Heraclius from AfricaἩράκλειος ἐξ Ἀφρικῆς
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 108:593Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ δ, ἡμέρᾳ β, ἰνδικτιῶνος ιδ, ἧκεν Ἡράκλειος ἀπὸ Ἀφρικῆς φέρων πλοῖα καστελλωμένα, ἔχοντα ἐν τοῖς καταρτίοις κιβώτια καὶ εἰκόνας τῆς θεομήτορος, καθὰ καὶ ὁ Πισίδιος Γεώργιος λέγει, καὶ στρατὸν πολὺν ἀπὸ Ἀφρικῆς καὶ Μαυριτανίας· ὁμοίως καὶ Νικήτας, ὁ υἱὸς Γρηγορᾶ τοῦ πατρικίου, ἀπὸ Ἀλεξανδρείας καὶ Πενταπόλεως ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ λαὸν πολὺν πεζικόν. ἦν δὲ Ἡράκλειος ὁρμασάμενος Εὐδοκίαν, τὴν θυγατέρα Ῥογᾶ τοῦ Ἄφρου, ἥτις τῷ καιρῷ τούτῳ ἦν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἅμα Ἐπιφανείᾳ, τῇ μητρὶ Ἡρακλείου. [ἀκούσας δὲ ὁ Φωκᾶς, ὅτι ἐστὶν ἐν τῇ πόλει ἡ μήτηρ Ἡρακλείου] καὶ ἡ τούτῳ μεμνηστευμένη Εὐδοκία, ἐκράτησεν αὐτὰς καὶ ἐφύλαξεν εἰς τὸ δεσποτικὸν μοναστήριον, τὸ ἐπιλεγόμενον τῆς Νέας Μετανοίας. καταλαβὼν δὲ Ἡράκλειος τὴν Ἄβυδον εὗρε Θεόδωρον, τὸν κόμητα τῆς Ἀβύδου, καὶ ἀνακρίνας ἔμαθε παρ’ αὐτοῦ τὰ κινούμενα ἐν Κωνσταντινουπόλει. ὁ δὲ Φωκᾶς ἀπέστειλε τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, Δομεντζίολον τὸν μάγιστρον, φυλάττειν τὰ Μακρὰ τείχη· μαθὼν δὲ ὁ μάγιστρος, ὅτι κατέλαβεν Ἡράκλειος τὴν Ἄβυδον, ἔφυγε καταλιπὼν τὰ τείχη καὶ εἰσῆλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει.ἡπίοις τὸν βάρβαρον εκολάκευεν ι8. Ὁ δὲ βάρβαρος οὐκ ἠβούλετο τὰ δῶρα δέξασθαι, καίπερ το θρήνῳ ἀσχέτῳ τῶν παίδων κατεχόμενος. Εφασκε δὲ πρὸς τοὺς πρέσβεις - Κρινεῖ ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ Μαυρικίου αυτοκράτορος· αὐτὸς γὰρ τὴν εἰρήνην διέλυσεν· ἐγὼ δὲ τοὺς αἰχμαλώτους ἀποδίδωμι αὐτῷ κατὰ ψυχὴν νόμισμα ἐν κομιζόμενος παρ' αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαυρίκιος οὐκ ἠνέσχετο δοῦναι· καὶ πάλιν ὁ Χα γάνος ᾐτήσατο ἀνὰ ἡμέσους ες λαβεῖν κατὰ ψυχήν· καὶ οὐδ' οὕτως ὁ βασιλεὺς δοῦναι κατεδέξατο, ἀλλ' οὐδὲ τεσσάρων κερατίων λαβεῖν. Καὶ θυμωθεὶς ὁ Χαγάνος πάντας ἀπέκτεινεν, καὶ ἐπὶ τὰ ἴδια ἀνέζευ- ξεν, πεντήκοντα χιλιάδας (56) ταῖς σπονδαῖς τοῖς Ρωμαίοι; ἐπιθείς. Καὶ τὸν Ίστρον ποταμὸν μὴ δια βαίνειν ὡμολόγησαν (37). Εκ τούτων πολὺ μέσος κατά Μαυρικίου (38) τοῦ βασιλέως ἐκινήθη· καὶ ἤρξαντο λοιδορίαις τοῦτον βάλλειν· ὁμοίως καὶ ὁ λαὸς » ὁ ἐν τῇ Θράκῃ πρὸς λοιδορίαν τοῦ βασιλέως ἐκινήθη. Ο δὲ στρατὸς ἐντολικαρίους (38) έπεμψεν πρὸς τὸν βα σιλέα κατά Κομεντιόλου ὡς προδοσίαν ἐν τῷ πολέμῳ ποιήσαντος, ἐν οἷς ἦν καὶ ὁ Φωκᾶς, ὅστις τῷ βασιλεῖ διαλεγόμενος βρυερῶς * τούτῳ ἀντέλεγεν ἐν τῷ στο λεντίῳ, ὥστε τινὰ τῶν πατρικίων τοῦτον ματζώ- και (40), καὶ τὸν πώγωνα αὐτοῦ τίλαι. Ὁ δὲ βασι- λεὺς οὐ κατεδέξατο τὴν κατὰ Κομεντιόλου ἔγκλησιν· ἀλλὰ τούτους ἀπράκτους ἀπέλυσεν· διὰ τοῦτο καὶ Η κ ἐπιβουλὴ τοῦ βασιλέως ἀρχὴν ἔλαβεν 2. Κατὰ τοῦτον τὸν καιρὸν ἐν Αἰγύπτῳ ἐν τῷ Νείλῳ ποταμῷ Μηνά τοῦ ἐπάρχουν μετά λαοῦ πορευομένου ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ * Δῆλτα, ἡλίου ἀνίσχοντος, ζῶα άνθρω- τόμορφα εφάνησαν ἐν τῷ ποταμῷ, ἀνήρ τε καὶ γυνή. Καὶ ὁ μὲν ἀνήρ εὔστερνος καταπληκτικός τε τὴν ὄψιν, ξανθὸς τὴν κόμην, μιξοπόλιος, καὶ μέχρι τῆς ὀσφύος εγύμνου τὴν φύσιν, καὶ πᾶσιν ἐδείκνυτο γιο μνός· τὰ δὲ λοιπά μέρη του σώματος τὸ ὕδωρ ἐκά- λυπτε· τοῦτον ὁ ἔπαρχος ὅρκοις ἔβαλλεν, μὴ " κατα λύσαι τὴν θεωρίαν, πρὶν ἅπαντες ἐμφορηθῶσι τῆς ד ἐκολάκευεν Α, εκολάκευσεν καίπερ πρὸς τὸ πρεσβεύειν Α. Γ. ἥμισυ. οι καὶ ὁ λ. Α, δὲ ὁλ. βριαρος Α. μουντζώσαι Α. Η επάρχου Δ, ὑπάρχου νικς. ἐπιλεγομένῳ Α, λεγομένῳ νυς. " μή Α. ἐλάμβανεν Α. βαρον πρεσβεύσαι. Ὁ μὲν οὖν Αρμάτων εἰς τὰ Δρι. ζήτερα γίνεται πλήθη δώρων επιφερόμενος. Ο δὲ Χαγάνος τὰς παρούσας τύχας κατοδυρόμενος, εθρή ναι ἀσχέτως τὴν ἀποβολὴν τῶν υἱῶν τήν τε δυνά- μεων λύμην. Δέκα δὲ ἡμέρας ἐνδιατρίψας δ πρέσβυς, το Χαγάνῳ πρὸς λόγους οὐ γίνεται. Η γὰρ τὸ πένθος δριμύ, καὶ τὰ τῆς συμφορᾶς ἀμεθό. δεύτα. Δωδεκάτῃ δὲ ἡμέρᾳ εἰσάγεται ὁ πρέπους εἰς τὴν τοῦ βαρβάρου σκηνήν. Ο μὲν οὖν πρέσβυς λ γοις ηπίοις κολακεύει τον βάρβαρον. Ὁ δὲ βάρβα- ρος οὐκ ἐβούλετο, καὶ τὰ ἑξῆς· εἴκοσι, ριος πρέσβυς. μανδάτωρ μπάτζον ματζόνειν, CHRONOGRAPHIA. 3. B A populi multitudine exstinxit : adeo ut triumphalis latitia, victoriæ pæanum, cantuumque vice luctus, lacrymas atque planetus prorsus inconsolabiles - receperit. Senatus itaque legatos ad Chagami Drizipera a Cesare destinari rogabat ..... qui of. Seio functus blandis verbis Barbarum delinivit. Bar- barús impotenti luctu ex filiorum jactura detentus, munera accipere detrectavit; tantum legatos affa- tur hoc pacto: Sedet Deus æquus judex inter mo et Mauricium imperatorem : ipse violandæ paci ansain dedit. Captivos tamen omnes ei reddain ae- cepto in singula capita nummo uno. Mauricius eam peeuniæ summam depromere non tulit : quare di- midium nunímum pro singulorum capite redimendo rursum postulat Chaganus; sed neque dimidiatum nummum, neque etiam eeratia quatuor, quæ ian- dem pro singulis petierat Chaganus, Mauricius solvere admisit. Eapropter Chaganus cunctos ad unum interfecit, et in propriam regionem regres- sus tributo, quod ex antiquis conditionibus Ro- mani pendebant, quinquaginta millia de novo ad- didit. Istrum vero luvium se non amplius traje- eturos utrinque Romani et Bulgari convenere. Ex istis odium ingens in Mauricium conflatum, unde et conviciis injuriisque eum aperte proscindere, exercitus quoque grex universus per Thra- ciám sparsus ad ludibria dirasque in eum exspuen- das moveri. Exercitus itaque missos ad Mauricium contra Comentiolum decrevit, qui se ab ipso in pratio proditos quererentur. Adfuit e missis unus Phocas, qui coram Mauricio orans, audiente etiamn senatu, insolentibus in eum probris invectus est : ita ut inflictis etiam colaphis, barbam illi e patri- ciis nonaemo vellicaverit. Porro imperator objectás Comentiolo accusationes non admisit: ac missos infecta penitus re dimisit: ex quo insidiarum in imperatorem deinceps strictarum series processit. VARIE LECTIONES. C add. ex A. vulg. add. ex A. vulg. om. JAC. GOARI NOTÆ. D. oratioue demulcet. Barbarus porro nolebat, etc. Senatus de legalis ad Chaganum mittendia Cesarem hortatur: qui ac- cito Hurmatoni eas partes mandat. Harmaton mul- tis cum muneribus Drizipera venit. Chaganus præ- sentes fortunas lamentans, amissionem filiorum, pestiferumque copiarum exitium immenso dolore prosequitur. Decoms diebus ibi pusitis, Harmaton conveniendi copiam impetrare non potnit. Erat quippe dolor tehemens, ut dixi, nec levande calamitati ulla via ratione apparebat. Die duodecimo in taberna- calam introducitur, barbarumque leni ac placida millia ; at Theophyl., viginti, quæ summa. longe minor. Cowseris. sentanee Theophy!. qui unam excipit causam, nempe belli in Sclavinos. Promisit se non transi- turum Istrum. Ib. tentis narrationem apud Simocattam non exstant. alius ab eo qui Hic ad principes vi- ros ab aliis aequalis condidionis - mittitur ; alter, quem procuratorem reddit Anastasius, a subdilis ad principem deputatur, et ad dominum subjecto. rum preces et monita defert : principis ad populum mandata renuntiat. Portins scribit ; alapa percu tere, posuit Anastasius. (36) Totidem babet Anastasius, quinquaginta (57) Reg. uti et Anast. singulari numero, con- (58) Quae sequuntur ad alteram usque de por- (53) Paneirolo have lib. vult, cap. 1 ; ἐντολικά- (40) Πάτζου, αlapam, verent Greci moderni.
PG 108:595ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐδέξατο ἐν Ἀβύδῳ πάντας [τοὺς ἐξορισθέντας ἄρχοντας], οὓς ἐξώρισε Φωκᾶς, καὶ ἀνῆλθε σὺν αὐτοῖς εἰς Ἡράκλειαν. Στέφανος δέ, ὁ τῆς Κυζίκου μητροπολίτης, λαβὼν στέμμα ἐκ τῆς ἐκκλησίας τῆς ἁγίας θεοτόκου Ἀρτάκης ἀπήγαγεν αὐτὸ τῷ Ἡρακλείῳ. καταλαβὼν δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν προσώρμισε τῷ λιμένι τῆς Σοφίας· καὶ πολέμου κροτηθέντος νικᾷ τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ [Φωκᾶν] τὸν τύραννον. οἱ δὲ δῆμοι τοῦτον παραλαβόντες ἀνεῖλον, πυρὶ κατακαύσαντες αὐτὸν ἐν τῷ Βοί̈. εἰςελθὼν δὲ Ἡράκλειος εἰς τὰ βασίλεια ἐστέφθη ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. ἐστέφθη δὲ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ ἡ μεμνηστευμένη αὐτῷ Εὐδοκία αὐγούστα, καὶ ἔλαβον ἀμφότεροι παρὰ Σεργίου πατριάρχου τοὺς στεφάνους τοῦ γάμου· καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ὁμοῦ αὐτοκράτωρ καὶ νυμφίος ἀναδείκνυται. τῷ δὲ Μαί̈ῳ μηνὶ ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Συρίας καὶ παρέλαβον τὴν Ἀπάμειαν καὶ τὴν Ἔδεσαν καὶ ἦλθον ἕως Ἀντιοχείας. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι συναντήσαντες αὐτοῖς ἐπολέμησαν, καὶ ἡττήθησαν Ῥωμαῖοι· καὶ διωλέσθη πᾶς ὁ λαὸς τῶν Ῥωμαίων, ὥστε ὀλίγους λίαν ἐξειλῆσαι.Δ παραδόξου ταύτης οράσεως. Ἡ δὲ γυνή τούς τε μα τοὺς εἶχεν καὶ τὴν ὄψιν λείαν καὶ τὴν κόμην βαθείαν, καὶ μέχρις εννάτης πως ο ὁ ναὸς ἐθαύμαζεν ἐρῶν τὰ ζῶα ταῦτα. Τῇ δὲ ἐννάτῃ ἐκ ἔδωσαν ἐν τῷ που ταμῷ. Ο δὲ Μηνᾶς ταῦτα τῷ ασιλεῖ Μαυρικίῳ, γε- γράφηκεν. ἐν το εννάτης πως Κωνστ. γυν. τέσσαρσιν αὐτοῦ υἱοῖς Δ. Α. Μ. 6095. - Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Ισα· κίου ἔτος α'. Αντιοχείας επισκόπου Αναστασίου ἔτος α. Τούτῳ τῷ ἔτει (41) μηνὶ Μαρτίῳ κς', Ινδικτιώ- κι δ', τῇ ἡμέρᾳ τοῦ ἁγίου Πάσχα Σοφία Αὐγούστα ἡ γυνὴ Ἰουστίνου ἅμα Κωνσταντίνῃ γυναικί οι Μαν ρικίου στέμμα κατασκευάσασαι ὑπέρτιμον τῷ βασι λεῖ προσήγαγον. Ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο θεασάμενος, ἀπελθὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῷ Θεῷ τοῦτο προσ ήγαγεν, καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸ ἐπάνω τῆς ἁγίας τρα πέζης διὰ τριχαλάτου αλυσιδίου διαλίθου καὶ χρυ- σοῦ. Αἱ δὲ Αὐγοῦσται μεγάλως ἐλυπήθησαν τοῦτο μαθοῦσαι. Καὶ ἐν μάχῃ (42) Κωνσταντίνα Αὐγού- στα πρὸς τὸν βασιλέα τὴν ἑορτὴν ἐποίησεν. Ο δὲ βασιλεὺς μὴ προσχών " τὰς ἐγκλήσεις τῶν ἐν Θρά κῃ (43) στρατευμάτων κατὰ Κομεντιόλου, ὁ αὐτὸς Κομεντίολος ἀναλαβὼν τὸ ὁπλιτικὸν, ἔρχεται ἐπὶ τὸν Ἴστρον, καὶ ἐνοῦται τῷ Πρίσκῳ ἐν Σιγγιδόνιο καὶ λύεται ἡ πρὸς τοὺς βαρβάρους εἰρήνη. Ταύτης λυθείσης έρχονται εἰς τὸ Βιμηνάκιον, ἥτις ἐστὶ νῆσος μεγάλη τοῦ Ἴστρου. Ταῦτα δὲ ἀκούσας δ Χαγάνος, συναθροίσας τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις, ἐπὶ τὰ Ρωμαϊκά χωρεῖ· τοὺς δὲ τέσσαρας " αὐτοῦ υἱοὺς, παραδοὺς ἑτέρας δυνάμεις, παρέστησε φρουρείν τὰς διαβάσεις ον τοῦ Ἴστρου. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι σχε δίας ποιήσαντες, τὸν ποταμὸν διενήξαντο, καὶ πόλε- μον μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ Χαγάνου συνεστήσαντο, Πρί σκου στρατηγοῦντος. Ο γὰρ Κομεντίολος ἀσθενή- σας, εἰς τὸ Βίμηνάκιον τὴν νῆσον ἐκαθέζετο. Ἐπὶ πολλὰς δὲ τὰ ὥρας τοῦ πολέμου κρατήσαντος καὶ τοῦ ηλίου δύναντος, τριακοσίων τε. Ρωμαίων ἀναιρε θέντων, χιλιάδες τέσσαρες ἐκ τῶν βαρβάρων διά λοντο. Εξωθεν το δὲ πάλιν συντάξαντες τὰ στρατεύ ματα, πάλιν τοῦ πολέμου ἀπήρξαντο, καὶ πάλιν τῇ δὲ Α. Οι γυναικὶ Κωνσταντία 2, Κωνσταντίνῃ τῇ γυναικὶ Δ Ω, ἐκκλησίᾳ 2. ἐν τῇ θρ. Λ. * Βιμηνάκιον Α, Βημηνάκιον ναίg. εἰ τοῖς δὲ φρουρείν] τηρεῖν Β' τὰς δυνάμεις τ. Δ. το ἔσωθεν μάχην Καὶ αὖθις ὁ Κομεντίολος γίνεται στρατηγός. Θέρους δὲ ἐπιόντος ἔξω τῆς πόλεως γίνεται ἐν τῇ Σιγγιδόνι συνανακοινοῦται Πρίσκῳ. Εt 5:15 THEOPHANIS . Ceterum ad Niium Ægypti fuvium cum Menas præfectus una cum exercitu, ad locum, qui Delta vocatur, iter faceret, sole oriente, visa sunt in flu- mine animalia speció humana, vir et femina. Vir _rat bene compositus, pectore amplo, terribilis aspectu, fulvo crine, cui tamen inerant cani, et usque ad lumbos nudus naturam exhibebat spectandam, et nulla re tectus cunctorum oculis ma- nifestus erat; cæteras vero corporis partes aqua obiegebat. Hunc præfectus adjuravit, ne prius e conspectu discederet, quam omnes sé raro adeo exsaturassent spect culo. Mulier et mammas ha- bebat, et faciem levem, prolixosque crines. Ad horam itaque nonam universus exercitus animalia, cum admiratione spectavit : hora vero nona fluvium subiere. (und demum Menas imperatori scriptis enarravit. A. C. 593.- Hierosolymorum episcopi Isacii an- nus primus. Antiochiæ episcopi Anastasii anpus primus. Hoc anno mensis Martii die sexto supra vigesi- mum, indictione quarta, ipso sancti Paschalis die, Sophia Augusta Justini conjux, et Constantina Mauricii pariter uxor paratam imperatori coronam pretio quovis superiorem obtulerunt. Imperator opus demiratus, 'ad ecclesiam proficiscitur, et in munus Deo offert : ¡psique supra sanctam mensam ex triplicibus catenulis lapidibus auroque consertis appendit. Eo nuntio accepto Augustæ animo om- nino consternatæ: et inter querélas et offensas Augusta Constantina cum imperatore diem solem- nem egit. Imperatore vero latas & Thracicis copiis adversus Comentiolum accusationes nullius faciente, ipse Comentiolus, versus Istrum acie educta, ad Singidonem Prisco adjungitur, et cum Barbaris C pacem imitam soltit. Ea violata Viminaciuni, quz est lstri magna insula, conveniunt. Re accepta, Chaganus copias celligit, et Romanas provincias invadit : aliis vero turmis filiorum curæ commis- sis, Istri Quminis quæ foreut vada tutanda man- clavit. Romani vero wmultuariis lembis compositis trajecerunt annem, et Prisco duce cum Chagani Alio manus conserunt: Comentiolus enim infirma valetudine jactatus in insula Viminacio substiterat. Ad plures autem horas certamine protracto, cum sol occideret, e Romahis. trecenti occisi, Barba- rorum ad quater mille desiderati. Copiis summo mane castris eductis et in aciem ex utraque parte compositis, belum rursus instructum, et rursum e Barbaris octies mille trucidati. Tertio pariter die in ordinem distributi ex eminentiore loco Romani vulg. D VARIE LECTIONES. . om. a. 'I, A a. * & add. ex b. JAC. GOARI NOT.E. Anastasius: Mauricii decime neno anno Hisacius Ilierosolymis habetur antistes. centiores Græci suam appellant, hæc intelligi peracta docebunt, quæ ex eo tein- pestatum anni observationes subjungentur. Quæ ex lib. vu primis capitibus in anuum præsch- tem Theophanes conglobat, ipse Simocalla æstate ineunte, proindeque ab eo qui superiora continet, diverso incepta testatur ad cap. i cal rem : et paul- cis interjecus, rursum Comentiolwe exercitus dus constituitur, ac Singidone. Prisco se conjungit ; atque ita ipsis fere verbis auctor concordem se exhibet. (41) Quod deest in Græcis codd. nostris scribit (42) Animi indignationen silentio admittam re- (43) Decimo octavo Mauricii anno a Simocatta
τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ ζ, τῇ αὐτῇ ἰνδικτιῶνι, ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Ἐπιφάνεια, θυγάτηρ Εὐδοκίας, καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ ιε ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. 70 Κόσμου ἔτη ργ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χγ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. β. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθ. κγ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. γ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. γ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ι. γ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι Καισάρειαν τῆς Καππαδοκίας καὶ πολλὰς μυριάδας ἐν αὐτῇ ᾐχμαλώτευσαν. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεὺς εὗρε παραλελυμένα τὰ τῆς πολιτείας Ῥωμαίων πράγματα. τήν τε γὰρ Εὐρώπην οἱ Ἄβαρεις ἠρήμωσαν, καὶ τὴν Ἀσίαν οἱ Πέρσαι πᾶσαν κατέστρεψαν καὶ τὰς πόλεις ᾐχμαλώτευσαν καὶ τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατὸν ἐν τοῖς πολέμοις ἀνήλωσαν. καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐν ἀπορίᾳ ἦν, τί δράσῃ. ἐρευνήσας γὰρ τὸν στρατόν, εἰ ἄρα ἐσώζοντο ἐκ τῶν μετὰ Φωκᾶ κατὰ Μαυρικίου στρατευσάντων ἐπὶ τῆς τούτου τυραννίδος, δύο μόνους εὗρεν ἐν πᾶσι τοῖς θέμασιν. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαί̈ῳ γ, ἰνδικτιῶνος ιε, ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱὸς ἀπὸ Εὐδοκίας, Ἡράκλειος ὁ μικρός, ὁ καὶ νέος Κωνσταντῖνος.Δ παραδόξου ταύτης οράσεως. Ἡ δὲ γυνή τούς τε μα τοὺς εἶχεν καὶ τὴν ὄψιν λείαν καὶ τὴν κόμην βαθείαν, καὶ μέχρις εννάτης πως ο ὁ ναὸς ἐθαύμαζεν ἐρῶν τὰ ζῶα ταῦτα. Τῇ δὲ ἐννάτῃ ἐκ ἔδωσαν ἐν τῷ που ταμῷ. Ο δὲ Μηνᾶς ταῦτα τῷ ασιλεῖ Μαυρικίῳ, γε- γράφηκεν. ἐν το εννάτης πως Κωνστ. γυν. τέσσαρσιν αὐτοῦ υἱοῖς Δ. Α. Μ. 6095. - Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Ισα· κίου ἔτος α'. Αντιοχείας επισκόπου Αναστασίου ἔτος α. Τούτῳ τῷ ἔτει (41) μηνὶ Μαρτίῳ κς', Ινδικτιώ- κι δ', τῇ ἡμέρᾳ τοῦ ἁγίου Πάσχα Σοφία Αὐγούστα ἡ γυνὴ Ἰουστίνου ἅμα Κωνσταντίνῃ γυναικί οι Μαν ρικίου στέμμα κατασκευάσασαι ὑπέρτιμον τῷ βασι λεῖ προσήγαγον. Ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο θεασάμενος, ἀπελθὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῷ Θεῷ τοῦτο προσ ήγαγεν, καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸ ἐπάνω τῆς ἁγίας τρα πέζης διὰ τριχαλάτου αλυσιδίου διαλίθου καὶ χρυ- σοῦ. Αἱ δὲ Αὐγοῦσται μεγάλως ἐλυπήθησαν τοῦτο μαθοῦσαι. Καὶ ἐν μάχῃ (42) Κωνσταντίνα Αὐγού- στα πρὸς τὸν βασιλέα τὴν ἑορτὴν ἐποίησεν. Ο δὲ βασιλεὺς μὴ προσχών " τὰς ἐγκλήσεις τῶν ἐν Θρά κῃ (43) στρατευμάτων κατὰ Κομεντιόλου, ὁ αὐτὸς Κομεντίολος ἀναλαβὼν τὸ ὁπλιτικὸν, ἔρχεται ἐπὶ τὸν Ἴστρον, καὶ ἐνοῦται τῷ Πρίσκῳ ἐν Σιγγιδόνιο καὶ λύεται ἡ πρὸς τοὺς βαρβάρους εἰρήνη. Ταύτης λυθείσης έρχονται εἰς τὸ Βιμηνάκιον, ἥτις ἐστὶ νῆσος μεγάλη τοῦ Ἴστρου. Ταῦτα δὲ ἀκούσας δ Χαγάνος, συναθροίσας τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις, ἐπὶ τὰ Ρωμαϊκά χωρεῖ· τοὺς δὲ τέσσαρας " αὐτοῦ υἱοὺς, παραδοὺς ἑτέρας δυνάμεις, παρέστησε φρουρείν τὰς διαβάσεις ον τοῦ Ἴστρου. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι σχε δίας ποιήσαντες, τὸν ποταμὸν διενήξαντο, καὶ πόλε- μον μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ Χαγάνου συνεστήσαντο, Πρί σκου στρατηγοῦντος. Ο γὰρ Κομεντίολος ἀσθενή- σας, εἰς τὸ Βίμηνάκιον τὴν νῆσον ἐκαθέζετο. Ἐπὶ πολλὰς δὲ τὰ ὥρας τοῦ πολέμου κρατήσαντος καὶ τοῦ ηλίου δύναντος, τριακοσίων τε. Ρωμαίων ἀναιρε θέντων, χιλιάδες τέσσαρες ἐκ τῶν βαρβάρων διά λοντο. Εξωθεν το δὲ πάλιν συντάξαντες τὰ στρατεύ ματα, πάλιν τοῦ πολέμου ἀπήρξαντο, καὶ πάλιν τῇ δὲ Α. Οι γυναικὶ Κωνσταντία 2, Κωνσταντίνῃ τῇ γυναικὶ Δ Ω, ἐκκλησίᾳ 2. ἐν τῇ θρ. Λ. * Βιμηνάκιον Α, Βημηνάκιον ναίg. εἰ τοῖς δὲ φρουρείν] τηρεῖν Β' τὰς δυνάμεις τ. Δ. το ἔσωθεν μάχην Καὶ αὖθις ὁ Κομεντίολος γίνεται στρατηγός. Θέρους δὲ ἐπιόντος ἔξω τῆς πόλεως γίνεται ἐν τῇ Σιγγιδόνι συνανακοινοῦται Πρίσκῳ. Εt 5:15 THEOPHANIS . Ceterum ad Niium Ægypti fuvium cum Menas præfectus una cum exercitu, ad locum, qui Delta vocatur, iter faceret, sole oriente, visa sunt in flu- mine animalia speció humana, vir et femina. Vir _rat bene compositus, pectore amplo, terribilis aspectu, fulvo crine, cui tamen inerant cani, et usque ad lumbos nudus naturam exhibebat spectandam, et nulla re tectus cunctorum oculis ma- nifestus erat; cæteras vero corporis partes aqua obiegebat. Hunc præfectus adjuravit, ne prius e conspectu discederet, quam omnes sé raro adeo exsaturassent spect culo. Mulier et mammas ha- bebat, et faciem levem, prolixosque crines. Ad horam itaque nonam universus exercitus animalia, cum admiratione spectavit : hora vero nona fluvium subiere. (und demum Menas imperatori scriptis enarravit. A. C. 593.- Hierosolymorum episcopi Isacii an- nus primus. Antiochiæ episcopi Anastasii anpus primus. Hoc anno mensis Martii die sexto supra vigesi- mum, indictione quarta, ipso sancti Paschalis die, Sophia Augusta Justini conjux, et Constantina Mauricii pariter uxor paratam imperatori coronam pretio quovis superiorem obtulerunt. Imperator opus demiratus, 'ad ecclesiam proficiscitur, et in munus Deo offert : ¡psique supra sanctam mensam ex triplicibus catenulis lapidibus auroque consertis appendit. Eo nuntio accepto Augustæ animo om- nino consternatæ: et inter querélas et offensas Augusta Constantina cum imperatore diem solem- nem egit. Imperatore vero latas & Thracicis copiis adversus Comentiolum accusationes nullius faciente, ipse Comentiolus, versus Istrum acie educta, ad Singidonem Prisco adjungitur, et cum Barbaris C pacem imitam soltit. Ea violata Viminaciuni, quz est lstri magna insula, conveniunt. Re accepta, Chaganus copias celligit, et Romanas provincias invadit : aliis vero turmis filiorum curæ commis- sis, Istri Quminis quæ foreut vada tutanda man- clavit. Romani vero wmultuariis lembis compositis trajecerunt annem, et Prisco duce cum Chagani Alio manus conserunt: Comentiolus enim infirma valetudine jactatus in insula Viminacio substiterat. Ad plures autem horas certamine protracto, cum sol occideret, e Romahis. trecenti occisi, Barba- rorum ad quater mille desiderati. Copiis summo mane castris eductis et in aciem ex utraque parte compositis, belum rursus instructum, et rursum e Barbaris octies mille trucidati. Tertio pariter die in ordinem distributi ex eminentiore loco Romani vulg. D VARIE LECTIONES. . om. a. 'I, A a. * & add. ex b. JAC. GOARI NOT.E. Anastasius: Mauricii decime neno anno Hisacius Ilierosolymis habetur antistes. centiores Græci suam appellant, hæc intelligi peracta docebunt, quæ ex eo tein- pestatum anni observationes subjungentur. Quæ ex lib. vu primis capitibus in anuum præsch- tem Theophanes conglobat, ipse Simocalla æstate ineunte, proindeque ab eo qui superiora continet, diverso incepta testatur ad cap. i cal rem : et paul- cis interjecus, rursum Comentiolwe exercitus dus constituitur, ac Singidone. Prisco se conjungit ; atque ita ipsis fere verbis auctor concordem se exhibet. (41) Quod deest in Græcis codd. nostris scribit (42) Animi indignationen silentio admittam re- (43) Decimo octavo Mauricii anno a Simocatta
PG 108:597τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ιδ ἐτελεύτησεν Εὐδοκία ἡ αὐγούστα, τῇ αὐτῇ ιε ἰνδικτιῶνι. γ. κδ. δ. δ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ δ, ἰνδικτιῶνος α, ἐστέφθη Ἐπιφάνεια, ἡ θυγάτηρ Ἡρακλείου, ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου αὐγούστα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κε, τῇ αὐτῇ α ἰνδικτιῶνι, ἐστέφθη Ἡράκλειος, ὁ υἱὸς Ἡρακλείου, ὁ νέος, ὁ καὶ Κωνσταντῖνος, ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοὶ κατὰ Συρίας καὶ λυμηνάμενοι ἱκανὰ χωρία ὑπέστρεψαν. δ. κε. ε. ε. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὴν Δαμασκὸν καὶ ᾐχμαλώτευσαν λαὸν πολύν. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεὺς πρέσβεις πρὸς Χοσρόην ἀπέστειλε παύσασθαι τοῦ ἐκχέειν ἀνηλεῶς τὰ αἵματα τῶν ἀνθρώπων καὶ ὁρίσαι φόρους καὶ λαμβάνειν πάκτα. ὁ δὲ τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέλυσεν, μὴ ποιησάμενος αὐτοῖς λόγον, ἐλπίζων τελείως παραλαβεῖν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἀρχήν. ὁ δὲ Ἡράκλειος τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἔγημε Μαρτῖναν καὶ ἀνηγόρευσεν αὐτὴν αὐγούσταν στέψας αὐτὴν εἰς τὸν Αὐγουστέα, στεφθεῖσαν ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. ε. κ. 2. 2. 2.ὀκτὼ χιλιάδας τῶν βαρβάρων ἀνεῖλον. Ομοίως 'Ο Β καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ παραταξάμενοι ἐκ τῶν ὑψηλοτά- ρων οἱ Ρωμαῖοι πρὸς τοὺς βαρβάρους εχώρησαν, οι καὶ τούτους τρέψαντες, καὶ ἐπὶ τὰ ὕδατα τῆς λίσ μνης τοὺς βαρβάρους ωθήσαντες 4', πολλοὺς ἐξ αὐτ τῶν ἀπέπνιξαν 4. ἐν οἷς καὶ οἱ τοῦ * Χαγάνου παῖδες ἀπεπνίγησαν· καὶ νίκην οἱ Ρωμαῖοι περιφανῆ ἀνα εδήσαντο. Ο δὲ Χαγάνος συναθροίσας δυνάμεις πολυ λὰς κατὰ Ῥωμαίων ἐπήρχετο· πολέμου δὲ κροτη θέντος τρέπουσιν οἱ Ρωμαῖοι τοὺς βαρβάρους· καὶ τασῶν οἱ Ρωμαῖοι ἐπισημοτέραν ταύτην ἀπηνέγ καντο τὴν νίκην. Ὁ δὲ Πρίσκος τέσσαρας χιλιάδας συντάξας τὸν Τίσσον ποταμὸν περᾶσαι ἐκέλευσεν, καὶ κατασκοπῆσαι τὰ τῶν βαρβάρων σκηνώματα (44). Οἱ δὲ βάρβαροι μηδὲν τῶν γεγονότων εγνωκότες, ἑορτὴν ἐπιτελοῦντες συνεποσίαζον. Τούτοις οἱ 'Ρω- μαῖοι κρυπτῶς ἐπιπεσόντες, μέγιστον φόνον ἐν ἀπερ γάζονται· τριάκοντα γὰρ χιλιάδας Γηπαίδων καὶ ἑτέρων βαρβάρων ἀπέκτειναν· καὶ πλείστην αἰχμα αλωσίαν λαβόντες πρὸς τὸν Πρίσκον ὑπέστρεψαν. Ο δὲ Χαγάνος πάλιν δυνάμεις συναθροίσας ἐπὶ τὸν Ίστρον παραγίνεται. Καὶ συμβαλόντες πόλεμον ἡττῶνται οἱ βάρβαροι, καὶ εἰς τὰ ῥεῖθρα τοῦ ποτα μοῦ ἀποπνίγονται. Συναπόλλυνται δὲ τούτοις καὶ “ Σκλαβινοὶ πολλοί. Ζῶντας δὲ ἐκράτησαν ᾿Αβάρους · μὲν τρισχιλίους διακοσίους, καὶ βαρβάρους δισχι λίους. Ο δὲ Χαγάνος εἰς Μαυρίκιον βασιλέα πρέ σβεις ἀπέστειλεν ἀναλαβεῖν τοὺς ζωγρηθέντας πει- ρώμενος". 'Ο δὲ Μαυρίκιος μήπω μαθὼν τὴν πο ριφανῆ τῶν Ῥωμαίων νίκην, γράφει τῷ Πρίσκῳ ἀποδοῦναι τῷ Χαγάνα τους βαρβάρους μόνον 8. Ο δὲ Κομεντίολος μόλις τῆς νόσου διαγενόμενος ἐξέρχεται εἰς Νόβας οι ζητῶν ὁδηγοὺς τοῦ ἐξαγαγεῖν αὐτὸν τὴν ὁδὸν Τραϊανοῦ (45) τοῦ βασιλέως. Γέρων δέ τις ταύτην δε ἐπιστάμενος, ἔφασκεν δυσχερή εξ και καὶ ἀδιόδευτον, ἀπό τε τῶν ὑετῶν πολλῶν καὶ χειμῶνος ὄντος, ὑψηλὰ ὄρη καὶ χιόνας κεκτη- μένην. 'Ο δὲ Κομεντίολος μὴ πεισθεὶς τοῖς λόγοις τοῦ γέροντος, ἀπέρχεται διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης. Ψύ χους δὲ γεγονότος ἐξαισίου καὶ μεγάλου κρύους, δια φθείρονται πολλοὶ τῶν Ῥωμαίων, καὶ τῶν νωτοφόρων δε ζώων τὰ πλεῖστα. Καὶ μόλις εἰς τὴν Φιλιπ πούπολιν ἀφίκετο. Κἀκεῖσε τῶν Ῥωμαίων παραχειμασάντων, ὁ Κομεντίολος εἰς Βυζάντιον ἔρχεται. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνήρ τις (46) τὸ μοναχικόν σχῆμα περιβεβλημένος καὶ ἐν ἀσκήσει διαλάμπων, σπαθίον γυμνώσας, ἀπὸ τοῦ φόρου μέχρι τῆς Χαλκῆς ξιφή ρης διαδραμών, τὸν αὐτοκράτορα τοῖς πᾶσιν ἐν φόνῳ -- * Τίσσω Α. " χιλιάδες σε ελάσαντες ἀπέπνιξαν Α, ἔπνιξαν του Α. σε τούτοις φόνον τούτοις καὶ Α, καὶ τούτοις οι βουλόμενος 2. τῷ Χαγάνῳ καὶ μόνον Α, μόνους Γ. το μόλις τι Νόβας Α νομάς δε ταύτην σε δυσ χερῆ εἶναι Α δυσχερή ταύτην εἶναι ἱετῶν Α, ἐτῶν σε νοτοφόρων μίαν, τὸ σκηνώματα. Τόν ποδηγούνται παρ' αὐτῶν ἠξίου παραλαβεῖν, ὅπως τὴν λεγομένην Τραϊανού παροδεύσηται τρίβον ἠπείγετο γὰρ ἐς Βυζάντιον τὴν χειμέριον ὥραν ποιήσασθαι· Αb CHRONOGRAPHIA. A Barbaros adorti, eorum acies fundunt, ac in pala- dem quamdam adactoset in ejus profundum im- pulsos, plures aquis suffocarunt, inter quos etiam ipsi Chagani liberi exstincti: eo successu victo- riam Romani consecuti sunt præclarissimam. Chaganus majoris exercitus robore comparato, in Romanos facit impressionem, consertoque prælio, iterum Barbaros fudere Romani̟; fuitque hæc Ro- manorum victoria cunctis omnibus illustrior. Pris- cus porro armatorum millibus quatuor instructis, Tissum amnem transire, cl hostium tentoria ex* plorare jussit. Barbari rei gestæ penitus ignari festivum epulum celebrabant, et crapulis operam dabant. Ilos Romani ex improviso adorti, ingenti clade affecerunt: cæsis enim Gepedum et aliorum Barbarorum millibus triginta, et insuper preda potiti uberrima, ad Priscum revertere. Chaganus autem excrcitu restaurato ad Istrum venit: ubi commissa pugna Barbari victi sunt, et in amnis Quentis submersi: cum quibus` etiam Sclavini multi periere. Vivi in potestatem Romanorum venerunt Avarum tria millia ducenti, Barbari bis mille Chaganus vero legatos ad Mauricium misit ad ca- plivos redimendos: Mauricius nondum accepto tam præclaræ victoriæ nuntio, Prisco scribit ut solos Barbaros redderet. Cæterum Comentiolus cum vix a languore se recepisset, in deserta No- madum loca profectus est, ductores quærens, qui sibi viam a Trajano olim tritam indicarent. Senior autem quidam illius gnarus difficilem admodum C et asperam, ceu quæ a multis imbribus et inusitato perpetuæ biemis rigore horresceret undique, et praeruptis saxis uiviuumque globis quaquaversus obsideretur, praedicabat. Comentiolus, spreto senis monito, viam illam capessit. Cum autem immensum plane frigus asperumque gelu ingruc- ret, multi ex Romanis militibus, jumentorum vero maxima pars periit vixque Philippopolim deven- tum est: ubi cum hibernarent milites Komani, Comentiolus Byzantium se contulit. Eodem anno vir quidam monachorum habitu D indutus, et continuis religiosa vita exercitationi- bus insignis, a foro ad Chalcen usque nudatum gladium manu intentans morte gladio iuferend VARIÆ LECTIONES. vulg. a. vulg. add. ex om. b f. 4· vulg. omn. a. * add. ex a. a, vulg. add. cx A. a, vulg. " vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Hostium motus explorarent: quid illi molirentur; quo spectarent illorum consilia. Etiam Anast. Ex- plorare Barbarorum præcepit motus. Ac vere inc- COMBEFIS. gesta deinonstraut Simocatta cap. verba : iis ducem viæ, qua Trajani dicitur, quærit. Festinaba. enim Byzantium, ut ibidem hi- berna ageret. Vide notam à præsenti secundam. cattam lib. vit, cap. 12. (44) Placet Theophyl. lib. viii, cap. 5, κινήματα. (45) Auni decimi octavi æstate inclinante bec (46) Anni decimni noni eventus hic apud Simo-
Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὸν Ἰορδάνην καὶ Παλαιστίνην καὶ τὴν ἁγίαν πόλιν πολέμῳ καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν ἐν αὐτῇ διὰ χειρὸς τῶν Ἰουδαίων, ὥς φασί τινες, μυριάδας ἐννέα. οὗτοι γὰρ ὠνούμενοι τοὺς Χριστιανοὺς καθὰ εὐπόρει ἕκαστος ἀπέκτεινον αὐτούς. Ζαχαρίαν δέ, τὸν πατριάρχην Ἱεροσολύμων, καὶ τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα λαβόντες σὺν αἰχμαλωσίᾳ πολλῇ ἐν Περσίδι ἀπήγαγον. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ ἀπὸ Μαρτίνης Κωνστανστῖνος ἕτερος, καὶ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. 02. κζ. ζ. ζ. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον καὶ Ἀλεξάνδρειαν καὶ Λιβύην καὶ ἕως Αἰθιοπίας, καὶ λαβόντες αἰχμαλωσίαν πολλὴν καὶ λάφυρα πάμπολλα καὶ χρήματα ὑπέστρεψαν. τὴν δὲ Καρχηδόνα οὐκ ἴσχυσαν παραλαβεῖν, ἀλλὰ φρουρὰν ἐάσαντες τοῦ πολιορκεῖν αὐτὴν ἀνεχώρησαν. ζ. κη. η. η. η. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Καρχηδόνος καὶ ταύτην παρέλαβον πολέμῳ. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει μηνὶ Ἰαννουαρίῳ α, ἰνδικτιῶνος ε, ὑπάτευσε Κωνσταντῖνος ὁ νέος, ὁ καὶ Ἡράκλειος καὶ Ἡρακλείου υἱός·ὀκτὼ χιλιάδας τῶν βαρβάρων ἀνεῖλον. Ομοίως 'Ο Β καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ παραταξάμενοι ἐκ τῶν ὑψηλοτά- ρων οἱ Ρωμαῖοι πρὸς τοὺς βαρβάρους εχώρησαν, οι καὶ τούτους τρέψαντες, καὶ ἐπὶ τὰ ὕδατα τῆς λίσ μνης τοὺς βαρβάρους ωθήσαντες 4', πολλοὺς ἐξ αὐτ τῶν ἀπέπνιξαν 4. ἐν οἷς καὶ οἱ τοῦ * Χαγάνου παῖδες ἀπεπνίγησαν· καὶ νίκην οἱ Ρωμαῖοι περιφανῆ ἀνα εδήσαντο. Ο δὲ Χαγάνος συναθροίσας δυνάμεις πολυ λὰς κατὰ Ῥωμαίων ἐπήρχετο· πολέμου δὲ κροτη θέντος τρέπουσιν οἱ Ρωμαῖοι τοὺς βαρβάρους· καὶ τασῶν οἱ Ρωμαῖοι ἐπισημοτέραν ταύτην ἀπηνέγ καντο τὴν νίκην. Ὁ δὲ Πρίσκος τέσσαρας χιλιάδας συντάξας τὸν Τίσσον ποταμὸν περᾶσαι ἐκέλευσεν, καὶ κατασκοπῆσαι τὰ τῶν βαρβάρων σκηνώματα (44). Οἱ δὲ βάρβαροι μηδὲν τῶν γεγονότων εγνωκότες, ἑορτὴν ἐπιτελοῦντες συνεποσίαζον. Τούτοις οἱ 'Ρω- μαῖοι κρυπτῶς ἐπιπεσόντες, μέγιστον φόνον ἐν ἀπερ γάζονται· τριάκοντα γὰρ χιλιάδας Γηπαίδων καὶ ἑτέρων βαρβάρων ἀπέκτειναν· καὶ πλείστην αἰχμα αλωσίαν λαβόντες πρὸς τὸν Πρίσκον ὑπέστρεψαν. Ο δὲ Χαγάνος πάλιν δυνάμεις συναθροίσας ἐπὶ τὸν Ίστρον παραγίνεται. Καὶ συμβαλόντες πόλεμον ἡττῶνται οἱ βάρβαροι, καὶ εἰς τὰ ῥεῖθρα τοῦ ποτα μοῦ ἀποπνίγονται. Συναπόλλυνται δὲ τούτοις καὶ “ Σκλαβινοὶ πολλοί. Ζῶντας δὲ ἐκράτησαν ᾿Αβάρους · μὲν τρισχιλίους διακοσίους, καὶ βαρβάρους δισχι λίους. Ο δὲ Χαγάνος εἰς Μαυρίκιον βασιλέα πρέ σβεις ἀπέστειλεν ἀναλαβεῖν τοὺς ζωγρηθέντας πει- ρώμενος". 'Ο δὲ Μαυρίκιος μήπω μαθὼν τὴν πο ριφανῆ τῶν Ῥωμαίων νίκην, γράφει τῷ Πρίσκῳ ἀποδοῦναι τῷ Χαγάνα τους βαρβάρους μόνον 8. Ο δὲ Κομεντίολος μόλις τῆς νόσου διαγενόμενος ἐξέρχεται εἰς Νόβας οι ζητῶν ὁδηγοὺς τοῦ ἐξαγαγεῖν αὐτὸν τὴν ὁδὸν Τραϊανοῦ (45) τοῦ βασιλέως. Γέρων δέ τις ταύτην δε ἐπιστάμενος, ἔφασκεν δυσχερή εξ και καὶ ἀδιόδευτον, ἀπό τε τῶν ὑετῶν πολλῶν καὶ χειμῶνος ὄντος, ὑψηλὰ ὄρη καὶ χιόνας κεκτη- μένην. 'Ο δὲ Κομεντίολος μὴ πεισθεὶς τοῖς λόγοις τοῦ γέροντος, ἀπέρχεται διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης. Ψύ χους δὲ γεγονότος ἐξαισίου καὶ μεγάλου κρύους, δια φθείρονται πολλοὶ τῶν Ῥωμαίων, καὶ τῶν νωτοφόρων δε ζώων τὰ πλεῖστα. Καὶ μόλις εἰς τὴν Φιλιπ πούπολιν ἀφίκετο. Κἀκεῖσε τῶν Ῥωμαίων παραχειμασάντων, ὁ Κομεντίολος εἰς Βυζάντιον ἔρχεται. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνήρ τις (46) τὸ μοναχικόν σχῆμα περιβεβλημένος καὶ ἐν ἀσκήσει διαλάμπων, σπαθίον γυμνώσας, ἀπὸ τοῦ φόρου μέχρι τῆς Χαλκῆς ξιφή ρης διαδραμών, τὸν αὐτοκράτορα τοῖς πᾶσιν ἐν φόνῳ -- * Τίσσω Α. " χιλιάδες σε ελάσαντες ἀπέπνιξαν Α, ἔπνιξαν του Α. σε τούτοις φόνον τούτοις καὶ Α, καὶ τούτοις οι βουλόμενος 2. τῷ Χαγάνῳ καὶ μόνον Α, μόνους Γ. το μόλις τι Νόβας Α νομάς δε ταύτην σε δυσ χερῆ εἶναι Α δυσχερή ταύτην εἶναι ἱετῶν Α, ἐτῶν σε νοτοφόρων μίαν, τὸ σκηνώματα. Τόν ποδηγούνται παρ' αὐτῶν ἠξίου παραλαβεῖν, ὅπως τὴν λεγομένην Τραϊανού παροδεύσηται τρίβον ἠπείγετο γὰρ ἐς Βυζάντιον τὴν χειμέριον ὥραν ποιήσασθαι· Αb CHRONOGRAPHIA. A Barbaros adorti, eorum acies fundunt, ac in pala- dem quamdam adactoset in ejus profundum im- pulsos, plures aquis suffocarunt, inter quos etiam ipsi Chagani liberi exstincti: eo successu victo- riam Romani consecuti sunt præclarissimam. Chaganus majoris exercitus robore comparato, in Romanos facit impressionem, consertoque prælio, iterum Barbaros fudere Romani̟; fuitque hæc Ro- manorum victoria cunctis omnibus illustrior. Pris- cus porro armatorum millibus quatuor instructis, Tissum amnem transire, cl hostium tentoria ex* plorare jussit. Barbari rei gestæ penitus ignari festivum epulum celebrabant, et crapulis operam dabant. Ilos Romani ex improviso adorti, ingenti clade affecerunt: cæsis enim Gepedum et aliorum Barbarorum millibus triginta, et insuper preda potiti uberrima, ad Priscum revertere. Chaganus autem excrcitu restaurato ad Istrum venit: ubi commissa pugna Barbari victi sunt, et in amnis Quentis submersi: cum quibus` etiam Sclavini multi periere. Vivi in potestatem Romanorum venerunt Avarum tria millia ducenti, Barbari bis mille Chaganus vero legatos ad Mauricium misit ad ca- plivos redimendos: Mauricius nondum accepto tam præclaræ victoriæ nuntio, Prisco scribit ut solos Barbaros redderet. Cæterum Comentiolus cum vix a languore se recepisset, in deserta No- madum loca profectus est, ductores quærens, qui sibi viam a Trajano olim tritam indicarent. Senior autem quidam illius gnarus difficilem admodum C et asperam, ceu quæ a multis imbribus et inusitato perpetuæ biemis rigore horresceret undique, et praeruptis saxis uiviuumque globis quaquaversus obsideretur, praedicabat. Comentiolus, spreto senis monito, viam illam capessit. Cum autem immensum plane frigus asperumque gelu ingruc- ret, multi ex Romanis militibus, jumentorum vero maxima pars periit vixque Philippopolim deven- tum est: ubi cum hibernarent milites Komani, Comentiolus Byzantium se contulit. Eodem anno vir quidam monachorum habitu D indutus, et continuis religiosa vita exercitationi- bus insignis, a foro ad Chalcen usque nudatum gladium manu intentans morte gladio iuferend VARIÆ LECTIONES. vulg. a. vulg. add. ex om. b f. 4· vulg. omn. a. * add. ex a. a, vulg. add. cx A. a, vulg. " vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Hostium motus explorarent: quid illi molirentur; quo spectarent illorum consilia. Etiam Anast. Ex- plorare Barbarorum præcepit motus. Ac vere inc- COMBEFIS. gesta deinonstraut Simocatta cap. verba : iis ducem viæ, qua Trajani dicitur, quærit. Festinaba. enim Byzantium, ut ibidem hi- berna ageret. Vide notam à præsenti secundam. cattam lib. vit, cap. 12. (44) Placet Theophyl. lib. viii, cap. 5, κινήματα. (45) Auni decimi octavi æstate inclinante bec (46) Anni decimni noni eventus hic apud Simo-
PG 108:599καὶ προεβάλετο καίσαρα Κωνσταντῖνον τὸν μικρόν, τὸν ἴδιον ἀδελφόν, τὸν ἐξ Ἡρακλείου καὶ Μαρτίνης γεννηθέντα. η. κθ. θ. θ. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει πάλιν Ἡράκλειος ἀπέστειλε πρέσβεις ἐν Περσίδι πρὸς Χοσρόην αἰτούμενος εἰρήνην. ὁ δὲ Χοσρόης καὶ πάλιν αὐτοὺς ἀπεπέμψατο εἰρηκώς· οὐ φείσομαι ὑμῶν ἕως ἂν ἀρνήσησθε τὸν ἐσταυρωμένον, ὃν λέγετε θεὸν εἶναι, καὶ προσκυνήσητε τῷ ἡλίῳ. θ. λ. ι. ι. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οἱ Ἄβαρεις κατὰ τῆς Θρᾴκης. καὶ ἀποστείλας Ἡράκλειος πρέσβεις πρὸς αὐτοὺς ᾐτεῖτο εἰρήνην· καὶ συνθεμένου τοῦ Χαγάνου ταύτην ποιεῖν, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἔξω τοῦ Μακροῦ τείχους μετὰ πάσης δορυφορίας βασιλικῆς καὶ δώρων πολλῶν καὶ μεγάλων ὑποδέξασθαι τὸν Χαγάνον, λαβὼν τὰ πιστὰ παρ’ αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι πρὸς ἀλλήλους σπονδὰς εἰρηνικάς. ὁ δὲ βάρβαρος ἐκεῖνος τάς τε συνθήκας ἀθετήσας καὶ τοὺς ὅρκους ἄφνω τυραννικῶς κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώρησεν. ἐκπλαγεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ ἀπροσδοκήτῳ τοῦ πράγματος φυγὰς ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν.μαχαίρας τεθνήξεσθαι προηγόρευσεν. Ομοίως καὶ Β σε βαλόντες Α, βάλλοντες τόριον Α. 1. εν ὡς τὰ ὀστὰ Ηρωδιανός Μαυρικίῳ εἰς τὸ φανερὸν προανήγγει δεν τὰ τούτῳ συμβησόμενα. Τοῦ δὲ βασιλέως νυκτὶ ἀνυποδήτου (47) λιτανεύοντος μετά πάσης τῆς πόλ λεως, παρερχομένου ἐν τοῖς Καρπιανούς, στασιάζου σιν ἐκ τοῦ πλήθους τινὲς καὶ λίθους κατὰ τοῦ βασι γέως ἔβαλλον· ὥστε μόλις τὸν βασιλέα σὺν Θεοδοσίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ διασωθῆναι, καὶ τὴν εὐχὴν πληρῶσαι ἐν Βλαχέρναις. Οἱ δὲ δῆμος εὑρόντες (48) άνδρα προσομοιοῦντα Μαυρικίῳ, καὶ βαλόντες * αὐτῷ σαγιον μαῦρον καὶ ἀπὸ σκόρδων πλέξαντες στέφανον, καὶ εἰς ὄνον αν τοῦτον καθίσαντες, διέπαιζον λέγοντες Εἴρηκεν τὴν δαμάλιδα ἀπαλὴν, καὶ ὡς τὸ και νὸν ἀλεκτόριο τα (49) ταύτῃ πεπήδηκεν, καὶ ἐποίη σεν παιδία ὡς τὰ σ' ζυλοκούκουδα (50)· καὶ οὐ δεις τολμᾷ λαλῆσαι, ἀλλ' ὅλους ἐφίμωσεν· ἅγιε μου, ἅγιε, ςοτερὲ καὶ δυνατέ “, δὺς αὐτῷ κατὰ κρανίου, ἵνα μὴ ὑπεραίρηται· καγώ σοι τὸν τοῖν τὸν μέγαν προσαγάγω εἰς εὐχήν. Πολλοὺς δὲ τού των πιάσας ὁ βασιλεὺς ἐτιμωρήσατο. Α. Μ. 6094. -- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίο ινδικτιῶν: ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος Θεοδόσιον τὸν αὐτοῦ υἱὸν συνήψεν πρὸς γάμον τῇ θυγατρὶ Γερμα νοῦ σε πατρικίου στεφανώσαντος αὐτοὺς Κυρια- κοῦ (52) πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Τῷ δὲ Ἰανουαρίῳ μηνὶ ια' Δομετιανὸς ἐπίσκοπος Μελιτι νῆς, συγγενής τοῦ βασιλέως τέθνηκεν, καὶ ἐτάφη ἐν τοῖς ἁγίοις Αποστόλοις ὑπὸ Κυριακοῦ τοῦ πατριάρ χου, καὶ πάσης τῆς συγκλήτου τιμηθεὶς ἐπιτάφια. Ὁ δὲ βασιλεὺς Πέτρον τὸν ἴδιον (55) ἀδελφὸν στρα στ καὶ εἰς ὄν. τ. καθίσαντες Α, εἰς ὄν, τοῦτον καθίζοντες σε καὶ δυνατέ αὐτῷ Α, αὐτὸν Η Ρωμανού 1. Εννεακαιδεκάτῳ ἐνιαυτῷ τῆς βασιλείας Μαυρικίου τοῦ αὐτοκράτορος οὐδὲν Ρω- μαίοις καὶ βαρβάροις ἐπράχθη σε αλεκ φάνωμα, THEOPHANIS imperatorem ex hominibus excessurum cunctis A prænuntiavit'; similiter Heredianus Mauricio pa- lain, quæ ipsi eventura essent, prædixit. Cæterum imperatore nudis aliquando pedibus cuin universo populo per civitatem cum precibus noctu proce- dente, ad Carpiana forte transitum habente, e plebe quidam exciti tumultuari et in eum lapides mit- tere, ſta ut vix ipse cum Theodosio filio incolumis evaderet, et precem expleret in Blachernis. At forte plebs hominem quemdam Mauricio similemi inveniens, hunc nigri coloris sagulo indutum et corona ex alliis intexta redimitum in asinum im- posuit, sedentique jocosis illudebat vocibus : Tene- ram juvenculam invenit, et velut exoriens Gallulus in eam insiliit: ac procreavit filios instar ligneorum crepitulorum. Nullus tamen audet conqueri: quin- imo cunctorum obturat ora. Sancte mi, o sancie, trenende et polens : ictum in ejus cranium impiuge, ne amplius efferatur: et ego voti, reus bove tibi ma- zimo litabo. Imperator vero in plures ex seditiosis comprehensos suppliciis animadvertit. - A. C. 594.. • Hoc anno, wense Novembri, inali- etione 5, Mauricius imperator filium filiæ Germani patrici matrimonio junxit, Cyriaco patriarcha Cpoleos nuptiales coronas imponente. Januario vero mense Domitianus Melitines episcopus im- peratoris consanguineus diem extremum obiit, et a Cyriaco patriarcha ad sanctorum Apostolorum sepultus est, senatu universo funebribus honori- bus memoriam ejus prosequente. Porro imperator Petrum fratrem suum Turacis ducem iterum re- C vulg. νulg. s' (51) VARIE LECTIONES. vulg. om. r. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. asserit Simocatta lib. vult, cap. et 5; memorato quippe anno vicesimo, quo Petrus Europe dux declaratus est, confestim subjungit celebratas Theodosir (Maurici filius hic fuit) nuptias, ac paucis ab earum solemnitate diebus interjectis, ertam CP. seditionem. Sed nec gestum aliud quid- piam totius anni decimi noni decursu Simocatiæ tradit historia. Memorato quippe Comentioli CP. reditu, mox subdit : Anno imperii MaD ricii nihil Romanos inter et Barbaros actum. In annum itaque decimum nonum a Theophane re- lata, ex Simocalle sententia in priorem sunt refe- renda. Ex quibus Theophanis error ad Mauricii annos 9, & admissus constat, et manifesto arguitur, qui, quæ in pauciores annos, ut supe- rius observatoni, contraxit Simocatta, ipse disiri- buit in plures ac subinde in unum annum huc accumulata, in duos vel tres videntur dispergenda, De Theodosii nuptiarum tempore Chron. Alexandr. a Simocatia discordat: verum hujus ceu coætanei certius est testimonium. ludicra puerorum crepitacula exposui in memora - Tuin auctorem; alii, nucleos. dosii nuptiis celebrandis deputat Chron. Alexand., al non mensem eumdem: Februarium quippe as- signat. Discordiam solvit Simocatta, qui citato su- perius cap. laudatis nuptiis, mox sequentibus Christi natalitiis festis, seditionem, quæ proinde successit, peractis initi conjugii solemnibus, ortam describit. redimit Græcus sacerdos : hinc apud eos idem oɛɛ- quod Latinis desponsatio. Theodosius imperii corona, aliam quæ connubii rursum bic orr va patre introducto ritu, etiam accepta subit. Ritus hujusmodi non semet hic repetitus. Simocatta lib. vul, cap. et seqq. At, si que scribit cap. in hac verba : Petrus Istrum petens Plasto- lum venit, ibique custris excitatis, æstatem trans- igit; ineunte autumno in Dardaniæ latus, sive an- gulum vadit. Audierat siquidem, etc., anno decimo nono transacta putes, et quæ paulo inferius sub- nectuntur, state jam proxima Mauricius certior fit Chaganum differre pugnam de industria, etc., vicesimo contigisse; alia quæ nolis præcedentibus ad annum decimum nonum ex Simocattæ calculis diximus pertinere, in alium priorem annum deci- octavum erunt remittenda et hoc pacto decem annorum gestis in annos priores revocatis, annorum duorum dissensus inter Simiocattam et Theophanem ad Mauricii annos 9, et obser- vatus, in concordiam poterit revocari. Solum ob- mum (47) Anno decimg seditionem istam locaudam (48) Nulla rei istius spud Simocattam mentio. (48) Ita pronuntiat vulgi sermo corrupius. (50) Ξυλοκώδωνας, liabet Cedrenus ; strepera et (51) Eudem vicesinium Mauritii annum Theo- (52) Sponsos connubium contrahentes coronis (53) In annum vicesimum quæ sequuntur reponit
λαβὼν δὲ ὁ βάρβαρος τήν τε βασιλικὴν ἀποσκευὴν καὶ δορυφορίαν καὶ ὅσους καταλαβεῖν ἠδυνήθη, ὑπέστρεψε πολλὰ χωρία τῆς Θρᾴκης ληϊσάμενος ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου ἀπατηθέντας τῇ ἐλπίδι τῆς εἰρήνης. 70 Κόσμου ἔτη ρια. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χια. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. ι. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθ. λα. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. ια. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. ια. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. α. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει Ἡράκλειος πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Ἀβάρων πρέσβεις ἀποστείλας ἐνεκάλει περὶ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ γεγονότων ἀθέσμων καὶ πρὸς εἰρήνην προετρέπετο. ἐπιστρατεῦσαι γὰρ διανοούμενος κατὰ Περσίδος εἰρηνεύειν μετὰ τοῦ Χαγάνου ἤθελεν. ὁ δὲ Χαγάνος αἰδεσθεὶς τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπην μετανοεῖν ἐπηγγέλλετο καὶ εἰρήνην ποιεῖν ὑπισχνεῖτο· καὶ στοιχήσαντες πάκτα ὑπέστρεψαν οἱ πρέσβεις ἐν εἰρήνῃ. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὴν Ἄγκυραν Γαλατίας πολέμῳ. ια. λβ. ιβ. ιβ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσκλήρυνε Χοσρόης τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους εἰς αἱμοβορίαν καὶ φορολογίαν. ἐπαρθεὶς γὰρ τῇ νίκῃ οὐκέτι ἐν τῷ καθεστῶτι εἶναι ἠδύνατο.μαχαίρας τεθνήξεσθαι προηγόρευσεν. Ομοίως καὶ Β σε βαλόντες Α, βάλλοντες τόριον Α. 1. εν ὡς τὰ ὀστὰ Ηρωδιανός Μαυρικίῳ εἰς τὸ φανερὸν προανήγγει δεν τὰ τούτῳ συμβησόμενα. Τοῦ δὲ βασιλέως νυκτὶ ἀνυποδήτου (47) λιτανεύοντος μετά πάσης τῆς πόλ λεως, παρερχομένου ἐν τοῖς Καρπιανούς, στασιάζου σιν ἐκ τοῦ πλήθους τινὲς καὶ λίθους κατὰ τοῦ βασι γέως ἔβαλλον· ὥστε μόλις τὸν βασιλέα σὺν Θεοδοσίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ διασωθῆναι, καὶ τὴν εὐχὴν πληρῶσαι ἐν Βλαχέρναις. Οἱ δὲ δῆμος εὑρόντες (48) άνδρα προσομοιοῦντα Μαυρικίῳ, καὶ βαλόντες * αὐτῷ σαγιον μαῦρον καὶ ἀπὸ σκόρδων πλέξαντες στέφανον, καὶ εἰς ὄνον αν τοῦτον καθίσαντες, διέπαιζον λέγοντες Εἴρηκεν τὴν δαμάλιδα ἀπαλὴν, καὶ ὡς τὸ και νὸν ἀλεκτόριο τα (49) ταύτῃ πεπήδηκεν, καὶ ἐποίη σεν παιδία ὡς τὰ σ' ζυλοκούκουδα (50)· καὶ οὐ δεις τολμᾷ λαλῆσαι, ἀλλ' ὅλους ἐφίμωσεν· ἅγιε μου, ἅγιε, ςοτερὲ καὶ δυνατέ “, δὺς αὐτῷ κατὰ κρανίου, ἵνα μὴ ὑπεραίρηται· καγώ σοι τὸν τοῖν τὸν μέγαν προσαγάγω εἰς εὐχήν. Πολλοὺς δὲ τού των πιάσας ὁ βασιλεὺς ἐτιμωρήσατο. Α. Μ. 6094. -- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίο ινδικτιῶν: ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος Θεοδόσιον τὸν αὐτοῦ υἱὸν συνήψεν πρὸς γάμον τῇ θυγατρὶ Γερμα νοῦ σε πατρικίου στεφανώσαντος αὐτοὺς Κυρια- κοῦ (52) πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Τῷ δὲ Ἰανουαρίῳ μηνὶ ια' Δομετιανὸς ἐπίσκοπος Μελιτι νῆς, συγγενής τοῦ βασιλέως τέθνηκεν, καὶ ἐτάφη ἐν τοῖς ἁγίοις Αποστόλοις ὑπὸ Κυριακοῦ τοῦ πατριάρ χου, καὶ πάσης τῆς συγκλήτου τιμηθεὶς ἐπιτάφια. Ὁ δὲ βασιλεὺς Πέτρον τὸν ἴδιον (55) ἀδελφὸν στρα στ καὶ εἰς ὄν. τ. καθίσαντες Α, εἰς ὄν, τοῦτον καθίζοντες σε καὶ δυνατέ αὐτῷ Α, αὐτὸν Η Ρωμανού 1. Εννεακαιδεκάτῳ ἐνιαυτῷ τῆς βασιλείας Μαυρικίου τοῦ αὐτοκράτορος οὐδὲν Ρω- μαίοις καὶ βαρβάροις ἐπράχθη σε αλεκ φάνωμα, THEOPHANIS imperatorem ex hominibus excessurum cunctis A prænuntiavit'; similiter Heredianus Mauricio pa- lain, quæ ipsi eventura essent, prædixit. Cæterum imperatore nudis aliquando pedibus cuin universo populo per civitatem cum precibus noctu proce- dente, ad Carpiana forte transitum habente, e plebe quidam exciti tumultuari et in eum lapides mit- tere, ſta ut vix ipse cum Theodosio filio incolumis evaderet, et precem expleret in Blachernis. At forte plebs hominem quemdam Mauricio similemi inveniens, hunc nigri coloris sagulo indutum et corona ex alliis intexta redimitum in asinum im- posuit, sedentique jocosis illudebat vocibus : Tene- ram juvenculam invenit, et velut exoriens Gallulus in eam insiliit: ac procreavit filios instar ligneorum crepitulorum. Nullus tamen audet conqueri: quin- imo cunctorum obturat ora. Sancte mi, o sancie, trenende et polens : ictum in ejus cranium impiuge, ne amplius efferatur: et ego voti, reus bove tibi ma- zimo litabo. Imperator vero in plures ex seditiosis comprehensos suppliciis animadvertit. - A. C. 594.. • Hoc anno, wense Novembri, inali- etione 5, Mauricius imperator filium filiæ Germani patrici matrimonio junxit, Cyriaco patriarcha Cpoleos nuptiales coronas imponente. Januario vero mense Domitianus Melitines episcopus im- peratoris consanguineus diem extremum obiit, et a Cyriaco patriarcha ad sanctorum Apostolorum sepultus est, senatu universo funebribus honori- bus memoriam ejus prosequente. Porro imperator Petrum fratrem suum Turacis ducem iterum re- C vulg. νulg. s' (51) VARIE LECTIONES. vulg. om. r. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. asserit Simocatta lib. vult, cap. et 5; memorato quippe anno vicesimo, quo Petrus Europe dux declaratus est, confestim subjungit celebratas Theodosir (Maurici filius hic fuit) nuptias, ac paucis ab earum solemnitate diebus interjectis, ertam CP. seditionem. Sed nec gestum aliud quid- piam totius anni decimi noni decursu Simocatiæ tradit historia. Memorato quippe Comentioli CP. reditu, mox subdit : Anno imperii MaD ricii nihil Romanos inter et Barbaros actum. In annum itaque decimum nonum a Theophane re- lata, ex Simocalle sententia in priorem sunt refe- renda. Ex quibus Theophanis error ad Mauricii annos 9, & admissus constat, et manifesto arguitur, qui, quæ in pauciores annos, ut supe- rius observatoni, contraxit Simocatta, ipse disiri- buit in plures ac subinde in unum annum huc accumulata, in duos vel tres videntur dispergenda, De Theodosii nuptiarum tempore Chron. Alexandr. a Simocatia discordat: verum hujus ceu coætanei certius est testimonium. ludicra puerorum crepitacula exposui in memora - Tuin auctorem; alii, nucleos. dosii nuptiis celebrandis deputat Chron. Alexand., al non mensem eumdem: Februarium quippe as- signat. Discordiam solvit Simocatta, qui citato su- perius cap. laudatis nuptiis, mox sequentibus Christi natalitiis festis, seditionem, quæ proinde successit, peractis initi conjugii solemnibus, ortam describit. redimit Græcus sacerdos : hinc apud eos idem oɛɛ- quod Latinis desponsatio. Theodosius imperii corona, aliam quæ connubii rursum bic orr va patre introducto ritu, etiam accepta subit. Ritus hujusmodi non semet hic repetitus. Simocatta lib. vul, cap. et seqq. At, si que scribit cap. in hac verba : Petrus Istrum petens Plasto- lum venit, ibique custris excitatis, æstatem trans- igit; ineunte autumno in Dardaniæ latus, sive an- gulum vadit. Audierat siquidem, etc., anno decimo nono transacta putes, et quæ paulo inferius sub- nectuntur, state jam proxima Mauricius certior fit Chaganum differre pugnam de industria, etc., vicesimo contigisse; alia quæ nolis præcedentibus ad annum decimum nonum ex Simocattæ calculis diximus pertinere, in alium priorem annum deci- octavum erunt remittenda et hoc pacto decem annorum gestis in annos priores revocatis, annorum duorum dissensus inter Simiocattam et Theophanem ad Mauricii annos 9, et obser- vatus, in concordiam poterit revocari. Solum ob- mum (47) Anno decimg seditionem istam locaudam (48) Nulla rei istius spud Simocattam mentio. (48) Ita pronuntiat vulgi sermo corrupius. (50) Ξυλοκώδωνας, liabet Cedrenus ; strepera et (51) Eudem vicesinium Mauritii annum Theo- (52) Sponsos connubium contrahentes coronis (53) In annum vicesimum quæ sequuntur reponit
τότε Ἡράκλειος ζῆλον θεοῦ ἀναλαβὼν καὶ μετὰ τῶν Ἀβάρων εἰρηνεύσας, ὡς ἐνόμιζεν, μετήνεγκε τὰ στρατεύματα τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν καὶ διενοεῖτο τῇ συνεργίᾳ τοῦ θεοῦ κατὰ Περσίδος χωρῆσαι. ιβ. λγ. ιγ. ιγ. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ δ, ἰνδικτιῶνος ι, τελέσας ὁ βασιλεὺς Ἡράκλειος τὴν ἑορτὴν τοῦ πάσχα εὐθέως τῇ δευτέρᾳ ἑσπέρας ἐκίνησε κατὰ Περσίδος. λαβὼν δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οἴκων χρήματα ἐν δανείῳ, ἀπορίᾳ κατεχόμενος ἔλαβε καὶ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας πολυκάνδηλά τε καὶ ἕτερα σκεύη ὑπουργικά, χαράξας νομίσματά τε καὶ μιλιαρίσια πάμπολλα. κατέλιπε δὲ τὸν ἴδιον υἱὸν σὺν τῷ πατριάρχῃ Σεργίῳ ἐν Κωνσταντινουπόλει διοικεῖν τὰ πράγματα σὺν Βωνόσῳ τῷ πατρικίῳ, ἀνδρὶ ἐχέφρονι καὶ τὰ πάντα συνετῷ καὶ πεπειραμένῳ. ἔγραψε δὲ καὶ πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Ἀβάρων παρακλήσεις τοῦ ἐπικουρεῖν τὰ τῶν Ῥωμαίων πράγματα, ὡς φιλίαν σπεισάμενον πρὸς αὐτόν, καὶ ἐπίτροπον τοῦ ἑαυτοῦ υἱοῦ τοῦτον ὠνόμασεν. ἀπάρας δὲ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἐξῆλθε κατὰ τὰς λεγομένας Πύλας πλοὶ̈ τὴν πορείαν ποιησάμενος. ἐντεῦθεν δὲ ἐπὶ τὰς τῶν θεμάτων χώρας ἀφικόμενος συνέλεγε τὰ στρατόπεδα καὶ προσετίθει αὐτοῖς νέαν στρατείαν.μαχαίρας τεθνήξεσθαι προηγόρευσεν. Ομοίως καὶ Β σε βαλόντες Α, βάλλοντες τόριον Α. 1. εν ὡς τὰ ὀστὰ Ηρωδιανός Μαυρικίῳ εἰς τὸ φανερὸν προανήγγει δεν τὰ τούτῳ συμβησόμενα. Τοῦ δὲ βασιλέως νυκτὶ ἀνυποδήτου (47) λιτανεύοντος μετά πάσης τῆς πόλ λεως, παρερχομένου ἐν τοῖς Καρπιανούς, στασιάζου σιν ἐκ τοῦ πλήθους τινὲς καὶ λίθους κατὰ τοῦ βασι γέως ἔβαλλον· ὥστε μόλις τὸν βασιλέα σὺν Θεοδοσίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ διασωθῆναι, καὶ τὴν εὐχὴν πληρῶσαι ἐν Βλαχέρναις. Οἱ δὲ δῆμος εὑρόντες (48) άνδρα προσομοιοῦντα Μαυρικίῳ, καὶ βαλόντες * αὐτῷ σαγιον μαῦρον καὶ ἀπὸ σκόρδων πλέξαντες στέφανον, καὶ εἰς ὄνον αν τοῦτον καθίσαντες, διέπαιζον λέγοντες Εἴρηκεν τὴν δαμάλιδα ἀπαλὴν, καὶ ὡς τὸ και νὸν ἀλεκτόριο τα (49) ταύτῃ πεπήδηκεν, καὶ ἐποίη σεν παιδία ὡς τὰ σ' ζυλοκούκουδα (50)· καὶ οὐ δεις τολμᾷ λαλῆσαι, ἀλλ' ὅλους ἐφίμωσεν· ἅγιε μου, ἅγιε, ςοτερὲ καὶ δυνατέ “, δὺς αὐτῷ κατὰ κρανίου, ἵνα μὴ ὑπεραίρηται· καγώ σοι τὸν τοῖν τὸν μέγαν προσαγάγω εἰς εὐχήν. Πολλοὺς δὲ τού των πιάσας ὁ βασιλεὺς ἐτιμωρήσατο. Α. Μ. 6094. -- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίο ινδικτιῶν: ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος Θεοδόσιον τὸν αὐτοῦ υἱὸν συνήψεν πρὸς γάμον τῇ θυγατρὶ Γερμα νοῦ σε πατρικίου στεφανώσαντος αὐτοὺς Κυρια- κοῦ (52) πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Τῷ δὲ Ἰανουαρίῳ μηνὶ ια' Δομετιανὸς ἐπίσκοπος Μελιτι νῆς, συγγενής τοῦ βασιλέως τέθνηκεν, καὶ ἐτάφη ἐν τοῖς ἁγίοις Αποστόλοις ὑπὸ Κυριακοῦ τοῦ πατριάρ χου, καὶ πάσης τῆς συγκλήτου τιμηθεὶς ἐπιτάφια. Ὁ δὲ βασιλεὺς Πέτρον τὸν ἴδιον (55) ἀδελφὸν στρα στ καὶ εἰς ὄν. τ. καθίσαντες Α, εἰς ὄν, τοῦτον καθίζοντες σε καὶ δυνατέ αὐτῷ Α, αὐτὸν Η Ρωμανού 1. Εννεακαιδεκάτῳ ἐνιαυτῷ τῆς βασιλείας Μαυρικίου τοῦ αὐτοκράτορος οὐδὲν Ρω- μαίοις καὶ βαρβάροις ἐπράχθη σε αλεκ φάνωμα, THEOPHANIS imperatorem ex hominibus excessurum cunctis A prænuntiavit'; similiter Heredianus Mauricio pa- lain, quæ ipsi eventura essent, prædixit. Cæterum imperatore nudis aliquando pedibus cuin universo populo per civitatem cum precibus noctu proce- dente, ad Carpiana forte transitum habente, e plebe quidam exciti tumultuari et in eum lapides mit- tere, ſta ut vix ipse cum Theodosio filio incolumis evaderet, et precem expleret in Blachernis. At forte plebs hominem quemdam Mauricio similemi inveniens, hunc nigri coloris sagulo indutum et corona ex alliis intexta redimitum in asinum im- posuit, sedentique jocosis illudebat vocibus : Tene- ram juvenculam invenit, et velut exoriens Gallulus in eam insiliit: ac procreavit filios instar ligneorum crepitulorum. Nullus tamen audet conqueri: quin- imo cunctorum obturat ora. Sancte mi, o sancie, trenende et polens : ictum in ejus cranium impiuge, ne amplius efferatur: et ego voti, reus bove tibi ma- zimo litabo. Imperator vero in plures ex seditiosis comprehensos suppliciis animadvertit. - A. C. 594.. • Hoc anno, wense Novembri, inali- etione 5, Mauricius imperator filium filiæ Germani patrici matrimonio junxit, Cyriaco patriarcha Cpoleos nuptiales coronas imponente. Januario vero mense Domitianus Melitines episcopus im- peratoris consanguineus diem extremum obiit, et a Cyriaco patriarcha ad sanctorum Apostolorum sepultus est, senatu universo funebribus honori- bus memoriam ejus prosequente. Porro imperator Petrum fratrem suum Turacis ducem iterum re- C vulg. νulg. s' (51) VARIE LECTIONES. vulg. om. r. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. asserit Simocatta lib. vult, cap. et 5; memorato quippe anno vicesimo, quo Petrus Europe dux declaratus est, confestim subjungit celebratas Theodosir (Maurici filius hic fuit) nuptias, ac paucis ab earum solemnitate diebus interjectis, ertam CP. seditionem. Sed nec gestum aliud quid- piam totius anni decimi noni decursu Simocatiæ tradit historia. Memorato quippe Comentioli CP. reditu, mox subdit : Anno imperii MaD ricii nihil Romanos inter et Barbaros actum. In annum itaque decimum nonum a Theophane re- lata, ex Simocalle sententia in priorem sunt refe- renda. Ex quibus Theophanis error ad Mauricii annos 9, & admissus constat, et manifesto arguitur, qui, quæ in pauciores annos, ut supe- rius observatoni, contraxit Simocatta, ipse disiri- buit in plures ac subinde in unum annum huc accumulata, in duos vel tres videntur dispergenda, De Theodosii nuptiarum tempore Chron. Alexandr. a Simocatia discordat: verum hujus ceu coætanei certius est testimonium. ludicra puerorum crepitacula exposui in memora - Tuin auctorem; alii, nucleos. dosii nuptiis celebrandis deputat Chron. Alexand., al non mensem eumdem: Februarium quippe as- signat. Discordiam solvit Simocatta, qui citato su- perius cap. laudatis nuptiis, mox sequentibus Christi natalitiis festis, seditionem, quæ proinde successit, peractis initi conjugii solemnibus, ortam describit. redimit Græcus sacerdos : hinc apud eos idem oɛɛ- quod Latinis desponsatio. Theodosius imperii corona, aliam quæ connubii rursum bic orr va patre introducto ritu, etiam accepta subit. Ritus hujusmodi non semet hic repetitus. Simocatta lib. vul, cap. et seqq. At, si que scribit cap. in hac verba : Petrus Istrum petens Plasto- lum venit, ibique custris excitatis, æstatem trans- igit; ineunte autumno in Dardaniæ latus, sive an- gulum vadit. Audierat siquidem, etc., anno decimo nono transacta putes, et quæ paulo inferius sub- nectuntur, state jam proxima Mauricius certior fit Chaganum differre pugnam de industria, etc., vicesimo contigisse; alia quæ nolis præcedentibus ad annum decimum nonum ex Simocattæ calculis diximus pertinere, in alium priorem annum deci- octavum erunt remittenda et hoc pacto decem annorum gestis in annos priores revocatis, annorum duorum dissensus inter Simiocattam et Theophanem ad Mauricii annos 9, et obser- vatus, in concordiam poterit revocari. Solum ob- mum (47) Anno decimg seditionem istam locaudam (48) Nulla rei istius spud Simocattam mentio. (48) Ita pronuntiat vulgi sermo corrupius. (50) Ξυλοκώδωνας, liabet Cedrenus ; strepera et (51) Eudem vicesinium Mauritii annum Theo- (52) Sponsos connubium contrahentes coronis (53) In annum vicesimum quæ sequuntur reponit
PG 108:603τούτους δὲ γυμνάζειν ἤρξατο καὶ τὰ πολεμικὰ ἔργα ἐξεπαίδευσεν. διχῇ γὰρ διελὼν τὸν στρατὸν παρατάξεις τε καὶ συμβολὰς πρὸς ἀλλήλους ἀναιμωτὶ ποιήσασθαι ἐκέλευσεν, κραυγήν τε πολεμικὴν καὶ παιᾶνας καὶ ἀλαλαγμὸν καὶ διέγερσιν ἔχειν τούτους ἐδίδασκεν, ἵνα, κἂν ἐν πολέμοις εὑρίσκωνται, μὴ ξενίζωνται, ἀλλὰ θαρροῦντες ὡς εἰς παίγνιον κατὰ τῶν ἐχθρῶν χωρήσωσιν. λαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν χερσὶ τὴν θεανδρικὴν μορφήν, ἣν χεῖρες οὐκ ἔγραψαν, ἀλλ’ οἵαν ἐν εἰκόνι ὁ πάντα μορφῶν καὶ διαπλάττων λόγος ἄνευ γραφῆς μόρφωσιν, ὡς ἄνευ σπορᾶς κύησιν ἤνεγκεν, καὶ τούτῳ πεποιθὼς τῷ θεογράφῳ τύπῳ ἀπήρξατο τῶν ἀγώνων, πιστὰ δοὺς τῷ λαῷ, ὡς σὺν αὐτοῖς μέχρι θανάτου ἀγωνίσηται καὶ ὡς τέκνοις οἰκείοις τούτοις συναρμόσηται. ἐβούλετο γὰρ τὴν ἐξουσίαν οὐ φόβῳ, ὅσον ἐν πόθῳ ἔχειν. εὑρὼν δὲ τὸν στρατὸν εἰς ῥαθυμίαν πολλὴν καὶ δειλίαν, ἀταξίαν τε καὶ ἀκοσμίαν [καθεστῶτα] καὶ εἰς πολλὰ τῆς γῆς μέρη ἐσπαρμένον συντόμως πάντας εἰς ἓν συνήγαγεν. καὶ πάντες ὡς ἐκ μιᾶς συμφωνίας ὕμνησαν τὸ κράτος καὶ τὴν ἀνδρείαν τοῦ βασιλέως. αὐτὸς δὲ τοῖς λόγοις τούτους ἐπιρρωννύων ἔλεγεν·ΠΟΣ Λ Εσκανδαλίζετο δὲ καὶ εἰς Φιλιππικὸν τὸν γαμβρόν αὐτοῦ, ὡς εἰς τὸ γράμμα το όνομαζόμενον. Ὁ δὲ Φιλιππικός διαφόρως ἐπώμνυτο τῷ βασιλεῖ, ὡς και θαρός ἐστιν εἰς τὴν δουλείαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔχει παρ' αὐτῷ λόγον ἢ τ8 δόλον. Τοῦ δὲ Μαυρικίου την Θεὸν ἱκετεύοντος (59) τοῦ ἐλεηθῆναι τὴν ψυχὴν αὐτ τοῦ, ἐν μιᾷ το κοιμωμένου αὐτοῦ εἶδεν ὀπτασίαν, εἰς τὴν χαλκὴν πύλην τοῦ παλατίου ἐν τῇ εἰκόνι του Σωτῆρος ἑαυτὸν παρεστώτα, καὶ λαὸν παρεστῶτα αὐτῷ· καὶ φωνὴ γέγονε ἐκ τοῦ χαρακτῆρος (60) του μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγουσα· Δότε Μαυρίκιον. Καὶ κρατήσαντες αὐτὸν οἱ δίκης ο υπηρέται παρέστησαν τῷ πορφυρῷ ἐμφαλίῳ τῷ ἐκεῖσε (01). Καὶ ἔφη πρὸς αὐτὸν ἡ θεία φωνή Που θέλεις ἀποδώσω σοι; ὧδε, ἢ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι; Ο δὲ ἀκούσας, ἔφη· Φιλάνθρωπε Δέσποτα, δικαιοκρίτα, ὧδε μᾶλλον, ἢ ἐγοι τῷ μέλλοντι αἰῶνι. Καὶ ἐκέλευσεν ή θεία φωνὴ ἐκδοθῆναι Μαυ ρίκιον καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα, καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν αὐτοῦ Φωκῇ τῷ στρατιώτῃ. Διυπνισθείς οὖν ο Μαυρίκιος καὶ καλέσας τὸν πα- ρακοιμώμενον αὐτοῦ, ἀπέστειλε πρὸς Φιλιππικόν τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ (62) ἐν σπουδῇ ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα. Απελθὼν δὲ ὁ παρακοιμώμε νος (63) ἐκάλεσεν αὐτόν. Ο δὲ ἐγερθεὶς καὶ προσκα- λεσάμενος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἡσπάσατο αὐτὴν, λέ- γων· Σώζου, γύναι ", οὐκ ἔτι με θεωρεῖς. Ἡ δὲ ἀνέκραξεν μετὰ κλαυθμοῦ φωνῇ μεγάλῃ πρὸς τὸν παρακοιμώμενον λέγουσα· Ορκῶ σε κατὰ τοῦ Θεοῦ, τί ἐστι τὸ πρᾶγμα, δι' δ ζητεῖ αὐτὸν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ; Ὁ δὲ ἐπωμόσατο ἀγνοεῖν, καὶ ὅτι Αἰφνίδιον ἐξ ὕπνου ἀναστὰς ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλέ με. Ὁ δὲ Φιλιππικὸς ᾐτήσατο μεταλαβεῖν, καὶ οὕτως ἀπής: πρὸς τὸν βασιλέα. Ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ Γορδία ἔκειτο χαμαὶ ὀδυρομένη καὶ κλαίουσα, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύο ουσα. Εἰσελθὼν δὲ ὁ Φιλιππικὸς ἐν τῷ βασιλικῷ κοιτῶ νι, ἔρριψεν ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως. Ὁ δὲ βασιλεὺς λέγει αὐτῷ· Συγχώρησόν μοι διὰ τὸν Θεὸν ὅτι ἡμαρτόν σοι. "Εως γὰρ τοῦ νῦν ἐσκανδαλιζό μην εἰς σέ. Καὶ κελεύσας ἐξελθεῖν τὸν παρακοιμώμε νον ἀναστὰς ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας του Φιλιππικοῦ, λέγων· Συγχώρησόν μοι· ἀσφαλῶς γὰρ οἶδα ὅτι ούτ δὲν ἥμαρτες εἰς ἐμέ. Αλλ' εἰπέ μοι, είνα γινώσκεις ἐν τοῖς ἡμετέροις τάγμασι Φωκᾶν στρατιώτη»; Ο δὲ Φιλιππικὸς ἀναλογισάμενος ", λέγει αὐτῷ· Ένα γινώσκω, ὅστις πρὸ καιροῦ ὀλίγου πεμφθεὶς ἐνο το καὶ εἰς εἰς τὸ φράγμα Γ. λόγον ή το ἐν μιᾷ] ἐν νυκτί. ει ἢ μὴ ἐν Α. σε οὖν Α, δὲ ὁ γύναι Α' Γ. ἐλθὼν Α. ο του λογισάμενος Α : Γ. ἅμα λογισ. μέσον ἐστὶ τῶν ἑπτὰ λόφων, ἢ ὡς ἡ μία μοῖρα τῆς πόλεως ἔχει τρεῖς λόφους, καὶ ἡ ἑτέρα τρεῖς λόφους, καὶ μέσον ἐστὶ τοῦτο σε δίκην σε ανα μεσόμφαλος. Πορφυρούν όμ- φαλόν i THEOPHANIS erat ei Philippicus ex sorore gener ob Phi litteran a qua nomen ducebat exordium. Philippicus autem non una juramenti ratione usus, sed tum diris mvocatis, tum etiam Deo in testem implorato, se in ejus obsequio purum gerere consilium, et tam ab animi lenitate, quam dolis alienam semper mentem servasse coram imperatore affirmabat. Mauricius porro continuis precibus Deum interpel- lans ut erga animam clementem eum experiatur, quadam nocte somno sopitus per visum imagina- tus est, se astare coram imagine Servatoris, quæ ad portam æreani, et turbam maximam circa se collectam : vocem vero ex magni Dei et Servatoris nostri Jesu Christi effigie, prodeuntem audiri : Producite Mauricium: mox vero comprehensum a judicii ministris ad porphyreticum ambilicum E ibidem positum stetisse. Tum ad eum divina vox: Ubi vis, inquit, tibi pro operibus retribui? num hic, vel in futuro seculo ? His auditis, respondet : flu- manissime Domine, judex æquissime, hic certe po- tius, quam in futuro sæculo. Illa itaque divina vox Mauricium, et ejus uxorem, liberos, et omnem ejus prosapiaɔn Phocæ militi tradi jussit. Excitus a somno Mauricius vocatum ad se accubi- torem Philippicum generum quantocius accersen- dum imperat. Profectus accubitor virum vocat. Ille somno excusso, conjugem etiam excitat, et salutem osculo precatus : Vale, inquit, conjux, nunc ultimo me vides: Illa magna ejulatus vore ad accubitoren exclamans: Obieslor te, ait, per Deum, quidnam rei est, quod virum hac hora quærit impe- rator? Affirmat ille jusjurandis se nescium: Tan- tum derepente a somno liber imperator exsur- rexit, et me huc misit. Philippicus eucharistiæ re- cipiendæ facultate petita, ea instructus ad impe- ratorem pergit. Uxor'autem ejus Gordia querula, plorans, et divini numinis open suis precibus advocans in bumum projecta jacebat. Philippicus imperatoris cubiculum ingressus, ad ejus pedes provolvitur. Ad quem imperator: Per Deum in- mortalem, inquit, ignosce quod in te peccavi. Ad hanc siquidem horam te suspectum et invisum habui. Et accubitore secedere jusso, exsurgens e lecto ad Philippici pedes procidens, Ignosce mihi, subjunxit; te namque nihil in me pcccasse, certus sum. Verum, si I quempiam inter legiones uostras' Phocam nomine no- VARIE LE CTIONES. C ante add. ex A. * om. A a f fort. Ane. vulg. " om. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. striela. ratio in Auctar. t. ll, ubi in not., quomodo ejus viblatæ religionis ergo Occidentales à Leone defe- cerin, Greg. pontifice. COMBEFIS. Medius qui vocatur umbilicus, medius est inter septem colles: hoc est, vars una civitatis hinc tres, inde colles alios tres habet : ea- rum medius est, tamen lubens areæ metam in palatio colloco. tur, non solum qui filiam duxit, sed et qui cogna- tam, ab uxoris cognatis. COMBEFIS. ratoris cubile accubitor; de quo non jejune in Co- dinum disseruimus. (39) A Simocatta lib. vus, cap. 11 breviter per- (60) De hac Christi imagine exstat pulchra nar- (61) Orig. CP. : Τὸ καλούμενον μεσόμφαλον, (62) Sororium suum; sic passim γαμβρός dici- (63) Excubitorum olim comes dictus, et ad impe-
ὁρᾶτε, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ὡς οἱ ἐχθροὶ τοῦ θεοῦ κατεπάτησαν ἡμῶν τὴν χώραν καὶ τὰς πόλεις ἠρήμωσαν καὶ τὰ θυσιαστήρια κατέκαυσαν καὶ τὰς τραπέζας τῶν ἀναιμάκτων θυσιῶν αἱμάτων μιαιφόνων ἐπλήρωσαν, καὶ τὰς ἀδέκτους τῶν παθῶν ἐκκλησίας ἐν ἡδοναῖς χραίνουσιν ἐμπαθεστάταις. πάλιν δὲ τὸν λαὸν πρὸς γυμνασίαν πολεμικὴν ὥπλιζε τάξεις δύο ἐνόπλους ποιησάμενος, σάλπιγγές τε καὶ φάλαγγες ἀσπίδων, καὶ λαὸς τεθωρακισμένος ἵστατο. ἐπεὶ δὲ ἀσφαλῶς συνέστησαν τὰ τάγματα, συμβαλεῖν ἀλλήλοις ἐκέλευσεν, ὠθισμοί τε βίαιοι καὶ συγκρούσματα πρὸς ἀλλήλους ἐγίνοντο, καὶ σχηματισμὸς πολέμου ἐδείκνυτο. καὶ ἦν ἰδεῖν φρικτὸν θέαμα φόβου χωρὶς κινδύνων, καὶ πρὸς φόνους συννεύσεις αἱμάτων δίχα, καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης [τῆς ἀνάγκης] τοὺς τρόπους, ὅπως ἕκαστος ἐκ τῆς ἀκινδύνου σφαγῆς λαβὼν ἀφορμὰς ἀσφαλέστερος μένῃ. οὕτω δὲ καθοπλίσας πάντας παρήγγειλεν ἀδικίας ἀπέχεσθαι καὶ εὐσεβείας ἀντέχεσθαι. παραγενόμενος δὲ ἐπὶ τὰ μέρη Ἀρμενίας προτρέχειν [ἐκέλευσεν ἐπιλέκτους· τῶν δὲ Σαρακηνῶν τότε ὑπὸ πάκτων ὄντων τῶν Περσῶν] πλῆθος ἱππέων λάθρα ἐπιπεσεῖν τῷ βασιλεῖ διενοεῖτο.ΠΟΣ Λ Εσκανδαλίζετο δὲ καὶ εἰς Φιλιππικὸν τὸν γαμβρόν αὐτοῦ, ὡς εἰς τὸ γράμμα το όνομαζόμενον. Ὁ δὲ Φιλιππικός διαφόρως ἐπώμνυτο τῷ βασιλεῖ, ὡς και θαρός ἐστιν εἰς τὴν δουλείαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔχει παρ' αὐτῷ λόγον ἢ τ8 δόλον. Τοῦ δὲ Μαυρικίου την Θεὸν ἱκετεύοντος (59) τοῦ ἐλεηθῆναι τὴν ψυχὴν αὐτ τοῦ, ἐν μιᾷ το κοιμωμένου αὐτοῦ εἶδεν ὀπτασίαν, εἰς τὴν χαλκὴν πύλην τοῦ παλατίου ἐν τῇ εἰκόνι του Σωτῆρος ἑαυτὸν παρεστώτα, καὶ λαὸν παρεστῶτα αὐτῷ· καὶ φωνὴ γέγονε ἐκ τοῦ χαρακτῆρος (60) του μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγουσα· Δότε Μαυρίκιον. Καὶ κρατήσαντες αὐτὸν οἱ δίκης ο υπηρέται παρέστησαν τῷ πορφυρῷ ἐμφαλίῳ τῷ ἐκεῖσε (01). Καὶ ἔφη πρὸς αὐτὸν ἡ θεία φωνή Που θέλεις ἀποδώσω σοι; ὧδε, ἢ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι; Ο δὲ ἀκούσας, ἔφη· Φιλάνθρωπε Δέσποτα, δικαιοκρίτα, ὧδε μᾶλλον, ἢ ἐγοι τῷ μέλλοντι αἰῶνι. Καὶ ἐκέλευσεν ή θεία φωνὴ ἐκδοθῆναι Μαυ ρίκιον καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα, καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν αὐτοῦ Φωκῇ τῷ στρατιώτῃ. Διυπνισθείς οὖν ο Μαυρίκιος καὶ καλέσας τὸν πα- ρακοιμώμενον αὐτοῦ, ἀπέστειλε πρὸς Φιλιππικόν τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ (62) ἐν σπουδῇ ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα. Απελθὼν δὲ ὁ παρακοιμώμε νος (63) ἐκάλεσεν αὐτόν. Ο δὲ ἐγερθεὶς καὶ προσκα- λεσάμενος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἡσπάσατο αὐτὴν, λέ- γων· Σώζου, γύναι ", οὐκ ἔτι με θεωρεῖς. Ἡ δὲ ἀνέκραξεν μετὰ κλαυθμοῦ φωνῇ μεγάλῃ πρὸς τὸν παρακοιμώμενον λέγουσα· Ορκῶ σε κατὰ τοῦ Θεοῦ, τί ἐστι τὸ πρᾶγμα, δι' δ ζητεῖ αὐτὸν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ; Ὁ δὲ ἐπωμόσατο ἀγνοεῖν, καὶ ὅτι Αἰφνίδιον ἐξ ὕπνου ἀναστὰς ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλέ με. Ὁ δὲ Φιλιππικὸς ᾐτήσατο μεταλαβεῖν, καὶ οὕτως ἀπής: πρὸς τὸν βασιλέα. Ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ Γορδία ἔκειτο χαμαὶ ὀδυρομένη καὶ κλαίουσα, καὶ τὸν Θεὸν ἱκετεύο ουσα. Εἰσελθὼν δὲ ὁ Φιλιππικὸς ἐν τῷ βασιλικῷ κοιτῶ νι, ἔρριψεν ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως. Ὁ δὲ βασιλεὺς λέγει αὐτῷ· Συγχώρησόν μοι διὰ τὸν Θεὸν ὅτι ἡμαρτόν σοι. "Εως γὰρ τοῦ νῦν ἐσκανδαλιζό μην εἰς σέ. Καὶ κελεύσας ἐξελθεῖν τὸν παρακοιμώμε νον ἀναστὰς ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας του Φιλιππικοῦ, λέγων· Συγχώρησόν μοι· ἀσφαλῶς γὰρ οἶδα ὅτι ούτ δὲν ἥμαρτες εἰς ἐμέ. Αλλ' εἰπέ μοι, είνα γινώσκεις ἐν τοῖς ἡμετέροις τάγμασι Φωκᾶν στρατιώτη»; Ο δὲ Φιλιππικὸς ἀναλογισάμενος ", λέγει αὐτῷ· Ένα γινώσκω, ὅστις πρὸ καιροῦ ὀλίγου πεμφθεὶς ἐνο το καὶ εἰς εἰς τὸ φράγμα Γ. λόγον ή το ἐν μιᾷ] ἐν νυκτί. ει ἢ μὴ ἐν Α. σε οὖν Α, δὲ ὁ γύναι Α' Γ. ἐλθὼν Α. ο του λογισάμενος Α : Γ. ἅμα λογισ. μέσον ἐστὶ τῶν ἑπτὰ λόφων, ἢ ὡς ἡ μία μοῖρα τῆς πόλεως ἔχει τρεῖς λόφους, καὶ ἡ ἑτέρα τρεῖς λόφους, καὶ μέσον ἐστὶ τοῦτο σε δίκην σε ανα μεσόμφαλος. Πορφυρούν όμ- φαλόν i THEOPHANIS erat ei Philippicus ex sorore gener ob Phi litteran a qua nomen ducebat exordium. Philippicus autem non una juramenti ratione usus, sed tum diris mvocatis, tum etiam Deo in testem implorato, se in ejus obsequio purum gerere consilium, et tam ab animi lenitate, quam dolis alienam semper mentem servasse coram imperatore affirmabat. Mauricius porro continuis precibus Deum interpel- lans ut erga animam clementem eum experiatur, quadam nocte somno sopitus per visum imagina- tus est, se astare coram imagine Servatoris, quæ ad portam æreani, et turbam maximam circa se collectam : vocem vero ex magni Dei et Servatoris nostri Jesu Christi effigie, prodeuntem audiri : Producite Mauricium: mox vero comprehensum a judicii ministris ad porphyreticum ambilicum E ibidem positum stetisse. Tum ad eum divina vox: Ubi vis, inquit, tibi pro operibus retribui? num hic, vel in futuro seculo ? His auditis, respondet : flu- manissime Domine, judex æquissime, hic certe po- tius, quam in futuro sæculo. Illa itaque divina vox Mauricium, et ejus uxorem, liberos, et omnem ejus prosapiaɔn Phocæ militi tradi jussit. Excitus a somno Mauricius vocatum ad se accubi- torem Philippicum generum quantocius accersen- dum imperat. Profectus accubitor virum vocat. Ille somno excusso, conjugem etiam excitat, et salutem osculo precatus : Vale, inquit, conjux, nunc ultimo me vides: Illa magna ejulatus vore ad accubitoren exclamans: Obieslor te, ait, per Deum, quidnam rei est, quod virum hac hora quærit impe- rator? Affirmat ille jusjurandis se nescium: Tan- tum derepente a somno liber imperator exsur- rexit, et me huc misit. Philippicus eucharistiæ re- cipiendæ facultate petita, ea instructus ad impe- ratorem pergit. Uxor'autem ejus Gordia querula, plorans, et divini numinis open suis precibus advocans in bumum projecta jacebat. Philippicus imperatoris cubiculum ingressus, ad ejus pedes provolvitur. Ad quem imperator: Per Deum in- mortalem, inquit, ignosce quod in te peccavi. Ad hanc siquidem horam te suspectum et invisum habui. Et accubitore secedere jusso, exsurgens e lecto ad Philippici pedes procidens, Ignosce mihi, subjunxit; te namque nihil in me pcccasse, certus sum. Verum, si I quempiam inter legiones uostras' Phocam nomine no- VARIE LE CTIONES. C ante add. ex A. * om. A a f fort. Ane. vulg. " om. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. striela. ratio in Auctar. t. ll, ubi in not., quomodo ejus viblatæ religionis ergo Occidentales à Leone defe- cerin, Greg. pontifice. COMBEFIS. Medius qui vocatur umbilicus, medius est inter septem colles: hoc est, vars una civitatis hinc tres, inde colles alios tres habet : ea- rum medius est, tamen lubens areæ metam in palatio colloco. tur, non solum qui filiam duxit, sed et qui cogna- tam, ab uxoris cognatis. COMBEFIS. ratoris cubile accubitor; de quo non jejune in Co- dinum disseruimus. (39) A Simocatta lib. vus, cap. 11 breviter per- (60) De hac Christi imagine exstat pulchra nar- (61) Orig. CP. : Τὸ καλούμενον μεσόμφαλον, (62) Sororium suum; sic passim γαμβρός dici- (63) Excubitorum olim comes dictus, et ad impe-
PG 108:605οἱ δὲ προτρέχοντες τοῦ βασιλέως τούτοις συναντήσαντες τόν τε στρατηγὸν αὐτῶν δεσμώτην ἤγαγον πρὸς Ἡράκλειον καὶ τούτους τρεψάμενοι πολλοὺς ἀνεῖλον. ἐπεὶ δὲ χειμὼν κατέλαβεν, ἀποκλίνας ὁ βασιλεὺς [πρὸς] τὸ Πόντιον κλίμα, ἔδοξε τοῖς βαρβάροις ἐν τούτῳ αὐτὸν παραχειμάζοντα [πολιορκεῖν]. λαθὼν δὲ τοὺς Πέρσας καὶ ἐπιστραφεὶς εἰς τὴν Περσίδα εἰσβάλλει. τοῦτο μαθόντες οἱ βάρβαροι εἰς ῥᾳθυμίαν ἦλθον τῷ ἀπροσδοκήτῳ τῆς τούτου εἰσόδου. ὁ δὲ Σάρβαρος, ὁ τῶν Περσῶν στρατηγός, λαβὼν τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἦλθεν ἐν Κιλικίᾳ, ὅπως ἐπὶ Ῥωμανίαν ἐξελθὼν τοῦτον περιτρέψῃ. φοβηθεὶς δέ, μὴ διὰ τῆς Ἀρμενίας εἰς τὴν Περσίδα ὁ βασιλεὺς εἰσβαλὼν ταύτην ταράξῃ, οὐκ εἶχε τὸν ἑαυτοῦ λογισμὸν βεβηκότα, ὅ τι δράσῃ. ὅμως ἠναγκάσθη ἀκολουθεῖν ὀπίσω τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ, κλέψαι μεριμνῶν τὸν πόλεμον καὶ διὰ νυκτὸς ἀφεγγοῦς τούτοις προσβαλεῖν. πανσελήνου δὲ οὔσης τῆς νυκτός, ἀπεκρούσθη τοῦ σκέμματος, καὶ τὴν πρὶν σεβασμίαν αὐτῷ ἐδυσφήμει σελήνην. ἡ δὲ σελήνη ὑπέστη κατ’ αὐτὴν τὴν νύκτα ἐκ τοῦ συμβεβηκότος.τολικάριος (64) ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀντέλεγεν τῷ κρά. τει σου. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη· Ποίας ἐντεύξεως ἐστιν; Ο δὲ Φιλιππικὸς εἶπεν· Νεώτερος, θρασὺς καὶ δει· λός. Τότε λέγει Μαυρίκιος Ἐὰν δειλὸς, καὶ φονεύς, Μια Καὶ ἐξηγεῖτο τῷ Φιλιππικῷ τὴν τοῦ ὀνείρου ἀποκά λυψεν. Τῇ δὲ σε νυκτὶ ἐκείνῃ ἐφάνη ἀστὴρ ἐν τῷ οὐ ρανῷ, ο λεγόμενος κομήτης. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ, ἔφθασεν καὶ ὁ ἀποσταλείς Μαγιστριανὸς πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ ἁγίους Πατέρας, φέρων παρ' αὐτῶν. ἀπόκρισιν τοιαύτην, ὅτι Ο Θεός δεξάμενος τὴν μετάνοιάν σου, σώζει τὴν ψυχήν σου, καὶ το μετὰ ἁγίων κατατάττει σε πανοικεί τῆς δὲ βασιλείας μετὰ ἀτιμίας καὶ μετὰ κινδύνου ἐκπίπτεις. Ταῦτα ἀκούσας Μαυρίκιος ἐδόξαζεν μεγάλως τὸν Θεόν. Τῆς τοίνυν μετοπωρινής ώρας καταλαβού- Β σης (05), καὶ Μαυρικίου βασιλέως τῷ Πέτρῳ ἐν τῇ τῶν Σκλαβινῶν χώρᾳ προστάξαντος τὸν λαὸν παρα χειμάσαι οι αντέστησαν οἱ Ρωμαῖοι μὴ καταδεχό- μενος τοῦτο ποιεῖν, διά τε τὴν οι τῶν ἵππων (66) ταπείνωσιν, καὶ διὰ τὸ πολλὴν πραῖδαν ἐπιφέρεσθαι, καὶ διὰ τὸ πλήθη βαρβάρων παρακεχύσθαι τῇ χώρα, καὶ στάσιν ἐμελέτησαν. Ὁ δὲ στρατηγὸς ἀγανακτών κατὰ τοῦ λαοῦ εἰς πόνους· αὐτοὺς ἐνέβαλλεν (67). Ἐπιπίπτουσι τοίνυν ὑετοὶ λαῦροι τῷ στρατῷ, καὶ ψύχος πολύ. Ο δὲ Πέτρος ἀπὸ εἴκοσι μιλίων τῆς στράτας (68) την διατριβὴν ἐποιεῖτο. Μαυρίκιος δὲ τῷ Πέτρῳ ἐνώχλει τα διὰ γραμμάτων διαπεράσαι τὸν Ιστρον· καὶ τὰς χειμερινὰς ἀποτροφὰς τοῦ λαοῦ ἐκ τῆς τῶν Σκλαβινῶν χώρας ἀρύσασθαι, ὅπως μὴ δημοσίας σιτήσεις ἀναγκασθῇ τοῖς Ῥωμαίοις παρα- σχέσθαι. Ο δὲ στρατηγός μεταστειλάμενος τὸν Γουνδίην ἔφη " Δίαν μοι βαρύτατα τοῦ βασιλέως προστάγματα ἐπὶ ἀλλοτρίας τῆς Ρωμαίους χει- μάσαι προστάσσοντος ", καὶ τὸ παρακοῦσαι χα- λεπόν · καὶ τὸ ὑπακοῦσαι, δεινότερον. Οὐδὲν καλόν τίκτει φιλαργυρία, μήτηρ δὲ πάντων τῶν κακῶν καθέστηκεν. Ταύτην νοσῶν ὁ αὐτοκράτωρ τῶν μεγίστων κακῶν αἴτιος τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται. Μεταστειλάμενος δὲ τοὺς ταξιάρχας τοῦ λαοῦ, τὸν τοῦ βασιλέως σκοπὸν αὐτοῖς παρεδήλωσεν. Οἱ δὲ τὰ ἔφη- σαν, τὸν λαὸν τοῦτο μὴ καταδέξασθαι. Ο δὲ λαός τοῦτο ἀκούσας ἐστασίασεν· καὶ οἱ ἐπίσημοι ἄρχοντες φυγόντες ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸν στρατηγὸν παρεγένοντο. Τὰ δὲ πλήθη συναθροισθέντα προβάλλονται εξαρχον 8ε τοιαύτην Α, αὕτην και να καταλαβούσης Α, καταλαμβανού - σης οι προστάξαντος τὸν λαὸν παραχειμάσαι Α, παραχειμάσαι κελεύσαντος ἀντέστησαν Α, ἀνέστησαν και την Α. ε νώχλει Α, επώλει Εφη προστάσσοντος οπ. Δ. ἐν καὶ τὸ παρακούσαι χαλ. Α 8, καὶ τὸ ἐπακοῦσαι δεῖν χαλ. ὃς καὶ τὸ ὑπακοῦσαι Α καὶ τὸ παρακοῦσαι τ· οἱ δὲ δ, αὐτοὶ δὲ τοῦτο Α, τοῦτον στρατοῦ, στρατοπέδου, CHRONOGRAPHIA. A veris, edissere, Tum Philippicus secum aliquandiu cogitans : Unum, inquit, ejusmodi nominis nori, qui nuper missi munero apud te ab exercitu fungens imperio tuo verbis audacioribus sese opponebat. gat imperator : Cujus indolis est ac naturæ? Sub- infert Philippicus : Junior est adhuc, temerarius, et timidus. Ait Mauricius : Si timidus, cadium amans est et sanguinis : suique insomnii enarra- tionem ad Philippicum instituit. Ea nocte astrum, cui nomen cometes, in cœlo visum est; sequenti porro luce Magistrianus ad sanctos eremi Palres delegatus, responsumn istiusmodi ab eis ferens, rediit : Pœnitentiam tuam Deus approbat, et aníma tua damnationis pœna servata, cum omni familia tua in sanctorum album te ascribit : ímperii vero · dignitate cum dedecore et vita periculo excider. His auditis Mauricius totis viribus laudes Deo retulit. Autumno igitur appetente, et Mauricio impératore Petrum cum exercitu in Sclavinorum agris liber- nare jubente, milites imperata facere detrectantes tumultuantur, et equos jam defatigatos, niultan que prædam se avèhere, sparsasque per regionem adversariorum copias passim occurrere causati, in rebellionem versi sunt. Quare dux exercitus in rebellantes invectus duris eos laboribus subigere moliebatur tunc admodum copiosi imbres, frigus- que ingens castris incubuit Porro Petrus ad pas suum viginti millia a via remotior moram agebat. Mauricius interea per litteras etiam moleste c jussitabat exercitum trans Istrum duci, et ex Sclavinorum agris annonam in biemem ei submi- nistrari, ne ipse ex publico commeatum præbere cogèretur. Dux autem Gundui ad se vocato : Quam dura, inquit, imperatoris jussa, in alieno hostilique \ solo exercitum hiemare præcipientis ! parendi sane necessitas gravis : detrectandi difficultas major. Nil equidem boni atque honesti avaritia peperit ; quin- imo incommodorum omnium mater apud omnes estimatur. Hujus contagio imperator infectus in- gentium malorum auctor Romana reipublica ha- bebitur. Convocatis subinde agminum præfectis, imperatoris voluntatem ipsis patefacit : qui, milites illain iniuine exsccuturos, dixere. Illa quoque D publice enuntiata, confestim exercitus omnis in .” VARIAE LECTIONES. or & add. ex A. vulg. " add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex vulg. add. ex A. • vulg. a, vulg. νulg. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. procuratorem reddit, et est subditorum ad princi- pem, ut P. Goar ex Pancir. COMBEFIS. redit Theophanes. COMBEFIS. le, demetationem, ut enim Simoc. cap. 6, navigia compingebant ut trajicerent, Mauricii juosa esse- ค cuturi, cum paululum remisissent ferocia : ve rum imbres frigusque in priorem eos mentem revocavit, et ut illic omnino hiberna ducere re-. nuerent. Ib. bus procul ab exercitu morabatur: nec tam bora suis interpr. minus bonis commutare debuit. Forte scriptum, vel sic multas barbaras voces peperit antiquariorum imp manus. ID. (64) Δημο scilicet 18 Mauricii. Anastasius ubique (65) Ad Simocattam cap. 8 et seqq. decerpendum (66) Theophyl., τῆς ἵππου, Equis valde diminutis. (67) Anast. in dementationem eos immisit. For- (68) Theophyl., τοῦ χάρακος. Anast. viginti millim
ἐκ τούτου ἐδειλία ὁ Σάρβαρος προσβαλεῖν τῷ βασιλεῖ καὶ τὰ ὄρη κατέλαβεν ὡς αἱ δορκάδες ὁρῶν τὴν καλλίτεχνον καὶ σοφὴν στρατηγίαν ἀφ’ ὕψους τῶν Ῥωμαίων. γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν τούτου δειλίαν, θαρρῶν ἐν τόποις ηὐλίζετο ἀναπαύσεως πλήρεσιν, ἐρεθίζων τοῦτον πρὸς πόλεμον. κατερχόμενοι δὲ λάθρα τοῦ ὄρους πολλάκις συμπλοκὰς μερικὰς ἐποιοῦντο, καὶ ἐν παντὶ οἱ Ῥωμαῖοι ἐπροτέρευον, καὶ θάρσος ἐπὶ πλεῖον ὁ στρατὸς ἐλάμβανεν, ὁρῶντες τὸν βασιλέα παντὶ προπηδῶντα καὶ εὐτόλμως πολεμοῦντα. Πέρσης δέ τις πρὸ ὀλίγου χρόνου πρόσφυξ γενόμενος ἐν τῷ στρατῷ τοῦ βασιλέως ἐτάττετο. οὗτος ἀποδρὰς πρὸς τοὺς Πέρσας ἀπῆλθεν ἐλπίζων αὐτοὺς τὴν Ῥωμαίων στρατιὰν ὀλέσαι. ἰδὼν δὲ αὐτῶν τὴν δειλίαν μετὰ δεκάτην ἡμέραν πρὸς τὸν βασιλέα ἦλθε καὶ πᾶσαν ἀκριβῶς τὴν τῶν βαρβάρων ἐξεῖπεν ἀτολμίαν. ὁ δὲ Σάρβαρος μηκέτι ὑποφέρων τὴν ἐν τῷ ὄρει διατριβὴν ἠναγκάσθη πρὸς πόλεμον ὁρμῆσαι, εἰς τρία δὲ μέρη διελὼν τὸ στράτευμα κατῆλθεν ἄφνω ἐπιφωσκούσης ἡμέρας πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀναβάσεως εὐτρεπισάμενος πρὸς πόλεμον. ὁ δὲ βασιλεὺς προγνοὺς καὶ συντάξας τὸν στρατὸν ὁμοίως εἰς τρεῖς φάλαγγας εἰς τὴν μάχην προήγαγεν.τολικάριος (64) ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀντέλεγεν τῷ κρά. τει σου. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη· Ποίας ἐντεύξεως ἐστιν; Ο δὲ Φιλιππικὸς εἶπεν· Νεώτερος, θρασὺς καὶ δει· λός. Τότε λέγει Μαυρίκιος Ἐὰν δειλὸς, καὶ φονεύς, Μια Καὶ ἐξηγεῖτο τῷ Φιλιππικῷ τὴν τοῦ ὀνείρου ἀποκά λυψεν. Τῇ δὲ σε νυκτὶ ἐκείνῃ ἐφάνη ἀστὴρ ἐν τῷ οὐ ρανῷ, ο λεγόμενος κομήτης. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ, ἔφθασεν καὶ ὁ ἀποσταλείς Μαγιστριανὸς πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ ἁγίους Πατέρας, φέρων παρ' αὐτῶν. ἀπόκρισιν τοιαύτην, ὅτι Ο Θεός δεξάμενος τὴν μετάνοιάν σου, σώζει τὴν ψυχήν σου, καὶ το μετὰ ἁγίων κατατάττει σε πανοικεί τῆς δὲ βασιλείας μετὰ ἀτιμίας καὶ μετὰ κινδύνου ἐκπίπτεις. Ταῦτα ἀκούσας Μαυρίκιος ἐδόξαζεν μεγάλως τὸν Θεόν. Τῆς τοίνυν μετοπωρινής ώρας καταλαβού- Β σης (05), καὶ Μαυρικίου βασιλέως τῷ Πέτρῳ ἐν τῇ τῶν Σκλαβινῶν χώρᾳ προστάξαντος τὸν λαὸν παρα χειμάσαι οι αντέστησαν οἱ Ρωμαῖοι μὴ καταδεχό- μενος τοῦτο ποιεῖν, διά τε τὴν οι τῶν ἵππων (66) ταπείνωσιν, καὶ διὰ τὸ πολλὴν πραῖδαν ἐπιφέρεσθαι, καὶ διὰ τὸ πλήθη βαρβάρων παρακεχύσθαι τῇ χώρα, καὶ στάσιν ἐμελέτησαν. Ὁ δὲ στρατηγὸς ἀγανακτών κατὰ τοῦ λαοῦ εἰς πόνους· αὐτοὺς ἐνέβαλλεν (67). Ἐπιπίπτουσι τοίνυν ὑετοὶ λαῦροι τῷ στρατῷ, καὶ ψύχος πολύ. Ο δὲ Πέτρος ἀπὸ εἴκοσι μιλίων τῆς στράτας (68) την διατριβὴν ἐποιεῖτο. Μαυρίκιος δὲ τῷ Πέτρῳ ἐνώχλει τα διὰ γραμμάτων διαπεράσαι τὸν Ιστρον· καὶ τὰς χειμερινὰς ἀποτροφὰς τοῦ λαοῦ ἐκ τῆς τῶν Σκλαβινῶν χώρας ἀρύσασθαι, ὅπως μὴ δημοσίας σιτήσεις ἀναγκασθῇ τοῖς Ῥωμαίοις παρα- σχέσθαι. Ο δὲ στρατηγός μεταστειλάμενος τὸν Γουνδίην ἔφη " Δίαν μοι βαρύτατα τοῦ βασιλέως προστάγματα ἐπὶ ἀλλοτρίας τῆς Ρωμαίους χει- μάσαι προστάσσοντος ", καὶ τὸ παρακοῦσαι χα- λεπόν · καὶ τὸ ὑπακοῦσαι, δεινότερον. Οὐδὲν καλόν τίκτει φιλαργυρία, μήτηρ δὲ πάντων τῶν κακῶν καθέστηκεν. Ταύτην νοσῶν ὁ αὐτοκράτωρ τῶν μεγίστων κακῶν αἴτιος τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται. Μεταστειλάμενος δὲ τοὺς ταξιάρχας τοῦ λαοῦ, τὸν τοῦ βασιλέως σκοπὸν αὐτοῖς παρεδήλωσεν. Οἱ δὲ τὰ ἔφη- σαν, τὸν λαὸν τοῦτο μὴ καταδέξασθαι. Ο δὲ λαός τοῦτο ἀκούσας ἐστασίασεν· καὶ οἱ ἐπίσημοι ἄρχοντες φυγόντες ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸν στρατηγὸν παρεγένοντο. Τὰ δὲ πλήθη συναθροισθέντα προβάλλονται εξαρχον 8ε τοιαύτην Α, αὕτην και να καταλαβούσης Α, καταλαμβανού - σης οι προστάξαντος τὸν λαὸν παραχειμάσαι Α, παραχειμάσαι κελεύσαντος ἀντέστησαν Α, ἀνέστησαν και την Α. ε νώχλει Α, επώλει Εφη προστάσσοντος οπ. Δ. ἐν καὶ τὸ παρακούσαι χαλ. Α 8, καὶ τὸ ἐπακοῦσαι δεῖν χαλ. ὃς καὶ τὸ ὑπακοῦσαι Α καὶ τὸ παρακοῦσαι τ· οἱ δὲ δ, αὐτοὶ δὲ τοῦτο Α, τοῦτον στρατοῦ, στρατοπέδου, CHRONOGRAPHIA. A veris, edissere, Tum Philippicus secum aliquandiu cogitans : Unum, inquit, ejusmodi nominis nori, qui nuper missi munero apud te ab exercitu fungens imperio tuo verbis audacioribus sese opponebat. gat imperator : Cujus indolis est ac naturæ? Sub- infert Philippicus : Junior est adhuc, temerarius, et timidus. Ait Mauricius : Si timidus, cadium amans est et sanguinis : suique insomnii enarra- tionem ad Philippicum instituit. Ea nocte astrum, cui nomen cometes, in cœlo visum est; sequenti porro luce Magistrianus ad sanctos eremi Palres delegatus, responsumn istiusmodi ab eis ferens, rediit : Pœnitentiam tuam Deus approbat, et aníma tua damnationis pœna servata, cum omni familia tua in sanctorum album te ascribit : ímperii vero · dignitate cum dedecore et vita periculo excider. His auditis Mauricius totis viribus laudes Deo retulit. Autumno igitur appetente, et Mauricio impératore Petrum cum exercitu in Sclavinorum agris liber- nare jubente, milites imperata facere detrectantes tumultuantur, et equos jam defatigatos, niultan que prædam se avèhere, sparsasque per regionem adversariorum copias passim occurrere causati, in rebellionem versi sunt. Quare dux exercitus in rebellantes invectus duris eos laboribus subigere moliebatur tunc admodum copiosi imbres, frigus- que ingens castris incubuit Porro Petrus ad pas suum viginti millia a via remotior moram agebat. Mauricius interea per litteras etiam moleste c jussitabat exercitum trans Istrum duci, et ex Sclavinorum agris annonam in biemem ei submi- nistrari, ne ipse ex publico commeatum præbere cogèretur. Dux autem Gundui ad se vocato : Quam dura, inquit, imperatoris jussa, in alieno hostilique \ solo exercitum hiemare præcipientis ! parendi sane necessitas gravis : detrectandi difficultas major. Nil equidem boni atque honesti avaritia peperit ; quin- imo incommodorum omnium mater apud omnes estimatur. Hujus contagio imperator infectus in- gentium malorum auctor Romana reipublica ha- bebitur. Convocatis subinde agminum præfectis, imperatoris voluntatem ipsis patefacit : qui, milites illain iniuine exsccuturos, dixere. Illa quoque D publice enuntiata, confestim exercitus omnis in .” VARIAE LECTIONES. or & add. ex A. vulg. " add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex vulg. add. ex A. • vulg. a, vulg. νulg. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. procuratorem reddit, et est subditorum ad princi- pem, ut P. Goar ex Pancir. COMBEFIS. redit Theophanes. COMBEFIS. le, demetationem, ut enim Simoc. cap. 6, navigia compingebant ut trajicerent, Mauricii juosa esse- ค cuturi, cum paululum remisissent ferocia : ve rum imbres frigusque in priorem eos mentem revocavit, et ut illic omnino hiberna ducere re-. nuerent. Ib. bus procul ab exercitu morabatur: nec tam bora suis interpr. minus bonis commutare debuit. Forte scriptum, vel sic multas barbaras voces peperit antiquariorum imp manus. ID. (64) Δημο scilicet 18 Mauricii. Anastasius ubique (65) Ad Simocattam cap. 8 et seqq. decerpendum (66) Theophyl., τῆς ἵππου, Equis valde diminutis. (67) Anast. in dementationem eos immisit. For- (68) Theophyl., τοῦ χάρακος. Anast. viginti millim
τοῦ δὲ ἡλίου ἀνατείλαντος, καὶ τοῦ βασιλέως κατὰ ἀνατολὰς εὑρεθέντος, τοὺς Πέρσας ἐσκότιζεν ἡ τούτου ἀκτίς, ἣν ὡς θεὸν προσεκύνουν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐσχημάτισε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἰς φυγὴν τραπέντας· καὶ λύσαντες ἐκεῖνοι τὰς φάλαγγας ἀκρατῶς διώκειν τούτους ἐνόμιζον. ἐπιστραφέντες οὖν οἱ Ῥωμαῖοι εὐψύχως τούτους ἐτρέψαντο καὶ πολλοὺς ἀνεῖλον, ἐλάσαντές τε αὐτοὺς εἰς τὸ ὄρος εἰς κρημνοὺς αὐτοὺς ἐνέβαλον καὶ τόπους δυσβάτους καὶ πάντας αὐτῶν συνέτριψαν· ἐν δὲ τοῖς κρημνοῖς αἰγῶν ἀγρίων δίκην ἐσκηνοβάτουν. πολλοὺς δὲ καὶ ζῶντας ἐζώγρησαν. παρέλαβον δὲ καὶ τὸ τούτων στρατόπεδον καὶ πᾶσαν τὴν ἀποσκευὴν αὐτῶν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι πρὸς ὕψος τὰς χεῖρας ἐκτείναντες τῷ θεῷ ηὐχαρίστουν καὶ τῷ στρατηγήσαντι καλῶς βασιλεῖ συντόνως προσηύχοντο. οἱ γὰρ πρὶν μηδὲ Περσικὴν κόνιν τολμήσαντες ἰδεῖν νῦν τὰς σκηνὰς τούτων ἀσαλεύτους εὑρόντες ἐλαφυραγώγησαν. τίς γὰρ ἤλπιζε τὸ τῶν Περσῶν δυσμαχώτατον γένος νῶτα δοῦναί ποτε Ῥωμαίοις; ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν στρατὸν σὺν τῷ στρατηγῷ καταλιπὼν εἰς Ἀρμενίαν παραχειμάσαι αὐτὸς εἰς Βυζάντιον ὑπέστρεψεν. 70 Κόσμου ἔτη ριδ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χιδ.τολικάριος (64) ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀντέλεγεν τῷ κρά. τει σου. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη· Ποίας ἐντεύξεως ἐστιν; Ο δὲ Φιλιππικὸς εἶπεν· Νεώτερος, θρασὺς καὶ δει· λός. Τότε λέγει Μαυρίκιος Ἐὰν δειλὸς, καὶ φονεύς, Μια Καὶ ἐξηγεῖτο τῷ Φιλιππικῷ τὴν τοῦ ὀνείρου ἀποκά λυψεν. Τῇ δὲ σε νυκτὶ ἐκείνῃ ἐφάνη ἀστὴρ ἐν τῷ οὐ ρανῷ, ο λεγόμενος κομήτης. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ, ἔφθασεν καὶ ὁ ἀποσταλείς Μαγιστριανὸς πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ ἁγίους Πατέρας, φέρων παρ' αὐτῶν. ἀπόκρισιν τοιαύτην, ὅτι Ο Θεός δεξάμενος τὴν μετάνοιάν σου, σώζει τὴν ψυχήν σου, καὶ το μετὰ ἁγίων κατατάττει σε πανοικεί τῆς δὲ βασιλείας μετὰ ἀτιμίας καὶ μετὰ κινδύνου ἐκπίπτεις. Ταῦτα ἀκούσας Μαυρίκιος ἐδόξαζεν μεγάλως τὸν Θεόν. Τῆς τοίνυν μετοπωρινής ώρας καταλαβού- Β σης (05), καὶ Μαυρικίου βασιλέως τῷ Πέτρῳ ἐν τῇ τῶν Σκλαβινῶν χώρᾳ προστάξαντος τὸν λαὸν παρα χειμάσαι οι αντέστησαν οἱ Ρωμαῖοι μὴ καταδεχό- μενος τοῦτο ποιεῖν, διά τε τὴν οι τῶν ἵππων (66) ταπείνωσιν, καὶ διὰ τὸ πολλὴν πραῖδαν ἐπιφέρεσθαι, καὶ διὰ τὸ πλήθη βαρβάρων παρακεχύσθαι τῇ χώρα, καὶ στάσιν ἐμελέτησαν. Ὁ δὲ στρατηγὸς ἀγανακτών κατὰ τοῦ λαοῦ εἰς πόνους· αὐτοὺς ἐνέβαλλεν (67). Ἐπιπίπτουσι τοίνυν ὑετοὶ λαῦροι τῷ στρατῷ, καὶ ψύχος πολύ. Ο δὲ Πέτρος ἀπὸ εἴκοσι μιλίων τῆς στράτας (68) την διατριβὴν ἐποιεῖτο. Μαυρίκιος δὲ τῷ Πέτρῳ ἐνώχλει τα διὰ γραμμάτων διαπεράσαι τὸν Ιστρον· καὶ τὰς χειμερινὰς ἀποτροφὰς τοῦ λαοῦ ἐκ τῆς τῶν Σκλαβινῶν χώρας ἀρύσασθαι, ὅπως μὴ δημοσίας σιτήσεις ἀναγκασθῇ τοῖς Ῥωμαίοις παρα- σχέσθαι. Ο δὲ στρατηγός μεταστειλάμενος τὸν Γουνδίην ἔφη " Δίαν μοι βαρύτατα τοῦ βασιλέως προστάγματα ἐπὶ ἀλλοτρίας τῆς Ρωμαίους χει- μάσαι προστάσσοντος ", καὶ τὸ παρακοῦσαι χα- λεπόν · καὶ τὸ ὑπακοῦσαι, δεινότερον. Οὐδὲν καλόν τίκτει φιλαργυρία, μήτηρ δὲ πάντων τῶν κακῶν καθέστηκεν. Ταύτην νοσῶν ὁ αὐτοκράτωρ τῶν μεγίστων κακῶν αἴτιος τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται. Μεταστειλάμενος δὲ τοὺς ταξιάρχας τοῦ λαοῦ, τὸν τοῦ βασιλέως σκοπὸν αὐτοῖς παρεδήλωσεν. Οἱ δὲ τὰ ἔφη- σαν, τὸν λαὸν τοῦτο μὴ καταδέξασθαι. Ο δὲ λαός τοῦτο ἀκούσας ἐστασίασεν· καὶ οἱ ἐπίσημοι ἄρχοντες φυγόντες ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸν στρατηγὸν παρεγένοντο. Τὰ δὲ πλήθη συναθροισθέντα προβάλλονται εξαρχον 8ε τοιαύτην Α, αὕτην και να καταλαβούσης Α, καταλαμβανού - σης οι προστάξαντος τὸν λαὸν παραχειμάσαι Α, παραχειμάσαι κελεύσαντος ἀντέστησαν Α, ἀνέστησαν και την Α. ε νώχλει Α, επώλει Εφη προστάσσοντος οπ. Δ. ἐν καὶ τὸ παρακούσαι χαλ. Α 8, καὶ τὸ ἐπακοῦσαι δεῖν χαλ. ὃς καὶ τὸ ὑπακοῦσαι Α καὶ τὸ παρακοῦσαι τ· οἱ δὲ δ, αὐτοὶ δὲ τοῦτο Α, τοῦτον στρατοῦ, στρατοπέδου, CHRONOGRAPHIA. A veris, edissere, Tum Philippicus secum aliquandiu cogitans : Unum, inquit, ejusmodi nominis nori, qui nuper missi munero apud te ab exercitu fungens imperio tuo verbis audacioribus sese opponebat. gat imperator : Cujus indolis est ac naturæ? Sub- infert Philippicus : Junior est adhuc, temerarius, et timidus. Ait Mauricius : Si timidus, cadium amans est et sanguinis : suique insomnii enarra- tionem ad Philippicum instituit. Ea nocte astrum, cui nomen cometes, in cœlo visum est; sequenti porro luce Magistrianus ad sanctos eremi Palres delegatus, responsumn istiusmodi ab eis ferens, rediit : Pœnitentiam tuam Deus approbat, et aníma tua damnationis pœna servata, cum omni familia tua in sanctorum album te ascribit : ímperii vero · dignitate cum dedecore et vita periculo excider. His auditis Mauricius totis viribus laudes Deo retulit. Autumno igitur appetente, et Mauricio impératore Petrum cum exercitu in Sclavinorum agris liber- nare jubente, milites imperata facere detrectantes tumultuantur, et equos jam defatigatos, niultan que prædam se avèhere, sparsasque per regionem adversariorum copias passim occurrere causati, in rebellionem versi sunt. Quare dux exercitus in rebellantes invectus duris eos laboribus subigere moliebatur tunc admodum copiosi imbres, frigus- que ingens castris incubuit Porro Petrus ad pas suum viginti millia a via remotior moram agebat. Mauricius interea per litteras etiam moleste c jussitabat exercitum trans Istrum duci, et ex Sclavinorum agris annonam in biemem ei submi- nistrari, ne ipse ex publico commeatum præbere cogèretur. Dux autem Gundui ad se vocato : Quam dura, inquit, imperatoris jussa, in alieno hostilique \ solo exercitum hiemare præcipientis ! parendi sane necessitas gravis : detrectandi difficultas major. Nil equidem boni atque honesti avaritia peperit ; quin- imo incommodorum omnium mater apud omnes estimatur. Hujus contagio imperator infectus in- gentium malorum auctor Romana reipublica ha- bebitur. Convocatis subinde agminum præfectis, imperatoris voluntatem ipsis patefacit : qui, milites illain iniuine exsccuturos, dixere. Illa quoque D publice enuntiata, confestim exercitus omnis in .” VARIAE LECTIONES. or & add. ex A. vulg. " add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex vulg. add. ex A. • vulg. a, vulg. νulg. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. procuratorem reddit, et est subditorum ad princi- pem, ut P. Goar ex Pancir. COMBEFIS. redit Theophanes. COMBEFIS. le, demetationem, ut enim Simoc. cap. 6, navigia compingebant ut trajicerent, Mauricii juosa esse- ค cuturi, cum paululum remisissent ferocia : ve rum imbres frigusque in priorem eos mentem revocavit, et ut illic omnino hiberna ducere re-. nuerent. Ib. bus procul ab exercitu morabatur: nec tam bora suis interpr. minus bonis commutare debuit. Forte scriptum, vel sic multas barbaras voces peperit antiquariorum imp manus. ID. (64) Δημο scilicet 18 Mauricii. Anastasius ubique (65) Ad Simocattam cap. 8 et seqq. decerpendum (66) Theophyl., τῆς ἵππου, Equis valde diminutis. (67) Anast. in dementationem eos immisit. For- (68) Theophyl., τοῦ χάρακος. Anast. viginti millim
PG 108:607Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. ιγ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθ. λε. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. ιδ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. ιδ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. δ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ιε, ἰνδικτιῶνος ια, ἀπάρας ὁ βασιλεὺς Ἡράκλειος τῆς βασιλίδος πόλεως κατὰ τάχος ἀφίκετο εἰς Ἀρμενίαν. Χοσρόης δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, ἀπέστειλε τὸν Σαρβαραζᾶν σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. Ἡράκλειος δὲ ἔγραφε πρὸς Χοσρόην, ἢ τὴν εἰρήνην ἀσπάσασθαι, ἢ ἑαυτὸν εἰς τὴν Περσίδα σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν. ὁ δὲ Χοσρόης οὔτε τὴν εἰρήνην ἠσπάζετο οὔτε τι τὸν λόγον ἡγεῖτο, ὅτι Ἡράκλειος τολμᾷ τῇ Περσίδι πλησιάσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ κ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς εἰσέβαλεν εἰς τὴν Περσίδα. καὶ μαθὼν τοῦτο Χοσρόης τὸν Σαρβαραζᾶν ὑποστρέψαι ἐκέλευσεν· καὶ ἐπισυνάξας ἐκ πάσης τῆς Περσίδος τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα καὶ παραδοὺς αὐτὰ τῷ Σάϊν κατὰ τάχος ἑνωθῆναι αὐτὰ τῷ Σαρβαραζᾶν προσέταξε καὶ οὕτω χωρῆσαι κατὰ τοῦ βασιλέως. Ἡράκλειος δὲ προσκαλεσάμενος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα λόγοις παραινετικοῖς διήγειρεν αὐτούς, λέγων·Α Φωκᾶν (69) τὸν κένταρχον,, καὶ ἐπὶ ἀσπίδος ' τοῦτον ύψώσαντες εὐφήμησαν ἔξαρχον. Καὶ ταῦτα ὁ Πέτρος ἀκηκοώς εἰς φυγὴν ἐτράπη, καὶ τῷ βασιλεῖ πάντα κατάδηλα ἐποίησεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς τὰ δυσχερῆ ταῦτα ἀκούσας, κρύπτειν αὐτὰ τῷ πλήθει ἐπειρᾶτο. Δευ- τέρᾳ δὲ ἡμέρᾳ καὶ ἱππικὸν ἐπετέλεσεν ', τὰ τῆς συμφορᾶς ἀποκρύπτων. Ὁ δὲ δῆμος τῶν Πρασίνων ἔκραξεν, λέγων· Κωνσταντῖνος καὶ Δομεντίο λος (70), δέσποτα Ρωμαίων τριφαύγουστε, τῷ οἰκείῳ σου δήμῳ παρενοχλοῦσιν, ἵνα ὁ κρούκης διοικήσῃ (71), εἰς ἃς ἔχομεν ἁμαρτίας. Ο Θεός ὁ τὰ πάντα δημιουργήσας υποτάξει πάντα ἐχθρὸν καὶ πολέμιον ἐμφύλιον τε καὶ ἀλλόφυλον, καὶ χωρὶς αἱμάτων. Ὁ δὲ βασιλεὺς τοῖς δήμοις ἐδήλω σεν Μηδὲν ὑμᾶς ταράξῃ ἀλόγων στρατιωτών ἀκοσμία καὶ ἀταξία. Οἱ δὲ Βένετοι εἶπον· Ὁ Θεὸς ὁ κελεύσας σε βασιλούσιν ὑποτάξει σοι πάντα τὸν πολεμοῦντα τὴν βασιλείαν σου, Εἰ δὲ Ρωμανός ἐστιν ὁ ἀγνωμονῶν σε, εἰς δουλείαν σοι τοῦτον ὑποτάξει χωρὶς αἱμάτων. Τούτους δὲ ὁ βα- σιλεὺς καθοπλίσας καὶ λόγοις ηπίοις κατευνάσας, σὺν τοῖς δημάρχοις (72) φυλάττειν τὰ τείχη τῆς πόλ λεως προσέταξεν. Τοῦ δὲ υἱοῦ τοῦ βασιλέως ἅμα Γερ μανοῦ τοῦ πενθεροῦ αὐτοῦ εἰς Καλικράτειαν * (73) κυνηγετοῦντος, ἀποστέλλουσι γράμματα οι Ρωμαίοι πρὸς Θεοδόσιον ἀξιοῦντες ὑπ' αὐτοῦ βασιλεύεσθαι· εἰ δὲ μὴ, κἂν Γερμανών προσαγορεῦσαι βασιλέα· μηδὲ γὰρ ἔτι ἀνέχεσθαι ὑπὸ Μαυρικίου βασιλεύε σθαι. Ταῦτα ὁ Μαυρίκιος μαθών, μεταστέλλεται τὸν υἱὸν πρὸς ἑαυτόν. Κομεντίολον δὲ τὰ τείχη φρουρεῖν προσέταττε. Τὸν δὲ Γερμανὸν * σὺν τῷ υἱῷ Θεοδοσίῳ κατητιᾶτα των συμφορῶν αἴτιον γεγονέναι. Τοῦ δὲ Γερμανοῦ ἀπολογουμένου, Μαυρίκιος ἔφη· 'Ο Γερ μανέ, δύο εἰσὶ τεκμήρια τῆς ὑπονοίας μου· τὰ τε ἐκ τοῦ λαοῦ πρὸς σὲ γράμματα, καὶ τοῦ φείδεσθαι ἀσπίδος Α, ἀσπίδα πάντα Α. ταῦτα ἐπετέλεσεν Α, ἀπετ. Δομεντζίολος Α. * τὸν πολεμοῦντα Α, τῶν πολεμούντων στη βασιλείᾳ Α. * αὐτοῦ Α. · εἰ δὲ μὴ ὑπὸ Μαυρι κίου βασιλεύεσθαι τὸν δὲ Γ. Α, τὸν Γ. δὲ Εξαρχον τὸν ἑκατόνταρχον Φωκᾶν προεστή. σαντο. Κένταρχον (ἂν ἔπαρχον πραιτωρίων, εἰώθασιν ὀνομάζειν Ῥωμαῖοι, Ο διοικητής του Πρασίνου μέσ ρους Ἰωάννης ὁ ἐπίκλην κροῦκις. ἄστεος οὗτος, λίαν, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ὡρικός· THEOPHANIS B . . rebellionem motus. Periculo subducunt se primo- res, et ad ducem palantes se conferunt. Quamobren agmina in unum collecta Phocam centurionem exarchum creavere : tumque clipeo sublatum exar chum faustis acclamationibus prosecuti sunt. Ea re intellecta, Petrus fuga lapsus certiorem de om- nibus fecit imperatorem. Mauricius nuntium adeo gravem atque molestum accipiens, urbicariis tur- mis celare salagebat. Die vero secunda insequente, quo magis infortunium occultaret, certamen eque- stre celebravit. Tum vero Prasinorum factio in has voces erupit : Constantinus et Domentiolus, Roma- norum domine, ter anguste, sollicitant populum, ut, peccatis nostris exigentibus, furcifer rei communis administrator instituatur : Deus rerum omnium opifex adversarios et hostes universos intestinos æque ac exteros citra sanguinis effusionem tibi subji- ciet. Imperator. ad hæc factionibus significavit : Insanientium militum motus indecentes atque seditio nequidquam ros moveant. Tum Veneti : Deus qui te imperatorem esse jussit cunclos majestati tuæ armis adversantes prosternet. Si Romanus sit, qui tam ingrate tecum agil, hunc absque cadis periculo ite. rum servitutį tuæ subjiciet. Ilľos itaque armis in- structos et blandis verbis delinitos urbis mœnia cum corum tribunis custodire jussit imperator. Fi- lio vero imperatoris ad Calicratiam cum Germano socero venatu se exercente, ad ipsum Theodosiuın, ut imperium suscipiat, litteras dirigunt Romani; si nollet, vel Germanum imperatorem renuntiatu- ros : non enim diutius posse tolerari Mauricii do- minationem. Ea re comperta filium ad se advocat Mauricius mœnium vero defensionem Comentiolo commendat. Tum Germanum una cum filio Theo- dosio, ceu imminentium calamitatum auctorein, VARIE LECTIONES. C " · vulg. * vulg. : vulg. • raig. add. ex ald. ex A et aliis cold, · vulg. JAC. GOARI NOTÆ. cipem et exsecutorem, necnon imperii candidatum interpretor : quamvis Phocam jam tune impera- torem renuntiatum scribat Zonaras,. Simocatta cap. : vocat Theophanes, centum viro- rum principeni. get Prasinorum factio, et ad angustias extremas redactum etiam cum Constantini et Domentioli, quos malorum suorum credidit auctores, pernicie, sibi favere compellit. Erat autem Domentiolus, Simocatta teste libro ut, cap. 3, vir spectalissi- mus, et imperatori charus, atque inter primores consiliarios conspicuus; Constantinus autem co< gnomento Lardys, eodem scriptore lib. vult, cap. 3, vir a senatu illustrissimus, et patricia digni- tate cohonestatus, et antea tributis orientalibus recipiendis inquit ille, ab imp. praepositus : quaro uterque tum amicitiæ erga imp., tum mune. rum quæ gerebant titulis, populo ódiosi querela- ruin óccasionem populo præstiterunt. D gerunt, ut cruces his ponantur in ea quæ habėmus peccatis. Anastasius: Plebi tuæ molestias et cruces ingerere disponunt in ea quæ habemus peccata. Si quid sapio : Constantinus et Domentiolus admini- strationis suæ pravitate in summam angustiam po- pulum adduxerunt: adeo ut Phocas tyrannus cru- ciarius (id est, cruce dignus) et furcifer, rerum administratione in manus sumpla, cruces et tor- menta nobis paret, paraphrastice interpretor. Le- gendus Simocatta cap. 7, vel certe : lluc res acla sunt, ut oporteat Joannem crucem Prasina factionis ducem curare remp. Chron. Alexand. ad annum Phocæ. ctionis tribunos istos expressit Simoć. lib. v1, cap. Locus est ante urbem, perquam, ut omnia verbo complectar, amænus ac speciosus. (69) Εξαρχον ducem exercitus, et consilii prin- (70) Imperatoris molestias propriis querelis au- (71) Historia miscella : Plebi tuæ molestias in- (72) Sergium Prasinorum, Cosmam Venetæ fa- 7. COMBEFIS. (73) hden Simoc. cap. 3 : Χώρος γὰρ πρὸ τοῦ
PG 108:609ἄνδρες ἀδελφοί μου, λάβωμεν εἰς νοῦν τὸν τοῦ θεοῦ φόβον καὶ ἀγωνισώμεθα τὴν τοῦ θεοῦ ὕβριν ἐκδικῆσαι. στῶμεν γενναίως κατ’ ἐχθρῶν τῶν πολλὰ δεινὰ Χριστιανοῖς ἐργασαμένων. αἰδεσθῶμεν τὸ τῶν Ῥωμαίων αὐτοδέσποτον κράτος, καὶ στῶμεν κατ’ ἐχθρῶν δυςσεβῶς ὡπλισμένων. λάβωμεν πίστιν τῶν φόνων φονεύτριαν. ἀναλογισώμεθα ὅτι ἔνδον· ἐσμὲν τῆς τῶν Περσῶν γῆς καὶ μέγαν κίνδυνον φυγὴ φέρει. ἐκδικήσωμεν τὰς φθορὰς τῶν παρθένων, τὰ τετμημένα μέλη τῶν στρατιωτῶν ἡμῶν ὁρῶντες πονήσωμεν τὰς καρδίας. οὐκ ἔστιν ἄμισθος ὁ κίνδυνος, ἀλλ’ αἰωνίου ζωῆς πρόξενος. στῶμεν ἀνδρείως, καὶ κύριος ὁ θεὸς συνεργήσει ἡμῖν, καὶ ὀλέσει τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν. ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ τοῦ βασιλέως παραινέσαντος τῷ λαῷ, ἀπεκρίθη αὐτῷ εἷς ὑπὲρ πάντων· ἥπλωσας ἡμῶν τὰς καρδίας, δέσποτα, τὸ σὸν πλατύνας ἐν παραινέσει στόμα. ὤξυναν οἱ λόγοι σου τὰ ξίφη ἡμῶν, καὶ ἔμψυχα ταῦτα εἰργάσαντο. ἀνεπτέρωσας ἡμᾶς διὰ τῶν ῥημάτων σου. ἐρυθριῶμεν σὲ θεωροῦντες προάγοντα ἡμῶν ἐν ταῖς μάχαις, καὶ ἑπόμεθα ἐν πᾶσι τοῖς σοῖς κελεύσμασιν.απο τὸν λαὸν τῆς ἀγελαίας ἵππου τῆς νεμομένης το εἰς τὰ προάστεια. Πάντα γὰρ διήρπασαν, καὶ τῶν Ο σῶν ἐφείσαντο. Φείδου, Γερμανέ, τοῦ μηκύνειν τὸν λόγον, οὐδὲν ἠδύτερον τοῦ διὰ ξίφους τεθνά- και (7%). Ὁ δὲ Γερμανὸς εἰς τὸν ναὸν τῆς Θεομήτο ρος τῶν Κύρου (73) προσέφυγεν. Καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦτο μαθὼν Στέφανον τὸν εὐνοῦχον ἀπέστειλεν τοῦ ἐξαγαγεῖν τὸν Γερμανὸν τῆς ἐκκλησίας. Τοῦ δὲ Στεφάνου (76) βιαίως ἐξαγαγεῖν τοῦτον το θελήσαν τος, οἱ τοῦ. Γερμανοῦ ὑπασπισταὶ ἀντικαταστάντες, ἐξωθοῦσι τὸν Στέφανον, καὶ λαβόντες τὸν Γερμανὸν εἰς τὴν Μεγάλην ἐκκλησίαν καταφεύγουσιν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ράβδοις ἐμαστίγου Θεοδόσιον τὴν ἑαυτοῦ υἱόν. Εφασκεν γὰρ δι' αὐτοῦ Γερμανών φυγαδευ θῆναι· καὶ ἀποστέλλει ἐξκουδίτωρας τοῦ ἐξαγαγεῖν τῆς Μεγάλης Εκκλησίας τὸν Γερμανόν. Εντεύθεν Β Ορύλλος μέγας τῇ πόλει ἐνέσκηψεν. Ο δὲ Γερμανὸς ἠθέλησεν ἐξελθεῖν, καὶ δοῦναι ἑαυτόν. Τὰ δὲ πλήθη οὐ κατεδέξαντο, ἀλλ' ύβρεσι μεγάλαις τὸν βασιλέα ἠτίμασαν 18, λέγοντες· Μὴ σχοίη " δέρμα ὁ φιλών σε, Μαυρίκιο Μαρκιανιστά. Οἱ τοίνυν τὰ τείχη φρουροῦντες ταῦτα μαθόντες, τῆς φρουρᾶς κατημέ λήσαν. Τότε οἱ τοῦ Πρασίνου μέρους τὴν οἰκίαν τοῦ Κωνσταντίνου, του λεγομένου Λάρδου, καταφλέγου- σιν. Ὁ δὲ Μαυρίκιος μεσούσης τῆς νυκτὸς ἀποδυ- σάμενος τὴν βασιλικὴν στολὴν, καὶ ἰδιωτικὴν περι- βαλόμενος '', εἰς δρόμωνάς τε εἰσελθών, μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ καὶ Κωνσταντίνου, ἀποδιδράσκει. Τὰ δὲ πλήθη δι' ὅλης τῆς νυκτός αἰσχέσεις ὕβρεσι τὸν βασιλέα καθύβριζον ἐπέσκω· ο στόν τε, καὶ τὸν πατριάρχην Κυριακόν. Λαίλαπος τοίνυν γενομένου μεγάλου μετὰ κινδύνων μεγίστων διασώζεται Αὐτόνομος (77). Ἐν αὐτῇ δὲ τῇ νυκτὶ ἐπιτίθενται αὐτῷ καὶ νόσοι ἀρθρίτιδες, ἂς ποδαλγίας καὶ χειραλγίας καλοῦσιν. Εντεύθεν ἀποστέλλει Θεοδόσιον τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πρὸς Χοσρόην τὸν βα- σιλέα Περσῶν μετὰ Κωνσταντίνου, ὅπως ὑπομνήσῃ κ τῶν ἀπὸ Μαυρικίου γεγονότων αὐτῷ, καὶ τὴν ἀντ απόδοσιν τῆς εὐεργεσίας προσνείμῃ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Γερμανὸς πέμπει πρὸς Σέργιον τὸν " δήμας χου τοῦ Πρασίνου μέρους, όπως συναγωνίσηται αὐτῷ. τοῦ βασιλεῦσαι, υποσχόμενος τιμῆσαι τὸ μέρος του Πρασίνου, καὶ αὐτὸν μεγάλαις ἀξίαις περιβαλεῖν. Ο δὲ Σέργιος τοῖς ἐπισημετέροις τοῦ δήμου τοῦτο ἐθάρρησεν. Οἱ δὲ τοῦτο οὐ κατεδέξαντο λέγοντες· διήρπασαν Α, ἐφήρπασαν Οι εφείσαντο Α, έφεισαν εἰς τὰ Κύρου 2. βιαίως έξα γαγεῖν τοῦτον Α, τ. ἐξ. βιαίως Γερμανὸν ήτίμασαν Α, ήτοίμασαν σχοίη] ἔσχη Α. Γ. περιβαλόμενος Α, περιβαλλ. αὐτόνομος Δ. εἰ ἐνταῦθα . τ Χοσρόην ει υπομνήσῃ τῶν Α, ὑπομνησθῇ τὸν Θεομήτορος προτεπέλασεν, ὁ Κῦρον, τὸν ἐπὶ Θεο δοσίου τοῦ αὐτοκράτορος γεγονότα δείμασθαι λόγος καθέστηκεν ἀψευδής: εται ἐπὶ τὸν νεῶν Αὐτονόμου του μάρτυρος, ὡς ἀπὸ σταδίων ρ' καὶ ν' τῆς πόλεως Κωνσταντίνου Μαν εἰς τὸν Αὐτόνομον· Αυτονόμου. Ἐπὶ τὸν νεῶν Αὐτονόμου τοῦ μάρ τυρος 6:09 CHRONOGRAPHIA. sunt argumenta validissima : a populo nimirum ad te missæ litteræ, et quod equarum lua- rum gregi ad urbis vicina loca pascenti populus idem pepercit. Ceteris enim direptis, ex populi in te humanitate res tuæ leciæ sariæque perstiterunt, Parce, Germane, sermones ambagibus involvere, morte gladio inferenda nihil mihi jucundius. Tum Germanus ad Dei Genitricis ædem, cui a Cyro Ta - clum nomen, confugit. Quod ubi rescivit impera- tor, Stephanum eunuchum, qui Germanum eccle- sia educeret, misit. Stephano ad eum eruendum vim adhibente, Germani stipatores contra resi- stentes, Gernanum inde erepton ad Magnam ec- A incusare. Germiano crimen excusatione depellente : Germane, inquit Mauricius, suspicionis mea clesiam fuga celeri deducunt. Interea filium Theo- dosium virgis cædi jubet imperator. Germanum enim ejus consiliis fugam arripuisse causabatur. Quare excubitores qui eum ecclesia extrahant, mandat : ex quo tumultus ingens civitaten uni versam invadit. Cum vero Germanus exire, ac se ultro dedere pararet, plebs id minime passa est : quin petulantioribus conviciis in imperatorem in- vecta : Excorietur, exclamavit, qui te diligit, Maurici, Marcianista. Istis auditis, qui mœnibus defendendis invigilabant, deseruere custodiam. Tum vero qui Prasins parti affecti, Constantini, cui cognomen Lardus, ædem succenderunt. Ergo Mauricius imperatoris insignibus et vestibus exu- Lus, privatum induers, media nocte, conscensis Clus, dremonibus, cum uxore, liberis et Constantino, fuga salutem quærit. Populi vero turam turpibus verbis et fœdis injuriis per totam noctem impera- torem proscindere, et in ipsum patriarcham Cyria- cum dicteria illiberalesque jocos spargere. Exorta autem subinde ten pestate maxima, Mauricius post varia discrimina ad Autonomum salvus delatus est. Eademque nocte morbus articularis, quem a manuum pedumque doloribus, podalgiam et chiral- giam nuncupant, eum corripuit. Exinde Theodosium Hlium cum Constantino mittit ad Persarum regen Chosroem, quo beneficii quondam collati memoriam renovaret, et proprio filio grati animi officium re- penderet, et gratiæ vicen refunderet. Interea Gero D manus ad Sergium Prasiuæ factionis tribunuin VARIE LECTIONES. vulg. vulg. νulg. * add. ex A. vulg. νulg. add. ex A. νulg. add. ex A. A JAC. GOARI NOTÆ. Mauricius intellexit Theodosius cins filins, cum ad aram fugere monuit, nt habet Theophyl. Low- DEFIS. Sacrum Deipara templum petit, quod a Cyro Theodosii temporibus esse conditum, fania non falsa prædicat. 1tem Orig. CP. gogus. Sinoratla cap. 8. ricius ægre ad ædem martyris Autonomi vivus era- dii, qui lorus CP. circiter studiis abest.Cedr., melius Sic et Time- phyl. cap. : Salvus eradit ad templum Aulononi marty ris ; quod ait distare CP. stadiis. COMBEFIS. i (74) De Germano cui mortem comminaretur (75) Simocatta citatus : Τῷ ἱερῷ τεμένει τῆς (76) Erat is eunuchus, filiorum Mauricii pada - (77) Idem cap. 9 : Μόλις ὁ Μαυρίκιος διασώζετα
ὁ δὲ βασιλεὺς ἀναλαβὼν τὸ στράτευμα εὐθὺς ἐν τῇ ἐνδοτέρᾳ Περσίδι ἐχώρησε πυρὶ καταφλέγων τὰς πόλεις καὶ τὰς κώμας· καὶ γίνεταί τι θαῦμα κἀνταῦθα φοβερόν. ἐν γὰρ τῇ θερινῇ τροπῇ ἀὴρ γέγονε δροσώδης ψυχαγωγῶν τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατόν, ὥστε ἀγαθὰς ἐλπίδας ἀναλαβεῖν αὐτούς. ἀκούσας δὲ Ἡράκλειος, ὅτι Χοσρόης ἐν Γαζακῷ τῇ πόλει ἐστὶ σὺν μ χιλιάσιν ἀνδρῶν πολεμιστῶν, ὥρμησε κατ’ αὐτοῦ· καὶ προπέμψας τινὰς τῶν ὑπ’ αὐτὸν Σαρακηνοὺς προτρέχειν, συναντῶσι τῇ τοῦ Χοσρόου βίγλᾳ, καὶ τούτων τοὺς μὲν ἀνεῖλον, τοὺς δὲ πεδήσαντες σὺν τῷ στρατηγῷ αὐτῶν τῷ βασιλεῖ προσήνεγκαν. τοῦτο μαθὼν Χοσρόης, καταλιπὼν τὴν πόλιν καὶ τὸ στράτευμα φυγῇ ἐχρήσατο. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπιδιώξας τοὺς μὲν φθάσας ἀνεῖλεν, οἱ δὲ λοιποὶ φυγόντες διεσκεδάσθησαν. καὶ καταλαβὼν ὁ βασιλεὺς τὴν Γαζακῶν πόλιν [ἐν τοῖς ταύτης προαστείοις ἀνελάμβανε τὸν στρατὸν αὐτοῦ. οἱ δὲ καταφυγόντες πρὸς αὐτὸν Πέρσαι ἔλεγον, ὅτι φυγὼν ὁ Χοσρόης πυρὶ ἀνήλωσε πάντα τὰ λήϊα ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις ἐλθὼν εἰς Θηβαρμαὶ̈ς τὴν πόλιν] ἐν τῇ ἀνατολῇ, ἐν ᾗ ὑπῆρχεν ὁ ναὸς τοῦ Πυρὸς καὶ τὰ χρήματα Κροίσου, τοῦ Λυδῶν βασιλέως, καὶ ἡ πλάνη τῶν ἀνθράκων.απο τὸν λαὸν τῆς ἀγελαίας ἵππου τῆς νεμομένης το εἰς τὰ προάστεια. Πάντα γὰρ διήρπασαν, καὶ τῶν Ο σῶν ἐφείσαντο. Φείδου, Γερμανέ, τοῦ μηκύνειν τὸν λόγον, οὐδὲν ἠδύτερον τοῦ διὰ ξίφους τεθνά- και (7%). Ὁ δὲ Γερμανὸς εἰς τὸν ναὸν τῆς Θεομήτο ρος τῶν Κύρου (73) προσέφυγεν. Καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦτο μαθὼν Στέφανον τὸν εὐνοῦχον ἀπέστειλεν τοῦ ἐξαγαγεῖν τὸν Γερμανὸν τῆς ἐκκλησίας. Τοῦ δὲ Στεφάνου (76) βιαίως ἐξαγαγεῖν τοῦτον το θελήσαν τος, οἱ τοῦ. Γερμανοῦ ὑπασπισταὶ ἀντικαταστάντες, ἐξωθοῦσι τὸν Στέφανον, καὶ λαβόντες τὸν Γερμανὸν εἰς τὴν Μεγάλην ἐκκλησίαν καταφεύγουσιν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ράβδοις ἐμαστίγου Θεοδόσιον τὴν ἑαυτοῦ υἱόν. Εφασκεν γὰρ δι' αὐτοῦ Γερμανών φυγαδευ θῆναι· καὶ ἀποστέλλει ἐξκουδίτωρας τοῦ ἐξαγαγεῖν τῆς Μεγάλης Εκκλησίας τὸν Γερμανόν. Εντεύθεν Β Ορύλλος μέγας τῇ πόλει ἐνέσκηψεν. Ο δὲ Γερμανὸς ἠθέλησεν ἐξελθεῖν, καὶ δοῦναι ἑαυτόν. Τὰ δὲ πλήθη οὐ κατεδέξαντο, ἀλλ' ύβρεσι μεγάλαις τὸν βασιλέα ἠτίμασαν 18, λέγοντες· Μὴ σχοίη " δέρμα ὁ φιλών σε, Μαυρίκιο Μαρκιανιστά. Οἱ τοίνυν τὰ τείχη φρουροῦντες ταῦτα μαθόντες, τῆς φρουρᾶς κατημέ λήσαν. Τότε οἱ τοῦ Πρασίνου μέρους τὴν οἰκίαν τοῦ Κωνσταντίνου, του λεγομένου Λάρδου, καταφλέγου- σιν. Ὁ δὲ Μαυρίκιος μεσούσης τῆς νυκτὸς ἀποδυ- σάμενος τὴν βασιλικὴν στολὴν, καὶ ἰδιωτικὴν περι- βαλόμενος '', εἰς δρόμωνάς τε εἰσελθών, μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ καὶ Κωνσταντίνου, ἀποδιδράσκει. Τὰ δὲ πλήθη δι' ὅλης τῆς νυκτός αἰσχέσεις ὕβρεσι τὸν βασιλέα καθύβριζον ἐπέσκω· ο στόν τε, καὶ τὸν πατριάρχην Κυριακόν. Λαίλαπος τοίνυν γενομένου μεγάλου μετὰ κινδύνων μεγίστων διασώζεται Αὐτόνομος (77). Ἐν αὐτῇ δὲ τῇ νυκτὶ ἐπιτίθενται αὐτῷ καὶ νόσοι ἀρθρίτιδες, ἂς ποδαλγίας καὶ χειραλγίας καλοῦσιν. Εντεύθεν ἀποστέλλει Θεοδόσιον τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πρὸς Χοσρόην τὸν βα- σιλέα Περσῶν μετὰ Κωνσταντίνου, ὅπως ὑπομνήσῃ κ τῶν ἀπὸ Μαυρικίου γεγονότων αὐτῷ, καὶ τὴν ἀντ απόδοσιν τῆς εὐεργεσίας προσνείμῃ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Γερμανὸς πέμπει πρὸς Σέργιον τὸν " δήμας χου τοῦ Πρασίνου μέρους, όπως συναγωνίσηται αὐτῷ. τοῦ βασιλεῦσαι, υποσχόμενος τιμῆσαι τὸ μέρος του Πρασίνου, καὶ αὐτὸν μεγάλαις ἀξίαις περιβαλεῖν. Ο δὲ Σέργιος τοῖς ἐπισημετέροις τοῦ δήμου τοῦτο ἐθάρρησεν. Οἱ δὲ τοῦτο οὐ κατεδέξαντο λέγοντες· διήρπασαν Α, ἐφήρπασαν Οι εφείσαντο Α, έφεισαν εἰς τὰ Κύρου 2. βιαίως έξα γαγεῖν τοῦτον Α, τ. ἐξ. βιαίως Γερμανὸν ήτίμασαν Α, ήτοίμασαν σχοίη] ἔσχη Α. Γ. περιβαλόμενος Α, περιβαλλ. αὐτόνομος Δ. εἰ ἐνταῦθα . τ Χοσρόην ει υπομνήσῃ τῶν Α, ὑπομνησθῇ τὸν Θεομήτορος προτεπέλασεν, ὁ Κῦρον, τὸν ἐπὶ Θεο δοσίου τοῦ αὐτοκράτορος γεγονότα δείμασθαι λόγος καθέστηκεν ἀψευδής: εται ἐπὶ τὸν νεῶν Αὐτονόμου του μάρτυρος, ὡς ἀπὸ σταδίων ρ' καὶ ν' τῆς πόλεως Κωνσταντίνου Μαν εἰς τὸν Αὐτόνομον· Αυτονόμου. Ἐπὶ τὸν νεῶν Αὐτονόμου τοῦ μάρ τυρος 6:09 CHRONOGRAPHIA. sunt argumenta validissima : a populo nimirum ad te missæ litteræ, et quod equarum lua- rum gregi ad urbis vicina loca pascenti populus idem pepercit. Ceteris enim direptis, ex populi in te humanitate res tuæ leciæ sariæque perstiterunt, Parce, Germane, sermones ambagibus involvere, morte gladio inferenda nihil mihi jucundius. Tum Germanus ad Dei Genitricis ædem, cui a Cyro Ta - clum nomen, confugit. Quod ubi rescivit impera- tor, Stephanum eunuchum, qui Germanum eccle- sia educeret, misit. Stephano ad eum eruendum vim adhibente, Germani stipatores contra resi- stentes, Gernanum inde erepton ad Magnam ec- A incusare. Germiano crimen excusatione depellente : Germane, inquit Mauricius, suspicionis mea clesiam fuga celeri deducunt. Interea filium Theo- dosium virgis cædi jubet imperator. Germanum enim ejus consiliis fugam arripuisse causabatur. Quare excubitores qui eum ecclesia extrahant, mandat : ex quo tumultus ingens civitaten uni versam invadit. Cum vero Germanus exire, ac se ultro dedere pararet, plebs id minime passa est : quin petulantioribus conviciis in imperatorem in- vecta : Excorietur, exclamavit, qui te diligit, Maurici, Marcianista. Istis auditis, qui mœnibus defendendis invigilabant, deseruere custodiam. Tum vero qui Prasins parti affecti, Constantini, cui cognomen Lardus, ædem succenderunt. Ergo Mauricius imperatoris insignibus et vestibus exu- Lus, privatum induers, media nocte, conscensis Clus, dremonibus, cum uxore, liberis et Constantino, fuga salutem quærit. Populi vero turam turpibus verbis et fœdis injuriis per totam noctem impera- torem proscindere, et in ipsum patriarcham Cyria- cum dicteria illiberalesque jocos spargere. Exorta autem subinde ten pestate maxima, Mauricius post varia discrimina ad Autonomum salvus delatus est. Eademque nocte morbus articularis, quem a manuum pedumque doloribus, podalgiam et chiral- giam nuncupant, eum corripuit. Exinde Theodosium Hlium cum Constantino mittit ad Persarum regen Chosroem, quo beneficii quondam collati memoriam renovaret, et proprio filio grati animi officium re- penderet, et gratiæ vicen refunderet. Interea Gero D manus ad Sergium Prasiuæ factionis tribunuin VARIE LECTIONES. vulg. vulg. νulg. * add. ex A. vulg. νulg. add. ex A. νulg. add. ex A. A JAC. GOARI NOTÆ. Mauricius intellexit Theodosius cins filins, cum ad aram fugere monuit, nt habet Theophyl. Low- DEFIS. Sacrum Deipara templum petit, quod a Cyro Theodosii temporibus esse conditum, fania non falsa prædicat. 1tem Orig. CP. gogus. Sinoratla cap. 8. ricius ægre ad ædem martyris Autonomi vivus era- dii, qui lorus CP. circiter studiis abest.Cedr., melius Sic et Time- phyl. cap. : Salvus eradit ad templum Aulononi marty ris ; quod ait distare CP. stadiis. COMBEFIS. i (74) De Germano cui mortem comminaretur (75) Simocatta citatus : Τῷ ἱερῷ τεμένει τῆς (76) Erat is eunuchus, filiorum Mauricii pada - (77) Idem cap. 9 : Μόλις ὁ Μαυρίκιος διασώζετα
PG 108:611ταῦτα λαβὼν ἐπὶ τὸ Δασταγὲρδ ἐχώρει. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπάρας ἀπὸ Γαζακῶν καταλαμβάνει τὴν Θηβαρμαί̈ς· καὶ εἰσελθὼν ἐν ταύτῃ πυρὶ ἀνήλωσε τὸν τοῦ Πυρὸς ναὸν καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν πυρὶ ἀναλώσας κατεδίωκεν ὀπίσω Χοσρόου ἐν τοῖς στενοῖς [τῆς] τῶν Μήδων χώρας, καὶ [ἐν] ταύταις ταῖς δυσχωρίαις τόπον ἐκ τόπου ὁ Χοσρόης ἤμειβεν· καὶ ὁ Ἡράκλειος τοῦτον διώκων πολλὰς πόλεις ἐπόρθησε καὶ χώρας. χειμῶνος δὲ καταλαβόντος, βουλὴν ἐποιεῖτο ποῦ παραχειμάσαι μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ οἱ μὲν ἔφασκον ἐν Ἀλβανίᾳ, οἱ δὲ κατ’ αὐτὸν εἰσβαλεῖν τὸν Χοσρόην. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐκέλευσε τὸν λαὸν ἁγνίζεσθαι τρεῖς ἡμέρας, καὶ ἀνοίξας τὰ τοῦ θεοῦ εὐαγγέλια εὗρεν ἐπιτρέποντα αὐτῷ ἐν Ἀλβανίᾳ παραχειμάσαι. εὐθέως οὖν ἐπιστρέψας ὥρμησεν ἐν Ἀλβανίᾳ. ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τῆς ὁδοῦ ἔχων πολλὴν αἰχμαλωσίαν Περσῶν σὺν αὐτῷ οὐκ ὀλίγας ἐπιδρομὰς ὑπὸ τῶν Περσικῶν στρατευμάτων ἐδέχετο· αὐτὸς δὲ τῇ τοῦ θεοῦ συνεργίᾳ νίκην κατὰ πάντων ἤρατο.θείας ἀποστήσεται. Οἱ δὲ Πράσινος ἐξελθόντες εἰς τὸ Ρήγιον μεγάλαις εὐφημίαις ἐτίμων τὴν τύ ραννον Φωκᾶν, καὶ πείθουσιν αὐτὸν, ἐν τῷ Ἑβδο δόμῳ (78) παραγενέσθαι. Πέμπει τοίνυν ὁ ο Φωκάς Θεόδωρον τὸν ἀσηκρήτις (79), καὶ εἰσελθὼν ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ ἐπανέγνωσεν τῷ λαῷ, ὅπως ὁ πατριάρχης καὶ οἱ δῆμοι καὶ ἡ σύγκλητος ἀφίκων ται ἐν τῷ Εβδόμῳ. Τούτου τοίνυν γεγονότος, καὶ πάντων ἐν τῷ Ἑβδόμῳ ἀφικομένων, Κυριακός ό " πατριάρχης ἀπῄτησεν τὸν τύραννον ὁμολογίαν περί τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ τοῦ ἀτάραχον φυλάξαι τὴν Ἐκκλησίαν. Εδοξεν δὲ ὁ τύραννος τὸν Γερμανὸν εἰς βασιλέα προτρέπεσθαι. Τοῦ δὲ Γερμανού (80) κατειρωνευομένου μὴ θέλειν, καὶ τῶν δήμων εὐφη Α' Οὐκ ἄν ποτε Γερμανὸς τῆς τῶν Βενέτων προσπα Β μούντων τὸν τύραννον, ἀναγορεύεται τὸ κακόν· καὶ κύριος τῶν σκήπτρων ὁ τύραννος προχειρίζεται, καὶ κρατεῖ τῆς εὐδαιμονίας ή συμφορά, καὶ λαμβάνει τὴν ἔναρξιν τὰ μεγάλα τῶν Ῥωμαίων ἀτυχήματα. 'Η δὲ ἀναγόρευσις τοῦ τυράννου εἰς τὸν μαρί του ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ ἐγένετο 48. Δύο δὲ ἡμέρας ἐν τούτῳ διατρίψας, τῇ τρίτῃ εἰς τὰ βασίλεια εἰσῆλθεν ἐπὶ βασιλικῆς ἀμάξης καθεζόμενος. Τῇ δὲ πέμπτῃ ἡμέρᾳ Λεοντίαν ἐκ τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Εστε μεν Αὐγούσταν. Καταστασιάζουσι τοίνυν τὰ μέρη πρὸς ἄλληλα ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ διὰ στάσεις τόπων . Ο δὲ τύραννος τὸν ᾿Αλέξανδρον τὸν συναντά την αὐτοῦ ἐξέπεμψεν οι κατευνάσαι τὰ μέρη. Ο δὲ ᾿Αλέξανδρος Κοσμῷ τῷ τῶν Βενέτων δημάρχῳ χείο ρας ἐπιβαλών, ώθησέν τε καὶ ὕβρισεν. Οἱ δὲ Βένετοι Ο αγανακτοῦντες, ἔκραζον· Υπαγε μάθε την κατά του τάστασιν (82), ο Μαυρίκιος. οὐκ ἀπέθανεν. Ὁ δὲ τύραννος τούτων ἀκηκοώς τῶν φωνῶν 8, ἐπὶ τὸν τοῦ Μαυρικίου φόνον κινεῖται· καὶ ἀποστείλας στρατιώ τας, ἤγαγεν αὐτοὺς ἐν Χαλκηδόνι εἰς τὸν Εύρω- πίου (81) λιμένα. Καὶ προαναιροῦνται τοῦ βασιλέως οἱ παῖδες οἱ ἄῤῥενες ἐπ' ὄψεσιν αὐτοῦ πέντε, ἐντεῦ θεν προκολάζων τὸν βασιλέα τῇ τῶν παίδων σφαγή. Ο δὲ Μαυρίκιος φιλοσοφῶν τῷ δυστυχήματι ἐπὶ πάντων ἐπεκαλεῖτο θεόν· καὶ πυκνῶς ἐφθέγγετο Δίκαιος εἶ, Κύριε, καὶ εὐθεῖαι ο αἱ κρίσεις σου. ἐτίμων] εὐφήμουν 2. 'Ασηκρήτην Α Β, Ασηκρήτης 8, Ασικρίτην Γ. ἀφικομένων] ἀφικομένων δὲ ἐγένετο Α, γέγονεν τυίζ. Λεοντιέων Δ. διάστασις τόπον Α Ι, διάστασις τόπων 4. οι ἐξέπεμψεν Α, ἔπεμψεν ἐκ τῶν φωνῶν Α. δυστυχήματι Α, το δυστύχημα εὐθεῖς νυίβο ἄστεως ἀπὸ σημείων ἑπτά· προάστειον, Πρὸς τὸ πεδίον τὸ ἀνακείμενον ἐν τῷ λεγομένῳ Εβδό μῳ, ἐν κάμπον Ῥωμαῖοι κατονομάζουσι λικών ταχυγράφων ἄνδρα ἐπίσημον· του Γερμανοῦ κατειρωνευόμενος, ἐθέλει, ική; Φάβιος μετὰ τὴν κατάστασιν θύσας τοῖς θεοῖς· τροπίου, THEOPHANIS delegat, ut is sibi ad derelictum imperium obli- neudum operam accommodet, factionem Prasinam multis honoribus aucturum, ipsumque insolitis dignitatibus cumulaturum pollicitus. Sergius cum Jactionis suæ præcipuis consilium communicat: rem vero propositam illi respuentes, Nusquam, in- quiunt, ea, qua fertur in Venetos propensione Ger- manus discedes. Itaque Prasini Rhegium usque progressi, faustis salutationibus tyrannum Phocam excipientes, ad llebdomum accedere sua-' dent. Phocas subinde Theodorum a secretis dele- gal, qui in Magnam ecclesiam ingressus audiente populo ex labella recitavit, ac jussit, patriarcham, populi factiones, et senatum ad Hebdomum con- venire. Quo demuin facto, cum universi ad Hebdo- mum se contulissent, Cyriacus patriarcha sponsio - a tyranno exegit, qua se reotain fidem reuenturum, Ecclesiamque a turbis immunem con- servaturum promitteret. Porro tyrannus de eli- gendo in imperatorem Germano simulate consilium iniit. Cum vero Germanus dolos mentitus se re- cusare profiteretur, factionesque interim tyrannum repetitis vocibus promovere non desisterent, per- nicies et imperii clades imperator renuntiatur. Ita tyrannus sceptrorum dominus salutatur, calamitas felicitatis jura obtinet, et Romanorum ærumnæ ingentiores ex adversis istis exordiis erumpunt. Porro tyranni inauguratio ad Joannis Baptistæ templum peracta est. Duos vero dies ibi moratus, tertio tandem imperatorio curru vectus in regian penetravit. Quinto insuper ab adventu die Leon. tiam uxorem imperiali redimivit corona, et Augu- stam renuntiavit. De stationum autem locis dissi- dentes ab invicem factiones eodem die seditionem moverunt: Quare tyrannus Alexandruin conspira- tionis initæ socium ad partes componendas misit. Alexander in Cosmam Venetorum tribunum manų violenter illata, audacius impulit, et contumelia prosecutus est : quod gravius ferentes Veneti: Discede, exclamant, disce modeste egere : nondum Mauricius periit. Tyrannus vocibus istis auditis, C VARIE LECTIONES. 800- [8 s & add. ex A. vulg. w & add. et a. vulg. om. vulg. * JAC. GOARI Locus ab urbe septem millibus abest. Duo loca ejusdem nominis fuisse conjicio : uum ad urbem, et de quo superius pag. 67, de quo Simocatta ipse cap. : Ad agrum urbi adjacentem (non qui millibus septen absit) loco, cui nonien Hebdonius, quem Romani campum dicunt ; alium, de quo in præsenti mentio. A secretis inter celeres scribas, seu actuarios imp. clarissimum. Visus est D NOTÆ. Germanum hortari velle ad capessendum imperium, cum Germano illuderet. Sic certe aptius, quam ut Germanus sic ironia dicatur respuisse Imperium. COMBEFIS. P. Goare, disce modeste agere Ego, memine ris promotionis; id est, ut Phocas nostris auspiciis ac favore modo imperium adeptus sit, nutelque ejus potestas, Mauricio adhuc superstite. Sic Po- lyb. post initum magistratum diis sacrificans. ID. de quo Procopius ad lib. ut dif. calcem, et Anastasius correctiores. (78) Simocatta lib vit, cap. 10 : Τόπος ούτος του (79) Idem : Τὸν ἀσηκρήτης Θεόδωρον τῶν βασι- (80) Aliter Theophyl. cap. 10 : Προτρέπεσθαι, (81) Anast., disce ordinem. Pontanus, rerum sta- (82) Mendosa hic omnium codd. lectio : vice Eů-
PG 108:613χειμῶνος δὲ σφοδροῦ ἐπιπεσόντος αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ κρύους, φθάσας αὐτὸς ἐν Ἀλβανίᾳ ν χιλιάδας δεσμίους ἔχων τούτους τῇ εὐσυμπαθήτῳ αὐτοῦ καρδίᾳ ἐλεήσας τῶν δεσμῶν ἔλυσεν, καὶ ἐπιμελείας καὶ ἀναπαύσεως μετεδίδου· ὥστε πάντες μετὰ δακρύων τούτῳ ηὔχοντο ῥύστῃ γενέσθαι καὶ τῆς Περσίδος, τὸν κοσμόλεθρον ἀνελόντι Χοσρόην. ιδ. λ. ιε. ιε. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, Σαραβλαγγᾶν προεβάλετο στρατηγόν, ἄνδρα δραστήριον καὶ τύφῳ πολλῷ ἐπηρμένον· καὶ παραδοὺς αὐτῷ στρατὸν τοὺς λεγομένους Χοσροηγέτας καὶ Περοζίτας ἐν Ἀλβανίᾳ ἔστειλε κατὰ Ἡρακλείου. εἰσβαλόντες δὲ εἰς τὰ ἄκρα τῆς Ἀλβανίας οὐκ ἐθάρρησαν κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως πρὸς πόλεμον στῆναι· ἀλλὰ τὰς ἐπὶ Περσίδα ἀγούσας κλεισούρας ἐκράτησαν νομίζοντες τοῦτον λοχῆσαι. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἅμα ἔαρι ἀπάρας τῆς Ἀλβανίας δι’ ὑπτίων πεδίων καὶ τὰς τροφὰς δαψιλῶς εὐπορούντων τὴν πάροδον ἐποιεῖτο ἐπὶ Περσίδα, εἰ καὶ μήκους διάστημα πολλῇ ὁδῷ ἤνυεν. ὁ δὲ Σαραβλαγγᾶς διὰ τῆς στενῆς ὁδοῦ ὡς διὰ συντόμου ἤλαυνε τοῦ προλαβεῖν αὐτὸν ἐν τῇ χώρᾳ Περσίδος. Ἡράκλειος δὲ παρῄνει τῷ λαῷ λέγων·Γίνεται τοίνυν τῶν παίδων ὁ θάνατος τοῦ πατρὸς ἐπιτάφιον προσεπιδειξαμένου τὴν ἀρετὴν ἐν τῷ μετ γέθει τῶν συμφορών 80. Τῆς γὰρ τιθηνῆς αὐτοῦ κλεψάσης το ἕνα τῶν βασιλικῶν μειρακίων, καὶ πρὸς σφαγὴν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδούσης (83), ο Μαυρίκιος οὐ κατεδέξατο, ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἐπεζήτησεν· φασὶ δέ τινες, ὅτι τούτου σφαγέντος, γάλα σὺν τῷ αἷματι Ερρευσεν 10, ώστε πάντας τοὺς ὁρῶντας θρηνήσαι δεινῶς. Οὕτω μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς καὶ μόνος φύ- σεως υψηλότερος γεγονὼς ὑπαλλάττει « τὸν βίον. Οὐ διέλιπε δὲ τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν ἐξ ἐκείνου καιροῦ δυστυχήματα ποικίλα τε καὶ ἐξαίσια. Ο τε γὰρ Χοσρόης ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς τὴν εἰρήνην διέλυσεν, καὶ οἱ ᾿Αβάρεις “' τὴν Θρᾴκην διώλεσαν, καὶ ἄμφω τὰ στρατεύματα τῶν Ρωμαίων διεφθά ρησαν· ὥστε, ὁπηνίκα Ηράκλειος ἐβασίλευσεν, ἐξ έτασιν τοῦ ὁπλιτικοῦ ἐποιήσατο εἰς τὸ ἀκριβές, καὶ ἐκ πάσης τῆς πληθύος τῆς εὐρεθείσης ἐπὶ τῆς του ραννίδος Μαυρικίῳ μετὰ Φωκᾶ οὐχ εὗρεν περαιτέρω δύο ἀνδρῶν. Οὕτως οἱ τὸν τύραννον προστησάμενοι ἐπὶ αὐτοῦ ἀνηλώθησαν. Β Α. Μ. 6095. – Ρωμαίων βασιλέως Φωκά έτος α'. " ν Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδικτιῶνι ς' (84) βασιλεύσας Φωκᾶς ὁ τύραννος ἀνεῖλεν, ὡς προλέ λεκται, Μαυρίκιον σὺν πέντε παισὶν ἄῤῥεσιν· καὶ τὰς τούτων κεφαλὰς ἐκέλευσε τεθῆναι ἐν Κάμπῳ τοῦ τριβουναλίου ἡμέρας ἱκανάς· καὶ ἐξήρχοντο οἱ τῆς πόλεως, καὶ ἐθεώρουν αὐτὰς, ἕως ἐπώζεσαν. Αναιρεῖται δὲ καὶ Πέτρος (85) ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, καὶ άλλοι πολλοί. Θεοδόσιον δὲ τὸν υἱὸν αὐτοῦ λόγος κρατεῖ πεφευγέναι καὶ σεσῶσθαι. Ταύτην δὲ τὴν φήμην Χοσρόη; ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ηύξησεν ἄλλοτε τ' ἄλλως ψευδόμενος, καὶ παρ' ἑαυτῷ τοῦτον ἔχειν λέγων, καὶ προνοεῖν δῆθεν, ἵνα τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν παραλάβῃ· δολερῶς δὲ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ἐλπίζων κρατῆσαι, ὡς ἠλέγχθη πολυτρό πως, μάλιστα δὲ ἐκ τοῦ πολέμους αἰφνιδίους * (86) κινῆσαι, καὶ μεγάλως λυμήνασθαι τὰ Ῥωμαϊκά. Τοῦ δὲ Φωκᾶ πρέσβυν πρὸς αὐτὸν ἀποστείλαντος Βίλιον (87), τοῦτον ἐκράτησεν, καὶ εἰς φυλακήν ἀπέθετο, μηκέτι εἰς τὰ Ῥωμαϊκὰ ὑποστρέψαι Γράμματι δὲ ἀτίμοις τὸν Φωκᾶν ἀντημείβετο 40. κ τῆς συμφοράς Α. κλεψάσης Α, σκεπασάσης Οι προς σφαγήν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδούσης 4, πρὸς φυγὴν ἑαυτὴν ἐπιδοσάσης ἔῤῥευσεν Α, ἐρεῦσαι μόνος 1, νόμον 2, νόμου Γ, νόμῳ ὑπαλλάττει Α, διαλλάττει κι οι βάρβαροι Λ. σε ινδικτ. Α. Γ. κάππῳ α. Η άλλοτε Α, ἄλλο τε αἰφνιδίους Α, αιφνιδίον βιβλίον Α. Οι ὑποστρέψα: ι, ὑπο- στρέψαντα σε αντημείβετο ο Γ, ἀνταμείβεται Η (13 CHIRONOGRAPHIA. A' de Mauricio quantocius e medio tollendo consilium init : submissosque Chalcedonem milites ad Euro- pii portum descendere, ibique Mauricianæ familiæ stragem edere imperat. Sub imperatoris igitur ipsius oculos liberi ejus masculi quinque primo necantur : imperatoris quippe supplicium a filio- rum nece tyrannus - auspicabatur. Mauricius eam calamitaten forti animo sustinens, Deum rerum omnium præsidem frequentius invocans, philoso - plabatur, crebroque repetebat : Justuses, Domine, et recta judicia tua. Filiis itaque mors illata, SC- pulcralem honorem patre auspicante, qui videli- cet in summis ærumnis summæ virtutis speciem exhibuit. Cum enim nutrix unum ex imperatoris filiis suffurata proprium ejus loco substituisset, non est hoc passus Mauricius, sed suum requisivit. Ex jugulati pueri corpusculo lac emanasse, qui- dam ferunt: quod spectatoribus omnibus acerbis- simas lacrymas excussit. Sicque tandem imperator, cum lege natura superiorem se gessit, vitam morte commutavit. Ex illo demum tempore calamitates variæ ingentesque Romanum imperium labefactare non destiterunt. Etenim Chosroes Per- sarum rex pacem solvit, Abares Thraciam devastaverunt: el uterque Romanus exercitus, cum in Oriente, tum in Occidente, dissipatus : ita ut cum lleraclius imperator creatus accuratam milituın recensionem ageret, de universa multitudine, quæ in illa Phocæ adversus Mauricium rebellione ad- fucrat, duos tantum homines superstites reperiret: adeo illi ipsi, qui tyrannum evexerant, sub ipso demum ad internecionem deleti sunt. - C . A. C. 595. Romanorum imperatoris Phocæ annus primus.‹‚ \ Hoc anno mense Novembri, indictione sexta, ty, rannus Phocas occupato imperio, Mauricium cum quinque masculis. liberis, ut præmisimus, accidit, eorumque capita in tribunali campo per plures diés exponi jussit. Ex urbe porro prodibant cives, et ad eorum spectacula, donec omnino faterent, conve- niebant. Petrus insuper Mauricii frater e medio tollitur cum aliis plurimis. Theodosium Mauricii Alium fuga evasisse, et periculo superstitem, vixisse rumor est. Hanc vero famam Persarum rex Chos- roes variis mendaciis in id confictis pro libito auxit ; Theodosium penes se habere simulans, seque subinde procurare, ut paternum reciperet impe- rium : cum revera ipse de usurpando Romanorum imperio cogitaret : quemadmodum seipsum variis demum modis prodidit, bella maxime ex improviso in Romanos inferendo, eorumque ditiones fœde D diripiendo. Cum vero Phocas Bilium legatum ad eum misisset, comprehensum dejecit in carcerem, nusquam deinceps in Romanam ditionem rever. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. om. νulg. +3 · vulg. “ A b vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. ponit. COMBEFIS. nicon. cap. 13. COMBEFIS, (83) Theophylack. cap. 11, qui rem clarius ex- (84) Chronicon Alex. et appendix ad Marii Curo- (85) Simocatta cap. 13, Chron. Alexand. (86) Theodosii mortem comprobat Theopey'. (87) Simocatta cap. 15, Δίλιον.
