εὐφυείς πόλεις,
Νίκαια καὶ Πραινεστός, ή τ' Ερεχθέως.
ρ:β. Εἰς τὸν βίον.
Ψυχή, τί φεύγεις τοὺς καθημέραν πόνους;
Οὐκ ἔστιν εὑρεῖν τῆς ἀλυπίας τέχνην.
Τὴν γῆν ἀκάνθας, τὸν βίον δὲ φροντίδας
Φέρειν ὁ Πλάστης εξεθέσπισε, φόρε.
ριγ. Εἰς ἑαυτών.
Λυσσᾷ μὲν ἡ σὰρξ, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα φλέγει,
Κακείθεν ἔνθεν έλκομαι, Χριστέ, κρίνον.
Τῷ κρείττονι πλέον τι χείρονος δίδου.
Οίμοι! καθ' ἡμῶν καὶ πάλιν τὰ πυρφόρα
Πέμπει φλογίζων καρδιῶν ὁ τοξότης
Βέλη τὰ πικρὰ καὶ μέλιτος ἡδίω,
Βέλη τὰ δεινὰ καὶ ποθεινά· τῇ νόσῳ
Εστηκα βληθείς, ἐξερύσαι δ' οὐ θέλω,
ὠθῶ καθ' αὐτοῦ τὸ ξίφος, θανεῖν θέλεις.
Παθῶ φλέγεσθαι, τραυματίζεσθαι τα πλέον.
Ο δεινὰ δεινῶν! ποῖον ὕδωρ τὴν φλόγα
Σβέσει τὸ πικρόν; ποῖον ἐλκύσει βέλος;
Ὕδωρ τὸ σὸν ζῶν, Χριστέ μου, καὶ σὺς λόγος,
Χρῆσαι, λυτρωτά, συντόμως τοῖς φαρμάκοις,
ριθ.
Αγγελοι αιγλήεντες, μυρία πλήθεα φώτων,
Δεύτερα τῆς Τριάδος, κλαύσετ' Ἰωάννην.
᾿Αθλοφόρων δῆμος, θεοειδέα τάγματα πάντα,
Κάλλες πάντα τ' ἄνω, κλαύσετ' Ἰωάννην.
Κόσμος ἅπας περιηγής, οὐρανός, ήλιος, ἄστρα,
Μήνη πλησιφαής, κλαύσετ᾽ Ἰωάννην,
Εθνεα μυρία γαίης, είδεα μυρία κόσμου,
Δένδρεα καὶ πηγαί, κλαύσετ᾽ Ἰωάννην.
Αιθήρ, ἀὴρ, πῦρ, χθονός, ὕδατος άπλετα μέτρα,
Ορνεα καὶ κτήνη, κλαύσετ᾽ Ἰωάννην.
Αργύρεοι ποταμοί, πέτραι καὶ ούρεα μακρά,
Υδατος ἀντὶ δάκρυ γεύσατ᾽ Ἰωάννη.
Κήπος την θαλέθων, πολυήρατος άνθεσι πάσιν,
Καρποῖς ἀρετάων έβριθον οὐκ ὀλίγοις.
Ην λόγος αὐτέχντος, σοφίης στόμα, ἦν νόος αὐτός,
*Ην τόλμα κραδίης, ἦν σθένος ἐκ μελέων,
Ην δρόμος εν ποσὶ κούφοις άλμασιν αιθέρα βαίνων,
Ην φάος ἐξυτάτοις όμματι δερχόμενον.
Ην πόνος ἡδὺς ἐπ' ἄεθλα θήρας, γλώσσας, εὐχάς
Καὶ χάρις ἐκ στομάτων ἔῤῥεε τῇ Τριάδι.
Δάκρυον ἦν θολν, ἐς νύχτας καὶ ήματα πάντα,
ἀγρὸν τὸ ἐφ᾽ ἀγνοτάτης μητροθέοιο πέδον.
Ὕστακ᾽ ἐς πολέμους προφέρων, μέγα γὰρ θεον εἶτε
Πολλοῖς ζηλωτὸς ἀθρόον ἐξεφάνην.
Ενθεν γλῶσσα κακὴ καὶ ἀτάσθαλος ήρξατο δαίμων,
viva, Christe mi, et tuum verbum: utere, Salvator,
cito tuis remediis.
cas, illa potentiæ sceptra; tu tuum mel, illa melle exstinguet acerbam? quid telum extrahet? Aqua tua
suaviores sermones sophistarum et sapientium; tu
Xerxem devictum, illa omnia potestati subegit,
et te præ aliis, adora reginam.
411. In Niccam.
Ataenæ urbs, ne oleastris glorieris, Nicara illis
quoque, et præ illis viucis, hortis, pralis, arboribus, animalibus, lacu omnibus præstans, apte
Nicæa seu vincens vocata est.
Tres olcastris fertiles urbes, Nicaa, Præneste,
et urbs Erechthei.
112. In vitam.
Anime, quid fugis quotidianos labores? Non
inveniri potest ars non dolendi; terram spinas,
vitam autem curas ferre Creator declaravit, sustine.
113. In seipsum.
Caro quidem rabie, Namnia autem spiritus ardet,
et hinc et inde miser rapior, Christe, potiori majus
aliquid pejore præbe.
Heu mihi! contra nos iterum ignita mittit inflammans cordium sagittarius jacula amara et
melle suaviora, jacula sæva et jucunda. Vulnere sto
sauciatus, liberari autem nolo, in illum ferrum impiugo, mori volo. Cupio infammari, vulnerari
magis. O sævum dolorem! quænam aqua flammam
το Cod. τραυματίζεσθε. το αγνόν vid. leg
&yvòv
Angeli splendentes, mille luminum agmina, Trinitati proxima, lugete Joannem.
Triumphatorum gens, divini omnes ordines, decola coeli omnia, lugete Joannem.
Mundi omnis circuitus, coelum, sol, stella, luna
nobis proxime lucens, lugete Joannem.
Gentes terræ innumeræ, innumeræ mundi species, arbores et fontes, lugele Joannem.
Æther, aer, ignis, terræ, et aquarum inaccessa
spatia, aves et jumenta, lugete Joannem.
Argentea flumina, rupes et alti mont s aquarum,
lacrymias fundite Jeanni.
Hortus erat florens, jucundissimus floribus variis, et virtutum fructibus non modicis refertus
erain.
Erat sermo sponte fluens, sapiena os, mens sublinis, erat cordi audacia, et robur in membris.
Erat cursus in pedibus levitas saltibus æthera
petentis, erat nitor acutissimis oculis fulgens.
Eratjucundus labor ad venationis pugnas, preces;
et ex labiis fluebat Trinitati gratiarum actio.
Fletus erat promptus, noctibus diebusque omnilus, ad castan sedem castissima Dei Matris.
Распознавание текста
Poem CXI - CXIIICarmen CXI - CXIII
col. 951–952page 73 of 98
Carmen CVIII - CX
PG 106:951Καὶ φθόνος οὐκ ὀλίγος ἔῤῥεον ἐκ στομάτων Ως μόνος ἦν σοφίης θάλος, ἦν δ᾽ Αρεος πρόμος οἷος Εὐκραδίως μίξας νοῦν σοφὸν ἡγορέῃ Η δ' ἀρετὴ, κακίη, γένος ἄθλιον, ὦ γένος αἰσχρόν, Οὐτιδανόν, φθονερόν, ἀντίπαλον σοφίης. Η μαλακόν σοφὸν ἔμμεναι, ἢ ἄρρενα γνώαιος ἐχθρὸν, Το δε κέλουσι νέοι νομοθέται κακίης. Ενθεν μωρὸς ἐγὼ καὶ πάτρια θέσμια λύων, Ἐν μωροίς μωρός, μαινομένοισιν ἄφρων, Πολλὰ μόγησα, καὶ αἷμα κένωσα, λύχνον τ' ἐπὶ τοῖσι Ημετέρου προμαχῶν πλῆθος οι ἐν πολέμοις, θαύματος ἀντὶ γέλωτα δ' όφλων καὶ ὀνείδεα αἴνων, Σκώμματα «εύλογίης, δόριας ἀντὶ κλέους. ριδ', ὓς ἐκ τοῦ Λαζάρου. Εδάκρυσας· βροτός γάρ. Ηγειρας δέμας Θεὸς γὰρ αὐτὸς καὶ πνοή πάντων έφυς. Απνους, σεσηπώς, χειρίαις ἐσφιγμένος, Εμπνους, νεάζων, ἄλλεται φωνῇ μόνη. *Απνῳ, λυθέντι, κειρίαις ἐσφιγμένῳ, Λόγῳ, πνοὴν ῥῶσίν τε καὶ λύσιν δίδου, Όντως Λόγος σύ, καὶ τὸ πᾶν κτίζων λόγῳ. ρις'. Εἰς ῥάβδον σιδηρᾶν. Ράβδος προφήτης ἣν Εφη σιδηρέα. ριζ. Τρεῖς οἶδα πρώτους τῆς ἐπιστήμης στύλους Αριστοτέλην, Πλάτωνα, Πυθαγόραν. οι πλήθεος σε σκόμματα. οι Αη δόμων ριη'. Εἰς τὴν Θεοτόκον. Την παρθένον καὶ σῶμα καὶ τὴν καρδίαν Ο σῶμα καὶ νοῦν τοῖς πόνοις ἐφθαρμένος Ιωάννης ἔγραψεν ἄμφω ρωννύειν. Χρυσός, λίθοι γῆς· ἡ δὲ τέχνη, σοῦ, Λόγε. ριθ. Τῆς γῆς τὰ τερπνὰ καὶ τὰ λαμπρὰ τῶν ἄνω Εἰς ἐν κεράσας, Δημιουργὲ τῶν ὅλων (Σὺ γὰρ συνήργεις ταῦτα τῷ σῷ Νικήτα), Αλλον πόλον τέθεικας ἐν γῇ τὸν δόμον, Ἐξ ἀστέρων φῶς, ἐκ δὲ τῆς γῆς οἱ λίθοι. Τί καὶ τίνων εἴληφας εἰς κάλλος δόμεν το Ἐκ γῆς μὲν ὕλην, ἐκ δὲ τοῦ πόλου τέχνην. Τίνος σε χεὶρ ήγειρε, καὶ δῶρον τίνι; Πάθος, Νικήτα, τῷ κρατοῦντι τῶν ὅλων. Οὐ χεὶρ λιθουργός, οὐδὲ χεῖρες ζωγράφου Σή, Δημιουργέ, χεὶρ καὶ σὴ τέχνη Εἰς ἐν τὰ κάλλη τῶν ὅλων κεραννύει. Λίθων μὲν αὐγὴ, φῶς δοκεῖται ἀστέρων, Αψὶς δὲ χρυσῆ, πῦρ τὸ λαμπρὸν αἰθέρος, Ψηφὶς δὲ τερπνὴ καὶ βαφὴ τῶν χρωμάτων, Λειμών τις ἄλλος γραπτὸς ἄνθεσι βρύων Ἡ τῶν τόπων τέχνη δὲ νικᾷ τὴν φύσιν, Καὶ σχῆμα καὶ κίνημα καὶ βλέμμα γράφει, Καὶ πνεῦμα μικροῦ, τοῦτο δ' οὐκ ἔχει μόνον Ορη μεθιστᾷ πίστις, ἔργοις νῦν βλέπω. Σοῦ γὰρ λάτρου, Νικήτα, φίλτρον καὶ πάθος,
Καὶ φθόνος οὐκ ὀλίγος ἔῤῥεον ἐκ στομάτων·
Ως μόνος ἦν σοφίης θάλος, ἦν δ᾽ Αρεος πρόμος οἷος
Εὐκραδίως μίξας νοῦν σοφὸν ἡγορέῃ·
Η δ' ἀρετὴ, κακίη, γένος ἄθλιον, ὦ γένος αἰσχρόν,
Οὐτιδανόν, φθονερόν, ἀντίπαλον σοφίης.
Η μαλακόν σοφὸν ἔμμεναι, ἢ ἄρρενα γνώαιος ἐχθρὸν,
Το δε κέλουσι νέοι νομοθέται κακίης.
Ενθεν μωρὸς ἐγὼ καὶ πάτρια θέσμια λύων,
Ἐν μωροίς μωρός, μαινομένοισιν ἄφρων,
Πολλὰ μόγησα, καὶ αἷμα κένωσα, λύχνον τ' ἐπὶ τοῖσι
Ημετέρου προμαχῶν πλῆθος οι ἐν πολέμοις,
θαύματος ἀντὶ γέλωτα δ' όφλων καὶ ὀνείδεα αἴνων,
Σκώμματα «εύλογίης, δόριας ἀντὶ κλέους.
ριδ', ὓς ἐκ τοῦ Λαζάρου.
Εδάκρυσας· βροτός γάρ. Ηγειρας δέμας
Θεὸς γὰρ αὐτὸς καὶ πνοή πάντων έφυς.
Απνους, σεσηπώς, χειρίαις ἐσφιγμένος,
Εμπνους, νεάζων, ἄλλεται φωνῇ μόνη.
*Απνῳ, λυθέντι, κειρίαις ἐσφιγμένῳ,
Λόγῳ, πνοὴν ῥῶσίν τε καὶ λύσιν δίδου,
Όντως Λόγος σύ, καὶ τὸ πᾶν κτίζων λόγῳ.
ρις'. Εἰς ῥάβδον σιδηρᾶν.
Ράβδος προφήτης ἣν Εφη σιδηρέα.
ριζ.
Τρεῖς οἶδα πρώτους τῆς ἐπιστήμης στύλους
Αριστοτέλην, Πλάτωνα, Πυθαγόραν.
Ad bella præferens; magnum enim et divinum
quoddam tunc multis invidiæ causa adımodum apparebam.
Inde mala lingua et infensus incepit dæmon, et
Invidia non levis ex oribus effluxit.
Ut solus erat sapientiæ ramus, fuit etiam solus
militiæ princeps, apte miscens mentem sapientem
fortitudine,
Virtus autem, vilium, genus nobile, genus indecorum, vile, exosum, si sapientiæ adversatur,
Vel mollem sapientem esse, vel strenuum scientie inimicum, hic jubent novi nequitia legisla
tores.
Inde stultus ego, et patria jura volvens, in stu¡-
tis stultus, iu insanis insanus.
Multa passus sum, sanguinem fudi, his vitam
nostræ gentis in bellis defendens;
Pro admiratione risum obtinens et injurias sortitus, pro benedictionibus irrisiones, pro honore
contumeliam.
115. Ut ex Lazaros
Flevisti, mortalis enim es; suscitasti corpus, nam
Deus ipse et omnium vita es,
Inanimis, putrefaclus, fasciis involutus; vivens,
rejuvenescens, exsultat una voce.
Inanimi, dissoluto, fasciis involuto, verbo vitam,
vigorem et libertatem dona, vera enim Verbum es
et omnia verbo creans.
116. In virgam ferream.
Virga quam inquit propheta, ferrea.
οι πλήθεος leg. σε Cod. σκόμματα. οι Αη δόμων
ριη'. Εἰς τὴν Θεοτόκον.
Την παρθένον καὶ σῶμα καὶ τὴν καρδίαν
Ο σῶμα καὶ νοῦν τοῖς πόνοις ἐφθαρμένος
Ιωάννης ἔγραψεν ἄμφω ρωννύειν.
Χρυσός, λίθοι γῆς· ἡ δὲ τέχνη, σοῦ, Λόγε.
ριθ.
Τῆς γῆς τὰ τερπνὰ καὶ τὰ λαμπρὰ τῶν ἄνω
Εἰς ἐν κεράσας, Δημιουργὲ τῶν ὅλων
(Σὺ γὰρ συνήργεις ταῦτα τῷ σῷ Νικήτα),
Αλλον πόλον τέθεικας ἐν γῇ τὸν δόμον,
Ἐξ ἀστέρων φῶς, ἐκ δὲ τῆς γῆς οἱ λίθοι.
Τί καὶ τίνων εἴληφας εἰς κάλλος δόμεν το
Ἐκ γῆς μὲν ὕλην, ἐκ δὲ τοῦ πόλου τέχνην.
Τίνος σε χεὶρ ήγειρε, καὶ δῶρον τίνι;
Πάθος, Νικήτα, τῷ κρατοῦντι τῶν ὅλων.
Οὐ χεὶρ λιθουργός, οὐδὲ χεῖρες ζωγράφου
Σή, Δημιουργέ, χεὶρ καὶ σὴ τέχνη
Εἰς ἐν τὰ κάλλη τῶν ὅλων κεραννύει.
Λίθων μὲν αὐγὴ, φῶς δοκεῖται ἀστέρων,
Αψὶς δὲ χρυσῆ, πῦρ τὸ λαμπρὸν αἰθέρος,
Ψηφὶς δὲ τερπνὴ καὶ βαφὴ τῶν χρωμάτων,
Λειμών τις ἄλλος γραπτὸς ἄνθεσι βρύων
Ἡ τῶν τόπων τέχνη δὲ νικᾷ τὴν φύσιν,
Καὶ σχῆμα καὶ κίνημα καὶ βλέμμα γράφει,
Καὶ πνεῦμα μικροῦ, τοῦτο δ' οὐκ ἔχει μόνον
Ορη μεθιστᾷ πίστις, ἔργοις νῦν βλέπω.
Σοῦ γὰρ λάτρου, Νικήτα, φίλτρον καὶ πάθος,
Tres novi primas scientiæ columnas, Aristote.
lem, Platonem, Pythagoram,
118. In Deiparam.
Virginem corpore et corde, qui mentem et corpus laboribus consumptum habebat Joannes seripsit utroque valere; aurum, terrae lapides; opus
autem tuum est, Verbum.
Terræ jucunda et coeli magnifica in unum miscuisti, universorum Creator. Nam tu hæc congregasti in tuo Niceta. Aliud cœlum statuisti in terra
hanc domum, ex astris lumen, e terra autem lapides sunt.
Quid et e quibus sumpsisti ad pulchritudinem
domus? terra quidem materiam, e cœlo auteau
?
artem.
Cujusnam te manus exstruxit, et cui donum?
amor Nicetæ universorum dominatori.
Non manus lapidarit nec manus pictoris; tua,
Creator, manus et ars in unum omnium pulchritudines miscet. Lapidum quidem nitor, lux videtur
astrorum; testudo autem aurea, ignis splendens
ætheris; jucunda lapillorum varietas et colorum
fulgor, hortus quidam est variis foribus pictus.
Figurarum ars naturam vincit, et habitum, motum, aspectum refert, et vitam fere, id vero non
solum habet. Montes transfert fides, nunc operibus video. Tui enim servi Nicctæ amor et philРаспознавание текста
Poem CXV - CXVICarmen CXV - CXVI
col. 953–954page 74 of 98
Carmen CXIV
PG 106:953Καὶ τοὺς τρόπους ἔδειξεν ὡς ζῶντας βλέπειν, Καὶ τοὺς λίθους έπεισεν ἀστραπές φέρειν, Καὶ πάντα σῆς μετέσχεν αίγλης, Χριστέ μου. ρκ. Εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον. Ρήτορ, στρατηγέ, μάρτυς, ἀνδρείας τύπε, Αγαλμα κάλλους, ἀρετῶν κράμα ξένον, Σοὶ πάντα τἀμὰ, σοὶ πνοήν, σοὶ τοὺς λόγους, Σοὶ χειρὸς ἄρσιν, σοὶ πορείαν, σοὶ στάσιν, Ιωάννης δίδωσι, σοὶ τὰ πάντα μοι, Φύλαξ, ὁδηγὸς, σύμμαχος γένοιο μοι. ρκα'. Περί γυναικός. Θάλασσα καὶ πῦρ καὶ γυνὴ κακὸν τρίτον. Ἐγὼ δέ φημι πρῶτον ἡ κακὴ κακῶν. Τῆς δ' αὖ καλῆς κάλλιστον οὐδὲν ἐν βίῳ. ρκβ'. Εἶχον τὸν ἀγρὸν ἡδονῶν οἱ τι χωρίον Ἰδεῖν, φαγεῖν, πιεῖν τε, τερφθῆναι μέλει. Αλλ' ὡς τὸν ἁγνὸν ναὸν εἶδον Παρθένου, Μέσον πατεῖν ἔδοξα τὸν λαμπρὸν πόλον. ρκγ'. Εἰς σαρκικὸν ἔρωτα. Εἰ πυρὶ πῦρ ἐπάγεις βρόμιον, μάλα πολλὸν ἀνάπτεις" Εἰ δὲ πόθῳ σαρκὸς, θεῖον ἀποσβεννύεις. Ἔρως ὁ δεινὸς ἐκτυφλοί μου τὰς φρένας 'Αλλ' αιθριάζει σας πόθος με, Χριστέ μου. ραδ'. Εἰς τὸν τῆς τραπέζης. Τῆς γῆς ὁ κόσμος έ γλυκύς Κωνσταντίνος Ἐνταῦθα κεῖται, φεῦ πόσος! φρένες πόται! Πτωχῶν τράπεζα, δεσποτῶν ἡ φαιδρότης, Ο Κόσμος δυναστῶν, τάξεων ευρυθμία, Τῶν ἀρετῶν πρόγραμμα, τῶν καλῶν ὄρος, Ῥώμης τὸ κάλλος, δόξα τῶν πατρικίων, Την κοσμικήν σύγχυσιν ὡς ἔγνω πάλιν, ᾿Απῆλθεν εὐθὺς ὁ γλυκύς Κωνσταντίνος, Ἰδεῖν τὰ πικρὰ μὴ θελήσας τοῦ βίου. ρκε'. Εἰς τὴν ἀποδημίαν. Ἐν μηνί Δύστρῳ τὴν Βύζαντος ἑστίαν Λιπών, ἐλαύνω πρὸς πόλιν Σηλυβρίας. Στιλβουμένην γὰρ ἄρτι ρομφαίαν βλέπων, Καὶ συγγενῆ μάχαιραν ἀγριουμένην, Καὶ θηριῶσαν τὴν Ἑψαν πρὸς φόνους, Καὶ γνούς κατ' ἄστυ καὶ στεναγμοὺς καὶ δάκρυ, ὡς εἰς γαλήνην ἔβλεπον τὴν Ἑσπέραν. Β. Ούπω διῆλθον τῆς ἀθύρου τὸ στόμα, Τῶν ᾿Αμαληκ ὁρῶ πλῆθος ἡγριωμένον, Οδοστατοῦντας τοὺς ὀδίτας εκτόπως, Τροφῶν, πενήτων, ἁρπαγὴν καὶ χρημάτων, ᾿Ανδρῶν, γυναικῶν κωκυτοὺς καὶ παιδίων, Καὶ παρθένους σεμνάς τε καὶ μελαμψόρους, Γυμνουμένας, φεύ! χεῖρας αἱρούσας άνω, Καὶ τὴν ὁρῶσαν μαρτυρουμένας δίκην. Τοιαῦτά μοι τὰ πρῶτα τῆς ἐκδημίας. Ηδη δὲ πόρρω τὸν δρόμον ποιουμένου, Πράγμα στεναγμῶν ἄξιον καὶ δακρύων, Ὁρῶ ῥαγείσας τὰς ἀρούρας εἰς βάθος, Αὐχμῷ χανούσας καὶ διαστάσας όλας. Τοὺς ἀστάχυς ὠχροὺς δὲ καὶ κεκλιμένους Νεκρούς καθώσπερ, πάμπαν ἐκλελοιπότας
Καὶ τοὺς τρόπους ἔδειξεν ὡς ζῶντας βλέπειν,
Καὶ τοὺς λίθους έπεισεν ἀστραπές φέρειν,
Καὶ πάντα σῆς μετέσχεν αίγλης, Χριστέ μου.
ρκ. Εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον.
Ρήτορ, στρατηγέ, μάρτυς, ἀνδρείας τύπε,
Αγαλμα κάλλους, ἀρετῶν κράμα ξένον,
Σοὶ πάντα τἀμὰ, σοὶ πνοήν, σοὶ τοὺς λόγους,
Σοὶ χειρὸς ἄρσιν, σοὶ πορείαν, σοὶ στάσιν,
Ιωάννης δίδωσι, σοὶ τὰ πάντα μοι,
Φύλαξ, ὁδηγὸς, σύμμαχος γένοιο μοι.
ρκα'. Περί γυναικός.
Θάλασσα καὶ πῦρ καὶ γυνὴ κακὸν τρίτον.
Ἐγὼ δέ φημι πρῶτον ἡ κακὴ κακῶν.
Τῆς δ' αὖ καλῆς κάλλιστον οὐδὲν ἐν βίῳ.
ρκβ'.
Εἶχον τὸν ἀγρὸν ἡδονῶν οἱ τι χωρίον
Ἰδεῖν, φαγεῖν, πιεῖν τε, τερφθῆναι μέλει.
Αλλ' ὡς τὸν ἁγνὸν ναὸν εἶδον Παρθένου,
Μέσον πατεῖν ἔδοξα τὸν λαμπρὸν πόλον.
ρκγ'. Εἰς σαρκικὸν ἔρωτα.
Εἰ πυρὶ πῦρ ἐπάγεις βρόμιον, μάλα πολλὸν ἀνάπτεις"
Εἰ δὲ πόθῳ σαρκὸς, θεῖον ἀποσβεννύεις.
Ἔρως ὁ δεινὸς ἐκτυφλοί μου τὰς φρένας·
'Αλλ' αιθριάζει σας πόθος με, Χριστέ μου.
ραδ'. Εἰς τὸν τῆς τραπέζης.
Τῆς γῆς ὁ κόσμος έ γλυκύς Κωνσταντίνος
Ἐνταῦθα κεῖται, φεῦ πόσος! φρένες πόται!
Πτωχῶν τράπεζα, δεσποτῶν ἡ φαιδρότης,
Ο Κόσμος δυναστῶν, τάξεων ευρυθμία,
Τῶν ἀρετῶν πρόγραμμα, τῶν καλῶν ὄρος,
Ῥώμης τὸ κάλλος, δόξα τῶν πατρικίων,
Την κοσμικήν σύγχυσιν ὡς ἔγνω πάλιν,
᾿Απῆλθεν εὐθὺς ὁ γλυκύς Κωνσταντίνος,
Ἰδεῖν τὰ πικρὰ μὴ θελήσας τοῦ βίου.
ρκε'. Εἰς τὴν ἀποδημίαν.
Ἐν μηνί Δύστρῳ τὴν Βύζαντος ἑστίαν
Λιπών, ἐλαύνω πρὸς πόλιν Σηλυβρίας.
Στιλβουμένην γὰρ ἄρτι ρομφαίαν βλέπων,
Καὶ συγγενῆ μάχαιραν ἀγριουμένην,
Καὶ θηριῶσαν τὴν Ἑψαν πρὸς φόνους,
Καὶ γνούς κατ' ἄστυ καὶ στεναγμοὺς καὶ δάκρυ,
ὡς εἰς γαλήνην ἔβλεπον τὴν Ἑσπέραν.
Β. Ούπω διῆλθον τῆς ἀθύρου τὸ στόμα,
trum et figuras ostendit ut viventes videre, et lapides coegit fulgura immittere, et omnibus tuum
tribuit splendorem, Christe mi.
120. In sanctum Theodorum.
Rhetor, dux, martyr, fortitudinis exemplar,
pulchritudinis ornatus, virtutum admirabilis confunctio, tibi mea omnia, tibi vitam, tibi sermones,
tibi manus motum, tibi gressum, tibi stationem
Joannes offert, tibi mea omnia; custos, dux, defenfor meus esto.
121. De muliere.
Mare, ignis et mulier sont mala tria. Ego autem
dico primum malorum malam mulierem esse, sed
vicissim bona nihil esse melius in mundo.
Ilabebam voluptatum latum quemdam campum,
videre, comedere, bibere et delectari cantu. Sed ubi
purum vidi templum Virginis, medium calcare
splendens cœlum ratus sum.
193. In carnalem anorem.
Si igni alimen:um ignem præbes, multo magis
incenditur, si autem amori carnis, divinum restinguis.
Amor sævus obcæcat mihi mentem; sed tuus
me illuminat amor, Christe mi.
» Co.!. hôwvwv.
Τῶν ᾿Αμαληκ ὁρῶ πλῆθος ἡγριωμένον,
Οδοστατοῦντας τοὺς ὀδίτας εκτόπως,
Τροφῶν, πενήτων, ἁρπαγὴν καὶ χρημάτων,
᾿Ανδρῶν, γυναικῶν κωκυτοὺς καὶ παιδίων,
Καὶ παρθένους σεμνάς τε καὶ μελαμψόρους,
Γυμνουμένας, φεύ! χεῖρας αἱρούσας άνω,
Καὶ τὴν ὁρῶσαν μαρτυρουμένας δίκην.
Τοιαῦτά μοι τὰ πρῶτα τῆς ἐκδημίας.
Ηδη δὲ πόρρω τὸν δρόμον ποιουμένου,
Πράγμα στεναγμῶν ἄξιον καὶ δακρύων,
Ὁρῶ ῥαγείσας τὰς ἀρούρας εἰς βάθος,
Αὐχμῷ χανούσας καὶ διαστάσας όλας.
Τοὺς ἀστάχυς ὠχροὺς δὲ καὶ κεκλιμένους
Νεκρούς καθώσπερ, πάμπαν ἐκλελοιπότας·
124. In Constantinum a mensa.
Terræ decus, suavis Constantinus, bic jacet, beu
quantus! mens quanta!
Pauperum mensa, imperatorum fulgor, principum decus, ordinum barinonia, virtutum excmplar, bonorum sedes, Romæ ornamentum, gloria
patriciorum, mundi tumultum ut iterum vidit, statim abiit suavis Constantinus, videre nolens vitæ
amaritudines.
125. In egressum e patria.
In mense Dystro Byzantii sedem linquens, pergo
ad urbem Selybriam. Scintillantem enim tunc videns gladium et efferatum ensem, et orientem ad
neces ruentem, et clamores in civitate et gemitus
↳ et lacrymas, ut in serenitate cernebam occidentem.
Nondum transieram os athyri, video Amalecitarum
multitudinem efferatam, viatores detinentem insolite, ciborum, pauperum et possessionum ereptionem, virorum, mulierum et puerorum lamenta,
virgines nobiles et obscuratas, nudatas, heu! manus sursum tollentes, et justitiam cernentem
attestantes. Talia fuerunt mihi egressus initia.
Jam autem longe cum cursum produxissem, rem
gemitibus et lacrymis dignam aspicio, campos in
voragines violenter conversos, turpiter hiantes et
omnino dilaceratos, spicas marcidas et inclinatas,
Распознавание текста
Poem CXX - CXXIIICarmen CXX - CXXIII
col. 955–956page 75 of 98
Carmen CXVII - CXIX
PG 106:955Οἱ δ' ἀγρόται κύπτοντες εἰς γῆν ἐν πονοις, Ολωλεν ἐλπὶς, οἴχεται καὶ πᾶς πόνος, Εφασκον· οὐδὲν χεῖρες εκτετριμμέναι Ηνυσαν αὗται· πάντα ῥεῖ, πάντα φλέγει Καλὰς μὲν ἡμῖν ἡφίη τὰς ἐλπίδας Δέδωκεν ἀρχὴν· ἀλλὰ τὴν βλάστην όρα Ανομβρίας μάστιξιν ἐκτετμημένην. Τίς καὶ παρόντα τῶν χρεῶν λύσει βάρη; Τίς καὶ γυναῖκας εἰς τὸ μέλλον καὶ τέκνα θρέψει, φόρους ἄλλους τε καὶ λειτουργίας Τῇ Καίσαρος δῷ, καὶ τὸ πᾶν ἐξαρκέσει; Οὐκ ἔστιν οὐδείς. ᾿Αλλὰ χαίνεις εἰς δέον Ἡ γῆ, δέχοιο τοῖσδε σὺν τοῖς ληΐοις, Ημᾶς ἐχόντας. Οὐ μενοῦμεν εἰς χρόνον Λιμῷ ταχῆναι, σύντομον ποθῶ τέλος. Οὕτω γεμισθεὶς θλίψεων καὶ δακρύων Τὸν ἀγρὸν εἶχον εἰς ὑπόμνησιν πόνων, Καὶ τερπνὸν οὐδὲν τὴν ἐμὴν θέλγον φρένα. Οὐκ ἄνθος εἶδον, ἀλλ' ἀκάνθας καὶ βέλη Οὐ μουσικὸν τέττιγες ήδόν μοι μέλος, Τραυλὸν χελιδών, ξουθὸν ἀηδονίδες, Τὰ πάντα πένθος εἶχεν. Οὐκ ἀργυρόχρους Εῤῥει διειδής, κούφος, ἥδιστος μάλα Κρήνη ψυχρά τις λουτρὸν ἡδὺ καὶ πόμα, Καὶ γλαφυρόν τι συγκελαῤῥίζουσά μοι Εἰς ὕπνον ἡδὺν ἦγε προσκεκλιμένων. Οὐ μαλθακή τις καὶ χλοηφόρος πλα Στρωμνὴν παρείχεν εύθετον, πόνου δίχα. Τῆς γῆς ὁ κόσμος ἦν ὅλος κεκαρμένος, Ως βόστρυχόν τις εξέκοψε την χλόην, Δένδρων τὰ φύλλα, πᾶν τὸ κάλλος ἀνθέων. Μεσημβρινὸν γὰρ σφοδρὸν ἥλιος βλέπων, Καὶ ταῖς ἀνίκμοις καὶ κατεξηραμέναις Βάλλων ἀρούραις ἐξετάφρου καὶ λίθους. Ο δ' οὐρανὸς πάγχαλκος Ανθρακωμένος, Σπινθηραχώδεις ὡς κεραυνίους φλόγας Τὰ συχνὰ πέμπων ἀστέρων ἐξάλματα. Οὐ Σκυθικὸν πῦρ ἔλεγε τὴν Ἑσπέραν, 'Αλλ' οὐρανοῦ πῦρ καὶ Πρόνοια καὶ δίκη, Κατεμπιπρῶσα τὴν μιανθεῖσαν χθόνα Φθόνοις ἀθέσμοις, ἁρπαγαῖς, λῃστηρίοις Ορκοις ματαίοις, μίξεσι ξενοτρόποις, Αῤῥητοποιίαις τε καὶ πλοκαῖς δόλων. Οὕτω σκυθρωπός καὶ κατεστυγνασμένος Ολην διελθὼν τῆς σελήνης εἰκάδα, Ὑποστρέφειν ἔγνωκα πρὸς τὴν πατρίδα, Φόρτον κομίζων συμφορῶν τε καὶ πόνων. Τείνας δὲ τὸν νοῦν καὶ συνεσκευασμένος "Ηκουσα καινά. Πῦρ μεσημβρίας μέσης Καινῶς ἀναφθὲν ἐν μέσῃ τῇ πατρίδι, Μικρὰν ἐλέγξαι καὶ Σοδόμων τὴν δίκην. Οὐ γὰρ καλύβας ἀγροτῶν οὐδ᾽ ἀγρότας, Οὐ δένδρα καὶ χοῦν οὐδὲ καὶ κώμας δύο Τὸ δεινὸν ἐξέτρωξεν, ὦ φρίκη δίκης 1 'Αλλ' ἄνδρας εὖ τραφέντας εὖ πεφυκότας, Παίδας, βρέφη, γυναῖκας, ὡραίους νέους, Οίκους μεγίστους, παγκάλους, πλουτοφόρους, Κάλλιστα ναῶν καὶ μέγιστα χωρία, Σκεύη τε χρυσά, χρυσόπαστον πορφύραν, Ηλεκτρον ἄρδην, ὄγκον ἀργυρωμάτων,
Οἱ δ' ἀγρόται κύπτοντες εἰς γῆν ἐν πονοις,
Ολωλεν ἐλπὶς, οἴχεται καὶ πᾶς πόνος,
Εφασκον· οὐδὲν χεῖρες εκτετριμμέναι
Ηνυσαν αὗται· πάντα ῥεῖ, πάντα φλέγει·
Καλὰς μὲν ἡμῖν ἡφίη τὰς ἐλπίδας·
Δέδωκεν ἀρχὴν· ἀλλὰ τὴν βλάστην όρα
Ανομβρίας μάστιξιν ἐκτετμημένην.
Τίς καὶ παρόντα τῶν χρεῶν λύσει βάρη;
Τίς καὶ γυναῖκας εἰς τὸ μέλλον καὶ τέκνα
θρέψει, φόρους ἄλλους τε καὶ λειτουργίας
Τῇ Καίσαρος δῷ, καὶ τὸ πᾶν ἐξαρκέσει;
Οὐκ ἔστιν οὐδείς. ᾿Αλλὰ χαίνεις εἰς δέον·
Ἡ γῆ, δέχοιο τοῖσδε σὺν τοῖς ληΐοις,
Ημᾶς ἐχόντας. Οὐ μενοῦμεν εἰς χρόνον
Λιμῷ ταχῆναι, σύντομον ποθῶ τέλος.
Οὕτω γεμισθεὶς θλίψεων καὶ δακρύων
Τὸν ἀγρὸν εἶχον εἰς ὑπόμνησιν πόνων,
Καὶ τερπνὸν οὐδὲν τὴν ἐμὴν θέλγον φρένα.
Οὐκ ἄνθος εἶδον, ἀλλ' ἀκάνθας καὶ βέλη·
Οὐ μουσικὸν τέττιγες ήδόν μοι μέλος,
Τραυλὸν χελιδών, ξουθὸν ἀηδονίδες,
Τὰ πάντα πένθος εἶχεν. Οὐκ ἀργυρόχρους
Εῤῥει διειδής, κούφος, ἥδιστος μάλα
Κρήνη ψυχρά τις λουτρὸν ἡδὺ καὶ πόμα,
Καὶ γλαφυρόν τι συγκελαῤῥίζουσά μοι
Εἰς ὕπνον ἡδὺν ἦγε προσκεκλιμένων.
Οὐ μαλθακή τις καὶ χλοηφόρος πλα
Στρωμνὴν παρείχεν εύθετον, πόνου δίχα.
Τῆς γῆς ὁ κόσμος ἦν ὅλος κεκαρμένος,
Ως βόστρυχόν τις εξέκοψε την χλόην,
Δένδρων τὰ φύλλα, πᾶν τὸ κάλλος ἀνθέων.
Μεσημβρινὸν γὰρ σφοδρὸν ἥλιος βλέπων,
Καὶ ταῖς ἀνίκμοις καὶ κατεξηραμέναις
Βάλλων ἀρούραις ἐξετάφρου καὶ λίθους.
Ο δ' οὐρανὸς πάγχαλκος Ανθρακωμένος,
Σπινθηραχώδεις ὡς κεραυνίους φλόγας
Τὰ συχνὰ πέμπων ἀστέρων ἐξάλματα.
Οὐ Σκυθικὸν πῦρ ἔλεγε τὴν Ἑσπέραν,
'Αλλ' οὐρανοῦ πῦρ καὶ Πρόνοια καὶ δίκη,
Κατεμπιπρῶσα τὴν μιανθεῖσαν χθόνα
Φθόνοις ἀθέσμοις, ἁρπαγαῖς, λῃστηρίοις
Ορκοις ματαίοις, μίξεσι ξενοτρόποις,
Αῤῥητοποιίαις τε καὶ πλοκαῖς δόλων.
Οὕτω σκυθρωπός καὶ κατεστυγνασμένος
Ολην διελθὼν τῆς σελήνης εἰκάδα,
Ὑποστρέφειν ἔγνωκα πρὸς τὴν πατρίδα,
Φόρτον κομίζων συμφορῶν τε καὶ πόνων.
Τείνας δὲ τὸν νοῦν καὶ συνεσκευασμένος
"Ηκουσα καινά. Πῦρ μεσημβρίας μέσης
Καινῶς ἀναφθὲν ἐν μέσῃ τῇ πατρίδι,
Μικρὰν ἐλέγξαι καὶ Σοδόμων τὴν δίκην.
Οὐ γὰρ καλύβας ἀγροτῶν οὐδ᾽ ἀγρότας,
Οὐ δένδρα καὶ χοῦν οὐδὲ καὶ κώμας δύο
Τὸ δεινὸν ἐξέτρωξεν, ὦ φρίκη δίκης 1
'Αλλ' ἄνδρας εὖ τραφέντας εὖ πεφυκότας,
Παίδας, βρέφη, γυναῖκας, ὡραίους νέους,
Οίκους μεγίστους, παγκάλους, πλουτοφόρους,
Κάλλιστα ναῶν καὶ μέγιστα χωρία,
Σκεύη τε χρυσά, χρυσόπαστον πορφύραν,
Ηλεκτρον ἄρδην, ὄγκον ἀργυρωμάτων,
ut mortuas, et omnino derelictas. Agricolæ autem tens lapides etiam incinerabat. Cœlum autem æs
præ dolore in terram aspicientes, Periit spes,
interit omnis labor, inquiebant: nihil manus istæ
perfractæ obtinuerunt, omnia fluunt, omnia cremantur; pulchras quidem nobis spes dabat, initia
dedit, sed messem vide ariditatis flagellis resecatam.
Quis præsens debitorum onus solvet? quis et mu.
lieres et liberos in futurum nutrict, tributa et ministeria Cæsaris filiæ dabit, et omni rei sufficiet?
Nullus est. Sed hias a proposito, terra, accipe cum
hisce messibus nos quoque volentes. Non sustinebimus amplius fame consumi, brevem cupio finem.
Ita circumfusus luctu et lacrymis locum habebam
recordandi labores, et nihil jucundum mentem
mean recreabat. Florem non videbam, sed spinas
et carduos. Non musicum mihi cicadæ cautum
sonabant, garritum hirundo, acutum lusciniæ;
omnia luctus habebat. Non argenteus fucbat, limnpidus, levis, jucundissimus rivulus frigidum præbens
balneum et potum, neque suave mihi susurrans in
dulcem somnum invitabat recubanteni. Nou mollis
et viridans herba cubilo præbebat apte dispositum
absque labore. Terræ decor totus erat vastatus,
quasi locusta devoravisset berbam, arborum frondes, et florum pulchritudinem. Nam meridianos
sol violentos radios, siccis et aridis campis immit1 Aliquid hic excilit.
erat candens, rutilans, ut fulmincas flammas
mittens astrorum innumeros saltus. Non Scytharum ignis incendit occidentem, sed cœli ignis,
providentia et justitia terram comburens pollutam,
odiis injustis, raptibus, furtis, vanis juribusjurandis,
illegitimis conjugiis, abominationibus, et fraudibus
dolorum. Ita ægre ferens et torve aspiciens quando
ad diem lunæ vigesimam deveni, reverti statui ad
patriam, onus ferens calamitatum et laborum.
