Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
NoticeNotitia
Epitome of Interpretation on Genesis from Various FathersEpitome interpretationis in Genesim e variis Patribus
col. 1019–1020page 1 of 2
Notitia
PG 106:1019ΛΕΟΝΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΥ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΕΣΙΝ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ. Οι προτέταχε θεολογίαν ο Μωσης διὰ τὴν νηπιότητα αὐτῶν, ἀλλὰ τὴν κτίσιν λέγει γενητήν, διὰ τὸ θεὸν αὐτὴν μὴ ἔχειν τοὺς ἀνθρώπους· διὰ τοῦτο περὶ ἀγγέ λων οὐκ εἶπε κτίσεως, ἵνα μὴ θεοποιηθῶσιν αὐτούς οὐδὲ μέχρι τοῦ 'Αβραάμ εὑρήσεις άγγελον πεμφθέντα που. Ὅτι οἱ μὲν προϋπάρχειν λέγουσιν ἀγγέλους ούρα νοῦ καὶ γῆς· οἱ δὲ σὺν αὐτῷ γεγενήσθαι, ἐπεὶ καὶ ἐν τόπῳ εἰσί· καὶ ἄνευ τύπου εἶναι τούτους οὐκ ἂν ἐκ δέχοιτο· περιγραπτοὶ γὰρ εἰσιν. Ὅτι οὐ διδάσκει ὅτι καὶ τὰ ὕδατα ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐνταῦθα· ἐν δὲ τῷ Σαββάτῳ, φησίν, ὅτι ἐν ἐξ ἡμέ ραις ἐποίησε Κύριος ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὴν θάλασσαν, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς. Οτι εἰ τὸ φῶς ὁ Θεὸς ἐδημιούργησεν, οὐκ αὐτὸς τὸ σκότος· ἐναντία γάρ· οὐκ ἔστι δὲ ἐναντίω, ἀλλὰ τὸ μὲν οὐσία, τὸ δὲ ' συμβεβηκός ἐστιν· οὐρανοῦ γὰρ καὶ γῆς ἐστιν ἀποσκίασμα· ὡς δὲ οἱ ἔξω, σκιέ γῆς. Ὅτι τὸ Πνεῦμα δ ἐπεφέρετο, ἀὴρ ἐστιν ὁ φυσικός ἐπάνω ὑδάτων ὤν· δικαίως δὲ καὶ τὸ ἐπεφέρετο τότε ἐπάνω δηλοῖ καὶ κινητικὸν αὐτοῦ καὶ ἄστατον· ὅτι δὲ Θεοῦ αὐτὸ λέγει, ἄκουε τοῦ Δαβίδ· Πνεύσει τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ, ήγουν τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ βυήσεται ὕδατα. Και· Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα. Και· Ο οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ Κυ ρίῳ. Ἡ δὲ, περὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τούτο νοοῦσι· τὸ δὲ ἐπεφέρετο, ἀντὶ τοῦ, ὥσπερ ἐπωάζον περιέθαλπε καὶ ἐζωογόνει τὰ ὕδατα. Οτι διὰ τοῦτο πρόσκειται, ὅτι εἶδεν ὁ Θεὸς ὅτι καλὰ, ἵνα μηδεὶς δύνηται ψέξαι ἃ ἡ θεία ψήφος εἶπε καλά. Οτι δύο οὐρανοί εἰσιν, εἷς ὁ ἐν ἀρχῇ γεγονώς, καὶ ἕτερος ὁ ἐξ ὑδάτων συνεστώς· ὥστε ὁ μὲν ἐξ οὐκ ὄν των, ὁ δὲ ἐξ ὄντων. Οτι τὸ, Εὐλογεῖτε, οἱ οὐρανοὶ τῶν οὐρανῶν, καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν, οὐ πολλοὺς οὐρανοὺς λέγει, ἀλλὰ ἡ Ἑβραίων γραφὴ τόν τε οὐρανὸν καὶ τὸ ὕδωρ οὐκ οἶδεν ἐνικῶς ὀνομάζειν· ὥσπερ οὐδὲ οἱ Ελλη νες τὸ Ἀθῆναι, καὶ τὸ θήβαι· καὶ τὴν Δελφὸν πόλιν νὲς οὐδεὶς λέγει, ἀλλὰ Δελφοὺς λέγει· ἐπεὶ ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ ἐν ἄλλῳ κυμοῖ τὴν ἀλήθειαν.
LEO PATRICIUS IN GENES.
ΛΕΟΝΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΥ
EDITONE
ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΕΣΙΝ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ.
LEONIS PATRICII
EPITOME INTERPRETATIONIS IN GENESIN EX VARIIS PATRIBUS.
Moyses theologiam non instituit propter spiritualem eorum infantiam, sed creationem alt factam ne
eam pro Deo haberent homines. Ideo de angelorum creatione sitet ne delficarentur; nec usque ad
Abraham leges angelum alicubi missum,
Quod quidam angelos aiunt eœlo et terræ præezstitisse, alii cum cœlo creatos, cum in loco sint et
sine loco esse demonstrari non possit, circumscripti enim sunt.
Quod non docet Deum aquas tunc fecisse; sed in
Sabbata, inquit, quia in sex diebus Dominus Deus
fecit cœlum et terram et mare et omnia quæ in eis
sunt.
Quod si Deus lucem creavit, non item tenebras:
contraria enim sunt; contraria autem non sunt,
sed lux quidem substantia, tenebræ ascititium
quid; cœli enim et terræ obumbratio sunt; secundum gentiles, umbra terræ.
Quod Spiritus qui ferebatur aer est physicus supra aquas exsistens, cujus naturam mobilem et
fluxam bene demonstrant verba ferebatur el supra.
Quod autem Spiritum Dei dicit, audi David: Flabit Spiritus ejus, id est Spiritus Dei, et fluent aquαι:
es, Domini est terra et plenitudo ejus "; et, Calum
cœli Domino ³. Quidam autem hoc de Spiritu sancto intelligunt; vox autem ferebatur, id est quasi incubabat aquis et eas vivificabat.
Quod propter hoc dicitur: Vidit Deus quia gram
bona, ne quis vituperare auderet quæ divina sententia bona dixerat.
Quod duo cœli sunt: unum in principio factum,
alterum ex aquis formatum; id est unum ex non
entibus, alterum ex jam exsistentibus.
Quod illud, Laudale, cali calorum, et aqua qua
culo superstat, plures caelos non inducit; sed He
braorum dialectus non solet voces calum et aquam
singulariter exprimere; ut nec Græci Athenæ et
Thebe; et nemo urbem Delphum dicit, sed Delphos;
e: in alio cœlum cœli veritatem ratam facit.
*Psal. CXLVII, 18. ' Psal. xxm, ^. ' Psal. cxı, 16.
Οι προτέταχε θεολογίαν ο Μωσης διὰ τὴν νηπιότητα
αὐτῶν, ἀλλὰ τὴν κτίσιν λέγει γενητήν, διὰ τὸ θεὸν
αὐτὴν μὴ ἔχειν τοὺς ἀνθρώπους· διὰ τοῦτο περὶ ἀγγέ
λων οὐκ εἶπε κτίσεως, ἵνα μὴ θεοποιηθῶσιν αὐτούς·
οὐδὲ μέχρι τοῦ 'Αβραάμ εὑρήσεις άγγελον πεμφθέντα
που.
Ὅτι οἱ μὲν προϋπάρχειν λέγουσιν ἀγγέλους ούρα
νοῦ καὶ γῆς· οἱ δὲ σὺν αὐτῷ γεγενήσθαι, ἐπεὶ καὶ ἐν
τόπῳ εἰσί· καὶ ἄνευ τύπου εἶναι τούτους οὐκ ἂν ἐκ
δέχοιτο· περιγραπτοὶ γὰρ εἰσιν.
Ὅτι οὐ διδάσκει ὅτι καὶ τὰ ὕδατα ἐποίησεν ὁ θεὸς
ἐνταῦθα· ἐν δὲ τῷ Σαββάτῳ, φησίν, ὅτι ἐν ἐξ ἡμέ
ραις ἐποίησε Κύριος ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν,
καὶ τὴν θάλασσαν, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς.
Οτι εἰ τὸ φῶς ὁ Θεὸς ἐδημιούργησεν, οὐκ αὐτὸς
τὸ σκότος· ἐναντία γάρ· οὐκ ἔστι δὲ ἐναντίω, ἀλλὰ
τὸ μὲν οὐσία, τὸ δὲ ' συμβεβηκός ἐστιν· οὐρανοῦ
γὰρ καὶ γῆς ἐστιν ἀποσκίασμα· ὡς δὲ οἱ ἔξω, σκιέ
γῆς.