γνῶμεν, ἀδελφοί, ὡς ἡ στρατιὰ τῶν Περσῶν ἐν τοῖς δυσβάτοις τόποις πλανωμένη τούς τε ἵππους αὐτῶν παραλύει καὶ αὐτοὺς ἐκνευροῖ. ἡμεῖς δὲ σπεύσωμεν κατὰ Χοσρόου χωρῆσαι ἐν πολλῷ τάχει, ὥστε ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου ἐπιπεσόντες αὐτὸν θορυβήσωμεν. ὁ δὲ λαὸς οὐ συνεβούλευε τοῦτο ποιῆσαι, μάλιστα οἱ τῶν Λαζῶν καὶ τῶν Ἀβασγῶν καὶ τῶν Ἰβήρων σύμμαχοι. ἐντεῦθεν ἐν συμφοραῖς περιπίπτουσιν. κατέλαβε γὰρ [καὶ] Σαρβαραζᾶς μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, οὓς ἐξώπλισε Χοσρόης πάσῃ δυνάμει καὶ ἀπέστειλε κατὰ Ἡρακλείου διὰ τῆς Ἀρμενίας. Σαραβλαγγᾶς δὲ ἠκολούθει ἐκ τῶν ὄπισθεν αὐτοῦ καὶ οὐ συνέβαλεν αὐτῷ ἐκδεχόμενος ἑνωθῆναι τῷ Σαρβαραζᾷ καὶ οὕτω τὸν πόλεμον συστήσασθαι. γνόντες δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τὴν ἔφοδον τοῦ Σαρβαραζᾶ εἰς δειλίαν ἐτράπησαν καὶ τοῖς ποσὶ τοῦ βασιλέως προςέπεσον δάκρυσι μετανοοῦντες διὰ τὴν κακῶς γενομένην αὐτῶν παρακοήν, γνόντες οἷον κακόν ἐστι δοῦλον μὴ εἴκειν τοῖς τοῦ δεσπότου βουλεύμασιν· καὶ ἔλεγον· τὴν χεῖρά σου, δέσποτα, πρὶν ἀπολέσθαι ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους· εἴκομεν γάρ σοι, ἐν οἷς ἂν κελεύῃς.Γίνεται τοίνυν τῶν παίδων ὁ θάνατος τοῦ πατρὸς ἐπιτάφιον προσεπιδειξαμένου τὴν ἀρετὴν ἐν τῷ μετ γέθει τῶν συμφορών 80. Τῆς γὰρ τιθηνῆς αὐτοῦ κλεψάσης το ἕνα τῶν βασιλικῶν μειρακίων, καὶ πρὸς σφαγὴν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδούσης (83), ο Μαυρίκιος οὐ κατεδέξατο, ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἐπεζήτησεν· φασὶ δέ τινες, ὅτι τούτου σφαγέντος, γάλα σὺν τῷ αἷματι Ερρευσεν 10, ώστε πάντας τοὺς ὁρῶντας θρηνήσαι δεινῶς. Οὕτω μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς καὶ μόνος φύ- σεως υψηλότερος γεγονὼς ὑπαλλάττει « τὸν βίον. Οὐ διέλιπε δὲ τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν ἐξ ἐκείνου καιροῦ δυστυχήματα ποικίλα τε καὶ ἐξαίσια. Ο τε γὰρ Χοσρόης ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς τὴν εἰρήνην διέλυσεν, καὶ οἱ ᾿Αβάρεις “' τὴν Θρᾴκην διώλεσαν, καὶ ἄμφω τὰ στρατεύματα τῶν Ρωμαίων διεφθά ρησαν· ὥστε, ὁπηνίκα Ηράκλειος ἐβασίλευσεν, ἐξ έτασιν τοῦ ὁπλιτικοῦ ἐποιήσατο εἰς τὸ ἀκριβές, καὶ ἐκ πάσης τῆς πληθύος τῆς εὐρεθείσης ἐπὶ τῆς του ραννίδος Μαυρικίῳ μετὰ Φωκᾶ οὐχ εὗρεν περαιτέρω δύο ἀνδρῶν. Οὕτως οἱ τὸν τύραννον προστησάμενοι ἐπὶ αὐτοῦ ἀνηλώθησαν. Β Α. Μ. 6095. – Ρωμαίων βασιλέως Φωκά έτος α'. " ν Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδικτιῶνι ς' (84) βασιλεύσας Φωκᾶς ὁ τύραννος ἀνεῖλεν, ὡς προλέ λεκται, Μαυρίκιον σὺν πέντε παισὶν ἄῤῥεσιν· καὶ τὰς τούτων κεφαλὰς ἐκέλευσε τεθῆναι ἐν Κάμπῳ τοῦ τριβουναλίου ἡμέρας ἱκανάς· καὶ ἐξήρχοντο οἱ τῆς πόλεως, καὶ ἐθεώρουν αὐτὰς, ἕως ἐπώζεσαν. Αναιρεῖται δὲ καὶ Πέτρος (85) ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, καὶ άλλοι πολλοί. Θεοδόσιον δὲ τὸν υἱὸν αὐτοῦ λόγος κρατεῖ πεφευγέναι καὶ σεσῶσθαι. Ταύτην δὲ τὴν φήμην Χοσρόη; ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ηύξησεν ἄλλοτε τ' ἄλλως ψευδόμενος, καὶ παρ' ἑαυτῷ τοῦτον ἔχειν λέγων, καὶ προνοεῖν δῆθεν, ἵνα τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν παραλάβῃ· δολερῶς δὲ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ἐλπίζων κρατῆσαι, ὡς ἠλέγχθη πολυτρό πως, μάλιστα δὲ ἐκ τοῦ πολέμους αἰφνιδίους * (86) κινῆσαι, καὶ μεγάλως λυμήνασθαι τὰ Ῥωμαϊκά. Τοῦ δὲ Φωκᾶ πρέσβυν πρὸς αὐτὸν ἀποστείλαντος Βίλιον (87), τοῦτον ἐκράτησεν, καὶ εἰς φυλακήν ἀπέθετο, μηκέτι εἰς τὰ Ῥωμαϊκὰ ὑποστρέψαι Γράμματι δὲ ἀτίμοις τὸν Φωκᾶν ἀντημείβετο 40. κ τῆς συμφοράς Α. κλεψάσης Α, σκεπασάσης Οι προς σφαγήν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδούσης 4, πρὸς φυγὴν ἑαυτὴν ἐπιδοσάσης ἔῤῥευσεν Α, ἐρεῦσαι μόνος 1, νόμον 2, νόμου Γ, νόμῳ ὑπαλλάττει Α, διαλλάττει κι οι βάρβαροι Λ. σε ινδικτ. Α. Γ. κάππῳ α. Η άλλοτε Α, ἄλλο τε αἰφνιδίους Α, αιφνιδίον βιβλίον Α. Οι ὑποστρέψα: ι, ὑπο- στρέψαντα σε αντημείβετο ο Γ, ἀνταμείβεται Η (13 CHIRONOGRAPHIA. A' de Mauricio quantocius e medio tollendo consilium init : submissosque Chalcedonem milites ad Euro- pii portum descendere, ibique Mauricianæ familiæ stragem edere imperat. Sub imperatoris igitur ipsius oculos liberi ejus masculi quinque primo necantur : imperatoris quippe supplicium a filio- rum nece tyrannus - auspicabatur. Mauricius eam calamitaten forti animo sustinens, Deum rerum omnium præsidem frequentius invocans, philoso - plabatur, crebroque repetebat : Justuses, Domine, et recta judicia tua. Filiis itaque mors illata, SC- pulcralem honorem patre auspicante, qui videli- cet in summis ærumnis summæ virtutis speciem exhibuit. Cum enim nutrix unum ex imperatoris filiis suffurata proprium ejus loco substituisset, non est hoc passus Mauricius, sed suum requisivit. Ex jugulati pueri corpusculo lac emanasse, qui- dam ferunt: quod spectatoribus omnibus acerbis- simas lacrymas excussit. Sicque tandem imperator, cum lege natura superiorem se gessit, vitam morte commutavit. Ex illo demum tempore calamitates variæ ingentesque Romanum imperium labefactare non destiterunt. Etenim Chosroes Per- sarum rex pacem solvit, Abares Thraciam devastaverunt: el uterque Romanus exercitus, cum in Oriente, tum in Occidente, dissipatus : ita ut cum lleraclius imperator creatus accuratam milituın recensionem ageret, de universa multitudine, quæ in illa Phocæ adversus Mauricium rebellione ad- fucrat, duos tantum homines superstites reperiret: adeo illi ipsi, qui tyrannum evexerant, sub ipso demum ad internecionem deleti sunt. - C . A. C. 595. Romanorum imperatoris Phocæ annus primus.‹‚ \ Hoc anno mense Novembri, indictione sexta, ty, rannus Phocas occupato imperio, Mauricium cum quinque masculis. liberis, ut præmisimus, accidit, eorumque capita in tribunali campo per plures diés exponi jussit. Ex urbe porro prodibant cives, et ad eorum spectacula, donec omnino faterent, conve- niebant. Petrus insuper Mauricii frater e medio tollitur cum aliis plurimis. Theodosium Mauricii Alium fuga evasisse, et periculo superstitem, vixisse rumor est. Hanc vero famam Persarum rex Chos- roes variis mendaciis in id confictis pro libito auxit ; Theodosium penes se habere simulans, seque subinde procurare, ut paternum reciperet impe- rium : cum revera ipse de usurpando Romanorum imperio cogitaret : quemadmodum seipsum variis demum modis prodidit, bella maxime ex improviso in Romanos inferendo, eorumque ditiones fœde D diripiendo. Cum vero Phocas Bilium legatum ad eum misisset, comprehensum dejecit in carcerem, nusquam deinceps in Romanam ditionem rever. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. om. νulg. +3 · vulg. “ A b vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. ponit. COMBEFIS. nicon. cap. 13. COMBEFIS, (83) Theophylack. cap. 11, qui rem clarius ex- (84) Chronicon Alex. et appendix ad Marii Curo- (85) Simocatta cap. 13, Chron. Alexand. (86) Theodosii mortem comprobat Theopey'. (87) Simocatta cap. 15, Δίλιον.
τότε ὁ βασιλεὺς ἔσπευσε συμβαλεῖν τῷ Σαραβλαγγᾷ, πρὶν ἢ ἑνωθῆναι τῷ λαῷ τοῦ Σαρβαραζᾶ, καὶ πολλὰς ἐκδρομὰς κατ’ αὐτοῦ ποιησάμενος ἐν νυκτί τε καὶ ἡμέρᾳ εἰς δειλίαν αὐτὸν κατέστησεν· καὶ ὄπισθεν ἀμφοτέρους ἐάσας κατὰ Χοσρόου μετὰ σπουδῆς ἤλαυνεν. αὐτομολοῦσι δὲ δύο τῶν Ῥωμαίων πρὸς τοὺς Πέρσας καὶ πείθουσιν αὐτοὺς ἐκ δειλανδρίας φεύγειν τοὺς Ῥωμαίους. ἦλθε δὲ αὐτοῖς καὶ φήμη ἑτέρα, τὸν Σάϊν, στρατηγὸν Περσῶν, καταλαμβάνειν μεθ’ ἑτέρου στρατεύματος εἰς βοήθειαν· καὶ τοῦτο μαθόντες Σαραβλαγγᾶς τε καὶ Σαρβαραζᾶς ἠγωνίσαντο προσβαλεῖν τῷ Ἡρακλείῳ πρὸς πόλεμον, πρὶν ἢ φθάσαι τὸν Σάϊν καὶ τῆς νίκης εἰς ἑαυτὸν μετενεγκεῖν τὸ κλέος. πιστεύσαντες δὲ καὶ τοῖς αὐτομόλοις ἐχώρησαν κατὰ Ἡρακλείου, καὶ πλησιάσαντες αὐτῷ ἠπλήκευσαν βουλόμενοι ἅμα τῷ πρωὶ̈ συμβαλεῖν. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἀπάρας ἀπὸ ἑσπέρας ὥδευσε δι’ ὅλης τῆς νυκτός· καὶ μακρὰν γενόμενος ἀπ’ αὐτῶν εὑρών τε πεδίον χλοηφόρον ἠπλήκευσεν ἐν αὐτῷ. οἱ δὲ βάρβαροι νομίσαντες ἐκ δειλίας φεύγειν ἀκόσμως ἤλαυνον τοῦ καταλαβεῖν αὐτόν. αὐτὸς δὲ ὑπαντήσας αὐτοῖς ἐκρότησε πόλεμον κατ’ αὐτῶν.Γίνεται τοίνυν τῶν παίδων ὁ θάνατος τοῦ πατρὸς ἐπιτάφιον προσεπιδειξαμένου τὴν ἀρετὴν ἐν τῷ μετ γέθει τῶν συμφορών 80. Τῆς γὰρ τιθηνῆς αὐτοῦ κλεψάσης το ἕνα τῶν βασιλικῶν μειρακίων, καὶ πρὸς σφαγὴν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδούσης (83), ο Μαυρίκιος οὐ κατεδέξατο, ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἐπεζήτησεν· φασὶ δέ τινες, ὅτι τούτου σφαγέντος, γάλα σὺν τῷ αἷματι Ερρευσεν 10, ώστε πάντας τοὺς ὁρῶντας θρηνήσαι δεινῶς. Οὕτω μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς καὶ μόνος φύ- σεως υψηλότερος γεγονὼς ὑπαλλάττει « τὸν βίον. Οὐ διέλιπε δὲ τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν ἐξ ἐκείνου καιροῦ δυστυχήματα ποικίλα τε καὶ ἐξαίσια. Ο τε γὰρ Χοσρόης ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς τὴν εἰρήνην διέλυσεν, καὶ οἱ ᾿Αβάρεις “' τὴν Θρᾴκην διώλεσαν, καὶ ἄμφω τὰ στρατεύματα τῶν Ρωμαίων διεφθά ρησαν· ὥστε, ὁπηνίκα Ηράκλειος ἐβασίλευσεν, ἐξ έτασιν τοῦ ὁπλιτικοῦ ἐποιήσατο εἰς τὸ ἀκριβές, καὶ ἐκ πάσης τῆς πληθύος τῆς εὐρεθείσης ἐπὶ τῆς του ραννίδος Μαυρικίῳ μετὰ Φωκᾶ οὐχ εὗρεν περαιτέρω δύο ἀνδρῶν. Οὕτως οἱ τὸν τύραννον προστησάμενοι ἐπὶ αὐτοῦ ἀνηλώθησαν. Β Α. Μ. 6095. – Ρωμαίων βασιλέως Φωκά έτος α'. " ν Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδικτιῶνι ς' (84) βασιλεύσας Φωκᾶς ὁ τύραννος ἀνεῖλεν, ὡς προλέ λεκται, Μαυρίκιον σὺν πέντε παισὶν ἄῤῥεσιν· καὶ τὰς τούτων κεφαλὰς ἐκέλευσε τεθῆναι ἐν Κάμπῳ τοῦ τριβουναλίου ἡμέρας ἱκανάς· καὶ ἐξήρχοντο οἱ τῆς πόλεως, καὶ ἐθεώρουν αὐτὰς, ἕως ἐπώζεσαν. Αναιρεῖται δὲ καὶ Πέτρος (85) ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, καὶ άλλοι πολλοί. Θεοδόσιον δὲ τὸν υἱὸν αὐτοῦ λόγος κρατεῖ πεφευγέναι καὶ σεσῶσθαι. Ταύτην δὲ τὴν φήμην Χοσρόη; ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ηύξησεν ἄλλοτε τ' ἄλλως ψευδόμενος, καὶ παρ' ἑαυτῷ τοῦτον ἔχειν λέγων, καὶ προνοεῖν δῆθεν, ἵνα τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν παραλάβῃ· δολερῶς δὲ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ἐλπίζων κρατῆσαι, ὡς ἠλέγχθη πολυτρό πως, μάλιστα δὲ ἐκ τοῦ πολέμους αἰφνιδίους * (86) κινῆσαι, καὶ μεγάλως λυμήνασθαι τὰ Ῥωμαϊκά. Τοῦ δὲ Φωκᾶ πρέσβυν πρὸς αὐτὸν ἀποστείλαντος Βίλιον (87), τοῦτον ἐκράτησεν, καὶ εἰς φυλακήν ἀπέθετο, μηκέτι εἰς τὰ Ῥωμαϊκὰ ὑποστρέψαι Γράμματι δὲ ἀτίμοις τὸν Φωκᾶν ἀντημείβετο 40. κ τῆς συμφοράς Α. κλεψάσης Α, σκεπασάσης Οι προς σφαγήν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδούσης 4, πρὸς φυγὴν ἑαυτὴν ἐπιδοσάσης ἔῤῥευσεν Α, ἐρεῦσαι μόνος 1, νόμον 2, νόμου Γ, νόμῳ ὑπαλλάττει Α, διαλλάττει κι οι βάρβαροι Λ. σε ινδικτ. Α. Γ. κάππῳ α. Η άλλοτε Α, ἄλλο τε αἰφνιδίους Α, αιφνιδίον βιβλίον Α. Οι ὑποστρέψα: ι, ὑπο- στρέψαντα σε αντημείβετο ο Γ, ἀνταμείβεται Η (13 CHIRONOGRAPHIA. A' de Mauricio quantocius e medio tollendo consilium init : submissosque Chalcedonem milites ad Euro- pii portum descendere, ibique Mauricianæ familiæ stragem edere imperat. Sub imperatoris igitur ipsius oculos liberi ejus masculi quinque primo necantur : imperatoris quippe supplicium a filio- rum nece tyrannus - auspicabatur. Mauricius eam calamitaten forti animo sustinens, Deum rerum omnium præsidem frequentius invocans, philoso - plabatur, crebroque repetebat : Justuses, Domine, et recta judicia tua. Filiis itaque mors illata, SC- pulcralem honorem patre auspicante, qui videli- cet in summis ærumnis summæ virtutis speciem exhibuit. Cum enim nutrix unum ex imperatoris filiis suffurata proprium ejus loco substituisset, non est hoc passus Mauricius, sed suum requisivit. Ex jugulati pueri corpusculo lac emanasse, qui- dam ferunt: quod spectatoribus omnibus acerbis- simas lacrymas excussit. Sicque tandem imperator, cum lege natura superiorem se gessit, vitam morte commutavit. Ex illo demum tempore calamitates variæ ingentesque Romanum imperium labefactare non destiterunt. Etenim Chosroes Per- sarum rex pacem solvit, Abares Thraciam devastaverunt: el uterque Romanus exercitus, cum in Oriente, tum in Occidente, dissipatus : ita ut cum lleraclius imperator creatus accuratam milituın recensionem ageret, de universa multitudine, quæ in illa Phocæ adversus Mauricium rebellione ad- fucrat, duos tantum homines superstites reperiret: adeo illi ipsi, qui tyrannum evexerant, sub ipso demum ad internecionem deleti sunt. - C . A. C. 595. Romanorum imperatoris Phocæ annus primus.‹‚ \ Hoc anno mense Novembri, indictione sexta, ty, rannus Phocas occupato imperio, Mauricium cum quinque masculis. liberis, ut præmisimus, accidit, eorumque capita in tribunali campo per plures diés exponi jussit. Ex urbe porro prodibant cives, et ad eorum spectacula, donec omnino faterent, conve- niebant. Petrus insuper Mauricii frater e medio tollitur cum aliis plurimis. Theodosium Mauricii Alium fuga evasisse, et periculo superstitem, vixisse rumor est. Hanc vero famam Persarum rex Chos- roes variis mendaciis in id confictis pro libito auxit ; Theodosium penes se habere simulans, seque subinde procurare, ut paternum reciperet impe- rium : cum revera ipse de usurpando Romanorum imperio cogitaret : quemadmodum seipsum variis demum modis prodidit, bella maxime ex improviso in Romanos inferendo, eorumque ditiones fœde D diripiendo. Cum vero Phocas Bilium legatum ad eum misisset, comprehensum dejecit in carcerem, nusquam deinceps in Romanam ditionem rever. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. om. νulg. +3 · vulg. “ A b vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. ponit. COMBEFIS. nicon. cap. 13. COMBEFIS, (83) Theophylack. cap. 11, qui rem clarius ex- (84) Chronicon Alex. et appendix ad Marii Curo- (85) Simocatta cap. 13, Chron. Alexand. (86) Theodosii mortem comprobat Theopey'. (87) Simocatta cap. 15, Δίλιον.
PG 108:615καταλαβὼν δὲ βουνόν τινα ἀλσώδη καὶ ἐπισωρεύσας τὸν λαὸν αὐτοῦ τῇ τοῦ θεοῦ συνεργίᾳ τρέπει τοὺς βαρβάρους, καὶ τούτους διὰ τῶν φαράγγων διώξας πλῆθος πολὺ ἀνεῖλεν. [πίπτει δὲ καὶ ὁ Σαραβλαγγᾶς ξίφει πληγεὶς τὸ νῶτον.] καὶ τούτων μεταξὺ τῶν ἀγώνων ὄντων, ἔφθασε καὶ ὁ Σάϊν σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ, καὶ τοῦτον τρεψάμενος ὁ βασιλεὺς καὶ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀνελὼν τοὺς λοιποὺς διέσπειρε φεύγοντας· παρέλαβε δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν. ὁ δὲ Σαρβαραζᾶς ἑνωθεὶς τῷ Σάϊν ἐπεσύναξε τοὺς σωθέντας βαρβάρους· καὶ πάλιν διενοοῦντο κατὰ Ἡρακλείου χωρεῖν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τῶν Οὔννων χώραν καὶ τὰς τούτων δυσχωρίας ἤλαυνεν ἔν τε τραχέσι τόποις καὶ δυσβάτοις. οἱ δὲ βάρβαροι ὀπίσω αὐτοῦ ἠκολούθουν. οἱ δὲ Λαζοὶ ἅμα τοῖς Ἀβασγοῖς δειλιάσαντες ἀπέσπασαν ἑαυτοὺς τῆς τῶν Ῥωμαίων συμμαχίας καὶ πρὸς τὴν ἰδίαν χώραν ἀνεχώρησαν. ὁ δὲ Σάϊν ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ θυμῷ πολλῷ σὺν τῷ Σαρβάρῳ ἐχώρει κατὰ Ἡρακλείου. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν στρατὸν λόγοις ἀνεπτέρωσε καὶ παραινέσει τούτους ἤλειφε λέγων· τὸ πλῆθος ὑμᾶς [τῶν ἐχθρῶν], ἀδελφοί, μὴ ταραττέτω. θεοῦ γὰρ θέλοντος, εἷς διώξει χιλίους.Α Κωνσταντίναν δὲ τὴν βασίλισσαν ἅμα ταῖς τρισί θυ γατράσι ἐν οἰκίᾳ ιδιωτικῇ, ἐπιλεγομένῃ ἐκ τοῦ Λέοντος 50, ὁ τύραννος κατέστησεν, Β Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δὲ τῇ πόλει καλλιγράφος (88) τις εὐλαβὴς ἐκ παννυχίδας (89) οἴκαδε πορευόμενος μεσούσης δι τῆς νυκτὸς ὁρᾷ τοὺς ἀνδριάντας (90) ἐκ τῶν βωμῶν καθελκυσθέντας, καὶ μεγάλῃ τῇ φωνῇ λέ γοντας, ἀναιρεῖσθαι Μαυρίκιον καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ, καὶ πάντα τὰ ἐν Βυζαντίῳ πραχθέντα σε συμπτώ ματα (91). Πρωΐας δὲ ἀπελθὼν ὁ ἀνὴρ τῷ αὐγου σταλίῳ ταῦτα σε διηγήσατο. Ὁ δὲ παρήγγειλεν αὐτῷ μηδενὶ " ταῦτα κατάδηλα ποιῆσαι. Απογρα ψάμενος τε δὲ τὴν ἡμέραν ἐκαραδόκει τὴν ἔκβασιν. Εννάτῃ δὲ ἡμέρᾳ ὁ ἄγγελος κατέλαβεν μηνύων την Μαυρικίου ἀναίρεσιν. Τότε αὐγουστάλιο, τῶν δαι μόνων πρόβλησιν ἐπὶ λαοῦ ἐθριάμβευσαν. Ναρσῆς ὁ τῶν Ῥωμαϊκών γενόμενος στρατηγός κατὰ τοῦ τυράννου ἀντήρεν, καὶ τὴν Ἔδεσσαν ἐκ τησεν. Γράφει τοίνυν Φωκάς Γερμανῷ τῷ στρατηγῳ πολιορκῆσαι τὴν Ἔδεσσαν. Ὁ δὲ Ναρσῆς γράφει Χοσρόην τὸν πρὸς βασιλέα Περσῶν ἐν ἀθροίσαι ευ νάμεις καὶ κατὰ Ῥωμαίων συστήσασθαι πόλεμον. Εποίησε δὲ Φωκᾶς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν Δομεντζίολον μάγιστρον, καὶ τὴν Πρίσκον κόμητα ἐξκουβιτόρων. Α. Μ. 6096. -- Τούτῳ τῷ ἔτσι μηνὶ Δεκεμβρίῳ τ Ινδικτιῶνι ζ' προῆλθεν " Φωκᾶς ἐν ταῖς ἑορταῖς ῥίψης ὑπατείαν πολλήν. Χοσρόης δὲ βασιλεὺς τῶν Περσῶν συναθροίσας δύναμιν πολλὴν κατὰ Ῥωμαίων ἐξαπ· έστειλεν. Ο δὲ Γερμανὸς ἀκούσας ἐφοβήθη, ἀναγκαζό μενος δὲ τοῦ πολέμου ἀπήρξατο. Τοῦ δὲ Γερμανοῦ ἐν τῷ πολέμῳ πληγέντος, οι υπασπισταὶ τοῦτον διέστασαν μέχρι Κωνσταντίνης, καὶ ἡττῶνται Ῥωμαῖοι· ἐν δεκάτῃ δὲ ἡμέρᾳ καὶ ὁ Γερμανὸς ἐτελεύτησεν. Ὁ δὲ Φωκᾶς τὰς δυνάμεις ἀπὸ τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ασίαν μετέφερεν τῷ Χαγάνῳ τὰ πάντα ἐπαυξήσας, νομίζων ἠρεμαῖν τῶν βαρβάρων τὸ ἔθνος. Ταύτας δὲ διελών κατὰ Περσῶν ἀπέστειλεν, τὰς δὲ πρὸς τὴν πολιορκίαν Εδέσσης κατὰ Ναρσοῦ (93) σὺν Λεοντίῳ εύνούχῳ καὶ μεγιστάνῳ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Χοσρόης συν αθροίσας δυνάμεις ἐπὶ τὸ Δαρᾶς γίνεται. Ναρσῆς δὲ ἐξελθὼν Ἐδέσσης ἐπὶ τὴν Ἱεράπαλιν ου κατέφυγες κι ἐπιλεγομένη Α, λεγομένη τῶν Λέοντος Α. μεσούσης τῆς Α, μέσης τα πραχθέντα σε ταῦτα Α, πάντα ει μηδενί Α, μηδὲν να απογραψάμενης Α. γραψ. το προς Χοσρόην τὸν βασ. Περτ. Α, πρὸς βασ. Μ. τὸν Χ. οι προήλθεν Α, προσῆλθεν Δε δέ ἐλθὼν μ, διελθὼν Γ, διαβιβάσας διελθών. σε ἱερὰν πόλιν 2. κατέφυγεν Α, διέφυγεν φύντων, δαιμόνων τηγῷ, THEOPHANIS surum : at litteris omnino indecoris Phocæ respon- зui dedit. Cæterum imperatricem Constantinam cum filiabus tribus, in domo privata, cui Leonis nomen, tyrannus inclusit. . In Alexandria porro civitate ex scriptoribus esimiis quispiam vir religiosus ex festivo pervigi-. lio nocte media domum remeans videt statuas suis basibus dilapsas in terram ferri, et Mauricium ejusque liberos e medio sublatos, et cuncta, qua Byzantii acciderant, clara voce enuntiantes audit. Visa et audita mane ad augustalem profe- clus enarrat. Comminatur ille nulli hæc faceret manifesta. Die vero malato et attentius observato exitum exspectavit. Nomo postnodum die nuntius Mauricii cædem evulgaturus advenit, ac simul tune demoniorum vaticinia augustalis in publicum sparsit. Cæterum Narses Romani dux exercitus rebellio- nem in tyrannum movit, et Edessain occupavit. Quare Phocas Germano duci Edessam obsideat, litteris præcipit. Narses Persarum regem Chosroem ut collecto exercitu in Romanos bellum moveat scri- ptis sollicitat. Plocas autem Domentiolum proprium fratrem magistrum, Priscum vero comitem excubi- torum instituit, - B A. C. 596. Hoc anno, mensis Decembris die septimo, indictione septima, ad solitas festorum solemnitates sparais in populum pro consulum more nummis processit. Rex autem Persarum Chosroes collectas copias misit in Romanos. Ger- manus autem eo nuntio accepto extimuit : et neces- sitate compulsus bello principiam dedit. Illum vero eo in bello vulneratuin stipatores Constantinam de- duxere : victis alioqui Romanis. Mox undecimo dic a vulnere accepto Germanus diem extremum obiit. Phocas porro auctis ex fœderis pacto faciendis Chagano donis, Barbaros ea ratione quietem ac paren servaturus sperans copias omnes ex Europa in Asiam trauemisit. Divisas autem turnas partim in Persas, partim in Narsetem sub Leontio eunucho et optimate ad obsidendam Edessam destinavit. Chosroe cum instructis aciebus Daras profecto, D C . VARIÆ LECTIONES. .81 64. vulg. vulg. add. ex A. vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. A, sed in litura : vulg. JAC. GOARI NOTÆ. litteras bene pingendi peritus artifex. prout rudis Anastasius) ob natun sibi filium ma- rein per dios septem sumptuosius agitando. Simo- CALLA. conjicio, quæ scribit inferius. istud fuerit, plane non sacrum, sed profanum pro septima nati pueri, quando Alexandrini totam noctem luxu ac epulis traducere solebant. Istud vero, nocturnæ visionis spectro factum accipion- dum est, non ut re vera simulacra ita suis basibus dimota sint, in quibus nec tum consistebant, abo- lita Alexandriæ olim idololatria. Liquet enim ex seq. non de aliis statuis sermonem esse quam fal- sorum numinum, quarum spectro ista dæmones pradiserint. COHBEPIS. immisit in Persas Narse duce. Imo adversus Narsem , quem ipse post paucas lineas contra filein a Piroca combustum ait, perinde ac Theo- phanes. Sed moris fere interpretum, ut devorent omnia, ac ne file submutent sic male cohærentia. Is. (58) Idem cap. 15, ἀνήρ τις τῶν ἐς κάλλος γρα (89) E_ nocturno convivio (non malutina vigilia, (90) Mauricii puto et liberorum; idola quoque (94) Explicat citatus auctor quodnam pervigilium (99) Fedo errore apud Cedr. ὑπὸ Ναρσῇ στρα
PG 108:617θύσωμεν οὖν τῷ θεῷ ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σωτηρίας. λάβωμεν στέφος μαρτύρων, ἵνα καὶ ὁ μέλλων ἡμᾶς χρόνος ἐπαινέσῃ, καὶ ὁ θεὸς τοὺς μισθοὺς ἀποδώσῃ. τούτοις καὶ ἄλλοις πλείοσι λόγοις παραθαρσύνας τὸν στρατὸν φαιδρῷ τῷ προσώπῳ παρατάττει τὸν πόλεμον, καὶ στάντες ἀπ’ ἀλλήλων ἀπὸ μικροῦ διαστήματος ἀπὸ πρωὶ̈ μέχρις ἑσπέρας ἀλλήλοις οὐ συνέβαλον. ἑσπέρας δὲ καταλαβούσης, ὁ βασιλεὺς τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο. οἱ δὲ βάρβαροι πάλιν ὀπίσω αὐτοῦ ἤλαυνον. ἐναλλάξαντες δὲ τὴν ὁδὸν καὶ τοῦτον προλαβεῖν θελήσαντες ἐμπίπτουσιν εἰς τόπους τελματώδεις καὶ πλανῶνται καὶ εἰς μέγαν κίνδυνον ἦλθον. ὁ δὲ βασιλεὺς διαβὰς τὰ μέρη Περσαρμενίας παρέτρεχεν. τῆς δὲ γῆς ἐκείνης ὑπὸ Περσῶν κρατουμένης, πολλοὶ συνέτρεχον τῷ Σαρβαραζᾷ, καὶ ἐπηύξει τὸν ἑαυτοῦ λαόν. χειμῶνος δὲ γεγονότος, ἐσκορπίσθη τὸ πλῆθος ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις πρὸς τὸ ἀναπαύεσθαι [ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν]. τοῦτο δὲ Ἡράκλειος μαθὼν διανοεῖται ἐν νυκτὶ κλέψαι τὸν πόλεμον·Ὁ δὲ Χοσρόης σὺν τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται εἰς τὸ Αρξαμούν οι (93). Καὶ φρούριον ἀπὸ ἐλέφαντος σε συστησάμενος τοῦ πολέμου ἀπήρξατο, καὶ νίκην μεγάλην ήρατο, πολλούς Ρωμαίων ζωγρήσας, ούς καὶ ἀπέτεμεν. Τούτων οὕτω πραχθέντων ὁ Χοσρόης ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐπανέζευξεν Ζογγόῃ τὰς δυνά- μεις καταλιπών. Τοῦτο μαθὼν ὁ Φωκᾶς κατὰ Λεον- τίου ἐμάνη, καὶ χειροπέδαις σιδηραῖς ἀτίμως απ τὸν ἐν Βυζαντίῳ φέρει, και χειροτονεί στρατηγόν Δομεντζίολον (94) τὸν ἴδιον ἀνεψιόν, ὃν καὶ κουρο πελάτην εποίησεν. · Α. Μ. 6097. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Χοσρόης Καρδαρίγαν καὶ Ῥουσμιάζαν, καὶ ἐπόρθησεν πολλάς τῶν Ῥωμαίων πόλεις 63. Ὁ δὲ Δομεντζίολος λόγον δούς τῷ Ναρσῇ καὶ ὅρκοις πολλοῖς πείσας αὐτὸν μηδεμίαν ἀδικίαν παρὰ τῷ Φωκὰ ὑπομένειν, ἀπέλυ σε αὐτὸν πρὸς Φωκᾶν. Ο δὲ Φωκᾶς μὴ φυλάξας τὸν λόγον τοῦτον πυρί κατέκαυσεν. Ἐν λύπῃ οὖν τ μεγάλη γεγόνασιν οἱ Ρωμαῖοι, ὅτι φέξον μέγαν εἶ χεν εἰς Πέρσας ὁ Ναρσῆς, ὥστε τὰ τέκνα τῶν Περσῶν ἀκούοντα τὸ ὄνομα Ναρσοῦ τρέμειν, Δ. Μ. 6098. Θωμᾶ ἔτος α. - · Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου κα Τούτῳ τῷ ἔτει σχολαστικὸς εὐνοῦχος ἀνὴρ ἔνδοξος τοῦ παλατίου μεσούσης νυκτός Κωνσταντίναν την δέσποιναν σὺν ταῖς τρισὶ θυγατράσιν αὐτῆς λαβὼν, εἰς τὴν Μεγάλην ἐκκλησίαν κατέφυγεν τῇ αἱ βουλῇ Γερμανοῦ τοῦ πατρικίου ὀρεγομένου τὴν βασιλείαν. Γίνεται τοίνυν ἐν τῇ πόλει στάσις μεγάλη. Οἱ δὲ Πράσινοι ἀθροισθέντες ἐπὶ τὸν Κοχλίαν, ἐδυσφήμουν τὴν Κωνσταντίναν· ὁ δὲ Γερμανὸς τῷ δημάρχῳ τῶν Πρασίνων τάλαντον χρυσίου ἀπέστειλεν, ὥστε συν- εργῆσαι αὐτοῖς. Τὰ δὲ πρωτεῖα τοῦ δήμου οὐ κατε δέξαντο τοῦτο. 'Ο δὲ τύρραννος ἔπεμψεν εἰς τὴν ἐκε κλησίαν τοῦ ἀποσπάσαι αι τὰ γύναια· ὁ δὲ πατριάρ- χης Κυριακὸς ἀντικαθίστατο “ τῷ τυράννῳ, μή και ταδεξάμενος ἐκ τοῦ ναοῦ τὸ ἀποσπάσαι τὰ γύναια τυραννικώς. Ορκοις δὲ βεβαιωθεὶς ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ, ὡς οὐκ ἀδικήσει αὐτάς, ἐξάγονται τοῦ ἁγίου τεμέ- νους, καὶ ἐν μοναστηρίῳ ἐγκλείονται (93)· τὸν δὲ Γερμανὸν ἀποχείρας (96) ἐν ἱερεῦσι κατέταξεν, και ἐν τῷ ἰδίῳ οἴκῳ παρεφύλαττεν ". Τότε και το φι λιππικὸς τὴν κόμην ἑλόμενος ἱερωσύνης ἀξίαν ἔλα- δεν τ8, καὶ ἐν Χρυσοπόλει ἐν τῷ " μοναστηρίῳ, δ ἔκτισε, διέτριβεν. Οἱ δὲ Πέρσαι ἐν τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον τὸ Δαρᾶς, καὶ πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν σε Αρξαμοῦν Α Αρζαμούν σε ελεφάντων ε. σε ἀπέστειλεν 2. σε οὖν Α, δὲ τῇ το ἐκ τοῦ ναοῦ Α. τι καὶ ἐν τ. ἰδ. ο. παρερ. το έλαβεν Α, ενέβαλεν ταίg. " τῷ πολιτείας Α. σε λόγον δεὺς Α, λόγοις ἐκ τὸ ἀποσπ. Α. ἀντικαθ. Α, ἀντικαθ. και τότε Α. Κωνσταντίνα ἡ ἀπὸ βασιλιστῶν ἐβλήθη ἐν μονα στηρά Καὶ γεγόνασι κληρικοὶ Φιλιππικὸς ὁ πατρίκιος, καὶ κόμης ἐξκουθητέρων, καὶ Γερμανὸς ὁ πατρίκιος πενθερὸς γενόμενος Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ Μαυρικίου· CHRONOGRAPHIA. A Narses Edessa profugus Hierapolin contendit. Tu GEV B vero Chosroes ad Arzamum Romanis occurrit, et elephantis castrorum in morem ordinalis, belli diut exordia, et insignem refert victoriam, captis Roma nis quamplurimis, quos etiam capite multavit. His ita gestis, Chosroes Zongoi cura exercitus commis- sa, in propriam ditionem rediit. Eo cognito Phocas in Leontium ira invectus, ferreis manicis devinctum Byzantium adduci jubet, Dumentzislo propίο pote, quem deinde curopalatem declaravit, duce exercitus instituto. -- A. C. 697. Hoc anno Chosroes Cardariga et Rusmiaza missis Romanorum urbes plurimas de- vastavit. Domentziolus autem verborum et jurisju- randi data Nərseti fide, et mall requidquam a Phoca passurum pollicitus, virum ad Phocam Cpo- lim destinavit. At Phocas spreto dato fidei juramen- to, ipsum ignecombussit. Ea res Romanis tristitiam induxit ingentem: metuebant enim Perse Nurselen adeo, ut Persarum pueri solo Narsetis nomine au- dito deterrerentur et exhorrescerent. A. C, 598. Cpoleos episcopi Thomæ asuus pri- WHS. -- Hoc anno scholasticus eunuchus vir in palatio clarus, Constantina imperatrice cum filiabus tribus mediæ noctis silentio educta, Germani patricši im- perium ambientis consilio, ad Mogram ccclesian confugit. Magna itaque per urbem seditio exoritur. Prasini etenim ad Cochliam collecti, diris et exse- C crationibus Constantinam insectabantur; quamvis Germanus ad suppetias sibi ferendas eos adductu- rus ad Prasinorum tribunum auri talentum dono misisset, oblatam tamen factionis principes respu- erunt. Quare mulierculas illas templo educendas tyraunus jussit : at patriarcha Cyriacus tyranno se opposuit, mulierculas ab ecclesia tyrannice avelli minime passus. Juramentis autem a Phoca interpo- sitis, securus redditus nil Indignum Lauras, sacris septis extrahuntur, et in monasterio includuntur : Germanus auteni deposita coma ad presbyterorum ordinem ejus jussu allectus et in ipsius domo en- stoditus est. Philippicus etiam crinibus attousis sacerdotii dignitatem assecutus,est, et Chrysopoli in monasterio a se exstructo moram egit. Cæterum D hoc anno Perse Daras urbem cepere, Mesopota mniumque universam et Syriam excurrentes praeclara VARLE LECTIONES. a f, vulg. vulg. o' add. ex A. add. ex add. ex A. vulg. vulg. add. ex A. pust add. ex JAC. GOARI NOTÆ. copius duorum iter dierumi a Constantina distans. Bell. Persic. lib. n. et periculo, Theodori Siceotæ Vita apud Surium April. Constantina eximperatrix in monasterium PATROL. GR. LVIII. conjecta est. Odium Prasinorum in eam ex Man- ricii in Venetos affectų prodiit. Simocatta. Clerici facti sunt Philippicus patricius, et comes excubitorum, et Germanus patricius socer Theodo- sii filii Mauricii. (93) Arzanem regionem et oppidum habet Pro- (94) De cujus adversus Persas itinere, conflictu (93) Chronicon Alexandi anno Phoce primo : (96) Chronicon idem in annum eumdem primum :
καὶ τοῦ χειμῶνος ἐπικειμένου, καὶ ὑποψίας μηδεμιᾶς οὔσης τῷ Σαρβάρῳ, ἐπιλεξάμενος ἵππους εὐσθενεῖς καὶ τοῦ στρατοῦ τοὺς ἀνδρειοτέρους διχῆ ὁπλίσας τοὺς μὲν προάγειν ἐκέλευσε κατὰ τοῦ Σαρβάρου, αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς ἑτέροις ὀπίσω τούτων εἵπετο. σπεύσαντες δὲ διὰ τῆς νυκτὸς καὶ καταλαβόντες τὸ χωρίον Σαλβανῶν ὥρᾳ θ τῆς νυκτός, Περσῶν ἐν αὐτῷ ὄντων καὶ γνόντων τὴν ἔφοδον, οἳ καὶ διαναστάντες ὥρμησαν κατ’ αὐτῶν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τούτους πάντας ἀνεῖλον παρὲξ ἑνός, ὅστις τῷ Σαρβάρῳ ἐμήνυσεν. ὁ δὲ Σάρβαρος ἀναστὰς καὶ ἐπιβὰς ἵππῳ γυμνός τε καὶ ἀνυπόδητος φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐπορίσατο. τούτου δὲ τὰς γυναῖκας καὶ πᾶν τὸ Περσικὸν ἄνθος ἄρχοντάς τε καὶ σατράπας καὶ στρατιώτας ἐπιλέκτους καταλαβὼν ἀνελθόντας ἐν ταῖς τῶν οἴκων στέγαις καὶ πόλεμον κροτοῦντας διὰ τοῦ πυρὸς καθεῖλεν· καὶ οὓς μὲν ἔκτεινεν, οὓς δὲ πυρὶ ἀνήλωσεν, ἄλλοι δὲ χειροπέδαις ἐδεσμήθησαν καὶ μικροῦ δεῖν οὐδεὶς ἐκτὸς Σαρβάρου διεσώθη. ἔλαβον δὲ καὶ τὰ ὅπλα Σαρβάρου χρυσῆν ἀσπίδα τε καὶ μάχαιραν καὶ δόρυ καὶ τὴν διάλιθον καὶ χρυσῆν ζώνην καὶ τὰ ὑποδήματα αὐτοῦ. καὶ ταῦτα πάντα λαβὼν χωρεῖ κατὰ τῶν διεσπαρμένων ἐν τοῖς χωρίοις·Ὁ δὲ Χοσρόης σὺν τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται εἰς τὸ Αρξαμούν οι (93). Καὶ φρούριον ἀπὸ ἐλέφαντος σε συστησάμενος τοῦ πολέμου ἀπήρξατο, καὶ νίκην μεγάλην ήρατο, πολλούς Ρωμαίων ζωγρήσας, ούς καὶ ἀπέτεμεν. Τούτων οὕτω πραχθέντων ὁ Χοσρόης ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐπανέζευξεν Ζογγόῃ τὰς δυνά- μεις καταλιπών. Τοῦτο μαθὼν ὁ Φωκᾶς κατὰ Λεον- τίου ἐμάνη, καὶ χειροπέδαις σιδηραῖς ἀτίμως απ τὸν ἐν Βυζαντίῳ φέρει, και χειροτονεί στρατηγόν Δομεντζίολον (94) τὸν ἴδιον ἀνεψιόν, ὃν καὶ κουρο πελάτην εποίησεν. · Α. Μ. 6097. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Χοσρόης Καρδαρίγαν καὶ Ῥουσμιάζαν, καὶ ἐπόρθησεν πολλάς τῶν Ῥωμαίων πόλεις 63. Ὁ δὲ Δομεντζίολος λόγον δούς τῷ Ναρσῇ καὶ ὅρκοις πολλοῖς πείσας αὐτὸν μηδεμίαν ἀδικίαν παρὰ τῷ Φωκὰ ὑπομένειν, ἀπέλυ σε αὐτὸν πρὸς Φωκᾶν. Ο δὲ Φωκᾶς μὴ φυλάξας τὸν λόγον τοῦτον πυρί κατέκαυσεν. Ἐν λύπῃ οὖν τ μεγάλη γεγόνασιν οἱ Ρωμαῖοι, ὅτι φέξον μέγαν εἶ χεν εἰς Πέρσας ὁ Ναρσῆς, ὥστε τὰ τέκνα τῶν Περσῶν ἀκούοντα τὸ ὄνομα Ναρσοῦ τρέμειν, Δ. Μ. 6098. Θωμᾶ ἔτος α. - · Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου κα Τούτῳ τῷ ἔτει σχολαστικὸς εὐνοῦχος ἀνὴρ ἔνδοξος τοῦ παλατίου μεσούσης νυκτός Κωνσταντίναν την δέσποιναν σὺν ταῖς τρισὶ θυγατράσιν αὐτῆς λαβὼν, εἰς τὴν Μεγάλην ἐκκλησίαν κατέφυγεν τῇ αἱ βουλῇ Γερμανοῦ τοῦ πατρικίου ὀρεγομένου τὴν βασιλείαν. Γίνεται τοίνυν ἐν τῇ πόλει στάσις μεγάλη. Οἱ δὲ Πράσινοι ἀθροισθέντες ἐπὶ τὸν Κοχλίαν, ἐδυσφήμουν τὴν Κωνσταντίναν· ὁ δὲ Γερμανὸς τῷ δημάρχῳ τῶν Πρασίνων τάλαντον χρυσίου ἀπέστειλεν, ὥστε συν- εργῆσαι αὐτοῖς. Τὰ δὲ πρωτεῖα τοῦ δήμου οὐ κατε δέξαντο τοῦτο. 'Ο δὲ τύρραννος ἔπεμψεν εἰς τὴν ἐκε κλησίαν τοῦ ἀποσπάσαι αι τὰ γύναια· ὁ δὲ πατριάρ- χης Κυριακὸς ἀντικαθίστατο “ τῷ τυράννῳ, μή και ταδεξάμενος ἐκ τοῦ ναοῦ τὸ ἀποσπάσαι τὰ γύναια τυραννικώς. Ορκοις δὲ βεβαιωθεὶς ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ, ὡς οὐκ ἀδικήσει αὐτάς, ἐξάγονται τοῦ ἁγίου τεμέ- νους, καὶ ἐν μοναστηρίῳ ἐγκλείονται (93)· τὸν δὲ Γερμανὸν ἀποχείρας (96) ἐν ἱερεῦσι κατέταξεν, και ἐν τῷ ἰδίῳ οἴκῳ παρεφύλαττεν ". Τότε και το φι λιππικὸς τὴν κόμην ἑλόμενος ἱερωσύνης ἀξίαν ἔλα- δεν τ8, καὶ ἐν Χρυσοπόλει ἐν τῷ " μοναστηρίῳ, δ ἔκτισε, διέτριβεν. Οἱ δὲ Πέρσαι ἐν τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον τὸ Δαρᾶς, καὶ πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν σε Αρξαμοῦν Α Αρζαμούν σε ελεφάντων ε. σε ἀπέστειλεν 2. σε οὖν Α, δὲ τῇ το ἐκ τοῦ ναοῦ Α. τι καὶ ἐν τ. ἰδ. ο. παρερ. το έλαβεν Α, ενέβαλεν ταίg. " τῷ πολιτείας Α. σε λόγον δεὺς Α, λόγοις ἐκ τὸ ἀποσπ. Α. ἀντικαθ. Α, ἀντικαθ. και τότε Α. Κωνσταντίνα ἡ ἀπὸ βασιλιστῶν ἐβλήθη ἐν μονα στηρά Καὶ γεγόνασι κληρικοὶ Φιλιππικὸς ὁ πατρίκιος, καὶ κόμης ἐξκουθητέρων, καὶ Γερμανὸς ὁ πατρίκιος πενθερὸς γενόμενος Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ Μαυρικίου· CHRONOGRAPHIA. A Narses Edessa profugus Hierapolin contendit. Tu GEV B vero Chosroes ad Arzamum Romanis occurrit, et elephantis castrorum in morem ordinalis, belli diut exordia, et insignem refert victoriam, captis Roma nis quamplurimis, quos etiam capite multavit. His ita gestis, Chosroes Zongoi cura exercitus commis- sa, in propriam ditionem rediit. Eo cognito Phocas in Leontium ira invectus, ferreis manicis devinctum Byzantium adduci jubet, Dumentzislo propίο pote, quem deinde curopalatem declaravit, duce exercitus instituto. -- A. C. 697. Hoc anno Chosroes Cardariga et Rusmiaza missis Romanorum urbes plurimas de- vastavit. Domentziolus autem verborum et jurisju- randi data Nərseti fide, et mall requidquam a Phoca passurum pollicitus, virum ad Phocam Cpo- lim destinavit. At Phocas spreto dato fidei juramen- to, ipsum ignecombussit. Ea res Romanis tristitiam induxit ingentem: metuebant enim Perse Nurselen adeo, ut Persarum pueri solo Narsetis nomine au- dito deterrerentur et exhorrescerent. A. C, 598. Cpoleos episcopi Thomæ asuus pri- WHS. -- Hoc anno scholasticus eunuchus vir in palatio clarus, Constantina imperatrice cum filiabus tribus mediæ noctis silentio educta, Germani patricši im- perium ambientis consilio, ad Mogram ccclesian confugit. Magna itaque per urbem seditio exoritur. Prasini etenim ad Cochliam collecti, diris et exse- C crationibus Constantinam insectabantur; quamvis Germanus ad suppetias sibi ferendas eos adductu- rus ad Prasinorum tribunum auri talentum dono misisset, oblatam tamen factionis principes respu- erunt. Quare mulierculas illas templo educendas tyraunus jussit : at patriarcha Cyriacus tyranno se opposuit, mulierculas ab ecclesia tyrannice avelli minime passus. Juramentis autem a Phoca interpo- sitis, securus redditus nil Indignum Lauras, sacris septis extrahuntur, et in monasterio includuntur : Germanus auteni deposita coma ad presbyterorum ordinem ejus jussu allectus et in ipsius domo en- stoditus est. Philippicus etiam crinibus attousis sacerdotii dignitatem assecutus,est, et Chrysopoli in monasterio a se exstructo moram egit. Cæterum D hoc anno Perse Daras urbem cepere, Mesopota mniumque universam et Syriam excurrentes praeclara VARLE LECTIONES. a f, vulg. vulg. o' add. ex A. add. ex add. ex A. vulg. vulg. add. ex A. pust add. ex JAC. GOARI NOTÆ. copius duorum iter dierumi a Constantina distans. Bell. Persic. lib. n. et periculo, Theodori Siceotæ Vita apud Surium April. Constantina eximperatrix in monasterium PATROL. GR. LVIII. conjecta est. Odium Prasinorum in eam ex Man- ricii in Venetos affectų prodiit. Simocatta. Clerici facti sunt Philippicus patricius, et comes excubitorum, et Germanus patricius socer Theodo- sii filii Mauricii. (93) Arzanem regionem et oppidum habet Pro- (94) De cujus adversus Persas itinere, conflictu (93) Chronicon Alexandi anno Phoce primo : (96) Chronicon idem in annum eumdem primum :
PG 108:619οἵτινες μαθόντες τὴν τοῦ Σαρβάρου φυγὴν ἀκρατῶς ἔφυγον. αὐτὸς δὲ διώξας πολλοὺς αὐτῶν ἔκτεινε καὶ δεσμίους ἔλαβεν, καὶ οἱ λοιποὶ ἐν Περσίδι μετ’ αἰσχύνης ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸ ἑαυτοῦ στρατόπεδον μετὰ χαρᾶς ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις παρεχείμασεν. 70 Κόσμου ἔτη ρι. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χι. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. ιε. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθ. λζ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. ι. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. ι. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. 2. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ α ἐπισυνάξας ὁ βασιλεὺς Ἡράκλειος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα βουλὴν ἐποιεῖτο, ποίᾳ ὁδῷ πορευθῇ. δύο γὰρ ὁδοὶ αὐτῷ προέκειντο στεναί τε καὶ δύσβατοι, ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον φέρουσα, ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων γῆν. καὶ ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον διαφορωτέρα μὲν ἦν, ἀλλ’ ἀπορίαν εἶχε πασῶν τῶν τροφῶν· ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων τὸν Ταῦρον ὑπερβαίνουσα εὐπορίαν τε καὶ δαψίλειαν τῶν τροφῶν παρεῖχεν. ταύτην συγκρίνουσι πάντες, εἰ καὶ ἀποτομωτέρα καὶ χιόνι πολλῷ κατεχομένη ὑπῆρχεν. ταύτην δὲ κόπῳ πολλῷ ὑπερβάντες ἑπτὰ ἡμέραις καταλαμβάνουσι τὸν Τίγριν ποταμόν·Δ καὶ Συρίαν, αἰχμαλωσίαν πολλὴν ποιήσαντες, ἧς οὐκ Β χασι οηι. Α. το ἔστιν ἀριθμός. Τοῦ δὲ πατριάρχου Κυριακού τελευ τήσαντος (97), Θωμάς χειροτονεῖται ἀντ᾿ αὐτοῦ, διά κονος καὶ σακελλάριος ὢν τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, μηνὶ Οκτωβρίῳ ια'. Α. Μ. 6099. - Αλεξανδρείας επισκόπου Θεο- δώρου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Φωκᾶς, ὁ τύραννος ἔζευξεν τὴν αὐτ τοῦ θυγατέρα Δομεντζίαν Πρίσπῳ τῷ πατρικίῳ καὶ κόμητι τῶν ἐξκουβιτόρων, καὶ γενομένου τοῦ γάμου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Μαρίνης, ἐκέλευσεν ἱππικὸν ἀχε θῆναι. Οἱ δὲ δήμαρχοι των δύο μερῶν ἐν τοῖς τετρα κίοσιν σὺν τῶν βασιλικῶν λαυράτων έστησαν Πρίσ σκου καὶ Δομεντζίας λαυράτα (98). Ταῦτα ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἡγανάκτησεν, καὶ πέμψας το τους δημάρ χους Θεοφάνην καὶ Πάμφιλον, καὶ στήσας αὐτοὺς γυ- μνοὺς εἰς τὸ στόμα, ἐκέλευσεν ἀποτμηθῆναι αὐτούς. Πέμψας δὲ τὸν πρωτοκούρσωρα αὐτοῦ, πρώτα απ τους, τίνος ἐπιτρέψαντος τοῦτο πεποιήκασι. Οι εἶπον, ὅτι κατὰ συνήθειαν οἱ γραμμισταὶ τοῦτο πέ- ποιήκασι ". Ὁ δὲ τὰ δῆμος καὶ οἱ ὄχλοι το Εκραζον Φιλανθρώπου δεσπότου πολλὰ τὰ ἔτη. Οἱ δὲ γραμμισταί (99) ερωτηθέντες, διὰ τί τοῦτο πεποιή- κασι, ἔφησαν, ὅτι Τοῦ βασιλέως τέκνα ὀνομασθέντα ὑπὸ πάντων ἡμεῖς ἀφ' ἑαυτῶν τοῦτο πεποιήκα- μεν. Ὁ δὲ Πρίσκος φόβῳ συνεχόμενος ", τὴν ἀγα νάκτησιν ἐδειλία τοῦ βασιλέως. Τῶν δὲ ὄχλων οι κρατ ζόντων φιλανθρωπευθῆναι αὐτοῖς, συνεχώρησεν ὁ Φωκᾶς· ἔκτοτε οὖν μηνίσας ὁ Πρίσκος οὐκ ἦν ἐν ὀρθότητι μετὰ Φωκά. Γυνὴ δέ τις ονόματι Π:- τρωνία γίνεται τῇ βασιλίσσῃ Κωνσταντίνῃ ὡς ἀντὶ διακόνου πρὸς Γερμανὸν ἐκ Κωνσταντίνης τὰς ἀποκρίσεις ποιουμένη τῆς σε φήμης πλατυνομένης Θεοδόσιον ζῆν τὸν υἱὸν τοῦ Μαυρικίου ἐλπίδας᾿ ἀγα θὰς ή τε Κωνσταντίνα καὶ ὁ Γερμανὸς εἶχεν ἐπὶ τούτῳ "· ἡ δὲ ἀνοσία Πετρωνία τῷ τυράννῳ ταῦτα κατάδηλα (1) πεποίηκεν Ὁ δὲ τύραννος Κων σταντίναν τα Θεοπέμπτῳ τῷ ἐπάρχω πρὸς βάσανα σε ἔδωκεν· ἡ δὲ βασανιζομένη Ρωμανὸν τὸν σ' πατρί το πέμψας ήγαγε τους 2. Το πρωτοκούρσορα Λ. " πεποιήκασι Α, πεποίηκαν το οἱ δὲ ὄχλοι Α, λαοὶ συνεχόμενος Α, κατεχ. όχλων Α, λαῶν ἀγαθοὺς τούτῳ Α, τούτων ταῦτα κατ. Α, κατ. τ. ε' τον τὰ ἀγαθὰς Α, ὑπάρχῳ εἶπον πεποιή Ο μηνιάτας Α. οἱ ἐπάρχῳ Α, τὰ λαυράτα σου κατεδέξαν επάνω τῶν χειροτονιῶν, THEOPHANIS haud facile numerandam secum avexcre. Patriarcha porro Cyriaco vivis erepto Thomas, diaconus` et sacellarius ejusdem ecclesiæ, mensis Octobris die undecimo in ejus locum sufficitur. A. C. 599. Alexandriæ episcopi Theodori annus primus (a). Hoc anno tyrannus Phocas Prisco patricio et excubitorum comiti filiam Domentiam in matrimo- nium locavit, celebratisque in Marinæ palatio nuptiis equestre certamen agi jussit. Ab utriusque vero factionis tribunis Prisci et Domentiæ imagines inter alias imperatoris laureatas ad columnas qua- tuor erectas cum vidisset imperator ira motus est, et Theophanem Pamphilumque factionum principes accitos, nudatisque corporibus in faciem ac terram jacentes, eapite truncari decernit. Protocursore etiam ad eos misso sciscitabatur, cujus consiliis id attentassent. Responderunt illi : Fictores, quod more receptum est, moliti sunt. Factionis autem gres, reliquusque populus vociferatus : Clementis- simo domino, inquit, multos annos. Lineatores in- terrogati, cur opus hujusmodi aggressi fuissent, Filios, inquiunt, imperatoris ab omnibus faustis ac- clamationibus acceptos ac ita nominatos, nos proprio consílio ita dețineavimus. Priscus autem re gesta deterritus, ab imperatoris indignatione sibi cave- bat. Cuncta vero plebe veniam illis concedi crebris vocibus exclamante, Phocas delictum remisit. Ab eo itaque momento alta mente repositam offensam Priscus gerens cum Phoca sincere et ex animo rem nullam tractabat. Cæterum mulier quædam cogno- mento Petronia labellarii famuli vices gerens Con- stantinæ ad Germanum utrinque dicta responsaque referebat. Cum autem rumor increbresceret Theo- dosium Mauricii filium inter vivos adhuc superesse, magnam novandarum spem rerum eo nuntio Ger- manus et Constantina animis fovebant. Nefaria vero Petronia quæ gerebantur tyranno facit manifesta. C VARIE LECTIONES. • vulg. vulg. " vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTE. · cum cereis et incensis. Gregorius Dialogus epist. 1, ad Leonem Isaurum, to, imagines tuas exceperunt. Lauratæ ideo imagi- nes quod imp. lauro redimitum ac triumphantem repræsentarent: de quibus plura Baronius anno 603, num. et seqq., Lacerda, Meursius et alii, Pancirolus maxime in Notit. imp., cap. 24. Cur Prisci imaginem Prasini extulerint, refert Nicepho- rus CP. patriarcha sub Historiae initium. ctum astipulatur Chronicon Alexandrinum diem tamen obitus signat in Sabbatum incidentem, successorisque Thomæ ordinationem Januarii peractam. Caeterum Thomas iste, sacellarius, id est, sacculorum et ærarii patriarchici custos, et carcerum ejus curator, idem_memorato Chronico laudatur quem cum inter- prete Radero altro expetitum nusquam intelliges, sed ordinandorum examini, vel certè ordinibus ipsis a patriarcha conferendis præcipuum ministrum, cujus munus nostris ad Codinum notis explicatur. ciam refert Chronicon Alexand. ad annum Phocæ 3. (a) Hic annus Alexandrinus ascribendus est 600; nam annum Phocæ imp. quartum cum quinto Theophanes in unum conflayit. Nescit vero errorem auctor noster usque ad annum Copronymi penultimum; quem in duos distrabens, sese demum emendat. Vide infra Dissertationem Henschenii, cap. 5. Hic iterum igitur, ut jam ab anno primo Cea stantini M. ad primum Joviani præstare oportuit, erw Alexandrinæ, ut vulgarem assequamur, non anni octo, sod novem addendi erunt. EDIT Patr. (97) Eodem anno et mense Cyriacum vita fun- D tur ad civitates, vel regiones, obvii adeunt populi (98) Optatus : Lauratis, et iconibus, quæ mittun- (99) Quorum munus ut apparent scenam. (1) Horum omnium nomina mortisque suppli-
καὶ τοῦτον περάσαντες καταλαμβάνουσι τὴν Μαρτυρόπολιν καὶ τὴν Ἄμιδαν· καὶ διαναπαύονται ὅ τε στρατὸς καὶ ἡ αἰχμαλωσία. ἐντεῦθεν καὶ γράμματα πρὸς τὸ Βυζάντιον ὁ βασιλεὺς ἠδυνήθη ἀποστεῖλαι καὶ τὰ καθ’ ἑαυτὸν πάντα δηλῶσαι καὶ χαρὰν πολλὴν ἐμποιῆσαι τῇ πόλει. ὁ δὲ Σάρβαρος ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ διασπαρέντα λαὸν ἐπῆλθε κατ’ αὐτοῦ. ἐπιλεξάμενος δὲ ὁ βασιλεὺς ἴλην στρατιωτῶν ἀπέλυσε φυλάττειν τὰς πρὸς αὐτὸν ἀγούσας κλεισούρας· καὶ τὰς πρὸς ἀνατολὴν αὐτὸς ἐκδραμὼν διεξόδους ἀντιπρόσωπος ᾔει τῷ Σαρβάρῳ, καὶ περάσας τὸν Νυμφίον ποταμὸν κατέλαβε τὸν Εὐφράτην, ἐν οἷς ἦν πλεκτὴ γέφυρα ἐκ σχοίνων τε καὶ νηῶν. ὁ δὲ Σάρβαρος λύσας τὰ σχοινία τῆς γεφύρας [ἀπὸ] μιᾶς ὄχθης ἐπὶ τὴν ἑτέραν πᾶσαν τὴν γέφυραν μετήγαγεν. ἐλθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ μὴ εὑρὼν περᾶσαι διὰ τῆς γεφύρας, παραδραμὼν εὗρε πόρον· καὶ ἀκινδύνως τοῦτον ἐπέρασε παραδόξως τῷ Μαρτίῳ μηνί, καὶ καταλαμβάνει τὰ Σαμόσατα· καὶ πάλιν τὸν Ταῦρον ὑπερβὰς εἰς Γερμανίκειαν ἀφίκετο, καὶ περάσας τὴν Ἄδανα ἦλθε πρὸς τὸν Σάρον ποταμόν.Δ καὶ Συρίαν, αἰχμαλωσίαν πολλὴν ποιήσαντες, ἧς οὐκ Β χασι οηι. Α. το ἔστιν ἀριθμός. Τοῦ δὲ πατριάρχου Κυριακού τελευ τήσαντος (97), Θωμάς χειροτονεῖται ἀντ᾿ αὐτοῦ, διά κονος καὶ σακελλάριος ὢν τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, μηνὶ Οκτωβρίῳ ια'. Α. Μ. 6099. - Αλεξανδρείας επισκόπου Θεο- δώρου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Φωκᾶς, ὁ τύραννος ἔζευξεν τὴν αὐτ τοῦ θυγατέρα Δομεντζίαν Πρίσπῳ τῷ πατρικίῳ καὶ κόμητι τῶν ἐξκουβιτόρων, καὶ γενομένου τοῦ γάμου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Μαρίνης, ἐκέλευσεν ἱππικὸν ἀχε θῆναι. Οἱ δὲ δήμαρχοι των δύο μερῶν ἐν τοῖς τετρα κίοσιν σὺν τῶν βασιλικῶν λαυράτων έστησαν Πρίσ σκου καὶ Δομεντζίας λαυράτα (98). Ταῦτα ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἡγανάκτησεν, καὶ πέμψας το τους δημάρ χους Θεοφάνην καὶ Πάμφιλον, καὶ στήσας αὐτοὺς γυ- μνοὺς εἰς τὸ στόμα, ἐκέλευσεν ἀποτμηθῆναι αὐτούς. Πέμψας δὲ τὸν πρωτοκούρσωρα αὐτοῦ, πρώτα απ τους, τίνος ἐπιτρέψαντος τοῦτο πεποιήκασι. Οι εἶπον, ὅτι κατὰ συνήθειαν οἱ γραμμισταὶ τοῦτο πέ- ποιήκασι ". Ὁ δὲ τὰ δῆμος καὶ οἱ ὄχλοι το Εκραζον Φιλανθρώπου δεσπότου πολλὰ τὰ ἔτη. Οἱ δὲ γραμμισταί (99) ερωτηθέντες, διὰ τί τοῦτο πεποιή- κασι, ἔφησαν, ὅτι Τοῦ βασιλέως τέκνα ὀνομασθέντα ὑπὸ πάντων ἡμεῖς ἀφ' ἑαυτῶν τοῦτο πεποιήκα- μεν. Ὁ δὲ Πρίσκος φόβῳ συνεχόμενος ", τὴν ἀγα νάκτησιν ἐδειλία τοῦ βασιλέως. Τῶν δὲ ὄχλων οι κρατ ζόντων φιλανθρωπευθῆναι αὐτοῖς, συνεχώρησεν ὁ Φωκᾶς· ἔκτοτε οὖν μηνίσας ὁ Πρίσκος οὐκ ἦν ἐν ὀρθότητι μετὰ Φωκά. Γυνὴ δέ τις ονόματι Π:- τρωνία γίνεται τῇ βασιλίσσῃ Κωνσταντίνῃ ὡς ἀντὶ διακόνου πρὸς Γερμανὸν ἐκ Κωνσταντίνης τὰς ἀποκρίσεις ποιουμένη τῆς σε φήμης πλατυνομένης Θεοδόσιον ζῆν τὸν υἱὸν τοῦ Μαυρικίου ἐλπίδας᾿ ἀγα θὰς ή τε Κωνσταντίνα καὶ ὁ Γερμανὸς εἶχεν ἐπὶ τούτῳ "· ἡ δὲ ἀνοσία Πετρωνία τῷ τυράννῳ ταῦτα κατάδηλα (1) πεποίηκεν Ὁ δὲ τύραννος Κων σταντίναν τα Θεοπέμπτῳ τῷ ἐπάρχω πρὸς βάσανα σε ἔδωκεν· ἡ δὲ βασανιζομένη Ρωμανὸν τὸν σ' πατρί το πέμψας ήγαγε τους 2. Το πρωτοκούρσορα Λ. " πεποιήκασι Α, πεποίηκαν το οἱ δὲ ὄχλοι Α, λαοὶ συνεχόμενος Α, κατεχ. όχλων Α, λαῶν ἀγαθοὺς τούτῳ Α, τούτων ταῦτα κατ. Α, κατ. τ. ε' τον τὰ ἀγαθὰς Α, ὑπάρχῳ εἶπον πεποιή Ο μηνιάτας Α. οἱ ἐπάρχῳ Α, τὰ λαυράτα σου κατεδέξαν επάνω τῶν χειροτονιῶν, THEOPHANIS haud facile numerandam secum avexcre. Patriarcha porro Cyriaco vivis erepto Thomas, diaconus` et sacellarius ejusdem ecclesiæ, mensis Octobris die undecimo in ejus locum sufficitur. A. C. 599. Alexandriæ episcopi Theodori annus primus (a). Hoc anno tyrannus Phocas Prisco patricio et excubitorum comiti filiam Domentiam in matrimo- nium locavit, celebratisque in Marinæ palatio nuptiis equestre certamen agi jussit. Ab utriusque vero factionis tribunis Prisci et Domentiæ imagines inter alias imperatoris laureatas ad columnas qua- tuor erectas cum vidisset imperator ira motus est, et Theophanem Pamphilumque factionum principes accitos, nudatisque corporibus in faciem ac terram jacentes, eapite truncari decernit. Protocursore etiam ad eos misso sciscitabatur, cujus consiliis id attentassent. Responderunt illi : Fictores, quod more receptum est, moliti sunt. Factionis autem gres, reliquusque populus vociferatus : Clementis- simo domino, inquit, multos annos. Lineatores in- terrogati, cur opus hujusmodi aggressi fuissent, Filios, inquiunt, imperatoris ab omnibus faustis ac- clamationibus acceptos ac ita nominatos, nos proprio consílio ita dețineavimus. Priscus autem re gesta deterritus, ab imperatoris indignatione sibi cave- bat. Cuncta vero plebe veniam illis concedi crebris vocibus exclamante, Phocas delictum remisit. Ab eo itaque momento alta mente repositam offensam Priscus gerens cum Phoca sincere et ex animo rem nullam tractabat. Cæterum mulier quædam cogno- mento Petronia labellarii famuli vices gerens Con- stantinæ ad Germanum utrinque dicta responsaque referebat. Cum autem rumor increbresceret Theo- dosium Mauricii filium inter vivos adhuc superesse, magnam novandarum spem rerum eo nuntio Ger- manus et Constantina animis fovebant. Nefaria vero Petronia quæ gerebantur tyranno facit manifesta. C VARIE LECTIONES. • vulg. vulg. " vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTE. · cum cereis et incensis. Gregorius Dialogus epist. 1, ad Leonem Isaurum, to, imagines tuas exceperunt. Lauratæ ideo imagi- nes quod imp. lauro redimitum ac triumphantem repræsentarent: de quibus plura Baronius anno 603, num. et seqq., Lacerda, Meursius et alii, Pancirolus maxime in Notit. imp., cap. 24. Cur Prisci imaginem Prasini extulerint, refert Nicepho- rus CP. patriarcha sub Historiae initium. ctum astipulatur Chronicon Alexandrinum diem tamen obitus signat in Sabbatum incidentem, successorisque Thomæ ordinationem Januarii peractam. Caeterum Thomas iste, sacellarius, id est, sacculorum et ærarii patriarchici custos, et carcerum ejus curator, idem_memorato Chronico laudatur quem cum inter- prete Radero altro expetitum nusquam intelliges, sed ordinandorum examini, vel certè ordinibus ipsis a patriarcha conferendis præcipuum ministrum, cujus munus nostris ad Codinum notis explicatur. ciam refert Chronicon Alexand. ad annum Phocæ 3. (a) Hic annus Alexandrinus ascribendus est 600; nam annum Phocæ imp. quartum cum quinto Theophanes in unum conflayit. Nescit vero errorem auctor noster usque ad annum Copronymi penultimum; quem in duos distrabens, sese demum emendat. Vide infra Dissertationem Henschenii, cap. 5. Hic iterum igitur, ut jam ab anno primo Cea stantini M. ad primum Joviani præstare oportuit, erw Alexandrinæ, ut vulgarem assequamur, non anni octo, sod novem addendi erunt. EDIT Patr. (97) Eodem anno et mense Cyriacum vita fun- D tur ad civitates, vel regiones, obvii adeunt populi (98) Optatus : Lauratis, et iconibus, quæ mittun- (99) Quorum munus ut apparent scenam. (1) Horum omnium nomina mortisque suppli-
PG 108:621ὁ δὲ Σάρβαρος τὴν γέφυραν πάλιν εἰς τὸν ἴδιον τόπον ἐκτείνας τὸν Εὐφράτην ἐπέρασεν ἀνεμποδίστως καὶ ἠκολούθει ὀπίσω αὐτοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας τὴν γέφυραν τοῦ Σάρου καὶ εὑρὼν ἀνάπαυσιν τοῦ τε στρατοῦ καὶ τῶν ἀλόγων, ἐν αὐτῷ ἀπληκεύσας διανέπαυσεν αὐτούς· καταλαμβάνει δὲ καὶ ὁ Σάρβαρος εἰς τὸ ἀντίπερα μέρος. εὑρὼν δὲ τὴν γέφυραν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ προπύργια ὑπὸ Ῥωμαίων κρατηθέντα ἠπλήκευσεν. ἐκτρέχοντες δὲ διὰ τῆς γεφύρας πολλοὶ τῶν Ῥωμαίων ἀτάκτως τοῖς Πέρσαις προσέβαλλον καὶ πολλὴν συγκοπὴν αὐτοῖς ἐποίουν· ὁ δὲ βασιλεὺς τούτους διεκώλυσεν ἀτάκτως παρεκθέειν, μήπως ὁδὸς γένηται τοῖς ἐναντίοις συνελθεῖν εἰς τὴν γέφυραν καὶ συμπερᾶσαι· ὁ δὲ λαὸς οὐκ ἐπείθετο τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ Σάρβαρος ποιήσας ἐγκρύμματα καὶ δείξας ἑαυτὸν ὡς φεύγοντα εἵλκυσε πολλοὺς Ῥωμαίους παρὰ γνώμην τοῦ βασιλέως εἰς δίωξιν αὐτοῦ περᾶσαι· ὑποστρέψας δὲ καὶ τούτους τρεψάμενος, ὅσους ἔξω τῆς γεφύρας ἔφθασεν, ἀνεῖλε δίκην ὑποσχόντας τῆς παρακοῆς. ὁ δὲ βασιλεὺς ἑωρακὼς τοὺς βαρβάρους τῇ διώξει τὴν τάξιν λύσαντας, καὶ ἐκ τῶν ἐφεστώτων Ῥωμαίων τοῖς προπυργίοις πολλοὺς ἀναιρουμένους, κατ’ αὐτῶν ἐχώρησεν.κιον γινώσκειν τὰ παρ' αὐτῶν λαλούμενα ὡμολόγη- σεν. Οὗτος δὲ σε κατασχεθείς συγκατέθετο καὶ σε άλ- λους είναι συνεργούς αὐτοῦ πρὸς τὴν τοῦ τυράννου ἐπιβουλήν. Κατεσχέθη δὲ καὶ ὁ Θεόδωρος ὁ τῆς Ανατολῆς ἔπαρχος ", ἂν ὁ τύραννος οι βουνεύροις μαστίζων ἀνεῖλεν. Ελπιδίου δὲ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κόψας τῷ πυρὶ τοῦτον παρέδωκεν, τὸν δὲ Ῥωμανὸν ἀπεκεφάλισεν, τὴν δὲ Κωνσταντίναν σύν ταῖς τρισὶ θυγατράσιν ἐν τῷ μούλῳος Εὐρωπίου (2), Ενθα καὶ Μαυρίκιος ανηρέθη, ξίφει απέτεμεν. Τὸν Γερμανὸν δὲ καὶ τὴν τούτου θυγατέρα ἐν τῇ Πρώτη νήσῳ στόματι μαχαίρας ἀπέκτεινεν. Ομοίως δὲ, καὶ Ἰωάννην ο Τζίτζαν ο (3) καὶ πατρίκιον, καὶ Θεοδόσιον τὸν τὴν ᾿Αβδιουμαν (4) περικείμενον ἀξίαν, καὶ ᾿Ανδρέαν τὸν Σκόμβρον " (5), καὶ Δαβὶδ τὸν χαρτοφύλακα (6) τῶν Ορμίσδου Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ οἱ Πέρσαι τὸν Εὐφράτην περ φάσαντες, πᾶσαν τὴν Συρίαν καὶ Παλαιστίνην καὶ Φοινίκην ᾐχμαλώτευσαν, πολλὴν ἅλωσιν ἐν Ρωσ μείοις ποιήσαντες. - Α. Μ. 6100. Τούτῳ τῷ ἔτσι ὁ Πρίσκος μὴ ὑπο- φέρων τα (7) δραν τοὺς ἀδίκους φόνους καὶ τὰ ὑπὸ Φωκά γινόμενα, έγραψεν προς Ηράκλειον τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν Ἀφρικῆς, ὥστε ἀπο- στείλαι Ηράκλειον τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ Νικήταν τὸν υἱὸν. Γρηγορᾶ τοῦ πατρικίου καὶ ὑποστρατήγου (8) αὐτοῦ, ὅπως ἔλθωσιν. κατὰ τοῦ τυράννου Φωκά ἤκουεν γὰρ μελετωμένην ἐν ᾿Αφρικῇ κατὰ Φωκά ἀντ- αρσίαν· ὅθεν οὐδὲ τὰ πλοῖα τῆς Ἀφρικῆς ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἀνέβαλον. Απέκτεινεν δὲ Φωκᾶς πᾶσαν τὴν συγγένειαν Μαυρικίου καὶ Κομεντίολον τὸν στρατηγὸν τῆς Θράκης, καὶ ἄλλους πολλοὺς ἀνη- λεως. Εγένετο δὲ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ θανατικὸν καὶ κνιπία” παντός είδους. Οἱ δὲ Πέρσαι ἐξῆλθον σὺν τῷ Καρδαρίγᾳ, καὶ παρέλαβον τὴν Ἀρμενίαν καὶ Καππαδοκίαν, καὶ πολεμήσαντες ἔτρεψαν τὰ τῶν Ρω- μαίων στρατεύματα· καὶ παρέλαβον τὴν Γαλατίαν καὶ τὴν Παφλαγονίαν· καὶ ἦλθον μέχρι Χαλκηδόνος λυμαι νόμενοι ἀφειδῶς πᾶσαν ἡλικίαν. Καὶ οἱ μὲν Πέρσαι " Σε οὗτος δὲ Α, ὁ δὲ και ἔπαρχος ύπαρχος ἂν ὁ τύρ. Α. ἐν τῷ βούλῳ € 1. • Ιωάννην καὶ Τζήταν 2, Ἰω. Τζίταν Γ. τὴν Αὐδιουμᾶν Γ. καὶ ᾿Ανδρέαν τὸν Σκόμβρον καὶ ᾿Ανδρέαν τὸν Κόσμαρον καὶ ᾿Ανδρέαν τὸν Κοσμυρὸν Γ, καὶ Σκύβαρον δι των Ορμ. κ. ἐν καὶ τὰ κατὰ τὰ ὑπὸ Φ. σε κνιπία, σκνηπία σκηπία τροπίου. εἰς τὸν μῶλον Ευτροπίου. μώλος, μοῦλος, Οι Εντροπίου Ιωάννην καὶ Τζίταν. μαγίστρου, ἐπίκλην του Σκομβρου • (β) στράτηγον CHRONOGRAPHIA. A Quare Constantinam suppliciis examinandam præ- "B B C fecto Theopempto tyrannus commisit. llla tormen- torum vi compulsa Romanum patricium dictorum ad invicem collatorum conscium ac participem fa- tetur. Is pariter examinatus alios insuper ad insidias tyranno parandas adjutores sibi fuisse denuntiat. Comprehensus est etiam Theodorus Orientis præ- fectus, quem tyrannus taureis cæsum neci tradidit : ad hæc Elpidium manibus et pedibus truncatum igne absumpsit, Romano caput abscidit. Constantinam autem cuin tribus filiabus ad Europii portus aggerem, ubi Mauricius trucidatus, gladio percussit, Germa- numque cum ejus filia ad Proten insulam jugu!o machæra abscisso perire jussit. Similiter Joannem Tzitzam patricium, et Theodosium subadjuvæ di- gnitate insignem, Andream quoque Scombrum, et Davidem Hormisdarum palatii chartophylacem e medio sustulit immaniter. Eodem etiam anno Persæ Euphratem transgressi, Syriam universam, et Palestinam, atque Puæni- ciam populati sunt: ingentemque stragem cique prædam in Romanorum ditione fecere. A. C. 600. —Hoc anno Priscus nefarias cædes et Phocæ perpetrata scelera ferenda non amplius ra- tus, Heraclio patricio Africæ duci Heraclium Alium, et Gregora patricli legati sub eo militantis filium nomine Nicetam, Phoca tyrannidi sese opposituros, ad se mittat scribit: audiebat enim adversus Pho- cam in Africam parari seditionem, ex quo Africæ navigia per totuur id sempus Cpoli non appulere. Cæterum Phocas universos Mauricii consanguineos, et Comentiolum Thraciæ ducem, et alios plures crudeliter interfecit. Sub id vero tempus mortalitas et omnium rerum penuria ingruit. Persæ vero Car- darega ducente exercitum, expeditione suscepta, Armeniam Cappadociamque cepere, et inito cer- tamine Romanas prostraverunt acies, et Galatia Paphlagoniaque occupata, et omnibus devastatis, nullo ætatis aut sexus habito discrimine Chalcedo - nem usque devenere. Atque ita Persæ extra urbem tyrannidem in Romanos exercuere: Phocas interius VARIE LECTIONES. vulg. add. et A. · A b, νulg. • linc usque ad pag. 259, D. omnia interciderunt in cod. om. b. a, e, vulg. vulg. a, conj. Goar. JAC. GOARI NOTÆ. Repono, Est au- tem vel qui Italis il molo, Gallis le mole, portus agger, qui portui nimirum nimis aperto retandendis ultra fluctibus, et protegendis citra illum navibus objicitur. legendum ex dictis ad pag. conjicies. cum Barb. cod., Theodosius magistri subadiuva, de cujus munere Panciroll. Not. imp. cap. 16. Andreas illustris, cognomento Scombri. Scombrum reddidi cum Anastasio: Chro- nico et Anastasio favet Barb. codex. Scriniarium titulorum, et chartarum custodem existimo. Hormisdæ porro palatium domus fuit prius Justiniano : de qua Procopius orat. de ejus di- ficiis ubi de Augusteo. •cutioni mandata referens, quæ hic in consilium ad- ducta. De Africa porro rebellione Chron. Alexand. ad annum Phoca 7. legant. Ipse enim Gregoras Heraclii se- nioris legatus fuit, qui- et ipse filium Nicetam adversus Phocam misit, non Nicetas ejus filius, ul S. Niceph. sub ipsum initium historiæ, auctorque pag. seq. aperte tradunt. CoMBEFIS. (2) Chronicon Alexandr., εἰς τὸν μῶνον τὸν Εὐ- D (3) Ex isto duos componit Chronicon Alexand. (4) Idem correctius, Θεοδόσιος ὁ Σουβαδιουδᾶ τοῦ (5) Chron. Alexand. : Ανδρέας ὁ ἱλλούστριος, ὁ (7) Nicephorus patriarcha ad annum 610 exse- (8) Sic bene ex Reg. edita, quidquid alii ὑπο-
PG 108:623ἀνὴρ δέ τις γιγαντιαῖος τῷ βασιλεῖ συναντήσας μέσον τῆς γεφύρας προσέβαλεν· ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον πατάξας ἐν τῷ ῥείθρῳ τοῦ ποταμοῦ ἔρριψεν. τούτου δὲ πεσόντος, εἰς φυγὴν ἐτράπησαν οἱ βάρβαροι καὶ τῇ στενώσει τῆς γεφύρας ὡς βάτραχοι εἰς τὸν ποταμὸν ἑαυτοὺς ἔρριπτον· ἄλλοι δὲ καὶ τοῖς ξίφεσιν ἀνῃροῦντο· τὸ δὲ πλῆθος τῶν βαρβάρων πρὸς τὰ χείλη τοῦ ποταμοῦ χυθὲν ἐτόξευόν τε καὶ ἀνθίσταντο μὴ ἐῶντες τοὺς Ῥωμαίους περᾶσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας γενναίως τοῖς βαρβάροις ἀνθίστατο μετὰ ὀλίγων τινῶν τῆς αὐτοῦ ἑταιρίας ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ ἄνθρωπον, ὡς καὶ τὸν Σάρβαρον ἐκπλαγῆναι καὶ [πρὸς] Κοσμᾶν τινα πλησίον αὐτοῦ ἑστῶτα πρόσφυγα Ῥωμαίων μαγαρίτην εἰπεῖν· ὁρᾷς τὸν καίσαρα, ὦ Κοσμᾶ, πῶς θρασὺς πρὸς τὴν μάχην ἵσταται καὶ πρὸς τοσοῦτο πλῆθος μόνος ἀγωνίζεται καὶ ὡς ἄκμων τὰς βολὰς ἀποπτύει. ἐκ γὰρ τῶν ἀληθινῶν τζαγγίων ἐγνωρίζετο καὶ πολλὰς πληγὰς ἐδέχετο, εἰ καὶ οὐδεμίαν ἐν τούτῳ τῷ πολέμῳ [καιρίαν. πᾶσαν δὲ τὴν ἡμέραν ἐν τούτῳ τῷ πολέμῳ] μαχησάμενοι, τῆς ἑσπέρας καταλαβούσης, ἀπ’ ἀλλήλων διέστησαν· καὶ ὁ Σάρβαρος φοβηθεὶς διὰ τῆς νυκτὸς εἰς τὰ ὀπίσω ὑπέστρεψεν.ἔξω τῆς πόλεως ἐτυράννουν Ρωμαίους· ὁ δὲ Φωκᾶς ἔνδον τὰ χείρονα αὐτοῖς ἐποίες φονεύων καὶ Β αἰχμαλωτίζων. Α. Μ. 6101. - Κωνσταντινουπόλεως επισκό που Σεργίου ἔτος α'. Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Ζαχαρίου ἔτος α'. Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτις 4. Τούτῳ τῷ ἔτει αστατήσαντες οἱ ᾿Αντιοχείς Εβραίοι στάσιν ἐποιήσαντο κατὰ Χριστιανῶν, καὶ ἀποσφά ζουσιν Αναστάσιον (10) τὸν μέγαν πατριάρχην Αντιοχείας, βαλόντες τὴν φύσιν αὐτοῦ ἐν τῷ στό ματι αὐτοῦ· καὶ μετὰ τοῦτο σύραντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν μέσην ἐφόνευσαν, καὶ πολλοὺς κτητόρων, καὶ ἔκαυσαν αὐτούς. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν κόμητα Ανατολῆς Βόνοσον καὶ Κόττονα " στρατηλάτην, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κατ᾿ αὐτῶν. Επισυνάξαντες δὲ στρατεύματα ἐπῆλθον αὐτοῖς, καὶ ἐφόνευσαν πολύ λούς, καὶ ἠκρωτηρίασαν, καὶ τῆς πόλεως εξέρριψαν. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν ἱππικὸν, και οι Πράσινοι ὕβρισαν αὐτὸν (11), λέγοντες· Πάλιν εἰς τὸν κα· ἔπιες· πάλιν τὸν νοῦν ἀπέλεκες επέτρεψεν Κώνσταν· τὸν ὕπαρχον τῆς πόλεως, καὶ πολλοὺς ἡκρωτηρίασεν, καὶ τὰ μέλη αὐτῶν ἐν τῇ σφενδόνῃ ὁ ἐκρέμασεν, ἄλλους δὲ ἀπεκεφάλισε, καὶ ἑτέρους ἐν σάκκοις βαλὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ ἀπὸ έπνιξεν. Πορευθέντες δὲ οἱ Πράσινοι ἔβαλον πῦρ εἰς τὸ πραιτώριον (13), καὶ ἔκαυσαν τὸ σεκρέτον (14) καὶ τὰ σκρίνια καὶ τὰς φυλακάς (15). Καὶ ἐλθόντε; εἰ ἐν ταῖς φυλακαῖς ἔφυγον. Καὶ θυμωθεὶς ὁ Φωκᾶς ἐκέλευσεν τοὺς Πρασίνους μηκέτι πολιτεύεσθαι. Ηράκλειος δὲ στρατηγὸς Ἀφρικῆς ἐνοχλούμενος ὑπὸ τῆς συγκλήτου, εξώπλισεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἡράκλειον τοῦ ἀπολῦσαι κατὰ Φωκᾶ τοῦ τυράννου ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ὑποστράτηγος αὐτοῦ Γρηγορᾶς ἀπο ἔλυσεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Νικήταν στοιχήσαντες (16), ἵνα ὅστις προλάβοι καὶ νικήσει τὸν τύραννον, βα- σιλεύσῃ. • Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονε χειμών μέγας πάνυ, ὥστε παγώσαι τὴν θάλασσαν · ἐν οἷς καὶ ἰχθὺς πολὺς ἐξερρίφη. Τότε Φωκάς Μακρόβιον τον Σκρίδωνα Κόττανα 2, Κοτταίαν Γ. * ἀπέλεκες] ἀπόλεσες ἀπώλεσας. ” Κώνσταντα. * εἰς τὴν ἀγορὰν ἀπώλεκες. καὶ αὐτὸς τοὺς τιμωρουμένους. Διήρκεσε δὲ χρόνους σπγ' μέχρι τῆς βασιλείας Φωκᾶ τοῦ Καππάδοκο; Τὸ δὲ νῦν πραιτώριο οἶκος πατρικίας χώρας ονόματι Μάρκας. Διὰ δὲ τὸ εἶναι πνιγερὰς τὰς φυλακάς, καὶ ζοφώδεις, καὶ πλή ρεις δυσωδίας πάσης, καὶ μὴ ὑποφέρειν τοὺς ἐκεῖσε εγκεκλεισμένους, ἔδωκεν αὐτὸν εἰς μισθὸν Φωκά το περὶ τὴν Καισαρίου. Γ., δικαιοδοτικός θρόνος, βασιλεῖ· καὶ ἐποίησεν αὐτὰ φυλακὴν Ἡράκλειος, καὶ οἱ καθεξής. HEOPHANIS domesticum accendebat bellum, idque crudelins, A (9) civibus interfectis et in carcerem detrusis. A. C. 601. -- Cpoleos episcopi Sergii annus prinus. Hierosolymorum episcopi Zachariæ annus primus. Alexandriæ episcopi Joannis annus primus. Hoc anno seditione mola, Hebræi Antiochenses tumultuati sunt, et Anastasio magno Antiochiæ patriarcha occiso, virilia in ejus os inseruerunt, et per medias urbis vias raptatum interfecerunt, pluresque opulentiores cives submisso domibuş igne absumpserunt. Bonosum autem Orientis co- mitem creatum et Cottonem militiæ magistrum adversus eos in aciem procedere jussit: qui copiis eductis, impetu in eos facto, quosdam interfecerunt, membris mutilaverunt alios, quos demum urbe fecerunt extorres. Porro equestribus ludis a Phoca populo datis, Prasimi ei palam conviciati sunt, vociferantes: Iterum caliculo bibisti, atque iterum sensum amisisli. Ex ejus itaque jussu Constans urbis praefectus multis extremna membra decuria- vit, eaque ad circi metam suspendit: alios autem capite muletavit, et alios tandem saccis inclusos in pelagi profundum egit præcipites. At Prasini ad invicem collecti ignem prætorio sub jecerunt, secretumque ac scrinia, et carceres incen- derunt : adeo ut qui custodia tenebantur libertatem fuga reciperent. Iratus aubinde Phocas Prasinos, ne publicis reipublicæ muneribus fungi possent, damnavit. Porro Heraclius Africæ præfectus a se- natu frequenter sollicifatus, Heraclium filium classe ac militibus instruxit, ut adversus tyrannum Phocam procederet: legatus pariter ejus in præfectura Gre- goras filium Nicetam armavit, et Cpolim ablegavit, iis cum Heraclio pacti conditionibus initis, ut qui alium præveniret, et tyrannum devinceret, is imperium consequeretur. Eodem etiam anno adeo vehemens frigus desæ- viit, ut mare gelu concresceret, ex quo pisces Innumeri ad littus mortul projecti. Sub id tempus xal woν (12) VARIE LECTIONES. • a, fort, fort. D. JAC. GOARI NOTÆ. spicatur. rant. Nicephorus CP. ad annum 610, Petavius in notis. poculum sine fulcro, vel etiam paropsis. Tò àíéls- xec in Vat. pariter lectum recentioris Græciæ corrupta dictio est, vice Cum invenisset S. Constantinus carceres ad sirale gium positus, ibi pariter facinorosus detinebat. Per- severavit autem locus adusque Phoca Cappadocis tempora. De praetorio eodem : 1sp Locum incendii alterum assignat Nicepho. rus CP. Praetorium GP. cen præfecti urbis ac quietis publicæ curatoris domus, necnon e plebe facinorosorum custodia primo se- ditionis impetui semper objectum. illud sit, non exponit. Nicetas in Alexio Manuelis tribunal quo jus quodcunque exercetur. Quod nunc est pratorium putriciæ vidua Marca nomine domus exstitic: quod vero carceres arcti, tenebrosi et fetore squalidi essent, nec eos ferre possent in vincula conjecti, dato pretio Phoca con- cessi sunt. Heraclius porro et successores norum carcerem construxerunt. tavius conjecturas in adversum promit, (9) Historiam ab hac sententia Nicephorus au- D Κωνσταντίνος εἰς τὸ στρατήγιον, ἐκεῖσε ἐφρούρει (10) Chronicon Alexandr. ad annum Phoca 8. (11) Qui arripiendæ tyrannidis adjutores fue- (12) Calix, Miscella, gabbata. Recentioribus est (14) De variis secretis abunde Meursius, quid (45) Originas CP.: Εὑρὼν τὰς φυλακὰς ὁ ἅγιος (16) Ita convenisse testatur Nicephorus CP. Pe-
ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ λαὸν εἰς Σεβάστειαν τὴν πόλιν ὥρμησεν, καὶ περάσας τὸν Ἅλυν ποταμὸν ἐν ταύτῃ τῇ χώρᾳ διέτριβεν ὅλον τὸν χειμῶνα. ὁ δὲ Χοσρόης μανεὶς καὶ ἀποστείλας ἔλαβε τὰ κειμήλια τῶν ἐν πάσῃ [τῇ] ὑπὸ Πέρσαις ἐκκλησιῶν. καὶ ἠνάγκαζε τοὺς Χριστιανοὺς γενέσθαι εἰς τὴν τοῦ Νεστορίου θρησκείαν πρὸς τὸ πλῆξαι τὸν βασιλέα. ι. λη. ιζ. ιζ. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, νέαν ἐποιήσατο στρατείαν στρατεύσας ξένους τε καὶ πολίτας καὶ οἰκέτας, ἐκ παντὸς γένους ἐκλογὴν ποιούμενος· καὶ ταύτην τὴν ἐκλογὴν τῷ Σάϊν παραδοὺς στρατηγῷ ἄλλας τε ν χιλιάδας ἐκ τῆς φάλαγγος τοῦ Σαρβάρου ἐπιλογὴν λαβὼν τούτῳ συνῆψε καὶ ὠνόμασε χρυσολόγχεις· καὶ τούτους ἀπέστειλε κατὰ τοῦ βασιλέως. τὸν δὲ Σάρβαρον σὺν τῷ λοιπῷ αὐτοῦ στρατῷ κατὰ Κωνσταντινουπόλεως ἀπέστειλεν, ὅπως τοὺς ἐκ δύσεως Οὔννους, οὓς Ἀβάρους καλοῦσιν, Βουλγάροις τε καὶ Σκλάβοις καὶ Γηπαίδαις συμφωνήσας, κατὰ τῆς πόλεως χωρήσωσι καὶ ταύτην πολιορκήσωσιν. γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς τὸν ἑαυτοῦ στρατὸν εἰς τρεῖς διαιρέσεις ἐχώρισεν·ἔξω τῆς πόλεως ἐτυράννουν Ρωμαίους· ὁ δὲ Φωκᾶς ἔνδον τὰ χείρονα αὐτοῖς ἐποίες φονεύων καὶ Β αἰχμαλωτίζων. Α. Μ. 6101. - Κωνσταντινουπόλεως επισκό που Σεργίου ἔτος α'. Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Ζαχαρίου ἔτος α'. Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτις 4. Τούτῳ τῷ ἔτει αστατήσαντες οἱ ᾿Αντιοχείς Εβραίοι στάσιν ἐποιήσαντο κατὰ Χριστιανῶν, καὶ ἀποσφά ζουσιν Αναστάσιον (10) τὸν μέγαν πατριάρχην Αντιοχείας, βαλόντες τὴν φύσιν αὐτοῦ ἐν τῷ στό ματι αὐτοῦ· καὶ μετὰ τοῦτο σύραντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν μέσην ἐφόνευσαν, καὶ πολλοὺς κτητόρων, καὶ ἔκαυσαν αὐτούς. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν κόμητα Ανατολῆς Βόνοσον καὶ Κόττονα " στρατηλάτην, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κατ᾿ αὐτῶν. Επισυνάξαντες δὲ στρατεύματα ἐπῆλθον αὐτοῖς, καὶ ἐφόνευσαν πολύ λούς, καὶ ἠκρωτηρίασαν, καὶ τῆς πόλεως εξέρριψαν. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν ἱππικὸν, και οι Πράσινοι ὕβρισαν αὐτὸν (11), λέγοντες· Πάλιν εἰς τὸν κα· ἔπιες· πάλιν τὸν νοῦν ἀπέλεκες επέτρεψεν Κώνσταν· τὸν ὕπαρχον τῆς πόλεως, καὶ πολλοὺς ἡκρωτηρίασεν, καὶ τὰ μέλη αὐτῶν ἐν τῇ σφενδόνῃ ὁ ἐκρέμασεν, ἄλλους δὲ ἀπεκεφάλισε, καὶ ἑτέρους ἐν σάκκοις βαλὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ ἀπὸ έπνιξεν. Πορευθέντες δὲ οἱ Πράσινοι ἔβαλον πῦρ εἰς τὸ πραιτώριον (13), καὶ ἔκαυσαν τὸ σεκρέτον (14) καὶ τὰ σκρίνια καὶ τὰς φυλακάς (15). Καὶ ἐλθόντε; εἰ ἐν ταῖς φυλακαῖς ἔφυγον. Καὶ θυμωθεὶς ὁ Φωκᾶς ἐκέλευσεν τοὺς Πρασίνους μηκέτι πολιτεύεσθαι. Ηράκλειος δὲ στρατηγὸς Ἀφρικῆς ἐνοχλούμενος ὑπὸ τῆς συγκλήτου, εξώπλισεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἡράκλειον τοῦ ἀπολῦσαι κατὰ Φωκᾶ τοῦ τυράννου ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ὑποστράτηγος αὐτοῦ Γρηγορᾶς ἀπο ἔλυσεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Νικήταν στοιχήσαντες (16), ἵνα ὅστις προλάβοι καὶ νικήσει τὸν τύραννον, βα- σιλεύσῃ. • Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονε χειμών μέγας πάνυ, ὥστε παγώσαι τὴν θάλασσαν · ἐν οἷς καὶ ἰχθὺς πολὺς ἐξερρίφη. Τότε Φωκάς Μακρόβιον τον Σκρίδωνα Κόττανα 2, Κοτταίαν Γ. * ἀπέλεκες] ἀπόλεσες ἀπώλεσας. ” Κώνσταντα. * εἰς τὴν ἀγορὰν ἀπώλεκες. καὶ αὐτὸς τοὺς τιμωρουμένους. Διήρκεσε δὲ χρόνους σπγ' μέχρι τῆς βασιλείας Φωκᾶ τοῦ Καππάδοκο; Τὸ δὲ νῦν πραιτώριο οἶκος πατρικίας χώρας ονόματι Μάρκας. Διὰ δὲ τὸ εἶναι πνιγερὰς τὰς φυλακάς, καὶ ζοφώδεις, καὶ πλή ρεις δυσωδίας πάσης, καὶ μὴ ὑποφέρειν τοὺς ἐκεῖσε εγκεκλεισμένους, ἔδωκεν αὐτὸν εἰς μισθὸν Φωκά το περὶ τὴν Καισαρίου. Γ., δικαιοδοτικός θρόνος, βασιλεῖ· καὶ ἐποίησεν αὐτὰ φυλακὴν Ἡράκλειος, καὶ οἱ καθεξής. HEOPHANIS domesticum accendebat bellum, idque crudelins, A (9) civibus interfectis et in carcerem detrusis. A. C. 601. -- Cpoleos episcopi Sergii annus prinus. Hierosolymorum episcopi Zachariæ annus primus. Alexandriæ episcopi Joannis annus primus. Hoc anno seditione mola, Hebræi Antiochenses tumultuati sunt, et Anastasio magno Antiochiæ patriarcha occiso, virilia in ejus os inseruerunt, et per medias urbis vias raptatum interfecerunt, pluresque opulentiores cives submisso domibuş igne absumpserunt. Bonosum autem Orientis co- mitem creatum et Cottonem militiæ magistrum adversus eos in aciem procedere jussit: qui copiis eductis, impetu in eos facto, quosdam interfecerunt, membris mutilaverunt alios, quos demum urbe fecerunt extorres. Porro equestribus ludis a Phoca populo datis, Prasimi ei palam conviciati sunt, vociferantes: Iterum caliculo bibisti, atque iterum sensum amisisli. Ex ejus itaque jussu Constans urbis praefectus multis extremna membra decuria- vit, eaque ad circi metam suspendit: alios autem capite muletavit, et alios tandem saccis inclusos in pelagi profundum egit præcipites. At Prasini ad invicem collecti ignem prætorio sub jecerunt, secretumque ac scrinia, et carceres incen- derunt : adeo ut qui custodia tenebantur libertatem fuga reciperent. Iratus aubinde Phocas Prasinos, ne publicis reipublicæ muneribus fungi possent, damnavit. Porro Heraclius Africæ præfectus a se- natu frequenter sollicifatus, Heraclium filium classe ac militibus instruxit, ut adversus tyrannum Phocam procederet: legatus pariter ejus in præfectura Gre- goras filium Nicetam armavit, et Cpolim ablegavit, iis cum Heraclio pacti conditionibus initis, ut qui alium præveniret, et tyrannum devinceret, is imperium consequeretur. Eodem etiam anno adeo vehemens frigus desæ- viit, ut mare gelu concresceret, ex quo pisces Innumeri ad littus mortul projecti. Sub id tempus xal woν (12) VARIE LECTIONES. • a, fort, fort. D. JAC. GOARI NOTÆ. spicatur. rant. Nicephorus CP. ad annum 610, Petavius in notis. poculum sine fulcro, vel etiam paropsis. Tò àíéls- xec in Vat. pariter lectum recentioris Græciæ corrupta dictio est, vice Cum invenisset S. Constantinus carceres ad sirale gium positus, ibi pariter facinorosus detinebat. Per- severavit autem locus adusque Phoca Cappadocis tempora. De praetorio eodem : 1sp Locum incendii alterum assignat Nicepho. rus CP. Praetorium GP. cen præfecti urbis ac quietis publicæ curatoris domus, necnon e plebe facinorosorum custodia primo se- ditionis impetui semper objectum. illud sit, non exponit. Nicetas in Alexio Manuelis tribunal quo jus quodcunque exercetur. Quod nunc est pratorium putriciæ vidua Marca nomine domus exstitic: quod vero carceres arcti, tenebrosi et fetore squalidi essent, nec eos ferre possent in vincula conjecti, dato pretio Phoca con- cessi sunt. Heraclius porro et successores norum carcerem construxerunt. tavius conjecturas in adversum promit, (9) Historiam ab hac sententia Nicephorus au- D Κωνσταντίνος εἰς τὸ στρατήγιον, ἐκεῖσε ἐφρούρει (10) Chronicon Alexandr. ad annum Phoca 8. (11) Qui arripiendæ tyrannidis adjutores fue- (12) Calix, Miscella, gabbata. Recentioribus est (14) De variis secretis abunde Meursius, quid (45) Originas CP.: Εὑρὼν τὰς φυλακὰς ὁ ἅγιος (16) Ita convenisse testatur Nicephorus CP. Pe-
καὶ τοὺς μὲν ἐξέπεμψεν εἰς τὸ φυλάξαι τὴν πόλιν, τοὺς δὲ παραδοὺς Θεοδώρῳ, τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ, κατὰ τοῦ Σάϊν πολεμεῖν ἐκέλευσεν· τὸ δὲ τρίτον μέρος αὐτὸς λαβὼν ἐπὶ Λαζικὴν ἐχώρει, καὶ ἐν ταύτῃ διατρίβων τοὺς Τούρκους ἐκ τῆς ἑῴας, οὓς Χάζαρεις ὀνομάζουσιν, εἰς συμμαχίαν προσεκαλέσατο. ὁ δὲ Σάϊν ἅμα τῷ νεοσυλλέκτῳ λαῷ καταλαβὼν τὸν τοῦ βασιλέως ἀδελφὸν Θεόδωρον πρὸς πόλεμον ὡπλίσατο. τοῦ δὲ θεοῦ διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανυμνήτου θεοτόκου συνεργήσαντος, καὶ πολέμου κροτηθέντος, χάλαζα παραδόξως κατὰ τῶν βαρβάρων κατηνέχθη καὶ πολλοὺς αὐτῶν ἐπάταξεν, ἡ δὲ τῶν Ῥωμαίων παράταξις γαλήνης ἀπήλαυεν. τρέπουσι δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς Πέρσας καὶ ἀναιροῦσι πλῆθος πολύ. τοῦτο μαθὼν Χοσρόης ὠργίζετο κατὰ τοῦ Σάϊν· ὁ δὲ Σάϊν ἐκ πολλῆς ἀθυμίας εἰς νόσον ἐμπεσὼν ἐτελεύτησεν. τούτου δὲ τὸ σῶμα κελεύσει Χοσρόου ἅλατι ταριχευθὲν πρὸς αὐτὸν ἐκομίσθη, καὶ τοῦτο νεκρὸν πολλαῖς αἰκίαις ὑπέβαλλεν. οἱ δὲ Χάζαρεις διαρρήξαντες τὰς Κασπίας πύλας ἐν Περσίδι εἰσβάλλουσιν εἰς τὴν χώραν τοῦ Ἀδραϊγὰν σὺν τῷ ἑαυτῶν στρατηγῷ Ζιέβηλ, δευτέρῳ ὄντι τοῦ Χαγάνου τῇ ἀξίᾳ·ἔξω τῆς πόλεως ἐτυράννουν Ρωμαίους· ὁ δὲ Φωκᾶς ἔνδον τὰ χείρονα αὐτοῖς ἐποίες φονεύων καὶ Β αἰχμαλωτίζων. Α. Μ. 6101. - Κωνσταντινουπόλεως επισκό που Σεργίου ἔτος α'. Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Ζαχαρίου ἔτος α'. Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτις 4. Τούτῳ τῷ ἔτει αστατήσαντες οἱ ᾿Αντιοχείς Εβραίοι στάσιν ἐποιήσαντο κατὰ Χριστιανῶν, καὶ ἀποσφά ζουσιν Αναστάσιον (10) τὸν μέγαν πατριάρχην Αντιοχείας, βαλόντες τὴν φύσιν αὐτοῦ ἐν τῷ στό ματι αὐτοῦ· καὶ μετὰ τοῦτο σύραντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν μέσην ἐφόνευσαν, καὶ πολλοὺς κτητόρων, καὶ ἔκαυσαν αὐτούς. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν κόμητα Ανατολῆς Βόνοσον καὶ Κόττονα " στρατηλάτην, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κατ᾿ αὐτῶν. Επισυνάξαντες δὲ στρατεύματα ἐπῆλθον αὐτοῖς, καὶ ἐφόνευσαν πολύ λούς, καὶ ἠκρωτηρίασαν, καὶ τῆς πόλεως εξέρριψαν. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν ἱππικὸν, και οι Πράσινοι ὕβρισαν αὐτὸν (11), λέγοντες· Πάλιν εἰς τὸν κα· ἔπιες· πάλιν τὸν νοῦν ἀπέλεκες επέτρεψεν Κώνσταν· τὸν ὕπαρχον τῆς πόλεως, καὶ πολλοὺς ἡκρωτηρίασεν, καὶ τὰ μέλη αὐτῶν ἐν τῇ σφενδόνῃ ὁ ἐκρέμασεν, ἄλλους δὲ ἀπεκεφάλισε, καὶ ἑτέρους ἐν σάκκοις βαλὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ ἀπὸ έπνιξεν. Πορευθέντες δὲ οἱ Πράσινοι ἔβαλον πῦρ εἰς τὸ πραιτώριον (13), καὶ ἔκαυσαν τὸ σεκρέτον (14) καὶ τὰ σκρίνια καὶ τὰς φυλακάς (15). Καὶ ἐλθόντε; εἰ ἐν ταῖς φυλακαῖς ἔφυγον. Καὶ θυμωθεὶς ὁ Φωκᾶς ἐκέλευσεν τοὺς Πρασίνους μηκέτι πολιτεύεσθαι. Ηράκλειος δὲ στρατηγὸς Ἀφρικῆς ἐνοχλούμενος ὑπὸ τῆς συγκλήτου, εξώπλισεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἡράκλειον τοῦ ἀπολῦσαι κατὰ Φωκᾶ τοῦ τυράννου ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ὑποστράτηγος αὐτοῦ Γρηγορᾶς ἀπο ἔλυσεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Νικήταν στοιχήσαντες (16), ἵνα ὅστις προλάβοι καὶ νικήσει τὸν τύραννον, βα- σιλεύσῃ. • Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονε χειμών μέγας πάνυ, ὥστε παγώσαι τὴν θάλασσαν · ἐν οἷς καὶ ἰχθὺς πολὺς ἐξερρίφη. Τότε Φωκάς Μακρόβιον τον Σκρίδωνα Κόττανα 2, Κοτταίαν Γ. * ἀπέλεκες] ἀπόλεσες ἀπώλεσας. ” Κώνσταντα. * εἰς τὴν ἀγορὰν ἀπώλεκες. καὶ αὐτὸς τοὺς τιμωρουμένους. Διήρκεσε δὲ χρόνους σπγ' μέχρι τῆς βασιλείας Φωκᾶ τοῦ Καππάδοκο; Τὸ δὲ νῦν πραιτώριο οἶκος πατρικίας χώρας ονόματι Μάρκας. Διὰ δὲ τὸ εἶναι πνιγερὰς τὰς φυλακάς, καὶ ζοφώδεις, καὶ πλή ρεις δυσωδίας πάσης, καὶ μὴ ὑποφέρειν τοὺς ἐκεῖσε εγκεκλεισμένους, ἔδωκεν αὐτὸν εἰς μισθὸν Φωκά το περὶ τὴν Καισαρίου. Γ., δικαιοδοτικός θρόνος, βασιλεῖ· καὶ ἐποίησεν αὐτὰ φυλακὴν Ἡράκλειος, καὶ οἱ καθεξής. HEOPHANIS domesticum accendebat bellum, idque crudelins, A (9) civibus interfectis et in carcerem detrusis. A. C. 601. -- Cpoleos episcopi Sergii annus prinus. Hierosolymorum episcopi Zachariæ annus primus. Alexandriæ episcopi Joannis annus primus. Hoc anno seditione mola, Hebræi Antiochenses tumultuati sunt, et Anastasio magno Antiochiæ patriarcha occiso, virilia in ejus os inseruerunt, et per medias urbis vias raptatum interfecerunt, pluresque opulentiores cives submisso domibuş igne absumpserunt. Bonosum autem Orientis co- mitem creatum et Cottonem militiæ magistrum adversus eos in aciem procedere jussit: qui copiis eductis, impetu in eos facto, quosdam interfecerunt, membris mutilaverunt alios, quos demum urbe fecerunt extorres. Porro equestribus ludis a Phoca populo datis, Prasimi ei palam conviciati sunt, vociferantes: Iterum caliculo bibisti, atque iterum sensum amisisli. Ex ejus itaque jussu Constans urbis praefectus multis extremna membra decuria- vit, eaque ad circi metam suspendit: alios autem capite muletavit, et alios tandem saccis inclusos in pelagi profundum egit præcipites. At Prasini ad invicem collecti ignem prætorio sub jecerunt, secretumque ac scrinia, et carceres incen- derunt : adeo ut qui custodia tenebantur libertatem fuga reciperent. Iratus aubinde Phocas Prasinos, ne publicis reipublicæ muneribus fungi possent, damnavit. Porro Heraclius Africæ præfectus a se- natu frequenter sollicifatus, Heraclium filium classe ac militibus instruxit, ut adversus tyrannum Phocam procederet: legatus pariter ejus in præfectura Gre- goras filium Nicetam armavit, et Cpolim ablegavit, iis cum Heraclio pacti conditionibus initis, ut qui alium præveniret, et tyrannum devinceret, is imperium consequeretur. Eodem etiam anno adeo vehemens frigus desæ- viit, ut mare gelu concresceret, ex quo pisces Innumeri ad littus mortul projecti. Sub id tempus xal woν (12) VARIE LECTIONES. • a, fort, fort. D. JAC. GOARI NOTÆ. spicatur. rant. Nicephorus CP. ad annum 610, Petavius in notis. poculum sine fulcro, vel etiam paropsis. Tò àíéls- xec in Vat. pariter lectum recentioris Græciæ corrupta dictio est, vice Cum invenisset S. Constantinus carceres ad sirale gium positus, ibi pariter facinorosus detinebat. Per- severavit autem locus adusque Phoca Cappadocis tempora. De praetorio eodem : 1sp Locum incendii alterum assignat Nicepho. rus CP. Praetorium GP. cen præfecti urbis ac quietis publicæ curatoris domus, necnon e plebe facinorosorum custodia primo se- ditionis impetui semper objectum. illud sit, non exponit. Nicetas in Alexio Manuelis tribunal quo jus quodcunque exercetur. Quod nunc est pratorium putriciæ vidua Marca nomine domus exstitic: quod vero carceres arcti, tenebrosi et fetore squalidi essent, nec eos ferre possent in vincula conjecti, dato pretio Phoca con- cessi sunt. Heraclius porro et successores norum carcerem construxerunt. tavius conjecturas in adversum promit, (9) Historiam ab hac sententia Nicephorus au- D Κωνσταντίνος εἰς τὸ στρατήγιον, ἐκεῖσε ἐφρούρει (10) Chronicon Alexandr. ad annum Phoca 8. (11) Qui arripiendæ tyrannidis adjutores fue- (12) Calix, Miscella, gabbata. Recentioribus est (14) De variis secretis abunde Meursius, quid (45) Originas CP.: Εὑρὼν τὰς φυλακὰς ὁ ἅγιος (16) Ita convenisse testatur Nicephorus CP. Pe-
PG 108:625καὶ ἐν οἷς ἂν τόποις διέβαινον, τούς τε Πέρσας ᾐχμαλώτευον καὶ τὰς πόλεις καὶ κώμας τῷ πυρὶ παρεδίδουν. ἀπάρας δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Λαζικῆς τούτοις συνήντησεν. ὁ δὲ Ζιέβηλ τοῦτον ἰδὼν καὶ προσδραμὼν κατασπάζεται αὐτοῦ τὸν τράχηλον καὶ προςεκύνησεν αὐτόν, ὁρώντων τῶν Περσῶν ἐκ τῆς πόλεως τοῦ Τιφίλιος. πᾶς δὲ ὁ λαὸς τῶν Τούρκων εἰς γῆν πεσόντες πρηνεῖς, ἐκταθέντες ἐπὶ στόμα τὸν βασιλέα ἐτίμων τιμὴν τὴν παρ’ ἔθνεσι ξένην. ὁμοίως καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἐπὶ πετρῶν ἀναβάντες τῷ αὐτῷ σχήματι ἔπεσον. προσήνεγκε δὲ ὁ Ζιέβηλ καὶ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἀρχιγένειον τῷ βασιλεῖ, ἡδυνόμενος τοῖς τούτου λόγοις καὶ ἐκπληττόμενος τήν τε θέαν καὶ τὴν φρόνησιν αὐτοῦ. ἐπιλεξάμενος δὲ ὁ Ζιέβηλ χιλιάδας μ ἀνδρῶν γενναίων ἔδωκε τῷ βασιλεῖ πρὸς συμμαχίαν καὶ αὐτὸς ὑπέστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν. τούτους δὲ λαβὼν ὁ βασιλεὺς κατὰ Χοσρόου ἐχώρει.ἐκέλευσεν τοξευθῆναι εἰς τὴν ἁγραφαίαν καὶ εἰς τὸ καστέλλιν τῶν Θεοδοσιανῶν ἐν τῷ Ἑβδόμῳ κρεμα- σθέντα· εἰς τὸ κοντάριν εἰς δ γυμνάζονται οἱ τύρωνες ἀποθανεῖν, ὡς συγγνώσαντα τῇ ἐπιβουλῇ αὐτοῦ. Θεόδωρος γὰρ ὁ ὕπαρχος Καππαδόκης καὶ Ἐλπίδιος ὁ ἐπάνω τοῦ ἁρμαμέντου (17), καὶ ἕτεροι διάφοροι ἐπιβουλὴν ἐποίησαν ἀνελεῖν ἐπὶ ἱπποδρομίου τὸν Φωκᾶν. Καὶ ποιήσας ἄριστον Θεόδωρος ο ύπαρχος των πραιτωρίων ἤρξατο επιφαίνειν αὐτοῖς τὸν ἑαυτοῦ σκοπόν. Συνέβη δὲ ἐκεῖ εὑρεθῆναι Αναστά στον κόμητα τῶν λαργιτιώνων. Τοῦ ἀρίστου οὖν γιγνομένου καὶ ἐξηγουμένου τὰ τῆς ἐπιβουλῆς μετά εμελήθη ο Αναστάσιος εὑρεθεὶς ἐκεῖ, καὶ οὐκ εἶπεν τὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἐσιώπα. Ὁ δὲ Ελπίδιος επέμενε λέγων· Οὐ θέλετε, ἵνα ἐν ὅσῳ κάθηται ἐν τῷ σέντζῳ (18) ἐπὶ ιπποδρομίας Β πιάσω αὐτὸν, καὶ ἐκκορακίσω τοὺς ὀφθαλμούς αὐτοῦ καὶ οὕτως αὐτὸν ἀποκτε γω; καὶ ὑπέσχετο διδόναι αὐτοῖς ἄρματα. Γνωσθέντος δὲ τοῦ πράγ ματος ἐν διαβολῆς ᾿Αναστασίου τῷ Φωκῇ, ἐκέλευσε τὸν ἔπαρχον καὶ τὸν Ἐλπίδιον καὶ τοὺς ἄρχοντας ἐγνωκότας τὴν ἐπιβουλὴν ἐξετασθῆναι μετὰ πάσης ἀκριβείας. Εξετασθέντων δὲ αὐτῶν κατέθεντο τὰ τῆς ἐπιβουλῆς· καὶ ὅτι τὸν Θεόδωρον εβούλοντο ποιῆσαι βασιλέα. Ο δὲ Φωκᾶς ἐκέλευσεν ἀποκε φαλισθῆναι Θεόδωρον καὶ Ἐλπίδιον καὶ Ἀναστά στον καὶ πάντας τοὺς ἐγνωκότας τὴν ἐπιβουλὴν αὐτοῦ. Δ. Μ. 6102. - Ρωμαίων βασιλέως Ηρακλείου έτος α'. . Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ δ' ινδικτιῶνι (19) ἧκεν δ' Ηράκλειος ἀπὸ Ἀφρικῆς φέρων πλοία καστελλωμένα * (20), ἔχοντα ἐν τοῖς καταρ ο κιβώτια, καὶ εἰκόνας (21) τῆς Θεομήτορος, καθὰ καὶ ὁ Πισίδιος Γεώργιος (22) λέγει, καὶ στρα- τὸν πολὺν ἀπὸ ᾿Αφρικῆς καὶ Μαυριτανίας ὁμοίως καὶ ὁ Νικήτας υἱὸς Γρηγορα τοῦ πατρικίου ἀπὸ ἐκεῖ. τῇ ἐπιβολή ὁ ὁ καστελλομένα η Γ. Η εικόνα η ο στρατός πολύς 1. CHRONOGRAPHIA. A Phocas Macrolium Scribonem in foro sagittis sloς confodi, et ad castellum Theodosianorum in Heb- domo ex hasta, ad quam lyrones exercentur, suspendit, et mortem oppetere jussit : qui nimi- rum conjurationis in se conflate conscius fuisset. Theodorus enim Cappadox praefectus, et Elpidius armamentarii præpositus, variique alii consilium inierunt de occidendo Phoca eum in circo sederet. Ad epulum autem (cui Anastasium largitionumi comitem adesse contigit) vocatis, Theodorus pratoriorum præfectus, nienteni eis aperire capit. Mensis itaque remotis, et conjurationis ordine inter convivas recensito, Anastasius auditor datæ fidei penitens, quæ corde Legeret, non explicuit, sed silentio occultavit. Interim Elpidius propositi tenax subinfert : Num vullis, ut dum throno del, in circo eum comprehendam, et eru:is e capite oculis, fta demum interficiam ? arma vero eis suppetere insuper pollicitus est. Phocas antem tota conjurationis serie ab Anastasio revelata, praefectum, et Elpidium reliquosque optimates ejus participes, adhibitis cruciatibus diligenter exami mari edixit. Qui inter tormenta conspirationem omnem detexere, atque imperatorem Theodorum se præficere voluisse confessi sunt. Porro Phocas Theodorum, Elpidium, Anastasium, et reliquos conjurationis conscios capite truncari pracepit. A. C. 602. C annus primus. --- Romanorum imperatoris Heraclii Hoc anno mensis Octobris die quarto in- dictione decima quarta Heraclius ex Africa appulit cum navibus turritis in quarum malis arculæ ct Dei Matris imagines appense, prout Pisidius Geor- gius narrat, ingenti exercitu ex Africa et Mauri- tania advecto : ei Nicetas patricii Gregoræ filius cum maximis pariter pedestribus copiis ab urbe VARIE LECTIONES • * b, ald. ex b. * JAC. GOARI NOTÆ. circo sedile. buic decimæ quartæ adiuncto uuam auctori exci- disse percipies. Ex quo enim pag. duodecimam ad annum Christi et ad annum quintam numeravit pag. 90, quindenis ac quindenis cyclis revolutis, seriam optime apposuit nuper pag. et sequente septimain, ad annos nempe Christi et 596, ad humc itaque praesentem 602, qui mundi 6102, decimam tertiam non adjunxerit, sed quar- tam et decimain fateor me ignorare. Ne vero scri- plorum errore falsum in indictionibus hisce nume- rum irrepsisse quis asserat, en ut pag. saccedente ad Christi annum indictionem quintam ac decimam elaudit, ad primam semel et iterum citat, ad 613, pag. decimam nominat, et ita deinceps cyclos ordine prosequitur: et ut gravins hallucinatum auctorem aperiam, quem admisit errorem, eumdem transcripsit interpres Anastisius, ad Christi et Marciani secundum indictionem quintam enumerans, et ad Christi qui Heraclii D duodecimus, indictionem cum Theophane decimam apponens, quæ nona tantum laudari debuerat. Ex. stant editionis Regie pag. et 90. Ab anno itaque Christi ad presentem abundat indictionis numerus; vel imperanti Phocæ aut Heraclio annus unus detractus est. git moderna Græcia. - Allatius ad Georgium Acropolitam. Hune Theo- phanes secutus videtur in hac Heraclii historia, pleraque alia narrans a S. Nicephoro. Historiani Heraclii prosa ac metro prosecutum esse auctor est Suidas utrumque tamen hoc ejus opus interiit, exstatque solum opus de mundi opificio (a). Alius iste est a Georgio Nicomed., quem Photio conjun- ctissimum vixisse ex mutuis amborum epistolis clarum est. Comelfis. (a) Prodierunt omnis Pisidae opera, ex mss. colie: 13, in Historia Byzantiunt nova Appendice. Rome « Petre foggiaio edita. Vide Patrologie Græer com XCH (17) De quo rursus in notis ad pag. 260. (18) Alibi κάθισμα muncupatur. Imperatoris in (19) Priore ac succedente indictionum numero (20) Verborum augmentum in praeteritis expun- (21) Navis malum Græcum vulgus vocal κατάρτιον. (22) De qua luculente diatribe de Georgiis auctor
PG 108:627ὁ δὲ Σάρβαρος τῇ Χαλκηδόνι προσβαλών, καὶ οἱ Ἄβαρεις ἐκ τῆς Θρᾴκης τῇ πόλει πλησιάσαντες, ταύτην ἑλεῖν ἐβούλοντο, καὶ πολλὰς μηχανὰς κατ’ αὐτῆς κινήσαντες καὶ εἰς σκάφη γλυπτὰ ἐκ τοῦ Ἴστρου πλῆθος ἄπειρον καὶ ἀριθμοῦ κρεῖττον ἐνέγκαντες τὸν κόλπον τοῦ Κέρατος ἐπλήρωσαν. δέκα δὲ ἡμέρας τῇ πόλει παρακαθίσαντες διά τε γῆς καὶ θαλάττης τῇ τοῦ θεοῦ δυνάμει καὶ συνεργίᾳ καὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀχράντου καὶ θεομήτορος παρθένου ἡττήθησαν· καὶ πλήθη πολλὰ ἀποβαλόντες ἔν τε γῇ καὶ θαλάττῃ, μετὰ μεγάλης αἰσχύνης εἰς τοὺς ἑαυτῶν τόπους ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ Σάρβαρος τῇ Χαλκηδόνι παρακαθεζόμενος οὐ μετέστη, ἀλλ’ αὐτόθι ἐχείμασε κουρσεύων καὶ πραιδεύων τὰ περατικὰ μέρη καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν. 70 Κόσμου ἔτη ριη. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χιγ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. ιζ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθ. λθ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. ιη. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. ιη. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. η.Αλεξάνδρειαν καὶ Πεντάπολιν ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ λαὸν πολὺν πεζικόν. "Ην δὲ Ηράκλειος άρμοσά. μενος (23) Εὐδοκίαν τὴν θυγατέρα Ρόγα τοῦ Αφρου, ἥτις τῷ καιρῷ τούτῳ ἦν ἐν Κωνσταντι νουπόλει ἅμα Επιφανείᾳ τῇ μητρὶ Ηρακλείου, καὶ τῇ τούτῳ μεμνηστευμένη Ευδοκίᾳ 11· ἐκράτησαν αὐτὰς, καὶ ἐφύλαξεν εἰς τὸ δεσποτικὸν μοναστή ριον, τὸ λεγόμενον τῆς Νέας μετανοίας. Καταλαβὼν δὲ Ἡράκλειος τὴν ᾿Αβυδον εὗρεν Θεόδωρον τὸν κόμητα τῆς ᾿Αβύδου, καὶ ἀνακρίνας ἔμαθε παρ' αὐτοῦ τὰ κινούμενα ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ὁ δὲ Φωκᾶς ἀπέστειλε τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Δομεντζίολον τὸν μάγιστρον φυλάττειν τὰ Μακρὰ τείχη· μαθών δὲ ὁ μάγιστρος, ὅτι κατέλαβεν Ηράκλειος τὴν *Αβυδον, ἔφυγε καταλιπών τὰ τείχη '', καὶ εἰσῆλθεν εἰς Κωνσταντινούπολιν. Ὁ δὲ Ηράκλειος ἐδέξατο ἐν ᾿Αβύδω πάντας, οὓς ἐξώρισε Φωκᾶς· καὶ ἀνῆλθε σὺν αὐτοῖς εἰς Ηράκλειαν. Στέφανος δὲ ὁ τῆς Κυζί- του μητροπολίτης λαβὼν στέμμα ἐκ τῆς ἐκκλη- σίας (24) τῆς ἁγίας Θεοτόκου Αρτάκης ἀπήγαγεν αὐτὸ τῷ Ηρακλείῳ. Καταλαβὼν δὲ τὴν Κωνσταν τινούπολιν προσώρμησε τῷ λιμένι τῆς Σοφίας· καὶ πολέμου κροτηθέντος νικᾷ χάριτι τοῦ Χριστοῦ Φωκᾶν τὸν τύραννον. Οἱ δὲ δῆμοι (25) τοῦτον παρα λαβόντες, ἀνεῖλον, πυρί κατακαύσαντες ἐν τῷ Εἰσελθὼν δὲ Ἡράκλειος εἰς τὰ βασίλεια ἐστέφθη ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου ἐν τῷ εὐκτηρίφ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. Ἐστέφθη δὲ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ ἡ μεμνηστευμένη αὐτῷ Εὐδοκία Αὐγούστα. Καὶ ἔλαβον ἀμφότεροι παρὰ Σεργίου τοῦ πατριάρχου τοὺς στεφάνους τοῦ γάμου· καὶ τῇ ἡ καὶ τῇ] ἐν τῇ Β. * αὐτοῖς τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ὁμοῦ αὐτοκράτωρ καὶ νυμφίος (27) αναδείκνυται. Τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Συρίας, καὶ παρέλαβον την Απά- μειαν, καὶ τὴν Εδεσσαν, καὶ ἦλθον ἕως Αντιοχείας. Καὶ οἱ Ρωμαῖοι συναντήσαντες αὐτοῖς “ ἐπολέμη σαν, καὶ ἡττήθησαν Ῥωμαῖοι· καὶ διωλέσθη πᾶς ὁ λαὸς τῶν Ῥωμαίων, ὥστε ὀλίγους λίαν ἐξειλῆσαι Τῇ δὲ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰουλίου μηνός Ινδικτιώνος ζ' (28) ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Ἐπιφάνεια (29) θυγάτηρ Εὐδοκίας, καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ ιε' ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι Καισάρειαν τῆς Καππαδοκίας, καὶ πολλὰς ὁ δὲ Φωκάς. τὰ τείχη], τὴν ᾿Αβυδον ἐξειλῆσαι τῇ αὐτῇ ἐνδικτιών. Ηρακλείου, Ακούσας δὲ Φωκᾶς, ὅτι ἡ Ἡρακλείου μήτηρ ἐστὶν ἐν τῇ πόλει, καὶ ἡ τούτῳ μεμνηστευμένη Ευδοκία, ἐκράτησεν• τῇ αὐτῇ ἰνδικτιῶνι. THEOPHANIS B Alexandria et Pentapoli advenit. Desponsa autem A lleraclio fuerat Eudocia Rogati Afri filia, quæ tum temporis una cum Epiphania Heraclii matre Cpoli morabatur. Porro ubi Phocas matrem flerá- clii, ejusque sponsam Eudociam Cpoli adesse rescivit, comprehensas in imperiali monasterio, quod Nova penitentia nuncupatur, diligentius asservandas inclusit, fleraclius Ahydum appellens, Theodorum Abydî comitem conveniens, sciscitatus quæ Cpoli gererentur, cuncta didicit. Phocas autem Domentio!um fratrem magistrum Longos muros custoditurum misit. Ille vero magister Heraclium Abydum appulisse ubi rescivit, moris relictis fugit, et Cpolim se recepit. Abydi cunctos in exsilium Phoca relegatos adjunxit sibi Hera- clius, et Heracleam illis comitibus profectus est. Stephanus autem Cyzicenus metropolita coronam ex ecclesia sancta Dei Genitricis, cui Artacus. nornen, depromptam ad Heraclium attulit. Herar ciius Cpolim profectus ad Sophie portum applicuit; et inito ceŢtamine Phocam tyrannum Dei præsidio vicit. Extemplo populi factiones comprehensum tradidere neci, et ad Bovem locum dictum igne combussere. Heraclius regiam ingressus, in ora- torio sancti Stephani, quod in ipso palatio condi- tum, a Sergio patriarcha coronatus est: desponsa Bot (26). pariter Eudocia eodem die redimita est Augusta ; anibo igitur a Sergio patriarcha corodas nuptiales acceperunt, et eodem die imperator simul et sponsus renuntiatur, et corona utraque insignitur. C Porro Maio mense Persa in Syriam expeditionem. fecere, captaque Apamea atque Edessa, Antiochiam usque pervenere. Illis obviam progressi Romani, consertis manibus inferiores evasere, adeo ut totus Romanus exercitus ad internecionem'deletus fu- erit, paucique admodum supertites remanserint. Julio mense eadem indictione filiam ex Eudocia nomine Epiphaniam imperator suscepit, quæ Au- gusti quinto et decimo die in Blachernis a Sergio patriarcha baptizata est. - A. C. 605. Hoc anno Persæ Cæsarea Cappadocia potiti, plures hominum myriadas in Goar. vulg: · add. ex a b. A. M. 6103. - VARIE LECTIONES. nonnulla excidisse videntur, fort. vulg. " conj. Goar. JAC. GOARI NOTÆ. quæ sequitur post vocem ita sarcias ex Anast. : Audiens autem Phocas, quod mater Heraclii esset in civitate, nec non et Eudocia, qua sibi fuerat desponsata, tenuit eas. Sic plana omnia, alioqui inutili interpretis conatu. COMBE- TIS. dum Mauricii gestum supra ad annum ejus 19. Legendus Nicephorus in Heraclio majoris filio. Ori- Fines CP. apud Gretserum. i nempe Phocam ad Heraclium, ab ipso capite mem- brisque aliis mutilatum : tum trucum corpus re, liquum in Bovis foro a populo combustum : digua tyranni merces. Coaseris. Bov., Orig. CP, et Gyllius. perius. Constris. mum. (23) Hac voce Paulus utitur 11 Cor. xi. Lacunam D (24) Ανάθημα, donum in ea appensum. Viden- (25) Paulo aliter S. Niceph. et Cedr., adductum (26) Chronicon Alexand. et Nicephorus de forn (27) De gemina nuptiarum et imperii corona su- (28) Emend. in nostro Peyr., τῷ Ἰουλίῳ μηνὶ τ (29) Chronicon Alerand. ad annum Heraclii pr
PG 108:62970 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπὸ μηνὸς Σεπτεμβρίου εἰσβαλὼν ἐν Περσίδι Ἡράκλειος σὺν τοῖς Τούρκοις ἀπροσδοκήτως διὰ τὸν χειμῶνα εἰς ἔκστασιν ἐνέβαλε τὸν Χοσρόην τοῦτο μαθόντα. οἱ δὲ Τοῦρκοι τόν τε χειμῶνα ὁρῶντες καὶ τὰς συνεχεῖς ἐπιδρομὰς τῶν Περσῶν, μὴ ὑποφέροντες συγκοπιᾷν τῷ βασιλεῖ ἤρξαντο κατ’ ὀλίγον ὑπορρέειν, καὶ πάντες ἀφέντες αὐτὸν ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ βασιλεὺς διελάλησε τῷ ἑαυτοῦ λαῷ, λέγων· γνῶτε, ἀδελφοί, ὅτι οὐδεὶς ἡμῖν συμμαχῆσαι θέλει, ἀλλ’ ἢ μόνος ὁ θεὸς καὶ ἡ τοῦτον τεκοῦσα ἀσπόρως μήτηρ, ἵνα δείξῃ τὴν ἑαυτοῦ δυναστείαν, [ἐπειδὴ οὐκ ἐν πλήθει λαῶν ἢ ὅπλων ἡ σωτηρία ἐστίν, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἐλπίζοντας ἐν τῷ ἐλέει αὐτοῦ] καταπέμπει τὴν βοήθειαν αὐτοῦ. ὁ δὲ Χοσρόης ἐπισυνάξας πάντα τὰ στρατεύματα αὐτοῦ προβάλλεται στρατηγὸν ἐπ’ αὐτοὺς Ῥαζάτην, ἄνδρα πολεμικώτατον καὶ ἀνδρεῖον, καὶ κατὰ Ἡρακλείου τοῦτον ἀπέστειλεν. ὁ δὲ βασιλεὺς τάς τε πόλεις τῆς Περσίδος ἐπυρπόλει καὶ τὰς κώμας, καὶ τοὺς καταλαμβανομένους Πέρσας ἀνήλισκε ῥομφαίᾳ. τῇ δὲ θ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς τῆς ιε ἰνδικτιῶνος κατέλαβεν εἰς τὴν χώραν Χαμαηθᾶ καὶ διανέπαυσε τὸν λαὸν ἑβδομάδα μίαν.μυριάδας ἐν αὐτῇ ᾐχμαλώτευσαν. Ηράκλειος δὲ ὁ βασιλεύς βασιλεύσας (30), εὗρε παραλελυμένα τα τῆς πολιτείας Ῥωμαίων πράγματα. Τήν τε γὰρ Εὐρώπην οἱ Βάρβαροι ερήμωσαν, καὶ τὴν ᾿Ασίαν οἱ Πέρσαι πᾶσαν κατέστρεψαν, καὶ τὰς πόλεις εχε μαλώτευσαν, καὶ τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατὸν ἐν τοῖς πολέμοις ἀνήλωσαν. Καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐν ἀπορία ἦν (51) τί δράσοι. Ερευνήσας γὰρ τὸν στρατὸν, εἰ ἄρα ἐσώζοντὸ ἐκ τῶν μετὰ Φωκά κατὰ Μαυρικίου στρατευσάντων ἐπὶ τῇ τούτου τυραννίδι, δύο μόνους εὗρεν (39) ἐν πᾶσι τοῖς θέμασι (33). Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει (34) μηνὶ Μαΐῳ γ' ἐνδικτιῶνι ιε' ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱὸς ἀπὸ Εὐδοκίας, Ηράκλειος δ μικρὸς ὁ καὶ νέος ο Κωνσταντίνος. Τῷ δ᾽ Αὐγούστῳ μηνὶ ιδ (35) ἐτελεύτησεν Εὐδοκία Αὐγοῦστα τῆς αὐτῆς τε' ινδικτιῶνος. Δ. Μ. 6104. — Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Οκτωβρίῳ (36) ινδικτιῶνι α' ἐστέφθη ἡ Ἐπιφάνεια ή θυγάτηρ Ἡρακλείου ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου Αὐγούστα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. Τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κε'; (37), τῇ αὐτῇ α' Ινδι κτιῶν, ἐστέφθη Ηράκλειος ὁ υἱὸς Ηρακλείου, νέος ο Κωνσταντίνος, ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει επεστράτευσαν Σαρακηνοί κατά Συρίας· καὶ λυμηνάμενοι ἱκανὰ χωρία ὑπο έστρεψαν. - • Β Τούτῳ τῷ ἔτεῖ ἔλαβον οι Πέρσαι τὴν Δαμασκόν, καὶ ᾐχμαλώτευσαν λαὸν πολύν. Ηράκλειος δὲ βασιλεὺς πρέσβεις προς Χοσρόην ἀπέστειλεν παύσασθαι τοῦ ἐκχέειν ἀνηλεῶς τὰ αἵματα τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὁρίσαι φόρους, καὶ λαμβάνειν πάκτα. Ὁ δὲ τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέλυσεν, με ποιησάμενος αὐτοῖς λόγον, ἐλπίζων τελείως πα- ραλαβεῖν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἀρχήν. Ὁ δὲ Ἡρά- κλειος τῷ αὐτῳ χρόνῳ ἔγημεν Μαρτίναν, καὶ ἀν ηγόρευσεν αὐτὴν Αὐγοῦσταν στέψας αὐτὴν εἰς τὸν αὐγουστέαν, στεφθεῖσα ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οι βασιλεύς πόλεως Γ. ὁ καὶ νέος 2, καὶ ὁ νέος οι Αβάρεις στρατευμάτων 1, στρατεύσαντος τυραννίδος οἱ 2. ὁ νέος, ὁ καὶ Κ. βασιλεὺς παραλαβών, Ευρώπην οἱ Αβάρεις. τάξις, θέμα. θέματα. θεματικοί με Ἐπεὶ νεόχμωσεν ἑτέ ρας ὁ χρόνος δυνάμεις. CHRONOGRAPHIA. A captivitatem egerunt. Heraclius autem imperio assumpto, rem omnem Romanam labefactatanı A. - reperit. Europam elenin Barbari reddiderant de- sertam, universam Asiam Persæ pessum dederant, et urbes integras in captivitatem abduxerant, Ro- manumque exercitum bellis consumpserant con- tinuis. Ista conspiciens imperator, quid ageret dubius hærebat. Exercitu siquidem omni perlu- strato, num aliqui ex iis, qui cum Phoca tyrannidis ejus fautores adversus Mauricium præliati inter vivos superessent, perscrutatus, per legiones cun- ctas rimatus duos solos invenit residuos. Eodem etiam anno mensis Maii die tertio, indictione decima quinta, ex Eudocia imperatori susceptus tilius, Heraclius junior, qui et novus Constantinus cognominatus est. Augusti vero mensis die decimo quarto eadem indictione Eudocia Augusta diem extremum obiit. A. M. 6105. C A. M. 6106. om. a. vulg. ss vulg. - A. C. 604. Hoc anno mensis Octobris die quarto, indictione prima, Epiphania imperatoris Heraclii filia in oratorio sancti Stephani, quod in palatio, a Sergio patriarcha Augustæ corona redimita est. Decembris autem die vigesimo quinto, indictione, Heraclius Heraclii filius, novus prima Constantinus, a Sergio patriarcha imperii collega coronatus est. Eodem etiam anno expeditionem in Syrian fecere, direptisque oppidis quam plurimis domum reversi sunt. - A. C. 605. Hoc anno Persæ, capla Damasco, captivos innumeros secum abduxerunt. Imperator autem Heraclius legatione ad Chosroem decreta, ut fundendo crudeliter hominum sanguini parceret, admonuit, tribula vero statueret, et pacis conditio- nes prascriberet, rogavit. Ille autem nullo cum le- gatis habito colloquio, quasi de Romanorum impe- rio brevi occupando certus, re infecta eos dimisit. Heraclius porro Martinam eodem anno sibi conjugio copulatam renuntiavit Augustam : et ad au- gusteum Sergio patriarcha coronam imponente augustali s'emmate redimiendam decrevit, - A. C. 606. Hoc anno Persæ Jordanis loca, VARIE LECTIONES. a. a. b. JAC. GOARI NOTÆ. es Cedr., ubi imperium iniil Heraclius. Exque eo et Barb. mor, Sunt certe hi inter barbaros in Occidente per hæc tempora nominatissimi, quique rem Rom. perinde ac Persæ in Oriente labefactaverint. COM- DEFIS. consulendique Priscum ratio fuit. in Raxatem Persam expeditionem ab Heraclio sus- ceptam suggerit. vincia cuilibet imposita ; inde in gloss. legio, Deinde translato nomine ipsæ provincia ap- pellari coeperunt Indie sunt vinciales. Immutata militia Romana ab Heraclio D nomen innovatum suspicor: Copias alias temporis suc- cessus prompsit, ait Simocatta laudatus. annuin 612, et Petavius notis in eumdem. Porro qui notatur hic Maii dies tertius vitiosum arguit ejusdem Petavii codicem Theophanis, quo quintum legit. tiali morbo interiisse scribit Nicephorus patriarcha ad annum eumdem. indictionis propriæ limites exhibuit. Petavius in notis ad Nicephorum hæc examinat edit. Regiæ pag. 61. simul tinctum refert Nicephorus. (30) Ubi βασιλεὺς βασιλεύσας, iubens restituam (31) Quæ ex Nicephoro ad annum 611 conveniendi (32) Attestatur Simocatta lib. vult, cap. 12, et (33) Thema. Dicta est in primis legio, quæ pro- (34) Chron. Alexand., Nicephorus patriarcha ad (35) Dien 13 signat Chronic. Alexand. Ex coni- (36) Haec eadem Chronicon Alexand. quæ extra (37) Diem 22 posuit Chronicon idem. Baptistoo
ὁ δὲ Ῥαζάτης ἐλθὼν εἰς τὸ Γαζακὸν ἐγενήθη ὀπίσω αὐτοῦ καὶ ἠκολούθει, τῶν Ῥωμαίων δαπανώντων ἔμπροσθεν τὰς τροφάς. αὐτὸς δὲ ὀπίσω ὡς κύων πεινῶν μόλις ἐκ τῶν ψιχίων αὐτοῦ ἐτρέφετο· καὶ ἐκ τοῦ μὴ εὑρίσκειν αὐτὸν δαπάνας πολλὰ τῶν ἀλόγων αὐτοῦ διεφθάρησαν. τῇ δὲ α τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς κατέλαβεν ὁ βασιλεὺς ποταμὸν μέγαν Ζάβαν, καὶ τοῦτον περάσας ἠπλήκευσε πλησίον Νινευὶ τῆς πόλεως. κατέλαβε δὲ καὶ ὁ Ῥαζάτης εἰς τὸ πέραμα ἐπακολουθῶν αὐτῷ καὶ κατελθὼν ἀπὸ τριῶν μιλίων εὗρεν ἄλλο πέραμα καὶ ἐπέρασεν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀποστείλας Βαάνην τὸν στρατηλάτην μετὰ ἐπιλέκτων στρατιωτῶν ὀλίγων εὗρε βάνδον τῶν Περσῶν, καὶ φονεύσας αὐτοῦ τὸν κόμητα ἤνεγκεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ σπαθὶν αὐτοῦ ὁλόχρυσον· καὶ πολλοὺς φονεύσας ζῶντας ἤνεγκεν κ, ἐν οἷς ἦν καὶ ὁ σπαθάριος τοῦ Ῥαζάτου· ὅστις καὶ ἀνήγγειλε τῷ βασιλεῖ, ὅτι πολεμῆσαι αὐτὸν βούλεται ὁ Ῥαζάτης, οὕτω κελευσθεὶς παρὰ Χοσρόου, καὶ τρισχιλίους ὡπλισμένους ἀπέστειλεν αὐτῷ. ἀλλ’ ἀκμὴν οὐκ ἔφθασαν. ταῦτα δὲ μαθὼν ὁ βασιλεὺς προαπέλυσε τὸ τοῦλδον ἔμπροσθεν·μυριάδας ἐν αὐτῇ ᾐχμαλώτευσαν. Ηράκλειος δὲ ὁ βασιλεύς βασιλεύσας (30), εὗρε παραλελυμένα τα τῆς πολιτείας Ῥωμαίων πράγματα. Τήν τε γὰρ Εὐρώπην οἱ Βάρβαροι ερήμωσαν, καὶ τὴν ᾿Ασίαν οἱ Πέρσαι πᾶσαν κατέστρεψαν, καὶ τὰς πόλεις εχε μαλώτευσαν, καὶ τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατὸν ἐν τοῖς πολέμοις ἀνήλωσαν. Καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐν ἀπορία ἦν (51) τί δράσοι. Ερευνήσας γὰρ τὸν στρατὸν, εἰ ἄρα ἐσώζοντὸ ἐκ τῶν μετὰ Φωκά κατὰ Μαυρικίου στρατευσάντων ἐπὶ τῇ τούτου τυραννίδι, δύο μόνους εὗρεν (39) ἐν πᾶσι τοῖς θέμασι (33). Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει (34) μηνὶ Μαΐῳ γ' ἐνδικτιῶνι ιε' ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱὸς ἀπὸ Εὐδοκίας, Ηράκλειος δ μικρὸς ὁ καὶ νέος ο Κωνσταντίνος. Τῷ δ᾽ Αὐγούστῳ μηνὶ ιδ (35) ἐτελεύτησεν Εὐδοκία Αὐγοῦστα τῆς αὐτῆς τε' ινδικτιῶνος. Δ. Μ. 6104. — Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Οκτωβρίῳ (36) ινδικτιῶνι α' ἐστέφθη ἡ Ἐπιφάνεια ή θυγάτηρ Ἡρακλείου ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου Αὐγούστα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. Τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κε'; (37), τῇ αὐτῇ α' Ινδι κτιῶν, ἐστέφθη Ηράκλειος ὁ υἱὸς Ηρακλείου, νέος ο Κωνσταντίνος, ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει επεστράτευσαν Σαρακηνοί κατά Συρίας· καὶ λυμηνάμενοι ἱκανὰ χωρία ὑπο έστρεψαν. - • Β Τούτῳ τῷ ἔτεῖ ἔλαβον οι Πέρσαι τὴν Δαμασκόν, καὶ ᾐχμαλώτευσαν λαὸν πολύν. Ηράκλειος δὲ βασιλεὺς πρέσβεις προς Χοσρόην ἀπέστειλεν παύσασθαι τοῦ ἐκχέειν ἀνηλεῶς τὰ αἵματα τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὁρίσαι φόρους, καὶ λαμβάνειν πάκτα. Ὁ δὲ τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέλυσεν, με ποιησάμενος αὐτοῖς λόγον, ἐλπίζων τελείως πα- ραλαβεῖν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἀρχήν. Ὁ δὲ Ἡρά- κλειος τῷ αὐτῳ χρόνῳ ἔγημεν Μαρτίναν, καὶ ἀν ηγόρευσεν αὐτὴν Αὐγοῦσταν στέψας αὐτὴν εἰς τὸν αὐγουστέαν, στεφθεῖσα ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οι βασιλεύς πόλεως Γ. ὁ καὶ νέος 2, καὶ ὁ νέος οι Αβάρεις στρατευμάτων 1, στρατεύσαντος τυραννίδος οἱ 2. ὁ νέος, ὁ καὶ Κ. βασιλεὺς παραλαβών, Ευρώπην οἱ Αβάρεις. τάξις, θέμα. θέματα. θεματικοί με Ἐπεὶ νεόχμωσεν ἑτέ ρας ὁ χρόνος δυνάμεις. CHRONOGRAPHIA. A captivitatem egerunt. Heraclius autem imperio assumpto, rem omnem Romanam labefactatanı A. - reperit. Europam elenin Barbari reddiderant de- sertam, universam Asiam Persæ pessum dederant, et urbes integras in captivitatem abduxerant, Ro- manumque exercitum bellis consumpserant con- tinuis. Ista conspiciens imperator, quid ageret dubius hærebat. Exercitu siquidem omni perlu- strato, num aliqui ex iis, qui cum Phoca tyrannidis ejus fautores adversus Mauricium præliati inter vivos superessent, perscrutatus, per legiones cun- ctas rimatus duos solos invenit residuos. Eodem etiam anno mensis Maii die tertio, indictione decima quinta, ex Eudocia imperatori susceptus tilius, Heraclius junior, qui et novus Constantinus cognominatus est. Augusti vero mensis die decimo quarto eadem indictione Eudocia Augusta diem extremum obiit. A. M. 6105. C A. M. 6106. om. a. vulg. ss vulg. - A. C. 604. Hoc anno mensis Octobris die quarto, indictione prima, Epiphania imperatoris Heraclii filia in oratorio sancti Stephani, quod in palatio, a Sergio patriarcha Augustæ corona redimita est. Decembris autem die vigesimo quinto, indictione, Heraclius Heraclii filius, novus prima Constantinus, a Sergio patriarcha imperii collega coronatus est. Eodem etiam anno expeditionem in Syrian fecere, direptisque oppidis quam plurimis domum reversi sunt. - A. C. 605. Hoc anno Persæ, capla Damasco, captivos innumeros secum abduxerunt. Imperator autem Heraclius legatione ad Chosroem decreta, ut fundendo crudeliter hominum sanguini parceret, admonuit, tribula vero statueret, et pacis conditio- nes prascriberet, rogavit. Ille autem nullo cum le- gatis habito colloquio, quasi de Romanorum impe- rio brevi occupando certus, re infecta eos dimisit. Heraclius porro Martinam eodem anno sibi conjugio copulatam renuntiavit Augustam : et ad au- gusteum Sergio patriarcha coronam imponente augustali s'emmate redimiendam decrevit, - A. C. 606. Hoc anno Persæ Jordanis loca, VARIE LECTIONES. a. a. b. JAC. GOARI NOTÆ. es Cedr., ubi imperium iniil Heraclius. Exque eo et Barb. mor, Sunt certe hi inter barbaros in Occidente per hæc tempora nominatissimi, quique rem Rom. perinde ac Persæ in Oriente labefactaverint. COM- DEFIS. consulendique Priscum ratio fuit. in Raxatem Persam expeditionem ab Heraclio sus- ceptam suggerit. vincia cuilibet imposita ; inde in gloss. legio, Deinde translato nomine ipsæ provincia ap- pellari coeperunt Indie sunt vinciales. Immutata militia Romana ab Heraclio D nomen innovatum suspicor: Copias alias temporis suc- cessus prompsit, ait Simocatta laudatus. annuin 612, et Petavius notis in eumdem. Porro qui notatur hic Maii dies tertius vitiosum arguit ejusdem Petavii codicem Theophanis, quo quintum legit. tiali morbo interiisse scribit Nicephorus patriarcha ad annum eumdem. indictionis propriæ limites exhibuit. Petavius in notis ad Nicephorum hæc examinat edit. Regiæ pag. 61. simul tinctum refert Nicephorus. (30) Ubi βασιλεὺς βασιλεύσας, iubens restituam (31) Quæ ex Nicephoro ad annum 611 conveniendi (32) Attestatur Simocatta lib. vult, cap. 12, et (33) Thema. Dicta est in primis legio, quæ pro- (34) Chron. Alexand., Nicephorus patriarcha ad (35) Dien 13 signat Chronic. Alexand. Ex coni- (36) Haec eadem Chronicon Alexand. quæ extra (37) Diem 22 posuit Chronicon idem. Baptistoo
PG 108:631καὶ αὐτὸς ἐπηκολούθει σκεπτόμενος εὑρεῖν τόπον, ἐν ᾧ ὤφειλε πολεμῆσαι πρὸ τοῦ ἑνωθῶσιν αὐτοῖς οἱ τρισχίλιοι. εὑρὼν δὲ πεδίον ἐπιδέξιον πρὸς πόλεμον καὶ διαλαλήσας τῷ λαῷ παρετάξατο. ὁ δὲ Ῥαζάτης καταλαβὼν καὶ αὐτὸς παρετάξατο τρισὶ φούλκοις καὶ κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώρησεν. τῇ δὲ ιβ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς ἡμέρᾳ σαββάτῳ ἐκροτήθη ὁ πόλεμος· καὶ προπηδήσας πάντων ὁ βασιλεὺς ἄρχοντι τῶν Περσῶν συνήντησεν· καὶ τῇ τοῦ θεοῦ δυνάμει καὶ τῇ βοηθείᾳ τῆς θεοτόκου τοῦτον κατέβαλεν· καὶ οἱ σὺν αὐτῷ προεκπηδήσαντες ἐτράπησαν· καὶ αὖθις ὁ βασιλεὺς ἄλλῳ συναντήσας καὶ τοῦτον κατέβαλεν. προσέβαλε δὲ αὐτῷ καὶ τρίτος, ὃς καὶ δέδωκεν αὐτῷ μετὰ δόρατος εἰς τὸ χεῖλος καὶ τοῦτο ἔπληξεν. ὁ δὲ βασιλεὺς καὶ τοῦτον ἀνεῖλεν· καὶ τῶν σαλπίγγων ἠχησασῶν συνέβαλον ἀλλήλοις ἀμφότερα τὰ μέρη, καί, μάχης κροτηθείσης σφοδρᾶς, ἐπληγώθη ὑπὸ τῶν πεζῶν ὁ τοῦ βασιλέως ἵππος φάλβας, ὁ λεγόμενος Δόρκων, εἰς τὸν μηρὸν αὐτοῦ λαβὼν κονταρέαν· πολλὰς δὲ καὶ σπαθέας ἐν τῇ ὄψει ἔλαβεν· ἀλλὰ φορῶν κατάφρακτα νευρικὰ οὐκ ἐβλάπτετο, οὐδὲ αὐταὶ ἐνήργουν.Α Πέρσαι τὸν Ἰορδάνην (38), Παλαιστίνην καὶ τὴν ἁγίαν πόλιν πολέμῳ, καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν ἐν αὐτῇ διὰ χειρὸς τῶν Ἰουδαίων, ὡς φασί τινες, μυριάδας ἐννέα. Αὐτοὶ γὰρ ὠνούμενοι τους Χριστιανούς καθά ημπόρει ἕκαστος ἀπέκτεινεν ο αὐτούς. Ζαχαρίαν δὲ τὸν πατριάρχην Ἱεροσολύμων, καὶ τὰ τίμια. καὶ ζωοποιὰ ξύλα λαβόντες σὺν αἰχμαλωσία πολλῇ, ἐν Περσίδι ἀπήγαγον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει (39) ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ ἀπὸ Μαρτίνης Κωνσταντίνος ἕτερος, καὶ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. - Α. Μ. 6107. — Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρ σαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον (40) καὶ ᾿Αλεξάνδρειαν καὶ Λιβύην ἕως Αιθιοπίας, καὶ λαβόντες αἰχμαλω Β σίαν πολλὴν καὶ λάφυρα πάμπολλα καὶ χρήματα Α. Ε. 610. Η ἀπεκτέννυον πᾶσαν ὑπέστρεψαν. Τὴν Χαλκηδόνα οὐκ ίσχυσαν παραλα δεῖν, ἀλλὰ φρουρὰν ἐάσαντες τοῦ πολιορκεῖν, ἀν εχώρησαν. - Α. Μ. 6108. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Χαλκηδόνος (41), καὶ παρέλαβον αὐτὴν πολέμῳ. Τῷ δ᾽ αὐτῷ ἔτει μηνὶ Ἰανουαρίῳ α', ένα δικτιώνος ε', ὑπάτευσεν Κωνσταντῖνος ὁ νέος, ὁ καὶ Ηράκλειος τοῦ Ἡρακλείου υἱός· καὶ προεβάλετο Καίσαρα Κωνσταντῖνον τὸν μικρὸν τὸν ἴδιον ἀδελφὸν τὸν ἐξ Ηρακλείου καὶ Μαρτίνης γεννηθέντα. Α. Μ. 6109. - Τούτῳ τῷ ἔτει πάλιν Ηράκλειος ἀπέστειλε πρέσβεις ἐν Περσίδι πρὸς Χοσρόην αιτού- μενος εἰρήνην. Ὁ δὲ Χοσρόης καὶ πάλιν αὐτοὺς ἀπεπέμψατο λέγων· Οὐ φείσομαι ὑμῶν ἕως ἂν αρνήσησθε τὸν ἐσταυρωμένον, δν λέγετε Θεὸν εἶναι, καὶ προσκυνήσητε τῷ ἡλίῳ. Α. Μ. 6140. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν Αβά ρεις (42) κατὰ τῆς Θράκης. Καὶ ἀποστείλας ὁ Πρά κλειος πρὸς αὐτοὺς ᾔτει τὴν εἰρήνην· καὶ συνθεμένου τοῦ Χαγάνου ταύτην ποιεῖν, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἔξω τοῦ Μικροῦ τείχους, και μετά πάσης δορυφορίας βασιλικῆς καὶ δώρων πολλῶν καὶ μεγάλων ἀπεδέξατο τὸν Χαγάνον, λαβὼν τὰ πιστὰ παρ' αὐτοῦ, τοῦ ποιή σαι πρὸς ἀλλήλους σπονδὰς εἰρηνικάς. 'Ο δὲ βάρβα ρος ἐκεῖνος τάς τε συνθήκας αθετήσας καὶ τοὺς ὅρκους, άφνω τυραννικῶς κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώ Την Καρχηδόνα, THEOPHANIS Palaestinam et sanctam civitatem armorum vi sube- gerunt : et inanibus, ut quidam asserunt, Judæo- rum plurimos, ad nonaginta videlicet millia, truci darunt. Singuli etenim pro suis quique facultatibus Christianos ementes, confestim occidebant. Capto vero Hierosolymorum patriarcha Zacharia, pretioso etiam et vivifico crucis ligno locis illis erepto, captivorum hominum multitudinem innumerain in Persidem abduxerunt. Eodem anno Constantinus alter ex Martina con- juge imperatori natus est : qui a Sergio patriarcha in Blachernis baptizatus. -> A. C. 607. xandriam et Libyam ad usque fines Æthiopia subegerunt et collecta captivorum multitudine, Hoc anno Persæ Ægyptum, Ale- spoliis etiam amplissimis, et pecuniarum vi aspor. tata, suas in provincias redierunt. Chalcedonem quidem occupare non valuerunt, sed præsidio ad eam obsidendam relicto, secesserunt. A. C. 608. - Hoc anno Persæ expeditionem in Chalcedonem instruentes, bello eam ceperunt. Hoc eodem anno Januarii mensis die primo, iudictione quinta, Constantinus junior, qui et Heraclius He- raclii filius, consul renuntiatus est, qui Constanti num minorem proprium fratrem Heraclio et Mar- tina genitum declaravit Cæsaren!. - A. C. 609. Hoc anno aliam legationem de pace cum Persis habenda, et ab eis expetenda ad Cho- sroem destinavit Heraclius. Eam iterum respuit Chosroes, dicens : Vobis minime parcam, donec crucifixum, quem vos prædicatis Deum, solem ado- raturi, abnegaveritis. -- Hoc anno Abares in Thraciam arma moverunt. Heraclius autem missis ad cos legatis pacem firmari exposcebat. Cumque Chaga- nus eam se compositurum pollicitus fuisset, impe- ralor cum satellitio propriam dignitatem decente, ad Longum usque murum longe ab urbe progressus, `amplą magnorum munerum copia Chaganum excepit, fidem ab eo accepturus, pacem inter se mutuo inviolatam firmatum iri. At barba- r's ille spreto jurejurando atque falere, ex impro- add. ex a. C VARIE LECTIONES. JAG. GOARI NOTÆ. thracibus S. Anastasii Persæ gesta, apud Surium Zanuarii, Leontius in Vita Joannis Alexandrini quise, pt, cladibus istis coetanei, et Antiochus mo- 1: iaure S. Sabæ in homiliis. So Niephorus ad annum 622. Atel Nicephorus ad annum 616, Chronic. Alexand. in priorem Annam revocat: quare legendus Peta- Nicephorum locum emendans, editionis Legia. pag. 65. -- erit. Reg. pag. 65. Habet Anast. utroque loco Carthaginem : eliam Gedr. ex- cepta Carthagine reliquam Persa Libyam subege- rint. Etiam Petarius adjecta ad Nicephorum chro- nologic. cum ad annuin Heraclit divisset de obsessa Chalcedone, sui oblitus sequenti statim rum cum non sint alia quæ narrat S. Nicephorus de Chalcedonis obsidione a Saito, qua soluta Ro- manos secum legatos pacis negotium sedulo actu- rus in Persidem duxerit, et quæ Theophanes de Carthagine obsessa uno anno, alteroque expugnata refert juxta antiquiores Anastasii et Cedr. codd. emendandi ii sunt ex illo, uti ciam ubique modo emendata leguntur Theophanis exemplaria. Vicini- tas nominum amphibologiam fecit etiam apud Arist. in Polit. ubi de Carthaginensium rep., aliis lege tibus Chalcedonensium; quibus non facile assen- tior. CONBEFIS. eadem Chron. Alexand. ad sonum Heraclii sude- cimum. 155) Habet hree superiore anno Chron. Alexand. D anno ita scribit, Perse Carthaginem expugnant. Ve- (4) Videndus Nicephorus : et Petavius in eum, (42) Ex Nicephori Historia ad annum 619. Ilæc
PG 108:633πίπτει δὲ ἐν τῷ πολέμῳ ὁ Ῥαζάτης καὶ οἱ τρεῖς τουρμάρχαι τῶν Περσῶν καὶ οἱ ἄρχοντες σχεδὸν πάντες καὶ τὸ πλεῖον τοῦ στρατοῦ αὐτῶν. ἐσφάγησαν δὲ καὶ Ῥωμαῖοι ν, καὶ ἐπληγώθησαν ἱκανοί, ἀλλ’ οὐκ ἀπέθανον, εἰ μὴ ἄλλοι δέκα· ἐκροτήθη δὲ ὁ πόλεμος ἀπὸ πρωὶ̈ ἕως ὥρας ια. ἐπῆραν δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τῶν Περσῶν βάνδα κη χωρὶς τῶν κλασθέντων, καὶ σκυλεύσαντες τοὺς νεκροὺς ἔλαβον τὰ λωρίκια αὐτῶν καὶ τὰς κασσίδας καὶ πάντα τὰ ἄρματα· καὶ ἔμειναν ἀπ’ ἀλλήλων ἀπὸ δύο σαγιττοβολῶν. τροπὴ γὰρ οὐ γέγονεν. οἱ δὲ τῶν Ῥωμαίων λαοὶ τῇ νυκτὶ ἐπότισαν τὰ ἄλογα αὐτῶν καὶ παρέβαλον. οἱ δὲ Πέρσαι καβαλλάριοι ἵσταντο ἕως ὥρας ἑβδόμης τῆς νυκτὸς ἐπάνω τῶν σκηνωμάτων τῶν τεθνεώτων Περσῶν· καὶ τῇ ὀγδόῃ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς κινήσαντες ὑπέστρεψαν εἰς τὸ φωσάτον αὐτῶν, καὶ τοῦτο λαβόντες ἀπῆλθον καὶ ἠπλήκευσαν εἰς πρόποδα ὄρους τραχεινοῦ πεφοβημένοι. πολλὰ δὲ σπαθία ὁλόχρυσα καὶ ζώνας διαχρύσους καὶ μαργαρίτας καὶ τὸ σκουτάριν τοῦ Ῥαζάτου ὁλόχρυσον ἔλαβον ἔχον πέταλα ρκ, καὶ τὸ λωρίκιν αὐτοῦ ὁλόχρυσον ἔλαβον, καὶ τὸ σκαραμάγγιν αὐτοῦ ἤνεγκαν σὺν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ καὶ τὰ βραχιόλια αὐτοῦ καὶ τὴν σέλλαν αὐτοῦ ὁλόχρυσον·ρησεν. Εκπλαγείς δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ ἀπροσδοκήτῳ τοῦ πράγματος, φυγὰς ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν. Λαβὼν δὲ δὴ βάρβαρος τὴν βασιλικὴν ἀποσκευὴν καὶ δορυφορίαν, καὶ ὅσους καταλαβεῖν ἡδυνήθη, ὑπέστρε μεν πολλά χωρία τῆς Θράκης ληϊσάμενος ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου * ἀπατηθέντα 30' τὴν ἐλπίδα τῆς εἰ ρήνης. Α. Μ. 6111. - Αλεξανδρείας επισκόπου Γεωρ γίου έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ηράκλειος πρὸς τὸν Χαγάνον τὸν βάρβαρον (43) πρέσβεις ἀποστείλας ενεκάλει περὶ τῶν γεγονότων ὑπ' αὐτοῦ ἀθέσμων, καὶ πρὸς εἰρή- την προετρέπετο. Επιστρατεῦσαι γὰρ διανοούμενος κατὰ Περσίδος εἰρηνεύειν μετὰ τοῦ Χαγάνου ἤθελεν. 'Ο δὲ Χαγάνος πίδεσθεὶς τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπη, μετανοεῖν ἐπηγγέλλετο, καὶ εἰρήνην ποιεῖν ὑπισχνείτο· Β καὶ στοιχήσαντες πάντα ὑπέστρεψαν οἱ πρέσβεις ἐν εἰρήνῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρέλαβον Πέρσαι τὴν 'Αγκυραν Γαλατίας πολέμῳ. · Α. Μ. 6112. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσκλήρυνεν Χοσρόης τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους εἰς αιμοδο ρίαν καὶ φορολογίαν. Ἐπαρθεὶς γὰρ τῇ νίκῃ οὐκ ἔτι ἐν τῷ καθεστῶτι εἶναι ἡδύνατο. Τότε Ηράκλειος ζῆλον Θεοῦ ἀναλαβὼν, καὶ μετὰ τῶν ᾿Αβάρων είρη- νεύσας, ὡς ἐνόμιζεν, μετήνεγκαν τὰ στρατεύματα τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν, καὶ διενοεῖτο τῇ τοῦ Θεοῦ συνεργεία κατὰ Περσίδος χωρήσαι. Δ. Μ. 6113. -- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ δ' (46), ινδικτιῶνι ι', τελέσας ὁ βασιλεὺς Ηράκλειος τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα, εὐθέως τῇ δευτέρᾳ ἑσπέρας εκίνησεν κατὰ Περσίδος. Λαβὼν δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οίκων χρήματα (45) ἐν δανείων ἀπορίᾳ κατεχόμενος, ἔλαβεν καὶ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας πολυκάν ε. τ. ἀπροσδοκήτως. τ' ἀπατηθέντας δηλά (46) τε καὶ ἕτερα σκεύη ὑπουργικά, χαράξας νομίσματα, καὶ μιλιαρίσια (47) πάμπολλα. Κατέλιπε δὲ τὸν ἴδιον υἱὸν (48) σὺν Σεργίῳ τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως διοικεῖν πράγματα σὺν Βονοτῷ τῷ πατρικίῳ ἀνδρὶ ἐχέφρονι καὶ τὰ πάντα συνετῷ καὶ πεπειρασμένῳ. Εγραψεν δὲ πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Αβάρων οι παρακλήσεις τοῦ ἐπικουρεῖν τὰ τῶν Ρωμαίων πράγματα, ὡς φιλίαν σπεισάμενος πρὸς αὐτὸν, καὶ ἐπίτροπον τοῦ ἑαυτοῦ υἱοῦ τοῦτον ὠνό πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν ᾿Αβάρων, ένεκάλει περὶ τῶν ὑπ'. ν Αράβων 2. πολυκάνδηλον σκεῦος κατον, Βονοτος, Βήνος, Πῶνος CHRONOGRAPHIA. A viso Heraclium infestis armis adortus est. Impera- for vero tam insperatæ rei molimine perterritus, fuga arrepta in urbem revertit. Barbarus universo inperatoris apparatu satellitioque capto, cum om- nibus aliis quæ comprehendere potuit, retro ces- sit : multaque Thraciæ oppida spe pacis delusa ac nil tale suspicantia deprædatus`est. A. C. 611. primus. Alexandriæ episcopi Georgii annus Hoc anno Heraclius missis iterum ad barbarum Chaganum legatis, de iis quæ violatis fcederibus ab eo admissa erant, causabatur, et ad servandam pacem invitabat : in Persidem quippe arma con- vertere meditatus, cum Chagano pacem habere consiliabatur. Chaganus humanos imperatoris ale- ctus cum reverentiæ sensu suscipiens, pristina se C reparaturum, et cultorem se pacis futurum pro- misit : renovatisque iterum pactis et probe firma- tis foederibus, legati reversi sunt. . Hoc eodem anno Persæ Ancyram Galatiæ civita- tem vi ceperunt. - A. C. 612. Hoc anno Chosroes dominationis suæ jugum omnibus intolerabile per crebras cædes atque vectigalia effecit. Victoriis quippe suis elatus, intra justi et æqui limites ultra se continere ne- quibal. Tunc igitur Heraclius divino ardore inci- tatus, pace ex voto cum Abaribus composita, exercitus suos ab Europa in Asiam transtulit, in- vadendæque Persidis Deo opitulante consilium cepit. - A. C. 613. - Hoc anno mensis Aprilis die quarto, indictione decima, Heraclius solemnitate Paschali peracta, feria secundla sub vesperam confestim arma moturus in Persidem perrexit. Tum vero ubi pecuniam mutuo vel cum foenore acciperet dubius, sanctarum ædium facultates tulit, cudendisque numismatibus, et minutis milisiariis conflandis, multifida Magnæ ecclesiæ candelabra aliaque ejusmodi sacri ministerii vasa usurpavit. Propriua autem Alium Sergii patriarchæ Cpoleos Bonosique patricii, viri præstantis ingenii magnæque pruden- tiæ et experientiæ multiplicis, consilio rem commu- nem administraturum in urbe reliquit. Ad Chaga- num quoque Abarum principem, cui procuratoris in filium nomen et dignitatem indidit, quique se- VARIE LECTIONES. ss Legebatur vulg. JAC. GOARI NOTÆ. cephorus ad annum 626. Appendix ad Marii Chro- nicon historia Francorum tomo I: Hunni murum Longum interrumpentes,et ad menia GP. peraccedentes, cum prædicto imp..mutuo in muro stante conloquun- tur; qui acceplum ab eo pacis pretium, ad tempus rece- dual Hoc ex Anast. ipsoque auctore p. seq. emend. missis iteram ad Chaganam Avarum legatis, COWBEFIS. - xandr: concordibus scriptis relata, in annos duos posteriores ab isto soponuntur: quocirca præsentia ad Heraclii et indictionen occurrunt. Legen- dæ hic præclaræ Petavii conjecturæ in Nicephorum, editionis Regiæ pag. 67. dento idonea, inde oritur. duodecima numismatis pars. Plura Meur- sius, et ad æquum doctrinæ pondus Petavius suis in Epiphanium notis. hic Chronico Alexandr. Nicephoro scribitur. (45) Pacem cum Abaribus initam nemorat Ni• D (44) Heraclit gesta Theophani, et Chronico Ale- (45) Nicephorus ad anmum 621. (46) Κανδήλα, lucerna est lumini ex oleo accen (47) Suidas, μιλιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος δωδέ (48) Nicephorus patriarcha anno 622. Qui porro
ἐκρατήθη δὲ ζῶν Βαρσαμούσης, ὁ ἄρχων τῶν Ἰβήρων τῶν ὑπὸ Πέρσας. [οὐδεὶς δὲ μέμνηται τοιούτου πολέμου γεγονότος μεταξὺ Περσῶν] καὶ Ῥωμαίων, [οὐχ] ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ ἔσχε στάμα ὁ πόλεμος. ἐνίκησαν οἱ Ῥωμαῖοι· ἀλλὰ τοῦτο γέγονε μόνῃ τῇ τοῦ θεοῦ βοηθείᾳ. ὁ δὲ βασιλεὺς θαρσοποιήσας τὸν στρατὸν κατὰ Χοσρόου ἤλαυνεν, ὅπως τοῦτον ἐκφοβήσῃ, καὶ ἀποστείλας προσκαλέσηται τὸν Σάρβαρον ἐκ τοῦ Βυζαντίου [τῆς Χαλκηδόνος.] τῇ δὲ εἰκάδι πρώτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς ἔμαθεν ὁ βασιλεύς, ὅτι ὁ λαὸς τοῦ Ῥαζάτου ὁ ἐκ τοῦ πολέμου ἐξειλήσας ἡνώθη τοῖς ὑπὸ Χοσρόου ἀποσταλεῖσι τρισχιλίοις, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω αὐτοῦ καταλαβὼν τὴν Νινευί. καὶ περάσας ὁ βασιλεὺς τὸν μέγαν Ζάβαν [πέμπει Γεώργιον τὸν τουρμάρχην μετὰ χιλίων στρατιωτῶν, ἵνα ἐλάσῃ πρὸς τὸ κρατῆσαι τὰς γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζάβα] πρὸ τοῦ γνῶναι τὸν Χοσρόην. ἐλάσας δὲ Γεώργιος μίλια μη διὰ τῆς νυκτὸς ἐκράτησε τὰς τέσσαρας γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζάβα· καὶ εὑρὼν ἐν τοῖς καστελλίοις Πέρσας, τούτους ἐζώγρησεν. τῇ δὲ εἰκάδι τρίτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς φθάσας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰς γεφύρας ἐπέρασε καὶ ἠπλήκευσεν εἰς τοὺς οἴκους τοῦ Ἰεσδέμ·ρησεν. Εκπλαγείς δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ ἀπροσδοκήτῳ τοῦ πράγματος, φυγὰς ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν. Λαβὼν δὲ δὴ βάρβαρος τὴν βασιλικὴν ἀποσκευὴν καὶ δορυφορίαν, καὶ ὅσους καταλαβεῖν ἡδυνήθη, ὑπέστρε μεν πολλά χωρία τῆς Θράκης ληϊσάμενος ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου * ἀπατηθέντα 30' τὴν ἐλπίδα τῆς εἰ ρήνης. Α. Μ. 6111. - Αλεξανδρείας επισκόπου Γεωρ γίου έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ηράκλειος πρὸς τὸν Χαγάνον τὸν βάρβαρον (43) πρέσβεις ἀποστείλας ενεκάλει περὶ τῶν γεγονότων ὑπ' αὐτοῦ ἀθέσμων, καὶ πρὸς εἰρή- την προετρέπετο. Επιστρατεῦσαι γὰρ διανοούμενος κατὰ Περσίδος εἰρηνεύειν μετὰ τοῦ Χαγάνου ἤθελεν. 'Ο δὲ Χαγάνος πίδεσθεὶς τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπη, μετανοεῖν ἐπηγγέλλετο, καὶ εἰρήνην ποιεῖν ὑπισχνείτο· Β καὶ στοιχήσαντες πάντα ὑπέστρεψαν οἱ πρέσβεις ἐν εἰρήνῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρέλαβον Πέρσαι τὴν 'Αγκυραν Γαλατίας πολέμῳ. · Α. Μ. 6112. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσκλήρυνεν Χοσρόης τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους εἰς αιμοδο ρίαν καὶ φορολογίαν. Ἐπαρθεὶς γὰρ τῇ νίκῃ οὐκ ἔτι ἐν τῷ καθεστῶτι εἶναι ἡδύνατο. Τότε Ηράκλειος ζῆλον Θεοῦ ἀναλαβὼν, καὶ μετὰ τῶν ᾿Αβάρων είρη- νεύσας, ὡς ἐνόμιζεν, μετήνεγκαν τὰ στρατεύματα τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν, καὶ διενοεῖτο τῇ τοῦ Θεοῦ συνεργεία κατὰ Περσίδος χωρήσαι. Δ. Μ. 6113. -- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ δ' (46), ινδικτιῶνι ι', τελέσας ὁ βασιλεὺς Ηράκλειος τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα, εὐθέως τῇ δευτέρᾳ ἑσπέρας εκίνησεν κατὰ Περσίδος. Λαβὼν δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οίκων χρήματα (45) ἐν δανείων ἀπορίᾳ κατεχόμενος, ἔλαβεν καὶ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας πολυκάν ε. τ. ἀπροσδοκήτως. τ' ἀπατηθέντας δηλά (46) τε καὶ ἕτερα σκεύη ὑπουργικά, χαράξας νομίσματα, καὶ μιλιαρίσια (47) πάμπολλα. Κατέλιπε δὲ τὸν ἴδιον υἱὸν (48) σὺν Σεργίῳ τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως διοικεῖν πράγματα σὺν Βονοτῷ τῷ πατρικίῳ ἀνδρὶ ἐχέφρονι καὶ τὰ πάντα συνετῷ καὶ πεπειρασμένῳ. Εγραψεν δὲ πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Αβάρων οι παρακλήσεις τοῦ ἐπικουρεῖν τὰ τῶν Ρωμαίων πράγματα, ὡς φιλίαν σπεισάμενος πρὸς αὐτὸν, καὶ ἐπίτροπον τοῦ ἑαυτοῦ υἱοῦ τοῦτον ὠνό πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν ᾿Αβάρων, ένεκάλει περὶ τῶν ὑπ'. ν Αράβων 2. πολυκάνδηλον σκεῦος κατον, Βονοτος, Βήνος, Πῶνος CHRONOGRAPHIA. A viso Heraclium infestis armis adortus est. Impera- for vero tam insperatæ rei molimine perterritus, fuga arrepta in urbem revertit. Barbarus universo inperatoris apparatu satellitioque capto, cum om- nibus aliis quæ comprehendere potuit, retro ces- sit : multaque Thraciæ oppida spe pacis delusa ac nil tale suspicantia deprædatus`est. A. C. 611. primus. Alexandriæ episcopi Georgii annus Hoc anno Heraclius missis iterum ad barbarum Chaganum legatis, de iis quæ violatis fcederibus ab eo admissa erant, causabatur, et ad servandam pacem invitabat : in Persidem quippe arma con- vertere meditatus, cum Chagano pacem habere consiliabatur. Chaganus humanos imperatoris ale- ctus cum reverentiæ sensu suscipiens, pristina se C reparaturum, et cultorem se pacis futurum pro- misit : renovatisque iterum pactis et probe firma- tis foederibus, legati reversi sunt. . Hoc eodem anno Persæ Ancyram Galatiæ civita- tem vi ceperunt. - A. C. 612. Hoc anno Chosroes dominationis suæ jugum omnibus intolerabile per crebras cædes atque vectigalia effecit. Victoriis quippe suis elatus, intra justi et æqui limites ultra se continere ne- quibal. Tunc igitur Heraclius divino ardore inci- tatus, pace ex voto cum Abaribus composita, exercitus suos ab Europa in Asiam transtulit, in- vadendæque Persidis Deo opitulante consilium cepit. - A. C. 613. - Hoc anno mensis Aprilis die quarto, indictione decima, Heraclius solemnitate Paschali peracta, feria secundla sub vesperam confestim arma moturus in Persidem perrexit. Tum vero ubi pecuniam mutuo vel cum foenore acciperet dubius, sanctarum ædium facultates tulit, cudendisque numismatibus, et minutis milisiariis conflandis, multifida Magnæ ecclesiæ candelabra aliaque ejusmodi sacri ministerii vasa usurpavit. Propriua autem Alium Sergii patriarchæ Cpoleos Bonosique patricii, viri præstantis ingenii magnæque pruden- tiæ et experientiæ multiplicis, consilio rem commu- nem administraturum in urbe reliquit. Ad Chaga- num quoque Abarum principem, cui procuratoris in filium nomen et dignitatem indidit, quique se- VARIE LECTIONES. ss Legebatur vulg. JAC. GOARI NOTÆ. cephorus ad annum 626. Appendix ad Marii Chro- nicon historia Francorum tomo I: Hunni murum Longum interrumpentes,et ad menia GP. peraccedentes, cum prædicto imp..mutuo in muro stante conloquun- tur; qui acceplum ab eo pacis pretium, ad tempus rece- dual Hoc ex Anast. ipsoque auctore p. seq. emend. missis iteram ad Chaganam Avarum legatis, COWBEFIS. - xandr: concordibus scriptis relata, in annos duos posteriores ab isto soponuntur: quocirca præsentia ad Heraclii et indictionen occurrunt. Legen- dæ hic præclaræ Petavii conjecturæ in Nicephorum, editionis Regiæ pag. 67. dento idonea, inde oritur. duodecima numismatis pars. Plura Meur- sius, et ad æquum doctrinæ pondus Petavius suis in Epiphanium notis. hic Chronico Alexandr. Nicephoro scribitur. (45) Pacem cum Abaribus initam nemorat Ni• D (44) Heraclit gesta Theophani, et Chronico Ale- (45) Nicephorus ad anmum 621. (46) Κανδήλα, lucerna est lumini ex oleo accen (47) Suidas, μιλιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος δωδέ (48) Nicephorus patriarcha anno 622. Qui porro
καὶ ἀνέπαυσε τόν τε στρατὸν καὶ τὰ ἄλογα καὶ ἐποίησε τὴν ἑορτὴν τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἐν ἐκείνῳ τῷ τόπῳ. γνοὺς δὲ Χοσρόης, ὅτι ἐκράτησαν οἱ Ῥωμαῖοι τὰς γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζάβα, ἀπέστειλε πρὸς τὸν Περσικὸν λαὸν τὸν μετὰ τοῦ Ῥαζάτου, ἵνα πολὺ σπουδάσωσι καὶ προλάβωσι τὸν βασιλέα καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν. σπεύσαντες δὲ αὐτοὶ καὶ περάσαντες τὸν μικρὸν Ζάβαν ἐν ἄλλοις τόποις προεποίησαν τὸν βασιλέα καὶ ἔμπροσθεν ἐπορεύοντο. καταλαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς [παλάτιον, τὸ ἐπιλεγόμενον Δεζεριδάν, τοῦτο κατέστρεψε καὶ πυρὶ παρέδωκεν. οἱ δὲ Πέρσαι περάσαντες τὴν τοῦ Τορνᾶ ποταμοῦ γέφυραν ἠπλήκευσαν ἐκεῖ. καταλαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς] ἕτερον παλάτιον τοῦ Χοσρόου, τὸ ἐπιλεγόμενον Ῥούσα, καὶ τοῦτο κατέστρεψεν. ὑφωρᾶτο δὲ ὅτι ἐν τῇ γεφύρᾳ τοῦ Τορνᾶ ποταμοῦ οἱ ἐχθροὶ πολεμεῖν αὐτὸν μέλλουσιν. ἀλλὰ τοῦτον ἰδόντες, καταλιπόντες τὴν γέφυραν ἔφυγον. ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας ἀκωλύτως κατέλαβεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸ ἐπιλεγόμενον Βεκλάλ· ἐνταῦθα καὶ ἱπποδρομίαν ἔκτισε καὶ τοῦτο κατέστρεψεν.ρησεν. Εκπλαγείς δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ ἀπροσδοκήτῳ τοῦ πράγματος, φυγὰς ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν. Λαβὼν δὲ δὴ βάρβαρος τὴν βασιλικὴν ἀποσκευὴν καὶ δορυφορίαν, καὶ ὅσους καταλαβεῖν ἡδυνήθη, ὑπέστρε μεν πολλά χωρία τῆς Θράκης ληϊσάμενος ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου * ἀπατηθέντα 30' τὴν ἐλπίδα τῆς εἰ ρήνης. Α. Μ. 6111. - Αλεξανδρείας επισκόπου Γεωρ γίου έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ηράκλειος πρὸς τὸν Χαγάνον τὸν βάρβαρον (43) πρέσβεις ἀποστείλας ενεκάλει περὶ τῶν γεγονότων ὑπ' αὐτοῦ ἀθέσμων, καὶ πρὸς εἰρή- την προετρέπετο. Επιστρατεῦσαι γὰρ διανοούμενος κατὰ Περσίδος εἰρηνεύειν μετὰ τοῦ Χαγάνου ἤθελεν. 'Ο δὲ Χαγάνος πίδεσθεὶς τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπη, μετανοεῖν ἐπηγγέλλετο, καὶ εἰρήνην ποιεῖν ὑπισχνείτο· Β καὶ στοιχήσαντες πάντα ὑπέστρεψαν οἱ πρέσβεις ἐν εἰρήνῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρέλαβον Πέρσαι τὴν 'Αγκυραν Γαλατίας πολέμῳ. · Α. Μ. 6112. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσκλήρυνεν Χοσρόης τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους εἰς αιμοδο ρίαν καὶ φορολογίαν. Ἐπαρθεὶς γὰρ τῇ νίκῃ οὐκ ἔτι ἐν τῷ καθεστῶτι εἶναι ἡδύνατο. Τότε Ηράκλειος ζῆλον Θεοῦ ἀναλαβὼν, καὶ μετὰ τῶν ᾿Αβάρων είρη- νεύσας, ὡς ἐνόμιζεν, μετήνεγκαν τὰ στρατεύματα τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν, καὶ διενοεῖτο τῇ τοῦ Θεοῦ συνεργεία κατὰ Περσίδος χωρήσαι. Δ. Μ. 6113. -- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ δ' (46), ινδικτιῶνι ι', τελέσας ὁ βασιλεὺς Ηράκλειος τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα, εὐθέως τῇ δευτέρᾳ ἑσπέρας εκίνησεν κατὰ Περσίδος. Λαβὼν δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οίκων χρήματα (45) ἐν δανείων ἀπορίᾳ κατεχόμενος, ἔλαβεν καὶ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας πολυκάν ε. τ. ἀπροσδοκήτως. τ' ἀπατηθέντας δηλά (46) τε καὶ ἕτερα σκεύη ὑπουργικά, χαράξας νομίσματα, καὶ μιλιαρίσια (47) πάμπολλα. Κατέλιπε δὲ τὸν ἴδιον υἱὸν (48) σὺν Σεργίῳ τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως διοικεῖν πράγματα σὺν Βονοτῷ τῷ πατρικίῳ ἀνδρὶ ἐχέφρονι καὶ τὰ πάντα συνετῷ καὶ πεπειρασμένῳ. Εγραψεν δὲ πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Αβάρων οι παρακλήσεις τοῦ ἐπικουρεῖν τὰ τῶν Ρωμαίων πράγματα, ὡς φιλίαν σπεισάμενος πρὸς αὐτὸν, καὶ ἐπίτροπον τοῦ ἑαυτοῦ υἱοῦ τοῦτον ὠνό πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν ᾿Αβάρων, ένεκάλει περὶ τῶν ὑπ'. ν Αράβων 2. πολυκάνδηλον σκεῦος κατον, Βονοτος, Βήνος, Πῶνος CHRONOGRAPHIA. A viso Heraclium infestis armis adortus est. Impera- for vero tam insperatæ rei molimine perterritus, fuga arrepta in urbem revertit. Barbarus universo inperatoris apparatu satellitioque capto, cum om- nibus aliis quæ comprehendere potuit, retro ces- sit : multaque Thraciæ oppida spe pacis delusa ac nil tale suspicantia deprædatus`est. A. C. 611. primus. Alexandriæ episcopi Georgii annus Hoc anno Heraclius missis iterum ad barbarum Chaganum legatis, de iis quæ violatis fcederibus ab eo admissa erant, causabatur, et ad servandam pacem invitabat : in Persidem quippe arma con- vertere meditatus, cum Chagano pacem habere consiliabatur. Chaganus humanos imperatoris ale- ctus cum reverentiæ sensu suscipiens, pristina se C reparaturum, et cultorem se pacis futurum pro- misit : renovatisque iterum pactis et probe firma- tis foederibus, legati reversi sunt. . Hoc eodem anno Persæ Ancyram Galatiæ civita- tem vi ceperunt. - A. C. 612. Hoc anno Chosroes dominationis suæ jugum omnibus intolerabile per crebras cædes atque vectigalia effecit. Victoriis quippe suis elatus, intra justi et æqui limites ultra se continere ne- quibal. Tunc igitur Heraclius divino ardore inci- tatus, pace ex voto cum Abaribus composita, exercitus suos ab Europa in Asiam transtulit, in- vadendæque Persidis Deo opitulante consilium cepit. - A. C. 613. - Hoc anno mensis Aprilis die quarto, indictione decima, Heraclius solemnitate Paschali peracta, feria secundla sub vesperam confestim arma moturus in Persidem perrexit. Tum vero ubi pecuniam mutuo vel cum foenore acciperet dubius, sanctarum ædium facultates tulit, cudendisque numismatibus, et minutis milisiariis conflandis, multifida Magnæ ecclesiæ candelabra aliaque ejusmodi sacri ministerii vasa usurpavit. Propriua autem Alium Sergii patriarchæ Cpoleos Bonosique patricii, viri præstantis ingenii magnæque pruden- tiæ et experientiæ multiplicis, consilio rem commu- nem administraturum in urbe reliquit. Ad Chaga- num quoque Abarum principem, cui procuratoris in filium nomen et dignitatem indidit, quique se- VARIE LECTIONES. ss Legebatur vulg. JAC. GOARI NOTÆ. cephorus ad annum 626. Appendix ad Marii Chro- nicon historia Francorum tomo I: Hunni murum Longum interrumpentes,et ad menia GP. peraccedentes, cum prædicto imp..mutuo in muro stante conloquun- tur; qui acceplum ab eo pacis pretium, ad tempus rece- dual Hoc ex Anast. ipsoque auctore p. seq. emend. missis iteram ad Chaganam Avarum legatis, COWBEFIS. - xandr: concordibus scriptis relata, in annos duos posteriores ab isto soponuntur: quocirca præsentia ad Heraclii et indictionen occurrunt. Legen- dæ hic præclaræ Petavii conjecturæ in Nicephorum, editionis Regiæ pag. 67. dento idonea, inde oritur. duodecima numismatis pars. Plura Meur- sius, et ad æquum doctrinæ pondus Petavius suis in Epiphanium notis. hic Chronico Alexandr. Nicephoro scribitur. (45) Pacem cum Abaribus initam nemorat Ni• D (44) Heraclit gesta Theophani, et Chronico Ale- (45) Nicephorus ad anmum 621. (46) Κανδήλα, lucerna est lumini ex oleo accen (47) Suidas, μιλιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος δωδέ (48) Nicephorus patriarcha anno 622. Qui porro
PG 108:635τινὲς δὲ τῶν Ἀρμενίων τῶν συνόντων τοῖς Πέρσαις ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα [νυκτὸς] λέγοντες, ὅτι ὁ Χοσρόης μετὰ τῶν ἐλεφάντων καὶ τοῦ ἰδίου στρατοῦ ἀπὸ πέντε μιλίων ἔνθεν τοῦ παλατίου τοῦ ἐπιλεγομένου Δασταγὲρδ εἰς τόπον ἐπιλεγόμενον Βαρασρὼθ ἀπληκευμένος ἐστίν, καὶ ὅτι ἐδήλωσε τὸν στρατὸν ἐκεῖ σωρευθῆναι, ἵνα πολεμήσωσί σε. ἔστι γὰρ ἐκεῖ καὶ ποταμὸς δύσβατος στενὴν γέφυραν ἔχων καὶ στενώματα πολλὰ ἀπὸ οἰκημάτων. καὶ ῥύακες σαπροί. ὁ δὲ βασιλεὺς βουλευσάμενος μετὰ τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ στρατοῦ ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίῳ Βεκλάλ. εὗρε γὰρ ἐν αὐτῷ ἐν ἑνὶ περιβόλῳ στρουθεῶνας τριακοσίους σιτευτούς, καὶ ἐν ἄλλῳ περὶ πεντακοσίας δορκάδας σιτευτάς, καὶ ἐν ἄλλῳ ἑκατὸν ὀνάγρους σιτευτούς· καὶ πάντα ἐδωρήσατο τῷ λαῷ. καὶ τὴν πρώτην τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς ἐποίησαν ἐκεῖσε. εὗρον γὰρ καὶ πρόβατα καὶ χοίρους καὶ βόας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός. καὶ ἀνεπαύσατο πᾶς ὁ λαὸς ἀπολαύοντες καὶ δοξάζοντες τὸν θεόν.μασεν. Μπάρας δὲ τῆς βασιλευούσης πόλεως, ἐξῆλθεν κατὰ τὰς λεγομένας Πύλας πλοὶ τὴν πορείαν ποιησά- μενος. Ἐντεῦθεν δὲ ἐπὶ τὰς τῶν θεμάτων χώρας ἀφικόμενος, συνέλεγεν τὰ στρατόπεδα, καὶ προσετί- θεῖ αὐτοῖς νέαν στρατείαν. Τούτους δὲ γυμνάζειν ἤρξατο, καὶ τὰ πολεμικὰ ἔργα ἐξεπαίδευσεν. Διχή γὰρ διελὼν τὸν στρατὸν, παρατάξεις τε καὶ συμβολάς πρὸς ἀλλήλους ἀναιμωτί ποιήσασθαι ἐκέλευσεν, κραυγήν τε πολεμικὴν καὶ παιάνους καὶ ἀλλαλαγμόν καὶ διέγερσιν ἔχειν τούτους ἐδίδαξεν, ἵνα κἂν ἐν που λέμοις εὑρίσκωνται 1, μὴ ξενίζωνται, ἀλλὰ θαρ βοῦντες ὡς παίγνιον κατὰ τῶν ἐχθρῶν χωρήσωσι. Λαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν χερσὶν τὴν θεανδρικὴν μορ φήν, ἣν χεῖρες οὐκ ἔγραψαν (49), ἀλλ᾽ οἷαν ἐν εἰκόνι ὁ πάντα μορφῶν καὶ διαπλάττων λόγος ἄνευ γραφῆς μόρφωσιν, ὡς ἄνευ σπορᾶς κύησιν ἤνεγκεν, καὶ τούτῳ πεποιθὼς τῷ θεογράφῳ τύπῳ ἀπήρξατο τῶν ἀγώ νων, πιστὰ δοὺς τῷ λαῷ, ὡς σὺν αὐτοῖς μέχρι θα νάτου ἀγωνίσηται, καὶ ὡς τέκνοις οἰκείοις τούτοις συναρμόσηται. Ἐβούλετο γὰρ τὴν ἐξουσίαν οὐ φόβῳ τοσοῦτον ει, ὅσον ἐν πόθῳ ἔχειν. Εὐρὼν δὲ τὸν στρα τὸν εἰς ῥᾳθυμίαν πολλὴν καὶ δειλίαν, ἀταξίαν τε καὶ ἀκοσμίαν καὶ εἰς πολλὰ τῆς γῆς μέρη εσπαρμένους 3, συντόμως πάντας εἰς ἐν συνήγαγεν. Καὶ πάντες ὡς ἐκ μιᾶς συμφωνίας ὕμνησαν τὸ κράτος καὶ τὴν ἀνδρείαν τοῦ βασιλέως. Αὐτὸς δὲ τοῖς λόγοις τούτοις ἐπιβξωννύων ἔλεγεν 'Ορᾶτε, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ὡς οἱ ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ κατεπάτησαν ἡμῶν τὴν χώραν καὶ τὰς πόλεις ήρήμωσαν καὶ τὰ θυσια στήρια κατέκαυσαν καὶ τὰς τραπέζας τῶν ἀναι μάπτων θυσιῶν αἱμάτων μιαιφόνων επλήρωσαν, καὶ τὰς ἀδέκτους τῶν παθῶν ἐκκλησίας ἐν ἡδο ναῖς χραίνουσιν ἐμπαθεστάταις . Πάλιν δὲ τὸν λαὸν πρὸς γυμνασίαν πολεμικήν οπλίζων, τάξεις δύο ενόπλους ποιησάμενος, σάλπιγγές τε καὶ φάλαγ γες ἀσπίδων, καὶ λαός τεθωρακισμένος ἵστατο. Επει δὲ ἀσφαλῶς συνέστησαν τα τάγματα, συμβάλλειν ἀλλήλοις ἐκέλευσεν, ώθισμοί τε βίαιοι καὶ συγκρούσ σματα πρὸς ἀλλήλους ἐγίνοντο, καὶ σχηματισμὸς τοῦ πολέμου ἐδείκνυτο. Καὶ ἦν ἰδεῖν φρικτόν θέαμα φόνου χωρίς κινδύνου 1, καὶ πρὸς φόνους συννεύσεις αἱμάτων δίχα, καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης τους τρόπους (50), ὅπως ἕκαστος ἐκ τῆς ἀκινδύνου σφαγῆς λαβὼν ἀφορ μὰς ἀσφαλέστερος μένῃ. Οὕτω δὲ καθοπλίσας πάντας παρήγγειλεν ἀδικίας ἀπέχεσθαι καὶ εὐσεβείας κα ἀντέχεσθαι. Γενόμενος δὲ ἐπὶ τὰ μέρη ᾿Αρμενίας, προτρέχειν (51) πλῆθος ἱππέων (52) λάθρα ἐπιπε- εὑρίσκονται τοῦτο πεπ. τῷ Θεῷ γράφω Γ. ὡς τέκνοις οἰκ. τ. συν. τοσοῦτον εσπαρμένον εὐπαραμένων ι. εἰ ἐμπαθεστάτοις χωρὶς καὶ κινδ. καὶ εὐσε βείας ἀντέχεσθαι Ιππέων κελεύσας. τῆς ἀνάγκης, τῆς ἀνάγκης τους τρόπους THEOPHANIS B cum amicitiam ex pactis armaverat, ut afflictis A rebus Romanis opem ferret, litteraș cum precibus misit. Urbium regina subinde profectus, itinere navigiis suscepto, loco, cui Pylæ nomen, solvit. Iule ad thematum provincias delatus, legiones collegit varias, quibus novam militiam addidit. Tum eos bello exercere; Martisque disciplina in- struere. Divisum siquidem in æquas partes duas exercitum ordines componere, incruentis irruptio- uibus ad invicem congredi, clamorem bellicum, peanas militaresque strepitus edere, fortes in in- vicem animos excitare docuit : ut jam non fcto, sed vero Marte implicati, rei novæ usu non terre- rentur, sed velut ad ludum, ita in hostes, de sua virtute bene confisì irruerent. Mox lata manibus Christi Dei et hominis effigie, hominis manu vel penicillo non efficta, sed quam in imagine, quod cun- cla formavit et configuravit divinum verbum, absque colorum delineatione, ut absque semine ´fælum, in lucem eduxit ; hujusmodi, dico, figura divinitus exarata plane fidens, et oppignorata exercitui fide, cum eis ad mortem usque decertaturum, et ut propriis filiis semper eis se devinciendum et co- pulandum pollicitus, ad bellicos conflictus descen- dit. Studebat enim exercendam in milites auctori- tatem potius affectu, quam timore comparare. Cum vero exercitum desidia dissolutum, animorum de- jectione, ordinis defectu et confusione pene lace- rum, et in varias provinciarum partes dissipatum reperisset : quantocius et expedite cunctos in unum collegit. Hinc singuli velut una voce robur et animum imperatoris laudavere: ipse etiam ro- bur pectoribus inspiraturus his verbis utebatur: Videtis, fratres et filii, ut hóstes ditionem nostram universam depopulati, urbes civibus desertas red- diderint, succenderint altaria, et incruentarum vi- climarum mensas credibus et sanguine inunderint, et ecclesias etiamnum labis omnis immunes volupta- tibus fœdissimis conspurcant. Tum vero milites bellicis exercitamentis instructurus, armatos et pugnæ jam paratos in duas acies dividere, et tubas, clypeorumque phalanges in invicem committere secundo jussit. Interim exercitus thoracibus et ar- mis omnibus munitus stationem observabat. Ut itaque in tuto constiterunt ordines, manus ad in- vicem conserere hortatus est, et qua vio- lentis in invicem impulsibus, qua mutuis impres- VARIE LECTIONES. @ D >> vulg. * om. 2. add. ex conj. a, vulg. vulg. add. ex e f. post aliquid excidisse videtur, furi. JAC. GOARI NOTÆ. de imaginibus non manufactis capp. et 15, et Baronius ad C. annum 621. erat videre cale necessitatem, necessitatis modos ac specimina : vita fugientes alios, alios insequentes, etc. Con- Cum pervenisset ad partes Armeniæ præcurrere jus- sit electos: Saracenorum vero tunc sub pactis Per- sarum constitutorum multitudo equitum, clam im- peratorem, etc. tatur: Saracenorum vero sub pactis (id est, appensa pecunia) Persarum constitutorum multitudo equitum clam irruere meditabatur, (49) De qua Jacobus Gretserus ample opusculo (50) Oratio mutila ex Anast. sarcienda : καὶ πρὸ (32) An quod aliter legerit Anastasius, interpre-
PG 108:637πιάσαντες δὲ τοὺς νέμοντας ταῦτα ἔγνωσαν παρ’ αὐτῶν ἀκριβῶς, ὡς ὁ Χοσρόης ἀπὸ εἰκάδος τρίτης τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς μαθών, ὅτι ὁ βασιλεὺς ἐπέρασε τὴν γέφυραν τοῦ Τορνᾶ, παραχρῆμα ἐκίνησεν ἐκ τοῦ παλατίου τοῦ ἐν Δασταγὲρδ [ἐν τάχει πολλῷ ἀπελευσόμενος εἰς Κτησιφῶντα, πάντα τὰ χρήματα, ἃ εἶχεν ἐν τῷ παλατίῳ, ἐμβαλὼν τοῖς τε ἐλέφασι καὶ ταῖς καμήλοις καὶ ἡμιόνοις τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, γράψας καὶ τῷ λαῷ τοῦ Ῥαζάτου, ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὸ αὐτὸ παλάτιον καὶ τὰς τῶν ἀρχόντων οἰκίας καὶ ὅ τι ἂν εὑρεθῇ ἐν ταύταις ἀπενέγκωσιν. ὁ οὖν βασιλεὺς τὸ μὲν ἥμισυ τοῦ στρατοῦ ἔπεμψεν ἐν Δασταγέρδ,] αὐτὸς δὲ δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἀπῆλθεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸ ἐπιλεγόμενον Βεβδάρχ. καὶ τοῦτο καταστρέψαντες καὶ πυρὶ παραδόντες εὐχαρίστουν τῷ θεῷ τῷ διὰ τῶν πρεςβειῶν τῆς θεοτόκου τοιαῦτα θαυμάσια ποιήσαντι. τίς γὰρ ἤλπιζε φυγεῖν τὸν Χοσρόην ἀπὸ προσώπου τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων ἐκ τῶν ἐν τῷ Δασταγὲρδ παλατίων αὐτοῦ καὶ εἰς Κτησιφῶντα ἀπελθεῖν, ὅπου ἀπὸ κδ ἐτῶν οὐκ ἠνέσχετο ἰδεῖν Κτησιφῶντα, ἀλλὰ καὶ ἐν Δασταγὲρδ ἦν τὰ βασίλεια αὐτοῦ;καὶ σοφὴν σεῖν τῷ βασιλεῖ διενοεῖτα. Οἱ δὲ προτρέχοντες τοῦ βασιλέως τούτοις συναντήσαντες, τόν τε στρατηγόν αὐτῶν δεσμώτην ἤγαγον πρὸς τὸν Ἡράκλειον, καὶ τούτους τρεψάμενοι πολλοὺς ἀνεῖλον. Ἐπεὶ δὲ χει μὲν κατέλαβεν, ἀποκλείσας ὁ βασιλεὺς τὸ Πόντιον κλίμα σι (55), έδοξε τοῖς βαρβάροις ἐν τούτῳ αὐτὸν παραχειμάζειν. Λαθὼν δὲ τοὺς Πέρσας καὶ ἐπιστρα- φείς, εἰς τὴν Περσίδα εισβάλλει. Τοῦτο μαθόντες οἱ βάρβαροι εἰς ῥαθυμίαν ἦλθον τῷ ἀπροσδοκήτῳ τῆς τούτου εἰσέδου. Ὁ δὲ Σάρβαρος ὁ τῶν Περσῶν στρατηγὸς λαβὼν τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἦλθεν ἐν Κι- λικίᾳ, ὅπως εἰς Ῥωμανίαν ἐξελθὼν τοῦτον περι- τρέψῃ. Φοβηθεὶς δὲ μὴ διὰ τῆς ᾿Αρμενίας εἰς τὴν Περσίδα ὁ βασιλεὺς εἰσβαλών ταύτην ταράξῃ, οὐκ εἶχεν τὸν ἑαυτοῦ λογισμὸν βεβηκότα 3, δ τι δράσοι. Όμως ηναγκάσθη ἀκολουθεῖν ὀπίσω τοῦ Ῥωμαίου στρατού, κλέψαι μεριμνῶν τὸν πόλεμον, καὶ διὰ νυκτὸς ἀφεγγοῦς τούτοις προσβαλεῖν. Πανσελήνου δὲ οὔτης τῆς νυκτός, ἀπεκρούσθη τοῦ σκέμματος, καὶ τὴν πρὶν αὐτῶν σεβασμίαν [αὐτῶν ἐ] ἐδυσφήμει σε λήνην. Ἡ δὲ σελήνη ὑπέστη κατ' αὐτὴν τὴν νύκτα ἐκ τοῦ συμβεβηκότος. Ἐκ τούτου ἐδειλία ὁ Σάρβα ρος τι προσβαλεῖν τῷ βασιλεῖ, καὶ τὰ ὄρη κατέλαβεν, ὡς δορκάδες, ὁρῶν τὴν καλλίτεχνον στρατηγίαν ἀφ᾽ ὕψους τῶν Ρωμαίων. Γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν τούτου δειλίαν, θαῤῥῶν ἐν τόποις ηὐλί- ζετο, ἀναπαύσεως πλήρης, ερεθίζων τοῦτον πρὸς πόλεμον. Κατερχόμενοι δὲ λάθρα τοῦ ὄρους πολλάκις συμπλοκάς μερικάς “ ἐποιοῦντο, καὶ ἐν παντὶ οἱ Ῥωμαῖοι ἐπρώτευον, καὶ θάρσος ἐπὶ πλεῖον ὁ @ στρατὸς ἐλάμβανεν, ὁρῶντες τὸν βασιλέα παντί προπηδῶντα, καὶ εὐτόλμως πολεμοῦντα. Πέρσης δέ τις πρὸ ὀλίγου χρόνου πρόσφυξ γενόμενος ἐν τῷ στρατῷ τοῦ βασιλέως ἐγένετο. Οὗτος ἀποδρὰς πρὸς τοὺς Πέρσας ἀπῆλθεν ἐλπίζων αὐτοὺς τὴν Ῥωμαίων στρατείαν ὀλέσαι. Ἰδὼν δὲ αὐτῶν τὴν δειλίαν, μετά δεκάτην ἡμέραν πρὸς τὸν βασιλέα ἀνῆλθεν, καὶ πα σαν ἀκριβῶς τὴν τῶν βαρβάρων ἐξεῖπεν ατολμίαν. Ὁ δὲ Σάρβαρος" μηκέτι (54) ὑποφέρων τὴν ἐν τῷ ὄρει διατριβὴν, ἠναγκάσθη πρὸς πόλεμον ὁρμῆσαι, εἰς τρία δὲ μέρη διελὼν τὸ στράτευμα κατῆλθεν, ἄφνω ἐπιφωσκούσης ἡμέρας πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀνα- βάσεως εὐτρεπισάμενος πρὸς πόλεμον. Ὁ δὲ βασι- λεὺς προγνούς, καὶ συντάξας τὸν στρατὸν ὁμοίως είν τρεῖς φάλαγγας, εἰς τὴν μάχην προήγαγεν. Τοῦ δὲ ἡλίου ἀνατείλαντος καὶ τοῦ βασιλέως κατὰ ἀνατολάς εὑρεθέντος, τοὺς Πέρσας ἐσπότιζεν ἡ τούτου ἀκτίς· ἄν ν ὡς Θεὸν προσεκύνουν. Ο δε βασιλεὺς ἐσχημάτ τισε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἰς φυγὴν τραπέντας, καὶ λύω • Η κλήμα ο Ι. ἡ δὲ Σάρβαρος ὁ δὲ βάρβαρος Σαρβαραζάς. βεβηκότι 2. σε ό Σοβαρός σε καλλίτεχνον καλήτεχνον 2, καλλίστιχον ηυλίζετο] δηλίζετο μερικάς ἐπρώτευον Γ, πρωτέρευον τι ἐξειπεῖν δ. δ' ὁ δὲ Σοβαρός ὁρμίσαι B CHRONOGRAPHIA. A sionibus immanis belli speciem horrendam exhibebat. Tremendum sane absque cade et periculo cernere licebat spectaculum, ad stragem citra sanguinem impetus, et absque necessitate belli specimina, ut ex cæde quam nullum comi- taretur periculum sumpto documento securior unusquisque permaneret. Cumque exercitum ita instruxisset, ut injustitia abstinerent, hortatus est. Porro ubi ad Armeniæ fines intravit, præcur- rens hostilium equitum turma imperatorem ex improviso adoriri consiliumn ceperat : imperatoris autem præcursores illis obviam facti, adversario- rum duce vinculis mancipato, et ad Heraclium ducto, necnon comitibus ejus fusis, reliquos »rmis deleverunt. løgruente vero hieme, cum Ponticum clima imperator undique circummunivisset, hiber- nam in eo tempestatem moraturus barbaris visus est: at clam ipsis reversus in Persidem irruit. Nuntio accepto, expeditione adeo inexspectata perterriti sunt barbari. Barbarus itaque Persarum dux edu- ctis secum copiis in Ciliciam proficiscitur, sperans se ita irruptione in Romanorum ditionem facta Heraclium a Perside revocaturum. Ne vero Persia ulterius penetrata ex Armenis partibus imperator damnum inferreť, veritus, de quovis opere aggre- diendo nullum certum consilium inire poterat. Attamen Romanum exercitum a tergo subsequi tandem coactus est: hostem dolo circumvenire, eumque per noctem obscuram adoriri meditatus. Seul cum pleno lumine luna irradiaret, coinmento frustratus est, et colendum sibi prius astrum diris omnibus exsecrabatur. Contigit enim illa nocte ut luna defectumn pateretur, ac ideo subsistere vide- retur, ex quo arrogans ille, ne impressionem face- ret in imperatorem sibi cavit; quare dorcadum more montium cacumina occupavit, indeque præ- clarum et ad militaris disciplinæ præcepta compos situm ordinem sublimis despiciebat. Imperator / animi ejus vilitate cognita loca illa securior et confdentior tenebat, et bene refecto exercitu, ad- versarium ad certamen provocabat. Persae vero clam ex moute descendentes levia sæpius iniere prælia, in quibus omnibus semper superiores evasere Romani, et robore animisque eorum exer- citus in dies augebatur, quod imperatorem in pri- mam aciem prosilientem, ac fortiter dimicantem ubique viderent. Porro quidam Persicæ militiæ desertor ad imperatoris partes Persa transierat. Is ad suos refuga Romanas acies ab eis - dissipandas ac VARIE LECTIONES. D c, vulg., vera nominis forma infra pag. 476, legi videtur : alterum autov delendum videtur, nisi forte participium aliquod in eo Inlet vulg. f, vulg. vulg. * om. a f. ~ vulg. vulg. νulg. " val JAC. GOARI NOTÆ. dem, quia hieme accedente, imp. ad Ponticum clima divertit, visum est' barbaris obsidere illum in hoc kiemantem. +8 tatis convincit hac interpretatione: At vero Sarbarus ultra commorationem non ferens, etc. an (53) Legebat Anastasius ἀποκλίνας, vertit siqui- (54) Anastasius rursum exemplaria nostra falsi-
εὗρον δὲ οἱ λαοὶ τῶν Ῥωμαίων ἐν τῷ παλατίῳ αὐτοῦ ἐν τῷ Δασταγὲρδ τριακόσια βάνδα Ῥωμαίων, ἅπερ ἐν διαφόροις χρόνοις ἔλαβον· εὗρον δὲ καὶ εἴδη ἀπομείναντα, ἀλόην πολλὴν καὶ ξύλα μεγάλα ἀλόης ἀπὸ ἑβδομήκοντα καὶ ὀγδοήκοντα λιτρῶν καὶ μέταξιν πολλὴν καὶ πίπερ καὶ χαρβάσια καμίσια πολλὰ ὑπὲρ τὸ μέτρον, σάχαρ τε καὶ ζιγγίβερ καὶ ἄλλα εἴδη πολλά. τινὲς δὲ καὶ ἄσιμον, καὶ ὁλοσήρικα ἱμάτια, νακοτάπητά τε καὶ ταπήτια ἀπὸ βελόνης πλῆθος πολὺ καὶ καλὰ πάνυ, ἅπερ διὰ τὸ βάρος πάντα κατέκαυσαν· καὶ τοὺς παπυλεῶνας τοῦ Χοσρόου καὶ τοὺς ἐμβόλους, οὓς ἔστενεν, ὅτε ἐν κάμπῳ ἠπλήκευεν, πάντα κατέκαυσαν, καὶ στήλας αὐτοῦ πολλάς· εὗρον δὲ καὶ ἐν τούτοις τοῖς παλατίοις στρουθεῶνας καὶ δορκάδας καὶ ὀνάγρους καὶ ταῶνας καὶ φασιανοὺς πλῆθος ἄπειρον, καὶ εἰς τὸ κυνήγιον αὐτοῦ λέοντας καὶ τίγρεις παμμεγέθεις ζῶντας. προσέφυγον δὲ τῷ βασιλεῖ πολλοὶ ἐκ τῶν αἰχμαλώτων Ἐδεσηνοὶ καὶ Ἀλεξανδρεῖς, καὶ ἐξ ἄλλων πόλεων πλῆθος πολύ.καὶ σοφὴν σεῖν τῷ βασιλεῖ διενοεῖτα. Οἱ δὲ προτρέχοντες τοῦ βασιλέως τούτοις συναντήσαντες, τόν τε στρατηγόν αὐτῶν δεσμώτην ἤγαγον πρὸς τὸν Ἡράκλειον, καὶ τούτους τρεψάμενοι πολλοὺς ἀνεῖλον. Ἐπεὶ δὲ χει μὲν κατέλαβεν, ἀποκλείσας ὁ βασιλεὺς τὸ Πόντιον κλίμα σι (55), έδοξε τοῖς βαρβάροις ἐν τούτῳ αὐτὸν παραχειμάζειν. Λαθὼν δὲ τοὺς Πέρσας καὶ ἐπιστρα- φείς, εἰς τὴν Περσίδα εισβάλλει. Τοῦτο μαθόντες οἱ βάρβαροι εἰς ῥαθυμίαν ἦλθον τῷ ἀπροσδοκήτῳ τῆς τούτου εἰσέδου. Ὁ δὲ Σάρβαρος ὁ τῶν Περσῶν στρατηγὸς λαβὼν τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἦλθεν ἐν Κι- λικίᾳ, ὅπως εἰς Ῥωμανίαν ἐξελθὼν τοῦτον περι- τρέψῃ. Φοβηθεὶς δὲ μὴ διὰ τῆς ᾿Αρμενίας εἰς τὴν Περσίδα ὁ βασιλεὺς εἰσβαλών ταύτην ταράξῃ, οὐκ εἶχεν τὸν ἑαυτοῦ λογισμὸν βεβηκότα 3, δ τι δράσοι. Όμως ηναγκάσθη ἀκολουθεῖν ὀπίσω τοῦ Ῥωμαίου στρατού, κλέψαι μεριμνῶν τὸν πόλεμον, καὶ διὰ νυκτὸς ἀφεγγοῦς τούτοις προσβαλεῖν. Πανσελήνου δὲ οὔτης τῆς νυκτός, ἀπεκρούσθη τοῦ σκέμματος, καὶ τὴν πρὶν αὐτῶν σεβασμίαν [αὐτῶν ἐ] ἐδυσφήμει σε λήνην. Ἡ δὲ σελήνη ὑπέστη κατ' αὐτὴν τὴν νύκτα ἐκ τοῦ συμβεβηκότος. Ἐκ τούτου ἐδειλία ὁ Σάρβα ρος τι προσβαλεῖν τῷ βασιλεῖ, καὶ τὰ ὄρη κατέλαβεν, ὡς δορκάδες, ὁρῶν τὴν καλλίτεχνον στρατηγίαν ἀφ᾽ ὕψους τῶν Ρωμαίων. Γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν τούτου δειλίαν, θαῤῥῶν ἐν τόποις ηὐλί- ζετο, ἀναπαύσεως πλήρης, ερεθίζων τοῦτον πρὸς πόλεμον. Κατερχόμενοι δὲ λάθρα τοῦ ὄρους πολλάκις συμπλοκάς μερικάς “ ἐποιοῦντο, καὶ ἐν παντὶ οἱ Ῥωμαῖοι ἐπρώτευον, καὶ θάρσος ἐπὶ πλεῖον ὁ @ στρατὸς ἐλάμβανεν, ὁρῶντες τὸν βασιλέα παντί προπηδῶντα, καὶ εὐτόλμως πολεμοῦντα. Πέρσης δέ τις πρὸ ὀλίγου χρόνου πρόσφυξ γενόμενος ἐν τῷ στρατῷ τοῦ βασιλέως ἐγένετο. Οὗτος ἀποδρὰς πρὸς τοὺς Πέρσας ἀπῆλθεν ἐλπίζων αὐτοὺς τὴν Ῥωμαίων στρατείαν ὀλέσαι. Ἰδὼν δὲ αὐτῶν τὴν δειλίαν, μετά δεκάτην ἡμέραν πρὸς τὸν βασιλέα ἀνῆλθεν, καὶ πα σαν ἀκριβῶς τὴν τῶν βαρβάρων ἐξεῖπεν ατολμίαν. Ὁ δὲ Σάρβαρος" μηκέτι (54) ὑποφέρων τὴν ἐν τῷ ὄρει διατριβὴν, ἠναγκάσθη πρὸς πόλεμον ὁρμῆσαι, εἰς τρία δὲ μέρη διελὼν τὸ στράτευμα κατῆλθεν, ἄφνω ἐπιφωσκούσης ἡμέρας πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀνα- βάσεως εὐτρεπισάμενος πρὸς πόλεμον. Ὁ δὲ βασι- λεὺς προγνούς, καὶ συντάξας τὸν στρατὸν ὁμοίως είν τρεῖς φάλαγγας, εἰς τὴν μάχην προήγαγεν. Τοῦ δὲ ἡλίου ἀνατείλαντος καὶ τοῦ βασιλέως κατὰ ἀνατολάς εὑρεθέντος, τοὺς Πέρσας ἐσπότιζεν ἡ τούτου ἀκτίς· ἄν ν ὡς Θεὸν προσεκύνουν. Ο δε βασιλεὺς ἐσχημάτ τισε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἰς φυγὴν τραπέντας, καὶ λύω • Η κλήμα ο Ι. ἡ δὲ Σάρβαρος ὁ δὲ βάρβαρος Σαρβαραζάς. βεβηκότι 2. σε ό Σοβαρός σε καλλίτεχνον καλήτεχνον 2, καλλίστιχον ηυλίζετο] δηλίζετο μερικάς ἐπρώτευον Γ, πρωτέρευον τι ἐξειπεῖν δ. δ' ὁ δὲ Σοβαρός ὁρμίσαι B CHRONOGRAPHIA. A sionibus immanis belli speciem horrendam exhibebat. Tremendum sane absque cade et periculo cernere licebat spectaculum, ad stragem citra sanguinem impetus, et absque necessitate belli specimina, ut ex cæde quam nullum comi- taretur periculum sumpto documento securior unusquisque permaneret. Cumque exercitum ita instruxisset, ut injustitia abstinerent, hortatus est. Porro ubi ad Armeniæ fines intravit, præcur- rens hostilium equitum turma imperatorem ex improviso adoriri consiliumn ceperat : imperatoris autem præcursores illis obviam facti, adversario- rum duce vinculis mancipato, et ad Heraclium ducto, necnon comitibus ejus fusis, reliquos »rmis deleverunt. løgruente vero hieme, cum Ponticum clima imperator undique circummunivisset, hiber- nam in eo tempestatem moraturus barbaris visus est: at clam ipsis reversus in Persidem irruit. Nuntio accepto, expeditione adeo inexspectata perterriti sunt barbari. Barbarus itaque Persarum dux edu- ctis secum copiis in Ciliciam proficiscitur, sperans se ita irruptione in Romanorum ditionem facta Heraclium a Perside revocaturum. Ne vero Persia ulterius penetrata ex Armenis partibus imperator damnum inferreť, veritus, de quovis opere aggre- diendo nullum certum consilium inire poterat. Attamen Romanum exercitum a tergo subsequi tandem coactus est: hostem dolo circumvenire, eumque per noctem obscuram adoriri meditatus. Seul cum pleno lumine luna irradiaret, coinmento frustratus est, et colendum sibi prius astrum diris omnibus exsecrabatur. Contigit enim illa nocte ut luna defectumn pateretur, ac ideo subsistere vide- retur, ex quo arrogans ille, ne impressionem face- ret in imperatorem sibi cavit; quare dorcadum more montium cacumina occupavit, indeque præ- clarum et ad militaris disciplinæ præcepta compos situm ordinem sublimis despiciebat. Imperator / animi ejus vilitate cognita loca illa securior et confdentior tenebat, et bene refecto exercitu, ad- versarium ad certamen provocabat. Persae vero clam ex moute descendentes levia sæpius iniere prælia, in quibus omnibus semper superiores evasere Romani, et robore animisque eorum exer- citus in dies augebatur, quod imperatorem in pri- mam aciem prosilientem, ac fortiter dimicantem ubique viderent. Porro quidam Persicæ militiæ desertor ad imperatoris partes Persa transierat. Is ad suos refuga Romanas acies ab eis - dissipandas ac VARIE LECTIONES. D c, vulg., vera nominis forma infra pag. 476, legi videtur : alterum autov delendum videtur, nisi forte participium aliquod in eo Inlet vulg. f, vulg. vulg. * om. a f. ~ vulg. vulg. νulg. " val JAC. GOARI NOTÆ. dem, quia hieme accedente, imp. ad Ponticum clima divertit, visum est' barbaris obsidere illum in hoc kiemantem. +8 tatis convincit hac interpretatione: At vero Sarbarus ultra commorationem non ferens, etc. an (53) Legebat Anastasius ἀποκλίνας, vertit siqui- (54) Anastasius rursum exemplaria nostra falsi-
PG 108:639ἐποίησε δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ τὴν ἑορτὴν τῶν φώτων ἐν Δασταγὲρδ εὐφραίνων καὶ ἀνακτώμενος τόν τε λαὸν καὶ τὰ ἄλογα, καὶ καταστρέφων τὰ τοῦ Χοσρόου παλάτια κτίσματα ὑπέρτιμα ὄντα καὶ θαυμαστὰ καὶ καταπληκτικά, ἅπερ ἕως ἐδάφους καθεῖλεν, ἵνα μάθῃ Χοσρόης, οἷον πόνον εἶχον Ῥωμαῖοι τῶν πόλεων ἐρημουμένων παρ’ αὐτοῦ καὶ πυρπολουμένων. ἐκρατήθησαν δὲ καὶ ἐκ τῶν διαιταρίων τοῦ παλατίου πολλοί. ἐρωτώμενοι δὲ καὶ αὐτοί, πότε ἀνεχώρησεν ἐκ τοῦ Δασταγέρδ, ἔφασκον, ὅτι πρὸ θ ἡμερῶν τοῦ καταλαβεῖν ὑμᾶς ἀκούσας τὴν παρουσίαν ὑμῶν κρυπτῶς ἐτρύπησε τὸ τεῖχος τῆς πόλεως τὸ πλησίον τοῦ παλατίου· καὶ οὕτως ἀπαρακράτητα διὰ τῶν κήπων ἐξῆλθεν αὐτὸς καὶ ἡ γυνὴ καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ διὰ τὸ μὴ γενέσθαι θόρυβον ἐν τῇ πόλει. καὶ οὔτε τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἔγνωσαν, οὔτε οἱ ἄρχοντες, ἕως οὗ ἀπῆλθε πέντε μίλια· καὶ τότε ἐδήλωσεν, ἵνα ἐπακολουθήσωσιν αὐτῷ ἐπὶ Κτησιφῶντα· καὶ ὁ μὴ δυνάμενος ποιῆσαι πέντε μίλια τὴν ἡμέραν φεύγων ἐποίησεν κε. καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ τὰ μὴ θεωροῦντα ἀλλήλους τότε φύρδην ἔφυγον ἀλλήλους παρωθούμενα.τους ἐνόμιζον. Επιστραφέντες οὖν οἱ Ρωμαῖοι εὐ- ψύχως τούτους ἐστρέψαντο καὶ πολλοὺς ἀνεῖλον, ἐλάσαντες αὐτοὺς ἕως τοῦ ὄρους, εἰς κρημνούς αὐτοὺς ἐνέβαλλον σὺ καὶ τόπους δυσβάτους, καὶ πάντας απο τοῦ συνέτριψαν· ἐν δὲ τοῖς κρημνοῖς αἰγῶν ἀγρίων δίκην ἐσκηνοβάτουν σε (55). Πολλοὺς δὲ καὶ ζῶντας εζώγρησαν. Παρέλαβον δὲ καὶ τὸ τούτων στρατόπε δον, καὶ πᾶσαν τὴν ἀποσκευὴν αὐτῶν σε. Οἱ δὲ Ῥω- μαῖοι πρὸς ὕψος τὰς χεῖρας ἐκτείναντες τῷ Θεῷ η χαρίστουν, καὶ τῷ στρατηγήσαντι καλῶς βασιλεί συντόνως προσηύχοντο. Οἱ γὰρ πρὶν μηδὲ Περσικὴν κάνον τολμήσαντες ἰδεῖν, νῦν τὰς σκηνές τούτων ἀσαλεύτους εὑρόντες ἐλαφυρολόγησαν. Τις γὰρ Ελτα- ζεν τὸ τῶν Περσῶν δυσμαχώτατον γένος νῶτα δοῦναί Β ποτε Ρωμαίοις; Ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν στρατὸν σὺν τῷ Τούτῳ δὲ τῷ ἔτει Μάμεδ ἐφάνη (56) ἀμηρᾶς ἔτη θ', το ἐνέβαλλον δ, ἐμβάλλοντες ροβάτουν. δὲ αὐτῶν] αὐτοῦ Ηρακλείου ἐξουσία. στρατηγῷ καταλιπὼν εἰς ᾿Αρμενίαν παραχειμάσαι, αὐτὸς εἰς Βυζάντιον ὑπέστρεψεν. Α. Μ. 6114. --- Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ιε', ινδικτιῶν: τα', ἀπάρας ὁ βασιλεὺς Ηράκλειος ἀπὸ τῆς βασιλίδος κατά τάχος ἀφίκετο εἰς Αρμενίαν (57). Χοσρόης δὲ ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ἀπέστειλεν τὸν Σαρβαναζαν σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. Ἡράκλειος δὲ ἔγραψεν πρὸς οι αὐτοῦ] αὐτοὺς δε ἐσχηροβάτουν 3, εσηροδ. ἐσκλη- τούτῳ 639) THEOPHANIS B pordendas sperabat. At ubi viles eorum ani- A oavteç ixelvol tåg páĥayyag kapatŵg ônúxsiv tQú- mos et metum expertus est, post diem decimųm að imperatorem reversus, amictum et meticulosum Barbarorum statum omnem enucleatius exposuit, Cæterum insolens ille Persarum dux moræ landiu per montana productæ impatiens, et in certamen descendere necessitate compulsus, diviso in tria aguina exercitu, sub primum aurora crepusculum e: nondum manifesto terris sole, paratus ad pu- gnam ex improviso apparuit. Imperator præcogni- Lis ejus consiliis, dispositum pariter ac distributum in acies tres exercitum, ad pugnam cduxit. Inpe- ratore vero ad Orientem constituto, exorientis quoque solis radii, quem Persæ tanquam Deum venerantur, eorum oculos acrius perstringebat. Imperator itaque fugam simulare jussit exercitum : quare Persæ phalangum suarum solutis ordinibus cos intemperantius insequendos decernunt. At Romani versa in eos facie impressionem eorum fortiter sustinent, et terga dare compellunt : et multis eorum cæsis, reliquos ad montis adigunt angustias, et in prærupta loca præcipitiaque com- pulsos, prosternunt, et in extremum periculum adducunt. Per asperas etiam illas et salebrosas rupes caprarum sylvestrium more desilientes Persas venantur et capiunt vivos, occupatisque eorum castris, bellicumi apparatum omnem diripiunt. Ita demum Romani manibus in cœlum elatis debitas Deo grates referunt, et ad eum pro imperatore suo rei militaris adeo perito vota insuper concipiunt. Qui prius enim vel motum a Persis pulverem intueri verebantur, impræsentiarum defixa et im- mota eorum tentoria deprædati sunt. Quis, amabo Persas gentem armis invictam terga Romanis dare unquam sperasset? Imperator autem relicto exercitu, duceque ei præposito, sub cujus cura hi- berna in Armenia transigeret, Byzantium reversus est. Hoc anno Mamed ameras primo conspici cœpit : . annis novem regnavit, a collatæ Heraclio imperity' Ɛtog 'Hpáxhelos tĘnusla. potestatis anno decimo tertio. A. C. 614.-Hoc anno mensis Martii die decimo quinto indictione undecima solvens ab urbe regina imperator magnis itineribus in Armeniam conten- dit. Persarum vero rex Chosroes Sarbanazam ad fines Romanorum invadendos submisit. He- raclius autem litteris Chrosroem monuit, aut pa- vulg. a f. bendumn : C re', VARIÆ LECTIONES. vulg. f, fort. Eousia hec nota non legitur in a e;" sed omnino scri- JAC. GOARI NOTÆ. Romanos ibi sedem habuisse. Orientalis plage incolas Hegirae hoc est exordium, quo pseudopropheta innovate religionis, prioris desertæ reus, fugam arripiens, divini, quod aiunt, cultus positi annos ac durationem emetiri posteris superstitionis inductæ sequacibus causani dedit. Hoc, inquam, anno portentum illud exitiosum špá- vn, et in hominum mentes dominari cœpit; àµn- påc enim princeps est et dominus, et ex falso ritu mendacique doctrina doctor ille falsarius potesla- tem in subditos accepit, quam ipse novem annis exercuit. Cum vero is esset Heraclii decimus ter- tius, ad annum sequentem, et ejus laterculum præsentem epocham attinere recta temporum ratio arguit. Videndus de his Petavius lib. De doct. temp., capitibus aliquot a quinquagesimo, et lib. 1, cap. etiam quinquagesimo. Legendus quoque Abra- ham Ecchellensis de Mostamanicorum imperio Thea phani consentiens. Quam varie porro Mahometi nomén scribatur, observabis pagg. 258. 267, D adjungenda ut nimirum Heraclius primo vere legatione ad Turcos destinata, helli socios ensdem acceperit, et ab eorum regione digressus, per Lazos et Armenos in Pereidem irruperit. Cujus armis Chosroes territus, Sarbarazam, qui Theophani nonnunquam, Nicephoro semper Sarbarus, Heraclio opponendum ratus (sua namque tueri, quam aliena rapere satius videbatur) missis litteris ad se revo- cat idem postmodum anno Heraclii CP. obsi- dione soluta, Chalcedonem iterum reversus a Choзroe rursus accersitur. Verum Heraclius, interceptis Chosrois litteris, fictas alias supponit ad Sarbara- zam, ac ne vires Persarum omnes in se converteret, Chosroem solum facile superandum ratus, ejus nomine Sarbarazan jubet Romanos fines continuo marte infestare. Fictis hisce litteris ad Sarbarazam delatis, eoque Bithyniæ agros bello lacessentè, Persia quaquaversus victricem Heraclii fortunam reverita, ejus armis subjiciebatur. Plura Petavius in Nicephorum, pag. 68. (55) Morabantur, ait Anastasius: vult quippe (55) Celeberimæ apud Mahumetanos omnes ac (57) A Nicephoro narratis ad annum 625 bæc
PG 108:641τῆς δὲ νυκτὸς καταλαβούσης εἰσῆλθε Χοσρόης εἰς οἶκον γεωργοῦ μηδαμινοῦ μεῖναι μόλις χωρηθεὶς ἐν τῇ τούτου θύρᾳ, ἣν ἰδὼν ἔσχατον Ἡράκλειος ἐθαύμασεν. διὰ δὲ τριῶν ἡμερῶν κατέλαβε τὴν Κτησιφῶντα· καὶ ὁ χρησμοδοτηθεὶς ὑπὸ τῶν γοήτων καὶ ἀστρολόγων πρὸ κδ ἐτῶν, ὅτε τὸ Δαρᾶς ἐπολιόρκησεν ἐπὶ τῶν χρόνων Φωκᾶ, τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων, ὅτι, ἐν οἵῳ καιρῷ ἀπέλθῃ ἐν Κτησιφῶντι, ἀπολεῖται· καὶ μὴ ἀνασχόμενος ἀπὸ τοῦ Δασταγὲρδ ἐπὶ τὸ μέρος ἐκεῖνο μίλιον ἓν πορευθῆναι, τότε φεύγων ἐν ταύτῃ ἀπῆλθεν. καὶ οὐδὲ ἐν ταύτῃ ἐθάρρησε στῆναι, ἀλλὰ περάσας τὴν ποντογέφυραν τοῦ Τίγριδος ποταμοῦ εἰς τὴν ἐκεῖθεν πόλιν, τὴν λεγομένην Σελεύκειαν παρ’ ἡμῖν, παρὰ δὲ Πέρσαις Γουεδεσήρ, πάντα τὰ χρήματα ἐν αὐτῇ ἀπέθετο, καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ μετὰ Σειρέμ, τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ μετὰ ἑτέρων τριῶν γυναικῶν, τῶν καὶ θυγατέρων αὐτοῦ· τὰς δὲ λοιπὰς αὐτοῦ γυναῖκας καὶ τὰ πολλὰ αὐτοῦ τέκνα παρέπεμψεν ἀπὸ μ μιλίων εἰς τὸ ἀνατολικώτερον μέρος εἰς τόπον ὀχυρόν. τινὲς δὲ τῶν Περσῶν διέβαλλον τὸν Σάρβαρον πρὸς Χοσρόην ὡς τὰ τῶν Ῥωμαίων φρονοῦντα καὶ καταλαλοῦντα αὐτοῦ·Χοσρόην, ἢ τὴν εἰρήνην ἀσπάσασθαι, ἢ ἑαυτὸν εἰς τὴν Περσίδα σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν. Ὁ δὲ Χοσρόης οὔτε τὴν εἰρήνην ἡσπάζετο, οὔτε τι τῶν λόγων ἡγεῖτο συ, ὅτι Ηράκλειος τολμα τῇ Περσίδι 88, πλησιάσει. Ο δὲ βασιλεὺς τῇ εἰκοστῇ τοῦ ᾿Απριλλίου μηνὸς δ' εἰσέβαλεν εἰς τὴν Περσίδα, καὶ μαθὼν τοῦτο Χοσρόης τὸν Σαρδαραζαν ὑποστρέψαι ἐκέλευσεν· καὶ ἐπισυνάξας ἐκ πάσης τῆς Περσίδες τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα, καὶ παραδοὺς αὐτὰ τῷ Σάην κατά άχος ἑνωθῆναι αὐτὰ τῷ Σαρβαραζαν προσέταξεν· καὶ οὕτω χωρῆσαι κατὰ τοῦ βασιλέως. Ηράκλειος δὲ προσκαλεσάμενος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα, λόγοις παραινετικοίς διήγειρεν αὐτοὺς, λέγων· "Ανδρες, ἀδελφοί μου, λάβωμεν εἰς νοῦν τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον, καὶ ἀγωνισώμεθα τὴν τοῦ Θεοῦ ὕβριν ἐκ- δικήσαι . Στῶμεν γενναίως κατ' ἐχθρῶν τῶν πολλὰ δεινὰ Χριστιανοῖς ἐργασαμένων. Αἰδεσθώ μεν τὸ τῶν Ῥωμαίων ἀδέσποτον κράτος, καὶ στῶμεν κατ' ἐχθρῶν δυσσεβῶς ὡπλισμένων. Λάβωμεν πίστιν των φόνων φονεύτριαν. Ανα- λυγισώμεθα ὅτι ἔνδον ἐσμὲν τῆς τῶν Περσῶν τῆς, καὶ μεγάλον κίνδυνον ἡ φυγὴ φέρει. Εκδι κήσωμεν τὰς φθορᾶς τῶν παρθένων, τὰ τετμη μένα μέλη τῶν στρατιωτῶν ὁρῶντες, πονήσωμεν τὰς καρδίας. Οὐκ ἔστιν ὁ κίνδυνος ἄμισθες, ἀλλὰ τῆς αἰωνίου δόξης πρόξενος. Στῶμεν ἀν- δρείως, καὶ Κύριος ὁ Θεὸς συνεργήσει ἡμᾶς, καὶ ἀλέσει τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν. Ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα τοῦ βασιλέως παραινέσαντος τῷ λαῷ, ἀπεκρίθη αὐτῷ εἰς ὑπὲρ πάντων· Ἥπλωσας ἡμῶν τὰς καρ- δίας, Δέσποτα, τὸ σὸν πλατύνας ἐν παραινέσει στόμα. Όξυναν οἱ λόγοι σου τὰ ξίφη ἡμῶν, καὶ ἔμψυχα ταῦτα εἰργάσαντο. Ανεπτέρασας οι ἡμᾶς διὰ τῶν λόγων. Ερυθριωμεν ἐν ταῖς μάχαις προ άγοντα οι ἡμῶν σε ὁρῶντες, καὶ ἑπόμεθα ἐν πάσι τοῖς σοῖς κελεύμασι. Ο δὲ βασιλεὺς ἀναλαβὼν τὸ στράτευμα, εὐθὺς ἐν τῇ ἑνδοτέρᾳ Περσίδι διεχώρη- σεν, πυρὶ καταφλέγων τας χώρας καὶ τὰς κώμας· καὶ γίνεται τι θαῦμα φοβερόν. Ἐν γὰρ τῇ θερινῇ τροπῇ ἀήρ γέγονε δροσώδης, ψυχαγωγῶν τὸν τῶν Ρωμαίων στρατόν, ὥστε ἀγαθὰς ἐλπίδας ἀναλαβείν αὐτούς. 'Ακούσας δὲ Ηράκλειος, ὅτι Χοσρόης ἐν Γαζακι τῇ πόλει ἐστὶν σὺν τεσσαράκοντα χιλιάσιν ἀνδρῶν πολεμιστῶν, ὥρμησεν και᾿ αὐτοῦ· καὶ προ- πέμψας τινὰς τῶν ὑπ' αὐτοῦ Σαρακηνών σε συναν τῶσι τῇ τοῦ Χοσρόου σε βίγλα, καὶ τούτων τοὺς μὲν ἀνεῖλον συ, τοὺς δὲ πεδήσαντες σὺν τῷ στρατηγῷ αὐτῶν τῷ βασιλεῖ προσήνεγκαν. Τοῦτο μαθὼν Χοσ ρόης καταλιπὼν τὴν πόλιν καὶ τὸ τράτευμα, φυγῇ ἐχρήσατο. Ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπιδίωξας, τοὺς μὲν φθάσας ἀνεῖλεν, οἱ δὲ λοιποὶ φυγόντες διεσκεδάσθη- σαν· καὶ καταλαβὼν ὁ βασιλεὺς τὴν Γαζακῶ πόλιν ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ, ἐν ᾗ ὑπῆρχεν ὁ ναὸς τοῦ Πυρὸς καὶ τα χρήματα Κροίσου τοῦ Λυδῶν βασιλέως, καὶ ἡ πλάνη τῶν ἀνθράκων, ταῦτα λαβὼν ἐπὶ Δασταγέρδι οὔτε ἐπὶ τὸν λόγον ἡγεῖτο Γ. μηνός Γ, ἐκζητῆσαι φόνων φόβων Ο Σαρακηνούς ναίς. σε σὺν αὐτῷ τῇ τοῦ Κοσρ. Γ. οι ὑποστρέψας Σάϊνα, Σάκι ε σ' ἐκδικήσαι ἀνεπτέρωσας. σε προάγοντας προήγοντα σε ἀνεῖλεν CHRONOGRAPHIA. A cem amplecteretur, aut certe quam citius in Per B sidem irruptorum se præstularetur. At Chosroes neque pacis sermones admisit, et lleraclii minas pro nihilo habendas duxit, qui eum in Persiam propius accedere non ausurum speraret. Impera- tor itaque mensis Aprilis die vigesimo in Persiam irruptionem fecit: quod ubi rescivit Chosroes, Sarbarazam revocat, et collectis ex universa Per- side copiis, iisque Sai duci commissis, quam citius Sarbarazæ adjungeret se, ut viribus unitis in im- peratorem progrederentur, edixit. Heraclius autem vocato ad allocutionem exercitu, verbis ad suaden- dum aptis animos eorum excitaturus: Viri, fra- tres, inquit, Dei timorem in animum inducamus, et ejus injurias ulcisci contendamus. Stemus animo forti in hostes, a quibus hucusque Christiani tot ad- versa perpessi. Romani imperii majestntem hucusque indomitam Barburis succumbere pudeat nos, et ho- stibus arma impia tractantibus invictum pectus op- ponamus. Fide mortis ac metus omnis triumphatrice accingamur. In Persica ditionis mediiullio consi stere nos con'emplemur, et quantum periculum fuga secum vehat. Corruptas virgines nostras ulciscamur: visis commilitonum nostrorum membris fœde trun- calis, qua decet, cordis compassione eos prosequa mur. Periculum mercede haud vacat, quin imo per- petuæ gloriæ çoronam promeretur. Fortiter itaque geramus nos, suppetias dabit Deus, nostrosque dele- bit inimicos. His et aliis similibus imperatori exer- citus animos provocanti, unus e turba omnium vice respondit : Dilalasti gaudio corda nostra, do- mine, ubi os ad orandum et suadendum reclusisti. Acuerunt gladios sermoncs tui, animum etiam armis nostris loquela tua fecit. Alas certe verbis addidisti. C D felicis eventus secuturi faustana spem concipe- Erubescimus tantum te exercitum præcedere, et pe- riculis objici : et ob id maxime jussis tuis omnibus semper parebimus. Ita imperator exercitu educto, in mediam ipsam Persidem velocissime penetravit, et obvias quasque urbes et vicos igne devastavit. Tum vero insuetum omnino et Horrore dignum miraculum fieri contigit. Circa æstivam quippe so- lis conversionem roridus ac temperatus aer reddi- tus adeo Romanum recreavit exercitum, ut ex eo rent. Atque audiens Heraclius, ad Gazacum ci vitatem cum armatorum millibus Chosroem ad- esse, recta ad cum contendit. Saraceni vero qui- - dam sub eo militantes ad præcurrendum præmissi, Chosrois excubitoribus obviam facti, eos partim trucidant, partim vinculis mancipatos cum duce ad imperatoris conspectum adducunt. Audiens boc Chosroes, deserta urbe et exercitu, celeri fuga salutem quærit. Insequitur Heraclius, et fugitivo- rum quosdam assecutus, interficit, alios pedum celeritate sibi ereptos passim dissipat. Gazacumi VARIE LECTIONES. om. 3. νulg. " a f, vulg. vulg. fort. vulg. vulg. Msan
καὶ ἀποστέλλει σπαθάριον αὐτοῦ μετὰ κελεύσεως αὐτοῦ πρὸς Καρδαρίγαν τὸν συστράτηγον Σαρβάρου εἰς Χαλκηδόνα γράψας αὐτῷ, ἵνα τὸν Σάρβαρον ἀποκτείνῃ καὶ οὕτω τὸν λαὸν τῶν Περσῶν ἀναλαβὼν σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα εἰς συμμαχίαν αὐτοῦ. ὁ δὲ τὰ γράμματα κομίζων περὶ τὴν Γαλατίαν συλλαμβάνεται ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων. οἱ δὲ συλλαβόντες αὐτὸν διαλαθόντες τοὺς Πέρσας εἰς τὸ Βυζάντιον τοῦτον ἀπήγαγον καὶ τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως τοῦτον παρέδωκαν. ὁ δὲ βασιλεὺς μαθὼν παρὰ τοῦ ἀποστολιμαίου τὴν ἀλήθειαν Σάρβαρον παραχρῆμα μεταπέμπεται. εἰσελθὼν οὖν παρέστη τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν πρὸς Καρδαρίγαν ἐπιστολὴν τούτῳ ἐπιδοὺς καὶ τὸν ἀποσταλέντα ὑπέδειξεν, καὶ ἀνέγνω τὴν ἐπιστολήν, καὶ πληροφορηθεὶς τὸ ἀληθὲς παραχρῆμα ἐτράπη καὶ συνθήκας μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ πατριάρχου ποιεῖ. καὶ φαλσεύσας τὴν Χοσρόου ἐπιστολὴν σὺν αὐτῷ ἐντίθησιν ἐν αὐτῇ ἄλλους υ σατράπας καὶ ἄρχοντας καὶ χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους ἀποκτανθῆναι, καὶ ἐπιθεὶς εὐφυῶς τὴν σφραγῖδα συναθροίζει τοὺς ἡγεμόνας καὶ αὐτὸν τὸν Καρδαρίγαν, καὶ ἀναγνοὺς τὴν ἐπιστολὴν ἔφη πρὸς τὸν Καρδαρίγαν· συνορᾷς τοῦτο ποιεῖν;Χοσρόην, ἢ τὴν εἰρήνην ἀσπάσασθαι, ἢ ἑαυτὸν εἰς τὴν Περσίδα σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν. Ὁ δὲ Χοσρόης οὔτε τὴν εἰρήνην ἡσπάζετο, οὔτε τι τῶν λόγων ἡγεῖτο συ, ὅτι Ηράκλειος τολμα τῇ Περσίδι 88, πλησιάσει. Ο δὲ βασιλεὺς τῇ εἰκοστῇ τοῦ ᾿Απριλλίου μηνὸς δ' εἰσέβαλεν εἰς τὴν Περσίδα, καὶ μαθὼν τοῦτο Χοσρόης τὸν Σαρδαραζαν ὑποστρέψαι ἐκέλευσεν· καὶ ἐπισυνάξας ἐκ πάσης τῆς Περσίδες τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα, καὶ παραδοὺς αὐτὰ τῷ Σάην κατά άχος ἑνωθῆναι αὐτὰ τῷ Σαρβαραζαν προσέταξεν· καὶ οὕτω χωρῆσαι κατὰ τοῦ βασιλέως. Ηράκλειος δὲ προσκαλεσάμενος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα, λόγοις παραινετικοίς διήγειρεν αὐτοὺς, λέγων· "Ανδρες, ἀδελφοί μου, λάβωμεν εἰς νοῦν τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον, καὶ ἀγωνισώμεθα τὴν τοῦ Θεοῦ ὕβριν ἐκ- δικήσαι . Στῶμεν γενναίως κατ' ἐχθρῶν τῶν πολλὰ δεινὰ Χριστιανοῖς ἐργασαμένων. Αἰδεσθώ μεν τὸ τῶν Ῥωμαίων ἀδέσποτον κράτος, καὶ στῶμεν κατ' ἐχθρῶν δυσσεβῶς ὡπλισμένων. Λάβωμεν πίστιν των φόνων φονεύτριαν. Ανα- λυγισώμεθα ὅτι ἔνδον ἐσμὲν τῆς τῶν Περσῶν τῆς, καὶ μεγάλον κίνδυνον ἡ φυγὴ φέρει. Εκδι κήσωμεν τὰς φθορᾶς τῶν παρθένων, τὰ τετμη μένα μέλη τῶν στρατιωτῶν ὁρῶντες, πονήσωμεν τὰς καρδίας. Οὐκ ἔστιν ὁ κίνδυνος ἄμισθες, ἀλλὰ τῆς αἰωνίου δόξης πρόξενος. Στῶμεν ἀν- δρείως, καὶ Κύριος ὁ Θεὸς συνεργήσει ἡμᾶς, καὶ ἀλέσει τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν. Ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα τοῦ βασιλέως παραινέσαντος τῷ λαῷ, ἀπεκρίθη αὐτῷ εἰς ὑπὲρ πάντων· Ἥπλωσας ἡμῶν τὰς καρ- δίας, Δέσποτα, τὸ σὸν πλατύνας ἐν παραινέσει στόμα. Όξυναν οἱ λόγοι σου τὰ ξίφη ἡμῶν, καὶ ἔμψυχα ταῦτα εἰργάσαντο. Ανεπτέρασας οι ἡμᾶς διὰ τῶν λόγων. Ερυθριωμεν ἐν ταῖς μάχαις προ άγοντα οι ἡμῶν σε ὁρῶντες, καὶ ἑπόμεθα ἐν πάσι τοῖς σοῖς κελεύμασι. Ο δὲ βασιλεὺς ἀναλαβὼν τὸ στράτευμα, εὐθὺς ἐν τῇ ἑνδοτέρᾳ Περσίδι διεχώρη- σεν, πυρὶ καταφλέγων τας χώρας καὶ τὰς κώμας· καὶ γίνεται τι θαῦμα φοβερόν. Ἐν γὰρ τῇ θερινῇ τροπῇ ἀήρ γέγονε δροσώδης, ψυχαγωγῶν τὸν τῶν Ρωμαίων στρατόν, ὥστε ἀγαθὰς ἐλπίδας ἀναλαβείν αὐτούς. 'Ακούσας δὲ Ηράκλειος, ὅτι Χοσρόης ἐν Γαζακι τῇ πόλει ἐστὶν σὺν τεσσαράκοντα χιλιάσιν ἀνδρῶν πολεμιστῶν, ὥρμησεν και᾿ αὐτοῦ· καὶ προ- πέμψας τινὰς τῶν ὑπ' αὐτοῦ Σαρακηνών σε συναν τῶσι τῇ τοῦ Χοσρόου σε βίγλα, καὶ τούτων τοὺς μὲν ἀνεῖλον συ, τοὺς δὲ πεδήσαντες σὺν τῷ στρατηγῷ αὐτῶν τῷ βασιλεῖ προσήνεγκαν. Τοῦτο μαθὼν Χοσ ρόης καταλιπὼν τὴν πόλιν καὶ τὸ τράτευμα, φυγῇ ἐχρήσατο. Ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπιδίωξας, τοὺς μὲν φθάσας ἀνεῖλεν, οἱ δὲ λοιποὶ φυγόντες διεσκεδάσθη- σαν· καὶ καταλαβὼν ὁ βασιλεὺς τὴν Γαζακῶ πόλιν ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ, ἐν ᾗ ὑπῆρχεν ὁ ναὸς τοῦ Πυρὸς καὶ τα χρήματα Κροίσου τοῦ Λυδῶν βασιλέως, καὶ ἡ πλάνη τῶν ἀνθράκων, ταῦτα λαβὼν ἐπὶ Δασταγέρδι οὔτε ἐπὶ τὸν λόγον ἡγεῖτο Γ. μηνός Γ, ἐκζητῆσαι φόνων φόβων Ο Σαρακηνούς ναίς. σε σὺν αὐτῷ τῇ τοῦ Κοσρ. Γ. οι ὑποστρέψας Σάϊνα, Σάκι ε σ' ἐκδικήσαι ἀνεπτέρωσας. σε προάγοντας προήγοντα σε ἀνεῖλεν CHRONOGRAPHIA. A cem amplecteretur, aut certe quam citius in Per B sidem irruptorum se præstularetur. At Chosroes neque pacis sermones admisit, et lleraclii minas pro nihilo habendas duxit, qui eum in Persiam propius accedere non ausurum speraret. Impera- tor itaque mensis Aprilis die vigesimo in Persiam irruptionem fecit: quod ubi rescivit Chosroes, Sarbarazam revocat, et collectis ex universa Per- side copiis, iisque Sai duci commissis, quam citius Sarbarazæ adjungeret se, ut viribus unitis in im- peratorem progrederentur, edixit. Heraclius autem vocato ad allocutionem exercitu, verbis ad suaden- dum aptis animos eorum excitaturus: Viri, fra- tres, inquit, Dei timorem in animum inducamus, et ejus injurias ulcisci contendamus. Stemus animo forti in hostes, a quibus hucusque Christiani tot ad- versa perpessi. Romani imperii majestntem hucusque indomitam Barburis succumbere pudeat nos, et ho- stibus arma impia tractantibus invictum pectus op- ponamus. Fide mortis ac metus omnis triumphatrice accingamur. In Persica ditionis mediiullio consi stere nos con'emplemur, et quantum periculum fuga secum vehat. Corruptas virgines nostras ulciscamur: visis commilitonum nostrorum membris fœde trun- calis, qua decet, cordis compassione eos prosequa mur. Periculum mercede haud vacat, quin imo per- petuæ gloriæ çoronam promeretur. Fortiter itaque geramus nos, suppetias dabit Deus, nostrosque dele- bit inimicos. His et aliis similibus imperatori exer- citus animos provocanti, unus e turba omnium vice respondit : Dilalasti gaudio corda nostra, do- mine, ubi os ad orandum et suadendum reclusisti. Acuerunt gladios sermoncs tui, animum etiam armis nostris loquela tua fecit. Alas certe verbis addidisti. C D felicis eventus secuturi faustana spem concipe- Erubescimus tantum te exercitum præcedere, et pe- riculis objici : et ob id maxime jussis tuis omnibus semper parebimus. Ita imperator exercitu educto, in mediam ipsam Persidem velocissime penetravit, et obvias quasque urbes et vicos igne devastavit. Tum vero insuetum omnino et Horrore dignum miraculum fieri contigit. Circa æstivam quippe so- lis conversionem roridus ac temperatus aer reddi- tus adeo Romanum recreavit exercitum, ut ex eo rent. Atque audiens Heraclius, ad Gazacum ci vitatem cum armatorum millibus Chosroem ad- esse, recta ad cum contendit. Saraceni vero qui- - dam sub eo militantes ad præcurrendum præmissi, Chosrois excubitoribus obviam facti, eos partim trucidant, partim vinculis mancipatos cum duce ad imperatoris conspectum adducunt. Audiens boc Chosroes, deserta urbe et exercitu, celeri fuga salutem quærit. Insequitur Heraclius, et fugitivo- rum quosdam assecutus, interficit, alios pedum celeritate sibi ereptos passim dissipat. Gazacumi VARIE LECTIONES. om. 3. νulg. " a f, vulg. vulg. fort. vulg. vulg. Msan
οἱ δὲ ἄρχοντες θυμοῦ πλησθέντες τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον καὶ πρὸς τὸν βασιλέα συνθήκας εἰρηνικὰς ἐποίησαν, καὶ κοινῇ βουλευσάμενοι ἔδοξεν, ἵνα ἐκ Χαλκηδόνος ἀναχωρήσωσι καὶ ἐπὶ τὰ ἴδια ἀπέλθωσι μηδὲν λυμαινόμενοι. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἔγραψε τῷ Χοσρόῃ· ἐγὼ διώκω καὶ πρὸς εἰρήνην τρέχω. οὐ γὰρ ἑκὼν πυρπολῶ τὴν Περσίδα, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ σοῦ. ῥίψωμεν οὖν κἂν νῦν τὰ ὅπλα καὶ εἰρήνην ἀσπασώμεθα· σβέσωμεν τὸ πῦρ, πρὶν τὸ πᾶν καταφλέξῃ. τούτου δὲ μὴ καταδεξαμένου, μεγάλως τὸ μῖσος τοῦ λαοῦ τῆς Περσίδος ηὐξήθη κατ’ αὐτοῦ. καὶ ἐστράτευσε Χοσρόης πάντας τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπουργίαν αὐτοῦ καὶ τῶν γυναικῶν αὐτοῦ, καὶ τούτους ὁπλίσας πάντας ἀπέλυσεν ἑνωθῆναι τῷ στρατῷ τοῦ Ῥαζάτου, καὶ στῆναι εἰς τὸν Ναρβᾶν ποταμὸν ἀπὸ ιβ μιλίων Κτησιφῶντος· καὶ ἐκέλευσεν αὐτούς, ἵνα, ἡνίκα περάσῃ τὸν ποταμὸν ὁ βασιλεύς, κόψωσι τὴν γέφυραν καὶ τὴν ποντογέφυραν. ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς κινήσας ἐκ τοῦ Δασταγὲρδ καὶ περιπατήσας τρεῖς ἡμέρας ἠπλήκευσεν ἀπὸ ιβ μιλίων τοῦ Ναρβᾶ ποταμοῦ, ὅπου ἦν τὸ φωσάτον τῶν Περσῶν, ἐν οἷς εἶχον καὶ διακοσίους ἐλέφαντας·Χοσρόην, ἢ τὴν εἰρήνην ἀσπάσασθαι, ἢ ἑαυτὸν εἰς τὴν Περσίδα σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν. Ὁ δὲ Χοσρόης οὔτε τὴν εἰρήνην ἡσπάζετο, οὔτε τι τῶν λόγων ἡγεῖτο συ, ὅτι Ηράκλειος τολμα τῇ Περσίδι 88, πλησιάσει. Ο δὲ βασιλεὺς τῇ εἰκοστῇ τοῦ ᾿Απριλλίου μηνὸς δ' εἰσέβαλεν εἰς τὴν Περσίδα, καὶ μαθὼν τοῦτο Χοσρόης τὸν Σαρδαραζαν ὑποστρέψαι ἐκέλευσεν· καὶ ἐπισυνάξας ἐκ πάσης τῆς Περσίδες τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα, καὶ παραδοὺς αὐτὰ τῷ Σάην κατά άχος ἑνωθῆναι αὐτὰ τῷ Σαρβαραζαν προσέταξεν· καὶ οὕτω χωρῆσαι κατὰ τοῦ βασιλέως. Ηράκλειος δὲ προσκαλεσάμενος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα, λόγοις παραινετικοίς διήγειρεν αὐτοὺς, λέγων· "Ανδρες, ἀδελφοί μου, λάβωμεν εἰς νοῦν τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον, καὶ ἀγωνισώμεθα τὴν τοῦ Θεοῦ ὕβριν ἐκ- δικήσαι . Στῶμεν γενναίως κατ' ἐχθρῶν τῶν πολλὰ δεινὰ Χριστιανοῖς ἐργασαμένων. Αἰδεσθώ μεν τὸ τῶν Ῥωμαίων ἀδέσποτον κράτος, καὶ στῶμεν κατ' ἐχθρῶν δυσσεβῶς ὡπλισμένων. Λάβωμεν πίστιν των φόνων φονεύτριαν. Ανα- λυγισώμεθα ὅτι ἔνδον ἐσμὲν τῆς τῶν Περσῶν τῆς, καὶ μεγάλον κίνδυνον ἡ φυγὴ φέρει. Εκδι κήσωμεν τὰς φθορᾶς τῶν παρθένων, τὰ τετμη μένα μέλη τῶν στρατιωτῶν ὁρῶντες, πονήσωμεν τὰς καρδίας. Οὐκ ἔστιν ὁ κίνδυνος ἄμισθες, ἀλλὰ τῆς αἰωνίου δόξης πρόξενος. Στῶμεν ἀν- δρείως, καὶ Κύριος ὁ Θεὸς συνεργήσει ἡμᾶς, καὶ ἀλέσει τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν. Ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα τοῦ βασιλέως παραινέσαντος τῷ λαῷ, ἀπεκρίθη αὐτῷ εἰς ὑπὲρ πάντων· Ἥπλωσας ἡμῶν τὰς καρ- δίας, Δέσποτα, τὸ σὸν πλατύνας ἐν παραινέσει στόμα. Όξυναν οἱ λόγοι σου τὰ ξίφη ἡμῶν, καὶ ἔμψυχα ταῦτα εἰργάσαντο. Ανεπτέρασας οι ἡμᾶς διὰ τῶν λόγων. Ερυθριωμεν ἐν ταῖς μάχαις προ άγοντα οι ἡμῶν σε ὁρῶντες, καὶ ἑπόμεθα ἐν πάσι τοῖς σοῖς κελεύμασι. Ο δὲ βασιλεὺς ἀναλαβὼν τὸ στράτευμα, εὐθὺς ἐν τῇ ἑνδοτέρᾳ Περσίδι διεχώρη- σεν, πυρὶ καταφλέγων τας χώρας καὶ τὰς κώμας· καὶ γίνεται τι θαῦμα φοβερόν. Ἐν γὰρ τῇ θερινῇ τροπῇ ἀήρ γέγονε δροσώδης, ψυχαγωγῶν τὸν τῶν Ρωμαίων στρατόν, ὥστε ἀγαθὰς ἐλπίδας ἀναλαβείν αὐτούς. 'Ακούσας δὲ Ηράκλειος, ὅτι Χοσρόης ἐν Γαζακι τῇ πόλει ἐστὶν σὺν τεσσαράκοντα χιλιάσιν ἀνδρῶν πολεμιστῶν, ὥρμησεν και᾿ αὐτοῦ· καὶ προ- πέμψας τινὰς τῶν ὑπ' αὐτοῦ Σαρακηνών σε συναν τῶσι τῇ τοῦ Χοσρόου σε βίγλα, καὶ τούτων τοὺς μὲν ἀνεῖλον συ, τοὺς δὲ πεδήσαντες σὺν τῷ στρατηγῷ αὐτῶν τῷ βασιλεῖ προσήνεγκαν. Τοῦτο μαθὼν Χοσ ρόης καταλιπὼν τὴν πόλιν καὶ τὸ τράτευμα, φυγῇ ἐχρήσατο. Ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπιδίωξας, τοὺς μὲν φθάσας ἀνεῖλεν, οἱ δὲ λοιποὶ φυγόντες διεσκεδάσθη- σαν· καὶ καταλαβὼν ὁ βασιλεὺς τὴν Γαζακῶ πόλιν ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ, ἐν ᾗ ὑπῆρχεν ὁ ναὸς τοῦ Πυρὸς καὶ τα χρήματα Κροίσου τοῦ Λυδῶν βασιλέως, καὶ ἡ πλάνη τῶν ἀνθράκων, ταῦτα λαβὼν ἐπὶ Δασταγέρδι οὔτε ἐπὶ τὸν λόγον ἡγεῖτο Γ. μηνός Γ, ἐκζητῆσαι φόνων φόβων Ο Σαρακηνούς ναίς. σε σὺν αὐτῷ τῇ τοῦ Κοσρ. Γ. οι ὑποστρέψας Σάϊνα, Σάκι ε σ' ἐκδικήσαι ἀνεπτέρωσας. σε προάγοντας προήγοντα σε ἀνεῖλεν CHRONOGRAPHIA. A cem amplecteretur, aut certe quam citius in Per B sidem irruptorum se præstularetur. At Chosroes neque pacis sermones admisit, et lleraclii minas pro nihilo habendas duxit, qui eum in Persiam propius accedere non ausurum speraret. Impera- tor itaque mensis Aprilis die vigesimo in Persiam irruptionem fecit: quod ubi rescivit Chosroes, Sarbarazam revocat, et collectis ex universa Per- side copiis, iisque Sai duci commissis, quam citius Sarbarazæ adjungeret se, ut viribus unitis in im- peratorem progrederentur, edixit. Heraclius autem vocato ad allocutionem exercitu, verbis ad suaden- dum aptis animos eorum excitaturus: Viri, fra- tres, inquit, Dei timorem in animum inducamus, et ejus injurias ulcisci contendamus. Stemus animo forti in hostes, a quibus hucusque Christiani tot ad- versa perpessi. Romani imperii majestntem hucusque indomitam Barburis succumbere pudeat nos, et ho- stibus arma impia tractantibus invictum pectus op- ponamus. Fide mortis ac metus omnis triumphatrice accingamur. In Persica ditionis mediiullio consi stere nos con'emplemur, et quantum periculum fuga secum vehat. Corruptas virgines nostras ulciscamur: visis commilitonum nostrorum membris fœde trun- calis, qua decet, cordis compassione eos prosequa mur. Periculum mercede haud vacat, quin imo per- petuæ gloriæ çoronam promeretur. Fortiter itaque geramus nos, suppetias dabit Deus, nostrosque dele- bit inimicos. His et aliis similibus imperatori exer- citus animos provocanti, unus e turba omnium vice respondit : Dilalasti gaudio corda nostra, do- mine, ubi os ad orandum et suadendum reclusisti. Acuerunt gladios sermoncs tui, animum etiam armis nostris loquela tua fecit. Alas certe verbis addidisti. C D felicis eventus secuturi faustana spem concipe- Erubescimus tantum te exercitum præcedere, et pe- riculis objici : et ob id maxime jussis tuis omnibus semper parebimus. Ita imperator exercitu educto, in mediam ipsam Persidem velocissime penetravit, et obvias quasque urbes et vicos igne devastavit. Tum vero insuetum omnino et Horrore dignum miraculum fieri contigit. Circa æstivam quippe so- lis conversionem roridus ac temperatus aer reddi- tus adeo Romanum recreavit exercitum, ut ex eo rent. Atque audiens Heraclius, ad Gazacum ci vitatem cum armatorum millibus Chosroem ad- esse, recta ad cum contendit. Saraceni vero qui- - dam sub eo militantes ad præcurrendum præmissi, Chosrois excubitoribus obviam facti, eos partim trucidant, partim vinculis mancipatos cum duce ad imperatoris conspectum adducunt. Audiens boc Chosroes, deserta urbe et exercitu, celeri fuga salutem quærit. Insequitur Heraclius, et fugitivo- rum quosdam assecutus, interficit, alios pedum celeritate sibi ereptos passim dissipat. Gazacumi VARIE LECTIONES. om. 3. νulg. " a f, vulg. vulg. fort. vulg. vulg. Msan
PG 108:643καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Γεώργιον τὸν τουρμάρχην τῶν Ἀρμενιάκων, ἵνα ἀπέλθῃ μέχρι τοῦ ποταμοῦ καὶ καταμάθῃ, εἰ ἔχει πέραμα ὁ Ναρβᾶς. καὶ εὑρών, ὅτι ἔκοψαν τὰς γεφύρας, καὶ οὐκ ἔχει πέραμα ὁ Ναρβᾶς, ὑπέστρεψε πρὸς τὸν βασιλέα. καὶ ἀποκινήσας ὁ βασιλεὺς ἦλθεν εἰς τὸν Σιάζουρον, καὶ περιήρχετο πυρπολῶν τὰς χώρας καὶ τὰς πόλεις ὅλον τὸν Φεβρουάριον μῆνα. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐλθὼν εἰς χωρίον λεγόμενον Βάρζαν ἐποίησεν ἑπτὰ ἡμέρας καὶ ἀπέστειλε Μεζέζιον τὸν στρατηγὸν εἰς κοῦρσον. καὶ προσερρύη αὐτῷ Γουνδαβουσᾶν, ὅς τις χιλίαρχος ἦν τῆς στρατιᾶς Σαρβάρου, μετὰ ἄλλων πέντε, τριῶν μὲν κομήτων, δύο δὲ ἀξιωματικῶν· καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα. ὅς τις Γουνδαβουσᾶν ἀναγκαῖα πράγματα τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλε λέγων, ὅτι ὅταν ἔφυγεν ὁ Χοσρόης ἀπὸ τοῦ Δασταγὲρδ καὶ ἀπῆλθεν ἐν Κτησιφῶντι καὶ Σελευκείᾳ, ἠσθένησε δυσεντερίᾳ καὶ ἠθέλησε τὸν υἱὸν Μερδασὰν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς Σειρὲμ στέψαι· καὶ ὅτι ἀντεπέρασε τὸν ποταμὸν πάλιν καὶ ἤνεγκε μεθ’ ἑαυτοῦ τὸν Μερδασὰν καὶ τὴν Σειρὲμ καὶ τὸν ἄλλον αὐτῆς Σαλιάρ·λαμβάνει τὴν Θηβαρμαῖς · καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῇ πυρί ανήλωσεν τὸν τοῦ πυρὸς ναὸν, καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν πυρὶ ἀναλώσας κατεδίωκεν ὀπίσω Χοσρόου ἐν τοῖς στενοῖς τῶν Μήδων χωρίοις ", καὶ ἐν ταύταις ταῖς δυσχωρίαις τόπον ἐκ τόπου ὁ Χοσρόης μεινεν· καὶ ὁ Ἡράκλειος τοῦτον διώκων πολλὰς πόλεις επόρθη σεν καὶ χώρας. Χειμῶνος δὲ καταλαβόντος, βουλὴν εποιήσατο τοῦ παραχειμάσαι μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ οἱ μὲν ἔφρασχον ἐν ᾿Αλβανία, οἱ δὲ κατ' αὐτὸν εἰσβαλεῖν τὸν Χοσρόην. Ο δὲ βασιλεὺς ἐκέλευσε τὴν λαὸν ἀγνίζεσθαι (58) τρεῖς ἡμέρας, καὶ ἀνοίξας τὰ τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, εὗρεν επιτρέποντα αὐτῷ ἐν Αλβανίᾳ παραχειμάσαι. Εὐθέως οὖν ἐπιτρέψας, ὥρμησεν ἐν ᾿Αλβανίᾳ (59). Ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τῆς Εν ὁδοῦ ἔχων πολλὴν αἰχμαλωσίαν τῶν Περσῶν σὺν αὐτῷ, οὐκ ὀλίγας ἐπιδρομὰς ὑπὸ τῶν σε Περσικών στρατευμάτων ἐδέχετο· αὐτὸς δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ συν- εργείᾳ νίκὴν κατὰ πάντων Κρατο. Χειμώνος δὲ σφοδροῦ ἐπιπεσόντος αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ κρύους, φθάσας αὐτὸς ἐν ᾿Αλβανίᾳ πεντήκοντα χιλιάδας δε σμίους ἔχων, τούτους τῇ εὐσυμπαθήτῳ αὐτοῦ καρ- δίᾳ ἐλεήσας τῶν δεσμῶν ἔλυσεν, καὶ ἐπιμελεία; καὶ ἀναπαύσεως μετεδίδου· ὥστε πάντας μετά δακρύων τούτῳ ηύχοντο ῥύστῃ γενέσθαι καὶ τῆς Περσίδος τὸν κοσμόλεθρον ἀνελόντι Χοσρόην. χωρεί. Ο δὲ βασιλεὺς ἀπάρας ἀπὸ Γαζακῷ κατα- Δεύτερον ἔτος Αμέσ. Α. Μ. 6115. - Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς Σαραβλαγαν το προεβάλετο στρατο ηγὸν ἄνδρα (στρατηγὸν, καὶ] τύφῳ πολλῷ ἐπηρμέν νον· καὶ περαδοὺς αὐτῷ στρατόν τοὺς λεγομένους Χοσροηγένας τε καὶ Περωζίτας το (61-60) ἐν Αλβανία ἔστειλεν κατὰ Ἡρακλείου. Εἰσβαλόντες δὲ εἰς τὰ ἄκρα τῆς ᾿Αλβανίας, οὐκ ἐθάρρησαν κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως πρὸς πόλεμον στῆναι· ἀλλὰ τὰς εἰς Περσίδα ἀγούσας κλεισούρας (62) ἐκράτησαν, νομί ζοντες τοῦτον λοχῆσαι. Ο δὲ Ηράκλειος ἅμα Εαρι ἀπάρας τῆς ᾿Αλβανίας δι᾿ ὑπτίων πεδίων, καὶ τὰς τροφὰς δαψιλῶς εὐπορούντων τὴν πάροδον ἐποιεῖτο εἰς Περσίδα, εἰ καὶ μήκους διάστημα πολλῇ ὁδῷ Σαρασ το Χοσρόη- σε χώρας Γ. αν ἐν σε τῶν ὑπὸ τῶν Περσῶν Γ. " δύστην μύστην βλάγγαν Γ. άνδρα στρατηγόν : γέτας Περοζίτην Χοσροηγέτας καὶ Περιζήτας. τείᾳ, κλεισούραι, κλεισουράρχης THEOPHANIS T subinde Orientis civitatem, in qua Ignis erectum A templum, divitiae Crœsi Lydorum regis reposits, et carbonum impostura recondita, occupat : qui- bus sublatis Dastagerdem perrexit. Porro impera- tor Gazaco relicta, Thebarmaes accedit, et in ur- bem ingressus Ignis templum cum universa civi- tate igue consumpsit : inde vero Chosroem a tergo per angusta Medorum loca insecutus est, qui per bas oberrans angustias ex uno loco subinde ad alium transmigrabat. Heraclius autem hunc per- sequens multa oppída camposque diripuit. Sed cum hieme ingruente de hibernis cum exercitu delibe- raret, alii in Albania hiemandum, alii vero contra ipsum Chosroem pergendum esse censebant. Im- perator autem cum expiationem ac sanctimoniam universo exercitui per dies tres continuos indixis- set, apertis Dei Evangeliis, invenit sibi signifcari, ut in Albania hiemaret. Quamobrem continuo iler convertens in Albaniam contendit. In itinere porro cum ingentem Persaruin, tam divitiarum quam captivorum, prædam secum abduceret, multas in- cursiones a Persicis copiis passus est: sed Deo opitulante victor ubique evasit. Cum autem hiems rigidior ac gelu eos in itinere vexasset: ipse ubi in Albaniam devenit, Persas quos ad quinquaginta inillia captivos secum ducebat, pro innata sibi mi- sericordia a vinculis solvit, ipsosque, qua potuit, corporis cura et medela refecit, ita ut omnes in lacrymas eſſusi, votis pro eo conceptis exoptaverint, ut perniciosa illa totius orbis peste, Chosroe occiso, ipse universæ demum Persiæ liberator evaderet. - B Amed secundus annus. A. C. 615. lloc anno Persarum rex Chosroes C Sarablagam virum strenuum et Martio fastu lu- mentem ducem instituit, et exercitu Chosroegena- rum sic vocato ei commisso, simul cum Perozite adversus Heraclium in Albaniam misit. Albaniæ vero fines ingressi ad imperatorem cominus acce- dere, vel ad ejus conspectum sub armis stare nusquam ausi sunt: verum insidias ei præstruere consiliati, montium angustias, quibus ad Persiam iter, occupare sibi satis esse putaverunt. Heraclius autem per amplas supinasque camporum planities, ex quibus uberem colligebat commeatum, ex Albania simul cum ineunte vere solvens iter in ' VARIE LECTIONES. TO b vulgo deest. add. ex a 1, vulg., b. haud dubie corruptumn ; sed incertum quid reponenduiu sit. alii codd. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. exquirendam edocuit. Turcarum regione. (61-60) Correctiores videntur alii codd. mss. ubi legunt, Vertit enim Anastasius: qui dicnntar Chosroegetæ ac Pero- site. qua ex eorum primo versu occurrente sors consulitur, successit apud Christianos apertio sa- crorum librorum, qua nonnibil obscuruin revelari putatur. Qui ea fuerint usi, principes viros recenset Delrio Disquis. magic. lib. iv, cap. 2, quæst. 7,sect. 3. Illam, si niodo debitis conditionibus societur, theo- logus non recusabit. Prima est gravis necessitas, et ni adhibeatur, nimia in periculis desperatio; altera, ut ejus ductu ad Deum solum preces, mentis subjectio, spes Christiana recurrant. Tertiam con- ditionem Heraclii exemplum suggerit, qui peccato- iter intercludentes Latinis clausura sunt. Qui claustra hujusmodi custodit dux limilaneus. Pancirollus, Meursius, La. erda. (59) Supra Lazos et Iberos ad Asiam borealem (58) Ex Homeri vel Virgilii operibus στοιχειομαν- D rum expiatione, et animi puritate revelationem (62) Viæ inter montes angustæ, et objecto castro
τὸν δὲ πρωτότοκον αὐτοῦ υἱὸν Σιρόην καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ ἔασε πέραν τοῦ ποταμοῦ. καὶ γνοὺς Σιρόης, ὅτι τὸν Μερδασὰν θέλει στέψαι, ἐταράχθη καὶ ἔπεμψε τὸν συγγάλακτον αὐτοῦ πρὸς Γουνδαβουσᾶν δηλώσας αὐτῷ, ὅτι ἐλθὲ πέραν τοῦ ποταμοῦ, ἵνα συντύχω σοι. ὁ δὲ Γουνδαβουσᾶν ἐφοβήθη τὸν Χοσρόην περᾶσαι, καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι γράψον μοι διὰ τοῦ συγγαλάκτου σου, εἴ τι θέλεις. καὶ ἔγραψεν αὐτῷ Σιρόης, ὅτι γινώσκεις, πῶς ἡ πολιτεία τῶν Περσῶν ἀπώλετο ἐκ τοῦ κακοῦ ἀνθρώπου Χοσρόου, καὶ θέλει στέψαι τὸν Μερδασάν, καὶ ἐμὲ τὸν πρωτότοκον αὐτοῦ περιεφρόνησεν. καὶ ἐὰν λαλήσῃς τὸν στρατόν, ἵνα δέξωνταί με, καὶ τὰς ῥόγας αὐτῶν ἐπαυξῆσαι ἔχω καὶ εἰρήνην ποιῶ μετὰ τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων [καὶ μετὰ τῶν Τούρκων], καὶ καλῶς ἔχομεν ζῆσαι. καὶ σπούδασον μετὰ τοῦ λαοῦ σου, ἵνα ἐγὼ βασιλεύσω· καὶ πάντας ὑμᾶς προαναβιβάσαι ἔχω καὶ συγκροτῆσαι, καὶ κατ’ ἐξαίρετον σέ. καὶ ὅτι ἐδήλωσα αὐτῷ διὰ τοῦ συγγαλάκτου αὐτοῦ, ὅτι, εἴ τι δύναμαι, λαλῆσαι ἔχω τὸν στρατὸν καὶ μοχθῆσαι. καὶ ἐλάλησα κβ κόμητας καὶ ἐποίησα αὐτοὺς τῆς γνώμης μου καὶ ἄλλους ἄρχοντας καὶ στρατιώτας πολλούς.λαμβάνει τὴν Θηβαρμαῖς · καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῇ πυρί ανήλωσεν τὸν τοῦ πυρὸς ναὸν, καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν πυρὶ ἀναλώσας κατεδίωκεν ὀπίσω Χοσρόου ἐν τοῖς στενοῖς τῶν Μήδων χωρίοις ", καὶ ἐν ταύταις ταῖς δυσχωρίαις τόπον ἐκ τόπου ὁ Χοσρόης μεινεν· καὶ ὁ Ἡράκλειος τοῦτον διώκων πολλὰς πόλεις επόρθη σεν καὶ χώρας. Χειμῶνος δὲ καταλαβόντος, βουλὴν εποιήσατο τοῦ παραχειμάσαι μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ οἱ μὲν ἔφρασχον ἐν ᾿Αλβανία, οἱ δὲ κατ' αὐτὸν εἰσβαλεῖν τὸν Χοσρόην. Ο δὲ βασιλεὺς ἐκέλευσε τὴν λαὸν ἀγνίζεσθαι (58) τρεῖς ἡμέρας, καὶ ἀνοίξας τὰ τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, εὗρεν επιτρέποντα αὐτῷ ἐν Αλβανίᾳ παραχειμάσαι. Εὐθέως οὖν ἐπιτρέψας, ὥρμησεν ἐν ᾿Αλβανίᾳ (59). Ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τῆς Εν ὁδοῦ ἔχων πολλὴν αἰχμαλωσίαν τῶν Περσῶν σὺν αὐτῷ, οὐκ ὀλίγας ἐπιδρομὰς ὑπὸ τῶν σε Περσικών στρατευμάτων ἐδέχετο· αὐτὸς δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ συν- εργείᾳ νίκὴν κατὰ πάντων Κρατο. Χειμώνος δὲ σφοδροῦ ἐπιπεσόντος αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ κρύους, φθάσας αὐτὸς ἐν ᾿Αλβανίᾳ πεντήκοντα χιλιάδας δε σμίους ἔχων, τούτους τῇ εὐσυμπαθήτῳ αὐτοῦ καρ- δίᾳ ἐλεήσας τῶν δεσμῶν ἔλυσεν, καὶ ἐπιμελεία; καὶ ἀναπαύσεως μετεδίδου· ὥστε πάντας μετά δακρύων τούτῳ ηύχοντο ῥύστῃ γενέσθαι καὶ τῆς Περσίδος τὸν κοσμόλεθρον ἀνελόντι Χοσρόην. χωρεί. Ο δὲ βασιλεὺς ἀπάρας ἀπὸ Γαζακῷ κατα- Δεύτερον ἔτος Αμέσ. Α. Μ. 6115. - Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς Σαραβλαγαν το προεβάλετο στρατο ηγὸν ἄνδρα (στρατηγὸν, καὶ] τύφῳ πολλῷ ἐπηρμέν νον· καὶ περαδοὺς αὐτῷ στρατόν τοὺς λεγομένους Χοσροηγένας τε καὶ Περωζίτας το (61-60) ἐν Αλβανία ἔστειλεν κατὰ Ἡρακλείου. Εἰσβαλόντες δὲ εἰς τὰ ἄκρα τῆς ᾿Αλβανίας, οὐκ ἐθάρρησαν κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως πρὸς πόλεμον στῆναι· ἀλλὰ τὰς εἰς Περσίδα ἀγούσας κλεισούρας (62) ἐκράτησαν, νομί ζοντες τοῦτον λοχῆσαι. Ο δὲ Ηράκλειος ἅμα Εαρι ἀπάρας τῆς ᾿Αλβανίας δι᾿ ὑπτίων πεδίων, καὶ τὰς τροφὰς δαψιλῶς εὐπορούντων τὴν πάροδον ἐποιεῖτο εἰς Περσίδα, εἰ καὶ μήκους διάστημα πολλῇ ὁδῷ Σαρασ το Χοσρόη- σε χώρας Γ. αν ἐν σε τῶν ὑπὸ τῶν Περσῶν Γ. " δύστην μύστην βλάγγαν Γ. άνδρα στρατηγόν : γέτας Περοζίτην Χοσροηγέτας καὶ Περιζήτας. τείᾳ, κλεισούραι, κλεισουράρχης THEOPHANIS T subinde Orientis civitatem, in qua Ignis erectum A templum, divitiae Crœsi Lydorum regis reposits, et carbonum impostura recondita, occupat : qui- bus sublatis Dastagerdem perrexit. Porro impera- tor Gazaco relicta, Thebarmaes accedit, et in ur- bem ingressus Ignis templum cum universa civi- tate igue consumpsit : inde vero Chosroem a tergo per angusta Medorum loca insecutus est, qui per bas oberrans angustias ex uno loco subinde ad alium transmigrabat. Heraclius autem hunc per- sequens multa oppída camposque diripuit. Sed cum hieme ingruente de hibernis cum exercitu delibe- raret, alii in Albania hiemandum, alii vero contra ipsum Chosroem pergendum esse censebant. Im- perator autem cum expiationem ac sanctimoniam universo exercitui per dies tres continuos indixis- set, apertis Dei Evangeliis, invenit sibi signifcari, ut in Albania hiemaret. Quamobrem continuo iler convertens in Albaniam contendit. In itinere porro cum ingentem Persaruin, tam divitiarum quam captivorum, prædam secum abduceret, multas in- cursiones a Persicis copiis passus est: sed Deo opitulante victor ubique evasit. Cum autem hiems rigidior ac gelu eos in itinere vexasset: ipse ubi in Albaniam devenit, Persas quos ad quinquaginta inillia captivos secum ducebat, pro innata sibi mi- sericordia a vinculis solvit, ipsosque, qua potuit, corporis cura et medela refecit, ita ut omnes in lacrymas eſſusi, votis pro eo conceptis exoptaverint, ut perniciosa illa totius orbis peste, Chosroe occiso, ipse universæ demum Persiæ liberator evaderet. - B Amed secundus annus. A. C. 615. lloc anno Persarum rex Chosroes C Sarablagam virum strenuum et Martio fastu lu- mentem ducem instituit, et exercitu Chosroegena- rum sic vocato ei commisso, simul cum Perozite adversus Heraclium in Albaniam misit. Albaniæ vero fines ingressi ad imperatorem cominus acce- dere, vel ad ejus conspectum sub armis stare nusquam ausi sunt: verum insidias ei præstruere consiliati, montium angustias, quibus ad Persiam iter, occupare sibi satis esse putaverunt. Heraclius autem per amplas supinasque camporum planities, ex quibus uberem colligebat commeatum, ex Albania simul cum ineunte vere solvens iter in ' VARIE LECTIONES. TO b vulgo deest. add. ex a 1, vulg., b. haud dubie corruptumn ; sed incertum quid reponenduiu sit. alii codd. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. exquirendam edocuit. Turcarum regione. (61-60) Correctiores videntur alii codd. mss. ubi legunt, Vertit enim Anastasius: qui dicnntar Chosroegetæ ac Pero- site. qua ex eorum primo versu occurrente sors consulitur, successit apud Christianos apertio sa- crorum librorum, qua nonnibil obscuruin revelari putatur. Qui ea fuerint usi, principes viros recenset Delrio Disquis. magic. lib. iv, cap. 2, quæst. 7,sect. 3. Illam, si niodo debitis conditionibus societur, theo- logus non recusabit. Prima est gravis necessitas, et ni adhibeatur, nimia in periculis desperatio; altera, ut ejus ductu ad Deum solum preces, mentis subjectio, spes Christiana recurrant. Tertiam con- ditionem Heraclii exemplum suggerit, qui peccato- iter intercludentes Latinis clausura sunt. Qui claustra hujusmodi custodit dux limilaneus. Pancirollus, Meursius, La. erda. (59) Supra Lazos et Iberos ad Asiam borealem (58) Ex Homeri vel Virgilii operibus στοιχειομαν- D rum expiatione, et animi puritate revelationem (62) Viæ inter montes angustæ, et objecto castro
PG 108:645καὶ ταῦτα ἐδήλωσα τῷ Σιρόῃ, καὶ ἐδήλωσέ μοι, ἵνα τῇ κγ τοῦ Μαρτίου μηνὸς λάβω ταξάτους νεωτέρους καὶ εἰς τὴν ποντογέφυραν τοῦ Τίγριδος ποταμοῦ ὑπαντήσω αὐτῷ, καὶ λάβωμεν αὐτὸν εἰς τὸν στρατὸν καὶ κινήσωμεν κατὰ Χοσρόου. καὶ ὅτι μετὰ Σιρόου εἰσὶ καὶ οἱ δύο υἱοὶ τοῦ Σαρβαραζᾶ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ἰεσδέμ, καὶ ἄλλα πολλὰ τέκνα ἀρχόντων, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ἀράμ, πάντες ἐπίλεκτοι· καὶ ὅτι εἰ μὲν δυνηθῶσιν ἀνελεῖν τὸν Χοσρόην, εὖ καὶ καλῶς· εἰ δὲ ἀστοχήσωσιν, πάντες σὺν τῷ Σιρόῃ προσρύονται τῷ βασιλεῖ· καὶ ἀπέστειλέ με πρὸς σέ, δέσποτα· αἰδεῖται γὰρ τὴν βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων, ὅτι τὸν Χοςρόην ἔσωσέ ποτε, καὶ πολλὰ κακὰ ἔπαθεν ἐξ αὐτοῦ ἡ τῶν Ῥωμαίων γῆ, καὶ ὅτι διὰ τὴν ἐκείνου ἀγνωμοσύνην οὐδὲ ἐμοὶ ἔχει ὁ βασιλεὺς πιστεῦσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον πάλιν πρὸς Σιρόην ἀποστείλας ἐδήλωσεν ἀνοῖξαι τὰς φυλακὰς καὶ τοὺς κατεχομένους ἐν αὐταῖς Ῥωμαίους ἐκβάλαι καὶ δοῦναι αὐτοῖς ὅπλα, καὶ οὕτω ἀποκινῆσαι κατὰ Χοσρόου. ὁ δὲ Σιρόης ὑπακούσας τῷ βασιλεῖ καὶ ἐκβαλὼν τοὺς κατακλείστους ἐπῆλθε τῷ πατροκτόνῳ πατρὶ Χοσρόῃ. αὐτὸς δὲ φυγεῖν δοκιμάσας καὶ μὴ ἰσχύσας ἐκρατήθη.ΐνυεν. Ὁ δὲ Σαραβλαγάς διὰ στενῆς ἰδοῦ, ὡς διὰ Δ συντόμου ήλαυνεν, τοῦ προλαβεῖν αὐτὸν ἐν τῇ χώρᾳ Περσίδης. Ο Ηράκλειος δὲ παρήνει τῷ λαῷ λέγων Εγνωμεν, ἀδελφοί, ὡς ἡ στρατιὰ τῶν Περσῶν ἐν τοῖς δυσβάτοις τόποις πλανωμένη, τούς τε ἵππους αὐτῆς παραλύει καὶ αὐτοὺς ἐκνευροῖ. 'Ημεῖς δὲ σπεύσωμεν κατά Χοσρόου χωρῆσαι ἐν πολλῷ τάχει, ὥστε ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου * ἐπι πεσόντες αὐτὸν θορυβήσωμεν. Ὁ δὲ λαὸς οὐ συν εβουλεύετο τοῦτο ποιῆσαι, μάλιστα οἱ τῶν Λαζῶν καὶ τῶν ᾿Αβασγών (63) καὶ τῶν Ἰδήρων σύμμαχοι. Εν τεῦθεν ἐν συμφοραίς περιπίπτουσι ". Κατέλαβε γὰρ Σαρβαραζα, μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ οὓς ἐξώπλιζεν Χοσρόης πάσῃ δυνάμει, καὶ ἀπέστειλεν κατὰ Ηρα- κλείου διὰ τῆς ᾿Αρμενίας. Σαραβλαγᾶς δὲ ἠκολούθει ἐκ τῶν ὄπισθεν αὐτοῦ, καὶ οὐ συνέβαλεν αὐτῷ ἐκ. Β δεχόμενος ἐνωθῆναι τῷ Σαρβαραζα, καὶ οὕτω τὸν πό- λεμον συστήσασθαι. Γνόντες δὲ οἱ Ρωμαῖοι τὴν ἔφοδον τοῦ Σαρβαραζὰ εἰς δειλίαν ἐτράπησαν, καὶ τοῖς ποσὶ τοῦ βασιλέως προσέπεσον δάκρυσι μετανοοῦντες διὰ τὴν κακῶς γενομένην αὐτῶν παρακοήν, γνόντες οἷον κακόν ἐστι δοῦλον μὴ εἴχειν τοῖς τοῦ δεσπότου βουλεύμασι· καὶ ἔλεγον· τὴν χεῖρά σου, δέ- σποτα (64), πρὶν ἀπολέσαι ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους· είπομεν γάρ σοι, ἐν οἷς ἂν κελεύης 1. Τότε ὁ βασιλεὺς ἔσπευσεν συμβαλεῖν τῷ Σαραβλαγή, πριν ἑνωθῆναι τῷ λαῷ τοῦ Σαρβαραζᾶ· καὶ πολλὰς ἐκδρο- μὰς κατ' αὐτοῦ ποιησάμενος ἐν νυκτί τε καὶ ἡμέρᾳ, εἰς δειλίαν αὐτὸν κατέστησεν· καὶ ὄπισθεν ἐάσας τοὺς ἀμφοτέρους κατά Χοσρόου μετά σπουδής ήλαυ- νεν. Αὐτομολοῦσι δὲ δύο τῶν Ῥωμαίων πρὸς τοὺς Πέρσας, καὶ πείθουσιν αὐτοὺς ἐκ δειλανδρείας φεύ γειν τους Ρωμαίους. Ήλθεν δὲ αὐτοῖς καὶ φήμη ἑτέρα, τὸν Σάην στρατηγὸν Περσῶν καταλαμβά- νειν μεθ' ἑτέρου στρατεύματος εἰς βοήθειαν· καὶ τοῦτο μαθόντες Σαρβαραζᾶς καὶ Σαραβλαγάς Αγω. νίσαντο προσβαλεῖν τῷ Ηρακλείῳ πρὸς πόλεμον, πρὶν ἢ φθάσαι τὸν Σάην, καὶ τῆς νίκης ἑαυτῷ μετενεγκεῖν τὸ κλέος. Πιστεύσαντες " δὲ καὶ τοῖς αὐτομόλοις, ἐχώρησαν κατὰ Ηρακλείου· καὶ πλη- σιάσαντες αὐτῷ ἡπλίκευσαν, βουλόμενοι ἅμα τῷ πρωί συμβαλεῖν. Ὁ δὲ Ἡράκλειος ἀπάρας ἀπὸ ἑσπέρας, ώδευσεν δι᾽ ὅλης τῆς νυκτός· καὶ μακρὰν γενόμενος ἀπ' αὐτῶν το ευρών τε το πεδίον χλοηφόρον ἠπλίκευσεν ἐν αὐτῷ. Οἱ δὲ Βάρβαροι νομίσαντες ἐκ δειλίας φεύγειν, ακόσμως ήλαυνον τοῦ καταλαβεῖν αὐτούς. Αὐτὸς δὲ ὑπαντήσας αὐτοῖς οὐ ἐκρότησε πόλεμον κατ' αὐτῶν. Καταλαβὼν δὲ βουνόν τινα άλο σώδη καὶ ἐπισωρεύσας τὸν λαὸν αὐτοῦ, τῇ τοῦ Θεοῦ συνεργεία τρέπει τους Πέρσας "ι, καὶ τούτους διὰ δρα τι ἀπροσδοκήτους πως. περιπεπτώκασι Γ. το κελεύεις πιστεύσαντες δὲ : καὶ μακρὰν γενόμενος ἀπ' αὐτῶν Α. " εὑρόντες 1. τὸ αὐτοὺς Δ. ΟΙ αὐτὸν τους βαρβάρους Α. CHRONOGRAPHIA Persiam agebat, licet ob locorum distantiam lon- B giori mora perfcere cogeretur. At Sarablagas, quo imperatorein præverteret, per viam angustam velut magis compendiariam in Persiam procedere statuit. Heraclius proinde verbis istiusmodi exer- citum animabat: Persarum exercitum imperviis locis nunc erraniem equos penitus defatigare ac viribus exhaurire novimus, fratres: quamobrem Chosroem aggredi cum multa celeritate festinemus, ut ex improviso irruentes, eùm in metum et fugam conjiciamus. Exercitus porro, ex Lazis maxime, Abasgif et Iberis socii consilium hujusmodi exse- qui aversabantur, ex quo demum ingens suborta calamitas. Sarbarazas enim iis quas instruxerat Chosroes copiis adjunctus, simul cuin reliquis suis agminibus per Armeniam adversus Heraclium C D solvens, tota nocte itinere confecto, mox canapo tum incessit. Sarablagas porro imperatorem pone cutus, ad congressum non descendit: Sarbaraza quippe adjungere se studebat, atque ita bellum committere. Romani cognito Sarbaraza adventu metu percelluntur, et malæ admissæ contumaciæ pœnitentes, quantum malom sit servum domini consiliis non parere fassi, ad imperatoris pedes cum lacrymis procidunt, et : Dexteram tuam, in- quiunt, domine, porrige osculandam, priusquam miseri pereamus: tibi etenim ad placitum obsequi parati sumus. Tunc imperator Sarablag, ante- quam Sarbaraza exercitui adjungeretur, inita pu- gna vires experiri tentat, crebrisque tum noctu interdiu factis in eum excursionibus, in me- tum et aními molestiam conjicit. Tum utroque post se relicto celeri gressu adversus Chosroem contendit. Duo vero milites Romanis partibus de- sertis ad Persas transfugientes, eos ex metu fug se dedisse persuadent. Sed et alius rumor ad Persas delatus, Saem nimirum ducem cum altero exercitu suppetias venire. Audito nuntio, Sarbara- zas et Sarablagas cum Heraclio ad pugnam de- scendere properabant, priusquam nimirum Sacs adveniret, et victoria gloriam omnem ad se transferret. Quare data desertoribus fide, adversus Heraclium progressi sunt: et jam proximi castra metati sunt, simul cum sequenti luce manus con- mittere decernentes. Heraclius sub vesperam inde ' virenti invento in eo castra applicuit. Barbari fuga salutem quærere rati, nullo servato ordine, at eùm assequerentur, procurrebant: tum ipse facie in eos versa, acre cum iis iniit prælium. Cum enim collem quemdam nemorosum occupassel, VARIÆ LECTIONES. vulg. * h. 1. A in ordinem redit. add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. medii. mentum. (63) Inter Lazos, sive Colchos, et Leros, Abasgi hodie, manus osculun apud Graecos defert argu- (64) Subjectionis et pelitæ reconciliationis, etiam
PG 108:647τοῦτον δὲ δεσμήσαντες σφοδρῶς σιδηροπέδαις ὀπισθάγκωνα τοῖς τε ποσὶ καὶ τῷ τραχήλῳ βάρη σιδηρᾶ περιέθηκαν καὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ σκότους, ὃν αὐτὸς ὠχύρωσεν ἐκ νέας κτίσας εἰς ἀπόθεσιν χρημάτων, καὶ ἄρτον πενιχρὸν τούτῳ διδόντες καὶ ὕδωρ ἐλιμαγχόνουν· ἔφη γὰρ ὁ Σιρόης, ὅτι τὸν χρυσὸν φάγῃ, ὃν συνήγαγε μάτην, δι’ ὃν πολλοὺς ἐλιμαγχόνησε καὶ τὸν κόσμον ἠρήμωσεν. ἀπέστειλε δὲ πρὸς αὐτὸν τοὺς σατράπας ὑβρίζειν καὶ ἐμπτύειν αὐτόν, καὶ ἀγαγὼν Μερδασάν, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὃν ἐβούλετο στέψαι, ἐνώπιον αὐτοῦ ἔσφαξεν, καὶ πάντα τὰ λοιπὰ τέκνα αὐτοῦ ἐνώπιον αὐτοῦ ἀνεῖλον, καὶ ἀπέστειλε πάντα ἐχθρὸν αὐτοῦ ὑβρίζειν καὶ τύπτειν καὶ ἐμπτύειν αὐτόν. πέντε δὲ ἡμέρας τοῦτο ποιήσαντες, ἐκέλευσεν ὁ Σιρόης τόξοις τοῦτον ἀνελεῖν, καὶ οὕτως κατὰ μικρὸν ἐν δεινοῖς παρέδωκε τὴν πονηρὰν αὐτοῦ ψυχήν. τότε ὁ Σιρόης γράφει πρὸς Ἡράκλειον εὐαγγελιζόμενος αὐτῷ τὴν τοῦ μιαροῦ Χοσρόου ἀναίρεσιν·των μεταξὺ τῶν ἀγώνων ὄντων, ἔφθασεν καὶ ὁ Σάτν σὺν τῷ ἑαυτοῦ σε στρατῷ, καὶ τοῦτον τρεψάμενος το ή βασιλεύς, καὶ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀνελών, τοὺς λοιπούς διέσπειρε φεύγοντας· παρέλαβε δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν. Ὁ δὲ Σαρβαραζᾶς ἐνωθεὶς τῷ Σάην ἐπεσύνο αξεν τοὺς σωθέντας βαρβάρους· καὶ πάλιν διενοοῦντο κατά Ηρακλείου χωρεῖν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τῶν Ούννων χώραν καὶ τὰς τούτων δυσχωρίας τ ήλαυνεν, ἔν τε τραχέσι τόποις καὶ δυσβάτοις. Οἱ δὲ Βάρβαροι ἐπίσω αὐτῶν ἠκολούθουν. Οἱ δὲ Λαζοι ἅμα τοῖς ᾿Αβασγοίς δειλιάσαντες, ἀπέσπασαν ἑαυτούς τῆς των Ρωμαίων συμμαχίας, καὶ πρὸς τὴν ἰδίαν χώραν ἀνεχώρησαν. Ὁ δὲ Σάην ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ, θυμῷ πολλῷ σὺν τοῖς Βαρβάροις ἐχώρει κατά Ηρα- φαράγγων σε διώξας, πλῆθος πολὺ ἀνεῖλεν. Καὶ τού Εκλείου. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν στρατὸν λό- - γοις ἀνεπτέρωσεν ες, καὶ παραινέσει σε τούτους είληφε, λέγων· Τὸ πλῆθος ὑμᾶς, ἀδελφοί, μὴ ταραττέτω. Θεοῦ γὰρ θέλοντος, εἰς διώξει για λίους. Θύσωμεν οὖν τῷ Θεῷ ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σωτηρίας. Λάβωμεν στέφος Στο μαρτύρων, ἵνα καὶ ὁ ο μέλλων ἡμᾶς χρόνος ἐπαινέσῃ, καὶ ὁ Θεὸς τοὺς μισθοὺς ἀποδώσῃ. Τούτοις καὶ ἄλλοις πλείοσι λόγοις παραθαρούνας τὸν στρατὸν, φαιδρῷ τῷ προσώπῳ παρατάττει τον πόλεμον, καὶ στάντες ἀπ' ἀλλήλων ἀπὸ μικροῦ δια- στήματος, ἀπὸ πρωΐ ἕως οι ἑσπέρας ἀλλήλοις συν- έβαλλον (65). Εσπέρας δὲ καταλαβούσης ὁ βασιλεὺς τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο. Οἱ δὲ βάρβαροι πάλιν ὀπίσω αὐτοῦ ἤλαυνον. Ἐναλλάξαντες δὲ τὴν ὁδὸν, καὶ τοῦ τον προλαβεῖν θελήσαντες, ἐμπίπτουσιν εἰς τόπους τελματώδεις, καὶ πλανῶνται, καὶ εἰς μεγάλον κινο δυνον ἦλθον. Ὁ δὲ βασιλεὺς διαβὰς τὰ μέρη " Περ- σαρμονίας παρέτρεχεν. Τῆς δὲ γῆς ἐκείνης ὑπὸ Περσῶν κρατουμένης, πολλοί συνέτρεχον τῷ Σαρ- βαραζᾷ, καὶ ἐπηΰξεν ο τὸν ἑαυτοῦ λαόν. Χειμώνας δὲ γεγονότος, εσκορπίσθη τὸ πλῆθος ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις . Τοῦτο δὲ ὁ Ἡράκλειος μαθών, διανοείται ἐν νυκτὶ κλέψαι τὸν πόλεμον· καὶ τοῦ χειμῶνος ἐπικειμένου, καὶ ὑποψίας μηδεμιᾶς οὔσης τῷ βαρ- βάρῳ " (66), διαλεξάμενος ίππους εὐσθενεῖς, καὶ τοῦ στρατοῦ τοὺς ἀνδρειοτέρους διχῆ ὁπλίτας, τους μὲν προάγειν ἐκέλευσεν κατὰ τοῦ Βαρβάρου· αὐτὲς δὲ σὺν τοῖς ἑτέροις ὀπίσω τούτων είπετο. Σπεύσαν- τες δὲ διὰ τῆς νυκτός, κατέλαβον ” τὸ χωρίον Σαλο δανῶν 5, ὥρᾳ τῇ θ' τῆς νυκτός, Περσῶν ἐν αὐτῷ ὄντων καὶ γνόντων τὴν ἔφοδον, οἳ καὶ διαναστάντες ὥρμησαν κατ' αὐτῶν. Οἱ δὲ Ῥωμαίο: τούτους πάν 8ο φαράγγων Α, φάραγγας κι σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρ. Α, σὺν τῷ στρ. αὐτοῦ τρεψάμενος Α. τρέψας τὰς τούτων δυσχωρίας Α, ταῖς αὐτῶν δυσχωρίαις ε των Α. με αναπτέρωσε Α, ανεπέρρωσεν παραινέσει Α, παραινέσεσι αν ἵνα καὶ ὁ Α, ἵνα το ἀποδώσῃ τούτοις Α, ἀποδώσει τούτοις κι ἕως μέχρις Α. οι εἰς μέγαν κ. Α, ν. ρ. 472, 19. εὲ τὰ μέρη της Αρμ. ε. οι ἐπηΰξει τόποις] πρὸς τὸ ἀναπαύεσθαι Α. τῷ Σαρβάρω Α, τῶν βαρβάρων οι κατέλαβον Α, καὶ καταλαβόντες Σαλβανών Α, Σαλβανὴν THEOPHANIS exercitu in cum agglomerato, Dei nula Persas in A fugam adigit, ipsosque per convalles iuse- cutus, magnam stragem edidit. Porro durante hoc certamine, cum Saes cum exercitu supervenisset, eo in fugam verso,magnaque illius exercitus parte casa, reliquos palantes dissipavit, et eorum on- nia cepit impedimenta. Sarbarazas subinde Sai adjunctus barbaros e prælio superstites colligebat, ac uterque de Heractio compositis viribus aggre- diendo commune consilium iniit. Verum imperator per Unnorum provinciat, viarumque melestias, et aspera inaccessaque eorum loca iter agere: cl Barbari cum a tergo insequi. Hic Lazi una cum Abasgis periculo deterriti, violata societate, et a Romano exercitu divulsi, in propriam regionem secessere. Saes Romana calamitate latior redditus, animis resumptis in Heraclium cum Barbaris erumpit. Imperator ex adverso collectum exercitum verbis corroborare, et militum animos monitis istiusmodi delinire: Hostium numerus plane ingens nusquam vos, fratres, terreat: Deo enim ita volente, Romanus vel unicus mille adversarios fugabit. fratrum nostrorum salute nosmetipsos Deo immo- lemus. Coronas martyrum assequamur · ita nos luu- dibus complebunt posteri, et factis nostris mercedem Deus rependet. Pluribus etiam aliis exercitu anima- tio, imperator alacri jam facie agmina componit pugna. Constiterunt adversarie acies exiguo sejun- ete spatio, a mane usque ad vesperam, nec signa contulerunt. Vespera autem ingruente, imperator C iter iniit, barbaris rursum a tergo eum insequen- tibus. Eur vero inmutata via prævertere meditali, in palustria loca prolapsi palantesque in magno discrimine versati sunt. Imperator inde digressus, Persarmeni partes obibat : e regione autem illa, quæ nimirum Persarum ditioni subjecta est, plures ad Sarbarazam conduxerunt, ex quibus ipse copias et exercitum auxit ; sed cum hiems appeteret, hu- jusmodi. multitudo in proprias sedes et domos dispersa est. Ea re cognita, bello nocturno ini- micos furtin lacessere meditatur Heraclius. Itaque cum sæva hiemis tempestas incumberet, nulla de se barbaro suspicione injecta, robustiores equos et milites viribus præstantiores selectos et armis instructos in duas acies dividi, et hanc quidem D Barbarum impetituram jussit præcedere: ipse cum . altera pore sequi instituit. Itinere celeri gressu per noctem confecto, hora noctis ejusdem nona Salba- VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. dd. c vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. negatio, ut in editis: Cum a mane ad vesperam acies vicinæ essent, abstinuerunt prælio, Comberts. p. seq. ex nasi. Qui est aliter Chosrois dieum, idem qui Sarbarazan, Sarabagla socius. ib. (65) Cedr., Anast. Peyr., etc. Male Reg. omissa (66) Sic et Cedr.; at palan leg. Σαρβάρω, κι οι
καὶ εἰρήνην ἀειπαγῆ πρὸς αὐτὸν ποιησάμενος πάντας τοὺς ἐν φρουραῖς Χριστιανοὺς καὶ τοὺς ἐν Περσίδι πάσῃ αἰχμαλώτους ἀπέδωκεν αὐτῷ σὺν τῷ πατριάρχῃ Ζαχαρίᾳ καὶ τοῖς τιμίοις καὶ ζωοποιοῖς ξύλοις τοῖς ἐξ Ἱεροσολύμων ληφθεῖσιν ὑπὸ Σαρβαραζᾶ, ὅταν τὴν Ἱερουσαλὴμ παρέλαβεν. Περσῶν βασιλεὺς Σιρόης ἔτος α. ριθ. χιθ. ιη. α. ιθ. ιθ. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρήνης γενομένης μεταξὺ Περσῶν καὶ Ῥωμαίων, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Θεόδωρον, τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφόν, μετὰ γραμμάτων καὶ ἀνθρώπων Σιρόου, τοῦ βασιλέως Περσῶν, ὅπως τοὺς ἐν Ἐδέσῃ καὶ Παλαιστίνῃ καὶ Ἱεροσολύμοις καὶ ταῖς λοιπαῖς πόλεσι τῶν Ῥωμαίων Πέρσας μετὰ εἰρήνης ἀποστρέψωσιν ἐν Περσίδι, καὶ ἀβλαβῶς παρέλθωσι τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν ἓξ ἔτεσι καταπολεμήσας τὴν Περσίδα, τῷ ζ ἔτει εἰρηνεύσας μετὰ χαρᾶς μεγάλης ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ὑπέστρεψε μυστικήν τινα θεωρίαν ἐν τούτῳ πληρώσας. ἐν γὰρ ἓξ ἡμέραις πᾶσαν τὴν κτίσιν δημιουργήσας ὁ θεὸς τὴν ἑβδόμην ἀναπαύσεως ἡμέραν ἐκάλεσεν· οὕτω καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ἓξ χρόνοις πολλοὺς πόνους διανύσας τῷ ἑβδόμῳ ἔτει μετ’ εἰρήνης καὶ χαρᾶς ἐν τῇ πόλει ὑποστρέψας ἀνεπαύσατο.των μεταξὺ τῶν ἀγώνων ὄντων, ἔφθασεν καὶ ὁ Σάτν σὺν τῷ ἑαυτοῦ σε στρατῷ, καὶ τοῦτον τρεψάμενος το ή βασιλεύς, καὶ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀνελών, τοὺς λοιπούς διέσπειρε φεύγοντας· παρέλαβε δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν. Ὁ δὲ Σαρβαραζᾶς ἐνωθεὶς τῷ Σάην ἐπεσύνο αξεν τοὺς σωθέντας βαρβάρους· καὶ πάλιν διενοοῦντο κατά Ηρακλείου χωρεῖν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τῶν Ούννων χώραν καὶ τὰς τούτων δυσχωρίας τ ήλαυνεν, ἔν τε τραχέσι τόποις καὶ δυσβάτοις. Οἱ δὲ Βάρβαροι ἐπίσω αὐτῶν ἠκολούθουν. Οἱ δὲ Λαζοι ἅμα τοῖς ᾿Αβασγοίς δειλιάσαντες, ἀπέσπασαν ἑαυτούς τῆς των Ρωμαίων συμμαχίας, καὶ πρὸς τὴν ἰδίαν χώραν ἀνεχώρησαν. Ὁ δὲ Σάην ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ, θυμῷ πολλῷ σὺν τοῖς Βαρβάροις ἐχώρει κατά Ηρα- φαράγγων σε διώξας, πλῆθος πολὺ ἀνεῖλεν. Καὶ τού Εκλείου. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν στρατὸν λό- - γοις ἀνεπτέρωσεν ες, καὶ παραινέσει σε τούτους είληφε, λέγων· Τὸ πλῆθος ὑμᾶς, ἀδελφοί, μὴ ταραττέτω. Θεοῦ γὰρ θέλοντος, εἰς διώξει για λίους. Θύσωμεν οὖν τῷ Θεῷ ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σωτηρίας. Λάβωμεν στέφος Στο μαρτύρων, ἵνα καὶ ὁ ο μέλλων ἡμᾶς χρόνος ἐπαινέσῃ, καὶ ὁ Θεὸς τοὺς μισθοὺς ἀποδώσῃ. Τούτοις καὶ ἄλλοις πλείοσι λόγοις παραθαρούνας τὸν στρατὸν, φαιδρῷ τῷ προσώπῳ παρατάττει τον πόλεμον, καὶ στάντες ἀπ' ἀλλήλων ἀπὸ μικροῦ δια- στήματος, ἀπὸ πρωΐ ἕως οι ἑσπέρας ἀλλήλοις συν- έβαλλον (65). Εσπέρας δὲ καταλαβούσης ὁ βασιλεὺς τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο. Οἱ δὲ βάρβαροι πάλιν ὀπίσω αὐτοῦ ἤλαυνον. Ἐναλλάξαντες δὲ τὴν ὁδὸν, καὶ τοῦ τον προλαβεῖν θελήσαντες, ἐμπίπτουσιν εἰς τόπους τελματώδεις, καὶ πλανῶνται, καὶ εἰς μεγάλον κινο δυνον ἦλθον. Ὁ δὲ βασιλεὺς διαβὰς τὰ μέρη " Περ- σαρμονίας παρέτρεχεν. Τῆς δὲ γῆς ἐκείνης ὑπὸ Περσῶν κρατουμένης, πολλοί συνέτρεχον τῷ Σαρ- βαραζᾷ, καὶ ἐπηΰξεν ο τὸν ἑαυτοῦ λαόν. Χειμώνας δὲ γεγονότος, εσκορπίσθη τὸ πλῆθος ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις . Τοῦτο δὲ ὁ Ἡράκλειος μαθών, διανοείται ἐν νυκτὶ κλέψαι τὸν πόλεμον· καὶ τοῦ χειμῶνος ἐπικειμένου, καὶ ὑποψίας μηδεμιᾶς οὔσης τῷ βαρ- βάρῳ " (66), διαλεξάμενος ίππους εὐσθενεῖς, καὶ τοῦ στρατοῦ τοὺς ἀνδρειοτέρους διχῆ ὁπλίτας, τους μὲν προάγειν ἐκέλευσεν κατὰ τοῦ Βαρβάρου· αὐτὲς δὲ σὺν τοῖς ἑτέροις ὀπίσω τούτων είπετο. Σπεύσαν- τες δὲ διὰ τῆς νυκτός, κατέλαβον ” τὸ χωρίον Σαλο δανῶν 5, ὥρᾳ τῇ θ' τῆς νυκτός, Περσῶν ἐν αὐτῷ ὄντων καὶ γνόντων τὴν ἔφοδον, οἳ καὶ διαναστάντες ὥρμησαν κατ' αὐτῶν. Οἱ δὲ Ῥωμαίο: τούτους πάν 8ο φαράγγων Α, φάραγγας κι σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρ. Α, σὺν τῷ στρ. αὐτοῦ τρεψάμενος Α. τρέψας τὰς τούτων δυσχωρίας Α, ταῖς αὐτῶν δυσχωρίαις ε των Α. με αναπτέρωσε Α, ανεπέρρωσεν παραινέσει Α, παραινέσεσι αν ἵνα καὶ ὁ Α, ἵνα το ἀποδώσῃ τούτοις Α, ἀποδώσει τούτοις κι ἕως μέχρις Α. οι εἰς μέγαν κ. Α, ν. ρ. 472, 19. εὲ τὰ μέρη της Αρμ. ε. οι ἐπηΰξει τόποις] πρὸς τὸ ἀναπαύεσθαι Α. τῷ Σαρβάρω Α, τῶν βαρβάρων οι κατέλαβον Α, καὶ καταλαβόντες Σαλβανών Α, Σαλβανὴν THEOPHANIS exercitu in cum agglomerato, Dei nula Persas in A fugam adigit, ipsosque per convalles iuse- cutus, magnam stragem edidit. Porro durante hoc certamine, cum Saes cum exercitu supervenisset, eo in fugam verso,magnaque illius exercitus parte casa, reliquos palantes dissipavit, et eorum on- nia cepit impedimenta. Sarbarazas subinde Sai adjunctus barbaros e prælio superstites colligebat, ac uterque de Heractio compositis viribus aggre- diendo commune consilium iniit. Verum imperator per Unnorum provinciat, viarumque melestias, et aspera inaccessaque eorum loca iter agere: cl Barbari cum a tergo insequi. Hic Lazi una cum Abasgis periculo deterriti, violata societate, et a Romano exercitu divulsi, in propriam regionem secessere. Saes Romana calamitate latior redditus, animis resumptis in Heraclium cum Barbaris erumpit. Imperator ex adverso collectum exercitum verbis corroborare, et militum animos monitis istiusmodi delinire: Hostium numerus plane ingens nusquam vos, fratres, terreat: Deo enim ita volente, Romanus vel unicus mille adversarios fugabit. fratrum nostrorum salute nosmetipsos Deo immo- lemus. Coronas martyrum assequamur · ita nos luu- dibus complebunt posteri, et factis nostris mercedem Deus rependet. Pluribus etiam aliis exercitu anima- tio, imperator alacri jam facie agmina componit pugna. Constiterunt adversarie acies exiguo sejun- ete spatio, a mane usque ad vesperam, nec signa contulerunt. Vespera autem ingruente, imperator C iter iniit, barbaris rursum a tergo eum insequen- tibus. Eur vero inmutata via prævertere meditali, in palustria loca prolapsi palantesque in magno discrimine versati sunt. Imperator inde digressus, Persarmeni partes obibat : e regione autem illa, quæ nimirum Persarum ditioni subjecta est, plures ad Sarbarazam conduxerunt, ex quibus ipse copias et exercitum auxit ; sed cum hiems appeteret, hu- jusmodi. multitudo in proprias sedes et domos dispersa est. Ea re cognita, bello nocturno ini- micos furtin lacessere meditatur Heraclius. Itaque cum sæva hiemis tempestas incumberet, nulla de se barbaro suspicione injecta, robustiores equos et milites viribus præstantiores selectos et armis instructos in duas acies dividi, et hanc quidem D Barbarum impetituram jussit præcedere: ipse cum . altera pore sequi instituit. Itinere celeri gressu per noctem confecto, hora noctis ejusdem nona Salba- VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. dd. c vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. negatio, ut in editis: Cum a mane ad vesperam acies vicinæ essent, abstinuerunt prælio, Comberts. p. seq. ex nasi. Qui est aliter Chosrois dieum, idem qui Sarbarazan, Sarabagla socius. ib. (65) Cedr., Anast. Peyr., etc. Male Reg. omissa (66) Sic et Cedr.; at palan leg. Σαρβάρω, κι οι
PG 108:649ὁ δὲ λαὸς τῆς πόλεως τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ μαθόντες ἀκατασχέτῳ πόθῳ πάντες εἰς τὴν Ἱερείαν ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν αὐτοῦ, σὺν τῷ πατριάρχῃ καὶ Κωνσταντίνῳ, τῷ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτοῦ, βαστάζοντες κλάδους ἐλαιῶν καὶ λαμπάδας, εὐφημοῦντες αὐτὸν μετὰ χαρᾶς καὶ δακρύων. προςελθὼν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ περιπλακεὶς αὐτῷ ἔβρεξαν ἀμφότεροι τὴν γῆν τοῖς δάκρυσιν. τοῦτο θεασάμενος ὁ λαός, ἅπαντες εὐχαριστηρίους ὕμνους τῷ θεῷ ἀνέπεμπον· καὶ οὕτω λαβόντες τὸν βασιλέα σκιρτῶντες εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει. Περσῶν βασιλεὺς Ἀδεσὴρ μῆνας ζ. ρκ. χκ. ιθ. α. κ. κ. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἅμα ἔαρι ἀπὸ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐπορεύετο ἀπαγαγὼν τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα τοῦ ἀποδοῦναι τῷ θεῷ τὴν εὐχαριστίαν. ἐλθόντι δὲ αὐτῷ ἐν Τιβεριάδι κατηγόρησαν οἱ Χριστιανοὶ Βενιαμίν τινα ὀνόματι ὡς κακοποιοῦντα αὐτούς. ἦν γὰρ ἐνούσιος σφόδρα, καὶ ὑπεδέξατο τὸν βασιλέα καὶ τὸν στρατὸν αὐτοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς κατέκρινεν αὐτὸν λέγων· διὰ ποίαν αἰτίαν κακοποιεῖς τοὺς Χριστιανούς; ὁ δὲ εἶπεν· ὡς ἐχθροὺς τῆς πίστεώς μου. ἦν γὰρ Ἰουδαῖος.τας ἀνεῖλον παρὸς ἑνὸς, ὅσιος τῷ βαρβάρῳ ἐμήνυσεν. & Ο δὲ βάρβαρος ἀναστὰς, καὶ ἐπεθα, ἵππῳ, γυμνός τε καὶ ἀνυπόδητος, φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐποιήσατο . Τούτου δὲ τὰς γυναῖκας, καὶ πᾶν τὸ Περσικὸν ἄνθος ἄρχοντάς τε καὶ σατράπας καὶ στρατιώτας ἐπιλέκτους καταλαβὼν ὁ ἀνελθόντας ἐν ταῖς τῶν οἴκων στέγαις καὶ πόλεμον κροτοῦντας διὰ τοῦ πυρὸς καθεῖλεν· καὶ οὓς μὲν ἔκτεινεν, οὓς δὲ πυρὶ ἀνήλωσεν, ἄλλοι δὲ χειροπές, δαις ἐδεσμήθησαν καὶ μικροῦ " δεῖν οὐδεὶς ἐκτὸς Σαρ βαραζοῦ ἐσώθη. Ελαβον δὲ καὶ τὰ ὅπλα τοῦ Σαρία- ραζοῦ χρυσὴν ἀσπίδα τε καὶ μάχαιραν καὶ δόρυ καὶ τὴν διάλιθου καὶ χρυσὴν ζώνην καὶ τὰ ὑποδήματα αὐτοῦ· καὶ ταῦτα πάντα λαβών χωρεῖ κατὰ τῶν διεσπαρμένων αὐτοῖς ' χωρίοις, οίτινες μαθόντες τὴν τοῦ Σαρβαραζού φυγὴν, ἀκρατῶς ἔφυγον. Αὐτὸς δὲ διώξας πολλοὺς αὐτῶν ἔκτεινεν, καὶ δεσμίους ἔλαβεν, καὶ οἱ λοιποί μετ' αἰσχύνης ἐν Περσίδι ὑπέστρεψαν. Ο δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸ ἑαυτοῦ στρατόπεδον, μετὰ χαρᾶς ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις παρεχείμασεν. Α. Μ. 6116. Τούτῳ τῷ ἔτει μην Μαρτίῳ α' ἐπισυνάξας ὁ βασιλεὺς Ηράκλειος τὸ ἑαυτοῦ στρά- τευμα βουλὴν ἐποιεῖτο ", τοίᾳ ὁδῷ πορευθῇ δύο γὰρ ἐν αὐτῷ προέχειντο στενα, και ο δύσβατος· ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον ' φέρουσα, ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων γῆν. Καὶ ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον διαφορωτέρα (67) μὲν ἦν, ἀλλ' ἀπορίαν * εἶχεν τῶν τροφών πασῶν· ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων τὸν Ταύρον υπερβαίνουσα τὴν εὐπορίαν * τε καὶ δαψίλειαν τῶν τροφών παρείχεν. Ταύτην συγκρίνουσι πάντες, εἰ καὶ ἀποτομωτέρα καὶ χιόνι πολλῷ κατεχομένη ὑπῆρχεν. Ταύτην δὲ κάτω πολλῷ ὑπερβάντες, ἑπτὰ ἡμέραις κατα λαμβάνοντι τὸν Τίγριν ποταμόν· καὶ τοῦτον περά σαντές καταλαμβάνουσι τὴν Μαρτυρόπολιν, καὶ τὴν ᾿Αμιδαν· καὶ ἀναπαύονται " ὅ τε στρατὸς καὶ ἡ αἰχμαλωσία. Ἐντεῦθεν καὶ γράμματα “ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸ Βυζάντιον ηδυνήθη αποστείλαι, καὶ τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν πάντα δηλώσαι, καὶ χαρὰν πολλὴν ἐμποιῆσαι τῇ πόλει. ϋ δὲ βάρβαρος (68) ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ διασπαρέντα λαόν, ἐπῆλθεν κατ' αὐτοῦ. Ο δὲ βασιλεὺς ἐπιλεξάμενος ἐπιλογὴν στρατιωτών, ἀπέλυσε φυλάττειν τὰς πρὸς αὐτὸν ἀγούσας κλει σούρας· καὶ τὰς πρὸς ἀνατολὴν αὐτὸς ἐκδραμών διεξόδους, ἀντιπρόσωπος και τῷ βαρβάρῳ, καὶ πεο ρίσας τον Νυμφίον τ8 ποταμόν κατέλαβον τὸν Εὐα φράτην, ἐν οἷς τὴν πλεκτὴν γέφυραν ἐκ σχοινίων • Ει καὶ μικροῦ — ἐσώθη ποίᾳ Α, επ., τὸ ποίᾳ ο στεναί ἀπορίαν ὑπερβ. την Α. οι τὸν Τίγριν καταλαμβ. οιιι. Α Ι. ε· ὁ δὲ Σαρβαραζᾶς 3, ὁ δὲ Σάρβαρος Γο το ἐποιήσατο Α Ι, επορίσατο καταλαβών Α, ἀναλαβὼν ταῦτα αὐτοῖ;] αὐτῶν δ, ἐν τοῖς νυίς. ὁ ἐποιεῖτο, και Α, στεναί τε καὶ καὶ ἐπὶ πρ. διάφορ, ἐστὶν Α Γ. ο εὐπορείαν νας. ἑπτὰ ἡμέραις Α, διὰ ἑπτὰ ἡμερῶν Η διανα. Α. καὶ γράμματα ὁ βασ. Α, δὲ ὁ μας, γράμα. 1ο Νυμφίου Α, Νυμφίων σχοινῶν βαρος. Σύρβαρος, 6:9 i CHRONOGRAPHIA. reperti, Romanorum adventu cognito, stralis +x8ur - gentes in Romanos incurrunt. Romani vero cos omnes occiderunt præter unum, qui cladis nuntius ad barbarum venit. Quare barbarus loco celerius relicto, nudus et discalceatis etiamnum pedibus, equimani conscendens fuga salutem sibi comparavit. Hujus uxores et Persicum omnem forem, principesque et satrapas, et delectos mili- tes cum super tecta domorum ascendisse ac de- fensionera inde moliri conspiceret, igne conject● disturbavit: et quosdam quidem occidit, alios cre- mavit, alios denique manicis et compedibus vin- ctos in captivitatem abduxit. Cepit etiam arma Sarbarazæ, clypeum aureum, machæram, hastam, et zonam auro gemmisque ornatam, nec non ejus calceamenta. lis omnibus sublatis, adversus cle- ros, qui huc et illuc palantes vagabantur et di- spersi erant, contendit. Illi fuga Sarbaraza cognita, COS insecutus plures corum delevit, captivos num oppidum perveniunt. Ena Persae loco eodem pari impetu in eam se conjecere. Imperator diutius alios abduxit, reliquos cum dedecore in Persiam coegit redire: ac demum proprio exercitu in unum collecto, in his ipsis locis hilariter hiemavit, - B C A. C. 616. Hoc anno mensis Martii die primoš Imperator Heraclius collecto exercitu universo, qua sibi procedendum via, consilium inisit. Ge- minæ namque objiciebantur oculis angustæ sane et difficiles : hæc quidem Taranium, alia in Syro- rum regionem ducens. quæe Tarantum quidem, brevior, at ciborum omnium penuria laborabat; quæ ferebat in Syriam, ubi Tauri montis culmina superasset, annona copiam, generisque omnis victum largissime suppeditabat. Hanc quamvis asperiorem et nivibus obsitum cuneti decernunt capessendam. Eam itaque summo labore dierum septem spatio emensi, ad Tigrim fluvium deve- mere; quo demum trajecto Martyropolim, et inde Aridam devenere: ibi exercitus omnis et capti- vorum turba substitit. Quin etiam inde litteras Byzantium mittendas et quæ gessisset cuncta significanda imperator occasionem nactus decrc- vit ex quo Byzantina civitas ingenti gaudio per- fusa. Barbarus autem dux collecto swo omui exer- citu, impressionem in eum fecit, imperator select.s militum manipulos, qui montium angustias et vins ad se ducentes defenderent, misit. Ipse per exitus, quibus in orientem itur, egressus barbaro in adver- sum ibat, et Nymphio ɔmne superato ad Euphratem pervenit, ubi pons ex funibus et loris VABLE LECTIONES. D - · add. es A. vulg. om. vulg. · vulg. · add. ex A. vulg. vulg. vulg vul vulg. JAC. GOARI NOTÆ. reddit. Nihil hic de brevitate, sed de asperitate, qua via altera laborabat, in qua nions Taurus su- PATROL. GR. CVIH. perandus erat. COMPREIS. - etc. in. .: ::. . (67) Commodior, expeditior via; quod et Buccard. (68) Emenda ex Peyr., etc.. ut supra, pro ßáp-
τότε ὁ βασιλεὺς νουθετήσας αὐτὸν καὶ πείσας ἐβάπτισεν εἰς τὸν οἶκον Εὐσταθίου τοῦ Νεαπολίτου, Χριστιανοῦ ὄντος καὶ αὐτοῦ ὑποδεξαμένου τὸν βασιλέα. εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ ἀποκαταστήσας Ζαχαρίαν τὸν πατριάρχην καὶ τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα εἰς τὸν ἴδιον τόπον καὶ πολλὰ εὐχαριστήσας τῷ θεῷ ἀπήλασε τοὺς Ἑβραίους ἀπὸ τῆς ἁγίας πόλεως, κελεύσας μὴ ἔχειν αὐτοὺς ἐξουσίαν ἀπὸ τριῶν μιλίων τῆς ἁγίας πόλεως πλησιάζειν. καταλαβὼν δὲ τὴν Ἔδεσαν ἀπέδωκε τὴν ἐκκλησίαν τοῖς ὀρθοδόξοις ὑπὸ Νεστοριανῶν κατεχομένην ἀπὸ Χοσρόου. καὶ ἐλθὼν εἰς Ἱεράπολιν ἤκουσεν, ὅτι Σιρόης τέθνηκεν, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, Ἀδεσὴρ δέ, ὁ τούτου υἱός, τὴν βασιλείαν τῶν Περσῶν παρέλαβεν. τούτου δὲ μῆνας ζ κρατήσαντος τῆς ἀρχῆς ἐπανέστη αὐτῷ Σαρβαραζᾶς, καὶ τοῦτον πατάξας ἐβασίλευσε τῶν Περσῶν μῆνας β. τοῦτον δὲ ἀνελόντες οἱ Πέρσαι Βοράνην κατεστήσαντο εἰς βασιλέα, τὴν θυγατέρα Χοσρόου, ἥτις ἐκράτησε τῆς βασιλείας τῶν Περσῶν μῆνας ζ. ταύτην δὲ διεδέξατο Ὁρμίσδας ὑπὸ τῶν Σαρακηνῶν διωχθείς, καὶ γέγονεν ἡ βασιλεία τῶν Περσῶν ὑπὸ τοὺς Ἄραβας μέχρι τῆς σήμερον. 70 Κόσμου ἔτη ρκα.τας ἀνεῖλον παρὸς ἑνὸς, ὅσιος τῷ βαρβάρῳ ἐμήνυσεν. & Ο δὲ βάρβαρος ἀναστὰς, καὶ ἐπεθα, ἵππῳ, γυμνός τε καὶ ἀνυπόδητος, φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐποιήσατο . Τούτου δὲ τὰς γυναῖκας, καὶ πᾶν τὸ Περσικὸν ἄνθος ἄρχοντάς τε καὶ σατράπας καὶ στρατιώτας ἐπιλέκτους καταλαβὼν ὁ ἀνελθόντας ἐν ταῖς τῶν οἴκων στέγαις καὶ πόλεμον κροτοῦντας διὰ τοῦ πυρὸς καθεῖλεν· καὶ οὓς μὲν ἔκτεινεν, οὓς δὲ πυρὶ ἀνήλωσεν, ἄλλοι δὲ χειροπές, δαις ἐδεσμήθησαν καὶ μικροῦ " δεῖν οὐδεὶς ἐκτὸς Σαρ βαραζοῦ ἐσώθη. Ελαβον δὲ καὶ τὰ ὅπλα τοῦ Σαρία- ραζοῦ χρυσὴν ἀσπίδα τε καὶ μάχαιραν καὶ δόρυ καὶ τὴν διάλιθου καὶ χρυσὴν ζώνην καὶ τὰ ὑποδήματα αὐτοῦ· καὶ ταῦτα πάντα λαβών χωρεῖ κατὰ τῶν διεσπαρμένων αὐτοῖς ' χωρίοις, οίτινες μαθόντες τὴν τοῦ Σαρβαραζού φυγὴν, ἀκρατῶς ἔφυγον. Αὐτὸς δὲ διώξας πολλοὺς αὐτῶν ἔκτεινεν, καὶ δεσμίους ἔλαβεν, καὶ οἱ λοιποί μετ' αἰσχύνης ἐν Περσίδι ὑπέστρεψαν. Ο δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸ ἑαυτοῦ στρατόπεδον, μετὰ χαρᾶς ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις παρεχείμασεν. Α. Μ. 6116. Τούτῳ τῷ ἔτει μην Μαρτίῳ α' ἐπισυνάξας ὁ βασιλεὺς Ηράκλειος τὸ ἑαυτοῦ στρά- τευμα βουλὴν ἐποιεῖτο ", τοίᾳ ὁδῷ πορευθῇ δύο γὰρ ἐν αὐτῷ προέχειντο στενα, και ο δύσβατος· ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον ' φέρουσα, ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων γῆν. Καὶ ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον διαφορωτέρα (67) μὲν ἦν, ἀλλ' ἀπορίαν * εἶχεν τῶν τροφών πασῶν· ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων τὸν Ταύρον υπερβαίνουσα τὴν εὐπορίαν * τε καὶ δαψίλειαν τῶν τροφών παρείχεν. Ταύτην συγκρίνουσι πάντες, εἰ καὶ ἀποτομωτέρα καὶ χιόνι πολλῷ κατεχομένη ὑπῆρχεν. Ταύτην δὲ κάτω πολλῷ ὑπερβάντες, ἑπτὰ ἡμέραις κατα λαμβάνοντι τὸν Τίγριν ποταμόν· καὶ τοῦτον περά σαντές καταλαμβάνουσι τὴν Μαρτυρόπολιν, καὶ τὴν ᾿Αμιδαν· καὶ ἀναπαύονται " ὅ τε στρατὸς καὶ ἡ αἰχμαλωσία. Ἐντεῦθεν καὶ γράμματα “ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸ Βυζάντιον ηδυνήθη αποστείλαι, καὶ τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν πάντα δηλώσαι, καὶ χαρὰν πολλὴν ἐμποιῆσαι τῇ πόλει. ϋ δὲ βάρβαρος (68) ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ διασπαρέντα λαόν, ἐπῆλθεν κατ' αὐτοῦ. Ο δὲ βασιλεὺς ἐπιλεξάμενος ἐπιλογὴν στρατιωτών, ἀπέλυσε φυλάττειν τὰς πρὸς αὐτὸν ἀγούσας κλει σούρας· καὶ τὰς πρὸς ἀνατολὴν αὐτὸς ἐκδραμών διεξόδους, ἀντιπρόσωπος και τῷ βαρβάρῳ, καὶ πεο ρίσας τον Νυμφίον τ8 ποταμόν κατέλαβον τὸν Εὐα φράτην, ἐν οἷς τὴν πλεκτὴν γέφυραν ἐκ σχοινίων • Ει καὶ μικροῦ — ἐσώθη ποίᾳ Α, επ., τὸ ποίᾳ ο στεναί ἀπορίαν ὑπερβ. την Α. οι τὸν Τίγριν καταλαμβ. οιιι. Α Ι. ε· ὁ δὲ Σαρβαραζᾶς 3, ὁ δὲ Σάρβαρος Γο το ἐποιήσατο Α Ι, επορίσατο καταλαβών Α, ἀναλαβὼν ταῦτα αὐτοῖ;] αὐτῶν δ, ἐν τοῖς νυίς. ὁ ἐποιεῖτο, και Α, στεναί τε καὶ καὶ ἐπὶ πρ. διάφορ, ἐστὶν Α Γ. ο εὐπορείαν νας. ἑπτὰ ἡμέραις Α, διὰ ἑπτὰ ἡμερῶν Η διανα. Α. καὶ γράμματα ὁ βασ. Α, δὲ ὁ μας, γράμα. 1ο Νυμφίου Α, Νυμφίων σχοινῶν βαρος. Σύρβαρος, 6:9 i CHRONOGRAPHIA. reperti, Romanorum adventu cognito, stralis +x8ur - gentes in Romanos incurrunt. Romani vero cos omnes occiderunt præter unum, qui cladis nuntius ad barbarum venit. Quare barbarus loco celerius relicto, nudus et discalceatis etiamnum pedibus, equimani conscendens fuga salutem sibi comparavit. Hujus uxores et Persicum omnem forem, principesque et satrapas, et delectos mili- tes cum super tecta domorum ascendisse ac de- fensionera inde moliri conspiceret, igne conject● disturbavit: et quosdam quidem occidit, alios cre- mavit, alios denique manicis et compedibus vin- ctos in captivitatem abduxit. Cepit etiam arma Sarbarazæ, clypeum aureum, machæram, hastam, et zonam auro gemmisque ornatam, nec non ejus calceamenta. lis omnibus sublatis, adversus cle- ros, qui huc et illuc palantes vagabantur et di- spersi erant, contendit. Illi fuga Sarbaraza cognita, COS insecutus plures corum delevit, captivos num oppidum perveniunt. Ena Persae loco eodem pari impetu in eam se conjecere. Imperator diutius alios abduxit, reliquos cum dedecore in Persiam coegit redire: ac demum proprio exercitu in unum collecto, in his ipsis locis hilariter hiemavit, - B C A. C. 616. Hoc anno mensis Martii die primoš Imperator Heraclius collecto exercitu universo, qua sibi procedendum via, consilium inisit. Ge- minæ namque objiciebantur oculis angustæ sane et difficiles : hæc quidem Taranium, alia in Syro- rum regionem ducens. quæe Tarantum quidem, brevior, at ciborum omnium penuria laborabat; quæ ferebat in Syriam, ubi Tauri montis culmina superasset, annona copiam, generisque omnis victum largissime suppeditabat. Hanc quamvis asperiorem et nivibus obsitum cuneti decernunt capessendam. Eam itaque summo labore dierum septem spatio emensi, ad Tigrim fluvium deve- mere; quo demum trajecto Martyropolim, et inde Aridam devenere: ibi exercitus omnis et capti- vorum turba substitit. Quin etiam inde litteras Byzantium mittendas et quæ gessisset cuncta significanda imperator occasionem nactus decrc- vit ex quo Byzantina civitas ingenti gaudio per- fusa. Barbarus autem dux collecto swo omui exer- citu, impressionem in eum fecit, imperator select.s militum manipulos, qui montium angustias et vins ad se ducentes defenderent, misit. Ipse per exitus, quibus in orientem itur, egressus barbaro in adver- sum ibat, et Nymphio ɔmne superato ad Euphratem pervenit, ubi pons ex funibus et loris VABLE LECTIONES. D - · add. es A. vulg. om. vulg. · vulg. · add. ex A. vulg. vulg. vulg vul vulg. JAC. GOARI NOTÆ. reddit. Nihil hic de brevitate, sed de asperitate, qua via altera laborabat, in qua nions Taurus su- PATROL. GR. CVIH. perandus erat. COMPREIS. - etc. in. .: ::. . (67) Commodior, expeditior via; quod et Buccard. (68) Emenda ex Peyr., etc.. ut supra, pro ßáp-
PG 108:651Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκα. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. κ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ια. α. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. κα. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. κα. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. ια. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ὄντος ἐν Ἱεραπόλει, ἦλθε πρὸς αὐτὸν Ἀθανάσιος, ὁ πατριάρχης τῶν Ἰακωβιτῶν, δεινὸς ἀνὴρ καὶ κακοῦργος τῇ τῶν Σύρων ἐμφύτῳ πανουργίᾳ, καὶ κινήσας πρὸς τὸν βασιλέα περὶ πίστεως λόγους ὑπισχνεῖτο αὐτῷ Ἡράκλειος, εἰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀποδέξηται, πατριάρχην αὐτὸν ποιεῖν Ἀντιοχείας. ὁ δὲ ὑποκριθεὶς ἐδέξατο τὴν σύνοδον ὁμολογήσας τὰς δύο ἐν Χριστῷ ἡνωμένας φύσεις· ἠρώτησέ τε τὸν βασιλέα περὶ τῆς ἐνεργείας καὶ τῶν θελημάτων, τὸ πῶς δεῖ ταῦτα λέγειν ἐν Χριστῷ, διπλᾶ ἢ μοναδικά; ὁ δὲ βασιλεὺς ξενοφωνηθεὶς γράφει πρὸς Σέργιον, τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπον, προσκαλεῖται δὲ καὶ Κῦρον, τὸν Φάσιδος ἐπίσκοπον, καὶ τοῦτον ἐρωτήσας εὗρεν αὐτὸν συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν θέλημα καὶ τὴν μίαν ἐνέργειαν.Α τε καὶ ἡνέων (19), 'Η δὲ Σαρβαραςάς " της γερή ρας τα σχοινία λύσας μιάς όχθης ἐπὶ τὴν ἑτέραν πᾶσαν τὴν γέφυραν μετήγαγεν. Ελθὼν δὲ ὁ βασ λεὺς καὶ μὴ εὑρὼν περᾶσαι διὰ τῆς γεφύρας, παρα δραμὼν εὗρε πόρον· καὶ ἀκινδύνως τοῦτον ἐπέρασε παραδόξως δε τῷ Μαρτίῳ μηνί· καὶ καταλαμβάν τὰ Σαμόσατα· καὶ πάλιν τὸν Ταῦρον ὑπερβάς, εξ Γερμανίκειαν " ἀφίκετο· καὶ περάσας την 'Αδανα ἦλθεν πρὸς τὸν Σάρον ποταμόν ". Ο δὲ Σάρβαρο πάλιν τὴν γέφυραν εἰς τὸν ἴδιον τόπον ἐκτείνας τὸν Εὐφράτην ἐπέρασεν ἀνεμποδίστως· καὶ ἠκολού θει ὀπίσω αὐτοῦ. Ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας τὴν γε φυραν τοῦ Σάρου, καὶ εὑρὼν ἀνάπαυσιν τοῦ τε στρα τοῦ καὶ τῶν ἀλόγων, ἐν αὐτῷ ἀπλικεύσας διανέπαι σεν αὐτούς. Καταλαμβάνει δὲ καὶ εε ὁ Σάρβαρος ε τὸ ἀντίπερα μέρος. Εὑρὼν δὲ τὴν γέφυραν καὶ η ἐν αὐτῇ προπύργια ὑπὸ Ῥωμαίων κρατηθέντα ἠπλίκευσεν. Εκτρέχοντες οι δὲ διὰ τῆς γεφύρ πολλοὶ τῶν Ῥωμαίων ατάκτως τους Πέρσεις πρι έβαλον 18. καὶ πολλήν συγκοπήν αὐτοῖς ἐποίη51 ὁ δὲ βασιλεὺς τούτους διεκώλυσεν "7 ατάκτως ἐχθέει μήπως ὁδὸς γένηται τοῖς ἐναντίοις συνελθεῖν εἰς τί γέφυραν, καὶ συμπερᾶσαι. Ὁ δὲ λαὸς οὐκ ἐπείθε τῷ βασιλεῖ. Ο δε Σάρβαρος ποιήσας Εγκρυμμα καὶ δείξας ἑαυτὸν ὡς φεύγοντα, είλκυσεν πολύς Ρωμαίους, παρά γνώμην τοῦ βασιλέως εἰς δίν αὐτοῦ περάσαι· ὑποστρέψας δὲ καὶ τ8 τούτους τα ψάμενος, ὅσους ἔξω τῆς γεφύρας ἔφθασεν, ἀνεῖλ δίκην υποσχόντας τῆς παρακοῆς. Ὁ δὲ βασιλεί έωρακώς τοὺς βαρβάροις τῇ διώξει την ε τάξ λύσαντας, καὶ ἐκ τῶν ἐφεστώτων Ρωμαίων προπυργίοις ὑπ' αὐτῶν πολλοὺς ἀναιρουμένους κατ' αὐτῶν ἐχώρησεν. 'Ανήρ δέ τις γιγαντιαίος βασιλεί συναντήσας, μέσον τῆς γεφύρας προσέδι λεν 38. Οι δὲ βασιλεὺς τοῦτον πατάξας, ἐν τῷ β θρῳ τοῦ ποταμοῦ ἔρριψεν. Τούτου δὲ πεσόντος, φυγὴν ἐτράπησαν οἱ βάρβαροι, καὶ τῇ στενώσει γεφύρας οἱ βάρβαροι εἰς τὸν ποταμόν (70) έαυτή ἔῤῥιπτον· ἄλλοι δὲ καὶ τοῖς ξίφεσιν ἀνηροῦνται τὸ πλῆθος τῶν βαρβάρων πρὸς τὰ χείλη & τοῦ που μοῦ χυθὲν, ἐτόξευαν καὶ ἀνθίσταντο μὴ ἐῶντες τ Ρωμαίους οι περᾶσαι. Ο δὲ βασιλεὺς περά γενναίως τοῖς βαρβάροις ἀνθίστατο μετὰ ὀλίγ τινῶν τῆς αὐτοῦ ἑταιρίας ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ θρωπον, ὥστε τὸν Σάρβαρον ἐκπλαγῆναι, καὶ σμάν τινα πλησίον αὐτοῦ ἑστῶτα πρόσφυγα ποτ. 3. οι ὁ δὲ Σάρβαρος Α : Γ. παραδόξως Γερμανίκιαν Α Γ. Αδαναν Γ. οι τὸν Ταν τόπον ποταμὸν Λ. καὶ ἐκτρέχοντες έντρ. προσέβαλον Α, πρ έβαλλον εἰ πολλὴν πάλιν Α Γ Γ. διεκώλυσεν Λ, εκώλυσεν έγκρυμμα Α, ἐγχρύμα και τὴν οι ὑπ' αὐτῶν Α. κι ἀναιρουμένους Α, ἀναιρομέν και προσέβαλεν Δ, προέβαλεν Ι, Ι, προσέβαλλεν χείλη] τείχη Α. και τους Ρωμαίους δ, Ρωμαίοις γενναίως Α, γενναῖος ἐν ᾧ ἡ πλεκτή γέφυρα ἐκ σχοινίων τε καὶ ἡνιῶν ἦν. ἐρίων νηών, νεῶν, τραχοι THEOPHANIS ' B G stratus fuerat. Sarbarazas autem pontis fuibus solutis, ex una ripå ad alteram, pontem omnem adduxit. Adveniens imperator, nec quo fluvium superaret reperiens pontem, ripam decurrens camque perscrutatus, vadum, quo transiret, inve- nit. Absque periculo itaque mense, Martio flumen trajicit, et Samosata contendit: Tauroque iterum superato, Germanicium appulit, Adanamque trans- iens, Sarum fumen attigit. Sarbarus autem ponte proprium in locum restituto Euphratem nullo ob- jecto impedimento pertransiit, et imperatoris ve- stigia sequebatur. Ipse imperator Sari pontem transgressus, cum exercitui equisque reparandis locum idoneam reperisset, in eo fixis castris quiescere jussit: oppositam fluminis partem Sar- barus occupavit. Ponte vero et turribus ad eum propugnandum objectis a Romano milite detineri visis, ibi castra applicuit. Multi porro ex Romanis incomposito agmine per pontem in Persas incur- rentes, magnam eorum stragem edidere. Imperator contra, ne tumultuario et absque ordine procede- rent, vetabat, ne adversariis per pontem secum Errumpendi viam facerent, et in adversam ripam deducerent. Imperatori exercitus minime obsecutus est. Interea Sarbarus, positis in occulto insiliis, ipse simulata inter pugnandum fuga, Romanorum non paucos, etiam imperatore prohibente, ad se persequendum provocavit, et ex improviso conver- sus insectatos se infugam egit, et quantos ultra pontem sibi objectos diligit, universos contumacie C suæ pœnam passos e medio sustulit. Attamen im- perator cum Barbaros, dum alios persequuntur, ordinem deserere, et eos qui pontis propugnacula et turres defendebant, a Persis occidi videret, adversus Persas irruit. Tum vero quidam gigaum Lee stature imperatori obviam factus, eum in medio ponte aggressus est : quem imperator gravi vulnere percussum in amnis fluentum deturbavit, eoque cadente reliqui fugere Barbari, et prae pontis angustia se ipsos partini in finen projecere, alii gladiis cæsi: com interim reliquus exercitus bar- barus ex fluminis sponda sagittas confertim mit- terent, fortiterque obsisterent, ne Romani pontem transgrederentur. Ast imperator velut strenuus et Marte plenus lumine trajecto validum pectus p hostibus opposuit, et cum paucis ex sodalitio fa- D VARLE LECTIONES. add. ex A. add. ex A. A, vulg. " vulg. vulg. vulg. ss add. ex A. add. ex A. om. vulg. vulg. " vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. eniendo ex Ceur.: Gedr., melius, ac unus bene Anastasius, qui legerit sive pons nexus funibus simul et navibus. Sic certe nectuntur ex- temporanei ejusmodi pontes, non ex loris, vel lanis; nexosque nuper inter civiles tumultus ad Matron Sequanamque aspectavimus ne trajecimus. Cos quoddam veræ lectionis. Emend. ex Anası., &; Ranarum more inter pontis angustins d liebant in flumen. iv. (69) Barbaram phrasim antiquariorum imperitia, (70) Barb. et Peyr. ὡς βάρβαροι, quod vestig
PG 108:653Σέργιος γάρ, ἅτε Συρογενὴς καὶ γονέων Ἰακωβιτῶν ὑπάρχων, μίαν φυσικὴν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐν Χριστῷ ὡμολόγησε καὶ ἔγραψεν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀμφοτέρων στοιχήσας τὴν βουλὴν εὗρε καὶ τὸν Ἀθανάσιον συμφωνοῦντα αὐτοῖς. ἐγίνωσκε γάρ, ὅτι, ἔνθα μία ἐνέργεια εὕρηται, ἐκεῖ καὶ μία φύσις γνωρίζεται. βεβαιωθεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν τούτῳ γράφει πρὸς Ἰωάννην, τὸν πάπαν Ῥώμης, ἀμφοτέρων τὴν γνώμην· ὁ δὲ οὐ κατεδέξατο αὐτῶν τὴν αἵρεσιν. Γεωργίου δὲ τοῦ Ἀλεξανδρείας τελευτήσαντος, ἀποστέλλεται Κῦρος ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, καὶ ἑνωθεὶς Θεοδώρῳ, τῷ ἐπισκόπῳ τῆς Φαράν, ἐποίησε τὴν ὑδροβαφῆ ἐκείνην ἕνωσιν, μίαν καὶ αὐτοὶ γράψαντες ἐν Χριστῷ φυσικὴν ἐνέργειαν. τούτων δὲ οὕτω παρακολουθησάντων, εἰς μέγα ὄνειδος ἡ σύνοδος Χαλκηδόνος καὶ ἡ καθολικὴ περιέπεσεν ἐκκλησία. κατεκαυχῶντο γὰρ οἱ Ἰακωβῖται καὶ οἱ Θεοδοσιανοὶ φάσκοντες, ὅτι οὐχ ἡμεῖς τῇ Χαλκηδόνι, ἀλλ’ ἡ Χαλκηδὼν μᾶλλον ἡμῖν ἐκοινώνησεν, διὰ τῆς μιᾶς ἐνεργείας μίαν ὁμολογήσασα φύσιν Χριστοῦ.μαίων μαγαρίτης (74) εἰπεῖν· 'Ορᾷς τὸν Καίσαρα, ὦ Κοσμᾶ, πῶς θρασὺς πρὸς τὴν μάχην ἵσταται, καὶ πρὸς τοσοῦτο πλῆθος μόνος ἀγωνίζεται, καὶ ὡς ἄκμων " τὰς βολὰς ἀποπτύει; Ἐκ γὰρ τῶν ἀληθινῶν τζαγγίων ἐγνωρίζετο (77), καὶ πολλὰς πληγὰς ἐδέχετο, εἰ καὶ 14.10 οὐδεμίαν. Ἐν τούτῳ τῷ πολέμῳ μαχησάμενοι, τῆς ἑσπέρας καταλαβούσης, ἀπ' ἀλλήλων διέστησαν· καὶ ὁ Σάρβαρος φοβηθείς διὰ τῆς νυκτὸς εἰς τὰ ὀπίσω ὑπέστρεψεν. Ὁ δὲ βα σιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ λαὸν εἰς τὴν Σεβά στειαν πόλιν ώρμησεν, καὶ περάσας τὸν "Αλυν που ταμὸν ἐν ταύτῃ τῇ " χώρα διέτριβεν ὅλον τὸν χε:- μῶνα. Ο δὲ Χοσρόης μανεὶς καὶ τ' ἀποστείλας ἔλα- δεν ὅλα τὰ κειμήλια τῶν ἐν πάσαις. “ ὑπὸ Πέρσαις ἐκκλησιῶν. Καὶ ἠνάγκαζε τους Χριστιανοὺς γενέσθαι εἰς τὴν τοῦ Νεστορίου θρησκείαν πρὸς τὸ πλῆξαι τὸν βασιλέα. Αράβων ἀρχηγὸς Ἀμέδ ἔτη ἐννέα. Α. Μ. 6117. - Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης τῶν Περ σῶν βασιλεὺς νέαν ἐποιήσατο στρατείαν, στρατεύσας ξένους τε καὶ πολίτας καὶ οἰκέτας, ἐκ παντὸς γέ- τους ἐκλογὴν ποιησάμενος “· καὶ ταύτην τὴν ἐκλο γὴν τῷ Σάην παραδούς στρατηγῷ, ἄλλας τε ν' χια λιάδας ἐκ τῆς φάλαγγος τοῦ Σαρδάρου ἐπιλογὴν λα σών, τούτῳ συνῆψε, καὶ ὠνόμασε χρυσολόγχες 4, καὶ τούτους ἀπέστειλε κατὰ τοῦ βασιλέως. Τὸν δὲ Σάρβαρον σὺν τῷ λοιπῷ αὐτοῦ στρατῷ κατά Κων σταντινούπολιν ἀπέστειλεν (75), ὅπως τοὺς ἐκ Δύ- σεως Ούννους, ους Αβάρους καλοῦσιν, ᾿Αβάρεις τε (73) καὶ Σκλάβους καὶ Γήπαιδας συμφωνήσας ( κατὰ τῆς πόλεως χωρήσωσι καὶ ταύτην πολιορκή σωσι. Γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς τὸν ἑαυτοῦ στρατὸν εἰς τρεῖς διαιρέσεις ἐχώρισεν, καὶ τοὺς μὲν ἐξέπεμ- ψεν εἰς τὸ φυλάξαι τὴν πόλιν, τοὺς δὲ παραδοὺς Θεοδώρῳ τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ κατὰ τοῦ Σάην πολεμεῖν ἐκέλευσεν τὸ δὲ τρίτον μέρος αὐτὸς λαβὼν ἐπὶ Λα- ζικὴν ἐχώρει· καὶ ἐν ταύτῃ διατρίβων τοὺς Τούρ κοὺς ἀπὸ τῆς « Εψας, οὓς Χαζάρους ὀνομάζουσιν, εἰς συμμαχίαν προσεκαλέσατο. Ὁ δὲ Σάην ἅμα τῷ νεοσυλλέκτῳ λαῷ καταλαβὼν τὸν τοῦ βασιλέως ἀδελ φὸν Θεόδωρον πρὸς πόλεμον ὡπλίσατο. Τοῦ δὲ Θεοῦ $6 άκμων Α, ἄμμον λόγχης ἄκμονες. 28:33 εἰ καὶ Α, ἢ καὶ και ἀποστ. τῶν εἰ καὶ μηδεμία αὐτῷ καθίπτατο ε. ἐν αὐτῇ τῇ χ. Α. ἐν πᾶσι Α, πασῶν τῶν. το ποιούμενος Α. χρυσούς λόγχεις Α Γ, ἐκ τῆς ἐ. Α. * Χαζάρεις Α. ρίζειν, μαγαρίζει, εt μαγαρίτης. μαγαρίζει. Αβάρους Αβάρεις, Γηπαΐδες, ει Γηπαΐδας CHRONOGRAPHIA. ipse Sarbarus, admiratione perculsus, Cosme cuidam, qui fidens fœda ad idòla desertione con- spurcaverat, et ad Persas relicto Romano exercitu defecerat, dixerit: Vides Casarem, o Cos- ma, quanta audacia pugnem conseral, solusque adversus tantam multitudinem decertet, et velus incus tela sagillasque despuat? Imperator siquidemn ex veris et propriis ejus ocreis dignosci poterat, et jam certe plurima, nullum tamen cum vit:c discrimine, vulnera acceperat. Porro pugna diu- tius protracta, sole jam ad occasum inclinato, exercitibus ab invicem sponte divisis dirempta est. Et Sarbarus periculum metuens retro cessit. Imperator collecto universo exercitu in urbem A cinus vel supra vires humanas edilit, adeo ut B Sebasteam se recepit, trajectoque Aly fluvio in ea regione per totam hiemem substitit. Chosroes exiude furore pèrcitus misit qui donaria supellectilemque omnem a "cunctis per universum Persiam erectis ecclesiis auferrent; et ut imperatori ægre faceret, Christianos ad amplexandam Nestorii su. perstitionein adegit. Arabum princeps Amed annis novem. - A. C. 617. Hoc anno Persarum rex Chosroes novo exercitui reparando advenas, cives et famu- los, ex omni nimirum hominum genere adlectos aggregavit; ea vero selecta multitudine Sai duc tradita, alios quinquagies mille ex Sarbari phalange excerptos ex animi consilio milites aurihastatos ab ipsu dictos eisdem adjunxit, et adversus impera-- torem misit: Sarbarum vero cum reliquo exer- citu Сpolim versus misit, ut initis pactis cum Unnis (Abaros quidam vocant), Bulgaris, Sclavis et Gepedibus, una cum eo urbem impressione facta obsiderent. Eo consilio cognito in tres acies exer- citum universum imperator distribuit : et primam quidem ad urbis defensionem, aliam Theodoro proprio fratri traditan Saem aggredi jussit, cum tertia secum educta ipse in Lazicam regionem secessit, ibique mora aliquandiu protracta, Turcos orientales, quos Chazaros vocant, adl belli socic- tatem allexit. Tum vero Saes cum novitio isto exercitu fratrem imperatoris Theodorum offendens, bello eum adoritur. Consertis autem ad invicem manibus, Deo laudatissimæ Dei genitricis precibus manifeste opitulante, grando vcheinens ex inopi- VARIA LECTIONES. 8' vulg. : proverbium notum ex Eschyl. Pers. ante add. ex A. vulg., fort. JAC. GOARI NOTÆ. ait Meursius. Bene quidem, sed non en- cleate. Puer bene lotusya nutrice, et illecebras sua munditie provocans, si egesto ventre vestes con- sourcet, vere fit Christianus pariter sordibus peccati baptismni lavacro defecatus, si fondam et impuram Saracenorum superstitionem colat, translatitio sensu Lassis. chi obsessam, et Deipara precibus ac virtute liberatam Chronicon Alexandrinum fusissime de- scribit. Nicephorus patriarcha obsidionem eamdem parcius exposuit, quasi cum primum in Persiam Heraclius ante annos tres irrumperet, susceptam. Verum prochronismi ab eruditissimo temporum rationali Petavio arguitur in notis edit. Reg., pag. 67. confirmatque Anastasii versio: Avares cum Vulga ribus (intellige Bulgaris) et Sclavis, et Gipedibus. porro et ut et promiscue vulgus pronuntiat. UNIVERSIT LIRDA (71) Agarenorum religionem profiteri est µzyz- D (73) Ocreis nimirum purpureis imp. soli con- (73) A Persis et Abaris auxiliaribus anno Hera- (74) Βουλγάρους hic legendum codex Pal. docet,
PG 108:655ἐν τούτοις Σωφρόνιος χειροτονεῖται ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων, καὶ συναθροίσας τοὺς ὑπ’ αὐτὸν ἐπισκόπους τὸ μονοθέλητον δόγμα ἀνεθεμάτισε καὶ συνοδικὰ Σεργίῳ τῷ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἰωάννῃ τῷ Ῥώμης ἀπέστειλεν. ἀκούσας δὲ ταῦτα Ἡράκλειος ᾐσχύνθη, καὶ καταλύσαι μὲν τὰ οἰκεῖα οὐκ ἠθέλησεν, καὶ πάλιν τὸν ὀνειδισμὸν οὐχ ὑπέφερεν. τότε δή, ὡς μέγα τι νομίζων ποιεῖν, ἐκτίθεται τὸ λεγόμενον ἴδικτον, περιέχον μήτε μίαν, μήτε δύο ὁμολογεῖν ἐνεργείας ἐν Χριστῷ, ὅπερ ἀναγνόντες οἱ τὰ Σευήρου φρονοῦντες ἐπὶ καπηλείων καὶ βαλανείων διέσυραν τὴν καθολικὴν ἐκκλησίαν, λέγοντες· πρώην μὲν τὰ Νεστορίου φρονοῦντες οἱ Χαλκηδονῖται ἀνένηψαν ἐπιστρέψαντες εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἑνωθέντες ἡμῖν διὰ τῆς μιᾶς ἐνεργείας εἰς τὴν μίαν τοῦ Χριστοῦ φύσιν. νῦν δὲ καταγνόντες τοῦ καλῶς ἔχοντος ἀπώλεσαν ἀμφότερα, μήτε μίαν, μήτε δύο ἐν Χριστῷ ὁμολογοῦντες. μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν Σεργίου Πύρρος τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως διεδέξατο, ὅς τις τὰ δογματισθέντα ὑπὸ Σεργίου καὶ Κύρου ἀσεβῶς ἐκράτυνεν.ἡ διὰ τῶν πρεσβειών της τανυμνήτου Η Θεοτόκου συνεργήσαντος, καὶ πολέμου κροτηθέντος, χάλαζε παραδόξως κατὰ τῶν βαρβάρων κατηνέχθη, και πολλοὺς αὐτῶν ἐπάταξεν. Η δὲ τῶν Ῥωμαίων παράταξις γαλήνης ἀπήλαυεν. Τρέπουσι δὲ οἱ Ρω· μαῖοι τοὺς Πέρσας, καὶ ἀναιροῦσε πλῆθος πολύ. Του το μαθὼν Χοσρόης ὠργίζετο κατὰ τοῦ Σκην. 'Ο δὲ Σάην ἐκ πολλῆς ἀθυμίας “ν εἰς νόσον ἔμπει σὼν δὲ ἐτελεύτησεν. Τούτου δὲ τὸ οι σώμα κελεύει Χοσρόης αλατι ταριχευθὲν πρὸς αὐτὸν κομισθῆναι, καὶ τοῦτον νεκρὸν πολλαῖς αἰκίαις ἐπέβαλλεν " Οἱ δὲ Χαζάρεις διαβρήξαντες (75) τὰς Κασπίας πύλας τῇ Περσίδι εἰσβάλλουσιν εἰς τὴν χώραν τοῦ Αδροηγάν (76) σὺν τῷ ἑαυτῶν στρατηγῷ Ζιεβήλ δευτέρῳ ὄντι τοῦ Χαγάνου τῇ ἀξίᾳ· καὶ ἐν οἷς ἂν τόποις διέβαινον, τούς τε Πέρσας ᾐχμαλώτευον, και τὰς πόλεις καὶ κώμας τῷ πυρὶ παρεδίδουν. Απο ἄρας δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Λαζικῆς, τούτοις συνήντη σεν. Ο δὲ Ζιεβὴλ τοῦτον ἰδὼν καὶ προδραμών " κατασπάζεται αὐτοῦ τὸν τράχηλον, καὶ προσεκύνη σεν αὐτὸν, ὁρώντων τῶν Περσῶν ἐκ τῆς πόλεως τοῦ Τιφίλεως. Πᾶς δὲ ὁ λαὸς τῶν Τούρκων εἰς γῆν περ σαντες πρηνεῖς ὡς ἐκσταθέντες (77) ἐπὶ στόμα τὸν βασιλέα ἐτίμων τιμὴν τὴν παρ' ἔθνεσι ξένη». Ομοίως καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἐπὶ πετρῶν ἀνα- βάντες τῷ αὐτῷ σχήματι ἔπεσον. Προσήνεγκεν δὲ Ζιεβὴλ καὶ δὲ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἀρχιγένειον τῷ βασι λεῖ, ἡδυνόμενος τοῖς τούτου λόγοις, καὶ ἐκπληται. μενος τῇ τε θέᾳ καὶ τῇ φρονήσει ν' αὐτοῦ. Ἐπιλε ξάμενος δὲ ὁ Ζιεθηλ χιλιάδας μ' ἀνδρῶν γενναίων ἔδωκεν τῷ βασιλεῖ πρὸς συμμαχίαν, καὶ αὐτὸς ὑπὸ ἔστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν. Τούτους δὲ λαβὼν βασιλεύς, κατά Χοσρόου ἐχώρει. Ο δὲ Σάρβαρος τη Χαλκηδόνι προσβαλών 68, καὶ οἱ 'Αβάρεις ἐκ τῆς Θρᾴκης τῇ πόλει πλησιάσαντες, ταύτην ἐλεῖν ἐξο λοντο, καὶ πολλὰς μηχανὰς κατ' αὐτῆς κινήσαντες, καὶ εἰς σκάφη γλυπτά (78) ἐκ τοῦ Ἴστρου πλήθος ἄπειρον καὶ ἀριθμοῦ κρείττον ενέγκαντες, τὸν κα που τοῦ Κέρατος (79) ἐπλήρωσαν. Δέκα δὲ ἡμέρας τῇ πόλει παρακαθίσαντες δε διά τε γῆς καὶ θαλάτ σης τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει καὶ συνεργείᾳ καὶ ταῖς πρεσβείαις (80) τῆς ἀχράντου καὶ Θεομήτορος Πα θένου ἡττήθησαν· καὶ πλήθη πολλὰ ἀποβαλόντε; ἐν τε γῇ καὶ θαλάττη, μετά μεγάλης αισχύνης ύπ ο Η πανυμνήτου Α. Γ, πολυμνήτων μα αὐτῶν βαθυμίας η . ἐμπεσὼν ἐτ. Α. ἔπειτεν καὶ ἐτ. οι τὸ Α. τι υπέβαλεν Α. και τάς Α. οι προδραμών Α. προσδρ. να ὡς ἐκταθέντες Α. καὶ τήν τε θέαν καὶ φρόνησιν Α. τες Α, παρακαθήσαντε; προσλαβών Γ. παρακαλέτα. κόλπος του Κέρατος, τῆς ᾿Ακαθίστου, THEOPHANIS . mato in Barbaros delata plures eorum vulneravit. Interim Romana acies tranquilla aeris serenitate fruebatur. Persas igitur in fugam Romani vertunt, et ex eis copiosum numerum prosternunt. Eo audito Chosroes ira vehementi in Saem exarsit. Saes ipse præ mærore atque desperatione in languorem, inci- dens misere interiit. Cadaver ejus sale multo con- ditum ad se advehi Chosroes jussit, et mor- fuum licet ac sensu privatum verberibus et injuriis lacerari imperavit. Porro Chazari Caspiis portis diruptis in Persiḍem irrumpunt, et Ziebelo duce, cui a Chagano secunda dignites inerat, Adroeganı provinciam penetrant. Quocunque vero progrede- rentur Persas abducebant captivos, et urbes pa- gosque igne devastabant. Interea imperator, Lazica solvens, illis se adjungere et occurrere stuluit. Cum Ziebelus imperatorem conspexit, obviam progressus, ejus collum exosculatus est, ipsumque adoravit, Persis ex urbe Tiphili specta- toribus. Turcorum autem exercitus omnis in ter- ram procidens et in faciem pronus, quasi majestatis horrore concepto, insolito honoris genere, gentili- bus tamen solemni, imperatorem prosecutus est, ac pariter exercitus prefecti super sax: ascenden- tes eodem corporis habitu procubuerunt. Ad hæc Zebelus imperatori, ejus quippe verbis delectaba- lur, et ejus prospectu ac prudentia plane stupe- factus haerebat, filium suum, cui lanugo primum e malis tunc oriebatur, obtulit. Selectos tandem . VARIE LECTIONES. viros strenuos ad quadraginta millia Zichelus belli socios imperatori assignavit, et in propriam postmodum regionem secessit. Imperator illis sibi adjunctis, adversus Chosroen perrexit. Interim Sarlarus Chalcedonem adoritur, Abares eliam e Thracia profecti ad urbem applicantes cam vi ob- tinere nitebantur : multis itaque machinis ad eam admotis, et copiarum multitudine innumera, ut quæ numerum omnem vere superaret, per Istrum f.mmen scapbis uno trunco excavatis advecta, Coruu sinum omnem, quaqua late patet, oppleve- Tunt. Dies demum decem urbem obsidentes terra et mari, Dei tandem virtute et ope, et immaculatæ Deique Matris Virginis preditus proligati sunt : D multisque suorum copiis terra et mari amissis, cum vulg. add. ex A. if vulg. add. ex add. ex om. add. ex A. 5' vulg. JAC. GOARI NOTÆ. 623. pag. 12. Quare quæ de missis a Chosroe litteris ad Sarbarum apud eum referuntur, ad id tempus, non quo conjunctis Abarorum copiis CP. obsideret, sed quo ex ea depulsus Chalcedone hiematurus resideret, conjungenda monet Petavius pag. 68. salutandi nec modo Tureis insuetus est, adeoque novus hic honor fuit, sed Romanis. CoMBEFIS. a Eva Theophani et Cedreno dieta. tide alluitur. A Septentrione Galatam, sive Peram respicit. Inter CP, et Galatam maris ille ŝinus, qui portus urbis et subintrat. et ut illa servata sit Dei Genitricis ope Heraclio, tum postea Constantino imperatoribus, fusa Greci narratione in festum diem Aster- nostri lib, it. COMREFIS. (75) Videndus omnino Nicephorus ad annum (76) Αδορυαδικάνου τόπον vocat Nicephorus (77) Cadentes pruni, extenti in faciem, qui mes (78) Immanibus arborum truncis excavata, povž. (79) Triquetra CP. forma. Ab Oriente Propon. (80) De Scytharum adversus urbem expeditione,
τοῦ δὲ Ἡρακλείου τελευτήσαντος, καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίνου βασιλεύσαντος, Πύρρος σὺν τῇ Μαρτίνῃ φαρμάκῳ τοῦτον ἀνεῖλεν, καὶ βασιλεύει Ἡρακλωνᾶς, ὁ τῆς Μαρτίνης υἱός. ἡ δὲ σύγκλητος καὶ ἡ πόλις Πύρρον ὡς ἀσεβῆ σὺν τῇ Μαρτίνῃ καὶ τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξέωσαν· καὶ βασιλεύει Κώνστας, ὁ Κωνσταντίνου υἱός, καὶ χειροτονεῖται Παῦλος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, καὶ αὐτὸς αἱρετικός. Ἰωάννης δέ, ὁ Ῥώμης ἐπίσκοπος, συναθροίσας σύνοδον ἐπισκόπων τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀνεθεμάτισεν. ὁμοίως καὶ ἐν Ἀφρικῇ καὶ Βυζακίῳ καὶ Νουμιδίᾳ καὶ Μαυριτανίᾳ διάφοροι ἐπίσκοποι συναθροισθέντες τοὺς Μονοφυσίτας ἀνεθεμάτισαν. Ἰωάννου δὲ τοῦ Ῥώμης κοιμηθέντος, Θεόδωρος χειροτονεῖται πάπας ἀντ’ αὐτοῦ. Πύρρος δὲ τὴν Ἀφρικὴν καταλαβὼν συνοψίζεται τῷ ἁγιωτάτῳ ἀββᾷ Μαξίμῳ, τῷ αἰδεσίμῳ ἐν μοναχικοῖς κατορθώμασιν, καὶ τοῖς ἐκεῖσε ἐνθέοις ἱεράρχαις, οἵ τινες τοῦτον ἐλέγξαντες καὶ πείσαντες πρὸς τὸν πάπαν Θεόδωρον ἀπέστειλαν ἐν Ῥώμῃ. καὶ λίβελλον ὀρθοδοξίας ἐπιδεδωκὼς τῷ πάπᾳ ἐδέχθη ὑπ’ αὐτοῦ. τῆς δὲ Ῥώμης ὑποχωρήσας καὶ ἐν Ῥαβέννῃ ἐλθὼν ὡς κύων ἐπὶ τὸ ἴδιον ἐξέραμα ἐπέστρεψεν.ἡ διὰ τῶν πρεσβειών της τανυμνήτου Η Θεοτόκου συνεργήσαντος, καὶ πολέμου κροτηθέντος, χάλαζε παραδόξως κατὰ τῶν βαρβάρων κατηνέχθη, και πολλοὺς αὐτῶν ἐπάταξεν. Η δὲ τῶν Ῥωμαίων παράταξις γαλήνης ἀπήλαυεν. Τρέπουσι δὲ οἱ Ρω· μαῖοι τοὺς Πέρσας, καὶ ἀναιροῦσε πλῆθος πολύ. Του το μαθὼν Χοσρόης ὠργίζετο κατὰ τοῦ Σκην. 'Ο δὲ Σάην ἐκ πολλῆς ἀθυμίας “ν εἰς νόσον ἔμπει σὼν δὲ ἐτελεύτησεν. Τούτου δὲ τὸ οι σώμα κελεύει Χοσρόης αλατι ταριχευθὲν πρὸς αὐτὸν κομισθῆναι, καὶ τοῦτον νεκρὸν πολλαῖς αἰκίαις ἐπέβαλλεν " Οἱ δὲ Χαζάρεις διαβρήξαντες (75) τὰς Κασπίας πύλας τῇ Περσίδι εἰσβάλλουσιν εἰς τὴν χώραν τοῦ Αδροηγάν (76) σὺν τῷ ἑαυτῶν στρατηγῷ Ζιεβήλ δευτέρῳ ὄντι τοῦ Χαγάνου τῇ ἀξίᾳ· καὶ ἐν οἷς ἂν τόποις διέβαινον, τούς τε Πέρσας ᾐχμαλώτευον, και τὰς πόλεις καὶ κώμας τῷ πυρὶ παρεδίδουν. Απο ἄρας δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Λαζικῆς, τούτοις συνήντη σεν. Ο δὲ Ζιεβὴλ τοῦτον ἰδὼν καὶ προδραμών " κατασπάζεται αὐτοῦ τὸν τράχηλον, καὶ προσεκύνη σεν αὐτὸν, ὁρώντων τῶν Περσῶν ἐκ τῆς πόλεως τοῦ Τιφίλεως. Πᾶς δὲ ὁ λαὸς τῶν Τούρκων εἰς γῆν περ σαντες πρηνεῖς ὡς ἐκσταθέντες (77) ἐπὶ στόμα τὸν βασιλέα ἐτίμων τιμὴν τὴν παρ' ἔθνεσι ξένη». Ομοίως καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἐπὶ πετρῶν ἀνα- βάντες τῷ αὐτῷ σχήματι ἔπεσον. Προσήνεγκεν δὲ Ζιεβὴλ καὶ δὲ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἀρχιγένειον τῷ βασι λεῖ, ἡδυνόμενος τοῖς τούτου λόγοις, καὶ ἐκπληται. μενος τῇ τε θέᾳ καὶ τῇ φρονήσει ν' αὐτοῦ. Ἐπιλε ξάμενος δὲ ὁ Ζιεθηλ χιλιάδας μ' ἀνδρῶν γενναίων ἔδωκεν τῷ βασιλεῖ πρὸς συμμαχίαν, καὶ αὐτὸς ὑπὸ ἔστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν. Τούτους δὲ λαβὼν βασιλεύς, κατά Χοσρόου ἐχώρει. Ο δὲ Σάρβαρος τη Χαλκηδόνι προσβαλών 68, καὶ οἱ 'Αβάρεις ἐκ τῆς Θρᾴκης τῇ πόλει πλησιάσαντες, ταύτην ἐλεῖν ἐξο λοντο, καὶ πολλὰς μηχανὰς κατ' αὐτῆς κινήσαντες, καὶ εἰς σκάφη γλυπτά (78) ἐκ τοῦ Ἴστρου πλήθος ἄπειρον καὶ ἀριθμοῦ κρείττον ενέγκαντες, τὸν κα που τοῦ Κέρατος (79) ἐπλήρωσαν. Δέκα δὲ ἡμέρας τῇ πόλει παρακαθίσαντες δε διά τε γῆς καὶ θαλάτ σης τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει καὶ συνεργείᾳ καὶ ταῖς πρεσβείαις (80) τῆς ἀχράντου καὶ Θεομήτορος Πα θένου ἡττήθησαν· καὶ πλήθη πολλὰ ἀποβαλόντε; ἐν τε γῇ καὶ θαλάττη, μετά μεγάλης αισχύνης ύπ ο Η πανυμνήτου Α. Γ, πολυμνήτων μα αὐτῶν βαθυμίας η . ἐμπεσὼν ἐτ. Α. ἔπειτεν καὶ ἐτ. οι τὸ Α. τι υπέβαλεν Α. και τάς Α. οι προδραμών Α. προσδρ. να ὡς ἐκταθέντες Α. καὶ τήν τε θέαν καὶ φρόνησιν Α. τες Α, παρακαθήσαντε; προσλαβών Γ. παρακαλέτα. κόλπος του Κέρατος, τῆς ᾿Ακαθίστου, THEOPHANIS . mato in Barbaros delata plures eorum vulneravit. Interim Romana acies tranquilla aeris serenitate fruebatur. Persas igitur in fugam Romani vertunt, et ex eis copiosum numerum prosternunt. Eo audito Chosroes ira vehementi in Saem exarsit. Saes ipse præ mærore atque desperatione in languorem, inci- dens misere interiit. Cadaver ejus sale multo con- ditum ad se advehi Chosroes jussit, et mor- fuum licet ac sensu privatum verberibus et injuriis lacerari imperavit. Porro Chazari Caspiis portis diruptis in Persiḍem irrumpunt, et Ziebelo duce, cui a Chagano secunda dignites inerat, Adroeganı provinciam penetrant. Quocunque vero progrede- rentur Persas abducebant captivos, et urbes pa- gosque igne devastabant. Interea imperator, Lazica solvens, illis se adjungere et occurrere stuluit. Cum Ziebelus imperatorem conspexit, obviam progressus, ejus collum exosculatus est, ipsumque adoravit, Persis ex urbe Tiphili specta- toribus. Turcorum autem exercitus omnis in ter- ram procidens et in faciem pronus, quasi majestatis horrore concepto, insolito honoris genere, gentili- bus tamen solemni, imperatorem prosecutus est, ac pariter exercitus prefecti super sax: ascenden- tes eodem corporis habitu procubuerunt. Ad hæc Zebelus imperatori, ejus quippe verbis delectaba- lur, et ejus prospectu ac prudentia plane stupe- factus haerebat, filium suum, cui lanugo primum e malis tunc oriebatur, obtulit. Selectos tandem . VARIE LECTIONES. viros strenuos ad quadraginta millia Zichelus belli socios imperatori assignavit, et in propriam postmodum regionem secessit. Imperator illis sibi adjunctis, adversus Chosroen perrexit. Interim Sarlarus Chalcedonem adoritur, Abares eliam e Thracia profecti ad urbem applicantes cam vi ob- tinere nitebantur : multis itaque machinis ad eam admotis, et copiarum multitudine innumera, ut quæ numerum omnem vere superaret, per Istrum f.mmen scapbis uno trunco excavatis advecta, Coruu sinum omnem, quaqua late patet, oppleve- Tunt. Dies demum decem urbem obsidentes terra et mari, Dei tandem virtute et ope, et immaculatæ Deique Matris Virginis preditus proligati sunt : D multisque suorum copiis terra et mari amissis, cum vulg. add. ex A. if vulg. add. ex add. ex om. add. ex A. 5' vulg. JAC. GOARI NOTÆ. 623. pag. 12. Quare quæ de missis a Chosroe litteris ad Sarbarum apud eum referuntur, ad id tempus, non quo conjunctis Abarorum copiis CP. obsideret, sed quo ex ea depulsus Chalcedone hiematurus resideret, conjungenda monet Petavius pag. 68. salutandi nec modo Tureis insuetus est, adeoque novus hic honor fuit, sed Romanis. CoMBEFIS. a Eva Theophani et Cedreno dieta. tide alluitur. A Septentrione Galatam, sive Peram respicit. Inter CP, et Galatam maris ille ŝinus, qui portus urbis et subintrat. et ut illa servata sit Dei Genitricis ope Heraclio, tum postea Constantino imperatoribus, fusa Greci narratione in festum diem Aster- nostri lib, it. COMREFIS. (75) Videndus omnino Nicephorus ad annum (76) Αδορυαδικάνου τόπον vocat Nicephorus (77) Cadentes pruni, extenti in faciem, qui mes (78) Immanibus arborum truncis excavata, povž. (79) Triquetra CP. forma. Ab Oriente Propon. (80) De Scytharum adversus urbem expeditione,