Postquain autem mentem exsecutus viam confeci,
nova audivi. Ignis meridiei insolito more ardens
in media patria, parvam ostenderat Sodomorum
ultionem. Non enim campestrium tuguria, non
campestres ipsos, non arbores, arenam, non duo
vicos sævus iguis devoraverat, o terribilis ultio!
sed viros bene educatos bene natos, pueros, parvulos, mulieres, egregios juvenes, domos maximas, pulcherrimas, dilissimas, magnifica templa et
immensas sedes, aurea supellectilia, auratam purpuram, electrum, molem argenteorum, margaritarum pulchritudinem destructam, aromatum
Incommensurabilem copiam vestiumque aliarum
et divitiarum, fructuum innumerabiles myriadum
myriades, et plumbi maria liquefacti, et margaritarum nitorem concrematum: nondum omnia dici
Распознавание текста
Poem CXXIV - CXXVCarmen CXXIV - CXXV
col. 957–958page 76 of 98
PG 106:957Καὶ μαργάρων τι κάλλος εξηρημένον, Αρωμάτων τε πλήθος οὐ μετρουμένων, Εσθημάτων ἄλλων τε καὶ πλουτισμάτων, Καρπῶν ἀπείρους μυρίας μυριάδων Καὶ τῆς μολίβδου την θαλασσίαν χύσιν, Καὶ μαργάρων τὴν τέρψιν ἡνθρακωμένην Οὔπω τὸ πᾶν εἴρητο, καὶ λόγῳ λόγος Συνῆπτο δεινὸς ἄρτι, καὶ συμπτωμάτων Πάθος τι πολλοὺς συγκατασχεῖν, καὶ τάφον Οἰατρὸν γενέσθαι τὴν ἐνεγκοῦσαν χθόνα. Ποίοις δὲ λοιπόν όμμασι τὴν πατρίδα θανοῦσαν, εἶπον, ἔψομαι καὶ κειμένην, καὶ συμφορῶν φέρουσαν εικόνας μόνον; * πῶς ἐνέγκω κάλλος ήρημωμένον, Κάλλος τοσοῦτον καὶ τὰ λείψανα βλέπων Νεκρῶν ἀθάνων σε; Οὐ χανείν μοι τὴν χθόνα, Καὶ δὴ βαθεῖαν, εύξομαι παραυτίκα; Η πῶς ὑποίσω καὶ στεναγμούς και γόους Πάθη τε πολλὰ τῶν φίλων καὶ δάκρυα; Οὕτω μερισθεὶς τὸν λογισμὸν εἰς δύο, Αγροῦ τὰ πικρὰ καὶ τὰ δεινὰ πατρίδος, Ηττω τὸν ἀγρὸν τῶν κακῶν δόξας ἔχειν, Ως ταῦτα κρείττω καὶ τὸν ἀγρὸν εἰλόμην. ρκς'. Εἰς τοὺς Ελληνικούς πολέμους. Μωροὶ τὰ πολλὰ, κἂν σοφοὶ πεφυκέναι Δοκῶσιν, οἱ γῆς Ἑλλάδος πεφυκότες, Οι βαρδάρων ἀφέντες ἐκφύλους μάχας Αὐτοὶ καθ᾿ αὐτῶν ἐσπάσαντο τὰ ξίφη. ραζ'. Εἰς τὸν Ξενοφώντα. Ξενοφῶντος ἡ γλῶσσα πρώτα ρητόρων, Ψυχὴ δὲ καὶ νοῦς πρῶτα τῶν φιλοσόφων. ρχη'. Εἰς νέους φιλοσόφους. Οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ὃς σοφός· σοφός δ' οὔτις Ὅστις μετ' ἀνδρῶν ἵσταται· καινή μάχη Τῶν ἀρετῶν· τὶ φημὶ δ' αὐτὸς ὡς βραχύ Εἰ πᾶς σοφός, δειλός τις, ὃς δειλός σοφός. ραθ' -ρλ'. Εἰς ἑαυτόν. Πέπονθα δεινά, πλὴν δίκαια, Χριστέ μου, Πέπονθα δεινά, πλὴν ἐμῶν ἥττω κακῶν. Οὐκ ἔστι ποινή σφαλμάτων ἐμῶν ἴση. Δαίμων, νόσος, μάχαιρα, πῦρ, λύμη, σκότος, Μάστιγες, ὕβρεις, λιμός, εμπαιγμός, γέλως, Τα φρικτά πάντα τῆς ἐκεῖθεν ἡμέρας Αιωνίως μένοντα· πῦρ φωτὸς δίχα, Σκότος φλογίζον, τάρταρος, σκώληξ, πόνοι "Απαντα ταῦτα τῶν ἐμῶν ἥττω κακῶν Στήλη γεγράφθω ταῦτα μέχρι καὶ τέλους, Βοῶσα μακρὰ πᾶσι μέχρι τερμάτων, Κἂν πᾶν παρέλθοι τοῦτο, ταῦτα σαλπίσει Καὶ τοῖς ἐκεῖθε πᾶσα, ὡς πᾶσι μόνος Νικῶ κακοῖς ἅπαντα. Πλὴν σου, Χριστέ μου, Μόνον με νικῷ σὺν πέλαγος θαυμάτων, Εὐσπλαγχνίας ἄβυσσος οὐ μετρουμένη, Οίκτων δείρρους, δωρεῶν ἀπειρία. ρία. Εἰς τὴν βασιλίδα Ελένην. Κρύπτει σελήνην, ἀλλὰ λαμπρὸς φωσφόρος. Νῦν Ελένην ἔκρυψεν ὁ στυγνός τάφος Ο Αλλ' εἰς τοσοῦτον μὴ κατισχύσῃ Χάρων. * ἀθάπτων. τὸ δόγμα τοῦτο τῶν Ἑλλήνων φιλοσόφων.
Καὶ μαργάρων τι κάλλος εξηρημένον,
Αρωμάτων τε πλήθος οὐ μετρουμένων,
Εσθημάτων ἄλλων τε καὶ πλουτισμάτων,
Καρπῶν ἀπείρους μυρίας μυριάδων·
Καὶ τῆς μολίβδου την θαλασσίαν χύσιν,
Καὶ μαργάρων τὴν τέρψιν ἡνθρακωμένην·
Οὔπω τὸ πᾶν εἴρητο, καὶ λόγῳ λόγος
Συνῆπτο δεινὸς ἄρτι, καὶ συμπτωμάτων
Πάθος τι πολλοὺς συγκατασχεῖν, καὶ τάφον
Οἰατρὸν γενέσθαι τὴν ἐνεγκοῦσαν χθόνα.
Ποίοις δὲ λοιπόν όμμασι τὴν πατρίδα
θανοῦσαν, εἶπον, ἔψομαι καὶ κειμένην,
καὶ συμφορῶν φέρουσαν εικόνας μόνον;
* πῶς ἐνέγκω κάλλος ήρημωμένον,
Κάλλος τοσοῦτον καὶ τὰ λείψανα βλέπων
Νεκρῶν ἀθάνων σε; Οὐ χανείν μοι τὴν χθόνα,
Καὶ δὴ βαθεῖαν, εύξομαι παραυτίκα;
Η πῶς ὑποίσω καὶ στεναγμούς και γόους
Πάθη τε πολλὰ τῶν φίλων καὶ δάκρυα;
Οὕτω μερισθεὶς τὸν λογισμὸν εἰς δύο,
Αγροῦ τὰ πικρὰ καὶ τὰ δεινὰ πατρίδος,
Ηττω τὸν ἀγρὸν τῶν κακῶν δόξας ἔχειν,
Ως ταῦτα κρείττω καὶ τὸν ἀγρὸν εἰλόμην.
ρκς'. Εἰς τοὺς Ελληνικούς πολέμους.
Μωροὶ τὰ πολλὰ, κἂν σοφοὶ πεφυκέναι
Δοκῶσιν, οἱ γῆς Ἑλλάδος πεφυκότες,
Οι βαρδάρων ἀφέντες ἐκφύλους μάχας
Αὐτοὶ καθ᾿ αὐτῶν ἐσπάσαντο τὰ ξίφη.
ραζ'. Εἰς τὸν Ξενοφώντα.
Ξενοφῶντος ἡ γλῶσσα πρώτα ρητόρων,
Ψυχὴ δὲ καὶ νοῦς πρῶτα τῶν φιλοσόφων.
ρχη'. Εἰς νέους φιλοσόφους.
Οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ὃς σοφός· σοφός δ' οὔτις
Ὅστις μετ' ἀνδρῶν ἵσταται· καινή μάχη
Τῶν ἀρετῶν· τὶ φημὶ δ' αὐτὸς ὡς βραχύ·
Εἰ πᾶς σοφός, δειλός τις, ὃς δειλός σοφός.
ραθ' -ρλ'. Εἰς ἑαυτόν.
Πέπονθα δεινά, πλὴν δίκαια, Χριστέ μου,
Πέπονθα δεινά, πλὴν ἐμῶν ἥττω κακῶν.
Οὐκ ἔστι ποινή σφαλμάτων ἐμῶν ἴση.
Δαίμων, νόσος, μάχαιρα, πῦρ, λύμη, σκότος,
Μάστιγες, ὕβρεις, λιμός, εμπαιγμός, γέλως,
Τα φρικτά πάντα τῆς ἐκεῖθεν ἡμέρας
Αιωνίως μένοντα· πῦρ φωτὸς δίχα,
Σκότος φλογίζον, τάρταρος, σκώληξ, πόνοι
"Απαντα ταῦτα τῶν ἐμῶν ἥττω κακῶν·
Στήλη γεγράφθω ταῦτα μέχρι καὶ τέλους,
Βοῶσα μακρὰ πᾶσι μέχρι τερμάτων,
Κἂν πᾶν παρέλθοι τοῦτο, ταῦτα σαλπίσει
Καὶ τοῖς ἐκεῖθε πᾶσα, ὡς πᾶσι μόνος
Νικῶ κακοῖς ἅπαντα. Πλὴν σου, Χριστέ μου,
Μόνον με νικῷ σὺν πέλαγος θαυμάτων,
Εὐσπλαγχνίας ἄβυσσος οὐ μετρουμένη,
Οίκτων δείρρους, δωρεῶν ἀπειρία.
ρία. Εἰς τὴν βασιλίδα Ελένην.
Κρύπτει σελήνην, ἀλλὰ λαμπρὸς φωσφόρος.
Νῦν Ελένην ἔκρυψεν ὁ στυγνός τάφος·
Ο Αλλ' εἰς τοσοῦτον μὴ κατισχύσῃ Χάρων.
potuerunt, nec verbum verbo atrox rite expressit, ca- est qui cum viris decertet; rara est pugna virtulamitatum miseriam multis incidisse, et sepulcrum
lamentabile terram quæ hos genuit factam fuisse.
Quibus tandem oculis patriam emortuam, inquiebam, videbo et jacentem, et calamitatum ferentem
umbras solum? vel quomodo feram, pulchritudinem
devastatam, tantam pulchritudinem, et reliquias
mortuorum insepultorum ceruens? nonne, ut inhiet
mihi terra et præcipitium, statim orabo? vel quomodo sustinebo gemitus, lamenta, dolores anicorum et lacrymas? Ita ratio in duo divisa est, agrorum clades et patriæ miseriam, minora mala habuisse agros reputans, ut illa majora et agros eligerein.
126. In Græcorum bella.
Stulti in multis, etsi sapientes fuisse videantur,
qui Græciæ o terra oriundi erant; barbarorum
enim liberati externis bellis, ipsi in seipsos gladium eduxerunt.
127. In Xenophontem.
Xenophontis lingua princeps rhetorum, mens
autem et ratio princeps philosophorum.
128. In novos philosophos.
Non est vir qui sapiens est, sapiens autem nullus
lu
* Leg. ἀθάπτων. e In marg. τὸ δόγμα τοῦτο τῶν
tum. Quid dico ipse ut brevius? si omnis sapiens,
socors est, qui socors, est sapiens.
129-130. In seipsum.
Lava passus sum, sed justa, Christe ni; sava
passus sum, sed minora meis malis. Non est pœna
culpis meis æqualis:` dæmon, morbus, ensis,
ignis, ruina, tenebræ, flagella, injuriæ, fames,
ludibria, risus; trucia omnia alterius vitæ ætermum nanentia: ignis sine luce, tenebra ardentes,
tartarus, vermes, cruciatus, omnia haec minora
sunt meis malis. Columnæ inscribantur illa usque
ad finem, vehementer omnibus clamantia usque ad
extrema, et si oinne istud eveniat, illa clamabunt
omnibus qui illic sunt, quod ego solus omnibus
malis omnia vinco; altamen tuorum, Christe mi,
solum me vincit prodigiorum Oceanus, miserieur
diæ incommensurabilis abyssus, miserationum faus
inexhaustus, donorum infinita copia.
131. In imperatricem Helenam.
Abscondit lunam, sed splendidus Lucifer; nunc
Helenam abscondit triste sepulcrum. Sed non tantum
prævalebit Charon. Sepulta illa, ad spiritualom luciferum sursum, ut luna ad colum, lux ipsa ascellἙλλήνων φιλοσόφων.
|
Распознавание текста
Poem CXXVI - CXXVIIICarmen CXXVI - CXXVIII
col. 959–960page 77 of 98
PG 106:959Σταφεῖσα ἐκ δ' αὕτη πρὸς νοητὸν Φωσφόρον, Ανω πρὸς αὐτὸν ὡς σελήνη πρὸς πόλον, Τὸ φῶς ἀφῆκε· πρὸς δὲ τὴν χθόνα βρίθον Νεύειν ἀνάγκη τὸ σκιώδες σαρχίον. ρλβ'. Εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος. Εἰκὼν σὺ Πατρὸς, ἀλλ' ἀμόρφωτος, Λόγε Αὕτη δὲ μορφὴ τῆς ἐμῆς μορφῆς τύπος Ηνπερ φορῶν ἔσωσας. Ως διπλοῦν, σέβω, Σ' πνεῦμα καὶ τὸ σῶμα, Μιχαὴλ, σκέποις. ρλγ'. Εἰς τύμβον. Μήτηρ, μαθηταί, μάρτυρες, νόες, φίλοι, *Ανω κυκλοῦσι τὸν θρόνον σου, Δέσποτα Τὸν τοῦ θρόνου τύπον δὲ, τούτων οἱ τύποι Φρουροῦσιν ὧδε χείρας ικετηρίους Αίρουσι πρὸς σέ. Πᾶτι δὸς μίαν χάριν Τοῦτον γενέσθαι τὸν τυποῦντα τοὺς τύπους. ρλδ. Εἰς τὴν σταύρωσιν. Ο σταυρὸς εἶχε σῶμα, πνεῦμα Δεσπότου, Καὶ φωσφόρον λάμποντα καὶ θείαν φύσιν Τούτων τὰ πάσχον ἓν μόνον τῶν τεσσάρων, Τὸ σῶμα, τἆλλα τοῦ πάθους ἀνώτερα. ρλε'. Εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον. Πῶς ὑλικὴ χεὶρ τὴν ἀϋλίαν γράφει; Τὸν νοῦν ὁ νοῦς ἔγραψεν, ἡ χεὶρ τὸν τύπον. ρλς'. Εἰς τὴν εὕρεσιν τῆς κεφαλῆς τοῦ τιμίον Προδρόμου. Κρυφθεῖσα φαίνῃ· καὶ θανοῦσα γὰρ λέγεις. Αμφω πέφυκας ταῦτα, φωνὴ καὶ λύχνος. Λέγεις θανοῦσα, τοῦ Λόγου φωνή, σύγε Η Φαίνῃ κρυβείσα λύχνος ὄντως ἡλίου. Πρώτην τὸ πρῶτον τοῦ Θεοῦ παρουσίαν Τοῖς ζῶσιν ἐν γῇ, τοῖς νεκροῖς κάτω λέγεις. 'Ανῆλθες αὖθις, ἡ λάλος καὶ νῦν χάρα, Τί μηνύουσα; Δευτέραν παρουσίαν. ρλζ'. Εἰς τὸν ἑαυτοῦ πατέρα. ὺς καὶ νοσοῦντα χερσὶν ἡγκαλιζόμην ὺς καὶ θανόντα σὰς περιστείλας κόρας. Ελουσα λουτροῖς ἐσχάτοις τὰ θρεπτά σοι, Καὶ φόρτον ἡδὺν μῆνα βαστάσας ὅλον, Μακράς σε γῆς ἤνεγκα μυρίοις πόνοις καὶ συζύγῳ δέδωκα, καὶ τῇ πατρίδι, Έκρυψα καὶ τύμβῳ δὲ καὶ τῇ καρδίᾳ, Ἰωάννης, σῶν φιλτάτων νεώτατος Ἔγραψα καὶ νῦν τῷδε τῷ τύπῳ, πάτερ Πάτερ γλυκεία κλῆσις, ὄψις ἡδίων Μικρὸν παρηγόρημα τοῦ πολλοῦ πόθου. βλη'. Εἰς τὸν ἑαυτοῦ διδάσκαλον. Καλλιόπης μὲν Ομήρῳ, σοὶ δέ οἱ ἔπλετο αὐτ Γλῶττα μὲν Ευτέρπη, Οὐρανίη δὲ φρήν. ρλθ'. Εἰς θέωνα τον φιλόσοφον. Τρέχων ἁπάσας τὰς ἐπιστῆμας θέων, Τὴν κλῆσιν εὗρε πράξεως ἐπαξίαν. Θέων ὁ κλεινὸς καὶ κέκληται προσφόρως, ὡς ἂν πτερωτὸς καὶ δι' αιθέρος τρέχων. ρμ'. Εἰς ναὸν τοῦ Σωτῆρος. Ὣς τοῦ πόλου μίμημα τὸν δόμον βλέπων α΄ Ἐξ οὐρανοῦ κάτεισι Χριστὸς σὺν φίλοις γ' Πίστις δὲ πείθει ταῦτα σὺν Γεωργίῳ. 68 σταθεῖσα ταφεῖτα.
Σταφεῖσα ἐκ δ' αὕτη πρὸς νοητὸν Φωσφόρον,
Ανω πρὸς αὐτὸν ὡς σελήνη πρὸς πόλον,
Τὸ φῶς ἀφῆκε· πρὸς δὲ τὴν χθόνα βρίθον
Νεύειν ἀνάγκη τὸ σκιώδες σαρχίον.
ρλβ'. Εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος.
Εἰκὼν σὺ Πατρὸς, ἀλλ' ἀμόρφωτος, Λόγε·
Αὕτη δὲ μορφὴ τῆς ἐμῆς μορφῆς τύπος·
Ηνπερ φορῶν ἔσωσας. Ως διπλοῦν, σέβω,
Σ' πνεῦμα καὶ τὸ σῶμα, Μιχαὴλ, σκέποις.
ρλγ'. Εἰς τύμβον.
Μήτηρ, μαθηταί, μάρτυρες, νόες, φίλοι,
*Ανω κυκλοῦσι τὸν θρόνον σου, Δέσποτα -
Τὸν τοῦ θρόνου τύπον δὲ, τούτων οἱ τύποι
Φρουροῦσιν ὧδε χείρας ικετηρίους
Αίρουσι πρὸς σέ. Πᾶτι δὸς μίαν χάριν
Τοῦτον γενέσθαι τὸν τυποῦντα τοὺς τύπους.
ρλδ. Εἰς τὴν σταύρωσιν.
Ο σταυρὸς εἶχε σῶμα, πνεῦμα Δεσπότου,
Καὶ φωσφόρον λάμποντα καὶ θείαν φύσιν·
Τούτων τὰ πάσχον ἓν μόνον τῶν τεσσάρων,
Τὸ σῶμα, τἆλλα τοῦ πάθους ἀνώτερα.
ρλε'. Εἰς τὸν ἀρχιστράτηγον.
Πῶς ὑλικὴ χεὶρ τὴν ἀϋλίαν γράφει;
Τὸν νοῦν ὁ νοῦς ἔγραψεν, ἡ χεὶρ τὸν τύπον.
ρλς'. Εἰς τὴν εὕρεσιν τῆς κεφαλῆς τοῦ τιμίον
Προδρόμου.
Κρυφθεῖσα φαίνῃ· καὶ θανοῦσα γὰρ λέγεις.
Αμφω πέφυκας ταῦτα, φωνὴ καὶ λύχνος.
Λέγεις θανοῦσα, τοῦ Λόγου φωνή, σύγε
Η Φαίνῃ κρυβείσα λύχνος ὄντως ἡλίου.
Πρώτην τὸ πρῶτον τοῦ Θεοῦ παρουσίαν
Τοῖς ζῶσιν ἐν γῇ, τοῖς νεκροῖς κάτω λέγεις.
'Ανῆλθες αὖθις, ἡ λάλος καὶ νῦν χάρα,
Τί μηνύουσα; Δευτέραν παρουσίαν.
ρλζ'. Εἰς τὸν ἑαυτοῦ πατέρα.
ὺς καὶ νοσοῦντα χερσὶν ἡγκαλιζόμην·
ὺς καὶ θανόντα σὰς περιστείλας κόρας.
Ελουσα λουτροῖς ἐσχάτοις τὰ θρεπτά σοι,
Καὶ φόρτον ἡδὺν μῆνα βαστάσας ὅλον,
Μακράς σε γῆς ἤνεγκα μυρίοις πόνοις·
καὶ συζύγῳ δέδωκα, καὶ τῇ πατρίδι,
Έκρυψα καὶ τύμβῳ δὲ καὶ τῇ καρδίᾳ,
Ἰωάννης, σῶν φιλτάτων νεώτατος·
Ἔγραψα καὶ νῦν τῷδε τῷ τύπῳ, πάτερ
Πάτερ γλυκεία κλῆσις, ὄψις ἡδίων·
Μικρὸν παρηγόρημα τοῦ πολλοῦ πόθου.
βλη'. Εἰς τὸν ἑαυτοῦ διδάσκαλον.
Καλλιόπης μὲν Ομήρῳ, σοὶ δέ οἱ ἔπλετο αὐτ
Γλῶττα μὲν Ευτέρπη, Οὐρανίη δὲ φρήν.
ρλθ'. Εἰς θέωνα τον φιλόσοφον.
Τρέχων ἁπάσας τὰς ἐπιστῆμας θέων,
Τὴν κλῆσιν εὗρε πράξεως ἐπαξίαν.
Θέων ὁ κλεινὸς καὶ κέκληται προσφόρως,
ὡς ἂν πτερωτὸς καὶ δι' αιθέρος τρέχων.
ρμ'. Εἰς ναὸν τοῦ Σωτῆρος.
Ὣς τοῦ πόλου μίμημα τὸν δόμον βλέπων
α΄ Ἐξ οὐρανοῦ κάτεισι Χριστὸς σὺν φίλοις·
γ' Πίστις δὲ πείθει ταῦτα σὺν Γεωργίῳ.
dit; sed ad terram inclinari necesse est pondus te- mortuum vox Verbi, cerneris absconditum lucerna
nebrosum carnis.
133. In effigiem Salvatoris.
Effigies to Patris, sed incorporalis, Verbum; hæc
autem forma meæ formæ est figura, quam gestatis
sa'vasti. Ut duplicem adoro, tu animanı et corpus
Michael protegas.
135. In sepulcruın.
Mater, discipuli, martyres, spiritus, amici, In
cœlo tuum circumdant thronum, Dumino: throni
autem figuram, horum qnoque figuræ hic custodiunt; manus supplices tollunt ad te: omnibus
una concede gratiam, talem fieri qui figurás
fiuxit.
134. In Crucifixionem.
Crus labuit corpus, spiritain Domini, et lucife
rum splendentem et divinam naturam: horum quatuor unum solum corpus passum, alia passioni
s::periora.
135. In exercitus ducem.
Qnomodo materialis manus immaterialem pingit? mentem mens pinxit, manus figuram.
136. 1n intentionem capitis venerandi Præcursoris.
Absconditum cerneris, vel mortuum enim loqueris, utrumque fuisti illud, vox et lucerna. Loqueris
68 σταθεῖσα vid. leg. vel ταφεῖτα.
veri solis. Primum prima Dei adventum viventibus in terra, mortuis in inferis loqueris. Apparuisti rursus et nunc caput loquens, quid muntiat?
Secundum adventum.
137. In suum patrem.
Qui negrotantem manibus complexus sum, qui et
mortuum pupillas tuas componens ultimis ablutio
nibus lavi, filii officiis fungens, et onus jucundum
mense toto gestans, a longinqua terra le cum mille
laboribus retuli, et conjugi dedi et patriæ, occukavi
quoque in tumulo et in corde, Joannes delectorum
natorum tuorum novissimus, scripsi nunc huic
elligiei, pater: Dulce nomen, pater, dulcior aspe
clus; ut parvum monumentum magni amoris.
138. In suum magistrum.
Calliopes quidem Homero, tibi autem ipsa couti
git lingua Euterpes, Uraniæ autem mens.
139. In Theonem philosophum.
Recurrens Theon omnes scientias, nomen invenit opera dignum. Theon celebris vocatur merito,
utpote alatus et per æthera currens.
140. In templum Salvatoris.
Ut cœli imitationem ædem cernens, e cœlo descendit Christus cum amicis. Fides autem Inspirat
ista una cum Georgio; si vero cœlum exstruxit
Распознавание текста
Poem CXXXII - CXXVICarmen CXXXII - CXXVI
col. 961–962page 78 of 98
Carmen CXXIX - CXXI
PG 106:961Η καὶ πόλον τέθεικε τόνδε τὸν δόμον, δ' Εργον δὲ χειρὸς ταῦτα μὴ πιστευτέον. Αλλα. Οὐκ ο ἔργα χειρὸς ταῦτα, μή τις ἐλπίσοι ᾿Αλλ' οὐρανοῦ κάτεισι Χριστὸς σὺν φίλοις Νικηφόρου νικῶσα νοῦν τε καὶ λόγον. Πύχει μὲν ἄστροις καὶ φαεινῷ φωσφόρῳ Πόλος, τὰ πρῶτα τῶν καλῶν φέρει γέρα Αλλ' ἐν δόμῳ νῦν ὡς μὲν ἄλλον φωσφόρου Τὸν Χριστὸν αὐτὸν, τοὺς δ' ὑπουργοὺς καὶ φίλους Κυκλοῦντας αὐτὴν, ἄστρα πάγκαλα βλέπων, Αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ δεύτερα ψηφίζεται. Πόλου μὲν αἰθὴρ, ἄστρα, μήνη, φωσφόρος Δόμου δὲ, Σωτήρ, ἄγγελοι, Μήτηρ, φίλοι. Τις ισότης πρὸς ταῦτα; ποία σύγκρισις; Τὴν ήτταν εὗρες, οὐρανέ, πλὴν προσκύνει. "Η τοῦ πόλου κάτεισι Χριστὸς εἰς δόμον, Η καὶ πόλον τέθεικε τόνδε τὸν δόμον. Αμφω δὲ μᾶλλον· καὶ κατἦλθε συν φίλοις, Καὶ τὸν δόμον τέθεικεν οὐρανὸν νέον. Κάλλεος ἦν ἔρις, οὐρανὸς ἄστρασιν ηύχες νικάν Αἰθὴρ ἀστράπτων ᾔτες πρὸς τὰ γέρα. ὡς δὲ δόμος προϋβάλλεται Δεσποτικὴν μόνον αίγλην, Εσβετο οἷα λύχνος κάλλια ουράνια. Αστρα μὲν αἰγλήεντα καὶ ἀστέρας ἠδὲ σελήνην, Οὐρανὶ, καὶ σὺ φέρεις, οἶδα, φαεινότατε. Ἀλλ' ὅτε τόνδε χορὸν, καὶ χρυσῆν ἄντυγ᾽ ἀθρήσω, Μικρά, λέγω, φαίνεις, καὶ σὺ καὶ ἡέλιος. ρμαʹ. Εἰς εἰκόνα ἀκριβῆ το. Οὐρανοῦ ἐγκατέπαλτο καὶ ἔμπνοον ἔθετο εἰκὼ Χριστὸς τὴν ἐνθάδε, Μητέρος, ὡς δὲ φίλων *Ος δὲ χορός νοερός περισταδόν ἄλλοθεν ἄλλος, Χεὶρ βροτέη μεγάλα ψεύσατο τούσδε τύπους. Ος πόλον ἐξετάνυσσα καὶ ἀνδρομέην πλάσα μορφήν, Εἰς δόμον ἀνδρομέαις χείρεσιν ἐγγράφομαι. Ταῦτα δ' ὁμοῦ τελέθων, Θεὸς ἄμβροτος, ύστατα θνητές, Πλάττω βουληθείς, πλάττομαι ὡς ἐθέλω. *Ος δίφρῳ πυρόεντι ἐφέψομαι "ι, δς φῶς οἰκῶ, Εἰς δόμον ἔστην χειρὶ χαραττόμενος. Θάμβες μή τις, ἐν ἀγκαλίδεσσι τιθήνης Καὶ τὸ πρὶν φερόμαν, γαστέρα δ' οἶκον ἔχη ". εμβ'. Εἰς τὸν βίον. Τὴν ἀρετὴν χθὲς εἶδον ἐν μέσῃ πόλει, Μελαμφοροῦσαν καὶ κατηφείας όλην Τί δ', ηρόμην, πέπονθας; Η δέ· Νῦν ἔγνως, Τόλμα, φρόνησις, γνῶσις, ἐν ταῖς γωνίαις, Αγνοια δ' ἄρχει καὶ μέθη καὶ δειλία. ρμγ. Εὐχή. *Αναξ, άνασσα, δεσπότας ἐμοὺς λέγω, Τι μέχρι πολλοῦ δοῦλον ἡμελημένον, Εριμμένον με παντελῶς, παρειμένον Φίλων, ἀδελφῶν, συγγενών, βίου, λόγου, Εξω μὲν κόσμου παντὸς ὄντα, πλὴν φθόνου Μόνου κατεντρυφῶντα, καὶ γέλωτά με Προκείμενον βλέποντες, εἰς ὕβριν μόνον το ἀκριβῆς * ἐφέζομαι. * έχον.
Η καὶ πόλον τέθεικε τόνδε τὸν δόμον,
δ' Εργον δὲ χειρὸς ταῦτα μὴ πιστευτέον.
Αλλα.
JOANNIS GEOMETRE
Οὐκ ο ἔργα χειρὸς ταῦτα, μή τις ἐλπίσοι
᾿Αλλ' οὐρανοῦ κάτεισι Χριστὸς σὺν φίλοις
Νικηφόρου νικῶσα νοῦν τε καὶ λόγον.
Πύχει μὲν ἄστροις καὶ φαεινῷ φωσφόρῳ
Πόλος, τὰ πρῶτα τῶν καλῶν φέρει γέρα
Αλλ' ἐν δόμῳ νῦν ὡς μὲν ἄλλον φωσφόρου
Τὸν Χριστὸν αὐτὸν, τοὺς δ' ὑπουργοὺς καὶ φίλους
Κυκλοῦντας αὐτὴν, ἄστρα πάγκαλα βλέπων,
Αὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ δεύτερα ψηφίζεται.
Πόλου μὲν αἰθὴρ, ἄστρα, μήνη, φωσφόρος -
Δόμου δὲ, Σωτήρ, ἄγγελοι, Μήτηρ, φίλοι.
Τις ισότης πρὸς ταῦτα; ποία σύγκρισις;
Τὴν ήτταν εὗρες, οὐρανέ, πλὴν προσκύνει.
"Η τοῦ πόλου κάτεισι Χριστὸς εἰς δόμον,
Η καὶ πόλον τέθεικε τόνδε τὸν δόμον.
Αμφω δὲ μᾶλλον· καὶ κατἦλθε συν φίλοις,
Καὶ τὸν δόμον τέθεικεν οὐρανὸν νέον.
Κάλλεος ἦν ἔρις, οὐρανὸς ἄστρασιν ηύχες νικάν
Αἰθὴρ ἀστράπτων ᾔτες πρὸς τὰ γέρα.
ὡς δὲ δόμος προϋβάλλεται Δεσποτικὴν μόνον αίγλην,
Εσβετο οἷα λύχνος κάλλια ουράνια.
Αστρα μὲν αἰγλήεντα καὶ ἀστέρας ἠδὲ σελήνην,
Οὐρανὶ, καὶ σὺ φέρεις, οἶδα, φαεινότατε.
Ἀλλ' ὅτε τόνδε χορὸν, καὶ χρυσῆν ἄντυγ᾽ ἀθρήσω,
Μικρά, λέγω, φαίνεις, καὶ σὺ καὶ ἡέλιος.
ρμαʹ. Εἰς εἰκόνα ἀκριβῆ το.
Οὐρανοῦ ἐγκατέπαλτο καὶ ἔμπνοον ἔθετο εἰκὼ
Χριστὸς τὴν ἐνθάδε, Μητέρος, ὡς δὲ φίλων
*Ος δὲ χορός νοερός περισταδόν ἄλλοθεν ἄλλος,
Χεὶρ βροτέη μεγάλα ψεύσατο τούσδε τύπους.
Ος πόλον ἐξετάνυσσα καὶ ἀνδρομέην πλάσα μορφήν,
Εἰς δόμον ἀνδρομέαις χείρεσιν ἐγγράφομαι.
Ταῦτα δ' ὁμοῦ τελέθων, Θεὸς ἄμβροτος, ύστατα θνητές,
Πλάττω βουληθείς, πλάττομαι ὡς ἐθέλω.
*Ος δίφρῳ πυρόεντι ἐφέψομαι "ι, δς φῶς οἰκῶ,
Εἰς δόμον ἔστην χειρὶ χαραττόμενος.
Θάμβες μή τις, ἐν ἀγκαλίδεσσι τιθήνης
Καὶ τὸ πρὶν φερόμαν, γαστέρα δ' οἶκον ἔχη ".
εμβ'. Εἰς τὸν βίον.
Τὴν ἀρετὴν χθὲς εἶδον ἐν μέσῃ πόλει,
Μελαμφοροῦσαν καὶ κατηφείας όλην
Τί δ', ηρόμην, πέπονθας; Η δέ· Νῦν ἔγνως,
Τόλμα, φρόνησις, γνῶσις, ἐν ταῖς γωνίαις,
Αγνοια δ' ἄρχει καὶ μέθη καὶ δειλία.
ρμγ. Εὐχή.
*Αναξ, άνασσα, δεσπότας ἐμοὺς λέγω,
Τι μέχρι πολλοῦ δοῦλον ἡμελημένον,
Εριμμένον με παντελῶς, παρειμένον
Φίλων, ἀδελφῶν, συγγενών, βίου, λόγου,
Εξω μὲν κόσμου παντὸς ὄντα, πλὴν φθόνου
Μόνου κατεντρυφῶντα, καὶ γέλωτά με
Προκείμενον βλέποντες, εἰς ὕβριν μόνον
hancce ædem, opus esse manus non credendum contemplor, parum splendes, dico, tu, non minus
est.
Non opera manus sunt ista, ne quis crediderit:
sed e coelo Christus descendit cum amicis in ædes
vincentes Nicephori mentem et sermonem. Splendet
quidem astris et conspicuo sole cœlum, primumque pulchritudinum locum tenet. Sed in ædibus
istis velut alium solem, Christum ipsum, suos
cooperatores et amicos circumdantes eum, ut astra
splendentia cernens, ipsum contra se seeundum locum decernit.
Cali quidem æther, astra, luna, sol; aedium aulem, Salvator, angeli, Mater, amici. Quæ paritas
ad ista? quæ comparatio? Victum es, coelum, attamen adora.
Vel Christus e cœlo in hanc ædem descendit, vel
cœlum ipsum hanc ædem posuit. Utrumque potius:
et descendit cum amicis, et ædem posuit cœlum
novum.
Pulchritudinis erat certamen, cœlum cum astris
vincere volebat, æther fulgurans principatum rogabat. Ubi autem ædes opposuit tantum Domini
splendorem, exstincta sunt, ut lucern, coelestes
pulchritudines.
Astra quidem splendentia, et stellas, et lunam,
column, ti obtines, scio, conspicuum.
Sed cum hunc chorum, et aureum circulum
• Sic. Ipse poeta videtur hos versus immutasse.
quam sol.
141. In effigiem veram.
cœlo descendit, et viventem posuit hic Christus suam effigiem, Matris, ut et amicorum; qui
autem cœtus spirituum alter circumfunditur aliunde
veniens, manus mortalis multum imitata est has
figuras.
Qui cœlum extendi et humanam finxi formam, in
ædibus humanis mɔnibus repræsentor. Hæc autem
simul cum sint, Deus immortalis, postea mortalis,
fingo ut volui, fingor ut volo.
Qui currui iguito insideo, qui lucem habito, in
ædibus steti manu adumbratus. Ne quis stupeat, in
ulais nutricis antea ferebar, et ventrem domum
habebam.
142. In vitam.
Virtutem heri vidi in urbe media obscuratam et
luctu plenam. Quid autem, rogavi, experta es? Illa
vero: Nunc nosti, fortitudo, prudentia, scientia, in
angulis latent; regnat autem ignorantia, ebrietas
et vecordia.
143. Oratio.
Rex, regina, dominos meos dico, quid tanto tempore servum neglectum, lacessitum me undique,
privatum amicis, patribus, parentibus, conversatione, sermone, ab omni mundo exsulem, sed ta8
το ἀκριβῆς cod. * Leg. ἐφέζομαι. * Leg. έχον.
Распознавание текста
Poem CXXXVII - CXLCarmen CXXXVII - CXL
col. 963–964page 79 of 98
PG 106:963Τὸν ἥλιον βλέποντα, καὶ χοῦν καὶ κόνιν, Εχθρῶν με τυγχάνοντα πεφθονημένον, 2; κόπρον ἀπρόσιτον, ἠχρειωμένον, Ον ἱερεὺς παρῆλθεν ἡ καὶ Λευΐτης; Εἰ γὰρ παρῆλθε, νῦν δ' ἐπέτριψε πλέον, Καὶ συμπατήσας καὶ καθυβρίσας όλον Αφῆκε γυμνὸν ἄθλιον μόνον * Εἰ γὰρ παρῆκε καὶ καθύβρισε μόνον, Νῦν δὲ προσεστὼς καὶ γελᾷ μου τὴν τύχην, Σκιρτά, κροτεί, γέγηθε, καγχάζει μέγα. Ἐγὼ δὲ κωφός, έστερημένος, Λόγε, Λόγου, λογισμοῦ, χειλέων καὶ καρδίας Κείμαι τεθνηκώς. Ιλεων ἴδοις, Λόγε Ανοιξον οἷς σὸν, στρέψον ὄμμα στν μόνον, Σὴν καρδίαν, σὸν μὴ παραβλέψῃ βλέπων Κράζων ἀπείπον· Μὴ βραδύνης, Χριστέ μου Μηδ' αὖ, Κόρη, Δέσποινα, Μῆτερ, Παρθένε, Ἐμὴ βασιλίς, ἐλπὶς, ἡ σώτειρά μου. ρμδ'. Εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον ἐν πύλῃ. Πρὸς τῇ πύλῃ γράφω σε τὴν Θεοῦ πύλην, Πρὸς ναὸν αὕτη, πρὸς Θεὸν φέρεις σὺ δέ. ρμε'. Εἰς τὴν λάρνακα τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος. Υδωρ πέτρας πρὶν, νῦν μύρα, πλὴν καὶ μύρων Ἰαμάτων ῥοῦς, τοῦτο θαῦμα θαυμάτων. ρμς'. Εἰς τὴν δέησιν τῆς Θεοτόκου, τοῦ προδρόμου καὶ τοῦ ἁγίου Νικολάου. Κάμφθητι χερσὶ μητέρος, θύτου, φίλου, Δἷς Αγκαλίσθης, αἷς ἐβαπτίσθης, Λόγε, Ὑφ᾽ ὧν ἐτύθης θύμα καινὸν πολλάκις. Αρμζ'. Εἰς τὴν διὰ κινναβάρεως βασιλικὴν ὑπο γραφήν. Οἷον τὸ χρῶμα καὶ λόγοι τοῦ δεσπότου 1 Ῥήματα ταῦτ᾽ ἀληθέα, τούνεκα χρώματα τοία. ρμη'. Εἰς ἑαυτόν. Οὐρανίων, ἐπιγείων ἵστορα, τίς, λέγε, θῆκεν Οκτωκαιδεκέτην εἰσέτι σ', Ἰωάννη; Θηκέ με παμβασίλεια, καὶ ἠνορέην ἐπὶ τούτοις Δῶκεν αριπρεπέα, ῥήγνυτο μώμος ἅπας. ρμθ'. Περὶ Θεοῦ. Κάλλιστον ὄντων κόσμος, ἀρχαῖον χρόνος, Τόπος μέγιστον, νοῦς τάχιστον, φως, χάρις. Θεὸς δὲ πάντα ταῦτα καὶ πάντων άνω ρν. Εἰς τινας νυκτὸς ἁλοῶντας ὡς ἀπὸ τῆς σελήνης. Αρματος ἡμετέρου τίς ἔδησεν ἐλάστορας ἄλλους, Δῖνον ἀειστροφέα πάντοσ᾽ ἐλαυνομένους; Ηλιε, τεθρίπποις νεμεσίσῃς μηκέτι μούνοις Οἴδ' ἐπιτολμῶσιν ἀμετέροις τε δίφροις. ρνα'. Εἰς τὴν βαπτισιν. Καὶ φρένα καὶ παλάμην τρομερὴν καὶ ἅψεα πάντα Δέρκεο σοῦ θεράποντος. Απόστιχε, πως σε καθήρω; Πῦρ ἀπνεὶς τελέθεις, ποταμὸς παλίνορσος ἀπέστη. Απτεο σοῦ βασιλῆος· νῦν ἐπέοικε πάντα Μορφῆς ἀνδρομέης τελέθειν, καὶ ὕστατα ἔμπαλιν [αὐτὸς, Αίμασιν αὐτοχύτοις παλάμαισιν ἐμαῖς σε καθήρω. Χάζεδ μοι, βασιλεῦ, καὶ ἄπνοα πέφρικε ῥεῖθρα
Τὸν ἥλιον βλέποντα, καὶ χοῦν καὶ κόνιν,
Εχθρῶν με τυγχάνοντα πεφθονημένον,
2; κόπρον ἀπρόσιτον, ἠχρειωμένον,
Ον ἱερεὺς παρῆλθεν ἡ καὶ Λευΐτης;
Εἰ γὰρ παρῆλθε, νῦν δ' ἐπέτριψε πλέον,
Καὶ συμπατήσας καὶ καθυβρίσας όλον
Αφῆκε γυμνὸν ἄθλιον μόνον·
* Εἰ γὰρ παρῆκε καὶ καθύβρισε μόνον,
Νῦν δὲ προσεστὼς καὶ γελᾷ μου τὴν τύχην,
Σκιρτά, κροτεί, γέγηθε, καγχάζει μέγα.