Ὅτι τὸ Πνεῦμα δ ἐπεφέρετο, ἀὴρ ἐστιν ὁ φυσικός
ἐπάνω ὑδάτων ὤν· δικαίως δὲ καὶ τὸ ἐπεφέρετο τότε
ἐπάνω δηλοῖ καὶ κινητικὸν αὐτοῦ καὶ ἄστατον· ὅτι
δὲ Θεοῦ αὐτὸ λέγει, ἄκουε τοῦ Δαβίδ· Πνεύσει τὸ
Πνεῦμα αὐτοῦ, ήγουν τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ
βυήσεται ὕδατα. Και· Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ
πλήρωμα. Και· Ο οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ Κυ
ρίῳ. Ἡ δὲ, περὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τούτο
νοοῦσι· τὸ δὲ ἐπεφέρετο, ἀντὶ τοῦ, ὥσπερ ἐπωάζον
περιέθαλπε καὶ ἐζωογόνει τὰ ὕδατα.
Οτι διὰ τοῦτο πρόσκειται, ὅτι εἶδεν ὁ Θεὸς ὅτι
καλὰ, ἵνα μηδεὶς δύνηται ψέξαι ἃ ἡ θεία ψήφος εἶπε
καλά.
Οτι δύο οὐρανοί εἰσιν, εἷς ὁ ἐν ἀρχῇ γεγονώς, καὶ
ἕτερος ὁ ἐξ ὑδάτων συνεστώς· ὥστε ὁ μὲν ἐξ οὐκ ὄν
των, ὁ δὲ ἐξ ὄντων.
Οτι τὸ, Εὐλογεῖτε, οἱ οὐρανοὶ τῶν οὐρανῶν, καὶ
τὸ ὕδωρ τὸ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν, οὐ πολλοὺς οὐρανοὺς
λέγει, ἀλλὰ ἡ Ἑβραίων γραφὴ τόν τε οὐρανὸν καὶ τὸ
ὕδωρ οὐκ οἶδεν ἐνικῶς ὀνομάζειν· ὥσπερ οὐδὲ οἱ Ελλη
νες τὸ Ἀθῆναι, καὶ τὸ θήβαι· καὶ τὴν Δελφὸν πόλιν
νὲς
οὐδεὶς λέγει, ἀλλὰ Δελφοὺς λέγει· ἐπεὶ ὁ οὐρανὸς
τοῦ οὐρανοῦ ἐν ἄλλῳ κυμοῖ τὴν ἀλήθειαν.
Распознавание текста
col. 1021–1022page 2 of 2
PG 106:1021Οτι πῶς καὶ μία ἡ ὑδάτων συναγωγὴ καὶ πολλαί; Τὸ μὲν, ὅτι ἠνωνται· τὸ δὲ, ὅτι κοῖται καὶ πελάγη κεχωρισμένα εἰσίν. Οτι τὰς οὐκ ἐδωδίμους βοτάνας βλαστήσαι προσ έταξεν ὁ Θεὸς, καὶ τὰ ἰοβόλα διά τε τὰς μελλούσας ἐκ τῆς ἁμαρτίας ἀρρωστίας εγγίνεσθαι, καὶ διὰ τὸ ἐπισ φόβους ἡμᾶς εἶναι ἐν παντὶ καὶ τόπῳ καὶ χρόνῳ, καὶ συστέλλεσθαι, καὶ τὸν Θεὸν ζητεῖν ἐκ τούτου. Ὅτι ἐκ τοῦ πρώτου φωτὸς ὁ ἥλιος ἔλαβε, καὶ ἡ σε λήνη, καὶ οἱ ἀστέρες, καὶ εἴ πού ἐστι πῦρ ἄλλον ὥσπερ καὶ τὸ ὕδωρ εἴς τε τους ποταμούς, καὶ τὰς πηγὰς, καὶ τὰς λίμνας, καὶ τὰς θαλάσσας εἰς τὰ ὑπερῆμα τοῦ δευτέρου οὐρανοῦ διενεμήθη. Ὅτι τὰ φυτὰ πρὸ τῶν φωστήρων ἐποίησε, δει κνύων ὅτι τὴν ζωογόνον δύναμιν πρὸ ἡλίου ἔχουσιν. Ὅτι τὰ θηρία ἔσχατον τοῦ φωτὸς ἐποίησεν· οὐ γὰρ ἂν ἤνεγκεν ἀθρόως τοῦ φωτὸς τὴν ἔλλαμψιν. Ὅτι τὰ μὲν φυτὰ οὐκ εὐλόγησεν, ἐπειδὴ εὐθὺς τὴν γῆν τούτων ἐπλήρωσε πάντων κατακύρως· τὰ δὲ θηρία καὶ τὰ κτήνη ἀνὰ δύο παρήγαγεν· εἰκότως οὖν τὸ Αὐξάνεσθε εἶπεν. Ὅτι το, Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ' εἰκόνα ήμε τέραν, ἡμεῖς μὲν τὸν Υἱόν, οἱ δὲ Ἰουδαῖοι οἱ μὲν, τοὺς ἀγγέλους, οἱ δὲ, πρὸς ἑαυτόν· ἄλλοι δέ τινες τῶν αἱρετιζόντων, Αττικὴν εἶπον τὴν σύνταξιν· καὶ γὰρ οἱ τὰς μεγίστας πεπιστευμένοι ἀρχὰς, Γράφο μεν, λέγουσι, και, Προστάττομεν· οἱ δὲ ἀπολογούμενοι λέγουσιν, ὅτι τὰ πλεῖστα ὁ Θεὸς μονοπροσ όπως λέγει ἐν πάσῃ τῇ Γραφῇ ὧδε δὲ, καὶ εἰς τὸ, Δεῦτε, καταβάντες συγχέωμεν αὐτῶν τὰς γλώσσας, δύο προσώπων παράστασιν ποιεῖται ὥστε τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα δεῖ ἐννοεῖν. Τί ἐστι τὸ κατ' εἰκόνα; οἱ μὲν τὸ ἀόρατον τῆς ψυχῆς· οἱ δὲ τὸν νοῦν, διὰ τὸ πανταχοῦ διήκειν· οἱ δὲ τὸ ἄρχειν τῶν κάτω, ὥσπερ Θεὸς, καὶ τῶν ἄνω· οἱ δὲ διὰ τὸ ἐργά ζεσθαι αὐτὸν, καὶ οἷα Θεὸν δημιουργεῖν· οἱ δὲ διὰ τὸ νοῦν λόγον καὶ πνεῦμα ἔχειν, οἷα ὁ δημιουργήσας τοῦτον Θεός. Η
ATHANASIUS CORINTH. EPISC.
Οτι πῶς καὶ μία ἡ ὑδάτων συναγωγὴ καὶ πολλαί;
Τὸ μὲν, ὅτι ἠνωνται· τὸ δὲ, ὅτι κοῖται καὶ πελάγη
κεχωρισμένα εἰσίν.
Οτι τὰς οὐκ ἐδωδίμους βοτάνας βλαστήσαι προσ
έταξεν ὁ Θεὸς, καὶ τὰ ἰοβόλα διά τε τὰς μελλούσας ἐκ
τῆς ἁμαρτίας ἀρρωστίας εγγίνεσθαι, καὶ διὰ τὸ ἐπισ
φόβους ἡμᾶς εἶναι ἐν παντὶ καὶ τόπῳ καὶ χρόνῳ,
καὶ συστέλλεσθαι, καὶ τὸν Θεὸν ζητεῖν ἐκ τούτου.
Ὅτι ἐκ τοῦ πρώτου φωτὸς ὁ ἥλιος ἔλαβε, καὶ ἡ σε
λήνη, καὶ οἱ ἀστέρες, καὶ εἴ πού ἐστι πῦρ ἄλλον ὥσπερ
καὶ τὸ ὕδωρ εἴς τε τους ποταμούς, καὶ τὰς πηγὰς,
καὶ τὰς λίμνας, καὶ τὰς θαλάσσας εἰς τὰ ὑπερῆμα τοῦ
δευτέρου οὐρανοῦ διενεμήθη.
Ὅτι τὰ φυτὰ πρὸ τῶν φωστήρων ἐποίησε, δει
κνύων ὅτι τὴν ζωογόνον δύναμιν πρὸ ἡλίου ἔχουσιν.
Ὅτι τὰ θηρία ἔσχατον τοῦ φωτὸς ἐποίησεν· οὐ γὰρ
ἂν ἤνεγκεν ἀθρόως τοῦ φωτὸς τὴν ἔλλαμψιν.
Ὅτι τὰ μὲν φυτὰ οὐκ εὐλόγησεν, ἐπειδὴ εὐθὺς
τὴν γῆν τούτων ἐπλήρωσε πάντων κατακύρως· τὰ
δὲ θηρία καὶ τὰ κτήνη ἀνὰ δύο παρήγαγεν· εἰκότως
οὖν τὸ Αὐξάνεσθε εἶπεν.