τοῦτο δὲ μαθὼν ὁ πάπας Θεόδωρος τὸ πλήρωμα τῆς ἐκκλησίας συγκαλέσας καὶ τὸν τάφον τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων καταλαβών, αἰτήσας τὸ θεῖον ποτήριον, ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ τῷ μέλανι ἐπιστάξας οἰκείᾳ χειρὶ τὴν καθαίρεσιν Πύρρου καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ ποιεῖται. Πύρρου δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν καταλαβόντος, καὶ Παύλου ἀποθανόντος, οἱ τολμηροὶ ἑτερόδοξοι τὸν Πύρρον πάλιν τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπόλεως ἐγκατέστησαν. Θεοδώρου δὲ τοῦ πάπα τελευτήσαντος, Μαρτῖνος ὁ ἁγιώτατος χειροτονεῖται ἐν Ῥώμῃ. καταλαβόντος δὲ καὶ Μαξίμου ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐν Ῥώμῃ καὶ τὸν πάπαν Μαρτῖνον πρὸς ζῆλον ἐξάψαντος, σύνοδον ρν ἐπισκόπων συναθροίσαντες Σέργιον καὶ Πύρρον, Κῦρον καὶ Παῦλον ἀνεθεμάτισαν, τὰς δὲ δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐτράνωσαν καὶ ἐκήρυξαν τῷ θ ἔτει τῆς βασιλείας Κώνσταντος, ἔγγονος Ἡρακλείου, ἰνδικτιῶνι η. ὅς τις μαθὼν καὶ θυμοῦ πλησθεὶς τόν τε ἅγιον Μαρτῖνον καὶ Μάξιμον ἐνέγκας ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ βασανίσας ἐξορίᾳ παρέπεμψεν ἐν Χερσῶνι καὶ τοῖς κλίμασιν· πολλοὺς δὲ καὶ τῶν ἑσπερίων ἐπισκόπους ἐτιμωρήσατο.ἡ διὰ τῶν πρεσβειών της τανυμνήτου Η Θεοτόκου συνεργήσαντος, καὶ πολέμου κροτηθέντος, χάλαζε παραδόξως κατὰ τῶν βαρβάρων κατηνέχθη, και πολλοὺς αὐτῶν ἐπάταξεν. Η δὲ τῶν Ῥωμαίων παράταξις γαλήνης ἀπήλαυεν. Τρέπουσι δὲ οἱ Ρω· μαῖοι τοὺς Πέρσας, καὶ ἀναιροῦσε πλῆθος πολύ. Του το μαθὼν Χοσρόης ὠργίζετο κατὰ τοῦ Σκην. 'Ο δὲ Σάην ἐκ πολλῆς ἀθυμίας “ν εἰς νόσον ἔμπει σὼν δὲ ἐτελεύτησεν. Τούτου δὲ τὸ οι σώμα κελεύει Χοσρόης αλατι ταριχευθὲν πρὸς αὐτὸν κομισθῆναι, καὶ τοῦτον νεκρὸν πολλαῖς αἰκίαις ἐπέβαλλεν " Οἱ δὲ Χαζάρεις διαβρήξαντες (75) τὰς Κασπίας πύλας τῇ Περσίδι εἰσβάλλουσιν εἰς τὴν χώραν τοῦ Αδροηγάν (76) σὺν τῷ ἑαυτῶν στρατηγῷ Ζιεβήλ δευτέρῳ ὄντι τοῦ Χαγάνου τῇ ἀξίᾳ· καὶ ἐν οἷς ἂν τόποις διέβαινον, τούς τε Πέρσας ᾐχμαλώτευον, και τὰς πόλεις καὶ κώμας τῷ πυρὶ παρεδίδουν. Απο ἄρας δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Λαζικῆς, τούτοις συνήντη σεν. Ο δὲ Ζιεβὴλ τοῦτον ἰδὼν καὶ προδραμών " κατασπάζεται αὐτοῦ τὸν τράχηλον, καὶ προσεκύνη σεν αὐτὸν, ὁρώντων τῶν Περσῶν ἐκ τῆς πόλεως τοῦ Τιφίλεως. Πᾶς δὲ ὁ λαὸς τῶν Τούρκων εἰς γῆν περ σαντες πρηνεῖς ὡς ἐκσταθέντες (77) ἐπὶ στόμα τὸν βασιλέα ἐτίμων τιμὴν τὴν παρ' ἔθνεσι ξένη». Ομοίως καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἐπὶ πετρῶν ἀνα- βάντες τῷ αὐτῷ σχήματι ἔπεσον. Προσήνεγκεν δὲ Ζιεβὴλ καὶ δὲ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἀρχιγένειον τῷ βασι λεῖ, ἡδυνόμενος τοῖς τούτου λόγοις, καὶ ἐκπληται. μενος τῇ τε θέᾳ καὶ τῇ φρονήσει ν' αὐτοῦ. Ἐπιλε ξάμενος δὲ ὁ Ζιεθηλ χιλιάδας μ' ἀνδρῶν γενναίων ἔδωκεν τῷ βασιλεῖ πρὸς συμμαχίαν, καὶ αὐτὸς ὑπὸ ἔστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν. Τούτους δὲ λαβὼν βασιλεύς, κατά Χοσρόου ἐχώρει. Ο δὲ Σάρβαρος τη Χαλκηδόνι προσβαλών 68, καὶ οἱ 'Αβάρεις ἐκ τῆς Θρᾴκης τῇ πόλει πλησιάσαντες, ταύτην ἐλεῖν ἐξο λοντο, καὶ πολλὰς μηχανὰς κατ' αὐτῆς κινήσαντες, καὶ εἰς σκάφη γλυπτά (78) ἐκ τοῦ Ἴστρου πλήθος ἄπειρον καὶ ἀριθμοῦ κρείττον ενέγκαντες, τὸν κα που τοῦ Κέρατος (79) ἐπλήρωσαν. Δέκα δὲ ἡμέρας τῇ πόλει παρακαθίσαντες δε διά τε γῆς καὶ θαλάτ σης τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει καὶ συνεργείᾳ καὶ ταῖς πρεσβείαις (80) τῆς ἀχράντου καὶ Θεομήτορος Πα θένου ἡττήθησαν· καὶ πλήθη πολλὰ ἀποβαλόντε; ἐν τε γῇ καὶ θαλάττη, μετά μεγάλης αισχύνης ύπ ο Η πανυμνήτου Α. Γ, πολυμνήτων μα αὐτῶν βαθυμίας η . ἐμπεσὼν ἐτ. Α. ἔπειτεν καὶ ἐτ. οι τὸ Α. τι υπέβαλεν Α. και τάς Α. οι προδραμών Α. προσδρ. να ὡς ἐκταθέντες Α. καὶ τήν τε θέαν καὶ φρόνησιν Α. τες Α, παρακαθήσαντε; προσλαβών Γ. παρακαλέτα. κόλπος του Κέρατος, τῆς ᾿Ακαθίστου, THEOPHANIS . mato in Barbaros delata plures eorum vulneravit. Interim Romana acies tranquilla aeris serenitate fruebatur. Persas igitur in fugam Romani vertunt, et ex eis copiosum numerum prosternunt. Eo audito Chosroes ira vehementi in Saem exarsit. Saes ipse præ mærore atque desperatione in languorem, inci- dens misere interiit. Cadaver ejus sale multo con- ditum ad se advehi Chosroes jussit, et mor- fuum licet ac sensu privatum verberibus et injuriis lacerari imperavit. Porro Chazari Caspiis portis diruptis in Persiḍem irrumpunt, et Ziebelo duce, cui a Chagano secunda dignites inerat, Adroeganı provinciam penetrant. Quocunque vero progrede- rentur Persas abducebant captivos, et urbes pa- gosque igne devastabant. Interea imperator, Lazica solvens, illis se adjungere et occurrere stuluit. Cum Ziebelus imperatorem conspexit, obviam progressus, ejus collum exosculatus est, ipsumque adoravit, Persis ex urbe Tiphili specta- toribus. Turcorum autem exercitus omnis in ter- ram procidens et in faciem pronus, quasi majestatis horrore concepto, insolito honoris genere, gentili- bus tamen solemni, imperatorem prosecutus est, ac pariter exercitus prefecti super sax: ascenden- tes eodem corporis habitu procubuerunt. Ad hæc Zebelus imperatori, ejus quippe verbis delectaba- lur, et ejus prospectu ac prudentia plane stupe- factus haerebat, filium suum, cui lanugo primum e malis tunc oriebatur, obtulit. Selectos tandem . VARIE LECTIONES. viros strenuos ad quadraginta millia Zichelus belli socios imperatori assignavit, et in propriam postmodum regionem secessit. Imperator illis sibi adjunctis, adversus Chosroen perrexit. Interim Sarlarus Chalcedonem adoritur, Abares eliam e Thracia profecti ad urbem applicantes cam vi ob- tinere nitebantur : multis itaque machinis ad eam admotis, et copiarum multitudine innumera, ut quæ numerum omnem vere superaret, per Istrum f.mmen scapbis uno trunco excavatis advecta, Coruu sinum omnem, quaqua late patet, oppleve- Tunt. Dies demum decem urbem obsidentes terra et mari, Dei tandem virtute et ope, et immaculatæ Deique Matris Virginis preditus proligati sunt : D multisque suorum copiis terra et mari amissis, cum vulg. add. ex A. if vulg. add. ex add. ex om. add. ex A. 5' vulg. JAC. GOARI NOTÆ. 623. pag. 12. Quare quæ de missis a Chosroe litteris ad Sarbarum apud eum referuntur, ad id tempus, non quo conjunctis Abarorum copiis CP. obsideret, sed quo ex ea depulsus Chalcedone hiematurus resideret, conjungenda monet Petavius pag. 68. salutandi nec modo Tureis insuetus est, adeoque novus hic honor fuit, sed Romanis. CoMBEFIS. a Eva Theophani et Cedreno dieta. tide alluitur. A Septentrione Galatam, sive Peram respicit. Inter CP, et Galatam maris ille ŝinus, qui portus urbis et subintrat. et ut illa servata sit Dei Genitricis ope Heraclio, tum postea Constantino imperatoribus, fusa Greci narratione in festum diem Aster- nostri lib, it. COMREFIS. (75) Videndus omnino Nicephorus ad annum (76) Αδορυαδικάνου τόπον vocat Nicephorus (77) Cadentes pruni, extenti in faciem, qui mes (78) Immanibus arborum truncis excavata, povž. (79) Triquetra CP. forma. Ab Oriente Propon. (80) De Scytharum adversus urbem expeditione,
PG 108:657μετὰ δὲ τὴν ἐξορίαν Μαρτίνου Ἀγάθων χειροτονεῖται πάπας Ῥώμης, ὅς τις κινηθεὶς ζήλῳ θεοῦ, σύνοδον ἱερὰν καὶ αὐτὸς συναθροίσας τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀπεκήρυξεν, τὰς δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας τρανώσας. οὕτω δὲ τῆς ἐκκλησίας τότε ὑπό τε τῶν βασιλέων καὶ τῶν δυσσεβῶν ἱερέων ταραττομένης, ἀνέστη ὁ ἐρημικώτατος Ἀμαλὴκ τύπτων ἡμᾶς τὸν λαὸν τοῦ Χριστοῦ, καὶ γίνεται πρώτη φοβερὰ πτῶσις τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ, ἡ κατὰ τὸν Γαβιθᾶν λέγω καὶ Ἱερμουχὰν καὶ τὴν Δάθεσμον αἱμοχυσία· μεθ’ ἣν αἱ Παλαιστινῶν καὶ Καισαρέων καὶ Ἱεροσολύμων ἁλώσεις, εἶτα ὁ Αἰγύπτιος ὄλεθρος, καὶ καθεξῆς ἡ τῶν μεσογείων καὶ νήσων καὶ πάσης Ῥωμανίας αἰχμαλωσία, καὶ ἡ ἐν Φοίνικι παντελὴς τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ τε καὶ στόλου ἀπώλεια, καὶ πάντων τῶν χριστιανικῶν λαῶν καὶ τόπων ἐρήμωσις, ἥτις οὐκ ἐπαύσατο, ἄχρις ἂν ὁ τῆς ἐκκλησίας διώκτης ἐν Σικελίᾳ κακῶς ἀνῃρέθη. 70 Κόσμου ἔτη ρκβ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκβ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. κα. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη θ. θ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. κβ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβ. κβ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. ιβ.έστρεψαν. Ο δὲ Σάρβαρος τῇ Χαλκηδόνι παρακας - ζόμενος οὐ μετέστη, ἀλλ' αὐτόθ: ἐχείμασεν " (81), κουρσεύων καὶ παιδεύων (89) τα περατικά οι μέρη (85) καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν. $4 -- Α. Μ. 6118. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπὸ μηνός Σε πτεμβρίου εἰσβαλών σε ἐν Περσίδι Ηράκλειος συν τοῖς Τούρκοις ἀπροσδοκήτως διὰ τὸν χειμώνα σε εἰς ἔκστασιν ἐνέβαλεν τὸν Χοσρόην τοῦτο μαθόντα. Οἱ δὲ Τούρκοι τὸν χειμῶνα ὁρῶντες καὶ τὰς συνεχεῖς ἐπι δρομὰς τῶν Περσῶν ", μὴ ὑποφέροντες συγκοπιάν τῷ βασιλεῖ, ήρξαντο κατ' ὀλίγον ὑποῤῥέειν, καὶ πάντες ἀφέντες αὐτὸν, ὑπέστρεψαν. Ο δὲ βασιλεὺς διελάλησεν τῷ αὑτοῦ λαῷ, λέγων Γνώτε, ἀδελφοί, ὅτι οὐδεὶς ἡμῖν συμμαχήσαι θέλει, αλλ' ή μόνος ὁ Θεὸς, καὶ ἡ τοῦτον τεκοῦσα ἀσπόρως Μήτηρ, ἵνα δείξῃ τὴν ἑαυτοῦ δυναστείαν, καὶ καταπέμψῃ τὴν βοήθειαν αὐτοῦ. Ὁ δὲ Χοσρόης ἐπισυνάξας πάντα τὰ " στρατεύματα αὐτοῦ, προς βάλλεται στρατηγὸν ἐν αὐτοῖς Ῥαζάτην (84), ἄνδρα πολεμικώτατον καὶ ἀνδρεῖον, καὶ κατὰ Ηρακλείου τοῦτον ἀπέστειλεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς τάς τε πόλεις Περσίδος ἐπυρπόλει καὶ τὰς κώμας, καὶ τοὺς κατα- λαμβανομένους Πέρσας ανήλισκεν ῥομφαίᾳ. Τῇ δὲ ἐνάτῃ τοῦ Οκτωβρίου μηνὸς τῆς ιε' Ινδικτιώνος κατέλαβεν εἰς τὴν χώραν Χαμαηθά σε και διαν έπαυσεν τὸν λαὸν ἑβδομάδα μίαν. Ὁ δὲ Ῥαζάτης ἐλθὼν εἰς τὸ Γαζάχων ", εγενήθη οπίσω αὐτοῦ, καὶ ἠκολούθει τῶν 'Ρωμαίων δαπανώντων ἔμπροσθεν τὰς τροφάς. Αὐτὸς δὲ ἐπίσω ὡς κύων πεινῶν μόλις ἐκ τῶν ψιχίων αὐτῶν τὸ ἐτρέφετο· καὶ ἐκ τοῦ μὴ εὑρίσκειν αὐτὸν δαπάνας πολλὰ τῶν ἀλόγων αὐτοῦ διεφθάρησαν. Τῇ δὲ πρώτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τι κατέλαβεν ὁ βασιλεὺς ποταμόν μέγαν Ζαβᾶν λεγό μενον τι, καὶ τοῦτον περάσας Απλίκευσεν πλησίου Νινευὶ τῆς πόλεως. Κατέλαβεν δὲ καὶ ὁ Ραζάτης εἰς τὸ πέραμα το επακολουθῶν (85) αὐτῷ, καὶ κατελθὼν ἀπὸ τριών μιλίων εὗρεν ἄλλο πέραμα καὶ ἐπέρασεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀποστείλας Βαάνην τὸν στρατηλάτην μετὰ ἐπιλέκτων στρατιωτῶν ὀλίγων, εὗρεν βάν- δον το (86) Περσῶν, καὶ φονεύσας αὐτοῦ τὸν κόμητα, ἤνεγκεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ σπαθὶν ὁλόχρυσον καὶ πολλοὺς φονεύσας, ἤνεγκεν ζῶντας κς', ἐν οἷς τo: ἐχείμασε» Α, χειμάσας τὰ Περσικά μέρη Α. " εἰσβαλών Α, εἰσβάλλων σε διὰ τοῦ χειμα ὦ τῶν Π. Α. τὸν 11. ἡμῖν Α. καταπέμπει Λ. σε ἐπισυνάξας πάντα τὰ Α, ἐπι στρατεύσας τὰ Χαμαιθα λ. Γαζακόν Α, Γαυζακῷ κ. το αὐτῶν Α, αὐτοῦ μηνός λεγόμενον Α. το πέραμα πέραν βάνδον ΙΙ. Α, βάνδον τὸν ΙΙ. του κόλπου πέραν, περατικά μέρη. περαματικά ξύλα πέραμα ComΒΕΡΙ, τάγμα, Διαιρείσθω τοίνυν ὁ πᾶς ὑπὸ σὲ στρατὸς εἰς τάγματα, ήγουν τα λεγόμενα βάνδα διάφορα· CHRONOGRAPHIA, A magno rubore et dedecore domos repetierunt B Sarbarus autem obsidione ad Chalcedonem posita non destitit : quin ime mari piraticam, terra pra: datoriam exercens partes trans fretum positas et earum urbes devastavit, et hibernam'eisdem in lo- cis egit tempestatem. - D comite occiso, comitis ejusdem A. C. 618. Hoc anno jam a mense Septembri Heraclius una cum Tureis inopinato propter immi- nentem hiemis rigorem in Persiam irrumpens, Chosroem, ubi rescivit expeditionem, in animi anxie latem et stuporem conjecit. Turci vero incum- bentem hiemem prospicientes, crebrarum a Persis excursionum impatientes, nec imperatori collabo · rare gnari, paulatim elabi vel se surripere ceperunt, ✔ 90; A.' • ac tandem omnes societate belli deserta redierunt, Imperator autem exercitui suo ad colloquium voca - Videle, fratres, ut nullus belli societatem init nobiscum, quam Deus solus, et quæ illum sine semine concepit Maler, ut potentiam nimirum suam exsera, et auxilium nobis suum manifesto mittat. Perro Chosroes compositis et eductis suis copiis, ducem eis præfecit Rhazatem virum bellicosissimum et strenuum, et in Heraclium misit. Imperator vero Persidis urbes et vicos ferro et igne devastabat, Persasque in potestatem venientes cunctos rom- phæa delebat. Nono vero mensis Octobris die in- dictione decima quinta, in provinciam Chamactham pervenit, et dierum septem quiete excrcitum refe- cit. Rhazates autem Gauzacum profectus, pone se- quebatur imperatoren, et Romanorum commeatum omnem per vias occupantium el consumentium vestigia a torgo legebat. ipse vero canis more ped.s- sequus ac famelicus micis vix decidentibus annoname suffurabatur, equi etiamı pabulis non inventis peri- erunt innumeri. Prima deinde Decembris die impe- rator ad magnum Quvium, cui nomen Zabas, per- venit, eoque trajecto juxta Ninivem civitatem castra applicuit. Circa fluvium pariter Romanos insecutus Rhazales appulit, et ad millia tria jux a fluvii cursum descendens, vadum invenit, et in ' ulteriorem ripam transiit. Tum vero Baanes militis magister cum selectis militibus paucis Persarum cohortem suo vexillo insignem offendit, et ejus caput tulit, et ex VARIA LECTIONES. • vulg. " vulg. vulg. add. ex vulg. νulg. "1 add.'ex A. om. A a f, vulg. vulg. " CA JAC. GOARE NOTÆ. roque anno itidem continua, quam et S. Niceph. refert duce Sarbaro, 'cum prior contigerit dnce Saito. CONBEFIS. nuncupati, nominibus Græcæ plebi non ignoti : de quibus Meursii glossarium, et Rigaltins. Gslata, et paulo superius Pera, quia sunt CP. Linures traji cseudo portui vel freto ipsum legum, vel etiam mare, versus Heraclium expeditionem ad annum in Heraclii decimum septimum incidentem signavit Nicephori scholiastes, pag. 15. et prohibitus est transire. cohors, militum manus. Leo constit. : Acies igitur omnis tibi subjecta in cohortes, hoc est, diversa banda dis- tribuatur. RIGALTIUS. . 84) Hæc altera Chacedonis obsidio uno alte- (82) 1 rædones, ab incursionibus cursarii vulgo (65) Chalcedonis littora al orientem, ad hoream (84) Ρυζάτης est Nicephoro : ejusdemque a (85) Barb., Peyr. Anast. ad vallum seculus ; qu (86) Τι σημείον, τὸ ἐν πολέμῳ, ait Suidas : ita
PG 108:65970 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Μουάμεδ, ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς καὶ ψευδοπροφήτης, προχειρισάμενος Ἀβουβάχαρον συγγενῆ αὐτοῦ [εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἦλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ] καὶ πάντες ἐφοβήθησαν. οἱ δὲ πεπλανημένοι Ἑβραῖοι ἐν ἀρχῇ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἐνόμισαν εἶναι αὐτὸν τὸν παρ’ αὐτοῖς προσδοκώμενον Χριστόν, ὡς καί τινας τῶν προυχόντων αὐτῶν προσελθεῖν αὐτῷ καὶ δέξασθαι τὴν αὐτοῦ θρησκείαν καὶ ἀφῆσαι τὴν τοῦ θεόπτου Μωσέως. ἦσαν δὲ τὸν ἀριθμὸν δέκα οἱ τοῦτο πεποιηκότες, καὶ σὺν αὐτῷ διῆγον ἄχρι τῆς σφαγῆς αὐτοῦ. θεωρήσαντες δὲ αὐτὸν ἐσθίοντα ἀπὸ καμήλου ἔγνωσαν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτός, ὃν ἐνόμισαν, καὶ ἠπόρουν τί πρᾶξαι, καὶ ἀφῆσαι αὐτοῦ τὴν θρησκείαν δειλιῶντες οἱ τάλανες ἐδίδασκον αὐτὸν ἀθέμιτα καθ’ ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν· καὶ διῆγον σὺν αὐτῷ. ἀναγκαῖον δὲ ἡγοῦμαι διηγήσασθαι περὶ τῆς τούτου γενεᾶς· οὗτος [ἐκ] μιᾶς γενικωτάτης φυλῆς κατήγετο ἐξ Ἰσμαήλ, υἱοῦ Ἀβραάμ. Νίζαρος γάρ, ὁ τοῦ Ἰσμαὴλ ἀπόγονος, πατὴρ πάντων αὐτῶν ἀναγορεύεται. οὗτος γεννᾷ υἱοὺς δύο, Μούδαρον καὶ Ῥαβίαν. Μούδαρος γεννᾷ Κούρασον καὶ Κάϊσον καὶ Θεμίμην καὶ Ἄσαδον καὶ ἄλλους ἀγνώστους.Α ἦν καὶ ὁ σπαθάριος τοῦ Ῥαζάτου· ὅστις καὶ τ' ἀνήγ γειλεν τῷ βασιλεῖ, ὅτι πολεμῆσαι βούλεται αὐτὸν ὁ Ραζάτης, οὕτω κελευσθεὶς παρὰ Χοσρόου, καὶ τριτο χιλίους ώπλισμένους ἀπέστειλεν αὐτῷ. Αλλ' ἀκμὴν οὐκ ἔφθασαν. Ταῦτα δὲ μαθὼν ὁ βασιλεὺς προαπ έλυσε τὸ τοῦλδον ἔμπροσθεν· καὶ αὐτὸς ἐπηκολούθει σκεπτόμενος εὑρεῖν τόπον ἐν ᾧ ὤφειλεν πολεμῆσαι. πρὸ τοῦ ἑνωθῶσιν αὐτοῖς οἱ τρισχίλιοι. Εὑρὼν δὲ πεδίον ἐπιδέξιον πρὸς πόλεμον, καὶ διαλαλήσας τῷ λαῷ παρετάξατο. Ο δὲ Ῥαζάτης καταλαβὼν καὶ αὐτὸς παρετάξατο τρισὶ φούλκοις (87), καὶ κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώρησεν. Τῇ δὲ δωδεκάτῃ τοῦ Δεκεμ βρίου μηνὸς ἡμέρᾳ Σαββάτου " ἐκροτήθη ὁ πόλεμος· καὶ προπηδήσας πάντων ὁ βασιλεὺς ἄρχοντι τῶν Περσῶν συνήντησεν· καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει καὶ Β τῇ βοηθείᾳ τῆς Θεοτόκου τοῦτον κατέβαλεν. Καὶ οἱ σὺν αὐτῷ προπηδήσαντες ἐτράπησαν το· καὶ ὁ βασι λεὺς αὖθις ἄλλῳ συναντήσας, καὶ τοῦτον κατέβαλεν. Προσέβαλεν το δὲ αὐτῷ καὶ τρίτος, ὃς καὶ ἔδωκεν δς αὐτῷ μετὰ δόρατος εἰς τὸ χεῖλος, καὶ τοῦτον ἔπληξεν. Ο δὲ βασιλεὺς καὶ τοῦτον ἀνεῖλεν· καὶ τῶν σαλπίγγων ἠχησασῶν συνέβαλον ἀλλήλοις ἀμ φότερα τὰ μέρη, καὶ μάχης κρατησάσης το σφό δρα, ἐπληγώθη ὑπὸ τῶν πεζῶν ὁ τοῦ οι βασιλέως ἵππος, λεγόμενος Φάλβας ", ὁ καὶ Δόρκων, εἰς τὸν μηρὸν αὐτοῦ λαβὼν κονταρέαν· πολλὰς δὲ καὶ στα θέα; ἐν τῇ ὄψει αὐτοῦ ἔλαβαν· ἀλλὰ φορῶν κατά φρακτα νευρικά » (88), οὐκ ἐβλάπτετο, οὐδὲ αὐτοὶ κ ενήργουν. Πίπτει δὲ θὰ ἐν τῷ πολέμῳ ὁ Ῥαζάτης, καὶ οἱ τρεῖς τουρμάρχαι τῶν Περσῶν, καὶ οἱ ἄρχοντες σχεδόν πάντες, καὶ τὸ πλεῖον θὰ τοῦ στρατοῦ αὐτῶν. Ἐσφάγησαν δὲ καὶ Ῥωμαῖοι οι πεντήκοντα, καὶ ἐπληγώθησαν ἱκανοὶ, ἀλλ᾽ οὐκ ἀπέθανον, εἰ μὴ δέκα · ἐκροτήθη δὲ ὁ πόλεμος ἀπὸ πρωί έως ώρας ἐνδεκάτης. Απῆραν το δὲ οἱ Ρωμαῖοι τῶν Περσῶ βάνδα κη' χωρὶς τῶν κλασθέντων, καὶ σκυλεύσαντες τοὺς νεκροὺς, ἔλαβον τὰ λωρίκια αὐτῶν καὶ τὰς κασσίδας το καὶ πάντα τὰ ἄρματα (89) · καὶ ἔμειναν ἀπ' ἀλλήλων ἀπὸ δύο σαγιττοβολῶν οι (90). Τροπή γὰρ οὐ γέγονεν. Οἱ δὲ τῶν Ῥωμαίων λαοὶ τῇ νυκτὶ ἐπότισαν καὶ ἑτάγισαν οι τὰ ἄλογα αὐτῶν ος. Οἱ δὲ καβαλλάριοι (91) Πέρσαι ίσταντο έως 15δόμης ώρας το καὶ ροςι ὅστις Α. τὰ ὁ δὲ Ῥαζ. παρετάξατο Σαββάτῳ Α. το ἐτράπη σαν] ἐβράπισαν Α. το προσέβαλεν Α, προέβαλεν αν κρατησάσης σφόδρα Α Γ, κροτηθείσης σφοδρᾶς του ἵππος Φάλβας, ο λεγόμενος Δορκών οι κατάφρακτα νευρικά Α Α 1, καταφρακταρικά νυκ. ι οὐδὲ αὐτοὶ Α 1, οὐδὲν αὐτοὶ δ, οὐδὲ αὐτοῦ οὐδὲ αὐτοὶ δὲ Α, πίπτει οὖν δὲ τὸ πλεῖον Α, τὸ πλεῖστον καὶ Ῥωμ. Α, καὶ οἱ 'Ρωμ. μὴ ἄλλοι δέκα Α. ἀπῆραν Α, ἐπῆραν τὰ λωρ. αὐτῶν καὶ τὰς κασσίδας Α, τὰ λ. κ, τὰς κασίδας αὐτῶν οι σαγητών Α Γ Γ. οι καὶ ἑτάγισαν Λ' : να αὐτῶν καὶ παρέβαλον Α. ότ πίπτει φούλκον ποιοῦσι. άρματωμένος, αρμαμέντου, καὶ αὗται οὐκ ἐνήργουν; καθαλλέρης, καβαλλάρηδες, THEOPHANIS auro solido ensem : multis præterea deletis, vivos viginti sex abduxit, inter quos Rhazatis spatharius repertus, qui etiam imperatori renuntiavit Rhazatem cum eo congredi velle ; sic enim a Chosroe jussum affirmabat, et virorum tria millia ad cum missa, quæ nondum tamen advenissent. Ilis cognitis, im- perator impedimenta præcelere jubet : ipse plani- tjem pugnæ conserende idoneam, priusquam ter bille viri nominati advenirent et reliquis adjunge- rentur, mente sollicita investigans sequebatur. Campo ad pugnam apto reperto, exercitum ad allocutionem vocal, et ordines componit. Rhazales" pariter cum eumdem locum tenuisset, in tres cuneos Lotum exercitum distribuit et in imperatorem pra- fiaturus se confert. Mensis itaque Decembris die duodecimo (m), qui Sabbati fuit, certanen commissum, in quo imperator ante omnes prosi- liens, Persarum ductorem offendit, eumque Dei virtute et Dei genitricis auxilio prostravit : unde qui prius etiam cum eo pugnam inierant in fugam versi sunt. Imperator iterum in alium sibi occurrentemn insilit, et hunc pariter expugnat et morti tradit. Tertius tandem eum aggreditur, qui hasta eum ad labrum ferit, et vulnus infligit: eum tamen impe- rator ut et reliquos ędomitum necat. Tubis itaque concinentibus pars utraque manus conseruit, el cruento certamine excitato, imperatoris equus, cui Phalbas vel Dorcon cognomentum, accepto hastr ictu iu femore a peditibus vulneratus est : sed tu- tamine ex nervis facto circumvallatus, inflictis etiam ad caput crebrioribus ensium plagis, nulla- C tenns læsus est, neque eæ ipsæ damnum intulerunt. Cadit igitur bello Rhazates, et una Persicosum agminum ductores tres, et præcipua capita exerci- tus, qui ipse totus pene deletus est. Romanorum ad quinquaginta deleti, plurimi vulnerati, quorum nonnisi decem obierunt. Prælium ab aurora ad horam usque undecimam commissum. Persarum vexilla viginti octo, præter ea quæ feruntur fracta et contrita, Romani sustulerunt, et interfectis sub- inde spoliatis, loricas, cassides et armorum genus quodvis sibi sumpserunt: uterque vero exercitus VARIE LECTIONES. add. ex om. b. vulg. e f, vulg. add. ex A. A a f. a, vulg. vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. om. f. 8v - JAC. GOARI NOTÆ. loricis nudati, si pectora scutis objectis tegant, et qui pone sunt capita vultusque eorumdem suis pariter clypeis, ne primis feriantur telis operiant Rigalii Glossarium lacticon. nere; quo armatus, et supra pag. 249, armorum est penus. ez nervis compactum. Sic caput ac pectus equiv= ruin moris est duriori corio protegere; eaque est ratio ut saepius impacti enses nequiverint caput ladere : non quia toto corpore ferro circumvallatus esset, ut redditum est : egregie certe expeditus ejus, qui sic fero eorum vocabula hic oceurrunt. equus : al et in numero multituklimis equites torquati sunt, et sacra militia allecti. Vocum discrimen est quæ Gallicis cavalier et chevalier. (87) Cominus congressuri primæ acici milites D munitus procederet. COMBEFIS. (89) Arma sunt Graecis recentiori loquendi ge- (88) Ex nervis tutamina. Anast., ferens tegnien (90) Jacius sagilla, σαγιττοβολή modernis. Plura (91) A caballo, Latina dictione καβαλλάριος,
οὗτοι πάντες ᾤκουν τὴν Μαδιανῖτιν ἔρημον καὶ ἐν αὐτῇ ἐκτηνοτρόφουν ἐν σκηναῖς κατοικοῦντες. εἰσὶ δὲ καὶ ἐνδότεροι τούτων μὴ ὄντες τῆς φυλῆς αὐτῶν, ἀλλὰ τοῦ Ἰεκτάν, οἱ λεγόμενοι Ἀμανῖται, τοῦτ’ ἔστιν Ὁμηρῖται. ἐπραγματεύοντο δέ τινες αὐτῶν ἐν ταῖς καμήλοις αὐτῶν. ἀπόρου δὲ καὶ ὀρφανοῦ ὄντος τοῦ προειρημένου Μουάμεδ, ἔδοξεν αὐτῷ εἰσιέναι πρός τινα γυναῖκα πλουσίαν, συγγενῆ αὐτοῦ οὖσαν, ὀνόματι Χαδίγαν, μίσθιον ἐπὶ τῷ καμηλεύειν καὶ πραγματεύεσθαι ἐν Αἰγύπτῳ καὶ Παλαιστίνῃ. κατ’ ὀλίγον δὲ παρρησιασάμενος ὑπεισῆλθε τῇ γυναικὶ χήρᾳ οὔσῃ, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν γυναῖκα καὶ ἔσχε τὰς καμήλους αὐτῆς καὶ τὴν ὕπαρξιν. ἐρχόμενος δὲ ἐν Παλαιστίνῃ συνανεστρέφετο Ἰουδαίοις τε καὶ Χριστιανοῖς. ἐθηρᾶτο δὲ παρ’ αὐτῶν τινὰ γραφικά, καὶ ἔσχε τὸ πάθος τῆς ἐπιληψίας. καὶ νοήσασα ἡ τούτου γυνὴ σφόδρα ἐλυπεῖτο, ὡς εὐγενὴς οὖσα καὶ τῷ τοιούτῳ συναφθεῖσα, οὐ μόνον ἀπόρῳ ὄντι, ἀλλὰ καὶ ἐπιληπτικῷ. τροποῦται δὲ αὐτὸς θεραπεῦσαι αὐτὴν οὕτω λέγων, ὅτι ὀπτασίαν τινὰ ἀγγέλου λεγομένου Γαβριὴλ θεωρῶ, καὶ μὴ ὑποφέρων τὴν τούτου θέαν ὀλιγωρῶ καὶ πίπτω.Α ἦν καὶ ὁ σπαθάριος τοῦ Ῥαζάτου· ὅστις καὶ τ' ἀνήγ γειλεν τῷ βασιλεῖ, ὅτι πολεμῆσαι βούλεται αὐτὸν ὁ Ραζάτης, οὕτω κελευσθεὶς παρὰ Χοσρόου, καὶ τριτο χιλίους ώπλισμένους ἀπέστειλεν αὐτῷ. Αλλ' ἀκμὴν οὐκ ἔφθασαν. Ταῦτα δὲ μαθὼν ὁ βασιλεὺς προαπ έλυσε τὸ τοῦλδον ἔμπροσθεν· καὶ αὐτὸς ἐπηκολούθει σκεπτόμενος εὑρεῖν τόπον ἐν ᾧ ὤφειλεν πολεμῆσαι. πρὸ τοῦ ἑνωθῶσιν αὐτοῖς οἱ τρισχίλιοι. Εὑρὼν δὲ πεδίον ἐπιδέξιον πρὸς πόλεμον, καὶ διαλαλήσας τῷ λαῷ παρετάξατο. Ο δὲ Ῥαζάτης καταλαβὼν καὶ αὐτὸς παρετάξατο τρισὶ φούλκοις (87), καὶ κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώρησεν. Τῇ δὲ δωδεκάτῃ τοῦ Δεκεμ βρίου μηνὸς ἡμέρᾳ Σαββάτου " ἐκροτήθη ὁ πόλεμος· καὶ προπηδήσας πάντων ὁ βασιλεὺς ἄρχοντι τῶν Περσῶν συνήντησεν· καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει καὶ Β τῇ βοηθείᾳ τῆς Θεοτόκου τοῦτον κατέβαλεν. Καὶ οἱ σὺν αὐτῷ προπηδήσαντες ἐτράπησαν το· καὶ ὁ βασι λεὺς αὖθις ἄλλῳ συναντήσας, καὶ τοῦτον κατέβαλεν. Προσέβαλεν το δὲ αὐτῷ καὶ τρίτος, ὃς καὶ ἔδωκεν δς αὐτῷ μετὰ δόρατος εἰς τὸ χεῖλος, καὶ τοῦτον ἔπληξεν. Ο δὲ βασιλεὺς καὶ τοῦτον ἀνεῖλεν· καὶ τῶν σαλπίγγων ἠχησασῶν συνέβαλον ἀλλήλοις ἀμ φότερα τὰ μέρη, καὶ μάχης κρατησάσης το σφό δρα, ἐπληγώθη ὑπὸ τῶν πεζῶν ὁ τοῦ οι βασιλέως ἵππος, λεγόμενος Φάλβας ", ὁ καὶ Δόρκων, εἰς τὸν μηρὸν αὐτοῦ λαβὼν κονταρέαν· πολλὰς δὲ καὶ στα θέα; ἐν τῇ ὄψει αὐτοῦ ἔλαβαν· ἀλλὰ φορῶν κατά φρακτα νευρικά » (88), οὐκ ἐβλάπτετο, οὐδὲ αὐτοὶ κ ενήργουν. Πίπτει δὲ θὰ ἐν τῷ πολέμῳ ὁ Ῥαζάτης, καὶ οἱ τρεῖς τουρμάρχαι τῶν Περσῶν, καὶ οἱ ἄρχοντες σχεδόν πάντες, καὶ τὸ πλεῖον θὰ τοῦ στρατοῦ αὐτῶν. Ἐσφάγησαν δὲ καὶ Ῥωμαῖοι οι πεντήκοντα, καὶ ἐπληγώθησαν ἱκανοὶ, ἀλλ᾽ οὐκ ἀπέθανον, εἰ μὴ δέκα · ἐκροτήθη δὲ ὁ πόλεμος ἀπὸ πρωί έως ώρας ἐνδεκάτης. Απῆραν το δὲ οἱ Ρωμαῖοι τῶν Περσῶ βάνδα κη' χωρὶς τῶν κλασθέντων, καὶ σκυλεύσαντες τοὺς νεκροὺς, ἔλαβον τὰ λωρίκια αὐτῶν καὶ τὰς κασσίδας το καὶ πάντα τὰ ἄρματα (89) · καὶ ἔμειναν ἀπ' ἀλλήλων ἀπὸ δύο σαγιττοβολῶν οι (90). Τροπή γὰρ οὐ γέγονεν. Οἱ δὲ τῶν Ῥωμαίων λαοὶ τῇ νυκτὶ ἐπότισαν καὶ ἑτάγισαν οι τὰ ἄλογα αὐτῶν ος. Οἱ δὲ καβαλλάριοι (91) Πέρσαι ίσταντο έως 15δόμης ώρας το καὶ ροςι ὅστις Α. τὰ ὁ δὲ Ῥαζ. παρετάξατο Σαββάτῳ Α. το ἐτράπη σαν] ἐβράπισαν Α. το προσέβαλεν Α, προέβαλεν αν κρατησάσης σφόδρα Α Γ, κροτηθείσης σφοδρᾶς του ἵππος Φάλβας, ο λεγόμενος Δορκών οι κατάφρακτα νευρικά Α Α 1, καταφρακταρικά νυκ. ι οὐδὲ αὐτοὶ Α 1, οὐδὲν αὐτοὶ δ, οὐδὲ αὐτοῦ οὐδὲ αὐτοὶ δὲ Α, πίπτει οὖν δὲ τὸ πλεῖον Α, τὸ πλεῖστον καὶ Ῥωμ. Α, καὶ οἱ 'Ρωμ. μὴ ἄλλοι δέκα Α. ἀπῆραν Α, ἐπῆραν τὰ λωρ. αὐτῶν καὶ τὰς κασσίδας Α, τὰ λ. κ, τὰς κασίδας αὐτῶν οι σαγητών Α Γ Γ. οι καὶ ἑτάγισαν Λ' : να αὐτῶν καὶ παρέβαλον Α. ότ πίπτει φούλκον ποιοῦσι. άρματωμένος, αρμαμέντου, καὶ αὗται οὐκ ἐνήργουν; καθαλλέρης, καβαλλάρηδες, THEOPHANIS auro solido ensem : multis præterea deletis, vivos viginti sex abduxit, inter quos Rhazatis spatharius repertus, qui etiam imperatori renuntiavit Rhazatem cum eo congredi velle ; sic enim a Chosroe jussum affirmabat, et virorum tria millia ad cum missa, quæ nondum tamen advenissent. Ilis cognitis, im- perator impedimenta præcelere jubet : ipse plani- tjem pugnæ conserende idoneam, priusquam ter bille viri nominati advenirent et reliquis adjunge- rentur, mente sollicita investigans sequebatur. Campo ad pugnam apto reperto, exercitum ad allocutionem vocal, et ordines componit. Rhazales" pariter cum eumdem locum tenuisset, in tres cuneos Lotum exercitum distribuit et in imperatorem pra- fiaturus se confert. Mensis itaque Decembris die duodecimo (m), qui Sabbati fuit, certanen commissum, in quo imperator ante omnes prosi- liens, Persarum ductorem offendit, eumque Dei virtute et Dei genitricis auxilio prostravit : unde qui prius etiam cum eo pugnam inierant in fugam versi sunt. Imperator iterum in alium sibi occurrentemn insilit, et hunc pariter expugnat et morti tradit. Tertius tandem eum aggreditur, qui hasta eum ad labrum ferit, et vulnus infligit: eum tamen impe- rator ut et reliquos ędomitum necat. Tubis itaque concinentibus pars utraque manus conseruit, el cruento certamine excitato, imperatoris equus, cui Phalbas vel Dorcon cognomentum, accepto hastr ictu iu femore a peditibus vulneratus est : sed tu- tamine ex nervis facto circumvallatus, inflictis etiam ad caput crebrioribus ensium plagis, nulla- C tenns læsus est, neque eæ ipsæ damnum intulerunt. Cadit igitur bello Rhazates, et una Persicosum agminum ductores tres, et præcipua capita exerci- tus, qui ipse totus pene deletus est. Romanorum ad quinquaginta deleti, plurimi vulnerati, quorum nonnisi decem obierunt. Prælium ab aurora ad horam usque undecimam commissum. Persarum vexilla viginti octo, præter ea quæ feruntur fracta et contrita, Romani sustulerunt, et interfectis sub- inde spoliatis, loricas, cassides et armorum genus quodvis sibi sumpserunt: uterque vero exercitus VARIE LECTIONES. add. ex om. b. vulg. e f, vulg. add. ex A. A a f. a, vulg. vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. om. f. 8v - JAC. GOARI NOTÆ. loricis nudati, si pectora scutis objectis tegant, et qui pone sunt capita vultusque eorumdem suis pariter clypeis, ne primis feriantur telis operiant Rigalii Glossarium lacticon. nere; quo armatus, et supra pag. 249, armorum est penus. ez nervis compactum. Sic caput ac pectus equiv= ruin moris est duriori corio protegere; eaque est ratio ut saepius impacti enses nequiverint caput ladere : non quia toto corpore ferro circumvallatus esset, ut redditum est : egregie certe expeditus ejus, qui sic fero eorum vocabula hic oceurrunt. equus : al et in numero multituklimis equites torquati sunt, et sacra militia allecti. Vocum discrimen est quæ Gallicis cavalier et chevalier. (87) Cominus congressuri primæ acici milites D munitus procederet. COMBEFIS. (89) Arma sunt Graecis recentiori loquendi ge- (88) Ex nervis tutamina. Anast., ferens tegnien (90) Jacius sagilla, σαγιττοβολή modernis. Plura (91) A caballo, Latina dictione καβαλλάριος,
PG 108:661αὕτη δὲ ἔχουσα μοναχόν τινα διὰ κακοπιστίαν ἐξόριστον ἐκεῖσε οἰκοῦντα, φίλον αὐτῆς, ἀνήγγειλεν αὐτῷ πάντα καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγγέλου. κἀκεῖνος θέλων πληροφορῆσαι αὐτὴν εἶπεν αὐτῇ ὅτι ἀλήθειαν εἴρηκεν· καὶ γὰρ οὗτος ὁ ἄγγελος ἐκπέμπεται πρὸς πάντας προφήτας. αὕτη δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τοῦ ψευδαββᾶ ἐπίστευσεν αὐτῷ, καὶ ἐκήρυξεν ἄλλαις γυναιξὶν ὁμοφύλοις αὐτῆς προφήτην αὐτὸν εἶναι. καὶ οὕτως ἐκ γυναικῶν [ἡ φήμη] ἦλθεν εἰς ἄνδρας, πρῶτον Ἀβουβάχαρον, ὃν καὶ διάδοχον κατέλιπεν. καὶ ἐκράτησεν ἡ αἵρεσις αὐτοῦ τὰ μέρη τῆς Ἐθρίβου διὰ πολέμου τὸ ἔσχατον· πρώην μὲν κρυπτῶς ἔτη δέκα, καὶ διὰ πολέμου ὁμοίως δέκα, καὶ φανερῶς ἐννέα. ἐδίδαξε δὲ τοὺς ἑαυτοῦ ὑπηκόους, ὅτι ὁ ἀποκτέννων ἐχθρόν, ἢ ὑπὸ ἐχθροῦ ἀποκτεννόμενος εἰς παράδεισον εἰσέρχεται. τὸν δὲ παράδεισον σαρκικῆς βρώσεως καὶ πόσεως καὶ μίξεως γυναικῶν ἔλεγεν· ποταμόν τε οἴνου καὶ μέλιτος καὶ γάλακτος, καὶ γυναικῶν οὐ τῶν παρουσῶν, ἀλλ’ ἄλλων, καὶ τὴν μίξιν πολυχρόνιον εἶναι, καὶ διαρκῆ τὴν ἡδονήν· καὶ ἄλλα τινὰ ἀσωτίας καὶ μωρίας μεστά· συμπαθεῖν δὲ ἀλλήλοις, καὶ βοηθεῖν ἀδικουμένοις.τῆς " νυκτὸς ἐπάνω τῶν σκηνωμάτων τῶν τεθνεώτων Περσῶν· καὶ τῇ ὀγδίῇ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς κινήσαντες ὑπέστρεψαν εἰς τὸ φοσσάτον αὐτῶν, καὶ τοῦτο λα- Εάντες ἀπῆλθον, καὶ ἠπλίκευσαν εἰς πρόποδα ὄρους τραχεινοῦ πεφοβημένοι. Πολλὰ δὲ σπαθία ολόχρυσα καὶ ζώνας διαχρύσους και μαργαρίτας καὶ τὸ σκου- τάριν τοῦ Ῥαζάτου ὁλόχρυσον ἔλαβον ἔχον πέτα- λα ρκ', καὶ τὸ λωρίκιον αὐτοῦ ὁλόχρυσον ἔλαβον, καὶ τὸ σκαραμάγγιν αὐτοῦ ἤνεγκαν σὺν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ καὶ τὰ βραχιόλια αὐτοῦ, καὶ τὴν σέλλαν αὐτοῦ ὁλόχρυσον· ἐκρατήθη δὲ ζῶν Βαρσαμοίσης ε ὁ ἄρχων τῶν Ἰβήρων τῶν ὑπὸ Πέρσας καὶ Ρω- μαίους τα γεγονότων * (92). Οὐχ ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ ἔσχεν στάμπ ὁ πόλεμος. Ενίκησαν οὖν ' οἱ Ρωμαῖοι ἀλλὰ τοῦτο γέγονεν μόνῃ τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθεί.. Ο δὲ βασιλεὺς θαρσοποιήσας * τὸν στρατὸν, κατὰ Β Χοσρόου ήλαυνεν, ὅπως τοῦτον ἐκφοβήσῃ, καὶ ἀπο στείλας προσκαλέση και τον Σάρβαρον ἐκ τοῦ Βυζαν τίου τῆς Χαλκηδόνος. Τῇ δὲ εἰκοστῇ πρώτη Δεκεμ- βρίου μηνὸς ἔμαθεν ὁ βασιλεὺς, ὅτι ὁ λαὸς τοῦ Ῥα- ζάτου & ἐκ τοῦ “ πολέμου ἐξαλύσας * ηνώθη τοῖς ὑπὸ Χοσρόου ἀποσταλεῖσι : τρισχιλίοις, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω αὐτοῦ. Καὶ καταλαβὼν τὴν Νινευί, καὶ περά- σας ὁ βασιλεὺς τὸν μέγαν ποταμὸν • Ζαβαν πρὸ τοῦ γνώνει τὸν Χοσμύην. Ελάσας δὲ Γεώργιος μίλια μη διὰ τῆς νυκτὸς ἐκράτησεν τὰς τέσσαρας γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζαβάν καὶ εὑρὼν ἐν τοῖς καστελλίοις Πέρσας, τούτους ἐζώγρησεν, Τῇ δὲ κγ' τοῦ Δεκεμβρίου μηνὲς φθάσας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰς γεφύρας ἐπέρασεν, καὶ ἠπλίκευσεν εἰς τοὺς οἴκους τοῦ Ἰεσδέμ· καὶ ἀνέπαυσε τόν τε στρατὸν καὶ τὰ ἄλογα (95), καὶ εποίησε τὴν ἑορτὴν τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἐν ἐκείνῳ τῷ τόταῳ. Γνοὺς δὲ ὁ Χοσρόης ὅτι ἐκράτησαν οι Ῥωμαίοι τὰς γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζαδα, ἀπέστειλεν πρὸς τὸν Περσικὸν λαὸν τὸν μετὰ τοῦ Ραζάτου, ένα πολύ σπουδάσωσι καὶ προλάβωσι τὸν βασιλέα, καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν (94). Σπεύσαντες δὲ αὐτο! καὶ περάσαντες τὸν μικρὸν Ζαβᾶν ἐν ἄλλοις τόποις προσποίησαν τὸν βασιλέα, καὶ ἔμπροσθεν ἐπορεύ εντο. Καταλαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἕτερον παλάτιον τοῦ Χοσρόου, τὸ ἐπιλεγόμενον Ρουσά, καὶ τοῦτο κατ- . Γ. -- - • της σε κινήσαντες Α. " την σέλλαν — ὁλόχρυσον Α, ἡ σέλλα – ολόχρυσος Η Βαρσαμούσης Α. τὰ ὑπὸ Πέρσας καὶ Ῥωμαίους Α ὑπὸ Περσῶν καὶ Ῥωμαίων νας, να γεγονότων Α' Γ. ' οὖν οm. Α. " βοηθείας συνεργείᾳ θάρσος ποιήσας Γ. * ἐκφοβήσῃ Α. φοβήσῃ νοικ. ο δ ἐκ τοῦ π. Α, ἐκ τοῦ π. ἐξαλύσας Δ, ἐξελήσας ἀποσταλεῖσ: Α, σταλεῖσι ποταμόν · διὰ τῆς νυκτός Α. Α Γ. το κελλίοις Α. Η κατὰ τοῦ προσεποίησαν Α. τοῦτο Δ, τοῦτο καὶ οὐχ ότι, γκε τὸν ἔχειν στάμα, συνεστάναι· Ταγίζω, ποτίζω, επέλθωσι. CHRONOGRAPHIA. A duobus tantam sagittarum jacibus a se invicem substitit postrata namque, non in fugam aeta, Persarum pars fuit. Romanus porro exercitus ali- menta, potumque equis illa nocte subministravit ; Persa autem equites, ad ejusdem noctis horam sc- ptimam penes interfectorum cadavera stantes, octava tandem ad castra et impedimenta redierunt : quibus seeum sublatis, secessu dilapsi, ad asperi salebrosique montis radices trementes ac perterriti applicuerunt. Enses subinde plurimos auratos, zonas auro distinctas, lapides pretiosos, clipen Rhazatis ex auro solido laminis centum et viginti obductum, thoracem qt:oque auro conflatum, et Scaramangium, et una caput extulerunt. Brachialia ejns et equilis sella auri purissimo metallo fabre- facta in victorum potestatem venit. Ad hæc Barsamoses, Iberorum, qui Persarum erant ditionis olimque Romanorum fuerant, princeps, vivus captus. Ipso toto die nusquam substitit aut cessavit conflictus. Superiores quidem Romani evaserunt, a Deo tamen solo suppetiæ datæ, et victoria con- cessa. .. • · C Porro imperator animis militum rursus confirma- tis, iter Chiosruein versus direxit, ut metu ipsi in- cusso, Sarbarum e Byzantio Chalcedonensi suo mandato revocaret. Die vero Decembris primo sit pra vicesimum Riazatem belli periculo ela- psum, tribus hominum millibns a Chosroc se adjunxisse, et eum e vestigio sequi imperator intellexit : quare Ninivem occupat, et prius magnum Aluvium Zabam trajicit, quam Chosroes de eju consiliis percipiat quidquam. Georgius, emensis per noctem unicam passuum millibus quadraginta _octo, quatuor minoris Zabre pontes occupavit, re- pertosque per varia propugnacula Persas cunctos custodie militari mancipavit. Igitur Decembris dic vigesimo tertio imperator ad pontes adveniens aquam trajecit, et ad Fesdem domos castra fixit, exercitui`a labore dedit inducias, equos itinere de- fatigatos reficere permisit, et in eodem demum loco Christi natalitiorum celebravit solemnitatem. Chos- roes minoris Zabæ pontes a Romanis · occupatos ubi intellexit, ad Persicum exercitum, qui Rhazate duce merebatur, ut quam citissimo cursu conten- derent, et imperatoris trans fluvium itinere præpe- dito cum eo congrederentur, scribit. Illi festino pede lati minorem Zabam trajecerunt, et per alia deinceps loca imperatorem prævertentes, etim in VARIE LECTIONES. add. ex A. add. ex vulg. a f, em. b r. A a f. vulg. vulg. · vulg. add. ex om. Τ.be. vulg. • JAC. GOARI NOTÆ. $3 Bonamis adjunxisse, ac delicisse a Persis. Quot squitur, mutilum esse liquet ex Anast... apud quem est: Nemo autem recolit hujusmodi bellum (melius prælium) inter Romanos et Persas, quod videlicet per totum diem habuit statum: adeo- idem auctori ac quod tota die constitit atque viguit. CoxBFFs. mani animatia sua (equos intellige) nocte adaqua- verunt. cibare est, ut adaquare. commodum quod redditum est, cunt eo congrede- rentur; ac si esset Chosroes sibi copias adjungebat, si quo modo victoreni Heraclium oppa- gnare posset non paucos in illum immittebat. COMBEFIS, (92) Sic supra in Justiniano legimus Iberos se D recentiores addicta. Sie Diaconus in Heraclio: Ro- (93) Generica dictio λόγου, equi specici apud (94) Ad se veniant. Sic et Anast, nec quidquam
Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει, ἰνδικτιῶνος δ, μηνὶ Νοεμβρίῳ ζ, ἐγεννήθη Ἡρακλείῳ ἐν τῇ ἀνατολῇ Δαβίδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ· τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ Ἡράκλειος ἐτέχθη, υἱὸς Ἡρακλείου τοῦ μικροῦ τοῦ καὶ Κωνσταντίνου, υἱοῦ Ἡρακλείου τοῦ μεγάλου. καὶ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου τῇ ε ἰνδικτιῶνι μηνὶ Νοεμβρίῳ γ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβουβάχαρος ἔτη γ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μόδεστος ἔτη β. ρκγ. χκγ. κβ. α. κγ. α. ιγ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπανέστησαν Πέρσαι κατ’ ἀλλήλων καὶ ἐπολέμησαν ἑαυτούς. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ καιρῷ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰνδῶν πέμπει συγχαρίκια τῷ Ἡρακλείῳ ἐπὶ τῇ τῶν Περσῶν νίκῃ, μαργαρίτας καὶ λίθους τιμίους ἱκανούς. ἦν δὲ προτελευτήσας ὁ Μουάμεδ, ὃς ἦν στήσας τέσσαρας ἀμηραίους τοῦ πολεμεῖν τοὺς ἐξ Ἀράβων γένους Χριστιανούς· καὶ ἦλθον κατέναντι Μουχέων κώμης λεγομένης, ἐν ᾗ ὑπῆρχε Θεόδωρος ὁ βικάριος, θέλοντες ἐπιρρίψαι κατὰ τῶν Ἀράβων τῇ ἡμέρᾳ τῆς εἰδωλοθυσίας αὐτῶν.τῆς " νυκτὸς ἐπάνω τῶν σκηνωμάτων τῶν τεθνεώτων Περσῶν· καὶ τῇ ὀγδίῇ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς κινήσαντες ὑπέστρεψαν εἰς τὸ φοσσάτον αὐτῶν, καὶ τοῦτο λα- Εάντες ἀπῆλθον, καὶ ἠπλίκευσαν εἰς πρόποδα ὄρους τραχεινοῦ πεφοβημένοι. Πολλὰ δὲ σπαθία ολόχρυσα καὶ ζώνας διαχρύσους και μαργαρίτας καὶ τὸ σκου- τάριν τοῦ Ῥαζάτου ὁλόχρυσον ἔλαβον ἔχον πέτα- λα ρκ', καὶ τὸ λωρίκιον αὐτοῦ ὁλόχρυσον ἔλαβον, καὶ τὸ σκαραμάγγιν αὐτοῦ ἤνεγκαν σὺν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ καὶ τὰ βραχιόλια αὐτοῦ, καὶ τὴν σέλλαν αὐτοῦ ὁλόχρυσον· ἐκρατήθη δὲ ζῶν Βαρσαμοίσης ε ὁ ἄρχων τῶν Ἰβήρων τῶν ὑπὸ Πέρσας καὶ Ρω- μαίους τα γεγονότων * (92). Οὐχ ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ ἔσχεν στάμπ ὁ πόλεμος. Ενίκησαν οὖν ' οἱ Ρωμαῖοι ἀλλὰ τοῦτο γέγονεν μόνῃ τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθεί.. Ο δὲ βασιλεὺς θαρσοποιήσας * τὸν στρατὸν, κατὰ Β Χοσρόου ήλαυνεν, ὅπως τοῦτον ἐκφοβήσῃ, καὶ ἀπο στείλας προσκαλέση και τον Σάρβαρον ἐκ τοῦ Βυζαν τίου τῆς Χαλκηδόνος. Τῇ δὲ εἰκοστῇ πρώτη Δεκεμ- βρίου μηνὸς ἔμαθεν ὁ βασιλεὺς, ὅτι ὁ λαὸς τοῦ Ῥα- ζάτου & ἐκ τοῦ “ πολέμου ἐξαλύσας * ηνώθη τοῖς ὑπὸ Χοσρόου ἀποσταλεῖσι : τρισχιλίοις, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω αὐτοῦ. Καὶ καταλαβὼν τὴν Νινευί, καὶ περά- σας ὁ βασιλεὺς τὸν μέγαν ποταμὸν • Ζαβαν πρὸ τοῦ γνώνει τὸν Χοσμύην. Ελάσας δὲ Γεώργιος μίλια μη διὰ τῆς νυκτὸς ἐκράτησεν τὰς τέσσαρας γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζαβάν καὶ εὑρὼν ἐν τοῖς καστελλίοις Πέρσας, τούτους ἐζώγρησεν, Τῇ δὲ κγ' τοῦ Δεκεμβρίου μηνὲς φθάσας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰς γεφύρας ἐπέρασεν, καὶ ἠπλίκευσεν εἰς τοὺς οἴκους τοῦ Ἰεσδέμ· καὶ ἀνέπαυσε τόν τε στρατὸν καὶ τὰ ἄλογα (95), καὶ εποίησε τὴν ἑορτὴν τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἐν ἐκείνῳ τῷ τόταῳ. Γνοὺς δὲ ὁ Χοσρόης ὅτι ἐκράτησαν οι Ῥωμαίοι τὰς γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζαδα, ἀπέστειλεν πρὸς τὸν Περσικὸν λαὸν τὸν μετὰ τοῦ Ραζάτου, ένα πολύ σπουδάσωσι καὶ προλάβωσι τὸν βασιλέα, καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν (94). Σπεύσαντες δὲ αὐτο! καὶ περάσαντες τὸν μικρὸν Ζαβᾶν ἐν ἄλλοις τόποις προσποίησαν τὸν βασιλέα, καὶ ἔμπροσθεν ἐπορεύ εντο. Καταλαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἕτερον παλάτιον τοῦ Χοσρόου, τὸ ἐπιλεγόμενον Ρουσά, καὶ τοῦτο κατ- . Γ. -- - • της σε κινήσαντες Α. " την σέλλαν — ὁλόχρυσον Α, ἡ σέλλα – ολόχρυσος Η Βαρσαμούσης Α. τὰ ὑπὸ Πέρσας καὶ Ῥωμαίους Α ὑπὸ Περσῶν καὶ Ῥωμαίων νας, να γεγονότων Α' Γ. ' οὖν οm. Α. " βοηθείας συνεργείᾳ θάρσος ποιήσας Γ. * ἐκφοβήσῃ Α. φοβήσῃ νοικ. ο δ ἐκ τοῦ π. Α, ἐκ τοῦ π. ἐξαλύσας Δ, ἐξελήσας ἀποσταλεῖσ: Α, σταλεῖσι ποταμόν · διὰ τῆς νυκτός Α. Α Γ. το κελλίοις Α. Η κατὰ τοῦ προσεποίησαν Α. τοῦτο Δ, τοῦτο καὶ οὐχ ότι, γκε τὸν ἔχειν στάμα, συνεστάναι· Ταγίζω, ποτίζω, επέλθωσι. CHRONOGRAPHIA. A duobus tantam sagittarum jacibus a se invicem substitit postrata namque, non in fugam aeta, Persarum pars fuit. Romanus porro exercitus ali- menta, potumque equis illa nocte subministravit ; Persa autem equites, ad ejusdem noctis horam sc- ptimam penes interfectorum cadavera stantes, octava tandem ad castra et impedimenta redierunt : quibus seeum sublatis, secessu dilapsi, ad asperi salebrosique montis radices trementes ac perterriti applicuerunt. Enses subinde plurimos auratos, zonas auro distinctas, lapides pretiosos, clipen Rhazatis ex auro solido laminis centum et viginti obductum, thoracem qt:oque auro conflatum, et Scaramangium, et una caput extulerunt. Brachialia ejns et equilis sella auri purissimo metallo fabre- facta in victorum potestatem venit. Ad hæc Barsamoses, Iberorum, qui Persarum erant ditionis olimque Romanorum fuerant, princeps, vivus captus. Ipso toto die nusquam substitit aut cessavit conflictus. Superiores quidem Romani evaserunt, a Deo tamen solo suppetiæ datæ, et victoria con- cessa. .. • · C Porro imperator animis militum rursus confirma- tis, iter Chiosruein versus direxit, ut metu ipsi in- cusso, Sarbarum e Byzantio Chalcedonensi suo mandato revocaret. Die vero Decembris primo sit pra vicesimum Riazatem belli periculo ela- psum, tribus hominum millibns a Chosroc se adjunxisse, et eum e vestigio sequi imperator intellexit : quare Ninivem occupat, et prius magnum Aluvium Zabam trajicit, quam Chosroes de eju consiliis percipiat quidquam. Georgius, emensis per noctem unicam passuum millibus quadraginta _octo, quatuor minoris Zabre pontes occupavit, re- pertosque per varia propugnacula Persas cunctos custodie militari mancipavit. Igitur Decembris dic vigesimo tertio imperator ad pontes adveniens aquam trajecit, et ad Fesdem domos castra fixit, exercitui`a labore dedit inducias, equos itinere de- fatigatos reficere permisit, et in eodem demum loco Christi natalitiorum celebravit solemnitatem. Chos- roes minoris Zabæ pontes a Romanis · occupatos ubi intellexit, ad Persicum exercitum, qui Rhazate duce merebatur, ut quam citissimo cursu conten- derent, et imperatoris trans fluvium itinere præpe- dito cum eo congrederentur, scribit. Illi festino pede lati minorem Zabam trajecerunt, et per alia deinceps loca imperatorem prævertentes, etim in VARIE LECTIONES. add. ex A. add. ex vulg. a f, em. b r. A a f. vulg. vulg. · vulg. add. ex om. Τ.be. vulg. • JAC. GOARI NOTÆ. $3 Bonamis adjunxisse, ac delicisse a Persis. Quot squitur, mutilum esse liquet ex Anast... apud quem est: Nemo autem recolit hujusmodi bellum (melius prælium) inter Romanos et Persas, quod videlicet per totum diem habuit statum: adeo- idem auctori ac quod tota die constitit atque viguit. CoxBFFs. mani animatia sua (equos intellige) nocte adaqua- verunt. cibare est, ut adaquare. commodum quod redditum est, cunt eo congrede- rentur; ac si esset Chosroes sibi copias adjungebat, si quo modo victoreni Heraclium oppa- gnare posset non paucos in illum immittebat. COMBEFIS, (92) Sic supra in Justiniano legimus Iberos se D recentiores addicta. Sie Diaconus in Heraclio: Ro- (93) Generica dictio λόγου, equi specici apud (94) Ad se veniant. Sic et Anast, nec quidquam
PG 108:663μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ βικάριος παρά τινος κορασηνοῦ, Κουταβᾶ λεγομένου καὶ μισθίου αὐτοῦ γενομένου, συνάγει πάντας τοὺς στρατιώτας τῶν παραφυλάκων τῆς ἐρήμου, καὶ ἀκριβωσάμενος παρὰ τοῦ Σαρακηνοῦ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ἤμελλον ἐπιρρίπτειν αὐτοῖς, αὐτὸς ἐπιρρίψας αὐτοῖς ἐν χωρίῳ ἐπιλεγομένῳ Μόθους ἀποκτέννει τρεῖς ἀμηραίους καὶ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ. ἐξῆλθε δὲ εἷς ἀμηρᾶς ὁ Χάλεδος, ὃν λέγουσι τὴν μάχαιραν τοῦ θεοῦ. ἦσαν δέ τινες τῶν πλησίον Ἀράβων λαμβάνοντες παρὰ τῶν βασιλέων ῥόγας μικρὰς πρὸς τὸ φυλάξαι τὰ στόμια τῆς ἐρήμου. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ καιρῷ ἦλθέ τις εὐνοῦχος δίδων τὰς ῥόγας τῶν στρατιωτῶν, καὶ ἐλθόντες οἱ Ἄραβες κατὰ τὸ ἔθος λαβεῖν τὴν ῥόγαν αὐτῶν, ὁ εὐνοῦχος ἀπεδίωξεν αὐτούς, λέγων ὅτι ὁ δεσπότης μόγις τοῖς στρατιώταις δίδωσι ῥόγας, πόσῳ μᾶλλον τοῖς κυσὶ τούτοις; θλιβέντες οὖν οἱ Ἄραβες ἀπῆλθον πρὸς τοὺς ὁμοφύλους, καὶ αὐτοὶ ὡδήγησαν αὐτοὺς ἐπὶ τὴν χώραν Γάζης στομίου οὔσης τῆς ἐρήμου κατὰ τὸ Σιναῖον ὄρος πλουσίας σφόδρα. 70 Κόσμου ἔτη ρκδ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκδ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. κγ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβουβάχαρος ἔτη γ. β. Κωνσταντ.ή έστρεψεν. Ύφωρατο δὲ ἔτι ἐν τῇ γεφύρᾳ τοῦ Τορνά Β ποταμοῦ οἱ ἐχθροὶ πολεμεῖν αὐτὸν μέλλουσιν. Αλλά τοῦτο ἰδόντες, καταλιπόντες τὴν γέφυραν ἔφυγον. Ο δὲ βασιλεὺς περάσας ἀκωλύτως κατέλαβεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸν ἐπιλεγόμενον Βεκλαλί 1. Εν ταύτη καὶ ἱπποδρόμιον ἔκτισεν (95), καὶ τοῦτο κατέστρε ψεν. Τινὲς δὲ τῶν ᾿Αρμενίων τῶν "' συνόντων τοῖς Πέρσαις ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα, λέγοντες, ότι ο Χου σρόης μετὰ τῶν ἐλεφάντων καὶ τοῦ ἰδίου στρατού ἀπὸ πέντε μιλίων, ἔνθεν του παλατίου τοῦ ἐπιλεγο μένου Δισταγὲρδ ", εἰς τύπον ἐπιλεγόμενον Βαρα αρώθ, απλικευμένος ἐστὶν, καὶ ὅτι ἐν ἐδήλωσεν τον στρατὸν ἐκεῖ σωρευθῆναι, ἵνα πολεμήσωσί σε. ο Επι γὰρ ἐκεῖ καὶ ποταμὸς δύσβατος, στενήν γέφυραν ἔχων καὶ στενώματα πολλὰ ἀπὸ οἰκημάτων, και βλακες σαπροί. Ο δὲ βασιλεύς βουλευσάμενος μετά τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ στρατοῦ ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίων Βελλαδι. Εὗρεν γὰρ ἐν αὐτῷ ἐν ἑνὶ περι βόλιο στρουθεῶνας τρεῖς τι σιτευτούς (96), καὶ ἐν ἄλλῳ περὶ πεντακοσίας δορκάδας σιτευτάς, καὶ ἐν ἄλλῳ ἀνάγρους ἑκατὸν ἀιτευτούς· καὶ πάντα ἐδει ρήσατο τῷ λαῷ. Καὶ τῇ πρώτη τοῦ Ἰανουαρίου ἐποίησαν ἐκεῖσε. Εὗρον γὰρ καὶ πρόβατα καὶ χεί τοὺς καὶ βόας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός. Καὶ ἀνεπαύτατο πᾶς ὁ λαὸς ἀπολαύοντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεόι. Πιάσαντες (97) δὲ τοὺς νέμοντας ταῦτα '', ἔγνωσαν παρ' αὐτῶν ἀκριβῶς, ὡς Χοσρόης ἀπὸ κι' τοῦ Δε- κεμβρίου μηνός μαθών, ὅτι ὁ βασιλιάς επέρασαν τὴν γέφυραν τοῦ Τορνα, παραχρήμα εκίνησεν ἀπὸ τοῦ κ παλατίου τοῦ ἐν Δασταγέρο (138). Αὐτὸς τ στ' ἄλλης ὁδοῦ ἀπῆλθεν * εἰς άλλο παλάτιον τὸ ἐπ:- λεγόμενον Βεδο ἀρχ. Καὶ τοῦτο καταστρέψαντες, καὶ πυρὶ παραδόντες ηὐχαρίστουν τῷ Θεῷ τῷ διὰ πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου τοιαῦτα θαυμάσια ποιήσαντι. Τίς γάρ ήλπιζε Χοσρόην φυγείν ἀπό προσώπου του εκ βασιλέως τῶν Ῥωμαίων ἐκ τῶν ἐν Δασταγέρο παλατίων καὶ εἰς Κτησιφῶντα ἀπελθε», ὅπου ἀπὸ εἴκοσι τεσσάρων ἐτῶν οὐκ ἀνέσχετο ἰδ::, Κτησιφώντα, ἀλλὰ καὶ ἐν Δασταγέρο ἦν τὰ βασίλεια αὐτοῦ; Εὗρον * δὲ οἱ λαοὶ τῶν Ρωμαίων αὐτοῦ των Ιπποδρόμιον Α, Ιπποδρομίας και * τῶν συνόντων οι καὶ τοῦ στρατοῦ μια. διάγρους Α. συγγρους ταῦτα Α, τούτους οι ἐκ τοῦ Α. του Οι τρεις Α. ἀπῆλθεν 4, ἐπῆλθεν Βεβάρη Α. οι τῶν αὐά. εὗρον Α. εύφοντας Ιπποδρόμιον ἦν. επίατα. τ' τρεῖς • THEOPHANIS metationibus habendis precedebat. fuperator ad aliud Chosrois palatium, cui nomen fusa, digressus, illud funditus evertit. Ne vero ad Tormæ fluminis pontem eum invaderent hostes, verebatur: verum co præsenta conspecto, relicto mox pente, in fugam se dedere. Imperator nullo obsistente ßumen trans- gressus, aliud palatium, Beglali dicebant, reperit, In eo circum exstruxit, et ad solum dejecit. Arme- niorum autem Persis cohabitantium nonnulli im- peratorem adeuntes, Chosroem cum elephantis et proprio exercitu ad passuum quinque millia, ubi palatiuin Dastagerd vocatum, vulgus locum dicit Barasroth, castra metatum denuntiaverunt : filic ejus copiæ confluunt omnes, ut te quantocius op- primant. Illic quippe fluvius profundus et transitu daficilis stricto ponte superandus, edificatorum aggerum ruinis angustum per loca habens alveum, et inæquales et incertos plerumque rivos ducens præterfuit. Imperator consulis exercitus optimati- bus in palatio Becial consedit. In uno siquidem ejus septo struthiones saginatas, et altiles pariter, capras silvestres, ad quingentas in alio, in tertio demum onagros etiam altiles centum reperit, quæ cuncta in exercitum sparsit. Primam itaque Janua- rii diem ibi castra morata sunt: oves elenim, por- cos el loves uon facile numerandus invenerunt, quibus fruens exercitus habitis Deo gratiiś istic quievit. Captis autem gregum istorum pastoribus, Chosroen jam a mensis Decembris die vigesimo tertio, ubi imperatorem Torna amnis pautem ( prætergressum agnovit, a palatio ad Dastagerd sito movisse, didicerunt. Ipse imperator add palatium Bebdarch nomine pervenis, coque everso et igne devastalo, Deo per Dei genitricis preces talia mira- cula operanti gratias milites referebant. Quis namque Chosroem ab imperatoris conspectu lugin turum, et relictis palatiis ad Dastagord exstructis, Ctesiphontem se recepturum sperassot, qui a qua- tuor et vigi: li annis Ctesiphontem videre dedignatus in Dastagerd regiis moram trabere consueverat ? " VARIE LECTIONES. Bixhall A a, Baxha e f, Beykohl vulg. ante ald. ex A. 1ª Taxspôl A, Tapepô 1. 3. add. ex A. vulg. » vulg. add. ex A. ex A. add. ex vulg. " ex A. 9:05 add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOT.E. Ridiculum enim.nt in media Per- side, assiduis exagitatus præliis, az jamjam_con- serendas manus exspectans Heraclius, circum exstruxerit, tumque destruxerit. Erat ergo illic circus regum Persarum ludis addictus, idemque ab Heraclio_cum aliis ejus palatiis atque domibus destructus. COMBEFIS. Aoristus culum enim tam exiguo numero ad regumi Persa- rum magnificentiam et delicias aves ejusmodi nu- merare, Anast. trecentas habet: adeoque imperitos scriba notaur numeralem in mutaverit, Sie postmodum seq. p. hujusmodi struthioners, dorea- des, apros, pavones, plasiamos iuventa aut in alio Chosrois palatio Dastagerd innumera. Pussit ea vox et alias aves præter struthiones significare, que repetitae occasione, ingens faetus hiatus, et Solo explendus unst : Confestim motus fuerit de palatio, quod erat in Dastugerd, cum mogna Ctesi- phontem celeritaic petiturus, omustis ex omnibus pe- cuniis, quas habeba in pa'ato tam elephantit us, quam camelis, alque buidonibus ministerii sai; seri- bens et populo Razath ut ingrederetur, idem palu- tium; et pri«cipum domos, el quidquid in kis inve- niretur, afferrent. Itaque imperator dimidium quidem exercitum mist at Daslagerd, ipse vero per aliam viam abiit ad aliud palatiiim, quod cognominabatur Bellarash. Ea tibi texturer mitigram, sensu allerg biulco, aut mullo, Cowes. 1. τὸ all. ex A. (95) Ρotius ἱπποδρόμιον ἔτυχεν, uti etiam Celir., Diputa quas p. illa 268 explicatius nominat. Is. (97) Πιάνω modernis est accipio, apprehendo, etc. (96) Sic et Cedr., Reg., cle., plano errore : eidi- (98) Post vocem Δασταμέρδ 2 statim linea, ejus-
ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. κδ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μόδεστος ἔτη β. β. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδ. ιδ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἔπεμψεν Ἀβουβάχαρος στρατηγοὺς τέσσαρας, οἳ καὶ ὁδηγηθέντες, ὡς προέφην. ὑπὸ τῶν Ἀράβων ἦλθον καὶ ἔλαβον τὴν Ἥραν καὶ πᾶσαν τὴν χώραν Γάζης. μόγις δὲ ἐλθών ποτε ἀπὸ Καισαρείας Παλαιστίνης Σέργιος σὺν στρατιώταις ὀλίγοις καὶ συμβαλὼν πόλεμον κτείνεται πρῶτος σὺν τοῖς στρατιώταις τριακοσίοις οὖσιν. καὶ πολλοὺς αἰχμαλώτους λαβόντες καὶ λάφυρα πολλὰ ὑπέστρεψαν μετὰ λαμπρᾶς νίκης. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ σεισμὸς ἐγένετο κατὰ τὴν Παλαιστίνην· καὶ ἐφάνη σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ κατὰ μεσημβρίαν, ὁ λεγόμενος δοκίτης, προμηνύων τὴν τῶν Ἀράβων ἐπικράτησιν· ἔμεινε δὲ ἡμέρας λ διατείνων ἀπὸ μεσημβρίας ἕως ἄρκτου. ἦν δὲ ξιφοειδής. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σωφρόνιος ἔτη γ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ι. κδ. γ. κε. α. α. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀβουβάχαρος τελευτᾷ ἀμηρεύσας ἔτη δύο ἥμισυ· καὶ παραλαμβάνει τὴν ἀρχὴν Οὔμαρος· ὃς [πέμψας στρατιὰν κατὰ τῆς Ἀραβίας] παραλαμβάνει Βόστραν τὴν πόλιν μετὰ καὶ ἄλλων πόλεων. ἀπεδήμησαν δὲ μέχρι τοῦ Γαβιθᾶ.ή έστρεψεν. Ύφωρατο δὲ ἔτι ἐν τῇ γεφύρᾳ τοῦ Τορνά Β ποταμοῦ οἱ ἐχθροὶ πολεμεῖν αὐτὸν μέλλουσιν. Αλλά τοῦτο ἰδόντες, καταλιπόντες τὴν γέφυραν ἔφυγον. Ο δὲ βασιλεὺς περάσας ἀκωλύτως κατέλαβεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸν ἐπιλεγόμενον Βεκλαλί 1. Εν ταύτη καὶ ἱπποδρόμιον ἔκτισεν (95), καὶ τοῦτο κατέστρε ψεν. Τινὲς δὲ τῶν ᾿Αρμενίων τῶν "' συνόντων τοῖς Πέρσαις ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα, λέγοντες, ότι ο Χου σρόης μετὰ τῶν ἐλεφάντων καὶ τοῦ ἰδίου στρατού ἀπὸ πέντε μιλίων, ἔνθεν του παλατίου τοῦ ἐπιλεγο μένου Δισταγὲρδ ", εἰς τύπον ἐπιλεγόμενον Βαρα αρώθ, απλικευμένος ἐστὶν, καὶ ὅτι ἐν ἐδήλωσεν τον στρατὸν ἐκεῖ σωρευθῆναι, ἵνα πολεμήσωσί σε. ο Επι γὰρ ἐκεῖ καὶ ποταμὸς δύσβατος, στενήν γέφυραν ἔχων καὶ στενώματα πολλὰ ἀπὸ οἰκημάτων, και βλακες σαπροί. Ο δὲ βασιλεύς βουλευσάμενος μετά τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ στρατοῦ ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίων Βελλαδι. Εὗρεν γὰρ ἐν αὐτῷ ἐν ἑνὶ περι βόλιο στρουθεῶνας τρεῖς τι σιτευτούς (96), καὶ ἐν ἄλλῳ περὶ πεντακοσίας δορκάδας σιτευτάς, καὶ ἐν ἄλλῳ ἀνάγρους ἑκατὸν ἀιτευτούς· καὶ πάντα ἐδει ρήσατο τῷ λαῷ. Καὶ τῇ πρώτη τοῦ Ἰανουαρίου ἐποίησαν ἐκεῖσε. Εὗρον γὰρ καὶ πρόβατα καὶ χεί τοὺς καὶ βόας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός. Καὶ ἀνεπαύτατο πᾶς ὁ λαὸς ἀπολαύοντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεόι. Πιάσαντες (97) δὲ τοὺς νέμοντας ταῦτα '', ἔγνωσαν παρ' αὐτῶν ἀκριβῶς, ὡς Χοσρόης ἀπὸ κι' τοῦ Δε- κεμβρίου μηνός μαθών, ὅτι ὁ βασιλιάς επέρασαν τὴν γέφυραν τοῦ Τορνα, παραχρήμα εκίνησεν ἀπὸ τοῦ κ παλατίου τοῦ ἐν Δασταγέρο (138). Αὐτὸς τ στ' ἄλλης ὁδοῦ ἀπῆλθεν * εἰς άλλο παλάτιον τὸ ἐπ:- λεγόμενον Βεδο ἀρχ. Καὶ τοῦτο καταστρέψαντες, καὶ πυρὶ παραδόντες ηὐχαρίστουν τῷ Θεῷ τῷ διὰ πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου τοιαῦτα θαυμάσια ποιήσαντι. Τίς γάρ ήλπιζε Χοσρόην φυγείν ἀπό προσώπου του εκ βασιλέως τῶν Ῥωμαίων ἐκ τῶν ἐν Δασταγέρο παλατίων καὶ εἰς Κτησιφῶντα ἀπελθε», ὅπου ἀπὸ εἴκοσι τεσσάρων ἐτῶν οὐκ ἀνέσχετο ἰδ::, Κτησιφώντα, ἀλλὰ καὶ ἐν Δασταγέρο ἦν τὰ βασίλεια αὐτοῦ; Εὗρον * δὲ οἱ λαοὶ τῶν Ρωμαίων αὐτοῦ των Ιπποδρόμιον Α, Ιπποδρομίας και * τῶν συνόντων οι καὶ τοῦ στρατοῦ μια. διάγρους Α. συγγρους ταῦτα Α, τούτους οι ἐκ τοῦ Α. του Οι τρεις Α. ἀπῆλθεν 4, ἐπῆλθεν Βεβάρη Α. οι τῶν αὐά. εὗρον Α. εύφοντας Ιπποδρόμιον ἦν. επίατα. τ' τρεῖς • THEOPHANIS metationibus habendis precedebat. fuperator ad aliud Chosrois palatium, cui nomen fusa, digressus, illud funditus evertit. Ne vero ad Tormæ fluminis pontem eum invaderent hostes, verebatur: verum co præsenta conspecto, relicto mox pente, in fugam se dedere. Imperator nullo obsistente ßumen trans- gressus, aliud palatium, Beglali dicebant, reperit, In eo circum exstruxit, et ad solum dejecit. Arme- niorum autem Persis cohabitantium nonnulli im- peratorem adeuntes, Chosroem cum elephantis et proprio exercitu ad passuum quinque millia, ubi palatiuin Dastagerd vocatum, vulgus locum dicit Barasroth, castra metatum denuntiaverunt : filic ejus copiæ confluunt omnes, ut te quantocius op- primant. Illic quippe fluvius profundus et transitu daficilis stricto ponte superandus, edificatorum aggerum ruinis angustum per loca habens alveum, et inæquales et incertos plerumque rivos ducens præterfuit. Imperator consulis exercitus optimati- bus in palatio Becial consedit. In uno siquidem ejus septo struthiones saginatas, et altiles pariter, capras silvestres, ad quingentas in alio, in tertio demum onagros etiam altiles centum reperit, quæ cuncta in exercitum sparsit. Primam itaque Janua- rii diem ibi castra morata sunt: oves elenim, por- cos el loves uon facile numerandus invenerunt, quibus fruens exercitus habitis Deo gratiiś istic quievit. Captis autem gregum istorum pastoribus, Chosroen jam a mensis Decembris die vigesimo tertio, ubi imperatorem Torna amnis pautem ( prætergressum agnovit, a palatio ad Dastagerd sito movisse, didicerunt. Ipse imperator add palatium Bebdarch nomine pervenis, coque everso et igne devastalo, Deo per Dei genitricis preces talia mira- cula operanti gratias milites referebant. Quis namque Chosroem ab imperatoris conspectu lugin turum, et relictis palatiis ad Dastagord exstructis, Ctesiphontem se recepturum sperassot, qui a qua- tuor et vigi: li annis Ctesiphontem videre dedignatus in Dastagerd regiis moram trabere consueverat ? " VARIE LECTIONES. Bixhall A a, Baxha e f, Beykohl vulg. ante ald. ex A. 1ª Taxspôl A, Tapepô 1. 3. add. ex A. vulg. » vulg. add. ex A. ex A. add. ex vulg. " ex A. 9:05 add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOT.E. Ridiculum enim.nt in media Per- side, assiduis exagitatus præliis, az jamjam_con- serendas manus exspectans Heraclius, circum exstruxerit, tumque destruxerit. Erat ergo illic circus regum Persarum ludis addictus, idemque ab Heraclio_cum aliis ejus palatiis atque domibus destructus. COMBEFIS. Aoristus culum enim tam exiguo numero ad regumi Persa- rum magnificentiam et delicias aves ejusmodi nu- merare, Anast. trecentas habet: adeoque imperitos scriba notaur numeralem in mutaverit, Sie postmodum seq. p. hujusmodi struthioners, dorea- des, apros, pavones, plasiamos iuventa aut in alio Chosrois palatio Dastagerd innumera. Pussit ea vox et alias aves præter struthiones significare, que repetitae occasione, ingens faetus hiatus, et Solo explendus unst : Confestim motus fuerit de palatio, quod erat in Dastugerd, cum mogna Ctesi- phontem celeritaic petiturus, omustis ex omnibus pe- cuniis, quas habeba in pa'ato tam elephantit us, quam camelis, alque buidonibus ministerii sai; seri- bens et populo Razath ut ingrederetur, idem palu- tium; et pri«cipum domos, el quidquid in kis inve- niretur, afferrent. Itaque imperator dimidium quidem exercitum mist at Daslagerd, ipse vero per aliam viam abiit ad aliud palatiiim, quod cognominabatur Bellarash. Ea tibi texturer mitigram, sensu allerg biulco, aut mullo, Cowes. 1. τὸ all. ex A. (95) Ρotius ἱπποδρόμιον ἔτυχεν, uti etiam Celir., Diputa quas p. illa 268 explicatius nominat. Is. (97) Πιάνω modernis est accipio, apprehendo, etc. (96) Sic et Cedr., Reg., cle., plano errore : eidi- (98) Post vocem Δασταμέρδ 2 statim linea, ejus-
τούτοις συμβαλὼν Θεόδωρος, ὁ τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ἀδελφός, ἡττήθη καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἐν Ἐδέσῃ ἔρχεται. ὁ δὲ βασιλεὺς προχειρίζεται ἕτερον στρατηγόν, ὀνόματι Βαάνην, καὶ Θεόδωρον σακελλάριον μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως πέμπει κατὰ Ἀράβων· παραγενόμενος δὲ εἰς Ἔμεσαν συναντᾷ πλῆθος Σαρακηνῶν, καὶ ἀποκτείνας αὐτοὺς καὶ τὸν ἀμηρεύοντα αὐτῶν, τοὺς λοιποὺς ἀπελαύνει ἄχρι Δαμασκοῦ· κἀκεῖσε παρὰ τὸν Βαρδανήσιον ποταμὸν παραφωσατεύει. Ἡράκλειος δὲ τὴν Συρίαν καταλιπὼν ὡς ἀπελπίσας, ἄρας καὶ τὰ τίμια ξύλα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀπῄει. Βαάνην δὲ ἀπὸ Δαμασκοῦ εἰς Ἔμεσαν στρέφει καὶ Θεόδωρον σακελλάριον ἔχοντας στρατὸν χιλιάδας μ, καὶ διώκουσι τοὺς Ἄραβας ἀπὸ Ἐμέσης ἕως Δαμασκοῦ. 70 Κόσμου ἔτη ρκ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. κε. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβ. α. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. κ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σωφρόνιος ἔτη γ. β. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ι. β. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Σαρακηνοὶ τὴν Ἀραβίαν [καταλιπόντες] ἐπὶ τὰ μέρη Δαμασκοῦ πλῆθος ὄντες ἄπειρον.ή έστρεψεν. Ύφωρατο δὲ ἔτι ἐν τῇ γεφύρᾳ τοῦ Τορνά Β ποταμοῦ οἱ ἐχθροὶ πολεμεῖν αὐτὸν μέλλουσιν. Αλλά τοῦτο ἰδόντες, καταλιπόντες τὴν γέφυραν ἔφυγον. Ο δὲ βασιλεὺς περάσας ἀκωλύτως κατέλαβεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸν ἐπιλεγόμενον Βεκλαλί 1. Εν ταύτη καὶ ἱπποδρόμιον ἔκτισεν (95), καὶ τοῦτο κατέστρε ψεν. Τινὲς δὲ τῶν ᾿Αρμενίων τῶν "' συνόντων τοῖς Πέρσαις ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα, λέγοντες, ότι ο Χου σρόης μετὰ τῶν ἐλεφάντων καὶ τοῦ ἰδίου στρατού ἀπὸ πέντε μιλίων, ἔνθεν του παλατίου τοῦ ἐπιλεγο μένου Δισταγὲρδ ", εἰς τύπον ἐπιλεγόμενον Βαρα αρώθ, απλικευμένος ἐστὶν, καὶ ὅτι ἐν ἐδήλωσεν τον στρατὸν ἐκεῖ σωρευθῆναι, ἵνα πολεμήσωσί σε. ο Επι γὰρ ἐκεῖ καὶ ποταμὸς δύσβατος, στενήν γέφυραν ἔχων καὶ στενώματα πολλὰ ἀπὸ οἰκημάτων, και βλακες σαπροί. Ο δὲ βασιλεύς βουλευσάμενος μετά τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ στρατοῦ ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίων Βελλαδι. Εὗρεν γὰρ ἐν αὐτῷ ἐν ἑνὶ περι βόλιο στρουθεῶνας τρεῖς τι σιτευτούς (96), καὶ ἐν ἄλλῳ περὶ πεντακοσίας δορκάδας σιτευτάς, καὶ ἐν ἄλλῳ ἀνάγρους ἑκατὸν ἀιτευτούς· καὶ πάντα ἐδει ρήσατο τῷ λαῷ. Καὶ τῇ πρώτη τοῦ Ἰανουαρίου ἐποίησαν ἐκεῖσε. Εὗρον γὰρ καὶ πρόβατα καὶ χεί τοὺς καὶ βόας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός. Καὶ ἀνεπαύτατο πᾶς ὁ λαὸς ἀπολαύοντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεόι. Πιάσαντες (97) δὲ τοὺς νέμοντας ταῦτα '', ἔγνωσαν παρ' αὐτῶν ἀκριβῶς, ὡς Χοσρόης ἀπὸ κι' τοῦ Δε- κεμβρίου μηνός μαθών, ὅτι ὁ βασιλιάς επέρασαν τὴν γέφυραν τοῦ Τορνα, παραχρήμα εκίνησεν ἀπὸ τοῦ κ παλατίου τοῦ ἐν Δασταγέρο (138). Αὐτὸς τ στ' ἄλλης ὁδοῦ ἀπῆλθεν * εἰς άλλο παλάτιον τὸ ἐπ:- λεγόμενον Βεδο ἀρχ. Καὶ τοῦτο καταστρέψαντες, καὶ πυρὶ παραδόντες ηὐχαρίστουν τῷ Θεῷ τῷ διὰ πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου τοιαῦτα θαυμάσια ποιήσαντι. Τίς γάρ ήλπιζε Χοσρόην φυγείν ἀπό προσώπου του εκ βασιλέως τῶν Ῥωμαίων ἐκ τῶν ἐν Δασταγέρο παλατίων καὶ εἰς Κτησιφῶντα ἀπελθε», ὅπου ἀπὸ εἴκοσι τεσσάρων ἐτῶν οὐκ ἀνέσχετο ἰδ::, Κτησιφώντα, ἀλλὰ καὶ ἐν Δασταγέρο ἦν τὰ βασίλεια αὐτοῦ; Εὗρον * δὲ οἱ λαοὶ τῶν Ρωμαίων αὐτοῦ των Ιπποδρόμιον Α, Ιπποδρομίας και * τῶν συνόντων οι καὶ τοῦ στρατοῦ μια. διάγρους Α. συγγρους ταῦτα Α, τούτους οι ἐκ τοῦ Α. του Οι τρεις Α. ἀπῆλθεν 4, ἐπῆλθεν Βεβάρη Α. οι τῶν αὐά. εὗρον Α. εύφοντας Ιπποδρόμιον ἦν. επίατα. τ' τρεῖς • THEOPHANIS metationibus habendis precedebat. fuperator ad aliud Chosrois palatium, cui nomen fusa, digressus, illud funditus evertit. Ne vero ad Tormæ fluminis pontem eum invaderent hostes, verebatur: verum co præsenta conspecto, relicto mox pente, in fugam se dedere. Imperator nullo obsistente ßumen trans- gressus, aliud palatium, Beglali dicebant, reperit, In eo circum exstruxit, et ad solum dejecit. Arme- niorum autem Persis cohabitantium nonnulli im- peratorem adeuntes, Chosroem cum elephantis et proprio exercitu ad passuum quinque millia, ubi palatiuin Dastagerd vocatum, vulgus locum dicit Barasroth, castra metatum denuntiaverunt : filic ejus copiæ confluunt omnes, ut te quantocius op- primant. Illic quippe fluvius profundus et transitu daficilis stricto ponte superandus, edificatorum aggerum ruinis angustum per loca habens alveum, et inæquales et incertos plerumque rivos ducens præterfuit. Imperator consulis exercitus optimati- bus in palatio Becial consedit. In uno siquidem ejus septo struthiones saginatas, et altiles pariter, capras silvestres, ad quingentas in alio, in tertio demum onagros etiam altiles centum reperit, quæ cuncta in exercitum sparsit. Primam itaque Janua- rii diem ibi castra morata sunt: oves elenim, por- cos el loves uon facile numerandus invenerunt, quibus fruens exercitus habitis Deo gratiiś istic quievit. Captis autem gregum istorum pastoribus, Chosroen jam a mensis Decembris die vigesimo tertio, ubi imperatorem Torna amnis pautem ( prætergressum agnovit, a palatio ad Dastagerd sito movisse, didicerunt. Ipse imperator add palatium Bebdarch nomine pervenis, coque everso et igne devastalo, Deo per Dei genitricis preces talia mira- cula operanti gratias milites referebant. Quis namque Chosroem ab imperatoris conspectu lugin turum, et relictis palatiis ad Dastagord exstructis, Ctesiphontem se recepturum sperassot, qui a qua- tuor et vigi: li annis Ctesiphontem videre dedignatus in Dastagerd regiis moram trabere consueverat ? " VARIE LECTIONES. Bixhall A a, Baxha e f, Beykohl vulg. ante ald. ex A. 1ª Taxspôl A, Tapepô 1. 3. add. ex A. vulg. » vulg. add. ex A. ex A. add. ex vulg. " ex A. 9:05 add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOT.E. Ridiculum enim.nt in media Per- side, assiduis exagitatus præliis, az jamjam_con- serendas manus exspectans Heraclius, circum exstruxerit, tumque destruxerit. Erat ergo illic circus regum Persarum ludis addictus, idemque ab Heraclio_cum aliis ejus palatiis atque domibus destructus. COMBEFIS. Aoristus culum enim tam exiguo numero ad regumi Persa- rum magnificentiam et delicias aves ejusmodi nu- merare, Anast. trecentas habet: adeoque imperitos scriba notaur numeralem in mutaverit, Sie postmodum seq. p. hujusmodi struthioners, dorea- des, apros, pavones, plasiamos iuventa aut in alio Chosrois palatio Dastagerd innumera. Pussit ea vox et alias aves præter struthiones significare, que repetitae occasione, ingens faetus hiatus, et Solo explendus unst : Confestim motus fuerit de palatio, quod erat in Dastugerd, cum mogna Ctesi- phontem celeritaic petiturus, omustis ex omnibus pe- cuniis, quas habeba in pa'ato tam elephantit us, quam camelis, alque buidonibus ministerii sai; seri- bens et populo Razath ut ingrederetur, idem palu- tium; et pri«cipum domos, el quidquid in kis inve- niretur, afferrent. Itaque imperator dimidium quidem exercitum mist at Daslagerd, ipse vero per aliam viam abiit ad aliud palatiiim, quod cognominabatur Bellarash. Ea tibi texturer mitigram, sensu allerg biulco, aut mullo, Cowes. 1. τὸ all. ex A. (95) Ρotius ἱπποδρόμιον ἔτυχεν, uti etiam Celir., Diputa quas p. illa 268 explicatius nominat. Is. (97) Πιάνω modernis est accipio, apprehendo, etc. (96) Sic et Cedr., Reg., cle., plano errore : eidi- (98) Post vocem Δασταμέρδ 2 statim linea, ejus-
PG 108:667Βαάνης δὲ μαθὼν πρὸς τὸν βασιλικὸν σακελλάριον ἀποστέλλει, ἵνα καταλάβῃ μετὰ τοῦ ἑαυτοῦ στρατοῦ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ διὰ τὸ πλῆθος εἶναι τοὺς Ἄραβας. κατέλαβε δὲ ὁ σακελλάριος πρὸς Βαάνην, καὶ ἀπάραντες ἀπὸ Ἐμέσης συναντῶσι τοῖς Ἄραψιν, καὶ συμβολῆς γενομένης τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ, ἥτις ἦν τρίτη τῆς ἑβδομάδος, κγ τοῦ Λώου μηνός, ἡττῶνται οἱ περὶ τὸν σακελλάριον. στασιάσαντες δὲ οἱ τοῦ Βαάνους Βαάνην προχειρίζονται βασιλέα καὶ Ἡράκλειον ἀπεκήρυξαν. τότε οἱ περὶ τὸν σακελλάριον ὑπεχώρησαν, καὶ οἱ Σαρακηνοὶ εὑρόντες ἄδειαν συμβάλλουσι πόλεμον. ἀνέμου δὲ πνεύσαντος κατὰ Ῥωμαίων νότου, μὴ δυνηθέντες ἀντωπῆσαι τοῖς ἐχθροῖς διὰ τὸν κονιορτὸν ἡττῶνται. καὶ ἑαυτοὺς βαλόντες εἰς τὰς στενόδους τοῦ Ἱερμουχθᾶ ποταμοῦ ἐκεῖ ἀπώλοντο ἄρδην. ἦσαν δὲ ἀμφοτέρων τῶν στρατηγῶν χιλιάδες μ. τότε οἱ Σαρακηνοὶ νικήσαντες λαμπρῶς ἐπὶ τὴν Δαμασκὸν ἔρχονται καὶ ταύτην παραλαμβάνουσι καὶ τὰς χώρας τῆς Φοινίκης· καὶ οἰκίζονται ἐκεῖ, καὶ στρατεύουσι κατ’ Αἰγύπτου.Α τα καὶ ὁ χρησμοδοτηθεὶς ὑπὸ τῶν γοήτων και ἀστρολόγων πρὸ κεν ἐτῶν, ὅτι τὸ Δαρᾶς ἐπολιρο κησεν ἐπὶ τῶν χρόνων Φωκά τοῦ βασιλέως Ρωμαίων, ὅτι ἐν οἷῷ καιρῷ ἀπέλθοι ἐν Κτησιφῶντι 5, ἀπολεί τσι· καὶ μὴ ἀντισχόμενος ἀπὸ τοῦ Δασταγε ὁ ἐπὶ τὸ μέρος ἐκεῖνο μίλιον ἐν πορευθῆναι, τότε φεύγων ἐν ταύτῃ ἀπῆλθεν, καὶ οὐδὲ ἐν ταύτῃ ἐθάρρησεν στῆναι, ἀλλὰ περάσας τὴν ποντογέφυραν (δ) τοῦ οι Τίγριδος ποταμοῦ εἰς τὴν ἐκεῖθεν πόλιν, τὴν λεγομένην Σελεύ κειαν παρ' ἡμῖν, παρὰ δὲ Πέρσαις Γουεδεσήρ, πάντα τὰ χρήματα ἐν ταύτῃ ἐν ἀπέθετο ες, καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ μετὰ Σειρὲμ * τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ μετὰ τριῶν ἑτέρων γυναικῶν, τῶν καὶ θυγατέρων αὐτοῦ· τὰς δὲ λοιπὰς αὐτοῦ γυναῖκας καὶ τὰ πολλὰ αὐτοῦ τέκνα παρέπεμψεν ἀπὸ μ' μιλίων σε εἰς τὸ ἀνατολι κώτερον μέρος εἰς τόπον ὀχυρόν. Τινὲς δὲ Περσῶν διέβαλλον τὸν Σάρβαρον οι πρὸς Χοσρόην, ὡς τὰ τῶν Ρωμαίων φρονούντα, καὶ καταλαλοῦντα αὐτοῦ · καὶ ἀποστέλλει σπαθάριον αὐτοῦ τι μετὰ κελεύσεως αὐτοῦ πρὸς Καρδαμίγαν τον συστράτηγον Σαρβαρικά εἰς Χαλκηδόνα γράψας αὐτῷ, ἵνα τὸν Σαρβαραζαν ἀπο- κτείνῃ (5), καὶ οὕτως τὸν λαὸν τῶν Περσῶν ἀναλαβὼν σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα οι εἰς συμμαχίαν αὐτοῦ. Ὁ δὲ τὰ γράμματα κομίζων περὶ τὴν Γαλατίαν συλλαμ βάνεται παρὰ τῶν Ῥωμαίων. Οἱ δὲ συλλαβόντες αὐτὸν διαλαθόντες τους Πέρσας εἰς τὸ Βυζάντιο τοῦτον ἀπήγαγον, καὶ τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως τοῦτον παρέδωκαν. Ὁ δὲ βασιλεὺς μαθὼν παρὰ τοῦ ἀπο στολιμαίου τὴν ἀλήθειαν Σαρβαραζαν παραχρήμα μεταπέμπεται. Ελθὼν σε οὖν παρέστη τῷ βασιλεῖ. Ο δὲ βασιλεὺς τὴν πρὸς τὸν Καρδαρίγαν ἐπιστολὴν τούτῳ ἐπιδοὺς, καὶ τὸν ἀποσταλέντα ὑπέδειξεν, καὶ ἀνέγνω τὴν ἐπιστολὴν, καὶ πληροφορηθεὶς τὸ ἀληθὲς, παραχρῆμα ἐτράπη, καὶ συνθήκας μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ πατριάρχου ποιεῖ. Καὶ φαλσώσας τὴν τοῦ Χοσρόου ἐπιστολὴν σὺν αὐτῷ ἐντίθησιν ἐν αὐτῇ ἄλλους τεσσαράκοντα σε σατράπας καὶ ἄρχοντας καὶ χιλιάρχας καὶ ἑκατονταρχας ἀποκτανθῆναι 4, καὶ ἐπιθεὶς εὐφυῶς τὴν σφραγίδα, συναθροίζει τοὺς ἡγε μόνας, καὶ αὐτὸν τὸν Καρδαρίγαν, καὶ ἀναγνούς τὴν ἐπιστολὴν ἔφη πρὸς τὸν Καρβαρίγαν· Συνορᾷς τοῦτο ποιεῖν; Οἱ δὲ ἄρχοντες θυμοῦ ἐν πλησθέντες, τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα συνθήκας εἰρηνικὰς ἐποίησαν, καὶ κοινῇ βουλευσά- μενοι έδοξεν, ἵνα ἐκ Χαλκηδόνος ἀναχωρήσωσι, καὶ ἐπὶ τὰ ἴδια ἀπέλθωσι μηδὲν το λυμαινόμενοι. Ο δὲ χρησμοθετηθεὶς 2. εν καὶ ἀστρ. ἀπέλθειεν, Κτησιφῶν Α, ἀπέλθη, ο Κτησιφῶν Γ. κ' τῶν καὶ θυγ' Α, 8% τον ταύτῃ Α, αὐτῇ κι ἀνέθετο Α ε. * Σειρὰμ Αλί, Στρέμ καὶ τῶν θυγ. δὲ αὐτοῦ Α, αὐτὸν σε ἀπὸ μ' μιλίων σε τὸν Σαράβαρον Α σε αὐτοῦ μετά τον Οι σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα Α. σπεύσηται ἐλθὼν οὖν] εἰσελθόντι οὖν αὐτῷ Α. φαλκεύσας Α, φλεύσας ο δ. τὴν τεσσαράκοντα Α, ν' σε ἀποκτανθῆναι , ἐπικτ. σ' εὐφυή Λ, εὐφυεῖ . σε θυμοῦ Α, θυμῷ τον Α. μηδὲν λυμ. ποντογέφυραν, γέφυραν ἐκ σχοι νίων, THEOPILANIS B • £68 bantur. Ingruente autem nocte ad donum vilis cujus- dam agricola divertit, cujus janua vix ipsum capere potuit: quam cum postea vidisset Heraclius, satis nai- ratus est) et trium dierum spatio Ctesiphontem attigit. Is igitur Chosroes, qui anta viginti quatuor annos, cun sub Phoca imperatore Daras expugnaret, a præ- stigiatoribus astrologis vaticinium audierat, se, quo tempore Ctesiphontem secederet, perditum iri : qui- que ob id nec unicum quidem milliare a Dastagerd Ctesiphontem versus progredi ausus fuerat, tum demum fuga arrepta in eam urbem se recepit, nec in ea tamen subsistere condidit, sed trajecto Tigri- dis amnis ponte, in urbem longius positam con- tendit, quæ quidem Seleucia a nobis, a Persis Guedeser appellatur: repositisque in ea omnibus opibus suis, illic demum consedit cum Sirem, uxore sua, et tribus aliis pellicibus, quæ et ipsæ filiæ ejus erant : reliquas vero uxores, atque liberos quam plurimos quadraginta passuum millibus pro- cul Orientem versus in locum munitissimum trans- misit. Porro Sarbarum, quasi Romanorum partibus propensum, et Chosrois famæ detrahentem, apud psum Persarum nonnulli criminati sunt. Quare missis per spatharium ad Cardaregam Sarbarazæ collegam ad Chalcedonem expugnandam castra me- Latum jussis, ut e medio tollat Sarbarazam, ac mox oducto exercitu ad suppetías sibi ferendas advo- let, significat. Is autem, qui litteras ferebat, a Rom manis circa Galatiam inscris Persis comprehendi- tur, et Cpoli imperatoris filio coram sistitur. Iun- c perator veritate a misso ex ordine cognita, Sarba - razam ad se confestim vocat. Venieus ille coram imperatore stetit. Imperator tradita illi, quæ ad Cardaregam epistola, missum palam ostendit : legit ille epistolam, et de re circa se gerenda certior ˝ factus, vertit animum, et cum imperatoris filio et patriarcha pactum init. Adulteratis deindle Chios-· rois litteris, sibi occidi jusso quadraginta alios ad- junxit satrapas, optimates, tribunos, et centuriones quasi certissimæ morti devotos, sigilloque belle adaptato, duces et ipsum Cardaregam convocat, lectaque in omnium auditu epistola, compellans Cardaregame : Isluc, inquit, facturum te polliceris ? Optimates itaque jam ira exæstuantes, Chosroem regia dignitate excidisse publicant, compositisque D cum imperatore pacis fœderibus, communi omnium " C LECTIONES. VARIE -40 aule add. ex A. 5, add. ex A. νul. vulg. vulg. νulg. adldl. ex A a l. al. ante alii. ex A. add. ex A. vulg. add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex add. ex A e f. JAC. GOARI NOTÆ. Suit, et ex Rigaltio deprompsit auctoritates: ex quibus, quia pontones ad invicem funibus colligatos video, et quam ad annum Her- clii 15, pug. 262, vocet auctor pro eodem usurpari conjicia. bus Nicephorus ad annum 625, Chosroi ad extrema deducto suppetias non dederit. (4) Optime Meursius pontem ex pontonibus expo- (5) Quod falsis Heraclii litteris deceptus, de qui-
[μαθὼν δὲ Κῦρος, ὁ τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος, τὴν τούτων ὁρμὴν ἐσπούδασεν, καὶ φοβούμενος τὴν πλεονεξίαν αὐτῶν πάκτα στοιχήσας ὑπισχνεῖται ὅτι ιβ μυριάδας δηναρίων κατ’ ἔτος παρέξει αὐτοῖς ἡ Αἴγυπτος καὶ χρυσίον διὰ τὰς ὁρισθείσας ἐνοχὰς πέμψει. καὶ ταῦτα παρασχὼν διὰ τριῶν ἐτῶν ἀμέτοχον ἔστησε τῆς ὀλέθρου τὴν Αἴγυπτον.] κατηγορεῖται δὲ ὁ Κῦρος ἐπὶ τοῦ βασιλέως, ὡς τὸ χρυσίον τῆς Αἰγύπτου τοῖς Σαρακηνοῖς δούς· καὶ ἀποστείλας μετ’ ὀργῆς τοῦτον μετεπέμψατο, Μανουὴλ δέ τινα Ἀρμένιον τῷ γένει ἐκπέμπει αὐγουστάλιον. πληρωθέντος δὲ τοῦ χρόνου, οἱ τῶν Σαρακηνῶν πράκτορες παρεγένοντο λαβεῖν τὸ χρυσίον. ὁ δὲ Μανουὴλ ἀπράκτους αὐτοὺς ἐξελαύνει λέγων, ὅτι οὔκ εἰμι ἐγὼ Κῦρος ὁ ἄοπλος, ἵνα τέλη ὑμῖν παράσχω, ἀλλ’ ἐγὼ ἔνοπλός εἰμι. τούτων δὲ ἀπελθόντων, εὐθέως ὁπλίζονται οἱ Σαρακηνοὶ κατ’ Αἰγύπτου καὶ συνάψαντες κατὰ Μανουὴλ πόλεμον ἀπελαύνουσι τοῦτον, αὐτὸς δὲ μετ’ ὀλίγων τινῶν εἰς Ἀλεξάνδρειαν διασώζεται. τότε οἱ Σαρακηνοὶ ἐφορολόγησαν τὴν Αἴγυπτον. ἀκούσας δὲ Ἡράκλειος τὰ πραχθέντα ἀποστέλλει Κῦρον πρὸς τὸ πεῖσαι αὐτοὺς ἀναχωρῆσαι τῆς Αἰγύπτου τῷ πρώτῳ στοιχήματι·Α τα καὶ ὁ χρησμοδοτηθεὶς ὑπὸ τῶν γοήτων και ἀστρολόγων πρὸ κεν ἐτῶν, ὅτι τὸ Δαρᾶς ἐπολιρο κησεν ἐπὶ τῶν χρόνων Φωκά τοῦ βασιλέως Ρωμαίων, ὅτι ἐν οἷῷ καιρῷ ἀπέλθοι ἐν Κτησιφῶντι 5, ἀπολεί τσι· καὶ μὴ ἀντισχόμενος ἀπὸ τοῦ Δασταγε ὁ ἐπὶ τὸ μέρος ἐκεῖνο μίλιον ἐν πορευθῆναι, τότε φεύγων ἐν ταύτῃ ἀπῆλθεν, καὶ οὐδὲ ἐν ταύτῃ ἐθάρρησεν στῆναι, ἀλλὰ περάσας τὴν ποντογέφυραν (δ) τοῦ οι Τίγριδος ποταμοῦ εἰς τὴν ἐκεῖθεν πόλιν, τὴν λεγομένην Σελεύ κειαν παρ' ἡμῖν, παρὰ δὲ Πέρσαις Γουεδεσήρ, πάντα τὰ χρήματα ἐν ταύτῃ ἐν ἀπέθετο ες, καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ μετὰ Σειρὲμ * τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ μετὰ τριῶν ἑτέρων γυναικῶν, τῶν καὶ θυγατέρων αὐτοῦ· τὰς δὲ λοιπὰς αὐτοῦ γυναῖκας καὶ τὰ πολλὰ αὐτοῦ τέκνα παρέπεμψεν ἀπὸ μ' μιλίων σε εἰς τὸ ἀνατολι κώτερον μέρος εἰς τόπον ὀχυρόν. Τινὲς δὲ Περσῶν διέβαλλον τὸν Σάρβαρον οι πρὸς Χοσρόην, ὡς τὰ τῶν Ρωμαίων φρονούντα, καὶ καταλαλοῦντα αὐτοῦ · καὶ ἀποστέλλει σπαθάριον αὐτοῦ τι μετὰ κελεύσεως αὐτοῦ πρὸς Καρδαμίγαν τον συστράτηγον Σαρβαρικά εἰς Χαλκηδόνα γράψας αὐτῷ, ἵνα τὸν Σαρβαραζαν ἀπο- κτείνῃ (5), καὶ οὕτως τὸν λαὸν τῶν Περσῶν ἀναλαβὼν σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα οι εἰς συμμαχίαν αὐτοῦ. Ὁ δὲ τὰ γράμματα κομίζων περὶ τὴν Γαλατίαν συλλαμ βάνεται παρὰ τῶν Ῥωμαίων. Οἱ δὲ συλλαβόντες αὐτὸν διαλαθόντες τους Πέρσας εἰς τὸ Βυζάντιο τοῦτον ἀπήγαγον, καὶ τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως τοῦτον παρέδωκαν. Ὁ δὲ βασιλεὺς μαθὼν παρὰ τοῦ ἀπο στολιμαίου τὴν ἀλήθειαν Σαρβαραζαν παραχρήμα μεταπέμπεται. Ελθὼν σε οὖν παρέστη τῷ βασιλεῖ. Ο δὲ βασιλεὺς τὴν πρὸς τὸν Καρδαρίγαν ἐπιστολὴν τούτῳ ἐπιδοὺς, καὶ τὸν ἀποσταλέντα ὑπέδειξεν, καὶ ἀνέγνω τὴν ἐπιστολὴν, καὶ πληροφορηθεὶς τὸ ἀληθὲς, παραχρῆμα ἐτράπη, καὶ συνθήκας μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ πατριάρχου ποιεῖ. Καὶ φαλσώσας τὴν τοῦ Χοσρόου ἐπιστολὴν σὺν αὐτῷ ἐντίθησιν ἐν αὐτῇ ἄλλους τεσσαράκοντα σε σατράπας καὶ ἄρχοντας καὶ χιλιάρχας καὶ ἑκατονταρχας ἀποκτανθῆναι 4, καὶ ἐπιθεὶς εὐφυῶς τὴν σφραγίδα, συναθροίζει τοὺς ἡγε μόνας, καὶ αὐτὸν τὸν Καρδαρίγαν, καὶ ἀναγνούς τὴν ἐπιστολὴν ἔφη πρὸς τὸν Καρβαρίγαν· Συνορᾷς τοῦτο ποιεῖν; Οἱ δὲ ἄρχοντες θυμοῦ ἐν πλησθέντες, τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα συνθήκας εἰρηνικὰς ἐποίησαν, καὶ κοινῇ βουλευσά- μενοι έδοξεν, ἵνα ἐκ Χαλκηδόνος ἀναχωρήσωσι, καὶ ἐπὶ τὰ ἴδια ἀπέλθωσι μηδὲν το λυμαινόμενοι. Ο δὲ χρησμοθετηθεὶς 2. εν καὶ ἀστρ. ἀπέλθειεν, Κτησιφῶν Α, ἀπέλθη, ο Κτησιφῶν Γ. κ' τῶν καὶ θυγ' Α, 8% τον ταύτῃ Α, αὐτῇ κι ἀνέθετο Α ε. * Σειρὰμ Αλί, Στρέμ καὶ τῶν θυγ. δὲ αὐτοῦ Α, αὐτὸν σε ἀπὸ μ' μιλίων σε τὸν Σαράβαρον Α σε αὐτοῦ μετά τον Οι σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα Α. σπεύσηται ἐλθὼν οὖν] εἰσελθόντι οὖν αὐτῷ Α. φαλκεύσας Α, φλεύσας ο δ. τὴν τεσσαράκοντα Α, ν' σε ἀποκτανθῆναι , ἐπικτ. σ' εὐφυή Λ, εὐφυεῖ . σε θυμοῦ Α, θυμῷ τον Α. μηδὲν λυμ. ποντογέφυραν, γέφυραν ἐκ σχοι νίων, THEOPILANIS B • £68 bantur. Ingruente autem nocte ad donum vilis cujus- dam agricola divertit, cujus janua vix ipsum capere potuit: quam cum postea vidisset Heraclius, satis nai- ratus est) et trium dierum spatio Ctesiphontem attigit. Is igitur Chosroes, qui anta viginti quatuor annos, cun sub Phoca imperatore Daras expugnaret, a præ- stigiatoribus astrologis vaticinium audierat, se, quo tempore Ctesiphontem secederet, perditum iri : qui- que ob id nec unicum quidem milliare a Dastagerd Ctesiphontem versus progredi ausus fuerat, tum demum fuga arrepta in eam urbem se recepit, nec in ea tamen subsistere condidit, sed trajecto Tigri- dis amnis ponte, in urbem longius positam con- tendit, quæ quidem Seleucia a nobis, a Persis Guedeser appellatur: repositisque in ea omnibus opibus suis, illic demum consedit cum Sirem, uxore sua, et tribus aliis pellicibus, quæ et ipsæ filiæ ejus erant : reliquas vero uxores, atque liberos quam plurimos quadraginta passuum millibus pro- cul Orientem versus in locum munitissimum trans- misit. Porro Sarbarum, quasi Romanorum partibus propensum, et Chosrois famæ detrahentem, apud psum Persarum nonnulli criminati sunt. Quare missis per spatharium ad Cardaregam Sarbarazæ collegam ad Chalcedonem expugnandam castra me- Latum jussis, ut e medio tollat Sarbarazam, ac mox oducto exercitu ad suppetías sibi ferendas advo- let, significat. Is autem, qui litteras ferebat, a Rom manis circa Galatiam inscris Persis comprehendi- tur, et Cpoli imperatoris filio coram sistitur. Iun- c perator veritate a misso ex ordine cognita, Sarba - razam ad se confestim vocat. Venieus ille coram imperatore stetit. Imperator tradita illi, quæ ad Cardaregam epistola, missum palam ostendit : legit ille epistolam, et de re circa se gerenda certior ˝ factus, vertit animum, et cum imperatoris filio et patriarcha pactum init. Adulteratis deindle Chios-· rois litteris, sibi occidi jusso quadraginta alios ad- junxit satrapas, optimates, tribunos, et centuriones quasi certissimæ morti devotos, sigilloque belle adaptato, duces et ipsum Cardaregam convocat, lectaque in omnium auditu epistola, compellans Cardaregame : Isluc, inquit, facturum te polliceris ? Optimates itaque jam ira exæstuantes, Chosroem regia dignitate excidisse publicant, compositisque D cum imperatore pacis fœderibus, communi omnium " C LECTIONES. VARIE -40 aule add. ex A. 5, add. ex A. νul. vulg. vulg. νulg. adldl. ex A a l. al. ante alii. ex A. add. ex A. vulg. add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex add. ex A e f. JAC. GOARI NOTÆ. Suit, et ex Rigaltio deprompsit auctoritates: ex quibus, quia pontones ad invicem funibus colligatos video, et quam ad annum Her- clii 15, pug. 262, vocet auctor pro eodem usurpari conjicia. bus Nicephorus ad annum 625, Chosroi ad extrema deducto suppetias non dederit. (4) Optime Meursius pontem ex pontonibus expo- (5) Quod falsis Heraclii litteris deceptus, de qui-
PG 108:669καὶ ἀπελθὼν ὁ Κῦρος εἰς τὴν παρεμβολὴν τῶν Σαρακηνῶν ὑπεραπελογεῖτο ὡς ἀναίτιος ὢν τῆς παραβάσεως, καὶ εἰ βούλοιντο τὴν προτέραν συμφωνίαν ὅρκοις βεβαιῶσαι. πρὸς τούτοις οἱ Σαρακηνοὶ οὐκ ἐπείσθησαν λέγοντες τῷ ἐπισκόπῳ· δύνῃ τοῦτον τὸν παμμεγέθη στύλον καταπιεῖν; ὁ δὲ εἶπεν· οὐκ ἐνδέχεται. ἔφησαν δέ· οὐδὲ ἡμῖν ἐνδέχεται ἀναχωρῆσαι τῆς Αἰγύπτου ἔτι. 70 Κόσμου ἔτη ρκζ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκζ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. κ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβ. β. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθ. κζ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σωφρόνιος ἔτη γ. γ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ι. γ. 70 "Ηράκλειος ἔγραψεν τῷ Χοσρόῃ. Εγώ διώκων, καὶ πρὸς εἰρήνην τρέχω. Οὐ γὰρ ἑκὼν πυρπολῶ " τὴν Περσίδα, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ σοῦ. Ρίψωμεν οὖν καὶ νῦν τι τὰ ὅπλα, καὶ εἰρήνην ἀσπασώμε θα· σβέσωμεν τὸ πῦρ, πρὶν τὸ πᾶν καταφλέξῃ. Τούτου δὲ μὴ καταδεξαμένου, μεγάλως τὸ μέσος του λαοῦ τῆς Περσίδος ηὐξήθη κατ' αὐτοῦ ", καὶ ἐστράτευ- σεν Χοσρόης πάντας τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπουργίαν αὐτοῦ τε καὶ τῶν γυ- ναικῶν αὐτοῦ, καὶ τούτους ὁπλίσας πάντας ἀπέλυσεν ἐνωθῆναι τῷ στρατῷ τοῦ Ῥαζατα (6), καὶ στῆναι εἰς τὸν ᾿Αρβα ποταμὸν ἀπὸ ιβ' μιλίων Κτησιφῶντος· καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς, ἵνα όταν το περάσῃ τὸν ποτα- μὲν ὁ βασιλεὺς 48, κόψωσι την γέφυραν καὶ τὴν ποντογέφυραν τ]. Ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνός κινήσας ἐκ τοῦ Δασταγέρι, καὶ πε ριπατήσας τρεῖς ἡμέρας, ἠπλίκευσεν ἀπὸ ιβ' μιλίων τοῦ 'Αρδα ποταμοῦ, ὅπου ἦν τὸ φοσσάτου τε τῶν Περσῶν, ἐν οἷς εἶχον * καὶ διακοσίους ἐλέφαντας· καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Γεώργιον τον τουρμάρ χην τῶν ᾿Αρμενιακῶν, ἵνα ἀπέλθῃ μέχρι τοῦ ποτα μοῦ, καὶ καταμάθῃ, εἰ ἔχει πέραμα ὁ ᾿Αρβας. Καὶ εὑρὼν, ὅτι ἔκοψαν τὰς γεφύρας, καὶ οὐκ ἔχει πέρα- μα ὁ ᾿Αρβᾶς, ὑπέστρεψεν πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ ἀποκινήσας ὁ βασιλεὺς, ἦλθεν πρὸς τὸν το Σιάζουρον, Καὶ περιήρχετο πυρπολών τας χώρας καὶ τὰς πόρ λεις ὅλον τὸν Φεβρουάριον μήνα. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐλθὼν εἰς χωρίον λεγόμενον Βαρίαν, ἐποίησεν ἑπτὰ ἡμέρας. Καὶ ἀπέστειλεν Μεζέζιον τὸν στρατηγὸν εἰς κούρσον· καὶ προσεῤῥύη αὐτῷ Γουνδαβούνας (7), ὅστις χιλίαρχος ἦν τῆς στρατείας Σαρβάρου μετὰ ἄλλων πέντε, τριῶν μὲν κομήτων, δύο δὲ ἀξιωματικῶν· καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα. Ὅστις Γουνδα- Γούνας ἀναγκαῖα πράγματα τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλε, λέγων, ὅτι Όταν οι ἔφυγεν ὁ Χοσρόης ἀπὸ Δασταγὲρδ, καὶ ἀπῆλθεν ἐν Κτησιφῶντι και Σελευκεία, ἠσθένησε δυσεντερία, καὶ ἠθέλησεν τὸν υἱόν, Μερδισαν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς Σειρὰμ στέψαι · καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν, καὶ ἤνεγκεν μεθ' ἑαυτοῦ τὸν Μερ- δισᾶν καὶ τὴν Σειρὲμ, καὶ τὸν ἄλλον αὐτῆς Σαλια μὲν· τὸν δὲ πρωτότοκον αὐτοῦ υἱὸν Σιρόην καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ εἴασεν και το ραν τοῦ ποταμοῦ. Και γνούς Σερόης, ὅτι τὸν Μερδασᾶν θέλει στέψαι, έταράχθη· καὶ ἔπεμψεν τὸν συγγάλα- στον αὐτοῦ πρὸς Γουνδαβούναν, δηλώσας αὐτῷ, ὅτι Ελθὲ πέραν τοῦ ποταμοῦ, ἵνα συντύχω σοι. Ο ὃς Γουνδαβούνας ἐφοβήθη διὰ τὸν Χοσρόην περά. σα: · καὶ δηλοῖ αὐτῷ ἐν, ὅτι Γράψον μοι διὰ τοῦ συγγαλάκτου σου, εἴ τι θέλεις. Καὶ ἔγραψεν θέλεις. Καὶ ἔγραψεν αὐτῷ Σιρόης, ὅτι Γινώσκεις, πῶς οι ἡ πολιτεία εἶχον Α, εἶχεν υἱὸν Α, τὸν ἴδιον εἴ τι] ὅτι 1. * καὶ νῦν κατ' αὐτοῦ Α, κατὰ Χοσρόου τὰ ἐγράτευσεν ὅταν] ηνίκα Α. ** ὁ βασιλεὺς Α. το καὶ τὴν ποντ. φοσσάτον Α, φωσάτου ναίς. πρὸς τὴν Α, εἰς τὸν πυρπολών κι όταν τὸν αὐτῆς] αὐτοῦ Γ. θὰ εἴασεν Α, ἐάτας αὐτῷ Α Γ, αὐτὸν Η πώς (β) Ραζάτου, διλουσαν CHRONOGRAPHIA. A consilio decretum, Chalcedone abscederent B C et in patriam reverterentur. Scripsit autem Hera- clius Chosroi : Insequor te, et ad ineundam pacem contendo, non enim lubens Persidem devasto, verum arte coactus. Armis projectis, pacem ampleremur, et incendium exstinguamus, priusquam totamoles con- flagret. Respuit Chosroes pacis conditiones, ex quo in eum Persici totius populi odium incensum. Novo subinde exercitui conflando studium adhibet : quare optimatum suorum domesticos, vilemque etiam ministrorum suorum et pellicum gregem armis instruit et ut Rhazatis exercitui se adjunge- rent imperat; loeum etiam, quo conveniat, ad Arbam videlicet fluvium lapide duodecimo Clesi- phonte dissitum præfigit, simulque jubet, ut flumi- ne ab eis trajecto, pontem e lapide vel ligno quem- filet solvant et disrumpant. Imperator autem mensis Januarii die septimo e Dastagerd gressu moto,et trium dierum itinere confecto, ad duo- decimum ab amne Arba milliarium, quo loci Per- sarum confluxerat exercitus, in quo elephanti du- centi; castra applicuit. Inde Armenicorum agmi- num ductorem Georgium, qui fluvium Arbam experiatur, et num vadi commoditatem offerat, exploret, secreto submittit. Is ubi pontes interci- sos et ruptos, nullumque in Arba flumine vradum reperit, ad imperatorem revertitur. Motis inde ca- stris Siazurum imperator divertit, provincias et urbes toto mense Februario circumire contentus. Mense vero Martio ad oppidumn, cognomento Bara zam, deflectens, dierum septem moram in eo #git. Mox Mezezium ducem ad prædam e vicinis agris agendam mittit. Ibi Gundabunan, qui in Sarbari exercitu tribuni munus obtinuerat, cum viæ sociis quinque, comitibus quidem tribus, aliisque præci- pua dignitate insignitis duobus offendit, quos omnes ad imperatorem duxit. Is Gundabunas res omnino necessarias ad Imperatorem retulit: E Dastagerd, inquit, Chosroes fugitivus erupit, et Ctesiphontem, mox inde Seleuciam petiit. Eger viscerum morbo filium Merdasam e Sirem uxore susceptum regia corona redimire meditatus, fluvium retro trajecit, et Merdasam filium, Sirem uxorem, Saliarumque alium ex ea natum, primogenito Siroc, et ejus fratribus, nec non aliis conjugibus trans flumen re- lictis, secum tulit. Porro Siroes, ubi de fratée in regem coronando patris consilium comperit, anima commotus, collactaneum suum ad Gundabunam mi- sit, scripsitque in hanc sententiam : Veni trans flu- vium, et te alloquar. Gundabunas Chos- VARIE LECTIONES. D add. ex A. vulg. vulg. add. ex omn. A f. vulg. vulg. add. ex A. ad1. ex A. vulg., om. f. vulg. vulg. add. ex A e. JAC. GOARI NOTÆ. Non meminit Gibrarius vocis cujus mentio pagg. et 65. lae eadem pagina his librarius repetit. Anastasius pariter scripsit Gundabundam et Gun- dabusam. (7) lta Peyrez. codex, scripti tamen permitens For
Umar against Palestine (Arab incursions)Οὔμαρος κατὰ Παλαιστίνης (ἔφοδοι τῶν Ἀράβων)
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τούτῳ τῷ ἔτει. ἐπεστράτευσεν Οὔμαρος κατὰ Παλαιστίνης, καὶ παρακαθίσας τὴν ἁγίαν πόλιν διετῆ χρόνον παρέλαβεν αὐτὴν λόγῳ· Σωφρόνιος γάρ, ὁ Ἱεροσολύμων ἀρχιερεύς, λόγον ἔλαβε πάσης Παλαιστίνης ἀσφαλείας. εἰσελθὼν δὲ Οὔμαρος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν τριχίνοις ἐκ καμήλων ἐνδύμασιν ἠμφιεσμένος ἐρρυπωμένοις ὑπόκρισίν τε σατανικὴν ἐνδεικνύμενος τὸν ναὸν ἐζήτησε τῶν Ἰουδαίων, ὃν ᾠκοδόμησε Σολομών, προσκυνητήριον αὐτὸν ποιῆσαι τῆς αὐτοῦ βλασφημίας. τοῦτον ἰδὼν Σωφρόνιος ἔφη·"Ηράκλειος ἔγραψεν τῷ Χοσρόῃ. Εγώ διώκων, καὶ πρὸς εἰρήνην τρέχω. Οὐ γὰρ ἑκὼν πυρπολῶ " τὴν Περσίδα, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ σοῦ. Ρίψωμεν οὖν καὶ νῦν τι τὰ ὅπλα, καὶ εἰρήνην ἀσπασώμε θα· σβέσωμεν τὸ πῦρ, πρὶν τὸ πᾶν καταφλέξῃ. Τούτου δὲ μὴ καταδεξαμένου, μεγάλως τὸ μέσος του λαοῦ τῆς Περσίδος ηὐξήθη κατ' αὐτοῦ ", καὶ ἐστράτευ- σεν Χοσρόης πάντας τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπουργίαν αὐτοῦ τε καὶ τῶν γυ- ναικῶν αὐτοῦ, καὶ τούτους ὁπλίσας πάντας ἀπέλυσεν ἐνωθῆναι τῷ στρατῷ τοῦ Ῥαζατα (6), καὶ στῆναι εἰς τὸν ᾿Αρβα ποταμὸν ἀπὸ ιβ' μιλίων Κτησιφῶντος· καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς, ἵνα όταν το περάσῃ τὸν ποτα- μὲν ὁ βασιλεὺς 48, κόψωσι την γέφυραν καὶ τὴν ποντογέφυραν τ]. Ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνός κινήσας ἐκ τοῦ Δασταγέρι, καὶ πε ριπατήσας τρεῖς ἡμέρας, ἠπλίκευσεν ἀπὸ ιβ' μιλίων τοῦ 'Αρδα ποταμοῦ, ὅπου ἦν τὸ φοσσάτου τε τῶν Περσῶν, ἐν οἷς εἶχον * καὶ διακοσίους ἐλέφαντας· καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Γεώργιον τον τουρμάρ χην τῶν ᾿Αρμενιακῶν, ἵνα ἀπέλθῃ μέχρι τοῦ ποτα μοῦ, καὶ καταμάθῃ, εἰ ἔχει πέραμα ὁ ᾿Αρβας. Καὶ εὑρὼν, ὅτι ἔκοψαν τὰς γεφύρας, καὶ οὐκ ἔχει πέρα- μα ὁ ᾿Αρβᾶς, ὑπέστρεψεν πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ ἀποκινήσας ὁ βασιλεὺς, ἦλθεν πρὸς τὸν το Σιάζουρον, Καὶ περιήρχετο πυρπολών τας χώρας καὶ τὰς πόρ λεις ὅλον τὸν Φεβρουάριον μήνα. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐλθὼν εἰς χωρίον λεγόμενον Βαρίαν, ἐποίησεν ἑπτὰ ἡμέρας. Καὶ ἀπέστειλεν Μεζέζιον τὸν στρατηγὸν εἰς κούρσον· καὶ προσεῤῥύη αὐτῷ Γουνδαβούνας (7), ὅστις χιλίαρχος ἦν τῆς στρατείας Σαρβάρου μετὰ ἄλλων πέντε, τριῶν μὲν κομήτων, δύο δὲ ἀξιωματικῶν· καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα. Ὅστις Γουνδα- Γούνας ἀναγκαῖα πράγματα τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλε, λέγων, ὅτι Όταν οι ἔφυγεν ὁ Χοσρόης ἀπὸ Δασταγὲρδ, καὶ ἀπῆλθεν ἐν Κτησιφῶντι και Σελευκεία, ἠσθένησε δυσεντερία, καὶ ἠθέλησεν τὸν υἱόν, Μερδισαν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς Σειρὰμ στέψαι · καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν, καὶ ἤνεγκεν μεθ' ἑαυτοῦ τὸν Μερ- δισᾶν καὶ τὴν Σειρὲμ, καὶ τὸν ἄλλον αὐτῆς Σαλια μὲν· τὸν δὲ πρωτότοκον αὐτοῦ υἱὸν Σιρόην καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ εἴασεν και το ραν τοῦ ποταμοῦ. Και γνούς Σερόης, ὅτι τὸν Μερδασᾶν θέλει στέψαι, έταράχθη· καὶ ἔπεμψεν τὸν συγγάλα- στον αὐτοῦ πρὸς Γουνδαβούναν, δηλώσας αὐτῷ, ὅτι Ελθὲ πέραν τοῦ ποταμοῦ, ἵνα συντύχω σοι. Ο ὃς Γουνδαβούνας ἐφοβήθη διὰ τὸν Χοσρόην περά. σα: · καὶ δηλοῖ αὐτῷ ἐν, ὅτι Γράψον μοι διὰ τοῦ συγγαλάκτου σου, εἴ τι θέλεις. Καὶ ἔγραψεν θέλεις. Καὶ ἔγραψεν αὐτῷ Σιρόης, ὅτι Γινώσκεις, πῶς οι ἡ πολιτεία εἶχον Α, εἶχεν υἱὸν Α, τὸν ἴδιον εἴ τι] ὅτι 1. * καὶ νῦν κατ' αὐτοῦ Α, κατὰ Χοσρόου τὰ ἐγράτευσεν ὅταν] ηνίκα Α. ** ὁ βασιλεὺς Α. το καὶ τὴν ποντ. φοσσάτον Α, φωσάτου ναίς. πρὸς τὴν Α, εἰς τὸν πυρπολών κι όταν τὸν αὐτῆς] αὐτοῦ Γ. θὰ εἴασεν Α, ἐάτας αὐτῷ Α Γ, αὐτὸν Η πώς (β) Ραζάτου, διλουσαν CHRONOGRAPHIA. A consilio decretum, Chalcedone abscederent B C et in patriam reverterentur. Scripsit autem Hera- clius Chosroi : Insequor te, et ad ineundam pacem contendo, non enim lubens Persidem devasto, verum arte coactus. Armis projectis, pacem ampleremur, et incendium exstinguamus, priusquam totamoles con- flagret. Respuit Chosroes pacis conditiones, ex quo in eum Persici totius populi odium incensum. Novo subinde exercitui conflando studium adhibet : quare optimatum suorum domesticos, vilemque etiam ministrorum suorum et pellicum gregem armis instruit et ut Rhazatis exercitui se adjunge- rent imperat; loeum etiam, quo conveniat, ad Arbam videlicet fluvium lapide duodecimo Clesi- phonte dissitum præfigit, simulque jubet, ut flumi- ne ab eis trajecto, pontem e lapide vel ligno quem- filet solvant et disrumpant. Imperator autem mensis Januarii die septimo e Dastagerd gressu moto,et trium dierum itinere confecto, ad duo- decimum ab amne Arba milliarium, quo loci Per- sarum confluxerat exercitus, in quo elephanti du- centi; castra applicuit. Inde Armenicorum agmi- num ductorem Georgium, qui fluvium Arbam experiatur, et num vadi commoditatem offerat, exploret, secreto submittit. Is ubi pontes interci- sos et ruptos, nullumque in Arba flumine vradum reperit, ad imperatorem revertitur. Motis inde ca- stris Siazurum imperator divertit, provincias et urbes toto mense Februario circumire contentus. Mense vero Martio ad oppidumn, cognomento Bara zam, deflectens, dierum septem moram in eo #git. Mox Mezezium ducem ad prædam e vicinis agris agendam mittit. Ibi Gundabunan, qui in Sarbari exercitu tribuni munus obtinuerat, cum viæ sociis quinque, comitibus quidem tribus, aliisque præci- pua dignitate insignitis duobus offendit, quos omnes ad imperatorem duxit. Is Gundabunas res omnino necessarias ad Imperatorem retulit: E Dastagerd, inquit, Chosroes fugitivus erupit, et Ctesiphontem, mox inde Seleuciam petiit. Eger viscerum morbo filium Merdasam e Sirem uxore susceptum regia corona redimire meditatus, fluvium retro trajecit, et Merdasam filium, Sirem uxorem, Saliarumque alium ex ea natum, primogenito Siroc, et ejus fratribus, nec non aliis conjugibus trans flumen re- lictis, secum tulit. Porro Siroes, ubi de fratée in regem coronando patris consilium comperit, anima commotus, collactaneum suum ad Gundabunam mi- sit, scripsitque in hanc sententiam : Veni trans flu- vium, et te alloquar. Gundabunas Chos- VARIE LECTIONES. D add. ex A. vulg. vulg. add. ex omn. A f. vulg. vulg. add. ex A. ad1. ex A. vulg., om. f. vulg. vulg. add. ex A e. JAC. GOARI NOTÆ. Non meminit Gibrarius vocis cujus mentio pagg. et 65. lae eadem pagina his librarius repetit. Anastasius pariter scripsit Gundabundam et Gun- dabusam. (7) lta Peyrez. codex, scripti tamen permitens For
ἐπ’ ἀληθείας τοῦτό ἐστι τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸ ῥηθὲν διὰ Δανιὴλ τοῦ προφήτου ἑστὸς ἐν τόπῳ ἁγίῳ. πολλοῖς τε δάκρυσι τὸ Χριστιανῶν φῦλον ἀπωδύρετο τῆς εὐσεβείας ὁ πρόμαχος. ὄντος δὲ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐκεῖσε, παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ πατριάρχης δέξασθαι παρ’ αὐτοῦ σινδόνιον σὺν ἐνδύματι ἐνδύσασθαι. ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο ἐνδύσασθαι αὐτά. μόγις οὖν ἔπεισε φορέσαι, ἕως οὗ ἐπλύθησαν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ πάλιν ἀπέστρεψεν αὐτὰ τῷ Σωφρονίῳ καὶ ἐφόρεσε τὰ ἴδια. ἐν τούτοις ἀπεβίω Σωφρόνιος, ὁ λόγῳ καὶ πράξει τὴν Ἱεροσολύμων κατακοσμήσας ἐκκλησίαν καὶ κατὰ τῆς Ἡρακλείου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Μονοθελητῶν κακοδοξίας ἀγωνισάμενος Σεργίου καὶ Πύρρου. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀπολύει Οὔμαρος τὸν Ἰὰδ εἰς Συρίαν, καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Συρίαν τοῖς Σαρακηνοῖς. κζ. γ. κη. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἦλθεν Ἰωάννης, ὁ ἐπίκλην Καταίας, ὁ ἐπίτροπος Ὀσροηνῆς πρὸς Ἰὰδ εἰς Χαλκίδα, καὶ ἐστοίχησε δοῦναι αὐτῷ κατ’ ἐνιαυτὸν δέκα μυριάδας νομισμάτων, τοῦ μὴ περᾶσαι τὸν Εὐφράτην, μήτε εἰρηνικῶς, μήτε πολεμικῶς, ἕως οὗ τὴν ποσότητα τοῦ χρυσίου ἀποδίδωσιν."Ηράκλειος ἔγραψεν τῷ Χοσρόῃ. Εγώ διώκων, καὶ πρὸς εἰρήνην τρέχω. Οὐ γὰρ ἑκὼν πυρπολῶ " τὴν Περσίδα, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ σοῦ. Ρίψωμεν οὖν καὶ νῦν τι τὰ ὅπλα, καὶ εἰρήνην ἀσπασώμε θα· σβέσωμεν τὸ πῦρ, πρὶν τὸ πᾶν καταφλέξῃ. Τούτου δὲ μὴ καταδεξαμένου, μεγάλως τὸ μέσος του λαοῦ τῆς Περσίδος ηὐξήθη κατ' αὐτοῦ ", καὶ ἐστράτευ- σεν Χοσρόης πάντας τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπουργίαν αὐτοῦ τε καὶ τῶν γυ- ναικῶν αὐτοῦ, καὶ τούτους ὁπλίσας πάντας ἀπέλυσεν ἐνωθῆναι τῷ στρατῷ τοῦ Ῥαζατα (6), καὶ στῆναι εἰς τὸν ᾿Αρβα ποταμὸν ἀπὸ ιβ' μιλίων Κτησιφῶντος· καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς, ἵνα όταν το περάσῃ τὸν ποτα- μὲν ὁ βασιλεὺς 48, κόψωσι την γέφυραν καὶ τὴν ποντογέφυραν τ]. Ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνός κινήσας ἐκ τοῦ Δασταγέρι, καὶ πε ριπατήσας τρεῖς ἡμέρας, ἠπλίκευσεν ἀπὸ ιβ' μιλίων τοῦ 'Αρδα ποταμοῦ, ὅπου ἦν τὸ φοσσάτου τε τῶν Περσῶν, ἐν οἷς εἶχον * καὶ διακοσίους ἐλέφαντας· καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Γεώργιον τον τουρμάρ χην τῶν ᾿Αρμενιακῶν, ἵνα ἀπέλθῃ μέχρι τοῦ ποτα μοῦ, καὶ καταμάθῃ, εἰ ἔχει πέραμα ὁ ᾿Αρβας. Καὶ εὑρὼν, ὅτι ἔκοψαν τὰς γεφύρας, καὶ οὐκ ἔχει πέρα- μα ὁ ᾿Αρβᾶς, ὑπέστρεψεν πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ ἀποκινήσας ὁ βασιλεὺς, ἦλθεν πρὸς τὸν το Σιάζουρον, Καὶ περιήρχετο πυρπολών τας χώρας καὶ τὰς πόρ λεις ὅλον τὸν Φεβρουάριον μήνα. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐλθὼν εἰς χωρίον λεγόμενον Βαρίαν, ἐποίησεν ἑπτὰ ἡμέρας. Καὶ ἀπέστειλεν Μεζέζιον τὸν στρατηγὸν εἰς κούρσον· καὶ προσεῤῥύη αὐτῷ Γουνδαβούνας (7), ὅστις χιλίαρχος ἦν τῆς στρατείας Σαρβάρου μετὰ ἄλλων πέντε, τριῶν μὲν κομήτων, δύο δὲ ἀξιωματικῶν· καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα. Ὅστις Γουνδα- Γούνας ἀναγκαῖα πράγματα τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλε, λέγων, ὅτι Όταν οι ἔφυγεν ὁ Χοσρόης ἀπὸ Δασταγὲρδ, καὶ ἀπῆλθεν ἐν Κτησιφῶντι και Σελευκεία, ἠσθένησε δυσεντερία, καὶ ἠθέλησεν τὸν υἱόν, Μερδισαν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς Σειρὰμ στέψαι · καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν, καὶ ἤνεγκεν μεθ' ἑαυτοῦ τὸν Μερ- δισᾶν καὶ τὴν Σειρὲμ, καὶ τὸν ἄλλον αὐτῆς Σαλια μὲν· τὸν δὲ πρωτότοκον αὐτοῦ υἱὸν Σιρόην καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ εἴασεν και το ραν τοῦ ποταμοῦ. Και γνούς Σερόης, ὅτι τὸν Μερδασᾶν θέλει στέψαι, έταράχθη· καὶ ἔπεμψεν τὸν συγγάλα- στον αὐτοῦ πρὸς Γουνδαβούναν, δηλώσας αὐτῷ, ὅτι Ελθὲ πέραν τοῦ ποταμοῦ, ἵνα συντύχω σοι. Ο ὃς Γουνδαβούνας ἐφοβήθη διὰ τὸν Χοσρόην περά. σα: · καὶ δηλοῖ αὐτῷ ἐν, ὅτι Γράψον μοι διὰ τοῦ συγγαλάκτου σου, εἴ τι θέλεις. Καὶ ἔγραψεν θέλεις. Καὶ ἔγραψεν αὐτῷ Σιρόης, ὅτι Γινώσκεις, πῶς οι ἡ πολιτεία εἶχον Α, εἶχεν υἱὸν Α, τὸν ἴδιον εἴ τι] ὅτι 1. * καὶ νῦν κατ' αὐτοῦ Α, κατὰ Χοσρόου τὰ ἐγράτευσεν ὅταν] ηνίκα Α. ** ὁ βασιλεὺς Α. το καὶ τὴν ποντ. φοσσάτον Α, φωσάτου ναίς. πρὸς τὴν Α, εἰς τὸν πυρπολών κι όταν τὸν αὐτῆς] αὐτοῦ Γ. θὰ εἴασεν Α, ἐάτας αὐτῷ Α Γ, αὐτὸν Η πώς (β) Ραζάτου, διλουσαν CHRONOGRAPHIA. A consilio decretum, Chalcedone abscederent B C et in patriam reverterentur. Scripsit autem Hera- clius Chosroi : Insequor te, et ad ineundam pacem contendo, non enim lubens Persidem devasto, verum arte coactus. Armis projectis, pacem ampleremur, et incendium exstinguamus, priusquam totamoles con- flagret. Respuit Chosroes pacis conditiones, ex quo in eum Persici totius populi odium incensum. Novo subinde exercitui conflando studium adhibet : quare optimatum suorum domesticos, vilemque etiam ministrorum suorum et pellicum gregem armis instruit et ut Rhazatis exercitui se adjunge- rent imperat; loeum etiam, quo conveniat, ad Arbam videlicet fluvium lapide duodecimo Clesi- phonte dissitum præfigit, simulque jubet, ut flumi- ne ab eis trajecto, pontem e lapide vel ligno quem- filet solvant et disrumpant. Imperator autem mensis Januarii die septimo e Dastagerd gressu moto,et trium dierum itinere confecto, ad duo- decimum ab amne Arba milliarium, quo loci Per- sarum confluxerat exercitus, in quo elephanti du- centi; castra applicuit. Inde Armenicorum agmi- num ductorem Georgium, qui fluvium Arbam experiatur, et num vadi commoditatem offerat, exploret, secreto submittit. Is ubi pontes interci- sos et ruptos, nullumque in Arba flumine vradum reperit, ad imperatorem revertitur. Motis inde ca- stris Siazurum imperator divertit, provincias et urbes toto mense Februario circumire contentus. Mense vero Martio ad oppidumn, cognomento Bara zam, deflectens, dierum septem moram in eo #git. Mox Mezezium ducem ad prædam e vicinis agris agendam mittit. Ibi Gundabunan, qui in Sarbari exercitu tribuni munus obtinuerat, cum viæ sociis quinque, comitibus quidem tribus, aliisque præci- pua dignitate insignitis duobus offendit, quos omnes ad imperatorem duxit. Is Gundabunas res omnino necessarias ad Imperatorem retulit: E Dastagerd, inquit, Chosroes fugitivus erupit, et Ctesiphontem, mox inde Seleuciam petiit. Eger viscerum morbo filium Merdasam e Sirem uxore susceptum regia corona redimire meditatus, fluvium retro trajecit, et Merdasam filium, Sirem uxorem, Saliarumque alium ex ea natum, primogenito Siroc, et ejus fratribus, nec non aliis conjugibus trans flumen re- lictis, secum tulit. Porro Siroes, ubi de fratée in regem coronando patris consilium comperit, anima commotus, collactaneum suum ad Gundabunam mi- sit, scripsitque in hanc sententiam : Veni trans flu- vium, et te alloquar. Gundabunas Chos- VARIE LECTIONES. D add. ex A. vulg. vulg. add. ex omn. A f. vulg. vulg. add. ex A. ad1. ex A. vulg., om. f. vulg. vulg. add. ex A e. JAC. GOARI NOTÆ. Non meminit Gibrarius vocis cujus mentio pagg. et 65. lae eadem pagina his librarius repetit. Anastasius pariter scripsit Gundabundam et Gun- dabusam. (7) lta Peyrez. codex, scripti tamen permitens For
ἐπὶ τούτοις Ἰωάννης εἰς Ἔδεσαν ἀνέστρεψε καὶ τὸν ἐνιαύσιον φόρον ἀνύσας πρὸς Ἰὰδ ἐκπέμπει. Ἡράκλειος δὲ τοῦτο ἀκούσας ὑπαίτιον ἔκρινε τὸν Ἰωάννην ὡς ἄνευ τῆς βασιλικῆς εἰδήσεως τοῦτο πεποιηκότα, καὶ τοῦτον μεταπεμψάμενος ἐξορίᾳ κατέκρινεν. ἀντ’ αὐτοῦ δὲ ἐκπέμπει Πτολεμαῖόν τινα στρατηλάτην. κη. δ. κθ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Ἄραβες τὴν Ἀντιόχειαν. καὶ ἐπέμφθη Μαυί̈ας ὑπὸ Οὐμάρου στρατηγὸς καὶ ἀμηρᾶς πάσης τῆς ὑπὸ τοὺς Σαρακηνοὺς χώρας ἀπὸ Αἰγύπτου ἕως Εὐφράτου. 70 Κόσμου ἔτη ρλ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χλ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λα. κθ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβ. ε. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Πύρρος ἔτη γ. α. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ι. 2. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπέρασεν Ἰὰδ πᾶσαν στρατιὰν τὸν Εὐφράτην καὶ καταλαμβάνει τὴν Ἔδεσαν. οἱ δὲ Ἐδεσηνοὶ ἀνοίξαντες ἔλαβον λόγον σὺν τῇ χώρᾳ καὶ τῷ στρατηλάτῃ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ Ῥωμαίοις. καὶ ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν, καὶ πολιορκήσαντες αὐτὴν αἱροῦσιν αὐτὴν πολέμῳ καὶ τ Ῥωμαίους ἀνήλωσαν. καὶ ἐκεῖθεν ἀπῆλθον εἰς τὸ Δαρᾶς καὶ ταύτην λαμβάνουσι πολέμῳ καὶ πολλοὺς ἐν αὐτῇ ἀπώλεσαν· καὶ οὕτω πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν παρέλαβεν Ἰάδ."Ηράκλειος ἔγραψεν τῷ Χοσρόῃ. Εγώ διώκων, καὶ πρὸς εἰρήνην τρέχω. Οὐ γὰρ ἑκὼν πυρπολῶ " τὴν Περσίδα, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ σοῦ. Ρίψωμεν οὖν καὶ νῦν τι τὰ ὅπλα, καὶ εἰρήνην ἀσπασώμε θα· σβέσωμεν τὸ πῦρ, πρὶν τὸ πᾶν καταφλέξῃ. Τούτου δὲ μὴ καταδεξαμένου, μεγάλως τὸ μέσος του λαοῦ τῆς Περσίδος ηὐξήθη κατ' αὐτοῦ ", καὶ ἐστράτευ- σεν Χοσρόης πάντας τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπουργίαν αὐτοῦ τε καὶ τῶν γυ- ναικῶν αὐτοῦ, καὶ τούτους ὁπλίσας πάντας ἀπέλυσεν ἐνωθῆναι τῷ στρατῷ τοῦ Ῥαζατα (6), καὶ στῆναι εἰς τὸν ᾿Αρβα ποταμὸν ἀπὸ ιβ' μιλίων Κτησιφῶντος· καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς, ἵνα όταν το περάσῃ τὸν ποτα- μὲν ὁ βασιλεὺς 48, κόψωσι την γέφυραν καὶ τὴν ποντογέφυραν τ]. Ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνός κινήσας ἐκ τοῦ Δασταγέρι, καὶ πε ριπατήσας τρεῖς ἡμέρας, ἠπλίκευσεν ἀπὸ ιβ' μιλίων τοῦ 'Αρδα ποταμοῦ, ὅπου ἦν τὸ φοσσάτου τε τῶν Περσῶν, ἐν οἷς εἶχον * καὶ διακοσίους ἐλέφαντας· καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Γεώργιον τον τουρμάρ χην τῶν ᾿Αρμενιακῶν, ἵνα ἀπέλθῃ μέχρι τοῦ ποτα μοῦ, καὶ καταμάθῃ, εἰ ἔχει πέραμα ὁ ᾿Αρβας. Καὶ εὑρὼν, ὅτι ἔκοψαν τὰς γεφύρας, καὶ οὐκ ἔχει πέρα- μα ὁ ᾿Αρβᾶς, ὑπέστρεψεν πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ ἀποκινήσας ὁ βασιλεὺς, ἦλθεν πρὸς τὸν το Σιάζουρον, Καὶ περιήρχετο πυρπολών τας χώρας καὶ τὰς πόρ λεις ὅλον τὸν Φεβρουάριον μήνα. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐλθὼν εἰς χωρίον λεγόμενον Βαρίαν, ἐποίησεν ἑπτὰ ἡμέρας. Καὶ ἀπέστειλεν Μεζέζιον τὸν στρατηγὸν εἰς κούρσον· καὶ προσεῤῥύη αὐτῷ Γουνδαβούνας (7), ὅστις χιλίαρχος ἦν τῆς στρατείας Σαρβάρου μετὰ ἄλλων πέντε, τριῶν μὲν κομήτων, δύο δὲ ἀξιωματικῶν· καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα. Ὅστις Γουνδα- Γούνας ἀναγκαῖα πράγματα τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλε, λέγων, ὅτι Όταν οι ἔφυγεν ὁ Χοσρόης ἀπὸ Δασταγὲρδ, καὶ ἀπῆλθεν ἐν Κτησιφῶντι και Σελευκεία, ἠσθένησε δυσεντερία, καὶ ἠθέλησεν τὸν υἱόν, Μερδισαν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς Σειρὰμ στέψαι · καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν, καὶ ἤνεγκεν μεθ' ἑαυτοῦ τὸν Μερ- δισᾶν καὶ τὴν Σειρὲμ, καὶ τὸν ἄλλον αὐτῆς Σαλια μὲν· τὸν δὲ πρωτότοκον αὐτοῦ υἱὸν Σιρόην καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ εἴασεν και το ραν τοῦ ποταμοῦ. Και γνούς Σερόης, ὅτι τὸν Μερδασᾶν θέλει στέψαι, έταράχθη· καὶ ἔπεμψεν τὸν συγγάλα- στον αὐτοῦ πρὸς Γουνδαβούναν, δηλώσας αὐτῷ, ὅτι Ελθὲ πέραν τοῦ ποταμοῦ, ἵνα συντύχω σοι. Ο ὃς Γουνδαβούνας ἐφοβήθη διὰ τὸν Χοσρόην περά. σα: · καὶ δηλοῖ αὐτῷ ἐν, ὅτι Γράψον μοι διὰ τοῦ συγγαλάκτου σου, εἴ τι θέλεις. Καὶ ἔγραψεν θέλεις. Καὶ ἔγραψεν αὐτῷ Σιρόης, ὅτι Γινώσκεις, πῶς οι ἡ πολιτεία εἶχον Α, εἶχεν υἱὸν Α, τὸν ἴδιον εἴ τι] ὅτι 1. * καὶ νῦν κατ' αὐτοῦ Α, κατὰ Χοσρόου τὰ ἐγράτευσεν ὅταν] ηνίκα Α. ** ὁ βασιλεὺς Α. το καὶ τὴν ποντ. φοσσάτον Α, φωσάτου ναίς. πρὸς τὴν Α, εἰς τὸν πυρπολών κι όταν τὸν αὐτῆς] αὐτοῦ Γ. θὰ εἴασεν Α, ἐάτας αὐτῷ Α Γ, αὐτὸν Η πώς (β) Ραζάτου, διλουσαν CHRONOGRAPHIA. A consilio decretum, Chalcedone abscederent B C et in patriam reverterentur. Scripsit autem Hera- clius Chosroi : Insequor te, et ad ineundam pacem contendo, non enim lubens Persidem devasto, verum arte coactus. Armis projectis, pacem ampleremur, et incendium exstinguamus, priusquam totamoles con- flagret. Respuit Chosroes pacis conditiones, ex quo in eum Persici totius populi odium incensum. Novo subinde exercitui conflando studium adhibet : quare optimatum suorum domesticos, vilemque etiam ministrorum suorum et pellicum gregem armis instruit et ut Rhazatis exercitui se adjunge- rent imperat; loeum etiam, quo conveniat, ad Arbam videlicet fluvium lapide duodecimo Clesi- phonte dissitum præfigit, simulque jubet, ut flumi- ne ab eis trajecto, pontem e lapide vel ligno quem- filet solvant et disrumpant. Imperator autem mensis Januarii die septimo e Dastagerd gressu moto,et trium dierum itinere confecto, ad duo- decimum ab amne Arba milliarium, quo loci Per- sarum confluxerat exercitus, in quo elephanti du- centi; castra applicuit. Inde Armenicorum agmi- num ductorem Georgium, qui fluvium Arbam experiatur, et num vadi commoditatem offerat, exploret, secreto submittit. Is ubi pontes interci- sos et ruptos, nullumque in Arba flumine vradum reperit, ad imperatorem revertitur. Motis inde ca- stris Siazurum imperator divertit, provincias et urbes toto mense Februario circumire contentus. Mense vero Martio ad oppidumn, cognomento Bara zam, deflectens, dierum septem moram in eo #git. Mox Mezezium ducem ad prædam e vicinis agris agendam mittit. Ibi Gundabunan, qui in Sarbari exercitu tribuni munus obtinuerat, cum viæ sociis quinque, comitibus quidem tribus, aliisque præci- pua dignitate insignitis duobus offendit, quos omnes ad imperatorem duxit. Is Gundabunas res omnino necessarias ad Imperatorem retulit: E Dastagerd, inquit, Chosroes fugitivus erupit, et Ctesiphontem, mox inde Seleuciam petiit. Eger viscerum morbo filium Merdasam e Sirem uxore susceptum regia corona redimire meditatus, fluvium retro trajecit, et Merdasam filium, Sirem uxorem, Saliarumque alium ex ea natum, primogenito Siroc, et ejus fratribus, nec non aliis conjugibus trans flumen re- lictis, secum tulit. Porro Siroes, ubi de fratée in regem coronando patris consilium comperit, anima commotus, collactaneum suum ad Gundabunam mi- sit, scripsitque in hanc sententiam : Veni trans flu- vium, et te alloquar. Gundabunas Chos- VARIE LECTIONES. D add. ex A. vulg. vulg. add. ex omn. A f. vulg. vulg. add. ex A. ad1. ex A. vulg., om. f. vulg. vulg. add. ex A e. JAC. GOARI NOTÆ. Non meminit Gibrarius vocis cujus mentio pagg. et 65. lae eadem pagina his librarius repetit. Anastasius pariter scripsit Gundabundam et Gun- dabusam. (7) lta Peyrez. codex, scripti tamen permitens For
PG 108:673λ. 2. β. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Σαρακηνοὶ κατὰ Περσίδος καὶ συνάπτουσι πόλεμον μετ’ αὐτῶν, καὶ νικήσαντες κατὰ κράτος πάντας τοὺς Πέρσας ὑπέταξαν. Ὁρμίσδας δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, φυγῇ χρησάμενος ἐπὶ τοὺς ἐνδοτέρους Πέρσας ἀφεὶς τὰ βασίλεια κατέλαβεν. οἱ δὲ Σαρακηνοὶ ᾐχμαλώτευσαν τὰς τοῦ Χοσρόου θυγατέρας μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ἀποσκευῆς· καὶ ἤχθησαν πρὸς Οὔμαρον. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ ἐκέλευσεν Οὔμαρ ἀναγραφῆναι πᾶσαν τὴν ὑπ’ αὐτὸν οἰκουμένην. ἐγένετο δὲ ἡ ἀναγραφὴ ἀνθρώπων καὶ κτηνῶν καὶ φυτῶν. λα. ζ. γ. η. Τούτῳ τῷ ἔτει τελευτᾷ Ἡράκλειος ὁ βασιλεὺς μηνὶ Μαρτίῳ, ἰνδικτιῶνος ιδ, ὑδεριάσας, βασιλεύσας ἔτη λ καὶ μῆνας ι. βασιλεύει δὲ μετ’ αὐτὸν Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, μῆνας δ, καὶ φαρμακευθεὶς ὑπὸ Μαρτίνης, τῆς αὐτοῦ μητρυιᾶς, καὶ Πύρρου πατριάρχου τελευτᾷ. καὶ βασιλεύει Ἡρακλωνᾶς, ὁ Μαρτίνης υἱός, σὺν τῇ μητρὶ Μαρτίνῃ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡρακλωνᾶς μῆνας 2. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβ. α. η. α. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει παραλαμβάνει Μαυί̈ας Καισάρειαν τῆς Παλαιστίνης μετὰ ἑπταετίαν τῆς πολιορκίας αὐτῆς· καὶ κτέννει ἐν αὐτῇ Ῥωμαίους χιλιάδας ἑπτά.τούτο ποιήσαντε; δ ἐκέλευσεν ὁ Σιρόης τοῦτον τόξοις Α etίσης γιατικοs ἀνελεῖν, καὶ οὕτως κατά μικρόν ἐν δεινοῖς παρέδωκε τὴν πονηρὰν αὐτοῦ ψυχήν. Τότε ὁ Σιρόης γράφει πρὸς Ηράκλειον, ευαγγελιζόμενος αὐτῷ τὴν τοῦ μια· βου Χοσρέου ἀναίρεσιν· καὶ εἰρήνην ἀειπαγῆ πρὸς αὐτὸν ποιησάμενος, πάντας τοὺς ἐν φρουραίς Χριστια νούς, καὶ τοὺς ἐν Περσίδι πάνῃ αἰχμαλώτους ἀπο ἔδωκεν αὐτῷ, σὺν τῷ πατριάρχῃ Ζαχαρία καὶ τοῖς τιμίοις καὶ ζωοποιοῖς ξύλοις τοῖς ἐξ Ιερουσαλήμ λη φθεῖα: ὑπὸ Σαρβαρας, ὅταν τὴν Ἱερουσαλήμ παρέλαβεν. Ε. ᾿Αράβων ἀρχηγός Μεταμὲν ν τη θ'. Α. Μ. 6119. -- Περσῶν βασιλεύς Σιβύης ἔτες Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρήνης γενομένης (1) μεταξύ Περ σῶν καὶ Ῥωμαίων, ἀπέστειλεν ο βασιλεύς Θεόδωρου τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν μετά γραμμάτων καὶ ἀνθρώπων Στρου του βασιλέως Περσών, όπως τοὺς ἐν Ἐδέσση καὶ Παλαιστίνῃ καὶ Ἱεροσολύμοις καὶ ταῖς λοιπαῖς τήλες των Ρωμαίων Πέρσας μετὰ εἰρήνης ἀπο- στρέψωσιν ἐν Περσίδι, καὶ ἀβλαβῶς παρέλθωσι τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν ἐξ ἔτεσι (10 καταπολεμήσας τὴν Περσίδα, ἐν τῷ " ἑβδόμῳ εἰρη νεύσας μετὰ χαρᾶς μεγάλης ἐπὶ Κωνσταντινουπό λεως ὑπέστρεψεν, μυστικήν τινα θεωρίαν (11) ἐν τούτῳ πληρώσας. Εν γὰρ ἐξ ἡμέραις πᾶσαν τὴν χτί- την δημιουργήτας ὁ Θεὸς τὴν ἑβδόμην ἀναπαύσεως ἡμέραν εκάλεσεν· οὕτω δὲ αὐτὸς ἐν τοῖς ἐξ χρόνος πολλούς πόνους διανύσας, τῷ ἑβδόμω ἔτει μετ' ειρή νης καὶ χαρᾶς ἐν τῇ πόλει ὑποστρέψας ἀνεπαύσατο Ὁ δὲ λαὸς τῆς πόλεως (12) τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ μα θέντες, ἀκατασχέσῳ πόθῳ πάντες εἰς τὴν Ἰέρειαν ἐξῆλθεν εἰς συνάντησαν αὐτοῦ, σὺν τῷ πατριάρχη, καὶ Κωνσταντίνῳ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτοῦ, βαστάζον- τε; κλάδους ἐλαιῶν καὶ λαμπάδας, εὐφημοῦντες αὐτ τὸν μετά χαρᾶς καὶ δακρύων. Προσελθὼν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ περιπλα κέντες ἀλλήλοις ", ἔβρεξαν ἀμφότεροι τὴν γῆν τοῖς δακρυσιν. Τοῦτο θεασάμενος ὁ λαὸς, πάντες εὐχαρι Η ποιήσας Α. σε πηγή, Β. ἀπέδωκεν Α, παρέδ. νίρ. Ιεροσολύμων Α. Γ. το Μουαμές Α π Γ. Μονα μὲς ἐξ • καὶ τοῖς 4, σὺν τοῖς της. 1ο των Α. τῷ Α. * ἀνεπαύ σατο δ, ἐπαύς, γυίκ, το Ιέρειαν Α, Ἱερίαν Οι περιπλακέντες ἀλλήλοις Α, περιπλακείς αὐτῷ θεωρία. €13 CHRONOGRAPHHA. propter quod fame necart, c. orbem ipsum effccit deserum, manducei. Satrapas insuper eum injuriis respersuros et sputis conspur- caluros misit. Adductum etiam ob ejus oculos Merdasas cius filium. quem nuper regem coronare consiliabatar, interfecit, et reliquos omnes ejus liberos sub ejus conspectum e medio sustulit, ons- nem denique ejus inimicum, qui modo injuriis, vei- beribus et sputis cum lacesseret, ad eum destinavit, His per dies quinque in hunc modum perpetratis, jussit Siroes sagatis confodi: atque ita sensim per lenta et morosa tormenta nefandam animiam ex- halavit. . Tum vero Sirous datis ad Herackam litteris, easer:abilis Chosrois necem amauntiat: pace. que vre et ferro diuturniore cum eo compesita detentos custodiis Christianos, per universam Per- siam captivos, cum patriarcha Zacharia, et venerandis ac vivificis lignis Hierosolymis, cum oiim a Sarbaraza caperentur, sublatis, restituit. B C Arabum princeps Muamed annis aorem. A. G. 619. . - Persarum regis Sirois annus unicus. Hoc anno pacis foedere Romanos inter ac Persas Arinato, Imperator Theodorum proprium fratrem cum litteris et à rege Persarum Siroe viris dele- gatis misit, qui Persas Edessa, in Palmstina, Hierosolymis, et in cæteris Romanorum civi- tatibus repertos cum pace in Persiam redu- cerent, et eos absque impedimento vel incom– mado per Romanam ditionem pertransire fidam, adhiberent operam. Imperator itaque continuos sex annos Persiam bello fatigans, septimo tandem pace parta (velut mystico quodam spectaculo in sese probate) cum ingenti gaudio Cpolim reversus est. Per sex etenim ex ordine dies cum creaturam omnem Deus absolvisset, septimum quieti conse» cravit diem sie iste annis sex perpetuis laboribus exartiatis, septimo denum cum pace et latiti urbem repetens quiete potitus est. Populus autem uriis adventu imperatoris cognito, impotenti ejus desiderio motus ad llieriam cum patriarcha et Constantino imperatore ejus fiio edusus, pralat.s olivarum ramis et lampadibus, lætitiæ vocibus, et was simul lacrymis venientem prosecutus excepit. Accedens autem filius ad pedes ejus pracidit, mu. tuoque sese complexati, terram lacrymarum imbre rigaverunt. Quo viso universus populus VARIE LECTIONES. val A a f, add. ex add. ex vulg. vulg. Á, vulg. " A, JAC. COARI NOTÆ. qui (38 ex scholiastre calculis, Nicephorus marcala Confirment. lymorum episcoputa, cum a Sarbaro urbs capia est ; elmuterque, non Zachariam reducem ex Per side crucem recepisse. Quid verius ? Haereo. Nec quod insertum habet Peyr. referique P. Goar in variis lect. de Modesto sefistituto Zachariæ defuncto in reditu e Perside, aliud est quam glossema, quod tumn Theophant repugnat, tum Nicephoro; altero captam sanctam civitatem asserente Modesto, alio Zacharia episcopo. Comberis. raclii gestorum narrationem continentes profert quippe superiorem relata cuncta, mius anni cire cuitu absolvi non potuisse ex gestorum characie- ribus in Chronico Alexandrino positis nequeñat abschi, prout argute demonstrat Petavius in Nis cophora pag. editionis Regie 70. tumn mysticis quid ComeErls. (8) S. Nicephorus Modestana sit tum Hierosos D Chronicon Alexand. ad hunc annum : ad eumdem (10) Litteras pacis nuntius, et præcedentium He- (10) Cum septimi parte spectatissima. Ad annum (11) Myɛlici aliquid sensus in ea re impleus. No- (12) Nicephorus pag. 15.
Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπώσατο ἡ σύγκλητος Ἡρακλωνᾶν ἅμα Μαρτίνῃ τῇ μητρὶ αὐτοῦ καὶ Βαλεντίνῳ· καὶ ἐγλωσσοκόπησαν Μαρτῖναν, καὶ ἐρρινοκόπησαν Ἡρακλωνᾶν, καὶ ἐξορίσαντες αὐτοὺς ἀνεβίβασαν Κώνσταν, υἱὸν Κωνσταντίνου, ἔγγονα Ἡρακλείου, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· καὶ ἐκράτησεν ἔτη κζ. Πύρρου δὲ ἐκβληθέντος τῆς ἐπισκοπῆς, ἐχειροτονήθη πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Παῦλος πρεσβύτερος καὶ οἰκονόμος [τῆς ἐκκλησίας] μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ἰνδικτιῶνος ιε, ἐπισκοπήσας ἔτη ιβ. 70 Κόσμου ἔτη ρλδ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χλδ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κώνστας ἔτη κζ. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβ. θ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβ. β. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ι. ι. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει βασιλεύσας Κώνστας πρὸς τὴν σύγκλητον ἔλεγεν· τοῦ ἐμὲ γεγεννηκότος πατρὸς Κωνσταντίνου, ὃς ἐπὶ ζωῆς τοῦ ἰδίου πατρός, ἐμοῦ δὲ πάππου, Ἡρακλείου ἱκανὸν σὺν αὐτῷ ἐβασίλευσε χρόνον, μετὰ τοῦτον δὲ καὶ λίαν βραχύν· τὰς γὰρ χρηστοτάτας ἐλπίδας ὁ Μαρτίνης, τῆς αὐτοῦ μητρυιᾶς, φθόνος συνδιατμήξας τοῦ ζῇν ἀπήλλαξεν, καὶ τοῦτο διὰ Ἡρακλωνᾶν, τὸν ἐξ αὐτῆς καὶ Ἡρακλείου ἀθεμίτως γεγεννημένον·τούτο ποιήσαντε; δ ἐκέλευσεν ὁ Σιρόης τοῦτον τόξοις Α etίσης γιατικοs ἀνελεῖν, καὶ οὕτως κατά μικρόν ἐν δεινοῖς παρέδωκε τὴν πονηρὰν αὐτοῦ ψυχήν. Τότε ὁ Σιρόης γράφει πρὸς Ηράκλειον, ευαγγελιζόμενος αὐτῷ τὴν τοῦ μια· βου Χοσρέου ἀναίρεσιν· καὶ εἰρήνην ἀειπαγῆ πρὸς αὐτὸν ποιησάμενος, πάντας τοὺς ἐν φρουραίς Χριστια νούς, καὶ τοὺς ἐν Περσίδι πάνῃ αἰχμαλώτους ἀπο ἔδωκεν αὐτῷ, σὺν τῷ πατριάρχῃ Ζαχαρία καὶ τοῖς τιμίοις καὶ ζωοποιοῖς ξύλοις τοῖς ἐξ Ιερουσαλήμ λη φθεῖα: ὑπὸ Σαρβαρας, ὅταν τὴν Ἱερουσαλήμ παρέλαβεν. Ε. ᾿Αράβων ἀρχηγός Μεταμὲν ν τη θ'. Α. Μ. 6119. -- Περσῶν βασιλεύς Σιβύης ἔτες Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρήνης γενομένης (1) μεταξύ Περ σῶν καὶ Ῥωμαίων, ἀπέστειλεν ο βασιλεύς Θεόδωρου τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν μετά γραμμάτων καὶ ἀνθρώπων Στρου του βασιλέως Περσών, όπως τοὺς ἐν Ἐδέσση καὶ Παλαιστίνῃ καὶ Ἱεροσολύμοις καὶ ταῖς λοιπαῖς τήλες των Ρωμαίων Πέρσας μετὰ εἰρήνης ἀπο- στρέψωσιν ἐν Περσίδι, καὶ ἀβλαβῶς παρέλθωσι τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν ἐξ ἔτεσι (10 καταπολεμήσας τὴν Περσίδα, ἐν τῷ " ἑβδόμῳ εἰρη νεύσας μετὰ χαρᾶς μεγάλης ἐπὶ Κωνσταντινουπό λεως ὑπέστρεψεν, μυστικήν τινα θεωρίαν (11) ἐν τούτῳ πληρώσας. Εν γὰρ ἐξ ἡμέραις πᾶσαν τὴν χτί- την δημιουργήτας ὁ Θεὸς τὴν ἑβδόμην ἀναπαύσεως ἡμέραν εκάλεσεν· οὕτω δὲ αὐτὸς ἐν τοῖς ἐξ χρόνος πολλούς πόνους διανύσας, τῷ ἑβδόμω ἔτει μετ' ειρή νης καὶ χαρᾶς ἐν τῇ πόλει ὑποστρέψας ἀνεπαύσατο Ὁ δὲ λαὸς τῆς πόλεως (12) τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ μα θέντες, ἀκατασχέσῳ πόθῳ πάντες εἰς τὴν Ἰέρειαν ἐξῆλθεν εἰς συνάντησαν αὐτοῦ, σὺν τῷ πατριάρχη, καὶ Κωνσταντίνῳ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτοῦ, βαστάζον- τε; κλάδους ἐλαιῶν καὶ λαμπάδας, εὐφημοῦντες αὐτ τὸν μετά χαρᾶς καὶ δακρύων. Προσελθὼν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ περιπλα κέντες ἀλλήλοις ", ἔβρεξαν ἀμφότεροι τὴν γῆν τοῖς δακρυσιν. Τοῦτο θεασάμενος ὁ λαὸς, πάντες εὐχαρι Η ποιήσας Α. σε πηγή, Β. ἀπέδωκεν Α, παρέδ. νίρ. Ιεροσολύμων Α. Γ. το Μουαμές Α π Γ. Μονα μὲς ἐξ • καὶ τοῖς 4, σὺν τοῖς της. 1ο των Α. τῷ Α. * ἀνεπαύ σατο δ, ἐπαύς, γυίκ, το Ιέρειαν Α, Ἱερίαν Οι περιπλακέντες ἀλλήλοις Α, περιπλακείς αὐτῷ θεωρία. €13 CHRONOGRAPHHA. propter quod fame necart, c. orbem ipsum effccit deserum, manducei. Satrapas insuper eum injuriis respersuros et sputis conspur- caluros misit. Adductum etiam ob ejus oculos Merdasas cius filium. quem nuper regem coronare consiliabatar, interfecit, et reliquos omnes ejus liberos sub ejus conspectum e medio sustulit, ons- nem denique ejus inimicum, qui modo injuriis, vei- beribus et sputis cum lacesseret, ad eum destinavit, His per dies quinque in hunc modum perpetratis, jussit Siroes sagatis confodi: atque ita sensim per lenta et morosa tormenta nefandam animiam ex- halavit. . Tum vero Sirous datis ad Herackam litteris, easer:abilis Chosrois necem amauntiat: pace. que vre et ferro diuturniore cum eo compesita detentos custodiis Christianos, per universam Per- siam captivos, cum patriarcha Zacharia, et venerandis ac vivificis lignis Hierosolymis, cum oiim a Sarbaraza caperentur, sublatis, restituit. B C Arabum princeps Muamed annis aorem. A. G. 619. . - Persarum regis Sirois annus unicus. Hoc anno pacis foedere Romanos inter ac Persas Arinato, Imperator Theodorum proprium fratrem cum litteris et à rege Persarum Siroe viris dele- gatis misit, qui Persas Edessa, in Palmstina, Hierosolymis, et in cæteris Romanorum civi- tatibus repertos cum pace in Persiam redu- cerent, et eos absque impedimento vel incom– mado per Romanam ditionem pertransire fidam, adhiberent operam. Imperator itaque continuos sex annos Persiam bello fatigans, septimo tandem pace parta (velut mystico quodam spectaculo in sese probate) cum ingenti gaudio Cpolim reversus est. Per sex etenim ex ordine dies cum creaturam omnem Deus absolvisset, septimum quieti conse» cravit diem sie iste annis sex perpetuis laboribus exartiatis, septimo denum cum pace et latiti urbem repetens quiete potitus est. Populus autem uriis adventu imperatoris cognito, impotenti ejus desiderio motus ad llieriam cum patriarcha et Constantino imperatore ejus fiio edusus, pralat.s olivarum ramis et lampadibus, lætitiæ vocibus, et was simul lacrymis venientem prosecutus excepit. Accedens autem filius ad pedes ejus pracidit, mu. tuoque sese complexati, terram lacrymarum imbre rigaverunt. Quo viso universus populus VARIE LECTIONES. val A a f, add. ex add. ex vulg. vulg. Á, vulg. " A, JAC. COARI NOTÆ. qui (38 ex scholiastre calculis, Nicephorus marcala Confirment. lymorum episcoputa, cum a Sarbaro urbs capia est ; elmuterque, non Zachariam reducem ex Per side crucem recepisse. Quid verius ? Haereo. Nec quod insertum habet Peyr. referique P. Goar in variis lect. de Modesto sefistituto Zachariæ defuncto in reditu e Perside, aliud est quam glossema, quod tumn Theophant repugnat, tum Nicephoro; altero captam sanctam civitatem asserente Modesto, alio Zacharia episcopo. Comberis. raclii gestorum narrationem continentes profert quippe superiorem relata cuncta, mius anni cire cuitu absolvi non potuisse ex gestorum characie- ribus in Chronico Alexandrino positis nequeñat abschi, prout argute demonstrat Petavius in Nis cophora pag. editionis Regie 70. tumn mysticis quid ComeErls. (8) S. Nicephorus Modestana sit tum Hierosos D Chronicon Alexand. ad hunc annum : ad eumdem (10) Litteras pacis nuntius, et præcedentium He- (10) Cum septimi parte spectatissima. Ad annum (11) Myɛlici aliquid sensus in ea re impleus. No- (12) Nicephorus pag. 15.
ἣν μάλιστα μετὰ τοῦ τέκνου ἡ ὑμετέρα σὺν θεῷ ψῆφος τῆς βασιλείας δικαίως ἐξέβαλεν, πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκνομώτατον τὴν βασιλείαν Ῥωμαίων, τοῦτο μάλα ἐγνωκυῖα ἡ ὑμετέρα ὑπερφυὴς σεμνοπρέπεια. διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς ἔχειν συμβούλους καὶ γνώμονας τῆς κοινῆς τῶν ὑπηκόων σωτηρίας. ταῦτα εἰπὼν ἀπέλυσε τὴν σύγκλητον δωρεαῖς [δαψιλέσι] φιλοτιμησάμενος. β. ι. γ. ια. Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο Οὔμαρ οἰκοδομεῖν τὸν ναὸν ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ οὐχ ἵστατο τὸ κτίσμα ἀλλὰ κατέπιπτεν· πυθομένῳ δὲ τὴν αἰτίαν εἶπον οἱ Ἰουδαῖοι ὅτι· ἐὰν τὸν σταυρὸν τὸν ὄντα ἐπάνω τοῦ ναοῦ τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν οὐκ ἐπάρητε, οὐ στήκει τὸ κτίσμα. ἕνεκεν ταύτης τῆς ὑποθέσεως ἐπήρθη ὁ σταυρὸς ἐκεῖθεν, καὶ οὕτω συνεστάθη αὐτῶν ἡ οἰκοδομή. διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν πολλοὺς σταυροὺς κατήγαγον οἱ μισόχριστοι. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ι. γ. ια. δ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασε Βαλεντινιανὸς ὁ πατρίκιος κατὰ Κώνσταντος, καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς τοῦτον ἀνεῖλε καὶ τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ εὔνοιαν μετήγαγεν. καὶ ἔκλειψις ἡλίου ἐγένετο μηνὶ Δίῳ πέμπτῃ, ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ὥρᾳ ἐννάτῃ. δ. ιβ. ε. β.τούτο ποιήσαντε; δ ἐκέλευσεν ὁ Σιρόης τοῦτον τόξοις Α etίσης γιατικοs ἀνελεῖν, καὶ οὕτως κατά μικρόν ἐν δεινοῖς παρέδωκε τὴν πονηρὰν αὐτοῦ ψυχήν. Τότε ὁ Σιρόης γράφει πρὸς Ηράκλειον, ευαγγελιζόμενος αὐτῷ τὴν τοῦ μια· βου Χοσρέου ἀναίρεσιν· καὶ εἰρήνην ἀειπαγῆ πρὸς αὐτὸν ποιησάμενος, πάντας τοὺς ἐν φρουραίς Χριστια νούς, καὶ τοὺς ἐν Περσίδι πάνῃ αἰχμαλώτους ἀπο ἔδωκεν αὐτῷ, σὺν τῷ πατριάρχῃ Ζαχαρία καὶ τοῖς τιμίοις καὶ ζωοποιοῖς ξύλοις τοῖς ἐξ Ιερουσαλήμ λη φθεῖα: ὑπὸ Σαρβαρας, ὅταν τὴν Ἱερουσαλήμ παρέλαβεν. Ε. ᾿Αράβων ἀρχηγός Μεταμὲν ν τη θ'. Α. Μ. 6119. -- Περσῶν βασιλεύς Σιβύης ἔτες Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρήνης γενομένης (1) μεταξύ Περ σῶν καὶ Ῥωμαίων, ἀπέστειλεν ο βασιλεύς Θεόδωρου τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν μετά γραμμάτων καὶ ἀνθρώπων Στρου του βασιλέως Περσών, όπως τοὺς ἐν Ἐδέσση καὶ Παλαιστίνῃ καὶ Ἱεροσολύμοις καὶ ταῖς λοιπαῖς τήλες των Ρωμαίων Πέρσας μετὰ εἰρήνης ἀπο- στρέψωσιν ἐν Περσίδι, καὶ ἀβλαβῶς παρέλθωσι τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν ἐξ ἔτεσι (10 καταπολεμήσας τὴν Περσίδα, ἐν τῷ " ἑβδόμῳ εἰρη νεύσας μετὰ χαρᾶς μεγάλης ἐπὶ Κωνσταντινουπό λεως ὑπέστρεψεν, μυστικήν τινα θεωρίαν (11) ἐν τούτῳ πληρώσας. Εν γὰρ ἐξ ἡμέραις πᾶσαν τὴν χτί- την δημιουργήτας ὁ Θεὸς τὴν ἑβδόμην ἀναπαύσεως ἡμέραν εκάλεσεν· οὕτω δὲ αὐτὸς ἐν τοῖς ἐξ χρόνος πολλούς πόνους διανύσας, τῷ ἑβδόμω ἔτει μετ' ειρή νης καὶ χαρᾶς ἐν τῇ πόλει ὑποστρέψας ἀνεπαύσατο Ὁ δὲ λαὸς τῆς πόλεως (12) τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ μα θέντες, ἀκατασχέσῳ πόθῳ πάντες εἰς τὴν Ἰέρειαν ἐξῆλθεν εἰς συνάντησαν αὐτοῦ, σὺν τῷ πατριάρχη, καὶ Κωνσταντίνῳ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτοῦ, βαστάζον- τε; κλάδους ἐλαιῶν καὶ λαμπάδας, εὐφημοῦντες αὐτ τὸν μετά χαρᾶς καὶ δακρύων. Προσελθὼν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ περιπλα κέντες ἀλλήλοις ", ἔβρεξαν ἀμφότεροι τὴν γῆν τοῖς δακρυσιν. Τοῦτο θεασάμενος ὁ λαὸς, πάντες εὐχαρι Η ποιήσας Α. σε πηγή, Β. ἀπέδωκεν Α, παρέδ. νίρ. Ιεροσολύμων Α. Γ. το Μουαμές Α π Γ. Μονα μὲς ἐξ • καὶ τοῖς 4, σὺν τοῖς της. 1ο των Α. τῷ Α. * ἀνεπαύ σατο δ, ἐπαύς, γυίκ, το Ιέρειαν Α, Ἱερίαν Οι περιπλακέντες ἀλλήλοις Α, περιπλακείς αὐτῷ θεωρία. €13 CHRONOGRAPHHA. propter quod fame necart, c. orbem ipsum effccit deserum, manducei. Satrapas insuper eum injuriis respersuros et sputis conspur- caluros misit. Adductum etiam ob ejus oculos Merdasas cius filium. quem nuper regem coronare consiliabatar, interfecit, et reliquos omnes ejus liberos sub ejus conspectum e medio sustulit, ons- nem denique ejus inimicum, qui modo injuriis, vei- beribus et sputis cum lacesseret, ad eum destinavit, His per dies quinque in hunc modum perpetratis, jussit Siroes sagatis confodi: atque ita sensim per lenta et morosa tormenta nefandam animiam ex- halavit. . Tum vero Sirous datis ad Herackam litteris, easer:abilis Chosrois necem amauntiat: pace. que vre et ferro diuturniore cum eo compesita detentos custodiis Christianos, per universam Per- siam captivos, cum patriarcha Zacharia, et venerandis ac vivificis lignis Hierosolymis, cum oiim a Sarbaraza caperentur, sublatis, restituit. B C Arabum princeps Muamed annis aorem. A. G. 619. . - Persarum regis Sirois annus unicus. Hoc anno pacis foedere Romanos inter ac Persas Arinato, Imperator Theodorum proprium fratrem cum litteris et à rege Persarum Siroe viris dele- gatis misit, qui Persas Edessa, in Palmstina, Hierosolymis, et in cæteris Romanorum civi- tatibus repertos cum pace in Persiam redu- cerent, et eos absque impedimento vel incom– mado per Romanam ditionem pertransire fidam, adhiberent operam. Imperator itaque continuos sex annos Persiam bello fatigans, septimo tandem pace parta (velut mystico quodam spectaculo in sese probate) cum ingenti gaudio Cpolim reversus est. Per sex etenim ex ordine dies cum creaturam omnem Deus absolvisset, septimum quieti conse» cravit diem sie iste annis sex perpetuis laboribus exartiatis, septimo denum cum pace et latiti urbem repetens quiete potitus est. Populus autem uriis adventu imperatoris cognito, impotenti ejus desiderio motus ad llieriam cum patriarcha et Constantino imperatore ejus fiio edusus, pralat.s olivarum ramis et lampadibus, lætitiæ vocibus, et was simul lacrymis venientem prosecutus excepit. Accedens autem filius ad pedes ejus pracidit, mu. tuoque sese complexati, terram lacrymarum imbre rigaverunt. Quo viso universus populus VARIE LECTIONES. val A a f, add. ex add. ex vulg. vulg. Á, vulg. " A, JAC. COARI NOTÆ. qui (38 ex scholiastre calculis, Nicephorus marcala Confirment. lymorum episcoputa, cum a Sarbaro urbs capia est ; elmuterque, non Zachariam reducem ex Per side crucem recepisse. Quid verius ? Haereo. Nec quod insertum habet Peyr. referique P. Goar in variis lect. de Modesto sefistituto Zachariæ defuncto in reditu e Perside, aliud est quam glossema, quod tumn Theophant repugnat, tum Nicephoro; altero captam sanctam civitatem asserente Modesto, alio Zacharia episcopo. Comberis. raclii gestorum narrationem continentes profert quippe superiorem relata cuncta, mius anni cire cuitu absolvi non potuisse ex gestorum characie- ribus in Chronico Alexandrino positis nequeñat abschi, prout argute demonstrat Petavius in Nis cophora pag. editionis Regie 70. tumn mysticis quid ComeErls. (8) S. Nicephorus Modestana sit tum Hierosos D Chronicon Alexand. ad hunc annum : ad eumdem (10) Litteras pacis nuntius, et præcedentium He- (10) Cum septimi parte spectatissima. Ad annum (11) Myɛlici aliquid sensus in ea re impleus. No- (12) Nicephorus pag. 15.