Ἐγὼ δὲ κωφός, έστερημένος, Λόγε,
Λόγου, λογισμοῦ, χειλέων καὶ καρδίας
Κείμαι τεθνηκώς. Ιλεων ἴδοις, Λόγε·
Ανοιξον οἷς σὸν, στρέψον ὄμμα στν μόνον,
Σὴν καρδίαν, σὸν μὴ παραβλέψῃ βλέπων·
Κράζων ἀπείπον· Μὴ βραδύνης, Χριστέ μου·
Μηδ' αὖ, Κόρη, Δέσποινα, Μῆτερ, Παρθένε,
Ἐμὴ βασιλίς, ἐλπὶς, ἡ σώτειρά μου.
ρμδ'. Εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόκον ἐν πύλῃ.
Πρὸς τῇ πύλῃ γράφω σε τὴν Θεοῦ πύλην,
Πρὸς ναὸν αὕτη, πρὸς Θεὸν φέρεις σὺ δέ.
ρμε'. Εἰς τὴν λάρνακα τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος.
Υδωρ πέτρας πρὶν, νῦν μύρα, πλὴν καὶ μύρων
Ἰαμάτων ῥοῦς, τοῦτο θαῦμα θαυμάτων.
ρμς'. Εἰς τὴν δέησιν τῆς Θεοτόκου, τοῦ Προδρό
μου καὶ τοῦ ἁγίου Νικολάου.
Κάμφθητι χερσὶ μητέρος, θύτου, φίλου,
Δἷς Αγκαλίσθης, αἷς ἐβαπτίσθης, Λόγε,
Ὑφ᾽ ὧν ἐτύθης θύμα καινὸν πολλάκις.
Αρμζ'. Εἰς τὴν διὰ κινναβάρεως βασιλικὴν ὑπογραφήν.
men invidiæ solius ludibrio et risui me propositum cernunt ad dedecus tantum sole fruentem,
et terra et pulvere, inimicis exosum, ut sordes
evitatum, rejectum, quem sacerdos aut Levita præterivit? Si enim præterivit, nunc magis impetiit, et
conculcans et convitiis onerans totum reliquit. nudum, miserum, solum: si enim reliquit et conviciis tantum impetiit, nunc accedens ridet meam
sortem, salit, plaudit, gaudet, ridet multum, ego
autem mutus, Verbum, verbo destitutus, ratione,
labiis et corde, jaceo mortuus. Miserans aspice,
Verbum. Aperi aurem tuam, converte tantum oculum tuum, cor tuum, ne tuum aspiciens despexeris. Clamans dixi: Ne tardes, Christe mi; ne lar
des tu quoque, Virgo, Domina, Mater, Regina mea,
spes et salus mea.
144. In sanctissimam Virginem in poria.
Ad portam confero te Dei portam, ad templum
illa, tu ad Deum ducis.
145. In urnam sancti Panteleemonis.
Aqua e rupe olim, nunc unguentum, imo unguenta
remedia fluunt; hoc miraculorum miraculum.
146. In orationem Deiparæ, Præcursoris et S. Nicolai.
Flectaris manibus matris, sacrificatoris, amici,
quæ te complexa sunt, quæ te baptizaverunt, Verbum, quæ te sæpius victimam novam immolaverunt.
Οἷον τὸ χρῶμα καὶ λόγοι τοῦ δεσπότου 1
Ῥήματα ταῦτ᾽ ἀληθέα, τούνεκα χρώματα τοία.
ρμη'. Εἰς ἑαυτόν.
Οὐρανίων, ἐπιγείων ἵστορα, τίς, λέγε, θῆκεν
Οκτωκαιδεκέτην εἰσέτι σ', Ἰωάννη;
Θηκέ με παμβασίλεια, καὶ ἠνορέην ἐπὶ τούτοις
Δῶκεν αριπρεπέα, ῥήγνυτο μώμος ἅπας.
ρμθ'. Περὶ Θεοῦ.
Κάλλιστον ὄντων κόσμος, ἀρχαῖον χρόνος,
Τόπος μέγιστον, νοῦς τάχιστον, φως, χάρις.
Θεὸς δὲ πάντα ταῦτα καὶ πάντων άνω
ρν. Εἰς τινας νυκτὸς ἁλοῶντας ὡς ἀπὸ τῆς
σελήνης.
Αρματος ἡμετέρου τίς ἔδησεν ἐλάστορας ἄλλους,
Δῖνον ἀειστροφέα πάντοσ᾽ ἐλαυνομένους;
Ηλιε, τεθρίπποις νεμεσίσῃς μηκέτι μούνοις
Οἴδ' ἐπιτολμῶσιν ἀμετέροις τε δίφροις.
ρνα'. Εἰς τὴν βαπτισιν.
Καὶ φρένα καὶ παλάμην τρομερὴν καὶ ἅψεα πάντα
Δέρκεο σοῦ θεράποντος. Απόστιχε, πως σε καθήρω;
Πῦρ ἀπνεὶς τελέθεις, ποταμὸς παλίνορσος ἀπέστη.
Απτεο σοῦ βασιλῆος· νῦν ἐπέοικε πάντα
Μορφῆς ἀνδρομέης τελέθειν, καὶ ὕστατα ἔμπαλιν
[αὐτὸς,
Αίμασιν αὐτοχύτοις παλάμαισιν ἐμαῖς σε καθήρω.
Χάζεδ μοι, βασιλεῦ, καὶ ἄπνοα πέφρικε ῥεῖθρα·
147. In imperatoris suscriptionem e cinabro.
Qualis color talia domini verba; verba hæc vera,
ideo colores etiam veri.
148. In seipsum.
Coelestium et terrestrium peritum, quis, dir,
statuit te octo et decem annos circiter natum, Joannes?
Statuit me universorum regina, et fortitudinem
addidit eximiam, abeat omnis irrisio.
149. De Deo.
Pulcherrimum entium mundus, antiquissimum
tempus, maximum locus, velocissimum meus, lumen, gratia. Deus autem omnia hæc et omnibus niajor.
150. In nocturnos vagabundos velut a luna actos.
Currum in nostrum quis collocavit alios auri -
gas, circuitum semper gyrantem quacunque dirigentes?
Sol, quatuor equis tantum habere ne indigneris;
illi nostris bigis jam insultaverunt.
'
151. In baptismami.
Et mentem et manum trementem et omnes
sensus aspice tui famuli. Abi, quomodo te mundabo?
Ignis exstinctus est, amnis retrogrediens récessit.
Tuum regem tanges, nunc videntur omnia humanam formam recuperare, et tandem iterum idem es,
sanguine sponte fluenti manibus meis te mundabo. Reredis a me, rex, et inanima fluenta
Распознавание текста
Poem CXLIV - CXLVICarmen CXLIV - CXLVI
col. 965–966page 80 of 98
Carmen CXLI - CXLIII
PG 106:965Αφομαι καὶ οὐρανίων ἀγνοτέρης κορυφής. Χάζει σοῦ βασιλῆος, καὶ σθένος ύστατα δείξω. Νῦν δὲ ὅλην εφετμὴν ἀνδρομέην τελέθω. ρνβ'. Εἰς τὸν Μαίανδρον ποταμόν. Τὸ τῆς δίκης πῦρ ὧδε, μηδὲν διστάσης, Ο Κωκυτὸς Μέανδρος· ἀλλ' ἀπεσφάλην, Οὐαὶ γὰρ ἀνδρῶν ἐστιν, αίανδρον λέγω. Εἰ τυγχάνει γῆς χώρας ἐξῃρημένος, Όπου γέεννα καὶ τόποι κατακρίτων, Ἐκεῖνος οὗτος· ἀλλὰ Πυριφλεγέθων Ζητεῖ τίς οὗτος, οὗτος ἐγγύθεν ῥέων Ο καυστικός Καύστρος· ὃς δ' αἰασμάτων Ανδρῶν ὅλος πέφυκεν, αίανδρον λέγω. Κωκυτὸς ἄλλος τῶν πίνων επάξιος. ρνγ'. Εξομολόγησις. Οίμοι! καὶ πάλιν ήλιτον, ὦ Μέδον, ήλιτον οἷα Καὶ λῃστοῦ μείζω καὶ Μανασσή κλείω. Χείρω Δαυΐδου, καὶ σώφρονος ὕστατα πόρνης, Οὐδείς μου στέφανον λήψεται ἀφροσύνης. Ούρεα καὶ ποταμοὶ καὶ δένδρεα, όρνεα, πέτραι, Ουρανέ, καὶ ἄστρα, κλαύσατ᾽ Ἰωάννην. Αιθήρ, αήρ, ἠδὲ θάλαττα καὶ ἤλιε, μήνη, *Απνοα καὶ ζῶα, κλαύσατ᾽ Ἰωάννην. Αγγελοι αἰγλήεντες, ἀειδέες, άλλα τα φώτα Οὐρανίης στρατιής, κλαύσατ᾽ Ἰωάννην. Η Ούνεκεν ἐξαπάφητο, και ήλιτε δσσα τις άλλες Οὐδέ τις, εἶτ' εθέμην συνθήκας, εὖτ' ἐτελέσθην Ρήμασιν οιοκίων ", μυστιπόλων θυσίαις. Εἶτ᾽ ἐδάην μυστήρια φρικτά Θεοῦ καὶ ἄντην Ἕδρακον, οὐκ ἀπάτης φάσματα δαιμονίων, Μητρὸς ἀπειρογάμου πολυφροσύνας πολυχάρτους, Ελπίδας ἡμερίους, ἐλπίδας ἀθανάτους. Ευτέ με πολλῶν πολλοῖς δάκρυσί τε στοναχαί, τε Εξεκάθηρε παθῶν, εὖτ' ἐφάγη * τι μικρόν Εἰκὼν ἀθανάτη θεοείκελος, ὥσπερ ἔσοπτρον Αρτι καθαιρόμενον ἀργαλέου παχεος Ἥριπον ὡς ὅτε τις δρύς, ήριπον, ἢ ἀχερως Πνεύμασιν ἀργαλέοις, ἔργμασιν οὐχ ὁσίοις. Οὐ μὲν πάμπαν ἐπὶ χθόνα κέκλιμαι, οὐδέ τι ρίζας Εξέταμε πάσας ἀντιπάλοιο σάλος. Εμπης δ' ἐκλίνθην, καὶ ένευσα μικρόν τι πρὸς εἶδος, Αμφοτέρως κραδίη συχνὰ κραδαινομένη. Πολλά πάθον καὶ ἄεθλα παλαισμοσύνης αλεγεινής, Οπποτέρῳ δώσεις, αθλοθέτα, τρομέων Η χοὶ τῷδε καὶ εἰκόνι πείρατα θείης, [νίκης] Η σχολιῷ Βελίαρ ψῆφον ἀρειοτέρην. Εἰ μὴ τὴν ὑπερέσχες, ὑπέρτατε, χεῖρα κραταιήν, Αμπλακίης πτέρναν έφθασα θυμολέτιν. Αλλ᾽ ἦλθες καὶ ἔσωσας ἀπ᾿ ἀργαλέων μελεδωνών, Βορβόρου ἐξερύσας, πρήξιος ἐξ ἀτόπου Οὐρανόθεν δ᾽ ἄρ᾽ ὑπεῤῥάγῃ ἐκ σέο άσπετος αιθήρ, ἐφάνη.
JOANNIS GEOMETRE
Αφομαι καὶ οὐρανίων ἀγνοτέρης κορυφής.
Χάζει σοῦ βασιλῆος, καὶ σθένος ύστατα δείξω.
Νῦν δὲ ὅλην εφετμὴν ἀνδρομέην τελέθω.
ρνβ'. Εἰς τὸν Μαίανδρον ποταμόν.
Τὸ τῆς δίκης πῦρ ὧδε, μηδὲν διστάσης,
Ο Κωκυτὸς Μέανδρος· ἀλλ' ἀπεσφάλην,
Οὐαὶ γὰρ ἀνδρῶν ἐστιν, αίανδρον λέγω.
Εἰ τυγχάνει γῆς χώρας ἐξῃρημένος,
Όπου γέεννα καὶ τόποι κατακρίτων,
Ἐκεῖνος οὗτος· ἀλλὰ Πυριφλεγέθων
Ζητεῖ τίς οὗτος, οὗτος ἐγγύθεν ῥέων
Ο καυστικός Καύστρος· ὃς δ' αἰασμάτων
Ανδρῶν ὅλος πέφυκεν, αίανδρον λέγω.
Κωκυτὸς ἄλλος τῶν πίνων επάξιος.
ρνγ'. Εξομολόγησις.
Οίμοι! καὶ πάλιν ήλιτον, ὦ Μέδον, ήλιτον οἷα
Καὶ λῃστοῦ μείζω καὶ Μανασσή κλείω.
Χείρω Δαυΐδου, καὶ σώφρονος ὕστατα πόρνης,
Οὐδείς μου στέφανον λήψεται ἀφροσύνης.
Ούρεα καὶ ποταμοὶ καὶ δένδρεα, όρνεα, πέτραι,
Ουρανέ, καὶ ἄστρα, κλαύσατ᾽ Ἰωάννην.
Αιθήρ, αήρ, ἠδὲ θάλαττα καὶ ἤλιε, μήνη,
*Απνοα καὶ ζῶα, κλαύσατ᾽ Ἰωάννην.
Αγγελοι αἰγλήεντες, ἀειδέες, άλλα τα φώτα
Οὐρανίης στρατιής, κλαύσατ᾽ Ἰωάννην.
Η Ούνεκεν ἐξαπάφητο, και ήλιτε δσσα τις άλλες
Οὐδέ τις, εἶτ' εθέμην συνθήκας, εὖτ' ἐτελέσθην
Ρήμασιν οιοκίων ", μυστιπόλων θυσίαις.
Εἶτ᾽ ἐδάην μυστήρια φρικτά Θεοῦ καὶ ἄντην
Ἕδρακον, οὐκ ἀπάτης φάσματα δαιμονίων,
Μητρὸς ἀπειρογάμου πολυφροσύνας πολυχάρτους,
Ελπίδας ἡμερίους, ἐλπίδας ἀθανάτους.
Ευτέ με πολλῶν πολλοῖς δάκρυσί τε στοναχαί, τε
Εξεκάθηρε παθῶν, εὖτ' ἐφάγη * τι μικρόν
Εἰκὼν ἀθανάτη θεοείκελος, ὥσπερ ἔσοπτρον
Αρτι καθαιρόμενον ἀργαλέου παχεος·
Ἥριπον ὡς ὅτε τις δρύς, ήριπον, ἢ ἀχερως·
Πνεύμασιν ἀργαλέοις, ἔργμασιν οὐχ ὁσίοις.
Οὐ μὲν πάμπαν ἐπὶ χθόνα κέκλιμαι, οὐδέ τι ρίζας
Εξέταμε πάσας ἀντιπάλοιο σάλος.
Εμπης δ' ἐκλίνθην, καὶ ένευσα μικρόν τι πρὸς εἶδος,
Αμφοτέρως κραδίη συχνὰ κραδαινομένη.
Πολλά πάθον καὶ ἄεθλα παλαισμοσύνης αλεγεινής,
Οπποτέρῳ δώσεις, αθλοθέτα, τρομέων
Η χοὶ τῷδε καὶ εἰκόνι πείρατα θείης, [νίκης]
Η σχολιῷ Βελίαρ ψῆφον ἀρειοτέρην.
Εἰ μὴ τὴν ὑπερέσχες, ὑπέρτατε, χεῖρα κραταιήν,
Αμπλακίης πτέρναν έφθασα θυμολέτιν.
Αλλ᾽ ἦλθες καὶ ἔσωσας ἀπ᾿ ἀργαλέων μελεδωνών,
Βορβόρου ἐξερύσας, πρήξιος ἐξ ἀτόπου
Οὐρανόθεν δ᾽ ἄρ᾽ ὑπεῤῥάγῃ ἐκ σέο άσπετος αιθήρ,
ficiis mystarum;
trepidaverunt, tangam cœlorum puriorem regi- quando initiatus eram verbis solitariorum, sactiDam. - Recedis a tuo rege, et tandem robur
ostendam; nunc autem totus humanam vicem
impleo.
152. In Mæandrum flumen.
Hic vltionis ignis, ne dubites. Cocylus est Meandor. Sed decipiebar, funestus est hominibus, &andrum dico.
Si exsistit locus a terra separatus, ubi gebenna
et loca sunt suppliciorum, iste talis est. Sed Pyriphlegethon exquire quis sit, ille juxta fluens est
Caystrus ardens; qui autem hominum gemitibus plenus est, æandrum dico, Cocytus est alter cruciatibus aptus.
153. Exomologssis.
Heu mihi, rursus peccavi, o rex, peccavi majora
quam latro et plura quam Manasses.
Pejora quam David, et viliora quam prudens
meretrix, nullus mihi coronam dementia tollet.
Montes et flumina, arbores, volucres, rupes, cœlum et astra, flete Joannem.
Æther, aer, mare et sol, luna, inanima et viventia, flete Joannem.
Angeli coruscantes, invisibiles, luminaque alia
cœlestis exercitus, flete Joannem;
Quia erravit et peccavit quantum quivis alius.
Neque alius tantum quando pactiones inibam,
** Leg. olo6!wv. * Fors. leg. ἐφάνη.
Quando edoctus eram mysteria tremenda Dei,
et coram cernebam non oracula fraudis dæmoMatris innupta gaudia multa, lætitiam magnam,
spes unius diei, spes immortales;
Quando me multis lacrymis et gemitibus a mallis
passionibus mundavit, quando apparuit pauhlum.
Emgies immortalis Deo similis, ut speculum mor
mundatum a molesta sorde;
Quando cadebam ut arbor quædam, ut alta populus ventis infestis, conatibus non sanctis;
Non quidem omnino ad terram inclinatus sum,
neque radices omnes fregit adversarii agitatio.
Omnino inclinatus sum, et paululum ad solum
conversus, utrimque eor sæpe agitabatur.
Multa passus sum, et labores luctæ difficilis, atri
mercedem des certaminis judex, metuo:
An arenæ isti et imagini divinæ præmia (vicloriæ) an astuto Belial præstantius suffragium?
Si non extendis, Altissime, tuam validam manum, culpæ calcem expertus sum funeslam
animg.
Sed venisti et salvasti a molestis curis, e cœmo
éducens actionum injucundo.
Cœlitus apertus est ex te infinitus æther, e media nocte mentis feliciter natæ.
Распознавание текста
Poem CLII - CLIIICarmen CLII - CLIII
col. 967–968page 81 of 98
Carmen CXLVII - CLI
PG 106:967Εκ μεσάτης νυκτὸς ἡδυμόροιο νέου. 'Αλλ', ένα παμμέδεον, πανίλας, πάντα σὸν οἶκτον Εἰς μὲ κένον γλυκεροῦ στήθος. Οίδα τίς εἰ. Ρεύμασι τῶν χαρίτων και λύματα πάντα καθαίρεις, Καὶ φάος ἐνδιδύεις ήελίοιο πλέον. Σὴν δόξαν λαλέειν ἐμὰ χείλεα οὔποτε παύσει, Οὐδὲ λίθος κρύψει ταῦτα χαρασσόμενα Καὶ γενεαῖς αἶνον μετέπειτα νέον καταλείψω, Σῶν μέγεθος σπλάγχνων σῆς τ' ἀγανοφροσύνης. Οὐρανίων στρατιῶν ἐρικυδέα τάγματα πάντα, Πάντες ἀεθλοφόροι χέρτερον ἐμῆς κραδίης Ἀχράντου τοκετοῖο Θεοῦ μεγάλου ὑποφῆται, Δεσποτικῶν ὀπαδῶν δωδεκὰς εὐρυβόων Μυστιπόλων χορός, ἱερέων πολυήρατα φύλα, Οιοδίων τε γένος, ἀντιπάλων κακίης Οὓς περί κῆρι φίλησα, καὶ ἔνδον ἔκρυψα ψυχῆς, Νῦν μου λισσομένου, νῦν αἴοιτε ταχύ. Λίσσομ' ὑπὲρ Τριάδος, καὶ λίσσομαι ὑμέας αύτις, Αίσσομ' ὑπὲρ πάσης ἐλπίδος ημετέρης. Πικρὸν ἀναστενάω, τετριμμένα γούνατα κάμπτω, Δάκρυα θερμὰ χέω, σπένδων καὶ κραδίην. Ναί, πάρστητε βοηθόοι, ἀσπὶς ἐμὴ, κράτος, ἐλπὶς, Δεσπότιν ἡμετέρην εὐμενέτιν τελέσαι, Μητέρα Παρθένον, οἰοτόκειαν, παμβασίλειαν, Νύμφην ἀζυγέα, αγνοτάτην ζυγίην. Λίσσομ' ὑπὲρ Τριάδος, καὶ λίσσομαι ὑμέας αὑτις Ηνίοχον ζώων 10 εὔστοφον ἡμετέρης, Ψηφοθέτιν βίου πολυπαίγμονος, όλκάδα πάσας Ελπίδας ἀγομένην, οὐρανίων, χθονίων. Ναὶ λίσσοισθε, καὶ ἀργαλέων μελεδωνῶν Καὶ παθέων σκεδάσαι οἶδμ᾽ ἐπανιστάμενον Τοῦδε βίου στροφάλιγγας, ἀεικελίοισιν ἐπ' ἔργοις, Φόρτον ἐμῶν ὕβρεων σώματος αργαλέων. Ωλετο μέν μοι και φάος, ώλετο καὶ μένος ἐσθλόν Ωλετο δ' ἡλικίη θάρσος ἐμῆς κραδίης. Δεξιὸν ώλετο κάρτος, ἀπέτραγε νεῦρα σίδηρος, Σιαγόνας, κεφαλήν· πάντα λάβε πόλεμος, Οὐδέ τί μοι περίκειται, οὐ χάριν, οὐ λόγον εὗρον. Κοίρανος, οὐ δυνατὸς ᾔνεσεν, οὐδὲ πόλις, ῶν ὕπερ ἐξεκένουν ὕδωρ ἅτε πολλάκις αἷμα ᾿Αλλὰ, Τριάς, μὲ σάου, Δεσπότις ἡμετέρη. Τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι ἀχνύμενός περ, Οσσον ὀνειδείων ἐχθροτάτων ἐπέων. Ποῦ Θεός ἐστι σός; εἶπέ τις· ἔστραφεν ὄψις, αλιτρέ. Αλλος δ' ἀφροσύνην εἶπέ καὶ οὐ κακίην, Εὐκραδίαν δ' αὖ θέρισεν ἐμὴν, μανίην ονομάσας, Οσας δ' ἀφρόνως ἑτάγη, φησὶν, ἐν ὁπλομάχοις. Πᾶς δ' ἐπικερτομέει, καὶ ἔτραπεν εἰς ὕβριν αἶνος Καὶ φθόνος οὐ δοκέει, (ὦ πάθος!) ἀλλ' ἔλεος. Αλλος ἐπεσβολίῃσι βάλε θρασυκάρδιον ἄνδρα, Νείκεσι δ' αἰχμητὴν πάντα καὶ ἐθνολέτην, Αλλος ἐδογμάτισε σοφίην ἀνάεθλον, δειλήν το ζωῆς. κηρύσσειν Απτόλεμον τελέθειν εἶπε δέον σοφίην. Βουλάς τ' ἐξάρχειν ἀγαθὰς, πόλεμόν τε κορύσσειν 10, Οὐ δυνατὸν τελέθειν ἄνδρας αριπρεπέας. Ηνορέην σοφίης δ' ἀπέκερσε, καὶ ἄφρονι μούνῃ
Εκ μεσάτης νυκτὸς ἡδυμόροιο νέου.
'Αλλ', ένα παμμέδεον, πανίλας, πάντα σὸν οἶκτον
Εἰς μὲ κένον γλυκεροῦ στήθος. Οίδα τίς εἰ.
Ρεύμασι τῶν χαρίτων και λύματα πάντα καθαίρεις,
Καὶ φάος ἐνδιδύεις ήελίοιο πλέον.
Σὴν δόξαν λαλέειν ἐμὰ χείλεα οὔποτε παύσει,
Οὐδὲ λίθος κρύψει ταῦτα χαρασσόμενα·
Καὶ γενεαῖς αἶνον μετέπειτα νέον καταλείψω,
Σῶν μέγεθος σπλάγχνων σῆς τ' ἀγανοφροσύνης.
Οὐρανίων στρατιῶν ἐρικυδέα τάγματα πάντα,
Πάντες ἀεθλοφόροι χέρτερον ἐμῆς κραδίης·
Ἀχράντου τοκετοῖο Θεοῦ μεγάλου ὑποφῆται,
Δεσποτικῶν ὀπαδῶν δωδεκὰς εὐρυβόων·
Μυστιπόλων χορός, ἱερέων πολυήρατα φύλα,
Οιοδίων τε γένος, ἀντιπάλων κακίης·
Οὓς περί κῆρι φίλησα, καὶ ἔνδον ἔκρυψα ψυχῆς,
Νῦν μου λισσομένου, νῦν αἴοιτε ταχύ.
Λίσσομ' ὑπὲρ Τριάδος, καὶ λίσσομαι ὑμέας αύτις,
Αίσσομ' ὑπὲρ πάσης ἐλπίδος ημετέρης.
Πικρὸν ἀναστενάω, τετριμμένα γούνατα κάμπτω,
Δάκρυα θερμὰ χέω, σπένδων καὶ κραδίην.
Ναί, πάρστητε βοηθόοι, ἀσπὶς ἐμὴ, κράτος, ἐλπὶς,
Δεσπότιν ἡμετέρην εὐμενέτιν τελέσαι,
Μητέρα Παρθένον, οἰοτόκειαν, παμβασίλειαν,
Νύμφην ἀζυγέα, αγνοτάτην ζυγίην.
Λίσσομ' ὑπὲρ Τριάδος, καὶ λίσσομαι ὑμέας αὑτις
Ηνίοχον ζώων 10 εὔστοφον ἡμετέρης,
Ψηφοθέτιν βίου πολυπαίγμονος, όλκάδα πάσας
Ελπίδας ἀγομένην, οὐρανίων, χθονίων.
Ναὶ λίσσοισθε, καὶ ἀργαλέων μελεδωνῶν
Καὶ παθέων σκεδάσαι οἶδμ᾽ ἐπανιστάμενον·
Τοῦδε βίου στροφάλιγγας, ἀεικελίοισιν ἐπ' ἔργοις,
Φόρτον ἐμῶν ὕβρεων σώματος αργαλέων.
Ωλετο μέν μοι και φάος, ώλετο καὶ μένος ἐσθλόν·
Ωλετο δ' ἡλικίη θάρσος ἐμῆς κραδίης.
Δεξιὸν ώλετο κάρτος, ἀπέτραγε νεῦρα σίδηρος,
Σιαγόνας, κεφαλήν· πάντα λάβε πόλεμος,
Οὐδέ τί μοι περίκειται, οὐ χάριν, οὐ λόγον εὗρον.
Κοίρανος, οὐ δυνατὸς ᾔνεσεν, οὐδὲ πόλις,
ῶν ὕπερ ἐξεκένουν ὕδωρ ἅτε πολλάκις αἷμα·
᾿Αλλὰ, Τριάς, μὲ σάου, Δεσπότις ἡμετέρη.
Τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι ἀχνύμενός περ,
Οσσον ὀνειδείων ἐχθροτάτων ἐπέων.
Ποῦ Θεός ἐστι σός; εἶπέ τις· ἔστραφεν ὄψις, αλιτρέ.
Αλλος δ' ἀφροσύνην εἶπέ καὶ οὐ κακίην,
Εὐκραδίαν δ' αὖ θέρισεν ἐμὴν, μανίην ονομάσας,
Οσας δ' ἀφρόνως ἑτάγη, φησὶν, ἐν ὁπλομάχοις.
Πᾶς δ' ἐπικερτομέει, καὶ ἔτραπεν εἰς ὕβριν αἶνος·
Καὶ φθόνος οὐ δοκέει, (ὦ πάθος!) ἀλλ' ἔλεος.
Αλλος ἐπεσβολίῃσι βάλε θρασυκάρδιον ἄνδρα,
Νείκεσι δ' αἰχμητὴν πάντα καὶ ἐθνολέτην,
Αλλος ἐδογμάτισε σοφίην ἀνάεθλον, δειλήν
Sed memento, Deus misericors, omnem tuum
planctum in me vanum tui dulcis cordis. Scio quis sis.
Fluentis tuarum graţiarum maculas omnes mundas, et lumine vestis sole splendidiore.
Tuam gloriam loqui mea labia nunquam desinent, neque lapis abscondet hæc inscripta:
Et generationibus hymnum deinde novum rélinquam; tuarum misericordiarum magnitudinem et
Luæ clementis.
Coelestium exercituum gloriosi omnes ordines,
omnes athletæ meum superantes animum:
Immaculati partus Dei magni præcones, Domini
sociorum duodecas magnum clamans;
Sacerdotum cœlus, sacrorum virorunı venerandæ
tribus, solitariorum gens, nequitiæ adversariorum
quos corde amplexus sum, et intra mentem condidi, nunc me obsecrantem, nunc exaudite cito.
Obsecro per Trinitatem, obsecro vos iterum, obsecro per meam omnem spem.
Amare lugeo, perfracta genua Decto, fletus ardentes fundo, corde quoque
stillantes.
Agite, adeste auxiliatores, clypeus meus, robur.
spes, reginam nostram propitiam efficere.
Matrem virginem, uni-param, reginam, sponsam
sine conjugio, conjugem purissimam.
Obsecro per Trinitatem, et obsecro vos iterum,
solertem vitæ nostræ aurigam.
Ducem vitæ multum agitatæ, navem omnes spes
ferentem cœlestium et terrestrium:
το Leg. vid. ζωῆς. κηρύσσειν cod.
PATROL. GR. CL.
Απτόλεμον τελέθειν εἶπε δέον σοφίην.
Βουλάς τ' ἐξάρχειν ἀγαθὰς, πόλεμόν τε κορύσσειν 10,
Οὐ δυνατὸν τελέθειν ἄνδρας αριπρεπέας.
Ηνορέην σοφίης δ' ἀπέκερσε, καὶ ἄφρονι μούνῃ
Precibus moveamini, et molestarum curarum et
passionum sedetis fluctus insurgentes.
Hujus vitæ turbines, in turpibus operibus, et
onus contumeliarum mei corporis molestarum.
Periit quidem mibi lumen, periit quoque egregia
virtus; periit vigor, et firmitas cordis mei.
Dextr.e periit robur, vulneravit ferrum nervos,
genas, caput, omnia tulit belum;
Nihil mihi superest, non gratiam, non verba babeo; princeps, nec potens, neque urbs me laudavit.
Pro quibus effudi ut aquam sæpius sanguinem;
sed, o Trinitas, salva me, regina nostra.
Ab omnibus non tantum patior et doleo quantum
ab injuriis sermonum infensissimorum.
Ubi est Deus tuus? dicit quidam, oculos avertit,
sceleste; alius autem expiationem dicit et non nequitiam;
Fortitudinem meam e contra exprobrat, demientiam vocans, quanti imprudenter, dicit, æstimatus
sum inter milites.
Omnes irrident, et in contumeliam laus vertitur;
et invidia non habetur, proh dolor! sed miseratio.
Alius verborum jaculis impetit virum corde firmum, conviciisque bellatorem omnem et gentium
vastatorem.
Alius docet sapientiam imbellem, vecordem esse;
bello ineptam esse oportet, dicit, sapientiam.
Consiliis nobilibus præesse, bellumque disponera
impossibile dicit esse viris egregiis.
Распознавание текста
col. 969–970page 82 of 98
PG 106:969Αγνοίη δῶκε κῦδος ἅπαν ἀέθλων. Ααυΐδην δ' ἀθέρισε προήγορον οὐρανοφοίτην, Πατρόθεον σοφίης πρῶτα καὶ εὐκραδίης. Μωσέα τὸν μέγαν οὐ λάβεν εἰς τύπον ἄρκιον οὐδεὶς, 'Ηγεμόνα στρατιῆς, ἡγεμόνα σοφίης. Τεσσαράκοντα έτη μόχθησε, καὶ ὕστερον οὕτως Ηνία λάβε λαοῦ καὶ ἄγεν εὐσυνέτως. Εσθλὸς ἔγν Θεόδωρος, ἀεθλοφόρων ὄχ᾽ ἄριστος, Ρητορικῇ δ' ἐκράτει καὶ πολέμῳ κρατέων. Θετταλίης πρόμος αἰχμητής Δημήτριος ἄλλος ᾿Αλλὰ μέγας Τριάδος σύμμαχος ἐκ στομάτων. Τῆς θύραθεν σοφίης πολυΐδμονας ἄνδρας λάσω, Ρήτορά θ᾽ ἡρώων δῆμον αριπρεπέα. Αμφότερον σοφίης ἐπιίστορα πάντα καὶ ἁπάσης Καὶ κρατερῶν πολέμων τ' ἔργα διδασκομένων ". Ἀλλ᾿ ἐμοὶ ἔμπαλιν ταῦτα διαμπερές αἶσχος ἀνάπτει, Καὶ κραταιῆς Ῥώμης πάτρια θεσμὰ λύω. ᾿Αλλὰ δίκαζε, δίκαζε, φίλη Τριάς· ἦν δ᾽ ἀδικοῦντα Καὶ σὺ λάβῃς, πρόσθες ἐλπίδα μακροτάτην. Ἐκ γενετῆς νεόκλαυστος ἀεὶ βάλον ὄμματα πρὸς σέ, Οὐδὲ κόρας κλίνθην ἰσχὺν ἐπ' ἀλλοτρίην Σὴν γενέτιν βοόωσαν ἐπ' ήματι ἦμαρ ἑκάστῳ Αίσχεα πόλλ' ἀπ' ἐμοῦ μακροτάτῳ βαλέειν. Πρόσθες ἀμετρήτου πελάγους τὸν ἔμφυτον οἶκτον, ὺν πᾶσι προχέεις οἶκτον ἀπειρέσιον. Δεινὰ πέπονθα τύνιν, μόνος Έλαος, ἵλαος εἴης, Αντίπαλος τόσσων μοῦνος ἔφυς παθέων. Ορφανίην ἐλέαιρε, καὶ ὅτι με ούποτε οὐδεὶς * σοί. Μειλιχίοισι λόγοις ἔτραπεν ἐξ ἀνίης Οι τοκέων με κατῴκτισεν· ὦ τάλας, ἐς τόσον ἦλθον Σπλάγχνον, ἀπηλεγέως δ' αῖον ἐκ φιλίων. Συγγενέες δ' ἐπέμυξαν, ἀπηνήναντο δὲ περί Τοὺς δὲ φίλους εὗρον χείρονας ἐχθροτάτων. ᾿Αλλὰ Πατὴρ σὺ μόνος, σὺ δὲ μοῦνος πότνια μήτης. Ταῖς σαῖς δ᾽ ἐξ ὀνύχων ἐλπίσιν ἔτρεφόμην Ἰσχὺς ἐμὴ, λόγος, Ανορέη, κράτος, ήλιος, δώματα, σερός, Αμφίστομος τε φύσις, πλοῦτος ἀπειρέσιος. Παρθένε παμβασίλεια, την φλόγα εἶδας ἀπείρων Αχρι καὶ οὐρανίων απτομένη νεφέων Ελπὶς ἀμαιμακέτη, ταλασίφρονα θήκατο μούνη Σή με, κόρη, πίστις, σὺς δ' ἐβίωσε πάθος. Ἐκ σοῦ δ' ἔλαος ή Τριάς, ὡς δ᾽ ἐπήβολος εἴη Μῦθος ἀπὸ στομάτων οὔατα πρὸς Τριάδος Σῶν πρὸ ποδῶν δ' ἐθέμην πάντων καὶ ἤλιθα πάσας Ελπίδας ἀμφιδύμους, αυτις ἐρῶ τὰ πρῶτα. Σὺ βραχίων ἐμὸς, ὄμμα, φάος, νέος, ἅπλετος ἀλλή Θαλπωρή βιότου, πνεῦμα, βίος τε λόγο; Μνῆστις ἀεὶ γλυκερή, λαλιὰ καὶ οὔασι τέρψις, Ερκος ἀεὶ τὸ πλέον ἀσπίδος ἀμφιβρότης. Παρθένε παμβασίλεια, καὶ ἄγριον οίδμα περήσω Σοὶ πίσυνος, καὶ πυρὸς ἔξομαι ἐκ μεσάτου. Παρθένε καλλιτόκεια, λεγὼ δέ τε αὐτοτόκεισ Θῆρας ἐπ' ἀνδροφόνους, ἄνδρας ἐπ' ἀλλοθρόους, Παρθένε, σὺ τ πίσυνος καὶ οὔρεα μακρά περήσω, Ατρομος ἐν νεφέλαις ἀετὸς ὡς πτερόεις.
Αγνοίη δῶκε κῦδος ἅπαν ἀέθλων.
Ααυΐδην δ' ἀθέρισε προήγορον οὐρανοφοίτην,
Πατρόθεον σοφίης πρῶτα καὶ εὐκραδίης.
Μωσέα τὸν μέγαν οὐ λάβεν εἰς τύπον ἄρκιον οὐδεὶς,
'Ηγεμόνα στρατιῆς, ἡγεμόνα σοφίης.
Τεσσαράκοντα έτη μόχθησε, καὶ ὕστερον οὕτως
Ηνία λάβε λαοῦ καὶ ἄγεν εὐσυνέτως.
Εσθλὸς ἔγν Θεόδωρος, ἀεθλοφόρων ὄχ᾽ ἄριστος,
Ρητορικῇ δ' ἐκράτει καὶ πολέμῳ κρατέων.
Θετταλίης πρόμος αἰχμητής Δημήτριος ἄλλος·
᾿Αλλὰ μέγας Τριάδος σύμμαχος ἐκ στομάτων.
Τῆς θύραθεν σοφίης πολυΐδμονας ἄνδρας λάσω,
Ρήτορά θ᾽ ἡρώων δῆμον αριπρεπέα.
Αμφότερον σοφίης ἐπιίστορα πάντα καὶ ἁπάσης
Καὶ κρατερῶν πολέμων τ' ἔργα διδασκομένων ".
Ἀλλ᾿ ἐμοὶ ἔμπαλιν ταῦτα διαμπερές αἶσχος ἀνάπτει,
Καὶ κραταιῆς Ῥώμης πάτρια θεσμὰ λύω.
᾿Αλλὰ δίκαζε, δίκαζε, φίλη Τριάς· ἦν δ᾽ ἀδικοῦντα
Καὶ σὺ λάβῃς, πρόσθες ἐλπίδα μακροτάτην.
Ἐκ γενετῆς νεόκλαυστος ἀεὶ βάλον ὄμματα πρὸς σέ,
Οὐδὲ κόρας κλίνθην ἰσχὺν ἐπ' ἀλλοτρίην·
Σὴν γενέτιν βοόωσαν ἐπ' ήματι ἦμαρ ἑκάστῳ
Αίσχεα πόλλ' ἀπ' ἐμοῦ μακροτάτῳ βαλέειν.
Πρόσθες ἀμετρήτου πελάγους τὸν ἔμφυτον οἶκτον,
ὺν πᾶσι προχέεις οἶκτον ἀπειρέσιον.
Δεινὰ πέπονθα τύνιν, μόνος Έλαος, ἵλαος εἴης,
Αντίπαλος τόσσων μοῦνος ἔφυς παθέων.
Ορφανίην ἐλέαιρε, καὶ ὅτι με ούποτε οὐδεὶς
Fortitudinem sapientia nudat, et stultæ tantum
ignorantiæ dat laudem omnem certaminum.
´Davidem rejicit prophetam cœlitus illuminatum
nobile exemplar sapientiæ et fortitudinis.
Moysen magnum nullus affert in aptum exemplum principem exercitus, principem sapientiæ.
Quadraginta aunis dura expertus est, et ita demum populi sceptra accepit et duxit prudenter.
Egregius erat Theodorus, et militum valentissimus, rhetorica enitebat laude et bellica.
Thessaliæ princeps militum alius Demetrius, sed
Trinitatis fuit sermone magnus assertor.
Sapientiæ quæ foris est peritus multum viros
prætermittam, heroumque illustrem coetum eloquentem.
Utriusque, sapientiæ præceptorum omnium et
universæ, et strenuorum belli gestorum peritorum.
Sed mihi e contrario hæc indesinenter in probrum injiciunt, et fortis Romæ patrias leges solvo.