Ὅτι το, Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ' εἰκόνα ήμε
τέραν, ἡμεῖς μὲν τὸν Υἱόν, οἱ δὲ Ἰουδαῖοι οἱ μὲν,
τοὺς ἀγγέλους, οἱ δὲ, πρὸς ἑαυτόν· ἄλλοι δέ τινες
τῶν αἱρετιζόντων, Αττικὴν εἶπον τὴν σύνταξιν· καὶ
γὰρ οἱ τὰς μεγίστας πεπιστευμένοι ἀρχὰς, Γράφομεν, λέγουσι, και, Προστάττομεν· οἱ δὲ ἀπολογού
μενοι λέγουσιν, ὅτι τὰ πλεῖστα ὁ Θεὸς μονοπροσόπως λέγει ἐν πάσῃ τῇ Γραφῇ ὧδε δὲ, καὶ εἰς
τὸ, Δεῦτε, καταβάντες συγχέωμεν αὐτῶν τὰς
γλώσσας, δύο προσώπων παράστασιν ποιεῖται
ὥστε τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα δεῖ ἐννοεῖν. Τί ἐστι τὸ
κατ' εἰκόνα; οἱ μὲν τὸ ἀόρατον τῆς ψυχῆς· οἱ δὲ τὸν
νοῦν, διὰ τὸ πανταχοῦ διήκειν· οἱ δὲ τὸ ἄρχειν τῶν
κάτω, ὥσπερ Θεὸς, καὶ τῶν ἄνω· οἱ δὲ διὰ τὸ ἐργά
ζεσθαι αὐτὸν, καὶ οἷα Θεὸν δημιουργεῖν· οἱ δὲ διὰ
τὸ νοῦν λόγον καὶ πνεῦμα ἔχειν, οἷα ὁ δημιουργήσας
τοῦτον Θεός.
Quomodo singularis aquarum collectio et plures?
Juxta illud, Congregentur, et, Flumina a maribus dividentur.
Quod plantas non esibiles germinare jus«it Deus,
et venenosas nasci, hoc propter morbos ex prævaricatione superventuros, et per hoc quod in omni
loco et tempore in timore et gemitu vivimus, hinc
Deum quærendi locus esset.
Quod ex luce primigenia sol, luna, astra et ignis si
quis alius, lucem acceperunt; ut aqua ad furios,
fontes, paludes et maria in superioribus secundi
cueli permanebal.
Qnod plantas ante luminaria fecit, hoc demonstrat, ea virtutem vivificam ante solem habuisse.
Quod animantia post lucem creavit: non enim
lucis fulgorem repentinum tulissent.
Quod plantas quidem non laudavit, quia statim
eas per totam terram germinare fecit; bestias autem
et pecora conjunxit: convenienter autem Crescite
dixit.
Quod per hoc, Faciamus hominem ad imaginem
nostram,nos Filium quidem: ex Judaeis autem quidam illud ad angelos, alii ad Deum referunt. Εx
hæreticis quidam Atticum dicunt loquendi modum;
Η enim penes quos est summa potestas, Scribimus,
aiunt, et mandamus; qui veritati adhaerent, dicunt,
plerumque in Scriptura Deum in persona singulari
loqui; hoc autem loce, et in illo: Venite, descendentes confundamus linguas eorum, duplicem perso
nam inducit, ita ut Filium et Spiritum sanctuın
oporteat intelligere. Quid est, secundum imaginem?
Aliſ quidem interiorem animam; alli mentem intelligunt propter ejus quocunque pervadendi virtatem; hi super terrena et cœlestia potestatem quæ
Dei est; alii ejus operationem et creationem, alti
mentem quæ rationalem spiritum habet ut Deus qui
creavit eam.
ANNO SECULI X INCERTO.
ATHANASIUS
CORINTHIORUM EPISCOPUS
NOTITIA.
(LEQUIEN, Oriens Christianus, tom. II, pag. 163.)
In Synaxario quod Basilii imperatoris nomen præfert et a Papebrochio editum est, die 5 Maii legitur:
Commemoratio S. P. N. Athanasii, episcopi Corinthiorum, qui obdormivit pie et sancte diebus imperii Basilii et Constantini. Inter codices bibliothecæ Augustanæ, quorum index ab Antonio Rainero anno 1675 editus est, pag. 30 memoratur Athanasii cujusdum archiepiscopi Corinthiorum quæstio, Cur Christus in cruce,
n☺c alio genere supplicii mortuus sit, ejusque solutio.
Распознавание текста
Continue reading PG 106: Athanasius Corinthiorum Episcopus →≣ entire volume