PG 108:675Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη Οὔμαρ, ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγός, μηνὶ Δίῳ ἡμέρᾳ ε ὑπό τινος Πέρσου μαγαρίτου. προσκυνοῦντα γὰρ αὐτὸν εὑρηκὼς ἐκέντησε κατὰ γαστρὸς διελάσας τὸ ξίφος καὶ οὕτω τοῦ ζῇν ἀπήλλαξεν ἀμηρεύσαντα ἔτη ιβ, καὶ μετ’ αὐτὸν ἵσταται Οὐθμάν, ὁ τούτου συγγενής, ὁ υἱὸς τοῦ Φάν. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐθμὰν ἔτη ι. ε. α. 2. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασε Γρηγόριος ὁ πατρίκιος Ἀφρικῆς σὺν τοῖς Ἄφροις. 70 Κόσμου ἔτη ρλθ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χλθ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κώνστας ἔτη κζ. 2. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐθμὰν ἔτη ι. β. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβ. ζ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ι. δ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε κατὰ τῆς γῆς ἄνεμος βίαιος καὶ πολλὰ φυτὰ ἐξερρίζωσε καὶ παμμεγέθη δένδρα ἀνέσπασε πρόρριζα, καὶ πολλοὺς στύλους κιονιτῶν κατέβαλεν. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοὶ τὴν Ἀφρικὴν καὶ συμβαλόντες τῷ τυράννῳ Γρηγορίῳ τοῦτον τρέπουσι καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κτέννουσι [καὶ τοῦτον τῆς Ἀφρικῆς ἀπελαύνουσιν·] καὶ στοιχήσαντες φόρους μετὰ τῶν Ἄφρων ὑπέστρεψαν. ζ. γ. η. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυί̈ας διὰ θαλάσσης τὴν Κύπρον·στηρίους ύμνους τῷ Θεῷ τ' ἀνέπεμπον· καὶ οὕτω λαβόντες τὸν βασιλέα σκιρτῶντες εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλ Αμάδων ἀρχηγὸς Μουαμὲδ ἔτη θ'. Α. Μ. 6120.---Περσῶν βασιλεὺς Ἀδεσὴρ μῆνας ἑπτά. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ ἔαρ. (13) ἀπὸ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐπορεύετο, ἀπαγαγὼν τὰ τίμια καὶ ζωοποιά ξύλα τοῦ ἀποδοῦναι τῷ Θεῷ τὴν εὐχαριστίαν. Ελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν Τιβεριάδι κατηγόρησαν οἱ Χριστιανοὶ Βε- νιαμίν τινα ονόματι, ὡς κακοποιοῦντα αὐτούς. Ην γὰρ ἐνούσιος σφόδρα. Καὶ ὑπεδέξατο τὸν βασιλέα, καὶ τὸν στρατὸν αὐτοῦ. Ὁ δὲ βασιλεὺς κατέκρινεν αὐτὸν, λέγων· Διὰ πρίαν αἰτίαν κακοποιεῖς τοὺς Χριστιανούς ; 'Ο δὲ εἶπεν 17. Ως ἐχθροὺς τῆς πίσ στεώς μου. "Ην γὰρ Ἰουδαῖος. Ὁ δὲ βασιλεὺς νου κι ύμνους τῷ Θεῷ Α, τ. Θ. ύμνους ἀπεκρίθη Α, Γ. θετήσας αὐτὸν καὶ πείσας ἐδάπτισεν εἰς τὸν οἶχον τοῦ Εὐσταθίου τοῦ Νεαπολίτου, Χριστιανοῦ ὄντος, καὶ αὐτοῦ ὑποδεξαμένου τὸν βασιλέα. Εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ ἀποκαταστήσας Ζαχου ρίαν τὸν πατριάρχην (14), καὶ τὰ τίμια και ζωοποια Γ. ἅμα τῷ βαρ:] ἅμα ἱερεῦσιν Α, ἅμα ἱερείᾳ 1. του β Μετ' οὐ πολὺ δὲ καὶ Ηράκλειος πρὸς τὸ Βυζάντιον ἐχώρει ὑπὸ πολλῆς εὐφημίας καὶ δόξης υπερβαλλούσης παρὰ τῶν ἐκεῖσε δεχθείς. Δευτέρα δὲ ἦν ινδικτιών, ἡνίκα ταῦτα ἐπράττετο· ἡνίκα ταῦτα ἐπράττετο, ελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ τοῦ παι τριάρχου Ζαχαρίου τελευτήσαντος, μετὰ τὸ ἐλθεῖν αὐτὸν ἐκ Παλαιστίνης ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας, τοῦ δὲ ἁγίου Μοδέστου καὶ ἀρχιμανδρίτου τῆς μονῆς τοῦ ἁγίου Θεοδοσίου, τοῦ κτίσαντος τὴν ἁγίαν Αναστασίαν, καὶ τὴν ᾿Αγίαν Βηθλεέμ, ὡς ἐμπρησ σθέντα ἀπὸ τῶν Περσῶν· τότε οὖν χειροτονεῖ ὁ βα- σιλεὺς τὸν ἅγιον Μόδεστον πατριάρχην. THEOPHANIS hymnos gratia Den cecinerunt, excepto que demum A imperatore cum gaudio et tripudiis urbem ingressi sunt. Arabum princeps Muamed annis novem. - A. C. 620. Persarum rex Adeser menses septem reghat. • Hoc anno ineunte vere lleraclius imperator, ve- nerandis et vivificis lignis secum latiș, regina ci- vitate solvens llierosolymam Deo grales persolu- turus perrexit. Ubi Tiberiadem advenit, Christianį Benjamin quemdam nomine, ceu gravia ipsis damna inferre solitum, apud eum criminati sunt. Erat enim vir supra modum divitiis potens; quare imperatoris totiusque exercitus sumptibus pen- dendis solus ipse satis exstitit. Imperator itaque criminis eum daninaturus: Quam ob causam, inquit, injuria Christianos prosequeris ? Respondet - ille Quod fidei meæ hostes exsistunt. Judaica quippe superstitione tenebatur. Imperator autem admonitum, et de religione Christiana instructum in Eustathi Neapolita domo (Christianum se bic profitebatur, et imperatorem pariter susceperat) om. autóv add. ex A. B VARIE LECTIONES. vulg. * add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. • Hierosolymam iter prinio direxisse, et sancta cruce in eam illata, et Christiano more exaltata (qui ritus crucis est exaltatio) et mox Byzantium missa, ipsum tandem in regiam urbem regressum auctor est Nicephorus, qui victoriis et itinere flierosolymitano relatis subdit : Paulo post vero lleraclius Byzantium rediens cum fausta omnium acclamatione, atque ingenti magnificentia a civihus recepius est, etc. Theophanes ex adverso victorem Heraclium CP. revisisse, tum altero anno Hiero- solymam versus se contulisse pugnat. In tanta rerum Heraclii scriptorum differentia quem inter- ponamus litis judicem, non suppetit. Ipse Nice- phorus litem propriis verbis dirimat. Enarrata quam ample Heraclii Hierosolymam profectione, ac crucis, si vere foret a barbaris restituta, facto exa- mine, cadem probata, exaltata, et CP. missa, Ile- raclii reditu in eam urbem nondum memorato, subjungit : Indictio secunda numerabatur, cum ista C fierent. At hic annus Heraclii decimus nonus indi- ctione secunda notatur: ad mentem itaque Theo phanis, ex Nicephori judicio decimus nonus Hera- clii elabebatur, Nicephorum porro Heraclii in urbem regiam adventuin post hæc scripta si dixeris, geminum in eam urbem e Per- side et Hierosolyma reditum facilis concedam, et Nicephorum narratorum ordinem solitum pervertere observabis. Modestum ejus episcopum sedisse testis est Nice- phorus. Vivente Zacharia, vel absente, nullam Mo- desti in Hierosolymorum Ecclesiam auctoritatem Theophanes refert. Quæ ratio, ut falsum omnino Nicephori Chronicon existimaret, Petavium impu- lit, litem vero verbis hujuscemodi a Theophane ad hunc annum scriptis, aptissime componi: Eis- et Verba porro ista licet vitiata, et a grammatica legibus aliena sensum a Petavio animadversum reddunt quam congrue: Imperator Hierosolymam ingressus est, (procedente vero tempore) cum soluta captivitate in Palasinam rediisset Zacharias patriarcha, diem`ultimum obiisset, tunc imperator sanctum Modestum, qui sancti Theodosii monasterio quon- dam Archimandrita præpositus fuerat, et sanctam Anastasiam (id est, Resurrectionis templum) et aliud in sancia Bethleem a Persis exustum, repara- verat, ordinari curavit : cunctis tamen in exempla- ribus, quæ ad manus sunt, non exstare observo. In illust. Peyrez. codice fateor legi ; adl Barberini märginem ex Palatino, cum quo Peyrezianus codex comparatus, exscripla non inficias eo; in Regio, in Vaticanis tribus, in Barberino non reperiri, mum a Theophane primo prodierint, incertum con- tendo. Tot codicibus uno quasi stylo exaralis con- corales sese Anastasius, Miscella scriptor, et Ce drenus adjungunt : el quæ adducta verba continent, ne verbo quidem attingunt. Quocirca ex eis, ut mihi falsum Nicephori Chronicon reddatur, col- ligere non licet; maxime cuin Zacharia captivitate Persica detento, quæ Baronii sententia est ad a. C. 616, num. 7, Modestus, ut episcopatus adini- nistrator, sedem tenere potuerit: idque solum Nicephori auctoritate evinci : quinimo.illud_idem niemoralis superius verbis, ab ipso etiam Theo- phane fetus nomine agnitis commode confirmari. Qui enim quondam monasterii præfectus, tum vero episcopatus administrator sancti Resurrectionis templi, et Bethleem ruinas reparaverat, Modesto demum vivis erepto ab imperature ad thronum olim commissum, proprias, non alienas agens vices, promotus est. el (15) Heraclium e Perside cum victoria redeuntem (14) Occupatæ a Persis Ilierosolymæ tempore
PG 108:677εἶχε δὲ σκάφη αψ καὶ παρέλαβε Κωνσταντίαν σὺν τῇ νήσῳ πάσῃ, καὶ ταύτην ἐλυμήνατο. ἀκούσας δὲ καὶ Κακόριζον κουβικουλάριον κατ’ αὐτοῦ μετὰ πλείστης δυνάμεως Ῥωμαϊκῆς ἐρχόμενον ἀνέπλευσε κατέναντι Ἀράδου, καὶ καθορμίσας τὴν ἑαυτοῦ ναυστολίαν τὴν πολίχνην τῆς νήσου, τὸν Κάστελλον, ἐπειρᾶτο παραλαβεῖν παντοίαις μηχαναῖς χρώμενος. μηδὲν δὲ ἐξισχύσας πέμπει πρὸς αὐτοὺς ἐπίσκοπόν τινα, Θωμάριχον τοὔνομα, ἐκφοβῶν αὐτοὺς ἀφιέναι τὴν πόλιν καὶ ὑποσπόνδους εἶναι, ἐξιέναι δὲ τῆς νήσου. ὡς οὖν πρὸς αὐτοὺς εἰσῄει ὁ ἐπίσκοπος, τοῦτον ἐκράτησαν ἔνδον, Μαυί̈ᾳ δὲ οὐκ εἶξαν. καὶ δὴ ἀνονήτου γενομένης τῆς κατὰ Ἄραδον πολιορκίας, ἀνέστρεψεν ἐν Δαμασκῷ, ἐπεὶ ὁ χειμὼν κατέλαβεν. η. δ. θ. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυί̈ας κατὰ τῆς Ἀράδου σφοδρῶς παραταξάμενος, καὶ ταύτην λόγῳ παρέλαβεν εἰς τὸ κατοικεῖν αὐτοὺς ἔνθα βούλονται· τὴν δὲ πόλιν ἐνέπρησε καὶ ἀπετείχισεν, καὶ τὴν νῆσον ἀοίκητον κατέστησεν ἕως τοῦ νῦν. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει γέγονεν ἐν Ῥώμῃ σύνοδος ὑπὸ Μαρτίνου τοῦ πάπα κατὰ τῶν Μονοθελητῶν. θ. ε. ι. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει [Βουσοὺρ] στρατοπεδάρχης σὺν τοῖς Ἄραψιν ἐπεστράτευσε κατὰ Ἰσαυρίας·ξύλα εἰς τὸν ἴδιον τέτον, καὶ πολλὰ εὐχαριστήσας τῷ Θεῷ, ἀπήλασεν τοὺς τὰ Ἑβραίους ἀπὸ τῆς ἁγίας πό λεως, κελεύσας μὴ ἔχειν αὐτοὺς ἐξουσίαν ἀπὸ τριῶν μιλίων τῆς ἁγίας πόλεως πλησιάζειν. Καταλαβὼν δὲ τὴν Ἔδεσσαν ἀπέδωκεν τὴν ἐκκλησίαν τοῖς ὀρθοδό ξοις, ὑπὸ Νεστοριανών κατεχομένην ἀπὸ Χοσρόου. Καὶ ἐλθὼν εἰς τήν Ἱεράπολιν, ἤκουσαν οι ὅτι Σιρόης τέθνηκεν ὁ τῶν Περσῶν βασιλείς, Αδεσὴρ δὲ ὁ τού του υιός (15) τὴν βασιλείαν τῶν Περσῶν παρέλαβεν. Τούτου δὲ μῆνας ἑπτὰ κρατήσαντος τῆς ἀρχῆς ἐπαν έστη αὐτῷ Σαρβαραζᾶς, καὶ τοῦτον πατάξας, έβασί- λευσεν τῶν Περσῶν μῆνας δύο. Τοῦτον δὲ ἀνελόντες οἱ Πέρσαι Βεράνην κατεστήσαντο εἰς βασιλέα, την θυγατέρα Χοσρόου, ἥτις ἐκράτησεν τῆς βασιλείας τῶν Περσών μήνες ἑπτά. Ταύτην δὲ διεδέξατο Ορμίσδας ὑπὸ τῶν Σαρακηνών διωχθεὶς, καὶ γέγο νεν ἡ βασιλεία τῶν Περσῶν ὑπὸ τοὺς ᾿Αραβας μέχρι τῆς σήμερον. Αράβων ἀρχηγὸς Μουαμἐδ ἔτη θ' 88. έτος α'. - Περσών βασιλέως Ορμίσδα Τούτῳ τῇ ἔτει τον βασιλέως Ηρακλείου ὄντος ἐν τῇ Ἱεραπόλει, ἦλθεν πρὸς αὐτὸν ᾿Αθανάσιος ὁ πα τριάρχης τῶν Ἰάκωβιτών (16), δεινὸς ἀνὴρ καὶ και κούργος τῇ τῶν Σύρων ἐμφύτῳ κακουργία, και κι νήσας πρὸς τὴν βασιλέα περὶ πίστεως λόγους, ὑπὸ ισχνείτο αὐτῷ Ἡράκλειος, εἰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ὑποδέξεται 3, πατριάρχην αὐτὸν ποιεῖν ᾿Αν- τιοχείας. Ὁ δὲ ὑποκριθεὶς ὑπεδέξατο α' τὴν σύνοδον, ὁμολογήσας τὰς δύο ἐν Χριστῷ ἡνωμένας φύσεις· ἠρώτησέν τε τὸν βασιλέα (17) περὶ τῆς ἐνεργείας καὶ τούς Α. δὲ ἤκουσεν Α, ἀκούσας υμίς. κατεστήσαντο Α, κατέστησαν ταίς τῶν Π. Α. τήν βασιλείαν Περσών ται Α, ὑποδέξηται ἐδέξατο Α. ηνωμένας 'Ο Ἰάκωβος, ἀφ᾽ οὗ καὶ οὗτοι καλούνται, μοναχός τις γέγονε, Σύρος, Τζάνταλος ἐπονομαζό μενος, διὰ τὴν ἄγαν αὐτοῦ, ὡς οἶμαι, εὐτέλειαν. Οὗτος οὖν ἀναδεξάμενος παρὰ τοῖς Σύροις τοῦτο ἐκήρυττεν. Εt Οἱ τῷ Ἰακώβῳ μοναχῷ Σύρω πεισθέντες ὠνομάσθησαν Ἰάκωβῖται τῆς βασιλείας 'Αράβων --- τη θ υποδέξει CHRONOGRAPHIA, A cum baptismo tingi providit. Imperator deinde A. M. 6121. B ' Ilierosolymam ingressus, patriarcha Zacharia sedi suæ restituto, et venerandis vivificisque lignis loco suo redditis, debitas graies Deo persolvit, He. braeosque a sancta civitate jussit exsulare, ncc nigi supra tertium ab ea lapidem ad eandem accedendi · fecit ipsis potestatem. Edessam profectus, eccle- siɔm sub Chosrois temporibus a Nestorianis occu- patam orthodoxis, restituit. Cum Hierapolim ve- nisset, Siroem Persarum regem obijsse, et Adeser jus filium Persarum regnum consefulum intellexit. 1n eum post imperii mensem septin:um Sarbarazas relellavit, et principe deleto Persis imperavit men- ses duos. Eo sublato Boranem Chosrois filiam in regem sibi Persæ præfecere, quæ regnum admini- stravit mensus septem. Huic successit Horinisdas, qui demum a Saracenis Rolio depulsus est, ac tandem Persicum regnum Arabibus subjectum est, et in hanc usque diem sub ipsis remansit. Arabum princeps Muamed annis wovem. A. C. 621. Persarum regis flormisdæ annus primus. - Hoc anno, cum imperator adhuc Hierapoli mora- retur, Athanasius Jacobitarum patriarcha, vir vafer et perniciosus, ut ex innata sibi vafritie sunt Syri Games, ad eum accessit, motisque cum imperatore de fide sermonibus, si modo synodum Chalcedo- nensem vellet admittere, patriarcham Antiochiæ se constituturum Heraclius promisit. Is enuntiatis in Christo naturis duabus, hæresim ad tempus si- mulans, propositam synodum prebavit et recepit. Tum vers de operatione et voluntatibus impera- VARIE LECTIONES. C add. es add. ex A. vulg. vulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Nicephorum et Schikarduin de rebus Persicis olle- runt se comina. Jacouitarum hæresi tractatum edidit, ex quo pauca proferam : infra : Jacobus, a quo isti appellationem sortiti sunt, Syrus quidam mona- chus, ignobilis valde atque obscurus fuit, cognomine Tzanzal (Culex) ob summam, puto, ejus vilitatem. Mic ergo Eutychetis amplexus doctrinam, apud Syros cam prædicavit. congressionis a Theophane filem elevaturus, his eam opphgnat argumentis: 1. alteri cuin Paulo Severiano ab codem Heraclio habite persimilem: quam perinde licet locorum et temporum circum- stantie diversam, pleraque tamen eamdem osten dant; 2. ils auctoribus aut scriptis eam non ine- morari, quibus ejus mentio debuerat esse com- mendatą ; 3. perperam Heraclium animo conster- hatum (attonitum argutins scripsisset) audita Athanasii sententia recenseri, cui jam Pauli Ser- giique mens similis fuisset operta; 4. Paulum Se- D om. er. verianum episcopatu. Antiocheno ob hæresim simu- late repudiagain ab Heraclio donatum. Pauli forsan abjecisse nomen, et Athanasii assumpsisse. Leviora tamen sunt hæc tela, quam quibus confediatur Then, phanes, et historiæ ab eo conscriptæ veritas lædatur. Ac primi quidem impetus in eam nuilus est aut certe debilis, qui geminuin Heraclii, qua cum Paulo, qua cum Athanasio congressum admittet, atque ut eumdem, vel siniilem materia et proposito, ita per- sonarum, loci, temporum circumstantiis diversum ; 2, scriptoribus nonnullis licet Athanasii fraudes obvolvantur silentio, aliis tamen velut Sophronio concrepantions buccis easdem exsecranti sonore ventilantur: Cum quibes, inquit, anathema sint et catathema, Athanasius quoque Syrus, et Apozyga - rius Anastasius, etc. ; 3. Athanasii verbis stupefa- ctum Heraclium, quæ res novas, et inaudita dos gmata præ aliis ingererent: in nonnullis enim a Severianis discrepabant Jacobitæ ; 4. ultimi argu menti apud me, vel cordatos ca tantuni erit lides, quæ se probala auctoritate senserit fulciendam. Illud insuper moneo eo in Theophanem discursu prave Baronium argui, qui, Cedreno Heraclii et Athanasii colloquium in annuin reponente, ad annum iilud revocarit; seriem enim annorum qui legerit apud Cedrenum, typographi solius, haud Baronii advertet erratum. ! (15) Regum, qui Persis dominati sunt, alia apud (16) Auctor Monothelitarum historiæ Combefis de (17) Memoratus auctor Athanasii cum Heraclio
PG 108:679καὶ κτείνας πολλοὺς ᾐχμαλώτευσε καὶ μετὰ πεντακισχιλίων δεσμίων ὑπέστρεψεν. πέμπει δὲ ὁ βασιλεὺς Κώνστας Προκόπιόν τινα πρὸς Μαυί̈αν ζητῶν εἰρήνην. ὃ καὶ γέγονεν ἔτη β, Γρηγόριον, υἱὸν Θεοδώρου, λαβὼν Μαυί̈ας ἐνέχυρον ἐν Δαμασκῷ. ι. 2. ια. η. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασε Πασαγνάθης, ὁ τῶν Ἀρμενίων πατρίκιος, τῷ βασιλεῖ καὶ σπονδὰς μετὰ Μαυί̈ου πεποίηκε δεδωκὼς αὐτῷ καὶ τὸν ἴδιον υἱόν. καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἦλθεν ἕως Καισαρείας Καππαδοκίας καὶ ἀπελπίσας τῆς Ἀρμενίας ὑπέστρεψεν. 70 Κόσμου ἔτη ρμδ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χμδ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κώνστας ἔτη κζ. ια. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐθμὰν ἔτη ι. ζ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβ. ιβ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ι. θ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει Γρηγόριος, ἀδελφιδὸς Ἡρακλείου, ἐν Ἡλιουπόλει ἀπέθανε καὶ σμυρνισθεὶς εἰσήχθη ἐν Κωνσταντινουπόλει. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει κόνις ἐξ οὐρανοῦ κατηνέχθη, καὶ φόβος μέγας ἐπέπεσε τοῖς ἀνθρώποις. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ιβ. Παῦλος τελευτᾷ καὶ Πύρρος πάλιν ἀπεκατεστάθη μῆνας δ ἡμέρας κγ. ιβ. η. α. ι.Α τῶν θελημάτων, τὸ πῶς δεῖ ταῦτα λέγειν ἐν Χριστῷ, διπλά ή μοναδικά. Ο δὲ βασιλεὺς ξενοφωνηθείς, γελο καί γιατί. και προς Σέργιον τον πατριάρχη, ο Κωνσταντιν τέλεως. Προσκαλεῖται δὲ καὶ Κύρον τὸν τοῦ Φάσιο ῖς ἐπίσκοπον, καὶ τοῦτον ἐρωτήσας, εὗρεν αὐτὸν συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν το θέλημα καὶ τὴν μίαν ἐνέργειαν. Σέργιος γάρ, άτε Συρογενής καὶ γονέων Ιακωβιτῶν ὑπάρχων, μίαν φυσικὴν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐν Χριστῷ ὡμολόγησεν καὶ ἐγρά ψεν ". Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀμφοτέρων στοιχήσας τὴν βουλὴν 10, εὗρεν καὶ τὸν ᾿Αθανάσιον συμφωνώντα αὐτοῖς. Ἐγίνωσκεν γὰρ ὅτι ἔνθα μία ως ενέργεια είν ρητα: (18), ἐκεῖ καὶ μία φύσις γνωρίζεται. Βεβαιω θεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν τούτῳ γράφει πρὸς Ἰωάννην τον πάπαν Ῥώμης αμφοτέρων τὴν γνῶσιν “. Ὁ δὲ οὐ κατεδέξατο αὐτῶν τὴν αἵρεσιν. Γεωργίου δὲ τοῦ Μ Αλεξανδρείας τελευτήσαντος ἀποστέλλεται Κύρος ἐπίσκοπος Αλεξανδρείας, καὶ ἑνωθεὶς Θεοδώρῳ τ ἐπισκόπῳ τῆς Φαρᾶν, ἐποίησεν τὴν ὑδροβαφή ἐκείν την ένωσιν, μίαν καὶ αὐτὴν τι γράψαντες ἐν Χριστῷ φυσικὴν ἐνέργειαν. Τούτων δὲ οὕτω παρακολουθησάν των, εἰς μέγα όνειδος ή σύνοδος Χαλκηδόνος καὶ ἡ καθολική σε Εκκλησία περιέπεσεν. Κατεκαυχώντο γὰρ οἱ Ἰακωδῖται καὶ οἱ Θεοδοσιανο! (19) φάσκοντες, ὅτι οὐχ ἡμεῖς τῇ Χαλκηδόνι, ἀλλ' ἡ Χαλκηδών μᾶλλον ἡμῖν ἐκεινώνησεν, διὰ τῆς μιᾶς ἐνεργείας μίαν ομολογήσασα φύσιν Χριστοῦ. Ἐν τούτο; Σωφρόνιος χειροτονεῖται ἐπίσκοπος Ιεροσολύμων, καὶ συναθροίσας τοὺς ὑπ' αὐτῷ ἐπισκόπους τὸ Μονοθέλητον δόγμα ἀνεθεμάτισεν, καὶ συνοδικά Σερ γίῳ τῷ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἰωάννῃ τῷ Ῥώμης ἀπέστειλεν. 'Ακούσας δὲ ταῦτα Ηράκλειος ησχύνθη, καὶ καταλύσαι μὲν τὰ οἰκεῖα οὐκ ἠθέλησεν, καὶ πάλιν τὸν ὀνειδισμὸν οὐχ ὑπέφερεν. Τότε τη, ὡς μέγα τι νομίζων ποιεῖν, ἐκτίθεται τὸ λεγόμενον Ἔδικτον ", περιέχον, μήτε μίαν, μήτε δύο ἐνεργείας ὁμολογεῖν ἐν Χριστῷ καὶ ὅπερ ἀναγνόντες οἱ τὰ τοῦ Σευήρου φρονοῦντες ἐπὶ καπηλείων και βαλανείων δι ουραι τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν, λέγοντες. Πρώην μετά Νεστορίου φρονούντες οἱ Χαλκηδονῖται, ἀνέντψαν, ἐπιστρέψαντες εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἑνωθέντες ἡμῖν διὰ της σε μιᾶς ἐνεργείας εἰς τὴν μίαν τοῦ Χριστοῦ φύσ σιν· νῦν δὲ καταγνόντες τοῦ καλῶς ἔχοντος, ἀπώλε σαν αμφότερα, μήτε μίαν, μήτε δύο ἐν Χριστῷ βο λογοῦντες. Μετὰ δὲ τὴν δὲ τελευτὴν τοῦ Σεργίου, Πύρρος οι τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως διεδέξαν το, ὅστις τὰ δογματισθέντα ὑπὸ Σεργίου σε και Κύρου ἀσεβῶς ἐκράτυνεν. Τοῦ δὲ Ἡρακλείου τελευτήσαντος, καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίνου βασιλεύσαντος, Πύρρος σὺν τῇ Μαρτίνη φαρμάκῳ τοῦτον ἀνεῖλεν, να τον πατριάρχην συμφωνούντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἐν λ, ἐμοφωνοῦντα εἰς ἐν τοίς οι καὶ ἔγραψεν ύπι. Α. τῇ βουλῇ Α. ως μία Α. Α' την γνώμην Α. ἐκ τοῦ Α. καὶ ἡ καθ. Α, καὶ καθ. επί. σε ὑπ' αὐτὸν Α. ἴδικτον μετά Ν. Α. μὲν τα 3. της Α. και την Α. $6 καὶ αὐτοὶ Α 2. όμ. ἐν Χρ. στ. Α Σεργίου] Σευήρου Α. $1 " ΤΙ οι γύρος το THEOPHANIS B " " torem interrogavit, quales asserere deceat, geminas an unicam? Imperator inusitata sibi vocum nevi- Late implicatus, Sergio Cpoleos episcopo scribit. Is Cyrum Phasidos episcopum ad se accersitum in- terrogat, et in unicam voluntatem et actionem pariter unicam consentire reperit. Sergius etenim, cen patria Eyrus, et Jacobitis parentibus orius, uniam physicam volendi actionen, unamque epe- rationem in Christo confessus, et scripte testatus est. Imperator utriusque ad invicem comparəta sententia, concordem eis postmedum invenit Atha- tasium. Ibi namque muam ponendam naturam, una operatio asseritur, illi probe notum. Interivi imperator opinionibus istiusmodi instructus, utrius- que mentem Joanni papa. Romano scriptis significat. fite sortium harcsin: prescribit. Georgio vero Alesan- driæ antistite vivis crepto, Cyrus in episcopalu sufficitur, qui Theodoro Pharan episcopo adjunctus, aqua male tinetam unionem illam, unam niðurum et comdein in Christo operationem commentus est, et tradidit scripto. His ita ordine gestis, in pro- brum et dedecus maximum Chalcedonensis syno- dus, quin imo yniversa Ecclesia protabitur. Gloria- bantur siquidem inde Jacobite et Theodosiani palam jactanics, se non quidem cum Cham edine, at Chalcedonem secum doctrina communicare, et una operatione admissa, unicam quoque Christi naturam docere. Ea tempestate Sophronius Hierosolymorum episcopus instituitur, qui congregatis, quibus pre- crat, episcopis, Monotheliticum dogma condemua- vit, synodicaque acta Sergio Cpoleos et Joanni Rome episcopo per epistolas transmisit. His au- ditis, Heracles pudore aficitur, et, quae admiserat quidem noluit rescindere, aee quo probra onetaliatur, Τum igitur praeclarum aliquod invenisse ratas, Edictum ita vocatum, qrio neque anica, neque genuine, Christy operationes assere rentur, proninigayır. Qood ubi Severi sectatores legere, Ledlesiam catholicam per popinas et balneu impiis sermonibus uaducebant : qui huc usque Nestorii sensum secuti Chalcedonite, nuper resi- puerunt, et veritatcm amplexati, per unius operatio- nis positionem, in unam nobiscum Christi naturam asseren lam convenere, at nunc demum eo, quem re- C cle tenebant, sensu damnato, utrumque amiserunt, D dimi neque unam, deque duas in Christo contentur naturas. Past Sergii vero obium Pyrrhus Cpoleos sedan excepit, qui Sergio et Cyro temere asseria mordicus et impie retinuit. Heraclio tandem fatis functo, Constantinum ejus filum inperi surces- • VARIA LECTIONES. add. ex A. addil. ex add. vulg. vulg. " add. ex add. ex f. JAG. GOARI NOTÆ. air historia, plures complectitur aunos, nec accu- rate digestà” hie omnia probant momonenta, lili retexende alias allata. COMberis. historia Menothelitarum. (13) Perstricia hac anuo Monothelttarum here (191) fe istis Evagrius, de iis traclains in
Τούτῳ τῷ ἔτει Μαυί̈ας τὴν Ῥόδον καταλαβὼν καθεῖλε τὸν κολοσσὸν Ῥόδου μετὰ ατξ ἔτη τῆς αὐτοῦ ἱδρύσεως, ὃν Ἰουδαῖός τις ὠνησάμενος ἔμπορος Ἐδεσηνὸς ἐννακοσίας καμήλους ἐφόρτωσεν αὐτοῦ τὸν χαλκόν. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Ἄβιβος, ὁ τῶν Ἀράβων στρατηγός, τὴν Ἀρμενίαν ἐπεστράτευσε καὶ περιτυχὼν Μαυριανόν, τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατηγόν, καταδιώκει αὐτὸν ἕως τῶν Καυκασίων ὀρέων καὶ τὴν χώραν ἐληί̈σατο. ιγ. θ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπέτρεψε Μαυί̈ας γενέσθαι ἐξόπλισιν μεγάλην τῶν πλοίων πρὸς τὸ ἀνελθεῖν τὸν στόλον αὐτοῦ κατὰ Κωνσταντινουπόλεως. ἡ δὲ πᾶσα ἑτοιμασία ἐν Τριπόλει ἦν τῇ κατὰ Φοινίκην. τοῦτο δὲ θεασάμενοι δύο ἀδελφοί τινες φιλόχριστοι ἐν Τριπόλει καταμένοντες, υἱοὶ Βουκινάτορος, ζήλῳ θεοῦ τρωθέντες ἐπὶ τὸ δεσμωτήριον τῆς πόλεως ὥρμησαν (εἶχε δὲ πλῆθος δεσμίων Ῥωμαίων) καὶ διαρρήξαντες τὰς πύλας καὶ τοὺς δεσμίους λύσαντες ἐπὶ τὸν ἀμηρᾶν τῆς πόλεως ὥρμησαν, καὶ κτείναντες αὐτόν τε καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ καὶ τὴν ἀποσκευὴν ἅπασαν πυρὶ καταναλώσαντες ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν ἀπέπλευσαν. πλὴν οὐδ’ οὕτως τῆς αὐτῆς ἐπαύσαντο ἐξαρτήσεως·Α τῶν θελημάτων, τὸ πῶς δεῖ ταῦτα λέγειν ἐν Χριστῷ, διπλά ή μοναδικά. Ο δὲ βασιλεὺς ξενοφωνηθείς, γελο καί γιατί. και προς Σέργιον τον πατριάρχη, ο Κωνσταντιν τέλεως. Προσκαλεῖται δὲ καὶ Κύρον τὸν τοῦ Φάσιο ῖς ἐπίσκοπον, καὶ τοῦτον ἐρωτήσας, εὗρεν αὐτὸν συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν το θέλημα καὶ τὴν μίαν ἐνέργειαν. Σέργιος γάρ, άτε Συρογενής καὶ γονέων Ιακωβιτῶν ὑπάρχων, μίαν φυσικὴν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐν Χριστῷ ὡμολόγησεν καὶ ἐγρά ψεν ". Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀμφοτέρων στοιχήσας τὴν βουλὴν 10, εὗρεν καὶ τὸν ᾿Αθανάσιον συμφωνώντα αὐτοῖς. Ἐγίνωσκεν γὰρ ὅτι ἔνθα μία ως ενέργεια είν ρητα: (18), ἐκεῖ καὶ μία φύσις γνωρίζεται. Βεβαιω θεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν τούτῳ γράφει πρὸς Ἰωάννην τον πάπαν Ῥώμης αμφοτέρων τὴν γνῶσιν “. Ὁ δὲ οὐ κατεδέξατο αὐτῶν τὴν αἵρεσιν. Γεωργίου δὲ τοῦ Μ Αλεξανδρείας τελευτήσαντος ἀποστέλλεται Κύρος ἐπίσκοπος Αλεξανδρείας, καὶ ἑνωθεὶς Θεοδώρῳ τ ἐπισκόπῳ τῆς Φαρᾶν, ἐποίησεν τὴν ὑδροβαφή ἐκείν την ένωσιν, μίαν καὶ αὐτὴν τι γράψαντες ἐν Χριστῷ φυσικὴν ἐνέργειαν. Τούτων δὲ οὕτω παρακολουθησάν των, εἰς μέγα όνειδος ή σύνοδος Χαλκηδόνος καὶ ἡ καθολική σε Εκκλησία περιέπεσεν. Κατεκαυχώντο γὰρ οἱ Ἰακωδῖται καὶ οἱ Θεοδοσιανο! (19) φάσκοντες, ὅτι οὐχ ἡμεῖς τῇ Χαλκηδόνι, ἀλλ' ἡ Χαλκηδών μᾶλλον ἡμῖν ἐκεινώνησεν, διὰ τῆς μιᾶς ἐνεργείας μίαν ομολογήσασα φύσιν Χριστοῦ. Ἐν τούτο; Σωφρόνιος χειροτονεῖται ἐπίσκοπος Ιεροσολύμων, καὶ συναθροίσας τοὺς ὑπ' αὐτῷ ἐπισκόπους τὸ Μονοθέλητον δόγμα ἀνεθεμάτισεν, καὶ συνοδικά Σερ γίῳ τῷ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἰωάννῃ τῷ Ῥώμης ἀπέστειλεν. 'Ακούσας δὲ ταῦτα Ηράκλειος ησχύνθη, καὶ καταλύσαι μὲν τὰ οἰκεῖα οὐκ ἠθέλησεν, καὶ πάλιν τὸν ὀνειδισμὸν οὐχ ὑπέφερεν. Τότε τη, ὡς μέγα τι νομίζων ποιεῖν, ἐκτίθεται τὸ λεγόμενον Ἔδικτον ", περιέχον, μήτε μίαν, μήτε δύο ἐνεργείας ὁμολογεῖν ἐν Χριστῷ καὶ ὅπερ ἀναγνόντες οἱ τὰ τοῦ Σευήρου φρονοῦντες ἐπὶ καπηλείων και βαλανείων δι ουραι τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν, λέγοντες. Πρώην μετά Νεστορίου φρονούντες οἱ Χαλκηδονῖται, ἀνέντψαν, ἐπιστρέψαντες εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἑνωθέντες ἡμῖν διὰ της σε μιᾶς ἐνεργείας εἰς τὴν μίαν τοῦ Χριστοῦ φύσ σιν· νῦν δὲ καταγνόντες τοῦ καλῶς ἔχοντος, ἀπώλε σαν αμφότερα, μήτε μίαν, μήτε δύο ἐν Χριστῷ βο λογοῦντες. Μετὰ δὲ τὴν δὲ τελευτὴν τοῦ Σεργίου, Πύρρος οι τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως διεδέξαν το, ὅστις τὰ δογματισθέντα ὑπὸ Σεργίου σε και Κύρου ἀσεβῶς ἐκράτυνεν. Τοῦ δὲ Ἡρακλείου τελευτήσαντος, καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίνου βασιλεύσαντος, Πύρρος σὺν τῇ Μαρτίνη φαρμάκῳ τοῦτον ἀνεῖλεν, να τον πατριάρχην συμφωνούντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἐν λ, ἐμοφωνοῦντα εἰς ἐν τοίς οι καὶ ἔγραψεν ύπι. Α. τῇ βουλῇ Α. ως μία Α. Α' την γνώμην Α. ἐκ τοῦ Α. καὶ ἡ καθ. Α, καὶ καθ. επί. σε ὑπ' αὐτὸν Α. ἴδικτον μετά Ν. Α. μὲν τα 3. της Α. και την Α. $6 καὶ αὐτοὶ Α 2. όμ. ἐν Χρ. στ. Α Σεργίου] Σευήρου Α. $1 " ΤΙ οι γύρος το THEOPHANIS B " " torem interrogavit, quales asserere deceat, geminas an unicam? Imperator inusitata sibi vocum nevi- Late implicatus, Sergio Cpoleos episcopo scribit. Is Cyrum Phasidos episcopum ad se accersitum in- terrogat, et in unicam voluntatem et actionem pariter unicam consentire reperit. Sergius etenim, cen patria Eyrus, et Jacobitis parentibus orius, uniam physicam volendi actionen, unamque epe- rationem in Christo confessus, et scripte testatus est. Imperator utriusque ad invicem comparəta sententia, concordem eis postmedum invenit Atha- tasium. Ibi namque muam ponendam naturam, una operatio asseritur, illi probe notum. Interivi imperator opinionibus istiusmodi instructus, utrius- que mentem Joanni papa. Romano scriptis significat. fite sortium harcsin: prescribit. Georgio vero Alesan- driæ antistite vivis crepto, Cyrus in episcopalu sufficitur, qui Theodoro Pharan episcopo adjunctus, aqua male tinetam unionem illam, unam niðurum et comdein in Christo operationem commentus est, et tradidit scripto. His ita ordine gestis, in pro- brum et dedecus maximum Chalcedonensis syno- dus, quin imo yniversa Ecclesia protabitur. Gloria- bantur siquidem inde Jacobite et Theodosiani palam jactanics, se non quidem cum Cham edine, at Chalcedonem secum doctrina communicare, et una operatione admissa, unicam quoque Christi naturam docere. Ea tempestate Sophronius Hierosolymorum episcopus instituitur, qui congregatis, quibus pre- crat, episcopis, Monotheliticum dogma condemua- vit, synodicaque acta Sergio Cpoleos et Joanni Rome episcopo per epistolas transmisit. His au- ditis, Heracles pudore aficitur, et, quae admiserat quidem noluit rescindere, aee quo probra onetaliatur, Τum igitur praeclarum aliquod invenisse ratas, Edictum ita vocatum, qrio neque anica, neque genuine, Christy operationes assere rentur, proninigayır. Qood ubi Severi sectatores legere, Ledlesiam catholicam per popinas et balneu impiis sermonibus uaducebant : qui huc usque Nestorii sensum secuti Chalcedonite, nuper resi- puerunt, et veritatcm amplexati, per unius operatio- nis positionem, in unam nobiscum Christi naturam asseren lam convenere, at nunc demum eo, quem re- C cle tenebant, sensu damnato, utrumque amiserunt, D dimi neque unam, deque duas in Christo contentur naturas. Past Sergii vero obium Pyrrhus Cpoleos sedan excepit, qui Sergio et Cyro temere asseria mordicus et impie retinuit. Heraclio tandem fatis functo, Constantinum ejus filum inperi surces- • VARIA LECTIONES. add. ex A. addil. ex add. vulg. vulg. " add. ex add. ex f. JAG. GOARI NOTÆ. air historia, plures complectitur aunos, nec accu- rate digestà” hie omnia probant momonenta, lili retexende alias allata. COMberis. historia Menothelitarum. (13) Perstricia hac anuo Monothelttarum here (191) fe istis Evagrius, de iis traclains in
PG 108:681ἀλλ’ ὁ μὲν Μαυί̈ας στρατεύει ἐπὶ Καισάρειαν Καππαδοκίας, Ἀβουλαθὰρ δὲ ἀρχηγὸν κατέστησε τῆς αὐτῆς πλοιοποιί̈ας· ὃς παραγενόμενος εἰς τὸν λεγόμενον Φοίνικα τῆς Λυκίας, ἔνθα ἦν ὁ βασιλεὺς Κώνστας μετὰ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στόλου, ναυμαχεῖ μετ’ αὐτοῦ. μέλλοντος δὲ τοῦ βασιλέως ναυμαχεῖν, θεωρεῖ κατ’ ὄναρ τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ εἶναι αὐτὸν ἐν Θεσσαλονίκῃ. διϋπνισθεὶς δὲ διηγήσατό τινι ὀνειροκρίτῃ τὸ ὅραμα. ὁ δὲ ἔφη· ὦ βασιλεῦ, εἴθοις μὴ ἐκοιμήθης, μήτε ὄνειρον εἶδες. τὸ γὰρ εἶναί σε ἐν Θεσσαλονίκῃ θὲς ἄλλῳ νίκην ἐγκρίνεται, [τοῦτ’ ἔστι] πρὸς τὸν ἐχθρόν σου ἡ νίκη τρέπεται. τοῦ δὲ βασιλέως μηδὲν ποιησαμένου πρὸς παράταξιν ναυμαχίας, τὸν Ῥωμαϊκὸν στόλον προσῃτήσατο εἰς πόλεμον. καὶ συμβαλόντες ἀλλήλοις ἡττῶνται Ῥωμαῖοι, καὶ συγκιρνᾶται ἡ θάλασσα τῷ αἵματι τῶν Ῥωμαίων. ἐνέδυσε δὲ ὁ βασιλεὺς ἄλλον τὴν ἐσθῆτα αὐτοῦ. καὶ εἰσπηδήσας ὁ υἱὸς τοῦ Βουκινάτορος ὁ προλεχθεὶς εἰς τὸ βασιλικὸν σκάφος, τὸν βασιλέα ἀφαρπάσας καὶ εἰς ἕτερον σκάφος τοῦτον μεταβαλὼν παραδόξως διέσωσεν. αὐτὸς δὲ ἀνδρείως ἐπιστὰς τῇ βασιλικῇ νηὶ̈ πολλοὺς ἀνεῖλεν ὁ γενναιότατος θανάτῳ ἑαυτὸν παραδοὺς ὑπὲρ τοῦ βασιλέως.καὶ βασιλεύει Ηρακλεωνᾶς ὁ τῆς Μαρτίνης υἱός. Η δὲ σύγκλητος καὶ ἡ πόλις Πύρρον, ὡς ἀσεβή, σὺν τῇ Μαρτίνῃ καὶ τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξέωσαν· καὶ βασιλεύει Κώνστας, ὁ Κωνσταντίνου υἱὸς, καὶ χειροτονεῖται Παύλος Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος, καὶ αὐτὸς αἱρετικός. Ιωάννης δὲ ὁ Ρώμης επίσκοπος συν αθροίσας σύνοδον ἐπισκόπων, τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀνεθεμάτισεν. Ομοίως τε καὶ ἐν Ἀφρικῇ καὶ Βυζακίμ και Νουμιδίᾳ καὶ Μαυριτανία, διάφοροι επίσκοποι συναθροισθέντες τους Μονοφυσίτας ἀνεθε μάτισαν. Ἰωάννου δὲ τοῦ 'Ρώμης κοιμηθέντος, Θεό δωρος χειροτονεῖται πάπας ἀντ᾿ αὐτοῦ. Πύρρος δὲ τὴν ᾿Αφρικὴν καταλαβών, συνοψίζεται τὸν ἀγιώτατον ἀββᾶν Μάξιμον, τὸν αἰδέσιμον ἐν μοναχικοῖς κατα ορθώμασιν καὶ τοῖς ἐκεῖσε ἐνθέοις ἱεράρχαις· οἵτινες αὐτὸν ἐλέγξαντες καὶ πείσαντες, πρὸς τὸν πάπαν Θεόδωρον ἀπέστειλαν ἐν τῇ Ῥώμῃ. Καὶ λίβελλον όρο θοδοξίας ἐπιδεδωκώς τῷ πάπῃ, ἐδέχθη ὑπ' αὐτοῦ. Τῆς δὲ Ῥώμης τα υποχωρήσας, καὶ ἐν 'Ραβέννῃ ἐλά θῶν, ὡς κύων ἐπὶ τὸ τὰ ἴδιον ἐξέραμα " επέστρεψεν. Τοῦτο δὲ μαθὼν ὁ πάπας Θεόδωρος, τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας (20) συγκαλέσας, καὶ τὸν τάφον τοῦ κοι ρυφαίου ἀποστόλου Πέτρου σε καταλαβὼν “, αἰτήσας τὸ θεῖον ποτήριον, ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος τοῦ Χρι- στοῦ “ τῷ μέλανι (21) ἐπιστάξας, τῇ ἰδίᾳ χειρὶ τὴν συ καθαίρεσιν Πύρρου καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ ποιείται. Πύρρου δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν καταλα- βόντος, καὶ Παύλου ἀποθανόντος, οἱ τολμηροί ἑτερό- δοξοι τὸν Πύρρον πάλιν τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπό λεως ἐγκατέστησαν. Θεοδώρου δὲ τοῦ πάπα τελευτή- α σαντος, Μαρτίνος ὁ ἁγιώτατος χειροτονεῖται ἐν 'Ρώ μη. Καταλαβόντος δὲ καὶ Μαξίμου ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐν Ῥώμῃ καὶ τὸν πάπαν Μαρτίνον πρὸς ζῆλον ἐξάψαν τος, σύνοδον μν' ἐπισκόπων συναθροίσαντες, Σέργιον καὶ Πύρρον, Κύρον καὶ Παῦλον ἀνεθεμάτισαν· τὰς δὲ δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐτράνωσαν, καὶ ἐκήρυξαν τῷ ἐννάτῳ σ (22) έτει τῆς βασιλείας του Κώνσταντος τοῦ ἐγγόνου θα Ηρακλείου ινδικτιῶνι η'· ὅστις μαθών, καὶ θυμοῦ κα πλησθεὶς, τόν τε ἅγιον το Μαρτίνον καὶ Μάξιμον ἐ- νέγκας ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ βασανίσας, ἐν ἐξω ορία " παρέπεμψεν ἐν Χερσωνικοίς κλίμασιν· πολλούς σε ομοίως καὶ δ, δμ. δὲ καὶ σε μοναχοῖς τῆς δὲ Ῥώμης Α, τῆς Ῥ. δὲ ἐπὶ τὸ Α. ἐπὶ τὸν το ξέραμα Α. Γ. ἐξήρωμα 3, εξερευμα νυκ. οι ἐπέστρ. Α Γ. ὑπέστρ. στόλου Πέτρου το καταλαβών Α, καταλαμβάνων τῷ μέλανι την σε τῷ δὲ ἐννάτῳ τῆς Α. 6ο Εγγονος σε θυμού Α, θυμῷ το αγιώτατον 2. τι ἐν ἐξ. Α, ἐξορ. CHRONOGRAPHIA. B A sorem Pyrrhus et Martina, quo ad Heracleona. Martinæ filium imperii dignitas devolveretur, veneno sustulerunt : senatusque subinde et urbis plebs Pyrrhum, ccu sacrilegum et impium, cum Martina et ejus filio abrogavit et expulit. Constans autem Constantini tilius imperium adipiscitur, et Paulus etiam ipse hæreticus in Cpoleos thronum subvebitur. Joannes autem Romæ episcopus, convocata episco- porum synodo, Monothelitarum sectam inflicto ana- themate damnavit: similiter in Africa et Byzacio, per Numidiam et Mauritaniam variiepiscopi in unum collecti, Monophysitas, unam nimirum Christi natu- ram docentes, diris perstrinxerunt. Defuncto vero Joanne Romæ episcopo, Theodorus in ejus lotum papa sufficitur. Pyrrhus autem in Africam profe- étus, mutuis sanclissimi abbatis Maximi monasti- corum institutorum observantia conspicui familia- ritate et conspectibus usus, et in pontificum divi- nam religionem spirantium consessum admissus, ab eis acerrime reprehensus, ut ad papam Theo- dorum se conferat, eorum hortatibus impellitur. Is ita Romam transmissus, tradito sanæ rectæquo doctrinæ libello, a pontifce suscipitur. At Roma digressus, cum Ravennam appulisset, ad vomitum, canis instar, reversus est. Id ubi Theodorus papa rescivit, universo Ecclesiæ conventut convocato, ad Coryphæi apostolorum sepulchrum astans, calice afferri jusso, ex vividco Christi sanguine stillan in atramentum immiscens, Pyrrhi cæterorumque, qui cum eo communicarent, abrogationem et con- demnationem propria manu exaravit. Pyrrhus sub- inde Cpolim delatus, Paulo defuncto, ab auda- cioribus variæ vanæque fidei propugnatoribus in Cpoleos thronum restituitur Theodoro papa morte sublato, Martinus sanctissimus pontifex Romanus eligitur. Tum vero Maximus ex Africa Romam transfretatus, Martini papæ sanctum in Deum ardorem accendit, qui centum et quinqua- ginta episcoporum synodo celebrata, Sergium et Pyrrhum, Cyrum et Paulum anathemate perrule- runt. Geminas vero Christi Dei nostri voluntates et operationes clarius expositas promulgaverunt VARIE LECTIONES. vulg. A a f vulg. * vulg. vulg. vulg. 670- add. ex a_ab f. vulg. RA add. ex Aef. * add. ex A. " νulg. add. ex νulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOT A. cam demonstrant Basilii et Chrysostomi liturgia, et Euchologium. Inscitiæ Baronium suggillat novus historise Mono- thelitarum auctor, qui Theodori gesium h:c rela- tum usu aliquo antiquis probatum ignoraverit. At non' ignorantia, sed Theodori insolite actionis modesta fuit Baronii expositio, qui eam nullo Ecclesia ritu præceptam, aut usurpatam asseruit. Quod ducentis post annis episcopi Orientales distil- lato in atramentarium Christi sub vini speciebus sanguine subscripserint, aut antiqui sacramentum PATROL. GR. CVIII. tumulum præceperint sepeliendum, addidisset etiam hodie ab episcopis Græcis peregrinantibus, quod mihi experientia constat, per terras et maria delatum, rei quidem insolentiam arguit, ac now- nullam Græcorum ex antiquo usu audentiam, nul- jam tamen Baronil ignorantiam, vel quod ipse testatur, similem Ecclesiæ Romanæ ritum ar- guit. tibus hæc adjungenda. Synodus enim hic laudata, de qua inferius ad annuin Constantis 8, temporis characteribus hujusmodi insignitur. (90) Illud esse totum ecclesiastici cleri conven- D cum Satyro Ambrosii tulerint secum, aut una in (21) Εν μέλανι, εκ atramentarium sanguine futo. (22) Rejecta particula adversativa δέ, præceden-
τοῦτον δὲ κυκλώσαντες οἱ πολέμιοι καὶ ἐν μέσῳ κατασχόντες ἐδόκουν αὐτὸν εἶναι τὸν βασιλέα. μετὰ δὲ τὸ πολλοὺς ἀνελεῖν ἔκτειναν αὐτὸν οἱ πολέμιοι σὺν τῷ φοροῦντι τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα. ὁ δὲ βασιλεὺς οὕτω τροπωσάμενος σώζεται καὶ καταλιπὼν πάντας ἀπέπλευσεν ἐν Κωνσταντινουπόλει. ιδ. ι. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη Οὐθμάν, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, ὑπὸ τῶν ἐν Ἐθρίβοις, ἀμηρεύσας ἔτη ι. γέγονε δὲ ἀνασοβὴ μέσον αὐτῶν. ὅσοι γὰρ κατὰ τὴν ἔρημον ὑπῆρχον, τὸν Ἀλὴ ἤθελον, ἀνεψιὸν τοῦ Ἀλή, γαμβρὸν ὄντα τοῦ Μουάμεδ· οἱ δὲ κατὰ Συρίαν καὶ Αἴγυπτον τὸν Μαυί̈αν ἤθελον· ὃς καὶ ἐνίκησε καὶ ἐκράτησεν ἔτη κδ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαυί̈ας ἔτη κδ. ιε. α. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυί̈ας κατὰ Ἀλή· καὶ συναθροίζονται ἀμφότεροι ἀναμέσον Βαρβαλισσοῦ εἰς τὸ Καισάριον πλησίον τοῦ Εὐφράτου. οἱ δὲ τοῦ Μαυί̈ου ἐπικρατέστεροι γεγονότες τὸ ὕδωρ ἔλαβον· εἰς δίψαν δὲ ἐλθόντες οἱ τοῦ Ἀλὴ ἐλιποτάκτουν. Μαυί̈ας δὲ οὐκ ἤθελε πολεμῆσαι· ἀλλ’ ἀπονητὶ τὴν νίκην ἤρατο. ι. β. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Σκλαυινίας καὶ ᾐχμαλώτευσε πολλοὺς καὶ ὑπέταξεν.καὶ βασιλεύει Ηρακλεωνᾶς ὁ τῆς Μαρτίνης υἱός. Η δὲ σύγκλητος καὶ ἡ πόλις Πύρρον, ὡς ἀσεβή, σὺν τῇ Μαρτίνῃ καὶ τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξέωσαν· καὶ βασιλεύει Κώνστας, ὁ Κωνσταντίνου υἱὸς, καὶ χειροτονεῖται Παύλος Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος, καὶ αὐτὸς αἱρετικός. Ιωάννης δὲ ὁ Ρώμης επίσκοπος συν αθροίσας σύνοδον ἐπισκόπων, τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀνεθεμάτισεν. Ομοίως τε καὶ ἐν Ἀφρικῇ καὶ Βυζακίμ και Νουμιδίᾳ καὶ Μαυριτανία, διάφοροι επίσκοποι συναθροισθέντες τους Μονοφυσίτας ἀνεθε μάτισαν. Ἰωάννου δὲ τοῦ 'Ρώμης κοιμηθέντος, Θεό δωρος χειροτονεῖται πάπας ἀντ᾿ αὐτοῦ. Πύρρος δὲ τὴν ᾿Αφρικὴν καταλαβών, συνοψίζεται τὸν ἀγιώτατον ἀββᾶν Μάξιμον, τὸν αἰδέσιμον ἐν μοναχικοῖς κατα ορθώμασιν καὶ τοῖς ἐκεῖσε ἐνθέοις ἱεράρχαις· οἵτινες αὐτὸν ἐλέγξαντες καὶ πείσαντες, πρὸς τὸν πάπαν Θεόδωρον ἀπέστειλαν ἐν τῇ Ῥώμῃ. Καὶ λίβελλον όρο θοδοξίας ἐπιδεδωκώς τῷ πάπῃ, ἐδέχθη ὑπ' αὐτοῦ. Τῆς δὲ Ῥώμης τα υποχωρήσας, καὶ ἐν 'Ραβέννῃ ἐλά θῶν, ὡς κύων ἐπὶ τὸ τὰ ἴδιον ἐξέραμα " επέστρεψεν. Τοῦτο δὲ μαθὼν ὁ πάπας Θεόδωρος, τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας (20) συγκαλέσας, καὶ τὸν τάφον τοῦ κοι ρυφαίου ἀποστόλου Πέτρου σε καταλαβὼν “, αἰτήσας τὸ θεῖον ποτήριον, ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος τοῦ Χρι- στοῦ “ τῷ μέλανι (21) ἐπιστάξας, τῇ ἰδίᾳ χειρὶ τὴν συ καθαίρεσιν Πύρρου καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ ποιείται. Πύρρου δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν καταλα- βόντος, καὶ Παύλου ἀποθανόντος, οἱ τολμηροί ἑτερό- δοξοι τὸν Πύρρον πάλιν τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπό λεως ἐγκατέστησαν. Θεοδώρου δὲ τοῦ πάπα τελευτή- α σαντος, Μαρτίνος ὁ ἁγιώτατος χειροτονεῖται ἐν 'Ρώ μη. Καταλαβόντος δὲ καὶ Μαξίμου ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐν Ῥώμῃ καὶ τὸν πάπαν Μαρτίνον πρὸς ζῆλον ἐξάψαν τος, σύνοδον μν' ἐπισκόπων συναθροίσαντες, Σέργιον καὶ Πύρρον, Κύρον καὶ Παῦλον ἀνεθεμάτισαν· τὰς δὲ δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐτράνωσαν, καὶ ἐκήρυξαν τῷ ἐννάτῳ σ (22) έτει τῆς βασιλείας του Κώνσταντος τοῦ ἐγγόνου θα Ηρακλείου ινδικτιῶνι η'· ὅστις μαθών, καὶ θυμοῦ κα πλησθεὶς, τόν τε ἅγιον το Μαρτίνον καὶ Μάξιμον ἐ- νέγκας ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ βασανίσας, ἐν ἐξω ορία " παρέπεμψεν ἐν Χερσωνικοίς κλίμασιν· πολλούς σε ομοίως καὶ δ, δμ. δὲ καὶ σε μοναχοῖς τῆς δὲ Ῥώμης Α, τῆς Ῥ. δὲ ἐπὶ τὸ Α. ἐπὶ τὸν το ξέραμα Α. Γ. ἐξήρωμα 3, εξερευμα νυκ. οι ἐπέστρ. Α Γ. ὑπέστρ. στόλου Πέτρου το καταλαβών Α, καταλαμβάνων τῷ μέλανι την σε τῷ δὲ ἐννάτῳ τῆς Α. 6ο Εγγονος σε θυμού Α, θυμῷ το αγιώτατον 2. τι ἐν ἐξ. Α, ἐξορ. CHRONOGRAPHIA. B A sorem Pyrrhus et Martina, quo ad Heracleona. Martinæ filium imperii dignitas devolveretur, veneno sustulerunt : senatusque subinde et urbis plebs Pyrrhum, ccu sacrilegum et impium, cum Martina et ejus filio abrogavit et expulit. Constans autem Constantini tilius imperium adipiscitur, et Paulus etiam ipse hæreticus in Cpoleos thronum subvebitur. Joannes autem Romæ episcopus, convocata episco- porum synodo, Monothelitarum sectam inflicto ana- themate damnavit: similiter in Africa et Byzacio, per Numidiam et Mauritaniam variiepiscopi in unum collecti, Monophysitas, unam nimirum Christi natu- ram docentes, diris perstrinxerunt. Defuncto vero Joanne Romæ episcopo, Theodorus in ejus lotum papa sufficitur. Pyrrhus autem in Africam profe- étus, mutuis sanclissimi abbatis Maximi monasti- corum institutorum observantia conspicui familia- ritate et conspectibus usus, et in pontificum divi- nam religionem spirantium consessum admissus, ab eis acerrime reprehensus, ut ad papam Theo- dorum se conferat, eorum hortatibus impellitur. Is ita Romam transmissus, tradito sanæ rectæquo doctrinæ libello, a pontifce suscipitur. At Roma digressus, cum Ravennam appulisset, ad vomitum, canis instar, reversus est. Id ubi Theodorus papa rescivit, universo Ecclesiæ conventut convocato, ad Coryphæi apostolorum sepulchrum astans, calice afferri jusso, ex vividco Christi sanguine stillan in atramentum immiscens, Pyrrhi cæterorumque, qui cum eo communicarent, abrogationem et con- demnationem propria manu exaravit. Pyrrhus sub- inde Cpolim delatus, Paulo defuncto, ab auda- cioribus variæ vanæque fidei propugnatoribus in Cpoleos thronum restituitur Theodoro papa morte sublato, Martinus sanctissimus pontifex Romanus eligitur. Tum vero Maximus ex Africa Romam transfretatus, Martini papæ sanctum in Deum ardorem accendit, qui centum et quinqua- ginta episcoporum synodo celebrata, Sergium et Pyrrhum, Cyrum et Paulum anathemate perrule- runt. Geminas vero Christi Dei nostri voluntates et operationes clarius expositas promulgaverunt VARIE LECTIONES. vulg. A a f vulg. * vulg. vulg. vulg. 670- add. ex a_ab f. vulg. RA add. ex Aef. * add. ex A. " νulg. add. ex νulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOT A. cam demonstrant Basilii et Chrysostomi liturgia, et Euchologium. Inscitiæ Baronium suggillat novus historise Mono- thelitarum auctor, qui Theodori gesium h:c rela- tum usu aliquo antiquis probatum ignoraverit. At non' ignorantia, sed Theodori insolite actionis modesta fuit Baronii expositio, qui eam nullo Ecclesia ritu præceptam, aut usurpatam asseruit. Quod ducentis post annis episcopi Orientales distil- lato in atramentarium Christi sub vini speciebus sanguine subscripserint, aut antiqui sacramentum PATROL. GR. CVIII. tumulum præceperint sepeliendum, addidisset etiam hodie ab episcopis Græcis peregrinantibus, quod mihi experientia constat, per terras et maria delatum, rei quidem insolentiam arguit, ac now- nullam Græcorum ex antiquo usu audentiam, nul- jam tamen Baronil ignorantiam, vel quod ipse testatur, similem Ecclesiæ Romanæ ritum ar- guit. tibus hæc adjungenda. Synodus enim hic laudata, de qua inferius ad annuin Constantis 8, temporis characteribus hujusmodi insignitur. (90) Illud esse totum ecclesiastici cleri conven- D cum Satyro Ambrosii tulerint secum, aut una in (21) Εν μέλανι, εκ atramentarium sanguine futo. (22) Rejecta particula adversativa δέ, præceden-
τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν ἅγιον Μάξιμον καὶ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν. οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακοδοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ πολυμαθεστάτην γλῶσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμε μετὰ τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ Ἀναστασίοις συγγραψαμένου, ἃ καὶ κατ’ ἔπος οὗτοι γεγράφασιν, ὡς οἱ φιλομαθεῖς γινώσκουσιν. ιζ. γ. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Ἀράβων, τοῦ Μαυί̈ου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσι τοῖς Ῥωμαίοις οἱ Ἄραβες καθ’ ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον. γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίῳ ἰνδικτιῶνος β. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη Μαρτῖνος, ὁ ἁγιώτατος πάπας Ῥώμης, ὑπὲρ τῆς ἀληθείας γενναίως ἀγωνισάμενος καὶ ὁμολογητὴς γενόμενος, ἐν τοῖς κλίμασι τῆς ἀνατολῆς τελευτήσας. ιη. δ. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεῖλε Κώνστας Θεοδόσιον, τὸν ἴδιον ἀδελφόν. τῶν δὲ Ἀράβων ὄντων εἰς τὸ Σαπφίν, ἐδολοφονήθη Ἀλή, ὁ τῆς Περσίδος·καὶ βασιλεύει Ηρακλεωνᾶς ὁ τῆς Μαρτίνης υἱός. Η δὲ σύγκλητος καὶ ἡ πόλις Πύρρον, ὡς ἀσεβή, σὺν τῇ Μαρτίνῃ καὶ τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξέωσαν· καὶ βασιλεύει Κώνστας, ὁ Κωνσταντίνου υἱὸς, καὶ χειροτονεῖται Παύλος Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος, καὶ αὐτὸς αἱρετικός. Ιωάννης δὲ ὁ Ρώμης επίσκοπος συν αθροίσας σύνοδον ἐπισκόπων, τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀνεθεμάτισεν. Ομοίως τε καὶ ἐν Ἀφρικῇ καὶ Βυζακίμ και Νουμιδίᾳ καὶ Μαυριτανία, διάφοροι επίσκοποι συναθροισθέντες τους Μονοφυσίτας ἀνεθε μάτισαν. Ἰωάννου δὲ τοῦ 'Ρώμης κοιμηθέντος, Θεό δωρος χειροτονεῖται πάπας ἀντ᾿ αὐτοῦ. Πύρρος δὲ τὴν ᾿Αφρικὴν καταλαβών, συνοψίζεται τὸν ἀγιώτατον ἀββᾶν Μάξιμον, τὸν αἰδέσιμον ἐν μοναχικοῖς κατα ορθώμασιν καὶ τοῖς ἐκεῖσε ἐνθέοις ἱεράρχαις· οἵτινες αὐτὸν ἐλέγξαντες καὶ πείσαντες, πρὸς τὸν πάπαν Θεόδωρον ἀπέστειλαν ἐν τῇ Ῥώμῃ. Καὶ λίβελλον όρο θοδοξίας ἐπιδεδωκώς τῷ πάπῃ, ἐδέχθη ὑπ' αὐτοῦ. Τῆς δὲ Ῥώμης τα υποχωρήσας, καὶ ἐν 'Ραβέννῃ ἐλά θῶν, ὡς κύων ἐπὶ τὸ τὰ ἴδιον ἐξέραμα " επέστρεψεν. Τοῦτο δὲ μαθὼν ὁ πάπας Θεόδωρος, τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας (20) συγκαλέσας, καὶ τὸν τάφον τοῦ κοι ρυφαίου ἀποστόλου Πέτρου σε καταλαβὼν “, αἰτήσας τὸ θεῖον ποτήριον, ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος τοῦ Χρι- στοῦ “ τῷ μέλανι (21) ἐπιστάξας, τῇ ἰδίᾳ χειρὶ τὴν συ καθαίρεσιν Πύρρου καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ ποιείται. Πύρρου δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν καταλα- βόντος, καὶ Παύλου ἀποθανόντος, οἱ τολμηροί ἑτερό- δοξοι τὸν Πύρρον πάλιν τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπό λεως ἐγκατέστησαν. Θεοδώρου δὲ τοῦ πάπα τελευτή- α σαντος, Μαρτίνος ὁ ἁγιώτατος χειροτονεῖται ἐν 'Ρώ μη. Καταλαβόντος δὲ καὶ Μαξίμου ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐν Ῥώμῃ καὶ τὸν πάπαν Μαρτίνον πρὸς ζῆλον ἐξάψαν τος, σύνοδον μν' ἐπισκόπων συναθροίσαντες, Σέργιον καὶ Πύρρον, Κύρον καὶ Παῦλον ἀνεθεμάτισαν· τὰς δὲ δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐτράνωσαν, καὶ ἐκήρυξαν τῷ ἐννάτῳ σ (22) έτει τῆς βασιλείας του Κώνσταντος τοῦ ἐγγόνου θα Ηρακλείου ινδικτιῶνι η'· ὅστις μαθών, καὶ θυμοῦ κα πλησθεὶς, τόν τε ἅγιον το Μαρτίνον καὶ Μάξιμον ἐ- νέγκας ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ βασανίσας, ἐν ἐξω ορία " παρέπεμψεν ἐν Χερσωνικοίς κλίμασιν· πολλούς σε ομοίως καὶ δ, δμ. δὲ καὶ σε μοναχοῖς τῆς δὲ Ῥώμης Α, τῆς Ῥ. δὲ ἐπὶ τὸ Α. ἐπὶ τὸν το ξέραμα Α. Γ. ἐξήρωμα 3, εξερευμα νυκ. οι ἐπέστρ. Α Γ. ὑπέστρ. στόλου Πέτρου το καταλαβών Α, καταλαμβάνων τῷ μέλανι την σε τῷ δὲ ἐννάτῳ τῆς Α. 6ο Εγγονος σε θυμού Α, θυμῷ το αγιώτατον 2. τι ἐν ἐξ. Α, ἐξορ. CHRONOGRAPHIA. B A sorem Pyrrhus et Martina, quo ad Heracleona. Martinæ filium imperii dignitas devolveretur, veneno sustulerunt : senatusque subinde et urbis plebs Pyrrhum, ccu sacrilegum et impium, cum Martina et ejus filio abrogavit et expulit. Constans autem Constantini tilius imperium adipiscitur, et Paulus etiam ipse hæreticus in Cpoleos thronum subvebitur. Joannes autem Romæ episcopus, convocata episco- porum synodo, Monothelitarum sectam inflicto ana- themate damnavit: similiter in Africa et Byzacio, per Numidiam et Mauritaniam variiepiscopi in unum collecti, Monophysitas, unam nimirum Christi natu- ram docentes, diris perstrinxerunt. Defuncto vero Joanne Romæ episcopo, Theodorus in ejus lotum papa sufficitur. Pyrrhus autem in Africam profe- étus, mutuis sanclissimi abbatis Maximi monasti- corum institutorum observantia conspicui familia- ritate et conspectibus usus, et in pontificum divi- nam religionem spirantium consessum admissus, ab eis acerrime reprehensus, ut ad papam Theo- dorum se conferat, eorum hortatibus impellitur. Is ita Romam transmissus, tradito sanæ rectæquo doctrinæ libello, a pontifce suscipitur. At Roma digressus, cum Ravennam appulisset, ad vomitum, canis instar, reversus est. Id ubi Theodorus papa rescivit, universo Ecclesiæ conventut convocato, ad Coryphæi apostolorum sepulchrum astans, calice afferri jusso, ex vividco Christi sanguine stillan in atramentum immiscens, Pyrrhi cæterorumque, qui cum eo communicarent, abrogationem et con- demnationem propria manu exaravit. Pyrrhus sub- inde Cpolim delatus, Paulo defuncto, ab auda- cioribus variæ vanæque fidei propugnatoribus in Cpoleos thronum restituitur Theodoro papa morte sublato, Martinus sanctissimus pontifex Romanus eligitur. Tum vero Maximus ex Africa Romam transfretatus, Martini papæ sanctum in Deum ardorem accendit, qui centum et quinqua- ginta episcoporum synodo celebrata, Sergium et Pyrrhum, Cyrum et Paulum anathemate perrule- runt. Geminas vero Christi Dei nostri voluntates et operationes clarius expositas promulgaverunt VARIE LECTIONES. vulg. A a f vulg. * vulg. vulg. vulg. 670- add. ex a_ab f. vulg. RA add. ex Aef. * add. ex A. " νulg. add. ex νulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOT A. cam demonstrant Basilii et Chrysostomi liturgia, et Euchologium. Inscitiæ Baronium suggillat novus historise Mono- thelitarum auctor, qui Theodori gesium h:c rela- tum usu aliquo antiquis probatum ignoraverit. At non' ignorantia, sed Theodori insolite actionis modesta fuit Baronii expositio, qui eam nullo Ecclesia ritu præceptam, aut usurpatam asseruit. Quod ducentis post annis episcopi Orientales distil- lato in atramentarium Christi sub vini speciebus sanguine subscripserint, aut antiqui sacramentum PATROL. GR. CVIII. tumulum præceperint sepeliendum, addidisset etiam hodie ab episcopis Græcis peregrinantibus, quod mihi experientia constat, per terras et maria delatum, rei quidem insolentiam arguit, ac now- nullam Græcorum ex antiquo usu audentiam, nul- jam tamen Baronil ignorantiam, vel quod ipse testatur, similem Ecclesiæ Romanæ ritum ar- guit. tibus hæc adjungenda. Synodus enim hic laudata, de qua inferius ad annuin Constantis 8, temporis characteribus hujusmodi insignitur. (90) Illud esse totum ecclesiastici cleri conven- D cum Satyro Ambrosii tulerint secum, aut una in (21) Εν μέλανι, εκ atramentarium sanguine futo. (22) Rejecta particula adversativa δέ, præceden-
PG 108:683καὶ μονοκρατορεῖ Μαυί̈ας βασιλικῶς κατοικήσας ἐν Δαμασκῷ καὶ τοὺς θησαυροὺς ἐκεῖ ἀποθέμενος τῶν χρημάτων. ιθ. ε. η. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεφάνη αἵρεσις Ἀράβων, οἱ λεγόμενοι Χαρουργῖται. Μαυί̈ας δὲ τούτους χειρωσάμενος τοὺς ἐν Περσίδι ἐταπείνωσεν, τοὺς δὲ ἐν Συρίᾳ ὕψωσεν· καὶ τοὺς μὲν ἐκάλεσεν Ἰσαμίτας, τοὺς δὲ Ἡρακίτας. καὶ τῶν μὲν Ἰσαμιτῶν τὰς ῥόγας ἀνήνεγκεν ἕως ς νομισμάτων, τῶν δὲ Ἡρακιτῶν κατήνεγκεν ἕως λ νομισμάτων. κ. 2. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει καταλιπὼν ὁ βασιλεὺς Κωνσταντινούπολιν μετέστη ἐν Συρακούσῃ τῆς Σικελίας, βουληθεὶς ἐν Ῥώμῃ τὴν βασιλείαν μεταστῆσαι. καὶ πέμπει τοῦ ἀγαγεῖν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ, Κωνσταντῖνον, Ἡράκλειον καὶ Τιβέριον· οἱ δὲ Βυζάντιοι οὐκ ἀπέλυσαν αὐτούς. κα. ζ. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Ἄραβες κατὰ Ῥωμανίας καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσαν καὶ τόπους πλείους ἠρήμωσαν. κβ. η. ια. Τούτῳ τῷ ἔτει ᾐχμαλωτίσθη μέρος τῆς Σικελίας, καὶ ᾠκίσθησαν ἐν Δαμασκῷ θελήσει αὐτῶν. κγ. θ. ιβ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο πλάνη τῶν νηστειῶν. καὶ ἐπεστράτευσεν ὁ Ἀβδεραχμάν, ὁ τοῦ Χαλέδου, τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐν αὐτῇ ἐχείμασε καὶ πολλὰς ἐλυμήνατο χώρας.τας Ρώμης· ἔστις κινηθείς ζήλῳ Θεοῦ, σύνοδον με ρἂν καὶ αὐτὸς συναθροίσας, τὴν τῶν Μονοθελητών αἵρεσιν ἀπεκήρυξε, τὰς δὲ δύο το θελήσεις καὶ ἐνερ- γείας ἐτράνωσεν τε. Οὕτω δὲ τῆς το Εκκλησίας τότε ὑπό τε τῶν βασιλέων καὶ τῶν δυσσεβῶν ἱερέων τα ραττομένης, ἀνέστη ὁ ἐρημικώτατος το 'Αμαλήκ (25) τύπτων ἡμᾶς τὸν λαὸν τοῦ Χριστοῦ, καὶ γίνεται πρώτη φορά πτώσις τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ, ἡ κατά τὸ Γαβιθά το λέγω καὶ Ἱερμουχὰν (24) καὶ τὴν ἄθε· σμού αἱματοχυσίαν " (25) · μεθ' ήν αἱ Παλαιστινῶν καὶ Καισαρέων καὶ Ἱεροσολύμων ἁλώσεις, εἶτα ὁ Αἰγύπτιος ὄλεθρος, καὶ καθεξῆς ἡ τ τῶν μεσογείων το καὶ νήσων, καὶ πάσης Ρωμανίας αἰχμαλωσία, καὶ ἡ ἐν ἐν Φοινίκῃ παντελής οι τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ τε καὶ στόλου ἀπώλεια, καὶ πάντων τῶν Χριστιανι κῶν λαῶν καὶ τόπων ἐρήμωσις 8, ἥτις οὐκ ἐπαύσα το, ἄχρις ἂν ὁ τῆς Ἐκκλησίας διώκτης σε ἐν Σικελία κακῶς ἀνῃρέθη ἐν βαλανείῳ τῆς (26) Δάφνης. Α δὲ καὶ τῶν ἐσπερίων ἐπισκόπου, ἐτιμωρήσατο. Μετά δὲ τὴν ἐξορίαν Μαρτίνου Αγάθων χειροτονείται πάν Α. Α. Μ. 6122. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεδίω Μουαμὲδ (27) ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς καὶ ψευδοπροφήτης, προ χειρισάμενος βουβάχαρο συγγενῆ αὐτοῦ ἐν· καὶ πάντες ἐφοβήθησαν (28). Οἱ δὲ πεπλανημένοι Εβραί ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἐνόμισαν αὐτὸν εἶ- καὶ τὸν παρ' αὐτοῖς προσδοκώμενον Χριστόν · ὡς καὶ τινας θα τῶν προσχόντων αὐτῶν προσελθεῖν αὐτῷ, καὶ δέξασθαι τὴν αὐτοῦ θρησκείαν, καὶ ἀφῆσαι δε τὴν τοῦ θεόπτου Μωϋσέως . Ησαν δὲ τῷ ἀριθμῷ δέκα οἱ τοῦτο πεποιηκότες, καὶ σὺν αὐτῷ διῆγον ἄ ρ. τῆς σφαγής (29) αὐτοῦ. Θεωρήσαντες δὲ αὐτὸν ἐσθίοντα ἀπὸ καμήλου, ἔγνωσαν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐ τὸς 5, ὃν ἐνόμισαν, καὶ διηπόρουν το τί πράξαι, καὶ ἀφῆσαι αὐτοῦ τὴν θρησκείαν δειλιώντες οἱ τάλανε;, ἐδίδασκον οι αὐτὸν ἀθέμιτα καθ᾿ ἡμῶν Χριστιανῶν· καὶ διήγον σὺν αὐτῷ, Ἀναγκαῖον δὲ ἡγοῦμαι (30) διηγήσασθαι σε περὶ τῆς τούτον γενεάς. Οὗτος μιας γενικωτάτης φυλής κατήγετο ἐξ Ισμαήλ, υἱού τὰς δὲ δύο Το ἐτράνωσεν Α, τρανώσας το δὲ τῆς 3, δὲ καὶ τῆς νυίς. το ἐρημικώτατος Α φ Γ. ἐρημικός Γαβ θα Γαβιβάν Ερμειχθέν Α, Ἱερμουδάν 2. * αἱμοχυσίας Α. τῶν μεσογείων ποταμών 2. ή παντελής οι ερήμωσις Λ, ἐρημώσεις δ' εν β. τῆς 4. Αδουβάχαρον Α, Βουδέχερ 5, Βουδέκερ Γ. αὐτοῦ] ἀντ᾿ αὐτοῦ ε τινας Α 1, τινες ἀφεῖναι 2. το Μωϋσέως Α, Μουση αὐτὸς Α. οι διηπόρουν Α, απόρουν ταίς. οι ἐδίδασκον] ἐκδιδάσκων Α, διδάσκονται οι διηγήσασθαι Α Ι, εἰπεῖν γενιάς. ει 25. σία. THEOPHANIS nouo Constantis imperantis auuo, indictione octava. Constans Heraclii nepos, his auditis, furore perci- tus, sanctissimum Martinum et Maximum Cpolim adduci jussit, eosque tormentis excruciatos in ex- silium deportari ad Chersonesi plagas, et multos insuper occidentalium episcoporum suppliciis af- ci. Martino demum in exsilium pulso, Agatho Romanus papa instituitur, qui et ipse sincero in Deum fervore motus, sacram synndym convocat, et duabus voluntatibus et operationibus assertis, Monothelitarum hæresim condemnat. Ecclesia sub id tempus ab imperatoribus et implis sacerdotibus agitata, deserui incola Amalec, commune plebis Christiane flagellum emersit, et auditur prima vice Romani exercitus clades, ea dico, quæ ad Gabi- tham et ferinucham contigit, nefanda omnino Chri- stiani sanguinis effusio, quam Palæstinarum, Ca- sariensium et Hierosolymorum devastationes se.. cutæ sunt, tum vero Ægyptiaci dominii jactura, et mediterranearum regionum insularumque, et universæ Romanæ ditionis captivitas, ac insuper in Phoenicia integra et communis exercitus elas- sisque Romanæ strages, et omnis Christiani populi Christianæque provinciæ vastitas: quorum finis nul- Jus fuit, donec Ecclesiæ persecutor in Daphnes balneo in Sicilia infeliciter occisus fuit. B C. 622.-- Hoc anno Muamed Saracenorum dux et pseudopropheta, Abubachar cognato suo successore designato, mortuus est, ex quo omines extimuere. Hebræi vero jam diu in seductionem inducti, sub adventum ejus exspectatum ab ipsis cum esse Christum arbitrabantur: adeo ut non- alli inter eos spectatissimi, Moysis Dei inspectoris legibus relictis, ad eum se conferentes, quam præ- dicavit religionem acceptarent. Erant numero de- C cem, qui facinus hujusmodi perpetraverunt, qui ad cadis ejus diem ipsi adbæserunt. Caneli vero carnes eo degustare conspecto, quem arbi- trabantur eum „non esse decreverunt : quid autein agerent, hærebant dubii : at cum ejus superstitio- nem deserere miselli vererentur, nefanda in Chri- stianos moliri edocentur : interim societatem cum co tenuere. Caterum necesse omnino videtur hic de ejus origine aliquid altexere. Is ex præclaris- " • VARIE LECTIONES. * vulg. vulg. vulg. * A e f, vulg. of add. ex A. no adil. ex A. om. A. vulg. om. A a f * vulg. vulg. 89' om. vulg. om. vulg. a; quod idem A add. post JAC. GOARI NOTÆ, Descripta hæc clades Heraclii ammo 95. Con- BEFIS. lensis, de Hoslaminorum imperio : ipse quoque Theophanes sibimet conferendus apud Constanti- num Porphyrogennetam De adinin. imp. cap. 47, ubi hæc eadem pene ad verbum. D nexum. Premittit Anast., eo tempore venit audi tio ejus; nempe vel Mahumetis, ejusque unva sectæ, vel successoris'; quæ sic timorem inĉusse- rit: COMBEFIS. pro, qayñs; usque dum comedentem viderant, nempe, camel carnes immundas, ut statim se quitur ex eo enim cognoverunt non esse Mes siam, qui sic legem transgrederetur. Io. . phyrog., et ex eis condavit caput 14, ex quo lucem hac accipiunt. (23) Macbonedus desertorun Arabiæ incula, (24) Memoratur inferius ad annum Heraclii 24 (25) Melius Cedr., καὶ ἡ ἄθεσμος αἱματεκχυ (26) Constans : de quo anni sequentes. (27) Comparandus Theophani Abraham Eccbel- (28) Mutilum hoc, uce superioribus rite con- (29) Sic errore Anast. Cedr. ac Theophanis codd (30) Quæ sequuntur excerpsit Constantinus Por
PG 108:685οἱ δὲ Σκλαυινοὶ τούτῳ προσρυέντες σὺν αὐτῷ ἐν Συρίᾳ κατῆλθον χιλιάδες πέντε, καὶ ᾠκίσθησαν εἰς τὴν Ἀπαμέων χώραν ἐν κώμῃ Σελευκοβόλῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θωμᾶς ἔτη γ. κδ. ι. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βουσοὺρ κατὰ Ῥωμανίας· καὶ ἀπέθανε Θωμάριχος, ὁ ἐπίσκοπος Ἀπαμείας· καὶ ἐκάη ὁ ἐπίσκοπος Ἐμέσης. κε. ια. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε πάλιν Βουσοὺρ τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐλυμήνατο τὰ μέρη Ἑξαπόλεως, καὶ Φαδαλᾶς ἐκεῖ ἐχείμασεν. κ. ιβ. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ τῶν Ἀρμενιάκων στρατηγὸς Σαβώριος Περσογενὴς ἐστασίασε κατὰ Κώνστα τοῦ βασιλέως καὶ πέμπει πρὸς Μαυί̈αν Σέργιον τὸν στρατηλάτην ὑποσχόμενος τῷ Μαυί̈ᾳ ὑποτάξαι τὴν Ῥωμανίαν, εἰ αὐτῷ συμμαχήσει κατὰ τοῦ βασιλέως. γνοὺς δὲ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως, ἀποστέλλει καὶ αὐτὸς πρὸς Μαυί̈αν Ἀνδρέαν τὸν κουβικουλάριον μετὰ δώρων, ὅπως μὴ συνδώσῃ τῷ ἀντάρτῃ. καταλαβὼν δὲ Ἀνδρέας τὴν Δαμασκὸν εὗρε Σέργιον προλαβόντα, ὁ δὲ Μαυί̈ας ὑπεκρίνετο συμπαθεῖν τῷ βασιλεῖ. ἦν δὲ Σέργιος καθήμενος πρὸς Μαυί̈αν, καὶ εἰσελθόντος Ἀνδρέου, ἰδὼν αὐτὸν ὁ Σέργιος ἐπηγέρθη. ὁ δὲ Μαυί̈ας ἐμέμψατο τὸν Σέργιον, λέγων· τί ἐδειλίασας;Ε Αβραάμ. Νίκαρος γὰρ ὁ τοῦ Ἰσραὴλ ἀπόγονος (31) πατὴρ πάντων αὐτῶν ἀναγορεύεται. Οὗτος γενν υἱοὺς δύο, Μούνδαρον καὶ ᾿Αραβίαν. Μούνδαρος γενο να Κούρασον καὶ Ἴσον καὶ Θεμίμην καὶ "Ασαδον, καὶ ἄλλους ἀγνώστους. Οὗτοι πάντες ᾤκουν τὴν Μα- διανίτιν τ' ἔρημον, καὶ ἐν αὐτῇ ἐκτηνοτρόφουν, ἐν σκηναῖς κατοικοῦντες. Εἰσὶ δὲ καὶ οι ἐνδότεροι απ τῶν, μὴ ὄντες τῆς φυλῆς αὐτῶν, ἀλλὰ τοῦ Ἱεκτά, οἱ λεγόμενοι Αμανίται, τοῦτ' ἔστιν Ομηρῖται (52). Ἐπραγματεύοντο δέ τινες αὐτῶν ἐν ταῖς καμήλοις αὐτῶν. Ἀπόρου δὲ καὶ ὀρφανοῦ ὄντος τοῦ προειρη- μένου Μουαμὲδ, ἔδοξεν αὐτῷ εἰσελθεῖν τα πρός τινα γυναῖκα πλουσίαν, συγγενῆ αὐτοῦ οὖσαν ", ονόματι Χαδίγα, μισθωτὸν ν ἐπὶ τὸ καμηλεύειν καὶ πραγμα τεύεσθαι ἐν Αἰγύπτῳ καὶ Παλαιστίνη. Κατ' ὀλίγον δὲ παρρησιασάμενος ' ὑπεισῆλθε τῇ γυναικὶ χήρα ούσῃ, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν γυναῖκα· καὶ ἔσχε τὰς κα- μήλους αὐτῆς καὶ τὴν ὕπαρξιν. Ερχόμενος δὲ ἐν Παλαιστίνη συνανεστρέφετο " Ιουδαίοις τε καὶ Χρι στιανοῖς. Ἐθηρᾶτο δὲ παρ' αὐτῶν τινα Γραφικά, καὶ ἔσχε τὸ πάθος τῆς ἐπιληψίας *. Καὶ νοήσασα ἡ τούτου γυνή, σφόδρα ἐλυπεῖτο, ὡς εὐγενής οὖσα καὶ τῷ σκούτῳ συναφθεῖσα, οὐ μόνον ἀπόρῳ ὄντι, ἀλλὰ καὶ ἐπιληπτικῷ. Τροποῦται δὲ αὐτὸς θεραπεῦσαι αὐτήν, οὕτω λέγων, ὅτι Οπτασίαν τινὰ ἀγγέλου λεγομέ- του Γαβριὴλ θεωρῶ, καὶ μὴ ὑποφέρων τὴν τού του θέαν, ολιγωρῶ καὶ πίπτω. Αὕτη * δὲ ἔχουσα μοναχόν τινα * [διὰ] κακοπιστίαν ἐξόριστον ἐκεῖσε οἰκοῦντα *, ἀνήγγειλεν αὐτῷ πάντα, καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγγέλου. Κἀκεῖνος θέλων πληροφορῆσαι αὐτήν, εἶπεν αὐτῇ, ὅτι ᾿Αλήθειαν εἴρηκεν· καὶ γὰρ οὗτος ὁ ἄγγελος ἐκπέμπεται πρὸς πάντας προφήται. Αὕτη ' δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τοῦ ψευδα " (33), ἐπίστευσεν αὐτῷ, καὶ ἐκήρυξεν ἄλλαις γυ- ναιξὶν ὁμοφύλοις αὐτῆς προφήτην αὐτὸν εἶναι. Οὕτως καὶ › ἐκ γυναικῶν ἦλθεν εἰς ἄνδρας, πρῶτον εἰς Αβουβάχαρ, ἂν καὶ διάδοχον κατέλιπε. Καὶ ἐκράτη- σεν ή αίρεσις αὐτοῦ τὰ μέρη τῆς Αἰθρίβου διὰ πολέμου τὸ ἔσχατον (34)· πρώην μὲν κρυπτῶς ἔτη Τεμήμην Α. Οι Μανδιανίτιν Α, Μανδιανίτην εἰσιέναι Οι συγγενῆ αὐτοῦ αὐτ σαν Α, συγγενεῖ αὐτοῦ οἴσῃ Χαδιγά Α, Χαδίχα Χαλίδα Γ. 5ο μίσθιον Α Γ. παρρησιασάμε - τος επεισῆλθε Α, παρρησιασαμένου εἰσῆλθε συνανεστρέφετο Α. συνανετρ. καὶ ἔσχε τὸ πά θος τῆς ἐπιλ. Α, ἔσχε δὲ πάθ ἐπιλ. αὕτη Α, αὐτὴ μοιχόν τινα Α. • οἰκοῦντα φίλον αὐτῆς Α. * αὕτη Α, αὐτὴ ὀνόματι Σέργιον κακόδοξον ψευδαβία. • οὕτως καὶ Α Ο, καὶ οὗτος καὶ ἦλθεν εἰς Α, ἦλθεν, καὶ εἰς ᾿Αβουβάχαρ Α, 'Ασουβάχαρον τῆς ἐνθρίβου Α. . τυροῦντος αὐτῷ ᾿Αρειανοῦ τινος μοναχοῦ ψευδων μου δι' αἰσχροκέρδειαν. Καὶ οὕτως ἡ γυνὴ πλανη - θεῖσα, καὶ ἄλλαις γυναιξίν ομοφύλοις κηρύξασα προφήτην αὐτὸν εἶναι, προῆλθε τὸ ψεῦδος Ζήναρος, Καΐσος Τεμήμης αὐτὴ δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τινὸς ψευδαβια ονόματι Σεργίου κακοδόξου συμψευδομαρτυροῦντος δι' αἰσχροκέρδειαν. CHRONOGRAPHIA B filio Abraham. Nizarus quippe Ismaelis pronepos pater istorum omnium prædicatur. Hic filios duos suscepit, Mundarum et Arabiam. Mundaro Cura- sus, Isus, Themimes. et Asadus, et incogniti alii processerunt. Jsti omnes Madianitarum deserti in- colæ exstiterunt, et in tentoriis habitantes, per eam regionem armenta pascebant. Sunt etiam iis interiores ab eorum tribu omnino alieni, Irelan nimirum posteri, dicti Amanitæ, qui etiam Ilome- ritæ vocantur. Quidam vero ex eis cum camelis mercaturam exercent. At cum memoratus Muamed orphanus et rei familiaris egestatem sustineret, ei visum est, ad mulierem quamdam oppido divitem gentilena suam cognomento Cladigan se conferre, ut operam suam illi locaret, ad camelos pascen- dos, mercaturamque ex iis in Ægyptum et Pal- stinam exerceret. Paulatim vero liberiore ejus ulens consuetudine, ut erat vidua, se in gratian ejus insinuavit, adeo ut uxorem ipsam duxerit, ejusque camelos universamque substantiam fecerit stain, Profectus autem in Palæstinam, cum Judæis et Christianis versabatur, et quædam de sacris eorum scriptis venatus est. Porro, cumn morbo comitiali laboraret, uxor virum eo aliquando correptun animadvertens, gravem inde concepit doloreni, quod nobilis ipsa, tali viro, non solum pauperi, sed etiam comitiali infirmitate affecta, conjuncta esset. Is autem eain delinire comminiscitur hujus- . A sima tribu duxit originem, ex Ismaele nimirum, C modi verbis : Angeli cognomento Gabrielis visio miki manifestatur, cujus aspectum ipse ferre non valens, mentis deliquium patior, et concido. Illa cum ad manum monachum quemdam haberet, ob pravos in fidem sensus relegatum, et istic morari consue- tum, hominem consulit, cuncta viri secreta denun- tiat, ac ipsius angeli nomen. Is cum mulieri rem plane persuasum vellet, dixit ei: Verum enuntia- vit : iste quippe angelus ad omnes prophetas destina- tur. Ipsa itaque cateris prior pseudabbatis verbis VARIÆ LECTIONES. : • vulg. w xal add. er A. A. νulg. • a, vulg. vulg. · νulg. vulg. " vulg. * add. he post vulg. νulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Malo- meto falsum compræbebat testimonium Arianus Ecchelleusis pag. 157, diversus ille ordo apud eumdem dignoscendus: nomina pene eadem le- guntur, Nazarus, qui Constantino Zena- rus, Massarus, qui forte hic Mundarus; Rabiba, qui hic Arabia; Caisus, qui hic cunctisque in codicibus particulæ copulative xat "loos adjungi- tur, veriusque ex Constantino cap. scri beretur; Tamum pag. 158, qui hic Themimes, et in Peyrez. exstat; et Asedus rursum pag. 157, de Coraso inferius ad seq. pag. maritæ, qui relictis sedibus in Arabiam felicem se- cesserunt, hacque de causa ejus regionis incolis ipsorum posteri ascripti suni. quidum falsus monachus (nomine Sergius) turpis gratia. Atque ita uxore aliis quoque contribu - libus ſeminis ipsum prophetam esse contestante, men- dacium progressum est. Locum porro hunc mendo- sum ita interpolo : videtur aptum. Obtinuit partes Athribi (nempe provinciam felicis Arabia, inquit sanctus Nicepli.) i (31) Ismaelis sobolem aliter deducit Abraliam D κακόδοξον. Exponit Constantinus : Συμψευδομαρ (32) lidem mihi qui Ecchellensi memorato Au- (33) Adolunt varie lectiones, ονόματι Σέργιον (34) Cedr., έως τοῦ ἐσχάτου πολέμου, quod non
ὁ δὲ Σέργιος ἀπελογήσατο κατὰ συνήθειαν τοῦτο πεποιηκέναι. στραφεὶς δὲ Μαυί̈ας λέγει τῷ Ἀνδρέᾳ· τί ζητεῖς; ὁ δὲ λέγει· ἵνα δώσῃς βοήθειαν κατὰ τοῦ ἀντάρτου. ὁ δὲ λέγει. ἀμφότεροι ἐχθροί ἐστε· καὶ τῷ πλείω παρέχοντί μοι δίδωμι. καὶ ὁ Ἀνδρέας ἔφη πρὸς αὐτόν· μὴ ἀμφιβάλῃς, ἀμηρᾶ, ὅτι ὀλίγα παρὰ βασιλέως κρεῖττόν σοι, ἢ πλεῖστα παρὰ ἀντάρτου· ὅμως, ὡς ἐρασμίως ἔχεις, ποίει. καὶ ταῦτα εἰπὼν Ἀνδρέας ἐσιώπησεν. ὁ δὲ Μαυί̈ας λέγει· σκέπτομαι περὶ τούτου· καὶ κελεύει ἀμφοτέρους ἐξελθεῖν. προσκαλεσάμενος δὲ Μαυί̈ας κατ’ ἰδίαν τὸν Σέργιον λέγει αὐτῷ· μηκέτι προσκυνήσῃς τῷ Ἀνδρέᾳ, ἐπεὶ οὐδὲν ἀνύσεις. καὶ τῇ ἐπαύριον προλαβὼν ὁ Σέργιος τὸν Ἀνδρέαν πρὸς Μαυί̈αν ἐκάθητο. καὶ εἰσελθόντος τοῦ Ἀνδρέου, οὐκ ἐπηγέρθη καθὼς χθές. ὁ δὲ Ἀνδρέας περιβλεψάμενος τῷ Σεργίῳ δεινῶς ὕβρισε καὶ ἠπείλησε λέγων, ὅτι· εἰ ζῶ, δεῖξαί σοι ἔχω τὸ τίς εἰμί. ὁ δὲ Σέργιος ἔφη· οὐκ ἐπεγείρομαί σοι, ὅτι οὐκ εἶ ἀνήρ, οὐδὲ γυνή. ἀμφοτέρους δὲ παύσας ὁ Μαυί̈ας τῷ Ἀνδρέᾳ ἔφη· στοίχησον δοῦναι καθὼς ὁ Σέργιος δίδωσιν· καὶ πόσον ἔστιν; ἔφη Ἀνδρέας. ὁ δὲ Μαυί̈ας εἶπεν· τὴν εἰσφορὰν τῶν δημοσίων παρέχειν τοῖς Ἄραψιν.Ε Αβραάμ. Νίκαρος γὰρ ὁ τοῦ Ἰσραὴλ ἀπόγονος (31) πατὴρ πάντων αὐτῶν ἀναγορεύεται. Οὗτος γενν υἱοὺς δύο, Μούνδαρον καὶ ᾿Αραβίαν. Μούνδαρος γενο να Κούρασον καὶ Ἴσον καὶ Θεμίμην καὶ "Ασαδον, καὶ ἄλλους ἀγνώστους. Οὗτοι πάντες ᾤκουν τὴν Μα- διανίτιν τ' ἔρημον, καὶ ἐν αὐτῇ ἐκτηνοτρόφουν, ἐν σκηναῖς κατοικοῦντες. Εἰσὶ δὲ καὶ οι ἐνδότεροι απ τῶν, μὴ ὄντες τῆς φυλῆς αὐτῶν, ἀλλὰ τοῦ Ἱεκτά, οἱ λεγόμενοι Αμανίται, τοῦτ' ἔστιν Ομηρῖται (52). Ἐπραγματεύοντο δέ τινες αὐτῶν ἐν ταῖς καμήλοις αὐτῶν. Ἀπόρου δὲ καὶ ὀρφανοῦ ὄντος τοῦ προειρη- μένου Μουαμὲδ, ἔδοξεν αὐτῷ εἰσελθεῖν τα πρός τινα γυναῖκα πλουσίαν, συγγενῆ αὐτοῦ οὖσαν ", ονόματι Χαδίγα, μισθωτὸν ν ἐπὶ τὸ καμηλεύειν καὶ πραγμα τεύεσθαι ἐν Αἰγύπτῳ καὶ Παλαιστίνη. Κατ' ὀλίγον δὲ παρρησιασάμενος ' ὑπεισῆλθε τῇ γυναικὶ χήρα ούσῃ, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν γυναῖκα· καὶ ἔσχε τὰς κα- μήλους αὐτῆς καὶ τὴν ὕπαρξιν. Ερχόμενος δὲ ἐν Παλαιστίνη συνανεστρέφετο " Ιουδαίοις τε καὶ Χρι στιανοῖς. Ἐθηρᾶτο δὲ παρ' αὐτῶν τινα Γραφικά, καὶ ἔσχε τὸ πάθος τῆς ἐπιληψίας *. Καὶ νοήσασα ἡ τούτου γυνή, σφόδρα ἐλυπεῖτο, ὡς εὐγενής οὖσα καὶ τῷ σκούτῳ συναφθεῖσα, οὐ μόνον ἀπόρῳ ὄντι, ἀλλὰ καὶ ἐπιληπτικῷ. Τροποῦται δὲ αὐτὸς θεραπεῦσαι αὐτήν, οὕτω λέγων, ὅτι Οπτασίαν τινὰ ἀγγέλου λεγομέ- του Γαβριὴλ θεωρῶ, καὶ μὴ ὑποφέρων τὴν τού του θέαν, ολιγωρῶ καὶ πίπτω. Αὕτη * δὲ ἔχουσα μοναχόν τινα * [διὰ] κακοπιστίαν ἐξόριστον ἐκεῖσε οἰκοῦντα *, ἀνήγγειλεν αὐτῷ πάντα, καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγγέλου. Κἀκεῖνος θέλων πληροφορῆσαι αὐτήν, εἶπεν αὐτῇ, ὅτι ᾿Αλήθειαν εἴρηκεν· καὶ γὰρ οὗτος ὁ ἄγγελος ἐκπέμπεται πρὸς πάντας προφήται. Αὕτη ' δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τοῦ ψευδα " (33), ἐπίστευσεν αὐτῷ, καὶ ἐκήρυξεν ἄλλαις γυ- ναιξὶν ὁμοφύλοις αὐτῆς προφήτην αὐτὸν εἶναι. Οὕτως καὶ › ἐκ γυναικῶν ἦλθεν εἰς ἄνδρας, πρῶτον εἰς Αβουβάχαρ, ἂν καὶ διάδοχον κατέλιπε. Καὶ ἐκράτη- σεν ή αίρεσις αὐτοῦ τὰ μέρη τῆς Αἰθρίβου διὰ πολέμου τὸ ἔσχατον (34)· πρώην μὲν κρυπτῶς ἔτη Τεμήμην Α. Οι Μανδιανίτιν Α, Μανδιανίτην εἰσιέναι Οι συγγενῆ αὐτοῦ αὐτ σαν Α, συγγενεῖ αὐτοῦ οἴσῃ Χαδιγά Α, Χαδίχα Χαλίδα Γ. 5ο μίσθιον Α Γ. παρρησιασάμε - τος επεισῆλθε Α, παρρησιασαμένου εἰσῆλθε συνανεστρέφετο Α. συνανετρ. καὶ ἔσχε τὸ πά θος τῆς ἐπιλ. Α, ἔσχε δὲ πάθ ἐπιλ. αὕτη Α, αὐτὴ μοιχόν τινα Α. • οἰκοῦντα φίλον αὐτῆς Α. * αὕτη Α, αὐτὴ ὀνόματι Σέργιον κακόδοξον ψευδαβία. • οὕτως καὶ Α Ο, καὶ οὗτος καὶ ἦλθεν εἰς Α, ἦλθεν, καὶ εἰς ᾿Αβουβάχαρ Α, 'Ασουβάχαρον τῆς ἐνθρίβου Α. . τυροῦντος αὐτῷ ᾿Αρειανοῦ τινος μοναχοῦ ψευδων μου δι' αἰσχροκέρδειαν. Καὶ οὕτως ἡ γυνὴ πλανη - θεῖσα, καὶ ἄλλαις γυναιξίν ομοφύλοις κηρύξασα προφήτην αὐτὸν εἶναι, προῆλθε τὸ ψεῦδος Ζήναρος, Καΐσος Τεμήμης αὐτὴ δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τινὸς ψευδαβια ονόματι Σεργίου κακοδόξου συμψευδομαρτυροῦντος δι' αἰσχροκέρδειαν. CHRONOGRAPHIA B filio Abraham. Nizarus quippe Ismaelis pronepos pater istorum omnium prædicatur. Hic filios duos suscepit, Mundarum et Arabiam. Mundaro Cura- sus, Isus, Themimes. et Asadus, et incogniti alii processerunt. Jsti omnes Madianitarum deserti in- colæ exstiterunt, et in tentoriis habitantes, per eam regionem armenta pascebant. Sunt etiam iis interiores ab eorum tribu omnino alieni, Irelan nimirum posteri, dicti Amanitæ, qui etiam Ilome- ritæ vocantur. Quidam vero ex eis cum camelis mercaturam exercent. At cum memoratus Muamed orphanus et rei familiaris egestatem sustineret, ei visum est, ad mulierem quamdam oppido divitem gentilena suam cognomento Cladigan se conferre, ut operam suam illi locaret, ad camelos pascen- dos, mercaturamque ex iis in Ægyptum et Pal- stinam exerceret. Paulatim vero liberiore ejus ulens consuetudine, ut erat vidua, se in gratian ejus insinuavit, adeo ut uxorem ipsam duxerit, ejusque camelos universamque substantiam fecerit stain, Profectus autem in Palæstinam, cum Judæis et Christianis versabatur, et quædam de sacris eorum scriptis venatus est. Porro, cumn morbo comitiali laboraret, uxor virum eo aliquando correptun animadvertens, gravem inde concepit doloreni, quod nobilis ipsa, tali viro, non solum pauperi, sed etiam comitiali infirmitate affecta, conjuncta esset. Is autem eain delinire comminiscitur hujus- . A sima tribu duxit originem, ex Ismaele nimirum, C modi verbis : Angeli cognomento Gabrielis visio miki manifestatur, cujus aspectum ipse ferre non valens, mentis deliquium patior, et concido. Illa cum ad manum monachum quemdam haberet, ob pravos in fidem sensus relegatum, et istic morari consue- tum, hominem consulit, cuncta viri secreta denun- tiat, ac ipsius angeli nomen. Is cum mulieri rem plane persuasum vellet, dixit ei: Verum enuntia- vit : iste quippe angelus ad omnes prophetas destina- tur. Ipsa itaque cateris prior pseudabbatis verbis VARIÆ LECTIONES. : • vulg. w xal add. er A. A. νulg. • a, vulg. vulg. · νulg. vulg. " vulg. * add. he post vulg. νulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Malo- meto falsum compræbebat testimonium Arianus Ecchelleusis pag. 157, diversus ille ordo apud eumdem dignoscendus: nomina pene eadem le- guntur, Nazarus, qui Constantino Zena- rus, Massarus, qui forte hic Mundarus; Rabiba, qui hic Arabia; Caisus, qui hic cunctisque in codicibus particulæ copulative xat "loos adjungi- tur, veriusque ex Constantino cap. scri beretur; Tamum pag. 158, qui hic Themimes, et in Peyrez. exstat; et Asedus rursum pag. 157, de Coraso inferius ad seq. pag. maritæ, qui relictis sedibus in Arabiam felicem se- cesserunt, hacque de causa ejus regionis incolis ipsorum posteri ascripti suni. quidum falsus monachus (nomine Sergius) turpis gratia. Atque ita uxore aliis quoque contribu - libus ſeminis ipsum prophetam esse contestante, men- dacium progressum est. Locum porro hunc mendo- sum ita interpolo : videtur aptum. Obtinuit partes Athribi (nempe provinciam felicis Arabia, inquit sanctus Nicepli.) i (31) Ismaelis sobolem aliter deducit Abraliam D κακόδοξον. Exponit Constantinus : Συμψευδομαρ (32) lidem mihi qui Ecchellensi memorato Au- (33) Adolunt varie lectiones, ονόματι Σέργιον (34) Cedr., έως τοῦ ἐσχάτου πολέμου, quod non
PG 108:687καὶ ὁ Ἀνδρέας ἔφη· βαβαί σοι, Μαυί̈α, συμβουλεύεις τὸ σῶμα δοῦναι, τὴν δὲ σκιὰν κατέχειν. ὡς θέλεις, μετὰ Σεργίου στοίχει· ἐγὼ γὰρ τοῦτο οὐ ποιῶ. πλὴν σὲ παρεῶντες, πρὸς τὸν θεόν, ὡς δυνατώτερόν σου ὄντα ὑπερασπίζειν Ῥωμαίοις, καταφεύγομεν καὶ ἐπ’ αὐτῷ τὰς ἐλπίδας τιθέμεθα. ταῦτα εἰπὼν λέγει τῷ Μαυί̈ᾳ· σώζου· καὶ ἐξῆλθεν ἀπὸ Δαμασκοῦ ἐπὶ τὴν Μελιτηνὴν διὰ τὸ τὸν τύραννον εἶναι ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις, ἐν οἷς καὶ Σέργιος εἶχε πορεύεσθαι. ὡς δὲ κατέλαβε τὴν Ἀραβισσόν, περιτυγχάνει τῷ κλεισουροφύλακι. οὐ γὰρ συναπῄει τῷ τυράννῳ. τούτῳ δὲ προςτάττει παρατηρεῖν τὸν Σέργιον ἐπανερχόμενον, ἵνα αὐτὸν ἀγάγῃ πρὸς αὐτόν. αὐτὸς δὲ ἐπορεύθη εἰς Ἀμνησίαν τὸν Σέργιον ἐκδεχόμενος, τὰ δὲ πεπραγμένα τῷ βασιλεῖ ἐδήλωσεν. Σέργιος δὲ στοιχήσας μετὰ Μαυί̈ου τὰ δοκοῦντα παρέλαβε Φαδαλᾶν, στρατηγὸν Ἀράβων, μετὰ βοηθείας βαρβαρικῆς συμμαχεῖν τῷ Σαβωρίῳ. προπορευόμενος δὲ ὁ Σέργιος τῷ Φαδαλᾷ καὶ περιχαρῶς πρὸς Σαβώριον ἀπερχόμενος περιπίπτει ἐν ταῖς κλεισούραις τοῖς τοῦ Ἀνδρέου λόχοις. καὶ τοῦτον κρατήσαντες πρὸς Ἀνδρέαν φέρουσι δέσμιον.ἐννέα. Εδίδαξεν δὲ τοὺς ἑαυτοῦ ὑπηκόους, ὅτι ὁ ἀποκτείνων ἐχθρὸν ἢ ἀπὸ ἐχθροῦ ἀποκτεινή μενος, εἰς παράδεισον εἰσέρχεται. Τὸν δὲ παράδει σον σαρκικῆς βρώσεως και πόσεως καὶ μίξεως γυ- ναικῶν ἔλεγεν· ποταμόν τε οίνου και μέλιτος καὶ γάλακτος, καὶ γυναικῶν οὐ τῶν παρουσῶν 18, ἀλλ᾽ ἄλλων, καὶ τὴν μίξιν πολυχρόνιον είναι 16, και διαρχή τὴν ἡδονὴν· καὶ ἄλλα τινὰ ἀσωτίας καὶ μωρίας με στά· συμπαθεῖν δὲ ἀλλήλοις, καὶ βοηθεῖν ἀδικουμέν νοις. Α δέκα (55), καὶ διὰ πολέμου ὁμοίως δέκα, καὶ φανε ρῶ; Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει, ινδικτιῶνι τετάρτῃ, μηνί Νοεμβρίῳ ἑβδόμῃ, ἐγεννήθη Ηρακλεία (30) ἐν τῇ Ανατολῇ Δαβίδ "' ὁ υἱὸς αὐτοῦ· τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ Ηράκλειος ἐτέχθη (37) υἱός Ηρακλείου τοῦ μικροῦ τοῦ καὶ Κωνσταντίνου υἱοῦ Ἡρακλείου τοῦ μεγάλου. Καὶ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρ χου τῇ τ' ινδικτιῶνι μηνὶ Νοεμβρίῳ τρίτῃ. Αράβων ἀρχηγοῦ ᾿Αβουβάχαρ Ετος α΄. Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Μοδέστου ἔτος σ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπανέστησαν Πέρσαι (58) κατ' άλ- λήλων, καὶ ἐπολέμησαν ἑαυτούς. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ καιρῷ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰνδῶν πέμπει συγχαρίκεια τῷ Ηρακλείῳ ἐπὶ τῇ τῶν Περσῶν νίκη μαργαρί τας καὶ λίθους τιμίους ἱκανούς. Ην δὲ προτελευτήσας ὁ Μουαμέδ, δς ἦν στήσας τέσσαρας ἀμηραίους (39) τοῦ πολεμεῖν τοὺς ἐξ ᾿Αράβων γένους Χριστιανούς - καὶ ἦλθον κατέναντι Μουχέων κώμη λεγομένη (40). ἐν ᾗ ὑπῆρχεν Θεόδωρος ο Βικάριος (41), θέλοντες ἐπιρρίψαι κατὰ τῶν ᾿Αράβων τῇ ἡμέρᾳ τῆς εἰδωλο θυσίας (42) αὐτῶν. Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Βικάριος παρά τινος Κορασινού, ο (43), Κουταβά λεγομένου, συνάγει οι τὰ κοῦρα τοῦ Μαχουμές φανερώς. Α. παρουσῶν 8, παρ όντων εἶναι Α. * Δαβίδ ο Γ. " συγχαρίκεια Α, συγχαρίκια ἐπὶ τῇ τῶν Β. Α, ἐν τῇ Π. Ομηρέους 8, Αμηρέους Γ. " Κουρατίου, Κουτάβα λεγομένου καὶ Μαρθίον αὐτ τοῦ γενομένου Α. θέντας καὶ δὴ δύο ἐξ αὐτῆς υἱεῖς τίκτει· πρωτοτύμβουλος. Οδηγη- i THEOPHANIS eredula viro deinceps adhibuit fidei, ac iuter alias feniinas contribules eum prophetam esse dissemina- vit: et hoc pacto a feminis in viros res propagata est, ante alios vero ad Abuḥacharum, quem ille postea successorem reliquit. Obtinuitque e: hæresis in partibus Æthribi postremo tandem bello, primum quidem, occulte, annos decem dissemi nata, tum vero armorum vi annos pariter decem, ac tandem aperta concione annos noven. Porro sub- ditos ita edocuit : Qui interfecerit inimicum, vel ab inimico interfectus fuerit, in paradisum admittetur. Paradisum vero quo corporalis cibi, et potus, et feminarum commixtionis sit usus, ipse assernit: fluvium item mellis fore, vini, et lactis, feminarumque usum, non quales fluxum éxhibet sæculum, sed præstantiorum, diuturnam commistionem, et permanentem stantemque voluptatem, aliaque id genus luxus et dementiæ plena. Præterea ut sui invicem misericordia moverentur, et injurians passis opem ferrent edixi!., Eodem quoque anno, indictione quarta, mensis B Novembris die septimo, Heraclio in oriente degenti David filius natus est. Eodem quoque die Hera- clius Heraclii junioris Constantini dicti flius, ma- gni Heraclii nepos in lucem venit, et a patriarcha Sergio mensis Novembris die tertio (n), quinta in- dictione, lustrali unda initiatus fuit in Blacher- nis. A. C. 625. Arabum ducis Abubachar annus pri- 0718. Hierosolymorum episcopi Modesti annus primus. floc anno Persæ in invicem tumultuati intestinis bellis mutuo sese confccere. Sub id vero tempus munera gratulantis animi testimonia, ob partam ab Heraclio de Persis victoriam, Indorum rex mi- C A. M. 6123. VARIE LECTIONES. sit : unionum videlicet ac lapidis pretiosi copiam: non contemnendam. Jam ante Muamed fato ex- stinetus fuerat, qui debellandis ex Arabum genere Christianis ameræos quatuor instituit. Illi ad vi- cum, cui Mucheorum nomen, in quo Theodo- rus Vicarius sedem fixerat, accedunt; ; qua die profanos suos ritus exsequerentur in Arabes im- pressionem facere consiliati. At Vicarius ea de re add. a post ss & add. ex ss & adi. ex A. vulg. se auid. ex oin. A vulg. νulg. * I. 1. JAC. GOARI NOTÆ. ratorem Abraham Ecchellensis dicit amiram. mon jam vicum, sed urbem celeberrimam. ad extremum bello ne armis. Sic nempe Mabunie- D duces vocat auctor anno succedente : impe tani hæresim disseminant, cum desit divina illa vis, qua Christus sibi corda addicit per stultitiam prædicationis; nec modo aliud inagis ad bella animal quan: superstitionis zelus, et ut cum impe-. rio sectam producant. COMBEFIS. constat. Duos enim tantum susceptos ex ea filios narrat Nicephorus : nomen uni Flavius, alteri Theodosius. phorus, pag. 15. nico prætores. In regno Saracenorum quatuor præ- tores statuit, qui amiræi vocabantur, Ipse vero amiras dicebatur : vel Anast. Vegelius Latinus lib. m, tribunis item et campi - ductoribus Mauricius. Superiorem dignitaten, pro- vinciæ nimirum præsidem, ostendit imperii notitia. Chalcocondylus lib. ut, et Barthema. in die, qua erant idolis immolaturi; nempe Arabes Mahumetani, quibus et idololatriæ quidpiam Cedr. videtur ascribere; etsi illi, qui Deum unum agno- scant, longe se ab eo ut idolis immolent, esse existimant. In vers, ipse in eos facta impressione ad pagum, etc. COMBEFIS. Corasus ille idem," me judice, qui Ecchellensi (40) Mecham puto indigitari Mahometi sepulcro, (35) Haec in caput 17 Constantini congesta. (36) Num ex Martinæ neptis conjugio, non ita (37) Ex Gregoria Glia procreatum testatur Nice- (38) Brevibus hæc perstringit Nicephorus p. 14. (59) Duces interpretur, quos Sigelertus in Chro- (41) Tribunis et principibus vicarios annumeral (42) Ita Mahometicum festumn vocat : de quo (43) E Corasi stirpe, de quo præcedens pagina.
PG 108:689ὁ δὲ Σέργιος ἰδὼν τὸν Ἀνδρέαν ῥίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ δεόμενος φείσασθαι αὐτοῦ. ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· σὺ εἶ Σέργιος ὁ ἐγκαυχώμενος ἐν τοῖς αἰδοίοις ἐπὶ Μαυί̈ου, κἀμὲ θηλυδρίαν ἀποκαλῶν. ἰδού· ἀπὸ τοῦ νῦν τὰ αἰδοῖά σου οὐδέν σε ὠφελήσουσιν, ἀλλὰ καὶ θανατώσουσιν. ταῦτα εἰπὼν ἐπιτρέπει ἐκτμηθῆναι αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸν ἐπὶ ξύλου. ὁ δὲ Κωνσταντῖνος ἀκούσας τὴν τοῦ Φαδαλᾶ ἄφιξιν εἰς τὴν Σαβωρίου βοήθειαν ἀποστέλλει Νικηφόρον τὸν πατρίκιον μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως ἀντιτάξασθαι τῷ Σαβωρίῳ. ἦν δὲ Σαβώριος εἰς Ἀδριανούπολιν, καὶ ὡς ἐπύθετο Νικηφόρον ἔρχεσθαι πρὸς αὐτόν, ἐγύμναζεν ἑαυτὸν πρὸς πόλεμον. συνέβη δὲ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῦτον τῆς πόλεως ἔφιππον ἐξελαύνειν. ὡς δὲ γέγονε πλησίον τῆς πύλης τῆς πόλεως, δίδωσι τῷ ἵππῳ τῇ μάστιγι. ὁ δὲ ἀφηνιάσας καὶ τούτου τὴν κεφαλὴν τῇ πύλῃ προσρήξας κακῶς τοῦ ζῇν ἀπήλλαξεν· καὶ οὕτως ὁ θεὸς τὴν νίκην ἐδωρήσατο τῷ βασιλεῖ. Φαδαλᾶς οὖν ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑξάπολιν καὶ μαθὼν πάντα ἠπόρησεν, καὶ ἀποστέλλει πρὸς Μαυί̈αν αἰτῶν βοήθειαν διὰ τὸ τοὺς Ῥωμαίους εἰς ὁμόνοιαν ἐλθεῖν.κάντας τους στρατιώτας τῶν φυλακῶν τῆς ἐρήμου, Α καὶ ἀκριβωσάμενος παρὰ τοῦ Σαρακηνοῦ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ἔμελλον ἐπιρρίπτειν αὐτοῖς, απ τῆς ἐπιρρίψας αὐτοῖς ἐν τῷ χωρίῳ ἐπιλεγομένῳ Μοθοὺς ἀποκτείνει τρεῖς ἀμηραίους, καὶ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ. Ἐξῆλθεν δὲ εἷς ἀμηρᾶς ὁ Χάλεβος (14), ὃν λέγουσι μάχαιραν εἰ τοῦ Θεοῦ. "Ησαν δέ τινες τῶν πλησίον σ 'Αράβων λαμβάνοντες παρὰ τῶν βασιλέων λόγος μικρὰς πρὸς τὸ φυλάξαι τὰ στόμια τῆς ἐρή- μου. Εν αὐτῷ δὲ τῷ καιρῷ ἦλθέν τις εὐνοῦχος διδό και τὰς ῥόγας τῶν στρατιωτῶν, καὶ ἐλθόντες οἱ Αραβες κατὰ τὸ ἔθος λαβεῖν τὴν ῥόγαν αὐτῶν, ὁ εὐνοῦχος ἀπεδίωξεν αὐτούς, λέγων, ότι 'Ο δεσπότης μόγις τοῖς στρατιώταις δίδωσιν ῥόγας, πόσω μάλ- λον τοῖς κυσί τούτοις; θλιβέντες οὖν οἱ "Αραβες ἀπῆλθον πρὸς τοὺς ὁμοφύλους, καὶ αὐτοὶ ὡδήγησαν αὐτοὺς ἐπὶ τὴν χώραν Γάζης στόμιον ούσης τῆς ἐρήμου κατὰ τὸ Σεναίον ὄρος πλουσίαν σφόδρα. - Περσών βασιλεὺς ᾿Ορμίσδας Έτη ια' ". Τούτῳ τῷ ἔτει ἔπεμψεν να Αβουβάχαρος στρατο ηγούς τέσσαρας ", οἱ καὶ ὁδηγηθέντες, ὡς προέφην, ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων (45) ἦλθον, καὶ ἔλαβον τὴν Ηραν, καὶ πᾶσαν χώραν Γάζης, στόμιον οὔσης τῆς ἐρήμου κατὰ τὸ Σιναίον δρος · μόγις δέ ποτε ἐλθὼν ἀπὸ Καισαρείας Παλαιστίνης Σέργιος σὺν στρατιώταις ὀλίγοις ", καὶ συμβαλών πόλεμον, κτείνεται πρώτ τος (48) σὺν τοῖς στρατιώταις τριακοσίοις ούσι 30. Καὶ πολλοὺς αἰχμαλώτους λαβόντες καὶ λάφυρα πολλά ὑπέστρεψαν μετά λαμπράς νίκης 1. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ σεισμὸς ἐγένετο κατὰ τὴν Παλαιστίνην· καὶ ἐφάνη σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ κατὰ μεσημβρίαν, ὁ λεγόμενος δοκίτης, προμηνύων τὴν τῶν ᾿Αράβων ἐπικράτησιν· ἔμεινε δὲ ἐπὶ τὰ ἡμέρας τριάκοντα διατείνων ἀπὸ μεσημβρίας ἕως άρκτου. 'Εν δὲ ξιφοειδής. - Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου Σω- φρονίου ἔτος α. Αλεξανδρείας επισκόπου Κύρου (47) έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ᾿Αβουβάχαρος τελευτῇ ἀμηρεύσας δύο ἔτη καὶ ἥμισυ· καὶ παραλαμβάνει τὴν ἀρχὴν Ούμαρος, δ; παρέλαβε ω Βόστραν τὴν πόλιν μετὰ ο παραφυλάκων κ ἐπιλεγομένῳ Α. ἐπὶ λεγ. νιίς. * τὴν μάχαιραν Α. " πλησίον Α, πλησίων δια δόναι Α, δίδων Περσῶντα ἔπεμψεν Α, πέμψας στρατηγούς τέσσαρας, οἳ καὶ οδηγηθέντες, ὡς προέφην, ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων ἦλθον Α, τέσσαρας οδηγηθέντας, ὡς προέφην, ἦλθον στόμιον δρος Α Γ. οι σὺν στρατιώταις ὀλίγοις Α, σὺν στρατιωτῶν ὀλίγων τοῖς στρατιώταις τριακοσίοις οὔσι Α, σὺν τῶν στρατιωτῶν τριακοσίων δν των μετὰ πολλῆς νίκης Α Ι, μετὰ λαμπρᾶς νίκης ἐπὶ Α. παρέλαβε λ, παραλαμβάνει Ως σύν . CHRONOGRAPHIA. : C90 per Corasinum, cognomento Cutabam certior fa- A. M. 6124. A. M. 6125. f ctus, militibus deserti custodiae ac præsidiis depu- tatis in unum collectis, nec non de die et hora qua irrumpere meditabantur diligentias a Savaceno edoctus, ipse ad pagum vulgo Mothus dictumi ex amerris tres et exercitum copiosum delet. Unus autem ameræus Chaledus nomine; quem etiam Dei gladium vocabant, evasit. Ceterum cun ex Arabibus juxta positis nonnulli defendendis. Eremi faucibus exigua stipendia referre solerent, venit ea tompestate, eunuchus non nemo stipendia mili - tibus erogaturus, et ut Arabes pro more sibi con- sueto stipendium accepturi venissent, asperis verbis adegit, Dominus noster, inquiens, militibus slipen- dia vix solvit, quanto minus canibus istis distribuet ? B Arabes ita male accepti ad contribules suos se re- cepere, cosque inde adduxerunt ad agrum Gazm, quæ ad ipsas deserti fauces contra Sinæum mon- tem sita opibus quanı plurimis abundat. A. C. 624. — Persarum rex Hormisdas annis undecim. • · Hoc anno Abubacharus duces quatuor, ut præ- falus sum, misit, qui ab Arabibus deducti, Heram et universam Gazæ regionem cepere, quæ versus montem Sinæum deserti fauces occupat. Quibus cum Sergins tandem aliquando Cæsarca urbe Pa- læstinæ cum paucis adeo militibus obviam pro- currisset, certamine inito, ipse primus cum cale- ris militibus, qui trecenti omnino erant, cæsus est. Quare ipsi ingenti præda parla, pluribusque captivis abaclis, insigni victoria politi, domum reversi sunt. Eodem etiam anno terræ motus in Palæstina contigit, signumque in ccelo meridiem versus vi- sum est, docitem a tralis forma vocant, quod Arabum imperium portendebat, duravitque dies triginta, a meridie ad septentrionem usque expor rectum, et gladii formain præ se fercbat. A. C. 625. nii annus primus. Hierosolymorum episcopi Sophro- Alexandriæ Cyri episcopi annus primus. Hoc anno Abubacharus duobus annis et dimidio principatu occupato exstinctus est, tum vero ly D rannidem Umnarus obtinet, qui Bostram et plures VARIE LECTIONES. vulg. * vulg. om. a. vulg. vulg. om. a vulg. vulg, vulg. » om. vulg. - JAC. GOARI NOT.E. Coraiscius, a quò Coraiscita Mahometi pseudopro- phetæ cognati, et hostes dicti sunt : quo fit satis adiniranti unde Saracenus hic Catabas Mahometi contribules prodiderit ad necem : hostis enim Mahometi contribules prodiderit ad necem hostis enim Mahometici sanguinis exstitit infensissimus. Mabumetanorum partes compulerat. Commeris. Abubacharus porro a quo occiditur, Abubacrus ab Abrahamo Ecchell. scribitur. De eodem Leuncla- vius list. Musuim. lib. 1. est anni, promotionem ejus assignant Anastasii Collectanea in collatione sancti Maximi cum Theo- dosio : Scitis novitates, qua facta sunt a seala in- dictione transacti circuli inceptas ab Alexandria per novem capitula a Cyro, qui nescio quo pacto fuetus est illte prisvi. : (44) De quo Ecclellensis pag. 158. (45) Quos nempe eunuchus negatis stipendiis ad (46) Genus mortis, et eausam refert Nicephorus. (47) Non longe ab indictione 6, quæ superioris
PG 108:691πέμπει δὲ αὐτῷ Μαυί̈ας τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰζίδ, καθοπλίσας αὐτὸν πλήθει βαρβάρων. παρεγένοντο δὲ ἀμφότεροι εἰς Χαλκηδόνα καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλούς, παρέλαβον δὲ καὶ τὸ Ἀμώριον τῆς Φρυγίας ε χιλιάδας ἐνόπλων ἀνδρῶν ἀφέντες εἰς φυλακὴν αὐτοῦ, καὶ ἀνέκαμψαν εἰς Συρίαν. χειμῶνος δὲ γενομένου πέμπει ὁ βασιλεὺς τὸν αὐτὸν Ἀνδρέαν τὸν κουβικουλάριον, καὶ χιόνος πολλῆς οὔσης, ἐν νυκτὶ καταλαμβάνει· καὶ διὰ ξύλων ἀνέρχονται ἐπὶ τὸ τεῖχος καὶ εἰσέρχονται εἰς τὸ Ἀμώριον· καὶ πάντας κτείνουσι τοὺς Ἄραβας, τὰς ε χιλιάδας, καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χειμῶνι πλημμύρα ὑδάτων γέγονεν εἰς Ἔδεσαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο· ἐφάνη δὲ καὶ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη 2. ρξ. κξ. κζ. ιγ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη ὁ βασιλεὺς Κώνστας ἐν Σικελίᾳ ἐν Συρακούσῃ ἐν τῷ βαλανείῳ, ᾧ ὄνομα Δάφνη. ἦν δὲ ἡ αἰτία αὕτη.καὶ ἄλλων πόλεων. Απεδήμησεν τα δὲ μέχρι τοῦ Γαβηθᾶ. Τούτοις συμβαλών Θεόδωρος ὁ τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ἀδελφὸς ἡττήθη, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἐν Ἐδέσσῃ ἔρχεται. Ο δὲ βασιλεὺς προχειρίζεται ἕτερον στρατηγὸν ὀνόματι Βράνην καὶ Θεόδωρον σακελλάριον (48) μετά μεγάλης δυνάμεως οι πέμπει κατὰ ᾿Αράβων· παραγενόμενος δὲ εἰς τὴν Ἔδεσ σαν συναντᾷ πλῆθος Σαρακηνῶν, καὶ ἀποκτείνας αὐτοὺς, καὶ τὸν ἀμηρεύοντα αὐτῶν καὶ τοὺς λοιποὺς ἀπελαύνει ἕως Δαμασκοῦ, κἀκεῖσε παρὰ τὸν Βαρδα- νήσιον ποταμὸν παραφωσεύει ". Ηράκλειος δὲ τὴν Συρίαν καταλιπών, ὡς ἀπελπίσας, ἄρας καὶ τὰ τό μια ξύλα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινού πολιν ἀπῄει. Βαάνην δὲ ἀπὸ Δαμασκοῦ εἰς Εδεσ σαν το κελεύει ως στρέφεσθαι, καὶ Θεόδωρον σακελ- " λάριον ἔχοντα στρατὸν χιλιάδας μ', καὶ διώκουσιν τοὺς σε Αραβας ἀπὸ Ἐδέσσης ἕως Δαμασκού. Περσών βασιλεὺς ᾿Ορμίσδας ἔτη ια' 10. Αράβων ἀρχηγοῦ θυμάρου Ετος α'. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οι Σαρακηνοί τὴν Αραβίαν ἐπὶ τὰ μέρη Δαμασκοῦ πλῆθος ὄντες ἀπει ρον. Βαάνης δὲ μαθὼν πρὸς τὸν βασιλικόν σακελλά ριν ἀποστέλλει, ἵνα καταλάβῃ ἐν τάχει “ μετὰ τοῦ ἑαυτοῦ ω στρατοῦ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ, διὰ τὸ πλῆθος εἶναι τοὺς ᾿Αραβας. Κατέλαβεν δὲ ὁ σακελλάριος πρὸς Βαάνην· καὶ ἀπάραντες ἀπὸ Εδέσσης συναν- τῶσι τοῖς "Αραψι, καὶ συμβολῆς γενομένης τῇ πρώτη ἡμέρᾳ, ἥτις ἦν τρίτη τῆς ἑβδομάδος, κγ' τοῦ Ἰουσ λίου μηνός, ἡττῶνται οἱ περὶ τὸν σακελλάριον. Στα σιάσαντες δὲ τὰ οἱ τοῦ Βαάνους, Βαάνην προχειρία ζονται βασιλέα, καὶ 'Ηράκλειον ἀπεκήρυξαν. Τότε οι περὶ τὸν σακελλάριον ὑπεχώρησαν, καὶ οἱ Σαρακη νο: εὑρόντε, ἄδειαν, συμβάλλουσι πόλεμον. Ανέμου δὲ πνεύσαντος κατὰ Ῥωμαίων νότου, μὴ δυνηθέντες ἀντωπῆσαι “ ἐχθροῖς διὰ τὸν κονιορτον ἡττῶνται. Καὶ ἑαυτοὺς βάλλοντες εἰς τὰς στενόδους τοῦ Ἱερο μοχθοῦ τ8 ποταμοῦ ἐκεῖ ἀπώλοντο άρδην. Ησαν δὲ ἀμφοτέρων στρατηγών χιλιάδες τεσσαράκοντα. Τότε οἱ Σαρακηνοί λαμπρῶς νικήσαντες ἐν ἐπὶ τὴν Δαμα σκὸν ἔρχονται καὶ ταύτην παραλαμβάνουσι, καὶ τὰς χώρας τῆς Φοινίκης, καὶ οἰκίζονται ἐκεῖ· καὶ στρα τεύουσι κατ' Αἰγύπτου 60. Κατηγορεῖται δὲ ὁ Κῦ ρος (40) ἐπὶ τοῦ βασιλέως, ὡς τὸ χρυσίον τῆς Αἰγύ πτου τοῖς Σαρακηνοῖς δούς κ. Καὶ ἀποστείλας μετ' ὀργῆς τε τοῦτον μετεπέμψατο. Μανουήλ δέ τινα Αρ απεδήμησεν Α Γ, ἀπεδήμησαν μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυν. Α. Εδεσσαν Α, "Εμεσαν παραφοσσεύει] παρών καλοῦσιν οἱ Σαρακηνοί Βαραδὲν παρα φωσεύε: 6ο Εδεσσαν Α, Εμεσαν κελεύει στρέφεσθαι] στρέφει Α τοὺς Περσῶνἔτη ια' σὲ ἐν τάχει Α. ἑαυτοῦ δὲ Η αντα ωπῆσαι Λ Α Γ, ἀντιπροσωπῆσαι νυίς. σε Ερμοχθᾶ Α Γ, Ερμουθὰ 3. κινήσαντες, λαμπρῶς Αίγυπτον Α 1. οι δούς Α διαδόντος πέμπει Θεόδωρον τῶν βασιλικῶν χρημάτων ταμίαν τὸν ἐπίκλην Τριθύριον· λαμπρῶς νικήσαντες Α, " μετ' ὀργῆς οπι. Α. ' THEOPHANIS alias civitates expugnavit, et ad Gabetha usque A penetravit. Theodorus autem imperatoris Heraclii frater eum iis conserta pugna victus est, et ad imperatorem Edessam rediit. Imperator ducem alium Baanen nomine, præficit, et Theodorum sa- cellarium, et ambos cum armata multitudine ad- versus Arabes instruit. Is Edessam profectus, obvium Saracenorum aginen habuit, quibus de- felis, ameræ principatu fungentem, et reliquos universos Damascum usque fugat, ibique ad Bar- danesium amnemn castra Axit. Heraclius porro quasi rebus in desperatis Syria relicta, et vene- randis lignis Hierosolyma asportatis, Constantino- polim recessit. Baanem vero Damasco Edessam reverti jubet, atque etiam Theodorum sacellarium qui quadraginta millium militum aciem ducebat. Isti Edessa Damascum usque prosequuntur Ara- bes. Persarum rex Hormisdas annis undecim regnat. A. C. 626. Arabum ducis Umari annus pri- - f B . Hoc anno Saraceni copiarum pene immensarum exercitu collecto irruptionem in Arabiam juxta Damasci agrum fecere, Lo cognito, Baanes impe- rialem sacellarium, ut cum universis copiis in auxilium suum acceleret, per litteras monet; erat quippe Arabum innumerus exercitus. Venit autem sacellarius ad Baanem, amboque Edessa solventes, Arabibus occurrunt, præliumque commissum est ipso primo die, qui fuit hellomadis tertius, Julii C vero mensis tertius ac vicesimus (o), quo sucellarii - acies omnino profligata, Baanis vero milites, Baane in imperatorem subvecto, Heraclium respuunt. Sub id tempus sacellarii copiæ castris discessere, qua occasione Saracenis oblata, prælium ab eï's conseritur. Validis autem flatibus in Romanorum faciem vento noto spirante, motoque et clato per aerem pulvere, ipsam hostibus in prælio dare non valebant, succumbunt eam ob rem, et prælio ce- dunt, tum vero seipsos in Jermochthæ funtinis angustias præcipitantes, illic omnes fere periere. Aderant utrique duci copiæ hominum quadraginta millium numerum conflantes. Saraceni, motis inde castris, Damascum bene composito exercitu ag- grediuntur, et capiunt, nec non Picniciæ provin cias, in quibus proprias sibi sedes constituunt, et mox in Ægyptum expeditionem moliuntur. Interim A. M. 6126. – D VARIE LECTIONES. vulg. vulg. f, in A lacuna unius fere lineæ apparet: vulg. vulg. a f. add. ex A. om. a. om. add. ex A. add. ex A. vulg. * a 1, vulg. JAC. GOARI NOTÆ Theodoram @rarii comi- tem, cognomento Trihurium, ducem Orienti pra ficit. " parte solers consilium, et ut spretum male Heractio cesserit, amissa Egypto, negatis Arabibus tribu – US. COMBERIS. (48) Nicephorus : Στρατηγόν τε ᾿Ανατολῆς έχει (49) Exponit sanctus Nicephorus Cyri hac in
μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Θεοδοσίου, τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἐμισήθη ὑπὸ τῶν Βυζαντίων, καὶ μάλιστα ὅτι καὶ Μαρτῖνον, τὸν ἁγιώτατον πάπαν Ῥώμης, ἀτίμως ἤγαγεν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἐξώρισεν εἰς τὰ τῆς Χερσῶνος κλίματα, καὶ Μάξιμον τὸν σοφώτατον καὶ ὁμολογητὴν ἐγλωσσοτόμησεν καὶ ἐχειροκόπησε καὶ πολλοὺς τῶν ὀρθοδόξων αἰκίαις καὶ ἐξορίαις καὶ δημεύσεσι κατεδίκασε διὰ τὸ μὴ πείθεσθαι τῇ αἱρέσει αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο Ἀναστασίους μαθητὰς ὑπάρχοντας τοῦ ὁμολογητοῦ καὶ μάρτυρος Μαξίμου ἐξορίαις καὶ βασάνοις ἐπέδωκεν. διά τοι ταῦτα ἐμισήθη σφοδρῶς παρὰ πάντων. δειλιάσας δὲ ἠβουλήθη μετενέγκαι τὸ βασίλειον εἰς Ῥώμην. ὅθεν καὶ τὴν βασίλισσαν καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ ἐπᾶραι ἠθέλησεν, εἰ μὴ Ἀνδρέας ὁ κουβικουλάριος καὶ Θεόδωρος ὁ Κολωνείας τὴν τούτου βουλὴν διεκώλυσαν. ἐποίησε δὲ ἐν Σικελίᾳ ἔτη 2. εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῷ εἰρημένῳ βαλανείῳ συνεισῆλθεν αὐτῷ τις Ἀνδρέας, υἱὸς Τρωί̈λου, ὑπουργῶν αὐτῷ. ὡς δὲ ἤρξατο γαλλικῷ σμήχεσθαι, λαβὼν Ἀνδρέας τὸ κάδιον δίδωσι κατὰ κορυφῆς τοῦ βασιλέως καὶ εὐθέως ἀπέδρα.καὶ ἄλλων πόλεων. Απεδήμησεν τα δὲ μέχρι τοῦ Γαβηθᾶ. Τούτοις συμβαλών Θεόδωρος ὁ τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ἀδελφὸς ἡττήθη, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἐν Ἐδέσσῃ ἔρχεται. Ο δὲ βασιλεὺς προχειρίζεται ἕτερον στρατηγὸν ὀνόματι Βράνην καὶ Θεόδωρον σακελλάριον (48) μετά μεγάλης δυνάμεως οι πέμπει κατὰ ᾿Αράβων· παραγενόμενος δὲ εἰς τὴν Ἔδεσ σαν συναντᾷ πλῆθος Σαρακηνῶν, καὶ ἀποκτείνας αὐτοὺς, καὶ τὸν ἀμηρεύοντα αὐτῶν καὶ τοὺς λοιποὺς ἀπελαύνει ἕως Δαμασκοῦ, κἀκεῖσε παρὰ τὸν Βαρδα- νήσιον ποταμὸν παραφωσεύει ". Ηράκλειος δὲ τὴν Συρίαν καταλιπών, ὡς ἀπελπίσας, ἄρας καὶ τὰ τό μια ξύλα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινού πολιν ἀπῄει. Βαάνην δὲ ἀπὸ Δαμασκοῦ εἰς Εδεσ σαν το κελεύει ως στρέφεσθαι, καὶ Θεόδωρον σακελ- " λάριον ἔχοντα στρατὸν χιλιάδας μ', καὶ διώκουσιν τοὺς σε Αραβας ἀπὸ Ἐδέσσης ἕως Δαμασκού. Περσών βασιλεὺς ᾿Ορμίσδας ἔτη ια' 10. Αράβων ἀρχηγοῦ θυμάρου Ετος α'. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οι Σαρακηνοί τὴν Αραβίαν ἐπὶ τὰ μέρη Δαμασκοῦ πλῆθος ὄντες ἀπει ρον. Βαάνης δὲ μαθὼν πρὸς τὸν βασιλικόν σακελλά ριν ἀποστέλλει, ἵνα καταλάβῃ ἐν τάχει “ μετὰ τοῦ ἑαυτοῦ ω στρατοῦ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ, διὰ τὸ πλῆθος εἶναι τοὺς ᾿Αραβας. Κατέλαβεν δὲ ὁ σακελλάριος πρὸς Βαάνην· καὶ ἀπάραντες ἀπὸ Εδέσσης συναν- τῶσι τοῖς "Αραψι, καὶ συμβολῆς γενομένης τῇ πρώτη ἡμέρᾳ, ἥτις ἦν τρίτη τῆς ἑβδομάδος, κγ' τοῦ Ἰουσ λίου μηνός, ἡττῶνται οἱ περὶ τὸν σακελλάριον. Στα σιάσαντες δὲ τὰ οἱ τοῦ Βαάνους, Βαάνην προχειρία ζονται βασιλέα, καὶ 'Ηράκλειον ἀπεκήρυξαν. Τότε οι περὶ τὸν σακελλάριον ὑπεχώρησαν, καὶ οἱ Σαρακη νο: εὑρόντε, ἄδειαν, συμβάλλουσι πόλεμον. Ανέμου δὲ πνεύσαντος κατὰ Ῥωμαίων νότου, μὴ δυνηθέντες ἀντωπῆσαι “ ἐχθροῖς διὰ τὸν κονιορτον ἡττῶνται. Καὶ ἑαυτοὺς βάλλοντες εἰς τὰς στενόδους τοῦ Ἱερο μοχθοῦ τ8 ποταμοῦ ἐκεῖ ἀπώλοντο άρδην. Ησαν δὲ ἀμφοτέρων στρατηγών χιλιάδες τεσσαράκοντα. Τότε οἱ Σαρακηνοί λαμπρῶς νικήσαντες ἐν ἐπὶ τὴν Δαμα σκὸν ἔρχονται καὶ ταύτην παραλαμβάνουσι, καὶ τὰς χώρας τῆς Φοινίκης, καὶ οἰκίζονται ἐκεῖ· καὶ στρα τεύουσι κατ' Αἰγύπτου 60. Κατηγορεῖται δὲ ὁ Κῦ ρος (40) ἐπὶ τοῦ βασιλέως, ὡς τὸ χρυσίον τῆς Αἰγύ πτου τοῖς Σαρακηνοῖς δούς κ. Καὶ ἀποστείλας μετ' ὀργῆς τε τοῦτον μετεπέμψατο. Μανουήλ δέ τινα Αρ απεδήμησεν Α Γ, ἀπεδήμησαν μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυν. Α. Εδεσσαν Α, "Εμεσαν παραφοσσεύει] παρών καλοῦσιν οἱ Σαρακηνοί Βαραδὲν παρα φωσεύε: 6ο Εδεσσαν Α, Εμεσαν κελεύει στρέφεσθαι] στρέφει Α τοὺς Περσῶνἔτη ια' σὲ ἐν τάχει Α. ἑαυτοῦ δὲ Η αντα ωπῆσαι Λ Α Γ, ἀντιπροσωπῆσαι νυίς. σε Ερμοχθᾶ Α Γ, Ερμουθὰ 3. κινήσαντες, λαμπρῶς Αίγυπτον Α 1. οι δούς Α διαδόντος πέμπει Θεόδωρον τῶν βασιλικῶν χρημάτων ταμίαν τὸν ἐπίκλην Τριθύριον· λαμπρῶς νικήσαντες Α, " μετ' ὀργῆς οπι. Α. ' THEOPHANIS alias civitates expugnavit, et ad Gabetha usque A penetravit. Theodorus autem imperatoris Heraclii frater eum iis conserta pugna victus est, et ad imperatorem Edessam rediit. Imperator ducem alium Baanen nomine, præficit, et Theodorum sa- cellarium, et ambos cum armata multitudine ad- versus Arabes instruit. Is Edessam profectus, obvium Saracenorum aginen habuit, quibus de- felis, ameræ principatu fungentem, et reliquos universos Damascum usque fugat, ibique ad Bar- danesium amnemn castra Axit. Heraclius porro quasi rebus in desperatis Syria relicta, et vene- randis lignis Hierosolyma asportatis, Constantino- polim recessit. Baanem vero Damasco Edessam reverti jubet, atque etiam Theodorum sacellarium qui quadraginta millium militum aciem ducebat. Isti Edessa Damascum usque prosequuntur Ara- bes. Persarum rex Hormisdas annis undecim regnat. A. C. 626. Arabum ducis Umari annus pri- - f B . Hoc anno Saraceni copiarum pene immensarum exercitu collecto irruptionem in Arabiam juxta Damasci agrum fecere, Lo cognito, Baanes impe- rialem sacellarium, ut cum universis copiis in auxilium suum acceleret, per litteras monet; erat quippe Arabum innumerus exercitus. Venit autem sacellarius ad Baanem, amboque Edessa solventes, Arabibus occurrunt, præliumque commissum est ipso primo die, qui fuit hellomadis tertius, Julii C vero mensis tertius ac vicesimus (o), quo sucellarii - acies omnino profligata, Baanis vero milites, Baane in imperatorem subvecto, Heraclium respuunt. Sub id tempus sacellarii copiæ castris discessere, qua occasione Saracenis oblata, prælium ab eï's conseritur. Validis autem flatibus in Romanorum faciem vento noto spirante, motoque et clato per aerem pulvere, ipsam hostibus in prælio dare non valebant, succumbunt eam ob rem, et prælio ce- dunt, tum vero seipsos in Jermochthæ funtinis angustias præcipitantes, illic omnes fere periere. Aderant utrique duci copiæ hominum quadraginta millium numerum conflantes. Saraceni, motis inde castris, Damascum bene composito exercitu ag- grediuntur, et capiunt, nec non Picniciæ provin cias, in quibus proprias sibi sedes constituunt, et mox in Ægyptum expeditionem moliuntur. Interim A. M. 6126. – D VARIE LECTIONES. vulg. vulg. f, in A lacuna unius fere lineæ apparet: vulg. vulg. a f. add. ex A. om. a. om. add. ex A. add. ex A. vulg. * a 1, vulg. JAC. GOARI NOTÆ Theodoram @rarii comi- tem, cognomento Trihurium, ducem Orienti pra ficit. " parte solers consilium, et ut spretum male Heractio cesserit, amissa Egypto, negatis Arabibus tribu – US. COMBERIS. (48) Nicephorus : Στρατηγόν τε ᾿Ανατολῆς έχει (49) Exponit sanctus Nicephorus Cyri hac in
τοῦ δὲ βασιλέως χρονίσαντος ἐν τῷ βαλανείῳ, εἰσπηδῶσιν οἱ ἔξω καὶ εὑρίσκουσι τὸν βασιλέα τεθνηκότα· καὶ τοῦτον θάψαντες Μιζίζιόν τινα Ἀρμένιον βασιλέα πεποίηκαν βιασάμενοι τοῦτον· ἦν γὰρ λίαν εὐπρεπὴς καὶ ὡραιότατος. ἀκούσας δὲ Κωνσταντῖνος τὴν τοῦ πατρὸς ἀποβίωσιν μετὰ πλείστης ναυστολίας τὴν Σικελίαν κατέλαβεν, καὶ χειρωσάμενος Μιζίζιον τοῦτον ἀναιρεῖ σὺν τῶν φονέων τοῦ ἰδίου πατρός. καὶ καταστήσας τὰ ἑσπέρια ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ὥρμησεν, καὶ βασιλεύει τῶν Ῥωμαίων μετὰ Τιβερίου καὶ Ἡρακλείου, τῶν ἰδίων ἀδελφῶν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζ. α. ιδ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβασίλευσε Κωνσταντῖνος σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. καὶ ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοὶ τὴν Ἀφρικὴν καὶ ᾐχμαλώτευσαν χιλιάδας π, ὥς φασιν. οἱ δὲ τοῦ θέματος τῶν ἀνατολικῶν ἦλθον ἐν Χρυσοπόλει λέγοντες ὅτι· εἰς τριάδα πιστεύομεν· τοὺς τρεῖς στέψωμεν. ἐταράχθη δὲ Κωνσταντῖνος, διότι αὐτὸς μόνος ἦν ἐστεμμένος, οἱ δὲ ἀδελφοὶ αὐτοῦ οὐδεμίαν ἀξίαν εἶχον·καὶ ἄλλων πόλεων. Απεδήμησεν τα δὲ μέχρι τοῦ Γαβηθᾶ. Τούτοις συμβαλών Θεόδωρος ὁ τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ἀδελφὸς ἡττήθη, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἐν Ἐδέσσῃ ἔρχεται. Ο δὲ βασιλεὺς προχειρίζεται ἕτερον στρατηγὸν ὀνόματι Βράνην καὶ Θεόδωρον σακελλάριον (48) μετά μεγάλης δυνάμεως οι πέμπει κατὰ ᾿Αράβων· παραγενόμενος δὲ εἰς τὴν Ἔδεσ σαν συναντᾷ πλῆθος Σαρακηνῶν, καὶ ἀποκτείνας αὐτοὺς, καὶ τὸν ἀμηρεύοντα αὐτῶν καὶ τοὺς λοιποὺς ἀπελαύνει ἕως Δαμασκοῦ, κἀκεῖσε παρὰ τὸν Βαρδα- νήσιον ποταμὸν παραφωσεύει ". Ηράκλειος δὲ τὴν Συρίαν καταλιπών, ὡς ἀπελπίσας, ἄρας καὶ τὰ τό μια ξύλα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινού πολιν ἀπῄει. Βαάνην δὲ ἀπὸ Δαμασκοῦ εἰς Εδεσ σαν το κελεύει ως στρέφεσθαι, καὶ Θεόδωρον σακελ- " λάριον ἔχοντα στρατὸν χιλιάδας μ', καὶ διώκουσιν τοὺς σε Αραβας ἀπὸ Ἐδέσσης ἕως Δαμασκού. Περσών βασιλεὺς ᾿Ορμίσδας ἔτη ια' 10. Αράβων ἀρχηγοῦ θυμάρου Ετος α'. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οι Σαρακηνοί τὴν Αραβίαν ἐπὶ τὰ μέρη Δαμασκοῦ πλῆθος ὄντες ἀπει ρον. Βαάνης δὲ μαθὼν πρὸς τὸν βασιλικόν σακελλά ριν ἀποστέλλει, ἵνα καταλάβῃ ἐν τάχει “ μετὰ τοῦ ἑαυτοῦ ω στρατοῦ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ, διὰ τὸ πλῆθος εἶναι τοὺς ᾿Αραβας. Κατέλαβεν δὲ ὁ σακελλάριος πρὸς Βαάνην· καὶ ἀπάραντες ἀπὸ Εδέσσης συναν- τῶσι τοῖς "Αραψι, καὶ συμβολῆς γενομένης τῇ πρώτη ἡμέρᾳ, ἥτις ἦν τρίτη τῆς ἑβδομάδος, κγ' τοῦ Ἰουσ λίου μηνός, ἡττῶνται οἱ περὶ τὸν σακελλάριον. Στα σιάσαντες δὲ τὰ οἱ τοῦ Βαάνους, Βαάνην προχειρία ζονται βασιλέα, καὶ 'Ηράκλειον ἀπεκήρυξαν. Τότε οι περὶ τὸν σακελλάριον ὑπεχώρησαν, καὶ οἱ Σαρακη νο: εὑρόντε, ἄδειαν, συμβάλλουσι πόλεμον. Ανέμου δὲ πνεύσαντος κατὰ Ῥωμαίων νότου, μὴ δυνηθέντες ἀντωπῆσαι “ ἐχθροῖς διὰ τὸν κονιορτον ἡττῶνται. Καὶ ἑαυτοὺς βάλλοντες εἰς τὰς στενόδους τοῦ Ἱερο μοχθοῦ τ8 ποταμοῦ ἐκεῖ ἀπώλοντο άρδην. Ησαν δὲ ἀμφοτέρων στρατηγών χιλιάδες τεσσαράκοντα. Τότε οἱ Σαρακηνοί λαμπρῶς νικήσαντες ἐν ἐπὶ τὴν Δαμα σκὸν ἔρχονται καὶ ταύτην παραλαμβάνουσι, καὶ τὰς χώρας τῆς Φοινίκης, καὶ οἰκίζονται ἐκεῖ· καὶ στρα τεύουσι κατ' Αἰγύπτου 60. Κατηγορεῖται δὲ ὁ Κῦ ρος (40) ἐπὶ τοῦ βασιλέως, ὡς τὸ χρυσίον τῆς Αἰγύ πτου τοῖς Σαρακηνοῖς δούς κ. Καὶ ἀποστείλας μετ' ὀργῆς τε τοῦτον μετεπέμψατο. Μανουήλ δέ τινα Αρ απεδήμησεν Α Γ, ἀπεδήμησαν μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυν. Α. Εδεσσαν Α, "Εμεσαν παραφοσσεύει] παρών καλοῦσιν οἱ Σαρακηνοί Βαραδὲν παρα φωσεύε: 6ο Εδεσσαν Α, Εμεσαν κελεύει στρέφεσθαι] στρέφει Α τοὺς Περσῶνἔτη ια' σὲ ἐν τάχει Α. ἑαυτοῦ δὲ Η αντα ωπῆσαι Λ Α Γ, ἀντιπροσωπῆσαι νυίς. σε Ερμοχθᾶ Α Γ, Ερμουθὰ 3. κινήσαντες, λαμπρῶς Αίγυπτον Α 1. οι δούς Α διαδόντος πέμπει Θεόδωρον τῶν βασιλικῶν χρημάτων ταμίαν τὸν ἐπίκλην Τριθύριον· λαμπρῶς νικήσαντες Α, " μετ' ὀργῆς οπι. Α. ' THEOPHANIS alias civitates expugnavit, et ad Gabetha usque A penetravit. Theodorus autem imperatoris Heraclii frater eum iis conserta pugna victus est, et ad imperatorem Edessam rediit. Imperator ducem alium Baanen nomine, præficit, et Theodorum sa- cellarium, et ambos cum armata multitudine ad- versus Arabes instruit. Is Edessam profectus, obvium Saracenorum aginen habuit, quibus de- felis, ameræ principatu fungentem, et reliquos universos Damascum usque fugat, ibique ad Bar- danesium amnemn castra Axit. Heraclius porro quasi rebus in desperatis Syria relicta, et vene- randis lignis Hierosolyma asportatis, Constantino- polim recessit. Baanem vero Damasco Edessam reverti jubet, atque etiam Theodorum sacellarium qui quadraginta millium militum aciem ducebat. Isti Edessa Damascum usque prosequuntur Ara- bes. Persarum rex Hormisdas annis undecim regnat. A. C. 626. Arabum ducis Umari annus pri- - f B . Hoc anno Saraceni copiarum pene immensarum exercitu collecto irruptionem in Arabiam juxta Damasci agrum fecere, Lo cognito, Baanes impe- rialem sacellarium, ut cum universis copiis in auxilium suum acceleret, per litteras monet; erat quippe Arabum innumerus exercitus. Venit autem sacellarius ad Baanem, amboque Edessa solventes, Arabibus occurrunt, præliumque commissum est ipso primo die, qui fuit hellomadis tertius, Julii C vero mensis tertius ac vicesimus (o), quo sucellarii - acies omnino profligata, Baanis vero milites, Baane in imperatorem subvecto, Heraclium respuunt. Sub id tempus sacellarii copiæ castris discessere, qua occasione Saracenis oblata, prælium ab eï's conseritur. Validis autem flatibus in Romanorum faciem vento noto spirante, motoque et clato per aerem pulvere, ipsam hostibus in prælio dare non valebant, succumbunt eam ob rem, et prælio ce- dunt, tum vero seipsos in Jermochthæ funtinis angustias præcipitantes, illic omnes fere periere. Aderant utrique duci copiæ hominum quadraginta millium numerum conflantes. Saraceni, motis inde castris, Damascum bene composito exercitu ag- grediuntur, et capiunt, nec non Picniciæ provin cias, in quibus proprias sibi sedes constituunt, et mox in Ægyptum expeditionem moliuntur. Interim A. M. 6126. – D VARIE LECTIONES. vulg. vulg. f, in A lacuna unius fere lineæ apparet: vulg. vulg. a f. add. ex A. om. a. om. add. ex A. add. ex A. vulg. * a 1, vulg. JAC. GOARI NOTÆ Theodoram @rarii comi- tem, cognomento Trihurium, ducem Orienti pra ficit. " parte solers consilium, et ut spretum male Heractio cesserit, amissa Egypto, negatis Arabibus tribu – US. COMBERIS. (48) Nicephorus : Στρατηγόν τε ᾿Ανατολῆς έχει (49) Exponit sanctus Nicephorus Cyri hac in
PG 108:693καὶ ἀποστείλας Θεόδωρον τὸν πατρίκιον τὸν Κολωνείας ἐτροπώσατο αὐτοὺς ἐπαινέσας αὐτούς, καὶ ἔλαβε τὰ πρωτεῖα αὐτῶν τοῦ εἰσελθεῖν ἐν τῇ πόλει καὶ μετὰ τῆς συγκλήτου βουλεύσασθαι καὶ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτῶν. εὐθέως δὲ ὁ βασιλεὺς τούτους ἐφούρκισεν ἀντιπέραν ἐν Συκαῖς. καὶ τοῦτο ἰδόντες καὶ καταισχυνθέντες ἀπῆλθον ἐν ὀδύνῃ εἰς τὰ ἴδια. ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐρρινοκόπησεν. 70 Κόσμου ἔτη ρξβ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χξβ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζ. β. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαυί̈ας ἔτη κδ. ιε. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη 2. γ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει χειμὼν μέγας ἐγένετο, καὶ πολλοὶ ἐκινδύνευσαν ἄνθρωποι καὶ θηρία. καὶ ἐχείμασε Φαδαλᾶς εἰς Κύζικον. γ. ι. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βουσοὺρ καὶ ᾐχμαλώτευσε πολλοὺς καὶ ὑπέστρεψεν. δ. ιζ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη Ἴρις ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἔφριξε πᾶσα σάρξ, ἐν μηνὶ Μαρτίῳ Δύστρῳ, ὥστε λέγειν πάντας ὅτι συντέλειά ἐστιν. Τούτῳ τῷ χρόνῳ στόλον μέγαν ἐξαρτίσαντες οἱ ἀρνηταὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ παραπλεύσαντες τὴν Κιλικίαν παρεχείμασαν, εἰς Σμύρνην Μουάμεδ ὁ τοῦ Ἀβδελᾶ, Κάϊσος δὲ εἰς Κιλικίαν καὶ Λυκίαν.μέγιον τῷ γένει ἐκπέμπει αὐγουστάλιον. Ηληρωθέν- τοῦ δὲ τοῦ χρόνου, οἱ τῶν Σαρακηνών πράκτορες παρεγένοντο τοῦ δὲ λαβεῖν τὸ χρυσίον. Ο εἰ δὲ Μα- νουὴλ ἀπράκτους αὐτοὺς ἐξελαύνει λέγων, ὅτι οὐκ εἰμὶ ἐγὼ Κῦρος ὁ ἄοπλος, ἵνα τέλη ὑμῖν και δάσχω· ἀλλ᾽ ἐγώ ἔνοπλός * είμι. Τούτων δὲ ἀπελ- θόντων εὐθέως, ὁπλίζονται οι Σαρακηνοί κατ' Αἰγύ πτου· καὶ συνάψαντες κατά σε Μανουὴλ πόλεμον, ἀπελαύνουσι τοῦτον. Αὐτὸς δὲ μετ' ὀλίγων τινῶν εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν διασώζεται. Τότε οι Σαρακηνοί ἐφορολόγησαν. Ακούσας δὲ Ηράκλειος τὰ πρα- χθέντα ως ἀποστέλλει Κῦρον πρὸς τὸ “ πεῖσαι αὐτοὺς ἀναχωρῆσαι τῆς Αἰγύπτου τῷ πρώτο στοιχήματι· καὶ ἀπελθὼν ὁ Κῦρος εἰς τὴν παρεμβολὴν τῶν Σα ραχηνῶν ὑπεραπελογεῖτο, ὡς ἀναίτιος ὢν τῆς πα ραβάσεως, καὶ εἰ βούλοιντο τὴν προτέραν συμφωνίαν ὅρκοις βεβαιώσαι. Πρὸς τούτοις οἱ Σαρακηνοί οὐκ ἐπείσθησαν λέγοντες τῷ ἐπισκόπῳ· Δύνῃ τοῦτον τὸν παμμεγέθη στύλον καταπιεῖν; Ὁ δὲ εἶπεν· Οὐκ ἐνδέχεται. Οἱ δὲ εἶπον· Οὐδὲ ἡμῖν ἐνδέχεται ἀναχωρῆσαι τῆς Αἰγύπτου ἔτι. Στη ι' οι - Περσῶν βασιλεὺς Ορμίσδας Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Ούμαρος κατὰ Πα- λαιστίνης, καὶ παρακαθίσας τὴν ἁγίαν πόλιν διετή χρόνον, παρέλαβεν αὐτὴν λόγῳ. Σωφρόνιος δὲ ὁ Ἱερου σολύμων ἀρχιερεὺς λόγον ἔλαβεν πάσης Παλαιστίνης ἀσφαλέστατον. Εἰσελθὼν δὲ Ούμαρος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν τριχίνοις ἐκ καμήλων ἐνδύμασιν ἡμφιεσμένος Εῤῥυπωμένοις ", ὑπόκρισίν τε σατανικὴν ἐνδεικνύ- μενος, τὸν ναὸν ἐζήτησαν τῶν Ἰουδαίων ἰδεῖν 8, δι ᾠκοδόμησε Σολομών, προσκυνητήριον αὐτὸν ποιῆσαι τῆς αὐτοῦ βλασφημίας. Τοῦτον δὲ οἱ ἰδὼν Σωφρόνιος ἔφη· Τοῦτό ἐστιν ἐπ' ἀληθείας τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸ ῥηθὲν διὰ Δανιὴλ τοῦ προφήτου ἑστὼς ἐν τόπῳ ἁγίῳ· πολλοῖς τε δάκρυσι τὸ Χρισ στιανών σε φύλον ἀπωδύρετο τῆς εὐσεβείας ὁ πρόμα χος. Οντος δὲ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐκεῖσε, παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ πατριάρχης δέξασθαι παρ' αὐτοῦ σινδόνιον σὺν ἐνδύματι ἐνδύσασθαι. Ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο ἐνδύ- σασθαι αὐτά. Μόγις οὖν ἔπεισε φορέσαι, ἕως οὗ σε ἐπλύθησαν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ. Καὶ πάλιν ἀπέστρεψεν αὐτὰ τῷ Σωφρονίῳ· καὶ ἐφόρεσε τὰ ἴδια. Εν τού τοῖς ἀπεδίω ὁ Σωφρόνιος, ὁ λόγῳ καὶ πράξει τὴν Ἱεροσολύμων κατακοσμήσας ἐκκλησίαν, καὶ κατὰ τῆς ο Ηρακλείου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Μονοθελητῶν κακοδοξίας αγωνισάμενος Σεργίου καὶ Πύρρου. Τῷ αὐτῷ ἔτει ἀπολύει Ούμαρος τὸν Ιαδον τα εἰς τὴν Συρίαν, καὶ ὑπέταξεν πᾶσαν τὴν Συρίαν Σα ρακηνοίς. Η κατά κ τοῦ Α. " & τέλη Α, τέλος σε ἀλλ' ἐγὼ ἔνοπλος Α, ἀλλ' ἔνοπλος ἐγὼ οι Περτών - το βερυπωμένοις Α. σε Α. σ' οὗ Δ. της Α. Χριστιανόν να * σε Χριστιανών Α, CHRONOGRAPHIA. A Cyrus apud imperatorem accusatur, quod gypli B opes Saracenis dedisset. Imperator ira incensus, misit qui ipsum accerseret, et Manuelem quemdam Armenium genere delegavit augustalem. Evoluto temporis spatio, Saracenorum exactoras colligendo auri stipendio adfuere, quos Manuel re infecta cum hujusmodi verbis a se alegit : Non sum ego Cyrus ille' inermis, qui tributum vobis pendam; adsum armis haud leviter instructus. Re- versis exactoribus, Saraceni in Egyptum armantur, et prælio cum Manuele conserto, fugæ eum se de- dere cogunt. Ipse paucis comitibus · Alexandriam 'se recipit. Exinde Saraceni tributum Ægypto imposuerunt. Heraclius accepto rerum gestarum nuntio Cyrum mittit, ut relicta Ægypto initis prioribus conditionibus starent, Saracenis suadeat. Cyrus ad Saracenorum castra profectus prima a se hujus infractionis crimen deprecatur, deinde priora pacta de novo jurejurando obfirmaturum, si ita ipsis videatur, promittit. His episcopi verbis Saraceni se suaderi non permiserunt: idcirco, • potes, inquiunt, ingentem kanc columnam devorare? Qui cum id fieri minime posse dixisset, responderunt : Neque ullo modo fieri, at Ægypto excedamus. A. M. 6127. C D ecclesiam olim amplificans, de Heraclio, et commentis, deque Sergio et Pyrrho confutatis, A. C. 627. undecim'reynal. - Persarum rex Hormisdas annis Hoc anno Umarus in Palæstinam suscepit expe- ditionem, et obsidione per annos duos ad sanctam civitatem continuata, laudem ade data eam in potestatem accepit. Sophronius autem Hierosoly- morum antistes fidem ab eo pro totius Palæstinæ incolumitate acceperat. Umarus itaque cilicinis camelorum vestibus iisque laceris et sordidis opertus, et hypocrisim plane diabolicam pietatis velamine ostentans sanctam civitatem ingreditur, et mox templum a Salomone constructum, in im- pietatis et blasphemiæ oratorium illud conversu- rus, sibi ostendi postulavit. Hune cum Sophronius vidisset: Hæc est vere, inquit, abominatio deso- lutionis a propheta Daniele prænuntiata, quæ modo stat in loco sancto; multaque simul lacrymarumı copia insignis ille pietatis propugnator Christianam gentem deflebat. Intra templi igitur septa dum illa moraretur, precibus apud eum agebat patriarcha, ut acceptam a se sindonem ac vestem indueret. Quam cum assumere detrectasset, episcopus vix exoravit, ut ista gestaret donec solita indumenta lavarentur, et propriis resumptis, statim ista So- phronio restituit. In ea rerum calamitate Sophro- »ius præclaris verbis et gestis Hierosolymorum monothelitarum ipsi addictorum pravitatibus et clarissima tropea referens, defunctus est. Eodem anno Umarus Jadum in Syriam misit, qui totam eam provinciam in Saracenorum pote- statem redegit. VARIÆ LECTIONES. om. add. ex A, vulg. vulg. :a om. A. si omn. adl. ex om. or add. ex A. ***Izòsv A a f, 'lasôby vulg. ubiqnc. 1. μετά vulg. 30 μετ' ὀλίγων τινών Α, μετ' ὀλίγους τινὰς νulg. σε τὰ προσταχθέντα Α. • το ald. ex a.