Sed judica, tu alma Trinitas; si vero injustitiam
patienten tu acceperis, adde spen amplissimam.
Ex ortu recens in lacrymis semper ad te oculos
erexi, neque pupillas movi ad alienam opem:
Tuum opus clamat diebus singulis; opprobria
multa a me longissime aufer.
Præsta immensi pelagi naturalem fletum, quem
omnibus eſſundit inexhaustum fletum.
Sæva passus sum tibi, solus misericors sis, qui
tantis doloribus obnoxius fuisti solus.
1 sic.
* Leg. σοί.
Μειλιχίοισι λόγοις ἔτραπεν ἐξ ἀνίης·
Οι τοκέων με κατῴκτισεν· ὦ τάλας, ἐς τόσον ἦλθον
Σπλάγχνον, ἀπηλεγέως δ' αῖον ἐκ φιλίων.
Συγγενέες δ' ἐπέμυξαν, ἀπηνήναντο δὲ περί·
Τοὺς δὲ φίλους εὗρον χείρονας ἐχθροτάτων.
᾿Αλλὰ Πατὴρ σὺ μόνος, σὺ δὲ μοῦνος πότνια μήτης.
Ταῖς σαῖς δ᾽ ἐξ ὀνύχων ἐλπίσιν ἔτρεφόμην
Ἰσχὺς ἐμὴ, λόγος, Ανορέη, κράτος, ήλιος, δώματα,
σερός,
Αμφίστομος τε φύσις, πλοῦτος ἀπειρέσιος.
Παρθένε παμβασίλεια, την φλόγα εἶδας ἀπείρων
Αχρι καὶ οὐρανίων απτομένη νεφέων·
Ελπὶς ἀμαιμακέτη, ταλασίφρονα θήκατο μούνη
Σή με, κόρη, πίστις, σὺς δ' ἐβίωσε πάθος.
Ἐκ σοῦ δ' ἔλαος ή Τριάς, ὡς δ᾽ ἐπήβολος εἴη
Μῦθος ἀπὸ στομάτων οὔατα πρὸς Τριάδος·
Σῶν πρὸ ποδῶν δ' ἐθέμην πάντων καὶ ἤλιθα πάσας
Ελπίδας ἀμφιδύμους, αυτις ἐρῶ τὰ πρῶτα.
Σὺ βραχίων ἐμὸς, ὄμμα, φάος, νέος, ἅπλετος ἀλλή
Θαλπωρή βιότου, πνεῦμα, βίος τε λόγο;·
Μνῆστις ἀεὶ γλυκερή, λαλιὰ καὶ οὔασι τέρψις,
Ερκος ἀεὶ τὸ πλέον ἀσπίδος ἀμφιβρότης.
Παρθένε παμβασίλεια, καὶ ἄγριον οίδμα περήσω
Σοὶ πίσυνος, καὶ πυρὸς ἔξομαι ἐκ μεσάτου.
Παρθένε καλλιτόκεια, λεγὼ δέ τε αὐτοτόκεισ
Θῆρας ἐπ' ἀνδροφόνους, ἄνδρας ἐπ' ἀλλοθρόους,
Παρθένε, σὺ τ8 πίσυνος καὶ οὔρεα μακρά περήσω,
Ατρομος ἐν νεφέλαις ἀετὸς ὡς πτερόεις.
Orphanum miserere, et quia me nunquam ullus
mellitis verbis a luctu avertit;
Non me parentum ullus miseratus est; hen miserum, in tantum veni deplorabile! molesta autem
audiebam ab amicis.
Cognati murmurabant, repellebant affines; amicosque inveni inimicissimis pejores.
Sed Pater tu solus, tu solus tenera Mater, tua
spe a cunis nutritus sum.
Robur meum es, ratio, fortitudo, potestas, sol,
oculi, frons, duplex natura, divitiæ inexhaust.
Virgo regina, cruciatum noscis, immensa et usque
ad cœlestes nubes tangens.
Mea spes indeficiens, patientiam dedit mihi sela
in te, Virgo, fides, tuus me sustinuit amor.
Per te autem sit misericors Trinitas, ut hær
supplex oratio ex oribus meis ad Trinitatis aures
perveniat.
Tuos ante pedes omnium posui et admodum
omnes spes utriusque generis: denuo priora relegam.
Tu brachium meum, oculus, lux, mens, robus
indeficiens, vitæ solatium, spiritus, vita, ratio;
Dulcis semper memoria, sonus auribus jucundus,
tegumen semper præcipuum clypei protectoris.
Virgo regina, et truces fluctus evadam tibi confidens, et igne effugiam e medio.
Virgo partu egregia, sponsa ex te ipsa pariens,
belluas lomicidas, homines advenas,
Virgo, tibi confidens, et montes immensos supe-
}
Распознавание текста
col. 971–972page 83 of 98
PG 106:971Παρθένε, σοὶ πίσυνος καὶ ἔθνεα μυρία κόσμου Οὐδὲν ἀποπροφύγω, στήσομαι δ' εὐκραδίως. Παρθένε, σοὶ πίσυνος καὶ ἄγρια φύλα γιγάντων Εἰ; φόβον ἐμβαλέω, καὶ κρατεροὺς ὁπλίτας Οι τρομέω, σίδηρε· μάτην, πτερόεντες δῖστοι, Ἰοβολεῖτε χρόα στεῤῥὸν ἀπ᾿ εὐθυβόλων. Παρθένε, καὶ σοὶ θάρσυνος ἐς φλόγα μέσσην Πηδήσας Βελίαρ στήσομαι ἀβλαβέως. Παρθένε, σὲ τρομέοντες δαίμονες ἀγριόθυμοι Οὐτιδανὸν κἀμὲ οὐ τιθέασι κάτω. Ναὶ πέσον, ἀλλὰ σύ μ' ὑψόθεν ήρπασας, ἦν δ᾽ ἔτι κείμαι, ᾿Αλλὰ δίδως χεῖρα οὐδὲ πατεῖσθ᾽ ἀφίης. Παρθένε, σὲ τρομέω, καὶ τοῖς ἐν γούνασι κεῖνται Πάντα τε τὰ φρίσσω, καὶ βίος ἀμφότερος, Αἶνος, όνειδος, ἀδοξίη, εὖχος, πλοῦτος, ὑγεία, Νούσος, ὕβρις, πενίη, μῆτις εἰ δ᾽ ἀφροσύνη τ Κάρτος, ἀναλκίη, θάρσος, δέος, αἴσχος ἐπ' ἄνθος Ἱσταμένων πάντα, πάντα τε λυομένων. Τί πλέον; ἐκ σέο καὶ Θεὸς, ὕψος ἐμὸν, πέρας ἔσχατον [ἐσθλῶν, Τοῦτον ἔχω κέρδος, ἄν περ ἔχω σὲ, Κόρη. Τούνεκα καὶ σὲ πρὸ πάντων λίσσομαι, ἄφθορε Κούρη, Απτομαι δ' οὐ καθαραῖς χείρεσι σῶν γονάτων Χείλεσί τ' οὐχ ἀγνοίσι, παναγνοτάτην σε κικλήσκω Ονομα σὸν τρομέω καὶ τύπον εἰσορόων. ᾿Αλλὰ φίλους σους αίδεο, ἅζει δ' αίματα χύδην Αθλοφόρων ἱερῶν δάκρυά τ' ἐκ βλεφάρων Αλλους τ' αιδέσθητι χορούς μελανείμονας ἀγνοὺς Αγγελικῆς βιοτῆς εἰκόνα την χθονίαν Οι σε περιστάντες παναπείρονες ἄλλοθεν ἄλλος, Δάκρυα θερμά χέουσα ἡμετέραις 10 τύχαις. Εξοχα δ' εὐγενέτην γενέτην ἐμὸν ἄζεο, Κούρη οι Πατρικών οι λαγόνων δεύτερον ός μ' ἔτεκε Δοῦρας ἐμὸν Θεόδωρον, λόγχην, ἀσπίδα, τόξον, Καὶ κόρυθα βριαρὴν, καὶ ξίφος ἀμφίκοπον, Καὶ λόγον αὐτόχυτον νιφάδος πλέον έμφλογα ῥεῖθρα, Καὶ στόμα, καὶ χεῖρα, καὶ θράσος ἐν πολέμοις Υδασι βαπτιστήν, βαπτιστόν θ' αἵμασιν ἁγνοῖς Οὗ κλῆσιν φορέω, ὦ τάλας, ὡς ῥυπόω! Οὐρανίων τε πρόμους, περιηγέα, Εμφλογα κύκλα, Ταῦτα, Κόρη, θεμένη, θὲς θρόνον ἀμφὶ δίκῃ. Σπλάγχνα τ' ἐοικότα σοῦ παιδὸς πολύολβα κυκλίσκω. Ταῦτα λύει με, Κόρη, τοῖσδε δίδου τὸ κράτος. Ηλιτον ἐκ γενετῆς, ὅσσα ψάμμαθός τε κόνις τε, Σοὺς δ' ἔφθειρα νόμους, ἄφθορε, οὐδὲ λόγους Σοὺς προπάροιθεν ἐμῶν ἐθέμην παθέων· ἰδέ θ' ὅρκους Συνθεσίας τ' ἀπλέτους εἰς ἀνέμους εθέμην. Σῶν ξενίων μυρίων δ' ἔτυχον, καὶ ἔδρακον οἷα Οὐδ' απαμειβόμενος ὕβριας ἀντιπάλων. ρνδ'. Εἰς τὸν ἅγιον 'Ρωμανὸν τὸν μελωδόν. Ο συγχορευτὴς οὐρανοῦ τῶν ἀγγέλων, Καὶ γῆθεν ᾄδει τὰς ἐκεῖ μελῳδίας. ρνε'. Εἰς ἔλαφον διωκομένην καὶ καταφυγούσαν πρὸς θάλασσαν, καὶ ὑπὸ σαγηνευτών κρα τηθεῖσαν. Η μ' ἔτεκε φύγον, εἰς ἅλα δ' ἔδραμον ή ρα, ματαία το μήνις ἰδ' άφρ. χέουσ' ἡμετέρασι, οι κούρην οι πατρικίων.
Παρθένε, σοὶ πίσυνος καὶ ἔθνεα μυρία κόσμου
Οὐδὲν ἀποπροφύγω, στήσομαι δ' εὐκραδίως.
Παρθένε, σοὶ πίσυνος καὶ ἄγρια φύλα γιγάντων
Εἰ; φόβον ἐμβαλέω, καὶ κρατεροὺς ὁπλίτας
Οι τρομέω, σίδηρε· μάτην, πτερόεντες δῖστοι,
Ἰοβολεῖτε χρόα στεῤῥὸν ἀπ᾿ εὐθυβόλων.
Παρθένε, καὶ σοὶ θάρσυνος ἐς φλόγα μέσσην
Πηδήσας Βελίαρ στήσομαι ἀβλαβέως.
Παρθένε, σὲ τρομέοντες δαίμονες ἀγριόθυμοι
Οὐτιδανὸν κἀμὲ οὐ τιθέασι κάτω.
Ναὶ πέσον, ἀλλὰ σύ μ' ὑψόθεν ήρπασας, ἦν δ᾽ ἔτι κείμαι,
᾿Αλλὰ δίδως χεῖρα οὐδὲ πατεῖσθ᾽ ἀφίης.
Παρθένε, σὲ τρομέω, καὶ τοῖς ἐν γούνασι κεῖνται
Πάντα τε τὰ φρίσσω, καὶ βίος ἀμφότερος,
Αἶνος, όνειδος, ἀδοξίη, εὖχος, πλοῦτος, ὑγεία,
Νούσος, ὕβρις, πενίη, μῆτις εἰ δ᾽ ἀφροσύνη τ
Κάρτος, ἀναλκίη, θάρσος, δέος, αἴσχος ἐπ' ἄνθος
Ἱσταμένων πάντα, πάντα τε λυομένων.
Τί πλέον; ἐκ σέο καὶ Θεὸς, ὕψος ἐμὸν, πέρας ἔσχατον
[ἐσθλῶν,
Τοῦτον ἔχω κέρδος, ἄν περ ἔχω σὲ, Κόρη.
Τούνεκα καὶ σὲ πρὸ πάντων λίσσομαι, ἄφθορε Κούρη,
Απτομαι δ' οὐ καθαραῖς χείρεσι σῶν γονάτων·
Χείλεσί τ' οὐχ ἀγνοίσι, παναγνοτάτην σε κικλήσκω·
Ονομα σὸν τρομέω καὶ τύπον εἰσορόων.
᾿Αλλὰ φίλους σους αίδεο, ἅζει δ' αίματα χύδην
Αθλοφόρων ἱερῶν δάκρυά τ' ἐκ βλεφάρων·
Αλλους τ' αιδέσθητι χορούς μελανείμονας ἀγνοὺς
rabo intrepidus, ut in nubibus aquila volans.
Virgo, tibi quoque confidens gentes mundi innumeras non pertimescam, resistam autem viriliter.
Virgo, tibi confidens sæva gigantum genera in
terrorein injiciam, et valentes milites;
Non metuam ferrum; frustra, volucres sagittæ,
impetitis robustam pellem a solertibus arcuariis.
Virgo, tibi innitens in media flamma ambulans
Belial, stabo incolumis.
Virgo, te pertimescentes savi dæmones, me
tanquam vilem non despicient.
Certe ceciderunt, me autem tu ex alto assumpsisti, si vero adhuc jaceo, sed manum porrigens
non conculcari sines.
Virgo, te vereor, et quæ in sinu tuo jacent omnia
horresco, vita utraque.
Laus, opprobrium, dedecus, gloria, divitiae, sanitas, morbus, contumelia, paupertas, prudentia, et
insania, robur, infirmitas, fiducia, egestas, contemptus et nitor, omnia stantium, omniaque dejectorum.
Quid amplius? Per te Deus, celsitudo mea, ultimus pugnarum Anis: hunc habeo mercedem, si
te habeo, Virgo. Ideo quoque te præ omnibus iuvoco, inviolata virgo, tangoque non puris manibus
tua genua;
Labiisque non castis, castissimam te advoco.
Nomen tuum et effigiem intuens tremo.
Sed amicos tuos honora, respice sanguinem a
Αγγελικῆς βιοτῆς εἰκόνα την χθονίαν·
Οι σε περιστάντες παναπείρονες ἄλλοθεν ἄλλος,
Δάκρυα θερμά χέουσα ἡμετέραις 10 τύχαις.
Εξοχα δ' εὐγενέτην γενέτην ἐμὸν ἄζεο, Κούρη οι
Πατρικών οι λαγόνων δεύτερον ός μ' ἔτεκε·
Δοῦρας ἐμὸν Θεόδωρον, λόγχην, ἀσπίδα, τόξον,
Καὶ κόρυθα βριαρὴν, καὶ ξίφος ἀμφίκοπον,
Καὶ λόγον αὐτόχυτον νιφάδος πλέον έμφλογα ῥεῖθρα,
Καὶ στόμα, καὶ χεῖρα, καὶ θράσος ἐν πολέμοις·
Υδασι βαπτιστήν, βαπτιστόν θ' αἵμασιν ἁγνοῖς
Οὗ κλῆσιν φορέω, ὦ τάλας, ὡς ῥυπόω!
Οὐρανίων τε πρόμους, περιηγέα, Εμφλογα κύκλα,
Ταῦτα, Κόρη, θεμένη, θὲς θρόνον ἀμφὶ δίκῃ.
Σπλάγχνα τ' ἐοικότα σοῦ παιδὸς πολύολβα κυκλίσκω.
Ταῦτα λύει με, Κόρη, τοῖσδε δίδου τὸ κράτος.
Ηλιτον ἐκ γενετῆς, ὅσσα ψάμμαθός τε κόνις τε,
Σοὺς δ' ἔφθειρα νόμους, ἄφθορε, οὐδὲ λόγους
Σοὺς προπάροιθεν ἐμῶν ἐθέμην παθέων· ἰδέ θ' ὅρκους
Συνθεσίας τ' ἀπλέτους εἰς ἀνέμους εθέμην.
Σῶν ξενίων μυρίων δ' ἔτυχον, καὶ ἔδρακον οἷα
Οὐδ' απαμειβόμενος ὕβριας ἀντιπάλων.
ρνδ'. Εἰς τὸν ἅγιον 'Ρωμανὸν τὸν μελωδόν.
Ο συγχορευτὴς οὐρανοῦ τῶν ἀγγέλων,
- Καὶ γῆθεν ᾄδει τὰς ἐκεῖ μελῳδίας.
ρνε'. Εἰς ἔλαφον διωκομένην καὶ καταφυγούσαν
πρὸς θάλασσαν, καὶ ὑπὸ σαγηνευτών κρα
τηθεῖσαν.
Η μ' ἔτεκε φύγον, εἰς ἅλα δ' ἔδραμον ή ρα, ματαία
sanctis athletis effusum lacrymasque ex oculis.
το Fort. μήνις ἰδ' άφρ. s Leg. χέουσ' ἡμετέρασι,
Alios quoque respice choros, atris vestibus indutos, castos, angelicæ vitæ terrestrem imaginem;
Qui te circumdantes innumeri alius super alium,
ardentes lacrymas fundunt nostris super casibus.
Imo vero ingenuum genitorem meum respice,
Virgo qui e patricio ventre secundum me suscepit.
Meo Theodoro, lanceam, clypeum, arcum, galeam
robustam et gladium utrinque acutum et sermonem
sponte ſluentem magis quam nivis micantia Quenta,
et os, et manum, et firmitatem in bellis; aquis
baptizantem, baptizatumque puro in sanguine, cujus
nomen fero, heu miserum, quantum dedecore!
Coelorum principes, terræ circumductos flammeos circulos, quæ statuisti, Virgo, da thronum in
' justitia, similia tui ſilji viscera ditissima circumeo,
hæc mihi deficiunt, Virgo, his robur præsta.
Peccavi ex ortu, quantum arena et pulvis, tuas
violavi leges, inviolate, neque verba tua coram meis
passionibus posui: ecce etiam juramenta fœderis
irrita in ventos emisi.
Dona innumera recepi, et quanta vidi! non adversariorum injurias injuriis solvens.
154. In sanctum Romanum musicum.
Concivis cœli angelorum, terræ melodias illis
canit.
155. In cervam, quæ insecutores fugiens in mare se
conjecit et a piscatoribus capta est.
Hanc quæ me peperit fugi, in mare autem cuοι κούρην cod. οι Leg. πατρικίων.
Распознавание текста
col. 973–974page 84 of 98
PG 106:973Κρέσσονα μητρὸς ἔχειν μητρυἂν ἐλπομένη. Κτείνει δ' Ιχθυβόλος, φεῦ αἴσχεος! οὐδὲ κυνηγός, Οὐδὲ δρομάς με κύων, ἀλλὰ λίνον κατέχει. Ο ὐδ᾽ ἀδίκως ἐδίκασε δίκη. Τί γὰρ ἔλλιπον αἷαν Τὴν φιλίην, μούνων ἕνεκα θηροφόνων; ρνς'. Εἰς τὸ πρὸς τὴν ὁρμωτόν. Τῆς ὁρμωτοῦ τὸ κάλλος ἐξησκημένος Χρυσοῦς τις όρμος ὥσπερ αὐγάζει χθόνα. ρυζ. Εἰς τὸν θεολόγων. Η γνῶσις ὄντων, Γρηγόριος νῦν βλέπων. φνη. Οἱ μὲν πάλαι θύουσιν ἄρνας καὶ βόας, Ἐγὼ δὲ Χριστῷ τῷ λόγῳ θύσω λόγων Τῷ νῷ τε τὸν νοῦν, πνεῦμα πνεύματι, τρία. ρνθ'. Εἰς τοὺς διαβάλλοντας. Πέρσης ὁ Κῦρος, Μακεδών ᾿Αλέξανδρος, Αυσών ὁ Καίσαρ, ἀλλὰ τῶν σοφῶν φίλοι, Σοφοὶ δὲ μᾶλλον ἔμπλεοι παιδευμάτων. Νύν δο Τὴν γνῶσιν ἐγκαλοῦσι, φεῦ πικρᾶς τύχης! ρξ. Ακους ταῦτα, γῆ, θάλασσα, καὶ πόλος, Ψυχαὶ σοφῶν τε καὶ στρατηγῶν τῶν πάλαι Ισοκράτης ὥρισε ῥώμην καὶ φρένας Θουκυδίδης έμιξεν όπλα καὶ λόγους Ρήτωρ στρατηγὸς καὶ Περικλῆς καὶ Κίμων, ᾿Αλκιβιάδης καὶ Θεμιστοκλῆς μέγας Αμφω τέλειοι 4, Φωκίων κρηπίς λόγων. Έλληνες άλλοι μυρίοι ρώμης πρόμοι. Έφησε πρώτην τακτικήν μαθημάτων Πλάτων ὁ κλεινός, Σωκράτης τολμητίας Εἶχε τὰ πρῶτα τῶν ἀριστέων γέρα. Ήρωες ἄρδην πάντες εξησκημένοι Νέστωρ, Οδυσσεύς, ἀλλ᾽ Ἀχιλλεὺς καὶ πλέον Δεινὸς θεωρεῖν τῶν ὅλων καὶ τὰς φύσεις, Κίνησιν άστρων καὶ φθορὰν διὰ ἕρος τ Καὶ ῥυθμικῆς ἔμπειρος εὐαρμοστίας, Ιατρικός τε, καὶ μαθητής Κενταύρου. 'Αλλ' οἱ σοφοὶ νῦν, πλὴν ἐγὼ μωρούς λέγω, Τὴν γνῶσιν εἶπον ἐμποδὼν τῆς ἀνδρίας. Οὐ συλλογισμοὶ καὶ στρατοῦ διαιρέσεις Εἴπω τὸ μεῖζον, οὐδὲ κίνδυνοι τόσοι, Οὐκ ὄψις ἡ γέμουσα πολλῶν τραυμάτων Οὐ χεὶρ ἀριστεύουσα καὶ κεκομμένη. Εστω τις εὐστόλιστος, ηνθετισμένος Κύμην τὰ πολλὰ συντιθεὶς εὐσχημόνως, Οφρῦς ἐπαίρων, καὶ φυσῶν στῆθος μέγα, Και σκηνοποιῶν ἐθνικῶς πως τὴν κάραν Πράττων ἃ μὴ δεῖ, καὶ λαλῶν ὡς θηρίον Θηρσὶ λαγωός, τοῖς δὲ θρέμμασι λύκος Πολλὴν νεσῶν ἄγνοιαν, εύγλωττος, λάλος, Ατακτος, ἅρπ ξ, ἀλλοεθνής πολλάκις, Αρδητοποιός, τοῦ βίου παντὸς λύμη. Οὗτος τὰ πρῶτα τῶν ἀριστέων ἔχει Οὗτος στρατηγός, ὀξὺς, εὐφυής, πρόμος, Σύμβουλος εὐθὺς ἡδὺς ἐν συνουσίαις Αρχων στρατηγών, πρῶτος ἐν βασιλείας. Η δ' ἀρετὴ καὶ γνῶσι; ἐν ταῖς γωνίαις Στυγναί κάθηνται καὶ παρημελημέναι Θρηνοῦσι πικρῶς οὐχ ἑαυτὰς τῆς τύχης ο έλετος * φορὰν δι' ἀέρος.
Κρέσσονα μητρὸς ἔχειν μητρυἂν ἐλπομένη.
Κτείνει δ' Ιχθυβόλος, φεῦ αἴσχεος! οὐδὲ κυνηγός,
Οὐδὲ δρομάς με κύων, ἀλλὰ λίνον κατέχει.
Ο ὐδ᾽ ἀδίκως ἐδίκασε δίκη. Τί γὰρ ἔλλιπον αἷαν
Τὴν φιλίην, μούνων ἕνεκα θηροφόνων;
ρνς'. Εἰς τὸ πρὸς τὴν ὁρμωτόν.
Τῆς ὁρμωτοῦ τὸ κάλλος ἐξησκημένος
Χρυσοῦς τις όρμος ὥσπερ αὐγάζει χθόνα.
ρυζ. Εἰς τὸν θεολόγων.
Η γνῶσις ὄντων, Γρηγόριος νῦν βλέπων.
φνη.
Οἱ μὲν πάλαι θύουσιν ἄρνας καὶ βόας,
Ἐγὼ δὲ Χριστῷ τῷ λόγῳ θύσω λόγων·
Τῷ νῷ τε τὸν νοῦν, πνεῦμα πνεύματι, τρία.
ρνθ'. Εἰς τοὺς διαβάλλοντας.
Πέρσης ὁ Κῦρος, Μακεδών ᾿Αλέξανδρος,
Αυσών ὁ Καίσαρ, ἀλλὰ τῶν σοφῶν φίλοι,
Σοφοὶ δὲ μᾶλλον ἔμπλεοι παιδευμάτων.
Νύν δο
Τὴν γνῶσιν ἐγκαλοῦσι, φεῦ πικρᾶς τύχης!
ρξ.
Ακους ταῦτα, γῆ, θάλασσα, καὶ πόλος,
Ψυχαὶ σοφῶν τε καὶ στρατηγῶν τῶν πάλαι·
Ισοκράτης ὥρισε ῥώμην καὶ φρένας·
Θουκυδίδης έμιξεν όπλα καὶ λόγους
Ρήτωρ στρατηγὸς καὶ Περικλῆς καὶ Κίμων,
᾿Αλκιβιάδης καὶ Θεμιστοκλῆς μέγας·
Αμφω τέλειοι 4, Φωκίων κρηπίς λόγων.
Έλληνες άλλοι μυρίοι ρώμης πρόμοι.
Έφησε πρώτην τακτικήν μαθημάτων
Πλάτων ὁ κλεινός, Σωκράτης τολμητίας
Εἶχε τὰ πρῶτα τῶν ἀριστέων γέρα.
Ήρωες ἄρδην πάντες εξησκημένοι
Νέστωρ, Οδυσσεύς, ἀλλ᾽ Ἀχιλλεὺς καὶ πλέον
Δεινὸς θεωρεῖν τῶν ὅλων καὶ τὰς φύσεις,
Κίνησιν άστρων καὶ φθορὰν διὰ ἕρος τ
Καὶ ῥυθμικῆς ἔμπειρος εὐαρμοστίας,
Ιατρικός τε, καὶ μαθητής Κενταύρου.
'Αλλ' οἱ σοφοὶ νῦν, πλὴν ἐγὼ μωρούς λέγω,
Τὴν γνῶσιν εἶπον ἐμποδὼν τῆς ἀνδρίας.
Οὐ συλλογισμοὶ καὶ στρατοῦ διαιρέσεις
Εἴπω τὸ μεῖζον, οὐδὲ κίνδυνοι τόσοι,
Οὐκ ὄψις ἡ γέμουσα πολλῶν τραυμάτων·
Οὐ χεὶρ ἀριστεύουσα καὶ κεκομμένη.
Εστω τις εὐστόλιστος, ηνθετισμένος -
Κύμην τὰ πολλὰ συντιθεὶς εὐσχημόνως,
Οφρῦς ἐπαίρων, καὶ φυσῶν στῆθος μέγα,
Και σκηνοποιῶν ἐθνικῶς πως τὴν κάραν·
Πράττων ἃ μὴ δεῖ, καὶ λαλῶν ὡς θηρίον
Θηρσὶ λαγωός, τοῖς δὲ θρέμμασι λύκος·
Πολλὴν νεσῶν ἄγνοιαν, εύγλωττος, λάλος,
Ατακτος, ἅρπ ξ, ἀλλοεθνής πολλάκις,
Αρδητοποιός, τοῦ βίου παντὸς λύμη.
Οὗτος τὰ πρῶτα τῶν ἀριστέων ἔχει·
Οὗτος στρατηγός, ὀξὺς, εὐφυής, πρόμος,
Σύμβουλος εὐθὺς ἡδὺς ἐν συνουσίαις·
Αρχων στρατηγών, πρῶτος ἐν βασιλείας.
Η δ' ἀρετὴ καὶ γνῶσι; ἐν ταῖς γωνίαις
Στυγναί κάθηνται καὶ παρημελημέναι
Θρηνοῦσι πικρῶς οὐχ ἑαυτὰς τῆς τύχης
curri; frustra sperans meliorem matre habere no- Alcibiades, et magnus Themistocles; utroque pervercam.
Occidit me piscator, proh pudor! non venator,
non canis me persequens, sed rete me capit.
Non injustam pœnam intulit. Nam quid relinquebɔm terram amicam, solorum causa venatorum?
156. Ad corollario ornatum.
Aurea catena ejus qui cam portat pulchritudinem
mirum in modum splendescere facit.
157. In theologum.
Entium scientia, Gregorius nunc videns.
Veteres immolant oves et boves, ego autem
Christo Verbo verbum immolabo, menti mentem,
spiritum spiritui, tria.
159. In detractores.
Persa fuit Cyrus, Macedo Alexander, Ausonius
Cæsar, sed sapientium amici; sapientes autem
præceptorum pleni. Nunc..... scientiam incusant,
heu acerba sortem!
Audite hæc, terra, mare et cœlum, mentes philosophorum et ducum veterum: Isocrates distinxit
fortitudinem et intelligentiam; Thucydides miscuit
arma et scripta; rhetor et dux fuit Pericles, Cimon,
2ο έλετος cod. * Leg. φορὰν δι' ἀέρος.
fectus, Phocio orationibus illustris; Græci alii
sexcenti fortitudine conspicui. Primam scientiarum tacticam instituit illustris Plato, Socrates
fortitudinis inter optimos primas obtinuit, Heroes
omnes omnino politi erant, Nestor, Ulysses, vel
Achilles ardens magis ad explorandum universorum
naturas, motum astrorum et pestem per aerem, et
aptæ peritus temperaturæ, et medicus et discipulus
Centauri. Sed philosophi recentes, quos lamen
stultos dico, scientiam contendunt obstaculum
esse fortitudinis.
Non syllogismi, et exercitus dispositiones, majus
dico, non pericula tanta, non aspectus multis vulneribus plenus, non manus fortis et amputata. Sit
aliquis bene togatus, apte compositus, comam pleruinque componens decenter, frontem attollens, et
pectus multum inflans, gentiliter ut tabernaculum
gestans caput: agens quæ non oportet et loquens ut
fera: strenuis lepus, debilibus lupus; multa ignoFantia laborans, loquar, inordinatus, violentus,
extraneus sæpe, infanda agens, omnis societatis
sordes. Isle primas inter strenuos habet; iste dur
est, acer, egregius, conspicuus, consiliator, rectus,
jucundus in conversationibus, ducibus præstans,
primus in regiis. Virtus autem et scientia in anРаспознавание текста
Poem CLVI - CLXCarmen CLVI - CLX
col. 975–976page 85 of 98
Carmen CLIV - CLV
PG 106:975Φύσει γὰρ αὗται τίμιαι· καὶ τοῖς ξένοι;, Θρηνοῦσι δ' αὐτὴν τὴν βασίλειον πόλιν Καὶ σκήπτρα Ῥώμης καὶ τὰ Ῥωμαίων καλὰ, Ῥυέντα πρὸς χοῦν ἔργα, καὶ σεμνάς πόλεις Τοῖς ἔθνεσι, φεῦ! ἐκτόπως πατουμένας Καὶ δόξαν ἀνθήσασαν ἐν πολλοῖς χρόνοις, Καὶ τοῦ στρατηγοῦ τὰ νεῦρα συγκεκομμένα. Γελῶσι δ' αὐτοὺς καὶ σοφοὺς ὑποξύλους Καὶ τοὺς τεθέντας τῶν νέων σοφῶν δόμους 88. Δειλός τις ἔστω πᾶς σοφὸς, κἂν μὴ θέλῃ, Λαγῶ βίον ζῶν, γλῶττα καὶ γαστήρ μόνον. Πράκτωρ, ὑπουργὸς καὶ ποριστὴς χρημάτων Τῆς ἀνδρίας μὲν ἐν λόγοις ἐπαινέτης, Καὶ τῆς παλαιᾶς ἀρετῆς μεμνημένος Ἔργοις δὲ ταύτης τὴν ἐναντίαν τρέχων Κἂν εἰ σοφῶν τις ἄλλος ἀνδρίαν λάβοι Θεοῦ γὰρ αὐτὸ δῶρον οἶδα καὶ μόνον, Εκτακτος οὗτος, καὶ σοφῶν λύων νόμους. Φεῦ τῆς ἀγνοίας! φεῦ φθόνου! φεῦ τῶν δύο! Υἱοὶ βροτῶν μαίνοισθε μέχρι καὶ τίνος; Η τῶν καλῶν γὰρ ἀνδρίαν οὐ γραπτέον, Η μὴ μετεἶναι τῶν καλῶν ἑατέον. Σοφοῖς σοφὸν δὲ καὶ τὸ βούλεσθαι τόδε, Τῆς δ' ἀρετῆς πόῤῥωθι κεῖσθαι τὰς φρένας Τὴν δ᾽ αὖ τελείαν ἀρετὴν ἐγὼ λέγω, Εὐανδρίαν, φρόνησιν, ἡδονῶν κράτος.. Ἡ δ' ισότης τί; Κρᾶσις ἀρετῶν ἴση Ὅπερ δίκαιον ἔστι καὶ καλεῖται τοῖς πάλαι. Μισῶ σοφιστὴν ὅστις οὐχ αὑτῷ σοφός Οὐδ' ἔσχεν οἷσπερ καὶ σοφὸς γνωρίζεται. Εἰ συλλαβεῖν δὲ μὴ σθένεις τόλμαν λόγῳ, Τί τοῖς ἔχουσι καὶ φθονεῖς ἀνενδότως; Τί καὶ στερεῖς, ἄνθρωπε, γνῶσιν ἰσχύος; Τί τοῖς ἁγνώστοις ἐγχειρίζεις ἡνίας; Τί βρῶμα ποιεῖς τὰς πόλεις τοῖς βαρβάροις; Τί νεῦρα τέμνεις τοῦ στρατοῦ τεθραμμένα, Πολλαῖς παλαιοῦ καὶ καλαῖς στρατηγίαις, Εὑρήμασί τε καὶ σοφῶν τεχνουργίαις; Εὐριπίδου πῶς τῶν στρατηγῶν τὴν κρίσιν Σοφός δοκῶν, ἄνθρωπε, νῦν παρατρέχει; Θάρσει προκρίνας τῶν φρενῶν εὐβουλίαν; Ἐν γὰρ οὐδὲν θάτερον λελειμμένον. Τί καὶ καλοῦσι τὴν ᾿Αθηνᾶν Παλλάδα; Τί δ'; οὐκ ᾿Απόλλων μουσικός καὶ τοξότης; Τί δ' ἦν Ἀχιλλεύς; πρῶτος οὐ θεωρία, Καὶ μουσικός τις ᾔδεν ἀνδρῶν τὰ κλέα; Ἰατρικὸς δ' ού, και μαθητής Κενταύρου; Τί δ' ἦν Οδυσσεύς; οὐ λόγοις σοφοῖς ῥέων; Τὸ σύντονον δὲ τίς κατώρθωσε πλέον; Εῶ Πύλιον τοῦ μέλιτος ἡδίω, Καὶ τὴν Ατρείδου συντετμημένην φύσιν, Ηρωας άρδην ἔνθεν ὠνομασμένους Εἴροντας εὖ τε καὶ λέγοντας ἐντέχνως Ανδρῶν ἁπάντων Σωκράτης σοφώτερος Εστη δ' ἐπ' αὐτὴν πολλάκις τὴν ἀσπίδα Καὶ πρῶτος ἦρε τῶν ἀριστέων γέρα Πλάτων ἀθλητὴς, καὶ μαχητής Αἰσχύλος. Ο δ' οὖν στρατηγῶν πρῶτος οὐ καὶ ρητόρων 14 Σοφῶν δὲ μᾶλλον, ὃς λύει χρησμούς μόνος, Βουλαῖς δὲ νικᾷ καὶ μάχαις τὴν γῆν ὅλην Η νόμους. 6. Θεμιστοκλῆς.
Φύσει γὰρ αὗται τίμιαι· καὶ τοῖς ξένοι;,
Θρηνοῦσι δ' αὐτὴν τὴν βασίλειον πόλιν·
Καὶ σκήπτρα Ῥώμης καὶ τὰ Ῥωμαίων καλὰ,
Ῥυέντα πρὸς χοῦν ἔργα, καὶ σεμνάς πόλεις
Τοῖς ἔθνεσι, φεῦ! ἐκτόπως πατουμένας·
Καὶ δόξαν ἀνθήσασαν ἐν πολλοῖς χρόνοις,
Καὶ τοῦ στρατηγοῦ τὰ νεῦρα συγκεκομμένα.
Γελῶσι δ' αὐτοὺς καὶ σοφοὺς ὑποξύλους
Καὶ τοὺς τεθέντας τῶν νέων σοφῶν δόμους 88.
Δειλός τις ἔστω πᾶς σοφὸς, κἂν μὴ θέλῃ,
Λαγῶ βίον ζῶν, γλῶττα καὶ γαστήρ μόνον.
Πράκτωρ, ὑπουργὸς καὶ ποριστὴς χρημάτων·
Τῆς ἀνδρίας μὲν ἐν λόγοις ἐπαινέτης,
Καὶ τῆς παλαιᾶς ἀρετῆς μεμνημένος·
Ἔργοις δὲ ταύτης τὴν ἐναντίαν τρέχων·
Κἂν εἰ σοφῶν τις ἄλλος ἀνδρίαν λάβοι·
Θεοῦ γὰρ αὐτὸ δῶρον οἶδα καὶ μόνον,
Εκτακτος οὗτος, καὶ σοφῶν λύων νόμους.
Φεῦ τῆς ἀγνοίας! φεῦ φθόνου! φεῦ τῶν δύο!
Υἱοὶ βροτῶν μαίνοισθε μέχρι καὶ τίνος;
Η τῶν καλῶν γὰρ ἀνδρίαν οὐ γραπτέον,
Η μὴ μετεἶναι τῶν καλῶν ἑατέον.
Σοφοῖς σοφὸν δὲ καὶ τὸ βούλεσθαι τόδε,
Τῆς δ' ἀρετῆς πόῤῥωθι κεῖσθαι τὰς φρένας·
Τὴν δ᾽ αὖ τελείαν ἀρετὴν ἐγὼ λέγω,
Εὐανδρίαν, φρόνησιν, ἡδονῶν κράτος..
Ἡ δ' ισότης τί; Κρᾶσις ἀρετῶν ἴση -
Ὅπερ δίκαιον ἔστι καὶ καλεῖται τοῖς πάλαι.
Μισῶ σοφιστὴν ὅστις οὐχ αὑτῷ σοφός·
Οὐδ' ἔσχεν οἷσπερ καὶ σοφὸς γνωρίζεται.
Εἰ συλλαβεῖν δὲ μὴ σθένεις τόλμαν λόγῳ,
Τί τοῖς ἔχουσι καὶ φθονεῖς ἀνενδότως;
Τί καὶ στερεῖς, ἄνθρωπε, γνῶσιν ἰσχύος;
Τί τοῖς ἁγνώστοις ἐγχειρίζεις ἡνίας;
Τί βρῶμα ποιεῖς τὰς πόλεις τοῖς βαρβάροις;
Τί νεῦρα τέμνεις τοῦ στρατοῦ τεθραμμένα,
Πολλαῖς παλαιοῦ καὶ καλαῖς στρατηγίαις,
Εὑρήμασί τε καὶ σοφῶν τεχνουργίαις;
Εὐριπίδου πῶς τῶν στρατηγῶν τὴν κρίσιν
Σοφός δοκῶν, ἄνθρωπε, νῦν παρατρέχει;
Θάρσει προκρίνας τῶν φρενῶν εὐβουλίαν;
Ἐν γὰρ οὐδὲν θάτερον λελειμμένον.
Τί καὶ καλοῦσι τὴν ᾿Αθηνᾶν Παλλάδα;
Τί δ'; οὐκ ᾿Απόλλων μουσικός καὶ τοξότης;
Τί δ' ἦν Ἀχιλλεύς; πρῶτος οὐ θεωρία,
Καὶ μουσικός τις ᾔδεν ἀνδρῶν τὰ κλέα;
Ἰατρικὸς δ' ού, και μαθητής Κενταύρου;
Τί δ' ἦν Οδυσσεύς; οὐ λόγοις σοφοῖς ῥέων;
Τὸ σύντονον δὲ τίς κατώρθωσε πλέον;
Εῶ Πύλιον τοῦ μέλιτος ἡδίω,
Καὶ τὴν Ατρείδου συντετμημένην φύσιν,
Ηρωας άρδην ἔνθεν ὠνομασμένους·
Εἴροντας εὖ τε καὶ λέγοντας ἐντέχνως •
Ανδρῶν ἁπάντων Σωκράτης σοφώτερος·
Εστη δ' ἐπ' αὐτὴν πολλάκις τὴν ἀσπίδα·
Καὶ πρῶτος ἦρε τῶν ἀριστέων γέρα -
Πλάτων ἀθλητὴς, καὶ μαχητής Αἰσχύλος.
Ο δ' οὖν στρατηγῶν πρῶτος οὐ καὶ ρητόρων 14:
Σοφῶν δὲ μᾶλλον, ὃς λύει χρησμούς μόνος,
Βουλαῖς δὲ νικᾷ καὶ μάχαις τὴν γῆν ὅλην
gulis tristes sedent et neglectæ, lamentantur amare apud veteres. Odi sophistam qui sibi non sapiens
von suam sortem, nam natura honorandæ sunt et
ab exteris honorantur, sed lamentantur ipsam regiam urbem, et sceptra Romæ et Romanorum eximia, diruta ad solum opera, et nobiles urbes a
gentibus heu! horrendo modo conculcatas, et gloriam quæ tanto tempore floruit, et ducis vigorem
consumptum. Rident autem illos sapientes subligueos, et has quæ positæ sunt novorum sapientium
domus. Socors sit omnis philosophus, licet noluerit, leporis vitam vivens; lingua tantum et venter,
alacer ad agendum, obsequiosus, divitiarum quæsitor, fortitudinis in verbis laudator, et antiquam
virtutem memorans, operibus autem contrariam
virtuti viam sequens, quamvis aliquis alius philoest, et non habet ea quibus sapiens cognoscitur. Si
vero conjungere non potes fortitudinem rationi, quid
his qui utrumque habent invides pertinaciter? Quid
privas, o home, scientiam robure? quid ignaris
lora remittis? quid urbes præbes barbaris prædam?
quid nervos rumpis exercitus edoeti multis antiquitatis et pulchris strategiis, inventionibusque
et præceptis sapientium? Euripidis ducum definitionem sapienter judicans, home, quomodo nunc
prætermittis fortitudini anteponens mentis instructionem? Unum enim nec alterum relictum. Quid
enim vocant Athenam Pallada? quid, non fuit
Apollo musicus et arcitenens? quid fuit Achilles?
nonne primus scientia, et musicus non fuit iste
sophorum fortitudinem acceperit; Dei enim illud virorum decus? nonue medicus, et discipulus Cendonum solius esse scio; iste extra ordinem est et
philosophorum frangens leges. Proh ignorantiam!
proh invidiam! proh?utrumque! Glii hominum
usquequo stulti eritis? Vel enim fortitudinem inter
dotes egregias non inscribere oportet, vel a virtu-`
tibus eximere non licet: sapientibus sapiens illud
velle, longe a virtute jacere mentem, Sed ego per
fectam virtutem dico, fortitudinem, prudentiam,
voluptatum victoriam. Æqualitas quid est? æqualis
virtutum commistio, quod justum est et vocatur
Η Prius erat νόμους. 6. In marg. Θεμιστοκλῆς.
lauri? quid fuit Ulysses? nonne sapientibus sermonibus abundans, robore magis illustris fuit?
Mitto Nestoren melle suaviorem, et Atridæ duplicem qaturam; hinc sine dubio heroes nominatos, loquentes simul et dicentes perite. Virorum
omnium Socrates sapientissimus, sæpe ad ipsum clypeum stetit, et primus tulit strenuorum mercedem.
Plato athleta, Aischylus miles. Nonne igitur est
(Themistocles) ducum primus et rhetorum? sapientium potius, qui solus oraculum interpretatus
Распознавание текста
col. 977–978page 86 of 98
PG 106:977Πείθει τε νικάν μὴ θέλοντας τους φίλους Κρατεῖ δὲ Περσῶν δημιουργῶν ἐκτόπως, Γῆς καὶ θαλάττης, πᾶν ἔθνος, πᾶσαν πόλιν Ψυχῆς τε τόλμῃ καὶ φρενῶν εὐλαβία Κάτω τίθησι, καὶ παρ' ἐχθρῶν τυγχάνει Αἰδοῦς ὁ κλεινός, θάπτεται δὲ καρδίαις. Καὶ θαῦμα, πῶς ἂν σῶμα καὶ ψυχή μία Κρείττων ἐδείχθη τῆς ὅλης οἰκουμένης, Θάρσει τε πολλῷ, καὶ φρονήσει, καὶ μάχῃ. Τί καὶ Περικλῆς ᾿Αλκιβιάδης και Κίμων, Οἱ τῶν ᾿Αθηνῶν εὐπαγείς χρυσοί στύλοι, Οἱ τῶν λόγων ἄρχοντες, οἱ μήτρας πρόμοι, Οἱ τὴν φύσιν βλέποντες; Οι γεωμέτραι Ηστραπτον έργοις και λόγοις την Ελλάδα, Ιπποις κατ' αὐτὸ, ναυσί, πεζοῖς ἐκράτουν Δόξης, τροπαίων, ἀρετῆς, σοφισμάτων, Πᾶσαν θάλατταν, πᾶσαν ἐπλήρουν χθόνα Έλληνες οὗτοι· πλὴν Θεοῦ πάντως χάρις Ην καὶ τὰ τούτων, οὗ φρόνησις, οὗ λόγος, Παρ' οὗπερ ἔσχον καὶ τὰ τῆς εὐανδρίας. Σὺ δ', ὦ Μακεδών, πῶς σοφὸς κριθῇς ἔτι ἂν καὶ μαχητής; πῶς φθονεῖς δὲ τῆς τέχνης *Απασιν ἄλλοις; πῶς μόνος θέλεις ἔχειν Αριστοτέλους τους σοφούς λαβυρίνθους; Μόναρχε πρῶτε, Καίσαρ, ἀρκεῖ σοι μόνον Λέγειν τε δεινῶς, ἀντικάτωνας γράφειν, Βίβλοις συνεῖναι, τὴν φύσιν ζητεῖν ὅλων; Τί καὶ στρατηγεῖς καὶ βιάζῃ πᾶν ἔθνος, Καὶ τὰς ἀπείρους ἐν βραχεῖ πόλεις ἔχεις, Ὅρους δὲ πήσσεις εν ἐν Γαδείροις Αὐσόνων; Η τοὺς ἀπίστους τοὺς δὲ πιστοὺς οὐ δέον Θάλλειν καλοῖς ἅπασιν ἔργοις καὶ λόγοις; Αλλ' ἐλθὲ, πῶς ἔκρινε καὶ Θεός, λέγε, Τίνα στρατηγὸν τῆς ἑαυτοῦ δεικνύει Μοίρας κραταιᾶς καὶ στρατοῦ ποθουμένου; Οὐ τὸν γραφέντα τοῖς λόγοις μακρῷ χρόνῳ, Καὶ συλλαβόντα πᾶσαν εὐπαιδευσίαν; Αἰγυπτίοις συνόντα Μωσήν τὸν μέγαν Τὰ πρῶτα καὶ κάλλιστα τῶν μαθημάτων, Λόγους ἀριθμῶν, γραμμικήν θεωρίαν, *Άστρων πολήσεις, ρυθμικῶν μελῶν ὄρους, Ο κρᾶσίς ἐστι καὶ τέλος καλῶν ὅλων; Παλαιὰ ταῦτα, πᾶν καλόν, φασί, πάλαι, Καὶ καινὸν οὐδὲν τῶν καλῶν καὶ τιμίων Ζηλοῦν δὲ ταῦτα μὴ καλὸν, καὶ τίς λόγος; Οὐδὲ γράφειν ἔξεστι λοιπὸν ὡς πάλαι, Οὐδὲν λόγοις ἄριστον ὡς πριν τυγχάνειν, Οὐδ' ἐν μάχαις βέλτιστον; Εῤῥευσαν τέχναι; Πάλαι γὰρ ἦσαν τοῖς βροτοῖς εὑρημέναι Τὸ σωφρονεῖν πᾶν ἐκλέλοιπε τὸν βίον Τὴν ἀρετὴν δίωκε πᾶσαν, ἢ πάλαι Φανεἶτα πολλοὺς ήρεν εἰς ὕψος μέγα, 'Αφεῖσα τούτους ἀρχικούς ὥσπερ τύπους. Πρὸς οὔς βλέπων τις, κάλλος εἰ θέλοι βίου, Ἐκεῖθεν ἔλκει, κἂν τὰ δεύτερα γράφῃ. Σὺ δὲ, προφῆτα καὶ βασιλεῦ, πῶς πλέον Αὐχεῖς ἁπάντων γνῶσιν; οὐκ ἀριστέων Έχεις τὰ πρῶτα; Πῶς σοφίζῃ τοὺς νόμους, πήσσεις
Πείθει τε νικάν μὴ θέλοντας τους φίλους·
Κρατεῖ δὲ Περσῶν δημιουργῶν ἐκτόπως,
JOANNIS GEOMETR.E
Γῆς καὶ θαλάττης, πᾶν ἔθνος, πᾶσαν πόλιν
Ψυχῆς τε τόλμῃ καὶ φρενῶν εὐλαβία
Κάτω τίθησι, καὶ παρ' ἐχθρῶν τυγχάνει
Αἰδοῦς ὁ κλεινός, θάπτεται δὲ καρδίαις.
Καὶ θαῦμα, πῶς ἂν σῶμα καὶ ψυχή μία
Κρείττων ἐδείχθη τῆς ὅλης οἰκουμένης,
Θάρσει τε πολλῷ, καὶ φρονήσει, καὶ μάχῃ.
Τί καὶ Περικλῆς ᾿Αλκιβιάδης και Κίμων,
Οἱ τῶν ᾿Αθηνῶν εὐπαγείς χρυσοί στύλοι,
Οἱ τῶν λόγων ἄρχοντες, οἱ μήτρας πρόμοι,
Οἱ τὴν φύσιν βλέποντες; Οι γεωμέτραι
Ηστραπτον έργοις και λόγοις την Ελλάδα,
Ιπποις κατ' αὐτὸ, ναυσί, πεζοῖς ἐκράτουν·
Δόξης, τροπαίων, ἀρετῆς, σοφισμάτων,
Πᾶσαν θάλατταν, πᾶσαν ἐπλήρουν χθόνα
Έλληνες οὗτοι· πλὴν Θεοῦ πάντως χάρις
Ην καὶ τὰ τούτων, οὗ φρόνησις, οὗ λόγος,
Παρ' οὗπερ ἔσχον καὶ τὰ τῆς εὐανδρίας.
Σὺ δ', ὦ Μακεδών, πῶς σοφὸς κριθῇς ἔτι
ἂν καὶ μαχητής; πῶς φθονεῖς δὲ τῆς τέχνης
*Απασιν ἄλλοις; πῶς μόνος θέλεις ἔχειν
Αριστοτέλους τους σοφούς λαβυρίνθους;
Μόναρχε πρῶτε, Καίσαρ, ἀρκεῖ σοι μόνον
Λέγειν τε δεινῶς, ἀντικάτωνας γράφειν,
Βίβλοις συνεῖναι, τὴν φύσιν ζητεῖν ὅλων;
Τί καὶ στρατηγεῖς καὶ βιάζῃ πᾶν ἔθνος,
Καὶ τὰς ἀπείρους ἐν βραχεῖ πόλεις ἔχεις,
Ὅρους δὲ πήσσεις εν ἐν Γαδείροις Αὐσόνων;
Η τοὺς ἀπίστους τοὺς δὲ πιστοὺς οὐ δέον
Θάλλειν καλοῖς ἅπασιν ἔργοις καὶ λόγοις;
Αλλ' ἐλθὲ, πῶς ἔκρινε καὶ Θεός, λέγε,
Τίνα στρατηγὸν τῆς ἑαυτοῦ δεικνύει
Μοίρας κραταιᾶς καὶ στρατοῦ ποθουμένου;
Οὐ τὸν γραφέντα τοῖς λόγοις μακρῷ χρόνῳ,
Καὶ συλλαβόντα πᾶσαν εὐπαιδευσίαν;
Αἰγυπτίοις συνόντα Μωσήν τὸν μέγαν
Τὰ πρῶτα καὶ κάλλιστα τῶν μαθημάτων,
Λόγους ἀριθμῶν, γραμμικήν θεωρίαν,
*Άστρων πολήσεις, ρυθμικῶν μελῶν ὄρους,
Ο κρᾶσίς ἐστι καὶ τέλος καλῶν ὅλων;
Παλαιὰ ταῦτα, πᾶν καλόν, φασί, πάλαι,
Καὶ καινὸν οὐδὲν τῶν καλῶν καὶ τιμίων·
Ζηλοῦν δὲ ταῦτα μὴ καλὸν, καὶ τίς λόγος;
Οὐδὲ γράφειν ἔξεστι λοιπὸν ὡς πάλαι,
Οὐδὲν λόγοις ἄριστον ὡς πριν τυγχάνειν,
Οὐδ' ἐν μάχαις βέλτιστον; Εῤῥευσαν τέχναι;
Πάλαι γὰρ ἦσαν τοῖς βροτοῖς εὑρημέναι
Τὸ σωφρονεῖν πᾶν ἐκλέλοιπε τὸν βίον:
Τὴν ἀρετὴν δίωκε πᾶσαν, ἢ πάλαι
Φανεἶτα πολλοὺς ήρεν εἰς ὕψος μέγα,
'Αφεῖσα τούτους ἀρχικούς ὥσπερ τύπους.
Πρὸς οὔς βλέπων τις, κάλλος εἰ θέλοι βίου,
Ἐκεῖθεν ἔλκει, κἂν τὰ δεύτερα γράφῃ.
Σὺ δὲ, προφῆτα καὶ βασιλεῦ, πῶς πλέον
Αὐχεῖς ἁπάντων γνῶσιν; οὐκ ἀριστέων
Έχεις τὰ πρῶτα; Πῶς σοφίζῃ τοὺς νόμους,
est, consiliis et pugnis vincit omnem terram, tet infideles et fideles florere omnibus bonis ope
suadet vincere nolentes amicos, et concione vincit
stupendo modo Persas, mari et terra, omnem gentem, omnem urbem, animi au:lacia et mentis sapientia submittit, et ab hostibus obtinet inclytus
honores, et in cordibus eorum sepelitur: et prodigium est, quomodo corpus unum et anima una
superiora visa sint universo orbi, magna fortitudine, prudentia et pugnis. Quid etiam Pericles,
Alcibiades et Cimon, illæ Athenarum firmæ aureæ
columnæ, hi orationum principes et eloquentiæ,
hi qui naturam noscebant; bi geometræ qui operibus et scriptis Græciam illustrabant, equis simul,
navibus, et pedibus vicerunt? gloria, tropbais, virtute, sapientibus libris, omne mare, omnem terram impleverunt Græci isti. Attamen Dei omnino
bæc illorum dona gratia erant, cujus est prudentia,
et eloquentia, a quo etiam habebant fortitudinis
dona. Tu vero, o Macedo, quomodo sapiens judicatus sis, bellator cum fueris? Quomodo artem invides aliis omnibus? quomodo solus habere vis Aristotelis sapientes ambages? Prime imperator, Cæsar,
sufficit tibi solum loqui mirabiliter, anticatones
scribere, in libris conversari, naturanı universorum
exquirere? Quid etiam bella geris et omnes gentes
subigis, et innumeras urbes brevi tempore occupas,
terminosque Ausoniæ in Gadibus figis? Nonne opor69
πήσσεις cod.
ribus et sermonibus? Sed age, quomodo senserit
Deus, dic nobis. Quem ducem suæ ostendit potentis hæreditatis et difectæ gentis? nonne illum qui
verbis longi temporis historiam scripserat, et in se
collegerat omnem bonam doctrinam? Moysem
nempɛ magnum cum Ægyptiis conversatum, primis et pulcherrimis scientiis, numerorum rationibus, litterarun theoria, astrorum revolutionibus,
rhythmorum definitionibus, quod includit et perficit pulchra omnia? Antiqua ista, dicunt, et pulchrum est omne quod est antiquum, nihilque novi
pulchrum est et egregium. Verum ista deprimere
non decet, et quanam ratione? nonne scribere licet tandem, quia antiquum; nonne eloquentia
conspicuum esse, quia prius id evenit; nonne in
pugnis eximium? perierunt artes? antiquitus enim
erant ab homiuibus inventæ. Prudentiane omnino
e vita excessit? virtutem omnem expelle, quæ antiquitus cognita multos ad summum fastigium
ey'ulit, nunc reliquit hæc antiqua velut exempla.
Ad quæ intuens aliquis, si vitæ bonum voluerit,
inde extrahit, licet secundo scripta forent. Tu vero,
propheta et rex, quomodo magis illuminas omnium intelligentiam? nonne inter fortissimos pri.
mas habes? quomodo interpretaris leges Dei, si
quis alius, et verba exquiris et exponis? visibilium
Распознавание текста
col. 979–980page 87 of 98
PG 106:979Εἴπερ τις άλλος, τοῦ Θεοῦ, καὶ τοὺς λόγους Ζητεῖς,ἐρευνας, τῶνδε τῶν ὁρωμένων, Στρέφεις δὲ πολλὰς ἐν φρεσὶ θεωρίας Κινεῖς δὲ γλῶσσαν νυκτός, ἡμέρας ὅλης, Θείοις ἐπ᾽ ἔργοις· μουσικὸς δὲ τυγχάνεις, Καὶ ῥυθμικὴν ἔδειξας εὐαρμοστίαν, Λόγοις δ' ἐφευρεῖν καὶ βάθη κεκρυμμένα Θεοῦ τε πολλὰ καὶ Θεοῦ τῶν κτισμάτων; Πῶς συντιθεῖς δὲ καὶ μέλιτος κηρίον Τρόπον μελίσσης τὴν σοφωτάτην βίβλον Ἐξ ἧς ἅπασα γνώσις, ὡς πηγής τα βρύει Θεοῦ, Χερουβίμ, ἀγγέλων 8, ἀρχαγγέλων, Νέων ἁπάντων, τῶνδε τῶν ὁρωμένων Τρόπων, τροπαίων, ἀρετῆς, ἁμαρτίας, Τύχης, νοός, ζωῆς τε καὶ θνητῶν τέλους, Φωτός, σκότους τε δαιμόνων, παθημάτων, Καινῆς τε πρὸς γῆν κράσεως τοῦ Δεσπότου, Καὶ σῆς ἀχράντου Μητροπαρθένου Κόρης, Αῤῥητα ταῦτα καὶ λόγων ανώτερα; Αλλ' ἀρπαγαὶ νῦν τοῖς στρατηγοῖς καὶ μέθαι, ῶν οὐ μετεῖναι τοῖς καλοῖς φήσεις δέον. Τί ταῦτα πρὸς τὸ πρᾶγμα; Χωρὶς οἱ λόγοι. Αλλο στρατηγές, ἄλλο δὲ στρατηγία. Κακός τις οὗτος· ἡ δ' ἀρίστη τῇ φύσει, Ἰατρικὴ σώτειρα· πολλάκις δ' ἔφυ Φονεύς Ιατρός· μὴ κακίζῃς τὴν τέχνην. Οὐ πράγματος, (πῶς;) τῶν προσώπων δ' ἡ βλάβη. Ἔβλαψε ῥήτωρ πολλάκις τις τοὺς νόμους Μὴ καὶ κακίζῃς δεινότητα τῶν λόγων. Αλλως τε τοὺς κακοὺς μὲν ὡς κακὸς σύνοι. Ἐγὼ δ' ἀριθμῶ τοὺς καλοὺς οὓς καὶ μόνους Οἶδα στρατηγοὺς ὡς ἔχοντας τὴν τέχνην Καὶ μουσικοὺς γὰρ καὶ κρατοῦντας τὴν λύραν, Τοὺς εὖ δὲ ταύτην εἰδότας κροῦσαι μόνον, Καὶ τοὺς διδόντας τὸν λόγον τῶν κρουμάτων, Καὶ μὴ φέρωσι χερσὶν οὗτοι τὴν λύραν. Ως ἱππικοὺς δὲ, γραμμικούς, πᾶσαν τέχνην, Αγαλματουργούς, τέκτονας, λιθοξόους, Εκαστον, οὗπερ ἔσχε τὴν γνῶσιν μόνον. Καὶ ταῦτα μὲν δὴ νοῦς ἐτόξευσε μάτην. Μᾶλλον δ' ἐκεῖνος εύλο; ώτατος λόγος, Ὡς αὐτός ἐστι δεικνύων ὁ σής λόγος, Μη συμφερόντως τοῖς ξένοις παιδεύσεως Εχειν ἐθνῶν τε καὶ στρατοῦ τὰς ἡνίας. Εἰ γὰρ κρατούντων τῶνδε, πᾶν δεινὸν κρατεῖ, Μέθη, τυραννίς, ἁρπαγαί, σφαγαί, βίαι, Ήτται, σφαγαί, κάθειρξις, αἰχμαλωσίας Δῆλον, κρατούντων τοῖσδε τῶν ἐναντίων, *Αρξει καλὸν πᾶν, εγκράτεια, χρηστότης, Ευανδρία, φρόνησις, ἀλκὴ πρὸς πόνους, Τέχναι κατ' ἐχθρῶν, τάξεων ευταξίαι, Νίκαι, τρόπαια, δόξα, Ῥωμαίων κράτος" Θεοῦ πρὸ πάντων εὐμένεια τοῖς ὅλοις, ὺς καὶ σφραγίς μοι τῶνδε τῶν ψελλισμάτων Εσω. Τὰ δ᾽ ἄλλα τοῖς σοφισταῖς μελλέτω. ρξα-ρξβ'. Εἰς τὸ ἔαρ. Χριστὲ ἄναξ, ὃς ἔαρ θαλέθον πολυήρατον ἄρτι Ἐκ ζοφεροῦ χειμῶνος ἀπηύγασας ὥριον ἄνθος. Πάντα δ' ἀνῆκεν ὑπὸ χθονός οἷά τε τύμβου Δεύτερον ἐς φαέθοντα παλίμπνοος ἄρτι μολόντες πηγή. ἀργέλων.
Εἴπερ τις άλλος, τοῦ Θεοῦ, καὶ τοὺς λόγους
Ζητεῖς,ἐρευνας, τῶνδε τῶν ὁρωμένων,
Στρέφεις δὲ πολλὰς ἐν φρεσὶ θεωρίας·
Κινεῖς δὲ γλῶσσαν νυκτός, ἡμέρας ὅλης,
Θείοις ἐπ᾽ ἔργοις· μουσικὸς δὲ τυγχάνεις,
Καὶ ῥυθμικὴν ἔδειξας εὐαρμοστίαν,
Λόγοις δ' ἐφευρεῖν καὶ βάθη κεκρυμμένα
Θεοῦ τε πολλὰ καὶ Θεοῦ τῶν κτισμάτων;
Πῶς συντιθεῖς δὲ καὶ μέλιτος κηρίον
Τρόπον μελίσσης τὴν σοφωτάτην βίβλον
Ἐξ ἧς ἅπασα γνώσις, ὡς πηγής τα βρύει
Θεοῦ, Χερουβίμ, ἀγγέλων 8, ἀρχαγγέλων,
Νέων ἁπάντων, τῶνδε τῶν ὁρωμένων
Τρόπων, τροπαίων, ἀρετῆς, ἁμαρτίας,
Τύχης, νοός, ζωῆς τε καὶ θνητῶν τέλους,
Φωτός, σκότους τε δαιμόνων, παθημάτων,
Καινῆς τε πρὸς γῆν κράσεως τοῦ Δεσπότου,
Καὶ σῆς ἀχράντου Μητροπαρθένου Κόρης,
Αῤῥητα ταῦτα καὶ λόγων ανώτερα;
Αλλ' ἀρπαγαὶ νῦν τοῖς στρατηγοῖς καὶ μέθαι,
ῶν οὐ μετεῖναι τοῖς καλοῖς φήσεις δέον.
Τί ταῦτα πρὸς τὸ πρᾶγμα; Χωρὶς οἱ λόγοι.
"
Αλλο στρατηγές, ἄλλο δὲ στρατηγία.
Κακός τις οὗτος· ἡ δ' ἀρίστη τῇ φύσει,
Ἰατρικὴ σώτειρα· πολλάκις δ' ἔφυ
Φονεύς Ιατρός· μὴ κακίζῃς τὴν τέχνην.
Οὐ πράγματος, (πῶς;) τῶν προσώπων δ' ἡ βλάβη.
Ἔβλαψε ῥήτωρ πολλάκις τις τοὺς νόμους·
Μὴ καὶ κακίζῃς δεινότητα τῶν λόγων.
Αλλως τε τοὺς κακοὺς μὲν ὡς κακὸς σύνοι.
Ἐγὼ δ' ἀριθμῶ τοὺς καλοὺς οὓς καὶ μόνους
Οἶδα στρατηγοὺς ὡς ἔχοντας τὴν τέχνην·
Καὶ μουσικοὺς γὰρ καὶ κρατοῦντας τὴν λύραν,
Τοὺς εὖ δὲ ταύτην εἰδότας κροῦσαι μόνον,
Καὶ τοὺς διδόντας τὸν λόγον τῶν κρουμάτων,
Καὶ μὴ φέρωσι χερσὶν οὗτοι τὴν λύραν.
Ως ἱππικοὺς δὲ, γραμμικούς, πᾶσαν τέχνην,
Αγαλματουργούς, τέκτονας, λιθοξόους,
Εκαστον, οὗπερ ἔσχε τὴν γνῶσιν μόνον.
Καὶ ταῦτα μὲν δὴ νοῦς ἐτόξευσε μάτην.
Μᾶλλον δ' ἐκεῖνος εύλο; ώτατος λόγος,
Ὡς αὐτός ἐστι δεικνύων ὁ σής λόγος,
Μη συμφερόντως τοῖς ξένοις παιδεύσεως
· Εχειν ἐθνῶν τε καὶ στρατοῦ τὰς ἡνίας.
Εἰ γὰρ κρατούντων τῶνδε, πᾶν δεινὸν κρατεῖ,
Μέθη, τυραννίς, ἁρπαγαί, σφαγαί, βίαι,
Ήτται, σφαγαί, κάθειρξις, αἰχμαλωσίας
Δῆλον, κρατούντων τοῖσδε τῶν ἐναντίων,
*Αρξει καλὸν πᾶν, εγκράτεια, χρηστότης,
Ευανδρία, φρόνησις, ἀλκὴ πρὸς πόνους,
Τέχναι κατ' ἐχθρῶν, τάξεων ευταξίαι,
Νίκαι, τρόπαια, δόξα, Ῥωμαίων κράτος"
Θεοῦ πρὸ πάντων εὐμένεια τοῖς ὅλοις,
ὺς καὶ σφραγίς μοι τῶνδε τῶν ψελλισμάτων
Εσω. Τὰ δ᾽ ἄλλα τοῖς σοφισταῖς μελλέτω.
ρξα-ρξβ'. Εἰς τὸ ἔαρ.
Χριστὲ ἄναξ, ὃς ἔαρ θαλέθον πολυήρατον ἄρτι
Ἐκ ζοφεροῦ χειμῶνος ἀπηύγασας ὥριον ἄνθος.
Πάντα δ' ἀνῆκεν ὑπὸ χθονός οἷά τε τύμβου
Δεύτερον ἐς φαέθοντα παλίμπνοος ἄρτι μολόντες·
artis, etsi nunquam manibus lyram tangant; similiter equites, scriptores, omnes artifices, statuarios,
lignifabros, lapidarios, quemque, qui artis tantume
scientiam habet. Et hæc quidem sane mens frustra,
objecit. Potius est ista justissima ratio, ut ipse
tuus sermo ostendit, ne convenienter doctrinæ
expertibus committantur gentium et exercitum
gubernacula. Si enim bis imperantibus, omne malum imperat, ebrietas, tyrannis, violentis, endes,
vastationes, clades, incarceratio, captivitas; patet,
imperantibus istorum contrariis, imperaturum esse
omne bonum, temperantiam, probitatem, fortitudinem, prudentiam, robur ad labores, contra hostes peritiam, aciei bonam dispositionem, victorias,
triumphos, gloriam, Romanorum imperium, Dei
ante alia in omnes benevolentiam; qui horumce
carminum sigillus mibi erit. Cætera sophistis-serquoque multas meditaris in mente demonstratio- pulsare tantum seiunt; et rationem docentes bujus
nes? linguamque exerces nocte dieque tota, in
divinis operibus? musicus autem exsistis, et
rhythmicam exhibuisti harmoniam, verbis explorando abscondita profunda Dei multa, Deique
creaturarum? quomodo composuisti, velut apis
mellis favum, sapientissimum librum, e quo omnis
scientia, ut fonte, fuit, Dei, Cherubim, angelorum,
archangelorum, spirituum omnium, visibilium formarum, mutationum, virtutis, peccati, fortunæ,
mentis, vitæ et finis mortalium, lucis, tenebrarumque dæmonum, passionum, mirandæ ad terram Domini unionis, et immaculatæ Virginis Matris, ineffabilia omnia, et verbis altiora? Sed violentize nunc bellatorum et ebrietates, quibus
participare dices honestis indecorum esse, quid
hæc ad rem? foris sunt litteræ. Aliud miles, aliud
militia; hic aliquis malus, hæc optima natura est.
Medicina salutaris; sæpe autem accidit medicum
homicidam esse, ne artem calumnieris. Non rei
unquam, sed personarum culpa est. Infregit leges
aliquis rhetor sæpius, ne incuses eloquentiæ perversitatem: aliter malis quidem tanquam malus
annumeraretur. Ego autem bonos reputo, quos solum þellatores esse scio, ut artem suam possidentes; et musicos lyram pulsantes, qui bene banc
88 Corrector πηγή. 88 Erat ἀργέλων.
rentur.
161-162. In ver.
Rex Christe, tu ver floridum votis vocatum mode
e tenebrosa tempestate splendere fecisti, conspicuum florem. Omnia e terra exsurgunt, ut o tumulo
qui ad secundam vitam redit redivivus, modo
crescunt; omnia exornantur, et ornatu floret munРаспознавание текста
col. 981–982page 88 of 98
PG 106:981Πάντα δ' ἐκοσμήσαντο καὶ ἄνθετο κόσμον, ὁ κόσμος, ο Αρτι δὲ καὶ κρίνον εἰκὼν φέρτερος ουρανιώνων, Οὐρανὸς ἄστρα φεραγέα, κάλλιμα ἄνθεα γαῖα, Ακρον δ' αιθέρα, πάγκαλά τ' όρνεα άρτι φανέντα. Πορφυρέην δε θάλασσα γαλήνην, άλλα τε νηκτά Νῦν μὲν χρυσόκυκλον ἐπήντυνεν "Ηλιος άρμα, Αὐτὸς δ᾽ ἀντολίηθεν ἐφ' ἑσπερίην μάλα νύσσην ίπταται ὑψηλὸς, φαιδρὸς περιώσιος, ἡδὺς, Θερμός, βλαστοφόρος, ευδοδάκτυλος, εύδρομος, ὀξύς Νῦν δὲ καὶ ἄστρα αριπρεπέα καὶ εὔδρομα πάντα, 'Ρεῖα δ᾽ ἀρίζηλα καὶ εὔθετα πᾶσιν ἰδέσθαι. Πολλὰ δέ γ' ἐξεφάνη, καὶ ἄδηλα τὸ πρίν περ ἐόντα, Ονομά τ' εὐφραδὲς, ὁλκάσι, λύχνοις, ἐδίταις ἀγοί. Νῦν καὶ μήνη χρυσόκερως, ἅτε νύμφη παστοῦ Νυμφίου εκπροτεῖσα, καὶ ἔγκυα τα φώτα λαβοῦσα, Γαῦρος ἐπαντέλλες, πολλοῖς δ' ἑκάτερθε προπομποῖς "Αστρασι κυδιάει, βόησε οι δ' εφύπερθεν ἁμάξης Στέλλετ᾽ ἐς Ὠκεανὸν, φιλέραστος, εύχροος, ἀδρα, Οὐδὲ μέλαν σκιόεν νέφος αὐτὴν ἀμφιπεπηγός, Κάλλος ἀναλδύνει καὶ ἄγριον ἀμφικαλύπτει. Νῦν μὲν καὶ πολύοπτος ἀπελάγη άσπετος αἰθήρ. Λευκοχίτων, κροκόπεπλος, εύπνους, όμμασιν αὐγή. Νῦν ζέφυροι πνείουσι κατ' ἄνθεα καὶ μύρον ἡδὺ Ἐξ ἀνέμων ῥισίν· εὖ μέγα καὶ λαλέουσι χάρμα. Ηδη καὶ γαῖα χλοερήν ἐστέψατο ποίην, Και λαγόνων προέβη τόκος ώριος, ήδύς Αρτι μὲν ἐκ καλύκων διδυμόχρονες * ήΰτε κούρη Εξεφάνη θαλάμων βόδον, ὄμματι τέρψις. Καί τε μύρον ῥισίον μαλακή δρόσος έπλετο χερσίν, Λευκοφόρων Σεραφίμ, πτερύγων ισαρίθμιος χορός. Χρυσείας κεφαλὰς προσβάλλετο οἷά τε ράβδους. Σκήπτρον ἀνακτορίης μέσον ἀμφιέπον περίκυκλο, Εύθρονον, ἔμφλογον, ἐν τρισὶ γραμμαῖς ἔξοχον άλλων, Τριαδικὴν μορφὴν ὑπερούσιον οἷα προφαίνον. "Αρτι δὲ λευκόῖον θάλλει κυαναυγές, εὔπνοον ἔον, Πορφύρεός θ' υάκινθος, εύχνους οἷά τε μοῖραξ", Εὐχαίτης καμάων καλὴν ἀνεδήσατο χαίτην Καὶ μαλακός νάρκισσος ἀπὸ χθονός έδραμε τερπνός, Ηδύχροός τε κρόκος χρυσάνθεος, ἰδ' ἀνεμώνη Πάντη δ' ἀμφιτέθηκε χάρις - δένδρεα παρήνοις Υψόσ' ἀναθρώσκει, χλοεροίς τε μελίζεται οι φίλοις Ηδύ τι καὶ ψιθύρισμα καλόν κελαρύσμασι κρήνης β Μίγνυτ'· ἐπὶ σκιεροῦ τάχα δ' ἄλσεις ὄρνις ἀείδων Αμφοτέροις κεράα τριτάτην πολυσχία οι μοῦσαν. Αλκυονίς ο δ' ἀλίοις ῥοθίοις ἐπιμίγνυσιν ᾠδὴν, Η κ' ἀναβαλλομένοις, προσπτυσσομένοις ποτὶ χέρσον. Χεύει καὶ χελιδών πολύμολπος ἀτειρέα φωνὴν, Ορθρινάδ᾽ ἐν θαλάμοις προσφθέγγεται ηΰτε κούρα. Πρόκνης ή μελίγηρυς ἀποσταλάει δ' ἅμα μολπή, Ποικίλα οι τροπόωσα κατ' άλσεα οὔποτε λήγει Κύκνος ἐπ᾿ ὄχθαισι ποταμοῦ λυρογηθέα δειρήν Αντείνας, ζεφύρω πτερά πλήσας, Αΰτ' ἀοιδος Πνεύματος εὐκελαδα λύραν, εὖ δέ τε δάκτυλα βάλλων, Καλὸν ἀποθλίβει μέλος ἀερόμολπον, ἐρατὸν Αὐτὸς ἀοιδὸς ὁμοῦ τελέθων, αὐτὸς δέ τε αὐλός. Στηθομελεῖς δὲ τέττιγες ἐπ' ἀκρεμόνων μάλα πολλήν * Εγγυα, οι βορέης. * διδυμόχροος.. οι μείραξ.. * νια, μελίσδεται φύλλο, πολυηχέα. ν ἀλκιονὶς ποκίλα τετροπ * ἐραστόν.
JOANNIS GEOMETR.E
Πάντα δ' ἐκοσμήσαντο καὶ ἄνθετο κόσμον, ὁ κόσμος, ο Αρτι δὲ καὶ κρίνον εἰκὼν φέρτερος ουρανιώνων,
Οὐρανὸς ἄστρα φεραγέα, κάλλιμα ἄνθεα γαῖα,
Ακρον δ' αιθέρα, πάγκαλά τ' όρνεα άρτι φανέντα.
Πορφυρέην δε θάλασσα γαλήνην, άλλα τε νηκτά
Νῦν μὲν χρυσόκυκλον ἐπήντυνεν "Ηλιος άρμα,
Αὐτὸς δ᾽ ἀντολίηθεν ἐφ' ἑσπερίην μάλα νύσσην
ίπταται ὑψηλὸς, φαιδρὸς περιώσιος, ἡδὺς,
Θερμός, βλαστοφόρος, ευδοδάκτυλος, εύδρομος, ὀξύς·
Νῦν δὲ καὶ ἄστρα αριπρεπέα καὶ εὔδρομα πάντα,
'Ρεῖα δ᾽ ἀρίζηλα καὶ εὔθετα πᾶσιν ἰδέσθαι.
Πολλὰ δέ γ' ἐξεφάνη, καὶ ἄδηλα τὸ πρίν περ ἐόντα,
Ονομά τ' εὐφραδὲς, ὁλκάσι, λύχνοις, ἐδίταις ἀγοί.
Νῦν καὶ μήνη χρυσόκερως, ἅτε νύμφη παστοῦ
Νυμφίου εκπροτεῖσα, καὶ ἔγκυα τα φώτα λαβοῦσα,
Γαῦρος ἐπαντέλλες, πολλοῖς δ' ἑκάτερθε προπομποῖς
"Αστρασι κυδιάει, βόησε οι δ' εφύπερθεν ἁμάξης
Στέλλετ᾽ ἐς Ὠκεανὸν, φιλέραστος, εύχροος, ἀδρα,
Οὐδὲ μέλαν σκιόεν νέφος αὐτὴν ἀμφιπεπηγός,
Κάλλος ἀναλδύνει καὶ ἄγριον ἀμφικαλύπτει.
Νῦν μὲν καὶ πολύοπτος ἀπελάγη άσπετος αἰθήρ.
Λευκοχίτων, κροκόπεπλος, εύπνους, όμμασιν αὐγή.
Νῦν ζέφυροι πνείουσι κατ' ἄνθεα καὶ μύρον ἡδὺ
Ἐξ ἀνέμων ῥισίν· εὖ μέγα καὶ λαλέουσι χάρμα.
Ηδη καὶ γαῖα χλοερήν ἐστέψατο ποίην,
Και λαγόνων προέβη τόκος ώριος, ήδύς -
Αρτι μὲν ἐκ καλύκων διδυμόχρονες * ήΰτε κούρη
Εξεφάνη θαλάμων βόδον, ὄμματι τέρψις.
Καί τε μύρον ῥισίον μαλακή δρόσος έπλετο χερσίν,
Λευκοφόρων Σεραφίμ, πτερύγων ισαρίθμιος χορός.
Χρυσείας κεφαλὰς προσβάλλετο οἷά τε ράβδους.
Σκήπτρον ἀνακτορίης μέσον ἀμφιέπον περίκυκλο,
Εύθρονον, ἔμφλογον, ἐν τρισὶ γραμμαῖς ἔξοχον άλλων,
Τριαδικὴν μορφὴν ὑπερούσιον οἷα προφαίνον.
"Αρτι δὲ λευκόῖον θάλλει κυαναυγές, εὔπνοον ἔον,
Πορφύρεός θ' υάκινθος, εύχνους οἷά τε μοῖραξ",
Εὐχαίτης καμάων καλὴν ἀνεδήσατο χαίτην·
· Καὶ μαλακός νάρκισσος ἀπὸ χθονός έδραμε τερπνός,
Ηδύχροός τε κρόκος χρυσάνθεος, ἰδ' ἀνεμώνη·
Πάντη δ' ἀμφιτέθηκε χάρις - δένδρεα παρήνοις
Υψόσ' ἀναθρώσκει, χλοεροίς τε μελίζεται οι φίλοις·
Ηδύ τι καὶ ψιθύρισμα καλόν κελαρύσμασι κρήνης
β Μίγνυτ'· ἐπὶ σκιεροῦ τάχα δ' ἄλσεις ὄρνις ἀείδων
Αμφοτέροις κεράα τριτάτην πολυσχία οι μοῦσαν.
Αλκυονίς ο δ' ἀλίοις ῥοθίοις ἐπιμίγνυσιν ᾠδὴν,
Η κ' ἀναβαλλομένοις, προσπτυσσομένοις ποτὶ χέρσον.
Χεύει καὶ χελιδών πολύμολπος ἀτειρέα φωνὴν,
Ορθρινάδ᾽ ἐν θαλάμοις προσφθέγγεται ηΰτε κούρα.
Πρόκνης ή μελίγηρυς ἀποσταλάει δ' ἅμα μολπή,
Ποικίλα οι τροπόωσα κατ' άλσεα οὔποτε λήγει·
Κύκνος ἐπ᾿ ὄχθαισι ποταμοῦ λυρογηθέα δειρήν
Αντείνας, ζεφύρω πτερά πλήσας, Αΰτ' ἀοιδος
Πνεύματος εὐκελαδα λύραν, εὖ δέ τε δάκτυλα βάλλων,
Καλὸν ἀποθλίβει μέλος ἀερόμολπον, ἐρατὸν
Αὐτὸς ἀοιδὸς ὁμοῦ τελέθων, αὐτὸς δέ τε αὐλός.
Στηθομελεῖς δὲ τέττιγες ἐπ' ἀκρεμόνων μάλα πολλήν
dus, cœlum astris splendentibus,' floribus pulcher- tum naribus suave mollis ros modo fluit; modorimis tellus, caelum serenitate, conspicuisque avibus jam apparentibus, mare purpurea tranquillitate,
aliisque natantibus. Nunc aureis rotis instruxit sol
currum; ipse ex oriente ad occidentalem metam
evolat sublimis, splendidus, dives, jucundus, calidus, germina ferens, roseis digitis, rapidus, acer.
Nunc stellæ omnes conspicuæ, alacres, facileque
omnibus illustres et jucundæ videntur; multæque
apparuerunt, quæ tamen prius absconditæ erant,
nomenque aptum conferunt navibus, lucernis, viatoribus. Nunc quoque luna aureis cornibus, velut
sponsa e thalamo sponsi procedens, et pleno lumine nitens, superbiens exoritur, multisque hinc
et inde comitantibus stellis gloriatur, Borealique
superior currui, tendit ad oceanum, anabilis, pulchre colorata, blanda; nulla tenebrosa et nigra
ņubes hanc circumducit, decorem polluit et molesta
occultat. Nunc quidem aspectui patens apertus est
immensus æther, alba tunica, croceo pallio indutus, bene olens, oculis radians; nunc zephyri spirant in flores, et suavis odor e ventis nares delectat; magnumque gaudium nuntiant. Jucunda
tellus recenti herba coronatur, el e sinu profertur
partus maturus, jucundus. Mox quidem e calicibus,
ut duplici colore nitens puella, tanquam e thalemo exit rosa, oculorum delectatio. Et unguenque lilium præstantior est imago cœlestium, candidorum Seraphim; antherorum æqualis numero
chorus aurea capita velut virgas profert; scepiram
reginæ medium circulariter circumdatum, throno
sedens, fulgens, tribus lineis aliis supereminens,
tanquam triplicem formam divinam nianifestans.
Modo albens floret cæruleo nitore, bene oleps
viola, purpureus hyacinthus, et ut bene comata
puella, capillaria comarum pulchros effundit crines.