PG 108:695καὶ ἐγένετο θανατικὸν ἐν Αἰγύπτῳ. ἀπέστειλε δὲ καὶ Χαλὲ τὸν ἀμηραῖον μετὰ καὶ ἑτέρου στόλου πρὸς βοήθειαν αὐτῶν, ὡς ἱκανώτατον καὶ τολμηρὸν πρὸς μάχην. ὁ δὲ προλεχθεὶς Κωνσταντῖνος τὴν τοιαύτην τῶν θεομάχων κατὰ Κωνσταντινουπόλεως κίνησιν ἐγνωκὼς κατεσκεύασε καὶ αὐτὸς διήρεις εὐμεγέθεις κακκαβοπυρφόρους καὶ δρόμωνας σιφωνοφόρους καὶ τούτους προσορμίσαι ἐκέλευσεν ἐν τῷ Προκλιανησίῳ τῶν Καισαρίου λιμένι. ε. ιη. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ προλεχθεὶς τῶν θεομάχων στόλος ἀναβάλας προσώρμισεν ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσιν ἀπὸ τῆς πρὸς δύσιν ἀκρότητος τοῦ Ἑβδόμου, ἤτοι τῆς λεγομένης Μαγναύρας, μέχρι πάλιν τοῦ πρὸς ἀνατολὴν ἀκρωτηρίου τοῦ λεγομένου Κυκλοβίου. κατὰ πᾶσαν οὖν ἡμέραν συμβολὴ πολέμου ἐκροτεῖτο ἀπὸ πρωὶ̈ ἕως ἑσπέρας, ἀπὸ τοῦ βραχιαλίου τῆς Χρυσῆς πόρτης μέχρι τοῦ Κυκλοβίου ἑαυτοὺς ὠθοῦντες καὶ ἀντωθούμενοι. ἐν τούτοις οὖν διετέλεσαν ἀπὸ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου. καὶ ὑποστρέψαντες ἀπέρχονται ἐν Κυζίκῳ, καὶ ταύτην παραλαβόντες ἐκεῖσε παρεχείμαζον. καὶ κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων ὁμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνῆπτε μετὰ τῶν Χριστιανῶν.Α. Ε. 629. - Α. Α. Μ. 6198. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἦλθεν Ιωάννης, ἐπίκλην Κατέας, ὁ ἐπίτροπος Οσροηνῆς πρὸς Ιαδον εἰς Χαλκηδόνα (50), καὶ ἐστοίχησε δοῦναι αὐτῷ κατ' ἐνιαυτὸν δέκα μυριάδας νομισμάτων, τοῦ μὴ περά σαι τὸν Εὐφράτην, μήτε εἰρηνικώς ", μήτε πολεμι κῶς, ἕως οὗ την ποσότητα τοῦ χρυσίου ἀποδίδωσιν. Ἐπὶ τούτοις ὁ Ἰωάννης εἰς Εδεσσαν ἀνέστρεψεν, καὶ τὸν ἐνιαύσιον φόρον ἀνύτας πρὸς Ιαδον ἐκπέμπει. Ηράκλειος δὲ τοῦτο ἀκούσας ὑπαίτιον ἔκρινεν τὸν Ἰωάννην, ὡς ἄνευ τῆς βασιλικῆς εἰδήσεως τοῦτο πεποιηκότα. Καὶ τοῦτον μεταπεμψάμενος, ἐξορία κατέκρινεν. Αντ᾽ αὐτοῦ δὲ ἐκπέμπει Πτολεμαϊόν τινα στρατηλάτην. · Α. Μ. 6199. - Τούτῳ τῷ ἔτσι παρέλαβον οἱ "Αρα δες τὴν ᾿Αντιόχειαν. Καὶ ἐπέμφθη Μανίας ὑπὸ θύ μάρου στρατηγὸς καὶ ἀμηρᾶς πάσης τῆς ὑπὸ τῶν " Σαρακηνῶν χώρας ἀπὸ Αἰγύπτου ἕως τοῦ Εύ- φράτου. Περσῶν βασιλεὺς Ορμίσδας έτη ια. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό που (51) Πύρρου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ιαδος (52) πᾶσαν στρατιάν τε τὸν Εὐφράτην, καὶ καταλαμβάνει την Ἔδεσσαν. Οἱ δὲ Εδεσσηνοὶ ἀνοίξαντες ἔλαβον λόγον σὺν τῇ χώρᾳ καὶ τῷ στρατηλάτῃ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ Ῥωμαίοις. Καὶ ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν ", καὶ πολιορκήσαντες αὐτὴν αἱροῦσιν " αὐτὴν πολέμῳ, καὶ τριακοσίους Ρωμαίους ἀνήλωσαν. Καὶ ἐκεῖθεν ἀνῆλθον το εἰς Δαρᾶς καὶ ταύτην λαμβάνουσι που λέμῳ· καὶ πολλοὺς ἐν αὐτῇ ἀπώλεσαν· καὶ οὕτω πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν παρέλαβεν Ιαδος. - Α. Μ. 6131. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Σαρακηνοί κατὰ Περσίδος, καὶ συνάπτουσι πόλεμον μετ' αὐτῶν, καὶ νικήσαντες κατά κράτος πάντας τους Πέρσας ὑπέταξαν. Ορμίσδας δὲ ὁ τῶν Περσών βασιλεύς φυγῇ χρησάμενος, ἐπὶ τοὺς ἐνδοτέρους Πέρσας εἰς τὰ βασίλεια ἐχώρει τ. Οἱ δὲ Σαρακηνοί ᾐχμαλώτευσαν τὰς τοῦ Ορμίσδου θυγατέρας μετά πάσης τῆς βασιλικῆς ἀποσκευῆς · καὶ ἤχθησαν πρὸς οὔμαρον. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ ἐκέλευσεν Ούμα ρος ἀναγραφῆναι πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτὸν οἰκουμένην. Εγένετο δὲ ἡ ἀναγραφὴ ἀνθρώπων και κτηνῶν καὶ Ο φυτών. * τῶν στρα μήτε πολεμικώς το της τείαν Α. ἐπ Κωνστ. Α, πρὸς τὴν Κ. αίρουσιν το ἀνῆλθον 4, ἦλθον το εἰς τα βασίλεια εχώρει] κατέλαβεν Α Γ. Η ἅμα τῇ βασιλικῇ ἀποσκευῇ Α. Χαλκίδα, ἐπέρασε πανστρατεὶ τὴν Εὐφράτην, τοῦ μὴ περάσαι τὸν Εὐφράτην, - THEOPHANIS A. C. 628. Hoc anno Joannes, cognomento ▲ Caleas, Osreen provincia procurator Chalcedo- nem Jadum allocuturus profectus est: et singulos in annos nummorum centum millia ei se pensurum pactus est, si níodo, quandiu promissum auri pon- dus ipse exsolveret, ille nec pacis, nec belli gratia trajiceret Euphratem. His ita stipulatis, Joannes Edessam regreditur, et annuum tribútum congruo tempore ad Jadum transmittit. Quo comperto Joannem crimini obnoxium, Heraclius judicavit, quod nimirum id inscio imperatore attentasset. Ad se itaque revocatum exsilio damnat, et Ptole- mæum quendam militiæ magistrum in ejus locum suffecit. Ηuc ammo Arabes Antiochian armis B expugnarunt. Mavias vero ab Umaro dux et ame- ras Saracenorum ditionis universae ab Ægypto usque ad Euphratem protensæ institutus est. vit. Persarum rex Hormisdas annis undecim regna- A. C. 630. - Constantinopoleos episcopi Pyrrhi cnnus primus. Hoc anno Jadus educto trans Euphratem exer- citu universo Edessam occupat. Edesseni accepta securitatis fide pro se agrisque suis, militiæ ma- gistro et qui cum eo erant Romanis militibus civi- tatis portas aperiunt. Hostes subinde Constantiam tendunt, et posita ad eam obsidione, eaque armo- rum vi subacta, trecentos Romanos ferro trucidant. Inde ad Daras profecti, urbem bello invadunt, et populum ejus omnem delent, atque ita Mesopota- miam universam Jadus subegit. - A. C. 631. Hoc anno Saraceni in Persiam arma ct expeditionem movent, manibusque · cum Persarum acie collatis superiores evadunt, et Persas universos armorum vi sibi subjiciunt. Per- sarum vero rex Hormisdas fuga salutem quærens in interiorem Persiam et in occultiorem regiam secedit. Saraceni captivas Hornisdæ filias, et re- gium omnem ejus apparatum Umaro obtulerunt. Eo quoque anno Umarus ditionem omnem ac terras sibi subditas describi jussit. Descriptio ista non hominum modo, sed et jumentorum et plantarum: numerum recensuit, C - A. M. 6130. add. ex A.. VARIE LECTIONES. om. a f, lacuna apparet in A. add. er A. vulg. * vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. - Chalcis enim Syriæ urbs est, ad quain Ostroena provincia de qua bic sermo. Chalcidem quoque legit Anastasius.- Reg. et Anast. uti etian bene emendatum in Peyr. Neque enim Jasdus Saracenus Chalcedone potiebatur, aut Joannes illic clam imperatore pacta ejusmodi inire potuisset: socus in vicina Osrhoeuz, cui praeerat, Chalcide. COMELFIS. ' pria, Sergium mortuum, et Pyrrhum ei subrogatum testatur Nicephorus. . legerit, ita red- dens, transmearit cum omni militia sua Euphratem; aple sane ; nam pacta ejus cum Calea in hoc erant, ut non irajicere: Euphratem; quibus negato tributo solutis, ita tra- jecit, ac Mesopotamiam totam subjugavit. Cox- BEFIS. (50) Correctior Pal. codex, quo Χαλκίδα legimus : (51) indictione duodecinia, que hujus anni pro- (52) Πάϊδος Reg., etiam Anast. Jaidus, qui et
ἐπὶ ἑπτὰ δὲ ἔτη τὰ αὐτὰ τελέσαντες, καὶ αἰσχυνθέντες τῇ τοῦ θεοῦ βοηθείᾳ καὶ τῆς θεομήτορος, πλῆθός τε ἀποβαλόντες ἀνδρῶν μαχίμων, καὶ τραυματίας μεγίστης εἰς αὐτοὺς γενομένης, ἀνθυπέστρεψαν μετὰ μεγάλης λύπης. ἐκπορίζων δὲ ὁ αὐτὸς θεοβύθιστος στόλος κατελήφθη ὑπὸ χειμερίου ζάλης καὶ πνεύματος καταιγίδος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Συλλαίου καὶ συντριβεὶς ὁλοκλήρως ὤλετο. Σουφιᾶν δέ, ὁ υἱὸς τοῦ Ἀύ̈φ, ὁ δεύτερος ἀδελφός, συνέβαλε πόλεμον μετὰ Φλώρου καὶ Πετρωνᾶ καὶ Κυπριανοῦ ἐχόντων δύναμιν Ῥωμαϊκήν· καὶ κτείνονται Ἄραβες χιλιάδες λ. τότε Καλλίνικος ἀρχιτέκτων ἀπὸ Ἡλιουπόλεως Συρίας προσφυγὼν τοῖς Ῥωμαίοις πῦρ θαλάσσιον κατασκευάσας τὰ τῶν Ἀράβων σκάφη ἐνέπρησε καὶ σύμψυχα κατέκαυσεν. καὶ οὕτως οἱ Ῥωμαῖοι μετὰ νίκης ὑπέστρεψαν καὶ τὸ θαλάσσιον πῦρ εὗρον. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη β. 2. ιθ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐχείμασεν Ἀβδελᾶς, υἱὸς Κάϊς, καὶ Φαδαλᾶς εἰς Κρήτην. ζ. κ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ὤφθη σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ ἐν ἡμέρᾳ σαββάτῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη β. η. κα. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο ἀκρὶς μεγάλη κατὰ Συρίαν καὶ Μεσοποταμίαν. 70 Κόσμου ἔτη ρξθ.Α. Ε. 629. - Α. Α. Μ. 6198. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἦλθεν Ιωάννης, ἐπίκλην Κατέας, ὁ ἐπίτροπος Οσροηνῆς πρὸς Ιαδον εἰς Χαλκηδόνα (50), καὶ ἐστοίχησε δοῦναι αὐτῷ κατ' ἐνιαυτὸν δέκα μυριάδας νομισμάτων, τοῦ μὴ περά σαι τὸν Εὐφράτην, μήτε εἰρηνικώς ", μήτε πολεμι κῶς, ἕως οὗ την ποσότητα τοῦ χρυσίου ἀποδίδωσιν. Ἐπὶ τούτοις ὁ Ἰωάννης εἰς Εδεσσαν ἀνέστρεψεν, καὶ τὸν ἐνιαύσιον φόρον ἀνύτας πρὸς Ιαδον ἐκπέμπει. Ηράκλειος δὲ τοῦτο ἀκούσας ὑπαίτιον ἔκρινεν τὸν Ἰωάννην, ὡς ἄνευ τῆς βασιλικῆς εἰδήσεως τοῦτο πεποιηκότα. Καὶ τοῦτον μεταπεμψάμενος, ἐξορία κατέκρινεν. Αντ᾽ αὐτοῦ δὲ ἐκπέμπει Πτολεμαϊόν τινα στρατηλάτην. · Α. Μ. 6199. - Τούτῳ τῷ ἔτσι παρέλαβον οἱ "Αρα δες τὴν ᾿Αντιόχειαν. Καὶ ἐπέμφθη Μανίας ὑπὸ θύ μάρου στρατηγὸς καὶ ἀμηρᾶς πάσης τῆς ὑπὸ τῶν " Σαρακηνῶν χώρας ἀπὸ Αἰγύπτου ἕως τοῦ Εύ- φράτου. Περσῶν βασιλεὺς Ορμίσδας έτη ια. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό που (51) Πύρρου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ιαδος (52) πᾶσαν στρατιάν τε τὸν Εὐφράτην, καὶ καταλαμβάνει την Ἔδεσσαν. Οἱ δὲ Εδεσσηνοὶ ἀνοίξαντες ἔλαβον λόγον σὺν τῇ χώρᾳ καὶ τῷ στρατηλάτῃ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ Ῥωμαίοις. Καὶ ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν ", καὶ πολιορκήσαντες αὐτὴν αἱροῦσιν " αὐτὴν πολέμῳ, καὶ τριακοσίους Ρωμαίους ἀνήλωσαν. Καὶ ἐκεῖθεν ἀνῆλθον το εἰς Δαρᾶς καὶ ταύτην λαμβάνουσι που λέμῳ· καὶ πολλοὺς ἐν αὐτῇ ἀπώλεσαν· καὶ οὕτω πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν παρέλαβεν Ιαδος. - Α. Μ. 6131. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Σαρακηνοί κατὰ Περσίδος, καὶ συνάπτουσι πόλεμον μετ' αὐτῶν, καὶ νικήσαντες κατά κράτος πάντας τους Πέρσας ὑπέταξαν. Ορμίσδας δὲ ὁ τῶν Περσών βασιλεύς φυγῇ χρησάμενος, ἐπὶ τοὺς ἐνδοτέρους Πέρσας εἰς τὰ βασίλεια ἐχώρει τ. Οἱ δὲ Σαρακηνοί ᾐχμαλώτευσαν τὰς τοῦ Ορμίσδου θυγατέρας μετά πάσης τῆς βασιλικῆς ἀποσκευῆς · καὶ ἤχθησαν πρὸς οὔμαρον. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ ἐκέλευσεν Ούμα ρος ἀναγραφῆναι πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτὸν οἰκουμένην. Εγένετο δὲ ἡ ἀναγραφὴ ἀνθρώπων και κτηνῶν καὶ Ο φυτών. * τῶν στρα μήτε πολεμικώς το της τείαν Α. ἐπ Κωνστ. Α, πρὸς τὴν Κ. αίρουσιν το ἀνῆλθον 4, ἦλθον το εἰς τα βασίλεια εχώρει] κατέλαβεν Α Γ. Η ἅμα τῇ βασιλικῇ ἀποσκευῇ Α. Χαλκίδα, ἐπέρασε πανστρατεὶ τὴν Εὐφράτην, τοῦ μὴ περάσαι τὸν Εὐφράτην, - THEOPHANIS A. C. 628. Hoc anno Joannes, cognomento ▲ Caleas, Osreen provincia procurator Chalcedo- nem Jadum allocuturus profectus est: et singulos in annos nummorum centum millia ei se pensurum pactus est, si níodo, quandiu promissum auri pon- dus ipse exsolveret, ille nec pacis, nec belli gratia trajiceret Euphratem. His ita stipulatis, Joannes Edessam regreditur, et annuum tribútum congruo tempore ad Jadum transmittit. Quo comperto Joannem crimini obnoxium, Heraclius judicavit, quod nimirum id inscio imperatore attentasset. Ad se itaque revocatum exsilio damnat, et Ptole- mæum quendam militiæ magistrum in ejus locum suffecit. Ηuc ammo Arabes Antiochian armis B expugnarunt. Mavias vero ab Umaro dux et ame- ras Saracenorum ditionis universae ab Ægypto usque ad Euphratem protensæ institutus est. vit. Persarum rex Hormisdas annis undecim regna- A. C. 630. - Constantinopoleos episcopi Pyrrhi cnnus primus. Hoc anno Jadus educto trans Euphratem exer- citu universo Edessam occupat. Edesseni accepta securitatis fide pro se agrisque suis, militiæ ma- gistro et qui cum eo erant Romanis militibus civi- tatis portas aperiunt. Hostes subinde Constantiam tendunt, et posita ad eam obsidione, eaque armo- rum vi subacta, trecentos Romanos ferro trucidant. Inde ad Daras profecti, urbem bello invadunt, et populum ejus omnem delent, atque ita Mesopota- miam universam Jadus subegit. - A. C. 631. Hoc anno Saraceni in Persiam arma ct expeditionem movent, manibusque · cum Persarum acie collatis superiores evadunt, et Persas universos armorum vi sibi subjiciunt. Per- sarum vero rex Hormisdas fuga salutem quærens in interiorem Persiam et in occultiorem regiam secedit. Saraceni captivas Hornisdæ filias, et re- gium omnem ejus apparatum Umaro obtulerunt. Eo quoque anno Umarus ditionem omnem ac terras sibi subditas describi jussit. Descriptio ista non hominum modo, sed et jumentorum et plantarum: numerum recensuit, C - A. M. 6130. add. ex A.. VARIE LECTIONES. om. a f, lacuna apparet in A. add. er A. vulg. * vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. - Chalcis enim Syriæ urbs est, ad quain Ostroena provincia de qua bic sermo. Chalcidem quoque legit Anastasius.- Reg. et Anast. uti etian bene emendatum in Peyr. Neque enim Jasdus Saracenus Chalcedone potiebatur, aut Joannes illic clam imperatore pacta ejusmodi inire potuisset: socus in vicina Osrhoeuz, cui praeerat, Chalcide. COMELFIS. ' pria, Sergium mortuum, et Pyrrhum ei subrogatum testatur Nicephorus. . legerit, ita red- dens, transmearit cum omni militia sua Euphratem; aple sane ; nam pacta ejus cum Calea in hoc erant, ut non irajicere: Euphratem; quibus negato tributo solutis, ita tra- jecit, ac Mesopotamiam totam subjugavit. Cox- BEFIS. (50) Correctior Pal. codex, quo Χαλκίδα legimus : (51) indictione duodecinia, que hujus anni pro- (52) Πάϊδος Reg., etiam Anast. Jaidus, qui et
PG 108:697Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χξθ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζ. θ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαυί̈ας ἔτη κδ. κβ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη β. β. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον Μαρδαῖται εἰς τὸν Λίβανον καὶ ἐκράτησαν ἀπὸ τοῦ Μαύρου ὄρους ἕως τῆς ἁγίας πόλεως καὶ ἐχειρώσαντο τὰς τοῦ Λιβάνου περιωπάς· καὶ πολλοὶ δοῦλοι καὶ αἰχμάλωτοι καὶ αὐτόχθονες πρὸς αὐτοὺς κατέφυγον, ὥστε δι’ ὀλίγου χρόνου εἰς πολλὰς χιλιάδας γενέσθαι. καὶ ταῦτα μαθὼν Μαυί̈ας καὶ οἱ σύμβουλοι αὐτοῦ ἐφοβήθησαν σφόδρα συλλογισάμενοι, ὅτι τὸ βασίλειον τῶν Ῥωμαίων ὑπὸ θεοῦ φρουρεῖται. καὶ ἀποστέλλει πρέσβεις πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνον ζητῶν εἰρήνην, ὑποσχόμενος καὶ ἐτήσια τῷ βασιλεῖ παρέχειν πάκτα. ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς τοιούτους πρέσβεις δεξάμενος καὶ τὴν αἴτησιν αὐτῶν ἀκηκοὼς ἀπέστειλε σὺν αὐτοῖς ἐν Συρίᾳ Ἰωάννην τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην Πιτζιγαῦδιν, ὡς ἀρχαιογενῆ τῆς πολιτείας καὶ πολύπειρον ὄντα καὶ μεγάλης ἀντεχόμενον φρονήσεως, ἐπὶ τὸ ἁρμοδίως διαλεχθῆναι τοῖς Ἄραψι καὶ τὰ τῆς εἰρήνης συμφωνῆσαι.Τούτῳ τῷ ἔτει τελευτα Ηρά- Α κλειος (53) ὁ βασιλεὺς μηνὶ Μαρτίῳ ἐνδικτιών: ιδ' ὑδεριάσας το, βασιλεύσας ἔτη λ', μήνας τ' (54). Βα- σιλεύει δὲ μετ' αὐτὸν Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ μήνας τέσσαρας (55), καὶ φαρμακευθεὶς ὑπὸ Μαρτίο νης τῆς αὐτοῦ μητρυιάς και Πύρρου πατριάρχου το τελευτά (56). Και βασιλεύει ὁ Ἡρακλεωνᾶς Μαρτίνης υἱὸς σὺν τῇ μητρὶ Μαρτίνῃ. - ὁ μήνες ἐξ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Παύλου ἔτος ά. Τούτῳ τῷ ἔτει παραλαμβάνει Μανίας Καισάρειαν Παλαιστίνης μετὰ ἑπταετίαν τῆς πολιορκίας αὐτῆς· καὶ κτείνει ἐν αὐτῇ οι Ρωμαίους χιλιάδας Επτά. Τῷ δὲ αὐτῷ χρόνῳ (57) ἀπώσατο ἡ σύγκλητος Ήρα- κλεωνᾶν ἅμα Μαρτίνῃ τῇ μητρὶ αὐτοῦ καὶ Βαλεν. τίνῳ· καὶ ἐγλωσσοκόπησαν Μαρτίναν, καὶ ἐῤῥινο κόπησαν Ηρακλεωνῶν, καὶ ἐξορίσαντες αὐτοὺς, ἀνεβίβασαν Κώνσταν υἱὸν Κωνσταντίνου, ἔγγο- ναν οι Ηρακλείου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· καὶ ἐκράτησεν ἔτη κζ'. Πύῤῥου δὲ ἐκβληθέντος τῆς ἐπισκοπῆς, ἐχει ροτονήθη πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Παύλος πρεσβύτερος καὶ οἰκονόμος μηνὶ Οκτωβρίῳ ἐνδι- χτιῶνι ιε', ἐπισκοπήσας έτη ιβ'. Ρωμαίων βασιλέως Ηρακλεωνά - Ρωμαίων βασιλέως Κωνσταν τος έτος α'. Β Τούτῳ τῷ ἔτει βασιλεύσας Κώνστας πρὸς τὴν σύγ- κλητον ἔλεγεν · Τοῦ ἐμὲ γεγεννηκότος (58) πα- τρὶς Κωνσταντίνου, ὃς ἐς ἐπὶ ζωῆς τοῦ ἰδίου πατρὸς, ἐμοῦ δὲ πάππου, Ἡρακλείου ἱκανὸν σὺν αὐτῷ ἐβασίλευσεν χρόνον (59), μετὰ τοῦτον δὲ δ' καὶ λίαν βραχύν· τὰς γὰρ χρηστοτάτας Αλ πίδες ο Μαρτίνης τῆς αὐτοῦ μητε νιᾶς φθόνος συνδιατμήξας “, τοῦ ζῆν ἀπήλλαξεν. Καὶ τοῦτο δι' Ηρακλεωνᾶν (60) τὸν ἐξ αὐτῆς καὶ Ηρακλείου αθεμίτως γεγεννημένον, ἢν μάλιστα μετὰ τοῦ τέκνου ἡ ὑμετέρα σὺν Θεῷ ψῆφος τῆς βασι λείας δικαίως το ἐξέβαλεν, πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκ- νομώτατον τὴν βασιλείαν Ρωμαίων, τοῦτο Ῥωμαίων, τοῦτο μάλα εγνωκυία ἡ ὑμετέρα ὑπερφυής σεμνο- πρέπεια. Διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς ἔχειν συμβούλους Α. Α το υδεριάσας Λ 2, ὑδριάτας το μητρυιάς και Πύρρου πατριάρχου Α, μητρυιας και Πύρδο πατριάρχης το Ηρακλωνας Α ἐν αὐτῇ Β' ἔγγονον Α, ἔγγονα ὡς δε μετὰ τοῦτον δὲ] τούτῳ γὰρ δὲ Γ. οι συνδιατήξας το δικαίως Α. μάλα] μέγα Α. Γ. ΝΟΤ.Ε. Κωνσταντίνος, ὃς ἐπί. αθεμί τως - CHRONOGRAPHIA. A. M. 6132. A. M. 6133. A. M. 6154. C A. C. 632.— Hoc anno, mense Martio, indictione decima quarta, imperator Heraclius post imperii annos triginta et menses decem hydropis morbo affectus obiit. Constantinus ejus filius menses quatuor post eum tener imperium, et Martinal novercæ, Pyrrhique patriarchæ opera veneno pro- pinato interiit, et Heracleonas Martinæ Glius cuin matre potestatem obtinet. - C. 655. Κυπanorum imperatoris ilcracleona sex mentis, Cpoleos episcopi Pauli annus primus. Hoc anno Mavias Cæsaream Palæstineæ post ob- sidionis septimum annum in potestatem recipit, et ad Romanorum millia septem in ea interficit. Hoc eodem anno Heracleonam, matrem ejus Martinam et Valentinum ab administrando imperio senatus repulit. Lingua vero Martinæ abscissa, amputatis- que Heracleonæ naribus, iisdemque' in exsilium actis, Constantem Constantini filiom et Heraclii nepotem ad imperii thronum subvehit↓ Imperavit autem annos viginti septem. Pyrrho vero episcopi dignitate abdicato, Paulus presbyter et œconomus ordinatus est mense Octobri, indictione decima quinta, Gessit episcopatum annos duodecim. A. C. 634. Romanorum imperatoris Constan tis annus. primus. - Hoe anno Constans imperator declaratus hanc orationem ad senatum habuit: Constantinus geni- tor meus, qui vivente ejus patre, avo nimirum mco Heraclio, satis diuturnum una cum ipso impe rium administravit, sed post mortem breve nimium quantum obtinuit, Martinæ novercæ invidia, optima spé præcisa, ex vivis exemit, idque suum scelus ipsa per Heracleonam sukm ex Heraclio filium perpetra- vit. Quamobrem vos, Deo ita consulente, senatus. consulto com ejusque filium imperio ejecistis, ne Romana dominatio illegitima atque nefaria videri pussel, cum id præ cæteris manifeste procures am- plissima vestre dignitas. Quapropter vos deprecor, xt consiliarios ac judices pro communi civium salute vosmet ipsos mihi præbeatis. Hisque demum dictis VARIE LECTIONES. . • vulg. vulg. ubique. "' om. A b. A vulg. a f, vulg. mg. Par. om. JAC, GOARI sepulturam Nicephorus describit. Utrique Chron. Alexand. quoad imperii initia co- ferendum. scribit Nicephorus. mom, dilatam tum ex géstorum serie, tum ex tem- poris nota convincit Nicephorus ejus depositionis historiam texens, et Theophanes eum anno prælato in sedem restitutum narrans, pleonasmus itaque expungendus. . Alexand. et Nicephoro, solus demum vix menses quatuor ex superius dictis. imperium. Sic bene Auast., non ita novi interpr., per Heracleonem, quasi ille nefariæ necis admi- nister fuerit, vel id ei Constans ascribat, quod longe vero est, et a mente auctoris. Vocem non reddit P. Goar, illegitime natum ; nempe ex incestis nuptiis quas multis vituperat S. Niceph, ex Martina scilicet Heraclii neple, ac Mariæ i- Jus sororis filia, ut idem tradis, ut nulla cum sie affine constare potuerint veri conjugii jura. Coil- BEF!S. (53) Morlum, ultimam voluntatem, mortem, et D (54) Nicephorus, ἔτη λ', μῆνας δ' καὶ ἡμέρας ς'. (55) Centum ac tribus diebus patri supervisisse (56) Eius mortem in Constantis annum undeci- (57) Nicephori epitome. (58) Correcte scripsisset, δι μὲ γεγεννηκὼς πατὴρ (59) Octo nimirum et viginti annos, ex Chron. (60) Propter Heracleonem, et ad asserendum illi:
τούτου δὲ καταλαβόντος ἐν Συρίᾳ, ὁ Μαυί̈ας σώρευμα πεποιηκὼς τῶν τε ἀμηραίων καὶ κορασηνῶν ἐδέξατο αὐτὸν μετὰ μεγάλης τιμῆς. πολλῶν οὖν ἀναμεταξὺ αὐτῶν εἰρηνικῶν λεχθέντων λόγων, συνεφωνήθη πρὸς ἑκατέρους ἔγγραφον γενέσθαι εἰρήνης μεθ’ ὅρκου λόγον ἐπὶ συμφώνου ἐτησίου πάκτου, παρέχεσθαι τῇ Ῥωμαϊκῇ πολιτείᾳ παρὰ τῶν Ἀγαρηνῶν χρυσοῦ χιλιάδας τρεῖς καὶ ἄνδρας αἰχμαλώτους ν καὶ ἵππους εὐγενεῖς ν. ταῦτα στοιχηθέντα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν ἐπὶ χρόνους λ φυλάττεσθαι πλατεῖαν εἰρήνην ἀναμέσον Ῥωμαίων καὶ Ἀράβων [πεποίηκεν]· καὶ τῶν τοιούτων καθολικῶν δύο ἐγγράφων λόγων πρὸς ἀλλήλους μεθ’ ὅρκων γεγονότων καὶ ἀλλήλοις ἐπιδοθέντων, ὁ πολλαχῶς λεχθεὶς πανεύφημος ἀνὴρ πρὸς τὸν βασιλέα ὑπέστρεψε μετὰ καὶ δώρων πολλῶν. ταῦτα μαθόντες οἱ τὰ ἑσπέρια οἰκοῦντες μέρη, ὅ τε Χαγάνος τῶν Ἀβάρων καὶ οἱ ἐπέκεινα ῥῆγες ἔξαρχοί τε καὶ κάσταλδοι καὶ οἱ ἐξοχώτατοι τῶν πρὸς τὴν δύσιν ἐθνῶν, διὰ πρεσβευτῶν δῶρα τῷ βασιλεῖ στείλαντες εἰρηνικὴν πρὸς αὐτοὺς ἀγάπην κυρωθῆναι ᾐτήσαντο. εἴξας οὖν ὁ βασιλεὺς ταῖς αὐτῶν αἰτήσεσιν ἐκύρωσε καὶ πρὸς αὐτοὺς δεσποτικὴν εἰρήνην.Τούτῳ τῷ ἔτει τελευτα Ηρά- Α κλειος (53) ὁ βασιλεὺς μηνὶ Μαρτίῳ ἐνδικτιών: ιδ' ὑδεριάσας το, βασιλεύσας ἔτη λ', μήνας τ' (54). Βα- σιλεύει δὲ μετ' αὐτὸν Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς αὐτοῦ μήνας τέσσαρας (55), καὶ φαρμακευθεὶς ὑπὸ Μαρτίο νης τῆς αὐτοῦ μητρυιάς και Πύρρου πατριάρχου το τελευτά (56). Και βασιλεύει ὁ Ἡρακλεωνᾶς Μαρτίνης υἱὸς σὺν τῇ μητρὶ Μαρτίνῃ. - ὁ μήνες ἐξ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Παύλου ἔτος ά. Τούτῳ τῷ ἔτει παραλαμβάνει Μανίας Καισάρειαν Παλαιστίνης μετὰ ἑπταετίαν τῆς πολιορκίας αὐτῆς· καὶ κτείνει ἐν αὐτῇ οι Ρωμαίους χιλιάδας Επτά. Τῷ δὲ αὐτῷ χρόνῳ (57) ἀπώσατο ἡ σύγκλητος Ήρα- κλεωνᾶν ἅμα Μαρτίνῃ τῇ μητρὶ αὐτοῦ καὶ Βαλεν. τίνῳ· καὶ ἐγλωσσοκόπησαν Μαρτίναν, καὶ ἐῤῥινο κόπησαν Ηρακλεωνῶν, καὶ ἐξορίσαντες αὐτοὺς, ἀνεβίβασαν Κώνσταν υἱὸν Κωνσταντίνου, ἔγγο- ναν οι Ηρακλείου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· καὶ ἐκράτησεν ἔτη κζ'. Πύῤῥου δὲ ἐκβληθέντος τῆς ἐπισκοπῆς, ἐχει ροτονήθη πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Παύλος πρεσβύτερος καὶ οἰκονόμος μηνὶ Οκτωβρίῳ ἐνδι- χτιῶνι ιε', ἐπισκοπήσας έτη ιβ'. Ρωμαίων βασιλέως Ηρακλεωνά - Ρωμαίων βασιλέως Κωνσταν τος έτος α'. Β Τούτῳ τῷ ἔτει βασιλεύσας Κώνστας πρὸς τὴν σύγ- κλητον ἔλεγεν · Τοῦ ἐμὲ γεγεννηκότος (58) πα- τρὶς Κωνσταντίνου, ὃς ἐς ἐπὶ ζωῆς τοῦ ἰδίου πατρὸς, ἐμοῦ δὲ πάππου, Ἡρακλείου ἱκανὸν σὺν αὐτῷ ἐβασίλευσεν χρόνον (59), μετὰ τοῦτον δὲ δ' καὶ λίαν βραχύν· τὰς γὰρ χρηστοτάτας Αλ πίδες ο Μαρτίνης τῆς αὐτοῦ μητε νιᾶς φθόνος συνδιατμήξας “, τοῦ ζῆν ἀπήλλαξεν. Καὶ τοῦτο δι' Ηρακλεωνᾶν (60) τὸν ἐξ αὐτῆς καὶ Ηρακλείου αθεμίτως γεγεννημένον, ἢν μάλιστα μετὰ τοῦ τέκνου ἡ ὑμετέρα σὺν Θεῷ ψῆφος τῆς βασι λείας δικαίως το ἐξέβαλεν, πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκ- νομώτατον τὴν βασιλείαν Ρωμαίων, τοῦτο Ῥωμαίων, τοῦτο μάλα εγνωκυία ἡ ὑμετέρα ὑπερφυής σεμνο- πρέπεια. Διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς ἔχειν συμβούλους Α. Α το υδεριάσας Λ 2, ὑδριάτας το μητρυιάς και Πύρρου πατριάρχου Α, μητρυιας και Πύρδο πατριάρχης το Ηρακλωνας Α ἐν αὐτῇ Β' ἔγγονον Α, ἔγγονα ὡς δε μετὰ τοῦτον δὲ] τούτῳ γὰρ δὲ Γ. οι συνδιατήξας το δικαίως Α. μάλα] μέγα Α. Γ. ΝΟΤ.Ε. Κωνσταντίνος, ὃς ἐπί. αθεμί τως - CHRONOGRAPHIA. A. M. 6132. A. M. 6133. A. M. 6154. C A. C. 632.— Hoc anno, mense Martio, indictione decima quarta, imperator Heraclius post imperii annos triginta et menses decem hydropis morbo affectus obiit. Constantinus ejus filius menses quatuor post eum tener imperium, et Martinal novercæ, Pyrrhique patriarchæ opera veneno pro- pinato interiit, et Heracleonas Martinæ Glius cuin matre potestatem obtinet. - C. 655. Κυπanorum imperatoris ilcracleona sex mentis, Cpoleos episcopi Pauli annus primus. Hoc anno Mavias Cæsaream Palæstineæ post ob- sidionis septimum annum in potestatem recipit, et ad Romanorum millia septem in ea interficit. Hoc eodem anno Heracleonam, matrem ejus Martinam et Valentinum ab administrando imperio senatus repulit. Lingua vero Martinæ abscissa, amputatis- que Heracleonæ naribus, iisdemque' in exsilium actis, Constantem Constantini filiom et Heraclii nepotem ad imperii thronum subvehit↓ Imperavit autem annos viginti septem. Pyrrho vero episcopi dignitate abdicato, Paulus presbyter et œconomus ordinatus est mense Octobri, indictione decima quinta, Gessit episcopatum annos duodecim. A. C. 634. Romanorum imperatoris Constan tis annus. primus. - Hoe anno Constans imperator declaratus hanc orationem ad senatum habuit: Constantinus geni- tor meus, qui vivente ejus patre, avo nimirum mco Heraclio, satis diuturnum una cum ipso impe rium administravit, sed post mortem breve nimium quantum obtinuit, Martinæ novercæ invidia, optima spé præcisa, ex vivis exemit, idque suum scelus ipsa per Heracleonam sukm ex Heraclio filium perpetra- vit. Quamobrem vos, Deo ita consulente, senatus. consulto com ejusque filium imperio ejecistis, ne Romana dominatio illegitima atque nefaria videri pussel, cum id præ cæteris manifeste procures am- plissima vestre dignitas. Quapropter vos deprecor, xt consiliarios ac judices pro communi civium salute vosmet ipsos mihi præbeatis. Hisque demum dictis VARIE LECTIONES. . • vulg. vulg. ubique. "' om. A b. A vulg. a f, vulg. mg. Par. om. JAC, GOARI sepulturam Nicephorus describit. Utrique Chron. Alexand. quoad imperii initia co- ferendum. scribit Nicephorus. mom, dilatam tum ex géstorum serie, tum ex tem- poris nota convincit Nicephorus ejus depositionis historiam texens, et Theophanes eum anno prælato in sedem restitutum narrans, pleonasmus itaque expungendus. . Alexand. et Nicephoro, solus demum vix menses quatuor ex superius dictis. imperium. Sic bene Auast., non ita novi interpr., per Heracleonem, quasi ille nefariæ necis admi- nister fuerit, vel id ei Constans ascribat, quod longe vero est, et a mente auctoris. Vocem non reddit P. Goar, illegitime natum ; nempe ex incestis nuptiis quas multis vituperat S. Niceph, ex Martina scilicet Heraclii neple, ac Mariæ i- Jus sororis filia, ut idem tradis, ut nulla cum sie affine constare potuerint veri conjugii jura. Coil- BEF!S. (53) Morlum, ultimam voluntatem, mortem, et D (54) Nicephorus, ἔτη λ', μῆνας δ' καὶ ἡμέρας ς'. (55) Centum ac tribus diebus patri supervisisse (56) Eius mortem in Constantis annum undeci- (57) Nicephori epitome. (58) Correcte scripsisset, δι μὲ γεγεννηκὼς πατὴρ (59) Octo nimirum et viginti annos, ex Chron. (60) Propter Heracleonem, et ad asserendum illi:
PG 108:699καὶ ἐγένετο ἀμεριμνία μεγάλη ἔν τε τῇ ἀνατολῇ καὶ δύσει. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη 2. ρο. χο. ι. κγ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε σεισμὸς μέγας κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν, ἐν ᾧ πίπτει τὸ βατᾶν καὶ ὁ τροῦλλος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσης· καὶ κτίζει αὐτὸν Μαυί̈ας σπουδῇ τῶν Χριστιανῶν. ια. κδ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Μαυί̈ας, ὁ τῶν Σαρακηνῶν πρωτοσύμβουλος, μηνὶ Ἀρτεμισίῳ 2 ἰνδικτιῶνος α. γέγονε δὲ στρατηγὸς ἔτη κ, καὶ ἀμήρευσεν ἔτη κδ, καὶ ἦρξεν Ἰζίδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Καὶ τούτῳ τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος ἐπῆλθε τῇ Θρᾴκῃ. ἀναγκαῖον δὲ εἰπεῖν καὶ περὶ τῆς ἀρχαιότητος τῶν Οὐννογουνδούρων Βουλγάρων καὶ Κοτράγων.Α καὶ γνώμονας (61) τῆς κοινῆς τῶν ὑπηκόων σωτηρίας 88. Ταῦτα εἰπὼν ἀπέλυσεν τὴν σύγκλη τον δωρεαίς φιλοτιμησάμενος. Α. Μ. 6135. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ήρξατο Ούμαρος οἰκοδομεῖν τὸν ναὸν ἐν Ἱερουσαλὴμ " (69), καὶ οὐχ ἵστατο τὸ κτίσμα, ἀλλὰ κατέπιπτεν· πυθομένῳ δὲ τὴν αἰτίαν εἶπον οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι, Ἐὰν τὸν σταυ ρὸν τὸν ὄντα ἐπάνω τοῦ ὄρους τῶν Ἑλαιῶν οὐκ ἐπάρητε ", οὐ στήκει τὸ κτίσμα. Ενεκεν ταύτης τῆς ὑποθέσεως ἐπήρθη ὁ σταυρὸς ἐκεῖθεν, καὶ οὕτω συνεστάθη αὐτῶν ἡ οἰκοδομή . Διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν πολλοὺς σταυρούς κατήγαγον οἱ μισόχριστοι. Α. Μ. 6136. -- Άλεξανεμείας ἐπισκόπου Πέτρου ἔτος π. ” Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασεν Βαλεντινιανός πατρί κιος κατὰ Κώνσταντος, καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς τοῦτον ἀνεῖλεν, καὶ τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ εἴ νοιαν οι μετήγαγεν. Καὶ ἔκλειψις του ηλίου μέγας νεν μην. Δίῳ ο πέμπτῃ, ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ὥρᾳ ἐννάτῃ. Α. Μ. 6137. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη Ούμα ρος ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς μηνὶ Δίῳ ἡμέρᾳ ε ὑπό τινος Πέρσου μαγαρίτου. Προσκυνοῦντα γὰρ αὐτὸν εὑρηκώς, ἐκέντησεν κατὰ γαστρός διελάσας τὸ ξίφος, καὶ οὕτω τοῦ τὴν ἀπήλλαξεν ἀμηρεύσαντα κα ἔτη ιβ', καὶ μετὰ τοῦτον ἵσταται Οὐθμάν, ὁ τούτου συγγενής, ὁ υἱὸς τοῦ Φᾶν τι (63). Ο έτος α'. Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐθμών Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασεν Γρηγόριος οι (64) ὁ πα τρίκιος Αφρικῆς σὺν τοῖς Αφροις. - Α. Μ. 6139. — Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονεν (65) κατά τῆς γῆς ἄνεμος βίαιος, καὶ πολλὰ φυτὰ ἐξεῤῥίζω- σεν 5, καὶ παμμεγέθη δένδρα ἀνέσπασαν πρόρριζα, καὶ πολλοὺς στύλους (66) κιόνων κατέβαλεν. Τῷ δ' σε σωτηρίας τὸ μαγίσιον τὸ Σαρακηνῶν, ἐν ᾗ πρώην ὑπῆρχεν ὁ Σολομωνιακός ναός Γ. όρους ναοῦ τοῦ Α. οι ἐπάρετε, οὐκ ἔστι οἱ οἰκ. τι εννοιαν οπι. Α. * Δίῳ] Δεκεμβρίῳ Α. οι ἀπήλα λαξεν ἀμηρεύσαντα Α. διήλλαξεν ἀμηρεύσας οι τοῦ Ἀφὲν Γ. Ο Γρηγόριος Α, ὁ Γρηγ. τὰ ἐξερρίζωσεν Α, εξερίς. ὑπῆρχεν ὁ Σολωμονιακός ναός· THEOPHANIS senatum maximis muneribus fuse cumulatum di- misit. . - A. C. 635. Hoc anno Umarus templum Hie- rosolymis restaurare aggressus est, ædificium vero firmo fundamento stare non valuit, sed in terram concidit. Causan sciscitanti responderunt Judæi : Nisi crucem in monte Olivarum elatam sus- tuleritis, nusquam adificium consistet. Hujus gratia crus inde dejecta est, atque ita eorum difcatio firma stetit, et ob causam eamdem innumeras cruces suis locis Christi hostes deturbarunt. A. C. 636. primus. - Alexandriæ episcopi Petri annus Hoc anno Valentinianus patricius in Constantem movet seditionem` imperator vero misso qui ho- minem e medio tolleret, in pristinam fidem et amicitiam revocavit exercitum. Porro mensis Dii quinto die, feria hebdomadis sexta, hora nona so- lis defectus contigit. - A. C. 637. — lloc anno mense Dio, feria hebdo- madis quinta, Umarus suorum dolis occisus fuit, cadis auctor fidei desertor Persa quidam exstitit. Is precibus vacantem offendens, gladium in ven- trem adactum impulit, atque ita ille vitam morte commutavit, anno ameratus sive principatus duo- decimo. Eu sublato Uthmanus ejus consanguineus Phani filius Saracenorum dux constituitur. - B A. C. 638. Arabum ducis Uthman annus A. M. 6138. primus. Hoc anno Gregorius patricius, Afris sibi adjunctis, seditionem in Africa movit. A. C. 639. - - Hoc anno ingens ventusin terram Incubibens multas stirpes prægrandesque arbores radicitus evulsit, multasque statuas e columnis ex- cussit. Eodem anno Saraceni expeditionem in - VARIE LECTIONES. om. A a f. a. vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. petita. Meschitan Sarace- D norum ubi prius Salomonis templum ; habent vari: lectiones de quorum erga illud religione terræ sanctæ geographi. : Videndus Leunclavius Hist, Musulm, lib. 1. Collectanea. concilium Lateranense, seu Romanum, de quo pag. 286, celebratum ejus acta perspicue docent : In nomine Domini Dei Salvatoris nostri Jesu Chri- sti, imperii domini Constantis anno nono, sub tertio nonas Octobris, indictione octara. Quoniam vero indictione decima quinta Heracleonam in ordinemt redactum auctor Theophanes testatur, æquo gressi indictionum numerum, et Constantis imperantis annos procedere, adeoque qui hic octavus, indi- ctionem numeri ejusdein habeat, necesse est, caque paritate ab auctore posita, anno integro calculos ejns a concilii computo, quoad Constantis ætatem superari animadvertimus. Nodum baul adeo solvit, quam secat Baronius ad annum Chri- sti 641, mum. 1, dicens, annuum indictionis octa- vum in Constantis ineuntem nonum incidere: quod equidem ut verum, ita difficultatem eludit, exponk minime. Nam cum circa Júlium mensem Heracleona pulso, sceptrum Constans adeptus sit,. es Petavii calculis in Nicephorum edit. Reg. p. 74, certe ante anni finem Constantis nonus initium facile ducitat non is est Theophani nonus, sed octavus, qui concilio circa Nonas Octobris acto annum a Septembri ductum mensibus tantum duo- bus antevertit. Satius ad Theophanis mentem di- cendum, annos indictionibus signatos indictionum quandoque numerum, alium licet teneant, subire. Quo fit, ut Constans sub indictionis decimæ quintæ imperium auspicatus, ac præterea sequentes ocio naeraus, ut indictiones novem delibans. annos quoque novem attigisse scriptus sit. muitos colamnatures dejecit ; non statuas, quo: og habet; els cathin, statua red- (64) Horumn interpretatio ex Historia Miscella (62) Μαργίδιον τῶν Σαρακηνῶν ἐν ᾗ πρώην (63) Abraham Ecchellensis Haffanum scribit. (64) Synopsis chronica Sirmondi in Anastasii (65) Anno presente, indictione octava currente, (66) Pie στυλίτους, uti etiam legit Anast.
ἐν τοῖς ἀρκτῴοις περατικοῖς μέρεσι τοῦ Εὐξείνου πόντου, ἐν τῇ λεγομένῃ Μαιώτιδι λίμνῃ, εἰς ἣν εἰσάγεται ποταμὸς μέγιστος ἀπὸ τοῦ ὠκεανοῦ καταφερόμενος διὰ τῆς τῶν Σαρματῶν γῆς, λεγόμενος Ἄτελ, εἰς ὃν εἰσάγεται ὁ λεγόμενος Τάναϊς ποταμὸς καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν Ἰβηρίων πυλῶν ἐξερχόμενος τῶν ἐν τοῖς Καυκασίοις ὄρεσιν, ἀπὸ δὲ τῆς μίξεως τοῦ Τάναϊ καὶ τοῦ Ἄτελ, (ἄνωθεν τῆς προλεχθείσης Μαιώτιδος λίμνης σχιζομένου τοῦ Ἄτελ) ἔρχεται ὁ λεγόμενος Κοῦφις ποταμός, καὶ ἀποδίδει εἰς τὸ τέλος τῆς Ποντικῆς θαλάσσης πλησίον τῶν Νεκροπήλων εἰς τὸ ἄκρωμα τὸ λεγόμενον Κριοῦ Πρόσωπον. ἀπὸ δὲ τῆς προσημανθείσης λίμνης ἴσα ποταμῷ θάλασσα, καὶ εἰσάγεται εἰς τὴν τοῦ Εὐξείνου πόντου θάλασσαν διὰ τῆς γῆς Βοσφόρου καὶ Κιμμερίου, ἐξ οὗ ποταμοῦ ἀγρεύεται τὸ λεγόμενον μουρζοῦλιν καὶ τὰ τούτου ὅμοια, καὶ εἰς μὲν τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη τῆς προκειμένης λίμνης ἐπὶ Φαναγουρίαν καὶ τοὺς ἐκεῖσε οἰκοῦντας Ἑβραίους παράκεινται ἔθνη πλεῖστα·Α καὶ γνώμονας (61) τῆς κοινῆς τῶν ὑπηκόων σωτηρίας 88. Ταῦτα εἰπὼν ἀπέλυσεν τὴν σύγκλη τον δωρεαίς φιλοτιμησάμενος. Α. Μ. 6135. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ήρξατο Ούμαρος οἰκοδομεῖν τὸν ναὸν ἐν Ἱερουσαλὴμ " (69), καὶ οὐχ ἵστατο τὸ κτίσμα, ἀλλὰ κατέπιπτεν· πυθομένῳ δὲ τὴν αἰτίαν εἶπον οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι, Ἐὰν τὸν σταυ ρὸν τὸν ὄντα ἐπάνω τοῦ ὄρους τῶν Ἑλαιῶν οὐκ ἐπάρητε ", οὐ στήκει τὸ κτίσμα. Ενεκεν ταύτης τῆς ὑποθέσεως ἐπήρθη ὁ σταυρὸς ἐκεῖθεν, καὶ οὕτω συνεστάθη αὐτῶν ἡ οἰκοδομή . Διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν πολλοὺς σταυρούς κατήγαγον οἱ μισόχριστοι. Α. Μ. 6136. -- Άλεξανεμείας ἐπισκόπου Πέτρου ἔτος π. ” Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασεν Βαλεντινιανός πατρί κιος κατὰ Κώνσταντος, καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς τοῦτον ἀνεῖλεν, καὶ τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ εἴ νοιαν οι μετήγαγεν. Καὶ ἔκλειψις του ηλίου μέγας νεν μην. Δίῳ ο πέμπτῃ, ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ὥρᾳ ἐννάτῃ. Α. Μ. 6137. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη Ούμα ρος ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς μηνὶ Δίῳ ἡμέρᾳ ε ὑπό τινος Πέρσου μαγαρίτου. Προσκυνοῦντα γὰρ αὐτὸν εὑρηκώς, ἐκέντησεν κατὰ γαστρός διελάσας τὸ ξίφος, καὶ οὕτω τοῦ τὴν ἀπήλλαξεν ἀμηρεύσαντα κα ἔτη ιβ', καὶ μετὰ τοῦτον ἵσταται Οὐθμάν, ὁ τούτου συγγενής, ὁ υἱὸς τοῦ Φᾶν τι (63). Ο έτος α'. Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐθμών Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασεν Γρηγόριος οι (64) ὁ πα τρίκιος Αφρικῆς σὺν τοῖς Αφροις. - Α. Μ. 6139. — Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονεν (65) κατά τῆς γῆς ἄνεμος βίαιος, καὶ πολλὰ φυτὰ ἐξεῤῥίζω- σεν 5, καὶ παμμεγέθη δένδρα ἀνέσπασαν πρόρριζα, καὶ πολλοὺς στύλους (66) κιόνων κατέβαλεν. Τῷ δ' σε σωτηρίας τὸ μαγίσιον τὸ Σαρακηνῶν, ἐν ᾗ πρώην ὑπῆρχεν ὁ Σολομωνιακός ναός Γ. όρους ναοῦ τοῦ Α. οι ἐπάρετε, οὐκ ἔστι οἱ οἰκ. τι εννοιαν οπι. Α. * Δίῳ] Δεκεμβρίῳ Α. οι ἀπήλα λαξεν ἀμηρεύσαντα Α. διήλλαξεν ἀμηρεύσας οι τοῦ Ἀφὲν Γ. Ο Γρηγόριος Α, ὁ Γρηγ. τὰ ἐξερρίζωσεν Α, εξερίς. ὑπῆρχεν ὁ Σολωμονιακός ναός· THEOPHANIS senatum maximis muneribus fuse cumulatum di- misit. . - A. C. 635. Hoc anno Umarus templum Hie- rosolymis restaurare aggressus est, ædificium vero firmo fundamento stare non valuit, sed in terram concidit. Causan sciscitanti responderunt Judæi : Nisi crucem in monte Olivarum elatam sus- tuleritis, nusquam adificium consistet. Hujus gratia crus inde dejecta est, atque ita eorum difcatio firma stetit, et ob causam eamdem innumeras cruces suis locis Christi hostes deturbarunt. A. C. 636. primus. - Alexandriæ episcopi Petri annus Hoc anno Valentinianus patricius in Constantem movet seditionem` imperator vero misso qui ho- minem e medio tolleret, in pristinam fidem et amicitiam revocavit exercitum. Porro mensis Dii quinto die, feria hebdomadis sexta, hora nona so- lis defectus contigit. - A. C. 637. — lloc anno mense Dio, feria hebdo- madis quinta, Umarus suorum dolis occisus fuit, cadis auctor fidei desertor Persa quidam exstitit. Is precibus vacantem offendens, gladium in ven- trem adactum impulit, atque ita ille vitam morte commutavit, anno ameratus sive principatus duo- decimo. Eu sublato Uthmanus ejus consanguineus Phani filius Saracenorum dux constituitur. - B A. C. 638. Arabum ducis Uthman annus A. M. 6138. primus. Hoc anno Gregorius patricius, Afris sibi adjunctis, seditionem in Africa movit. A. C. 639. - - Hoc anno ingens ventusin terram Incubibens multas stirpes prægrandesque arbores radicitus evulsit, multasque statuas e columnis ex- cussit. Eodem anno Saraceni expeditionem in - VARIE LECTIONES. om. A a f. a. vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. petita. Meschitan Sarace- D norum ubi prius Salomonis templum ; habent vari: lectiones de quorum erga illud religione terræ sanctæ geographi. : Videndus Leunclavius Hist, Musulm, lib. 1. Collectanea. concilium Lateranense, seu Romanum, de quo pag. 286, celebratum ejus acta perspicue docent : In nomine Domini Dei Salvatoris nostri Jesu Chri- sti, imperii domini Constantis anno nono, sub tertio nonas Octobris, indictione octara. Quoniam vero indictione decima quinta Heracleonam in ordinemt redactum auctor Theophanes testatur, æquo gressi indictionum numerum, et Constantis imperantis annos procedere, adeoque qui hic octavus, indi- ctionem numeri ejusdein habeat, necesse est, caque paritate ab auctore posita, anno integro calculos ejns a concilii computo, quoad Constantis ætatem superari animadvertimus. Nodum baul adeo solvit, quam secat Baronius ad annum Chri- sti 641, mum. 1, dicens, annuum indictionis octa- vum in Constantis ineuntem nonum incidere: quod equidem ut verum, ita difficultatem eludit, exponk minime. Nam cum circa Júlium mensem Heracleona pulso, sceptrum Constans adeptus sit,. es Petavii calculis in Nicephorum edit. Reg. p. 74, certe ante anni finem Constantis nonus initium facile ducitat non is est Theophani nonus, sed octavus, qui concilio circa Nonas Octobris acto annum a Septembri ductum mensibus tantum duo- bus antevertit. Satius ad Theophanis mentem di- cendum, annos indictionibus signatos indictionum quandoque numerum, alium licet teneant, subire. Quo fit, ut Constans sub indictionis decimæ quintæ imperium auspicatus, ac præterea sequentes ocio naeraus, ut indictiones novem delibans. annos quoque novem attigisse scriptus sit. muitos colamnatures dejecit ; non statuas, quo: og habet; els cathin, statua red- (64) Horumn interpretatio ex Historia Miscella (62) Μαργίδιον τῶν Σαρακηνῶν ἐν ᾗ πρώην (63) Abraham Ecchellensis Haffanum scribit. (64) Synopsis chronica Sirmondi in Anastasii (65) Anno presente, indictione octava currente, (66) Pie στυλίτους, uti etiam legit Anast.
PG 108:701ἀπὸ δὲ τῆς αὐτῆς λίμνης ἐπὶ τὸν λεγόμενον Κοῦφιν ποταμόν, ἔνθα τὸ ξυστὸν ἀγρεύεται Βουλγαρικὸν ὀψάριν, ἡ παλαιὰ Βουλγαρία ἐστὶν ἡ μεγάλη, καὶ οἱ λεγόμενοι Κότραγοι ὁμόφυλοι αὐτῶν καὶ οὗτοι τυγχάνοντες. ἐπὶ δὲ τῶν χρόνων Κωνσταντίνου, τοῦ εἰς τὴν δύσιν, Κροβάτου τοῦ κυροῦ τῆς λεχθείσης Βουλγαρίας καὶ τῶν Κοτράγων τὸν βίον μεταλλάξαντος καὶ πέντε καταλιπόντος υἱοὺς καὶ διατυπώσαντος μηδαμῶς τούτους ἀποχωριςθῆναι ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλους διαίτης, διὰ τὸ πάντη κυριεύειν αὐτοὺς καὶ ἑτέρῳ μὴ δουλωθῆναι ἔθνει, μετ’ ὀλίγον δὲ χρόνον τῆς ἐκείνου τελευτῆς εἰς διαίρεσιν ἐληλυθότες οἱ αὐτοῦ πέντε υἱοὶ διέστησαν ἀπ’ ἀλλήλων μετὰ τοῦ ἐν ὑπεξουσιότητι ἑκάστου αὐτῶν ὑποκειμένου λαοῦ. καὶ ὁ μὲν πρῶτος υἱὸς ὁ λεγόμενος Βατβαιᾶν τὴν ἐντολὴν τοῦ οἰκείου φυλάξας πατρὸς διέμεινεν ἐν τῇ προγονικῇ αὐτοῦ γῇ μέχρι τῆς δεῦρο. ὁ δὲ δεύτερος τούτου ἀδελφός, ὁ λεγόμενος Κότραγος, τὸν Τάναϊν διαβὰς ποταμὸν ἀπέναντι τοῦ πρώτου ᾤκησεν ἀδελφοῦ.αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοί την Αφρικήν. Καὶ συμβαλόντες τῷ τυράννῳ Γρηγορίῳ, τοῦτον τρέπουσι, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κτείνουσι· καὶ στο χήσαντες φόρους μετὰ τῶν ᾿Αφρων ὑπέστρεψαν. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Μανίας διὰ θαλάσσης τῇ Κύπρῳ - εἶχεν δὲ σκάφη αψ', καὶ παρέλαβεν Κωνσταντίαν σὺν τῇ νήσῳ πάσῃ, καὶ ταύτην ἐλυμήνατο. Ακούσας δὲ Κακόριζον κουβικουλάριον κατ' αὐτοῦ μετὰ πλείστης δυνάμεως Ρωμαϊκῆς ἐρχόμενον, ἀνέπλευσεν κατέναντι Αρά δου », καὶ καθορμίσας τὴν ἑαυτοῦ ναυστολίαν τὴν πολίχνην τῆς νήσου τὸ Κάστελλον ὁ ἐπειρᾶτο παρα- λαβεῖν, παντοίαις μηχαναίς χρώμενος. Μηδέν δὲ ἐξισχύσας, πέμπει πρὸς αὐτοὺς ἐπίσκοπόν τινα, Θωμάριχον τούνομα, ἐκφοβῶν αὐτοὺς ἀφιέναι τὴν πόλιν καὶ ὑποσπόνδους εἶναι, ἐξιέναι δὲ τῆς νή σου. Ὡς οὖν πρὸς αὐτοὺς εἰσῄει ὁ ἐπίσκοπος, τοῦ τον ἐκράτησαν ένδον, Μαυΐᾳ δὲ οὐκ εἶξαν. Καὶ δὴ ἀνονήτου γενομένης τῆς κατὰ Αραδον πολιορ κίας, ἀνέστρεψεν εἰς Δαμασκόν ", ἐπεὶ ὁ χειμών κατέλαβεν. *, Α. Μ. 6141. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ Μαυΐας κατὰ τῆς • Αράδου σφοδρώς παραταξάμενος, καὶ ταύτην λόγῳ παρέλαβεν εἰς τὸ κατοικεῖν αὐ- τοὺς ἔνθα βούλονται· τὴν δὲ πόλιν ἐνέπρησεν, καὶ ἀπετείχισεν, καὶ τὴν νῆσον ἀοίκητον κατέστησεν, ἕως τοῦ νῦν - Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονεν ἐν Ῥώμη σύνοδος (67) ὑπὸ Μαρτίνου τοῦ πάπα κατὰ τῶν Μονοθελητῶν. Α. Μ. 6142. — Τούτῳ τῷ ἔτει στρατοπεδάρ χης (68) σὺν τοῖς "Αραψιν ἐπεστράτευσεν κατά Ισαυρίας · καὶ κτείνας, πολλοὺς ᾐχμαλώτευσε· καὶ μετὰ πεντακισχιλίων δεσμίων ὑπέστρεψεν. Πέμ- πει δὲ ὁ βασιλεὺς Κώνστας Προκόπιόν τινα πρὸς Μαυΐαν ζητῶν εἰρήνην· ὅ καὶ γέγονεν ἔτει β΄, Γρη γόριον υἱὸν Θεοδώρου λαβών Μαυΐας ἐνέχυρον ἐν Δαμασκό. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ὁ ἑστασίασεν Πα- σαγνάθης ὁ τῶν ᾿Αρμενίων πατρίκιος τῷ βασιλεῖ· καὶ σπονδὰς μετὰ Μαΐου πεποίηκεν, δεδωκώς αὐτῷ καὶ τὸν ἴδιον υἱόν. 'Ακούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἦλ θεν ἕως Καισαρείας Καππαδοκίας, καὶ ἀπελπίσας τῆς ᾿Αρμενίας ὑπέστρεψεν. Τούτῳ τῷ ἔτει Γρηγόριος ὁ ἀδελ τὸν γίνεται ο δὲ σκάφη Α, δὲ καὶ σκ. καὶ Κόριζον Α. · κατὰ ἐναντία Ρόδου Α 1. μένης Α, γενομένου δ ἐν Δαμασκῷ Α. της Α. ὡς τοῦ νῦν στρατοπεδάρχης Βουτούρ, τευσε πολλούς, καὶ ὑπέστρεψεν. Ο καὶ γέγονε ἔτη β' • CHRONOGRAPHIA. A African moverunt, et pugna cum tyranno Gregorio A. M. 6140. - A. B C A. M. 6143. A. M. 6144. - D commissa, in fugam eum vertunt, et ejus exerci- tum delent, et vectigalibus ex pacto Africa impo- sitis reversi sunt. - A. C. 640. Hoc anno armata classe expedi- tionem in Cyprum Mavias suscepit. Ejus navigia ad mille et septingenta numerata sunt. Constantiam civitatem cepit, universam suhegit insulam, et magnum in cam detrimentum intulit. Cum vero Cacorizum cubicularium adversum se cum maximis Romanorum copiis advenire audiret, classem Ara- dum versus divertit, ubi classis bellicum omnem apparatum ad insulæ oppidum exonerans, machi- nis omnibus adhibitis castellum occupare tentabat. Conatibus licet strenuis parum aut niltil succeden- tibus, episcopum nomine Thomarichum, ut urbem ejus potestati permitterent, vectigales agerent, ac taudem insula omnino decederent, minis et terro- ribus suasurum misit. Ut urbem ingressus est episcopus, cives intra mania secum detinuere, et Maviæ imperium detrectavere. Quamobrem irrita Aradi obsidione, cum hiems appeteret, Damascum se recepit. - A. C. 641. Hoc anno Mavias educto et com- posito exercitu adversus Aradum arma convertit. Illam vero ea conditione cepit, ut oppidani, ubi li- buisset, habitare possent, urbem vero igne suc- cendit, micenia evertit, et usque in hodiernum diem effecit însulam incolis omnibus descrtamı. Eodem anno concilium Romæ a Martino papa damnandis monotheletis celebratum est. Hoc anno Arabicorum castrorum A. C. 642. præfectus in Isauriam impressionem fecit, magna strage edita, plures in captivitatein misit, et cum vinctorum millibus quinque ad suos re- gressus est. Imperator autem Constans Procopio quodam ad Maviam misso, pacem exposcebat: quod auno secundo postmodum Mavias præstitit, Gregorio Theodori filio pactorum initorum obside Damasci retento. - et A. C. 643.-lloc anno Pasagnathes Armeniorum patricius in imperatorem perduellis arma suscepit, et filio Maviæ in obsidem dato, belli cum eo socic- tatem iniit, Nuntio perduellionis audito, imperator Gæsaream usque Cappadocia se contulit, et rebus Armeniæ desperatis in urbem reversus est. A. C. 644.—lloc anno imperatoris Heraclii frater VARIE LECTIONES. K.vulg. * YEUG vulg. vulg. add. ex vulg. * hic annus omittitur in A a ef. JAC. GOARI NOTÆ. di queat. Coacti ergo ejusmodi monachi stationem deserere; non columnæ columinis excidere. Cox- BEFIS. Ante excidit nomen proprium quod Anast. represental : Busur priu- ceps exercitus apud quem etiam simplicius legitur: vecisis multis, cum quinque millibus captivorum re- tea cat. Sic p. de Busur: Kal paw- Non placet quod reddit novus interpr. de pace cum Mavia inita : Quod anno secundo postmo- dum Mavias præstitit; imo, quod factum est annis duobus, ut idem Anast., sive in annos duos obti nut; quibus evolutis, instaurato bello mox tertio aamo Riodus capta est. De Busur iterum Const. an. et 25. Conulfis. 167) De cujus tempore ad pag. 288 notæ.
PG 108:703ὁ δὲ τέταρτος καὶ ὁ πέμπτος τὸν Ἴστρον ἤτοι Δανοῦβιν λεγόμενον περαιωθέντες ποταμόν, ὁ μὲν εἰς Πανονίαν τῆς Ἀβαρίας ὑποταγεὶς τῷ Χαγάνῳ τῶν Ἀβάρων ἔμεινεν ἐκεῖ μετὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, ὁ δὲ τὴν πρὸς τῇ Ῥαβέννῃ Πεντάπολιν καταλαβὼν ὑπὸ τὴν βασιλείαν τῶν Χριστιανῶν γέγονεν. ἔπειτα τούτων ὁ τρίτος, Ἀσπαροὺχ λεγόμενος, τὸν Δάναπριν καὶ Δάναστριν περάσας καὶ τὸν Ὄγλον καταλαβὼν βορειοτέρους τοῦ Δανουβίου ποταμοὺς μεταξὺ τούτου κἀκείνων ᾤκησεν, ἀσφαλῆ καὶ δυσμάχητον εἶναι τὸν τόπον στοχασάμενος ἐξ ἑκάστου μέρους· τελματώδης γὰρ ἔμπροσθεν, καὶ ἄλλοθεν τοῖς ποταμοῖς στεφανούμενος, πολλὴν τῷ ἔθνει τεταπεινωμένῳ διὰ τὸν μερισμὸν τὴν ἐκ τῶν πολεμίων παρεῖχεν ἄνεσιν. τούτων δὲ οὕτως εἰς πέντε μέρη διαιρεθέντων καὶ ἐν βραχύτητι καταντησάντων, ἐξῆλθε τὸ μέγα ἔθνος τῶν Χαζάρων ἀπὸ τοῦ ἐνδοτέρου βάθους Βερζιλίας τῆς πρώτης Σαρματίας καὶ ἐδέσποσε πάσης τῆς περατικῆς γῆς μέχρι τῆς Ποντικῆς θαλάσσης· καὶ τὸν πρῶτον ἀδελφὸν Βατβαιᾶν, τῆς πρώτης Βουλγαρίας ἄρχοντα, ὑποτελῆς καταστήσας φόρους παρ’ αὐτοῦ κομίζεται μέχρι τοῦ νῦν.Α τός • Ηρακλείου ἐν Ηλιουπόλει ἀπέθανεν, καὶ Β σε σμυρνισθείς " εἰσήχθη, ἐν Κωνσταντινουπόλει 11. Το δ' αὐτῷ ἔτει κόν, ἐξ οὐρανοῦ κατηνέχθη, καὶ φόν βας μέγας ἐπέπεσεν τοῖς ἀνθρώποις. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παύλος ἔτη 13. Παύλος τελευτῇ καὶ Πύρρος πάλιν (69) ἀποκατα εστάθη μήνα; - Η δ' καὶ ἡμέρας κγ'. - Α. Μ. 45. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαυίας την Το καταλαβών καθεῖλεν τον κολοσσός Ρόδου μετά από Στη τῆς αὐτοῦ ἱδρύσεως (70), ἐν Ἰουδαῖός της ὠνησάμενος έμπορος Εδε σηνὸς ἐννακοσίας καμή λους ἐφόρτωσεν αὐτοῦ τὸν χαλκόν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι Αβιβος ὁ ὁ τῶν ᾿Αράβων στρατηγὸς τὴν Αρ μενίαν ἐπιστράτευσεν. Καὶ περιτυχών Μαυριανό τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατηγὸν καταδίωξεν τ' αὐτὸν ἕως τῶν Καυκασίων ὀρέων, καὶ τὴν χώραν ἐλησατο. - Α. Μ. 6146. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ Μαυΐας, καὶ ὡρίσατο γενέσθαι εξόπλισιν μεγάλην τῶν πλοίων πρὸς τὰ ἀνελθεῖν τὸν στόλον αὐτοῦ κατά Κωνσταντινούπολιν. Ἡ δὲ πᾶνα ἑτοιμασία ἐν Τρι πόλει ἦν τῇ κατὰ Φοινίκην. Τοῦτο δὲ θεασάμενοι δύο ἀδελφοί τινες φιλόχριστοι ἐν Τριπόλει κατωμέν νοντες υἱο! Βουκινάτωρος (71), ζήλῳ Θεοῦ τρωθέν τες, ἐπὶ τὸ δεσμωτήριον τῆς πόλεως ὥρμησαν. Είχε δὲ πλῆθος δεσμίων Ρωμαίων *, καὶ διαρρήξαντες τὰς πύλες καὶ τοὺς δεσμίους λύσαντες, ἐπὶ τὸν ἀμηρᾶν τῆς πόλεως ὥρμησαν, καὶ κτείναντες αὐτόν τὸ καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ", καὶ τὴν ἀποσκευὴν ἄπεσαν πυρὶ καταναλώσαντες, ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν ἀπέπλο. σαν. Πλὴν οὐδ᾽ οὕτως τῆς αὐτῆς ἐπαύσατο εξαρτύ σεως ἀλλ' ὁ μὲν Μαυίας στρατεύει ἐπὶ Καισά ρε:αν Καππαδοκίας, Αβουλα βαρει δὲ στρατηγὸν (72) κατέστησεν τῆς ναυπλοίας · ός παραγενόμενος εἰς τὸν λεγόμενον Φοίνικα τῆς Λυκίας, ἔνθα ἦν ὁ βασι λεὺς Κώνστας μετὰ τοῦ Ῥωμαϊκού στόλου, ναυμα- χεῖ μετ' αὐτοῦ. Μέλλοντος δὲ τοῦ βασιλέως ναυμα- χεῖν, θεωρεῖ κατ' όναρ τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ εἶναι αὐτὸν ἐν Θεσσαλονίκη. Διυπνισθεὶς δὲ εν διηγήσατε ειναι εκει ἀδελφιδός 2. σμυρινθείς Γ. " εἰσήχθη ἐν Κων. Α, ηνέχθη Κπ. ο Παύλος Α Πέτρος ναίς. απεκατέστη Α & . μῆνας Α, καὶ μῆνας ναίς. Αβδιδος Γ. την Η καταδιώκ:: Α. καὶ ὡρίσατο Α Γ. πρὸς τὸ τοῦ Α. τα δεσμ. "Ρωμ. Α. Ρωμ. δεσμ. οι καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κι εξαρτύσεως Α, εξαρτήσεως Αβουλαουρ Α Γ, Αουλόναρ α. ποιΐας Α' 2, τῆς ὁπλοποιίας Γ. τῆς αὐτῆς πλοιο κόμης Βουκινατώρων βούκινον THEOPHANIS Gregorius Heliopoli diem extremum obiis, et myr- rha conditus Cpolim relatus est. Hoc etiam anno pulvis e cœlo imbris instar depluit, et metus in- gens hominum animis incubuit. Cpoleos esiscopatum annos duodecim Paulus obtinuit. - Paulus fato fungitur, et Pyrihus rursmm per menses quatuor et dies viginti tres restituitur. A. C. 645. Hoc anno Rhodo a Saracenis oc- cupata, Mavias Rhodium colossum mille trecentis et sexaginta annis postquam positus fuerat dejecit. Judaeus quidam Edessenus eum mercatus nongen- los ex ejus metallo camelos oneravit. Eodem anno Abibus Arabum duz in Armeniam manu armala ingressus est, Manrianumque Romanorumu ducem cum copiis obviam factum, ad Caucasios usque montes fugavit, et regionem quaqua patet depra. dalus est. A. C. 646.-Hoc anno Mavias exercitum instan- ravit, ingentem vero classem armis virisque munitam, ut bellum et cædem Cpoli inferret, parari jussit. Omnem porro bellicom apparaşuın ad Tri- polin, qua: Phoenicia civitas est, colligi curavit. Eo conspecto fratres duo christicolæ, qui Tripoli sedem fixerant, filii Buccinatoris, divino anini ar- dore exagitati, ad publicos civitatis carceres ir- ruunt (erat certe Romanorum numerus haud con- temnendus in vinculis) effractisque vi foribus vin- etisque liberatis, in civitatis ameram impetum faciunt, eoque cum toto comitatu occiso, supelle- ctilem ejus omnem flammis absumunt, et in Ro- manam ditionem transfretantur. Arrepto vero bellum movendi proposito non abscessit Mavias, quin imo exercitum Caesaream Cappadocia ipse transfert, Abulabarum autem classis præfectum constituit. Is Thenicem (Lycia locum quemdam sic dicunt), ubi imperator Constans castra clas- semque tenebat, appellens, cum co navali prælio decertat. Inter primos autem parandæ maritimæ pugnæ tumultus nocturnæ quietis somnio Taessa- C VARIE LECTIONES. $3. . · vulg. a f, add. ex A. on. vulg. add. ex A. vulg. add. ex A. JAG. GOARI NOTE. Deus statim justo judicico suo delevit eum de libro civentium. ctus, collige. Anno a mundi condita 5145, et a Christi ortu 645, as quo conflatum erat pretio dis- tractum fuit, annis post eumdem erectum mille trecentis et sexaginta: erectus est itaque auno a mundi conditu 4785, quo ex Georgii Syncelli (en- jus continuator, Theophanes) computo Ezechias regni numerabat vicesimum. Pursuin vero: annus Abraham Christi natalitiis apud Ensebium consecratur: his adde post ortum annos 645, nc- curret ab Abrahamo in lucem profecto annus 2660, relractis mox superest summa : quæ apud Eusebium inter Abrahami annos habet Ez :- ierum : aone post Christum colossi Rhodii s venit annis postquam erectus est : annis inque ante Christum 715, quibus apud Petavium De doct. temp, tib. xi, pag. 547, adnectitur Ezechiæ regnane tis annus 13, cui septem alis (quos Theophanis computo deesse contendit, de quo alibi appositis, vicesimus Czechiæ consurgit, qui jam ex Sy cello collectus est. Summatim dico : circa Czech annum vel proximum aliquem colossus Rhode portui impositus est. existimarem, qui apud Rigal. tium v. scribitur. clavius fist. Af usalm. lib. 1. (69) De Pyrrho sedi restituto Avast. Collectanea, D chiæ quintum ac vicesimum sibi adjunctum. Aliter (70) Ex his quando colossus Rhodius fuerit ere (71) Spectatum hunc solo nomine Buccinatoren (72) De cujus nomine, expeditione et gestis Lenn-
PG 108:705ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος μεμαθηκώς, ὅτι ἐξάπινα ἔθνος ῥυπαρὸν καὶ ἀκάθαρτον ἐκεῖθεν τοῦ Δανουβίου εἰς τὸν Ὄγλον ἐσκήνωσεν, καὶ τὰ πλησιάζοντα τῷ Δανουβίῳ ἐκτρέχει καὶ λυμαίνεται, τοῦτ’ ἔστι τὴν νῦν κρατουμένην ὑπ’ αὐτῶν χώραν, ὑπὸ Χριστιανῶν τότε κρατουμένην, ἠνιάθη σφόδρα· καὶ κελεύει περᾶσαι πάντα τὰ θέματα ἐν τῇ Θρᾴκῃ. καὶ ἐξοπλίσας στόλον διά τε γῆς καὶ θαλάσσης κατ’ αὐτῶν ἀπεκίνησε πολέμῳ τούτους ἐκδιῶξαι πειρώμενος, καὶ διὰ μὲν τῆς πρὸς τῷ Ὄγλῳ καλουμένῳ καὶ Δανουβίῳ ἠπείρου τὰ πεζικὰ παρατάξας, διὰ δὲ τῆς πλησιαζούσης ἀκτῆς τὰς ναῦς προσορμίσας. τοῦτο δὲ τὸ ἀθρόον καὶ παμπληθὲς τῆς παρατάξεως οἱ Βούλγαροι θεασάμενοι, τῆς ἑαυτῶν ἀπεγνωκότες σωτηρίας εἰς τὸ προλεχθὲν ὀχύρωμα καταφεύγουσι καὶ ἑαυτοὺς ἀσφαλίζονται. ἐν τρισὶ δὲ καὶ τέτρασιν ἡμέραις ἐκ τοῦ τοιούτου ὀχυρώματος αὐτῶν μὲν ἐξελθεῖν μὴ τολμησάντων, τῶν δὲ Ῥωμαίων πόλεμον μὴ συναψάντων διὰ τὴν προκειμένην τῶν τελμάτων πρόφασιν, στοχασάμενον τὸ μιαρὸν ἔθνος τὴν χαυνότητα τῶν Ῥωμαίων ἀνελάβετο καὶ προθυμότερον γέγονεν.Σύ ροκρίτῃ τὸ δράμα. Ὁ δὲ ἔφη· ' βασιλεῦ, εἴθε μὴ Εκοιμήθης, μήτε τὸ ὄνειρον εἶδες· τὸ γὰρ εἶναι σε ἐν Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη ἐγκρίνεται (73) - πρὸς τὸν ἐχθρόν του ή νίκη τρέπεται. Τοῦ δὲ βασι- λέως μηδένα ποιησαμένων λόγον περὶ τούτου, πρὸς παράταξιν νηυμαχίας τὸν Ρωμαϊκών στόλον προ- ητήσατο οι καὶ πόλεμον · καὶ δὴ συμβαλόντες τ ἀλλήλοις ἡττῶνται Ῥωμαῖοι καὶ συγκιρνάται ἡ θάλασσα της αἵματι τῶν Ῥωμαίων. Ενέδυσε ο ή βασιλεὺς ἄλλον τινὰ τὴν ἑαυτοῦ ἐσθῆτα· καὶ εἰσπη- δήσας ὁ υἱὸς τοῦ Βουκινάτωρος ὁ προλεχθεὶς εἰς τὸ βασιλικόν σκάφος τὴν βασιλέα μαραμπάτας, καὶ εἰς ἕτερου σκάφος τοῦτον μεταβαλών " παραδόξως διέσωσεν. Αὐτὸς δὲ ἀνδρείως εν ἐπιστές τῇ βασιλική ντὶ πολλοὺς ἀνεῖλεν ὁ γενναιότατος, θανάτῳ ἑαυτὸν παραδιάς ὑπὲρ τοῦ βασιλέως. Τούτον δὲ κυκλώσαν· τες οἱ πολέμιο: καὶ ἐν μέσῳ κατασχόντες ἐδόκουν αὐτὸν εἶναι τὸν βασιλέα ει. Μετὰ δὲ τὸ πολλοὺς ἀνα ελεῖν κτείνεται καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῶν πολεμίων 3, σὺν τῷ φορούντι τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα. Ὁ δὲ βασιλεὺς οὕτω τροπωτάμενος σώζεται, καὶ καταλιπών πάντας ἀπέπλευσεν ἐν Κωνσταντίνου πόλει. Α. Μ. 6147. Τούτῳ τῷ ἔτε: ἐδολοφονήθη Ουθμην δ των Σαρακηνών οι στρατηγὸς ὑπὸ τῶν ἐν Ἑθρία Επι;" (74), ἀμηρεύσας έτη. Γέγονεν δὲ ἀναπεδὴ μέ τον αὐτῶν 23. “Οσοι γὰρ κατὰ τὴν ἔρημον ὑπῆρχον, τὸν Αλή ἤθελον, ἀνεψιν του 'Αλή, γαμβρὴν ὄντα τοῦ Μουαμίδ· οἱ δὲ κατὰ Συρίαν καὶ Αἰγυπτον, τὸν Μαυΐα, ήθελον · ὃς καὶ ἐνίκησεν καὶ ἐκράτησεν • 'Αράβων ἀρχηγὸς Μαυΐας ἔτη και Α.Μ. 6148. -- Τούτῳ τῷ ἔτα: ἐπεστράτευσεν Μαυΐας κατά Αλή και συναθροίζονται ἀμφότεροι ἀναμέσον Βαρδαλίσσου 3, εἰς τὸ Καισάριον πλησίον τοῦ Εὐφρά του. Οἱ δὲ τοῦ Μανίου ἐπικρατέστεροι γεγονότες τὸ ὕδωρ ἔλαβον· εἰς δίψαν δε ο ελθόντες οἱ τοῦ Αλή ἐλειποτάχτουν, Μανίας δὲ οὐκ ἤθελεν πολεμῆσαι ἀλλ' ἀπονητί τὴν νίκην ήρατο. . Α. Μ. 6149. - Τούτῳ τῷ ἔτει (75) ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Σκλαβινίας, καὶ ᾐχμαλώτευσεν (76) Σε θαλασσινίκη πρατήσατο Α, προεστήσατο νυίζ, ως συμβαλόντες Α, συμβάλλοντες μετέβαλεν και Α. ἀνδρείως Α, ἀνδρεῖος οι τὸν βασιλέα ἔκτειναν αὐτὸν οἱ πολέ των Αράβων 4. $. Ενεθρίοις Α μέσων αὐτῶν Α. • Αράβων Ο Βαρναλίτσου Α. σε δὲ δ, τε μιας Α. καὶ αἰχμαλωτεύσας πολλούς, ὑπέστρε ψεν, CHRONOGRAPHΙΑ. A lonicæ reperiri se imaginabatur. Excitatus somnio- B . – rum corjectori visionem enarrat. Dicit ille : Uii- nam neque dormiisses, neque vidisses somnium, Et- enim Thessaloniæ te reperiri mali ominis argu- mentum est. Thessalonica quippe victor/æ ad hò- stem transitus judicatur. Imperator núlla judicit istiusmodi ratione habita, in navalis certaminis ordinem Romanas copias componit, et ad bellus. provocat. Pugna itaque ad invicem commissa su- perantur Romani, totumque mare illorum san- guine inficitur. Imperator cum altero quopiam habitum mutavit. Tum vero memoratus Buccina- toris filius in regiam ratem insliiens rapult impe- ratorem, eumque ex hac in alteram traductum præter universorum exspectationem periculo præ- senti eripuit. Ipse vero quasi regiæ navis præfe-, etus eidem impositus plenus Marte dimabat, ac tandem imperatoris grátia mortem strenue oppe- tiit. Quamobrem hostes eum quem imperatoren esse rebantur undequaque intercludentes, múitis prius ad necem datis, ipsum etiam interfecere una cum eo, qui vestes imperatorias induerat. Imperator igitur in fugam versus, incolumis evasit, relictisque omnibus Cpolim solvit. -- A. C 647. Hoc anno Uthmanus Saracenorum dux amerae provinciæ decenti annos functus ab Eibri- Densibus dolo appetitus interiit. Dissidium autem inter Arabes exortum est. Qui enim deserti loca tenuere Alim, alterius Alis nepotem; Muamed ge- merum, desiderabant principem, qui vero Syriam et gypush incoluere Mariam promovebant, cujus pars superior exstitit, et imperium obtinuit anuos viginti quatuor, - Arabam cum Marias annos regnat. Aliın movit, et in media Barbalissi planitie ad Cæ- sarium juxta Euphratem uterque exércitum edusit. Mavia acies victoria superior effecta amnis fluenta occupat, siti vero acieth Alis invadente, milites aquarum penuria virium et animi deliquium patie- bantur. Mavias itaque prælium detrectans absquo ulto labore victoriam tulit. A. C. 649. Hoc anno imperator in Sclaviniam p expeditionem suscepit, pluribusque Barbaris in YARLE LECTIONES. Νum vulg. > νulg. omn. A a i. a i mg. Par. vulg. JAC. GOARI NOTE. -- bene Cedr. et Anast. esse te Thessalonica, id signi ficat, victoriam alteri cede: transit ad hostem victo- rie. COMBEFIS. alia nomine Jetri, ut liber Alcoran testatur : licet Madinam Jatruba quoque Arabibus dictam conten- dat Abraham Ecchell. pag. 154. Placet Peyr. ápxnyés, quæ vox in supremom corum ducem ac principem magis quadrat : sieque postea sub Con- stantino ubique áno supremos illos duces, ac . ม ameras appellatos invenias. CowELFIS, lingua mauuque mutiiatum argute clareque ex actis demonstrat Baronius ad a. C. rum. fi, passionis historiam oninein sequentibus profert. aliter scripserit, quidquid habeant codd. ipseque legerit, marilis captis subque jugum missis, reversus es COMBENTS. 3. C. 648. Hoc anno Mavias bellum adversus (73) θὲς ἄλλες νίκης, ponie alteri victoriam. Sic (74) Αιθρίξεις, posuit superius. Ita civitas Mecha (75) Anno Constantis decimo sexto Maximura (76) Placet omnino quod Cedr. habet, nec Theoph.
τοῦ δὲ βασιλέως ἐν ποδαλγίᾳ ὀξυπαθήσαντος καὶ ἐπὶ Μεσημβρίαν βιασθέντος ὑποστρέψαι διὰ συνήθειαν λουτροῦ ἅμα πέντε δρομώνων καὶ τῶν οἰκείων αὐτοῦ ἀνθρώπων, κατέλιπε τοὺς στρατηγοὺς καὶ τὸν λαὸν κελεύσας παρακονδακίζειν καὶ ὑποσῦραι αὐτοὺς ἐκ τοῦ ὀχυρώματος καὶ πόλεμον πρὸς αὐτοὺς κροτῆσαι, εἰ τύχοι αὐτοὺς ἐξελθεῖν· εἰ δὲ μή, κἂν παρακαθίσαι αὐτοὺς καὶ φυλάττειν ἐν τοῖς ἐρύμασιν. οἱ δὲ τοῦ καβαλλαρικοῦ τὸν βασιλέα φεύγειν διαφημίσαντες καὶ φόβῳ συσχεθέντες τῇ αὐτῇ φυγῇ ἐχρήσαντο, μηδενὸς διώκοντος. οἱ δὲ Βούλγαροι τοῦτο θεασάμενοι ἐπεδίωκον ὀπίσω αὐτῶν καὶ τοὺς πλείστους ξίφει ἀνεῖλον, πολλοὺς δὲ καὶ ἐτραυμάτισαν.Σύ ροκρίτῃ τὸ δράμα. Ὁ δὲ ἔφη· ' βασιλεῦ, εἴθε μὴ Εκοιμήθης, μήτε τὸ ὄνειρον εἶδες· τὸ γὰρ εἶναι σε ἐν Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη ἐγκρίνεται (73) - πρὸς τὸν ἐχθρόν του ή νίκη τρέπεται. Τοῦ δὲ βασι- λέως μηδένα ποιησαμένων λόγον περὶ τούτου, πρὸς παράταξιν νηυμαχίας τὸν Ρωμαϊκών στόλον προ- ητήσατο οι καὶ πόλεμον · καὶ δὴ συμβαλόντες τ ἀλλήλοις ἡττῶνται Ῥωμαῖοι καὶ συγκιρνάται ἡ θάλασσα της αἵματι τῶν Ῥωμαίων. Ενέδυσε ο ή βασιλεὺς ἄλλον τινὰ τὴν ἑαυτοῦ ἐσθῆτα· καὶ εἰσπη- δήσας ὁ υἱὸς τοῦ Βουκινάτωρος ὁ προλεχθεὶς εἰς τὸ βασιλικόν σκάφος τὴν βασιλέα μαραμπάτας, καὶ εἰς ἕτερου σκάφος τοῦτον μεταβαλών " παραδόξως διέσωσεν. Αὐτὸς δὲ ἀνδρείως εν ἐπιστές τῇ βασιλική ντὶ πολλοὺς ἀνεῖλεν ὁ γενναιότατος, θανάτῳ ἑαυτὸν παραδιάς ὑπὲρ τοῦ βασιλέως. Τούτον δὲ κυκλώσαν· τες οἱ πολέμιο: καὶ ἐν μέσῳ κατασχόντες ἐδόκουν αὐτὸν εἶναι τὸν βασιλέα ει. Μετὰ δὲ τὸ πολλοὺς ἀνα ελεῖν κτείνεται καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῶν πολεμίων 3, σὺν τῷ φορούντι τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα. Ὁ δὲ βασιλεὺς οὕτω τροπωτάμενος σώζεται, καὶ καταλιπών πάντας ἀπέπλευσεν ἐν Κωνσταντίνου πόλει. Α. Μ. 6147. Τούτῳ τῷ ἔτε: ἐδολοφονήθη Ουθμην δ των Σαρακηνών οι στρατηγὸς ὑπὸ τῶν ἐν Ἑθρία Επι;" (74), ἀμηρεύσας έτη. Γέγονεν δὲ ἀναπεδὴ μέ τον αὐτῶν 23. “Οσοι γὰρ κατὰ τὴν ἔρημον ὑπῆρχον, τὸν Αλή ἤθελον, ἀνεψιν του 'Αλή, γαμβρὴν ὄντα τοῦ Μουαμίδ· οἱ δὲ κατὰ Συρίαν καὶ Αἰγυπτον, τὸν Μαυΐα, ήθελον · ὃς καὶ ἐνίκησεν καὶ ἐκράτησεν • 'Αράβων ἀρχηγὸς Μαυΐας ἔτη και Α.Μ. 6148. -- Τούτῳ τῷ ἔτα: ἐπεστράτευσεν Μαυΐας κατά Αλή και συναθροίζονται ἀμφότεροι ἀναμέσον Βαρδαλίσσου 3, εἰς τὸ Καισάριον πλησίον τοῦ Εὐφρά του. Οἱ δὲ τοῦ Μανίου ἐπικρατέστεροι γεγονότες τὸ ὕδωρ ἔλαβον· εἰς δίψαν δε ο ελθόντες οἱ τοῦ Αλή ἐλειποτάχτουν, Μανίας δὲ οὐκ ἤθελεν πολεμῆσαι ἀλλ' ἀπονητί τὴν νίκην ήρατο. . Α. Μ. 6149. - Τούτῳ τῷ ἔτει (75) ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Σκλαβινίας, καὶ ᾐχμαλώτευσεν (76) Σε θαλασσινίκη πρατήσατο Α, προεστήσατο νυίζ, ως συμβαλόντες Α, συμβάλλοντες μετέβαλεν και Α. ἀνδρείως Α, ἀνδρεῖος οι τὸν βασιλέα ἔκτειναν αὐτὸν οἱ πολέ των Αράβων 4. $. Ενεθρίοις Α μέσων αὐτῶν Α. • Αράβων Ο Βαρναλίτσου Α. σε δὲ δ, τε μιας Α. καὶ αἰχμαλωτεύσας πολλούς, ὑπέστρε ψεν, CHRONOGRAPHΙΑ. A lonicæ reperiri se imaginabatur. Excitatus somnio- B . – rum corjectori visionem enarrat. Dicit ille : Uii- nam neque dormiisses, neque vidisses somnium, Et- enim Thessaloniæ te reperiri mali ominis argu- mentum est. Thessalonica quippe victor/æ ad hò- stem transitus judicatur. Imperator núlla judicit istiusmodi ratione habita, in navalis certaminis ordinem Romanas copias componit, et ad bellus. provocat. Pugna itaque ad invicem commissa su- perantur Romani, totumque mare illorum san- guine inficitur. Imperator cum altero quopiam habitum mutavit. Tum vero memoratus Buccina- toris filius in regiam ratem insliiens rapult impe- ratorem, eumque ex hac in alteram traductum præter universorum exspectationem periculo præ- senti eripuit. Ipse vero quasi regiæ navis præfe-, etus eidem impositus plenus Marte dimabat, ac tandem imperatoris grátia mortem strenue oppe- tiit. Quamobrem hostes eum quem imperatoren esse rebantur undequaque intercludentes, múitis prius ad necem datis, ipsum etiam interfecere una cum eo, qui vestes imperatorias induerat. Imperator igitur in fugam versus, incolumis evasit, relictisque omnibus Cpolim solvit. -- A. C 647. Hoc anno Uthmanus Saracenorum dux amerae provinciæ decenti annos functus ab Eibri- Densibus dolo appetitus interiit. Dissidium autem inter Arabes exortum est. Qui enim deserti loca tenuere Alim, alterius Alis nepotem; Muamed ge- merum, desiderabant principem, qui vero Syriam et gypush incoluere Mariam promovebant, cujus pars superior exstitit, et imperium obtinuit anuos viginti quatuor, - Arabam cum Marias annos regnat. Aliın movit, et in media Barbalissi planitie ad Cæ- sarium juxta Euphratem uterque exércitum edusit. Mavia acies victoria superior effecta amnis fluenta occupat, siti vero acieth Alis invadente, milites aquarum penuria virium et animi deliquium patie- bantur. Mavias itaque prælium detrectans absquo ulto labore victoriam tulit. A. C. 649. Hoc anno imperator in Sclaviniam p expeditionem suscepit, pluribusque Barbaris in YARLE LECTIONES. Νum vulg. > νulg. omn. A a i. a i mg. Par. vulg. JAC. GOARI NOTE. -- bene Cedr. et Anast. esse te Thessalonica, id signi ficat, victoriam alteri cede: transit ad hostem victo- rie. COMBEFIS. alia nomine Jetri, ut liber Alcoran testatur : licet Madinam Jatruba quoque Arabibus dictam conten- dat Abraham Ecchell. pag. 154. Placet Peyr. ápxnyés, quæ vox in supremom corum ducem ac principem magis quadrat : sieque postea sub Con- stantino ubique áno supremos illos duces, ac . ม ameras appellatos invenias. CowELFIS, lingua mauuque mutiiatum argute clareque ex actis demonstrat Baronius ad a. C. rum. fi, passionis historiam oninein sequentibus profert. aliter scripserit, quidquid habeant codd. ipseque legerit, marilis captis subque jugum missis, reversus es COMBENTS. 3. C. 648. Hoc anno Mavias bellum adversus (73) θὲς ἄλλες νίκης, ponie alteri victoriam. Sic (74) Αιθρίξεις, posuit superius. Ita civitas Mecha (75) Anno Constantis decimo sexto Maximura (76) Placet omnino quod Cedr. habet, nec Theoph.
PG 108:709καὶ καταδιώξαντες αὐτοὺς μέχρι τοῦ Δανουβίου καὶ τοῦτον περάσαντες καὶ ἐλθόντες ἐπὶ τὴν λεγομένην Βάρναν πλησίον Ὀδύσσου καὶ τοῦ ἐκεῖσε μεσογαίου, τὸν τόπον ἑωρακότες ἐν πολλῇ ἀσφαλείᾳ διακείμενον, ἐκ μὲν τῶν ὄπισθεν διὰ τοῦ Δανουβίου ποταμοῦ, ἔμπροσθεν δὲ καὶ ἐκ πλαγίων διὰ κλεισουρῶν καὶ τῆς Ποντικῆς θαλάσσης, κυριευσάντων δὲ αὐτῶν καὶ τῶν παρακειμένων Σκλαυινῶν ἐθνῶν τὰς λεγομένας ἑπτὰ γενεάς, τοὺς μὲν Σέβερεις κατῴκισαν ἀπὸ τῆς ἔμπροσθεν κλεισούρας Βερεγάβων ἐπὶ τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη, εἰς δὲ τὰ πρὸς μεσημβρίαν καὶ δύσιν μέχρις Ἀβαρίας τὰς ὑπολοίπους ἑπτὰ γενεὰς ὑπὸ πάκτον ὄντας· ἐν τούτοις οὖν πλατυνθέντων αὐτῶν ἐγαυρίασαν, καὶ ἤρξαντο τὰ ὑπὸ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ὄντα κάστρα τε καὶ χωρία ἐπιρρίπτειν καὶ αἰχμαλωτίζειν. ὅθεν ἀναγκασθεὶς ὁ βασιλεὺς εἰρήνευσε μετ’ αὐτῶν, ἐτήσια αὐτοῖς συμφωνήσας πάκτα παρέχειν ἐπ’ αἰσχύνῃ Ῥωμαίων διὰ πλῆθος πταισμάτων· θαυμαστὸν γὰρ ἦν ἀκουόμενον τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι ὁ πάντας ὑποτελεῖς ἑαυτῷ καταστησάμενος, τούς τε κατὰ τὴν ἑῴαν καὶ δύσιν καὶ ἄρκτον καὶ μεσημβρίαν, ὑπὸ τοῦδε τοῦ μυσαροῦ καὶ νεοφανοῦς ἔθνους ἡττήθη.707 THEOPHANIS 703 ἅγιον Μάξιμον και εν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη, ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν· οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακο δοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ τ λυμαθεστάτην γλώσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμεν " μετά τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτ τοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ᾿Αναστασία; συγγραψαμένοις (77) · & καὶ κατ' ἔπος σε οὗτοι για γράφασιν (78), ὡς οἱ φιλομαθείς γινώσκουσιν. 'ol captivitatem aclis, provinciam subegit. Hoc quo- Α πολλούς, καὶ ὑπέταξεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν que anno quæ sanctum Maximum et ejus discipu- Jos spectant, gesta, iis nimirum pro recta fidei sen- tentia sustinenda adversus monotheletas decerian- tibus. Eos cum Constans in perversum seusum ab- ducere non valeret, divina sapientia fluentem et · varia eruditione florentem illam sancti linguam una cum illius dextera abscidit, utpote quæ multa ad- versus ejus impietatem una cum discipulis (erant illi uterque Anastasius) conscripsisset, quæ et ipsi ad verbum exscripserunt, ut omnibus scientiarum studiosis notum est. - A. C. 650. Hoc auno Maviæ legatione ab im. peratore suscepta, Arabes, seditionibus et tumulti- bus jactati, cum Romanis pacti sunt, ut nimirum per singulos dies nummos mille, equum et servum Roma. nis ponderent. Inter hæc magnus terræmotus mense Dæsj indictione secunda per Palæstinam et Syriam exortus magnis ruinis causam dedit. Hoc etiam anno i Β -- Α. 1.6150. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξύ Ρω- μαίων καὶ ᾿Αράβων τοῦ Μαυΐου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσιν Ρωμαίοις οἱ "Αραβες καθ' ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίω ινδικτιῶνι β'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη (79) Μαρτί VARIE LECTIONES. ** xal add. ex A. 66 49 κατ' ἔπος, καθέσεως Α. Snip A, nept vulg. “ånérepev om. A a f. σιν Α, τελέσωσιν vulg. • Δεσία Α. . JAC. GOARI NOTÆ. adversus illius impietatem multa cum discipulis Ana- stasiis composuisset, quæ etiam illi ad verbum con- scripsere. Συγγραφεύς dicitur, et συγγράφει obat, qui nec ipse scribit, sed aliena utitur mann, ut hic de Maximo significatur, sua cum discipulis componente polemica opuscula, illisque excipienti- bus; non quod ab eo scripta ejus discipuli exscrip- C serint, ut novus interpres significat. Bene Anast. conscripsisse Anastasios ait. Combefis. editis, necnon apud Baronium annis 656 et 657. pæ exsilium, mortem vero decimo quarto, conjun- genda, sequentes temporum characteres in ipsius Mártini epistolis, Anastasii Collectaneis, et aliis locis signati demonstrant. Summum Ecclesiæ pre- sulatum sanctus ille pontifex mox ut adeptus est circa Constantis anni septimi exitum ineunte octa- vo (juxta Theophanis calculos) et indictione octava pari dierum gressu,currente, monothelitarum er- rori condemnando concilium Rome celebrat. Thco- phanes superius assignatis annis, Baronius a. C. 649, ipsa concilii verba: In nomine Domini Dei Sal- vatoris nostri Jesu Christi, imperii domini Constan- tini piissimi Augusti anno nono (qualiter numere- tur nonus prius expositum) sub die tertio nonas Octobris, indictione octava, præsident sancio ac beatissimo Martino papa, etc. Ipse Martinus epistola ad Paulum Thessalonics episcopum: Nempe a die prima præsentis mensis Novembris, indictione octura, qua die missas a te lubricas litteras accepimus, et condemnavimus, etc. Anno secundo insidias ab Olympio exarcho sibi paratas sustinuisse declarant ejus dicta jam proferenda. Tertio, in Constantis decimum et indictionem decimam incidente Callio - pam exarcbum Romam profectum excipit, et ab eo CP. abducitur; ejus quippe adventum referens scri- bit: Ego vero ipse graviter infirmus eram ab Octobri mense usque ad pradictum tempus, id est, usque ad sextumdecimum Kalendas Julias. Et infra : Cum et in adventu infamis Olympii vani cujusdam hominis cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Anni primi eo tempore, quo concilium habuit, ægrotasse, quæ ipse gessit humo sanæ mentis et firmorum laterum credere prohibent: Olympius D " " 4 quoque et Calliopas éxarchi septimo a concitio ce- lebrato mense, datis prius CP. litteris, responsis acceptis; susceptis confectisque CP. Ravennami, Ravenna Romaṁ itineribus, varias Martino vexa- tiones, que moram exigunt et successionem unn tempore nequeunt ingerere. Abducitur itaque Roma anni tertii, ut vult Sirimondus in Sy||- opsi chronica ad Anastasii Collectanea, mense Junio, ac ut Martinus ipse scribit: Perveninius Kalendas Julias Mesenam (Misenum, ad ostia Tiberina pro montorium) in qua erat navis, id est, carcer meus. Menses tres inde per varias insulas exigit, ad anni nimirum quarti primordia, ipse dicente: In plari mis insularum in quibus nos vel tribus mensibus pec- cuta impedierunt, nullam compassionem adeptus su. Annum Naxi commoratur, qui assumptionis ejus quartus, et circull currentis indictio undecima. Excepto duntaxat (superiora verba prosequitur) is insula Naxia, quoniam ibi annum fecimus, elc.: node digressus indictionis duodecimæ primo mense CP. appellit. Cumque tandem pervenisset Byzantium, inquit ejus martyril scriptor, beatus ille septimo decimo die Septembrii mensis in portum prope Ex- phemiam, etc. Vario carcerum, examinumi et tormen torum generi subditus, exsilii sententiam postinodunu accipit. Fecit ergo reverentissimus papa in codem Diomedis ergastulo otoginta quinque dies post primas nonaginta tres (in excubitorum custodia) hoc est omnes simul 178. Venit igitur Sagāleba scriba di- cens, Quia jussus sum auferre te hine, et transverre in domum meam, et post dies duos dirigere te, quo jusserit sacellarius. Et infra: Dictum est ergo quia in Chersonam exsulatur. Et post dres aliquot cogno- vimus, quia illuc clanculo navigio transfectus es!. Ipse discessus tempus signat in epist. Postquam egressi sumus ex eo quod Jeron dicitur a CP. nati- gentes sancta quinta feria Cœnæ Domini, pertrans- irimus Pharum, per diversa loca transmeanies, Idibus Maiis, et Chersonem pervenimus. Sexdecim tandem menses exsilium ad ejus mortem dilatom conjicio ex bis scriptoris supra laudati verbis. Obiit autem ... mense Septembrio die sexlade- cima. indictione quartadecima.. Scelesti- porro Pyrrhi lethum, in id tempus, quo Constantis anno duodecimo, et indictione pari Diomedis ergastul sanctus pontifex tenebatur, auctor idem conjicit, . " (77) Palam ex Anast. Guyypafaμévou • Ut qui (78) Exstant in Anastasii Collectaneis a Sirmondo (79) Anno Constantis decimo tertio Martini pa-
ἀλλ’ οὗτος μὲν ἐκ προνοίας θεοῦ τοῦτο συμβεβηκέναι Χριστιανοῖς πιστεύσας, εὐαγγελικῶς διανοησάμενος εἰρήνευσεν· καὶ ἦν ἕως τελευτῆς αὐτοῦ ἠρεμῶν ἐκ πάντων πολεμίων σπουδὴν ἔχων ἐξαίρετον ἑνῶσαι τὰς ἁπανταχῆ διῃρημένας ἁγίας τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας ἀπὸ τῶν χρόνων Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως καὶ προπάππου αὐτοῦ, καὶ Σεργίου τοῦ κακόφρονος καὶ Πύρρου, τῶν ἀναξίως ἡγησαμένων τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως, μίαν τε θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐπὶ τοῦ κυρίου καὶ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δογματισάντων, ὧν τὰς κακοδοξίας ἀνατρέψαι σπουδάζων ὁ αὐτὸς χριστιανικώτατος βασιλεὺς σύνοδον οἰκουμενικὴν συναθροίσας ἐπισκόπων σπθ ἐν Κωνσταντινουπόλει, τά τε προκεκυρωμένα ἐν ταῖς προλαβούσαις ἁγίαις καὶ οἰκουμενικαῖς πέντε συνόδοις ἐπεβεβαίωσε δόγματα, καὶ τὸ τῶν δύο θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν εὐσεβὲς θεσπισθῆναι δόγμα συνεψηφίσατο κατὰ τὴν αὐτὴν ἁγίαν καὶ ἀκριβεστάτην ἕκτην οἰκουμενικὴν σύνοδον, ἧς καὶ ἐξῆρχον ὁ αὐτός τε πανευσεβὴς βασιλεὺς Κωνσταντῖνος καὶ οἱ εὐσεβεῖς ἱεράρχαι. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀζὶδ ἔτη γ. ροβ. χοβ. ιβ. α. γ.707 THEOPHANIS 703 ἅγιον Μάξιμον και εν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη, ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν· οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακο δοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ τ λυμαθεστάτην γλώσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμεν " μετά τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτ τοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ᾿Αναστασία; συγγραψαμένοις (77) · & καὶ κατ' ἔπος σε οὗτοι για γράφασιν (78), ὡς οἱ φιλομαθείς γινώσκουσιν. 'ol captivitatem aclis, provinciam subegit. Hoc quo- Α πολλούς, καὶ ὑπέταξεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν que anno quæ sanctum Maximum et ejus discipu- Jos spectant, gesta, iis nimirum pro recta fidei sen- tentia sustinenda adversus monotheletas decerian- tibus. Eos cum Constans in perversum seusum ab- ducere non valeret, divina sapientia fluentem et · varia eruditione florentem illam sancti linguam una cum illius dextera abscidit, utpote quæ multa ad- versus ejus impietatem una cum discipulis (erant illi uterque Anastasius) conscripsisset, quæ et ipsi ad verbum exscripserunt, ut omnibus scientiarum studiosis notum est. - A. C. 650. Hoc auno Maviæ legatione ab im. peratore suscepta, Arabes, seditionibus et tumulti- bus jactati, cum Romanis pacti sunt, ut nimirum per singulos dies nummos mille, equum et servum Roma. nis ponderent. Inter hæc magnus terræmotus mense Dæsj indictione secunda per Palæstinam et Syriam exortus magnis ruinis causam dedit. Hoc etiam anno i Β -- Α. 1.6150. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξύ Ρω- μαίων καὶ ᾿Αράβων τοῦ Μαυΐου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσιν Ρωμαίοις οἱ "Αραβες καθ' ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίω ινδικτιῶνι β'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη (79) Μαρτί VARIE LECTIONES. ** xal add. ex A. 66 49 κατ' ἔπος, καθέσεως Α. Snip A, nept vulg. “ånérepev om. A a f. σιν Α, τελέσωσιν vulg. • Δεσία Α. . JAC. GOARI NOTÆ. adversus illius impietatem multa cum discipulis Ana- stasiis composuisset, quæ etiam illi ad verbum con- scripsere. Συγγραφεύς dicitur, et συγγράφει obat, qui nec ipse scribit, sed aliena utitur mann, ut hic de Maximo significatur, sua cum discipulis componente polemica opuscula, illisque excipienti- bus; non quod ab eo scripta ejus discipuli exscrip- C serint, ut novus interpres significat. Bene Anast. conscripsisse Anastasios ait. Combefis. editis, necnon apud Baronium annis 656 et 657. pæ exsilium, mortem vero decimo quarto, conjun- genda, sequentes temporum characteres in ipsius Mártini epistolis, Anastasii Collectaneis, et aliis locis signati demonstrant. Summum Ecclesiæ pre- sulatum sanctus ille pontifex mox ut adeptus est circa Constantis anni septimi exitum ineunte octa- vo (juxta Theophanis calculos) et indictione octava pari dierum gressu,currente, monothelitarum er- rori condemnando concilium Rome celebrat. Thco- phanes superius assignatis annis, Baronius a. C. 649, ipsa concilii verba: In nomine Domini Dei Sal- vatoris nostri Jesu Christi, imperii domini Constan- tini piissimi Augusti anno nono (qualiter numere- tur nonus prius expositum) sub die tertio nonas Octobris, indictione octava, præsident sancio ac beatissimo Martino papa, etc. Ipse Martinus epistola ad Paulum Thessalonics episcopum: Nempe a die prima præsentis mensis Novembris, indictione octura, qua die missas a te lubricas litteras accepimus, et condemnavimus, etc. Anno secundo insidias ab Olympio exarcho sibi paratas sustinuisse declarant ejus dicta jam proferenda. Tertio, in Constantis decimum et indictionem decimam incidente Callio - pam exarcbum Romam profectum excipit, et ab eo CP. abducitur; ejus quippe adventum referens scri- bit: Ego vero ipse graviter infirmus eram ab Octobri mense usque ad pradictum tempus, id est, usque ad sextumdecimum Kalendas Julias. Et infra : Cum et in adventu infamis Olympii vani cujusdam hominis cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Anni primi eo tempore, quo concilium habuit, ægrotasse, quæ ipse gessit humo sanæ mentis et firmorum laterum credere prohibent: Olympius D " " 4 quoque et Calliopas éxarchi septimo a concitio ce- lebrato mense, datis prius CP. litteris, responsis acceptis; susceptis confectisque CP. Ravennami, Ravenna Romaṁ itineribus, varias Martino vexa- tiones, que moram exigunt et successionem unn tempore nequeunt ingerere. Abducitur itaque Roma anni tertii, ut vult Sirimondus in Sy||- opsi chronica ad Anastasii Collectanea, mense Junio, ac ut Martinus ipse scribit: Perveninius Kalendas Julias Mesenam (Misenum, ad ostia Tiberina pro montorium) in qua erat navis, id est, carcer meus. Menses tres inde per varias insulas exigit, ad anni nimirum quarti primordia, ipse dicente: In plari mis insularum in quibus nos vel tribus mensibus pec- cuta impedierunt, nullam compassionem adeptus su. Annum Naxi commoratur, qui assumptionis ejus quartus, et circull currentis indictio undecima. Excepto duntaxat (superiora verba prosequitur) is insula Naxia, quoniam ibi annum fecimus, elc.: node digressus indictionis duodecimæ primo mense CP. appellit. Cumque tandem pervenisset Byzantium, inquit ejus martyril scriptor, beatus ille septimo decimo die Septembrii mensis in portum prope Ex- phemiam, etc. Vario carcerum, examinumi et tormen torum generi subditus, exsilii sententiam postinodunu accipit. Fecit ergo reverentissimus papa in codem Diomedis ergastulo otoginta quinque dies post primas nonaginta tres (in excubitorum custodia) hoc est omnes simul 178. Venit igitur Sagāleba scriba di- cens, Quia jussus sum auferre te hine, et transverre in domum meam, et post dies duos dirigere te, quo jusserit sacellarius. Et infra: Dictum est ergo quia in Chersonam exsulatur. Et post dres aliquot cogno- vimus, quia illuc clanculo navigio transfectus es!. Ipse discessus tempus signat in epist. Postquam egressi sumus ex eo quod Jeron dicitur a CP. nati- gentes sancta quinta feria Cœnæ Domini, pertrans- irimus Pharum, per diversa loca transmeanies, Idibus Maiis, et Chersonem pervenimus. Sexdecim tandem menses exsilium ad ejus mortem dilatom conjicio ex bis scriptoris supra laudati verbis. Obiit autem ... mense Septembrio die sexlade- cima. indictione quartadecima.. Scelesti- porro Pyrrhi lethum, in id tempus, quo Constantis anno duodecimo, et indictione pari Diomedis ergastul sanctus pontifex tenebatur, auctor idem conjicit, . " (77) Palam ex Anast. Guyypafaμévou • Ut qui (78) Exstant in Anastasii Collectaneis a Sirmondo (79) Anno Constantis decimo tertio Martini pa-
Τούτῳ τῷ ἔτει συνηθροίσθη ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ ἕκτη σύνοδος ἐν Κωνσταντινουπόλει τῶν σπθ ἁγίων ἐπισκόπων καὶ πατέρων κατὰ ἐπιτροπὴν τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως Κωνσταντίνου. 70 Κόσμου ἔτη ρογ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χογ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζ. ιγ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀζὶδ ἔτη γ. β. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη 2. δ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπώσατο Κωνσταντῖνος τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τῆς βασιλείας, Ἡράκλειον καὶ Τιβέριον, καὶ μόνος ἐβασίλευσε σὺν Ἰουστινιανῷ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. ιδ. γ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει Μουχτὰρ ὁ ψεύστης τυραννήσας ἐπικρατὴς γέγονε τῆς Περσίδος, ἀπεκάλει δὲ ἑαυτὸν προφήτην. καὶ ἐταράχθησαν οἱ Ἄραβες. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαρουὰμ ἔτος α. ιε. α. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Ἰζίδ, καὶ ταραχθέντες οἱ Ἄραβες τοῦ Ἐθρίβου διηγέρθησαν καταστήσαντες ἀρχηγὸν ἑαυτοῖς Ἀβδελᾶν τινα, υἱὸν Ζουβέρ. καὶ συναχθέντες οἱ Φοίνικες καὶ οἱ Παλαιστίνης ἐπὶ τὴν Δαμασκὸν ἔρχονται καὶ ἕως τοῦ Γαβιθᾶ πρὸς Ἀσάν, ἀμηρᾶν Παλαιστίνης· καὶ δίδουσι χεῖρας δεξιὰς τῷ Μαρουὰμ καὶ ἱστῶσιν αὐτὸν ἀρχηγόν, καὶ ἀμηρεύει μῆνας θ.707 THEOPHANIS 703 ἅγιον Μάξιμον και εν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη, ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν· οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακο δοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ τ λυμαθεστάτην γλώσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμεν " μετά τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτ τοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ᾿Αναστασία; συγγραψαμένοις (77) · & καὶ κατ' ἔπος σε οὗτοι για γράφασιν (78), ὡς οἱ φιλομαθείς γινώσκουσιν. 'ol captivitatem aclis, provinciam subegit. Hoc quo- Α πολλούς, καὶ ὑπέταξεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν que anno quæ sanctum Maximum et ejus discipu- Jos spectant, gesta, iis nimirum pro recta fidei sen- tentia sustinenda adversus monotheletas decerian- tibus. Eos cum Constans in perversum seusum ab- ducere non valeret, divina sapientia fluentem et · varia eruditione florentem illam sancti linguam una cum illius dextera abscidit, utpote quæ multa ad- versus ejus impietatem una cum discipulis (erant illi uterque Anastasius) conscripsisset, quæ et ipsi ad verbum exscripserunt, ut omnibus scientiarum studiosis notum est. - A. C. 650. Hoc auno Maviæ legatione ab im. peratore suscepta, Arabes, seditionibus et tumulti- bus jactati, cum Romanis pacti sunt, ut nimirum per singulos dies nummos mille, equum et servum Roma. nis ponderent. Inter hæc magnus terræmotus mense Dæsj indictione secunda per Palæstinam et Syriam exortus magnis ruinis causam dedit. Hoc etiam anno i Β -- Α. 1.6150. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξύ Ρω- μαίων καὶ ᾿Αράβων τοῦ Μαυΐου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσιν Ρωμαίοις οἱ "Αραβες καθ' ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίω ινδικτιῶνι β'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη (79) Μαρτί VARIE LECTIONES. ** xal add. ex A. 66 49 κατ' ἔπος, καθέσεως Α. Snip A, nept vulg. “ånérepev om. A a f. σιν Α, τελέσωσιν vulg. • Δεσία Α. . JAC. GOARI NOTÆ. adversus illius impietatem multa cum discipulis Ana- stasiis composuisset, quæ etiam illi ad verbum con- scripsere. Συγγραφεύς dicitur, et συγγράφει obat, qui nec ipse scribit, sed aliena utitur mann, ut hic de Maximo significatur, sua cum discipulis componente polemica opuscula, illisque excipienti- bus; non quod ab eo scripta ejus discipuli exscrip- C serint, ut novus interpres significat. Bene Anast. conscripsisse Anastasios ait. Combefis. editis, necnon apud Baronium annis 656 et 657. pæ exsilium, mortem vero decimo quarto, conjun- genda, sequentes temporum characteres in ipsius Mártini epistolis, Anastasii Collectaneis, et aliis locis signati demonstrant. Summum Ecclesiæ pre- sulatum sanctus ille pontifex mox ut adeptus est circa Constantis anni septimi exitum ineunte octa- vo (juxta Theophanis calculos) et indictione octava pari dierum gressu,currente, monothelitarum er- rori condemnando concilium Rome celebrat. Thco- phanes superius assignatis annis, Baronius a. C. 649, ipsa concilii verba: In nomine Domini Dei Sal- vatoris nostri Jesu Christi, imperii domini Constan- tini piissimi Augusti anno nono (qualiter numere- tur nonus prius expositum) sub die tertio nonas Octobris, indictione octava, præsident sancio ac beatissimo Martino papa, etc. Ipse Martinus epistola ad Paulum Thessalonics episcopum: Nempe a die prima præsentis mensis Novembris, indictione octura, qua die missas a te lubricas litteras accepimus, et condemnavimus, etc. Anno secundo insidias ab Olympio exarcho sibi paratas sustinuisse declarant ejus dicta jam proferenda. Tertio, in Constantis decimum et indictionem decimam incidente Callio - pam exarcbum Romam profectum excipit, et ab eo CP. abducitur; ejus quippe adventum referens scri- bit: Ego vero ipse graviter infirmus eram ab Octobri mense usque ad pradictum tempus, id est, usque ad sextumdecimum Kalendas Julias. Et infra : Cum et in adventu infamis Olympii vani cujusdam hominis cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Anni primi eo tempore, quo concilium habuit, ægrotasse, quæ ipse gessit humo sanæ mentis et firmorum laterum credere prohibent: Olympius D " " 4 quoque et Calliopas éxarchi septimo a concitio ce- lebrato mense, datis prius CP. litteris, responsis acceptis; susceptis confectisque CP. Ravennami, Ravenna Romaṁ itineribus, varias Martino vexa- tiones, que moram exigunt et successionem unn tempore nequeunt ingerere. Abducitur itaque Roma anni tertii, ut vult Sirimondus in Sy||- opsi chronica ad Anastasii Collectanea, mense Junio, ac ut Martinus ipse scribit: Perveninius Kalendas Julias Mesenam (Misenum, ad ostia Tiberina pro montorium) in qua erat navis, id est, carcer meus. Menses tres inde per varias insulas exigit, ad anni nimirum quarti primordia, ipse dicente: In plari mis insularum in quibus nos vel tribus mensibus pec- cuta impedierunt, nullam compassionem adeptus su. Annum Naxi commoratur, qui assumptionis ejus quartus, et circull currentis indictio undecima. Excepto duntaxat (superiora verba prosequitur) is insula Naxia, quoniam ibi annum fecimus, elc.: node digressus indictionis duodecimæ primo mense CP. appellit. Cumque tandem pervenisset Byzantium, inquit ejus martyril scriptor, beatus ille septimo decimo die Septembrii mensis in portum prope Ex- phemiam, etc. Vario carcerum, examinumi et tormen torum generi subditus, exsilii sententiam postinodunu accipit. Fecit ergo reverentissimus papa in codem Diomedis ergastulo otoginta quinque dies post primas nonaginta tres (in excubitorum custodia) hoc est omnes simul 178. Venit igitur Sagāleba scriba di- cens, Quia jussus sum auferre te hine, et transverre in domum meam, et post dies duos dirigere te, quo jusserit sacellarius. Et infra: Dictum est ergo quia in Chersonam exsulatur. Et post dres aliquot cogno- vimus, quia illuc clanculo navigio transfectus es!. Ipse discessus tempus signat in epist. Postquam egressi sumus ex eo quod Jeron dicitur a CP. nati- gentes sancta quinta feria Cœnæ Domini, pertrans- irimus Pharum, per diversa loca transmeanies, Idibus Maiis, et Chersonem pervenimus. Sexdecim tandem menses exsilium ad ejus mortem dilatom conjicio ex bis scriptoris supra laudati verbis. Obiit autem ... mense Septembrio die sexlade- cima. indictione quartadecima.. Scelesti- porro Pyrrhi lethum, in id tempus, quo Constantis anno duodecimo, et indictione pari Diomedis ergastul sanctus pontifex tenebatur, auctor idem conjicit, . " (77) Palam ex Anast. Guyypafaμévou • Ut qui (78) Exstant in Anastasii Collectaneis a Sirmondo (79) Anno Constantis decimo tertio Martini pa-
καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ, Ἀβιμέλεχ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, διαδέχεται τὴν ἀρχὴν ἀμηρεύσας ἔτη κα ἥμισυ, καὶ χειροῦται τοὺς τυράννους καὶ ἀποκτέννει τὸν Ἀβδελᾶν, υἱὸν Ζουβέρ, καὶ Δάδαχον. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θεόδωρος πάλιν ἔτη γ. ι. α. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς καὶ θανατικὸν μέγα ἐν Συρίᾳ, καὶ Ἀβιμέλεχ ἐκράτησε τοῦ ἔθνους. τῶν δὲ Μαρδαϊτῶν ἐπιτιθεμένων τοῖς μέρεσι τοῦ Λιβάνου, καὶ τοῦ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος, ὁ αὐτὸς Ἀβιμέλεχ τὴν ἐπὶ Μαυί̈ου ζητηθεῖσαν εἰρήνην αἰτεῖται ἀποστείλας πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα, τὰς αὐτὰς τξε χιλιάδας τοῦ χρυσοῦ νομισμάτων συνθέμενος τελεῖν, καὶ τοὺς τξε δούλους, καὶ ὁμοίως εὐγενεῖς ἵππους τξε. ιζ. β. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεπάη ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς Κωνσταντῖνος κρατήσας ἔτη ιζ, καὶ ἐβασίλευσεν Ἰουστινιανὸς ὁ υἱὸς αὐτοῦ. [Ἰστέον ὅτι μάτην ληρωδῶς φλυαροῦσί τινες λέγοντες μετὰ τέσσαρα ἔτη γεγονέναι τοὺς παρ’ αὐτοῖς φημιζομένους τῆς ἕκτης συνόδου κεφαλαιώδεις τύπους. ὡς γὰρ ἐν πᾶσι ψευδηγοροῦντες ἐλέγχονται, ἀποδείκνυνται καὶ ἐν τούτοις μηδὲν ἀληθὲς λέγοντες.707 THEOPHANIS 703 ἅγιον Μάξιμον και εν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη, ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν· οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακο δοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ τ λυμαθεστάτην γλώσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμεν " μετά τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτ τοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ᾿Αναστασία; συγγραψαμένοις (77) · & καὶ κατ' ἔπος σε οὗτοι για γράφασιν (78), ὡς οἱ φιλομαθείς γινώσκουσιν. 'ol captivitatem aclis, provinciam subegit. Hoc quo- Α πολλούς, καὶ ὑπέταξεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν que anno quæ sanctum Maximum et ejus discipu- Jos spectant, gesta, iis nimirum pro recta fidei sen- tentia sustinenda adversus monotheletas decerian- tibus. Eos cum Constans in perversum seusum ab- ducere non valeret, divina sapientia fluentem et · varia eruditione florentem illam sancti linguam una cum illius dextera abscidit, utpote quæ multa ad- versus ejus impietatem una cum discipulis (erant illi uterque Anastasius) conscripsisset, quæ et ipsi ad verbum exscripserunt, ut omnibus scientiarum studiosis notum est. - A. C. 650. Hoc auno Maviæ legatione ab im. peratore suscepta, Arabes, seditionibus et tumulti- bus jactati, cum Romanis pacti sunt, ut nimirum per singulos dies nummos mille, equum et servum Roma. nis ponderent. Inter hæc magnus terræmotus mense Dæsj indictione secunda per Palæstinam et Syriam exortus magnis ruinis causam dedit. Hoc etiam anno i Β -- Α. 1.6150. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξύ Ρω- μαίων καὶ ᾿Αράβων τοῦ Μαυΐου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσιν Ρωμαίοις οἱ "Αραβες καθ' ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίω ινδικτιῶνι β'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη (79) Μαρτί VARIE LECTIONES. ** xal add. ex A. 66 49 κατ' ἔπος, καθέσεως Α. Snip A, nept vulg. “ånérepev om. A a f. σιν Α, τελέσωσιν vulg. • Δεσία Α. . JAC. GOARI NOTÆ. adversus illius impietatem multa cum discipulis Ana- stasiis composuisset, quæ etiam illi ad verbum con- scripsere. Συγγραφεύς dicitur, et συγγράφει obat, qui nec ipse scribit, sed aliena utitur mann, ut hic de Maximo significatur, sua cum discipulis componente polemica opuscula, illisque excipienti- bus; non quod ab eo scripta ejus discipuli exscrip- C serint, ut novus interpres significat. Bene Anast. conscripsisse Anastasios ait. Combefis. editis, necnon apud Baronium annis 656 et 657. pæ exsilium, mortem vero decimo quarto, conjun- genda, sequentes temporum characteres in ipsius Mártini epistolis, Anastasii Collectaneis, et aliis locis signati demonstrant. Summum Ecclesiæ pre- sulatum sanctus ille pontifex mox ut adeptus est circa Constantis anni septimi exitum ineunte octa- vo (juxta Theophanis calculos) et indictione octava pari dierum gressu,currente, monothelitarum er- rori condemnando concilium Rome celebrat. Thco- phanes superius assignatis annis, Baronius a. C. 649, ipsa concilii verba: In nomine Domini Dei Sal- vatoris nostri Jesu Christi, imperii domini Constan- tini piissimi Augusti anno nono (qualiter numere- tur nonus prius expositum) sub die tertio nonas Octobris, indictione octava, præsident sancio ac beatissimo Martino papa, etc. Ipse Martinus epistola ad Paulum Thessalonics episcopum: Nempe a die prima præsentis mensis Novembris, indictione octura, qua die missas a te lubricas litteras accepimus, et condemnavimus, etc. Anno secundo insidias ab Olympio exarcho sibi paratas sustinuisse declarant ejus dicta jam proferenda. Tertio, in Constantis decimum et indictionem decimam incidente Callio - pam exarcbum Romam profectum excipit, et ab eo CP. abducitur; ejus quippe adventum referens scri- bit: Ego vero ipse graviter infirmus eram ab Octobri mense usque ad pradictum tempus, id est, usque ad sextumdecimum Kalendas Julias. Et infra : Cum et in adventu infamis Olympii vani cujusdam hominis cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Anni primi eo tempore, quo concilium habuit, ægrotasse, quæ ipse gessit humo sanæ mentis et firmorum laterum credere prohibent: Olympius D " " 4 quoque et Calliopas éxarchi septimo a concitio ce- lebrato mense, datis prius CP. litteris, responsis acceptis; susceptis confectisque CP. Ravennami, Ravenna Romaṁ itineribus, varias Martino vexa- tiones, que moram exigunt et successionem unn tempore nequeunt ingerere. Abducitur itaque Roma anni tertii, ut vult Sirimondus in Sy||- opsi chronica ad Anastasii Collectanea, mense Junio, ac ut Martinus ipse scribit: Perveninius Kalendas Julias Mesenam (Misenum, ad ostia Tiberina pro montorium) in qua erat navis, id est, carcer meus. Menses tres inde per varias insulas exigit, ad anni nimirum quarti primordia, ipse dicente: In plari mis insularum in quibus nos vel tribus mensibus pec- cuta impedierunt, nullam compassionem adeptus su. Annum Naxi commoratur, qui assumptionis ejus quartus, et circull currentis indictio undecima. Excepto duntaxat (superiora verba prosequitur) is insula Naxia, quoniam ibi annum fecimus, elc.: node digressus indictionis duodecimæ primo mense CP. appellit. Cumque tandem pervenisset Byzantium, inquit ejus martyril scriptor, beatus ille septimo decimo die Septembrii mensis in portum prope Ex- phemiam, etc. Vario carcerum, examinumi et tormen torum generi subditus, exsilii sententiam postinodunu accipit. Fecit ergo reverentissimus papa in codem Diomedis ergastulo otoginta quinque dies post primas nonaginta tres (in excubitorum custodia) hoc est omnes simul 178. Venit igitur Sagāleba scriba di- cens, Quia jussus sum auferre te hine, et transverre in domum meam, et post dies duos dirigere te, quo jusserit sacellarius. Et infra: Dictum est ergo quia in Chersonam exsulatur. Et post dres aliquot cogno- vimus, quia illuc clanculo navigio transfectus es!. Ipse discessus tempus signat in epist. Postquam egressi sumus ex eo quod Jeron dicitur a CP. nati- gentes sancta quinta feria Cœnæ Domini, pertrans- irimus Pharum, per diversa loca transmeanies, Idibus Maiis, et Chersonem pervenimus. Sexdecim tandem menses exsilium ad ejus mortem dilatom conjicio ex bis scriptoris supra laudati verbis. Obiit autem ... mense Septembrio die sexlade- cima. indictione quartadecima.. Scelesti- porro Pyrrhi lethum, in id tempus, quo Constantis anno duodecimo, et indictione pari Diomedis ergastul sanctus pontifex tenebatur, auctor idem conjicit, . " (77) Palam ex Anast. Guyypafaμévou • Ut qui (78) Exstant in Anastasii Collectaneis a Sirmondo (79) Anno Constantis decimo tertio Martini pa-
ἡ γὰρ ἀκριβὴς χρονικὴ ἀποσημείωσις τὴν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικὴν ἕκτην σύνοδον ἐν τῷ ιβ ἔτει τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου, ἐκγόνου Ἡρακλείου, γενέσθαι λέγει, ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ροβ. καὶ ὅτι μετὰ τοῦτο ἐβασίλευσεν ὁ αὐτὸς Κωνσταντῖνος ἔτη ε, καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ, ἐμονάρχησεν Ἰουστινιανός, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη ι, ἐκβληθέντος δὲ Ἰουστινιανοῦ ἐκράτησε Λεόντιος ἔτη γ, καὶ μετὰ Λεόντιον Τιβέριος ὁ καὶ Ἀψίμαρος ἔτη ζ, καὶ πάλιν Ἰουστινιανὸς ὁ ἐκβληθεὶς ἔτη 2. ὡς εὑρίσκεσθαι ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκδεδομένων τύπων τῷ β ἔτει τῆς ἐσχάτης βασιλείας τοῦ αὐτοῦ ῥινοκοπημένου Ἰουστινιανοῦ ἐκτεθεῖσθαι αὐτοὺς περιέχοντας ἐν τῷ γ τύπῳ αὐταῖς λέξεσιν οὕτως· συνορῶμεν ὥστε τοὺς μὲν δυσὶ γάμοις περιπαρέντας καὶ μέχρι τῆς ιε τοῦ παρελθόντος Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς παρελθούσης δ ἰνδικτιῶνος ἔτους ρθ δουλωθέντας τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ μὴ ἐκνῆψαι αὐτῆς προελομένους καθαιρέσει κανονικῇ ὑποβαλεῖν. καὶ μεθ’ ἕτερα·707 THEOPHANIS 703 ἅγιον Μάξιμον και εν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη, ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν· οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακο δοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ τ λυμαθεστάτην γλώσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμεν " μετά τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτ τοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ᾿Αναστασία; συγγραψαμένοις (77) · & καὶ κατ' ἔπος σε οὗτοι για γράφασιν (78), ὡς οἱ φιλομαθείς γινώσκουσιν. 'ol captivitatem aclis, provinciam subegit. Hoc quo- Α πολλούς, καὶ ὑπέταξεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν que anno quæ sanctum Maximum et ejus discipu- Jos spectant, gesta, iis nimirum pro recta fidei sen- tentia sustinenda adversus monotheletas decerian- tibus. Eos cum Constans in perversum seusum ab- ducere non valeret, divina sapientia fluentem et · varia eruditione florentem illam sancti linguam una cum illius dextera abscidit, utpote quæ multa ad- versus ejus impietatem una cum discipulis (erant illi uterque Anastasius) conscripsisset, quæ et ipsi ad verbum exscripserunt, ut omnibus scientiarum studiosis notum est. - A. C. 650. Hoc auno Maviæ legatione ab im. peratore suscepta, Arabes, seditionibus et tumulti- bus jactati, cum Romanis pacti sunt, ut nimirum per singulos dies nummos mille, equum et servum Roma. nis ponderent. Inter hæc magnus terræmotus mense Dæsj indictione secunda per Palæstinam et Syriam exortus magnis ruinis causam dedit. Hoc etiam anno i Β -- Α. 1.6150. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξύ Ρω- μαίων καὶ ᾿Αράβων τοῦ Μαυΐου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσιν Ρωμαίοις οἱ "Αραβες καθ' ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίω ινδικτιῶνι β'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη (79) Μαρτί VARIE LECTIONES. ** xal add. ex A. 66 49 κατ' ἔπος, καθέσεως Α. Snip A, nept vulg. “ånérepev om. A a f. σιν Α, τελέσωσιν vulg. • Δεσία Α. . JAC. GOARI NOTÆ. adversus illius impietatem multa cum discipulis Ana- stasiis composuisset, quæ etiam illi ad verbum con- scripsere. Συγγραφεύς dicitur, et συγγράφει obat, qui nec ipse scribit, sed aliena utitur mann, ut hic de Maximo significatur, sua cum discipulis componente polemica opuscula, illisque excipienti- bus; non quod ab eo scripta ejus discipuli exscrip- C serint, ut novus interpres significat. Bene Anast. conscripsisse Anastasios ait. Combefis. editis, necnon apud Baronium annis 656 et 657. pæ exsilium, mortem vero decimo quarto, conjun- genda, sequentes temporum characteres in ipsius Mártini epistolis, Anastasii Collectaneis, et aliis locis signati demonstrant. Summum Ecclesiæ pre- sulatum sanctus ille pontifex mox ut adeptus est circa Constantis anni septimi exitum ineunte octa- vo (juxta Theophanis calculos) et indictione octava pari dierum gressu,currente, monothelitarum er- rori condemnando concilium Rome celebrat. Thco- phanes superius assignatis annis, Baronius a. C. 649, ipsa concilii verba: In nomine Domini Dei Sal- vatoris nostri Jesu Christi, imperii domini Constan- tini piissimi Augusti anno nono (qualiter numere- tur nonus prius expositum) sub die tertio nonas Octobris, indictione octava, præsident sancio ac beatissimo Martino papa, etc. Ipse Martinus epistola ad Paulum Thessalonics episcopum: Nempe a die prima præsentis mensis Novembris, indictione octura, qua die missas a te lubricas litteras accepimus, et condemnavimus, etc. Anno secundo insidias ab Olympio exarcho sibi paratas sustinuisse declarant ejus dicta jam proferenda. Tertio, in Constantis decimum et indictionem decimam incidente Callio - pam exarcbum Romam profectum excipit, et ab eo CP. abducitur; ejus quippe adventum referens scri- bit: Ego vero ipse graviter infirmus eram ab Octobri mense usque ad pradictum tempus, id est, usque ad sextumdecimum Kalendas Julias. Et infra : Cum et in adventu infamis Olympii vani cujusdam hominis cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Anni primi eo tempore, quo concilium habuit, ægrotasse, quæ ipse gessit humo sanæ mentis et firmorum laterum credere prohibent: Olympius D " " 4 quoque et Calliopas éxarchi septimo a concitio ce- lebrato mense, datis prius CP. litteris, responsis acceptis; susceptis confectisque CP. Ravennami, Ravenna Romaṁ itineribus, varias Martino vexa- tiones, que moram exigunt et successionem unn tempore nequeunt ingerere. Abducitur itaque Roma anni tertii, ut vult Sirimondus in Sy||- opsi chronica ad Anastasii Collectanea, mense Junio, ac ut Martinus ipse scribit: Perveninius Kalendas Julias Mesenam (Misenum, ad ostia Tiberina pro montorium) in qua erat navis, id est, carcer meus. Menses tres inde per varias insulas exigit, ad anni nimirum quarti primordia, ipse dicente: In plari mis insularum in quibus nos vel tribus mensibus pec- cuta impedierunt, nullam compassionem adeptus su. Annum Naxi commoratur, qui assumptionis ejus quartus, et circull currentis indictio undecima. Excepto duntaxat (superiora verba prosequitur) is insula Naxia, quoniam ibi annum fecimus, elc.: node digressus indictionis duodecimæ primo mense CP. appellit. Cumque tandem pervenisset Byzantium, inquit ejus martyril scriptor, beatus ille septimo decimo die Septembrii mensis in portum prope Ex- phemiam, etc. Vario carcerum, examinumi et tormen torum generi subditus, exsilii sententiam postinodunu accipit. Fecit ergo reverentissimus papa in codem Diomedis ergastulo otoginta quinque dies post primas nonaginta tres (in excubitorum custodia) hoc est omnes simul 178. Venit igitur Sagāleba scriba di- cens, Quia jussus sum auferre te hine, et transverre in domum meam, et post dies duos dirigere te, quo jusserit sacellarius. Et infra: Dictum est ergo quia in Chersonam exsulatur. Et post dres aliquot cogno- vimus, quia illuc clanculo navigio transfectus es!. Ipse discessus tempus signat in epist. Postquam egressi sumus ex eo quod Jeron dicitur a CP. nati- gentes sancta quinta feria Cœnæ Domini, pertrans- irimus Pharum, per diversa loca transmeanies, Idibus Maiis, et Chersonem pervenimus. Sexdecim tandem menses exsilium ad ejus mortem dilatom conjicio ex bis scriptoris supra laudati verbis. Obiit autem ... mense Septembrio die sexlade- cima. indictione quartadecima.. Scelesti- porro Pyrrhi lethum, in id tempus, quo Constantis anno duodecimo, et indictione pari Diomedis ergastul sanctus pontifex tenebatur, auctor idem conjicit, . " (77) Palam ex Anast. Guyypafaμévou • Ut qui (78) Exstant in Anastasii Collectaneis a Sirmondo (79) Anno Constantis decimo tertio Martini pa-
PG 108:713τοὺς δὲ μετὰ τὴν χειροτονίαν γάμῳ ἑνὶ παρανόμως προσομιλήσαντας, τοῦτ’ ἔστι πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ ὑποδιακόνους, ἤδη ἐπὶ βραχύν τινα χρόνον εἱρχθέντας τῆς ἱερᾶς λειτουργίας καὶ ἐπιτιμηθέντας αὖθις αὐτοὺς τοῖς οἰκείοις ἀποκαταστῆναι βαθμοῖς, μηδαμῶς ἑτέρῳ μείζονι προκόπτοντας βαθμῷ, προδήλως διαλυθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀθέσμου συνοικεσίου. ὥστε ἐξ αὐτῆς τῆς χρονικῆς ἀποσημειώσεως ἀριδήλως φαίνεσθαι συναγόμενα ἀπὸ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου ἕως τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἔτη κζ, πατριαρχοῦντος ἐν τῇ ἁγίᾳ οἰκουμενικῇ συνόδῳ Κωνσταντινουπόλεως Γεωργίου, ἔτος ἄγοντος τῆς πατριαρχίας γ, καὶ μετὰ τὴν σύνοδον πατριαρχήσαντος ἄλλα ἔτη γ, μετὰ δὲ τοῦτον Θεοδώρου ἔτη γ, καὶ Παύλου ἔτη ζ, καὶ Καλλινίκου ἔτη ιβ, καὶ Κύρου ἔτη β, ὡς συνάγεσθαι καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πατριαρχῶν ἔτη κζ. ἀπὸ δὲ τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἕως τοῦ πρώτου ἔτους Φιλιππικοῦ ἔτη ε· καὶ ἐν τῷ αὐτῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Φιλιππικοῦ γενέσθαι ἐμμανῆ σύνοδον κατὰ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου·Εφη· Τὴν εἰσφορὰν τῶν δημοσίων παρέχειν τοῖς ἡ Αραψιν. Καὶ ὁ ᾿Ανδρέας ἔφη· Βαβαί σοι, Μανία ! συμβουλεύεις τὸ σῶμα δοῦναι, τὴν δὲ σκιὰν κατ έχεις. Ως θέλεις, μετὰ Σεργίου στοίχει· ἐγὼ γὰρ τοῦτο οὐ ποιῶ. Πλὴν σὲ παρεῶντες, πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς δυνατώτερον σου ὄντα ὑπερ- ασπίζειν 'Ρωμαίοις, καταφεύγομεν, καὶ ἐπ' αὐτῷ τὰς ἐλπίδας τιθέμεθα. Ταῦτα εἰπὼν, λέγει τῷ Μαυΐᾳ· Σώζου· καὶ ἐξῆλθεν ἀπὸ Δαμασκοῦ ἐπὶ την "ι Μελιτινήν, διὰ τὸ τὸν " τύραννον εἶναι ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις, ἐν οἷς καὶ Σέργιος εἶχεν που ρεύεσθαι. ὡς δὲ κατέλαβεν τὴν ᾿Αραβισσὸν (86), πε- ριτυγχάνει τα τῷ κλεισουροφύλακι. Οὐ γὰρ συν απήχθη " τῷ τυράννῳ. Τούτῳ δὲ προστάττει παρα τηρεῖν τὸν Σέργιον ἐπανερχόμενον, ἵνα αὐτὸν ἀγάγη τε πρὸς αὐτόν. Αὐτὸς δὲ ἐπορεύθη εἰς Ἀμνη- Ε σίαν, τὸν Σέργιον ἐκδεχόμενος. Τὰ δὲ πεπραγμένα τῷ βασιλεῖ ἐδήλωσεν. Σέργιος δὲ στοιχήσας μετά Μαυΐου τὰ δοκοῦντα, παρέλαβεν Φαδαλᾶν το στρατό ηγὸν ᾿Αράβων μετά βοηθείας βαρβαρικής συμμαχεῖν τῷ Σαβωρίῳ ". Προπορευόμενος δὲ ὁ Σέργιος τῷ Φαν δαλα τε, καὶ περιχαρῶς πρὸς Σαβώριον ἀπερχόμε νος, περιπίπτει το ἐν ταῖς κλεισούραις τοῖς τοῦ ᾿Αν δρέου λόχοις. Καὶ τοῦτον κρατήσαντας, πρὸς Αν δρέαν φέρουσι δέσμιον. Ὁ δὲ Σέργιος ἰδὼν τὸν ᾿Αν Τρέαν, ρίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, δεόμε νας φείσασθαι αὐτοῦ. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Σὺ εἶ Σέρ γιος ο καυχώμενος " ἐν τοῖς αἰδοίοις ἐπὶ Μανίου, καμὲ θηλυδρίαν " (87) ἀποκαλῶν; ἰδοὺ ἀπὸ τοῦ Σε τὰ αἰδοῖα σου οὐδέν σε ὠφελήσουσιν, ἀλλὰ θανατώσουσιν. Ταῦτα εἰπὼν, ἐπιτρέπει ἐκτμηθῆναι αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα· καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸν ἐπὶ ξύλου. Ὁ δὲ Κωνσταντίνος (88) ἀκούσας τὴν τοῦ Φαδαλά άφιξιν εἰς τὴν Σαβωρίου βοήθειαν, ἀποστέλλει Νικηφόρον τὸν πατρίκιον μετὰ 'Ρωμαϊ- τῆς δυνάμεως ἀντιτάξασθαι τῷ Σαβωρίῳ. "Ην δὲ Σαβώριο; εἰς Αδριανούπολιν, καὶ ὡς ἐπύθετο Νίκη • φέρον ἔρχεσθαι πρὸς αὐτὸν, ἐγύμναζεν ἑαυτὸν πρὸς πόλεμον. Συνέβη δὲ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν, κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῦτον τῆς πόλεως ἐφ᾽ ἵππου σε ἐξελαύνειν· ὡς δὲ γέγονεν πλησίον της πύλης τι τῆς πόλεως, δίδωσι τῷ ἵππῳ τῇ μάστιγι ". Ὁ δὲ ἀφηνιάσας, καὶ τούτου τὴν κεφαλὴν ἐν τῇ πύλῃ προσρήξας, κακῶς τοῦ ζῆν ἀπήλλαξεν· καὶ οὕτως ὁ Θεὸς τὴν νίκην ἐδωρήσατο τῷ βασιλεῖ. Φαδαλᾶς οὖν ἐλθὼν εἰς τὴν Εξάπολιν, καὶ μαθὼν πάντα ηπόρησεν. Καὶ ἀπο στέλλει πρὸς Μαυΐαν αἰτῶν βοήθειαν, διὰ τὸ τοὺς τα παριούντες Αν δυνανωτέρῳ που δντι 1. * την περιτυγχάνει Α. παρατ. το συναπίει Α. ἄγῃ Α. τα Φαλάδην Γ. * Σαβώρῳ Α Γ. το Φαλαδῷ Α Γ. το περιπίπτει ἐν Α, παραπ. εἰς έγκαυχ. Α. οι θηλυδρίαν 2, θηλύδριον ἀπὸ τοῦ νῦν Α. το οὐδέν σε Α, οὐδὲν κι Κωνσταντίνος Α, Κωνστάντιος ἔφιππον Α. τῆς πύλης εt τὴν μάστιγα. τε τούτου τὴν κεφ. Α, τούτῳ κεφ. κλειρουσάρχης. Αμνησίαν τῆς Αμνησίας CHRONOGRAPHIA. - - - offert, paciscere te daturum. Quid istuc est ? ait B Andreas. Cui Mavias: Publicorum censuum in Ara- bes collationem. Miror te, Mavia, respondet An- dreas, qui solidum corpus dare, umbram solummodo retinere consulis : paciscere prout´ fert voluntas cum Sergio, quod petis nusquam exsequar. Quam- obrem te deinceps relicto, ad Deum, qui potentia le superat, quique Romanos, qlo ruit modo, polest pro- legere, confugiamus : in eo spes omnis nostra sita est. His dictis, Maviæ, Vale, infit, et Damasco egressus venit Melitinen, quod tyrannus in iis partibus di- versaretur, per quas Sergius esset transiturus. U Arabissum appulit, de rebus geréndis cum angu- . stiarum custode tractat; haud euim ille tyranni signa fuerat secutus. Huic redeuntem Sergium ob- servare præcipit, eumque ad se adducere. Ipse Amnesiam progressus est, ubi retinendum Sergium exspectaret : interim de rebus a se gestis impera- torem reddit certiorem. Sergius quæ sibi libuissent cum Mavia, pactus, Phadalain Arabum ducem cum auxiliaribus Barbarorum copiis Saborio' militaturis secum accepit, et Phadalam præcurrens, dum lætus admodum, ad Saborium contendit, in insidias ad fauces montium ab Andrea sibi paratas incidit ; quare comprehensum et vinculis alligatum ad An- dream deferunt. Sergius Audream primo conspi- catus, ad ejus pedes venian precaturus prolabitur. Add eum ille, Tune, inquit, Sergius ille exsistis, qui, me muliercula nomine excepto, de tuis virilibus glo- riabaris? virilia deinceps nil tibi profutura, quin imo mortem allatura, certo scias. His prolatis, partes quæ virum efficiunt, ei resecari jussit, et ad Signum suspendi. Constantinus autem ubi Phadalamı Saborio suppetias venire audivit, Nicephorum pa- tricium cum Romano exercitu, qui se Saborio op- poneret, misit. Saborius Adrianopolim forte occu- paverat, qui cum Nicephori adventus nuntium accepit, se ipsum ad pugnam exercebat. Eum itaque pro more sibi consueto extra urbis muros qua- dam die equum agitare contigit, urbis vero portæ jam proximus equum indicto lagello incitat. Equus ob inflictum dolorem in sessorem rebellis, desut- torio impetu caput ei ad portam allidit, ex quo in- felici letho perire coactus est, sicque Deus victoriam in imperatoris manus transtulit. Phadalas Exapolis adveniens, ubi quæ gesta erant rescivit, ad magnas adductus est angustias, adeo ut auxilium a Mavia VARIE LECTIONES. rür C D add. ex A. 1* tòv add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex νulg. vulg. · add. ex A. fort. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. bus iter fit in Armeniam occupare patet: limitaneus prases, ejus regionem Amniæ fluvio Galatia vicinam reor, et Anastasii Miscelleque verba, ipse vero pergebat non immemor, adversum sensum referentia penitus PATROL. GR. CVIII. aversor. stantis, patre in Sicilia morante, Orientis imperium administrans. Couberis. (86) Arabissum castrum angusta montium, qui- (87) Cubicularium, et ea de causa eviratum. (88) Anast., Barb., Peyr., etc., nempe filius Con-
καὶ ἐξωσθέντος Κύρου τῷ 2 ἔτει τῆς πατριαρχίας αὐτοῦ, γενέσθαι Ἰωάννην πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, Ἀνδρέαν δὲ μητροπολίτην τῆς Κρήτης καὶ Γερμανὸν μητροπολίτην Κυζίκου, ὑπογράψαντας προδήλως καὶ ἀναθεματίσαντας μετὰ πάντων τῶν κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους τὴν προρρηθεῖσαν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικὴν 2 σύνοδον· μετὰ δὲ ἔτη γ τελευτήσαντος Ἰωάννου, μετατεθῆναι Γερμανὸν ἀπὸ Κυζίκου, καὶ πατριαρχῆσαι Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τῷ ιγ ἔτει τῆς βασιλείας Λέοντος ἐξορισθῆναι, καὶ γενέσθαι Ἀναστάσιον καὶ πατριαρχῆσαι ἔτη κδ· καὶ μετ’ αὐτὸν Κωνσταντῖνον ἔτη ιβ, καὶ Νικήταν ιδ, καὶ Παῦλον ε, καὶ Ταράσιον κα, καὶ Νικηφόρον η, καὶ Θεόδοτον 2, καὶ Ἀντώνιον ι, καὶ Ἰωάννην τὸν Λεκανόμαντιν ἔτη 2 καὶ μῆνα α.] 70 Κόσμου ἔτη ροη. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χοη. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ι. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβ. γ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη γ. γ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστέλλει Ἀβιμέλεχ πρὸς Ἰουστινιανὸν βεβαιῶσαι τὴν εἰρήνην, καὶ ἐστοιχήθη ἡ εἰρήνη οὕτως· ἵνα ὁ βασιλεὺς παύσῃ τὸ τῶν Μαρδαϊτῶν τάγμα ἐκ τοῦ Λιβάνου, καὶ διακωλύσῃ τὰς ἐπιδρομὰς αὐτῶν·Εφη· Τὴν εἰσφορὰν τῶν δημοσίων παρέχειν τοῖς ἡ Αραψιν. Καὶ ὁ ᾿Ανδρέας ἔφη· Βαβαί σοι, Μανία ! συμβουλεύεις τὸ σῶμα δοῦναι, τὴν δὲ σκιὰν κατ έχεις. Ως θέλεις, μετὰ Σεργίου στοίχει· ἐγὼ γὰρ τοῦτο οὐ ποιῶ. Πλὴν σὲ παρεῶντες, πρὸς τὸν Θεὸν, ὡς δυνατώτερον σου ὄντα ὑπερ- ασπίζειν 'Ρωμαίοις, καταφεύγομεν, καὶ ἐπ' αὐτῷ τὰς ἐλπίδας τιθέμεθα. Ταῦτα εἰπὼν, λέγει τῷ Μαυΐᾳ· Σώζου· καὶ ἐξῆλθεν ἀπὸ Δαμασκοῦ ἐπὶ την "ι Μελιτινήν, διὰ τὸ τὸν " τύραννον εἶναι ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις, ἐν οἷς καὶ Σέργιος εἶχεν που ρεύεσθαι. ὡς δὲ κατέλαβεν τὴν ᾿Αραβισσὸν (86), πε- ριτυγχάνει τα τῷ κλεισουροφύλακι. Οὐ γὰρ συν απήχθη " τῷ τυράννῳ. Τούτῳ δὲ προστάττει παρα τηρεῖν τὸν Σέργιον ἐπανερχόμενον, ἵνα αὐτὸν ἀγάγη τε πρὸς αὐτόν. Αὐτὸς δὲ ἐπορεύθη εἰς Ἀμνη- Ε σίαν, τὸν Σέργιον ἐκδεχόμενος. Τὰ δὲ πεπραγμένα τῷ βασιλεῖ ἐδήλωσεν. Σέργιος δὲ στοιχήσας μετά Μαυΐου τὰ δοκοῦντα, παρέλαβεν Φαδαλᾶν το στρατό ηγὸν ᾿Αράβων μετά βοηθείας βαρβαρικής συμμαχεῖν τῷ Σαβωρίῳ ". Προπορευόμενος δὲ ὁ Σέργιος τῷ Φαν δαλα τε, καὶ περιχαρῶς πρὸς Σαβώριον ἀπερχόμε νος, περιπίπτει το ἐν ταῖς κλεισούραις τοῖς τοῦ ᾿Αν δρέου λόχοις. Καὶ τοῦτον κρατήσαντας, πρὸς Αν δρέαν φέρουσι δέσμιον. Ὁ δὲ Σέργιος ἰδὼν τὸν ᾿Αν Τρέαν, ρίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ, δεόμε νας φείσασθαι αὐτοῦ. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Σὺ εἶ Σέρ γιος ο καυχώμενος " ἐν τοῖς αἰδοίοις ἐπὶ Μανίου, καμὲ θηλυδρίαν " (87) ἀποκαλῶν; ἰδοὺ ἀπὸ τοῦ Σε τὰ αἰδοῖα σου οὐδέν σε ὠφελήσουσιν, ἀλλὰ θανατώσουσιν. Ταῦτα εἰπὼν, ἐπιτρέπει ἐκτμηθῆναι αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα· καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸν ἐπὶ ξύλου. Ὁ δὲ Κωνσταντίνος (88) ἀκούσας τὴν τοῦ Φαδαλά άφιξιν εἰς τὴν Σαβωρίου βοήθειαν, ἀποστέλλει Νικηφόρον τὸν πατρίκιον μετὰ 'Ρωμαϊ- τῆς δυνάμεως ἀντιτάξασθαι τῷ Σαβωρίῳ. "Ην δὲ Σαβώριο; εἰς Αδριανούπολιν, καὶ ὡς ἐπύθετο Νίκη • φέρον ἔρχεσθαι πρὸς αὐτὸν, ἐγύμναζεν ἑαυτὸν πρὸς πόλεμον. Συνέβη δὲ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν, κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῦτον τῆς πόλεως ἐφ᾽ ἵππου σε ἐξελαύνειν· ὡς δὲ γέγονεν πλησίον της πύλης τι τῆς πόλεως, δίδωσι τῷ ἵππῳ τῇ μάστιγι ". Ὁ δὲ ἀφηνιάσας, καὶ τούτου τὴν κεφαλὴν ἐν τῇ πύλῃ προσρήξας, κακῶς τοῦ ζῆν ἀπήλλαξεν· καὶ οὕτως ὁ Θεὸς τὴν νίκην ἐδωρήσατο τῷ βασιλεῖ. Φαδαλᾶς οὖν ἐλθὼν εἰς τὴν Εξάπολιν, καὶ μαθὼν πάντα ηπόρησεν. Καὶ ἀπο στέλλει πρὸς Μαυΐαν αἰτῶν βοήθειαν, διὰ τὸ τοὺς τα παριούντες Αν δυνανωτέρῳ που δντι 1. * την περιτυγχάνει Α. παρατ. το συναπίει Α. ἄγῃ Α. τα Φαλάδην Γ. * Σαβώρῳ Α Γ. το Φαλαδῷ Α Γ. το περιπίπτει ἐν Α, παραπ. εἰς έγκαυχ. Α. οι θηλυδρίαν 2, θηλύδριον ἀπὸ τοῦ νῦν Α. το οὐδέν σε Α, οὐδὲν κι Κωνσταντίνος Α, Κωνστάντιος ἔφιππον Α. τῆς πύλης εt τὴν μάστιγα. τε τούτου τὴν κεφ. Α, τούτῳ κεφ. κλειρουσάρχης. Αμνησίαν τῆς Αμνησίας CHRONOGRAPHIA. - - - offert, paciscere te daturum. Quid istuc est ? ait B Andreas. Cui Mavias: Publicorum censuum in Ara- bes collationem. Miror te, Mavia, respondet An- dreas, qui solidum corpus dare, umbram solummodo retinere consulis : paciscere prout´ fert voluntas cum Sergio, quod petis nusquam exsequar. Quam- obrem te deinceps relicto, ad Deum, qui potentia le superat, quique Romanos, qlo ruit modo, polest pro- legere, confugiamus : in eo spes omnis nostra sita est. His dictis, Maviæ, Vale, infit, et Damasco egressus venit Melitinen, quod tyrannus in iis partibus di- versaretur, per quas Sergius esset transiturus. U Arabissum appulit, de rebus geréndis cum angu- . stiarum custode tractat; haud euim ille tyranni signa fuerat secutus. Huic redeuntem Sergium ob- servare præcipit, eumque ad se adducere. Ipse Amnesiam progressus est, ubi retinendum Sergium exspectaret : interim de rebus a se gestis impera- torem reddit certiorem. Sergius quæ sibi libuissent cum Mavia, pactus, Phadalain Arabum ducem cum auxiliaribus Barbarorum copiis Saborio' militaturis secum accepit, et Phadalam præcurrens, dum lætus admodum, ad Saborium contendit, in insidias ad fauces montium ab Andrea sibi paratas incidit ; quare comprehensum et vinculis alligatum ad An- dream deferunt. Sergius Audream primo conspi- catus, ad ejus pedes venian precaturus prolabitur. Add eum ille, Tune, inquit, Sergius ille exsistis, qui, me muliercula nomine excepto, de tuis virilibus glo- riabaris? virilia deinceps nil tibi profutura, quin imo mortem allatura, certo scias. His prolatis, partes quæ virum efficiunt, ei resecari jussit, et ad Signum suspendi. Constantinus autem ubi Phadalamı Saborio suppetias venire audivit, Nicephorum pa- tricium cum Romano exercitu, qui se Saborio op- poneret, misit. Saborius Adrianopolim forte occu- paverat, qui cum Nicephori adventus nuntium accepit, se ipsum ad pugnam exercebat. Eum itaque pro more sibi consueto extra urbis muros qua- dam die equum agitare contigit, urbis vero portæ jam proximus equum indicto lagello incitat. Equus ob inflictum dolorem in sessorem rebellis, desut- torio impetu caput ei ad portam allidit, ex quo in- felici letho perire coactus est, sicque Deus victoriam in imperatoris manus transtulit. Phadalas Exapolis adveniens, ubi quæ gesta erant rescivit, ad magnas adductus est angustias, adeo ut auxilium a Mavia VARIE LECTIONES. rür C D add. ex A. 1* tòv add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex νulg. vulg. · add. ex A. fort. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. bus iter fit in Armeniam occupare patet: limitaneus prases, ejus regionem Amniæ fluvio Galatia vicinam reor, et Anastasii Miscelleque verba, ipse vero pergebat non immemor, adversum sensum referentia penitus PATROL. GR. CVIII. aversor. stantis, patre in Sicilia morante, Orientis imperium administrans. Couberis. (86) Arabissum castrum angusta montium, qui- (87) Cubicularium, et ea de causa eviratum. (88) Anast., Barb., Peyr., etc., nempe filius Con-
PG 108:715καὶ Ἀβιμέλεχ δώσῃ τοῖς Ῥωμαίοις καθ’ ἑκάστην ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· καὶ ἵνα ἔχωσι κοινὰ κατὰ τὸ ἴσον τοὺς φόρους τῆς Κύπρου καὶ Ἀρμενίας καὶ Ἰβηρίας. καὶ ἔπεμψεν ὁ βασιλεὺς Παῦλον τὸν μαγιστριανὸν πρὸς Ἀβιμέλεχ ἀσφαλίσασθαι τὰ στοιχηθέντα, καὶ γέγονεν ἔγγραφος ἀσφάλεια μετὰ μαρτύρων. καὶ φιλοτιμηθεὶς ὁ μαγιστριανὸς ὑπέστρεψεν. καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς προσελάβετο τοὺς Μαρδαί̈τας χιλιάδας ιβ τὴν Ῥωμαϊκὴν δυναστείαν ἀκρωτηριάσας. πᾶσαι γὰρ αἱ νῦν οἰκούμεναι παρὰ τῶν Ἀράβων εἰς τὰ ἄκρα πόλεις ἀπὸ Μομψουεστίας καὶ ἕως τετάρτης Ἀρμενίας ἀνίσχυροι καὶ ἀοίκητοι ἐτύγχανον διὰ τὴν ἔφοδον τῶν Μαρδαϊτῶν· ὧν παρασταλέντων, πάνδεινα κακὰ πέπονθεν ἡ Ῥωμανία ὑπὸ τῶν Ἀράβων μέχρι τοῦ νῦν. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει πέμπει Ἀβιμέλεχ Ζίαδον, τὸν ἀδελφὸν Μαυί̈ου, εἰς Περσίδα κατὰ Μουχτὰρ τοῦ ψεύστου καὶ τυράννου. καὶ ἀνῃρέθη Ζίαδος ὑπὸ Μουχτάρ. καὶ ἀκούσας Ἀβιμέλεχ ἔρχεται εἰς Μεσοποταμίαν καὶ τυραννεῖται ὑπὸ Σαί̈δου· ὃν ἐπανελθὼν διὰ λόγου τὴν Δαμασκὸν πέπεικεν ἀνοῖξαι προκαταληφθεῖσαν ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ μετὰ τοῦτο δολοφονεῖ αὐτόν.Ῥωμαίους εἰς ὁμόνοιαν ἐλθεῖν. Πέμπει δὲ αὐτῷ ὁ Μανΐας τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰιδ, καθοπλίσας αὐτὸν πλήθει βαρβάρων. Παρεγένοντο δὲ ἀμφότεροι εἰ; Χαλκηδόνα, καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλούς· παρέλαβεν δὲ καὶ τὸ ᾿Αμώριον τῆς Φρυγίας, πέντε χιλιάδας κ ἀνδρῶν ἐνόπλων ἀφέντες εἰς φυλακὴν αὐτοῦ· καὶ ἀνέκαμψαν εἰς Συρίαν. Χειμώνος δὲ οι γενομένου πέμπει ὁ βασιλεὺς τὸν αὐτὸν ᾿Ανδρέαν τὸν κουβικου λάριον· καὶ χιόνος πολλῆς οὔσης, ἐν νυκτὶ κατα λαμβάνει, καὶ διὰ ξύλου με ανέρχεται ἐπὶ τὸ τεῖχος· καὶ εἰσέρχονται εἰς τὸ Ἀμώριον · καὶ πάντας κτεί- νουσι τοὺς ᾿Αραβας τὰς πέντε χιλιάδας· καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς. Εν. αὐτῷ δὲ χειμῶν πλημμύρα υδάτων γέγονεν εἰς Ἔδεσσαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο · ἐφάνη δὲ καὶ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό Α. Μ. [6160. του Ιωάννου έτος α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη ὁ βασιλεὺς Κών στας (89) εἰς Σικελίαν ἐν Συρακούσῃ ἐν βαλανείῳ ", ᾧ ὄνομα Δάφνη. Ἦν δὲ ἡ δὲ αἰτία αὕτη· Μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Θεοδοσίου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐμισήθη ὑπὸ τῶν Βυζαντίων· καὶ μάλιστα ὅτι τὸν Μαρτῖνον τὸν ἁγιώτατον πάπαν 'Ρώμης ἀτίμως ἤγαγεν ἐν Κων- σταντινουπόλει, καὶ ἐξώρισεν εἰς τὰ τῆς " Χερσῶνος κλίματα, καὶ Μάξιμον τὸν σοφώτατον ομολογητή έγλωσσοκόπησεν καὶ ἐχειροκόπησεν, καὶ πολλοὺς τῶν ὀρθοδόξων αἰκίαις καὶ ἐξορίαις καὶ δημεύσεσι κατεδίκασεν, διὰ τὸ μὴ πείθεσθαι τῇ αἱρέσει αὐτοῦ; καὶ τοὺς δύο ᾿Αναστασίους μαθητὰς ὑπάρχοντας τοῦ ὁμολογητοῦ καὶ μάρτυρος Μαξίμου ἐξορίαις καὶ βασάνοις ἐπέδωκεν. Διά τοι ταῦτα ἐμισήθη σφοδρώς παρὰ πάντων. Δειλιάσας δὲ ἠβουλήθη μετενέγκαι τὸ βασίλειον εἰς Ῥώμην. Ὅθεν καὶ τὴν βασίλισσαν καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ ἐπᾶραι ἠθέλησεν, εἰ μὴ Ανδρέας "' ὁ κουβικουλάριος καὶ Θεόδωρος ὁ Κα λωνείας τὴν τούτου βουλὴν διεκώλυσαν. Εποίησεν δὲ ἐν Σικελίᾳ ἔτη ς'. Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῷ εἰρη μένῳ βαλανείῳ συνεισῆλθεν αὐτῷ τις ᾿Ανδρέας υἱός Τρωίλου ὑπουργῶν αὐτῷ. Ως δὲ ἤρξατο γαλλικό σμήχεσθαι (90), λαβὼν ᾿Ανδρέας τὸ κάδιον δίδωσι κατά κορυφῆς τοῦ βασιλέως, καὶ εὐθέως ἀπέδρα. Τοῦ δὲ βασιλέως χρονίσαντος ἐν τῷ βαλανείῳ, εἰσπηδῶσιν οἱ ἔξω, καὶ εὑρίσκουσι τὸν βασιλέα τεθνηκότα, καὶ τοῦ τον θάψαντες, Μιζίζιόν (91) τινα ᾿Αρμένιον βασιλέα πεποίηκαν βιασάμενοι τοῦτον. Ην γὰρ λίαν εὐ πρεπὴς καὶ ὡραιότατος. 'Ακούσας δὲ Κωνσταντίνος τὴν τοῦ πατρὸς ἀποβίωσιν μετὰ πλείστης ναυστο οι εἰς όμ, ἐλθ. Α, ελθ. ε. όμ. ν ἐν βαλανείῳ οιn. ΑΓ. ἡ Ο Ανδρέας Α, ὁ ᾿Ανδρ. Ρωΐλου οι ξύλων Δ. χιλιάδας Α, χιλιάδες της Α. " ἐγλωσσοκόπησεν Α δ, ἐγλωσσοτόμησεν οι 1, Α Δ. γαλίκῳ Α. λίαν σταντῖνος ἐν Σικελίᾳ ὑπὸ τῶν ἰδίων υπηρετῶν δόλῳ φονευθεὶς ἐν τῷ λουτρῷ, ἤδη ἐν τῇ βασιλείᾳ είκο στὸν ἀνύσας ἔτος ἐτελεύτα • • THEOPHANIS petitum miserit, quod jam Romani concordiam inire A statuissent. Marias filium suum Izid copioso barbarorum exercitu instructum auxilio misit. Quare ambo conjunetis armis Chalcedonem con- veniunt, et captivorum numerum non contemnendum abducunt. Tum vero Amorio Phrygia urbe capta, et armatorum millibus quinque ad ejus custodiam relictis, in Syriam regressi sunt. Incumbente vero hieme, et nivo plurima terra faciem operiente imperator ipsum Andream cubicularium cum valida armatorum manu Amorium destinat, qui noctu conscenso per ligna quædam muro civitatem ingre- diuntur, omnesque Arabes ad millia quinque, ne uno quidem superstite relicto, trucidant. Porro illa hieme tanta aquarum exundatio Edessæ `fuit, ut multi suffocati sint. Præterea signum in cœlo B apparuit. A. C. 660. primus. - Cpoleos episcopi Joannis annus lloc anno imperator Constans Syracusis Siciliæ in balneo, cui nomen Daphne, dolis in eum para- tis occisus est. Necis auten causa fuit hujus mouli. Morte Theodosio fratri ejus opera illata, Byzantinorum odium in eum vebemens exarsit, ubi maxime Martinum sanctissimum papam Roma- num cum dedecore Cpolim transvexit, et in Cher- sonæ regionem relegavit, et Maximum insuper eru- ditissimum confessorem lingua mutilavit et ejus abscidit manus, multosque præterea orthodoxos, suam nimirum hæresim approbare recusantes, ver- beribus, exsiliis atque proscriptionibus insectatus C est, geminosque tandem Anastasios confessoris cl martyris Maximi probatos discipulos exsilio et crn- ciatibus subjecit. Propter hæc, inquam, cuncta odium omnium in se concitavit Bagrantissimum, quo deterritus, imperium Romam transferre decrevit, ac nisi Andreas cubicularius et Theodorus Colo- niensis ejus consiliis obstitissent, imperatricem ac tres filio ad se transfretari jussos Cpoli abdu- xisset. Per annos sex deinde in Sicilia moram tra- xit. Eo igitur in- memoratum balneum ingresso, Andreas quidam Troili filius, ut officium ipsi præ- staret, una ingreditur. Cum vero sapone Gallico se detergere coepisset, elatum in aera cadum in caput imperatoris Andreas impegit, et fugam confestin arripit. Imperatore demum in balneo demorante, D qui foris astabant, intus se mittentes trucidatum inveniunt, justisque ei parentatis, Armenium quem- dam Mizizium ad capessenda sceptra vi compulsum VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A. vulg. " vulg. * add. ex A. add. ex vulg. A. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. " Constantinus in Sicilia a servis suis dolo in balneis interfectus, anno expleto imperii sui vicesimo septimo moritur. cet Thomas Dempsterus Antig. Rom. lib. 1. Unguen to relicto, sapone Gallico (sic enim Anastasins in- terpretatur) Constantem delinitum exhibet Theo- phanes. Verum quis Gallicus ille sapo odoratus et muscho perfusus? nisi reddunt. (89) Nicephorus editionis Regiæ pag. 21 : Κων. (90) Lotos in balneo, unguento postea unctos do- (91) Anastasius, Mesium; Miscella, Mezentium
Ἰουστινιανὸς δὲ νεώτερος ὤν, ὡς ι χρόνων, καὶ ἀβούλως τὰ κατ’ αὐτὸν διοικῶν ἀποστέλλει Λεόντιον τὸν στρατηγὸν ἐπὶ τὴν Ἀρμενίαν μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως, καὶ τοὺς ἐκεῖσε Σαρακηνοὺς κτείνας ὑποτάσσει Ῥωμαίοις, ὡσαύτως καὶ Ἰβηρίαν καὶ Ἀλβανίαν, Βουκανίαν τε καὶ Μηδίαν καὶ φορολογήσας τὰς χώρας πάμπολλα χρήματα τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν. Ἀβιμέλεχ δὲ ταῦτα μεμαθηκὼς καταλαμβάνει τὸ Κερκήσιον καὶ τὴν Θεούπολιν ὑπέταξεν. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ζ. β. δ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς ἐν Συρίᾳ· καὶ πολλοὶ εἰσῆλθον εἰς Ῥωμανίαν. καὶ ἐλθὼν ὁ βασιλεὺς εἰς Ἀρμενίαν ἐκεῖ ἐδέξατο τοὺς ἐν τῷ Λιβάνῳ Μαρδαί̈τας, χάλκεον τεῖχος διαλύσας. παρέλυσε δὲ καὶ τὴν μετὰ τῶν Βουλγάρων παγιωθεῖσαν εἰρήνην διαταράξας τοὺς ὑπὸ τοῦ οἰκείου πατρὸς ἐνορδίνους γεγονότας τύπους, καὶ κελεύει περᾶσαι ἐπὶ τὴν Θρᾴκην τὰ καβαλλαρικὰ θέματα βουλόμενος τούς τε Βουλγάρους καὶ τὰς Σκλαυινίας αἰχμαλωτίσαι. ρπ. χπ. γ. ε. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἰουστινιανὸς κατὰ Σκλαυινίας καὶ Βουλγαρίας.Ῥωμαίους εἰς ὁμόνοιαν ἐλθεῖν. Πέμπει δὲ αὐτῷ ὁ Μανΐας τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰιδ, καθοπλίσας αὐτὸν πλήθει βαρβάρων. Παρεγένοντο δὲ ἀμφότεροι εἰ; Χαλκηδόνα, καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλούς· παρέλαβεν δὲ καὶ τὸ ᾿Αμώριον τῆς Φρυγίας, πέντε χιλιάδας κ ἀνδρῶν ἐνόπλων ἀφέντες εἰς φυλακὴν αὐτοῦ· καὶ ἀνέκαμψαν εἰς Συρίαν. Χειμώνος δὲ οι γενομένου πέμπει ὁ βασιλεὺς τὸν αὐτὸν ᾿Ανδρέαν τὸν κουβικου λάριον· καὶ χιόνος πολλῆς οὔσης, ἐν νυκτὶ κατα λαμβάνει, καὶ διὰ ξύλου με ανέρχεται ἐπὶ τὸ τεῖχος· καὶ εἰσέρχονται εἰς τὸ Ἀμώριον · καὶ πάντας κτεί- νουσι τοὺς ᾿Αραβας τὰς πέντε χιλιάδας· καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς. Εν. αὐτῷ δὲ χειμῶν πλημμύρα υδάτων γέγονεν εἰς Ἔδεσσαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο · ἐφάνη δὲ καὶ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό Α. Μ. [6160. του Ιωάννου έτος α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη ὁ βασιλεὺς Κών στας (89) εἰς Σικελίαν ἐν Συρακούσῃ ἐν βαλανείῳ ", ᾧ ὄνομα Δάφνη. Ἦν δὲ ἡ δὲ αἰτία αὕτη· Μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Θεοδοσίου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐμισήθη ὑπὸ τῶν Βυζαντίων· καὶ μάλιστα ὅτι τὸν Μαρτῖνον τὸν ἁγιώτατον πάπαν 'Ρώμης ἀτίμως ἤγαγεν ἐν Κων- σταντινουπόλει, καὶ ἐξώρισεν εἰς τὰ τῆς " Χερσῶνος κλίματα, καὶ Μάξιμον τὸν σοφώτατον ομολογητή έγλωσσοκόπησεν καὶ ἐχειροκόπησεν, καὶ πολλοὺς τῶν ὀρθοδόξων αἰκίαις καὶ ἐξορίαις καὶ δημεύσεσι κατεδίκασεν, διὰ τὸ μὴ πείθεσθαι τῇ αἱρέσει αὐτοῦ; καὶ τοὺς δύο ᾿Αναστασίους μαθητὰς ὑπάρχοντας τοῦ ὁμολογητοῦ καὶ μάρτυρος Μαξίμου ἐξορίαις καὶ βασάνοις ἐπέδωκεν. Διά τοι ταῦτα ἐμισήθη σφοδρώς παρὰ πάντων. Δειλιάσας δὲ ἠβουλήθη μετενέγκαι τὸ βασίλειον εἰς Ῥώμην. Ὅθεν καὶ τὴν βασίλισσαν καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ ἐπᾶραι ἠθέλησεν, εἰ μὴ Ανδρέας "' ὁ κουβικουλάριος καὶ Θεόδωρος ὁ Κα λωνείας τὴν τούτου βουλὴν διεκώλυσαν. Εποίησεν δὲ ἐν Σικελίᾳ ἔτη ς'. Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῷ εἰρη μένῳ βαλανείῳ συνεισῆλθεν αὐτῷ τις ᾿Ανδρέας υἱός Τρωίλου ὑπουργῶν αὐτῷ. Ως δὲ ἤρξατο γαλλικό σμήχεσθαι (90), λαβὼν ᾿Ανδρέας τὸ κάδιον δίδωσι κατά κορυφῆς τοῦ βασιλέως, καὶ εὐθέως ἀπέδρα. Τοῦ δὲ βασιλέως χρονίσαντος ἐν τῷ βαλανείῳ, εἰσπηδῶσιν οἱ ἔξω, καὶ εὑρίσκουσι τὸν βασιλέα τεθνηκότα, καὶ τοῦ τον θάψαντες, Μιζίζιόν (91) τινα ᾿Αρμένιον βασιλέα πεποίηκαν βιασάμενοι τοῦτον. Ην γὰρ λίαν εὐ πρεπὴς καὶ ὡραιότατος. 'Ακούσας δὲ Κωνσταντίνος τὴν τοῦ πατρὸς ἀποβίωσιν μετὰ πλείστης ναυστο οι εἰς όμ, ἐλθ. Α, ελθ. ε. όμ. ν ἐν βαλανείῳ οιn. ΑΓ. ἡ Ο Ανδρέας Α, ὁ ᾿Ανδρ. Ρωΐλου οι ξύλων Δ. χιλιάδας Α, χιλιάδες της Α. " ἐγλωσσοκόπησεν Α δ, ἐγλωσσοτόμησεν οι 1, Α Δ. γαλίκῳ Α. λίαν σταντῖνος ἐν Σικελίᾳ ὑπὸ τῶν ἰδίων υπηρετῶν δόλῳ φονευθεὶς ἐν τῷ λουτρῷ, ἤδη ἐν τῇ βασιλείᾳ είκο στὸν ἀνύσας ἔτος ἐτελεύτα • • THEOPHANIS petitum miserit, quod jam Romani concordiam inire A statuissent. Marias filium suum Izid copioso barbarorum exercitu instructum auxilio misit. Quare ambo conjunetis armis Chalcedonem con- veniunt, et captivorum numerum non contemnendum abducunt. Tum vero Amorio Phrygia urbe capta, et armatorum millibus quinque ad ejus custodiam relictis, in Syriam regressi sunt. Incumbente vero hieme, et nivo plurima terra faciem operiente imperator ipsum Andream cubicularium cum valida armatorum manu Amorium destinat, qui noctu conscenso per ligna quædam muro civitatem ingre- diuntur, omnesque Arabes ad millia quinque, ne uno quidem superstite relicto, trucidant. Porro illa hieme tanta aquarum exundatio Edessæ `fuit, ut multi suffocati sint. Præterea signum in cœlo B apparuit. A. C. 660. primus. - Cpoleos episcopi Joannis annus lloc anno imperator Constans Syracusis Siciliæ in balneo, cui nomen Daphne, dolis in eum para- tis occisus est. Necis auten causa fuit hujus mouli. Morte Theodosio fratri ejus opera illata, Byzantinorum odium in eum vebemens exarsit, ubi maxime Martinum sanctissimum papam Roma- num cum dedecore Cpolim transvexit, et in Cher- sonæ regionem relegavit, et Maximum insuper eru- ditissimum confessorem lingua mutilavit et ejus abscidit manus, multosque præterea orthodoxos, suam nimirum hæresim approbare recusantes, ver- beribus, exsiliis atque proscriptionibus insectatus C est, geminosque tandem Anastasios confessoris cl martyris Maximi probatos discipulos exsilio et crn- ciatibus subjecit. Propter hæc, inquam, cuncta odium omnium in se concitavit Bagrantissimum, quo deterritus, imperium Romam transferre decrevit, ac nisi Andreas cubicularius et Theodorus Colo- niensis ejus consiliis obstitissent, imperatricem ac tres filio ad se transfretari jussos Cpoli abdu- xisset. Per annos sex deinde in Sicilia moram tra- xit. Eo igitur in- memoratum balneum ingresso, Andreas quidam Troili filius, ut officium ipsi præ- staret, una ingreditur. Cum vero sapone Gallico se detergere coepisset, elatum in aera cadum in caput imperatoris Andreas impegit, et fugam confestin arripit. Imperatore demum in balneo demorante, D qui foris astabant, intus se mittentes trucidatum inveniunt, justisque ei parentatis, Armenium quem- dam Mizizium ad capessenda sceptra vi compulsum VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A. vulg. " vulg. * add. ex A. add. ex vulg. A. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. " Constantinus in Sicilia a servis suis dolo in balneis interfectus, anno expleto imperii sui vicesimo septimo moritur. cet Thomas Dempsterus Antig. Rom. lib. 1. Unguen to relicto, sapone Gallico (sic enim Anastasins in- terpretatur) Constantem delinitum exhibet Theo- phanes. Verum quis Gallicus ille sapo odoratus et muscho perfusus? nisi reddunt. (89) Nicephorus editionis Regiæ pag. 21 : Κων. (90) Lotos in balneo, unguento postea unctos do- (91) Anastasius, Mesium; Miscella, Mezentium
PG 108:717καὶ τοὺς μὲν Βουλγάρους πρὸς τὸ παρὸν ὑπηντηκότας ὤθησεν, μέχρι δὲ Θεσσαλονίκης ἐκδραμών, πολλὰ πλήθη τῶν Σκλάβων τὰ μὲν πολέμῳ, τὰ δὲ προσρυέντα παραλαβὼν εἰς τὰ τοῦ Ὀψικίου διὰ τῆς Ἀβύδου περάσας κατέστησε μέρη. ἐν δὲ τῷ ὑποστρέφειν αὐτὸν ὁδοστατηθεὶς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐν τῷ στενῷ τῆς κλεισούρας μετὰ σφαγῆς τοῦ οἰκείου λαοῦ καὶ τραυματίας πολλῆς μόλις ἀντιπαρελθεῖν ἠδυνήθη. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ Ἀβδελᾶς ὁ Ζουβὴρ Μούσαβον τὸν ἴδιον ἀδελφὸν πέμπει κατὰ Μουκτάρου· καὶ συμβαλὼν μετ’ αὐτοῦ τρέπεται ὁ Μούκταρος καὶ φεύγει ἐπὶ Συρίαν· καὶ φθάσας αὐτὸν κτείνει αὐτόν. Ἀβιμέλεχ δὲ στρατεύει κατὰ Μουσάρου καὶ νικήσας κτείνει αὐτὸν καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περσίδα. 70 Κόσμου ἔτη ρπα. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χπα. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ι. δ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβ. 2. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ζ. γ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Ἀβιμέλεχ κατὰ τοῦ Ζουβεὶρ Χαγὰν εἰς τὸ Μάκκα, καὶ κτείνει αὐτὸν ἐκεῖ ὁ Χαγάν· καὶ ὑποτάξαντος τῷ Ἀβιμέλεχ τὴν χώραν τοῦ Χαγὰν ἐναντιουμένην αὐτῷ, ἐνέπρησε τὸν οἶκον τοῦ εἰδώλου αὐτοῦ σὺν τῷ εἰδώλῳ τῆς σεβασμιότητος αὐτῶν·λίας τὴν Σικελίαν καταλαμβάνει ', καὶ χειρωσάμενος Α Μιξίζιον τοῦτον ἀναιρεῖ σὺν τῷ φονεῖς τοῦ ἰδίου πατρός. Καὶ καταστήσας τὰ Εσπέρια ἐπὶ τὴν Κων. σταντινούπολιν ὥρμησεν, καὶ βασιλεύει τῶν Ρω- μαίων μετὰ Τιβερίου και Ηρακλείου τῶν ἰδίων ἀδελφῶν. [Τοῦ δὲ · βασιλέως Κώνσταντος ἐν Σικελίᾳ ὄντος επανέστη αὐτῷ Μιζίζιος μετὰ ἑτέρων ἐν τῷ λουτρῷ, καὶ ἐθανάτωσαν αὐτόν. Ἡμύνατο δὲ ὁ βασι- λεὺς τὸν Μιζίζιον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ τοὺς τοῦτο τετολμηκότας, καὶ ἀπεκεφάλισεν αὐτούς. Ὡσαύτως δὲ καὶ Ἰουστινιανὸν τὸν πατρίκιον τὸν πατέρα Γερο μανοῦ τοῦ γενομένου πατριάρχου· τὸν δὲ Γερμανὸν τραχύτερον ὄντα ευνούχισεν.] Α. Μ. 6161. — Ῥωμαίων βασιλέως Κωνσταν. Η τίνου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβασίλευσεν Κωνσταντίνος σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. Καὶ ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοί τὴν Ἀφρικήν· καὶ ᾐχμαλώτευσαν χιλιάδας ὀγδοή- κοντα, ώς φασιν. Οἱ δὲ τοῦ θέματος τῶν ᾿Ανατολικῶν ἦλθον ἐν Χρυσοπόλει, λέγοντες, ὅτι Εἰς τὴν Τριάδα πιστεύομεν· τοὺς τρεῖς στέψωμεν. Εταράχθη ὁ Κωνσταντίνος, ὅτι μόνος ἦν ἐστεμμένος, οἱ δὲ ἀδελ φοὶ αὐτοῦ οὐδεμίαν ἀξίαν εἶχον· καὶ ἀποστείλας Θεόδωρον πατρίκιον τὸν Κολωνείας (92) ετροπώσατο " αὐτοὺς, ἐπαινέσας αὐτούς. Καὶ ἔλαβεν τὰ πρωτεία αὐτῶν τοῦ ἀνελθεῖν ἐν τῇ πόλει καὶ μετὰ τῆς συγ κλήτου βουλεύσασθαι καὶ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτῶν. Εὐθέως δὲ ὁ βασιλεὺς αὐτοὺς ἐφούρκισεν ἀντίπεραν ἐν Συκαῖς (θ5). Καὶ τοῦτο ἰδόντες καὶ καταισχυνθέν τες εἰσῆλθον ἐν ὀδύνῃ εἰς τὰ ἴδια. Ὁ δὲ βασιλεύς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐρινοκόπησεν. Α. Μ. 661. -- Δ. Μ. 6102. — Τούτῳ τῷ ἔτει χειμών μέγας ἐγένετο, καὶ πολλοὶ ἐκινδύνευσαν ἄνθρωποι καὶ θη ρία. Καὶ ἐχείμασιν Φαδαλᾶς εἰς Κύζικον. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Βουσούρ, καὶ ἐχμαλώτευσεν πολλούς, καὶ ὑπέστρε- ψεν. - Α. Μ. 6164. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη ἴρις ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἔφριξεν πᾶσα σὰρξ, ἐν μηνὶ Μαρτίῳ Δύστρο, ὥστε λέγειν πάντας ὅτι συντέλειά ἐστιν. Τούτῳ τῷ χρόνῳο στύλον μέγαν ἐξαρτύσαντες οἱ ἀρνηταὶ τοῦ Χριστοῦ 1, καὶ παραπλεύσαντες Κιλι- χίαν, παρεχείμασαν, εἰς Σμύρνην " Μουαμάδες ὁ τοῦ ᾿Αβδελά, Κάτσος δὲ εἰς Κιλικίαν καὶ Λυκίαν. Καὶ ἐγένετο θανατικὸν ἐν Αἰγύπτῳ., Απέστειλε δὲ καὶ Χάλε " τὸν ἀμηραῖον μετὰ καὶ ἑτέρου στόλου πρὸς • κατέλαβεν τῷ φονεῖ Α, τῶν φονέων ναίς. * τοῦ δὲ - εὐνούχησεν : Μεζίζιος Α. Μιζίζινος ναός. · ἔτροπεύσατο εἰσελθεῖν Α. μηνὶ Μαΐῳ Δ. χρόνῳ] ἔτει Α. 1ο τοῦ Χριστοῦ Α Γ. Σμύρνην Χαλί Δ, Χάλε καὶ CHRONOGRAPHIA. imperatorem creant. Erat enim liberali facic ac supra modum formosus. Cæterum Constantinus audita patris sui morte cum ingenti classe ad Sici- liam appellens, comprehensum Miziziam una cum patris infectoribus ulciscitur. Tum vero rebus in Occidente compositis festinus Cpolin reperit, et fratribus Tiberio et Heraclio imperii colle gis ascitis Romanam rempublicam administrat. [Cum imperator Constans in Sicilia moraretur, ac lotum ivisset, Mizizius adjunctis parricidii so- ciis eum aggreditur, et letum infert. Successor im- perii Mizizium ac reliquos sceleris auctores posuis subjicit, et capitis damnat. Similiter et Instinia- num patricium, Germani, qui deinde patriarchæ dignitatem sustinuit, patrem occidit, ipsum vero Germanum ferocius se gerentem virilibuɛ resectis castigavit. } - C Romanorum imperatoris Constantini annus primus. Hoc anno Constantinus cum fratribus imperium administravit. Saraceni vero comparato exercitu in Africam excurrerunt, et octoginta hominum millia, ut ferunt, in captivitatem miserunt. The- matis porro orientalium milites Chrysopolim acces- serunt, dicentes : In Trinitatem credimus, impera- lores tres coronemus. Constantinus, qui solus. - peri¡ coronam susceperat, his auditis turbatus est, quamvis ejus fratres nulla imperii dignitate penes populumn essent conspicui. Misso itaque Theodoro colonise patricio, propositaque laudis et consilii eorum alibi probandi specie, sententiam eorum de- vertit et elusit. Primores enim eorum et clamoris auctores in urbem transire jussos, et ut postulatis fièret satis, senatus consultum expetere persuasos, trans portum in Sycæna regione patibulis affixog sceleris poenam ferre imperotor decrevit. Reliqui viso hujusmodi spectaculo, pudore suffusi domum redierunt. Post haec fratres naribus mutilari imperator edixit. - A. M. 6163. A. C. 662.. Hoc anno biems adeo vehemens terris incubuit, ut multi homines atque animalia periclitata sint. Porro Phadalas ad Cyzicum hir- mavit. - A. C. 663. — Hoc anno Busur expeditione susce- pla, captivorum multitudinem abegit, et ad suos se recepit. - A. C. 664. — Hoc anno iris in cœlo conspecta carni omnui trenorem incussit mense Martio Dy- stro, adeo ut omnes rerum universarum consum- D mationem advenisse prædicarent. Eodem auno qui A a l. . Christi fide negata Saracenorum acies ducebant Muamed et Caisus classe maxima præparata, cumi ea Ciliciam præternavigarunt, egeruntque hiberna, Muamed quidem filius Abdelæ Smyrna, Caisus vero in Cilicia et Lycia. Horrenda quoque morta- VARIE LECTIONES. . - hæc omnia aliunde aperte inirisa om. 3. A, a manu correctoris. * om. oui. A a f. 1* Movid a f. vulg. . JAC. GOARI superiori. CoABEFIS. " NOTÆ. urbis borealem partem, i (93) Theodorum patricium Colonicnsem, ut et (95) Loco, qui nunc Galala, trans porium, au
δι’ ἣν αἰτίαν τὸν Χαγὰν στρατηγὸν τῆς Περσίδος προεβάλετο. καὶ ὑπετάγη τῷ Ἀβιμέλεχ ἥ τε Περσὶς καὶ Μεσοποταμία καὶ ἡ μεγάλη Ἀραβία τοῦ Ἐθρίβου· καὶ οἱ ἐμφύλιοι πόλεμοι αὐτῶν ἔπαυσαν. ε. ζ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει τέλος ἔσχε καὶ ἀπαλλαγὴν παντὸς πολέμου ἡ τῶν Ἀράβων ἀρχή· καὶ εἰρήνευσεν Ἀβιμέλεχ ὑποτάξας πάντας. 02. η. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει τὴν πρὸς Ἀβιμέλεχ εἰρήνην Ἰουστινιανὸς ἐξ ἀνοίας ἔλυσεν· καὶ γὰρ τὴν Κυπρίων νῆσον ἀλόγως μετοικίσαι ἐσπούδασε καὶ τὸ σταλὲν χάραγμα παρὰ Ἀβιμέλεχ νεοφανὲς ὂν καὶ μηδέποτε γεγονὸς οὐ προσεδέξατο. πλῆθος δὲ Κυπρίων περώντων κατεποντίσθη, καὶ ἀπὸ ἀρρωστίας ὤλοντο· καὶ οἱ λοιποὶ ἐστράφησαν εἰς Κύπρον. καὶ ἀκούσας ταῦτα Ἀβιμέλεχ, ὑποκριθεὶς σατανικῶς παρεκάλει μὴ λυθῆναι τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ δεχθῆναι τὴν αὐτοῦ μονήταν, ὡς τῶν Ἀράβων μὴ καταδεχομένων τὴν τῶν Ῥωμαίων χαραγὴν ἐν τοῖς ἰδίοις νομίσμασιν, τῆς ὁλκῆς τοῦ χρυσοῦ διδομένης καὶ μηδεμιᾶς ζημίας τοῖς Ῥωμαίοις γινομένης ἐκ τοῦ νέα χαράσσειν Ἄραβας.λίας τὴν Σικελίαν καταλαμβάνει ', καὶ χειρωσάμενος Α Μιξίζιον τοῦτον ἀναιρεῖ σὺν τῷ φονεῖς τοῦ ἰδίου πατρός. Καὶ καταστήσας τὰ Εσπέρια ἐπὶ τὴν Κων. σταντινούπολιν ὥρμησεν, καὶ βασιλεύει τῶν Ρω- μαίων μετὰ Τιβερίου και Ηρακλείου τῶν ἰδίων ἀδελφῶν. [Τοῦ δὲ · βασιλέως Κώνσταντος ἐν Σικελίᾳ ὄντος επανέστη αὐτῷ Μιζίζιος μετὰ ἑτέρων ἐν τῷ λουτρῷ, καὶ ἐθανάτωσαν αὐτόν. Ἡμύνατο δὲ ὁ βασι- λεὺς τὸν Μιζίζιον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ τοὺς τοῦτο τετολμηκότας, καὶ ἀπεκεφάλισεν αὐτούς. Ὡσαύτως δὲ καὶ Ἰουστινιανὸν τὸν πατρίκιον τὸν πατέρα Γερο μανοῦ τοῦ γενομένου πατριάρχου· τὸν δὲ Γερμανὸν τραχύτερον ὄντα ευνούχισεν.] Α. Μ. 6161. — Ῥωμαίων βασιλέως Κωνσταν. Η τίνου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβασίλευσεν Κωνσταντίνος σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. Καὶ ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοί τὴν Ἀφρικήν· καὶ ᾐχμαλώτευσαν χιλιάδας ὀγδοή- κοντα, ώς φασιν. Οἱ δὲ τοῦ θέματος τῶν ᾿Ανατολικῶν ἦλθον ἐν Χρυσοπόλει, λέγοντες, ὅτι Εἰς τὴν Τριάδα πιστεύομεν· τοὺς τρεῖς στέψωμεν. Εταράχθη ὁ Κωνσταντίνος, ὅτι μόνος ἦν ἐστεμμένος, οἱ δὲ ἀδελ φοὶ αὐτοῦ οὐδεμίαν ἀξίαν εἶχον· καὶ ἀποστείλας Θεόδωρον πατρίκιον τὸν Κολωνείας (92) ετροπώσατο " αὐτοὺς, ἐπαινέσας αὐτούς. Καὶ ἔλαβεν τὰ πρωτεία αὐτῶν τοῦ ἀνελθεῖν ἐν τῇ πόλει καὶ μετὰ τῆς συγ κλήτου βουλεύσασθαι καὶ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτῶν. Εὐθέως δὲ ὁ βασιλεὺς αὐτοὺς ἐφούρκισεν ἀντίπεραν ἐν Συκαῖς (θ5). Καὶ τοῦτο ἰδόντες καὶ καταισχυνθέν τες εἰσῆλθον ἐν ὀδύνῃ εἰς τὰ ἴδια. Ὁ δὲ βασιλεύς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐρινοκόπησεν. Α. Μ. 661. -- Δ. Μ. 6102. — Τούτῳ τῷ ἔτει χειμών μέγας ἐγένετο, καὶ πολλοὶ ἐκινδύνευσαν ἄνθρωποι καὶ θη ρία. Καὶ ἐχείμασιν Φαδαλᾶς εἰς Κύζικον. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Βουσούρ, καὶ ἐχμαλώτευσεν πολλούς, καὶ ὑπέστρε- ψεν. - Α. Μ. 6164. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη ἴρις ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἔφριξεν πᾶσα σὰρξ, ἐν μηνὶ Μαρτίῳ Δύστρο, ὥστε λέγειν πάντας ὅτι συντέλειά ἐστιν. Τούτῳ τῷ χρόνῳο στύλον μέγαν ἐξαρτύσαντες οἱ ἀρνηταὶ τοῦ Χριστοῦ 1, καὶ παραπλεύσαντες Κιλι- χίαν, παρεχείμασαν, εἰς Σμύρνην " Μουαμάδες ὁ τοῦ ᾿Αβδελά, Κάτσος δὲ εἰς Κιλικίαν καὶ Λυκίαν. Καὶ ἐγένετο θανατικὸν ἐν Αἰγύπτῳ., Απέστειλε δὲ καὶ Χάλε " τὸν ἀμηραῖον μετὰ καὶ ἑτέρου στόλου πρὸς • κατέλαβεν τῷ φονεῖ Α, τῶν φονέων ναίς. * τοῦ δὲ - εὐνούχησεν : Μεζίζιος Α. Μιζίζινος ναός. · ἔτροπεύσατο εἰσελθεῖν Α. μηνὶ Μαΐῳ Δ. χρόνῳ] ἔτει Α. 1ο τοῦ Χριστοῦ Α Γ. Σμύρνην Χαλί Δ, Χάλε καὶ CHRONOGRAPHIA. imperatorem creant. Erat enim liberali facic ac supra modum formosus. Cæterum Constantinus audita patris sui morte cum ingenti classe ad Sici- liam appellens, comprehensum Miziziam una cum patris infectoribus ulciscitur. Tum vero rebus in Occidente compositis festinus Cpolin reperit, et fratribus Tiberio et Heraclio imperii colle gis ascitis Romanam rempublicam administrat. [Cum imperator Constans in Sicilia moraretur, ac lotum ivisset, Mizizius adjunctis parricidii so- ciis eum aggreditur, et letum infert. Successor im- perii Mizizium ac reliquos sceleris auctores posuis subjicit, et capitis damnat. Similiter et Instinia- num patricium, Germani, qui deinde patriarchæ dignitatem sustinuit, patrem occidit, ipsum vero Germanum ferocius se gerentem virilibuɛ resectis castigavit. } - C Romanorum imperatoris Constantini annus primus. Hoc anno Constantinus cum fratribus imperium administravit. Saraceni vero comparato exercitu in Africam excurrerunt, et octoginta hominum millia, ut ferunt, in captivitatem miserunt. The- matis porro orientalium milites Chrysopolim acces- serunt, dicentes : In Trinitatem credimus, impera- lores tres coronemus. Constantinus, qui solus. - peri¡ coronam susceperat, his auditis turbatus est, quamvis ejus fratres nulla imperii dignitate penes populumn essent conspicui. Misso itaque Theodoro colonise patricio, propositaque laudis et consilii eorum alibi probandi specie, sententiam eorum de- vertit et elusit. Primores enim eorum et clamoris auctores in urbem transire jussos, et ut postulatis fièret satis, senatus consultum expetere persuasos, trans portum in Sycæna regione patibulis affixog sceleris poenam ferre imperotor decrevit. Reliqui viso hujusmodi spectaculo, pudore suffusi domum redierunt. Post haec fratres naribus mutilari imperator edixit. - A. M. 6163. A. C. 662.. Hoc anno biems adeo vehemens terris incubuit, ut multi homines atque animalia periclitata sint. Porro Phadalas ad Cyzicum hir- mavit. - A. C. 663. — Hoc anno Busur expeditione susce- pla, captivorum multitudinem abegit, et ad suos se recepit. - A. C. 664. — Hoc anno iris in cœlo conspecta carni omnui trenorem incussit mense Martio Dy- stro, adeo ut omnes rerum universarum consum- D mationem advenisse prædicarent. Eodem auno qui A a l. . Christi fide negata Saracenorum acies ducebant Muamed et Caisus classe maxima præparata, cumi ea Ciliciam præternavigarunt, egeruntque hiberna, Muamed quidem filius Abdelæ Smyrna, Caisus vero in Cilicia et Lycia. Horrenda quoque morta- VARIE LECTIONES. . - hæc omnia aliunde aperte inirisa om. 3. A, a manu correctoris. * om. oui. A a f. 1* Movid a f. vulg. . JAC. GOARI superiori. CoABEFIS. " NOTÆ. urbis borealem partem, i (93) Theodorum patricium Colonicnsem, ut et (95) Loco, qui nunc Galala, trans porium, au
PG 108:719ὁ δὲ τὴν παράκλησιν εἰς φόβον νομίσας, οὐκ ἐννοήσας, ὅτι τὸ σπουδαζόμενον αὐτοῖς ἦν παῦσαι τὴν τῶν Μαρδαϊτῶν ἐπαγωγήν, καὶ οὕτω διὰ δοκουμένης εὐλόγου προφάσεως λῦσαι τὴν εἰρήνην· ὃ καὶ ἐγένετο. καὶ ἀπέστειλεν Ἀβιμέλεχ οἰκοδομῆσαι τὸν τοῦ Μάκκα ναόν. καὶ ἠθέλησεν ἐπᾶραι τοὺς κίονας τῆς ἁγίας Γεθσημανῆ. καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν Σέργιός τις ἀνὴρ χριστιανικώτατος, ὁ τοῦ Μανσοῦρ, γενικὸς λογοθέτης καὶ λίαν ᾠκειωμένος τῷ αὐτῷ Ἀβιμέλεχ, καὶ Πατρίκιος, ὁ τούτου ἐφάμιλλος τῶν κατὰ τὴν Παλαιστίνην Χριστιανῶν προύχων, ὁ ἐπίκλην Κλαυσῦς, αἰτούμενοι μὴ γενέσθαι τοῦτο, ἀλλὰ δι’ ἱκεσίας αὐτῶν πεῖσαι Ἰουστινιανὸν ἀποστεῖλαι ἄλλους ἀντ’ αὐτῶν· ὅπερ καὶ γέγονεν. ζ. θ. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς ἐπελέξατο ἐκ τῶν μετοικισθέντων ὑπ’ αὐτοῦ Σκλάβων καὶ ἐστράτευσε χιλιάδας λ καὶ ὁπλίσας αὐτοὺς ἐπωνόμασεν αὐτοὺς λαὸν περιούσιον, ἄρχοντά τε αὐτῶν Νέβουλον τοὔνομα. θαρρήσας δὲ εἰς αὐτοὺς γεγράφηκε τοῖς Ἄραψι μὴ ἐμμένειν αὐτὸν τῇ ἐγγράφως συμφωνηθείσῃ εἰρήνῃ. καὶ παραλαβὼν τὸν περιούσιον λαὸν καὶ πάντα τὰ καβαλλαρικὰ θέματα ἐπορεύθη ἐν Σεβαστοπόλει τῇ παρὰ θάλασσαν.μάχην. Ὁ δὲ προλεχθεί; Κωνσταντίνος τὴν τοιαύτην τῶν θεομάχων κατὰ Κωνσταντινουπόλει κίνησιν εγνωκώς, κατεσκεύασεν καὶ αὐτὸς διήρεις εὐμεγέθεις κακκαβοπυρφόρους (94) καὶ δρόμωνας σιφωνοφό ρους· καὶ τούτους προσορμίσαι ἐκέλευσεν ἐν τῷ Προκλινισῳ τῷ " Καισαρίου λιμένι. Α βοήθειαν αὐτῶν, ὡς ἱκανώτατον καὶ τολμηρὸν εἰς Α. Μ. 6165. - Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ προλεχθεὶς τῶν θεομάχων στόλος αναβάλας (95) προσώρμισεν ἐν τοῖς Θρακῴοις μέρεσιν ἀπὸ τῆς πρὸς δύσιν ἀκρι τητος τοῦ Εβδόμου (96), ἤτοι τῆς λεγομένης Μα γναύρας, μέχρις πάλιν τοῦ πρὸς ἀνατολὴν ἀκρωτη- ρίου τοῦ λεγομένου Κυκλοβίου. Κατὰ πᾶσαν οὖν Β ἡμέραν το συμβολὴ πολέμου ἐκροτεῖτο ἀπὸ πρωΐ ἕως ἑσπέρας, ἀπὸ τοῦ οι βραχιονίου " της Χρυσής πόρ της μέχρι τοῦ Κυκλοβίου ἑαυτοὺς ὠθοῦντες καὶ ἀπο ωθούμενοι. Ἐν τούτοις οὖν τ8 διετέλεσαν ἀπὸ τοῦ Απριλλίου μηνός μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου. Καὶ ὑπο στρέψαντες ἀπέρχονται ἐν Κυζίκῳ, καὶ ταύτην πα- ραλαβόντες, ἐκεῖσε παρεχείμαζον. Κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων οι ὁμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνήπτεν μετὰ τῶν Χριστιανῶν. Ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη δὲ τοῦτο τελέσαντες (97), καὶ αἰσχυνθέντες " τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ καὶ τῆς Θεομήτορος, πλῆθός τε ἀποβαλόντες νδρῶν μαχίμων, καὶ τραυματίας μεγίστης εἰς αὐ τοὺς γεγενημένης, ἀνθυπέστρεψαν μετὰ μεγάλης λύπης. Εκπορίζων δὲ ὁ αὐτὸς θεοδύθιστος στόλος, 1ἰ αὐτῶν] αὐτῷ. 2. οι κίνησιν κακκαβοπυρφόρους & κακκοκοπυρφόρους Γ. κακκαζοπορφύρους τούτους Α, τούτοις τῷ ] τῶν ταίg. ἀναμέλα; λ, ἀναδά σλας Θ, ἀναβάσιλας Γ. να καὶ κατὰ πᾶσαν ἡμ. Α. " του βραχιαλίου "Α. Σε οὖν Α, δὲ ἔβαλλον Α, ἀνέβαλλον τοῦτοῦ τὰ αὐτὰ Δ. καὶ αἰσχυνθέντες έκπρες- είζων 1. Καὶ κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων στόλος ἀναβάλας, όμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνέ ἧπτεν. οὐδὲ τὰ πλοῖα τῆς ᾿Αφρικῆς ἀν- έβαλον, τῆς ᾿Ακαθίστου, Κερά- τινός κόλπος, Παρεγένοντο ἀμφότεροι εἰς Χαλκη- δόνα, καὶ ἠχμαλώτευσαν πολλούς, ἐχείμασεν Φαδα. λᾶς εἰς Κύζικον. στόλον μέγαν ἐξήρ τυσαν. i THEOPHANIS litas universam Ægyptum incessit. Porro ameram alium Chale nominė cum classe ad ferendum au- xilium, quod et pugnare et aliquid audere valeret, submisit. Memoratus aulem Constantinus com- perio Dei adversariorum in Cpoli proposito, bire mes eliam cacabos igne oppletos ferentes, et dro- mones siphonibus eumdem ignem spirantes, ad Proclianisium Cæsarii portum in hostes impressio- nein facturos præparari jussit. A. C. 665. - Hoc auno belli maritimi renova- trix illa Dei adversariorum classis ad Thraciæ fines appulit, ab occidentáli nimirum promontorio, cui alias Magnauræ cognomentum, ad usque rursus orientis promontorium, quod vulgus Cyclobium vocat. Singulis itaque diebus a diluculo ad vespa- ram ab Aurea portæ armilla ad prænominatum Cyclobium armis sese impellentium ac vicissim bellica vi repulsorum creber, imo quotidianus, excitabatur et reparabatur condictus. Hujusmodi vero captis insistebant, et in singulos annos prio- res renovabanc conatus a mense Aprit ad Septem- bren usque. Reversi vero Cyzicum aggrediuntur, el ea capta, illic hiberna ducunt. Porro vere re- deunte applicata rursum classe novum pariter bel- lum cum Christianis mari restaurabant. Bullo tan- dem per annos septem in hunc modum protracto, el amissa virorum bellicorum innumera multitu- dine, vulneribus insuper et lue maxima ipsis in. ficta,, Deo Deique Genitrice auxiliarém manum VARIE LECTIONES. add. ex A. a mg. Par., vulg. vulg. add. ex A. e f. vulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. $7 joribus instrumentis quasi cacabis in Saracenicas exonerarent, triremes vero et dromones minoribus quasi scyphunculis cumdem ejacularentur. - sunt, in eumdem locum rediens. Insultibus enim continuis, et obsidione septenni regiam urbem op- petens æstiva tempestate, cum hibernam Cyzici iransegisset, mox infestior obsidionem repetebat : (unde, salie barbare) Ascendens, Anast., nec aliud mysterii in liac voce agnosco, quidquid sibi P. Goar videatur : familiarisque est Theophani Anastasiano illo sensu. Sic-6 Phocæ auno, nec Africa navigia appulerunt, reddit ipse : go, ascenderunt. Anast. ibi, CP. conscenderunt. De hujus tantæ adverse classis excidio, ac urbe libe- rata sanctæ Deiparæ precibus, perinde auctor narrationis in diem festum Auctarii tom. 11, Hebdomi promontorio. CoMBEFIS. seul pullum. Triangulus ferme est : ac lutera qui- dem ejus duo mari, terra tertium ambitur. Cornu sinus, qui portus est urbis, ad boream alluit; ad orientem, et flexuose nonnihil versus meridiem Propontis, Thracica tellus occi- dentalem partem ambit. Angulus orientalis hinc in Propontidem, illinc in Ceratinum sinum flexus, Koxkošíos nomen gerit : oppositus ad occidentem ' nam Pentapyrgii, sive Magnaurae palatium : a Penta- pyrgio ad Heptapyrgium (Heptaculades Turcica dia- lecio, Latina Turres septem dicunt) quaterrestrelatus urbis, Chryse, sive Aurea porta Heptapyrgio pro- xima occurrit. A Cyclobio itaque ad Magnauramı, mari; a Magnaura ad Ghrysen portum, terra CP. obsidebant Saraceni. Liberum fuit Propontidis latus; quod appulsui bujusmodi sit omnino imper- vium. num Saracenica adversus Cf. expeditio suscepta. Phadalas. Abdelos, Chale, (Chales scribit Nicepho rus pag. 21) et Caisus. Phadalas quidem et laid Maviææ filius Chalcedonis partes armis infestis re- xare coeperunt. scripsit auctor superius. Turbata incursibus urbe, Habet idem ad Constantini hujus annum secundum. Armorum classisque major vis D anno quarto incubuit, cum illum Quinto tanden Græco igne vastati Sara- ceni, atque ita septem annis Saracenicam obsidio- nem toleravit CP., de qua obsessa liberataque in mentem canidem disserit Petavius in Nicephorum editionis Regiæ pag. 75. Si Nicephorum objeceris Constantino imperium ineunte Saracenorum ingen- tem classem adversus CP. missam : eam primam in urbem non excurrisse, sed post biennium longe auctiorem majora quoque da.::na intulisse audies. (94) Adeo_ut onerariæ naves ignem Græcum ma- C et portus aliud extremum Hebdomus est, et vici- (95) Classis muscarum more. bi abacte (96) CP. situs perito negotium verba hæc faces- (97) Sexto itaque supra vicesimum Constantis an-
τῶν δὲ Ἀράβων ὑποκρινομένων καὶ μὴ αἱρουμένων λῦσαι τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ τῇ βασιλικῇ αἰτίᾳ καὶ προπετείᾳ τοῦτο πρᾶξαι ἀναγκαζομένων, ὁπλισθέντες καὶ αὐτοὶ παρεγένοντο ἐν Σεβαστοπόλει, προμαρτυρούμενοι τῷ βασιλεῖ τὰ μεθ’ ὅρκων ἀναμεταξὺ αὐτῶν συμφωνηθέντα μὴ διαστραφῆναι· ἐπεί τοί γε ἔκδικος καὶ κριτὴς ὁ θεὸς τῶν αἰτίων γενήσεται. τοῦ δὲ βασιλέως μηδὲ δι’ ἀκοῆς τὰ τοιαῦτα ἀνασχομένου, ἀλλὰ πρὸς μάχην μᾶλλον κατεπείγοντος, τὸν τῆς εἰρήνης ἔγγραφον λόγον λύσαντες καὶ ἐπὶ ὑψηλῆς ἄστας ἀντὶ φλαμούλου προάγειν κρεμάσαντες κατὰ τῶν Ῥωμαίων ὥρμησαν, Μουάμεδ στρατηγὸν ἔχοντες, καὶ συνέβαλον πόλεμον. καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἡττήθησαν Ἄραβες. ὑποβαλὼν δὲ Μουάμεδ τῷ συμμαχοῦντι Ῥωμαίοις στρατηγῷ τῶν Σκλάβων, πέμπει αὐτῷ κούκουρον γέμον νομισμάτων, καὶ πολλαῖς ὑποσχέσεσι τοῦτον ἀπατήσας πείθει προσφυγεῖν πρὸς αὐτοὺς μετὰ καὶ κ χιλιάδων Σκλάβων, καὶ οὕτω Ῥωμαίοις τὴν φυγὴν περιεποιήσατο. τότε Ἰουστινιανὸς ἀνεῖλε τὸ τούτων ἐγκατάλειμμα σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις παρὰ τῷ λεγομένῳ Λευκάτῃ, τόπῳ κρημνώδει καὶ παραθαλασσίῳ κατὰ τὸν Νικομηδειάσιον κόλπον κειμένῳ. η. ι. ζ.μάχην. Ὁ δὲ προλεχθεί; Κωνσταντίνος τὴν τοιαύτην τῶν θεομάχων κατὰ Κωνσταντινουπόλει κίνησιν εγνωκώς, κατεσκεύασεν καὶ αὐτὸς διήρεις εὐμεγέθεις κακκαβοπυρφόρους (94) καὶ δρόμωνας σιφωνοφό ρους· καὶ τούτους προσορμίσαι ἐκέλευσεν ἐν τῷ Προκλινισῳ τῷ " Καισαρίου λιμένι. Α βοήθειαν αὐτῶν, ὡς ἱκανώτατον καὶ τολμηρὸν εἰς Α. Μ. 6165. - Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ προλεχθεὶς τῶν θεομάχων στόλος αναβάλας (95) προσώρμισεν ἐν τοῖς Θρακῴοις μέρεσιν ἀπὸ τῆς πρὸς δύσιν ἀκρι τητος τοῦ Εβδόμου (96), ἤτοι τῆς λεγομένης Μα γναύρας, μέχρις πάλιν τοῦ πρὸς ἀνατολὴν ἀκρωτη- ρίου τοῦ λεγομένου Κυκλοβίου. Κατὰ πᾶσαν οὖν Β ἡμέραν το συμβολὴ πολέμου ἐκροτεῖτο ἀπὸ πρωΐ ἕως ἑσπέρας, ἀπὸ τοῦ οι βραχιονίου " της Χρυσής πόρ της μέχρι τοῦ Κυκλοβίου ἑαυτοὺς ὠθοῦντες καὶ ἀπο ωθούμενοι. Ἐν τούτοις οὖν τ8 διετέλεσαν ἀπὸ τοῦ Απριλλίου μηνός μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου. Καὶ ὑπο στρέψαντες ἀπέρχονται ἐν Κυζίκῳ, καὶ ταύτην πα- ραλαβόντες, ἐκεῖσε παρεχείμαζον. Κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων οι ὁμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνήπτεν μετὰ τῶν Χριστιανῶν. Ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη δὲ τοῦτο τελέσαντες (97), καὶ αἰσχυνθέντες " τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ καὶ τῆς Θεομήτορος, πλῆθός τε ἀποβαλόντες νδρῶν μαχίμων, καὶ τραυματίας μεγίστης εἰς αὐ τοὺς γεγενημένης, ἀνθυπέστρεψαν μετὰ μεγάλης λύπης. Εκπορίζων δὲ ὁ αὐτὸς θεοδύθιστος στόλος, 1ἰ αὐτῶν] αὐτῷ. 2. οι κίνησιν κακκαβοπυρφόρους & κακκοκοπυρφόρους Γ. κακκαζοπορφύρους τούτους Α, τούτοις τῷ ] τῶν ταίg. ἀναμέλα; λ, ἀναδά σλας Θ, ἀναβάσιλας Γ. να καὶ κατὰ πᾶσαν ἡμ. Α. " του βραχιαλίου "Α. Σε οὖν Α, δὲ ἔβαλλον Α, ἀνέβαλλον τοῦτοῦ τὰ αὐτὰ Δ. καὶ αἰσχυνθέντες έκπρες- είζων 1. Καὶ κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων στόλος ἀναβάλας, όμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνέ ἧπτεν. οὐδὲ τὰ πλοῖα τῆς ᾿Αφρικῆς ἀν- έβαλον, τῆς ᾿Ακαθίστου, Κερά- τινός κόλπος, Παρεγένοντο ἀμφότεροι εἰς Χαλκη- δόνα, καὶ ἠχμαλώτευσαν πολλούς, ἐχείμασεν Φαδα. λᾶς εἰς Κύζικον. στόλον μέγαν ἐξήρ τυσαν. i THEOPHANIS litas universam Ægyptum incessit. Porro ameram alium Chale nominė cum classe ad ferendum au- xilium, quod et pugnare et aliquid audere valeret, submisit. Memoratus aulem Constantinus com- perio Dei adversariorum in Cpoli proposito, bire mes eliam cacabos igne oppletos ferentes, et dro- mones siphonibus eumdem ignem spirantes, ad Proclianisium Cæsarii portum in hostes impressio- nein facturos præparari jussit. A. C. 665. - Hoc auno belli maritimi renova- trix illa Dei adversariorum classis ad Thraciæ fines appulit, ab occidentáli nimirum promontorio, cui alias Magnauræ cognomentum, ad usque rursus orientis promontorium, quod vulgus Cyclobium vocat. Singulis itaque diebus a diluculo ad vespa- ram ab Aurea portæ armilla ad prænominatum Cyclobium armis sese impellentium ac vicissim bellica vi repulsorum creber, imo quotidianus, excitabatur et reparabatur condictus. Hujusmodi vero captis insistebant, et in singulos annos prio- res renovabanc conatus a mense Aprit ad Septem- bren usque. Reversi vero Cyzicum aggrediuntur, el ea capta, illic hiberna ducunt. Porro vere re- deunte applicata rursum classe novum pariter bel- lum cum Christianis mari restaurabant. Bullo tan- dem per annos septem in hunc modum protracto, el amissa virorum bellicorum innumera multitu- dine, vulneribus insuper et lue maxima ipsis in. ficta,, Deo Deique Genitrice auxiliarém manum VARIE LECTIONES. add. ex A. a mg. Par., vulg. vulg. add. ex A. e f. vulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. $7 joribus instrumentis quasi cacabis in Saracenicas exonerarent, triremes vero et dromones minoribus quasi scyphunculis cumdem ejacularentur. - sunt, in eumdem locum rediens. Insultibus enim continuis, et obsidione septenni regiam urbem op- petens æstiva tempestate, cum hibernam Cyzici iransegisset, mox infestior obsidionem repetebat : (unde, salie barbare) Ascendens, Anast., nec aliud mysterii in liac voce agnosco, quidquid sibi P. Goar videatur : familiarisque est Theophani Anastasiano illo sensu. Sic-6 Phocæ auno, nec Africa navigia appulerunt, reddit ipse : go, ascenderunt. Anast. ibi, CP. conscenderunt. De hujus tantæ adverse classis excidio, ac urbe libe- rata sanctæ Deiparæ precibus, perinde auctor narrationis in diem festum Auctarii tom. 11, Hebdomi promontorio. CoMBEFIS. seul pullum. Triangulus ferme est : ac lutera qui- dem ejus duo mari, terra tertium ambitur. Cornu sinus, qui portus est urbis, ad boream alluit; ad orientem, et flexuose nonnihil versus meridiem Propontis, Thracica tellus occi- dentalem partem ambit. Angulus orientalis hinc in Propontidem, illinc in Ceratinum sinum flexus, Koxkošíos nomen gerit : oppositus ad occidentem ' nam Pentapyrgii, sive Magnaurae palatium : a Penta- pyrgio ad Heptapyrgium (Heptaculades Turcica dia- lecio, Latina Turres septem dicunt) quaterrestrelatus urbis, Chryse, sive Aurea porta Heptapyrgio pro- xima occurrit. A Cyclobio itaque ad Magnauramı, mari; a Magnaura ad Ghrysen portum, terra CP. obsidebant Saraceni. Liberum fuit Propontidis latus; quod appulsui bujusmodi sit omnino imper- vium. num Saracenica adversus Cf. expeditio suscepta. Phadalas. Abdelos, Chale, (Chales scribit Nicepho rus pag. 21) et Caisus. Phadalas quidem et laid Maviææ filius Chalcedonis partes armis infestis re- xare coeperunt. scripsit auctor superius. Turbata incursibus urbe, Habet idem ad Constantini hujus annum secundum. Armorum classisque major vis D anno quarto incubuit, cum illum Quinto tanden Græco igne vastati Sara- ceni, atque ita septem annis Saracenicam obsidio- nem toleravit CP., de qua obsessa liberataque in mentem canidem disserit Petavius in Nicephorum editionis Regiæ pag. 75. Si Nicephorum objeceris Constantino imperium ineunte Saracenorum ingen- tem classem adversus CP. missam : eam primam in urbem non excurrisse, sed post biennium longe auctiorem majora quoque da.::na intulisse audies. (94) Adeo_ut onerariæ naves ignem Græcum ma- C et portus aliud extremum Hebdomus est, et vici- (95) Classis muscarum more. bi abacte (96) CP. situs perito negotium verba hæc faces- (97) Sexto itaque supra vicesimum Constantis an-
PG 108:721Τούτῳ τῷ ἔτει Σαββάτιος, ὁ πατρίκιος Ἀρμενίας, μαθὼν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἧτταν τὴν Ἀρμενίαν παρέδωκε τοῖς Ἄραψιν, καὶ ὑπετάγη αὐτοῖς καὶ ἡ ἔσω Περσίς, ἡ λεγομένη Χωρασάν, καὶ φύεται ἐκεῖσε παράβουλος ὀνόματι Σαβῖνος, καὶ πολλοὺς τῶν Ἀράβων ἀπέκτεινε καὶ αὐτὸν τὸν Χαγάνον παρ’ ὀλίγον τελείως ποταμόπνικτον ἐποίει. ἔκτοτε ἐπὶ πλεῖον θρασυνθέντες οἱ Ἀγαρηνοὶ τὴν Ῥωμανίαν ἐλυμήναντο. 70 Κόσμου ἔτη ρπ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χπ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ι. θ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβ. ια. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἔτη ιβ. α. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἔκλειψις γέγονεν ἡλίου μηνὶ Ὑπερβερεταίῳ ε ἡμέρᾳ α ὥρᾳ γ, ὥστε φανῆναί τινας λαμπροὺς ἀστέρας. καὶ ἐπεστράτευσε Μουάμεδ τὴν Ῥωμανίαν, ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ τοὺς πρόςφυγας Σκλάβους ὡς ἐμπείρους τῆς Ῥωμανίας, καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν. ἐγένετο δὲ καὶ ἀναίρεσις τῶν χοίρων ἐν Συρίᾳ. Ἰουστινιανὸς δὲ εἰς τὰ τοῦ παλατίου κτίσματα ἐπεμελεῖτο. καὶ ἔκτισε τὸν Ἰουστινιανοῦ τρίκλινον λεγόμενον καὶ τὰ τοῦ παλατίου περιτειχίσματα·κατελήφθη ὑπλ. χειμερίου ζάλης καὶ πνεύματος καταιγίνος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Συλαίου 18· καὶ συντρι δεὶς ὁλοκλήρως ώλετο. Σουφιᾶν δὲ ὁ υἱὸς, τοῦ Ἀφ ὁ δεύτερος ἀδελφὸς, συνέβαλεν πόλεμον μετὰ Φλώρου καὶ Πετρωνᾶ καὶ Κυπριανοῦ ἐχόντων Ρωμαϊκὴν δύναμιν· καὶ κτείνονται "Αραβες χιλιάδες λ'. Τότε Καλλίνικος ἀρχιτέκτων ἀπὸ Ηλιουπόλεως 1ο Συν ρίας (98) προσφυγών τοῖς Ῥωμαίοις πῦρ θαλάσσιον κατασκευάσας τὰ τῶν ᾿Αράβων σκάφη ἐνέπρησεν 10, καὶ σύμψυχα κατέκαυσεν. Καὶ οὕτως οἱ Ρωμαῖοι μετά νίκης ὑπέστρεψαν, καὶ τὸ θαλάσσιον πῦρ εὗρον. Α. Μ. 6166. - Κωνσταντινουπόλεως επισκό- Β που Κωνσταντίνου ἔτος π. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐχείμασεν ᾿Αβδελος υἱὸς Κάϊς καὶ Φαδαλᾶς εἰς Κρήτην. · Α. Μ. 6167. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη σημεῖον ἐν οὐρανῷ ἐν ἡμέρᾳ Σαββάτου. Α. Μ. 6168.-Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκοπου Θεοδώρου έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο ἀκρὶς μεγάλη κατά Συ- ρίαν ει καὶ Μεσοποταμίαν. Α. Μ. 6169. - Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον Μαρδα ται (99) εἰς τὸν Λίβανον· καὶ ἐκράτησαν ἀπὸ τοῦ Μαύ ρου όρους ως τῆς ἁγίας πόλεως· καὶ ἐχειρώσαντο τάς τοῦ Λιβάνου περιωπάς· καὶ πολλοὶ δοῦλοι καὶ αὐτό χθονες πρὸς αὐτοὺς κατέφυγον· ὥστε δι' ὀλίγου χρόνου εἰς πολλὰς χιλιάδας γενέσθαι. Καὶ ταῦτα μαθών Μαυΐας καὶ οἱ σύμβουλοι αὐτοῦ ἐφοβήθησαν σφόδρα, συλλογισάμενοι ὅτι τὸ βασίλειον τῶν Ρω- μαίων ὑπὸ Θεοῦ φρουρεῖται. Καὶ ἀποστέλλει πρέσβεις πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντίνον ζητῶν εἰρήνην, υποσχόμενος καὶ ἐτήσια τῷ βασιλεῖ παρέχειν πάντα. Ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς τοιούτους πρέσβεις δεξάμενος, καὶ τὴν αἴτησιν αὐτῶν ἀκηκοώς, ἀπέστειλε σὺν αὐτ τοῖς ἐν Συρίᾳ Ἰωάννην τὸν πατρίκιον, τὸν ἐπίκλην Πετζιγαύδην, ὡς ἀρχαιογενῆ τῆς πολιτείας (1)· καὶ πολύπειρον ὄντα καὶ μεγάλης αντεχόμενον φρο- νήσεως, ἐπὶ τὸ ἁρμοδίως διαλεχθήναι τοις "Αραψι καὶ τὰ τῆς εἰρήνης συμφωνήσαι. Τούτου δὲ καταλα- βόντος ἐν Συρίᾳ, ο Μαυΐας σώρευμα πεποιηκὼς τῶν τε ἀμηραίων καὶ Κορασσηνών (2), ἐδέξατο αὐτὸν μετά μεγάλης τιμῆς. Πολλῶν οὖν λεχθέντων ἀναμε Συλλαίου Α. • Ηλιουπόλεως Α Α Γ, Ιλίου πόλεως κατέπρησεν Α. οι κατά Συρίαν Λ, - κατά το Συρ. Με δοῦλοι καὶ αὐτ. Α, δοῦλοι καὶ αἰχμάλωτοι καὶ αὐτ. σχόμενος πάντα Πιττηγαύδην Α. τούτου δὲ Α, τοῦ δὲ τῶν υπο- i CHRONOGRAPHIA. A conferentibus, cum dedecore et animi dolore re- cessere. Ea igitur classis Dei manu submergenda vela faciens, ad Sylæi plagam adverso fluctu jactata et procella vehementi appetita, fractis ad saxa vel in profundum absorptis ratibus, tota disperiit. Suphiam autem flius, Ayph minor frater cum Suphian/autem Flord, Petrona et Cypriano, Romanorum militum armatam manum secum ducentibus manus conse- ruit, eaque pugna Arabuni triginta millia cæsa fuere. Tum vero Callinicus Heliopolensis in rebus arte parandis strenuus, Syria ad Romanos deficiens, igne marino excogitato, Arabum navi- gia, ipsis hominibus vivis consumptis, succendit. Sicque Romani victores reversi sunt, ignemque marinum invenere. A. C A. C. 666. — Cpoleos episcopi Constantini annu primus. floc anno Abdelas filius Caisi et Phadalas Crete hiemaverunt. A. C. 667. — Hoc anno quodam Sabbati die sig- num in caelo apparuit. A. C. 668.- Cpoteos episcopi Theodori annus pri- mus. Hoc anno magna locustarum vis Syriam et Mesopotamiam infestavit. A. C. 669. — Hoc anno Mardaita Libanum ag- gressi tenuerunt quidquid a Mauro monte est usque ad sanctam urbem, et Libani cacumina quæ- que occupavere, multique tam servi et captivi quam indigenæ ad eos se adjunxerunt, ita ut intra breve admodum temporis spatium ad multa millia excreverint. Quo audito, Mavias ejusque consiliarii valde extimuere, adeo ut Imperium Romanum sub Dei tutela consistere reputantes, legatos de pace habenda ad imperatorem Constantinum submise- rint, qui annua quoque tributà pollicerentur. Imperator bos benigne excipiens, precibus fllorum admissiș, delegavit cum ipsis in Syriam Joannem pa- tricium cognomento Pitsigaudem, ut seniorem in re publica multaque experientia et prudentiæ virum, qui videlicet apte et commode cum Arabibus collo- queretur, pacisque conditiones componeret. Is ubi venit in Syriam, Mavias collecto Ameræo- rum et Corasenorum concilio ipsum perfonorifice excepit. Posteaquam vero · multa super pace agitata et line inde disceptata fuissent, tandem VARIE LECTIONES. D vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Cedrenus. Sed et Heliopolim Syriæ alteram ab Egyptiaca memorat Ortelius. Favet auctori Zona- ras. Consulendus Leunclavius. lensis, pag. : Cognatio Maraditarum appella- tione dignoscitur, ita dicta a Mahrado f. Cahlavi, regionem Syriæ conterminam longe lateque habitat, es ad quam referendæ, quoque "unt innu- meræ propemodum hujus nominis familiæ, quq plu- res Arabia felicis occupant urbes et agros. Hi præ i add. ex A. omnibus Arabibus genus armorum splendore ac vir- tute præclarum reddiderunt: sed multo magis Chri- stiana religione, cujus propugnatores acerrimi fuere. Ipse Ecchellensis Libanita Mardaitam se jactabat, et eo nomine ac Christiani gloriabatur. CONREFIS. lensi Coraicitas scriptos monuimus; de cujus NO- minis origine præclara reliquit pag ct 159. (93) Από Ηλιουπόλεως τῆς Αἰγύπτου, scribit (99) De his voce et scriptis desideratus Ecchel- (1) Antiquæ prosapiæ in rep. Anast. bene. (2) Scripsit superius Κορασινῶν, quos Ecchel-
PG 108:723καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στέφανον τὸν Πέρσην, σακελλάριον αὐτοῦ καὶ πρωτοευνοῦχον, κύριον καὶ ἐξουσιαστήν, λίαν ὄντα αἱμοβόρον καὶ ἀπηνῆ· ὅστις ἀνηλεῶς τοὺς μὲν ὄπερας αἰκίζειν οὐκ ἠρκεῖτο, ἀλλὰ καὶ λιθοβολεῖν αὐτούς τε καὶ τοὺς τούτων ἐπιστάτας. τοῦ δὲ βασιλέως ἀποδημήσαντος, κατετόλμησεν ὁ ἄγριος θὴρ ἐκεῖνος καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα Ἀναστασίαν τὴν αὐγούσταν παιδικῶς δι’ ἀβηνῶν μαστιγῶσαι. ἐν τούτοις δὲ καὶ εἰς ἅπαν τὸ πολιτικὸν πλῆθος πολλὰ κακὰ ἐνδειξάμενος μισητὸν τὸν βασιλέα πεποίηκεν. ὁμοίως καὶ εἰς τὰ τοῦ γενικοῦ λογοθεσίου πράγματα κατέστησεν ἀββᾶν τινα ὀνόματι Θεόδοτον, ἔγκλειστον τὸ πρότερον ὄντα ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις τοῦ Στενοῦ μέρεσιν, καὶ αὐτὸν δεινότατον καὶ ἀτίθασον λίαν ὑπάρχοντα, ὅστις πλείστους τῆς πολιτείας ἄρχοντας καὶ ἐμφανεῖς ἄνδρας οὐκ ἐκ τῶν διοικητῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν τῆς πόλεως οἰκητόρων, εἰκῆ καὶ μάτην ἀπροφασίστως, ἀπαιτήσεις καὶ ἐκταγὰς καὶ δημεύσεις ποιούμενος σχοίνοις τε τούτους κρεμνῶν καὶ ἀχύροις ὑποκαπνίζων. ἔτι δὲ καὶ ὁ ἔπαρχος βασιλικῇ κελεύσει πλείστους ἄνδρας ἐν εἱρκταῖς κατακλείσας ἐπὶ χρόνους τηρεῖσθαι πεποίηκεν.Α ταξὺ αὐτῶν εἰρηνικῶν λόγων, συνεφωνήθη προς Β εκατέρους ἔγγραφον εἰρήνης γενέσθαι μεθ' ὅρκου λόγον ἐπὶ συμφώνου ἐτησίου πάκτου παρασχέσθαι τῇ Ῥωμαϊκῇ πολιτεία παρὰ τῶν ᾿Αγαρηνῶν χρυσού χιλιάδας τρεῖς (5) καὶ ἄνδρας αἰχμαλώτου; ὀκτὼ χιλιάδας καὶ ἵππους εὐγενεῖς ν'. Ταῦτα στοιχη θέντα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν ἐπὶ χρόνους δ' φυλάτ τεσθαι πλατείαν εἰρήνην ἀνὰ μέσον Ρωμαίων καὶ Αράβων· καὶ τῶν τοιούτων καθολικῶν δύο εγγρά φων λόγων πρὸς ἀλλήλους μεθ᾽ ὅρκων γεγονότων καὶ ἀλλήλοις ἐπιδοθέντων, ὁ πολλαχώς λεχθεὶς πανεύ φῆμος ἀνὴρ πρὸς τὸν βασιλέα ἀνέστρεψεν μετὰ καὶ δώρων * πολλῶν. Ταῦτα μαθόντες οἱ τὰ ἑσπέρια ο χοῦντες μέρη, ὅ τε Χαγάνος τῶν ᾿Αβάρων καὶ οἱ ἐπέκεινα ῥῆγες (4) Εξαρχοί τε καὶ κάσταλλοι (5) καὶ οἱ ἐξοχώτατοι τῶν πρὸς τὴν δύσιν ἐθνῶν, διὰ πρε- σβευτῶν δῶρα τῷ βασιλεῖ στείλαντες, εἰρηνικὴν πρὸς ° αὐτοὺς ἀγάπην κυρωθῆναι ᾐτήσαντο. Είξας οὖν ὁ βασιλεὺς ταῖς αὐτῶν αἰτήσεσι, ἐκύρωσεν καὶ πρὸς αὐτοὺς δεσποτικὴν εἰρήνην (β). Καὶ ἐγένετο ἀμερ: μνία μεγάλη ἔν τε τῇ Ἀνατολῇ καὶ ἐν τῇ Δύσει. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό - που Γεωργίου ἔτος α', Τούτῳ τῷ ἔτει, γέγονε σεισμός μέγας κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν, ἐν ᾧ πίπτει τὸ Βατὰν σ (7) καὶ ὁ τρούλλος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσσης· καὶ κτίζει αὐτ τὸν Μαυΐας σπουδῇ τῶν Χριστιανῶν. Α. Μ. 6171.- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεδίω Μαυΐας ὁ τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος βασιλεὺς μηνὶ ᾿Αρτεμι σίῳ ς' ινδικτιῶνι α' (8). Γέγονε δὲ στρατηγὸς (9) ἔτη κς', καὶ ἡμήρευσεν ἔτη κδ', καὶ ἦρξεν Ιξιδ ό υἱὸς αὐτ τοῦ· καὶ τούτῳ ἐν τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος (10) ἐπῆλθεν τῇ Θράκῃ. Αναγκαῖον δὲ εἰπεῖν καὶ περὶ τῆς ἀρχαιότητος τῶν Ονογουνδούρων ", Βουλγάρων (11) καὶ Κοτράγων 60. Ἐν τοῖς ἀρκτῴοις ν Η ετέρους Α Γ. παρέχεσθαι Α. " τρεῖς] τξε' Γ. αἰχμ. ἐκτώ χιλιάδας Α αἰχμ. ε γε- γονότων μεθ᾽ ἄρχων γεγ. καὶ ἀλλ. οι. Α. σε μετὰ δώρων ε Α. εἶξεν καὶ ἰκύρ. Α. οι Βήταν Γ. Ονογουνδούρων Βουλγάρων Α Γ, Ούννοουνοβουλγάρων Κοτράγων Α. Γ, Κοντράγων καὶ τούτῳ δ, ἐν τούτῳ τα πρωτοσύμβουλος Α. * Έτη και Α Γ, ἔτη κ' χιλιάδας τξε', τξε' χι- λιάδας ῥῆγες, ἔξαρχοι, κάσταλθοι. ρεάν, ἐπὶ δώροις, το Το Βατάν στρατηγού, έτη κς' THEOPHANIS inter utrosque convenit, ut pacis conditiones inter- posito jurejurando scriberentur, nimirum ut pro vectigali annuo auri pondo tria millia, hominum item captivorum octo millia, et equos generosos quinquaginta Agareni Romanae rei publica pende- rent. Quibus demum utrinque pactis, pace firma inter Romanos atque Arabes ad annos triginta con- stituta, publicisque duobus instrumentis ad utram- que partem invicem datis, cclebris ille ac sæpius laudatus vir cum muneribus maximis ad impera- torem reversus est. Hoc ubi percepere qui occasum incolebant, Chaganus Abarum princeps, caeteri - que illarum provinciarum reges, duces el castal di, virique occidentalium nationum primores, lega. tos una cum muneribus ad imperatorem pacis concordiaque cum ipso ineunde frinandæque gratia misere. Imperator eorum precibus concedens, pa- cem, qua se testaretur dominum, cum ipsis Arma- vil. Atque ita quies et tranquillitas maxima tam in Oriente, quam in Occidente obtinuit. A. C. 670. — Cpoleos episcopi Georgii annus pri- WIGS. - Hoc anno magnus terremotus per Mesopotamiam: exstitit, quo ambo et ecclesiæ Edessenæ trullus corruit : cum vero Marias suasu atque precibus Christianorum restaurat. - A. C. 671. Hoc anno mensis Aprilis die sexto, jadictione prima (p), Mavias primus Saracenorum rex letho exstinctus est. Gentis suae ducem se gessit annos viginti, aneram se renuntiavitanaos viginti quatuer. Izid vero ejus filius post eum principatum obtinuit. Sub id vere tempus Bulgarorum gens in Thraciam irrupit. Sane de Onegundarensium, Bul- garorum et Cotragorum antiquitate nonnibil hic A. M. 6170. C VARIE LECTIONES. a f, vulg. add. ex f, is & add. ex vulg. " vulg. νulg. 1, vulg. JAC. GOARI NOTE. numerum recte tributi superius jam pensum pag. ad annum Constantis 17, deinceps adhuc pendendum Constantini hujus anno 16, pag. 301. — Cedrenus auri decemi millia habet, D captivos centum. Anast. Regio, exque eo editis consentit ; uti etiam S. Niceph. Peyrez., habet, aureos nummos trecenta sexaginta quinque millia; captivos millia. COMBEFIS. - remotiores : hi enim vicini satis Thracia, as urbi, regiones trans Istrum colebant. Id. interpretor: ut inter regnorum, provinciarum et urbium praesides gradus observetur. Illi reges, isti hi denique cum iis quoque ultro pacem firmavit; gratis ; ulla tributi pensitatione imposita, uti impositam dixerat Mavia et Saracenis. Vel etiam ultro citroque datis acceptisque muneribus, quod ipsum non abhorret. Combefis. et trullus ecclesia. itque ambonem, ad quem utriusque ascensus, existima. Vox and toÙ Balvo corrupte derivata id suggerit. Terræ motu pariter cecidit ecclesiæ CP. trullus et aimbo anno Justiniani secundo et tricesimo. ordinem sectanti octava reperietur : et ad annum quoque mundi 6212, pag. et 17, putanti oclara rursus censebitur. Codd. lamen oinnes prinian hic referunt: nec insulse si bene ad pag. motas conjectavimus. gnitas semper aucta est, plures annos quam ameræ nomen gessit. Quocirca Palatini et Peyreziani correctiores codices legunt : Miscella Regii nostri numerum observat. dem de Bulgaris Nicephorus refert pag. 22. Fail planes hausit. Quæ circa Theophanis topographian alter cum Nicephoro communis fons, unde Then- difficilia Petavius observat in nɔtis, qua probentur, alia luce non indigent. (3) Et quid hæc ex lantis ? Vide Peyrez. codicemn (4) Bene Anast. ulteriores reges ; Avaribus scilicet (5) Urbium rectores, et καστροφύλακας Codini (6) Anast. donatoriam habet. Putem legisse δω- (2) Historia miscella, corruit Edessenæ ascensus (8) Attente numeranti, et priorum a pag. 288 D (9) Στρατηγός, amera inferior, cujus itaque di- (40) His non alinia modo, sed verbis pene e- (11) Anastasius, Onoqundurensium Vulgarorum.