Et mollis narcissus ex humo salit jucundus; venustusque colore aureo flos croci, et anemon".
Ubique floruit gratia: arbores cervicibus elatis exsurgunt, et recentibus foliis modulantur; dulce
murmur jucunde susurris rivuli miscent, et cito
umbroso in luco luscinia utrisque cantuum tertium
sonum conjungit. Alcyonis marinis fluctibus cantum miscet, sensim progredientibus, et ad littus se
effundentibus. Mittit etiam birundo cantus amans
vocem acutam, maneque in nidis garrit veluti puella.
Procnes melodicus cautus simul distillat, variaque modulamina per lucos nunquam cessant.Cy.
enum in oris fluminis lyricum collum intendens,
zephyro alas implens, ut musicus vocis lyram expromit, riteque digitos agitans, pulchram exprimit
melodiam per aerem, jucundamque, ipse simul cantor, simulque tibicen exsistens. Pectore sonantes
* Leg. Εγγυα, οι Fors. βορέης. * Leg. διδυμόχροος.. οι Leg. μείραξ.. * Leg. νια, μελίσδεται φύλλο,
• Leg. πολυηχέα. ν ἀλκιονὶς cod.
Leg. vid. ποκίλα τετροπ * Leg. ἐραστόν.
Распознавание текста
Poem CLXI - CLXIICarmen CLXI - CLXII
col. 983–984page 89 of 98
PG 106:983Σύντονον εὐκελάδοις μαγάσι προχέουσιν ἀοιδήν * Αρνες δ' ἀμφιπερισκαίρουσι, συρίσδεται ἡδέα ποιμήν. Μήλα μαλοίς βεβρίθασιν, ἀγάλλεται αιπόλος αιξίν, Βουκόλος εἰς σκιερὰν πλατανιστον ἀπέδραθε, κρήνης Αγχ: ἐπ' ἀργυρέης ψυχρὸν παραπαλμένον το ύδωρ. Νῦν ναῦται πλόονσιν, ὁδοιπορέουσιν ὁδῖται Οἱ μὲν ἐπ' ἀργυρόεντα, πορφυρόεντα θαλάσσης Νῶτα περιπλήσσοντες καὶ ἀμπετόωντες ἐπ' αὔρας, Ιστία νηυσὶ πέτεσθαι, καὶ πάλιν κώπαις οἷά τε ποσὶν Ειναλίην τέμνοντες ὁδὸν, καλὸν ἄστεος ὅρμον Οἱ δὲ περιπνείοντας καὶ ἅμα ψύχοντας ἀήτας, Τέττιγας εὖ λαλέοντας, καὶ εὐπτομέοντα πετήλοις Ορνεα, ποικιλόφωνα, καὶ ἡδέα νάματα κρηνῶν. Νῦν δὲ μαχητής ενοπλος οἷά τις εὔχροος ἀστὴρ Λαμπρὸν παμφαίνει καὶ εὐχαρι ἅρματι ταίνει Ιπποις δ' ἀμφιπερισκαίρει, ξίφος οιά τε θήγει Αγχέμαχον, κραδίη πνείει μένος, ἄλλεται ὀργῇ. Καὶ πῶς σεῖο, μέλισσα, λαθείμην, σειό τε δώρων; Νῦν στρατὸς αὐτοκέλευστος ἐπ' ἄνθεα ήΰτε κώμας Στέλλεται εὐφραδέως, ἀνά τ' ἔδραμεν άχθεα τερπνά Εξ τε λάφυρα φέρων, καὶ ἡγεμόνος προπάροιθε Θῆκαν ἐπισταμένως, ἄλλοις δ' ἐπὶ ἄλλα τιθεῦσαι Πάνσοφα ἔργα πένοντα, κάλλεα μυρία κηροῦ, Ηδέα δῶρα μέλιτος ἐπισφραγίσαι ἐνὶ θήκαις, Πλοῦτον ἀπειρέσιον, βροτέης γενεῆς ἄκος, εἶδαρ, Εἶδαρ ἱμερτόν, ἀκηράσιον, βασιλεύτατον ἄλλων. ᾿Αλλὰ τί μοι τάδε, Χριστέ, άναξ Λόγε φέρτερε, μάθου "Ος μεγάλοισι λόγοις νωμᾷς οιήτα κόσμου; Τίς γλυκεροῦ λόγος εἴαρος, ἢ λόγος εἰαροφύτων; Πάντα μὲν ἐκ νεκύων φαεσίμβροτον ἔδραμεν ἡώ, Πάντα τέθηλε, γάννυνται, οὐρανὸς, ἥλιος, ἄστρα, Υδατα πλωτοῖς, γαῖα δὲ πεζοῖς, ὄρνισιν ἀὴρ, Πάντα δ' ἀνηδήσαντα τεαῖς ἐπέτρεψεν ἐφετμαῖ;. Σὺς δὲ μόνος στενάων λάτρις, ἕλκεα μυρία πέτων Εμπνοές είμι νέκυς, δεδμημένος ἄλγεσι πολλοῖς. Ωλετο μέν μοι φάος, ώλετο καὶ μένος ἐσθλὸν, Ωλετο δ' ἀλκὴ σώματος, ώλετο δ' εύχαρις ἤδη, Μῦθο; δ' ἐξαπόλωλε, μεμυκότα χείλη • σιγῇ. Κτήματα δ' εκφορέουσι διαῤῥαιστήρες ἀνάγκῃ, Αλλοθεν ἄμενος ἄλλος ἑτοιμοτάτην ἐπὶ θήρην. Τίς δ' ἂν ἐπεσβολέοντας ἐνέγκοι, τόξα τε γλώσσης Αυτονόμου, κακίης πολυφάρμακα πάντοθεν τοὺς Αμφαδίους, κρυφίους, ὑπὸ νύκτα καὶ ἦμαρ ἐπ᾿ ἡμαρ; Τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι ἀχνύμενός περ, Οσσον ἑνὸς, τό με καὶ εἰν ἡμῷ γήραϊ θῆκε Ψυχὴν αἰνέμορον κλαίων, Μάκαρ, αἰνὰ παθοῦσαν Ψυχὴν, ἣν ἅτε δένδρεον ἐξετάνυστ᾽ ἐπὶ γαίης, Δένδρεον ὑψιπέτηλον ἀκηρεσίῳ παρὰ πηγῇ Ιστάμενον πάρος, οὐδὲ βίας ἀνέμων ἀλεεῖνον, Ριζόθεν ἐγκατέβαλλε δυσαέος ἄσθματος ὁρμή Υδασί τ' οὐκ ἀγαθοῖς, ἅτε πήμασι τοῦδε βίο:ο Δυσδαίμων Βελίαρ πολεμόκλονον αἱὲν ἐγείρων, Κέντρον ότις πικρόν, δνοφύον, θανάτοιο σοφιστής. Αλλά μ', Αναξ, ἐμὸν ἐμὸν, νόος, σθένος, ἥλιος, ἀλκή, το παρεπαλμένον. * ἅρμα τιταίνει. 9 πέσσων. * χείλεα.· ὁρμή
Σύντονον εὐκελάδοις μαγάσι προχέουσιν ἀοιδήν
* Αρνες δ' ἀμφιπερισκαίρουσι, συρίσδεται ἡδέα ποιμήν.
Μήλα μαλοίς βεβρίθασιν, ἀγάλλεται αιπόλος αιξίν,
Βουκόλος εἰς σκιερὰν πλατανιστον ἀπέδραθε, κρήνης
Αγχ: ἐπ' ἀργυρέης ψυχρὸν παραπαλμένον το ύδωρ.
Νῦν ναῦται πλόονσιν, ὁδοιπορέουσιν ὁδῖται·
Οἱ μὲν ἐπ' ἀργυρόεντα, πορφυρόεντα θαλάσσης
Νῶτα περιπλήσσοντες καὶ ἀμπετόωντες ἐπ' αὔρας,
Ιστία νηυσὶ πέτεσθαι, καὶ πάλιν κώπαις οἷά τε ποσὶν
Ειναλίην τέμνοντες ὁδὸν, καλὸν ἄστεος ὅρμον·
Οἱ δὲ περιπνείοντας καὶ ἅμα ψύχοντας ἀήτας,
Τέττιγας εὖ λαλέοντας, καὶ εὐπτομέοντα πετήλοις
Ορνεα, ποικιλόφωνα, καὶ ἡδέα νάματα κρηνῶν.
Νῦν δὲ μαχητής ενοπλος οἷά τις εὔχροος ἀστὴρ
Λαμπρὸν παμφαίνει καὶ εὐχαρι ἅρματι ταίνει
Ιπποις δ' ἀμφιπερισκαίρει, ξίφος οιά τε θήγει
Αγχέμαχον, κραδίη πνείει μένος, ἄλλεται ὀργῇ.
Καὶ πῶς σεῖο, μέλισσα, λαθείμην, σειό τε δώρων;
Νῦν στρατὸς αὐτοκέλευστος ἐπ' ἄνθεα ήΰτε κώμας
Στέλλεται εὐφραδέως, ἀνά τ' ἔδραμεν άχθεα τερπνά
Εξ τε λάφυρα φέρων, καὶ ἡγεμόνος προπάροιθε
Θῆκαν ἐπισταμένως, ἄλλοις δ' ἐπὶ ἄλλα τιθεῦσαι
Πάνσοφα ἔργα πένοντα, κάλλεα μυρία κηροῦ,
Ηδέα δῶρα μέλιτος ἐπισφραγίσαι ἐνὶ θήκαις,
Πλοῦτον ἀπειρέσιον, βροτέης γενεῆς ἄκος, εἶδαρ,
Εἶδαρ ἱμερτόν, ἀκηράσιον, βασιλεύτατον ἄλλων.
᾿Αλλὰ τί μοι τάδε, Χριστέ, άναξ Λόγε φέρτερε, μάθου
"Ος μεγάλοισι λόγοις νωμᾷς οιήτα κόσμου;
Τίς γλυκεροῦ λόγος εἴαρος, ἢ λόγος εἰαροφύτων;
Πάντα μὲν ἐκ νεκύων φαεσίμβροτον ἔδραμεν ἡώ, -
Πάντα τέθηλε, γάννυνται, οὐρανὸς, ἥλιος, ἄστρα,
Υδατα πλωτοῖς, γαῖα δὲ πεζοῖς, ὄρνισιν ἀὴρ,
Πάντα δ' ἀνηδήσαντα τεαῖς ἐπέτρεψεν ἐφετμαῖ;.
Σὺς δὲ μόνος στενάων λάτρις, ἕλκεα μυρία πέτων
Εμπνοές είμι νέκυς, δεδμημένος ἄλγεσι πολλοῖς.
Ωλετο μέν μοι φάος, ώλετο καὶ μένος ἐσθλὸν,
Ωλετο δ' ἀλκὴ σώματος, ώλετο δ' εύχαρις ἤδη,
Μῦθο; δ' ἐξαπόλωλε, μεμυκότα χείλη • σιγῇ.
Κτήματα δ' εκφορέουσι διαῤῥαιστήρες ἀνάγκῃ,
Αλλοθεν ἄμενος ἄλλος ἑτοιμοτάτην ἐπὶ θήρην.
Τίς δ' ἂν ἐπεσβολέοντας ἐνέγκοι, τόξα τε γλώσσης
Αυτονόμου, κακίης πολυφάρμακα πάντοθεν τοὺς
Αμφαδίους, κρυφίους, ὑπὸ νύκτα καὶ ἦμαρ ἐπ᾿ ἡμαρ;
Τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι ἀχνύμενός περ,
Οσσον ἑνὸς, τό με καὶ εἰν ἡμῷ γήραϊ θῆκε
Ψυχὴν αἰνέμορον κλαίων, Μάκαρ, αἰνὰ παθοῦσαν
Ψυχὴν, ἣν ἅτε δένδρεον ἐξετάνυστ᾽ ἐπὶ γαίης,
Δένδρεον ὑψιπέτηλον ἀκηρεσίῳ παρὰ πηγῇ
Ιστάμενον πάρος, οὐδὲ βίας ἀνέμων ἀλεεῖνον,
Ριζόθεν ἐγκατέβαλλε δυσαέος ἄσθματος ὁρμή
Υδασί τ' οὐκ ἀγαθοῖς, ἅτε πήμασι τοῦδε βίο:ο
Δυσδαίμων Βελίαρ πολεμόκλονον αἱὲν ἐγείρων,
Κέντρον ότις πικρόν, δνοφύον, θανάτοιο σοφιστής.
Αλλά μ', Αναξ, ἐμὸν ἐμὸν, νόος, σθένος, ἥλιος, ἀλκή,
cicada e ramis abundantem et consonam vocem sermo est, aut vernarum sermo plantarum? Omnia
sonantibus plectris effundunt. Agni circumsaliunt,
tibia dulce sonat pastor; oves velleribus onustæ
sunt; lelatur capellis custos, bubulcus sub unbrosa platano obdormit, juxta frigidam aquam argenteo alveo dilabentem. Nunc nautæ navigant, iter
faciunt viatores: illi quidem in argentea et purpurea maris terga nitentes et in auras evolantes, vela
navium dirigunt, remis ceu pedibus æquoream viam
secantes, ad pulchrum civitatis portum; hi autem
ad ventos circum et una spirantes, ad cicadas jncunde garrientes, et volucres frondibus dulce sopantes, varia canentes, et jucunda fontium fluenta.
Nunc autem miles pulchre armatus, ut nitens stella,
splendide emicat et gratum currum dirigit, equis
circumsalit, gladium ad pugnandum cominus acuit; pressus, quantum 'uno, me nempe in acerba seneccorde spiral animus, et ira fervet. Et quomodo te,
apis, tacebo, et tua dona? Nunc sibi ipsi imperans
exercitus in flores velut in urbes solerter mittitur,
et regreditur onera jucunda ut abundantem prædam
ferens, et ducis ante oculos deponunt perite, aliisque alia præbent educanda arte opera facta, mille
alveorum pulchritudinem, dulcia dona mellis iu
alveis locant, thesaurum abundantemn, humano generi remedium, alimentum eximium, parum, regium maxime inter alia. Sed quid mihi, Christe
Dei Verbum, rex potens, ista docuerunt, qui magna
ratione mundi gubernacula tenes? Quis veris suavis
quidem e morte ad lucidam auroram redierunt,
omnia florent, letantur, coelum, sol, astra, aqua
navigiis, terra peditibus, aer avibus, omniaque rejuvenescentiæ tuis obediunt mandatis. Tuus autem
famulus gemens, mille vulnera deflens, spiritualis
mortuus sum, multis doloribus oppressus. Periit
quidem mihi lux, periit et constantia egregia, periit
vigor corporis, periit grata juventus. Vox autem
olticuit, occlusaque labia siluerunt. Opes auferunt
vi devastatores, hinc et inde irruentes in prædam
paratam. Quis autem verborum jacula sufferret, et
linguæ sagittas liberæ, nequitiæ venena, undique
multa, aperta et secreta, nocte et diebus singulis
immissa? Omnibus non tantum patior quamvis optute posuit animam infaustam luctus, o beate, animam sæva patientem quam ut arboren, excussit in
terram; arborem altis frondibus inexhaustum juxta
fontem stantem, non ventorum furori obnoxiam,
radicitus dejecit funesti spiritus violentia, aquis
etiam non bonis, tanquam vitæ istius calamitatibus,
cacod:emon Belial belli tumultum semper excitans,
serpens aspero aculeo, tenebroso, mortis artifex.
Sed me, o res qui meus solus es, inens, robur, sol,
virtus, vila, honor, arma, pulchritudo, ratio, grata
spes, excita mé et suscita, in aures verbum tuum
cito perveniat, mortuas et putrefactas, et alacer ut
το Leg. παρεπαλμένον. * Leg. ἅρμα τιταίνει. 9 Gorr. πέσσων. * Leg. χείλεα.· ὁρμή cod.
Распознавание текста
col. 985–986page 90 of 98
PG 106:985Ζωή, κῦδος, ὅπλον, κάλλος, λόγος, εύχαρις ἐλπὶς, Εγρεο και μ' ἀνάστησον, ἐς οὔατα σὸν δ᾽ ἔπος ἐς [τάχος ἔλθοι, Νεκρά, μυδαλέα ", καὶ εὔδρομος οἷά τε νεβρός Θρέξομαι ἀλκήεις, σθεναρός, καλός, εὔχαρις, ἡδὺς, Παντοίαις ἀρεταῖς κεκασμένος, ίδρις ἁπάντων Μητέρα σὴν φυγόδεμνον, ἐπήρατον, ἱκέτιν, ἁγνὴν, Και, Μάκαρ, αίδεο, γενοῦμαι ', Λόγε, καί μ' ἐλέαιρε. ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ. ρέγ'. δή Α'. Αιγυπτίων πόντωσις, ᾠδὴ Μωσέως, Αἰγυπτίων όλεθρος, Ισραήλ κράτος. Ασωμεν ᾠδὴν τῷ κραταιῷ Κυρίῳ Δόξη; γὰρ ἐπλήρωσε τὴν οἰκουμένην, Τὴν ἵππον ὡς ἔῤῥιψε καὶ τὸν δεσπότην *Αρδην Φαραὼ πρὸς θαλασσίαν χύτιν. Οὗτος βοηθὸς καὶ σκεπαστὴς καὶ πρόμος, Στρέφων τὰ δεινά πάντα προς σωτηρίαν Οὗτος Θεός μου, καὶ μόνον καὶ δοξάσω Θεὶς πατρῷος· τοῦτον ὑψώσω μόνον.. Εθραυσεν ἐχθροὺς δεξιὰ ση, Χριστέ μου "Υδωρ διέστη πνεύματός σου τῇ βία Έκρυψε πόντος ἐκκρίτους ιππηλάτας Εἰς τεῖχος ἐῤῥάγησαν αἱ ρευσταὶ φύσεις Γλώσσας μεγίστας είλες, οφρυν βαρβάρων. *Αβυσσος ἐκπέπωκε τοὺς ἀνουστάτους Σφοδρῶς ἔδυσαν ὡς μόλιβδος εἰς βάθος. Ηξας δὲ λαὸν ἔκκριτον σὸν χειρί σου, Εχθρῶν ἀνοίκτων ἐξέσωσας μυρίων, ᾤκισας εἰς γῆν ἡδονῶν πηγὴν ὅλην. διναν ἔθνη, και παρωργίσθη γένη Οἰκοῦντα κύκλῳ καὶ λάτραι θεῶν νόμων, Εἴληφε Μωαβ καὶ Φυλιστιεὶμ τρόμος Ἔφριξε πάς τις σῶν βραχιόνων σθένος Ἕως παρῆλθον οἷς ἐκληρώσω μόνους, Εἰς γῆν ποθεινὴν ἣν ἐπηγγείλω πάλαι. Ανθ' ὧν κροτοῦντες κυμβάλοις καὶ τυμπάνοις, Ψαλτηρίοις, φόρμιγξιν, ἐργάνοις, λύραις, Καὶ πᾶσιν ἄλλοις είδεσι μουσουργίας, Νίκας, τρόπαια, δόξαν ᾄδομεν, μόνῳ Σοὶ τῷ κρατοῦντι καὶ θεῶν Θεῷ μόνῳ Οἷς εἰς θάλασσαν ἵππον, ἁρματηλάτας Έκρυψας ὡς φάλαγγα Φαραωνίτιν. Ο δ' Ἰσραὴλ ὧδευσε την υγραν χύσιν, Ξηράν καθώσπερ πεζός, ὑμν' σ' τα ρξδ'. ᾠδὴ Β' *. Οὐρανέ, πρόσχες· γῆ δ', ἐνωτίσθητί μου Καὶ συγκατέλθοι " φθέγμα τουμὸν ὡς δράσεις, Ως όμβρος ἐπ' ἄγρωστιν, ὡς νιφὰς χλόη Εἷς ἐστιν ἡμῖν, εἷς Θεός, Θεὸς μόνος, Σοφός, δίκαιος, πιστός, ἰσχυρὸς μόνος. Οδοὶ δὲ τούτου καὶ τρίβοι πᾶσαι κρίσεις. Οὗτος δὲ λαὸς μωρός, οὐ σοφές κρίσιν, Λαὸς πονηρὸς καὶ παρεκτετραμμένος. Ποίων καλῶν τίνουσι Κυρίῳ γέρα; Οὐκ αὐτὸς οὗτος σώμα σον διαπλάσας, Καὶ χερσὶ πήξας και διαρθρώσας μέλη πιόν τε τάξας, καὶ Πατὴρ κεκλημένος Αρχήν τε σοὶ δοὺς τῶν ὁρωμένων ὅλων; Ο "Αφες τὰ κοινὰ καὶ σκόπει τῶν σῶν ὅσα. " μιδαλέα • γουνοῦμαι. * * τοῦ πάλιν γραφέντος ω δ' Μωσέως. προσδοκάσθω.
JOANNIS GEOMETR.E
Ζωή, κῦδος, ὅπλον, κάλλος, λόγος, εύχαρις ἐλπὶς,
Εγρεο και μ' ἀνάστησον, ἐς οὔατα σὸν δ᾽ ἔπος ἐς
[τάχος ἔλθοι,
Νεκρά, μυδαλέα ", καὶ εὔδρομος οἷά τε νεβρός
Θρέξομαι ἀλκήεις, σθεναρός, καλός, εὔχαρις, ἡδὺς,
Παντοίαις ἀρεταῖς κεκασμένος, ίδρις ἁπάντων·
Μητέρα σὴν φυγόδεμνον, ἐπήρατον, ἱκέτιν, ἁγνὴν,
Και, Μάκαρ, αίδεο, γενοῦμαι ', Λόγε, καί μ' ἐλέαιρε.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ.
ρέγ'. δή Α'.
Αιγυπτίων πόντωσις, ᾠδὴ Μωσέως,
Αἰγυπτίων όλεθρος, Ισραήλ κράτος.
Ασωμεν ᾠδὴν τῷ κραταιῷ Κυρίῳ·
Δόξη; γὰρ ἐπλήρωσε τὴν οἰκουμένην,
Τὴν ἵππον ὡς ἔῤῥιψε καὶ τὸν δεσπότην
*Αρδην Φαραὼ πρὸς θαλασσίαν χύτιν.
Οὗτος βοηθὸς καὶ σκεπαστὴς καὶ πρόμος,
Στρέφων τὰ δεινά πάντα προς σωτηρίαν
Οὗτος Θεός μου, καὶ μόνον καὶ δοξάσω
Θεὶς πατρῷος· τοῦτον ὑψώσω μόνον..
Εθραυσεν ἐχθροὺς δεξιὰ ση, Χριστέ μου·
"Υδωρ διέστη πνεύματός σου τῇ βία
Έκρυψε πόντος ἐκκρίτους ιππηλάτας·
Εἰς τεῖχος ἐῤῥάγησαν αἱ ρευσταὶ φύσεις·
Γλώσσας μεγίστας είλες, οφρυν βαρβάρων.
*Αβυσσος ἐκπέπωκε τοὺς ἀνουστάτους -
Σφοδρῶς ἔδυσαν ὡς μόλιβδος εἰς βάθος.
Ηξας δὲ λαὸν ἔκκριτον σὸν χειρί σου,
Εχθρῶν ἀνοίκτων ἐξέσωσας μυρίων,
cervus curram vigens, robustus, pulcher, gratus,
venustus, omnimodis virtutibus instructus, omnium
peritus; tuam Matrem Virginem, desiderabilem,
supplicem, castam, genuflexus invoco, hanc exaudi,
o beate, et mei, Verbum, miserere.
CANTICORUM METAPHRASIS,
163. Canticum I.-Egyptiorum submersio, canticum
Moysis, Ægyptiorum clades, Israelis victoria.
Cantemus cantieum potenti Domino; gloria eniın
replevit orbem, equum et dominum dejiciendo Pharaonem funditus in maris fluctibus. Ille auxiliator et
protector et princeps, convertens omnia adversantia
ᾤκισας εἰς γῆν ἡδονῶν πηγὴν ὅλην.
διναν ἔθνη, και παρωργίσθη γένη
Οἰκοῦντα κύκλῳ καὶ λάτραι θεῶν νόμων,
Εἴληφε Μωαβ καὶ Φυλιστιεὶμ τρόμος
Ἔφριξε πάς τις σῶν βραχιόνων σθένος·
Ἕως παρῆλθον οἷς ἐκληρώσω μόνους,
Εἰς γῆν ποθεινὴν ἣν ἐπηγγείλω πάλαι.
Ανθ' ὧν κροτοῦντες κυμβάλοις καὶ τυμπάνοις,
Ψαλτηρίοις, φόρμιγξιν, ἐργάνοις, λύραις,
Καὶ πᾶσιν ἄλλοις είδεσι μουσουργίας,
Νίκας, τρόπαια, δόξαν ᾄδομεν, μόνῳ
Σοὶ τῷ κρατοῦντι καὶ θεῶν Θεῷ μόνῳ·
Οἷς εἰς θάλασσαν ἵππον, ἁρματηλάτας
Έκρυψας ὡς φάλαγγα Φαραωνίτιν.
Ο δ' Ἰσραὴλ ὧδευσε την υγραν χύσιν,
Ξηράν καθώσπερ πεζός, ὑμν' σ' τα
ρξδ'. ᾠδὴ Β' *.
Οὐρανέ, πρόσχες· γῆ δ', ἐνωτίσθητί μου
Καὶ συγκατέλθοι " φθέγμα τουμὸν ὡς δράσεις,
Ως όμβρος ἐπ' ἄγρωστιν, ὡς νιφὰς χλόη
Εἷς ἐστιν ἡμῖν, εἷς Θεός, Θεὸς μόνος,
Σοφός, δίκαιος, πιστός, ἰσχυρὸς μόνος.
Οδοὶ δὲ τούτου καὶ τρίβοι πᾶσαι κρίσεις.
Οὗτος δὲ λαὸς μωρός, οὐ σοφές κρίσιν,
Λαὸς πονηρὸς καὶ παρεκτετραμμένος.
Ποίων καλῶν τίνουσι Κυρίῳ γέρα;
Οὐκ αὐτὸς οὗτος σώμα σον διαπλάσας,
Καὶ χερσὶ πήξας και διαρθρώσας μέλη
πιόν τε τάξας, καὶ Πατὴρ κεκλημένος·
Αρχήν τε σοὶ δοὺς τῶν ὁρωμένων ὅλων;
Ο "Αφες
τὰ κοινὰ καὶ σκόπει τῶν σῶν ὅσα.
in salutem. llle Deus meus, et solum illum glorificabo, Deus patrum est, illum solum exaltabo.
Vulneravit inimicos dextera tua, Christe mi; aqua
stetit Spiritus tui virtute; mare abscondit reprobatos equites; in murum perfractæ sunt fluentes undæ;
linguas inflatas destruxisti, superbiam barbarorum.
Abyssus hausit dementes, submersi sunt quasi
plumbum in voraginem. Eduxisti autem populum
tuum selectum manu tua, ab inimicis numerosis et
crudelibus salvasti. Introduxisti in terram deliciarum omnium fontem. Doluerunt gentes, et irati sunt
populi circum habitantes et deorum falsorum cultores. Obtinuit tremor Moab et Philistiim. Exhorruit unusquisque tuorum brachiorum robur; donee
pertransierint quos solos possedisti, ad terram desiderabilem quam promisisti olim. De quibus plaudentes cymbalis et tympanis, psalteriis, plectris,
organis, lyris, et omnibus aliis musicis instrumentis,
victoriam, triumphum, gloriam canamus, soli tibi
vincenti et deorum soli Deo; quia in mare equos
et aurigas demersisti et Pharaonis phalanges. Israel
autem ambulavit per humidos fluctus, siccatos sub
pedibus.
164. Canticum ll.
el
Coelum, attende, terra autem, audi me, et conduat
eloquium meum ut ros, ut imber super gramen, ut
nis in herbam. Unus est nobis, unus Deus, Deus
solus, sapiens, justus, fidelis, fortis solus. Viæ autem ejus et semitæ omnes judicia. Populus autem
iste stultus, nec judicio sapiens, populus pravus
perversus. Quorumnam bonorum solvunt Domino
pretium? nonne ipse est qui corpus tuum formavit,
et manibus aptavit et coadunavit artus? Filium te
eligens et Pater nominatus, nonne tibi dedit visibi
lium omnium imperium? Communia omnibus mitte,
" μιδαλέα cod. • Leg. γουνοῦμαι. * Hæc non expedio. * In marg. τοῦ πάλιν γραφέντος ω cum δ' sit
perimposito Μωσέως. • Sic supra, scd in textu προσδοκάσθω.
Распознавание текста
Poem CLXIIICarmen CLXIII
col. 987–988page 91 of 98
PG 106:987Πατὴρ ἐρεῖ σοι ταῦτα, πρεσβύτης γέρων Αδάμ τὸ πρῶτον ὡς διέσπειρε γόνους, Ενειμεν ἔθνη, καὶ καθίστα τοὺς ὅρους Αλλους μὲν ἄλλοις ἀγγέλοις, επιστάταις Αὐτὸς δ' ἑαυτῷ κλῆρον είληχε μόνῳ, Τὸν Ἰσραὴλ σχοίνισμα, τους Αβραμίδας Οφθαλμὸς ἦν ἄγρυπνος αὐτῷ προσβλέπων Πηγὴν ῥέουσαν τὴν ἄνυδρον δεικνύει Παρεμβαλὼν ἕστηκεν εἰς φρουρὰν κύκλῳ ὺς ὄμματός τις ἐξετήρησε κόρην ὓς ἀετὸς πτέρυξιν εὖ ἡπλωμέναις Συνεἶχεν αὐτοὺς, εἶχε καὶ μεταφρένων Υπερθε χρυσῶν, ὡς νεοσσούς ἠγάπα ᾿Ανῆξεν εἰς γῆν ἰσχύος πεπλησμένην Πολλῶν ἔπλησεν ἡδονῶν πικρὸν στόμα. Ελαιον εξέρρευσε καὶ μέλι πέτρας Βοῶν καλὸν τύρωμα, θρεμμάτων γάλα, Αρνῶν, ἐρίφων, στέαρ ἐκ μόσχων νέων. Αἷμα σταφυλῆς ἡδυ, τοῦ πυροῦ κράτος Ως χόρτον εἶχον, πάντα πᾶσιν ετρύφων. Πλησθεὶς Ἰακὼβ ἐξελάκτισε μέγα ὡς εὐτραφής τις, ὡς πλατύς τε καὶ μέγας, Ὡς πῶλος ἄττων τοῦ Θεοῦ παρετράπη Κρημνοὺς δὲ καὶ φάραγγας εἶχε καὶ πέτρας Εθυσε μικροῖς, φεῦ! θεοῖς, καὶ προσφάτοις, Θεοῖς βδελυκτοῖς, οὓς ἔγνωσαν οὐδέπω. Λιπὼν σὺ τὸν τεκόντα καὶ σώζοντά σε Θεοὺς ἐποίεις τους τεκόντας την πλάνην. Εἶδε τὸ φρικτὸν ὄμμα καὶ ζηλοί μέγα Θυμοῦ γεμισθὲν, εἶπεν· Ἐξαποστρέψω Πρόσωπον ἰδου, τοῖς στραφεῖσι τὰς φρένας Πῦρ ἐκκέκαυται, θυμὸς 10 ήρθη καὶ φλέγῃ Καὶ γῆν φάγῃ, καρπούς τε καὶ τὰ γῆς βάθη, Καὶ πᾶν συνάξω δεινὸν εἰς αὐτοὺς τάχο; Πᾶν ἐκκενώσας τῆς φαρέτρας μου βέλος 11, Λιμῷ τακήσῃ, βρῶσις ὀρνέων ἔσῃ Γένος πονηρόν, πλῆρες τοῦ θηρίον, Πικραῖς τεμνόντων συντελεσθείσῃ πάθαις 19. Στελῶ κατ' αὐτῶν θῆρας ηγριωμένους, Εξω μαχαίρας, ἐν ταμείοις τοὺς φόβους, Ομοῦ δὲ πάντα, παρθένῳ νεανίας, Καὶ σὺν γέροντι μαστὸν ἔλκον παιδίον. Εἶπον, Διασπερῶ σε, θήσω νωνύμους, Εἰ μὴ δι' ὀργὴν βαρβάρων παραφρόνων, Μακροχρονούντων, μη συνεκτρίψωσι σε, Καὶ κομπάσωσι, καὶ λαλήσωσι μέγα Ημῶν ἔδρασε ταῦτα χείρ, οὐ Κυρίου Εθνος γὰρ ἄφρον καὶ παρεκτετραμμένον Εσύστερον δὲ ταῦτα γενήσονται τάχα Διώξεται γὰρ εἰς μόνος πως χιλίους, Καὶ μυρίους κλινοῦσι πῶς μόνοι δύο; Εἰ μὴ Θεὸς πέπρακεν αὐτοὺς εἰς φθόνον, Καὶ χερσὶν ἐκδέδωκε ταῖς ἐναντίων. Θεοὶ γὰρ αὐτῶν οὐδὲν ἶσοι τῷ μόνῳ. Παραφρονῇ, μέμηνας, ἔθνη τὰ ξένα, Οἷς ἄμπελος μὲν Σοδόμων καὶ Γομόρρας, Χολῆς σταφυλή, πικρίας πλήρης βότρυς, Θυμός δρακόντων οἶνος, ἱὸς ἀσπίδων Οὐ συμφορήσας ἐσφράγισα ταῦτά μοι, Καὶ πάντα κεῖται νῦν τεθησαυρισμένα; * θυμός. " λόγε. 11 συντελεσθήσῃ σπάθαις.
Πατὴρ ἐρεῖ σοι ταῦτα, πρεσβύτης γέρων
Αδάμ τὸ πρῶτον ὡς διέσπειρε γόνους,
Ενειμεν ἔθνη, καὶ καθίστα τοὺς ὅρους -
Αλλους μὲν ἄλλοις ἀγγέλοις, επιστάταις·
Αὐτὸς δ' ἑαυτῷ κλῆρον είληχε μόνῳ,
Τὸν Ἰσραὴλ σχοίνισμα, τους Αβραμίδας
Οφθαλμὸς ἦν ἄγρυπνος αὐτῷ προσβλέπων
Πηγὴν ῥέουσαν τὴν ἄνυδρον δεικνύει·
Παρεμβαλὼν ἕστηκεν εἰς φρουρὰν κύκλῳ·
ὺς ὄμματός τις ἐξετήρησε κόρην
ὓς ἀετὸς πτέρυξιν εὖ ἡπλωμέναις
Συνεἶχεν αὐτοὺς, εἶχε καὶ μεταφρένων
Υπερθε χρυσῶν, ὡς νεοσσούς ἠγάπα·
᾿Ανῆξεν εἰς γῆν ἰσχύος πεπλησμένην·
Πολλῶν ἔπλησεν ἡδονῶν πικρὸν στόμα.
Ελαιον εξέρρευσε καὶ μέλι πέτρας·
Βοῶν καλὸν τύρωμα, θρεμμάτων γάλα,
Αρνῶν, ἐρίφων, στέαρ ἐκ μόσχων νέων.
Αἷμα σταφυλῆς ἡδυ, τοῦ πυροῦ κράτος
Ως χόρτον εἶχον, πάντα πᾶσιν ετρύφων.
Πλησθεὶς Ἰακὼβ ἐξελάκτισε μέγα
ὡς εὐτραφής τις, ὡς πλατύς τε καὶ μέγας,
Ὡς πῶλος ἄττων τοῦ Θεοῦ παρετράπη·
Κρημνοὺς δὲ καὶ φάραγγας εἶχε καὶ πέτρας·
Εθυσε μικροῖς, φεῦ! θεοῖς, καὶ προσφάτοις,
Θεοῖς βδελυκτοῖς, οὓς ἔγνωσαν οὐδέπω.
Λιπὼν σὺ τὸν τεκόντα καὶ σώζοντά σε
Θεοὺς ἐποίεις τους τεκόντας την πλάνην.
Εἶδε τὸ φρικτὸν ὄμμα καὶ ζηλοί μέγα·
Θυμοῦ γεμισθὲν, εἶπεν· Ἐξαποστρέψω
Πρόσωπον ἰδου, τοῖς στραφεῖσι τὰς φρένας·
Πῦρ ἐκκέκαυται, θυμὸς 10 ήρθη καὶ φλέγῃ
Καὶ γῆν φάγῃ, καρπούς τε καὶ τὰ γῆς βάθη,
Καὶ πᾶν συνάξω δεινὸν εἰς αὐτοὺς τάχο;·
Πᾶν ἐκκενώσας τῆς φαρέτρας μου βέλος 11,
Λιμῷ τακήσῃ, βρῶσις ὀρνέων ἔσῃ·
Γένος πονηρόν, πλῆρες τοῦ θηρίον,
Πικραῖς τεμνόντων συντελεσθείσῃ πάθαις 19.
Στελῶ κατ' αὐτῶν θῆρας ηγριωμένους,
Εξω μαχαίρας, ἐν ταμείοις τοὺς φόβους,
Ομοῦ δὲ πάντα, παρθένῳ νεανίας,
Καὶ σὺν γέροντι μαστὸν ἔλκον παιδίον.
Εἶπον, Διασπερῶ σε, θήσω νωνύμους,
Εἰ μὴ δι' ὀργὴν βαρβάρων παραφρόνων,
Μακροχρονούντων, μη συνεκτρίψωσι σε,
Καὶ κομπάσωσι, καὶ λαλήσωσι μέγα
Ημῶν ἔδρασε ταῦτα χείρ, οὐ Κυρίου -
Εθνος γὰρ ἄφρον καὶ παρεκτετραμμένον·
Εσύστερον δὲ ταῦτα γενήσονται τάχα
Διώξεται γὰρ εἰς μόνος πως χιλίους,
Καὶ μυρίους κλινοῦσι πῶς μόνοι δύο;
Εἰ μὴ Θεὸς πέπρακεν αὐτοὺς εἰς φθόνον,
Καὶ χερσὶν ἐκδέδωκε ταῖς ἐναντίων.
Θεοὶ γὰρ αὐτῶν οὐδὲν ἶσοι τῷ μόνῳ.
Παραφρονῇ, μέμηνας, ἔθνη τὰ ξένα,
Οἷς ἄμπελος μὲν Σοδόμων καὶ Γομόρρας,
Χολῆς σταφυλή, πικρίας πλήρης βότρυς,
Θυμός δρακόντων οἶνος, ἱὸς ἀσπίδων
Οὐ συμφορήσας ἐσφράγισα ταῦτά μοι,
Καὶ πάντα κεῖται νῦν τεθησαυρισμένα;
et intuere quanta tuis dederit. Pater dicet illud tibi, et inflammata, et terram devoravit, fructusque et
senio confectus: Adami primum ut disseminaverit
filios, diviserit gentes, et terminos constituerit;
alios quidem aliis angelis præsidibus, sed ipse sibi
portionem soli servavit Israelis funiculum, Abramidum genus. Oculus fuit vigilans illos custodiens;
fontem fluentem aridum ostendit; circumduxit
et statuit in custodiam, ut aliquis custodivit oculi
pupillam ut aquila aliş expansis assumpsit eos,
tulitque super aureos humeros, ut pullos amavit:
adduxit eos in terram robore refertam: multis
implevit deliciis os amarum. Oleum et mel e petra
eduxit; butyrum e vaccis bonum, lac e pecudibus,
ex agnis, arietibus et teneris vitulis adipem. Sanguinem uvæ jucundum, tritici medullam in cibum
habuerunt, omnibus modis deliciati suut. Impinguatus Jacob multum recalcitravit, velut quidam
incrassatus, dilatatus et elevatus, ut equus fervens
a Deo aversus est. Loca abrupta, fauces et rupes
habuit; immolavit vilibus, heu! diis et recentibus, diis contemptibilibus quos nunquam cognoverant, Derelinquens eum qui te genuit et salvum
fecit, deos fecisti qui errorem genuerant. Vidit
tremendus oculus et iratus est valde, iraque plenus dixit: Ecce faciem avertam ab his qui aversas
habent mentes. Ignis succensus est, ira elata est
abyssos terræ, et omne malum in eos cito congregabo. Omnem exhausisti pharetræ meæ sagittam;
fame consumeris, esca avium eris, genus pravum,
plena veneno bellua, acerbis vulnerantium vastaberis gladiis. Mittam in eos bestias efferatas, foris
enses, in cubiculis terrores; simulque cum virgine
juvenes, cum sene lactentem parvulum vastaverunt. Dixi, Dispergam te, inglorium statuam, nisi
propter iram barbari insipientes et tempus producentes, non te destruxerint, et gloriati sint et
magna de se locuti fuerint: Nostra fecit hæc
manus, et non manus Domini. Gens enim stulta et
perversa est. In posterum autem hæc flent cito.
Quomodo enim persequetur unus mille, et duo
tantum decem millia fugabunt? nisi Deus vendidisset eos in opprobria, et manibus tradidisset adversariorum. Dii enim eorum non soli Deo æquales.
Insipientes furebatis, alienæ gentes, quibus vinea
erat Sodomorum et Gomorrhæ, uva fellis, botrus
amaritudine plenus, fel draconum vinum, vene
num aspidum. Nonne congerens ista mihi obsignavi, et omnia exstant nunc thesaurizata? in die
ultionis hac solvent. Tempus prope est, acutus
est ensis, arcum telendi, in nervo est sagilla.
Judicabit eos Dominus, et servis oculum propi-
'
* Leg. θυμός. " Sic supra, sed in textu λόγε. 11 Leg. συντελεσθήσῃ σπάθαις.
Распознавание текста
Poem CLXIVCarmen CLXIV
col. 989–990page 92 of 98
PG 106:989Ἐν ἡμέρᾳ τίσουσι ταῦτα τῆς δίκης. Ο καιρὸς ἐγγὺς, ἡκόνηται τὸ ξίφος, Τὸ τόξον ἐντέτακα, τῇ νευρα βέλος. Κρινεῖ αὐτοὺς Κύριος, καὶ τοῖς λάτραι, Οφθαλμὸν ἡδὺν ἐμβαλεῖ πεφρικόσιν. Εἶδε γὰρ αὐτοὺς, εκτόπως παρειμένους Εξηπορημένους τε καὶ λελοιπότας Ἰδὼν, ἔφησεν· Οἱ θεοὶ ποῦ καὶ φίλοι Εφ' οἷς ἐθάρξουν, ἐξεκόμπαζον μέγα; τῶν θυσιῶν τὸ στέαρ, ὧν στολῶν φύσιν Εἰς πλήρες εἶχον ἡδὺ βρῶμα καὶ πόμα Οὗτοι γενέσθων σύμμαχοι καὶ προστάται Οὐκ ἔστι, γνώτε, πλὴν ἐμοῦ Θεὸς μόνος Οὐκ ἔστι κἂν δράμητε γῆν τε καὶ πόλον. Ἐγὼ τελευτῆς καὶ πνοῆς ὁ ταμίας Ἐγὼ πατάσσω· φάρμακον δὲ τραυμάτων Εγώ τίθημι· τίς σε χειρῶν ἐξέλοι Εμῶν κρατουσῶν γῆς, πόλου καὶ τῶν κάτω; Αἴρω πρὸς ὕψος χεῖρα, τοῦτο δ' όμνύων Ζω, και χρονίζω κρεῖττον αἰώνων ὅλων Ζωὴ δὲ μᾶλλον καὶ πνοὴ πάντων έφυν. Ἐμὴν μάχαιραν ἀστραπὴς τιθῶ φλόγα ᾿Ανθέξεται δὲ χεὶρ ἐμὴ τῶν κριμάτων Καταξανῶ μάστιξ: τοὺς ἀποστάτας Βέλη μεθύσω τῶν βροτείων αἱμάτων, Καὶ τὴν ἐμὴν μάχαιραν ἐκ τῶν σωμάτων. Οὕτω στρατηγήσαντος ἄρτι Κυρίου Σκαρτᾷ μὲν αἰθήρ, οὐρανὸς σὺν ἀγγέλοις, Καὶ προσκυνεῖτε 18 πᾶσα τῷ Κτίστῃ κτίσις Εθνη, χάρητε, κλῆρος, υἱοὶ Κυρίου. ρξει. Ὠδὴ Γ'. Ως “ἀκρατύνθην Κυρίῳ τὴν καρδίαν, "Ηρθη κέρας μου τῷ Θεῷ, καὶ τὸ στόμα Εξεπλατύνθη, καὶ κατ' ἐχθρῶν ἰσχύει. Οὐκ ἔστιν οὐδεὶς Κύριος πλὴν σοῦ μόνου Δίκαιος οὐδεὶς, ὡς σύ μοι Θεὺς μόνος. Ταῦτ᾽ οὖν ὁρῶντες, τοὺς ὑπερκόμπους λόγους Ἐκκλινέτω πάς, μηδὲ χειλέων πρόης 1, Μηδ' ὄγκον ἄρῃ, μὴ φρεσί, μὴ καρδία. Θεὸς γὰρ οὗτος γνώσεων ὁ Δεσπότης, Τέχναι δ' ἕτοιμοι τῷ τεχνουργῷ τῶν ὅλων. Τόξον κραταιῶν ἠσθένησεν εἰς τέλος Οἱ δ ἀσθενοῦντες ζωννύονται τὸ κράτος. Τίκτει μὲν ἑπτὰ κοιλία στειρουμένη " *Αλλη δ' άτεκνος, ἡ πρὶν εὐτεκνουμένη. Πεινῶσιν ἄρτων, οἱ πρὶν ἐμπεπλησμένοι. Πεινώντες οἱ πριν, γῆν παρῆκαν ἐκ κόρου. Θεό; χορηγὸς καὶ τελευτῆς καὶ πνοῆς Βάλλει καθ' ᾅδου, πρὸς τὸ φῶς ἔλκει πάλιν Υψοί, ταπεινοί, πτωχίσας καὶ πλουτίσας Πένητας ἐκ γῆς ἐξανιστᾷ κοπρίας Πτωχοὺς ἐγείρει, κυκλικώς πάντα στρέφει Θρόνοις δυναστῶν ἐγκαθίζει τοὺς κάτω Εὐχάς τε πληροῖ καὶ δικαίων τοὺς χρόνους Επευλογεί, δίδωσιν εὐετηρίαν. Ἰσχυρὸς ἀνὴρ οὐκ ἐνισχύει σθένει Θεὸς δὲ τούτου συμπατεῖ τὸν ἐνστάτην. Μηδεὶς φρεσὶ γοῦν μηδὲ πλούτῳ μη βία, Σοφός, κραταιός, πλούσιος, σθένων μέγα, Μέγα φρονείτω· πάντα ῥεῖ, πάντα στρέφει Φόβος Θεοῦ, βέβαιον ἐν βίῳ μόνον Τῆς ἀρετῆς ἡ κτῆσις οὐ θνήσκει χρόνῳ. Εἰς οὐρανοὺς ἀνῆλθε Κύριος, βροντᾷ μέγα, Ἐξ ὑστέρου γῆς ἄκρα κρήνη σὺν δίκῃ. 18 προσκυνεῖται. 15 "Αννας Σαμουήλ μητρός εὐχαριστίας.
JOANNIS GEOMETR.E
Ἐν ἡμέρᾳ τίσουσι ταῦτα τῆς δίκης.
Ο καιρὸς ἐγγὺς, ἡκόνηται τὸ ξίφος,
Τὸ τόξον ἐντέτακα, τῇ νευρα βέλος.
Κρινεῖ αὐτοὺς Κύριος, καὶ τοῖς λάτραι,
Οφθαλμὸν ἡδὺν ἐμβαλεῖ πεφρικόσιν.
Εἶδε γὰρ αὐτοὺς, εκτόπως παρειμένους
Εξηπορημένους τε καὶ λελοιπότας
Ἰδὼν, ἔφησεν· Οἱ θεοὶ ποῦ καὶ φίλοι
Εφ' οἷς ἐθάρξουν, ἐξεκόμπαζον μέγα;
τῶν θυσιῶν τὸ στέαρ, ὧν στολῶν φύσιν
Εἰς πλήρες εἶχον ἡδὺ βρῶμα καὶ πόμα·
Οὗτοι γενέσθων σύμμαχοι καὶ προστάται
Οὐκ ἔστι, γνώτε, πλὴν ἐμοῦ Θεὸς μόνος·
Οὐκ ἔστι κἂν δράμητε γῆν τε καὶ πόλον.
Ἐγὼ τελευτῆς καὶ πνοῆς ὁ ταμίας -
Ἐγὼ πατάσσω· φάρμακον δὲ τραυμάτων
Εγώ τίθημι· τίς σε χειρῶν ἐξέλοι
Εμῶν κρατουσῶν γῆς, πόλου καὶ τῶν κάτω;
Αἴρω πρὸς ὕψος χεῖρα, τοῦτο δ' όμνύων·
Ζω, και χρονίζω κρεῖττον αἰώνων ὅλων·
Ζωὴ δὲ μᾶλλον καὶ πνοὴ πάντων έφυν.
Ἐμὴν μάχαιραν ἀστραπὴς τιθῶ φλόγα
᾿Ανθέξεται δὲ χεὶρ ἐμὴ τῶν κριμάτων •
Καταξανῶ μάστιξ: τοὺς ἀποστάτας
Βέλη μεθύσω τῶν βροτείων αἱμάτων,
Καὶ τὴν ἐμὴν μάχαιραν ἐκ τῶν σωμάτων.
Οὕτω στρατηγήσαντος ἄρτι Κυρίου
Σκαρτᾷ μὲν αἰθήρ, οὐρανὸς σὺν ἀγγέλοις,
Καὶ προσκυνεῖτε 18 πᾶσα τῷ Κτίστῃ κτίσις·
Εθνη, χάρητε, κλῆρος, υἱοὶ Κυρίου.
ρξει. Ὠδὴ Γ'.
Ως “ἀκρατύνθην Κυρίῳ τὴν καρδίαν,
"Ηρθη κέρας μου τῷ Θεῷ, καὶ τὸ στόμα
Εξεπλατύνθη, καὶ κατ' ἐχθρῶν ἰσχύει.
Οὐκ ἔστιν οὐδεὶς Κύριος πλὴν σοῦ μόνου·
Δίκαιος οὐδεὶς, ὡς σύ μοι Θεὺς μόνος.
Ταῦτ᾽ οὖν ὁρῶντες, τοὺς ὑπερκόμπους λόγους
Ἐκκλινέτω πάς, μηδὲ χειλέων πρόης 1,
Μηδ' ὄγκον ἄρῃ, μὴ φρεσί, μὴ καρδία.
Θεὸς γὰρ οὗτος γνώσεων ὁ Δεσπότης,
Τέχναι δ' ἕτοιμοι τῷ τεχνουργῷ τῶν ὅλων.
Τόξον κραταιῶν ἠσθένησεν εἰς τέλος·
Οἱ δ ἀσθενοῦντες ζωννύονται τὸ κράτος.
Τίκτει μὲν ἑπτὰ κοιλία στειρουμένη "
*Αλλη δ' άτεκνος, ἡ πρὶν εὐτεκνουμένη.
Πεινῶσιν ἄρτων, οἱ πρὶν ἐμπεπλησμένοι.
Πεινώντες οἱ πριν, γῆν παρῆκαν ἐκ κόρου.
Θεό; χορηγὸς καὶ τελευτῆς καὶ πνοῆς·
tium immittet trementibus. Vidit enim eos insolite
debilitatos; desperatos et deficientes cerneus dixit:
Ubi sunt dii et amici in quibus confi.lebant, et
tantum superbiebant? quorum sacrificiorum adipem, quorum libationum vinum in plenum et jucundum habebant cibum et potum. Fiant illi auxiliatores et protectores; non est, scilote, praeter me Deus
alius; non est, etsi percurreritis terram et caelum.
Ego mortis et vitæ dispensator; ego percutio; renedium autem vulnerum ego pono. Quis te e manibus
meis eruct terram, cœlum et inferos continenti·
bus? Levabo in altum manum, illud juraus: Vivo,
et duro magis quam omnes alternitates; vita 211tem potius et anima omnium exsisto. Meum gladium
ut flammam fulguris ponam, arripiet autem manus
mea judicia, dilacerabo flagellis rebelles, sagittas
inebriabo mortalium sanguine, et gladium meum
carnibus. Ita bellante modo Domino, æther quidem
exsultat, et cœlum cum angelis: et adorate, omnes
creaturæ, Creatorem; gentes, hæreditas, filii Domini, gaudete.
165. Canticum 111.
Βάλλει καθ' ᾅδου, πρὸς τὸ φῶς ἔλκει πάλιν·
Υψοί, ταπεινοί, πτωχίσας καὶ πλουτίσας·
Πένητας ἐκ γῆς ἐξανιστᾷ κοπρίας·
Πτωχοὺς ἐγείρει, κυκλικώς πάντα στρέφει·
Θρόνοις δυναστῶν ἐγκαθίζει τοὺς κάτω·
Εὐχάς τε πληροῖ καὶ δικαίων τοὺς χρόνους
Επευλογεί, δίδωσιν εὐετηρίαν.
Ἰσχυρὸς ἀνὴρ οὐκ ἐνισχύει σθένει •
Θεὸς δὲ τούτου συμπατεῖ τὸν ἐνστάτην.
Μηδεὶς φρεσὶ γοῦν μηδὲ πλούτῳ μη βία,
Σοφός, κραταιός, πλούσιος, σθένων μέγα,
Μέγα φρονείτω· πάντα ῥεῖ, πάντα στρέφει
Φόβος Θεοῦ, βέβαιον ἐν βίῳ μόνον·
Τῆς ἀρετῆς ἡ κτῆσις οὐ θνήσκει χρόνῳ.
Εἰς οὐρανοὺς ἀνῆλθε Κύριος, βροντᾷ μέγα,
Ἐξ ὑστέρου γῆς ἄκρα κρήνη σὺν δίκῃ.
ullus Dominus præter to solum, nullus justus, ut
tu mihi solus Deus. Hæc igitur cermentes, quisque
gloriosos sermones evitet neque e labiis educat,
neque infletur mente neque corde. Deus enim iste
scientiarum Dominus est; artes autem universorum
artifici sunt paratæ. Arcum fortium debilitavit in
finem, infirmi autem accinguntur robore. Parit
quidem septem venter sterilis, altera autem sine
liberis, quæ prius multos habuerat. Panem esuriunt qui prius impleti erant; qui autem prius
esuriebant, terram præ satietate reliquerunt. Deus
præses est mortis et vitæ, ad inferos ducit, et iterum ad lucem educit; exaltat, humiliat, pauperern
facit et ditat. Egenum e sordibus terræ elevat,
pauperes suscitat, omniaque in circulum gyrare
facit. Principum throuis collocat dejectos; preces
exaudit et justorum tempora benedicit, et dat
prosperitatem. Vir robustus non in fortitudine robor.tur; Deus autem illius adversarium conculcat.
Nemo igitur mente, divitiis, nec viribus, sapiens,
polens, dives, multum pollens, superbial; omnia
fluunt, omnia mutantur. Timor Dei solus est vil:e
firmitas; virtutis possessio non tempore absumitur. In coelum ascendit Dominus, multum tonat,
ex extrémis terræ summus fons cum ultione, ille
18. Sic.
Quam firmatum est in Domino cor meum, et
exaltatum est cornu meum in Deo, et dilatatum
est os incum et contra inimicos prævaluit! Non est
18 Leg. vid. προσκυνεῖται. 15 In marg. "Αννας Σαμουήλ μητρός εὐχαριστίας.
Распознавание текста
Poem CLXVCarmen CLXV
col. 991–992page 93 of 98
PG 106:991Οὗτος παρέξει τοῖς κρατοῦσι τὸ κράτος. Κέρας δὲ χριστῶν οὐρανοῦ θήσει μέχρι. . Ο φωτὸς ἄρχων ώς παρίππευσε κάτω Εστη πρὸς αὐγὰς ἡ σελήνη τοῦ πόλου. ρές'. ᾠδὴ Δ'. - Τοῦ Δεσπότου σάρκωσιν Αμβα- Σὴ καὶ βολὶς φῶς, ἀστραπῆς δὲ πῦρ ὅπλον κούμ ἔφη. Φήμης με τῆς σῆς ἔσχε, Κύριε, τρόμος Εργων δὲ τῶν σῶν θάμβος ἐξέστησε με Ως γνωστὸς ἡμῖν ἐν δυσὶ ζωαῖς ἔσῃ Ως ἐκφανὴς δὲ τῶν χρόνων ἐπ' ἐσχάτων Καιρῷ δὲ λάμψεις καὶ φόβῳ πεφρικότος Οίκτου σὺ μνήσῃ καὶ καταστείλῃς δέος Ω; ἐξανίσχεις γῆς ένας φωσφόρος, Λέων καθώσπερ ἐξ ὅρους κατασκίου. Σῆς ἀρετῆς ἔκρυψεν οὐρανούς πλάτος Επλησε δόξης τὴν ὅλην οικουμένην, Οὗ φέγγος ὡς φως, χερσὶν ἰσχύος αέρας, Φίλκτρον, κραταιὸν, οἶκτο; οὐκ ἔχων πέρας Οὗ πρὸ προσώπων ἐκπορεύσεται φόνος Παιδευτική μάχαιρα, δίστομον ξίφος. Εστης, επείσθη 16 χθών, ἐπεῖδες, τήκεται Εθνη κραταιά· τῇ βίᾳ διεθρύση Ορη, πετρῶν τε σκληρότης διερράγη. Πᾶς ἐπτοήθη Μαδιάμ, πᾶς Αιθίοψ. Καθ᾽ ὑδάτων στειλειας ὀργήν. Μὴ σύγε, θυμὸς δὲ τοῖς ῥέουσι μὴ σὸς ἐμπέσοι, Μηδ' ἐν θαλάσση ή παρόρμησις, Μέδον. Εδης ἐφ᾽ ἵππους, ἱππάσῃ σωτηρίαν Τενεῖς τὸ τόξον, καὶ κατὰ σκήπτρων βαλεῖς Ῥαγήσεται γῆ ναμάτων ἀειῤῥύτων. Ὠδὶς ἐπέλθοι τοῖς βλέπουσι σὴν χάριν Καὶ συνταράξεις υδάτων τὰς πλημμύρας Φωνὴν ἄβυσσος ηρεν, υψώθη μέγα Τὴν ἐξερημοῖς σαῖς ἀπειλαῖς, σῷ χόλῳ Εθνη κατάξαις· ἦλθες εἰς σωτηρίαν Λαοῦ τε τοῦ σοῦ τῶν τε σοὶ κεχρισμένων Βάλλεις κατ' ἐχθρῶν δυσμενεστάτων μόρον. Δεσμοῖς τραχήλους, συντρίβεις τοὺς αὐχένας Κέρας δυναστῶν ἐκτέμνεις ἐν ἐκστάσει καὶ σεισμὸς αὐτοὺς λήψεται τῆς καρδίας. Χαυνοῦσιν οἷα πτωχὸς ἐσθίων λάθρα ἵππους δὲ τοὺς σοὺς εὐδρομεῖν καθ' ὑδάτων Δέδωκας ὑγρὸν συνταράττοντας αύτος. Κατεπλάγην, ἔφριξα, καὶ συνεστάλην Οἷς θεσπιῳδῶ καὶ τὸ μέλλον προβλέπω Β. Εἰσῆλθεν αὐτῶν μέχρις ὀστέων τρόμος Συνεκλονήθην καὶ βάθος τῆς ἰσχύος. Χαρήσομαι τὸ πνεῦμα, καιρῷ τῶν πόνων Εἰς λαὸν ἔλθω τῆς ἐμῆς παροικίας. Δι' ὧν συχῆ γλυκεία καρπῷ μὴ βρίσει, Μηδ' εὐφορήσει βότρυς ἐν ταῖς ἀμπέλοις Ψευσθήσομαι δὲ ταῖς ἐλαίαις προσβλέπων, Καὶ τῆς ἀρούρας βρῶσις οὐ πλήσει στόμα Καὶ θρεμμάτων τὸ πλῆθος ἐκλέλοιπέ μοι Λιμῷ ταχέντων, καὶ βοῶν κενή φάτνη Ἐμοὶ δὲ δόξα Κύριος χαρά, σθένος, Εἰς συντέλειαν τῶν καλῶν τάττων πόδας, Τιθεὶς πρὸς ὕψος ὥστε νικᾷν ἐν μέλει. ρεζ. δὴ Ε'.—Ησαίου πρόῤῥησις, εὐχὴ τὸ πλέον. Ἐκ νυκτὸς αὐγὴν εἶδε σὴν τὸ πνεῦμά μου 30 επείσθη.
Οὗτος παρέξει τοῖς κρατοῦσι τὸ κράτος.
Κέρας δὲ χριστῶν οὐρανοῦ θήσει μέχρι.
. Ο φωτὸς ἄρχων ώς παρίππευσε κάτω·
Εστη πρὸς αὐγὰς ἡ σελήνη τοῦ πόλου.
ρές'. ᾠδὴ Δ'. - Τοῦ Δεσπότου σάρκωσιν Αμβα- Σὴ καὶ βολὶς φῶς, ἀστραπῆς δὲ πῦρ ὅπλον
κούμ ἔφη.
Φήμης με τῆς σῆς ἔσχε, Κύριε, τρόμος·
Εργων δὲ τῶν σῶν θάμβος ἐξέστησε με
Ως γνωστὸς ἡμῖν ἐν δυσὶ ζωαῖς ἔσῃ·
Ως ἐκφανὴς δὲ τῶν χρόνων ἐπ' ἐσχάτων·
Καιρῷ δὲ λάμψεις καὶ φόβῳ πεφρικότος
Οίκτου σὺ μνήσῃ καὶ καταστείλῃς δέος
Ω; ἐξανίσχεις γῆς ένας φωσφόρος,
Λέων καθώσπερ ἐξ ὅρους κατασκίου.
Σῆς ἀρετῆς ἔκρυψεν οὐρανούς πλάτος -
Επλησε δόξης τὴν ὅλην οικουμένην,
Οὗ φέγγος ὡς φως, χερσὶν ἰσχύος αέρας,
Φίλκτρον, κραταιὸν, οἶκτο; οὐκ ἔχων πέρας·
Οὗ πρὸ προσώπων ἐκπορεύσεται φόνος·
Παιδευτική μάχαιρα, δίστομον ξίφος.
Εστης, επείσθη 16 χθών, ἐπεῖδες, τήκεται
Εθνη κραταιά· τῇ βίᾳ διεθρύση
Ορη, πετρῶν τε σκληρότης διερράγη.
Πᾶς ἐπτοήθη Μαδιάμ, πᾶς Αιθίοψ.
Καθ᾽ ὑδάτων στειλειας ὀργήν. Μὴ σύγε,
θυμὸς δὲ τοῖς ῥέουσι μὴ σὸς ἐμπέσοι,
Μηδ' ἐν θαλάσση ή παρόρμησις, Μέδον.
Εδης ἐφ᾽ ἵππους, ἱππάσῃ σωτηρίαν·
Τενεῖς τὸ τόξον, καὶ κατὰ σκήπτρων βαλεῖς·
Ῥαγήσεται γῆ ναμάτων ἀειῤῥύτων.
Ὠδὶς ἐπέλθοι τοῖς βλέπουσι σὴν χάριν
Καὶ συνταράξεις υδάτων τὰς πλημμύρας·
Φωνὴν ἄβυσσος ηρεν, υψώθη μέγα
præstabit vincentibus imperium, cornu autem
christorum usque ad cœlum extollet.
166. Canticum 17. Domini incarnationem Habacuc nuntiat.
Τὴν ἐξερημοῖς σαῖς ἀπειλαῖς, σῷ χόλῳ
Εθνη κατάξαις· ἦλθες εἰς σωτηρίαν
Λαοῦ τε τοῦ σοῦ τῶν τε σοὶ κεχρισμένων·
Βάλλεις κατ' ἐχθρῶν δυσμενεστάτων μόρον.
Δεσμοῖς τραχήλους, συντρίβεις τοὺς αὐχένας·
Κέρας δυναστῶν ἐκτέμνεις ἐν ἐκστάσει·
καὶ σεισμὸς αὐτοὺς λήψεται τῆς καρδίας.
Χαυνοῦσιν οἷα πτωχὸς ἐσθίων λάθρα
ἵππους δὲ τοὺς σοὺς εὐδρομεῖν καθ' ὑδάτων
Δέδωκας ὑγρὸν συνταράττοντας αύτος.
Κατεπλάγην, ἔφριξα, καὶ συνεστάλην
Οἷς θεσπιῳδῶ καὶ τὸ μέλλον προβλέπω·
Β. Εἰσῆλθεν αὐτῶν μέχρις ὀστέων τρόμος·
Συνεκλονήθην καὶ βάθος τῆς ἰσχύος.
Χαρήσομαι τὸ πνεῦμα, καιρῷ τῶν πόνων
Εἰς λαὸν ἔλθω τῆς ἐμῆς παροικίας.
Δι' ὧν συχῆ γλυκεία καρπῷ μὴ βρίσει,
Μηδ' εὐφορήσει βότρυς ἐν ταῖς ἀμπέλοις·
Ψευσθήσομαι δὲ ταῖς ἐλαίαις προσβλέπων,
Καὶ τῆς ἀρούρας βρῶσις οὐ πλήσει στόμα·
Καὶ θρεμμάτων τὸ πλῆθος ἐκλέλοιπέ μοι
Λιμῷ ταχέντων, καὶ βοῶν κενή φάτνη·
Ἐμοὶ δὲ δόξα Κύριος χαρά, σθένος,
Εἰς συντέλειαν τῶν καλῶν τάττων πόδας,
Τιθεὶς πρὸς ὕψος ὥστε νικᾷν ἐν μέλει.
ρεζ. δὴ Ε'.—Ησαίου πρόῤῥησις, εὐχὴ τὸ πλέον.
Ἐκ νυκτὸς αὐγὴν εἶδε σὴν τὸ πνεῦμά μου·
Domine, auditionis tuæ tremor me occupavit;
operum autem tuorum stupor me affecit, quia notus nobis in duobus vitis eris, quia videberis in
temporibus novissimis. Tempore autem fulgebis,
el timore trementis fletum recordaberis et timorem
eximes; quia attolleris super terram orientis ut
sol, et tanquam leo ex umbroso monte. Virtutis
Tuæ immensitas cœlos occultavit, tuus splendor ut
lux, in manibus roboris cornu, pretiosum, potens,
miserieordia non habens limitem; tuam ante ſaciem ibit mors castigans gladius, duplex ensis.
Stetisti, obedivit terra; aspexisti, dissolvuntur
gentes potentes. Tua vi contriti sunt montes, saxorum asperitas perfracta est. Omnis obstupuit Moab,
· omnis Æthiops. Contra aquas iram misisti; ne tu,
nec furor tuus in flumina irruat, neque in mare
indignatio tua, o rex. Equos conscendisti, salutem
advexisti. Tendes arcum el contra sceptra diriges; scindetur terra fluviis semper fluentibus. Dolor
invadat bos qui gratiam tuam vident; et conturbabis aquarum fluxum. Vocem dedit abyssus, multum clevata est; ubi lucis princeps deorsum equi30 Fors επείσθη.
tavit; stetit ad splendorem ejus luna coeli. Sagitta
tua`lux, et fulguris ignis telum. Terram devastes
minis tuis, ira tua gentes percellas, venisti in saluttem populi tui et christorum tuorum; contra
inimicos pessimos mortem misisti, colla vineis,
conteris cervices, capita potentium resecas in furore; et cordis trepidatio illos occupabit. Superbiunt ut pauper in abscondito comedens. Equos
autem tuos currere contra aquas jussisti humidum
perturbantes alveum. Percussus sum, contremui,
et obstupui, cum oraculo futurum pravideo. Ingressus est usque ad ossa ipsa tremor, agitatus
sum robore in imo. Lætabor spiritu, in tempore
laborum intrabo in populum meæ habitationis. Ideo
ficus suavis fructu non incurvabitur, neque abundabit botrus in vineis; decipiar olivos inspiciens,
et arvorum esca non os implebit; et pecudum
multitudo deficit mihi fame consumptarum, et
boum præsepe vacuum. Mihi autem Dominus gloria, gaudium, robur, in perfectionem bonorum
pedes disponens, in sublimibus statuens ita ut
vincam in cantibus.
167. Causticum V.
Isaiæ prophetia, et plerumque oratio.
nocte splendorem tuum vidit spiritus meus,
!
Распознавание текста
Poem CLXVICarmen CLXVI
col. 993–994page 94 of 98
PG 106:993Φῶς γὰρ νόμος σὸς τοῖς ἐφημέροις, Λόγε. Οἱ γῆς ἔνοικοι, γνῶτε τὴν ἴσην κρίσιν Ἰδοὺ πέρας γὰρ ἔσχε τῶν τολμημάτων Πᾶς δυσσεβής, ὃς οὐ διδάσκεται κρίσιν, Οὐδ᾽ ὀρθὸν οἶδεν ἔργον ἐν γῇ καὶ λόγον. Αστραψε Χριστὸς, δυσσεβής πᾶς ἐῤῥέτω Ως αἰσχρὸν ὄμμα δόξαν ἁγνὴν οὐκ ἴδῃ. Ο; ἦν κραταιὸς σὸς βραχίων, Χριστέ μου Καὶ τοῦτον οὐκ ᾔδεισαν οἱ τολμητίαι Πλὴν γνόντες οιμώζουσι, καὶ σὺν αἰσχύνῃ Ζῆλος καθέξει λαὸν ἡγριωμένον. Καὶ λήψεται πῦρ ὡς τροφὴν ἐναντίους. *Ος πᾶν καλὸν δέδωκας, εἰρήνην δίδου, Σὸν πλάσμα, Πλάστης, ἐξαναπλάσαις τάχος Οὐκ ἴσμεν ἄλλον πλὴν μόνου σοῦ Δεσπότην. Ὡς οὐ πάλιν πνεύσουσιν οἱ τεθνηκότες, Οὐδ᾽ ἰατροὶ σώσουσι νεκροὺς ἐκ τάφου. ᾿Ανθ' ὧν ἐπάξεις, ἐξολοθρεύσεις, ἄρης Πᾶν ἄρσεν αὐτῶν 17, καὶ κατάξεις εἰς τάφον. Τοῖς γῆς κραταιοίς δεινὰ πρόσθες, Χριστέ μου, Πρὸς σὲ βλέπουσιν οἱ φόβῳ πεφρικέτες Παιδευτικὴ σὴ ῥάβδος εἰς μικρὸν δέος. Τίκτουσαν ὥσπερ ἔσχεν ὠδῖς καὶ μόγος, Δριμύς τις ὀξὺς ῥήγνυσι, βοᾷ μέγα. Καὶ σὴ κατέστη μοίρα τοιουτοτρόπως, Τὸν σὸν φόβον συνέσχε γαστρὶ καρδίας, Ωδινε, τίκτει πνεῦμα τῆς σωτηρίας. Οὐδὴ πεσεῖται πᾶς τις ὁ βλέπων άνω, Οἱ γῇ πεσοῦνται τῇδε προστετηκότες, Πνεύσουσι νεκροί, καὶ παλαιῶν μνημάτων Η οικήτορες λείψουσιν άλμασι λίθους Πλησθήσεται δὲ χαρμονῆς πᾶσα κτίσις. Ιαμα πᾶσι τοῖς βροτοῖς ἡ σὴ δρόσος Μόνη πεσείται δυσσεβῶν κατοικία. εξη. Οδὴ Γ'. - Ἐκ θηρὸς ἐκραύγασεν Ἰωνᾶς τάδε. Πρὸς Κύριον κέκραγα συσχεθείς πόνοις Κακείνος εἰσήκουσε καὶ φθάνει τάχος. Ηκουσε κραυγῆς κοιλίας ἐκ ταρτάρου. Ρίψας θαλάσσης εἰς βάθη με καρδίας Κυκλοῖ ποταμοῖς, ὑδάτων πλῆθος χέει, Ικνούμενόν μου πνεύματος καὶ καρδίας Ἐμοῦ διῆλθε πάντα τῶν σῶν κυμάτων Εφην ἀπῶσμαι, Χριστέ μου, σῶν ὀμμάτων "Υδωρ κατέῤῥει τῆς ἐμῆς ψυχῆς μέχρι 13 Αβυσσος ἐσχάτη με κυκλοῖ τὸν τάλαν. Σχισμαῖς πετρῶν ἔδυσα καὶ γῆς πυθμένας Ἄκησα, μοχλούς εἶδον ἀῤῥήκτους πάλαι. 'Αλλ' ἐκ φθορᾶς φῶς ἡ ζωή μου βλεψάτω, Σὲ τὴν γλυκεῖαν τῶν ὁρώντων ἡμέραν, Ὡς ἐκπνέειν ἔμελλον, ὡς λιπεῖν βίον, Ανεπτερώθην νῦν λαχὼν τὸν Δεσπότην Εμὴ προσευχὴ πρὸς θρόνον τὸν σὸν δρόμοι, Καὶ σοῖς ἀχράντοις εὐθὺς ὡσὶν ἐμπέσοι. Ἔλειψαν ὡς ἔλαιον αὐτῶν οἱ μάτην Λαλοῦντες ἢ φρονοῦντες οἱ πλήρεις φθόνου, Ἐγὼ δὲ θύτω δόξαν, αἶνον χειλέων, Δάκρυ, προσευχήν, συντριβὴν τῆς καρδίας Καὶ πάντα δώσω θᾶττον ὡς ὑπεσχόμην, Σοὶ σῶστρα τίνων τῷ κρατοῦντι τῶν ὅλων. 1* αὐτ
Φῶς γὰρ νόμος σὸς τοῖς ἐφημέροις, Λόγε.
Οἱ γῆς ἔνοικοι, γνῶτε τὴν ἴσην κρίσιν·
Ἰδοὺ πέρας γὰρ ἔσχε τῶν τολμημάτων
Πᾶς δυσσεβής, ὃς οὐ διδάσκεται κρίσιν,
Οὐδ᾽ ὀρθὸν οἶδεν ἔργον ἐν γῇ καὶ λόγον.
Αστραψε Χριστὸς, δυσσεβής πᾶς ἐῤῥέτω·
Ως αἰσχρὸν ὄμμα δόξαν ἁγνὴν οὐκ ἴδῃ.
Ο; ἦν κραταιὸς σὸς βραχίων, Χριστέ μου
Καὶ τοῦτον οὐκ ᾔδεισαν οἱ τολμητίαι·
Πλὴν γνόντες οιμώζουσι, καὶ σὺν αἰσχύνῃ
Ζῆλος καθέξει λαὸν ἡγριωμένον.
Καὶ λήψεται πῦρ ὡς τροφὴν ἐναντίους.
*Ος πᾶν καλὸν δέδωκας, εἰρήνην δίδου,
Σὸν πλάσμα, Πλάστης, ἐξαναπλάσαις τάχος
Οὐκ ἴσμεν ἄλλον πλὴν μόνου σοῦ Δεσπότην.
Ὡς οὐ πάλιν πνεύσουσιν οἱ τεθνηκότες,
Οὐδ᾽ ἰατροὶ σώσουσι νεκροὺς ἐκ τάφου.
᾿Ανθ' ὧν ἐπάξεις, ἐξολοθρεύσεις, ἄρης
Πᾶν ἄρσεν αὐτῶν 17, καὶ κατάξεις εἰς τάφον.
Τοῖς γῆς κραταιοίς δεινὰ πρόσθες, Χριστέ μου,
Πρὸς σὲ βλέπουσιν οἱ φόβῳ πεφρικέτες -
Παιδευτικὴ σὴ ῥάβδος εἰς μικρὸν δέος.
Τίκτουσαν ὥσπερ ἔσχεν ὠδῖς καὶ μόγος,
Δριμύς τις ὀξὺς ῥήγνυσι, βοᾷ μέγα.
Καὶ σὴ κατέστη μοίρα τοιουτοτρόπως,
Τὸν σὸν φόβον συνέσχε γαστρὶ καρδίας,
Ωδινε, τίκτει πνεῦμα τῆς σωτηρίας.
Οὐδὴ πεσεῖται πᾶς τις ὁ βλέπων άνω,
Οἱ γῇ πεσοῦνται τῇδε προστετηκότες,
Πνεύσουσι νεκροί, καὶ παλαιῶν μνημάτων
Η οικήτορες λείψουσιν άλμασι λίθους
Πλησθήσεται δὲ χαρμονῆς πᾶσα κτίσις.
Ιαμα πᾶσι τοῖς βροτοῖς ἡ σὴ δρόσος -
Μόνη πεσείται δυσσεβῶν κατοικία.
εξη. Οδὴ Γ'. - Ἐκ θηρὸς ἐκραύγασεν Ἰωνᾶς
τάδε.
Πρὸς Κύριον κέκραγα συσχεθείς πόνοις
Κακείνος εἰσήκουσε καὶ φθάνει τάχος.
Ηκουσε κραυγῆς κοιλίας ἐκ ταρτάρου.
Ρίψας θαλάσσης εἰς βάθη με καρδίας
Κυκλοῖ ποταμοῖς, ὑδάτων πλῆθος χέει,
Ικνούμενόν μου πνεύματος καὶ καρδίας·
Ἐμοῦ διῆλθε πάντα τῶν σῶν κυμάτων·
Εφην ἀπῶσμαι, Χριστέ μου, σῶν ὀμμάτων·
"Υδωρ κατέῤῥει τῆς ἐμῆς ψυχῆς μέχρι
13 Αβυσσος ἐσχάτη με κυκλοῖ τὸν τάλαν.
Σχισμαῖς πετρῶν ἔδυσα καὶ γῆς πυθμένας
Ἄκησα, μοχλούς εἶδον ἀῤῥήκτους πάλαι.
'Αλλ' ἐκ φθορᾶς φῶς ἡ ζωή μου βλεψάτω,
Σὲ τὴν γλυκεῖαν τῶν ὁρώντων ἡμέραν,
Ὡς ἐκπνέειν ἔμελλον, ὡς λιπεῖν βίον,
Ανεπτερώθην νῦν λαχὼν τὸν Δεσπότην
Εμὴ προσευχὴ πρὸς θρόνον τὸν σὸν δρόμοι,
Καὶ σοῖς ἀχράντοις εὐθὺς ὡσὶν ἐμπέσοι.
Ἔλειψαν ὡς ἔλαιον αὐτῶν οἱ μάτην
Λαλοῦντες ἢ φρονοῦντες οἱ πλήρεις φθόνου,
Ἐγὼ δὲ θύτω δόξαν, αἶνον χειλέων,
Δάκρυ, προσευχήν, συντριβὴν τῆς καρδίας
Καὶ πάντα δώσω θᾶττον ὡς ὑπεσχόμην,
Σοὶ σῶστρα τίνων τῷ κρατοῦντι τῶν ὅλων.
lux enim lex tua mortalibus, Verbum. Terræ in- rent saltando lapides. Implebitur autem lætitia
universa creatio. Sanatio omnibus hominibus ros
tuus; sola decidet impiorum habitatio.
168. Canticum VI.
pisce clamavit hæc Jonas:
Ad Dominum clamavi tribulatione oppressus; et
ille exaudivit et cito adjuvit, audivit clamorem
e ventre inferi, projiciens me in profundum
cordis maris, Aluminibus circumdat, aquarum
multitudo Quit spiritum meum et cor inundans;
in me transierunt omnes fluctus tui. Dixi: Abjectus sum, Christe, ab oculis tuis; aqua impetit me
usque ad animam, abyssus profunda me miserum
vallat. In scissuris petraruın quievi, et terræ funcolæ, cognoscite justum judicium. Ecce enim terminum habuit facinorum omnis impius, qui non
discit justitiam, neque rectum novit in terra opus
et verbum. Fulguravit Christus, impius omnis
abeat; ut turpis oculus gloriam puram non videat.
Cum erat validum brachium tuum, Christe mi, et
illud non cognoverunt facinorum osores; sed noscentes lamentantur, et cum pudore invidia occupabit populum efferatum. Et absumet ignis ut
cibum adversarios. Qui omne bonum dedisti, pacem
dona, Luum opus, Creator, cito restaures; non
novimus alium præter te solum Dominum. Cum
non rursus respirabunt jam mortui, neque medici
salvabunt mortuos e sepulcro: hos contra quos damenta habitavi, vectes jamdudum immotos vidi.
ingressus es, destrues, bellum omnia ab illis tulit,
et in sepulcrum deduces. Potentibus terræ sæva
profer, Christe mi, qui in te aspicient timore trepidantes: correctionis tuæ virga in levem metum.
Velut parientem premit dolor et cruciatus, asper
aculeus pungit, multum clamat. Et eodem modo
tna hæreditas constituta est, tuum timorem concepit corde in intimo, doluit, parit salutis spiritum, ad humum cadet omnis qui sursum aspicit,
cadent qui terræ huic adbærent, respirabunt mortui, et antiquorum monumentorum incolæ desc1* αὐτ (sic).
Sed e corruptione lucem vita mea aspiciat, te dulcem cernentibus diem, quia exspirare debui et vitam linquere, nunc alis sublatus sum Dominum
sortitus. Mea oratio ad thronum tuum perveniat, et
tuis sanctis auribus statim audiatur. Dereliquerunt
ut suam misericordiam qui frustra loquuntur aut
cogitant, invidia pleni. Ego autem gloriam immolabo, labiorum laudem, Delum, orationem, contritionem cordis; et omnia dabo citius quam promisi,
tibi vota pro salute solvens universorum Regi.