ταῦτα πάντα ἐπηύξησε τὸ μῖσος τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπῄτει Καλλίνικον τὸν πατριάρχην ποιῆσαι εὐχήν, ἵνα καταλύσῃ τὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας θεοτόκου τῶν μητροπολίτου τὴν οὖσαν πλησίον τοῦ παλατίου, θέλων ἐν τῷ τόπῳ στῆσαι φιάλην καὶ βάθρα κτίσαι τοῦ δήμου τῶν Βενέτων, ὅπως ἐκεῖ δέχωνται τὸν βασιλέα. ὁ δὲ πατριάρχης ἔλεγεν ὅτι· εὐχὴν ἐπὶ συστάσει ἐκκλησίας ἔχομεν, ἐπὶ δὲ καταλύσει ἐκκλησίας οὐ παρελάβομεν. βιαζομένου δὲ αὐτὸν τοῦ βασιλέως καὶ πάντως ἀπαιτοῦντος τὴν εὐχήν, ἔφη ὁ πατριάρχης· δόξα τῷ θεῷ τῷ ἀνεχομένῳ πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν. καὶ τοῦτο ἀκούσαντες κατέλυσαν τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἐποίησαν τὴν φιάλην. καὶ ἐποίησαν τὴν ἐκκλησίαν τῶν μητροπολίτου εἰς τὸ Πετρίν. ι. ιβ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μουάμεδ τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν καὶ αἰχμαλωτεύσας πολλοὺς ἀνέστρεψεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς ἐξεβλήθη τῆς βασιλείας τρόπῳ τοιῷδε· ἐκέλευσε Στεφάνῳ τῷ πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ, τὸ ἐπίκλην Ῥουσίῳ, νυκτὸς ἀποκτεῖναι τὸν δῆμον Κωνσταντινουπόλεως, ἄρξασθαι δὲ ἀπὸ τοῦ πατριάρχου.Α ταξὺ αὐτῶν εἰρηνικῶν λόγων, συνεφωνήθη προς Β εκατέρους ἔγγραφον εἰρήνης γενέσθαι μεθ' ὅρκου λόγον ἐπὶ συμφώνου ἐτησίου πάκτου παρασχέσθαι τῇ Ῥωμαϊκῇ πολιτεία παρὰ τῶν ᾿Αγαρηνῶν χρυσού χιλιάδας τρεῖς (5) καὶ ἄνδρας αἰχμαλώτου; ὀκτὼ χιλιάδας καὶ ἵππους εὐγενεῖς ν'. Ταῦτα στοιχη θέντα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν ἐπὶ χρόνους δ' φυλάτ τεσθαι πλατείαν εἰρήνην ἀνὰ μέσον Ρωμαίων καὶ Αράβων· καὶ τῶν τοιούτων καθολικῶν δύο εγγρά φων λόγων πρὸς ἀλλήλους μεθ᾽ ὅρκων γεγονότων καὶ ἀλλήλοις ἐπιδοθέντων, ὁ πολλαχώς λεχθεὶς πανεύ φῆμος ἀνὴρ πρὸς τὸν βασιλέα ἀνέστρεψεν μετὰ καὶ δώρων * πολλῶν. Ταῦτα μαθόντες οἱ τὰ ἑσπέρια ο χοῦντες μέρη, ὅ τε Χαγάνος τῶν ᾿Αβάρων καὶ οἱ ἐπέκεινα ῥῆγες (4) Εξαρχοί τε καὶ κάσταλλοι (5) καὶ οἱ ἐξοχώτατοι τῶν πρὸς τὴν δύσιν ἐθνῶν, διὰ πρε- σβευτῶν δῶρα τῷ βασιλεῖ στείλαντες, εἰρηνικὴν πρὸς ° αὐτοὺς ἀγάπην κυρωθῆναι ᾐτήσαντο. Είξας οὖν ὁ βασιλεὺς ταῖς αὐτῶν αἰτήσεσι, ἐκύρωσεν καὶ πρὸς αὐτοὺς δεσποτικὴν εἰρήνην (β). Καὶ ἐγένετο ἀμερ: μνία μεγάλη ἔν τε τῇ Ἀνατολῇ καὶ ἐν τῇ Δύσει. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό - που Γεωργίου ἔτος α', Τούτῳ τῷ ἔτει, γέγονε σεισμός μέγας κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν, ἐν ᾧ πίπτει τὸ Βατὰν σ (7) καὶ ὁ τρούλλος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσσης· καὶ κτίζει αὐτ τὸν Μαυΐας σπουδῇ τῶν Χριστιανῶν. Α. Μ. 6171.- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεδίω Μαυΐας ὁ τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος βασιλεὺς μηνὶ ᾿Αρτεμι σίῳ ς' ινδικτιῶνι α' (8). Γέγονε δὲ στρατηγὸς (9) ἔτη κς', καὶ ἡμήρευσεν ἔτη κδ', καὶ ἦρξεν Ιξιδ ό υἱὸς αὐτ τοῦ· καὶ τούτῳ ἐν τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος (10) ἐπῆλθεν τῇ Θράκῃ. Αναγκαῖον δὲ εἰπεῖν καὶ περὶ τῆς ἀρχαιότητος τῶν Ονογουνδούρων ", Βουλγάρων (11) καὶ Κοτράγων 60. Ἐν τοῖς ἀρκτῴοις ν Η ετέρους Α Γ. παρέχεσθαι Α. " τρεῖς] τξε' Γ. αἰχμ. ἐκτώ χιλιάδας Α αἰχμ. ε γε- γονότων μεθ᾽ ἄρχων γεγ. καὶ ἀλλ. οι. Α. σε μετὰ δώρων ε Α. εἶξεν καὶ ἰκύρ. Α. οι Βήταν Γ. Ονογουνδούρων Βουλγάρων Α Γ, Ούννοουνοβουλγάρων Κοτράγων Α. Γ, Κοντράγων καὶ τούτῳ δ, ἐν τούτῳ τα πρωτοσύμβουλος Α. * Έτη και Α Γ, ἔτη κ' χιλιάδας τξε', τξε' χι- λιάδας ῥῆγες, ἔξαρχοι, κάσταλθοι. ρεάν, ἐπὶ δώροις, το Το Βατάν στρατηγού, έτη κς' THEOPHANIS inter utrosque convenit, ut pacis conditiones inter- posito jurejurando scriberentur, nimirum ut pro vectigali annuo auri pondo tria millia, hominum item captivorum octo millia, et equos generosos quinquaginta Agareni Romanae rei publica pende- rent. Quibus demum utrinque pactis, pace firma inter Romanos atque Arabes ad annos triginta con- stituta, publicisque duobus instrumentis ad utram- que partem invicem datis, cclebris ille ac sæpius laudatus vir cum muneribus maximis ad impera- torem reversus est. Hoc ubi percepere qui occasum incolebant, Chaganus Abarum princeps, caeteri - que illarum provinciarum reges, duces el castal di, virique occidentalium nationum primores, lega. tos una cum muneribus ad imperatorem pacis concordiaque cum ipso ineunde frinandæque gratia misere. Imperator eorum precibus concedens, pa- cem, qua se testaretur dominum, cum ipsis Arma- vil. Atque ita quies et tranquillitas maxima tam in Oriente, quam in Occidente obtinuit. A. C. 670. — Cpoleos episcopi Georgii annus pri- WIGS. - Hoc anno magnus terremotus per Mesopotamiam: exstitit, quo ambo et ecclesiæ Edessenæ trullus corruit : cum vero Marias suasu atque precibus Christianorum restaurat. - A. C. 671. Hoc anno mensis Aprilis die sexto, jadictione prima (p), Mavias primus Saracenorum rex letho exstinctus est. Gentis suae ducem se gessit annos viginti, aneram se renuntiavitanaos viginti quatuer. Izid vero ejus filius post eum principatum obtinuit. Sub id vere tempus Bulgarorum gens in Thraciam irrupit. Sane de Onegundarensium, Bul- garorum et Cotragorum antiquitate nonnibil hic A. M. 6170. C VARIE LECTIONES. a f, vulg. add. ex f, is & add. ex vulg. " vulg. νulg. 1, vulg. JAC. GOARI NOTE. numerum recte tributi superius jam pensum pag. ad annum Constantis 17, deinceps adhuc pendendum Constantini hujus anno 16, pag. 301. — Cedrenus auri decemi millia habet, D captivos centum. Anast. Regio, exque eo editis consentit ; uti etiam S. Niceph. Peyrez., habet, aureos nummos trecenta sexaginta quinque millia; captivos millia. COMBEFIS. - remotiores : hi enim vicini satis Thracia, as urbi, regiones trans Istrum colebant. Id. interpretor: ut inter regnorum, provinciarum et urbium praesides gradus observetur. Illi reges, isti hi denique cum iis quoque ultro pacem firmavit; gratis ; ulla tributi pensitatione imposita, uti impositam dixerat Mavia et Saracenis. Vel etiam ultro citroque datis acceptisque muneribus, quod ipsum non abhorret. Combefis. et trullus ecclesia. itque ambonem, ad quem utriusque ascensus, existima. Vox and toÙ Balvo corrupte derivata id suggerit. Terræ motu pariter cecidit ecclesiæ CP. trullus et aimbo anno Justiniani secundo et tricesimo. ordinem sectanti octava reperietur : et ad annum quoque mundi 6212, pag. et 17, putanti oclara rursus censebitur. Codd. lamen oinnes prinian hic referunt: nec insulse si bene ad pag. motas conjectavimus. gnitas semper aucta est, plures annos quam ameræ nomen gessit. Quocirca Palatini et Peyreziani correctiores codices legunt : Miscella Regii nostri numerum observat. dem de Bulgaris Nicephorus refert pag. 22. Fail planes hausit. Quæ circa Theophanis topographian alter cum Nicephoro communis fons, unde Then- difficilia Petavius observat in nɔtis, qua probentur, alia luce non indigent. (3) Et quid hæc ex lantis ? Vide Peyrez. codicemn (4) Bene Anast. ulteriores reges ; Avaribus scilicet (5) Urbium rectores, et καστροφύλακας Codini (6) Anast. donatoriam habet. Putem legisse δω- (2) Historia miscella, corruit Edessenæ ascensus (8) Attente numeranti, et priorum a pag. 288 D (9) Στρατηγός, amera inferior, cujus itaque di- (40) His non alinia modo, sed verbis pene e- (11) Anastasius, Onoqundurensium Vulgarorum.
Λεόντιος δὲ ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν γενόμενος καὶ ἐν πολέμοις εὐδοκιμήσας ἐν φρουρᾷ τε χρόνους τρεῖς ποιήσας, κατηγορηθεὶς ἐξάπινα ἀνεκλήθη καὶ στρατηγὸς Ἑλλάδος προεβλήθη. ἐκελεύσθη δὲ εἰς τρεῖς ἐμβληθῆναι δρόμωνας καὶ αὐθημερὸν ἀποκινῆσαι τῆς πόλεως. τῇ δὲ αὐτῇ νυκτὶ ἐν τῷ Ἰουλιανησίῳ λιμένι τῶν Σοφίας πλησίον τῶν Μαύρου πρὸς τὸ ἐκπορίσαι τῆς πόλεως μεθορμίσαντος, συνετάσσετο τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπερχομένοις φίλοις, ἐν οἷς πρὸς αὐτὸν παρεγένοντο καὶ οἱ γνήσιοι αὐτοῦ φίλοι, Παῦλος μοναχὸς τῶν Καλλιστράτου, ὁ καὶ ἀστρονόμος, Γρηγόριος ὁ Καππάδοξ ὁ καὶ κλεισουριάρχης γενόμενος, ἔπειτα δὲ μοναχὸς καὶ ἡγούμενος τῶν Φλώρου· οἵ τινες ἐν τῇ φυλακῇ πυκνοτέρως αὐτὸν ἐπισκεπτόμενοι διεβεβαιοῦντο αὐτὸν βασιλεύσειν τῶν Ῥωμαίων. ὁ δὲ Λεόντιος λέγει πρὸς αὐτούς· ὑμεῖς διεβεβαιώσασθέ με ἐν τῇ φυλακῇ περὶ βασιλείας· καὶ νῦν ἡ ζωή μου ἐν κακοῖς τελειοῦται. ὄπισθεν γάρ μου ἔσομαι κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐκδεχόμενος τὸν θάνατον. οἱ δὲ εἶπον· αὐτὸς μὴ ὀκνήσῃς, καὶ τοῦτο εὐθέως πληροῦται. ἐπάκουσον ἡμῖν μόνον, καὶ ἀκολούθησον ἡμῖν.Α ταξὺ αὐτῶν εἰρηνικῶν λόγων, συνεφωνήθη προς Β εκατέρους ἔγγραφον εἰρήνης γενέσθαι μεθ' ὅρκου λόγον ἐπὶ συμφώνου ἐτησίου πάκτου παρασχέσθαι τῇ Ῥωμαϊκῇ πολιτεία παρὰ τῶν ᾿Αγαρηνῶν χρυσού χιλιάδας τρεῖς (5) καὶ ἄνδρας αἰχμαλώτου; ὀκτὼ χιλιάδας καὶ ἵππους εὐγενεῖς ν'. Ταῦτα στοιχη θέντα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν ἐπὶ χρόνους δ' φυλάτ τεσθαι πλατείαν εἰρήνην ἀνὰ μέσον Ρωμαίων καὶ Αράβων· καὶ τῶν τοιούτων καθολικῶν δύο εγγρά φων λόγων πρὸς ἀλλήλους μεθ᾽ ὅρκων γεγονότων καὶ ἀλλήλοις ἐπιδοθέντων, ὁ πολλαχώς λεχθεὶς πανεύ φῆμος ἀνὴρ πρὸς τὸν βασιλέα ἀνέστρεψεν μετὰ καὶ δώρων * πολλῶν. Ταῦτα μαθόντες οἱ τὰ ἑσπέρια ο χοῦντες μέρη, ὅ τε Χαγάνος τῶν ᾿Αβάρων καὶ οἱ ἐπέκεινα ῥῆγες (4) Εξαρχοί τε καὶ κάσταλλοι (5) καὶ οἱ ἐξοχώτατοι τῶν πρὸς τὴν δύσιν ἐθνῶν, διὰ πρε- σβευτῶν δῶρα τῷ βασιλεῖ στείλαντες, εἰρηνικὴν πρὸς ° αὐτοὺς ἀγάπην κυρωθῆναι ᾐτήσαντο. Είξας οὖν ὁ βασιλεὺς ταῖς αὐτῶν αἰτήσεσι, ἐκύρωσεν καὶ πρὸς αὐτοὺς δεσποτικὴν εἰρήνην (β). Καὶ ἐγένετο ἀμερ: μνία μεγάλη ἔν τε τῇ Ἀνατολῇ καὶ ἐν τῇ Δύσει. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό - που Γεωργίου ἔτος α', Τούτῳ τῷ ἔτει, γέγονε σεισμός μέγας κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν, ἐν ᾧ πίπτει τὸ Βατὰν σ (7) καὶ ὁ τρούλλος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσσης· καὶ κτίζει αὐτ τὸν Μαυΐας σπουδῇ τῶν Χριστιανῶν. Α. Μ. 6171.- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεδίω Μαυΐας ὁ τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος βασιλεὺς μηνὶ ᾿Αρτεμι σίῳ ς' ινδικτιῶνι α' (8). Γέγονε δὲ στρατηγὸς (9) ἔτη κς', καὶ ἡμήρευσεν ἔτη κδ', καὶ ἦρξεν Ιξιδ ό υἱὸς αὐτ τοῦ· καὶ τούτῳ ἐν τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος (10) ἐπῆλθεν τῇ Θράκῃ. Αναγκαῖον δὲ εἰπεῖν καὶ περὶ τῆς ἀρχαιότητος τῶν Ονογουνδούρων ", Βουλγάρων (11) καὶ Κοτράγων 60. Ἐν τοῖς ἀρκτῴοις ν Η ετέρους Α Γ. παρέχεσθαι Α. " τρεῖς] τξε' Γ. αἰχμ. ἐκτώ χιλιάδας Α αἰχμ. ε γε- γονότων μεθ᾽ ἄρχων γεγ. καὶ ἀλλ. οι. Α. σε μετὰ δώρων ε Α. εἶξεν καὶ ἰκύρ. Α. οι Βήταν Γ. Ονογουνδούρων Βουλγάρων Α Γ, Ούννοουνοβουλγάρων Κοτράγων Α. Γ, Κοντράγων καὶ τούτῳ δ, ἐν τούτῳ τα πρωτοσύμβουλος Α. * Έτη και Α Γ, ἔτη κ' χιλιάδας τξε', τξε' χι- λιάδας ῥῆγες, ἔξαρχοι, κάσταλθοι. ρεάν, ἐπὶ δώροις, το Το Βατάν στρατηγού, έτη κς' THEOPHANIS inter utrosque convenit, ut pacis conditiones inter- posito jurejurando scriberentur, nimirum ut pro vectigali annuo auri pondo tria millia, hominum item captivorum octo millia, et equos generosos quinquaginta Agareni Romanae rei publica pende- rent. Quibus demum utrinque pactis, pace firma inter Romanos atque Arabes ad annos triginta con- stituta, publicisque duobus instrumentis ad utram- que partem invicem datis, cclebris ille ac sæpius laudatus vir cum muneribus maximis ad impera- torem reversus est. Hoc ubi percepere qui occasum incolebant, Chaganus Abarum princeps, caeteri - que illarum provinciarum reges, duces el castal di, virique occidentalium nationum primores, lega. tos una cum muneribus ad imperatorem pacis concordiaque cum ipso ineunde frinandæque gratia misere. Imperator eorum precibus concedens, pa- cem, qua se testaretur dominum, cum ipsis Arma- vil. Atque ita quies et tranquillitas maxima tam in Oriente, quam in Occidente obtinuit. A. C. 670. — Cpoleos episcopi Georgii annus pri- WIGS. - Hoc anno magnus terremotus per Mesopotamiam: exstitit, quo ambo et ecclesiæ Edessenæ trullus corruit : cum vero Marias suasu atque precibus Christianorum restaurat. - A. C. 671. Hoc anno mensis Aprilis die sexto, jadictione prima (p), Mavias primus Saracenorum rex letho exstinctus est. Gentis suae ducem se gessit annos viginti, aneram se renuntiavitanaos viginti quatuer. Izid vero ejus filius post eum principatum obtinuit. Sub id vere tempus Bulgarorum gens in Thraciam irrupit. Sane de Onegundarensium, Bul- garorum et Cotragorum antiquitate nonnibil hic A. M. 6170. C VARIE LECTIONES. a f, vulg. add. ex f, is & add. ex vulg. " vulg. νulg. 1, vulg. JAC. GOARI NOTE. numerum recte tributi superius jam pensum pag. ad annum Constantis 17, deinceps adhuc pendendum Constantini hujus anno 16, pag. 301. — Cedrenus auri decemi millia habet, D captivos centum. Anast. Regio, exque eo editis consentit ; uti etiam S. Niceph. Peyrez., habet, aureos nummos trecenta sexaginta quinque millia; captivos millia. COMBEFIS. - remotiores : hi enim vicini satis Thracia, as urbi, regiones trans Istrum colebant. Id. interpretor: ut inter regnorum, provinciarum et urbium praesides gradus observetur. Illi reges, isti hi denique cum iis quoque ultro pacem firmavit; gratis ; ulla tributi pensitatione imposita, uti impositam dixerat Mavia et Saracenis. Vel etiam ultro citroque datis acceptisque muneribus, quod ipsum non abhorret. Combefis. et trullus ecclesia. itque ambonem, ad quem utriusque ascensus, existima. Vox and toÙ Balvo corrupte derivata id suggerit. Terræ motu pariter cecidit ecclesiæ CP. trullus et aimbo anno Justiniani secundo et tricesimo. ordinem sectanti octava reperietur : et ad annum quoque mundi 6212, pag. et 17, putanti oclara rursus censebitur. Codd. lamen oinnes prinian hic referunt: nec insulse si bene ad pag. motas conjectavimus. gnitas semper aucta est, plures annos quam ameræ nomen gessit. Quocirca Palatini et Peyreziani correctiores codices legunt : Miscella Regii nostri numerum observat. dem de Bulgaris Nicephorus refert pag. 22. Fail planes hausit. Quæ circa Theophanis topographian alter cum Nicephoro communis fons, unde Then- difficilia Petavius observat in nɔtis, qua probentur, alia luce non indigent. (3) Et quid hæc ex lantis ? Vide Peyrez. codicemn (4) Bene Anast. ulteriores reges ; Avaribus scilicet (5) Urbium rectores, et καστροφύλακας Codini (6) Anast. donatoriam habet. Putem legisse δω- (2) Historia miscella, corruit Edessenæ ascensus (8) Attente numeranti, et priorum a pag. 288 D (9) Στρατηγός, amera inferior, cujus itaque di- (40) His non alinia modo, sed verbis pene e- (11) Anastasius, Onoqundurensium Vulgarorum.
PG 108:725καὶ λαβὼν ὁ Λεόντιος τοὺς ἀνθρώπους αὐτοῦ, καὶ ἄρματα, ὅσα εἶχεν, ἀνῆλθεν εἰς τὸ πραιτώριον σιγῇ πολλῇ, καὶ κρούσαντες τὴν πύλην προεφασίσαντο τὸν βασιλέα παραγεγονέναι ἐπὶ τὸ διοικῆσαί τινας τῶν ἐκεῖσε ὄντων. μηνυθέντος δὲ τοῦ τηνικαῦτα ὑπάρχου καὶ συντόμως ἐλθόντος καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντος, χειροῦται ὑπὸ Λεοντίου καὶ ῥαπισθεὶς ἐπεδήθη χεῖρας καὶ πόδας. εἰσελθὼν δὲ ὁ Λεόντιος καὶ τὰς φυλακὰς ἀνοίξας λύσας τε τοὺς καθειργμένους ἄνδρας πολλοὺς καὶ γενναίους, ἀπὸ ἓξ καὶ ὀκτὼ χρόνων ἐγκεκλεισμένους, στρατιώτας τοὺς πλείονας τυγχάνοντας, καὶ τούτους ὁπλίσας εἰς τὸν Φόρον ἐξῆλθε σὺν αὐτοῖς κράζων· ὅσοι Χριστιανοὶ εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν. καὶ πέμψας καθ’ ἕκαστον ῥεγεῶνα τὴν αὐτὴν φωνὴν ἀνακράζειν προσέταξεν. τὸ δὲ πλῆθος τῆς πόλεως θορυβηθὲν σπουδῇ εἰς τὸν λουτῆρα τῆς ἐκκλησίας συνηθροίσθη. αὐτὸς δὲ ἅμα τοῖς δυσὶ μοναχοῖς καὶ φίλοις αὐτοῦ σὺν καί τινων τῶν ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξελθόντων ἐμφανεστέρων ἀνδρῶν εἰς τὸ πατριαρχεῖον ἀνῆλθε πρὸς τὸν πατριάρχην. εὑρὼν δὲ καὶ αὐτὸν τεταραγμένον διὰ τὰ κελευσθέντα τῷ πατρικίῳ Στεφάνῳ τῷ Ῥουσίῳ πείθει αὐτὸν κατελθεῖν εἰς τὸν λουτῆρα καὶ φωνῆσαι οὕτως·Β περατικοῖς μέρεσι τοῦ Εὐξείνου Πόντου, ἐν τῇ λε- γεμένῃ Μαιώτιδι λίμνῃ, εἰς ἦν εἰσάγεται ποταμὸς μέγιστος ἀπὸ τοῦ ὠκεανοῦ καταφερόμενος διὰ τῆς τῶν Σαρματῶν γῆς, λεγόμενος Ατάλ 51, εἰς ὃν είσ άγεται ὁ λεγόμενος Τάναϊς ποταμὸς καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν Ἰβηρίων πυλῶν (12) εξερχόμενος τῶν ἐν τοῖς Καυκασίοις Κρεσιν (15), ἀπὸ δὲ τῆς μίξεως τοῦ Τά- καῖ καὶ τοῦ ᾿Ατὰλ (14), (ἄνωθεν τῆς προλεχθείσης Μαιώτιδος λίμνης σχιζομένου τοῦ ᾿Ατάλ) ἔρχεται ὁ λεγόμενος Κούφις ποταμὸς, καὶ ἀποδίδει εἰς τὸ τέλος τῆς Ποντικῆς θαλάσσης πλησίον τῶν Νεκρο- πυλών σε (15) εἰς τὸ ἄχρωμα τὸ λεγόμενον Κριού πρόσωπον. Ἀπὸ δὲ τῆς προσημανθείσης λίμνης ἴσα ποταμῷ θάλασσα, καὶ εἰσάγεται εἰς τὴν τοῦ Ευξείνου Πόντου θάλασσαν διὰ τῆς γῆς τε Βοσπό ρου καὶ Κιμμερίου, ἐξ οὗ ποταμοῦ ἀγρεύεται τὸ λε- γόμενον Μουρζούλιν τε καὶ τὰ τούτου ὅμοια, καὶ εἰς μὲν τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη τῆς προκειμένης λέω μνης ἐπὶ Φαναγουρίαν καὶ τοὺς ἐκεῖσε οἰκοῦντας Εβραίους (16) παράκεινται ἔθνη πλεῖστα· ἀπὸ δὲ τῆς αὐτῆς λίμνης ἐπὶ τὸν λεγόμενον Κούφιν που ταμόν, ἔνθα τὸ ξυστὸν ἀγρεύεται Βουλγαρικόν ψάριν (17), ή παλαιὰ Βουλγαρία ἐστὶν ἡ μεγάλη, καὶ οἱ λεγόμενοι Κότραγοι ομόφυλοι αὐτῶν καὶ οὗτοι τυγχάνοντες. Ἐπὶ δὲ δ' τῶν χρόνων (18) Κωνσταντίνου τοῦ εἰς τὴν δύσιν (19) σε Κροβάτου του κύρου (20) τῆς λεχθείσης Βουλγαρίας καὶ τῶν Κοτράγων τὸν βίον μεταλλάξαντος δ, καὶ πέντε καταλιπόντος υἱοὺς, καὶ διατυπώσαντος μηδαμῶς τούτους ἀποχωρισθῆς ναι ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλους διαίτης, διὰ τὸ πάντη κα ριεύειν αὐτοὺς καὶ ἑτέρῳ μὴ δουλωθῆναι ἔθνει. Μετ' ἐλέγον δὲ χρόνον τῆς ἐκείνου τελευτῆς εἰς διαίρεσιν ἐληλυθότες οἱ πέντε αὐτοῦ υἱο!, διέστησαν ἀπ' ἀλ λήλων μετὰ τοῦ ἐν ὑπεξουσιότητι ἑκάστου * αὐτῶν υποκειμένου λαοῦ. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος υἱὸς ὁ λεγό- μενος Βατβαιᾶν οι τὴν ἐντολὴν τοῦ οἰκείου φυλάξας πατρός, διέμεινεν ἐν τῇ προγονικῇ αὐτοῦ γῇ μέχρι τῆς δεῦρο. Ο δὲ δεύτερος τούτου ἀδελφὸς, ὁ λεγό- μενος Κότραγος, τὸν Τάναϊν διαδας ποταμὸν ἀπὸ έναντι τοῦ πρώτου ᾤχησεν ἀδελφοῦ. Ὁ δὲ τέταρτος ἰσᾶ ἴση. *ι γης κι 'Ατάλη, Ατελής Α, 'Ατὲλ Γ, "Αταλις σε Νεκρωπηλών 4. το Μουρζούλιον Ι. δε ἐπὶ τὸν Α, εἰς τὸν δὲ μεταλλάξαντα καταλιπόντα Α. εκάστου Βατβαϊαν Λ, Βατοπιεγαν 2, Βατζαιὰν 1, Βατβαιαγάν Καυκάσιο:? Ἰβήρους δύσιν τελευτήσαντος. νοις, ὅς εἰς τὴν Δύσιν ἐτελεύτα. Ἐπὶ δὲ τῶν χρόνων Κωνσταντίνου, τοῦ εἰς τὴν Δύσιν τελευτήσαντος. σαντος Αι ὃς κατὰ Δύσιν ἐτελεύτα, ριος γενόμενος. Κῦρος εἰ κῦρ υπου κοριστικά, CHRONOGRAPIIIA. A delibare opera pretium duco. Ad Euxini Pouti C partes trans mare positas et septentrioni subjectas, ad Motidem nimirum paludem, in quam luvius ingens ex Oceano per Sarmatarum terram procur- rens Atalis nomine exoneratur, in quem etiam Ouvius alter Tanais dictus, ipse pariter ab Iberiis portis ad Caucasios montes fixis profluens; ex concursu vero Tanais et Atalis (hic enim Atalis supra memoratam Mæotidem paludem ab altero diffinditur) emergit amnis, cui Cuphis nomen im- positum, qui in maris Pontici fnem juxta Necropy- las ad promontorium, quod Arictis facies vocatur, prorumpit. A designata vero palude mare fluminis instar latum in ipsius Euxini Ponti sinum per Bos- porum et Cimmerii regionem exundat. In eo flumi- ue Murzulium, et huic similes expiscantur. Et ad orientalem quidem præjacentis paludis plagam, Phanaguriam nuncupant, et Hebræos istic degentes, hominum nationes pleræque numerantur, ab ipsa vero palude ad fluminis Cuphis limites, in quibus xystus Bulgaricus piscis capitur, ipsa antiqua ma- guoque Bulgaria sita est, et quæ Cotragorum Bulgaris contribulium vocatur regio. Cæterum Constantini temporibus, qui in Occidente Crobatus quidam præfatæ Bulgaria Cotragorumque dominus letho vicinus filios quinque post se relinquens, iis con- dito testamento præcepit, uniuscujusque dominio firmo ac stabili retinendo ct ab exterarum gentium servitute vindicando, ne seorsim a se invicem ha- bitarent : at cum post breve tempus a patris obitu quinque liberi illi ad distribuendas ad invicem dominii portiones singulas processissent, ad invicem rursus cum subjecto suæ potestati populo segre- gandos se decreverunt. Et primogenitus quidem filius nomine Batbaias, paterni mandati tenas in avito solo ad hunc usque diem constitit. Secundus natu frater, Cotragum dixerunt, Tanai flumine trajecto, ex adverso fratris primogeniti sedes posuit, quartus autem et quintus, flumen Istrum, intellige Danubium, pratervecti, ille quidem in Pannonian • A, fort. add. ex A. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. add. ex A. add. ex A. et mg. Par. - JAC. GOARI NOTÆ. quoque montibus Tanaim deducunt Strabonis Asia- tica tabulæ. an Græcis quilibet alii cui nomen kamous, hinc Tanaim in Mæotidem pa- lalem, illinc in mare Caspium, qui nunc Edel, olim Volga, a quo Bulgari, erumpentes consociat. Caphis autem et alia a Theophane descripia nullibi exstant. Somesum in eadem tabula comperio. scell. reponere. apud recentiores Græcos, piscis, MEURSIUS. post fort. add. Quare legendum hic, indicat Anast., temporibus Constantini, qui in Occidente imperium tenuit. S. Nicephor., qui in Occidente diem obiit. Nec alium hi Constantinum intelligunt, quam Con- stantem Heraclii nepotem, qui et ipse non varo Constantinus dicitur. COMBEFİS. recentiorum velut apud Latinos a voce dominus, isle domnus et dom, À x5p Græco nonnulli Callicum `sire deducunt (12) Melius, ἀπὸ τῶν Τιφαίων πυλῶν. E Riplæis D (13) Montes quoscunque nonnulli vocant Alpes : (14) Hondiana Moscoviæ tabula fossa communi, (15) Negropoli, civitatem supra Tauricam Cher- (16) Cimmerios mallem, aut cum Anast. et Mi- (17) Οψάριον, ψάριον, ψάριν, ψάριν, ει ψάρι, (18) Nicephorus, Εν δὲ τοῖς Κωνσταντίνου χρό (19) Post Δύσιν, deesse sulam vocem βασιλεύ (20) Idem Nicephorus, Κουράτος τις τοὔνομα κύρ
αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ κύριος. ἅπαν δὲ τὸ πλῆθος ἦραν φωνήν· ἀνασκαφῇ τὰ ὀστέα Ἰουστινιανοῦ. καὶ οὕτως ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ ἐξέδραμε πᾶς ὁ λαός. ἡμέρας δὲ γενομένης, ἐξάγουσι τὸν Ἰουστινιανὸν εἰς τὸ ἱπποδρόμιον διὰ τῆς σφενδόνης καὶ ῥινοκοπήσαντες ἅμα καὶ γλωσσοκοπήσαντες ἐξώρισαν ἐν Χερσῶνι· ὁ δὲ ὄχλος συλλαβόμενος τόν τε Θεόδοτον τὸν μοναχὸν καὶ γενικὸν λογοθέτην καὶ Στέφανον τὸν σακελλάριον τὸν Πέρσην, σχοίνοις τε ἐκ ποδῶν τούτους δήσαντες σύρουσι διὰ τῆς μέσης λεωφόρου καὶ εἰς τὸν Βοῦν ἀπαγαγόντες κατέκαυσαν· καὶ οὕτω Λεόντιον βασιλέα εὐφήμησαν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λεόντιος ἔτη γ. α. ιγ. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λεόντιος ἐβασίλευσε καὶ πάντοθεν εἰρηνικῶς διέμεινεν. β. ιδ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἄλιδος τὴν Ῥωμανίαν καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτίσας ὑπέστρεψεν. καὶ ἐστασίασε Σέργιος, ὁ πατρίκιος τῆς Λαζικῆς, ὁ τοῦ Βαρνουκίου, καὶ ταύτην τοῖς Ἄραψιν ὑπέταξεν. ρ. χ. γ. ι. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Ἄραβες τὴν Ἀφρικὴν καὶ ταύτην παρέλαβον καὶ ἐκ τοῦ οἰκείου στρατοῦ ταξατιῶνα ἐν αὐτῇ κατέστησαν.Β περατικοῖς μέρεσι τοῦ Εὐξείνου Πόντου, ἐν τῇ λε- γεμένῃ Μαιώτιδι λίμνῃ, εἰς ἦν εἰσάγεται ποταμὸς μέγιστος ἀπὸ τοῦ ὠκεανοῦ καταφερόμενος διὰ τῆς τῶν Σαρματῶν γῆς, λεγόμενος Ατάλ 51, εἰς ὃν είσ άγεται ὁ λεγόμενος Τάναϊς ποταμὸς καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν Ἰβηρίων πυλῶν (12) εξερχόμενος τῶν ἐν τοῖς Καυκασίοις Κρεσιν (15), ἀπὸ δὲ τῆς μίξεως τοῦ Τά- καῖ καὶ τοῦ ᾿Ατὰλ (14), (ἄνωθεν τῆς προλεχθείσης Μαιώτιδος λίμνης σχιζομένου τοῦ ᾿Ατάλ) ἔρχεται ὁ λεγόμενος Κούφις ποταμὸς, καὶ ἀποδίδει εἰς τὸ τέλος τῆς Ποντικῆς θαλάσσης πλησίον τῶν Νεκρο- πυλών σε (15) εἰς τὸ ἄχρωμα τὸ λεγόμενον Κριού πρόσωπον. Ἀπὸ δὲ τῆς προσημανθείσης λίμνης ἴσα ποταμῷ θάλασσα, καὶ εἰσάγεται εἰς τὴν τοῦ Ευξείνου Πόντου θάλασσαν διὰ τῆς γῆς τε Βοσπό ρου καὶ Κιμμερίου, ἐξ οὗ ποταμοῦ ἀγρεύεται τὸ λε- γόμενον Μουρζούλιν τε καὶ τὰ τούτου ὅμοια, καὶ εἰς μὲν τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη τῆς προκειμένης λέω μνης ἐπὶ Φαναγουρίαν καὶ τοὺς ἐκεῖσε οἰκοῦντας Εβραίους (16) παράκεινται ἔθνη πλεῖστα· ἀπὸ δὲ τῆς αὐτῆς λίμνης ἐπὶ τὸν λεγόμενον Κούφιν που ταμόν, ἔνθα τὸ ξυστὸν ἀγρεύεται Βουλγαρικόν ψάριν (17), ή παλαιὰ Βουλγαρία ἐστὶν ἡ μεγάλη, καὶ οἱ λεγόμενοι Κότραγοι ομόφυλοι αὐτῶν καὶ οὗτοι τυγχάνοντες. Ἐπὶ δὲ δ' τῶν χρόνων (18) Κωνσταντίνου τοῦ εἰς τὴν δύσιν (19) σε Κροβάτου του κύρου (20) τῆς λεχθείσης Βουλγαρίας καὶ τῶν Κοτράγων τὸν βίον μεταλλάξαντος δ, καὶ πέντε καταλιπόντος υἱοὺς, καὶ διατυπώσαντος μηδαμῶς τούτους ἀποχωρισθῆς ναι ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλους διαίτης, διὰ τὸ πάντη κα ριεύειν αὐτοὺς καὶ ἑτέρῳ μὴ δουλωθῆναι ἔθνει. Μετ' ἐλέγον δὲ χρόνον τῆς ἐκείνου τελευτῆς εἰς διαίρεσιν ἐληλυθότες οἱ πέντε αὐτοῦ υἱο!, διέστησαν ἀπ' ἀλ λήλων μετὰ τοῦ ἐν ὑπεξουσιότητι ἑκάστου * αὐτῶν υποκειμένου λαοῦ. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος υἱὸς ὁ λεγό- μενος Βατβαιᾶν οι τὴν ἐντολὴν τοῦ οἰκείου φυλάξας πατρός, διέμεινεν ἐν τῇ προγονικῇ αὐτοῦ γῇ μέχρι τῆς δεῦρο. Ο δὲ δεύτερος τούτου ἀδελφὸς, ὁ λεγό- μενος Κότραγος, τὸν Τάναϊν διαδας ποταμὸν ἀπὸ έναντι τοῦ πρώτου ᾤχησεν ἀδελφοῦ. Ὁ δὲ τέταρτος ἰσᾶ ἴση. *ι γης κι 'Ατάλη, Ατελής Α, 'Ατὲλ Γ, "Αταλις σε Νεκρωπηλών 4. το Μουρζούλιον Ι. δε ἐπὶ τὸν Α, εἰς τὸν δὲ μεταλλάξαντα καταλιπόντα Α. εκάστου Βατβαϊαν Λ, Βατοπιεγαν 2, Βατζαιὰν 1, Βατβαιαγάν Καυκάσιο:? Ἰβήρους δύσιν τελευτήσαντος. νοις, ὅς εἰς τὴν Δύσιν ἐτελεύτα. Ἐπὶ δὲ τῶν χρόνων Κωνσταντίνου, τοῦ εἰς τὴν Δύσιν τελευτήσαντος. σαντος Αι ὃς κατὰ Δύσιν ἐτελεύτα, ριος γενόμενος. Κῦρος εἰ κῦρ υπου κοριστικά, CHRONOGRAPIIIA. A delibare opera pretium duco. Ad Euxini Pouti C partes trans mare positas et septentrioni subjectas, ad Motidem nimirum paludem, in quam luvius ingens ex Oceano per Sarmatarum terram procur- rens Atalis nomine exoneratur, in quem etiam Ouvius alter Tanais dictus, ipse pariter ab Iberiis portis ad Caucasios montes fixis profluens; ex concursu vero Tanais et Atalis (hic enim Atalis supra memoratam Mæotidem paludem ab altero diffinditur) emergit amnis, cui Cuphis nomen im- positum, qui in maris Pontici fnem juxta Necropy- las ad promontorium, quod Arictis facies vocatur, prorumpit. A designata vero palude mare fluminis instar latum in ipsius Euxini Ponti sinum per Bos- porum et Cimmerii regionem exundat. In eo flumi- ue Murzulium, et huic similes expiscantur. Et ad orientalem quidem præjacentis paludis plagam, Phanaguriam nuncupant, et Hebræos istic degentes, hominum nationes pleræque numerantur, ab ipsa vero palude ad fluminis Cuphis limites, in quibus xystus Bulgaricus piscis capitur, ipsa antiqua ma- guoque Bulgaria sita est, et quæ Cotragorum Bulgaris contribulium vocatur regio. Cæterum Constantini temporibus, qui in Occidente Crobatus quidam præfatæ Bulgaria Cotragorumque dominus letho vicinus filios quinque post se relinquens, iis con- dito testamento præcepit, uniuscujusque dominio firmo ac stabili retinendo ct ab exterarum gentium servitute vindicando, ne seorsim a se invicem ha- bitarent : at cum post breve tempus a patris obitu quinque liberi illi ad distribuendas ad invicem dominii portiones singulas processissent, ad invicem rursus cum subjecto suæ potestati populo segre- gandos se decreverunt. Et primogenitus quidem filius nomine Batbaias, paterni mandati tenas in avito solo ad hunc usque diem constitit. Secundus natu frater, Cotragum dixerunt, Tanai flumine trajecto, ex adverso fratris primogeniti sedes posuit, quartus autem et quintus, flumen Istrum, intellige Danubium, pratervecti, ille quidem in Pannonian • A, fort. add. ex A. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. add. ex A. add. ex A. et mg. Par. - JAC. GOARI NOTÆ. quoque montibus Tanaim deducunt Strabonis Asia- tica tabulæ. an Græcis quilibet alii cui nomen kamous, hinc Tanaim in Mæotidem pa- lalem, illinc in mare Caspium, qui nunc Edel, olim Volga, a quo Bulgari, erumpentes consociat. Caphis autem et alia a Theophane descripia nullibi exstant. Somesum in eadem tabula comperio. scell. reponere. apud recentiores Græcos, piscis, MEURSIUS. post fort. add. Quare legendum hic, indicat Anast., temporibus Constantini, qui in Occidente imperium tenuit. S. Nicephor., qui in Occidente diem obiit. Nec alium hi Constantinum intelligunt, quam Con- stantem Heraclii nepotem, qui et ipse non varo Constantinus dicitur. COMBEFİS. recentiorum velut apud Latinos a voce dominus, isle domnus et dom, À x5p Græco nonnulli Callicum `sire deducunt (12) Melius, ἀπὸ τῶν Τιφαίων πυλῶν. E Riplæis D (13) Montes quoscunque nonnulli vocant Alpes : (14) Hondiana Moscoviæ tabula fossa communi, (15) Negropoli, civitatem supra Tauricam Cher- (16) Cimmerios mallem, aut cum Anast. et Mi- (17) Οψάριον, ψάριον, ψάριν, ψάριν, ει ψάρι, (18) Nicephorus, Εν δὲ τοῖς Κωνσταντίνου χρό (19) Post Δύσιν, deesse sulam vocem βασιλεύ (20) Idem Nicephorus, Κουράτος τις τοὔνομα κύρ
PG 108:727ὁ δὲ Λεόντιος ταῦτα μαθὼν ἀποστέλλει τὸν πατρίκιον Ἰωάννην, ἄνδρα ἱκανόν, μετὰ πάντων τῶν Ῥωμαϊκῶν πλωϊμάτων. τούτου δὲ ἐν Καρθαγέννῃ φθάσαντος καὶ πολέμῳ τὴν τοῦ ἐκεῖσε λιμένος ἅλυσιν ἀνοίξαντος καὶ τοὺς ἐχθροὺς τρέψαντος καὶ ἐκδιώξαντος, ἅπαντα τὰ τῆς Ἀφρικῆς κάστρα ἠλευθέρωσε καὶ καταλιπὼν ταξατιῶνα ἴδιον τῷ βασιλεῖ ταῦτα ἀνήγαγε καὶ ἐκεῖσε ἐχείμασε κέλευσιν παρ’ αὐτοῦ ἐκδεχόμενος. ὁ δὲ πρωτοσύμβουλος ταῦτα μαθὼν δυνατώτερον καὶ πολὺν στόλον κατ’ αὐτῶν ἀποστέλλει καὶ τὸν προλεχθέντα Ἰωάννην σὺν τῷ αὐτοῦ στόλῳ πολέμῳ τοῦ λιμένος διώκει· καὶ εἰς περίδρομον λιτὸν ἔνδον παραλαβὼν ἔξωθεν φωσατικῶς ἠπλήκευσεν. ὁ δὲ προλεχθεὶς ἐπὶ Ῥωμανίαν ἀνέκαμψε πλειοτέραν δύναμιν παρὰ τοῦ βασιλέως βουλόμενος κομίσασθαι καὶ ἦλθεν ἕως Κρήτης ἐπὶ τὸν βασιλέα πορευόμενος. ὁ δὲ στρατὸς ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων [ἑλκόμενος καὶ] πρὸς τὸν βασιλέα ἀναβαλεῖν μὴ βουλόμενος (εἶχε γὰρ αὐτοὺς φόβος καὶ αἰσχύνη) εἰς βουλὴν πονηρὰν ἐξετράπη, καὶ τοῦτον ἀνέσκαψαν ψηφισάμενοι βασιλέα Ἀψίμαρον, δρουγγάριον τῶν Κιβυραιωτῶν εἰς Κουρικιώτας ὑπάρχοντα, Τιβέριον αὐτὸν μετονομάσαντες.καὶ ὁ πέμπτος τον Ιστρον ἤτοι Δάνουσιν λεγόμεν ναν οι περαιωθέντες ποταμόν, ὁ μὲν εἰς Παννονίαν της Αβαρίας (21) ὑποταγείς τῷ Χαγάνῳ τῶν Αβά ρων, ἔμεινεν ἐκεῖ μετὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, ὁ δὲ τὴν πρὸς τῇ Ραβέννῃ οι Πεντάπολιν καταλαβών, ὑπὸ τὴν βασιλείαν τῶν Χριστιανῶν γέγονεν. Έπειτα τούτων ὁ τρίτος, Ασπαρούχ ως λεγόμενος, τὸν Δάναπριν καὶ Δάναστριν περάσας καὶ τὸν υλγον 60.07 κατα λαβὼν βορειοτέρους κ τοῦ Δανουβίου ποταμούς, με ταξύ τούτων κακείνου ᾤκησεν, ἀσφαλῆ καὶ δυσμέ χητον εἶναι τὸν τόπον στοχασάμενος ἐξ ἑκάστου μέσ ρους τελματώδης γὰρ ἔμπροσθεν, καὶ ἄλλοθεν τοῖ; ποταμοίς στεφανούμενος, πολλὴν τῷ ἔθνει τεταπει νωμένῳ διὰ τὸν μερισμὸν τὴν ἐκ τῶν πολεμίων παρείχεν ἄνεσιν. Τούτων δὲ οὕτως εἰς πέντε μέρη διαιρεθέντων, καὶ ἐν βραχύτητι καταντησάντων, ἐξῆλθεν τὸ μέγα ἔθνος τῶν Χαζάρων ἀπὸ τοῦ ἐνδο τέρου βάθους Βερζιλίας ο (22) τῆς πρώτης Σαρ ματίας, καὶ ἐδέσποσε πάσης τῆς περατικῆς γῆς μέσ χρι τῆς Ποντικής θαλάσσης· καὶ τὸν πρῶτον ἀδελ φὸν Βατβαίαν τῆς πρώτης Βουλγαρίας ἄρχοντα ὑποτελή καταστήσας, φόρους παρ' αὐτοῦ κομίζεται μέχρι τοῦ νῦν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντίνος μεμα θηκώς, ὅτι ἐξάπινα ἔθνος ῥυπαρὸν καὶ ἀκάθαρτον ἐκεῖθεν τοῦ Δανουβίου (23) εἰς τὸν Ολγον οι ἐσχή- νωσεν, καὶ τὰ πλησιάζοντα τῷ Δανουβίω εκτρέχει καὶ λυμαίνεται, τοῦτ' ἔστιν τὴν νῦν ὑπ' αὐτῶν κα κρατουμένην χώραν, ὑπὸ Χριστιανῶν τότε κρατου μένην, ηνιάθη σφόδρα· καὶ κελεύει περάσαι πάντα " τὰ θέματα ἐν τῇ Θράκῃ. Καὶ ἐξοπλίσας στόλον διά τε γῆς καὶ θαλάσσης κατ' αὐτῶν τὰ ἀπεκίνησεν, πολέμῳ τούτους ἐκδιώξαι πειρώμενος, καὶ διὰ μὲν τῆς πρὸς τῷ Ολγῳ καλουμένῳ καὶ Δανουβίῳ ἠπείρου τὰ πεζικὰ παρατάξας του, διὰ δὲ τῆς πλησια ζούσης ἀκτῆς τὰς ναῦς προσορμίσας. Τοῦτο δὲ τὸ άθρόον καὶ παμπληθὲς τῆς παρατάξεως οἱ Βούλγα ροι θεασάμενοι τῆς ἑαυτῶν ἀπεγνωκότες σωτηρίας, εἰς τὸ προλεχθὲν ὀχύρωμα καταφεύγουσιν, καὶ ἐαυ τοὺς ἀσφαλίζονται. Εν τρισὶ δὲ καὶ τέτρασιν ἡμε ραις ἐκ τοῦ τοιούτου ὀχυρώματος αὐτῶν μὲν ἐξελ- θεῖν μὴ τολμησάντων, τῶν δὲ Ῥωμαίων πόλεμον μὴ συναψάντων διὰ τὴν προκειμένην τῶν τελμάτων πρόφασιν, στοχασάμενον τὸ μικρὸν ἔθνος τὴν χαυν τητα τῶν Ῥωμαίων ἀνελάβετο, καὶ προθυμότερον σε λεγόμενον Α. " Αβαρίας Α, Αραβίας τῇ Ραβέννη] τὴν ᾿Αβέννη Α, τὴν ᾿Αβέννη σιν 1. Οι Απαρούχ Α Γ. *Ολγόν] Ογκον Α, Ογκλόν βορειοτέρου ποταμοῦ, οὓς Α. Μ έκ τῶν πολεμίων Α-Γ, ἐκ πολεμίων ἐκ πολεμίου ο Βερζιλίας Α Γ, Βερζίλιος σε Ολγον Α. Ογκλον σε τῷ Δανουβίῳ Α, τοῦ Δανουβίου ὑπ' αὐτῶν Α, παρ' αὐτῶν πάντα περ. σε κατ' αὐτῶν Δανουβίῳ Δ, Δανουβίου και παρατάξας Δ, διατάξεις οι τελμάτων Α. παλμάτων περ. πάντα Α. Αβάρων, ἔκαθεν ' THEOPHANIS B " • Avaricam Claagano Alarum principi pustmodum A' subdendus cum omnibus suis copiis transit, bic vero Pentapolim ad Ravennam perveniens, Christia- norum imperio pariter subjectus remansit. Fratr.m deinde istorum tertius Asparuch vocatus Danapri et Danastri fuminibus praternavigatis, et ad Olgum alium amnem jam profectus (hi sunt fluvii Danubio magis boreales), inter bunc et illos, tutum et inex- gugnabilem ex utraque parte locum conjectatus, sedem et habitationem mediam habere constituit. Cum sit enim in anteriore parte paludibus munitus Josus, et hinc et inde famninibus circumcingatur, maximam genti, quæ alioqui propter hanc divisio- ner: imminuta fuerat, ab hostibus securitatem prae- stitit. His ita in quinque partes divisis, et ad parvum et infirmum quidpiam redactis, numerosa Chazarorum gens ex interiori Berzelim, quæ est primæ Sarnative, recessu, prorupit, omnibusque usque ad mare Ponticum sub ditionem suam reda- ctis trans lumen positis provinciis, a Batbaia prima Bulgarise principe (is erat quinque fratrum priraus) vectigali sibi reddito, tributum ab eo in hanc usque diem exigit. Imperator Constantinus ubi didicit gen- tem sordidam et immundam Danubio superato ad Olgum tentoria ex improviso fixisse, et per regionem Danubio adjacentem grassari et stragem inferre (eam nimirum nunc ipsi occupant terram, quæ tum Christianorum ditionis erat), maximum inde conce- pit dolorem. Jubel itaque legiones omnes in partes Thraciae migrare, armataque tum mari tum terra militum manu expeditionem suscepit, armorum vi hostes locis occupaţis deturbare meditatus, et per continentem quidem, et Olgo sic vocato Danubioque vicinas terras pedestres copias composuit, et ad vicinas Luminis oras naves applicuit. Porro Bulgari tam repentinum atque numerosum belli ordinem conspicati, in salutis desperationem conjecti, in memoratum præsidium se recipientes, in tuto sese composuere. Tres itaque vel etiam dies quatuor ex hujusmodi præsidio pedem efferre non ausi, sed nec Romani propter adjacentium paludum occasio- nem ad conflictum descendere confisi, hærent ex parte utraque; tum certe impura gens, Romano- rum inibecillitate et mollitic conspecta, animos c VARIE LECTIONES. - add. ex vulg. " A, "‹† 46.37 vulg. a, vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A. * vulg. νulg. b, vulg. JAC. GOARI NOTÆ. • aliter licet cunctis in codd. scribatur, Quapropter Anastasius, alter eorum in Avaria Pannonia Chagano Avarum se subdens, etc. habet codex Dryrez. Anast. ultra Danubium; ut legerit vel ita clum sita est, positis sedibus, gentes Danubio vici. nas Christianæ tunc religioni addictas excursionibus vexare: nempe Transdanubianas, quarum loca Bulgaros sua ætate tenuisse refert: adeoque male redditum, Danubio superato; quem demum auctor superatum ab eis narrat fuso postmodu:u Constan- tini exercitu. ComBEFIS. (21) Sic legendum monet sequentis lines to D reddendum: Ad eam Danubii partem quæ ad On (22) Bersilia reddidit Anastasius ; Βιρζιλίας etiam (23) S. Niceph., τὸ σκηνῶσαν τὸν Ίστρον ἔθνος.
PG 108:729τοῦ δὲ Λεοντίου ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸν Νεωρήσιον λιμένα ἐκκαθαίροντος, ἡ τοῦ βουβῶνος λύμη ἐνέσκηψε τῇ πόλει καὶ πλῆθος λαοῦ ἐν τέσσαρσι μησὶ διέφθειρεν. καταλαμβάνει δὲ Ἀψίμαρος ἅμα τῷ συνόντι αὐτῷ στόλῳ καὶ προσώρμισεν ἀντικρὺ τῆς πόλεως ἐν Συκαῖς. ἐπὶ χρόνον δέ τινα τῆς πόλεως Λεόντιον προδοῦναι μὴ βουλομένης, προδοσία γέγονε διὰ τοῦ μονοτείχους Βλαχερνῶν ὑπὸ ἐξωτικῶν ἀρχόντων τῶν τὰς κλεῖς τοῦ χερσαίου τείχους μεθ’ ὅρκου φρικτοῦ ἐκ τῆς ἁγίας τραπέζης ἐμπιστευθέντων· οὗτοι δι’ ἐπιβουλῆς παρέδωκαν τὴν πόλιν. εἰσελθόντες δὲ οἱ τῶν πλωϊμάτων στρατιῶται εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν ἐγύμνωσαν τοὺς οἰκήτορας αὐτῶν. ὁ δὲ Ἀψίμαρος τὸν μὲν Λεόντον ἐρρινοκόπησε καὶ ἐν τῇ μονῇ τῆς Δελμάτου ὑπὸ φυλακὴν εἶναι προςέταξεν, τοὺς δὲ ἄρχοντας καὶ φίλους αὐτοῦ ὡς συναποθανόντας αὐτῷ τύψας καὶ δημεύσας ἐξώρισεν· Ἡράκλειόν τε, τὸν γνήσιον αὐτοῦ ἀδελφόν, ὡς λίαν ἱκανώτατον, μονοστράτηγον πάντων τῶν ἔξω καβαλλαρικῶν θεμάτων προβαλόμενος ἐπὶ τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ τῶν κλεισουρῶν διατρέχειν καὶ τὴν κατ’ ἐχθρῶν ποιεῖσθαι φροντίδα τε καὶ διοίκησιν ἀπέστειλεν. 70 Κόσμου ἔτη ρα.γέγονεν. Τοῦ δὲ βασιλέως ἐν ποδαλγίας ὀξυπαθή- σαντος, καὶ ἐπὶ Μεσημβρίαν βιασθέντος υποστρέ- ψαι διὰ συνήθειαν λουτροῦ, ἅμα πέντε δρομώνων καὶ τῶν οἰκείων αὐτοῦ ἀνθρώπων, κατέλιπε τοὺς στρατηγοὺς καὶ τὸν λαόν, κελεύσας παρακονδακί ζειν (24) καὶ ὑποσῦραι αὐτοὺς ἐκ τοῦ ὀχυρώμα- τος, καὶ πόλεμον πρὸς αὐτοὺς κροτῆσαι, ει τύχοι αὐτοὺς ἐξελθεῖν· εἰ δὲ μὴν παρακαθίσαι αὐτοῖς, καὶ φυλάττειν ἐν τοῖς ερύμασιν . Οἱ δὲ τοῦ καβαλλαρικοῦ τὸν βασιλέα φεύγειν διαφημίσαντες, καὶ φόβῳ συσχεθέντες ω, τῇ αὐτῇ φυγῇ ἐχρήσαντο μηδενός διώκοντος. Οἱ δὲ Βούλγαροι τοῦτο θεασάμε- νος ἐπεδίωκον ὀπίσω αὐτῶν, καὶ τοὺς πλείστους ξί- φεῖ ἀνεῖλον, πολλοὺς δὲ καὶ το ἐτραυμάτισαν, καὶ καταδιώξαντες αὐτοὺς μέχρι τοῦ Δανουβίου, καὶ τοῦ τον περάσαντες, καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν λεγομένην Βάρ ναν, πλησίον Οδυσσοῦ καὶ τοῦ ἐκεῖσε μεσογείου, καὶ τὸν τόπον έωρακότες ἐν πολλῇ ἀσφαλείᾳ διακείμενον, ἐκ μὲν τῶν ὄπισθεν διὰ τοῦ τι Δανουβίου ποταμού, ἔμπροσθεν δὲ καὶ ἐκ πλαγίων διὰ κλεισουρῶν καὶ τε τῆς Ποντικῆς θαλάσσης, κυριευσάντων δὲ αὐτῶν καὶ τῶν παρακειμένων Σκλαβινῶν ἐθνῶν τὰς λεγομένας ἑπτὰ γενιάς, τοὺς μὲν Σεβέρεις κατῴκισαν το ἀπὸ τῆς Εμπροσθεν κλεισούρας Βερεγάδων ἐπὶ τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη, εἰς δὲ τὰ πρὸς μεσημβρίαν καὶ δύσιν μέχρι Αβαρίας τὰς ὑπολοίπους τὰ ἑπτὰ γενεὰς ὑπὸ πάντων το ὄντας. Εν τούτοις οὖν πλατυνθέντων αὐτῶν ἐγαυρίασαν, καὶ ἤρξαντο τὰ ὑπὸ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ὄντα κάστρα τε καὶ χωρία επιρρίπτειν και αἰχμαλωτίζειν. "Οθεν ἀναγκασθεὶς ὁ βασιλεὺς εἰρή- νευσε μετ' αὐτῶν, ἐτήσια αὐτοῖς συμφωνήσας παρέχειν πάντα ἐπ' αἰσχύνῃ Ῥωμαίων διὰ πλῆς θος πταισμάτων θαυμαστὸν γὰρ ἦν ἀκοῦσαι το τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγὺς, ὅτι ὁ πάντας ἑαυτῷ όπου τελεῖς καταστησάμενος, τούς τε κατὰ τὴν ἕψαν καὶ δύσιν καὶ ἄρκτον καὶ μεσημβρίαν, ὑπὸ τοῦ μυσαρού καὶ νεοφανοῦς ἔθνους ηττήθη. Αλλ' οὗτος * μὲν ἐκ προνοίας Θεοῦ τοῦτο συμβεβηκέναι Χριστια νοῖς πιστεύσας, εὐαγγελικώς διανοησάμενος εἰρή- νευσεν· καὶ ἦν ἕως τελευτῆς αὐτοῦ ἠρεμῶν ἐκ πάντων πολέμων ", σπουδὴν ἔχων ἐξαίρετον ἐνῶσαι τὰς ἀπανταχῆ διῃρημένας ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἀπὸ τῶν χρόνων Ηρακλείου τοῦ βασιλέως καὶ προ- πάππου αὐτοῦ, καὶ Σεργίου τοῦ κακόφρονος καὶ Πύρρου, τῶν ἀναξίως ἡγησαμένων του θρόνου Κων. Ο σταντινουπόλεως, μίαν τε το θέλησιν καὶ μίαν ἐνέρ γειαν ἐπὶ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δογματισάντων, ὧν τὰς κακοδοξίας ἀνατρέψαι σπουδάζων οι ὁ Χριστιανικώτατος βασιλεὺς ΤΟ α σε ρεύμασιν Τ. σε συσχεθέντες τῇ αὐτῇ Α, συναχθέντες τοιαύτη το και έτρ. Α. του το και τῆς Α Ι. κατῴκησαν τι ὑπολοίπους Α, υπολοιπὰς το πάκτων Α, πάκτου ἀκουόμενον Α 2, ἀκούομεν Γ. * οὗτος Α, οὕτως πολεμίων Α. " το μίαν τε Δ, μίαν δὲ τιίβ. οὐ μίαν οὐσίαν ἐνεργείας Γ. κι σπουδάζων] δοξάζων Γ. παρακοντακίζειν Παρακοστάσιον παρακοντάκιον κοντάριον, κόντος το παρακονδακίζειν, παράκοντακίζειν CHRONOGRAPHIA. A recepit, et ad bellum committendum alacrior er- fecta est. Interim imperator acri pedum dolore vexatus balnei facilius et commodius habendi gra- tia cum solis dromunibus quinque nonnullisque palatii domesticis Mesembriam rédire coactus, exer- citu ducibusque velitari jussis, et hostes e presidio pellicere, et tandem cum eis rigido Marte, si tamen foras anderent prorumpere, sin minns, obsidione circumcingere, et in suis munimentis occlusos observare, castris abscessit. Equites imperatorem fugere rati, timore animis concepto in unum glo bum collecil pari quoque fuga nullo persequente aut excitante usi sunt. Bulgari eo spectáculo exci. ti, fugientes retro insequuntur, et bis quidem ne- cem, aliis vulnera gladiis inferunt, reliquos ad B Danubium, usque coram se fugant. Tum vero flumine trajecto, Barnam ita dictam, urbem Odysso vicinam, et mediterraneos agros perveniunt. Cunr que locum´omnem retrorsum ab amne Danubio, ante vero et ab utroque latere clusuris sive montium angustiis et mari Pontico probe munitum conspexissent, et Sclavinorum illic degentium se- plem generationes, quæ dicuntur, in potestatem redegissent, Seberenses quidem ab anteriore Bere gaborum clusura ad orientales plagas, meridiem vero et occidentem versus ad Aharum usque reliquas gentes septem sibi vectigales factas, illuc transtulit ac collocavit. In hunc itaque modum dilatatis et expansis ditionis corum terminis, Romanae reipa- blic urbes et oppida animals in superbiam elatis diruere ac deprædari cœperunt. Ex quo imperator coactus pacem cum eis agere, et exigente delicto- rum nostrorum numero, non sine magno Romani nonitnis dedecore, pactam annuatim pecuniam eis- dem persolvere. Et sane res auditu mirabilis tum nostratibus exstitit, tum exteris, eos, qui universas gentes, qua ab ortu ad occasum, rursusque a meri die ad septentrionem longe lateque excurrit orbis, vectigales olim sibi fecere, nunc ab futa abominan- da et nuper enata gente esse superatos. Verumtamėn imperator istud ex Del providentia contingere ar- bitratus, ceu Evangelii sensu mente probe percepto, pacem fecit, atque ita demum reliquum vitæ sug spatium sine ullis bellorum tumultibus tranquillum D exegit, id præ cæteris summo studio procuraus, ut sanctæ Dei Ecclesiæ dissidiuín ubique passæ a tein poribus Heraclii imperatoris proavi sul, et vesani Sergii et Pyrrhi, qui Cpoleos throne indigne prz- fecti unam voluntatem unamque item actionem in VARIÆ LECTIONES. vulg. ante add. ex add. ex A. ante am. νulg. vulg. vulg. " vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. dixerim quid sit, etsi divinem. Nil recte divinabis, nisi velitationem dixeris. Videndæ auctoritates apud Bigallinn. Hinc Theophani con- tis velitando agere. haud scite fi- gallius yin mutat : scripsisse, recordari debuerat. Ceterum cunctis in codd. bic occur- rens in cmendatius mutandum vidctur. (94) Meursius, v. Παρακοντάκιον. Non recte
PG 108:731Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χα. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀψίμαρος ἔτη ζ. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβ. ι. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἔτη ιβ. 2. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀψίμαρος τῆς βασιλείας ἐκράτησεν. καὶ ἐστασίασεν Ἀβδεραχμὰν ἐν Περσίδι καὶ ἐκυρίευσεν αὐτῆς καὶ ἐδίωξε τὸν Χαγὰν ἀπ’ αὐτῆς. β. ιζ. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε θανατικὸν μέγα. καὶ ἐπεστράτευσε Μουάμεδ σὺν τῷ πλήθει τῶν Ἀράβων κατὰ τοῦ Ἀβδεραχμάν, καὶ καταλαβὼν τὴν Περσίδα ἑνοῦται τῷ Χαγάν, καὶ πολεμήσαντες τὸν Ἀβδεραχμὰν κτείνουσιν αὐτὸν καὶ πάλιν τῷ Χαγὰν τὴν Περσικὴν ἐνεχείρισαν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι κατέδραμον Συρίαν καὶ ἔρχονται ἕως τὸ Σαμόσατον, καὶ προνομεύσαντες τὴν πέριξ χώραν πολλοὺς ἀπέκτειναν, ὥς φασιν, χιλιάδας ς Ἀράβων· καὶ πλεῖστα σκῦλα λαβόντες καὶ αἰχμαλωσίαν πολλὴν Ἀράβων ὑπέστρεψαν φόβον μέγαν ἐμποιήσαντες εἰς αὐτούς. γ. ιη. η. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἀβδελᾶς Ῥωμανίαν, καὶ πολιορκήσας Τάραντον καὶ μηδὲν ἀνύσας ὑπέστρεψε καὶ ᾠκοδόμησε τὴν Μομψουεστίαν καὶ ἔθετο ἐν αὐτῇ φύλακας. δ. ιθ. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βαάνης, ὁ ἐπίκλην Ἑπταδαίμων, τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν τοῖς Ἄραψιν ὑπέταξεν.Κωνσταντινουπόλει, τά τε προκεκυρωμένα ἐν ταῖς προλαβούσαις τε ἁγίαις καὶ οἰκουμενικαῖς πέντε συνόδοις επεβεβαίωσε δόγματα, καὶ τὸ τῶν δύο θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν εὐσεβές θεσπισθῆναι σε δόγμα συνεψηφίσατο κατὰ τὴν αὐτὴν ἁγίαν καὶ ἀκριβεστάτην έκτην οικουμενικὴν σύνοδον, ἧς ἐξῆρ χον εν ὁ αὐτὸς πανευσεβής ο βασιλεύς Κωνσταντίνος καὶ οἱ εὐσεβεῖς ἱεράρχαι. Α σύνοδον οἰκουμενικὴν συναθροίσας ἐπισκόπων σπθ' ἐν Α. Α. Μ. 6172. -- 'Αράβων ἀρχηγοῦ Ἰζίδ έτος σ' Τούτῳ τῷ ἔτει συνηθροίσθη ἡ ἁγία (25) καὶ οίκου μενικὴ ἔκτη σύνοδος ἐν Κωνσταντινουπόλει τῶν σπθ' ἐπισκόπων (26) καὶ Πατέρων κατ' ἐπιτροπήν τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως Κωνσταντίνου. Α. Μ. 6173. – Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπώσατο Κωνσταν τῖνος τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τῆς βασιλείας Ηράκλειον καὶ Τιβέριον, καὶ μόνος ἐβασίλευσε σὺν Ἰουστι γιανῷ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. - Α. Μ. 6174. - Τούτῳ τῷ ἔτει Μουχτάρ ο ὁ ψεύ- στις τυραννήσας ἐπικρατής γέγονε της Περσίδες, ἀπεκάλει οι δὲ ἑαυτὸν προφήτην. Καὶ ἐταράχθησαν οἱ "Αραβες. έτος α'. - Αράβων ἀρχηγοῦ Μαρουάμ Τούτῳ τῷ χρόνῳ ἀπεβίω Τζ.δ, καὶ ταραχθέντες οἱ ᾿Αραβες τοῦ Εβρίδου (27) διεγέρθησαν, κατα στήσαντες ἀρχηγὸν ἑαυτοῖς ᾿Αβδελάν τινα υἱὸν Ζου βέρ . Καὶ συναχθέντες οι Φοίνικες καὶ οἱ Παλαι στινοί οι ἔρχονται ἐπὶ τὴν Δαμασκὸν, καὶ ἕως τοῦ Γαβηθὰ πρὸς Ἀσάν τε ἀμηρᾶν Παλαιστίνης· καὶ δίδωσι χεῖρας δεξιάς τῷ Μαρουάμ· καὶ ἱστῶσιν αὐτὸν ἀρχηγὸν, καὶ ἀμηρεύει μῆνας ἐννέα. Καὶ τελευτήσαντος οι αὐτοῦ, Αβιμέλεχ ὁ υἱὸς αὐτοῦ διαδέχεται τὴν ἀρχὴν, ἀμηρεύσας ἔτη κα', καὶ χει ροῦται τοὺς τυράννους, καὶ ἀποκτείνει τὸν ᾿Αβδελάν υἱὸν Ζουβὲρ καὶ διάδοχον. Έτος α. - Αράβων ἀρχηγοῦ Αβιμέλεχ Κωνσταντινουπόλεως επισκόπου Θεοδώρου Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λοιμός (28) καὶ θανατικὸν κατά τε τὰ Α. τι προλαβούσαις οι πέντε σε δύο Α. πεισθῆναι 1. οι ἐξῆρχον Α, ἐξῆρχεν πανεύφημος Γ. ἁγίων ἐπ. Α. Μουχτάρ Α, Μουχὰρ οι ἀπεκάλει Α, ἐπεκάλει χρόνῳ] ἔτσι Α. Εθρίξου Εθρίου Α. Αἰθρίβου οι Σου - βὲρ Α. και οἱ Φοίνικες καὶ οἱ Παλαιστινοί Α, οἱ Φοινίκης καὶ οἱ Παλαιστίνης με πρὸς Σάσαν Δ. οι τελευτήσας ᾿Αβιμέλεχ 1. θανατικόν, θνησις· καὶ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος καὶ λιμοῦ, καὶ λιμοί, καὶ λοιμοί. THEOPHANIS Domino et Deo ct Salvatore nostro Jesu Christo do- cebant, in unionem atque concordiam revocaret. Istorum insanas atque impias opiniones christianis- simus imperator omnino subvertere cum maxime studeret, universale concilium episcoporum ducen- forum et octoginta noven congregans, decreta .a prioribus quinque sanctis et ecumenicis, conciliis antea sancita confirmavit, piumque ac rectum de duabus voluntatibus atque actionibus dogma per istud sanctum atque accuratissimum, sextum œcumenicum concilinm promulgari atque statui decre- vit. Concilio præſuere piissimus imperator Constantions, piique sacrorum antistites. A. C. 672. --- Arabum ducis laid arius primus. Hoc anno sanctum et universale concilium sextum ducentorum octoginta novem epíscoporum et Pa- trum pit imperatoris Constantini nutu Cpoli congregatum est. - C. 673. Hoc anno Constantinus fratres suos Heraclium et Tiberium ab imperii dignitate re- movit, solusque cum Justiniano filio imperavit. - A. C. 674. Hoc anno Muchar impostor, tyran- nide excilala, Persiden in potestatem accepit. Is prophetam se prædicabat, ex quo tumultus inter Arabes emerserunt. A. C. 675. Arabum ducis Marvam annus pri- - B Hoc anno Izid fato exstinctus est. Ex quo Arabes að Ethribum positi tumultuati sunt : tandein uno impetu moti Abdelam quemdam filium Zuber ducem sibi præfecerunt. Qui vero Phœnicem et Palæsti - nam incolunt, in unum convenientes, Damascum, C dleinde Gabethan ad Asan Palaestinæ ameram pro- fleiscuntur, manusque dexteras Marvam dantes ducem constituerunt, qui etiam ameræ dignitatem menses novem sustinuit, eoque mortuo Abimelech ejus filius principatum assequitur declaratus ame. ras, annos viginti et unum, tyrannosque subegit, et Abdelam Zuber filium et successorem potestatis occidit. A. C. 676. primus. - Arabum ducis Abimelech annus Cpoleos episcopi Theodori annus primus. Hoc anno fames et pestilentia magna Syriæ in- A. M. 6175. A. M. 6176. VARIE LECTIONES. add. ex A. add. ex A. add. ex vulg. vulg. νulg. a, vulg. cir. pag. 530. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. actam ejus acta testantur, numerat annus præ- sens ; verum qui imperii non nisi duodecimus est, qua ratione tertius ac decimus post consulatum, anno tantum primo ineundum, putabitur? inter quos Baronius, an. D. 680, num. 41, et Bi- nius, notis in conc. 6. Centum ac septuaginta solus Matthæus Blastares in nomocanonis proœmio re- censet. Ecchellensi Tatrab dictain. est fames. Sitque hæc verior lectio: facile enim pestis, et fames altera alteri comes: nec auctor pestem, hominumque aut pecorum luem aliter si- gnificare solet, quam voce sive stalinique scripsisse, indicat Anast. cum reddit, et pestilentia teneret, et fames: ut nullum dubium sit, quin ad luem etiam fames accesserit, quæ ipsa ad pacem consectandam etiam superbissimos cogere noverit. Sie p. Leonis Isauri imperium deplorans, ambo haec jungit, COMBEFIS. (25) Nonam quidem indictionem, qua synodum D (26) Pauciores ac iterum pauciores alii referunt, (37) Mecham esse superius diximus, aliis Petrit, (28) Λιμός. Sic Anast., Reg., Peyr., etc., facla
Ἀψίμαρος δὲ Φιλιππικόν, τὸν υἱὸν Νικηφόρου τοῦ πατρικίου, εἰς Κεφαληνίαν ἐξώρισεν ὡς ὀνειροπολούμενον βασιλεύειν· ἔφασκε γὰρ ἑωρακέναι κατ’ ὄναρ, ὅτι ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐσκιάζετο ὑπὸ ἀετοῦ. ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς παραχρῆμα αὐτὸν ἐξώρισεν. ε. κ. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ ἄρχοντες Ἀρμενίας κατὰ τῶν Σαρακηνῶν καὶ τοὺς ἐν Ἀρμενίᾳ Σαρακηνοὺς ἀπέκτειναν. καὶ αὖθις πρὸς Ἀψίμαρον πέμπουσι καὶ Ῥωμαίους εἰς τὴν αὐτῶν χώραν φέρουσιν. ὁ δὲ Μουάμεδ ἐπιστρατεύσας κατ’ αὐτῶν πολλοὺς κτείνει, καὶ τὴν μὲν Ἀρμενίαν Σαρακηνοῖς ὑποτάσσει, τοὺς δὲ μεγιστᾶνας τῶν Ἀρμενίων σωρεύσας ἐν τόπῳ ἑνὶ ζωοκαύστους ἐποίησεν. κατ’ αὐτὸν δὲ τὸν χρόνον ἐπεστράτευσεν Ἄζαρ τὴν Κιλικίαν μετὰ χιλιάδων δέκα· καὶ περιτυχὼν αὐτῷ Ἡράκλειος, ὁ ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως, τοὺς πλείστους ἀπέκτεινε καὶ τοὺς λοιποὺς δεσμίους τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν. 02. κα. ια. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἄζιδος, ὁ τοῦ Χουνεί̈, ἐπεστράτευσε τὴν Κιλικίαν· καὶ πολιορκήσας τὸ Σίσιον κάστρον, κατέλαβεν ὁ τοῦ βασιλέως ἀδελφὸς Ἡράκλειος καὶ πολεμήσας αὐτὸν κτείνει δώδεκα χιλιάδας Ἀράβων.Κωνσταντινουπόλει, τά τε προκεκυρωμένα ἐν ταῖς προλαβούσαις τε ἁγίαις καὶ οἰκουμενικαῖς πέντε συνόδοις επεβεβαίωσε δόγματα, καὶ τὸ τῶν δύο θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν εὐσεβές θεσπισθῆναι σε δόγμα συνεψηφίσατο κατὰ τὴν αὐτὴν ἁγίαν καὶ ἀκριβεστάτην έκτην οικουμενικὴν σύνοδον, ἧς ἐξῆρ χον εν ὁ αὐτὸς πανευσεβής ο βασιλεύς Κωνσταντίνος καὶ οἱ εὐσεβεῖς ἱεράρχαι. Α σύνοδον οἰκουμενικὴν συναθροίσας ἐπισκόπων σπθ' ἐν Α. Α. Μ. 6172. -- 'Αράβων ἀρχηγοῦ Ἰζίδ έτος σ' Τούτῳ τῷ ἔτει συνηθροίσθη ἡ ἁγία (25) καὶ οίκου μενικὴ ἔκτη σύνοδος ἐν Κωνσταντινουπόλει τῶν σπθ' ἐπισκόπων (26) καὶ Πατέρων κατ' ἐπιτροπήν τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως Κωνσταντίνου. Α. Μ. 6173. – Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπώσατο Κωνσταν τῖνος τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τῆς βασιλείας Ηράκλειον καὶ Τιβέριον, καὶ μόνος ἐβασίλευσε σὺν Ἰουστι γιανῷ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. - Α. Μ. 6174. - Τούτῳ τῷ ἔτει Μουχτάρ ο ὁ ψεύ- στις τυραννήσας ἐπικρατής γέγονε της Περσίδες, ἀπεκάλει οι δὲ ἑαυτὸν προφήτην. Καὶ ἐταράχθησαν οἱ "Αραβες. έτος α'. - Αράβων ἀρχηγοῦ Μαρουάμ Τούτῳ τῷ χρόνῳ ἀπεβίω Τζ.δ, καὶ ταραχθέντες οἱ ᾿Αραβες τοῦ Εβρίδου (27) διεγέρθησαν, κατα στήσαντες ἀρχηγὸν ἑαυτοῖς ᾿Αβδελάν τινα υἱὸν Ζου βέρ . Καὶ συναχθέντες οι Φοίνικες καὶ οἱ Παλαι στινοί οι ἔρχονται ἐπὶ τὴν Δαμασκὸν, καὶ ἕως τοῦ Γαβηθὰ πρὸς Ἀσάν τε ἀμηρᾶν Παλαιστίνης· καὶ δίδωσι χεῖρας δεξιάς τῷ Μαρουάμ· καὶ ἱστῶσιν αὐτὸν ἀρχηγὸν, καὶ ἀμηρεύει μῆνας ἐννέα. Καὶ τελευτήσαντος οι αὐτοῦ, Αβιμέλεχ ὁ υἱὸς αὐτοῦ διαδέχεται τὴν ἀρχὴν, ἀμηρεύσας ἔτη κα', καὶ χει ροῦται τοὺς τυράννους, καὶ ἀποκτείνει τὸν ᾿Αβδελάν υἱὸν Ζουβὲρ καὶ διάδοχον. Έτος α. - Αράβων ἀρχηγοῦ Αβιμέλεχ Κωνσταντινουπόλεως επισκόπου Θεοδώρου Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λοιμός (28) καὶ θανατικὸν κατά τε τὰ Α. τι προλαβούσαις οι πέντε σε δύο Α. πεισθῆναι 1. οι ἐξῆρχον Α, ἐξῆρχεν πανεύφημος Γ. ἁγίων ἐπ. Α. Μουχτάρ Α, Μουχὰρ οι ἀπεκάλει Α, ἐπεκάλει χρόνῳ] ἔτσι Α. Εθρίξου Εθρίου Α. Αἰθρίβου οι Σου - βὲρ Α. και οἱ Φοίνικες καὶ οἱ Παλαιστινοί Α, οἱ Φοινίκης καὶ οἱ Παλαιστίνης με πρὸς Σάσαν Δ. οι τελευτήσας ᾿Αβιμέλεχ 1. θανατικόν, θνησις· καὶ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος καὶ λιμοῦ, καὶ λιμοί, καὶ λοιμοί. THEOPHANIS Domino et Deo ct Salvatore nostro Jesu Christo do- cebant, in unionem atque concordiam revocaret. Istorum insanas atque impias opiniones christianis- simus imperator omnino subvertere cum maxime studeret, universale concilium episcoporum ducen- forum et octoginta noven congregans, decreta .a prioribus quinque sanctis et ecumenicis, conciliis antea sancita confirmavit, piumque ac rectum de duabus voluntatibus atque actionibus dogma per istud sanctum atque accuratissimum, sextum œcumenicum concilinm promulgari atque statui decre- vit. Concilio præſuere piissimus imperator Constantions, piique sacrorum antistites. A. C. 672. --- Arabum ducis laid arius primus. Hoc anno sanctum et universale concilium sextum ducentorum octoginta novem epíscoporum et Pa- trum pit imperatoris Constantini nutu Cpoli congregatum est. - C. 673. Hoc anno Constantinus fratres suos Heraclium et Tiberium ab imperii dignitate re- movit, solusque cum Justiniano filio imperavit. - A. C. 674. Hoc anno Muchar impostor, tyran- nide excilala, Persiden in potestatem accepit. Is prophetam se prædicabat, ex quo tumultus inter Arabes emerserunt. A. C. 675. Arabum ducis Marvam annus pri- - B Hoc anno Izid fato exstinctus est. Ex quo Arabes að Ethribum positi tumultuati sunt : tandein uno impetu moti Abdelam quemdam filium Zuber ducem sibi præfecerunt. Qui vero Phœnicem et Palæsti - nam incolunt, in unum convenientes, Damascum, C dleinde Gabethan ad Asan Palaestinæ ameram pro- fleiscuntur, manusque dexteras Marvam dantes ducem constituerunt, qui etiam ameræ dignitatem menses novem sustinuit, eoque mortuo Abimelech ejus filius principatum assequitur declaratus ame. ras, annos viginti et unum, tyrannosque subegit, et Abdelam Zuber filium et successorem potestatis occidit. A. C. 676. primus. - Arabum ducis Abimelech annus Cpoleos episcopi Theodori annus primus. Hoc anno fames et pestilentia magna Syriæ in- A. M. 6175. A. M. 6176. VARIE LECTIONES. add. ex A. add. ex A. add. ex vulg. vulg. νulg. a, vulg. cir. pag. 530. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. actam ejus acta testantur, numerat annus præ- sens ; verum qui imperii non nisi duodecimus est, qua ratione tertius ac decimus post consulatum, anno tantum primo ineundum, putabitur? inter quos Baronius, an. D. 680, num. 41, et Bi- nius, notis in conc. 6. Centum ac septuaginta solus Matthæus Blastares in nomocanonis proœmio re- censet. Ecchellensi Tatrab dictain. est fames. Sitque hæc verior lectio: facile enim pestis, et fames altera alteri comes: nec auctor pestem, hominumque aut pecorum luem aliter si- gnificare solet, quam voce sive stalinique scripsisse, indicat Anast. cum reddit, et pestilentia teneret, et fames: ut nullum dubium sit, quin ad luem etiam fames accesserit, quæ ipsa ad pacem consectandam etiam superbissimos cogere noverit. Sie p. Leonis Isauri imperium deplorans, ambo haec jungit, COMBEFIS. (25) Nonam quidem indictionem, qua synodum D (26) Pauciores ac iterum pauciores alii referunt, (37) Mecham esse superius diximus, aliis Petrit, (28) Λιμός. Sic Anast., Reg., Peyr., etc., facla
PG 108:733τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ἐν Χερσῶνι διάγοντος καὶ δημηγοροῦντος ἑαυτὸν πάλιν βασιλεύειν μέλλοντα, οἱ τῶν ἐκεῖσε οἰκήτορες τὸν ἐκ τῆς βασιλείας κίνδυνον φοβηθέντες ἐβουλεύσαντο τοῦτον ἀνελεῖν ἢ τῷ βασιλεῖ παραπέμψαι. αὐτὸς δὲ διεγνωκὼς ἠδυνήθη διεκφυγεῖν, καὶ εἰς τὸ Δαρᾶς καταδραμὼν ᾐτήσατο τῷ τῶν Χαζάρων Χαγάνῳ συνοψισθῆναι. αὐτὸς δὲ μαθὼν ἐδέξατο αὐτὸν μετὰ τιμῆς μεγάλης καὶ ἐξέδοτο αὐτῷ εἰς γυναῖκα Θεοδώραν, τὴν γνησίαν αὐτοῦ ἀδελφήν. μετ’ ὀλίγον δὲ χρόνον αἰτησάμενος τῷ Χαγάνῳ κατῆλθεν εἰς Φαναγουρίαν κἀκεῖ διέτριβε μετὰ Θεοδώρας. ταῦτα ἀκούσας Ἀψίμαρος πέμπει πρὸς τὸν Χαγάνον ὑποσχόμενος αὐτῷ παρέχειν πολλὰ δῶρα, εἰ τὸν Ἰουστινιανὸν ζῶντα αὐτῷ παραπέμψει· εἰ δὲ μή, κἂν τὴν αὐτοῦ κεφαλήν. εἴξαντος δὲ τοῦ Χαγάνου τῇ τοιαύτῃ αἰτήσει, παραφυλακὴν αὐτῷ ἔπεμψεν, ὡς δῆθεν διὰ τὸ μὴ ὑπὸ τῶν ἰδίων ὁμοφύλων ἐπιβουλευθῆναι, ἐντειλάμενος Παπατζύν, τὸν ἐκ προσώπου αὐτοῦ ἐκεῖσε ὄντα, καὶ Βαλγίτζιν, τὸν ἄρχοντα Βοσφόρου, ἵνα, ὅταν δηλωθῇ αὐτοῖς, ἀνέλωσιν Ἰουστινιανόν.μέγα ἐν Συρίᾳ, καὶ ᾿Αβιμέλεχ ἐκράτησε τοῦ ἔθνους. Τῶν δὲ Μαρδαϊτῶν ἐπιτιθεμένων τοῖς μέρεσι του Λιβάνου, καὶ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος, ὁ αὐτὸς 'Αβι- μέλεχ τὴν ἐπὶ Μαΐου ζητηθεῖσαν εἰρήνην αἰτεῖται, ἀποστείλας πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα, τὰς αὐτὰς τξε' χιλιάδας (29) τοῦ χρυσού νομισμάτων τα συν- θέμενος τελεῖν, καὶ τοὺς τξε' δούλους (30), καὶ ὁμοίως εὐγενεῖς ἵππους τξε'. - Τούτῳ τῷ ἔτει ανεπαύθη ο δ εὐσεβὴς βασιλεύς Κωνσταντίνος κρατήσας ἔτη 15, καὶ ἐβασίλευσεν Ἰουστινιανός υἱὸς αὐτοῦ. Ιστέον ότι μάτην ' ληρωδῶς φλυαροῦσί (31) τινες λέγοντες, μετὰ τέσσαρα ἔτη γεγονέναι τους παρ'-rum αὐτοῖς φημιζομένους τῆς ἔκτης συνόδου κεφαλαιώδεις τύπους. Ὡς γὰρ ἐν πᾶσι ψευδηγοροῦντες ἐλέγχον- Β Οι ται, ἀποδείκνυνται καὶ ἐν τούτοις μηδὲν ἀληθὲς " λέγοντες. Η γὰρ ἀκριβής χρονική . ἀποσημείωσις τὴν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικήν ἔκτην σύνοδον ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου (52) ἐκγόνου Ηρακλείου γενέσθαι λέγει *, ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ςροβ'. Καὶ ὅτι οὐ ανεπαύθη Α, ἀνεπάη αὐτάς νομίσματα Α Ι. Η χρονική λέγεται Α Γ. μάτην Γ. ἀληθῶς Δ. Συνορῶμεν, ὅτι τοὺς δυσὶ γά- μοις περιπαρέντας, καὶ μέχρι τῆς ιε' τοῦ παρελθόν τος Ἰανουαρίου μηνὰς τῆς παρελθούσης ινδικτιῶνος τετάρτης. Ηγεμόνες γὰρ ἐν αὐτῇ ἐγνωρίζοντο Παύλος ΚΠ., Παύλος ᾿Αλεξανδρείας, Γεώργιος Αν τιοχείας, Αναστάσιος Ιεροσολύμων, Ιωάννης νέας Ἰουστινιανουπόλεως, Βασίλειος τῶν Γορτυναίων μητροπόλεως τῆς Κρήτης νήσου. Καὶ τὸν τόπον ἐπ- έχων πάσης τῆς συνόδου τῆς ἁγίας Εκκλησία; Ρώ μης· οὕτω γὰρ παλαιοίς εύρηται βιβλίοις μετὰ τὴν του βασιλέως υπογραφὴν ἕκαστος τῶν πατριαρχών τε καὶ τῶν μητροπολιτῶν ὑπογραφῇ τὸ οἰκεῖον σημειωσάμενοι ὄνομα, καὶ ἀξίωμα· CHRONOGRAPHIA. A cubuit, et gentis imperium Abimelech obtinuit. A. M. 6177. B Mardaitis autem circa Libani regionem excurren – tibus, et invalescente pestilentia, pacem prius sub Mavia expetitam ipse denuo requirit per legatos ad imperatorem missos, et trecentas sexaginta quinque chiliades nummorum aureorum, servos totidem et generosorum equorum gregem numero non imparen đaturum se annuatim paciscitur. A. C. 677. floc anno pius imperator Constan- tinus, cum annos septemdecim imperasset, in pace obdormivit. Filius autem ejus Justinianus imperium collegit. - Observandum hominum delirium mentis passo- instar in vanum eos nugari, qui scriptis suis celebratos sexti concilii capitulares typos exactis postmodum annis quatuor editos afirmant. enim in plerisque mendacia effutire deprehendun- tur, ita et in istis nihil sani verique asserere. Accurata quippe temporum ratio et designatio sanctum universale sextum concilium verum mo- nothelitarum excidium imperatoris Constantini Heraclii pronepotis anno duodecimo celebratum VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A add. ex A. * JAC. GOARI NOTÆ. PINN-pensitatione pax cum Mavia inita fuerat, quam etiam summam Peyr. codex ad eum locum repræ- sentavit : essentque forte illi numeri variantes ex C istis, qui frui sunt in codd. Theophanis emen- dandi ; cum præsertim illi vix habeant rationem, pactaque præferant, qualia vix infimi reguli ae toparchæ inter so inierint, nedum tanti principes, ae qui latissime fuso imperio orbi dominaren- tur. COMBEFIS. quinque servos; maleque recentior interpr. totidem servos; quod esset, trecenta sexaginta quinque millia; nec minus a ratione, quam ab auctoris verbis ac sensu abhorrel; uno enim, aut altero anno effudissent Arabes in Romanos sua ombia mancipia, ac equos. Habetur ista perinde pensita- tio anno Justiniani 1. f. Cl. præsulem exstitisse demonstrant hæc ejus verba synodli septima ael. : Qua hic ignorantia, qua plerique laborant circa hos canones? scandalum est enim dubitare, num sint sexiæ synodi. Cogno- scant igitur tales sextam synodum temporibus Con- stantini fuisse congregatam, nimirum contra eos qui tantummodo unam actionem et voluntatem in Chri- sto collocant. Illi igitur hæreticos anathemate verbe- rantes, orthodoxamque fidem confirmantes, sub an- num decimum quartum Constantini domum redie. runt. Post annos igitur quatuor, vel quinque, illi tidem Patres sub Justiniano Constantini filio con- gregati canones ediderunt: neque de hac re quisquam dubitel. plimo supra vicesimum editos hoc uno Theophanes conjicit argumento, quod sexta synodo a mundi conditu anno, ut ipse putal, celebrata, ad annutu 6199, cujus ipsa meminit can. 3, totidem intercedant. Occurrunt nihilosecius plura non adeo calculos ejus turbantia, quam opinatum ma- nifestissimæ falsitatis coarguentia. 1. Anno quo. cunque prodierint illi canones, eum tamen indi- • om. ctione quinta fuisse signatum canonis tertii con- vincit testimonium. Verum qui a inundi septimus ac vicesimus annus est, qui quinte indictionis notam ferat, ac non potius seslr, cum circuli alterius, hoc est penultimi indictione nona synodus sexta, ut ejus acta testantur, coacta fuerit? 2. Justinianus secundum imperans indictionem quintam, qua sy- nodus in Trullo habita, Hullam numeravit : eadem vero in ejus primum imperantis annum, quintum mumli vero incidit. 5. Canones in Trullo edi- tos, Pauli patriarchæ subscriptione firmatos se vi- disse testatum reliquit Blastares in Nomocanonis proemio : D Principes ejus synodi celebrabantur, Paulus CP., alter Paulus Alexandrie, Georgius Antiochiæ, Anastasius Hiero- solymorum, Joannes novæ Justinianopoleos, Basi- lius Gortynæ metropoleos Cretes insulæ, ac totius synodi sancta Romana Ecclesiæ vices gerens. Ita namque post imp. subscriptionem, patriarcharum et metropolitarum singuli proprium nomen ac dignita- tem veteribus in libris signaverunt. Is autem Paulus nonnisi sub Justiniano primum regnante tenuit patriarchatum ex ipsius Theophanis chronica ra- tione reliquum est itaque ut exactis post sextam synodum annis decent, sub imperio Justiniani prino, indictione quinta, mundi Trullani canones evulgati fuerint. Alter porro numerus quem ab orbe condito annorum habet canon tertius, aliana a Theophane putandi rationem ɛe- quitur. (39) Trecenta illa nummorum millia : sub quo- (50) Bene Anast, nec non trecentos illos sexaginta (51) Inter opinionis ejusmodi asseclas Tarasium (32) Trullanos canones a sexta synodo anno se-
τούτων δὲ δι’ οἰκέτου τοῦ Χαγάνου τῇ Θεοδώρᾳ μηνυθέντων καὶ τῷ Ἰουστινιανῷ γνωσθέντων, προσκαλεσάμενος τὸν λεχθέντα Παπατζὺν κατ’ ἰδίαν ὁμιλῆσαι, κόρδᾳ τοῦτον ἀπῆγξεν· ὁμοίως δὲ καὶ Βαλγίτζιν τὸν ἄρχοντα. εὐθέως δὲ ἀποστέλλει Θεοδώραν ἐν Χαζαρίᾳ, αὐτὸς δὲ ἀπὸ Φαναγουρίαν λάθρα δραπετεύσας εἰς Τόμιν κατῆλθεν. καὶ εὑρηκὼς ἁλιάδα ἐξηρτισμένην ἐπέβη ἐπ’ αὐτὴν καὶ παραπλεύσας τὴν Ἀσσάδα ἦλθε μέχρι Συμβόλου πλησίον τῆς Χερσῶνος. καὶ ἀποστείλας κρυπτῶς ἐν Χερσῶνι ἐπῆρε Βαρισβακούριον καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, τόν τε Σαλιβᾶν καὶ Στέφανον, καὶ τὸν Μωρόπαυλον σὺν Θεοφίλῳ· καὶ σὺν αὐτοῖς ἀποπλεύσας διέβη τὸν φάρον Χερσῶνος. εἶθ’ οὕτως παραπλεύσας τὰ Νεκρόπηλα τὸ στόμιόν τε τοῦ Δάναπρι καὶ τοῦ Δάναστρι, κλύδωνος γεγονότος, ἀπέγνωσαν πάντες τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν. Μυάκης δέ, ὁ οἰκειακὸς αὐτοῦ ἄνθρωπος, ἔφη αὐτῷ· ἰδοὺ ἀποθνήσκομεν, δέσποτα, τάξαι τῷ θεῷ περὶ τῆς σωτηρίας σου, ἵνα, ἐὰν ὁ θεὸς ἀποδώσῃ σοι τὴν βασιλείαν σου, μηδένα ἀμύνεσθαι τῶν ἐχθρῶν σου. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ἐν θυμῷ λέγει αὐτῷ· ἐὰν φείσωμαί τινος ἐξ αὐτῶν, ὁ θεὸς ἐνταῦθά με καταποντίσῃ.μέγα ἐν Συρίᾳ, καὶ ᾿Αβιμέλεχ ἐκράτησε τοῦ ἔθνους. Τῶν δὲ Μαρδαϊτῶν ἐπιτιθεμένων τοῖς μέρεσι του Λιβάνου, καὶ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος, ὁ αὐτὸς 'Αβι- μέλεχ τὴν ἐπὶ Μαΐου ζητηθεῖσαν εἰρήνην αἰτεῖται, ἀποστείλας πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα, τὰς αὐτὰς τξε' χιλιάδας (29) τοῦ χρυσού νομισμάτων τα συν- θέμενος τελεῖν, καὶ τοὺς τξε' δούλους (30), καὶ ὁμοίως εὐγενεῖς ἵππους τξε'. - Τούτῳ τῷ ἔτει ανεπαύθη ο δ εὐσεβὴς βασιλεύς Κωνσταντίνος κρατήσας ἔτη 15, καὶ ἐβασίλευσεν Ἰουστινιανός υἱὸς αὐτοῦ. Ιστέον ότι μάτην ' ληρωδῶς φλυαροῦσί (31) τινες λέγοντες, μετὰ τέσσαρα ἔτη γεγονέναι τους παρ'-rum αὐτοῖς φημιζομένους τῆς ἔκτης συνόδου κεφαλαιώδεις τύπους. Ὡς γὰρ ἐν πᾶσι ψευδηγοροῦντες ἐλέγχον- Β Οι ται, ἀποδείκνυνται καὶ ἐν τούτοις μηδὲν ἀληθὲς " λέγοντες. Η γὰρ ἀκριβής χρονική . ἀποσημείωσις τὴν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικήν ἔκτην σύνοδον ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου (52) ἐκγόνου Ηρακλείου γενέσθαι λέγει *, ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ςροβ'. Καὶ ὅτι οὐ ανεπαύθη Α, ἀνεπάη αὐτάς νομίσματα Α Ι. Η χρονική λέγεται Α Γ. μάτην Γ. ἀληθῶς Δ. Συνορῶμεν, ὅτι τοὺς δυσὶ γά- μοις περιπαρέντας, καὶ μέχρι τῆς ιε' τοῦ παρελθόν τος Ἰανουαρίου μηνὰς τῆς παρελθούσης ινδικτιῶνος τετάρτης. Ηγεμόνες γὰρ ἐν αὐτῇ ἐγνωρίζοντο Παύλος ΚΠ., Παύλος ᾿Αλεξανδρείας, Γεώργιος Αν τιοχείας, Αναστάσιος Ιεροσολύμων, Ιωάννης νέας Ἰουστινιανουπόλεως, Βασίλειος τῶν Γορτυναίων μητροπόλεως τῆς Κρήτης νήσου. Καὶ τὸν τόπον ἐπ- έχων πάσης τῆς συνόδου τῆς ἁγίας Εκκλησία; Ρώ μης· οὕτω γὰρ παλαιοίς εύρηται βιβλίοις μετὰ τὴν του βασιλέως υπογραφὴν ἕκαστος τῶν πατριαρχών τε καὶ τῶν μητροπολιτῶν ὑπογραφῇ τὸ οἰκεῖον σημειωσάμενοι ὄνομα, καὶ ἀξίωμα· CHRONOGRAPHIA. A cubuit, et gentis imperium Abimelech obtinuit. A. M. 6177. B Mardaitis autem circa Libani regionem excurren – tibus, et invalescente pestilentia, pacem prius sub Mavia expetitam ipse denuo requirit per legatos ad imperatorem missos, et trecentas sexaginta quinque chiliades nummorum aureorum, servos totidem et generosorum equorum gregem numero non imparen đaturum se annuatim paciscitur. A. C. 677. floc anno pius imperator Constan- tinus, cum annos septemdecim imperasset, in pace obdormivit. Filius autem ejus Justinianus imperium collegit. - Observandum hominum delirium mentis passo- instar in vanum eos nugari, qui scriptis suis celebratos sexti concilii capitulares typos exactis postmodum annis quatuor editos afirmant. enim in plerisque mendacia effutire deprehendun- tur, ita et in istis nihil sani verique asserere. Accurata quippe temporum ratio et designatio sanctum universale sextum concilium verum mo- nothelitarum excidium imperatoris Constantini Heraclii pronepotis anno duodecimo celebratum VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A add. ex A. * JAC. GOARI NOTÆ. PINN-pensitatione pax cum Mavia inita fuerat, quam etiam summam Peyr. codex ad eum locum repræ- sentavit : essentque forte illi numeri variantes ex C istis, qui frui sunt in codd. Theophanis emen- dandi ; cum præsertim illi vix habeant rationem, pactaque præferant, qualia vix infimi reguli ae toparchæ inter so inierint, nedum tanti principes, ae qui latissime fuso imperio orbi dominaren- tur. COMBEFIS. quinque servos; maleque recentior interpr. totidem servos; quod esset, trecenta sexaginta quinque millia; nec minus a ratione, quam ab auctoris verbis ac sensu abhorrel; uno enim, aut altero anno effudissent Arabes in Romanos sua ombia mancipia, ac equos. Habetur ista perinde pensita- tio anno Justiniani 1. f. Cl. præsulem exstitisse demonstrant hæc ejus verba synodli septima ael. : Qua hic ignorantia, qua plerique laborant circa hos canones? scandalum est enim dubitare, num sint sexiæ synodi. Cogno- scant igitur tales sextam synodum temporibus Con- stantini fuisse congregatam, nimirum contra eos qui tantummodo unam actionem et voluntatem in Chri- sto collocant. Illi igitur hæreticos anathemate verbe- rantes, orthodoxamque fidem confirmantes, sub an- num decimum quartum Constantini domum redie. runt. Post annos igitur quatuor, vel quinque, illi tidem Patres sub Justiniano Constantini filio con- gregati canones ediderunt: neque de hac re quisquam dubitel. plimo supra vicesimum editos hoc uno Theophanes conjicit argumento, quod sexta synodo a mundi conditu anno, ut ipse putal, celebrata, ad annutu 6199, cujus ipsa meminit can. 3, totidem intercedant. Occurrunt nihilosecius plura non adeo calculos ejus turbantia, quam opinatum ma- nifestissimæ falsitatis coarguentia. 1. Anno quo. cunque prodierint illi canones, eum tamen indi- • om. ctione quinta fuisse signatum canonis tertii con- vincit testimonium. Verum qui a inundi septimus ac vicesimus annus est, qui quinte indictionis notam ferat, ac non potius seslr, cum circuli alterius, hoc est penultimi indictione nona synodus sexta, ut ejus acta testantur, coacta fuerit? 2. Justinianus secundum imperans indictionem quintam, qua sy- nodus in Trullo habita, Hullam numeravit : eadem vero in ejus primum imperantis annum, quintum mumli vero incidit. 5. Canones in Trullo edi- tos, Pauli patriarchæ subscriptione firmatos se vi- disse testatum reliquit Blastares in Nomocanonis proemio : D Principes ejus synodi celebrabantur, Paulus CP., alter Paulus Alexandrie, Georgius Antiochiæ, Anastasius Hiero- solymorum, Joannes novæ Justinianopoleos, Basi- lius Gortynæ metropoleos Cretes insulæ, ac totius synodi sancta Romana Ecclesiæ vices gerens. Ita namque post imp. subscriptionem, patriarcharum et metropolitarum singuli proprium nomen ac dignita- tem veteribus in libris signaverunt. Is autem Paulus nonnisi sub Justiniano primum regnante tenuit patriarchatum ex ipsius Theophanis chronica ra- tione reliquum est itaque ut exactis post sextam synodum annis decent, sub imperio Justiniani prino, indictione quinta, mundi Trullani canones evulgati fuerint. Alter porro numerus quem ab orbe condito annorum habet canon tertius, aliana a Theophane putandi rationem ɛe- quitur. (39) Trecenta illa nummorum millia : sub quo- (50) Bene Anast, nec non trecentos illos sexaginta (51) Inter opinionis ejusmodi asseclas Tarasium (32) Trullanos canones a sexta synodo anno se-
καὶ ἀκινδύνως ἐκ τοῦ κλύδωνος ἐκείνου ἐξῆλθε καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν Δανοῦβιν ποταμόν. ἀποστείλαντος δὲ αὐτοῦ Στέφανον πρὸς Τέρβελιν, τὸν κῦριν Βουλγαρίας, ἐπὶ τῷ δοῦναι αὐτῷ σύναρσιν, ὅπως κρατήσῃ τὴν προγονικὴν αὐτοῦ βασιλείαν, ὑπέσχετο αὐτῷ πλεῖστα παρέχειν δῶρα καὶ τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυναῖκα. αὐτοῦ δὲ πάντα ὑπακούειν καὶ συντρέχειν ἐνομότως ὑποσχομένου καὶ τοῦτον μετὰ τιμῆς δεξαμένου, συγκινεῖ πάντα τὸν ὑποκείμενον αὐτῷ λαὸν τῶν Βουλγάρων καὶ Σκλάβων· καὶ τῷ ἐρχομένῳ χρόνῳ ὁπλισθέντες ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν παρεγένοντο. 70 Κόσμου ἔτη ρζ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χζ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀψίμαρος ἔτη ζ. ζ Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβ. κβ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἔτη ιβ. ιβ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν Ἀβιμέλεχ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, καὶ ἐκράτησεν Οὐαλίδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς τὴν βασιλίδα πόλιν καταλαβὼν ἅμα Τέρβελι καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Βουλγάρων ἠπλήκευσεν εἰς τὴν Χαρσίου πόρταν καὶ ἕως Βλαχερνῶν. καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας προςλαλοῦντες τοῖς ἐν τῇ πόλει ὑβρίζοντο παρ’ αὐτῶν, καὶ οὐδὲ λόγον κατεδέχοντο.μέγα ἐν Συρίᾳ, καὶ ᾿Αβιμέλεχ ἐκράτησε τοῦ ἔθνους. Τῶν δὲ Μαρδαϊτῶν ἐπιτιθεμένων τοῖς μέρεσι του Λιβάνου, καὶ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος, ὁ αὐτὸς 'Αβι- μέλεχ τὴν ἐπὶ Μαΐου ζητηθεῖσαν εἰρήνην αἰτεῖται, ἀποστείλας πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα, τὰς αὐτὰς τξε' χιλιάδας (29) τοῦ χρυσού νομισμάτων τα συν- θέμενος τελεῖν, καὶ τοὺς τξε' δούλους (30), καὶ ὁμοίως εὐγενεῖς ἵππους τξε'. - Τούτῳ τῷ ἔτει ανεπαύθη ο δ εὐσεβὴς βασιλεύς Κωνσταντίνος κρατήσας ἔτη 15, καὶ ἐβασίλευσεν Ἰουστινιανός υἱὸς αὐτοῦ. Ιστέον ότι μάτην ' ληρωδῶς φλυαροῦσί (31) τινες λέγοντες, μετὰ τέσσαρα ἔτη γεγονέναι τους παρ'-rum αὐτοῖς φημιζομένους τῆς ἔκτης συνόδου κεφαλαιώδεις τύπους. Ὡς γὰρ ἐν πᾶσι ψευδηγοροῦντες ἐλέγχον- Β Οι ται, ἀποδείκνυνται καὶ ἐν τούτοις μηδὲν ἀληθὲς " λέγοντες. Η γὰρ ἀκριβής χρονική . ἀποσημείωσις τὴν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικήν ἔκτην σύνοδον ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου (52) ἐκγόνου Ηρακλείου γενέσθαι λέγει *, ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ςροβ'. Καὶ ὅτι οὐ ανεπαύθη Α, ἀνεπάη αὐτάς νομίσματα Α Ι. Η χρονική λέγεται Α Γ. μάτην Γ. ἀληθῶς Δ. Συνορῶμεν, ὅτι τοὺς δυσὶ γά- μοις περιπαρέντας, καὶ μέχρι τῆς ιε' τοῦ παρελθόν τος Ἰανουαρίου μηνὰς τῆς παρελθούσης ινδικτιῶνος τετάρτης. Ηγεμόνες γὰρ ἐν αὐτῇ ἐγνωρίζοντο Παύλος ΚΠ., Παύλος ᾿Αλεξανδρείας, Γεώργιος Αν τιοχείας, Αναστάσιος Ιεροσολύμων, Ιωάννης νέας Ἰουστινιανουπόλεως, Βασίλειος τῶν Γορτυναίων μητροπόλεως τῆς Κρήτης νήσου. Καὶ τὸν τόπον ἐπ- έχων πάσης τῆς συνόδου τῆς ἁγίας Εκκλησία; Ρώ μης· οὕτω γὰρ παλαιοίς εύρηται βιβλίοις μετὰ τὴν του βασιλέως υπογραφὴν ἕκαστος τῶν πατριαρχών τε καὶ τῶν μητροπολιτῶν ὑπογραφῇ τὸ οἰκεῖον σημειωσάμενοι ὄνομα, καὶ ἀξίωμα· CHRONOGRAPHIA. A cubuit, et gentis imperium Abimelech obtinuit. A. M. 6177. B Mardaitis autem circa Libani regionem excurren – tibus, et invalescente pestilentia, pacem prius sub Mavia expetitam ipse denuo requirit per legatos ad imperatorem missos, et trecentas sexaginta quinque chiliades nummorum aureorum, servos totidem et generosorum equorum gregem numero non imparen đaturum se annuatim paciscitur. A. C. 677. floc anno pius imperator Constan- tinus, cum annos septemdecim imperasset, in pace obdormivit. Filius autem ejus Justinianus imperium collegit. - Observandum hominum delirium mentis passo- instar in vanum eos nugari, qui scriptis suis celebratos sexti concilii capitulares typos exactis postmodum annis quatuor editos afirmant. enim in plerisque mendacia effutire deprehendun- tur, ita et in istis nihil sani verique asserere. Accurata quippe temporum ratio et designatio sanctum universale sextum concilium verum mo- nothelitarum excidium imperatoris Constantini Heraclii pronepotis anno duodecimo celebratum VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A add. ex A. * JAC. GOARI NOTÆ. PINN-pensitatione pax cum Mavia inita fuerat, quam etiam summam Peyr. codex ad eum locum repræ- sentavit : essentque forte illi numeri variantes ex C istis, qui frui sunt in codd. Theophanis emen- dandi ; cum præsertim illi vix habeant rationem, pactaque præferant, qualia vix infimi reguli ae toparchæ inter so inierint, nedum tanti principes, ae qui latissime fuso imperio orbi dominaren- tur. COMBEFIS. quinque servos; maleque recentior interpr. totidem servos; quod esset, trecenta sexaginta quinque millia; nec minus a ratione, quam ab auctoris verbis ac sensu abhorrel; uno enim, aut altero anno effudissent Arabes in Romanos sua ombia mancipia, ac equos. Habetur ista perinde pensita- tio anno Justiniani 1. f. Cl. præsulem exstitisse demonstrant hæc ejus verba synodli septima ael. : Qua hic ignorantia, qua plerique laborant circa hos canones? scandalum est enim dubitare, num sint sexiæ synodi. Cogno- scant igitur tales sextam synodum temporibus Con- stantini fuisse congregatam, nimirum contra eos qui tantummodo unam actionem et voluntatem in Chri- sto collocant. Illi igitur hæreticos anathemate verbe- rantes, orthodoxamque fidem confirmantes, sub an- num decimum quartum Constantini domum redie. runt. Post annos igitur quatuor, vel quinque, illi tidem Patres sub Justiniano Constantini filio con- gregati canones ediderunt: neque de hac re quisquam dubitel. plimo supra vicesimum editos hoc uno Theophanes conjicit argumento, quod sexta synodo a mundi conditu anno, ut ipse putal, celebrata, ad annutu 6199, cujus ipsa meminit can. 3, totidem intercedant. Occurrunt nihilosecius plura non adeo calculos ejus turbantia, quam opinatum ma- nifestissimæ falsitatis coarguentia. 1. Anno quo. cunque prodierint illi canones, eum tamen indi- • om. ctione quinta fuisse signatum canonis tertii con- vincit testimonium. Verum qui a inundi septimus ac vicesimus annus est, qui quinte indictionis notam ferat, ac non potius seslr, cum circuli alterius, hoc est penultimi indictione nona synodus sexta, ut ejus acta testantur, coacta fuerit? 2. Justinianus secundum imperans indictionem quintam, qua sy- nodus in Trullo habita, Hullam numeravit : eadem vero in ejus primum imperantis annum, quintum mumli vero incidit. 5. Canones in Trullo edi- tos, Pauli patriarchæ subscriptione firmatos se vi- disse testatum reliquit Blastares in Nomocanonis proemio : D Principes ejus synodi celebrabantur, Paulus CP., alter Paulus Alexandrie, Georgius Antiochiæ, Anastasius Hiero- solymorum, Joannes novæ Justinianopoleos, Basi- lius Gortynæ metropoleos Cretes insulæ, ac totius synodi sancta Romana Ecclesiæ vices gerens. Ita namque post imp. subscriptionem, patriarcharum et metropolitarum singuli proprium nomen ac dignita- tem veteribus in libris signaverunt. Is autem Paulus nonnisi sub Justiniano primum regnante tenuit patriarchatum ex ipsius Theophanis chronica ra- tione reliquum est itaque ut exactis post sextam synodum annis decent, sub imperio Justiniani prino, indictione quinta, mundi Trullani canones evulgati fuerint. Alter porro numerus quem ab orbe condito annorum habet canon tertius, aliana a Theophane putandi rationem ɛe- quitur. (39) Trecenta illa nummorum millia : sub quo- (50) Bene Anast, nec non trecentos illos sexaginta (51) Inter opinionis ejusmodi asseclas Tarasium (32) Trullanos canones a sexta synodo anno se-
PG 108:735ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς μετ’ ὀλίγων ὁμοφύλων πολέμου χωρὶς διὰ τοῦ ἀγωγοῦ εἰσελθὼν καὶ θόρυβον ἀνασκαφῆς βαλὼν τὴν πόλιν παρέλαβε καὶ πρὸς βραχὺ ἐσκήνωσεν ἐν τῷ παλατίῳ Βλαχερνῶν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς πάλιν ἔτη 2. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη 2. α. α. α. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς τὴν βασιλείαν ἀπολαμβάνει, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς τῷ Τέρβελι καὶ βασιλικὰ σκεύη ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ. Ἀψίμαρος δὲ καταλιπὼν τὴν πόλιν εἰς Ἀπολλωνιάδα φεύγει, καταδιωχθεὶς δὲ συλλαμβάνεται καὶ πρὸς Ἰουστινιανὸν ἄγεται. καὶ Ἡράκλειος δὲ ἀπὸ Θρᾴκης δεδεμένος ἤχθη σὺν πᾶσι τοῖς συνασπιζομένοις αὐτοῖς ἄρχουσιν, οὓς ἐν τῷ τείχει πάντας ἐφούρκισεν. ἀποστείλας δὲ καὶ εἰς τὰ μεσόγαια πλείους ἐξ αὐτῶν εὑρὼν ἐμπράκτους καὶ ἀπράκτους ὁμοίως ἀπέκτεινεν. τὸν δὲ Ἀψίμαρον καὶ Λεόντιον ἁλύσεσι δεδεμένους εἰς πᾶσαν πόλιν πομπεῦσαι πεποίηκεν· καὶ τοῦ ἱππικοῦ ἀγομένου, καὶ αὐτοῦ ἐν τῷ σένζῳ καθεζομένου, ἤχθησαν συρόμενοι δημοσίᾳ καὶ ἐρρίφησαν ὑποταγάδην αὐτῷ·Β πέντε, καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ, ἐμονάρχησεν του στινιανὸς ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔτη δέκα. Εκβληθέντος δ Ἰουστινιανοῦ ἐκράτησεν Λεόντιος ἔτη γ', καὶ μετά Λεόντιον Τιβέριος ὁ καὶ 'Αψίμαρος ἔτη ζ'. καὶ πάλιν Ἰουστινιανός * ὁ ἐκβληθεὶς ἔτη Γ'. Ως ευρίσκεσθαι ἐξ αὐτῶν τῶν δεδομένων • τύπων τῷ β' ἔτει τῆς ἐσχάτης βασιλείας τοῦ αὐτοῦ ῥινοκοπημένου Ιουστι νιανοῦ ἐκτεθεῖσθαι αὐτοὺς περιέχοντας ἐν τῷ γ' τύπω ταῖς λέξεσιν οὕτως· Συνορῶμεν ὅτι τοὺς μὲν δυσί γάμοις περιπαρέντας, καὶ μέχρι τῆς ιε' τοῦ παρ- ελθόντος Ἰανουαρίου μηνὸς τῆς παρελθούσης δ' α δικτιῶνος στους ςρήθ' δουλωθέντας τῇ ἁμαρτία, καὶ μὴ ἐκνήψαντας, προελόμεθα ο καθαιρέσει κανονική ὑποβαλεῖν ". Καὶ μεθ᾽ ἕτερα · Τοὺς δὲ μετὰ τὴν χει ροτονίαν γάμῳ ἑνὶ παρανόμως (35) προσομιλήσειν τας, τοῦτ' ἔστι πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ ὑποδιακόνους, ἤδη ἐπὶ βαρύν τινα χρόνον ειρηθέντας τῆς ἱερᾶς λειτουργίας καὶ ἐπιτιμηθέντας, αὖθις αὐτ τοὺς ἐν τοῖς οἰκείοις ἀποκαταστῆναι βαθμοίς, μη- δαμῶς ἑτέρῳ μείζονι προκόπτοντας βαθμῷ, προδή λως διαλυθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀθέσμου συνοικεσίου. Ὥστε ἐξ αὐτῆς τῆς χρονικῆς ἀποσημειώσεως ἀριδή λως φαίνεσθαι συναγόμενα ἀπὸ τῆς ἁγίας αἰκουμε νικῆς ἔκτης συνόδου ἕως τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἔτη κζ', πατριαρχοῦντος ἐν τῇ ἁγίᾳ οἰκουμενική συνόδῳ Κωνσταντινουπόλεως Γεωργίου, έτος άγον τος τῆς πατριαρχίας γ', καὶ μετὰ τὴν σύνοδον πα τριαρχήσαντος ἄλλα ἔτη γ', μετὰ δὲ τοῦτον Θεοδώρου ἔτη γ' ", καὶ Παύλου ἔτη ζ', καὶ Καλλινίκου Στη ιβ'", καὶ Κύρου ἔτη β', ὡς συνάγεσθαι καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πατριαρχῶν ἔτη κζ'· ἀπὸ δὲ τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἕως τοῦ τετάρτου έτους Φιλιππικοῦ (54) Στη " πέντε· καὶ ἐν τῷ αὐτῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Φιλιππικοῦ γενέσθαι ἐμμονῆ σύνοδον κατὰ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς ἔκτης συνόδου· καὶ ἐξωσθέντος Κύρου τῷ ς ἔτει τῆς πατριαρχίας αὐτοῦ, γενέσθαι Ἰωάννην πατριάρχην τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Αν δρέαν δὲ μητροπολίτην τῆς Κρήτης, καὶ Γερμανὸν μητροπολίτην Κυζίκου, ὑπογράψαντας προδήλως, καὶ ἀναθεματίσαντας (35) μετὰ πάντων τῶν κατὰ τοὺς αὐ τοὺς χρόνους τὴν προῤῥηθεῖσαν κατὰ τῶν Μονοθε λητῶν ἁγίαν οἰκουμενικὴν ς' σύνοδον· μετὰ δὲ ἔτη γ τελευτήσαντος Ἰωάννου μετατεθῆναι Γερμανὸν ἀπὸ Α' μετὰ τοῦτο ἐβασίλευσεν ὁ αὐτὸς Κωνσταντίνος στη πάλιν Ἰουστ. Α. πάλιν ὁ 'Ι. Α Γ. • ὑποβάλει ἐν έτους αὐτούς Α. $1 • έκδεδομ. Α. * τοῦ Α. ἐκνῆψαι αὐτοὺς προελομένους μετὰ δὲ · Στη γ' καὶ Παύλου - Έτη ιβ' Α. Α. οικουμενικής Α. " της Κρήτης Α, Κρ. ταίς. τῆς βασιλείας ἕως τοῦ πρώτου Έτους - περὶ νοθείας : THEOPHANIS afirmat, anno a mundi conduu sexies millesimo centesimo septuagesimo sccundo, ipsumque Con- stantinum annos posthac quinque imperasse, coque vivis erepto, Justinianum ejus filium mo- narchiant tenuisse annos decem ; ejecto Justiniano, Leontium tyrannide potitum annos tres, post hunc Tiberium, qui etiam Apsimarus, annos septem regnasse, ejectumque prius Justinianum denuo re- stitutum imperio annos sex, adeo ut ex ipsis editis concilii typis sive canonibus anno secundo imperii Justiniano naribus mutilato restituti eos primum promulgatos aperte comperiamus. Tertio siquidem canone in hac verba legimus : Matura consilii dis- cussione præhabita, eos, qui duobus conjugiis im- plicati fuere, et ad præteriti mensis Januarii diem decimum quintum, præterite quartz indictionis, anni sexies millesimi centesimi nonagesimi noni peccati servituti obnoxios se voluere, nec ullo pacto resipiscere, canonicæ depositioni subjicere decre- vimus. Et quibusdam interpositis : Eos vero qui post ordines susceptos uno licet conjugio se de- vinxerint, id est presbyteros, diaconos et subdia- conos, þrevi temporis spatio sacris ministris pro- bibitos et plenis castigatos propriis demum gradi- bus denuo restitui, alio superiore nusquams pro- wovendos, nimirum illegitimo contubernio palam prius dissoluto. Ex ipsa itaque temporum designs- tione a celebrata sancta universali sexta synodo usque ad editos canones ejus nomine promulgatos aperte colliguntur anni viginti sptem, patriarcham nimirum agente in sancta mecumenica synodo Georgio, cujus patriarchatus annus tertius nume- rabatur, quique post synodum slii tres in dignitate exacti sunt. Post hunc vero Theodorns annos tres, Paulus annos septem, Callinicus annos duodecim, Cyrus denique annos duos sedit, adeo set ex ipsis patriarcharum statibus anni viginti septem dilucide compulentur, a canonum vero promulgatione usque ad annum quartum Philippici anni quinque intercedant, primo autem imperii ipsius Philippici anno insanum conciliabulum ad- versus sanctum œcumenicum concilium celebratum sit, Cyroque expulso sub sextumn patriarchatus sui annum Joannes Cpoleos patriarcha factus fuerit; VARLE · vulg. f. add. ex A. • add. ex A. " om. C LECTIONES. - add. ex omn. b. om. ex add. ex A. add. JAC. GOARI NOTÆ. primo illo anno, etc. ID. ac ministrorum conjugia apud Græcos, post ad- eptum ordinem sacrum inita; ante eundem illis permissa. Excidit ea vox interpreti. COMBEFIS. sane errore, cum Philippicus non nisi duobus an- mis iniperaverit. Einend. ergo, sic enim a secundo secundi imperii Just- miani anno ad primum illum Philippici constant anoi quinque; quo anno quinto celebrata dicitur illa adversus synodum erratica synodus. Ac se- stantinum papam eam a se ac reliquis episcopis notam eluere; usos se œconomia ostendens, sup- pressaque unius, ac duorum voce tyrannum in- duxisse, ut et ipse veram fidem confiteretur; perfectum nimirum Christum in divina et humana natura. Videri potest præclarum hoc monumen Lum, a nobis Anctar. L. e Tiliano cod. produ- ctum, nihil sane suspectum. Ib. (33) Illegitime: sic semper habita sacerdotum D quentia evincunt. Kal rý avrý ď krei, Eodemque (34) Reg. ac perinde alii, ipseque Anast., antiquo (35) Conatur Joannes CF. apologia sua ad Con-
καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως τοῦ πρώτου βαί̈ου, τοῦ δήμου βοήσαντος, ὅτι ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπέβης, καὶ κατεπάτησας λέοντα καὶ δράκοντα· καὶ τούτους ἀποστείλας ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν. Καλλίνικον δὲ τὸν πατριάρχην τυφλώσας ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐξώρισεν· καὶ ἀντ’ αὐτοῦ Κῦρον, τὸν ἐν τῇ νήσῳ Ἀμάστρης ἔγκλειστον ὄντα, ὡς προσημάναντα αὐτῷ τὴν τῆς δευτέρας βασιλείας ἀποκατάστασιν προεβάλετο. ἀναρίθμητον δὲ πλῆθος ἔκ τε τοῦ πολιτικοῦ καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ καταλόγου ἀπώλεσεν, πολλοὺς δὲ καὶ ἐν σάκκοις ἐμβαλὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ πικροθανάτους ἐποίει, ἄλλους δὲ πρὸς ἀριστόδειπνον κλητορεύων ἅμα τῷ ἀναστῆναι οὓς μὲν ἐφούρκιζεν, οὓς δὲ ἀπέτεμνεν· κἀντεῦθεν μέγας φόβος συνεῖχε πάντας. ἀπέστειλε δὲ στόλον πρὸς τὸ ἀγαγεῖν ἐκ Χαζαρίας τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα, καὶ πολλὰ σκάφη ἐβυθίσθησαν σύμψυχα. ἀκούσας δὲ ὁ Χαγάνος δηλοῖ αὐτῷ· ὦ ἀνόητε, οὐκ ἔδει σε διὰ δύο ἢ τριῶν σκαφῶν λαβεῖν σου τὴν γυναῖκα, καὶ μὴ ἀποκτεῖναι τοσοῦτον πλῆθος; ἢ δοκεῖς ὅτι καὶ ταύτην πολέμῳ λαμβάνεις; ἰδοὺ ἐτέχθη σοι καὶ υἱός, καὶ ἀπόστειλον, λάβε αὐτούς.Β πέντε, καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ, ἐμονάρχησεν του στινιανὸς ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔτη δέκα. Εκβληθέντος δ Ἰουστινιανοῦ ἐκράτησεν Λεόντιος ἔτη γ', καὶ μετά Λεόντιον Τιβέριος ὁ καὶ 'Αψίμαρος ἔτη ζ'. καὶ πάλιν Ἰουστινιανός * ὁ ἐκβληθεὶς ἔτη Γ'. Ως ευρίσκεσθαι ἐξ αὐτῶν τῶν δεδομένων • τύπων τῷ β' ἔτει τῆς ἐσχάτης βασιλείας τοῦ αὐτοῦ ῥινοκοπημένου Ιουστι νιανοῦ ἐκτεθεῖσθαι αὐτοὺς περιέχοντας ἐν τῷ γ' τύπω ταῖς λέξεσιν οὕτως· Συνορῶμεν ὅτι τοὺς μὲν δυσί γάμοις περιπαρέντας, καὶ μέχρι τῆς ιε' τοῦ παρ- ελθόντος Ἰανουαρίου μηνὸς τῆς παρελθούσης δ' α δικτιῶνος στους ςρήθ' δουλωθέντας τῇ ἁμαρτία, καὶ μὴ ἐκνήψαντας, προελόμεθα ο καθαιρέσει κανονική ὑποβαλεῖν ". Καὶ μεθ᾽ ἕτερα · Τοὺς δὲ μετὰ τὴν χει ροτονίαν γάμῳ ἑνὶ παρανόμως (35) προσομιλήσειν τας, τοῦτ' ἔστι πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ ὑποδιακόνους, ἤδη ἐπὶ βαρύν τινα χρόνον ειρηθέντας τῆς ἱερᾶς λειτουργίας καὶ ἐπιτιμηθέντας, αὖθις αὐτ τοὺς ἐν τοῖς οἰκείοις ἀποκαταστῆναι βαθμοίς, μη- δαμῶς ἑτέρῳ μείζονι προκόπτοντας βαθμῷ, προδή λως διαλυθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀθέσμου συνοικεσίου. Ὥστε ἐξ αὐτῆς τῆς χρονικῆς ἀποσημειώσεως ἀριδή λως φαίνεσθαι συναγόμενα ἀπὸ τῆς ἁγίας αἰκουμε νικῆς ἔκτης συνόδου ἕως τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἔτη κζ', πατριαρχοῦντος ἐν τῇ ἁγίᾳ οἰκουμενική συνόδῳ Κωνσταντινουπόλεως Γεωργίου, έτος άγον τος τῆς πατριαρχίας γ', καὶ μετὰ τὴν σύνοδον πα τριαρχήσαντος ἄλλα ἔτη γ', μετὰ δὲ τοῦτον Θεοδώρου ἔτη γ' ", καὶ Παύλου ἔτη ζ', καὶ Καλλινίκου Στη ιβ'", καὶ Κύρου ἔτη β', ὡς συνάγεσθαι καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πατριαρχῶν ἔτη κζ'· ἀπὸ δὲ τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἕως τοῦ τετάρτου έτους Φιλιππικοῦ (54) Στη " πέντε· καὶ ἐν τῷ αὐτῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Φιλιππικοῦ γενέσθαι ἐμμονῆ σύνοδον κατὰ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς ἔκτης συνόδου· καὶ ἐξωσθέντος Κύρου τῷ ς ἔτει τῆς πατριαρχίας αὐτοῦ, γενέσθαι Ἰωάννην πατριάρχην τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Αν δρέαν δὲ μητροπολίτην τῆς Κρήτης, καὶ Γερμανὸν μητροπολίτην Κυζίκου, ὑπογράψαντας προδήλως, καὶ ἀναθεματίσαντας (35) μετὰ πάντων τῶν κατὰ τοὺς αὐ τοὺς χρόνους τὴν προῤῥηθεῖσαν κατὰ τῶν Μονοθε λητῶν ἁγίαν οἰκουμενικὴν ς' σύνοδον· μετὰ δὲ ἔτη γ τελευτήσαντος Ἰωάννου μετατεθῆναι Γερμανὸν ἀπὸ Α' μετὰ τοῦτο ἐβασίλευσεν ὁ αὐτὸς Κωνσταντίνος στη πάλιν Ἰουστ. Α. πάλιν ὁ 'Ι. Α Γ. • ὑποβάλει ἐν έτους αὐτούς Α. $1 • έκδεδομ. Α. * τοῦ Α. ἐκνῆψαι αὐτοὺς προελομένους μετὰ δὲ · Στη γ' καὶ Παύλου - Έτη ιβ' Α. Α. οικουμενικής Α. " της Κρήτης Α, Κρ. ταίς. τῆς βασιλείας ἕως τοῦ πρώτου Έτους - περὶ νοθείας : THEOPHANIS afirmat, anno a mundi conduu sexies millesimo centesimo septuagesimo sccundo, ipsumque Con- stantinum annos posthac quinque imperasse, coque vivis erepto, Justinianum ejus filium mo- narchiant tenuisse annos decem ; ejecto Justiniano, Leontium tyrannide potitum annos tres, post hunc Tiberium, qui etiam Apsimarus, annos septem regnasse, ejectumque prius Justinianum denuo re- stitutum imperio annos sex, adeo ut ex ipsis editis concilii typis sive canonibus anno secundo imperii Justiniano naribus mutilato restituti eos primum promulgatos aperte comperiamus. Tertio siquidem canone in hac verba legimus : Matura consilii dis- cussione præhabita, eos, qui duobus conjugiis im- plicati fuere, et ad præteriti mensis Januarii diem decimum quintum, præterite quartz indictionis, anni sexies millesimi centesimi nonagesimi noni peccati servituti obnoxios se voluere, nec ullo pacto resipiscere, canonicæ depositioni subjicere decre- vimus. Et quibusdam interpositis : Eos vero qui post ordines susceptos uno licet conjugio se de- vinxerint, id est presbyteros, diaconos et subdia- conos, þrevi temporis spatio sacris ministris pro- bibitos et plenis castigatos propriis demum gradi- bus denuo restitui, alio superiore nusquams pro- wovendos, nimirum illegitimo contubernio palam prius dissoluto. Ex ipsa itaque temporum designs- tione a celebrata sancta universali sexta synodo usque ad editos canones ejus nomine promulgatos aperte colliguntur anni viginti sptem, patriarcham nimirum agente in sancta mecumenica synodo Georgio, cujus patriarchatus annus tertius nume- rabatur, quique post synodum slii tres in dignitate exacti sunt. Post hunc vero Theodorns annos tres, Paulus annos septem, Callinicus annos duodecim, Cyrus denique annos duos sedit, adeo set ex ipsis patriarcharum statibus anni viginti septem dilucide compulentur, a canonum vero promulgatione usque ad annum quartum Philippici anni quinque intercedant, primo autem imperii ipsius Philippici anno insanum conciliabulum ad- versus sanctum œcumenicum concilium celebratum sit, Cyroque expulso sub sextumn patriarchatus sui annum Joannes Cpoleos patriarcha factus fuerit; VARLE · vulg. f. add. ex A. • add. ex A. " om. C LECTIONES. - add. ex omn. b. om. ex add. ex A. add. JAC. GOARI NOTÆ. primo illo anno, etc. ID. ac ministrorum conjugia apud Græcos, post ad- eptum ordinem sacrum inita; ante eundem illis permissa. Excidit ea vox interpreti. COMBEFIS. sane errore, cum Philippicus non nisi duobus an- mis iniperaverit. Einend. ergo, sic enim a secundo secundi imperii Just- miani anno ad primum illum Philippici constant anoi quinque; quo anno quinto celebrata dicitur illa adversus synodum erratica synodus. Ac se- stantinum papam eam a se ac reliquis episcopis notam eluere; usos se œconomia ostendens, sup- pressaque unius, ac duorum voce tyrannum in- duxisse, ut et ipse veram fidem confiteretur; perfectum nimirum Christum in divina et humana natura. Videri potest præclarum hoc monumen Lum, a nobis Anctar. L. e Tiliano cod. produ- ctum, nihil sane suspectum. Ib. (33) Illegitime: sic semper habita sacerdotum D quentia evincunt. Kal rý avrý ď krei, Eodemque (34) Reg. ac perinde alii, ipseque Anast., antiquo (35) Conatur Joannes CF. apologia sua ad Con-
PG 108:739ὁ δὲ ἀποστείλας Θεοφύλακτον κουβικουλάριον ἤγαγε τὴν Θεοδώραν καὶ Τιβέριον, τὸν υἱὸν αὐτῆς, καὶ ἔστεψεν αὐτούς· καὶ συνεβασίλευσαν αὐτῷ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λ. β. β. β. β. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλὶδ ἥρπασε τὴν καθολικὴν Δαμασκοῦ ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν φθόνῳ τῷ πρὸς Χριστιανοὺς ὁ ἀλιτήριος διὰ τὸ ὑπερβάλλον κάλλος τοῦ τοιούτου ναοῦ· καὶ ἐκώλυσε γράφεσθαι Ἑλληνιστὶ τοὺς δημοσίους τῶν λογοθεσίων κώδικας, ἀλλ’ ἐν Ἀραβίοις αὐτὰ παρασημαίνεσθαι, χωρὶς τῶν ψήφων, ἐπειδὴ ἀδύνατον τῇ ἐκείνων γλώσσῃ μονάδα ἢ δυάδα ἢ τριάδα ἢ ὀκτὼ ἥμισυ ἢ τρία γράφεσθαι· διὸ καὶ ἕως σήμερόν εἰσι σὺν αὐτοῖς νοτάριοι Χριστιανοί. 70 Κόσμου ἔτη ς. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη 2. γ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θ. γ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη 2. γ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λ. γ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς τὴν ἀναμεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Βουλγάρων εἰρήνην διέστρεψε καὶ περάσας τὰ καβαλλαρικὰ θέματα εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ ἐξοπλίσας πλώϊμον κατὰ Βουλγάρων καὶ Τέρβελι ὥρμησεν.καὶ ᾿Αλβανίαν, Βουλκακίαν (40) τε καὶ Μηδίαν Εt Εt καὶ φορολογήσας τὰς χώρας, πάμπολλα χρήματα τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν, ᾿Αβιμέλεχ δὲ ταῦτα μεμαθη κώς, καταλαμβάνει τὸ Κερκίσιον 85, καὶ τὴν Θεούπο- πολιν ὑπέταξεν. Α. Μ. 6179. - Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό που Παύλου ἔτος α'. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς ἐν Συρίᾳ· καὶ πολλοὶ εἰσῆλθον εἰς Ρωμανίαν. Καὶ ἐλθὼν ὁ βα σιλεὺς εἰς Ἀρμενίαν ἐκεῖ ἐδέξατο τοὺς ἐν τῷ Λιβάνῳ Μαρδαΐτας, χάλκεον τεῖχος διαλύσας. Παρ- ἔλυσε δὲ καὶ τὴν μετὰ τῶν Βουλγάρων (41) παγιωθεῖσαν εἰρήνην, διαταράξας τοὺς ὑπὸ τοῦ οἱ κείου πατρὸς ἐνορδίνους γεγονότας τύπους (42). Καὶ κελεύει περάσει ἐπὶ τὴν Θράκην τὰ καβαλλαρικά θέματα, βουλόμενος τούς τε Βουλγάρους καὶ τὰς Σκλαβινίας αἰχμαλωτίσαι. - Α. Μ. 6180. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἰουστινιανὸς κατὰ Σκλαβινίας καὶ Βουλγαρίας. Καὶ τοὺς μὲν Βουλγάρους πρὸς τὸ παρὸν ὑπηντηκότας κα ὤθησεν. Μέχρι δὲ Θεσσαλονίκης ἐκδραμών, πολλά πλήθη τῶν Σκλάβων τὰ μὲν πολέμῳ, τὰ δὲ προς ρυέντα παραλαβὼν, εἰς τὰ τοῦ Οψικίου διὰ τῆς Αβύδου περάσας κατέστησε μέρη. Ἐν δὲ τῷ ὑπο- στρέφειν ὁδοστατηθεὶς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐν τῷ στενῷ τῆς κλεισούρας μετὰ σφαγῆς τοῦ οἰκείου λαοῦ καὶ τραυματίας πολλῆς μόλις ἀντιπαρελθεῖν ἡδυνήθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι καὶ ᾿Αβδελᾶς ὁ Ζουβέρ Μούσαβον τὸν ἴδιον ἀδελφὸν πέμπει κατὰ Μουχτάρ· καὶ συμ βαλὼν μετ' αὐτοῦ τρέπεται ὁ Μουχτάρ, και φεύγει ἐπὶ Συρίαν 86. καὶ φθάσας αὐτὸν, κτείνει αὐτόν. Αβιμέλεχ δὲ στρατεύει κατά Μουσάρου (43), καὶ νικήσας κτείνει αὐτόν· καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περ σίδα. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Α. - μέλεχ κατὰ τοῦ Ζουμεὶρ Χαγὰν εἰς τὸ Μάκκα ε καὶ κτείνει αὐτὸν ἐκεῖ ὁ Χαγάν. Καὶ ὑποτάξας τῷ Αβιμέλεχ τὴν χώραν τοῦ Χαγάν (44) ἐναντιουμένην οι καὶ Βουλκανίαν 1, Βουκανίαν Κερκήσιον 2. Κέρσιον Α 1. ὑπηντηκ. Α, ὑπαντ. ἐπὶ Συρ. Δ, εἰς Σ. τὸ Μάκκα Α, τὸν ᾿Ακκα ναίς. Βουλκανίαν, τῆς ἄλλης πολιτικής ευταξίας βραβευθέντα δια Μουσάτου, Μουσά- Υποτάξας ὁ ᾿Αβιμέλεχ τὴν χώραν· sἰδι 'Αραβία τοῦ Αιθρίβου, εν- THEOPHANIS Armeniam misit. llic Saracenis, qui illic aderant, A occisis, Armeniam Romanæ ditioni subjicit, quem- admodum et Iberiam et Albaniam et Bulcacium et Mediam, et vectigalibus per singulas quasque provincias collectis, ingentem divitiarum acèrvum ad imperatorem transmisit. His auditis Abimelech Cercisium profectus, Theopolim subegit. A. C. 679. — Cpoleos episcopi Pauli annus pri- mus. - Hoc anno fames Syriæ incubuit, ejusque plurimi incole in Romanam ditionem nigraverunt. Impe- rator autem in Armeniam profectus Mardaitarum agmen, æreum illum imperii Romani murum in Libano prius consistantem et a se eversum, illie suscepit. Pacem quoque cum Bulgaris Girmatum, solvit, fœderum conditiones a patre concessas ipse perturbans ac omnino violans. Bulgaros et Scla- viuis provincias in servitutem mittere meditatus, equestres legiones in Thraciam transire jus- sit. B A. C. 680. — Hoc anno Justinianus in Bulgariam et Thraciam eduxit exercitum. Bulgarosque sibi obviain cum armis factos tum primum repulit. Et excursionibus subinde Thessalonicam usque habitis, immensum Sclavorum' numerum, qua belli virtute domitum, qua sponte ad se transeuntem et deditum, e patria educens, ad Opsicii parles, trajecto Abydi freto, habitare decrevit. At in re- ditu intra compressos montes et clusura angustias a Bulgaris interceptus, multis ex exercitu cum C cæsis, tum vulneratis, vix periculum superare et in oppositam partem transire valuit. Eodem anno Abdelas Zuber Gilius Musabum fra- trem germanum adversus Muchtarum mittit, qui cum eo pugna congressus, Muchtarum fugam ar- ripere, et in Syriam se recipere coegit, eumque tandem in itinere præverteos, e medio sustulit. Abimelech vero adversus Musarum expeditione suscepta et victoria potitus, hostem neci dat, et universam Persidem suo subjugat imperio. A. C. 681. Hoc anno Abimelech misit Cha- gan in Macca adversus. Zumir arma moturum. Chagan autem Zumir deletó, provinciam Chagan ipsi inimicam sub Abimelech potestatem redegit, A. M. 6181. VARIE LECTIONES. mg. Par. ex Anastasii Bucauiam. add. ex A. vulg. νulg. * JAC. GOARI NOTÆ. reddit ; Peyrez., scripsit. torpeyɛ. Quæ a patre suo de pace, ac reliqua reip. ordinatione constituta fuerant, omnia pervertit. Ni- cephorus. - scriptus est. Altera vox aut pov vitiosa : idem enim est qui ab Abdela Abimelech Reinalo dux constitutus, Muctarum, oppresserat, quique ab codem postmodum Abimelech sublatus sustulit, ac tyrannidem exstinxit. Combefis, legas, quod et lexerit Anast. δικdita Abimelech Chagani regione adversante, etc. Ut quamvis Chaganus sub Abime- lech mereretur, illius tamen provinciam Abimelech ditionis suæ fecerit; ejusque ablatæ loco cumdem Chaganum Persici ducem præfecerit. Sic sæpe magni principes regulis utuntur, ubi ita e reip. suisque rationibus ducunt. Pro rore est apud Anast. Armenia. Coxaseis. (40) Miscella, Hyrcaniam : Anastasius, Bucaniam D dicitur, quando etiam fortasse Abdelam ipsum (41) Fusius ista Nicephorus. (12) Τὰ ὑπὸ τοῦ πατρὸς τῆς εἰρήνης ἕνεκεν, καὶ (43) Arbitror eum qui superius pag. 500 Muchar (44) Vix ista cohæreant, ac sensu constent, nisi
καταλαβὼν δὲ τὴν Ἀγχίαλον τὸ μὲν πλώϊμον ἔμπροσθεν τοῦ κάστρου προσώρμισεν, τὰ δὲ καβαλλαρικὰ εἰς τοὺς ἄνωθεν κάμπους ἀπαραφυλάκτως καὶ πάσης ὑποψίας ἐκτὸς ἀπληκεῦσαι προσέταξεν. τοῦ δὲ λαοῦ σκορπισθέντος ὡς πρόβατα ἐπὶ τοὺς κάμπους πρὸς τὸ συλλέξαι χόρτον, εἶδον ἐκ τῶν ὀρέων οἱ κατάσκοποι τῶν Βουλγάρων τὴν τῶν Ῥωμαίων ματαίαν διοίκησιν· καὶ σωρευθέντες ὡς θῆρες ἐξάπινα ἐπιρρίψαντες μεγάλως διέφθειραν τὸ Ῥωμαϊκὸν ποίμνιον, πολλὴν αἰχμαλωσίαν τε καὶ ἵππους καὶ ἄρματα δίχα τῶν ἀναιρεθέντων λαβόντες. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς ἐν τῷ κάστρῳ καταφυγὼν σὺν τοῖς περισωθεῖσιν ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἀπέκλεισε τὰς πύλας. θεασάμενος δὲ τὴν τῶν Βουλγάρων παραμονὴν αὐτὸς πρῶτος τὸν ἑαυτοῦ ἵππον νευροκοπήσας πάντας τὸ αὐτὸ ποιῆσαι παρεκελεύσατο. τρόπαια δὲ ἐπὶ τῶν τειχῶν θέμενος διὰ νυκτὸς εἰς τὰ σκάφη ἐπιβὰς λαθραίως ἀπέπλευσε καὶ μετ’ αἰσχύνης τῇ πόλει παραγέγονεν. δ. δ. δ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς καὶ Ἄβας τὴν Τύανον διὰ τὴν μανίαν τοῦ ἀποκτανθέντος στρατοῦ σὺν τῷ Μαϊουμᾶ ὑπὸ Μαριανοῦ, καὶ ταύτην πολιορκοῦντες παρεχείμασαν ἐκεῖ.καὶ ᾿Αλβανίαν, Βουλκακίαν (40) τε καὶ Μηδίαν Εt Εt καὶ φορολογήσας τὰς χώρας, πάμπολλα χρήματα τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν, ᾿Αβιμέλεχ δὲ ταῦτα μεμαθη κώς, καταλαμβάνει τὸ Κερκίσιον 85, καὶ τὴν Θεούπο- πολιν ὑπέταξεν. Α. Μ. 6179. - Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό που Παύλου ἔτος α'. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς ἐν Συρίᾳ· καὶ πολλοὶ εἰσῆλθον εἰς Ρωμανίαν. Καὶ ἐλθὼν ὁ βα σιλεὺς εἰς Ἀρμενίαν ἐκεῖ ἐδέξατο τοὺς ἐν τῷ Λιβάνῳ Μαρδαΐτας, χάλκεον τεῖχος διαλύσας. Παρ- ἔλυσε δὲ καὶ τὴν μετὰ τῶν Βουλγάρων (41) παγιωθεῖσαν εἰρήνην, διαταράξας τοὺς ὑπὸ τοῦ οἱ κείου πατρὸς ἐνορδίνους γεγονότας τύπους (42). Καὶ κελεύει περάσει ἐπὶ τὴν Θράκην τὰ καβαλλαρικά θέματα, βουλόμενος τούς τε Βουλγάρους καὶ τὰς Σκλαβινίας αἰχμαλωτίσαι. - Α. Μ. 6180. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἰουστινιανὸς κατὰ Σκλαβινίας καὶ Βουλγαρίας. Καὶ τοὺς μὲν Βουλγάρους πρὸς τὸ παρὸν ὑπηντηκότας κα ὤθησεν. Μέχρι δὲ Θεσσαλονίκης ἐκδραμών, πολλά πλήθη τῶν Σκλάβων τὰ μὲν πολέμῳ, τὰ δὲ προς ρυέντα παραλαβὼν, εἰς τὰ τοῦ Οψικίου διὰ τῆς Αβύδου περάσας κατέστησε μέρη. Ἐν δὲ τῷ ὑπο- στρέφειν ὁδοστατηθεὶς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐν τῷ στενῷ τῆς κλεισούρας μετὰ σφαγῆς τοῦ οἰκείου λαοῦ καὶ τραυματίας πολλῆς μόλις ἀντιπαρελθεῖν ἡδυνήθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι καὶ ᾿Αβδελᾶς ὁ Ζουβέρ Μούσαβον τὸν ἴδιον ἀδελφὸν πέμπει κατὰ Μουχτάρ· καὶ συμ βαλὼν μετ' αὐτοῦ τρέπεται ὁ Μουχτάρ, και φεύγει ἐπὶ Συρίαν 86. καὶ φθάσας αὐτὸν, κτείνει αὐτόν. Αβιμέλεχ δὲ στρατεύει κατά Μουσάρου (43), καὶ νικήσας κτείνει αὐτόν· καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περ σίδα. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Α. - μέλεχ κατὰ τοῦ Ζουμεὶρ Χαγὰν εἰς τὸ Μάκκα ε καὶ κτείνει αὐτὸν ἐκεῖ ὁ Χαγάν. Καὶ ὑποτάξας τῷ Αβιμέλεχ τὴν χώραν τοῦ Χαγάν (44) ἐναντιουμένην οι καὶ Βουλκανίαν 1, Βουκανίαν Κερκήσιον 2. Κέρσιον Α 1. ὑπηντηκ. Α, ὑπαντ. ἐπὶ Συρ. Δ, εἰς Σ. τὸ Μάκκα Α, τὸν ᾿Ακκα ναίς. Βουλκανίαν, τῆς ἄλλης πολιτικής ευταξίας βραβευθέντα δια Μουσάτου, Μουσά- Υποτάξας ὁ ᾿Αβιμέλεχ τὴν χώραν· sἰδι 'Αραβία τοῦ Αιθρίβου, εν- THEOPHANIS Armeniam misit. llic Saracenis, qui illic aderant, A occisis, Armeniam Romanæ ditioni subjicit, quem- admodum et Iberiam et Albaniam et Bulcacium et Mediam, et vectigalibus per singulas quasque provincias collectis, ingentem divitiarum acèrvum ad imperatorem transmisit. His auditis Abimelech Cercisium profectus, Theopolim subegit. A. C. 679. — Cpoleos episcopi Pauli annus pri- mus. - Hoc anno fames Syriæ incubuit, ejusque plurimi incole in Romanam ditionem nigraverunt. Impe- rator autem in Armeniam profectus Mardaitarum agmen, æreum illum imperii Romani murum in Libano prius consistantem et a se eversum, illie suscepit. Pacem quoque cum Bulgaris Girmatum, solvit, fœderum conditiones a patre concessas ipse perturbans ac omnino violans. Bulgaros et Scla- viuis provincias in servitutem mittere meditatus, equestres legiones in Thraciam transire jus- sit. B A. C. 680. — Hoc anno Justinianus in Bulgariam et Thraciam eduxit exercitum. Bulgarosque sibi obviain cum armis factos tum primum repulit. Et excursionibus subinde Thessalonicam usque habitis, immensum Sclavorum' numerum, qua belli virtute domitum, qua sponte ad se transeuntem et deditum, e patria educens, ad Opsicii parles, trajecto Abydi freto, habitare decrevit. At in re- ditu intra compressos montes et clusura angustias a Bulgaris interceptus, multis ex exercitu cum C cæsis, tum vulneratis, vix periculum superare et in oppositam partem transire valuit. Eodem anno Abdelas Zuber Gilius Musabum fra- trem germanum adversus Muchtarum mittit, qui cum eo pugna congressus, Muchtarum fugam ar- ripere, et in Syriam se recipere coegit, eumque tandem in itinere præverteos, e medio sustulit. Abimelech vero adversus Musarum expeditione suscepta et victoria potitus, hostem neci dat, et universam Persidem suo subjugat imperio. A. C. 681. Hoc anno Abimelech misit Cha- gan in Macca adversus. Zumir arma moturum. Chagan autem Zumir deletó, provinciam Chagan ipsi inimicam sub Abimelech potestatem redegit, A. M. 6181. VARIE LECTIONES. mg. Par. ex Anastasii Bucauiam. add. ex A. vulg. νulg. * JAC. GOARI NOTÆ. reddit ; Peyrez., scripsit. torpeyɛ. Quæ a patre suo de pace, ac reliqua reip. ordinatione constituta fuerant, omnia pervertit. Ni- cephorus. - scriptus est. Altera vox aut pov vitiosa : idem enim est qui ab Abdela Abimelech Reinalo dux constitutus, Muctarum, oppresserat, quique ab codem postmodum Abimelech sublatus sustulit, ac tyrannidem exstinxit. Combefis, legas, quod et lexerit Anast. δικdita Abimelech Chagani regione adversante, etc. Ut quamvis Chaganus sub Abime- lech mereretur, illius tamen provinciam Abimelech ditionis suæ fecerit; ejusque ablatæ loco cumdem Chaganum Persici ducem præfecerit. Sic sæpe magni principes regulis utuntur, ubi ita e reip. suisque rationibus ducunt. Pro rore est apud Anast. Armenia. Coxaseis. (40) Miscella, Hyrcaniam : Anastasius, Bucaniam D dicitur, quando etiam fortasse Abdelam ipsum (41) Fusius ista Nicephorus. (12) Τὰ ὑπὸ τοῦ πατρὸς τῆς εἰρήνης ἕνεκεν, καὶ (43) Arbitror eum qui superius pag. 500 Muchar (44) Vix ista cohæreant, ac sensu constent, nisi
καὶ ἀποστέλλει πρὸς αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς δύο στρατηγούς, Θεόδωρον τὸν Καρτεροῦκαν καὶ Θεοφύλακτον τὸν Σαλιβᾶν μετὰ στρατοῦ καὶ γεωργικοῦ λαοῦ χωρικοβοηθείας πρὸς τὸ πολεμῆσαι καὶ ἐκδιῶξαι αὐτούς. αὐτοὶ δὲ εἰς ἔριν ἀλλήλων ἐλθόντες καὶ ἀτάκτως συμβαλόντες αὐτοῖς τρέπονται, καὶ πολλαὶ χιλιάδες ἀπώλοντο, καὶ ᾐχμαλωτεύθησαν πολλοί. λαβόντες δὲ τὸ τοῦλδον καὶ τὰ τούτων βρώματα παρεκάθισαν, ἕως οὗ παρέλαβον τὴν πόλιν. λειφθέντες γὰρ ἦσαν τὰ βρώματα, καὶ ἤμελλον ἀναχωρεῖν. οἱ δὲ τῆς πόλεως Τυάνων ταῦτα ἰδόντες καὶ ἀπογνόντες ἔλαβον λόγον τῆς ἑαυτῶν ἀπαθείας καὶ ἐξῆλθον πρὸς αὐτοὺς καταλιπόντες τὴν πόλιν ἔρημον ἕως τοῦ νῦν. οἱ δὲ τὸν λόγον μὴ φυλάξαντες τούτους εἰς τὴν ἔρημον ἐξώρισαν, καὶ πολλοὺς δούλους ἐκράτησαν. σβ. ψβ. ε. ε. ε. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἄβας τὴν Ῥωμανίαν καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτίσας ὑπέστρεψεν. καὶ ἤρξατο κτίζειν τὸ Γαρὶς εἰς τὴν χώραν Ἡλιουπόλεως. 02. 2. 2. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Οὐθμὰν τὴν Κιλικίαν καὶ πολλὰ κάστρα ὑπὸ λόγον παρέλαβεν. προεδόθη αὐτοῖς καὶ τὸ Κάμαχον σὺν τοῖς παρακειμένοις τόποις.καὶ ᾿Αλβανίαν, Βουλκακίαν (40) τε καὶ Μηδίαν Εt Εt καὶ φορολογήσας τὰς χώρας, πάμπολλα χρήματα τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν, ᾿Αβιμέλεχ δὲ ταῦτα μεμαθη κώς, καταλαμβάνει τὸ Κερκίσιον 85, καὶ τὴν Θεούπο- πολιν ὑπέταξεν. Α. Μ. 6179. - Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκό που Παύλου ἔτος α'. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς ἐν Συρίᾳ· καὶ πολλοὶ εἰσῆλθον εἰς Ρωμανίαν. Καὶ ἐλθὼν ὁ βα σιλεὺς εἰς Ἀρμενίαν ἐκεῖ ἐδέξατο τοὺς ἐν τῷ Λιβάνῳ Μαρδαΐτας, χάλκεον τεῖχος διαλύσας. Παρ- ἔλυσε δὲ καὶ τὴν μετὰ τῶν Βουλγάρων (41) παγιωθεῖσαν εἰρήνην, διαταράξας τοὺς ὑπὸ τοῦ οἱ κείου πατρὸς ἐνορδίνους γεγονότας τύπους (42). Καὶ κελεύει περάσει ἐπὶ τὴν Θράκην τὰ καβαλλαρικά θέματα, βουλόμενος τούς τε Βουλγάρους καὶ τὰς Σκλαβινίας αἰχμαλωτίσαι. - Α. Μ. 6180. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἰουστινιανὸς κατὰ Σκλαβινίας καὶ Βουλγαρίας. Καὶ τοὺς μὲν Βουλγάρους πρὸς τὸ παρὸν ὑπηντηκότας κα ὤθησεν. Μέχρι δὲ Θεσσαλονίκης ἐκδραμών, πολλά πλήθη τῶν Σκλάβων τὰ μὲν πολέμῳ, τὰ δὲ προς ρυέντα παραλαβὼν, εἰς τὰ τοῦ Οψικίου διὰ τῆς Αβύδου περάσας κατέστησε μέρη. Ἐν δὲ τῷ ὑπο- στρέφειν ὁδοστατηθεὶς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐν τῷ στενῷ τῆς κλεισούρας μετὰ σφαγῆς τοῦ οἰκείου λαοῦ καὶ τραυματίας πολλῆς μόλις ἀντιπαρελθεῖν ἡδυνήθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι καὶ ᾿Αβδελᾶς ὁ Ζουβέρ Μούσαβον τὸν ἴδιον ἀδελφὸν πέμπει κατὰ Μουχτάρ· καὶ συμ βαλὼν μετ' αὐτοῦ τρέπεται ὁ Μουχτάρ, και φεύγει ἐπὶ Συρίαν 86. καὶ φθάσας αὐτὸν, κτείνει αὐτόν. Αβιμέλεχ δὲ στρατεύει κατά Μουσάρου (43), καὶ νικήσας κτείνει αὐτόν· καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περ σίδα. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Α. - μέλεχ κατὰ τοῦ Ζουμεὶρ Χαγὰν εἰς τὸ Μάκκα ε καὶ κτείνει αὐτὸν ἐκεῖ ὁ Χαγάν. Καὶ ὑποτάξας τῷ Αβιμέλεχ τὴν χώραν τοῦ Χαγάν (44) ἐναντιουμένην οι καὶ Βουλκανίαν 1, Βουκανίαν Κερκήσιον 2. Κέρσιον Α 1. ὑπηντηκ. Α, ὑπαντ. ἐπὶ Συρ. Δ, εἰς Σ. τὸ Μάκκα Α, τὸν ᾿Ακκα ναίς. Βουλκανίαν, τῆς ἄλλης πολιτικής ευταξίας βραβευθέντα δια Μουσάτου, Μουσά- Υποτάξας ὁ ᾿Αβιμέλεχ τὴν χώραν· sἰδι 'Αραβία τοῦ Αιθρίβου, εν- THEOPHANIS Armeniam misit. llic Saracenis, qui illic aderant, A occisis, Armeniam Romanæ ditioni subjicit, quem- admodum et Iberiam et Albaniam et Bulcacium et Mediam, et vectigalibus per singulas quasque provincias collectis, ingentem divitiarum acèrvum ad imperatorem transmisit. His auditis Abimelech Cercisium profectus, Theopolim subegit. A. C. 679. — Cpoleos episcopi Pauli annus pri- mus. - Hoc anno fames Syriæ incubuit, ejusque plurimi incole in Romanam ditionem nigraverunt. Impe- rator autem in Armeniam profectus Mardaitarum agmen, æreum illum imperii Romani murum in Libano prius consistantem et a se eversum, illie suscepit. Pacem quoque cum Bulgaris Girmatum, solvit, fœderum conditiones a patre concessas ipse perturbans ac omnino violans. Bulgaros et Scla- viuis provincias in servitutem mittere meditatus, equestres legiones in Thraciam transire jus- sit. B A. C. 680. — Hoc anno Justinianus in Bulgariam et Thraciam eduxit exercitum. Bulgarosque sibi obviain cum armis factos tum primum repulit. Et excursionibus subinde Thessalonicam usque habitis, immensum Sclavorum' numerum, qua belli virtute domitum, qua sponte ad se transeuntem et deditum, e patria educens, ad Opsicii parles, trajecto Abydi freto, habitare decrevit. At in re- ditu intra compressos montes et clusura angustias a Bulgaris interceptus, multis ex exercitu cum C cæsis, tum vulneratis, vix periculum superare et in oppositam partem transire valuit. Eodem anno Abdelas Zuber Gilius Musabum fra- trem germanum adversus Muchtarum mittit, qui cum eo pugna congressus, Muchtarum fugam ar- ripere, et in Syriam se recipere coegit, eumque tandem in itinere præverteos, e medio sustulit. Abimelech vero adversus Musarum expeditione suscepta et victoria potitus, hostem neci dat, et universam Persidem suo subjugat imperio. A. C. 681. Hoc anno Abimelech misit Cha- gan in Macca adversus. Zumir arma moturum. Chagan autem Zumir deletó, provinciam Chagan ipsi inimicam sub Abimelech potestatem redegit, A. M. 6181. VARIE LECTIONES. mg. Par. ex Anastasii Bucauiam. add. ex A. vulg. νulg. * JAC. GOARI NOTÆ. reddit ; Peyrez., scripsit. torpeyɛ. Quæ a patre suo de pace, ac reliqua reip. ordinatione constituta fuerant, omnia pervertit. Ni- cephorus. - scriptus est. Altera vox aut pov vitiosa : idem enim est qui ab Abdela Abimelech Reinalo dux constitutus, Muctarum, oppresserat, quique ab codem postmodum Abimelech sublatus sustulit, ac tyrannidem exstinxit. Combefis, legas, quod et lexerit Anast. δικdita Abimelech Chagani regione adversante, etc. Ut quamvis Chaganus sub Abime- lech mereretur, illius tamen provinciam Abimelech ditionis suæ fecerit; ejusque ablatæ loco cumdem Chaganum Persici ducem præfecerit. Sic sæpe magni principes regulis utuntur, ubi ita e reip. suisque rationibus ducunt. Pro rore est apud Anast. Armenia. Coxaseis. (40) Miscella, Hyrcaniam : Anastasius, Bucaniam D dicitur, quando etiam fortasse Abdelam ipsum (41) Fusius ista Nicephorus. (12) Τὰ ὑπὸ τοῦ πατρὸς τῆς εἰρήνης ἕνεκεν, καὶ (43) Arbitror eum qui superius pag. 500 Muchar (44) Vix ista cohæreant, ac sensu constent, nisi
PG 108:741Ἰουστινιανὸς δὲ ἀπέλυσε Μαῦρον τὸν πατρίκιον εἰς Χερσῶνα διὰ μνησικακίαν σὺν Στεφάνῳ πατρικίῳ, τὸ ἐπίκλην Ἀσμίκτῳ, ἐξοπλίσας στόλον πολύν, μνησθεὶς τῆς κατ’ αὐτοῦ γενομένης ἐπιβουλῆς ὑπό τε τῶν Χερσωνιτῶν καὶ Βοσφοριανῶν καὶ τῶν λοιπῶν κλιμάτων, πᾶσαν ναῦν δρομώνων τε καὶ τριηρῶν καὶ σκαφῶν μυριαγωγῶν καὶ ἁλιάδων καὶ ἕως χελανδίων, ἀπὸ διανομῆς τῶν οἰκούντων τὴν πόλιν συγκλητικῶν τε καὶ ἐργαστηριακῶν καὶ δημοτῶν καὶ παντὸς ὀφφικίου. καὶ τούτους ἀποστείλας παρήγγειλε πάντας τοὺς οἰκοῦντας ἐν ἐκείνοις τοῖς κάστροις τῷ ξίφει ὀλοθρεῦσαι καὶ μηδένα ζωογονῆσαι, παραδεδωκὼς αὐτοῖς καὶ Ἡλίαν τὸν σπαθάριον ὀφείλοντα ἄρχοντα Χερσῶνος καταστῆναι. οἱ δὲ τὴν Χερσῶνα καταλαβόντες, μηδενὸς αὐτοῖς ἀντιστάντος, τὰ κάστρα παρέλαβον καὶ πάντας τῷ ξίφει ἀνεῖλον χωρὶς τῶν μειρακίων, ὡς νηπίων τούτων φεισάμενοι καὶ πρὸς δουλείαν περιποιηθέντων.αὐτῷ ἐνέπρησε τὸν οἶκον τοῦ εἰδώλου αὐτοῦ σὺν τῷ εἰδώλῳ τῆς σεβασμιότητος αὐτῶν· δι' ἣν αἰτίαν τὸν Χαγὰν στρατηγὸν τῆς Περσίδος προεβάλετο. Καὶ ὑπετάγη τῷ ᾿Αβιμέλεχ ἡ Περσὶς καὶ ἡ Μεσοποταμία καὶ ἡ μεγάλη Αραβία τοῦ Ἐθριβού· καὶ οἱ ἐμφύλιοι πόλεμοι αὐτῶν ἔπαυσαν. - Τούτῳ τῷ ἔτει τέλος ἔσχεν καὶ ἀπαλλαγὴν παντὸς πολέμου ἡ τῶν Αράβων ἀρχῇ καὶ εἰρήνευσεν Αβιμέλεχ, υποτάξας πάντας 10. Τούτῳ τῷ ἔτει τὴν πρὸς ᾿Αβιμέλεχ εἰρήνην Ιου- στινιανὸς ἐξ ἀνοίας ἔλυσεν· καὶ γὰρ τὴν Κυπρίων νῆσον ἀλόγως μετοικίσαι (45) ἐσπούδασεν, καὶ τὸ σταλὲν χάραγμα παρὰ ᾿Αβιμέλεχ νεοφανὲς ἐν καὶ μηδέποτε γεγονὸς οὐ προσεδέξατο. Πλῆθος δὲ Κυ πρίων περώντων κατεποντίσθη, καὶ ἀπὸ ἀρρωστίας. ἄλοντος καὶ οἱ λοιποὶ ἐστράφησαν εἰ; Κύπρον. Και ἀκούσας ταῦτα Αβιμέλεχ, ὑποκριθείς σατανικῶς, παρεκάλει μὴ λυθῆναι τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ δεχθῆναι τὴν αὐτοῦ μονἦταν, ὡς τῶν Αράβων μὴ καταδεχο- μένων τὴν τῶν Ῥωμαίων χαραγὴν ἐν τοῖς ἰδίοις νομίσμασιν, τῆς δικῆς τοῦ χρυσοῦ διδομένης καὶ μιας ζημίας τοῖς Ῥωμαίοις γινομένης ἐκ τοῦ νέα χαράσσειν Αραβας (46). Ο δὲ τὴν παράκλησιν εἰς φόβον νομίσα;, οὐκ ἐννοήσας, ὅτι τὸ σπουδαζόμενον αὐτοῖς ἦν παῦσαι τὴν τῶν Μαρδα τῶν ἐπαγωγὴν, καὶ οὕτω διὰ δοκουμένης εὐλόγου προφάσεως λύσαι τὴν εἰρήνην· δ καὶ ἐγένετο. Καὶ ἀπέστελλεν Αβιμέλεχ οἰκοδομῆσαι τὸν τοῦ Μακκά “ (47) ναόν. Καὶ ἠθέλη- σεν ἐπᾶραι τοὺς κίονας τῆς ἁγίας Γεθσημανῆς. Καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν Σέργιος τις ἀνὴρ χριστιανικώτα. τος ὁ τοῦ Μανσούρ (48) γενικὸς λογοθέτης, καὶ λίαν ᾠκειωμένος « τῷ αὐτῷ ᾿Αβιμέλεχ καὶ πατρίκιος ὁ τούτου ἐφάμιλλος τῶν κατὰ τὴν Παλαιστίνην Χριστια- νῶν προύχων, ὁ ἐπίκλην Κλαισός 48, αἰτούμενοι μὴ γενέσθαι τοῦτο, ἀλλὰ δι᾽ ἱκεσίας αὐτῶν πεῖσαι Ἰουστι νιανὸν ἄλλους ἀποστεῖλαι ἀντ᾿ αὐτῶν· ὅπερ καὶ γέγονεν. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς ἀπ- ελέξατο ἐκ τῶν μετοικισθέντων ὑπ᾽ αὐτοῦ Σκλάβων, καὶ ἐστράτευσε χιλιάδας λ', καὶ ὁπλίσας αὐτοὺς ἐπ- ωνόμασεν αὐτοὺς λαὸν περιούσιον, ἄρχοντά τε αὐτῶν Νέβουλον τούνομα. θαῤῥήσας δὲ εἰς αὐτοὺς γεγράφηκε - των Α. * ὑποτάξας πάντας Α, ὑπ. καὶ εἰρηνεύσας πάντας καὶ μιᾶς ζημίας τοῖς Ρωμαίοις γινομένης Α. Η Μακᾶ Α, Μαχά Μαῖκα 1, Μαχῶ ᾠκειωμένος Α, οἰκ. ναίς. Η Κλαυσης Α, Κλαύσις 2. Η ὅπερ Α, ὁ Μαϊκα, • CHRONOGRAPIIIA. A et idoli ejus edem igne succedit, sed et idolum A. M. 6182. B C summa religione ab eis cultum exstinxit. Eam ob rem Abimelech Chagan Persiæ ducem instituit, atque ita Persia, Mesopotamia, magna Arabia, quæ Ethribi, Abimelech imperio substernuntur, ompiaque inter Arabes variis ætatibus agitata' bella civilia cessavere. - I A. C. 682. Hoc anno dissidioram finem et praliorum omnium exitum Arabam principatus obtinuit. Et cum reliquos principes suo subjecis- set imperio et populos in pace continuisset, ipse Abimelech pacem prosequi studuit. Hoc anno compositam cum Abimelech pacem ex animi dementia Justinianus solvit. Cypri quippe incolas in aliam regionem transportare stolide uuloque sano consilio meditatus est, nummosque figura recenter excogitata et hactenus omnino non visa ab Abimelech confatos et in vectigal missos admittere recusavit. Cypriorum subinde multitudo ingens, cum mare trajiceret, submersa est, pars - eliam ingruentibus morbis jactata interiit, reliqui Cyprum redierunt. Horum accepto nuntio satanica vafritie Abimelech instructus, ac doiss. parans, pacemi a Justiniɔno nusquam solvi preca- batur: Arabibus insuper sculptam a Romanis fi- guram in consueto nummorum suorum usu vel conflatione approbantibus, monetam a se cusam admitti rogabat, maxime cum ex nova apud Arabes signata debitum in vectigal auri pondus Romani acciperent nihilque eis damnni accederet. Ille Ara- bum preces metum existimans, nec id eis esse consilio, ut Marduitarum cohibitis impression.bus - ipsi verisimilis causa obtentu pacem solverent, non animadvertit : quod demum factum est. Misit- que Abimelech qui templum Maccæ construerent, jamque sancta Gethsemanes columnas tollere pa- ratum Sergius, vir Christiana pietate conspicuus, Mansur logotheta generalis et ipsi Abimelech summa necessitudine conjunctus, et patricius quidam ejus collega, cognomento Clesus, Christianorumn in Pa- læstina degentium præstantissimus, ambo ne id faceret deprecati sunt, polliciti se potius precibus sais cum Justiniano acturos, ut alias in earum locum transmitteret, quod ita postmodum actum est. " - A. M. 6183. D A. C. 685. Hoc anno ex deportatis in Asiam Sclavis viros bello idoneos elegit Justinianus, et in exercitum ad triginta millia adlectos armis in- struxit, quos aciem superabundanten nuncupavit, et eorum ductorem Nebulum. Eorum robori confi- VARIA LECTIONES.. add. ex vulg. add. ex e, vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. et utrique principi annuum tributum pendente, ex superius dictis. De Cypriorum migratioue Constan- Sinus, De adm. imp., capp. et 48. nammi aurei non alia signarentur imagine, quam _ejus imperatoris; quod forte jus Justinianus ut assereret, ita pacem solvit. COMBEFIS. qua Mecca Maliomelico sepulcro illustris intelligitur. Arabum sermone Macca dicitur. LEUN- CLAVIUS. pag. 350. Oficium videtur hic apud Barbaros in- dicare. (45) Cypro nimirum communis juris exsistente (46) Fuerat hic insigne Romani imperii, ut (47) Placet præ reliquis Peyreziani ex Pal. lectio (48) Vocis expositionem profert auctor ipse