Распознавание текста
Poem CLXVIICarmen CLXVII
col. 995–996page 95 of 98
PG 106:995εξθ. ηδη Ζ. - Δρόσος καμίνου, τῶν τριῶν αἶνος Σὸν Ἰσραήλ, τρὶς, ἡ Τριάς, πρέσβεις δέχου νέων. Ως εὐλογητὸς, αἰνετός, δόξης γέμων Θεὸς πέφυκας, ὁ πρὶν ὀφθεὶς πατράσι, Θεός κραταιός, φρικτός, οικτίρμων γέμων. Δίκαιος εἶ τὰ πάντα, καὶ πᾶσαι κρίσεις Αἱ σαὶ δίκαιοι, πᾶσα δ' εὐθεῖα τρίδος, Καὶ πᾶσα πρᾶξις εἰς ἀλήθειαν βλέπει. Καὶ πάντα νῦν ἐπῆξας ἡμῖν σὺν δίκῃ, Ἡμῖν τε καὶ σοῦ τῇ πανολβίῳ πόλει Πόλει κραταιά φιλτάτων σου πατρίδι. Πολλὰς δίκας σοι τίνομεν 18 τολμημάτων, ὡς ἐξαπεστράφημεν, ὡς ἀποστάται Ὤφθημεν ἐκ σοῦ, τοὺς τεθέντας σοι νόμους Πατοῦντες οὐκ ἔγνωμεν· οὐ προσταγμάτων Τῶν σῶν ἐπεστράφημεν, οὐδὲ καρδίαις Κεκρυμμέναις συνείδομεν τὰ πρακτέα. Δι' ὧν δικαίως ἐξετόξευσας βέλος. "Απαν καθ᾿ ἡμῶν, πᾶν ἐπῆξας σὺν κρίσει Δέδωκας ἡμᾶς χερσὶ δυσμενεστάταις Εχθρῶν ἀπίστων, ἐκνόμων, μιαιφόνων Δεινῷ βασιλεῖ καὶ τυραννικωτάτῳ, Νικῶντι πᾶσαν ἐν πονηρία χθόνα Οὐκ ἔστιν ἡμῖν οὖν διᾶραι τὸ στόμα, Χλεύη, γέλως, ὄνειδος, αἰσχύνη, κόπρος Πᾶσι δικαίως σοῖς κατέστημεν λάτραις. Μὴ δὴ παραδῷς εἰς τέλος μαστιγίας Ορκους δὲ τοὺς τοὺς σκορπίσῃς εἰς ἀέρα, Οἶκτόν τε τὸν σὸν ἐξαποστήσῃς ὅλως. Σὴν κλήσιν αιδέσθητι καὶ τὴν σὴν φύσιν Δι' 'Αβραάμ· τὸ φίλτρον Ἰσαάκ, λάτριν Οἷς καὶ προσείπας σπέρμα πληθῦναι τόσον, Ψάμμον θαλάσσης ὥσπερ ἄστρα τοῦ πόλου, Δι' ὧν, Βασιλεῦ, ἐσμὲν ἠπορημένοι, Σμικροί, ταπεινοί, δυστυχεῖς, ἀπωσμένοι Ἔθνους τε παντός, γῆς ὅλης ορισμένοι Μάστιξι πολλαῖς, οἷα ταῖς ἁμαρτίαις Οὐκ ἔστιν ἄρχων, οὐ προφήτης, οὐδέ τις Ποιμήν, δικαστής, ἱερεύς, στρατηγέτης Οἱ θυμίαμα προσφορὰ καὶ θυσία, Οὐ ναός, οὐδὲ βωμός, ὥστε καὶ θύσαι Κάρπωμα δεκτόν, καὶ γόνυ κλῖναι κάτω, Καὶ τὸν σὸν οἶκτον ἑλκύσαι παραυτίκα. Αλλ' ἀντὶ πολλῶν ταῦτα θυμάτων δέχου Ψυχὴν ταπεινήν, πνεῦμα συντετριμμένον, Πηγὰς ῥεούσας δακρύων, ἐξ αἱμάτων Ταύρων καθώσπερ μυριάδας καὶ τράγων, Σχαίροντας ἀρνούς, πίονας μόσχους νέους Οὕτως παρ' ἡμῶν τὰς ἀναίμους θυσίας Ως τερπνὰ δῶρα καὶ δέχου καὶ προσδέχου. Οὐ γὰρ καλύψει τὸ πρόσωπον αἰσχύνη Τῶν σοὶ τὸ θάρσος εἰσαεὶ τεθεικότων. Καὶ νῦν ποθοῦμεν ἐξ ὅλης σε καρδίας Καὶ φρίσσομέν σε, καὶ θέας ηρτημένοι Τῆς σῆς ὄπισθεν ὥσπερ ἐκπεπληγμένοι, Δριμεῖς ἐρασταὶ σοὶ βοῶμεν ἐκ βάθους Μὴ δὴ παρέψει, μή καταισχύνης λάτρας, Δράσον μεθ᾿ ἡμῶν, οἷα χρηστὸς τὴν φύσιν, Προος, προσηνής, ἵλεως, οίκτου γέμων, Θαυμαστὸς ἰσχύν, δόξαν ήμφιεσμένος, Μετατραπείη τοῖς κακούργοι; ἡ δίκη, 18 τείνομεν
εξθ. ηδη Ζ. - Δρόσος καμίνου, τῶν τριῶν αἶνος Σὸν Ἰσραήλ, τρὶς, ἡ Τριάς, πρέσβεις δέχου
νέων.
· Ως εὐλογητὸς, αἰνετός, δόξης γέμων
Θεὸς πέφυκας, ὁ πρὶν ὀφθεὶς πατράσι,
Θεός κραταιός, φρικτός, οικτίρμων γέμων.
Δίκαιος εἶ τὰ πάντα, καὶ πᾶσαι κρίσεις
Αἱ σαὶ δίκαιοι, πᾶσα δ' εὐθεῖα τρίδος,
Καὶ πᾶσα πρᾶξις εἰς ἀλήθειαν βλέπει.
Καὶ πάντα νῦν ἐπῆξας ἡμῖν σὺν δίκῃ,
Ἡμῖν τε καὶ σοῦ τῇ πανολβίῳ πόλει
Πόλει κραταιά φιλτάτων σου πατρίδι.
Πολλὰς δίκας σοι τίνομεν 18 τολμημάτων,
ὡς ἐξαπεστράφημεν, ὡς ἀποστάται
Ὤφθημεν ἐκ σοῦ, τοὺς τεθέντας σοι νόμους
Πατοῦντες οὐκ ἔγνωμεν· οὐ προσταγμάτων
Τῶν σῶν ἐπεστράφημεν, οὐδὲ καρδίαις
Κεκρυμμέναις συνείδομεν τὰ πρακτέα.
Δι' ὧν δικαίως ἐξετόξευσας βέλος.
"Απαν καθ᾿ ἡμῶν, πᾶν ἐπῆξας σὺν κρίσει·
Δέδωκας ἡμᾶς χερσὶ δυσμενεστάταις
Εχθρῶν ἀπίστων, ἐκνόμων, μιαιφόνων·
Δεινῷ βασιλεῖ καὶ τυραννικωτάτῳ,
Νικῶντι πᾶσαν ἐν πονηρία χθόνα -
Οὐκ ἔστιν ἡμῖν οὖν διᾶραι τὸ στόμα,
Χλεύη, γέλως, ὄνειδος, αἰσχύνη, κόπρος
Πᾶσι δικαίως σοῖς κατέστημεν λάτραις.
Μὴ δὴ παραδῷς εἰς τέλος μαστιγίας
Ορκους δὲ τοὺς τοὺς σκορπίσῃς εἰς ἀέρα,
Οἶκτόν τε τὸν σὸν ἐξαποστήσῃς ὅλως.
Σὴν κλήσιν αιδέσθητι καὶ τὴν σὴν φύσιν
Δι' 'Αβραάμ· τὸ φίλτρον Ἰσαάκ, λάτριν
169. Canticum VII.- Ros fornacis, trium juvenum
hymnus.
Οἷς καὶ προσείπας σπέρμα πληθῦναι τόσον,
Ψάμμον θαλάσσης ὥσπερ ἄστρα τοῦ πόλου,
Δι' ὧν, Βασιλεῦ, ἐσμὲν ἠπορημένοι,
Σμικροί, ταπεινοί, δυστυχεῖς, ἀπωσμένοι
Ἔθνους τε παντός, γῆς ὅλης ορισμένοι
Μάστιξι πολλαῖς, οἷα ταῖς ἁμαρτίαις·
Οὐκ ἔστιν ἄρχων, οὐ προφήτης, οὐδέ τις
Ποιμήν, δικαστής, ἱερεύς, στρατηγέτης
Οἱ θυμίαμα προσφορὰ καὶ θυσία,
Οὐ ναός, οὐδὲ βωμός, ὥστε καὶ θύσαι
Κάρπωμα δεκτόν, καὶ γόνυ κλῖναι κάτω,
Καὶ τὸν σὸν οἶκτον ἑλκύσαι παραυτίκα.
Αλλ' ἀντὶ πολλῶν ταῦτα θυμάτων δέχου
Ψυχὴν ταπεινήν, πνεῦμα συντετριμμένον,
Πηγὰς ῥεούσας δακρύων, ἐξ αἱμάτων
Ταύρων καθώσπερ μυριάδας καὶ τράγων,
Σχαίροντας ἀρνούς, πίονας μόσχους νέους -
Οὕτως παρ' ἡμῶν τὰς ἀναίμους θυσίας
Ως τερπνὰ δῶρα καὶ δέχου καὶ προσδέχου.
Οὐ γὰρ καλύψει τὸ πρόσωπον αἰσχύνη
Τῶν σοὶ τὸ θάρσος εἰσαεὶ τεθεικότων.
Καὶ νῦν ποθοῦμεν ἐξ ὅλης σε καρδίας
Καὶ φρίσσομέν σε, καὶ θέας ηρτημένοι
Τῆς σῆς ὄπισθεν ὥσπερ ἐκπεπληγμένοι,
Δριμεῖς ἐρασταὶ σοὶ βοῶμεν ἐκ βάθους
Μὴ δὴ παρέψει, μή καταισχύνης λάτρας,
Δράσον μεθ᾿ ἡμῶν, οἷα χρηστὸς τὴν φύσιν,
Προος, προσηνής, ἵλεως, οίκτου γέμων,
Θαυμαστὸς ἰσχύν, δόξαν ήμφιεσμένος,
Μετατραπείη τοῖς κακούργοι; ἡ δίκη,
1018o Trinitas, intercessores accipe, quibus promisist
semen multiplicandum esse quantum arenam
ris et stellas cœli. Quia, o rex, egeni sumus, parvi,
humiles, miscri, expulsi ab omni gente, terrae uni
versæ opprobium facti flagellis in multis, propter
peccata. Non est princeps neque propheta, non est
pastor, judex, sacerdos, dux exercitus, non est incensum, oblatio nec sacrificium, won templuni, non
altare, ad sacrificandum hostiam acceptabilem, et
genu deorsum flectendum, et attrahendum tuam
misericordiam in præsenti.Sed pro multis hæc saerificiis accipe animam humilem, spiritum contritum,
foutes lacrymarum: sicut in sanguine taurorum
millia et hircorum, saltantes agnos, pingues et teQuam benedictus, laudabilis, plenus gloria es,
Deus, qui prius patribus visus es, potens Deus, terribilis, misericordiarum plenus. Justus es in omnibus, et judicia tua omnia justa, et omnis via recta,
et omne opus in veritatem dirigitur. Et omnia nunc
nobis induxisti cum justitia; nobis et tuæ fortunatæ
civitati; civitati potenti dilectorum tuorum patriæ.
Multas poenas tibi solvimus facinorum, quia per-
· versi fuimns, quia rebelles a te recessimus, leges
te statulas conculcantes non agnovimus; non
præceptis tuis obtemperavimus, neque cordis cuni
abscondito consentire operæ fecimus. Idcirco juste
tela omnia immisisti contra nos, omnia induxisti neros vitulos, ita a nobis incruentas hostias, ut jucum justitia. Tradidisti nos manibus pessimis inimicorum infidelium iniquorum, homicidarum;
regi tremendo et injustissimo, nequitia terræ omni
praestante. Non licet ergo nobis os aperire; derieus, ludibrium, opprobrium, confusio, sordes omnibus justis servis tuis stetimus. Ne igitur tradas nos
in finem flagellationis; ne dissipes in aera juramenta tua, et misericordiam omnino ne auferas.
Invocatione tua et natura tua commovearis per
Abraham, dilectum Isaac, servum tuum Israel, tres,
18 τείνομεν cod.
cunda dona accipe et acceptabiles habe. Non enim
occultabit confusio faciem eorum qui in te robur
statuerunt. Et nunc amamus te ex omni corde et
timemuste, et conspectui tuo hærentes retrorsum
velut stupore percussi, ardentes amatores tibi clamamus e profundo: Ne despicias, ne confundas servos, fec nobiscum, sicut natura mansuetus, mitis,
indulgens, misericors, miserationis plenus, robore
mirandus, gloria indutus; convertatur in malum
operantes ultio tua, confusionem accipiant audaces;
Распознавание текста
Poem CLXIXCarmen CLXIX
col. 997–998page 96 of 98
Carmen CLXVIII
PG 106:997Τὴν ἐντροπὴν λάβοιεν οι τολμητίαι. Λήψοιτο δεινά, δεινὰ τοὺς εἰργασμένους 10. Λήψοι τὸ πρόσωπον αὐτῶν αἰσχύνη Πάσης πέσοιεν ἐκ δυναστικής βίας, Και συντριβείη πᾶν τὸ τῆς ῥώμης κράτος. Γνώτωσαν ὡς σὺ Κύριος Θεός μόνος, Θεὸς κραταιὸς, γῆς ὅλης δόξης όλος. Οἱ τρεῖς μὲν οὕτως εὐσεβεῖς νεανίαι. Οἱ δ' ἐμβαλόντες εἰς κάμινον τους νέους, Βάλλοντες οὐκ ἔλειπον οἷσπερ τὴν φλόγα Εἰς ὕψος ἦρον, ἑπτακις πυργουμένην. Ἐξ ἑπτὰ πηχῶν ἔβρεμε τὸ πῦρ μέγα, Ἡ φλὸς ἐχεῖτο, καὶ διέτρεχε κύκλῳ, Φλέγει δὲ πάντας ὥσπερ ερε καὶ κύκλῳ, Δεινοῦ τυράννου δημίους υπηρέτας Καὶ συγκατῆλθε τοῦ Θεοῦ παραστάτης" Οὗτος ραπίζει τὴν κάμινον κυκλόθεν Φαιδρός, ῥιφεῖσι τοῖς νέοις εἰς τὴν φλόγα, *Ος ἐκτινάσσει τῆς καμίνου τὴν φλόγα, Μέσον δὲ πνεῦμα τῆς καμίνου πνεῖ δρόσου Ψύχον τι 30 τερπνὸν καὶ συρίζον ἠρέμα. Τὸ πῦρ μερισθεν φῶς παρείχε τοῖς νέοις Τὸ καυστικὴν δὲ τοῖς ἀνάψουσι μόνοις, Συνεῖχεν ὡς θάλαμος ἡδὺς τοὺς νέους, Εφλεξεν οὐδὲν, οὐ παρηνώχλησέ τι, Δεσμούς έκαυσε, τῶν τριχῶν ἀπέσχετο. Τότε κροτοῦντες εὐσεβῶς οἱ τρεῖς ἁμα Μια τε γλώσσῃ καὶ μιᾷ προθυμία Πλέκοντες ἦσαν αἶνον, ὕμνουν, εὐλόγουν, Εἶχον χορείαν, ᾄδον εὐχαριστίαν. Και ταῦτα τερπνῶν ἐξεφώνουν χειλέων ὡς εὐλογητὸς, ὡς ὑμνητός, ὡς μέγας Θεὸς κραταιός, Κύριος παντοκράτωρ! Θεὸς παλαιὸς τῶν πάλαι γεννητόρων, Υψηλός, ύψους παντὸς, αἰώνων άνω, Καὶ κλῆσις εἰς ἄπειρον αἰώνων τέλος, Νικῶσα δόξαν, ὕμνον, ὕψος καὶ χρόνον. Βλέπων ἄνωθεν τῆς ἀβύσσου πᾶν βάθος Θρόνῳ Χερουβὶμ ἐγκαθήμενος φλέγων, Ως εὐλογητὸς, ὡς ὑμνητος, ώς μέγας! “Ον εὐλογοῦσιν οὐρανοὶ γῆ καὶ νόες ὡς εὐλογητὸς, ὡς ὑμνητος, ως μέγας 1 ροʹ. Οδὴ Η'. Τὰ κτιστὰ, τὸν κτίσαντα Χριστὸν εὐλόγει, Υψοῦτε, δοξάζοιτε, μέχρι τερμάτων. Πόλος Θεοῦ, νόες τε, τὸν Θεοῦ Λόγον Υψοῦτε, δοξάζοιτε μέχρι τερμάτων. 10 Αργασμ. 20 ψύχοντι *Απαν τὸ ρευστόν, πᾶσα τῶν ἄνω φύσις, [ὑψοῦτε] Αστρων, σελήνης κάλλος, ηλίου φάος, [ὑψοῦτε] Πᾶν πνεῦμα, καὶ πᾶς ὄμβρος ἢ πᾶσα δρόσος, [ὑψοῦτε] Καύσων, ψύχος, πῦρ, καῦμα καὶ φλὸς ἡλίου, [ὑψοῦτε] Φῶς καὶ σκότος, πῦρ ἡδὺ, φέγγος ἡμέρας, [ὑψοῦτε] Πάχναι, κεραυνοί, χιόνες, πάγοι, νέφη, ὑψοῦτε Όρη, λόφοι, γῆ πᾶσι, πᾶσα γῆς φύσις. [ὑψοῦτε] Πηγαί, θάλασσα, τῆς ὑγρᾶς πᾶν θηρίον, [ὑψοῦτε] Θύται, προφῆται καὶ λάτραι, νεωκόροι, [ὑψοῦτε] Ψυχαὶ δικαίων, αἱ πνοαὶ τῶν κειμένων, [ὑψοῦτε] Οἱ ζῶντες ἁγνῶς, οἱ ταπεινοὶ καρδία, [ὑψοῦτε] Ανανία τε Μισαήλ, Αζαρία, [ὑψοῦτε]
Τὴν ἐντροπὴν λάβοιεν οι τολμητίαι.
Λήψοιτο δεινά, δεινὰ τοὺς εἰργασμένους 10.
Λήψοι τὸ πρόσωπον αὐτῶν αἰσχύνη •
Πάσης πέσοιεν ἐκ δυναστικής βίας,
Και συντριβείη πᾶν τὸ τῆς ῥώμης κράτος.
Γνώτωσαν ὡς σὺ Κύριος Θεός μόνος,
Θεὸς κραταιὸς, γῆς ὅλης δόξης όλος.
Οἱ τρεῖς μὲν οὕτως εὐσεβεῖς νεανίαι.
Οἱ δ' ἐμβαλόντες εἰς κάμινον τους νέους,
Βάλλοντες οὐκ ἔλειπον οἷσπερ τὴν φλόγα
Εἰς ὕψος ἦρον, ἑπτακις πυργουμένην.
Ἐξ ἑπτὰ πηχῶν ἔβρεμε τὸ πῦρ μέγα,
Ἡ φλὸς ἐχεῖτο, καὶ διέτρεχε κύκλῳ,
Φλέγει δὲ πάντας ὥσπερ ερε καὶ κύκλῳ,
Δεινοῦ τυράννου δημίους υπηρέτας -
Καὶ συγκατῆλθε τοῦ Θεοῦ παραστάτης"
Οὗτος ραπίζει τὴν κάμινον κυκλόθεν
Φαιδρός, ῥιφεῖσι τοῖς νέοις εἰς τὴν φλόγα,
*Ος ἐκτινάσσει τῆς καμίνου τὴν φλόγα,
Μέσον δὲ πνεῦμα τῆς καμίνου πνεῖ δρόσου
Ψύχον τι 30 τερπνὸν καὶ συρίζον ἠρέμα.
Τὸ πῦρ μερισθεν φῶς παρείχε τοῖς νέοις·
Τὸ καυστικὴν δὲ τοῖς ἀνάψουσι μόνοις,
Συνεῖχεν ὡς θάλαμος ἡδὺς τοὺς νέους,
Εφλεξεν οὐδὲν, οὐ παρηνώχλησέ τι,
Δεσμούς έκαυσε, τῶν τριχῶν ἀπέσχετο.
Τότε κροτοῦντες εὐσεβῶς οἱ τρεῖς ἁμα
Μια τε γλώσσῃ καὶ μιᾷ προθυμία
Πλέκοντες ἦσαν αἶνον, ὕμνουν, εὐλόγουν,
Εἶχον χορείαν, ᾄδον εὐχαριστίαν.
Και ταῦτα τερπνῶν ἐξεφώνουν χειλέων·
ὡς εὐλογητὸς, ὡς ὑμνητός, ὡς μέγας
Θεὸς κραταιός, Κύριος παντοκράτωρ!
Θεὸς παλαιὸς τῶν πάλαι γεννητόρων,
Υψηλός, ύψους παντὸς, αἰώνων άνω,
Καὶ κλῆσις εἰς ἄπειρον αἰώνων τέλος,
Νικῶσα δόξαν, ὕμνον, ὕψος καὶ χρόνον.
Βλέπων ἄνωθεν τῆς ἀβύσσου πᾶν βάθος·
Θρόνῳ Χερουβὶμ ἐγκαθήμενος φλέγων,
Ως εὐλογητὸς, ὡς ὑμνητος, ώς μέγας!
“Ον εὐλογοῦσιν οὐρανοὶ γῆ καὶ νόες·
ὡς εὐλογητὸς, ὡς ὑμνητος, ως μέγας 1
ροʹ. Οδὴ Η'.
Τὰ κτιστὰ, τὸν κτίσαντα Χριστὸν εὐλόγει,
• Υψοῦτε, δοξάζοιτε, μέχρι τερμάτων.
Πόλος Θεοῦ, νόες τε, τὸν Θεοῦ Λόγον
Υψοῦτε, δοξάζοιτε μέχρι τερμάτων.
mala invadant mala operantes; operiat faciem eorum confusio; cadant omni potentiæ tuæ vi, et
conteratur roboris illorum. omnis virtus. Cognoscant quia tu Dominus Deus solus, Deus potens,
universam per terram gloria universus. |
Tres quidem juvenes ita pie cantabant, qui autem injecerant in fornacem juvenes, non cessabant
immittere materias quibus flamma in altum se altollebat, septies ut turris exsurgens. Septuaginta
cubitorum ignis altus rugiebat, flamma effusa est et
circumacta, consumit autem omnes quos circum invenit, sævi tyranni publicos ministros: et descendit
Dei assistens angelus; percutitque in circulum
fornacem conspicuus, immissis juvenibus in ignem,
et excutit in fornace flammam, mediumque spiritum in fornace spirat quasi roris spiritum jucundum et leniter sibilantem. Iguis divisis luceni juvenibus præstitit, ardoremque solis incendentibus;
excepit ut mollis thalamus juvenes, non eos combussit, neque quidquam molestiæ attulit; vincula
cremavit, ab eorum capillis abstinuit. Tunc pie
plaudentes tres simul juvenes una lingua et uno
ardore conjuncti cantaverunt laudem, hymnum cecinerunt, benedixerunt, choream egerunt, actionem
gratiarum exprompserunt; et hæc suavibus e labris dixerunt: Quam benedictus, quam laudabilis,
"
10 Αργασμ. cod. 20 ψύχοντι cod.
*Απαν τὸ ρευστόν, πᾶσα τῶν ἄνω φύσις, [ὑψοῦτε]
Αστρων, σελήνης κάλλος, ηλίου φάος, [ὑψοῦτε]
Πᾶν πνεῦμα, καὶ πᾶς ὄμβρος ἢ πᾶσα δρόσος, [ὑψοῦτε]
Καύσων, ψύχος, πῦρ, καῦμα καὶ φλὸς ἡλίου, [ὑψοῦτε]
Φῶς καὶ σκότος, πῦρ ἡδὺ, φέγγος ἡμέρας, [ὑψοῦτε]
Πάχναι, κεραυνοί, χιόνες, πάγοι, νέφη, ὑψοῦτε
Όρη, λόφοι, γῆ πᾶσι, πᾶσα γῆς φύσις. [ὑψοῦτε]
Πηγαί, θάλασσα, τῆς ὑγρᾶς πᾶν θηρίον, [ὑψοῦτε]
Θύται, προφῆται καὶ λάτραι, νεωκόροι, [ὑψοῦτε]
- Ψυχαὶ δικαίων, αἱ πνοαὶ τῶν κειμένων, [ὑψοῦτε]
Οἱ ζῶντες ἁγνῶς, οἱ ταπεινοὶ καρδία, [ὑψοῦτε]
Ανανία τε Μισαήλ, Αζαρία, [ὑψοῦτε]
quam magnus est Deus potens, Dominus universorum
Rex! Deus antiquus antiquorum patrum altissimus,
supra altitudinem omnem, et omne sæculum, et nomen ejus in infinitam sæculorum seriem, gloriam
superans laudem altitudinem et tempus. Ex alto
intuetur abyssi profunditatem, throno cherubim
flammeo insidet. Quam benedictus, quam laudabilis,
quam magnus! quem benedicunt caeli, terra et mare:
quam benedictus, quam laudabilis, quam magnus!
170. Canticum Vill.
Creata, Creatorem Christum benedicite, exaltate;
glorificate usque ad extrema.
Caelum Dei, spiritusque, Deum Verbum exaltate,
glorificate usque ad extrema.
Omnue fuidum, omnis superna natura, exaltate:
astroruin, lunæ pulchritudo, solis lumen, exaltate;
omnis spiritus, omnis imber, omnis ros, exaltate;
æstus, frigus, ignis, calor et flamma solis, exaltate;
lux et tenebræ, jucunde ignisdiei, splendor, exaltate;
glacies, fulmina, nives, gelu, nubes, exaltate; montes,
colles, omnis terra, omnis terrae natura, exaltate;
fontes, mare, aquarum omnia animantia, exaltate;
sacerdotes, prophetæ et famuli, neocori, exaltate
animæ justorum, spiritus jacentium, exaltate; qui
vivitis caste, qui corde humiles estis, exaltate;
Anania, Misael, Azaria, exaltate.
Распознавание текста
col. 999–1000page 97 of 98
PG 106:999Στέφος προφητῶν, μαρτύρων, ἀποστόλων [ὑψοῦτε] Τὸν Φύντα, τὸν Φανέντα, Πνεύμα, τὰ τρία, Εις Κύριος, σέβοιμεν ἐν καὶ τὸ κράτος, Νῦν καὶ πρὶν καὶ εἰς αἰῶνας αἰώνων. Αμήν. Οδὴ θεάνδρου Μητροπαρθένου Κόρης. Ψυχή, σέμνυνε Δεσπότην, τὸ πνεῦμά μου Αγαλλία, χόρευε, χαῖρε καὶ κράτει. Επείδε καὶ γὰρ Κύριος πρὸς τὴν λάτριν, Καὶ τὴν ταπεινὴν ᾖρεν εἰς ὕψος μέγα Τέθεικε θαῦμα τῆς ὅλης οἰκουμένης Ἰδὲ κλεΐζει πᾶν γένος με, πᾶν ἔθνος Μέγιστά μοι δέδρακε καὶ κρείττω λόγου Οὗ δόξα, κλῆσις, οίκτος οὐκ ἔχων δρον. Εδειξεν ἡμῖν τὸ κράτος βραχιόνων. Εἷλε δυνάστας ἐκ θρόνων, καὶ τοὺς κάτω Ύψωσεν ἐκ γῆς, ἐξέπλησε γαστέρας Διμῷ τακείσας, ἐξέτηξε τὴν ὕβριν Τοῦ παιδὸς ἀντίληψις Ισραήλ έφυ, Καθώς προείπε τοῖς παλαιοῖς πατράσι, Πρὸς 'Αβραάμ τε καὶ σεμνοῖς ᾽Αβραμίδαις. ροβ'. Ζαχαρίου θέσπισμα και χρησμωδία. Ω; εὐλογητὸς, Ισραήλ, ὁ Δεσπότης, Οἶ; εὐμενῶς ἐπεῖδεν οἰκείους λάτρας, Καὶ παιδὸς οἴκι Δαυίδ ήγειρε κέρας Δέδωκε καὶ λύτρωσιν αὐτοῖς, ὡς ἔφη Γλώσσαις προφητῶν, πατριαρχῶν μακρόθεν, Εχθρῶν παρασχεῖν δυσμενών σωτηρίαν, Οίκτον τεχόντων· και τε μνησθῆναι λόγων, Ορκου θ' ἂν εἶπεν Αβραὰμ δοῦναι πάλιν, Ρυσθεῖσιν ἡμῖν χειρὸς ἐξ ἐναντίων, Αὐτῷ λατρεύειν καὶ μόνῳ ζωῆς χρόνους. Σὺ δὲ προφήτης, παιδίον, Θεοῦ γένῃ, Καὶ πρὸ προσώπου προσδραμῇ τοῦ Κυρίου Λίθους διᾶραι, τὰς ὁδοὺς ἑτοιμάσαι, Γνωσιν τε δοῦναι πᾶσι τῆς σωτηρία;, Λύτρον δι' οἶκτον πταισμάτων ευρηκόσιν. Ἐν οἷς ἰδόντες οἱ καθήμενοι σκότει Ἐπισκοπῆς φῶς ὑψόθεν διαυγάσαν, Πόδας κατευθύνωμεν εἰς θείας τρίβους. ρογ. Παντοίην βιότοιο τάμοις τρίβον· εἰν ἀγορῇ μὲν Κύδια καὶ πυνητὸν 10 πρήξιες· ἐν δὲ δόμοις Αμπαυμ'· ἐν δ' ἀγροῖς φύσιος χάρις· ἐν δὲ θαλάσσῃ Κέρδος· ἐπὶ ξένης, ἦν μὲν ἔχῃς τι, κλέος " ἦν δ᾽ ἀπορῇς, μόνος οἶδας. Έχεις γάμου; οἶκος [άριστος Ἔσεται. Οὐ γαμέεις; ζῆς ἔτ᾽ ἐλαφρότερος. Τέκνα, πόθος· ἄφροντις ἅπαις βίος· πἱ νεότητες Ρωμαλέαι, πολιαὶ δ' ἔμπαλιν εὐσεβές;. Οὐκ ἄρα τῶν δισσῶν μόνον οι αίρεσις, ἢ τὸ γενέσθαι Μηδέποτ', ἢ τὸ θανεῖν· πάντα γὰρ ἐσθλὰ βίου. οι πινυταί. 29 μόνων
Στέφος προφητῶν, μαρτύρων, ἀποστόλων [ὑψοῦτε]
Τὸν Φύντα, τὸν Φανέντα, Πνεύμα, τὰ τρία,
Εις Κύριος, σέβοιμεν ἐν καὶ τὸ κράτος,
Νῦν καὶ πρὶν καὶ εἰς αἰῶνας αἰώνων. Αμήν.
poa'. 'the'. Οδὴ θεάνδρου Μητροπαρθένου
Κόρης.
Ψυχή, σέμνυνε Δεσπότην, τὸ πνεῦμά μου
Αγαλλία, χόρευε, χαῖρε καὶ κράτει.
Επείδε καὶ γὰρ Κύριος πρὸς τὴν λάτριν,
Καὶ τὴν ταπεινὴν ᾖρεν εἰς ὕψος μέγα·
Τέθεικε θαῦμα τῆς ὅλης οἰκουμένης·
Ἰδὲ κλεΐζει πᾶν γένος με, πᾶν ἔθνος •
Μέγιστά μοι δέδρακε καὶ κρείττω λόγου
Οὗ δόξα, κλῆσις, οίκτος οὐκ ἔχων δρον.
Εδειξεν ἡμῖν τὸ κράτος βραχιόνων.
Εἷλε δυνάστας ἐκ θρόνων, καὶ τοὺς κάτω
Ύψωσεν ἐκ γῆς, ἐξέπλησε γαστέρας
Διμῷ τακείσας, ἐξέτηξε τὴν ὕβριν·
Τοῦ παιδὸς ἀντίληψις Ισραήλ έφυ,
Καθώς προείπε τοῖς παλαιοῖς πατράσι,
Πρὸς 'Αβραάμ τε καὶ σεμνοῖς ᾽Αβραμίδαις.
ροβ'. Ζαχαρίου θέσπισμα και χρησμωδία.
Ω; εὐλογητὸς, Ισραήλ, ὁ Δεσπότης,
Οἶ; εὐμενῶς ἐπεῖδεν οἰκείους λάτρας,
Καὶ παιδὸς οἴκι Δαυίδ ήγειρε κέρας
Δέδωκε καὶ λύτρωσιν αὐτοῖς, ὡς ἔφη
Cobors prophetarum, martyrum, apostolorum,
exaltate Genitorem, Genitum, Spiritum, tres, uuum
Dominum, adoramus unam quoque potentiam, nunc
et prius et in sacula sæculorum. Amen.
171. Canticum IX. Dei hominis Matris Virginis
canticum.
Γλώσσαις προφητῶν, πατριαρχῶν μακρόθεν,
Εχθρῶν παρασχεῖν δυσμενών σωτηρίαν,
Οίκτον τεχόντων· και τε μνησθῆναι λόγων,
Ορκου θ' ἂν εἶπεν Αβραὰμ δοῦναι πάλιν,
Ρυσθεῖσιν ἡμῖν χειρὸς ἐξ ἐναντίων,
Αὐτῷ λατρεύειν καὶ μόνῳ ζωῆς χρόνους.
Σὺ δὲ προφήτης, παιδίον, Θεοῦ γένῃ,
Καὶ πρὸ προσώπου προσδραμῇ τοῦ Κυρίου
Λίθους διᾶραι, τὰς ὁδοὺς ἑτοιμάσαι,
Γνωσιν τε δοῦναι πᾶσι τῆς σωτηρία;,
Λύτρον δι' οἶκτον πταισμάτων ευρηκόσιν.
Ἐν οἷς ἰδόντες οἱ καθήμενοι σκότει
Ἐπισκοπῆς φῶς ὑψόθεν διαυγάσαν,
Πόδας κατευθύνωμεν εἰς θείας τρίβους.
ρογ.
Παντοίην βιότοιο τάμοις τρίβον· εἰν ἀγορῇ μὲν
Κύδια καὶ πυνητὸν 10 πρήξιες· ἐν δὲ δόμοις
Αμπαυμ'· ἐν δ' ἀγροῖς φύσιος χάρις· ἐν δὲ θαλάσσῃ
Κέρδος· ἐπὶ ξένης, ἦν μὲν ἔχῃς τι, κλέος "
ἦν δ᾽ ἀπορῇς, μόνος οἶδας. Έχεις γάμου; οἶκος
[άριστος
Ἔσεται. Οὐ γαμέεις; ζῆς ἔτ᾽ ἐλαφρότερος.
Τέκνα, πόθος· ἄφροντις ἅπαις βίος· πἱ νεότητες
Ρωμαλέαι, πολιαὶ δ' ἔμπαλιν εὐσεβές;.
Οὐκ ἄρα τῶν δισσῶν μόνον οι αίρεσις, ἢ τὸ γενέσθαι
Μηδέποτ', ἢ τὸ θανεῖν· πάντα γὰρ ἐσθλὰ βίου.
patriarcharum; salutem præstiturum ab inimicis
pessimis patrum miseratum: et recordaturuin verborum, jusjurandumque quod juravit ad Abraham
daturum iterum nobis liberatis e manibus inimicorum, ut illi serviamus soli toto vitæ tempore. Tu
autem, puer, propheta Dei fes, et præibis ante
faciem Domini lapides auferre, vias præparare,
dareque omnibus scientiam salutis, remissioneni
peccatorum per misericordiam invenientibus; ubi
videntes nos, qui in tenebris sedebamus, vigilantiæ
lucein desursum splendentem, pedes đirigamus in
vias divinas.
Anima, magnifica Dominum; spiritus meus, exsulta, salta, laetare et plaude; respexit enim Dominus in
ancillam, et humilem erexit in summum fastigium.
Prodigium statuit universo orbi, ecce invocat me
ɔmnis gens, omnis populus. Maxima fecit mihi et
sermone præstantiora, cujus gloria, nomen, misericordia non habent limitem. Ostendit nobis brachiorum potentiam, principes e throno dejecit, et de- Multiplicem vitæ semitam distinguere est: in
jectos e terra extulit; implevit ventres famo con- foro honores et prudentes actiones; in domibus
sumptos, opprobrium exemit. Puerum Israel susautem cessatio; in agris naturæ gratia; in mari
cepit, sicut locutus est antiquis patribus, Abraham luerum; in terra aliena, siquidem habes aliquid,
et nobilibus Abraham filiis.
172. Zacharia oraculum et propheticum canticum.
Quam benedictus, Israel, est Dominus, quia clcmenter respexit in suos servos, et pueri sui David
in domo cornu erexit I dedit etiam salvationem
illis, ut dixit per linguas prophetarum, antiquorum
οι Leg. πινυταί.
29 μόνων cod.
inclytus erit; si pauper es, solus nosti. Nupsisti?
domus nobilis erit; non nupsisti? levior adhuc viv. s.
Liberi dulcis amor; sine liberis vita quieta; juventus robusta, cani e contra pii magis. Non ergo
duorum solum electio habetur, vel nunquam exstitisse, vel mori; nam omnia in vita sunt bona.
PATBOL. GR. CVI.
Распознавание текста
Poem CLXXI - CLXXIICarmen CLXXI - CLXXII
col. 1001–1002page 98 of 98
Carmen CLXX
PG 106:1001τοὺς ἁγίους Ἰωακεὶμ καὶ Ἄνναν τοὺς γονεῖς τῆς Θεοτόκου, Η χθὲς τῆς Θεοτόκου γενεθλιακή λόγος εγκωμιαστικὸς εἰς τὸν προφήτην καὶ ἀρι Εἰς τὴν ἐπάνοδον τοῦ λειψάνου τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου,: Ηκουσται πάντως ὑμῖν,
INEUNTR SÆCULO X.
COSMAS VESTITOR
NOTITIA
(Cas. OuÐIn De script. eccles., tom. II, col. 400.)
Cosmas Vestitor, natione Græcus, in aula Constantinopolitana inter primós enituit, ea a’fate qua imperium Orientale cum gloria et laude Leo VI imperator, cognomento Sapiens et Philosophus, administrabat. Dictus Vestitor seu Blotηtop apud Græcos ætatis sequentis, quod sub imperatore isto officium
vestitoris sed protovestiarii nobile obtineret, cujus partes erant ut ipsi imperatori vestiendo adesset,
ac vestibus imperialibus tum comparandis, tum custodiendis præfectus esset. (Vide Georgium Codinum
Curopalaten in libro De officialibus palatii CP., 1 cap. 2 et 5.) Ætatem illius scriptoris assecutus sum ex
Anonymo qui Vitam sancti Jodnnis Chrysóstómi ex diversis auctoribus conscripsit cirea annum 950, aliquanto post Constantini Porphyrogeniti tempora, quem profert Henricus Savilius in editione Græca
Operum D. Joaunis Chrysostomi omnium (tomo VIII, pag. 293), Etonæ facta. Collegit hic Anonymus
Vitam Chrysostomi ex scriptoribus viginti antiquioribus, quorum catalogum operi suo justa rationem
temporum præmittit, atque una velut ejusdem temporis, Cosmam Vestitorem loco décimo quarto, Leonem
imperatorem loco décimo quinto, qui ambo de Chrysostomi laudibus ante se egerant, conjungit (a). Cum
itaque Leo imperator, Sapiens dictus, multas homilias et encomia in laudem sanctorum atque festoram
et solemnitatum Ecclesiæ ex ante dictis collegisset, Cosmas Vestitor seu Vestiarius, dominum imperatorem suum imitatus, cujus lateri ássidebat, opuscula quoque in laudem sanctorum nonnulla Græce
composuit, quæ adhuc mss. In bibliothecis Anglicis atque aliis inveniuntur. Juxta Allatium in Diatriba De
Bymėonum scriptis, pág. 95, Cosmæ Vestitoris in sanctos Joachim et Annam parentes Deiparæ (b), Ei;
τοὺς ἁγίους Ἰωακεὶμ καὶ Ἄνναν τοὺς γονεῖς τῆς Θεοτόκου, incipit: Η χθὲς τῆς Θεοτόκου γενεθλιακή
i hop, еle., Hesterna Deiparæ nativitatis panegyris, sæculari sel mundano gaudio,
etc. Inter más. codices Bodleiane bibliothecæ in mss. codicibus Baroccianis, codice 234, num. 1: Cosmas
Vestitor in Zachariam prophetam, pag.1: Músta töv áp¾htwy. Inter miss. codices Ecclesiarum Angliæ cathedralium et aliarum ejusdem regni insignium bibliothecarum codice 5950, in mss. codicibus Thomæ Galei Græcis, codice 116, num. 1: Cosma Vestitoris encomium Zachariæ prophetæ. Leo Allatius in Diatribe de Symeonum scriptis, pag. 100: Gormer Vesticoris λόγος εγκωμιαστικὸς εἰς τὸν προφήτην καὶ ἀρι
xıspja Zazaplav, ineipit: Múaza, etc. Inter mss. codices Bodleianæ bibliothecæ, codice 269, in mss. codicil us Thomæ Roc, codice 23, num. 3: Gosma Vestitoris de reportatis Ivannis Chrysostomi Constantinopolim reliquiis fragmentum, pag. 161: "Hxovotai ndvtwę dµ?v, etc., et inter mss. codices ecclesiarum
Angliæ cathedralium et aliarum ejusdem regni insignium bibliothecarum, codice 6043, in manuscript's
codicibus ejusdem Thoma Galei, codice 209: Sermo Cosma Vestitoris in Joannis Chrysostomi reliquias
Constantinopolim reportatas. Leo Allatius pag. 94 loco citate: Cormas Vestitor de relationė corporis
S. Joannis Chrysostomi Constantinopolim, Εἰς τὴν ἐπάνοδον τοῦ λειψάνου τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν
Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, incipit: Ηκουσται πάντως ὑμῖν, etc. Inter mas. codices Bodleian bibliothecæ, codice 3561, in mss. codicibus in Hyperoo Codleiano exsistentibus, littera A, codice 71, num. 1:
Cosma Vestitoris Canon in Theophaniam Domini nostri Jesu Christi die 6 januarii, pag. 1, ad 6. Agunt
porro de Cosma Vestitore Henricus Savilius in editione Græca illa omnium D. Joannis Chrysostomi ope
rum, quam anno 1613, VIII voll. in-folio Etonæ procuravit, tomo VIII, pag. 293, et pagg. 943 et 044, ubi
testatur se habuisse in manibus Encomium Cosme Vestitoris Græcum in reportatas S. Joannis Chryso
stomi reliquias ad urbem Constantinopolim, atque alia ad eumdem spectantia, quibus edendis abstinuerit.
Leo Allatius in Diatriba de Symeonum scriptis, pagg. 94, 95 et 100.
(a) Hæc tamen meræ conjecturæ inniti notat
Remigius Cellier in Hist. génér, des auteurs eccl.
tom. XIX et R. P. Antonius Ballerini in Sylloge
monumentorum ad mysterium Conceptionis immaculatæ Virginis Deiparæ illustrandum, Oudini assertionem falsitatis arguit: Et falsum est in primis, ait, quod velut fundamentum statuitur,” in
describendo illorum auctorum catalogo ordinem
temporis ab Anonymo servatum fuisse. Theodore-
¡us enim, Nilus ac Isidorus Pelusiota præponuntur
Joanni Damasceno, qui sæculo vin doruit.... Pa
lam est ergo non eo ordine auctores illos describi
ex quo inferri possit quisnam prius, quisnam posterius floruerit.» Concludit vir doctus, nullum
adhuc indicium suppetere vi cujus Cosmas Vestitor
e censu scriptorum incertæ ætatis eximi qural. ›
(b) Edita est in Sylloge supralaudata Patris Bal
lerini, Romæ 1856.
Распознавание текста
Continue reading PG 106: Cosmas Vestitor →≣ entire volume