PG 108:743Τουδοῦνον δέ, τὸν ἄρχοντα Χερσῶνος ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Χαγάνου ὄντα, καὶ Ζώϊλον, τὸν ἐκ σειρᾶς καὶ γένους ὄντα πρωτοπολίτην, καὶ ἑτέρους τεσσαράκοντα ἐμφανεῖς καὶ πρωτεύοντας τῆς Χερσῶνος συμφαμίλους δεσμίους πρὸς τὸν βασιλέα ἀπέστειλαν, ἑτέρους δὲ ἑπτὰ τῶν πρωτευόντων Χερσῶνος εἰς σούβλας ξυλίνας προσαρτήσαντες ἐπὶ πυρὸς ὤπτησαν, ἄλλους δὲ εἴκοσιν ἐξάγκωνα δήσαντες καὶ εἰς χελανδίου λώρους προσδήσαντες καὶ λίθοις τοῦτο γεμίσαντες εἰς βυθὸν κατεπόντισαν. τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ταῦτα μαθόντος καὶ ἐπὶ τῇ τῶν μειρακίων σωτηρίᾳ μανέντος, ἐκέλευσε σπουδαίως αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν παραγενέσθαι. ἀποκινήσαντος δὲ τοῦ στόλου τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνί, καὶ ἐν τῷ πελάγει φθασθέντος ἐν τῇ τοῦ ἄστρου ἐπιτολῇ τοῦ λεγομένου Ταυρουρᾶ, μικροῦ δεῖν ἅπας ὁ στόλος κατεποντίσθη· καὶ ἠριθμήθησαν οἱ ἐν τῷ ναυαγίῳ ἀποθανόντες χιλιάδες ογ.ΤΗ φωνηθείσῃ εἰρήνῃ. Καὶ παραλαβὼν τὸν περιούσιον λαὸν (49) καὶ πάντα τὰ καβαλλαρικά θέματα, ἐποι ρεύθη ἐν Σεβαστοπόλει (50) τῇ παρὰ θάλασσαν. Τῶν δὲ 'Αράβων ὑποκρινομένων καὶ μὴ αἱρουμένων λύο σαι ἐν τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ τῇ βασιλικῇ αἰτίᾳ καὶ προ πετείᾳ τοῦτο πρᾶξαι ἀναγκαζομένων, ὁπλισθέντες καὶ αὐτοὶ παρεγένοντο ἐν Σεβαστοπόλει, προσμαρτυ ρόμενοι κ τῷ βασιλεῖ τὰ μεθ' ὅρκον αναμεταξὺ απο τῶν στοιχηθέντα " μὴ διαστραφῆναι ἐς· ἐπεί τοί γε ἔκδικος καὶ κριτὴς ὁ Θεὸς τῶν αἰτιῶν γενήσεται. Τοῦ δὲ βασιλέως μηδὲ δι' ἀκοῆς κ ταῦτα ἀνασχομένου, ἀλλὰ πρὸς μάχην μᾶλλον κατεπείγοντος, τὸν τῆς εἰς ρήνης ἔγγραφον λόγον λύσαντες δ, καὶ ἐπὶ ὑψηλῆς ἄστας ἀντὶ φλαμούλου (51) προάγειν. κρεμάσαν τες (52), κατὰ τῶν Ρωμαίων ὥρμησαν, Μουαμὲδ στρατηγὸν ἔχοντες, καὶ συνέβαλον πόλεμον. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἡττήθησαν οἱ "Αραβες. Ὑποβαλὼν δὲ Μουαμὲδ τῷ συμμαχούντι Ρωμαίοις στρατηγῷ τῶν Σκλάβων, πέμπει αὐτῷ κουρκουρόν δε γέμον νομι σμάτων, καὶ πολλαῖς ὑποσχέσεσι τοῦτον ἀπατήσας πείθει προσφυγεῖν πρὸς αὐτοὺς μετὰ καὶ κ' χιλιά δων Β', καὶ οὕτω Ῥωμαίοις τὴν φυγὴν περιεποιήσατο. Τότε Ἰουστινιανὸς ἀνεῖλεν τὸ τούτων εγκατάλειμμα σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις παρὰ τῷ λεγομένῳ Λευ κάτη και τόπῳ κρημνώδει καὶ παραθαλασσίῳ κατὰ τὸν Νικομηδειάσιον * κόλπον κειμένῳ. Α τοῖς ᾿Αραψε μὴ ἐμμένειν αὐτὸν τῇ ἐγγράφως συμ- Εt Τούτῳ τῷ ἔτει Συμβάτιος ως ὁ πατ τρίκιος Αρμενίας μαθὼν τὴν τῶν Ρωμαίων τε ἦτ ταν τὴν ᾿Αρμενίαν παρέδωκε τοῖς Δραψε, καὶ ὑπο ετάγη αὐτοῖς καὶ ἡ ἔσω Περσίς ή λεγομένη χωρασίν, καὶ φύεται ἐκεῖσε παράβουλος ὀνόματι Σαβίνος, καὶ πολλοὺς τῶν Αράβων ἀπέκτεινεν, καὶ αὐτὸν τὸν δι Χαγάνον (53) παρ' ὀλίγον τελείως ποταμόπνικτον ἐποίει. Εκτοτε ἐπὶ πλεῖον θρασυνθέντες οἱ 'Αγαρη νοί, τὴν Ῥωμανίαν ἐλυμήναντο. Α. Μ. 6186. - Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Καλλινίκου έτος α'. ε λύσαι Η προσμαρτ. Α, προμ. Οι στοιχηθέντα] συμφωνηθέντα Α. σε διαστραφήναι Α, στραφήναι μηδὲ δι' ἀκοῆς Α, μετ' ἀκοῆς τυίς. το λύσας Α. Γ. σε κουκουρον Α. Γ, κουρκουρίν χιλιάδων] Σκλαβῶν Α. και Λευκήτῃ Α. οι Νικομηδείσιον Α ε. ο Σαββάτιος Α. οι Ρωμαίων Α, * Δ Αρμενίων ἂν τὸν Α. Το κουρκουρόν ὡς φασί τινες, τῇ σημαίᾳ τὸν ἐν γραφον ὅρκον τοῦ Θεοδώρου ἀπαιωρήσεις, εἰσκο Νεβουλον, Γεβουλον, THEOPHANIS B dens Arabibus scripsit, se pacis a se scripta con- ditionibus non amplius stare posse. superabun-. danti illa acie equestribusque legionibus eductis, Sebastopolim, quæ ad mare est, contendit. Arabes ex adverso pacis se studiosos simulare, nec eam velle infringere, illius violande causam ex impe- ratore stare, et ex ejus præcipiti animo ad bellum renovandum cogi : deinde et ipsi arma induentes, Sebastopolim accedunt, ibique imperatorem obte- stantur, ne pacta quæ inter se invicem interposito jurejurando firmaverant, solveret, Deum alioquin ultorem atque judicem injuriarum futurum. Impe- ratore ne auditu quidem hæc ferre passo, quin imo ad prælium quantocius procurrente, Arabes, scri- plas de pace tabulas in aerem expansas et ex longa hasta famúli vice suspensas præcedere ju- bentes, ipsi, Muamed duce, in Romanos irruunt, et bellum committunt. Et primo quidem conflictu viucuntur Arabes. At Muamed, Sclavorum, qui cum Romanis auxiliares militabant, ducem clam tellans, transınissa ad eum pharetra nummis aureis plena, pluribus etiam pollicitis delinitum, cum sociorum viginti millibus ad suas partes trans- ire suadet. Ita fugam, quam Romani tulerunt, ille mercatus est. Sub id tempus Sclavorum reliquias, etiam mulieres et pueros, Justinianus e medio sustulit ad Leucatam, locum praeruptum atque maritimum et ad Nicomediae situm littora. A. C. 685. Hoc anno Symbatius Armeniæ pa- tricius cognita Romanorum clade Armeniam Ara- bibus tradidit, quibus etiam interior ad Orientem Persia, Chorasan dicta, subjugata est : porro istic enersit novator nomine Sabinus, qui multos Ara... bes ad necem deduxit, ipsumque etiam Chaganum in amnem dejectum tantum non suffocavit. Ex eo tempore Agareui ferociores et audentiores effecti per ditionem omnem Romanam grasṣati sunt. A. C. 686.. Cpoleos episcopi Callinici annus primus. - - A. M. 6185. - VARIE LECTIONES. add. ex A. vulg. vulg. * vulg. vulg. om. JAC. GOARI NOTÆ. ficando impositum. Pontum alia. ORTELIUS. dialecti vocabula hastam, vexilium, bandum, ban- nière, Gallis significant. inferius positum Xylander pharetram, Miscella marsupium interpretatur. bus eam foederis fracti sponsionibus e conto sus- pensis & Deo inflicta. Cum enim Theodorus Ange- las, ut Georgius Acropolita editionis Regiæ cap. refert, cum Asano Joanne conditionibus ac petitio- nibus perturbatis audacior esset, atque inordinatius non solum in regia, sed in aliis civilibus negoliis sese immisceret, sæpeque jusjurandum negligeret, fidemque violaret, in affines Bulgaros pedem movit, et ex Romanis atque Italis ingentem militem exag- geral, el Adrianopoliui prætergressus, in superiorem partem Hebri agmine ducto, cum Bulgaris poscebal, sed exitium sibi quærens, acie confligere. Videbatur enim Bulgaros timore percitos nequaquam, vel solum sui“ exercitus impetum sustinere; at non sic Bulgari. Sed Asanus Jogunes perfidia, ac fœdere ab Angelo Theodoro fracto polius quam propriis viribus fre- tus, parva sibi auxiliari manu ez Scythis conducia, nec numero quidem millenis, confiuentius in confi- cium agebatur, etiam militari, ut a nonnullis memoria proditum est, jurejurando Theodori scripto appenso. minant Chaganum. Hic ille est, quem annus su- perior, Nicephorus, scripsit. (49) Vide nomen λαού etiam exercitui signif (50) Sebastopolis alia Cappadociæ, Colchidis ad D (51) Αστα, φλάμουλον, orifambe, recentioris (52) Pari sceleri par quoque vindicta, urgenti- (53) Bulgari, Sclavini, Unui ducem suum agno-
PG 108:745τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ταῦτα μαθόντος καὶ μὴ λυπηθέντος, μᾶλλον μὲν οὖν χαρᾶς πλησθέντος καὶ τῆς τοιαύτης μανίας ἀκμὴν ἐχομένου καὶ κραυγικῶς ἐπαπειλοῦντος, πάλιν ἕτερον ἐκπέμπειν στόλον καὶ ἀροτριᾷν ἅπαντας καὶ ἐξεδαφίζειν ἕως οὐροῦντα πρὸς τοῖχον, ἤκουσαν ταῦτα οἱ τῶν κάστρων ἐκείνων καὶ ἑαυτοὺς ἠσφαλίσαντο, καὶ ἀναγκασθέντες κατὰ τοῦ βασιλέως φρονῆσαι ἀπέστειλαν πρὸς τὸν Χαγάνον εἰς Χαζαρίαν αἰτούμενοι λαὸν πρὸς φυλακὴν αὐτῶν. ἐπὶ τούτοις οὖν διεγείρεται καὶ Ἡλίας ὁ σπαθάριος καὶ Βαρδάνης ὁ ἐξόριστος, τὸ τηνικαῦτα ἀνακληθεὶς ἀπὸ Κεφαληνίας καὶ σὺν τῷ στόλῳ εἰς Χερσῶνα ὤν. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς ταῦτα μαθὼν ἀπέστειλε μετ’ ὀλίγων δρομώνων Γεώργιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην Σύρον, καὶ γενικὸν λογοθέτην, καὶ Ἰωάννην τὸν ἔπαρχον, καὶ Χριστοφόρον, τουρμάρχην τῶν Θρᾳκησίων, μετὰ καὶ τριακοσίων ἐξωπλισμένων, παραδεδωκὼς αὐτοῖς Τουδοῦνόν τε καὶ Ζώϊλον ὀφείλοντας ἀποκατασταθῆναι κατὰ τὸ πρότερον ἐν Χερσῶνι, δι’ ἀποκρισιαρίου δὲ ἀπολογήσασθαι τῷ Χαγάνῳ, ἀγαγεῖν δὲ πρὸς αὐτὸν Ἡλίαν καὶ Βαρδάνην. τῶν δὲ περασάντων ἐν Χερσῶνι, οἱ τῆς πόλεως Χερσῶνος τούτοις περιλογὴν οὐκ ἐποίησαν.Τούτῳ τῷ ἔτει Έκλειψις ηλίου γέγονεν μηνί Α Υπερβερεταίῳ πέμπτῃ, ἡμέρᾳ πρώτῃ, ὥρᾳ τρίτῃ, ώστε φανῆναι τινας λαμπρούς ἀστέρας. Καὶ ἐπε εστράτευσε Μουαμιδ τῇ Ῥωμανία, ἔχων μεθ' εαυ- τοῦ τοὺς τὰ πρόσφυγας Σκλάβους ὡς ἐμπείρους τῆς Ρωμανίας, καὶ πολλοὺς ἐχμαλώτευσεν. Εγένετο. δὲ καὶ ἀναίρεσις τῶν χοίρων (54) ἐν Συρία. Ιου στινιανὸς δὲ εἰς τὰ τοῦ παλατίου κτίσματα έπεμε- λεῖτο. Καὶ ἔστησε σε τὸ Ἰουστινιανοῦ Τρικλίνιον λεγόμενον, καὶ τὰ τοῦ παλατίου περιτειχίσματα 40. καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στέφανον τὸν Πέρσην, σακελ- λάριον αὐτοῦ (55) καὶ πρωτοευνούχον, κύριον καὶ ἐξουσιαστὴν λίαν ὄντα αἱμοβόρον καὶ ἀπηγή · ὅστις ἀνηλεῶς τοὺς μὲν ὄπερας σε αἰκίζειν οὐκ ἠρκεῖτο, ἀλλὰ καὶ λιθοβολεῖν αὐτούς τε καὶ τοὺς τούτων Επιστάτας (56). Τοῦ δὲ βασιλέως ἀποδημήσαντος ", κατετόλμησεν ὁ ἄγριος θὴρ ἐκεῖνος καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα Αναστασίαν τὴν Αὐγοῦσταν παιδικῶς δι' ἀβίνων σε μαστιγώσαι (37). Εν τούτοις δὲ καὶ εἰς τ ὅταν τὸ πολιτικὸν πλῆθος πολλὰ κακὰ ἐνδειξάμενος, μισητὸν τὸν βασιλέα πεποίηκεν. Ομοίως καὶ εἰς τὰ τοῦ γενικοῦ λογοθεσίου (58) πράγματα κατέστησεν ἀββαν τινα ὀνόματι Θεόδοτον ἔγκλειστον (59) τὸ πρότερον ὄντα ἐν τοῖς Θρακῴοις τοῦ Στενοῦ (60) μέτ ρεσιν, καὶ αὐτὸν δεινότατον καὶ ἀτίθασσον λίαν ὑπάρ χοντα, ὅστις πλείστους τῆς πολιτείας ἄρχοντας καὶ ἐμφανείς άνδρας οὐκ ἐκ τῶν διοικητῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τὰ τῶν τῆς πόλεως οικητόρων (61), εἰκῇ καὶ μάτην σε τούς Δ. Β χοίρων] ούρων Α. τα κτίσματα] περιτειχίσματα Α. "' σε τὸν — τρίκλινον Δ. Οι περιτειχίσματα] κτίσματα Α. οι τους μενσόπερας Α. κι ἀποδημ. Α, επιδημ. σε δι' αθηνών Α, διὰ ἀδινῶν α, διὰ βινῶν διὰ βενών 1. εἰς κατέστησεν το ἀλλὰ καὶ ἐκ Α, ἀλλὰ ἐκ κῶν χρημάτων, επείκτης, εκβιβαστής επιστάτην Ένα πρωτομαστώρους Αχρι καὶ εἰς τὴν μητέρα Ἰουστιν ανοῦ τὴν τόλμην ἐξήνεγκε, μάστιγας αὐτῇ ἐν ὀχήματι, ὡς οἱ γραμμα τισταὶ τοῖς παισὶν ἐπιθέμενος• αθήνας σκυτάλας, τινα έγκλειστον γεγονότα κατὰ τὰ Θρᾳκῷα μέρη τοῦ Στενοῦ τῶν δημοσίων λογιστή, ἂν τὸ δημώδες λογο- θέτην γενικὸν ἐποίησεν· Εt έστησε έκτισε Α ω τους σε δὲ καὶ εἰς Α, δὲ Τοὺς ἐν πόλεσιν ἢ χωρίοις ἐν ἐγκλεί στραις βουλομένους ἀναχωρεῖν, καὶ ἑαυτοῖς καταμόνας προσέχειν, πρότερον ἐν μοναστηρίῳ εἰσιέναι δεῖ, καὶ τὴν ἀναχωρητικήν παιδοτριβείσθαι διαγωγήν· Εος Μέγα τι καὶ τολμηρόν ἐστι κατα μόνας ἡσυχάσαι τινά, καὶ ἐν βραχυτάτῳ οἰκίσκῳ ἐγκλεῖσαι ἑαυτὸν ὡς τεθνεῶτα παρ' ὅλον τὸν τῆς οἰκείας ζωῆς χρόνον• Εγκλειστήν, τῆς Ἀναστάσεως, κατὰ τὰ Θρακῷα τοῦ Στενοῦ λεγομένου πόρου, διοίκησιν ἢ πολλὰς ἐπαρχίας ἔχει ἐν ἑαυτῇ, CHRONOGRAPHIA. Hoc anno mensis Hyperberetæl die quinto, prima hebdomadis feria, hora diei tertia defectus solis contigit, adeo ut astra nonnulla manifeste appa- rerent. Muamed etiam in Romanumi imperium ex- peditionem suscepit, et profugis Sclavis, ceu Ro- manorum locorum probe expertis, sibi adjunctis, magnam hominum copiam abduxit captivan. In porcos anagna cade desævitum est in Syria. Porro Justinianus erigendis palatii ædificiis studium ad- hibuit : triclinion Justiniani nomine deinceps vo- catum, et palatii moenia condidit. Huic operi pra positum et cum plena potestate dominante Stephanum Persam, sacellarium suum et eunucho- rum antesignanum, præfecit. Is vir sanguinarius et summe crudelis erat, cui non satis fuit ipsos ope- ras sive manuarios injuriis ac verberibus allicere, sed ipsos et qui operarum duces lapidabat. Quin étiam cum aliquando imperator peregre profectus esset, agrestis illa fera Anastasiam imperatricem augustam matrem loris puerorum more flagellare ausa est. Idem cum multa majoraque mala in uni- versam rempublicam admisisset, civium odia in im- peratorem suscitavit. Similiter et generalis logo- thetæ muneri præfecit monachum quendam cognomento Theodotum, qui prius in Thraciæ û- nibus ad freti angustias inclusus vixerat, homo pariter ferox et immitis, qui in multos im- G perii Romani primores virosque spectatissimos add. ex VARIÆ LECTIONES. vulg. e, vulg. add. ex A. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. (54): A Saracenis porcinam carnem Judaico more aversantibus. expressius nominat. Is conies re- rum privatarum domus divinæ olim dictus, qui bona publicata, aut alia. ratione ad Ascum perii- nentia administrabat.. PANCIROLLUS. rem, et operarum præfectum, qui lentos el desides D urget, et ut promoveatur atque absolvatur opus invigilat : ille reor est alias Basil. eclog. dictus: autem operarui cujusque ordinis lignariorum, v. g. cæmentario- rum, dolalorum, etc., primicorium interpretor. vulgaris dictio nuncupat. Adeo ut in ipsam Justiniani matrem extulerit temeritatem, verberibus ipsi in curru ludimagistrorum more afflictis. 'A6lva; perro, vel Οppiani scholiastes scuticas, et flagella interpretatur: habenan quo- que seulicam intelligit Horatius, lib. n, epist. : In scalis latuit metuens pendentis habenæ. Theodotum quemdam ad Steni Thracias partes prius inclusum, ærarii publici nationalem supremum, quem generalem logothelam nuncupat vulgus, creavit. Is est apud Pancirollum in Notit. imp., cap. 75, largitionum comes, cui PATROL. GR. CVIII. e f. add. ex A. totius publicæ pecuniæ ex tributis et vectigalibus exigendæ et conservandæ cura demandata erat. canon : qui in urbibus, vel vicis in clausuris volunt secedere, et sibi ipsis separatim, seu in solitudine vacare, prius quidem in monasterium ingredi oportet, et anacho- reticum vivendi genus probare et edoceri, etc. Bal- samo scholiastes : Magna quædam res est, et inceptum valde audax separatim et in solitudine quiescere, ac silentium agere, seipsumque in exigua domuncula, tanquam toto vila sua tempore mor- tuum, includere. Canonis nuper editi Theodotus violator, et clausuræ infractor, quid in mediis turbis agit? Meursius sepulti Salva- toris festum interpretans, quod est ejus nominis monasterium, ut aliud hallucinatur εiνum, in Thracia finibus ad fredi (Propontidos) angustias. regnicolam videlicet civi P. Quis enim nesciat esse, diœcesim plurimas provincias complecti, ut episco- patus olxo: cum urbe præcipua plures vicos? Adli Balsamonem in synodi Chalced. can. 9, Mori- num in Crercit. eccl. (55) Suidas v. 'Ιουστινιανός, ταμίαν τῶν βασιλι- (56) Παραστάτην Græci vocant hodie, compulso (57) Suidas v. Ιουστινιανός, ex Nicephoro : (58) Suidas et Nicephorus citatus : Καὶ Θεόδοτόν (59) Αναχωρητήν ει ἡσυχαστήν. Trullanæ synodi (60) Propriuin nomen hic, quod Nicephoro appella- (61) Διοικητὰς hic τῆς πόλεως οικήτορσιν oppono,
τῇ δὲ ἐπαύριον τούτους μόνους εἰσελθεῖν οἱ τῆς πόλεως προτρεψάμενοι τὰς πύλας ἀπέκλεισαν, καὶ τὸν μὲν γενικὸν λογοθέτην ἅμα τῷ ἐπάρχῳ ξίφει ἀνεῖλον, τὸν δὲ Τουδοῦνον ἅμα Ζωί̈λῳ καὶ τῷ λεχθέντι τουρμάρχῃ σὺν τοῖς τριακοσίοις στρατιώταις τοῖς Χαζάροις παρέδωκαν καὶ πρὸς τὸν Χαγάνον ἀπέστειλαν. τοῦ δὲ Τουδούνου κατὰ τὴν ὁδὸν τεθνηκότος, οἱ Χάζαρεις εἰς δοχὴν αὐτοῦ ἀπέκτειναν τὸν τουρμάρχην σὺν τοῖς τριακοσίοις στρατιώταις. τότε οἱ Χερσῶνος καὶ τῶν λοιπῶν κάστρων τὸν μὲν Ἰουστινιανὸν ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ ἐκεῖσε ἐξόριστον Βαρδάνην Φιλιππικὸν καὶ βασιλέα εὐφήμησαν. ταῦτα μαθὼν Ἰουστινιανὸς καὶ ἐπὶ πλέον ἐκμανεὶς τὰ μὲν τέκνα τοῦ σπαθαρίου Ἡλία εἰς τὸν τῆς μητρὸς ἀπέσφαξε κόλπον, ταύτην δὲ ἠνάγκασε τῷ οἰκείῳ αὐτῆς ζευχθῆναι μαγείρῳ Ἰνδῷ ὄντι· εἶθ’ οὕτω τε πλώϊμον ἕτερον κατασκευάσας ἀποστέλλει Μαῦρον τὸν πατρίκιον, τὸν Βέσσον, παραδεδωκὼς αὐτῷ πρὸς καστρομαχίαν κριόν, μαγγανικά τε καὶ πᾶσαν ἑλέπολιν, ἐντειλάμενος αὐτῷ, τὰ μὲν τείχη Χερσῶνος ἐδαφίσαι καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν, μηδεμίαν δὲ ψυχὴν ἐξ αὐτῆς ζωογονῆσαι, πυκνοτέρως δὲ δι’ ἀναφορῶν τὰ αὐτῷ πεπραγμένα δηλοῦν.Τούτῳ τῷ ἔτει Έκλειψις ηλίου γέγονεν μηνί Α Υπερβερεταίῳ πέμπτῃ, ἡμέρᾳ πρώτῃ, ὥρᾳ τρίτῃ, ώστε φανῆναι τινας λαμπρούς ἀστέρας. Καὶ ἐπε εστράτευσε Μουαμιδ τῇ Ῥωμανία, ἔχων μεθ' εαυ- τοῦ τοὺς τὰ πρόσφυγας Σκλάβους ὡς ἐμπείρους τῆς Ρωμανίας, καὶ πολλοὺς ἐχμαλώτευσεν. Εγένετο. δὲ καὶ ἀναίρεσις τῶν χοίρων (54) ἐν Συρία. Ιου στινιανὸς δὲ εἰς τὰ τοῦ παλατίου κτίσματα έπεμε- λεῖτο. Καὶ ἔστησε σε τὸ Ἰουστινιανοῦ Τρικλίνιον λεγόμενον, καὶ τὰ τοῦ παλατίου περιτειχίσματα 40. καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στέφανον τὸν Πέρσην, σακελ- λάριον αὐτοῦ (55) καὶ πρωτοευνούχον, κύριον καὶ ἐξουσιαστὴν λίαν ὄντα αἱμοβόρον καὶ ἀπηγή · ὅστις ἀνηλεῶς τοὺς μὲν ὄπερας σε αἰκίζειν οὐκ ἠρκεῖτο, ἀλλὰ καὶ λιθοβολεῖν αὐτούς τε καὶ τοὺς τούτων Επιστάτας (56). Τοῦ δὲ βασιλέως ἀποδημήσαντος ", κατετόλμησεν ὁ ἄγριος θὴρ ἐκεῖνος καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα Αναστασίαν τὴν Αὐγοῦσταν παιδικῶς δι' ἀβίνων σε μαστιγώσαι (37). Εν τούτοις δὲ καὶ εἰς τ ὅταν τὸ πολιτικὸν πλῆθος πολλὰ κακὰ ἐνδειξάμενος, μισητὸν τὸν βασιλέα πεποίηκεν. Ομοίως καὶ εἰς τὰ τοῦ γενικοῦ λογοθεσίου (58) πράγματα κατέστησεν ἀββαν τινα ὀνόματι Θεόδοτον ἔγκλειστον (59) τὸ πρότερον ὄντα ἐν τοῖς Θρακῴοις τοῦ Στενοῦ (60) μέτ ρεσιν, καὶ αὐτὸν δεινότατον καὶ ἀτίθασσον λίαν ὑπάρ χοντα, ὅστις πλείστους τῆς πολιτείας ἄρχοντας καὶ ἐμφανείς άνδρας οὐκ ἐκ τῶν διοικητῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τὰ τῶν τῆς πόλεως οικητόρων (61), εἰκῇ καὶ μάτην σε τούς Δ. Β χοίρων] ούρων Α. τα κτίσματα] περιτειχίσματα Α. "' σε τὸν — τρίκλινον Δ. Οι περιτειχίσματα] κτίσματα Α. οι τους μενσόπερας Α. κι ἀποδημ. Α, επιδημ. σε δι' αθηνών Α, διὰ ἀδινῶν α, διὰ βινῶν διὰ βενών 1. εἰς κατέστησεν το ἀλλὰ καὶ ἐκ Α, ἀλλὰ ἐκ κῶν χρημάτων, επείκτης, εκβιβαστής επιστάτην Ένα πρωτομαστώρους Αχρι καὶ εἰς τὴν μητέρα Ἰουστιν ανοῦ τὴν τόλμην ἐξήνεγκε, μάστιγας αὐτῇ ἐν ὀχήματι, ὡς οἱ γραμμα τισταὶ τοῖς παισὶν ἐπιθέμενος• αθήνας σκυτάλας, τινα έγκλειστον γεγονότα κατὰ τὰ Θρᾳκῷα μέρη τοῦ Στενοῦ τῶν δημοσίων λογιστή, ἂν τὸ δημώδες λογο- θέτην γενικὸν ἐποίησεν· Εt έστησε έκτισε Α ω τους σε δὲ καὶ εἰς Α, δὲ Τοὺς ἐν πόλεσιν ἢ χωρίοις ἐν ἐγκλεί στραις βουλομένους ἀναχωρεῖν, καὶ ἑαυτοῖς καταμόνας προσέχειν, πρότερον ἐν μοναστηρίῳ εἰσιέναι δεῖ, καὶ τὴν ἀναχωρητικήν παιδοτριβείσθαι διαγωγήν· Εος Μέγα τι καὶ τολμηρόν ἐστι κατα μόνας ἡσυχάσαι τινά, καὶ ἐν βραχυτάτῳ οἰκίσκῳ ἐγκλεῖσαι ἑαυτὸν ὡς τεθνεῶτα παρ' ὅλον τὸν τῆς οἰκείας ζωῆς χρόνον• Εγκλειστήν, τῆς Ἀναστάσεως, κατὰ τὰ Θρακῷα τοῦ Στενοῦ λεγομένου πόρου, διοίκησιν ἢ πολλὰς ἐπαρχίας ἔχει ἐν ἑαυτῇ, CHRONOGRAPHIA. Hoc anno mensis Hyperberetæl die quinto, prima hebdomadis feria, hora diei tertia defectus solis contigit, adeo ut astra nonnulla manifeste appa- rerent. Muamed etiam in Romanumi imperium ex- peditionem suscepit, et profugis Sclavis, ceu Ro- manorum locorum probe expertis, sibi adjunctis, magnam hominum copiam abduxit captivan. In porcos anagna cade desævitum est in Syria. Porro Justinianus erigendis palatii ædificiis studium ad- hibuit : triclinion Justiniani nomine deinceps vo- catum, et palatii moenia condidit. Huic operi pra positum et cum plena potestate dominante Stephanum Persam, sacellarium suum et eunucho- rum antesignanum, præfecit. Is vir sanguinarius et summe crudelis erat, cui non satis fuit ipsos ope- ras sive manuarios injuriis ac verberibus allicere, sed ipsos et qui operarum duces lapidabat. Quin étiam cum aliquando imperator peregre profectus esset, agrestis illa fera Anastasiam imperatricem augustam matrem loris puerorum more flagellare ausa est. Idem cum multa majoraque mala in uni- versam rempublicam admisisset, civium odia in im- peratorem suscitavit. Similiter et generalis logo- thetæ muneri præfecit monachum quendam cognomento Theodotum, qui prius in Thraciæ û- nibus ad freti angustias inclusus vixerat, homo pariter ferox et immitis, qui in multos im- G perii Romani primores virosque spectatissimos add. ex VARIÆ LECTIONES. vulg. e, vulg. add. ex A. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. (54): A Saracenis porcinam carnem Judaico more aversantibus. expressius nominat. Is conies re- rum privatarum domus divinæ olim dictus, qui bona publicata, aut alia. ratione ad Ascum perii- nentia administrabat.. PANCIROLLUS. rem, et operarum præfectum, qui lentos el desides D urget, et ut promoveatur atque absolvatur opus invigilat : ille reor est alias Basil. eclog. dictus: autem operarui cujusque ordinis lignariorum, v. g. cæmentario- rum, dolalorum, etc., primicorium interpretor. vulgaris dictio nuncupat. Adeo ut in ipsam Justiniani matrem extulerit temeritatem, verberibus ipsi in curru ludimagistrorum more afflictis. 'A6lva; perro, vel Οppiani scholiastes scuticas, et flagella interpretatur: habenan quo- que seulicam intelligit Horatius, lib. n, epist. : In scalis latuit metuens pendentis habenæ. Theodotum quemdam ad Steni Thracias partes prius inclusum, ærarii publici nationalem supremum, quem generalem logothelam nuncupat vulgus, creavit. Is est apud Pancirollum in Notit. imp., cap. 75, largitionum comes, cui PATROL. GR. CVIII. e f. add. ex A. totius publicæ pecuniæ ex tributis et vectigalibus exigendæ et conservandæ cura demandata erat. canon : qui in urbibus, vel vicis in clausuris volunt secedere, et sibi ipsis separatim, seu in solitudine vacare, prius quidem in monasterium ingredi oportet, et anacho- reticum vivendi genus probare et edoceri, etc. Bal- samo scholiastes : Magna quædam res est, et inceptum valde audax separatim et in solitudine quiescere, ac silentium agere, seipsumque in exigua domuncula, tanquam toto vila sua tempore mor- tuum, includere. Canonis nuper editi Theodotus violator, et clausuræ infractor, quid in mediis turbis agit? Meursius sepulti Salva- toris festum interpretans, quod est ejus nominis monasterium, ut aliud hallucinatur εiνum, in Thracia finibus ad fredi (Propontidos) angustias. regnicolam videlicet civi P. Quis enim nesciat esse, diœcesim plurimas provincias complecti, ut episco- patus olxo: cum urbe præcipua plures vicos? Adli Balsamonem in synodi Chalced. can. 9, Mori- num in Crercit. eccl. (55) Suidas v. 'Ιουστινιανός, ταμίαν τῶν βασιλι- (56) Παραστάτην Græci vocant hodie, compulso (57) Suidas v. Ιουστινιανός, ex Nicephoro : (58) Suidas et Nicephorus citatus : Καὶ Θεόδοτόν (59) Αναχωρητήν ει ἡσυχαστήν. Trullanæ synodi (60) Propriuin nomen hic, quod Nicephoro appella- (61) Διοικητὰς hic τῆς πόλεως οικήτορσιν oppono,
τούτου δὲ περάσαντος καὶ διὰ τοῦ κριοῦ τὸν λεγόμενον Κεντηναρήσιον πύργον καταβαλόντος, ἅμα δὲ καὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ Σύαγρον καλούμενον, Χαζάρων δὲ καταλαβόντων, ἐγένετο ἀνοχὴ τοῦ πολέμου. Βαρδάνης δὲ ἐκφυγὼν πρὸς τὸν Χαγάνον ᾤχετο. ἀπράκτου δὲ τοῦ στόλου γεγονότος καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ὑποστρέψαι μὴ τολμῶντος, τὸν μὲν Ἰουστινιανὸν ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ Βαρδάνην ὡς βασιλέα καὶ αὐτοὶ εὐφήμησαν. ᾐτήσαντο δὲ τὸν Χαγάνον δοθῆναι αὐτοῖς τὸν Φιλιππικόν. τοῦ δὲ Χαγάνου λόγον αὐτοὺς ἀπαιτήσαντος τοῦ μὴ προδοθῆναι αὐτὸν ὑπ’ αὐτῶν καὶ τοῦ κομίσασθαι αὐτὸν κατὰ ἄνδρα ἀνὰ νομίσματος ἑνός, οἱ δὲ παραχρῆμα ταῦτα δόντες παρέλαβον τὸν Φιλιππικὸν βασιλέα. ἐν δὲ τῷ χρονίζειν τὸν στόλον, ἀναφορᾶς τε μὴ ἐλθούσης, ἐστοχάσατο Ἰουστινιανὸς τὴν αἰτίαν, καὶ ἐπάρας σὺν αὐτῷ τοὺς τοῦ Ὀψικίου καὶ μέρος Θρᾳκησίων ἀνῆλθεν ἕως Σινώπης πρὸς τὸ διαγνῶναι τὰ ἐν Χερσῶνι. ἐν δὲ τῷ σκοπεύειν αὐτὸν τὰ περατικὰ μέρη ὁρᾷ τὸν στόλον ἐπὶ τὴν πόλιν ἀρμενίζοντα καὶ βρύξας ὡς λέων καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν πόλιν ὥρμησεν.Τούτῳ τῷ ἔτει Έκλειψις ηλίου γέγονεν μηνί Α Υπερβερεταίῳ πέμπτῃ, ἡμέρᾳ πρώτῃ, ὥρᾳ τρίτῃ, ώστε φανῆναι τινας λαμπρούς ἀστέρας. Καὶ ἐπε εστράτευσε Μουαμιδ τῇ Ῥωμανία, ἔχων μεθ' εαυ- τοῦ τοὺς τὰ πρόσφυγας Σκλάβους ὡς ἐμπείρους τῆς Ρωμανίας, καὶ πολλοὺς ἐχμαλώτευσεν. Εγένετο. δὲ καὶ ἀναίρεσις τῶν χοίρων (54) ἐν Συρία. Ιου στινιανὸς δὲ εἰς τὰ τοῦ παλατίου κτίσματα έπεμε- λεῖτο. Καὶ ἔστησε σε τὸ Ἰουστινιανοῦ Τρικλίνιον λεγόμενον, καὶ τὰ τοῦ παλατίου περιτειχίσματα 40. καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στέφανον τὸν Πέρσην, σακελ- λάριον αὐτοῦ (55) καὶ πρωτοευνούχον, κύριον καὶ ἐξουσιαστὴν λίαν ὄντα αἱμοβόρον καὶ ἀπηγή · ὅστις ἀνηλεῶς τοὺς μὲν ὄπερας σε αἰκίζειν οὐκ ἠρκεῖτο, ἀλλὰ καὶ λιθοβολεῖν αὐτούς τε καὶ τοὺς τούτων Επιστάτας (56). Τοῦ δὲ βασιλέως ἀποδημήσαντος ", κατετόλμησεν ὁ ἄγριος θὴρ ἐκεῖνος καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα Αναστασίαν τὴν Αὐγοῦσταν παιδικῶς δι' ἀβίνων σε μαστιγώσαι (37). Εν τούτοις δὲ καὶ εἰς τ ὅταν τὸ πολιτικὸν πλῆθος πολλὰ κακὰ ἐνδειξάμενος, μισητὸν τὸν βασιλέα πεποίηκεν. Ομοίως καὶ εἰς τὰ τοῦ γενικοῦ λογοθεσίου (58) πράγματα κατέστησεν ἀββαν τινα ὀνόματι Θεόδοτον ἔγκλειστον (59) τὸ πρότερον ὄντα ἐν τοῖς Θρακῴοις τοῦ Στενοῦ (60) μέτ ρεσιν, καὶ αὐτὸν δεινότατον καὶ ἀτίθασσον λίαν ὑπάρ χοντα, ὅστις πλείστους τῆς πολιτείας ἄρχοντας καὶ ἐμφανείς άνδρας οὐκ ἐκ τῶν διοικητῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τὰ τῶν τῆς πόλεως οικητόρων (61), εἰκῇ καὶ μάτην σε τούς Δ. Β χοίρων] ούρων Α. τα κτίσματα] περιτειχίσματα Α. "' σε τὸν — τρίκλινον Δ. Οι περιτειχίσματα] κτίσματα Α. οι τους μενσόπερας Α. κι ἀποδημ. Α, επιδημ. σε δι' αθηνών Α, διὰ ἀδινῶν α, διὰ βινῶν διὰ βενών 1. εἰς κατέστησεν το ἀλλὰ καὶ ἐκ Α, ἀλλὰ ἐκ κῶν χρημάτων, επείκτης, εκβιβαστής επιστάτην Ένα πρωτομαστώρους Αχρι καὶ εἰς τὴν μητέρα Ἰουστιν ανοῦ τὴν τόλμην ἐξήνεγκε, μάστιγας αὐτῇ ἐν ὀχήματι, ὡς οἱ γραμμα τισταὶ τοῖς παισὶν ἐπιθέμενος• αθήνας σκυτάλας, τινα έγκλειστον γεγονότα κατὰ τὰ Θρᾳκῷα μέρη τοῦ Στενοῦ τῶν δημοσίων λογιστή, ἂν τὸ δημώδες λογο- θέτην γενικὸν ἐποίησεν· Εt έστησε έκτισε Α ω τους σε δὲ καὶ εἰς Α, δὲ Τοὺς ἐν πόλεσιν ἢ χωρίοις ἐν ἐγκλεί στραις βουλομένους ἀναχωρεῖν, καὶ ἑαυτοῖς καταμόνας προσέχειν, πρότερον ἐν μοναστηρίῳ εἰσιέναι δεῖ, καὶ τὴν ἀναχωρητικήν παιδοτριβείσθαι διαγωγήν· Εος Μέγα τι καὶ τολμηρόν ἐστι κατα μόνας ἡσυχάσαι τινά, καὶ ἐν βραχυτάτῳ οἰκίσκῳ ἐγκλεῖσαι ἑαυτὸν ὡς τεθνεῶτα παρ' ὅλον τὸν τῆς οἰκείας ζωῆς χρόνον• Εγκλειστήν, τῆς Ἀναστάσεως, κατὰ τὰ Θρακῷα τοῦ Στενοῦ λεγομένου πόρου, διοίκησιν ἢ πολλὰς ἐπαρχίας ἔχει ἐν ἑαυτῇ, CHRONOGRAPHIA. Hoc anno mensis Hyperberetæl die quinto, prima hebdomadis feria, hora diei tertia defectus solis contigit, adeo ut astra nonnulla manifeste appa- rerent. Muamed etiam in Romanumi imperium ex- peditionem suscepit, et profugis Sclavis, ceu Ro- manorum locorum probe expertis, sibi adjunctis, magnam hominum copiam abduxit captivan. In porcos anagna cade desævitum est in Syria. Porro Justinianus erigendis palatii ædificiis studium ad- hibuit : triclinion Justiniani nomine deinceps vo- catum, et palatii moenia condidit. Huic operi pra positum et cum plena potestate dominante Stephanum Persam, sacellarium suum et eunucho- rum antesignanum, præfecit. Is vir sanguinarius et summe crudelis erat, cui non satis fuit ipsos ope- ras sive manuarios injuriis ac verberibus allicere, sed ipsos et qui operarum duces lapidabat. Quin étiam cum aliquando imperator peregre profectus esset, agrestis illa fera Anastasiam imperatricem augustam matrem loris puerorum more flagellare ausa est. Idem cum multa majoraque mala in uni- versam rempublicam admisisset, civium odia in im- peratorem suscitavit. Similiter et generalis logo- thetæ muneri præfecit monachum quendam cognomento Theodotum, qui prius in Thraciæ û- nibus ad freti angustias inclusus vixerat, homo pariter ferox et immitis, qui in multos im- G perii Romani primores virosque spectatissimos add. ex VARIÆ LECTIONES. vulg. e, vulg. add. ex A. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. (54): A Saracenis porcinam carnem Judaico more aversantibus. expressius nominat. Is conies re- rum privatarum domus divinæ olim dictus, qui bona publicata, aut alia. ratione ad Ascum perii- nentia administrabat.. PANCIROLLUS. rem, et operarum præfectum, qui lentos el desides D urget, et ut promoveatur atque absolvatur opus invigilat : ille reor est alias Basil. eclog. dictus: autem operarui cujusque ordinis lignariorum, v. g. cæmentario- rum, dolalorum, etc., primicorium interpretor. vulgaris dictio nuncupat. Adeo ut in ipsam Justiniani matrem extulerit temeritatem, verberibus ipsi in curru ludimagistrorum more afflictis. 'A6lva; perro, vel Οppiani scholiastes scuticas, et flagella interpretatur: habenan quo- que seulicam intelligit Horatius, lib. n, epist. : In scalis latuit metuens pendentis habenæ. Theodotum quemdam ad Steni Thracias partes prius inclusum, ærarii publici nationalem supremum, quem generalem logothelam nuncupat vulgus, creavit. Is est apud Pancirollum in Notit. imp., cap. 75, largitionum comes, cui PATROL. GR. CVIII. e f. add. ex A. totius publicæ pecuniæ ex tributis et vectigalibus exigendæ et conservandæ cura demandata erat. canon : qui in urbibus, vel vicis in clausuris volunt secedere, et sibi ipsis separatim, seu in solitudine vacare, prius quidem in monasterium ingredi oportet, et anacho- reticum vivendi genus probare et edoceri, etc. Bal- samo scholiastes : Magna quædam res est, et inceptum valde audax separatim et in solitudine quiescere, ac silentium agere, seipsumque in exigua domuncula, tanquam toto vila sua tempore mor- tuum, includere. Canonis nuper editi Theodotus violator, et clausuræ infractor, quid in mediis turbis agit? Meursius sepulti Salva- toris festum interpretans, quod est ejus nominis monasterium, ut aliud hallucinatur εiνum, in Thracia finibus ad fredi (Propontidos) angustias. regnicolam videlicet civi P. Quis enim nesciat esse, diœcesim plurimas provincias complecti, ut episco- patus olxo: cum urbe præcipua plures vicos? Adli Balsamonem in synodi Chalced. can. 9, Mori- num in Crercit. eccl. (55) Suidas v. 'Ιουστινιανός, ταμίαν τῶν βασιλι- (56) Παραστάτην Græci vocant hodie, compulso (57) Suidas v. Ιουστινιανός, ex Nicephoro : (58) Suidas et Nicephorus citatus : Καὶ Θεόδοτόν (59) Αναχωρητήν ει ἡσυχαστήν. Trullanæ synodi (60) Propriuin nomen hic, quod Nicephoro appella- (61) Διοικητὰς hic τῆς πόλεως οικήτορσιν oppono,
PG 108:749τοῦ δὲ Φιλιππικοῦ προλαβόντος καὶ τὴν πόλιν κρατήσαντος, αὐτὸς ἐπὶ τὸν Δαματρῦν ἐλθὼν ἐν αὐτῷ σὺν τοῖς αὐτοῦ ἠπλήκευσεν. ὁ δὲ Φιλιππικὸς ἀποστέλλει εὐθέως κατὰ μὲν τοῦ Τιβερίου Μαῦρον τὸν πατρίκιον σὺν Ἰωάννῃ σπαθαρίῳ, τὸ ἐπίκλην Στρούθῳ, τὸν δὲ Ἡλίαν ὁμοίως μετὰ κούρσου κατὰ Ἰουστινιανοῦ εἰς τὸν Δαματρῦν, καὶ ἕτερον πάλιν κατὰ τοῦ Βαρισβακουρίου φυγῇ χρησαμένου. καὶ ὁ μὲν Μαῦρος ἅμα τοῦ ῥηθέντος Στρούθου ἐν Βλαχέρναις πορευθεὶς εὗρε τὸν Τιβέριον κρατοῦντα τῇ μιᾷ χειρὶ τὸ κιονάκιον τῆς ἁγίας τραπέζης τοῦ θυσιαστηρίου τῆς θεομήτορος, καὶ τῇ ἑτέρᾳ τὰ τίμια ξύλα καὶ ἐν τῷ τραχήλῳ φυλακτά, ἔξωθεν δὲ τοῦ βήματος παρακαθεζομένην Ἀναστασίαν, τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μητέρα. ἥ τις τοῖς ποσὶ τοῦ Μαύρου κυλινδουμένη ᾐτεῖτο μὴ ἀποκτανθῆναι τὸν αὐτῆς ἔγγονα Τιβέριον, ὡς μηδὲν ἄτοπον πράξαντα. αὐτῆς δὲ τοὺς πόδας τούτου κατεχούσης καὶ μετὰ δακρύων ἱκετευούσης, εἰσελθὼν ὁ Στροῦθος ἔνδον τοῦ βήματος βίᾳ ἀφήρπασεν αὐτόν· καὶ τὰ μὲν τίμια ξύλα ἐξ αὐτοῦ ἄρας ἐπάνω τῆς τραπέζης ἐπέθηκεν, τὰ δὲ φυλακτὰ εἰς τὸν ἴδιον προσήρτησε τράχηλον.πρὸς τὸ ἐκπλοῆσαι τὰ τῆς πόλεως μεθορμίσαντες "', Δ συνετάσσετο (70) τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπερχομένοις φίλοις, ἐν οἷς πρὸς αὐτὸν παρεγένοντο καὶ οἱ γνή- σιοι αὐτοῦ φίλοι, Παῦλος μοναχὸς τοῦ Καλλιστράτου, ὁ καὶ ἀστρονόμος, Γρηγόριος ὁ Καππαδὸς ὁ καὶ κλεισουράρχης τα γενόμενος, ἔπειτα δὲ μοναχὸς καὶ ἡγούμενος τῶν Φλώρου (71) · οἵτινες ἐν τῇ φυλακῇ πυκνότερον το αὐτὸν ἐπισκεπτόμενοι ου, διεβε βαιοῦντο αὐτὸν βασιλεύειν οι τῶν Ῥωμαίων. Ο δὲ Λεόντιος λέγει πρὸς αὐτούς· Ὑμεῖς διαβεβαιώσασθε με ἐν τῇ φυλακῇ περὶ βασιλείας · καὶ νῦν ἡ ζωή μου ἐν κακοῖς · τελειοῦται. Οπισθεν γάρ μου έσομαι κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐκδεχόμενος τὸν οι θάνατον. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Μὴ ἐκνήσῃς ", καὶ τοῦτο εὐθέως πληρούται. Επάκουσον ἡμῖν μόνον, καὶ ἀκολού- θησον ἡμῖν. Καὶ λαβὼν ὁ Λεόντιος τοὺς ἀνθρώπους Β αὐτοῦ, καὶ ἄρματα ὅσα εἶχεν, ἀνῆλθεν εἰς τὸ πραι τώριον σιγῇ πολλῇ, καὶ κρούσαντες τὴν πύλην, προεφασίσαντο τὸν βασιλέα παραγεγονέναι ἐπὶ τὸ διοικήσαί τινας τῶν ἐκεῖσε ὄντων. Μηνυθέντος δὲ τοῦ τηνικαῦτα ὑπάρχου, καὶ συντόμως ἐλθόντος, καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντος, χειρονται ὑπὸ Λεοντίου· καὶ μας όριο πισθεὶς ἐπεδήθη χεῖρας καὶ πόδας. Καὶ εἰσελθὼν και ὁ Λεόντιος καὶ τὰς φυλακὰς ἀνοίξας, λύσας τε τοὺς καθειργμένους άνδρας πολλοὺς καὶ γενναίους, ἀπὸ ἐξ καὶ ὀκτώ χρόνων εγκεκλεισμένους οι, στρατιώτας τοὺς πλείονας τυγχάνοντας, καὶ τούτους ὁπλίσας, εἰς τὸν φόρον ἐξῆλθεν σὺν αὐτοῖς " κράζων • Ολοι Χριστιανοὶ εἰς τὴν Αγίαν Σοφίαν. Καὶ πέμψας καθ' ἕκαστον ῥεγεῶνα, τὴν αὐτὴν φωνὴν ἀνακράζειν προσω έταξεν ". Τὸ δὲ πλῆθος τῆς πόλεως θορυβηθεν, σπουδῇ εἰς τὸν λουτήρα τῆς ἐκκλησίας ήθροίσθη Αὐτὸς δὲ ἅμα τοῖς δυσὶ μοναχοῖς καὶ φίλοις αὐτοῦ μετὰ καί τινων τῶν ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξελθόντων ἐμφανεστέρων · ἀνδρῶν εἰς τὸ πατριαρχεῖον ἀνῆλθε πρὸς τὸν πατριάρχην. Εὑρὼν δὲ καὶ αὐτὸν τετα- ραγμένον διὰ τὰ κελευσθέντα τῷ πατρικίῳ Στεφάνῳ τῷ Ῥουσίφ, πείθει αὐτὸν κατελθεῖν εἰς τὸν λουτήρα, καὶ φωνῆσαι οὕτως· Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Απαν δὲ τὸ πλῆθος ἦραν φωνήν· Ανασκα- φείη * τὰ ὀστέα Ἰουστινιανοῦ. Καὶ οὕτως ἐν τῷ ἱπποδρομείῳ ἐξέδραμε πᾶς ὁ λαός. Ημέρας δὲ γε νομένης εξάγουσι τὸν Ἰουστινιανὸν εἰς τὸ ἱππυδρο- μεῖον διὰ τῆς σφενδόνης. Καὶ ῥινοκοπήσαντες ἅμα ἐκπορθήσαι Α, ἐκπορίσαι τ εν μεθορμήσαντος Α, μεθορμίσαντα 2. κλεισουράρχης Α, κλευσου ριάρχης πυκνότερον Α, πυκνοτέρως ο επισκεπτόμενοι Α, σκεπτ. οι βασιλεύειν Α. βα σιλεύσειν τον οι οκνήσης Α, ὀκνεύσης οι καὶ εἰσελθὼν Α, εἰσ. δὲ έγο κεκλ. Α, κεκλεισμ. οι οπλίσας Α, οπλίζων δι αὐτοῖς Α, αὐτῷ ὅλοι μια ὅσοι Οι προσέτ. ] ἐκέλευσεν Α. να συνηθροίσθη Α. μετά Α, σὺν νυς. * τῶν Εμφανεστέρων Α, έκραν. ἀνασκαφείη Α, ανασκαφή ἔκτισαν οὕτως καλούμενοι τοὺς οἴκους αὐτῶν. Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν αὐτῶν ἐγένοντο μοναὶ ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐξ' οὗ καὶ Παῦλος πα τριάρχης μετὰ ξη' χρόνους γνοὺς τὸν θάνατον αὐτοῦ, ἐν τοῖς χρόνοις Ειρήνης παρητήσατο τὸ πατριαρχεῖον, καὶ κατελθὼν ἐκεῖσε ἡσύχασε, καὶ τέθνηκεν ἐκεῖσε μετὰ μῆνας δ. CHRONOGRAPHIA. pienda causa, trajiciens, ultimam salutem amicis ad se confluentibus precabatur, et vale dicebat : Inter eos præcipui accesserunt amici Paulus Calli strati monasterii cœnobita, astrologiæ peritua', Gregorius Cappadox, olim clusurae custos, nunc vero monachus, et Flori eanobii præpositus, qui eum adhuc carcere detentum invisentes solito cre- Lrius Romanorum iniperatorem brevi futuruuι prtenuntiaverant. Ad eos Leontius, Vos, inquit, in carcere adhuc positum de imperio consequendu certiorem me semper fecistia, nunc autem inter ærumnarum angustiag vita mihi transigitur : retro quippe insequentem me mortem propediem exspecto. Culli Ne despondeas animo, iunt, brevi post Mauri nomen, plagam, navigationis ab urbe susci- promissa succedent. Dictis tantum attende, et sequera nos. Eductis itaque domesticis, et armis, quae pra manibus habuit, sumptis, in praetorium silentio Leontius perrexit, pulsatisque foribus, simulat eo imperatorem accedere, ut de quibusdam in carcere detentia sententiam ferat. Re ad præfectum delata, festinus accedit, ac ubi fores reserat, mos ipse › Leontio comprehenditur, ac deinde frequentibus alapis casus manus ac pedes devincitur. Leontius intus penetrans, carceribus reclusis, præclaros sane ac fortuna non contemnenda viros plerosque vin- culis compoditos et carceris horrore a sex vel etiama ab annis octo conclusos, quorum plerique militiam sequebantur, liberat. Ubi armorum facta copia, cau illis in forum excurrit ac vociferatur: Cuncti Chri- C stiani ad sanctam Sophiam convenite. Ac simu! submisit, qui per urbis singulas regiones voces easdem cum clamore spargerent. Conferta plebs hoc tumultu excita ad ecclesiæ lavacrum accelerans congregatur. Leontius cum monachis duobus et amicis suis, nec non aliis quibusdam ex illustrio- ribus viris, qui ex carceribus prodierant, pontificem ad patriarchalem suam ædem convenit. Cumque ipsum etiam patriarcham conturbatum, ob ea ni- mirum, quæ patricio Stephano Rusio jussa fuerant, comperisset, hortatur, ut ad baptisterii lavacrum descendat, et voce magna exlamet : Hæc dies, quam fecit Dominus. Tum populus clamore sublato D vociferatur : Effodiantur Justiniani essa. His voci • VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. sd. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. st' sic scripsi vulg. cfr. supra p. 365', 583, 437, 484. add. ex A. • vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. periores. Flori Callistralique loca, istius nominis duas ædes sibi construxerunt: iis vero de- functis, Constantini Magni temporibus in monasteria mutantur. Exinde Paulus patriarcha sexaginta et octo annos natus pacis tempore morte præcisa, abdi. cuvit se patriarchatu, et illuc progressus solitariam ritam professus post menses quatuor exspiravit, (70) Dictionis interpretationem habent nota su- (71) Orig. CP. : Τὰ δὲ Φλώρου καὶ Καλλιστράτου
καὶ λαβόντες τὸν παῖδα ἐπὶ τῷ ἄνω τῶν Καλλινίκης παραπορτίῳ καὶ τοῦτον ἐκδύσαντες καὶ ἐπὶ τῆς φλιᾶς ἁπλώσαντες δίκην προβάτου αὐτὸν ἐλαρυγγοτόμησαν, καὶ τοῦτον ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀναργύρων, τῷ λεγομένῳ Παυλίνης, ταφῆναι προσέταξαν. χειρωθεὶς δὲ καὶ Βαρισβακούριος, ὁ πρωτοπατρίκιος καὶ κόμης τοῦ Ὀψικίου, καὶ αὐτὸς ἀνῃρέθη. ὁ δὲ Ἡλίας ἅμα τῷ συνόντι αὐτῷ λαῷ ἀνελθὼν ἐν τῷ Δαματρῦ καὶ εἰς λόγους μετὰ τοῦ ἐκεῖσε ὄντος στρατοῦ ἐλθὼν λόγον τε ἀπαθείας τῷ συνόντι τῷ Ἰουστινιανῷ λαῷ δεδωκώς, διῃρέθησαν ἅπαντες καὶ ἀπέδρασαν ἐκ τοῦ Ἰουστινιανοῦ, μόνον αὐτὸν καταλιπόντες καὶ τῷ μέρει τοῦ Φιλιππικοῦ προσρυέντες. τότε ὁ προλεχθεὶς Ἡλίας σπαθάριος θυμῷ ἐπιδραμὼν καὶ τὸν τούτου τράχηλον δραξάμενος τῷ παραμηρίῳ, ᾧ ἦν διεζωσμένος, ἀπέτεμε τὴν αὐτοῦ κάραν καὶ διὰ Ῥωμανοῦ σπαθαρίου πρὸς Φιλιππικὸν ἀπέστειλεν· ὁ δὲ Φιλιππικὸς διὰ τοῦ αὐτοῦ σπαθαρίου ταύτην ἐπὶ τὰ δυτικὰ μέρη ἕως Ῥώμης ἐξέπεμψεν. πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τῶν Καλλιστράτου ἔγκλειστος ἦν προορατικὸς καὶ αἱρετικός, ὅστις ἀνελθόντι τῷ Φιλιππικῷ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι βασιλεία σοι κεῖται. ὁ δὲ ἐταράχθη, καὶ λέγει ὁ ἔγκλειστος·πρὸς τὸ ἐκπλοῆσαι τὰ τῆς πόλεως μεθορμίσαντες "', Δ συνετάσσετο (70) τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπερχομένοις φίλοις, ἐν οἷς πρὸς αὐτὸν παρεγένοντο καὶ οἱ γνή- σιοι αὐτοῦ φίλοι, Παῦλος μοναχὸς τοῦ Καλλιστράτου, ὁ καὶ ἀστρονόμος, Γρηγόριος ὁ Καππαδὸς ὁ καὶ κλεισουράρχης τα γενόμενος, ἔπειτα δὲ μοναχὸς καὶ ἡγούμενος τῶν Φλώρου (71) · οἵτινες ἐν τῇ φυλακῇ πυκνότερον το αὐτὸν ἐπισκεπτόμενοι ου, διεβε βαιοῦντο αὐτὸν βασιλεύειν οι τῶν Ῥωμαίων. Ο δὲ Λεόντιος λέγει πρὸς αὐτούς· Ὑμεῖς διαβεβαιώσασθε με ἐν τῇ φυλακῇ περὶ βασιλείας · καὶ νῦν ἡ ζωή μου ἐν κακοῖς · τελειοῦται. Οπισθεν γάρ μου έσομαι κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐκδεχόμενος τὸν οι θάνατον. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Μὴ ἐκνήσῃς ", καὶ τοῦτο εὐθέως πληρούται. Επάκουσον ἡμῖν μόνον, καὶ ἀκολού- θησον ἡμῖν. Καὶ λαβὼν ὁ Λεόντιος τοὺς ἀνθρώπους Β αὐτοῦ, καὶ ἄρματα ὅσα εἶχεν, ἀνῆλθεν εἰς τὸ πραι τώριον σιγῇ πολλῇ, καὶ κρούσαντες τὴν πύλην, προεφασίσαντο τὸν βασιλέα παραγεγονέναι ἐπὶ τὸ διοικήσαί τινας τῶν ἐκεῖσε ὄντων. Μηνυθέντος δὲ τοῦ τηνικαῦτα ὑπάρχου, καὶ συντόμως ἐλθόντος, καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντος, χειρονται ὑπὸ Λεοντίου· καὶ μας όριο πισθεὶς ἐπεδήθη χεῖρας καὶ πόδας. Καὶ εἰσελθὼν και ὁ Λεόντιος καὶ τὰς φυλακὰς ἀνοίξας, λύσας τε τοὺς καθειργμένους άνδρας πολλοὺς καὶ γενναίους, ἀπὸ ἐξ καὶ ὀκτώ χρόνων εγκεκλεισμένους οι, στρατιώτας τοὺς πλείονας τυγχάνοντας, καὶ τούτους ὁπλίσας, εἰς τὸν φόρον ἐξῆλθεν σὺν αὐτοῖς " κράζων • Ολοι Χριστιανοὶ εἰς τὴν Αγίαν Σοφίαν. Καὶ πέμψας καθ' ἕκαστον ῥεγεῶνα, τὴν αὐτὴν φωνὴν ἀνακράζειν προσω έταξεν ". Τὸ δὲ πλῆθος τῆς πόλεως θορυβηθεν, σπουδῇ εἰς τὸν λουτήρα τῆς ἐκκλησίας ήθροίσθη Αὐτὸς δὲ ἅμα τοῖς δυσὶ μοναχοῖς καὶ φίλοις αὐτοῦ μετὰ καί τινων τῶν ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξελθόντων ἐμφανεστέρων · ἀνδρῶν εἰς τὸ πατριαρχεῖον ἀνῆλθε πρὸς τὸν πατριάρχην. Εὑρὼν δὲ καὶ αὐτὸν τετα- ραγμένον διὰ τὰ κελευσθέντα τῷ πατρικίῳ Στεφάνῳ τῷ Ῥουσίφ, πείθει αὐτὸν κατελθεῖν εἰς τὸν λουτήρα, καὶ φωνῆσαι οὕτως· Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Απαν δὲ τὸ πλῆθος ἦραν φωνήν· Ανασκα- φείη * τὰ ὀστέα Ἰουστινιανοῦ. Καὶ οὕτως ἐν τῷ ἱπποδρομείῳ ἐξέδραμε πᾶς ὁ λαός. Ημέρας δὲ γε νομένης εξάγουσι τὸν Ἰουστινιανὸν εἰς τὸ ἱππυδρο- μεῖον διὰ τῆς σφενδόνης. Καὶ ῥινοκοπήσαντες ἅμα ἐκπορθήσαι Α, ἐκπορίσαι τ εν μεθορμήσαντος Α, μεθορμίσαντα 2. κλεισουράρχης Α, κλευσου ριάρχης πυκνότερον Α, πυκνοτέρως ο επισκεπτόμενοι Α, σκεπτ. οι βασιλεύειν Α. βα σιλεύσειν τον οι οκνήσης Α, ὀκνεύσης οι καὶ εἰσελθὼν Α, εἰσ. δὲ έγο κεκλ. Α, κεκλεισμ. οι οπλίσας Α, οπλίζων δι αὐτοῖς Α, αὐτῷ ὅλοι μια ὅσοι Οι προσέτ. ] ἐκέλευσεν Α. να συνηθροίσθη Α. μετά Α, σὺν νυς. * τῶν Εμφανεστέρων Α, έκραν. ἀνασκαφείη Α, ανασκαφή ἔκτισαν οὕτως καλούμενοι τοὺς οἴκους αὐτῶν. Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν αὐτῶν ἐγένοντο μοναὶ ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐξ' οὗ καὶ Παῦλος πα τριάρχης μετὰ ξη' χρόνους γνοὺς τὸν θάνατον αὐτοῦ, ἐν τοῖς χρόνοις Ειρήνης παρητήσατο τὸ πατριαρχεῖον, καὶ κατελθὼν ἐκεῖσε ἡσύχασε, καὶ τέθνηκεν ἐκεῖσε μετὰ μῆνας δ. CHRONOGRAPHIA. pienda causa, trajiciens, ultimam salutem amicis ad se confluentibus precabatur, et vale dicebat : Inter eos præcipui accesserunt amici Paulus Calli strati monasterii cœnobita, astrologiæ peritua', Gregorius Cappadox, olim clusurae custos, nunc vero monachus, et Flori eanobii præpositus, qui eum adhuc carcere detentum invisentes solito cre- Lrius Romanorum iniperatorem brevi futuruuι prtenuntiaverant. Ad eos Leontius, Vos, inquit, in carcere adhuc positum de imperio consequendu certiorem me semper fecistia, nunc autem inter ærumnarum angustiag vita mihi transigitur : retro quippe insequentem me mortem propediem exspecto. Culli Ne despondeas animo, iunt, brevi post Mauri nomen, plagam, navigationis ab urbe susci- promissa succedent. Dictis tantum attende, et sequera nos. Eductis itaque domesticis, et armis, quae pra manibus habuit, sumptis, in praetorium silentio Leontius perrexit, pulsatisque foribus, simulat eo imperatorem accedere, ut de quibusdam in carcere detentia sententiam ferat. Re ad præfectum delata, festinus accedit, ac ubi fores reserat, mos ipse › Leontio comprehenditur, ac deinde frequentibus alapis casus manus ac pedes devincitur. Leontius intus penetrans, carceribus reclusis, præclaros sane ac fortuna non contemnenda viros plerosque vin- culis compoditos et carceris horrore a sex vel etiama ab annis octo conclusos, quorum plerique militiam sequebantur, liberat. Ubi armorum facta copia, cau illis in forum excurrit ac vociferatur: Cuncti Chri- C stiani ad sanctam Sophiam convenite. Ac simu! submisit, qui per urbis singulas regiones voces easdem cum clamore spargerent. Conferta plebs hoc tumultu excita ad ecclesiæ lavacrum accelerans congregatur. Leontius cum monachis duobus et amicis suis, nec non aliis quibusdam ex illustrio- ribus viris, qui ex carceribus prodierant, pontificem ad patriarchalem suam ædem convenit. Cumque ipsum etiam patriarcham conturbatum, ob ea ni- mirum, quæ patricio Stephano Rusio jussa fuerant, comperisset, hortatur, ut ad baptisterii lavacrum descendat, et voce magna exlamet : Hæc dies, quam fecit Dominus. Tum populus clamore sublato D vociferatur : Effodiantur Justiniani essa. His voci • VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. sd. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. st' sic scripsi vulg. cfr. supra p. 365', 583, 437, 484. add. ex A. • vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. periores. Flori Callistralique loca, istius nominis duas ædes sibi construxerunt: iis vero de- functis, Constantini Magni temporibus in monasteria mutantur. Exinde Paulus patriarcha sexaginta et octo annos natus pacis tempore morte præcisa, abdi. cuvit se patriarchatu, et illuc progressus solitariam ritam professus post menses quatuor exspiravit, (70) Dictionis interpretationem habent nota su- (71) Orig. CP. : Τὰ δὲ Φλώρου καὶ Καλλιστράτου
εἰ ὁ θεὸς κελεύει, σὺ τί ἀντιλέγεις; τοῦτο δὲ λέγω σοι, ὅτι ἡ ἕκτη σύνοδος κακῶς ἐγένετο· ἐὰν οὖν βασιλεύσῃς, ταύτην ῥίψον, καὶ γενέσθαι σοι ἔχει ἡ βασιλεία κραταιὰ καὶ πολυχρόνιος. ὁ δὲ συνέθετο αὐτῷ μεθ’ ὅρκου τοῦτο ποιεῖν. τοῦ δὲ Λεοντίου διαδεξαμένου τὸν Ἰουστινιανόν, ἀνέρχεται Φιλιππικὸς πρὸς τὸν ἔγκλειστον. ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· μὴ σπουδάσῃς, γενέσθαι ἔχει. βασιλεύσαντος δὲ καὶ Ἀψιμάρου, πάλιν ἀνῆλθε πρὸς αὐτόν, καὶ πάλιν εἶπεν αὐτῷ, ὅτι μὴ σπουδάσῃς, ἐκεῖνο περιμένει σε. θαρρήσαντος δὲ Φιλιππικοῦ τινι τῶν φίλων αὐτοῦ, ἐμήνυσε τῷ Ἀψιμάρῳ. ὁ δὲ δείρας καὶ κουρεύσας αὐτὸν καὶ σιδηρώσας ἐξώρισεν εἰς Κεφαληνίαν. βασιλεύσαντος δὲ Ἰουστινιανοῦ, πάλιν ἀνεκαλέσατο αὐτόν. καὶ βασιλεύσας ἐποίησε ψευδοσύνοδον ἐπισκόπων κατὰ τὸν λόγον τοῦ ψευδαββᾶ καὶ ἐγκλείστου καὶ ἔρριψε τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν ἕκτην σύνοδον. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐτυφλώθη ὁ μάταιος.πρὸς τὸ ἐκπλοῆσαι τὰ τῆς πόλεως μεθορμίσαντες "', Δ συνετάσσετο (70) τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπερχομένοις φίλοις, ἐν οἷς πρὸς αὐτὸν παρεγένοντο καὶ οἱ γνή- σιοι αὐτοῦ φίλοι, Παῦλος μοναχὸς τοῦ Καλλιστράτου, ὁ καὶ ἀστρονόμος, Γρηγόριος ὁ Καππαδὸς ὁ καὶ κλεισουράρχης τα γενόμενος, ἔπειτα δὲ μοναχὸς καὶ ἡγούμενος τῶν Φλώρου (71) · οἵτινες ἐν τῇ φυλακῇ πυκνότερον το αὐτὸν ἐπισκεπτόμενοι ου, διεβε βαιοῦντο αὐτὸν βασιλεύειν οι τῶν Ῥωμαίων. Ο δὲ Λεόντιος λέγει πρὸς αὐτούς· Ὑμεῖς διαβεβαιώσασθε με ἐν τῇ φυλακῇ περὶ βασιλείας · καὶ νῦν ἡ ζωή μου ἐν κακοῖς · τελειοῦται. Οπισθεν γάρ μου έσομαι κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐκδεχόμενος τὸν οι θάνατον. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Μὴ ἐκνήσῃς ", καὶ τοῦτο εὐθέως πληρούται. Επάκουσον ἡμῖν μόνον, καὶ ἀκολού- θησον ἡμῖν. Καὶ λαβὼν ὁ Λεόντιος τοὺς ἀνθρώπους Β αὐτοῦ, καὶ ἄρματα ὅσα εἶχεν, ἀνῆλθεν εἰς τὸ πραι τώριον σιγῇ πολλῇ, καὶ κρούσαντες τὴν πύλην, προεφασίσαντο τὸν βασιλέα παραγεγονέναι ἐπὶ τὸ διοικήσαί τινας τῶν ἐκεῖσε ὄντων. Μηνυθέντος δὲ τοῦ τηνικαῦτα ὑπάρχου, καὶ συντόμως ἐλθόντος, καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντος, χειρονται ὑπὸ Λεοντίου· καὶ μας όριο πισθεὶς ἐπεδήθη χεῖρας καὶ πόδας. Καὶ εἰσελθὼν και ὁ Λεόντιος καὶ τὰς φυλακὰς ἀνοίξας, λύσας τε τοὺς καθειργμένους άνδρας πολλοὺς καὶ γενναίους, ἀπὸ ἐξ καὶ ὀκτώ χρόνων εγκεκλεισμένους οι, στρατιώτας τοὺς πλείονας τυγχάνοντας, καὶ τούτους ὁπλίσας, εἰς τὸν φόρον ἐξῆλθεν σὺν αὐτοῖς " κράζων • Ολοι Χριστιανοὶ εἰς τὴν Αγίαν Σοφίαν. Καὶ πέμψας καθ' ἕκαστον ῥεγεῶνα, τὴν αὐτὴν φωνὴν ἀνακράζειν προσω έταξεν ". Τὸ δὲ πλῆθος τῆς πόλεως θορυβηθεν, σπουδῇ εἰς τὸν λουτήρα τῆς ἐκκλησίας ήθροίσθη Αὐτὸς δὲ ἅμα τοῖς δυσὶ μοναχοῖς καὶ φίλοις αὐτοῦ μετὰ καί τινων τῶν ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξελθόντων ἐμφανεστέρων · ἀνδρῶν εἰς τὸ πατριαρχεῖον ἀνῆλθε πρὸς τὸν πατριάρχην. Εὑρὼν δὲ καὶ αὐτὸν τετα- ραγμένον διὰ τὰ κελευσθέντα τῷ πατρικίῳ Στεφάνῳ τῷ Ῥουσίφ, πείθει αὐτὸν κατελθεῖν εἰς τὸν λουτήρα, καὶ φωνῆσαι οὕτως· Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Απαν δὲ τὸ πλῆθος ἦραν φωνήν· Ανασκα- φείη * τὰ ὀστέα Ἰουστινιανοῦ. Καὶ οὕτως ἐν τῷ ἱπποδρομείῳ ἐξέδραμε πᾶς ὁ λαός. Ημέρας δὲ γε νομένης εξάγουσι τὸν Ἰουστινιανὸν εἰς τὸ ἱππυδρο- μεῖον διὰ τῆς σφενδόνης. Καὶ ῥινοκοπήσαντες ἅμα ἐκπορθήσαι Α, ἐκπορίσαι τ εν μεθορμήσαντος Α, μεθορμίσαντα 2. κλεισουράρχης Α, κλευσου ριάρχης πυκνότερον Α, πυκνοτέρως ο επισκεπτόμενοι Α, σκεπτ. οι βασιλεύειν Α. βα σιλεύσειν τον οι οκνήσης Α, ὀκνεύσης οι καὶ εἰσελθὼν Α, εἰσ. δὲ έγο κεκλ. Α, κεκλεισμ. οι οπλίσας Α, οπλίζων δι αὐτοῖς Α, αὐτῷ ὅλοι μια ὅσοι Οι προσέτ. ] ἐκέλευσεν Α. να συνηθροίσθη Α. μετά Α, σὺν νυς. * τῶν Εμφανεστέρων Α, έκραν. ἀνασκαφείη Α, ανασκαφή ἔκτισαν οὕτως καλούμενοι τοὺς οἴκους αὐτῶν. Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν αὐτῶν ἐγένοντο μοναὶ ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐξ' οὗ καὶ Παῦλος πα τριάρχης μετὰ ξη' χρόνους γνοὺς τὸν θάνατον αὐτοῦ, ἐν τοῖς χρόνοις Ειρήνης παρητήσατο τὸ πατριαρχεῖον, καὶ κατελθὼν ἐκεῖσε ἡσύχασε, καὶ τέθνηκεν ἐκεῖσε μετὰ μῆνας δ. CHRONOGRAPHIA. pienda causa, trajiciens, ultimam salutem amicis ad se confluentibus precabatur, et vale dicebat : Inter eos præcipui accesserunt amici Paulus Calli strati monasterii cœnobita, astrologiæ peritua', Gregorius Cappadox, olim clusurae custos, nunc vero monachus, et Flori eanobii præpositus, qui eum adhuc carcere detentum invisentes solito cre- Lrius Romanorum iniperatorem brevi futuruuι prtenuntiaverant. Ad eos Leontius, Vos, inquit, in carcere adhuc positum de imperio consequendu certiorem me semper fecistia, nunc autem inter ærumnarum angustiag vita mihi transigitur : retro quippe insequentem me mortem propediem exspecto. Culli Ne despondeas animo, iunt, brevi post Mauri nomen, plagam, navigationis ab urbe susci- promissa succedent. Dictis tantum attende, et sequera nos. Eductis itaque domesticis, et armis, quae pra manibus habuit, sumptis, in praetorium silentio Leontius perrexit, pulsatisque foribus, simulat eo imperatorem accedere, ut de quibusdam in carcere detentia sententiam ferat. Re ad præfectum delata, festinus accedit, ac ubi fores reserat, mos ipse › Leontio comprehenditur, ac deinde frequentibus alapis casus manus ac pedes devincitur. Leontius intus penetrans, carceribus reclusis, præclaros sane ac fortuna non contemnenda viros plerosque vin- culis compoditos et carceris horrore a sex vel etiama ab annis octo conclusos, quorum plerique militiam sequebantur, liberat. Ubi armorum facta copia, cau illis in forum excurrit ac vociferatur: Cuncti Chri- C stiani ad sanctam Sophiam convenite. Ac simu! submisit, qui per urbis singulas regiones voces easdem cum clamore spargerent. Conferta plebs hoc tumultu excita ad ecclesiæ lavacrum accelerans congregatur. Leontius cum monachis duobus et amicis suis, nec non aliis quibusdam ex illustrio- ribus viris, qui ex carceribus prodierant, pontificem ad patriarchalem suam ædem convenit. Cumque ipsum etiam patriarcham conturbatum, ob ea ni- mirum, quæ patricio Stephano Rusio jussa fuerant, comperisset, hortatur, ut ad baptisterii lavacrum descendat, et voce magna exlamet : Hæc dies, quam fecit Dominus. Tum populus clamore sublato D vociferatur : Effodiantur Justiniani essa. His voci • VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. sd. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. st' sic scripsi vulg. cfr. supra p. 365', 583, 437, 484. add. ex A. • vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. periores. Flori Callistralique loca, istius nominis duas ædes sibi construxerunt: iis vero de- functis, Constantini Magni temporibus in monasteria mutantur. Exinde Paulus patriarcha sexaginta et octo annos natus pacis tempore morte præcisa, abdi. cuvit se patriarchatu, et illuc progressus solitariam ritam professus post menses quatuor exspiravit, (70) Dictionis interpretationem habent nota su- (71) Orig. CP. : Τὰ δὲ Φλώρου καὶ Καλλιστράτου
ἐν πολλῇ δὲ ἀμεριμνίᾳ εἰς τὰ βασίλεια διατελῶν πλήθη τε χρημάτων καὶ λαμπροτάτων οὐσιῶν ἐκεῖσε εὑρὼν ἐκ πλειόνων χρόνων ὑπὸ τῶν προβεβασιλευκότων συναχθέντων ἐκ δημεύσεων καὶ διαφόρων προφάσεων, καὶ μάλιστα ὑπὸ τοῦ εἰρημένου Ἰουστινιανοῦ, ταῦτα εἰκῆ καὶ μάτην ἀπόνως διεσκόρπισεν. καὶ ἐν μὲν ταῖς διαλαλιαῖς αὐτοῦ λόγιος καὶ ἐχέφρων ἐλογίζετο, ἐν δὲ ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ ἀσέμνως καὶ ἀνικάνως τὸν βίον διατελῶν πάντη ἀδόκιμος ἐδείκνυτο. ἦν δὲ καὶ αἱρετικὸς καὶ μοιχός. Κῦρον δὲ τὸν πατριάρχην ἐξωθήσας τῆς ἐκκλησίας Ἰωάννην τὸν αὐτοῦ συμμύστην καὶ συναιρετικὸν προεβάλετο. 70 Κόσμου ἔτη σδ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψδ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Φιλιππικὸς ἔτη β. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θ. ζ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γ. α. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λ. ζ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει Φιλιππικὸς τοὺς Ἀρμενίους τῆς ἑαυτοῦ γῆς ἐξελάσας Μελιτηνὴν καὶ τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν οἰκῆσαι ἠνάγκασεν. Μασαλμᾶς δὲ τὴν Ἀμάσειαν παρέλαβε σὺν ἄλλοις καστελλίοις καὶ πολλῇ αἰχμαλωσίᾳ· Γεώργιός τε, ὁ Ἀπαμείας ἐπίσκοπος μετῳκίσθη ἐν Μαρτυροπόλει.πρὸς τὸ ἐκπλοῆσαι τὰ τῆς πόλεως μεθορμίσαντες "', Δ συνετάσσετο (70) τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπερχομένοις φίλοις, ἐν οἷς πρὸς αὐτὸν παρεγένοντο καὶ οἱ γνή- σιοι αὐτοῦ φίλοι, Παῦλος μοναχὸς τοῦ Καλλιστράτου, ὁ καὶ ἀστρονόμος, Γρηγόριος ὁ Καππαδὸς ὁ καὶ κλεισουράρχης τα γενόμενος, ἔπειτα δὲ μοναχὸς καὶ ἡγούμενος τῶν Φλώρου (71) · οἵτινες ἐν τῇ φυλακῇ πυκνότερον το αὐτὸν ἐπισκεπτόμενοι ου, διεβε βαιοῦντο αὐτὸν βασιλεύειν οι τῶν Ῥωμαίων. Ο δὲ Λεόντιος λέγει πρὸς αὐτούς· Ὑμεῖς διαβεβαιώσασθε με ἐν τῇ φυλακῇ περὶ βασιλείας · καὶ νῦν ἡ ζωή μου ἐν κακοῖς · τελειοῦται. Οπισθεν γάρ μου έσομαι κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐκδεχόμενος τὸν οι θάνατον. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Μὴ ἐκνήσῃς ", καὶ τοῦτο εὐθέως πληρούται. Επάκουσον ἡμῖν μόνον, καὶ ἀκολού- θησον ἡμῖν. Καὶ λαβὼν ὁ Λεόντιος τοὺς ἀνθρώπους Β αὐτοῦ, καὶ ἄρματα ὅσα εἶχεν, ἀνῆλθεν εἰς τὸ πραι τώριον σιγῇ πολλῇ, καὶ κρούσαντες τὴν πύλην, προεφασίσαντο τὸν βασιλέα παραγεγονέναι ἐπὶ τὸ διοικήσαί τινας τῶν ἐκεῖσε ὄντων. Μηνυθέντος δὲ τοῦ τηνικαῦτα ὑπάρχου, καὶ συντόμως ἐλθόντος, καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντος, χειρονται ὑπὸ Λεοντίου· καὶ μας όριο πισθεὶς ἐπεδήθη χεῖρας καὶ πόδας. Καὶ εἰσελθὼν και ὁ Λεόντιος καὶ τὰς φυλακὰς ἀνοίξας, λύσας τε τοὺς καθειργμένους άνδρας πολλοὺς καὶ γενναίους, ἀπὸ ἐξ καὶ ὀκτώ χρόνων εγκεκλεισμένους οι, στρατιώτας τοὺς πλείονας τυγχάνοντας, καὶ τούτους ὁπλίσας, εἰς τὸν φόρον ἐξῆλθεν σὺν αὐτοῖς " κράζων • Ολοι Χριστιανοὶ εἰς τὴν Αγίαν Σοφίαν. Καὶ πέμψας καθ' ἕκαστον ῥεγεῶνα, τὴν αὐτὴν φωνὴν ἀνακράζειν προσω έταξεν ". Τὸ δὲ πλῆθος τῆς πόλεως θορυβηθεν, σπουδῇ εἰς τὸν λουτήρα τῆς ἐκκλησίας ήθροίσθη Αὐτὸς δὲ ἅμα τοῖς δυσὶ μοναχοῖς καὶ φίλοις αὐτοῦ μετὰ καί τινων τῶν ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξελθόντων ἐμφανεστέρων · ἀνδρῶν εἰς τὸ πατριαρχεῖον ἀνῆλθε πρὸς τὸν πατριάρχην. Εὑρὼν δὲ καὶ αὐτὸν τετα- ραγμένον διὰ τὰ κελευσθέντα τῷ πατρικίῳ Στεφάνῳ τῷ Ῥουσίφ, πείθει αὐτὸν κατελθεῖν εἰς τὸν λουτήρα, καὶ φωνῆσαι οὕτως· Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Απαν δὲ τὸ πλῆθος ἦραν φωνήν· Ανασκα- φείη * τὰ ὀστέα Ἰουστινιανοῦ. Καὶ οὕτως ἐν τῷ ἱπποδρομείῳ ἐξέδραμε πᾶς ὁ λαός. Ημέρας δὲ γε νομένης εξάγουσι τὸν Ἰουστινιανὸν εἰς τὸ ἱππυδρο- μεῖον διὰ τῆς σφενδόνης. Καὶ ῥινοκοπήσαντες ἅμα ἐκπορθήσαι Α, ἐκπορίσαι τ εν μεθορμήσαντος Α, μεθορμίσαντα 2. κλεισουράρχης Α, κλευσου ριάρχης πυκνότερον Α, πυκνοτέρως ο επισκεπτόμενοι Α, σκεπτ. οι βασιλεύειν Α. βα σιλεύσειν τον οι οκνήσης Α, ὀκνεύσης οι καὶ εἰσελθὼν Α, εἰσ. δὲ έγο κεκλ. Α, κεκλεισμ. οι οπλίσας Α, οπλίζων δι αὐτοῖς Α, αὐτῷ ὅλοι μια ὅσοι Οι προσέτ. ] ἐκέλευσεν Α. να συνηθροίσθη Α. μετά Α, σὺν νυς. * τῶν Εμφανεστέρων Α, έκραν. ἀνασκαφείη Α, ανασκαφή ἔκτισαν οὕτως καλούμενοι τοὺς οἴκους αὐτῶν. Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν αὐτῶν ἐγένοντο μοναὶ ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐξ' οὗ καὶ Παῦλος πα τριάρχης μετὰ ξη' χρόνους γνοὺς τὸν θάνατον αὐτοῦ, ἐν τοῖς χρόνοις Ειρήνης παρητήσατο τὸ πατριαρχεῖον, καὶ κατελθὼν ἐκεῖσε ἡσύχασε, καὶ τέθνηκεν ἐκεῖσε μετὰ μῆνας δ. CHRONOGRAPHIA. pienda causa, trajiciens, ultimam salutem amicis ad se confluentibus precabatur, et vale dicebat : Inter eos præcipui accesserunt amici Paulus Calli strati monasterii cœnobita, astrologiæ peritua', Gregorius Cappadox, olim clusurae custos, nunc vero monachus, et Flori eanobii præpositus, qui eum adhuc carcere detentum invisentes solito cre- Lrius Romanorum iniperatorem brevi futuruuι prtenuntiaverant. Ad eos Leontius, Vos, inquit, in carcere adhuc positum de imperio consequendu certiorem me semper fecistia, nunc autem inter ærumnarum angustiag vita mihi transigitur : retro quippe insequentem me mortem propediem exspecto. Culli Ne despondeas animo, iunt, brevi post Mauri nomen, plagam, navigationis ab urbe susci- promissa succedent. Dictis tantum attende, et sequera nos. Eductis itaque domesticis, et armis, quae pra manibus habuit, sumptis, in praetorium silentio Leontius perrexit, pulsatisque foribus, simulat eo imperatorem accedere, ut de quibusdam in carcere detentia sententiam ferat. Re ad præfectum delata, festinus accedit, ac ubi fores reserat, mos ipse › Leontio comprehenditur, ac deinde frequentibus alapis casus manus ac pedes devincitur. Leontius intus penetrans, carceribus reclusis, præclaros sane ac fortuna non contemnenda viros plerosque vin- culis compoditos et carceris horrore a sex vel etiama ab annis octo conclusos, quorum plerique militiam sequebantur, liberat. Ubi armorum facta copia, cau illis in forum excurrit ac vociferatur: Cuncti Chri- C stiani ad sanctam Sophiam convenite. Ac simu! submisit, qui per urbis singulas regiones voces easdem cum clamore spargerent. Conferta plebs hoc tumultu excita ad ecclesiæ lavacrum accelerans congregatur. Leontius cum monachis duobus et amicis suis, nec non aliis quibusdam ex illustrio- ribus viris, qui ex carceribus prodierant, pontificem ad patriarchalem suam ædem convenit. Cumque ipsum etiam patriarcham conturbatum, ob ea ni- mirum, quæ patricio Stephano Rusio jussa fuerant, comperisset, hortatur, ut ad baptisterii lavacrum descendat, et voce magna exlamet : Hæc dies, quam fecit Dominus. Tum populus clamore sublato D vociferatur : Effodiantur Justiniani essa. His voci • VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. vulg. sd. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. st' sic scripsi vulg. cfr. supra p. 365', 583, 437, 484. add. ex A. • vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. periores. Flori Callistralique loca, istius nominis duas ædes sibi construxerunt: iis vero de- functis, Constantini Magni temporibus in monasteria mutantur. Exinde Paulus patriarcha sexaginta et octo annos natus pacis tempore morte præcisa, abdi. cuvit se patriarchatu, et illuc progressus solitariam ritam professus post menses quatuor exspiravit, (70) Dictionis interpretationem habent nota su- (71) Orig. CP. : Τὰ δὲ Φλώρου καὶ Καλλιστράτου
PG 108:751Φιλιππικὸς δὲ οὐκ ᾐσχύνθη ἐκμανῶς κινηθῆναι κατὰ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου, ἀνατρέπειν σπεύδων τὰ ὑπ’ αὐτῆς βεβαιωθέντα θεῖα δόγματα. εὗρε δὲ ὁμόφρονας αὐτοῦ Ἰωάννην, ὃν ἐπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως πεποίηκε καθελὼν Κῦρον, τὸν ταύτης πρόεδρον, ὃν καὶ περιώρισεν ἐν τῷ τῆς Χώρας μοναστηρίῳ· Γερμανόν τε τὸν μετὰ ταῦτα τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως κατασχόντα, ἐπίσκοπον τὸ τηνικαῦτα ὑπάρχοντα Κυζίκου, καὶ Ἀνδρέαν καὶ αὐτὸν ἐπίσκοπον Κρήτης ὄντα, Νικόλαόν τε τὸν ἀπὸ καυκοδιακόνων σοφιστὴν γεγονότα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης κυέστορά τε τότε ὑπάρχοντα, Ἐλπίδιόν τε διάκονον τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, Ἀντίοχόν τε τὸν χαρτοφύλακα καὶ ἑτέρους τούτων ὁμοιοτρόπους· οἵτινες καὶ ἐγγράφως ἀνεθεμάτισαν τὴν ἁγίαν ἕκτην σύνοδον.καὶ γλωσσοκοπήσαντες (72) ἐξώρισαν ἐν Χερ σῶνι (73)· ὁ δὲ ὄχλος συλλαβόμενοι * τόν τε Θεό. Α. δοτον τὸν μοναχὸν καὶ γενικὸν λογοθέτην καὶ Στέφα- νον τὸν σακελλάριον τὸν Πέρσην, σχοίνοις τε ἐκ ποδῶν τούτους δήσαντες, σύρουσι διὰ τῆς μέσης λεω- φόρου, καὶ εἰς τὸν Βοῦν (74) απαγαγόντες κατέκαυ σαν· καὶ οὕτω Λεόντιον βασιλέα ευφήμησαν. ἔτος α. - Ρωμαίων βασιλέως Λεοντίου Τούτῳ τῷ ἔτει Λεόντιος ἐβασίλευσε καὶ πάντοθεν εἰρηνικὸς διέμεινεν. - Α. Μ. 6189. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Αλιδος (75) τῇ Ρωμανία *Αλιδος (75) τῇ Ῥωμανία · καὶ πολλοὺς αἰχμαλω τεύσας ὑπέστρεψεν. Καὶ ἐστασίασε Σέργιος' δ πα- τρίκιος τῆς Δαζικῆς καὶ τοῦ Βαρνουκίου • (76), και ταύτην τοῖς Δραψιν ὑπέταξεν. Δ. Μ. 6190. — Τούτῳ τῷ ἔτει επεστράτευσαν οἱ Αραίες της Αφρικῇ, καὶ ταύτην παρέλαβον, καὶ ἐκ τοῦ οἰκείου στρατοῦ ταξατιώνα (77) ἐν αὐτῇ ° και ἔστησαν. Ὁ δὲ Λεόντιος ταῦτα μαθὼν ἀποστέλλει τὸν πατρίκιον Ιωάννην, ἄνδρα ἱκανὸν, μετὰ πάντων τῶν Ρωμαϊκών πλοϊμάτων . Τούτου δὲ ἐν Καρθαγένη φθάσαντος, καὶ πολέμῳ τὴν τοῦ ἐκεῖσε λιμένος ἄλυσιν ἀνοίξαντος, καὶ τοὺς ἐχθροὺς τρέψαντο; καὶ ἐκδιώξαντος ", ἅπαντα τὰ τῆς Ἀφρικῆς κάστρα ἠλευθέρωσεν· καὶ καταλιπων ταξατιώνα ίδιον, τῷ βασιλεῖ ταῦτα ἀνήγαγεν. Καὶ ἐκεῖσε ἐχείμασε κάτ λευσιν παρ' αὐτοῦ ἐκδεχόμενος. Ὁ δὲ πρωτοσύμ- βουλος (78) ταῦτα μαθὼν δυνατώτερον καὶ πολὺν στόλον κατ' αὐτῶν ἀποστέλλει · καὶ τὸν προλεχθέντα Ἰωάννην σὺν τῷ αὐτοῦ στόλῳ πολέμῳ τοῦ λιμένος διώκει· καὶ εἰς περίδρομον λιτόν 18' ἔνδον (79) πα ραλαβών, ἔξωθεν φοσσατικῶς " ηπλίκευσεν. Ο δὲ προλεχθεὶς ἐπὶ Ῥωμανίαν ἀνέκαμψε, πλειοτέραν δύναμιν παρὰ τοῦ βασιλέως βουλόμενος κομίσασθα:. Καὶ ἦλθεν έως Κρήτης ἐπὶ τὸν βασιλέα πορευόμενος. Ο δὲ στρατὸς ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων Ελκόμενος τ συλλαβόμενος Α. * τῇ Ρωμανία Α, την Ρωμανίαν Σέργιος] Γεώργιος Α. · ὁ τοῦ Βαρ- νοκίου Α. ' αὐτῇ Α, ταύτη το πλοϊμάτων Α. " ἀνοίξαντες τρέψαντες ἐκδιώξαντες Α. Γ. πρώτ το σύμβουλος Α, πρωτοσύμβολος ἐκ τοῦ λ. น λιτὸν ληστὸν Δ. φοσσατικῶς Α. φως. . Ελκόμενος καὶ τεμὼν τὴν γλῶτταν, καὶ τὴν ρίνα. δέκατον ἤδη ἔτος ἐν τῇ βασιλείᾳ διανύσαντα 1η του σενάλιδος. σύνταγμα, ἐξ οὗ ταξεῶται· Ταπαlos στρατὸν ὁπλίτην πρὸς φυλακήν Ὁ δὲ τῶν Σαρακηνῶν βα σιλεὺς ταῦτα μεμαθηκώς, πλείονα κατ' αὐτοῦ ἐκίνησε πόλεμον. τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος βασιλεύς. πρωτοσύμβολος. "Ο των Σαρακηνών βασιλεύς THEOPHANIS bus aulitis, in circum plebs universa tumultuans A concurrit. Mox adventante die Justinianum per · metam in circum producunt, et naso linguaque truncatum Chersonam relegari decernunt. Post hæc plebs Theodotum monachum generalemque logothe- tam et Stephanum sacellarium, origine Persam, comprehendit, eosque funibus ad pedes alligatis, per viam publicam ad Bovem locum ita dictum pertractos igne damnavit, atque ita demum Leon. tius populi felicitatem precantis vocibus imperator est salutatus. C. 688.-Romanarum imperatoris Leon- tii annus primus. Hoc anno Leontius imperavit, et pacem unde- quaque habuit. A. C. 689.. Hoc anno Álidus armata manu Ro- manum imperium invasit et, collecta captivorum multitudine, recessit. Sergius quoque Lazicæ et Barnucii patricius perduellis in imperatorem exsti- tit, et ea loca Arabibus prodidit. - A. C. 690. Hoc anno Arabes impressione in Africam facta, armorum vi eam ceperunt, et ex proprio sibi exercitu præsidiarios milites in ea con- stituerunt. Eo comperto patricium Joannem virum rebus agendis idoneum cum Romana classe owni Leontius in auxilium misit. Is cum Carthaginem appulisset et bellica virtute catenam portum oc cludentem perrupisset, hostibus demum in fugamı versis et ejectis, omnes Africa munitas urbes in libertatem restituit, et praesidio ex suis militibus relicto, imperatorem de iis quæ acciderant certiorem facit, ibique biemavit mandata imperatoris exspe- etaus. Protosyınbuius vero (qui Arabici consilii princeps) ubi haec gesta rescivit, potentiorem et numerosiorem classem adversus Romanos instru- xit, et memoratum Joannem ejusque classem e portu mutata belli fortuna ejecit, eumque levi et humili terræ vallo circumcinctum reperiens, exer- citu applicato eum undequaque obsidere decrevit. Præfatus tainen Joannes periculo expeditus in Ro- maniam reversus est, majores et robustiores co- B C A. M. 6188. VARIE LECTIONES. • νulg. * vulg. νulg. ss fort. vulg. add. ex e. JAC. GOARI NOTÆ. testatur Nicephorus, Postmodum tamen libere locutus est. Chersonam urbem (Ponti ad Maotidem paludem) deportat, anno ejus imperii exacto decimo. Bovis forum. Nicephorus. latæ, non dignitate, sed nomine ab impp. decora- bantur, ex Constantino De admin. imp. cap. 46, ita qui Lazica et Barnucii rectores patricii nomencla- iura celebres habebantur. reddit Anasta- Nicephorus, scribit. - hodie Turcis vezir Azem exponitur in Leunclavii Onomastico. Nicephor.: Regii nostri lectio ad annum Constantini de Mavia, Alia, Novus interpr. Arabici consilii principem exponit. Velut dicas magnum Vizierium. At vero S. Niceph. uti etiam superius notatum. Rex, seu imperator Saracenorum. Nec vero alius majores illas copias expellendis Africa Romanis mittere poterat, quid- quid alioqui ea vox sequiori usu sonet. COMBEFIS. est, . (72) Linguam cum naso præcisam Justiniano D sius. Ταξατίων, prasidium ex taxalis confatum (73) Nicephorus : Ἐν Χερσῶνι τῇ πόλει ἐξώρισε, (74) Πρὸς τὴν καλουμένην τοῦ Βοὸς ἀγοράν ad (75) Anastasius, senalidus. Legit corrupte έστρά- (76) Ut Iberum duces et gubernatores curopa- (77) Lexicon Cyrilli ms. : Τάξις, τὸ στρατιωτικὸν (78) Πρωτοσύμβολος. Consiliarius supremus, qui (79) Miscella, et hostiliter exterius castrametatuS
τῶν δὲ Βουλγάρων διὰ τοῦ Φιλέα λάθρα ἐπὶ τὸ Στενὸν καταρριψάντων καὶ μεγάλην σφαγὴν πεποιηκότων καὶ ἕως τῆς πόλεως ἐκδραμόντων, καὶ πολλοὺς περαματίζοντας, γάμους τε ἐνουσίους καὶ δαψιλεστάτους ἀρίστους μετὰ ποικίλου ἀργύρου καὶ λοιπῆς ἀποσκευῆς εὑρηκότων, καὶ ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης διαδραμόντων καὶ τὴν ἅπασαν Θρᾴκην αἰχμαλωτισάντων, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια μετὰ κτηνῶν ἀμέτρων. ὁμοίως καὶ οἱ Ἄραβες τὴν Μίσθειαν παρέλαβον καὶ ἕτερα κάστρα, πλείστων φαμιλιῶν καὶ κτηνῶν ἀναριθμήτων ἅλωσιν ποιησάμενοι. β. η. β. η. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἄβας τὴν Ῥωμανίαν καὶ παρέλαβεν Ἀντιόχειαν Πισιδίας μετὰ πολλῆς αἰχμαλωσίας, καὶ ὑπέστρεψεν. ἐγένετο δὲ σεισμὸς μέγας κατὰ τὴν Συρίαν μηνὶ Περιτίῳ κη. διετοῦς δὲ χρόνου τῆς βασιλείας Φιλιππικοῦ ἐν τούτοις παραδραμόντος, καὶ τοῦ γενεθλίου ἱππικοῦ ἐπιτελουμένου, Πρασίνων νικησάντων, ἔδοξε τῷ βασιλεῖ τῷ σαββάτῳ τῆς πεντηκοστῆς καβαλλάριον μετὰ δοχῆς καὶ ὀργάνων εἰσελθεῖν καὶ λούσασθαι εἰς τὸ δημόσιον λουτρὸν τοῦ Ζευξίππου καὶ μετὰ πολιτῶν ἀρχαιογενῶν ἀριστῆσαι.καὶ γλωσσοκοπήσαντες (72) ἐξώρισαν ἐν Χερ σῶνι (73)· ὁ δὲ ὄχλος συλλαβόμενοι * τόν τε Θεό. Α. δοτον τὸν μοναχὸν καὶ γενικὸν λογοθέτην καὶ Στέφα- νον τὸν σακελλάριον τὸν Πέρσην, σχοίνοις τε ἐκ ποδῶν τούτους δήσαντες, σύρουσι διὰ τῆς μέσης λεω- φόρου, καὶ εἰς τὸν Βοῦν (74) απαγαγόντες κατέκαυ σαν· καὶ οὕτω Λεόντιον βασιλέα ευφήμησαν. ἔτος α. - Ρωμαίων βασιλέως Λεοντίου Τούτῳ τῷ ἔτει Λεόντιος ἐβασίλευσε καὶ πάντοθεν εἰρηνικὸς διέμεινεν. - Α. Μ. 6189. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Αλιδος (75) τῇ Ρωμανία *Αλιδος (75) τῇ Ῥωμανία · καὶ πολλοὺς αἰχμαλω τεύσας ὑπέστρεψεν. Καὶ ἐστασίασε Σέργιος' δ πα- τρίκιος τῆς Δαζικῆς καὶ τοῦ Βαρνουκίου • (76), και ταύτην τοῖς Δραψιν ὑπέταξεν. Δ. Μ. 6190. — Τούτῳ τῷ ἔτει επεστράτευσαν οἱ Αραίες της Αφρικῇ, καὶ ταύτην παρέλαβον, καὶ ἐκ τοῦ οἰκείου στρατοῦ ταξατιώνα (77) ἐν αὐτῇ ° και ἔστησαν. Ὁ δὲ Λεόντιος ταῦτα μαθὼν ἀποστέλλει τὸν πατρίκιον Ιωάννην, ἄνδρα ἱκανὸν, μετὰ πάντων τῶν Ρωμαϊκών πλοϊμάτων . Τούτου δὲ ἐν Καρθαγένη φθάσαντος, καὶ πολέμῳ τὴν τοῦ ἐκεῖσε λιμένος ἄλυσιν ἀνοίξαντος, καὶ τοὺς ἐχθροὺς τρέψαντο; καὶ ἐκδιώξαντος ", ἅπαντα τὰ τῆς Ἀφρικῆς κάστρα ἠλευθέρωσεν· καὶ καταλιπων ταξατιώνα ίδιον, τῷ βασιλεῖ ταῦτα ἀνήγαγεν. Καὶ ἐκεῖσε ἐχείμασε κάτ λευσιν παρ' αὐτοῦ ἐκδεχόμενος. Ὁ δὲ πρωτοσύμ- βουλος (78) ταῦτα μαθὼν δυνατώτερον καὶ πολὺν στόλον κατ' αὐτῶν ἀποστέλλει · καὶ τὸν προλεχθέντα Ἰωάννην σὺν τῷ αὐτοῦ στόλῳ πολέμῳ τοῦ λιμένος διώκει· καὶ εἰς περίδρομον λιτόν 18' ἔνδον (79) πα ραλαβών, ἔξωθεν φοσσατικῶς " ηπλίκευσεν. Ο δὲ προλεχθεὶς ἐπὶ Ῥωμανίαν ἀνέκαμψε, πλειοτέραν δύναμιν παρὰ τοῦ βασιλέως βουλόμενος κομίσασθα:. Καὶ ἦλθεν έως Κρήτης ἐπὶ τὸν βασιλέα πορευόμενος. Ο δὲ στρατὸς ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων Ελκόμενος τ συλλαβόμενος Α. * τῇ Ρωμανία Α, την Ρωμανίαν Σέργιος] Γεώργιος Α. · ὁ τοῦ Βαρ- νοκίου Α. ' αὐτῇ Α, ταύτη το πλοϊμάτων Α. " ἀνοίξαντες τρέψαντες ἐκδιώξαντες Α. Γ. πρώτ το σύμβουλος Α, πρωτοσύμβολος ἐκ τοῦ λ. น λιτὸν ληστὸν Δ. φοσσατικῶς Α. φως. . Ελκόμενος καὶ τεμὼν τὴν γλῶτταν, καὶ τὴν ρίνα. δέκατον ἤδη ἔτος ἐν τῇ βασιλείᾳ διανύσαντα 1η του σενάλιδος. σύνταγμα, ἐξ οὗ ταξεῶται· Ταπαlos στρατὸν ὁπλίτην πρὸς φυλακήν Ὁ δὲ τῶν Σαρακηνῶν βα σιλεὺς ταῦτα μεμαθηκώς, πλείονα κατ' αὐτοῦ ἐκίνησε πόλεμον. τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος βασιλεύς. πρωτοσύμβολος. "Ο των Σαρακηνών βασιλεύς THEOPHANIS bus aulitis, in circum plebs universa tumultuans A concurrit. Mox adventante die Justinianum per · metam in circum producunt, et naso linguaque truncatum Chersonam relegari decernunt. Post hæc plebs Theodotum monachum generalemque logothe- tam et Stephanum sacellarium, origine Persam, comprehendit, eosque funibus ad pedes alligatis, per viam publicam ad Bovem locum ita dictum pertractos igne damnavit, atque ita demum Leon. tius populi felicitatem precantis vocibus imperator est salutatus. C. 688.-Romanarum imperatoris Leon- tii annus primus. Hoc anno Leontius imperavit, et pacem unde- quaque habuit. A. C. 689.. Hoc anno Álidus armata manu Ro- manum imperium invasit et, collecta captivorum multitudine, recessit. Sergius quoque Lazicæ et Barnucii patricius perduellis in imperatorem exsti- tit, et ea loca Arabibus prodidit. - A. C. 690. Hoc anno Arabes impressione in Africam facta, armorum vi eam ceperunt, et ex proprio sibi exercitu præsidiarios milites in ea con- stituerunt. Eo comperto patricium Joannem virum rebus agendis idoneum cum Romana classe owni Leontius in auxilium misit. Is cum Carthaginem appulisset et bellica virtute catenam portum oc cludentem perrupisset, hostibus demum in fugamı versis et ejectis, omnes Africa munitas urbes in libertatem restituit, et praesidio ex suis militibus relicto, imperatorem de iis quæ acciderant certiorem facit, ibique biemavit mandata imperatoris exspe- etaus. Protosyınbuius vero (qui Arabici consilii princeps) ubi haec gesta rescivit, potentiorem et numerosiorem classem adversus Romanos instru- xit, et memoratum Joannem ejusque classem e portu mutata belli fortuna ejecit, eumque levi et humili terræ vallo circumcinctum reperiens, exer- citu applicato eum undequaque obsidere decrevit. Præfatus tainen Joannes periculo expeditus in Ro- maniam reversus est, majores et robustiores co- B C A. M. 6188. VARIE LECTIONES. • νulg. * vulg. νulg. ss fort. vulg. add. ex e. JAC. GOARI NOTÆ. testatur Nicephorus, Postmodum tamen libere locutus est. Chersonam urbem (Ponti ad Maotidem paludem) deportat, anno ejus imperii exacto decimo. Bovis forum. Nicephorus. latæ, non dignitate, sed nomine ab impp. decora- bantur, ex Constantino De admin. imp. cap. 46, ita qui Lazica et Barnucii rectores patricii nomencla- iura celebres habebantur. reddit Anasta- Nicephorus, scribit. - hodie Turcis vezir Azem exponitur in Leunclavii Onomastico. Nicephor.: Regii nostri lectio ad annum Constantini de Mavia, Alia, Novus interpr. Arabici consilii principem exponit. Velut dicas magnum Vizierium. At vero S. Niceph. uti etiam superius notatum. Rex, seu imperator Saracenorum. Nec vero alius majores illas copias expellendis Africa Romanis mittere poterat, quid- quid alioqui ea vox sequiori usu sonet. COMBEFIS. est, . (72) Linguam cum naso præcisam Justiniano D sius. Ταξατίων, prasidium ex taxalis confatum (73) Nicephorus : Ἐν Χερσῶνι τῇ πόλει ἐξώρισε, (74) Πρὸς τὴν καλουμένην τοῦ Βοὸς ἀγοράν ad (75) Anastasius, senalidus. Legit corrupte έστρά- (76) Ut Iberum duces et gubernatores curopa- (77) Lexicon Cyrilli ms. : Τάξις, τὸ στρατιωτικὸν (78) Πρωτοσύμβολος. Consiliarius supremus, qui (79) Miscella, et hostiliter exterius castrametatuS
PG 108:755ἐν δὲ τῷ μεσημβρίζειν αὐτὸν ἐξάπινα διὰ τῆς Χρυσῆς πόρτης εἰςῆλθε Ῥοῦφος, ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ Ὀψικίου, ὑπὸ βουλὴν Γεωργίου, πατρικίου καὶ κόμητος τοῦ Ὀψικίου, τὸ ἐπίκλην Βουράφου, καὶ Θεοδώρου πατρικίου τοῦ Μυακίου, μετὰ τῶν ταξάτων, ὧν εἶχεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ εἰσδραμὼν εἰς τὸ παλάτιον εὗρε τὸν Φιλιππικὸν μεσημβρίζοντα, καὶ ἁρπάσας αὐτὸν ἀνήνεγκεν εἰς τὸ ὀρνατώριον τῶν Πρασίνων κἀκεῖ αὐτὸν ἐτύφλωσεν, μηδενὸς διεγνωκότος. τῇ δὲ ἐπαύριον, ἤγουν τῇ πεντηκοστῇ, σωρευθέντος τοῦ λαοῦ εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν, ἐστέφθη Ἀρτέμιος ὁ πρωτοασηκρήτης, μετονομασθεὶς Ἀναστάσιος. τῷ δὲ σαββάτῳ μετὰ τὴν πεντηκοστὴν ἐτυφλώθη Θεόδωρος ὁ Μυάκης, καὶ τῷ δευτέρῳ σαββάτῳ ἐτυφλώθη Γεώργιος ὁ Βούραφος, καὶ ἐξωρίσθησαν ἐν Θεσσαλονίκῃ. 70 Κόσμου ἔτη ς. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀρτέμιος ἔτη β. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θ. θ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γ. γ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λ. θ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκούρσευσε Μασαλμᾶς τὴν Ῥωμανίαν, καὶ σκυλεύσας τὴν Γαλατίαν ὑπέστρεψε μετ’ αἰχμαλωσίας καὶ σκύλων πολλῶν.σαντες τῷ εἰ Αβδεραχμάν, κτείνουσιν αὐτὸν, καὶ πάλιν τῷ Χαγάνῳ τὴν Περσικὴν ἐνεχείρισαν Οἱ δὲ Ῥωμαίοι κατέδραμον Συρίαν 4, καὶ ἔρχονται ἕως τῶν Σαμοσάτων ἔτι, καὶ προνομεύσαντες τὴν πέριξ χώραν τε πολλοὺς ἀπέκτειναν, ὡς φασι, χιλιάδες σ' Αράβων· καὶ σκύλα πλεῖστα λαβόντες καὶ αἰχμ αλωσίαν πολλήν Αράβων, ὑπέστρεψαν φόβον μέγαν εμποιήσαντες εἰς αὐτούς. - Β απ' Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Αβδελάς εἰς Ρωμανίαν, καὶ πολιορκήσας το Τάραν τον καὶ μηδὲν ἀνύσας, ὑπέστρεψεν " την Μόψου τὴν Εστίαν, καὶ ἔθετο ἐν αὐτῇ φύλακας. Α. Μ. 1194. - Τούτῳ τῷ ἔτει Βαάνης, ὁ ἐπίκλην Έπταδαίμων, την τετάρτην ᾿Αρμενίαν τοῖς Αραψιν υπέταξεν. Αψίμαρος δὲ Φιλιππικὸν τὸν υἱὸν Νικη φόρου τοῦ πατρικίου εἰς Κεφαληνίαν ἐξώρισεν, ὡς ονειροπολούμενον βασιλεύειν· ἔφασκε γὰρ έωρακέναι κατ' όναρ, ὅτι ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐσκιάζεται ἀπὸ ἀετοῦ. Ακούσας δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς, παραχρῆμα αὐτόν εξώρισεν. - Α. Μ. 6195. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἱστασίασαν οἱ ἄρ χοντες Αρμενίας κατὰ τῶν Σαρακηνῶν, καὶ τοὺς ἐν Αρμενία Σαρακηνούς ἀπέκτειναν. Καὶ αὖθις πρὸς τὸν ᾿Αψίμαρον πέμπουσιν, καὶ Ῥωμαίους εἰς τὴν αὐτῶν χώραν φέρουσιν. Ὁ δὲ Μουαμὲν ἐπιστρα τεύσας κατ᾿ αὐτῶν, πολλοὺς κτείνει· καὶ τὴν μὲν Αρμενίαν Σαρακηνοῖς ὑποτάσσει, τοὺς δὲ μεγιστά νας οι Αρμενίας θωρεῖσας ἐν τόπῳ ἑνὶ ζωοκεύ- στους εκ εποίησεν. Κατ' αὐτὸν δὲ τὸν χρόνον ἐπιστρά τευσεν Αζὰρ τῇ Κιλικία μετά χιλιάδων δέκα· καὶ περιτυχὼν αὐτῷ ὁ Ἡράκλειος ὁ ἀδελφὸς τοῦ βασι λέως τους πλείστους ἀπέκτεινεν, καὶ τοὺς λοιποὺς δεσμίους τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν. Τούτῳ τῷ ἔτει Αζιβος ὁ τοῦ Χουνε! επεστράτευσεν τῇ Κιλικίᾳ, καὶ πολιορκή σας τὸ Σίσιον κάστρον κατέβαλεν (84) · ὃν κατ έλαβεν ὁ τοῦ βασιλέως ἀδελφὸς Ηράκλειος, καὶ πολε- μήσας αὐτὸν κτείνει δώδεκα χιλιάδας ᾿Αράβων. Τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ἐν Περσῶν, διάγοντος, καὶ δημηγο ροῦντος ἑαυτὸν πάλιν βασιλεύειν μέλλοντα, οἱ τῶν ἐκεῖσε οικήτορες τὴν ἐκ τῆς βασιλείας κίνδυνον του βηθέντες, ἐβουλεύσαντο τοῦτον ἀνελεῖν ἢ τῷ βασιλεῖ παραπέμψαι. Αὐτὸς δὲ διεγνωκώς ηδυνήθη εκφυ γεῖν …, καὶ εἰς τὸ Δαρᾶς (85) καταδρομών, πτήσατο τῷ τῶν Χαζάρων Χαγάνῳ (86) συνοψισθῆναι. Αὐτὸς δὲ μαθὼν ἐδέξατο αὐτὸν μετά τιμής μεγάλης, καὶ εξέδοτο αὐτῷ εἰς γυναίκα Θεοδώραν τὴν γνησίαν αὐτ τοῦ ἀδελφήν. Μετ' ὀλίγον δὲ χρόνον αιτησάμενος τῷ Χαγάνῳ κατῆλθεν εἰς Φαναγουρίαν (87), κἀκεῖσε το πολεμήσαντες τῷ Α. πολεμήσας τὸν Χαγάνω Α, Χαγαν ναίς. " ενεχείρισαν Α. Γ, ένεχείρισεν Συρίαν 4, Συρίας τῶν Σαμοσάτων Α, τὸ Σαμόσατον τα τὴν πέριξ χώραν Α, τὴν περιχώραν ναίg. " πολιορκήσαντες Μ. Ε. "μεγιστάνους 1. ἀνύσαντες — ὑπέστρεψαν Δ. * καὶ ᾠκοδόμησεν τήν ζωκαύστους Α. Κουνελ Λ, Χουντη κατέβαλεν όν Α. φυγείν Α. - - χώρα: διεκ γάνους δὲ τούτους αὐτοὶ καλοῦσι. THEOPHANIS eum inter ferunt, et Chagan rursumn Persidis recepit A principatum. Romani autem impressione in Syriam facta, Samosatum. usque penetrant, vicinasque regiones populati, Arbum ad ducenta, ut narrant, millia trucidant, spoliaque opima innumerosque captivos abducentes, valido metu Arabum animis incusso, domum reversi sunt. A. C. 695. Hoc anno Abdelas copias in Ro- maniam eduxit. Et obsessa Taranto non valens potiri, Mopsuestiain rediit, et præsidium in ea constituit. A. C. 694. - B loc anno Baanes, cognomento Epladænon, quartan Armeniam Arabibus fecit subjectam. Apsimarus autem Philippicum Nice- phori patricii alium in Cephaloniam relegavit, quod imperio se quandoque potiturum. couniasset. Caput enim suum aquilæ pennis obumbratum për somnum se vidisse asserebat. His auditis impera- tor eum confestim in exsilium deportari sanxit. A. C. 695. - Hot anno Armeniæ primores, tumultu in Saracenos excitato, Saracenos per Armeniam universos occiderunt et legatione rur- sus aḍ Apsimarum destinata, Romanos in suam provinciam inducunt. Muamed autem expeditione in éos suscepta plurimos ex eis delet, et Arme. niam iterum Saracenis subjicit, Armeniosque proceres unum in locum collectos omnes vivos combussit. Sub id tempus Azar armatorum milli- bus decem secum ductls Ciliciæ bellum intulit, : cui cum Heraclius imperatoris frater obviam factus fuisset, plurimos ex ejus copiis prostravit, reliquos vero vinctos ad imperatorem transmisit. A. C. 696. - Hoc anno Azibus Chunei filius in Ciliciam arma movit, Sisiumque castrum obsidione expugnatum subvertit. Eum Heraclius imperatoris frater paribus arinis aggreditur, pugnaque con- serta, Arabum duodecim millia profligat. Interim Justinianus Chersonæ degens imperii sceptra de- nuo sibi cum potestate committenda enuntians, ejus loci incolas dictis hujusmodi terret. Quare periculum ab imperatore sibi metuentes, de infe- renda illi nece, vel eo ad imperatorem deportando consilium ineunt. Ille machinas præsentiens, fu- gam solerter capessit, et festino gressu Daras profectus, Chagani Chazarorum congressum et colloquium sibi concedi expostulat. Eo nuntio accepto, Chaganus virum honore cumulatum ex- cipit, et germnanam sororem Theodoram ei conju- C p - A. M. 6193. A. M. 6196. VARIE LECTIONES. vulg. " vulg. " vulg. ' νulg. add. A ante vulg. * om. JAC. GOARI NOTÆ. tum. ORTELIUS. Doros in Gotthic limitibus posium. Unde Chasarum (ducen Chaganos illos nu:tcupant) ut ad se venirel, rogat. Chazari porro Taurice Chersonesi, et Mao tidis paludis fauces ad occidentem occupant. (84) Castrum Cilicia Guilielino Tyrio memora- (85) Nicephorus : Δόρος πρὸς τῇ Γοτιδική κείμενον (86) Idem : Αιτεῖ δὲ τῶν Χαζάρων ἡγεμόνα. Να 187) Mæntidis paludis orientalem regionem.
ὁ δὲ Ἀρτέμιος στρατηγοὺς ἱκανωτάτους προβαλλόμενος εἰς τὰ καβαλλαρικὰ θέματα, καὶ λογιωτάτους εἰς τὰ πολιτικά, ἐν ἀδείᾳ διετέλει. τῶν δὲ Ἀράβων ὁπλιζομένων κατὰ Ῥωμανίας διά τε γῆς καὶ θαλάσσης, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ἄρχοντας ἐν Συρίᾳ πρὸς Οὐαλίδ, ὡς δῆθεν τὰ τῆς εἰρήνης προσλαλῆσαι, Δανιὴλ τὸν Σινωπίτην, πατρίκιον καὶ ἔπαρχον τῆς πόλεως, ἐντειλάμενος αὐτῷ ἐν ἀκριβείᾳ διερευνῆσαι περὶ τῆς κατὰ Ῥωμανίας κινήσεως καὶ δυνάμεως αὐτῶν. τοῦ δὲ ἀπελθόντος καὶ ὑποστρέψαντος, ἀπήγγειλε τῷ βασιλεῖ τὴν μεγάλην κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως διά τε γῆς καὶ θαλάσσης ἐξόπλισιν αὐτῶν ..... ὅτι ἕκαστος φροντιζέτω τὰς ἑαυτοῦ δαπάνας ἕως τοῦ τριετοῦς χρόνου, ὁ δὲ τοῦτο ἀπορῶν ἀποτρεχέτω τῆς πόλεως. ἔστησε δὲ ἐπείκτας καὶ ἤρξατο κτίζειν δρόμωνάς τε καὶ διήρεις [πυρσοφόρους καὶ μεγίστας τριήρεις]· καὶ τὰ παράλια δὲ ἀνεκαίνισε τείχη, ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ χερσαῖα, στήσας τοξοβολίστρας καὶ τετραρέας εἰς τοὺς πύργους καὶ μαγγανικά· καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτῷ τὴν πόλιν ὀχυρώσας γεννήματά τε πλεῖστα εἰς τὰ βασιλικὰ ὄρια ἀπέθετο καὶ καθ’ ἑαυτὸν ἠσφαλίσατο. Ἀράβων ἀρχηγὸς Σουλεϊμὰν ἔτη γ.σαντες τῷ εἰ Αβδεραχμάν, κτείνουσιν αὐτὸν, καὶ πάλιν τῷ Χαγάνῳ τὴν Περσικὴν ἐνεχείρισαν Οἱ δὲ Ῥωμαίοι κατέδραμον Συρίαν 4, καὶ ἔρχονται ἕως τῶν Σαμοσάτων ἔτι, καὶ προνομεύσαντες τὴν πέριξ χώραν τε πολλοὺς ἀπέκτειναν, ὡς φασι, χιλιάδες σ' Αράβων· καὶ σκύλα πλεῖστα λαβόντες καὶ αἰχμ αλωσίαν πολλήν Αράβων, ὑπέστρεψαν φόβον μέγαν εμποιήσαντες εἰς αὐτούς. - Β απ' Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Αβδελάς εἰς Ρωμανίαν, καὶ πολιορκήσας το Τάραν τον καὶ μηδὲν ἀνύσας, ὑπέστρεψεν " την Μόψου τὴν Εστίαν, καὶ ἔθετο ἐν αὐτῇ φύλακας. Α. Μ. 1194. - Τούτῳ τῷ ἔτει Βαάνης, ὁ ἐπίκλην Έπταδαίμων, την τετάρτην ᾿Αρμενίαν τοῖς Αραψιν υπέταξεν. Αψίμαρος δὲ Φιλιππικὸν τὸν υἱὸν Νικη φόρου τοῦ πατρικίου εἰς Κεφαληνίαν ἐξώρισεν, ὡς ονειροπολούμενον βασιλεύειν· ἔφασκε γὰρ έωρακέναι κατ' όναρ, ὅτι ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐσκιάζεται ἀπὸ ἀετοῦ. Ακούσας δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς, παραχρῆμα αὐτόν εξώρισεν. - Α. Μ. 6195. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἱστασίασαν οἱ ἄρ χοντες Αρμενίας κατὰ τῶν Σαρακηνῶν, καὶ τοὺς ἐν Αρμενία Σαρακηνούς ἀπέκτειναν. Καὶ αὖθις πρὸς τὸν ᾿Αψίμαρον πέμπουσιν, καὶ Ῥωμαίους εἰς τὴν αὐτῶν χώραν φέρουσιν. Ὁ δὲ Μουαμὲν ἐπιστρα τεύσας κατ᾿ αὐτῶν, πολλοὺς κτείνει· καὶ τὴν μὲν Αρμενίαν Σαρακηνοῖς ὑποτάσσει, τοὺς δὲ μεγιστά νας οι Αρμενίας θωρεῖσας ἐν τόπῳ ἑνὶ ζωοκεύ- στους εκ εποίησεν. Κατ' αὐτὸν δὲ τὸν χρόνον ἐπιστρά τευσεν Αζὰρ τῇ Κιλικία μετά χιλιάδων δέκα· καὶ περιτυχὼν αὐτῷ ὁ Ἡράκλειος ὁ ἀδελφὸς τοῦ βασι λέως τους πλείστους ἀπέκτεινεν, καὶ τοὺς λοιποὺς δεσμίους τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν. Τούτῳ τῷ ἔτει Αζιβος ὁ τοῦ Χουνε! επεστράτευσεν τῇ Κιλικίᾳ, καὶ πολιορκή σας τὸ Σίσιον κάστρον κατέβαλεν (84) · ὃν κατ έλαβεν ὁ τοῦ βασιλέως ἀδελφὸς Ηράκλειος, καὶ πολε- μήσας αὐτὸν κτείνει δώδεκα χιλιάδας ᾿Αράβων. Τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ἐν Περσῶν, διάγοντος, καὶ δημηγο ροῦντος ἑαυτὸν πάλιν βασιλεύειν μέλλοντα, οἱ τῶν ἐκεῖσε οικήτορες τὴν ἐκ τῆς βασιλείας κίνδυνον του βηθέντες, ἐβουλεύσαντο τοῦτον ἀνελεῖν ἢ τῷ βασιλεῖ παραπέμψαι. Αὐτὸς δὲ διεγνωκώς ηδυνήθη εκφυ γεῖν …, καὶ εἰς τὸ Δαρᾶς (85) καταδρομών, πτήσατο τῷ τῶν Χαζάρων Χαγάνῳ (86) συνοψισθῆναι. Αὐτὸς δὲ μαθὼν ἐδέξατο αὐτὸν μετά τιμής μεγάλης, καὶ εξέδοτο αὐτῷ εἰς γυναίκα Θεοδώραν τὴν γνησίαν αὐτ τοῦ ἀδελφήν. Μετ' ὀλίγον δὲ χρόνον αιτησάμενος τῷ Χαγάνῳ κατῆλθεν εἰς Φαναγουρίαν (87), κἀκεῖσε το πολεμήσαντες τῷ Α. πολεμήσας τὸν Χαγάνω Α, Χαγαν ναίς. " ενεχείρισαν Α. Γ, ένεχείρισεν Συρίαν 4, Συρίας τῶν Σαμοσάτων Α, τὸ Σαμόσατον τα τὴν πέριξ χώραν Α, τὴν περιχώραν ναίg. " πολιορκήσαντες Μ. Ε. "μεγιστάνους 1. ἀνύσαντες — ὑπέστρεψαν Δ. * καὶ ᾠκοδόμησεν τήν ζωκαύστους Α. Κουνελ Λ, Χουντη κατέβαλεν όν Α. φυγείν Α. - - χώρα: διεκ γάνους δὲ τούτους αὐτοὶ καλοῦσι. THEOPHANIS eum inter ferunt, et Chagan rursumn Persidis recepit A principatum. Romani autem impressione in Syriam facta, Samosatum. usque penetrant, vicinasque regiones populati, Arbum ad ducenta, ut narrant, millia trucidant, spoliaque opima innumerosque captivos abducentes, valido metu Arabum animis incusso, domum reversi sunt. A. C. 695. Hoc anno Abdelas copias in Ro- maniam eduxit. Et obsessa Taranto non valens potiri, Mopsuestiain rediit, et præsidium in ea constituit. A. C. 694. - B loc anno Baanes, cognomento Epladænon, quartan Armeniam Arabibus fecit subjectam. Apsimarus autem Philippicum Nice- phori patricii alium in Cephaloniam relegavit, quod imperio se quandoque potiturum. couniasset. Caput enim suum aquilæ pennis obumbratum për somnum se vidisse asserebat. His auditis impera- tor eum confestim in exsilium deportari sanxit. A. C. 695. - Hot anno Armeniæ primores, tumultu in Saracenos excitato, Saracenos per Armeniam universos occiderunt et legatione rur- sus aḍ Apsimarum destinata, Romanos in suam provinciam inducunt. Muamed autem expeditione in éos suscepta plurimos ex eis delet, et Arme. niam iterum Saracenis subjicit, Armeniosque proceres unum in locum collectos omnes vivos combussit. Sub id tempus Azar armatorum milli- bus decem secum ductls Ciliciæ bellum intulit, : cui cum Heraclius imperatoris frater obviam factus fuisset, plurimos ex ejus copiis prostravit, reliquos vero vinctos ad imperatorem transmisit. A. C. 696. - Hoc anno Azibus Chunei filius in Ciliciam arma movit, Sisiumque castrum obsidione expugnatum subvertit. Eum Heraclius imperatoris frater paribus arinis aggreditur, pugnaque con- serta, Arabum duodecim millia profligat. Interim Justinianus Chersonæ degens imperii sceptra de- nuo sibi cum potestate committenda enuntians, ejus loci incolas dictis hujusmodi terret. Quare periculum ab imperatore sibi metuentes, de infe- renda illi nece, vel eo ad imperatorem deportando consilium ineunt. Ille machinas præsentiens, fu- gam solerter capessit, et festino gressu Daras profectus, Chagani Chazarorum congressum et colloquium sibi concedi expostulat. Eo nuntio accepto, Chaganus virum honore cumulatum ex- cipit, et germnanam sororem Theodoram ei conju- C p - A. M. 6193. A. M. 6196. VARIE LECTIONES. vulg. " vulg. " vulg. ' νulg. add. A ante vulg. * om. JAC. GOARI NOTÆ. tum. ORTELIUS. Doros in Gotthic limitibus posium. Unde Chasarum (ducen Chaganos illos nu:tcupant) ut ad se venirel, rogat. Chazari porro Taurice Chersonesi, et Mao tidis paludis fauces ad occidentem occupant. (84) Castrum Cilicia Guilielino Tyrio memora- (85) Nicephorus : Δόρος πρὸς τῇ Γοτιδική κείμενον (86) Idem : Αιτεῖ δὲ τῶν Χαζάρων ἡγεμόνα. Να 187) Mæntidis paludis orientalem regionem.
PG 108:757Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Γερμανὸς ἔτη ιε. β. α. α. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Οὐαλίδ, καὶ Σουλεϊμὰν διαδέχεται τὴν ἀρχήν. τῷ δ’ αὐτῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας Ἀρτεμίου, τοῦ καὶ Ἀναστασίου, τῆς ιγ ἰνδικτιῶνος μηνὶ Αὐγούστῳ ια, μετετέθη Γερμανὸς ἀπὸ τῆς μητροπόλεως Κυζίκου εἰς Κωνσταντινούπολιν· ἐφ’ ᾗ καὶ κιτατόριν μεταθεσίμου τὸ ὑποτεταγμένον ἐκπεφώνηται· ψήφῳ καὶ δοκιμασίᾳ τῶν θεοσεβεστάτων πρεσβυτέρων καὶ διακόνων, καὶ παντὸς τοῦ εὐαγοῦς κλήρου, καὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου, καὶ τοῦ φιλοχρίστου λαοῦ τῆς θεοφυλάκτου ταύτης καὶ βασιλίδος πόλεως, ἡ θεία χάρις, ἡ πάντοτε τὰ ἀσθενῆ θεραπεύουσα καὶ τὰ λείποντα ἀναπληροῦσα, μετατίθησι Γερμανόν, τὸν ὁσιώτατον πρόεδρον τῆς Κυζικηνῶν μητροπόλεως, εἰς ἐπίσκοπον ταύτης τῆς θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος πόλεως. ἐγένετο δὲ ἡ παροῦσα μετάθεσις κατὰ παρουσίαν Μιχαήλ, τοῦ ὁσιωτάτου πρεσβυτέρου καὶ ἀποκρισιαρίου τοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου, καὶ λοιπῶν ἱερέων καὶ ἐπισκόπων, ἐπὶ Ἀρτεμίου βασιλέως.διέτριβε μετὰ Θεοδώρας. Ακούσας ταῦτα Αψίμαρος, πέμπει πρὸς τὸν Χαγάνον ὑποσχόμενος αὐτῷ παρ- έχειν πολλὰ δῶρα, εἰ τὴν Ἰουστινιανὸν ζῶντα αὐτῷ παραπέμψει ν· εἰ δὲ μή, κἂν τὴν αὐτοῦ κεφαλήν. Είξαντος δὲ τοῦ Χαγάνου τῇ τοιαύτη αιτήσει, παρα φυλακὴν αὐτῷ ἔπεμψεν, ὡς δῆθεν διὰ τὸ μὴ ὑπὸ τῶν Ιδίων ὁμοφύλων ἐπιβουλευθῆναι, ἐντειλάμενος τὸν Παπάτζην τὸν ἐκ τ' τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐκεῖσε Εντα, καὶ Βαλγίτην τὸν ἄρχοντα Βοσφόρου (88), ἵνα όταν δηλωθῇ αὐτοῖς ἀνέλωσι Ἰουστινιανόν. Τούτων δὲ δι' οἰκέτου Χαγάνου τῇ Θεοδώρα μηνυθέντων καὶ τῷ Ἰουστινιανῷ γνωσθέντων, προσκαλεσάμενος τὸν λεχθέντα Παπάτζην κατ' ἰδίαν ὁμιλῆσαι, κόρδη (89) τοῦτον ἀπῆγξεν· ὁμοίως δὲ καὶ Βαλγίτην τὸν ἄρο χοντα Βοσφόρου. Εὐθέως δὲ ἀποστέλλει Θεοδώραν ἐν Χαζαρία, αὐτὸς δὲ ἐπὶ Φαναγουρίαν λάθρα δρα πετεύσας εἰς στόμιν 1.6 (90) κατῆλθεν. Καὶ εύρη- πὼς ἁλιάδα ἐξηρτισμένην ἐπέβη ἐπ' αὐτήν. Καὶ παι ραπλεύσας τὴν "Ασαδα, ἦλθε μέχρι Συμβόλου πληρ σίον τῆς Χερσῶνος. Καὶ ἀποστείλας κρυπτῶς ἐν Χερσῶνι ἐπῆρε Βασβακούριον (91) καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, τόν τε Σαλβανὸν καὶ τὸν Στέφανον, καὶ τὸν Μωρόπαυλον σὺν Θεοφίλῳ· καὶ σὺν αὐτοῖς ἀποπλεύ‐ σας διέβη τὸν φάρον Χερσώνος. Εἶθ' οὕτως παρα- πλεύσας τὰ Νεκρόπυλα τὸ στόμιν τε τοῦ Δάναπρι καὶ Δάναστρι (92) κλύδωνος γεγονότος, ἀπέγνωσαν πάντες τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν. Μυάκης δὲ ὁ οἰκειακὸς αὐτοῦ ἄνθρωπος ἔψη αὐτῷ· Ἰδοὺ ἀποθνήσκομεν, δέσποτα, τάξαι τῷ Θεῷ περὶ τῆς σωτηρίας σου, [ῖνα ὁ Θεὸς “α] ἐὰν ἀποδώσῃ σοι τὴν βασιλείαν σου, μηδένα ἀμύνεσθαι τῶν ἐχθρῶν σου. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ἐν θυμῷ λέγει αὐτῷ ἐ· Ἐὰν φείσω- μαί “ τινι ἐξ αὐτῶν, ὁ Θεὸς ἐνταῦθα με κατα- ποντίσῃ. Καὶ ἀκινδύνως ἐκ τοῦ κλύδωνος ἐκεί νου ἐξῆλθεν, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν Δάνουσιν του ταμόν. Αποστείλαντες δὲ αὐτοῦ Στέφανον πρὸς Τερβέλην τὸν κύριον Βουλγαρίας ἐπιδοῦναι αὐτῷ σύναρσιν, ὅπως κρατήσῃ τὴν προγονικὴν αὐτοῦ βα- σιλείαν, ὑπέσχετο αὐτῷ πλεῖστα παρέχειν δώρα, καὶ τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυναῖκα. Αὐτοῦ δὲ πάντα ὑπακούειν καὶ συντρέχειν ἐνομάτως ὑποσχο- μένου, καὶ μετὰ τιμῆς δεξαμένου, συγκινεῖ τὸν ὑποκείμενον αὐτῷ πάντα λαὸν τῶν Βουλγάρων καὶ Σκλάβων· καὶ τῷ ἐρχομένῳ κ χρόνῳ ἐπλισθέντες ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν παρεγένοντο. παραπέμψαι Α, παραπέμψη ε' τὸν ἐκ Α, ὡς ἐκ κόρδη Α, κόρδα εύ- θέως ἐν τῇ Ῥώμῃ. το στόμιν] στόμιον στόμην ὡς ἕνα ὁ Θεὸς : αὐτῷ οι φείσομαι ἐχομένῳ 2. χωρίον. Εἰς τομὴν κατῆλθεν. εἰς στόμιον ἀπάρας εἰς Τόμιν καλούμενον παραθαλάσσιον χωρίον κατῆλθε, Σαλβανός. CHRONOGRAPHIA. B A gem locat. Brevi tempore interjecto venia a Cha- gano expetita Phanaguriam se confert, et ibi cum conjuge Theodora moratur. His auditis Apsimarus Chaganum per legatos maxima munera pollicitos hortatur, ut Justinianum vivum vel saltem ipsius caput ad se mittendum curet. Chaganus promissorum spe illectus postulatis morem gerit, et satellitii custodia ad Justinianum deputata, insidias a gentilibus suis ipsi struendas se vereri. simulat, simul autem Papatzem, qui illic vices ejus gerebat, et Balgitzem Bosphori præfectum mandatis instruit, ut, eum ipsis significaretur, Justinianum e medio tollerent. Istis a Chagani famulo Theodoræ denuntiatis, ac subinde Justi- niano revelatis, ipse praedictum Papalzem ut remotis arbitris colloqueretur, ad se vocavit, eumque chorda confestim strangulavit, quemad- modum et Balgitzen Bosphori præfectum. Quo simul facto, et Theodora in Chazariam remissa, ipse, fuga Phanaguriam versus clanculum arrepta, ad freti fauces pervenit. Ibi piscatoriam scapham forte nactus, eam conscendit, et Asadem præter- vectus, ad Symbolum juxta Chersonam appulit. Nuntiis vero Chersonam latenter missis, Basba- curium, et ejus fratrem, Salbanum, Stephanum, Moropaulum et Theophilum secum tollit, et Cher- sonæ pharum prætergressus cum eis enavigat. Inde Necropyla præterlapsi, et Danapris Danastris- que fluminum ostia emensi, procella derepente exorta, cuncti de salute desperant. Tum Myaces ejus domesticus homo ita eum alloquitur : Viden', dv- mine, periculo mortique nos proximos. Volo itaque pro salute tua concepto, si Deus imperium reddiderit, in nullum hostium tuorum te desæviturum pollicere. llle etiamnum ira percitus, Si veniam, respondet, ulli concessero, hic jam Deus me mittat in maris profundum. Tempestatis postmodum periculo ere- plus in Danubii ostia penetrat. Tum vero Stephanum ad Terbelem Bulgaria dominum delegat, ut avitumn recuperet imperium, suxiliarem. manum ab eo postulat, plurimis muneribus beneficium, aiebat, compensaturus, etiam propria filia in uxorem data. Terbeles ci se in omnibus obediturum auxilium- que daturum adhibito jurejurando pollicitus, Ju- stinianumque perhonorifice suscipiens, omnes Bul- garorum et Sclavorum copias collegit, qui demum omnes anno insequenti arreptis armis ad impera- soriam urbem profecti sunt. · 43. G D VARIÆ LECTIONES. νulg. vulg. vulg. post vv. lacuna intercedit in cod. A usque ad p. 574, b, vulg. hæc verba delenda esse videntur. om. a. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. merius. Petavius in notis. Reddit Anastasius imen; alia lectio, in mare. Reg. quidquid ex eo licentius editum, pejusque e mar- gine emendatum, Anast. ad Intem, in- - dicans et ipse nomen propriun. At clare S. Niceph. : solvens Tonim, qui locus ad mare situs est pervenit. Conserts. qui hic Nicephorum, pag. 77. (88) Σκυθικοῦ addit Nicephorus, qui aliis Cim- (89) Nicephorus, ἀγχόνη. (90) Idem, εἰς Τόμην καλούμενον παραθαλάσσιον (91) Nicephorus, Βαραστακούριον, τόν τε Σολιδάν, (92) De Ouviis hisce consule Petavii notus in
PG 108:759μαθὼν δὲ Ἀρτέμιος, ὅτι στόλος τῶν Σαρακηνῶν ἀπὸ Ἀλεξανδρείας ἐπὶ τὸν Φοίνικα ἀνέδραμε πρὸς τὸ κόψαι ξυλὴν κυπαρισσίνην, ἐπιλεξάμενος ἐκ τοῦ οἰκείου στόλου τὰ εὔδρομα σκάφη ἔβαλε ταξάτους ἐκ τοῦ Ὀψικίου θέματος, καὶ εἰς τὴν Ῥόδον ἀθροισθῆναι ἐκέλευσε πάντας καὶ προεβάλετο στρατηγὸν καὶ κεφαλὴν αὐτῶν τὸν διάκονον Ἰωάννην τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, [τὸν ἐπιλεγόμενον παπᾶν Ἰωαννάκιν] τὸ τηνικαῦτα λογοθέτην γενικὸν ὑπάρχοντα. αὐτοῦ δὲ ἐν τῇ Ῥόδῳ καταλαβόντος, καὶ τῶν πλωί̈μων συναθροισθέντων, διελάλει τοῖς ἄρχουσι περὶ τοῦ ἀποκινῆσαι αὐτούς, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὸν Φοίνικα, πρὸς τὸ καῦσαι τὴν ξυλὴν καὶ τὴν εὑρισκομένην ἐξάρτυσιν τῶν Ἀγαρηνῶν. πάντων δὲ προθύμως ὑπακουσάντων, οἱ τοῦ Ὀψικίου οὐ κατεδέξαντο· καὶ τὸν μὲν βασιλέα ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ διάκονον Ἰωάννην ῥομφαίαις ἀνεῖλον. ἐντεῦθεν λοιπὸν οἱ στόλοι διαιρεθέντες εἰς τοὺς ἰδίους ἀπέπλευσαν τόπους, οἱ δὲ κακοῦργοι κατὰ τῆς βασιλίδος ἀνέβαλον πόλεως.λεχ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς, καὶ ἐκράτησεν Οὐαλίδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανός τὴν βα σιλίδα πόλιν καταλαβών ἅμα Τερβάλῃ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Βουλγάρων ἠπλίκευσεν εἰς τὴν Χαρσίου πόρ ταν (93) καὶ ἕως Βλαχερνῶν. Καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας προσλαλοῦντες τοῖς ἐν τῇ πόλει ὑβρίζοντο παρ' αὐτῶν, καὶ οὐδὲ λόγον κατεδέχοντο. Ὁ δὲ Ἰουστι νιανός μετ᾿ ὀλίγων ομοφύλων πολέμου χωρὶς διὰ τοῦ ἀγωγού (94) εἰσελθὼν, καὶ θόρυβον ἀνασκαφής βα λών, τὴν πόλιν παρέλαβεν, καὶ πρὸς βραχὺ ἐσκή νωσεν ἐν τῷ παλατίῳ Βλαχερνών. Ρωμαίων βασιλέως πάλιν 'Τόρ στινιανοῦ έτος α. Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐαλλο ἔτος α'. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Κύρου ἔτος α'. Ιεροσολύμων ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανός πάλιν τὴν βασι λεξαν παραλαμβάνει, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς τῷ Τερβέλῃ καὶ βασιλικά σκεύη, ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ. Αψίμαρος δὲ καταλιπών τὴν πόλιν εἰς Απολλωνιάδα φεύγει. Καταδιωχθεὶς δὲ συλλαμ βάνεται, καὶ εἰς Ἰουστινιανὸν ἄγεται. Καὶ Ἡρά κλειος (95) δὲ ἀπὸ Θράκης δεδεμένος ἤχθη σὺν πᾶσι τοῖς συνασπιζομένοις αὐτῷ τὰ ἄρχουσιν, οὓς ἐν τῷ τείχει πάντας ἐφούρκισεν (96). Αποστείλας δὲ εἰς τὰ μεσόγεια ἅπαντα, πλείους ἐξ αὐτῶν εὐρὼν ἐμ πράκτους (97) τε καὶ ἀπράκτους πάντας ἀπέκτει νεν. Τὸν δὲ Αψίμαρον καὶ Λεόντιον αλύσεσι δεδε μένους εἰς πᾶσαν πόλιν πομπεῦσαι πεποίηκεν· καὶ τοῦ ἱππικοῦ ἀγομένου καὶ ἐν τῷ σένζῳ καθεζομένου, ήχθησαν συρόμενοι δημοσίᾳ, καὶ ἐρρίφησαν όποτα γάδην αὐτῷ· καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως (93) τοῦ πρώτου βαΐου, τοῦ δήμου βοή σαντος, ὅτι Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπέβης, καὶ ἐπάτητας λέοντα καὶ δράκοντα. Καὶ τούτους ἀπο- στείλας ἐν τῷ κυνηγείῳ ἀπεκεφάλισεν· Καλλίνικον δὲ πατριάρχην τυφλώσας ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐξώρισεν· καὶ ἀντ᾿ αὐτοῦ Κῦρον ἐν τῇ νήσῳ Αμαστρις (99) ἔγκλειστον ὄντα, ὡς προσημάναντα αὐτῷ τὴν τῆς δευτέρας βασιλείας αποκατάστασιν προεβάλετο. Αναρίθμητον δὲ πλῆθος ἔκ τε ἐς τοῦ πολιτικοῦ καὶ του στρατιωτικού καταλόγου ἀπώλεσεν. Πολλούς δὲ καὶ ἐν σάκκοις ἐμβαλών “ ἐν τῇ θαλάσση πικρό τ αὐτῷ] αὐτοῖς Η εμπράκτους] εύπρ. Γ. τε του Α. · ἐμβαλών Δ, εμ- βάλλων ἐκ τοῦ Χαρσίου δευτερεύοντος μέρους Βενέτων, α τό, πρὸς βραχύ στρ:5ί A. C. 697. - THEOPHANIS Hoc anno Arabum dux Abimelech ▲ mortuus est, et Valid ejus filius principa- tum obtinuit. Eodem etiain anno Justinianus Ter- belis et Bulgarorum ipsi adjunctorum auxilio fretus urbium reginam armis impetit, et ad Charsil portam castris locatis totum spatium ad Blachernas usque occupat. Per dies autem tres colloquio cum civibus habito, nonnisi contumelias et dicteria ab ipsis retulerunt, quibus etiam incassum pacis conditiones obtulerunt. Porro Justinianus cum paucis admodum gentilibus suis citra pugnam per cuneum in urbem subiens, sparso cadis et stragis tumultu, ejus compos effectus, paulo post in Blachernarum palatio sedem ae simul castra posuit. A. C. 698. ― Romanorum imperatoris Justi- B - niani iterum annus primúe. Arabum ducis Valid annus primus. Cpoleos episcopi Cyri annus primus. Hierosolymorum episcopi Joannis annus primus. ' - A. M. 6198.. C Hoc anno Justinianus in imperium restitutus, præclaris muneribus et regia supellectile Terbell oblata, inito cum eo fcedere, pacifce dimisit. Apsimarus urbe relicta, Apolloniadem fuga se recipit, et in ipsa fuga comprehensus ad Justi- mianum adducitur. Heraclius quoque vinculis com- peditus Thracia extractus, cum cæteris, qui sub eo merebantur, proceribus eidem præsentatur, quos omnes laqueis e muro suspendit. Dimissis etiam per mediterranea ministris, multos ex Apsimari militi- bus repertos, tam eos, qui pro ipso aliquid molie- bantur, quam qui quietem agerent, omnes inter- fecit. Apsimarum autem et Leontium catenis vinctos per universas urbis regiones ignominiose traduci mandavit, et circensibus ludis celebratis, ipso propria sibi sede composito, illi publice cum dedecore tracti, ad pedes ejus prosternendi humili more projecti sunt. Inclinatorum et pronorum in terram cervices pedibus terebat et calcabat Justi- mianus, donec circi munus primum exhiberetur, populo vociferante: Super aspide et basiliscum ambulasti, et conculcasti leonem et draconem. Demum in cynegium missis caput amputari præ- cepit, Callinicum patriarcham oculis orbatum Ro- mam relegavit, et in ejus locum Cyrum quemdam D in Amastris insula monachum inclusum, quod imperii secundo gerendi vaticinium edidisset, VARIE LECTIONES. " νulg. et alterum add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. quam, ut reapse aditum exhibet sinuosum. Orig. CP., Charsio secunde Venetorum factionis tribuno dictam volunt, quibus auctoris verba astipulantur. Inter ipsam, et sequentem Adrianopoleos portum versus continentem Blachernarum palatium situm fuit. per urbis aquæductum subiens, tantisper in Blacher. marum palatio habitacit. Sic mihi quæ ipsa vis est_toū taxfvwas · non paulo post, at aliis redditum. Constris. auctores, babet. et præmium. Adi notas in Cedrenum posteriores. posuit Nicephorus. 4. Μ. 6197. - Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν 'Αβιμέ (93) Egri Capi vocant hodie Turcæ, id est, obli- (94) S. Niceph., κατὰ τὸν τῆς πόλεως ἀγωγόν (95) Apsimari frater, Orientalium copiarum dux. (96) Πρὸς τῷ τείχει ἐπὶ ξύλου ἀνήρτησεν. (97) Actores, vertit Anastasius, cujus alia lectio, (98) Απόλυσις, finis, et demissio : βαΐον, palma, (99) Ad Bithyniæ pontum; correctus, 'Aµk-
ἐλθόντων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ Ἀδραμυτίῳ, ἀκεφάλων ὄντων, εὗρον ἐκεῖ ἄνδρα ἐντόπιον Θεοδόσιον ὀνόματι, ἐκλήπτορα τῶν δημοσίων φόρων ὑπάρχοντα, ἀπράγμονά τε καὶ ἰδιώτην, καὶ προετρέψαντο αὐτὸν τοῦ βασιλεύειν. ὁ δὲ φυγῇ χρησάμενος εἰς τὸ ὄρος ἐκρύβη. εὑρόντες δὲ αὐτὸν εὐφήμησαν αὐτὸν βιασάμενοι ὡς βασιλέα. ὁ δὲ Ἀρτέμιος ταῦτα μαθὼν ἐπέστησε τῇ πόλει οἰκειακοὺς αὐτοῦ ἀνθρώπους ἄρχοντας ἅμα τοῦ κατασκευαςθέντος ὑπ’ αὐτοῦ στόλου, καὶ ἐξοπλίσας αὐτοὺς αὐτὸς ἐξῆλθεν ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει, κἀκεῖσε ἑαυτὸν ἠσφαλίσατο. οἱ δὲ ἀντάρται ἀναβαλόντες καὶ συγκινήσαντες ὅλον τὸ θέμα τοῦ Ὀψικίου καὶ τοὺς Γοτθογραίκους, συλλαμβάνονται πλεῖστα μικρά τε καὶ μεγάλα πραγματευτικὰ σκάφη καὶ διά τε γῆς καὶ θαλάσσης ἐν Χρυσοπόλει ἀνέδραμον. τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου εἰς τὸν λιμένα τοῦ ἁγίου Μάμαντος ὁρμοῦντος, καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐπολέμουν ἀλλήλους ἐπὶ μῆνας ἕξ. τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου ἐπὶ τὸν τοῦ Νεωρίου τῆς πόλεως λιμένα μεθορμίσαντος, περάσας ὁ Θεοδόσιος τὰ Θρᾳκῷα ἐκράτησε μέρη. προδοσίας δὲ γενομένης, διὰ τῆς πόρτης τοῦ μονοτείχους τῶν Βλαχερνῶν τὴν πόλιν ἔλαβον.λεχ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς, καὶ ἐκράτησεν Οὐαλίδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανός τὴν βα σιλίδα πόλιν καταλαβών ἅμα Τερβάλῃ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Βουλγάρων ἠπλίκευσεν εἰς τὴν Χαρσίου πόρ ταν (93) καὶ ἕως Βλαχερνῶν. Καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας προσλαλοῦντες τοῖς ἐν τῇ πόλει ὑβρίζοντο παρ' αὐτῶν, καὶ οὐδὲ λόγον κατεδέχοντο. Ὁ δὲ Ἰουστι νιανός μετ᾿ ὀλίγων ομοφύλων πολέμου χωρὶς διὰ τοῦ ἀγωγού (94) εἰσελθὼν, καὶ θόρυβον ἀνασκαφής βα λών, τὴν πόλιν παρέλαβεν, καὶ πρὸς βραχὺ ἐσκή νωσεν ἐν τῷ παλατίῳ Βλαχερνών. Ρωμαίων βασιλέως πάλιν 'Τόρ στινιανοῦ έτος α. Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐαλλο ἔτος α'. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Κύρου ἔτος α'. Ιεροσολύμων ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανός πάλιν τὴν βασι λεξαν παραλαμβάνει, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς τῷ Τερβέλῃ καὶ βασιλικά σκεύη, ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ. Αψίμαρος δὲ καταλιπών τὴν πόλιν εἰς Απολλωνιάδα φεύγει. Καταδιωχθεὶς δὲ συλλαμ βάνεται, καὶ εἰς Ἰουστινιανὸν ἄγεται. Καὶ Ἡρά κλειος (95) δὲ ἀπὸ Θράκης δεδεμένος ἤχθη σὺν πᾶσι τοῖς συνασπιζομένοις αὐτῷ τὰ ἄρχουσιν, οὓς ἐν τῷ τείχει πάντας ἐφούρκισεν (96). Αποστείλας δὲ εἰς τὰ μεσόγεια ἅπαντα, πλείους ἐξ αὐτῶν εὐρὼν ἐμ πράκτους (97) τε καὶ ἀπράκτους πάντας ἀπέκτει νεν. Τὸν δὲ Αψίμαρον καὶ Λεόντιον αλύσεσι δεδε μένους εἰς πᾶσαν πόλιν πομπεῦσαι πεποίηκεν· καὶ τοῦ ἱππικοῦ ἀγομένου καὶ ἐν τῷ σένζῳ καθεζομένου, ήχθησαν συρόμενοι δημοσίᾳ, καὶ ἐρρίφησαν όποτα γάδην αὐτῷ· καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως (93) τοῦ πρώτου βαΐου, τοῦ δήμου βοή σαντος, ὅτι Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπέβης, καὶ ἐπάτητας λέοντα καὶ δράκοντα. Καὶ τούτους ἀπο- στείλας ἐν τῷ κυνηγείῳ ἀπεκεφάλισεν· Καλλίνικον δὲ πατριάρχην τυφλώσας ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐξώρισεν· καὶ ἀντ᾿ αὐτοῦ Κῦρον ἐν τῇ νήσῳ Αμαστρις (99) ἔγκλειστον ὄντα, ὡς προσημάναντα αὐτῷ τὴν τῆς δευτέρας βασιλείας αποκατάστασιν προεβάλετο. Αναρίθμητον δὲ πλῆθος ἔκ τε ἐς τοῦ πολιτικοῦ καὶ του στρατιωτικού καταλόγου ἀπώλεσεν. Πολλούς δὲ καὶ ἐν σάκκοις ἐμβαλών “ ἐν τῇ θαλάσση πικρό τ αὐτῷ] αὐτοῖς Η εμπράκτους] εύπρ. Γ. τε του Α. · ἐμβαλών Δ, εμ- βάλλων ἐκ τοῦ Χαρσίου δευτερεύοντος μέρους Βενέτων, α τό, πρὸς βραχύ στρ:5ί A. C. 697. - THEOPHANIS Hoc anno Arabum dux Abimelech ▲ mortuus est, et Valid ejus filius principa- tum obtinuit. Eodem etiain anno Justinianus Ter- belis et Bulgarorum ipsi adjunctorum auxilio fretus urbium reginam armis impetit, et ad Charsil portam castris locatis totum spatium ad Blachernas usque occupat. Per dies autem tres colloquio cum civibus habito, nonnisi contumelias et dicteria ab ipsis retulerunt, quibus etiam incassum pacis conditiones obtulerunt. Porro Justinianus cum paucis admodum gentilibus suis citra pugnam per cuneum in urbem subiens, sparso cadis et stragis tumultu, ejus compos effectus, paulo post in Blachernarum palatio sedem ae simul castra posuit. A. C. 698. ― Romanorum imperatoris Justi- B - niani iterum annus primúe. Arabum ducis Valid annus primus. Cpoleos episcopi Cyri annus primus. Hierosolymorum episcopi Joannis annus primus. ' - A. M. 6198.. C Hoc anno Justinianus in imperium restitutus, præclaris muneribus et regia supellectile Terbell oblata, inito cum eo fcedere, pacifce dimisit. Apsimarus urbe relicta, Apolloniadem fuga se recipit, et in ipsa fuga comprehensus ad Justi- mianum adducitur. Heraclius quoque vinculis com- peditus Thracia extractus, cum cæteris, qui sub eo merebantur, proceribus eidem præsentatur, quos omnes laqueis e muro suspendit. Dimissis etiam per mediterranea ministris, multos ex Apsimari militi- bus repertos, tam eos, qui pro ipso aliquid molie- bantur, quam qui quietem agerent, omnes inter- fecit. Apsimarum autem et Leontium catenis vinctos per universas urbis regiones ignominiose traduci mandavit, et circensibus ludis celebratis, ipso propria sibi sede composito, illi publice cum dedecore tracti, ad pedes ejus prosternendi humili more projecti sunt. Inclinatorum et pronorum in terram cervices pedibus terebat et calcabat Justi- mianus, donec circi munus primum exhiberetur, populo vociferante: Super aspide et basiliscum ambulasti, et conculcasti leonem et draconem. Demum in cynegium missis caput amputari præ- cepit, Callinicum patriarcham oculis orbatum Ro- mam relegavit, et in ejus locum Cyrum quemdam D in Amastris insula monachum inclusum, quod imperii secundo gerendi vaticinium edidisset, VARIE LECTIONES. " νulg. et alterum add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. quam, ut reapse aditum exhibet sinuosum. Orig. CP., Charsio secunde Venetorum factionis tribuno dictam volunt, quibus auctoris verba astipulantur. Inter ipsam, et sequentem Adrianopoleos portum versus continentem Blachernarum palatium situm fuit. per urbis aquæductum subiens, tantisper in Blacher. marum palatio habitacit. Sic mihi quæ ipsa vis est_toū taxfvwas · non paulo post, at aliis redditum. Constris. auctores, babet. et præmium. Adi notas in Cedrenum posteriores. posuit Nicephorus. 4. Μ. 6197. - Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν 'Αβιμέ (93) Egri Capi vocant hodie Turcæ, id est, obli- (94) S. Niceph., κατὰ τὸν τῆς πόλεως ἀγωγόν (95) Apsimari frater, Orientalium copiarum dux. (96) Πρὸς τῷ τείχει ἐπὶ ξύλου ἀνήρτησεν. (97) Actores, vertit Anastasius, cujus alia lectio, (98) Απόλυσις, finis, et demissio : βαΐον, palma, (99) Ad Bithyniæ pontum; correctus, 'Aµk-
οἱ δὲ παράνομοι λαοὶ τοῦ Ὀψικίου ἅμα τῶν Γοτθογραίκων τῇ νυκτὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν διαδραμόντες μεγίστην εἰργάσαντο ἅλωσιν, μηδενὸς φεισάμενοι· τοὺς δὲ ἐν αὐτῇ ὑπάρχοντας τοῦ Ἀρτεμίου ἄρχοντας ἅμα Γερμανῷ τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως συλλαβόμενοι ἐν Νικαίᾳ ἀπήγαγον πρὸς πίστωσιν Ἀρτεμίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὄντων. ὁ δὲ Ἀρτέμιος τούτους θεασάμενος ἀπέγνω ἑαυτοῦ καὶ ἑαυτὸν παρέδωκε λόγον τε ἀπαθείας αἰτησάμενος τὸ μοναδικὸν περιεβάλετο σχῆμα. ὁ δὲ Θεοδόσιος ἀβλαβῆ τοῦτον διατηρήσας ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν. ἐβασίλευσε δὲ Φιλιππικὸς μὲν ἔτη β καὶ μῆνας θ, Ἀρτέμιος δὲ ἔτος α καὶ μῆνας γ. Λέων δέ, τῶν ἀνατολικῶν στρατηγὸς ὤν, Ἀρτεμίου ὑπερμαχῶν οὐχ ὑπετάγη Θεοδοσίῳ· εἶχε δὲ συμπνέοντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα Ἀρτάυασδον Ἀρμένιον, τῶν Ἀρμενιάκων στρατηγόν, ᾧ καὶ συνέθετο δοῦναι τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυναῖκα· ὃ καὶ πεποίηκεν. 70 Κόσμου ἔτη ση. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψη. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτος α. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Σουλεϊμὰν ἔτη γ. β. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γερμανὸς ἔτη ιε. β. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λ. ια.λεχ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς, καὶ ἐκράτησεν Οὐαλίδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανός τὴν βα σιλίδα πόλιν καταλαβών ἅμα Τερβάλῃ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Βουλγάρων ἠπλίκευσεν εἰς τὴν Χαρσίου πόρ ταν (93) καὶ ἕως Βλαχερνῶν. Καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας προσλαλοῦντες τοῖς ἐν τῇ πόλει ὑβρίζοντο παρ' αὐτῶν, καὶ οὐδὲ λόγον κατεδέχοντο. Ὁ δὲ Ἰουστι νιανός μετ᾿ ὀλίγων ομοφύλων πολέμου χωρὶς διὰ τοῦ ἀγωγού (94) εἰσελθὼν, καὶ θόρυβον ἀνασκαφής βα λών, τὴν πόλιν παρέλαβεν, καὶ πρὸς βραχὺ ἐσκή νωσεν ἐν τῷ παλατίῳ Βλαχερνών. Ρωμαίων βασιλέως πάλιν 'Τόρ στινιανοῦ έτος α. Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐαλλο ἔτος α'. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Κύρου ἔτος α'. Ιεροσολύμων ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανός πάλιν τὴν βασι λεξαν παραλαμβάνει, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς τῷ Τερβέλῃ καὶ βασιλικά σκεύη, ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ. Αψίμαρος δὲ καταλιπών τὴν πόλιν εἰς Απολλωνιάδα φεύγει. Καταδιωχθεὶς δὲ συλλαμ βάνεται, καὶ εἰς Ἰουστινιανὸν ἄγεται. Καὶ Ἡρά κλειος (95) δὲ ἀπὸ Θράκης δεδεμένος ἤχθη σὺν πᾶσι τοῖς συνασπιζομένοις αὐτῷ τὰ ἄρχουσιν, οὓς ἐν τῷ τείχει πάντας ἐφούρκισεν (96). Αποστείλας δὲ εἰς τὰ μεσόγεια ἅπαντα, πλείους ἐξ αὐτῶν εὐρὼν ἐμ πράκτους (97) τε καὶ ἀπράκτους πάντας ἀπέκτει νεν. Τὸν δὲ Αψίμαρον καὶ Λεόντιον αλύσεσι δεδε μένους εἰς πᾶσαν πόλιν πομπεῦσαι πεποίηκεν· καὶ τοῦ ἱππικοῦ ἀγομένου καὶ ἐν τῷ σένζῳ καθεζομένου, ήχθησαν συρόμενοι δημοσίᾳ, καὶ ἐρρίφησαν όποτα γάδην αὐτῷ· καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως (93) τοῦ πρώτου βαΐου, τοῦ δήμου βοή σαντος, ὅτι Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπέβης, καὶ ἐπάτητας λέοντα καὶ δράκοντα. Καὶ τούτους ἀπο- στείλας ἐν τῷ κυνηγείῳ ἀπεκεφάλισεν· Καλλίνικον δὲ πατριάρχην τυφλώσας ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐξώρισεν· καὶ ἀντ᾿ αὐτοῦ Κῦρον ἐν τῇ νήσῳ Αμαστρις (99) ἔγκλειστον ὄντα, ὡς προσημάναντα αὐτῷ τὴν τῆς δευτέρας βασιλείας αποκατάστασιν προεβάλετο. Αναρίθμητον δὲ πλῆθος ἔκ τε ἐς τοῦ πολιτικοῦ καὶ του στρατιωτικού καταλόγου ἀπώλεσεν. Πολλούς δὲ καὶ ἐν σάκκοις ἐμβαλών “ ἐν τῇ θαλάσση πικρό τ αὐτῷ] αὐτοῖς Η εμπράκτους] εύπρ. Γ. τε του Α. · ἐμβαλών Δ, εμ- βάλλων ἐκ τοῦ Χαρσίου δευτερεύοντος μέρους Βενέτων, α τό, πρὸς βραχύ στρ:5ί A. C. 697. - THEOPHANIS Hoc anno Arabum dux Abimelech ▲ mortuus est, et Valid ejus filius principa- tum obtinuit. Eodem etiain anno Justinianus Ter- belis et Bulgarorum ipsi adjunctorum auxilio fretus urbium reginam armis impetit, et ad Charsil portam castris locatis totum spatium ad Blachernas usque occupat. Per dies autem tres colloquio cum civibus habito, nonnisi contumelias et dicteria ab ipsis retulerunt, quibus etiam incassum pacis conditiones obtulerunt. Porro Justinianus cum paucis admodum gentilibus suis citra pugnam per cuneum in urbem subiens, sparso cadis et stragis tumultu, ejus compos effectus, paulo post in Blachernarum palatio sedem ae simul castra posuit. A. C. 698. ― Romanorum imperatoris Justi- B - niani iterum annus primúe. Arabum ducis Valid annus primus. Cpoleos episcopi Cyri annus primus. Hierosolymorum episcopi Joannis annus primus. ' - A. M. 6198.. C Hoc anno Justinianus in imperium restitutus, præclaris muneribus et regia supellectile Terbell oblata, inito cum eo fcedere, pacifce dimisit. Apsimarus urbe relicta, Apolloniadem fuga se recipit, et in ipsa fuga comprehensus ad Justi- mianum adducitur. Heraclius quoque vinculis com- peditus Thracia extractus, cum cæteris, qui sub eo merebantur, proceribus eidem præsentatur, quos omnes laqueis e muro suspendit. Dimissis etiam per mediterranea ministris, multos ex Apsimari militi- bus repertos, tam eos, qui pro ipso aliquid molie- bantur, quam qui quietem agerent, omnes inter- fecit. Apsimarum autem et Leontium catenis vinctos per universas urbis regiones ignominiose traduci mandavit, et circensibus ludis celebratis, ipso propria sibi sede composito, illi publice cum dedecore tracti, ad pedes ejus prosternendi humili more projecti sunt. Inclinatorum et pronorum in terram cervices pedibus terebat et calcabat Justi- mianus, donec circi munus primum exhiberetur, populo vociferante: Super aspide et basiliscum ambulasti, et conculcasti leonem et draconem. Demum in cynegium missis caput amputari præ- cepit, Callinicum patriarcham oculis orbatum Ro- mam relegavit, et in ejus locum Cyrum quemdam D in Amastris insula monachum inclusum, quod imperii secundo gerendi vaticinium edidisset, VARIE LECTIONES. " νulg. et alterum add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. quam, ut reapse aditum exhibet sinuosum. Orig. CP., Charsio secunde Venetorum factionis tribuno dictam volunt, quibus auctoris verba astipulantur. Inter ipsam, et sequentem Adrianopoleos portum versus continentem Blachernarum palatium situm fuit. per urbis aquæductum subiens, tantisper in Blacher. marum palatio habitacit. Sic mihi quæ ipsa vis est_toū taxfvwas · non paulo post, at aliis redditum. Constris. auctores, babet. et præmium. Adi notas in Cedrenum posteriores. posuit Nicephorus. 4. Μ. 6197. - Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν 'Αβιμέ (93) Egri Capi vocant hodie Turcæ, id est, obli- (94) S. Niceph., κατὰ τὸν τῆς πόλεως ἀγωγόν (95) Apsimari frater, Orientalium copiarum dux. (96) Πρὸς τῷ τείχει ἐπὶ ξύλου ἀνήρτησεν. (97) Actores, vertit Anastasius, cujus alia lectio, (98) Απόλυσις, finis, et demissio : βαΐον, palma, (99) Ad Bithyniæ pontum; correctus, 'Aµk-
70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς κατὰ Κωνσταντινουπόλεως καὶ προέπεμψε Σουλεϊμὰν μετὰ στρατοῦ διὰ ξηρᾶς, Οὔμαρον δὲ διὰ θαλάσσης. αὐτὸς δὲ ὀπίσω αὐτῶν μετὰ πολλῆς ἀποσκευῆς πολεμικῆς ἧκεν. Σουλεϊμὰν δὲ καὶ Βάκχαρος ἐπὶ τὸ Ἀμώριον φθάσαντες γράφουσι πρὸς Λέοντα, τὸν στρατηγὸν τῶν ἀνατολικῶν, ὅτι οἴδαμεν, ὅτι ἡ βασιλεία τῶν Ῥωμαίων σοι ἁρμόζει, ἐλθὲ οὖν πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἂς λαλήσωμεν τὰ πρὸς εἰρήνην. θεωρήσας οὖν ὁ Σουλεϊμὰν τὸ Ἀμώριον στρατὸν μὴ ἔχον καὶ πρὸς τὸν στρατηγὸν ἐν ἔχθρᾳ διακείμενον διὰ τὴν πρὸς Ἀρτέμιον συμμαχίαν, παρεκάθισεν αὐτό, βουλόμενος ἐκεῖ ἐκδέξασθαι καὶ τὸν Μασαλμᾶν. ἅμα δὲ ἐπλησίασε τῇ πόλει, ἤρξαντο οἱ Σαρακηνοὶ εὐφημεῖν τὸν στρατηγὸν Λέοντα βασιλέα, παρακαλοῦντες καὶ τοὺς ἔσω τὸ αὐτὸ ποιεῖν. ἰδόντες δὲ οἱ τοῦ Ἀμωρίου, ὅτι οἱ Σαρακηνοὶ πόθῳ αὐτὸν εὐφήμουν, εὐφήμησαν καὶ αὐτοί. γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ταξάτων καὶ ἀρχόντων οὐκ ὄντων μέλλει ἀπολέσθαι τὸ Ἀμώριον, δηλοῖ τῷ Σουλεϊμάν, ὅτι ἐὰν θέλῃς ἵνα ἔλθω πρός σε καὶ τὰ πρὸς εἰρήνην λαλήσωμεν, διὰ τί παρακαθέζῃ τὴν πόλιν; ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· ἐλθέ, καὶ ἀναχωρῶ.λεχ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς, καὶ ἐκράτησεν Οὐαλίδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανός τὴν βα σιλίδα πόλιν καταλαβών ἅμα Τερβάλῃ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Βουλγάρων ἠπλίκευσεν εἰς τὴν Χαρσίου πόρ ταν (93) καὶ ἕως Βλαχερνῶν. Καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας προσλαλοῦντες τοῖς ἐν τῇ πόλει ὑβρίζοντο παρ' αὐτῶν, καὶ οὐδὲ λόγον κατεδέχοντο. Ὁ δὲ Ἰουστι νιανός μετ᾿ ὀλίγων ομοφύλων πολέμου χωρὶς διὰ τοῦ ἀγωγού (94) εἰσελθὼν, καὶ θόρυβον ἀνασκαφής βα λών, τὴν πόλιν παρέλαβεν, καὶ πρὸς βραχὺ ἐσκή νωσεν ἐν τῷ παλατίῳ Βλαχερνών. Ρωμαίων βασιλέως πάλιν 'Τόρ στινιανοῦ έτος α. Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐαλλο ἔτος α'. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Κύρου ἔτος α'. Ιεροσολύμων ἐπισκόπου Ἰωάννου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανός πάλιν τὴν βασι λεξαν παραλαμβάνει, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς τῷ Τερβέλῃ καὶ βασιλικά σκεύη, ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ. Αψίμαρος δὲ καταλιπών τὴν πόλιν εἰς Απολλωνιάδα φεύγει. Καταδιωχθεὶς δὲ συλλαμ βάνεται, καὶ εἰς Ἰουστινιανὸν ἄγεται. Καὶ Ἡρά κλειος (95) δὲ ἀπὸ Θράκης δεδεμένος ἤχθη σὺν πᾶσι τοῖς συνασπιζομένοις αὐτῷ τὰ ἄρχουσιν, οὓς ἐν τῷ τείχει πάντας ἐφούρκισεν (96). Αποστείλας δὲ εἰς τὰ μεσόγεια ἅπαντα, πλείους ἐξ αὐτῶν εὐρὼν ἐμ πράκτους (97) τε καὶ ἀπράκτους πάντας ἀπέκτει νεν. Τὸν δὲ Αψίμαρον καὶ Λεόντιον αλύσεσι δεδε μένους εἰς πᾶσαν πόλιν πομπεῦσαι πεποίηκεν· καὶ τοῦ ἱππικοῦ ἀγομένου καὶ ἐν τῷ σένζῳ καθεζομένου, ήχθησαν συρόμενοι δημοσίᾳ, καὶ ἐρρίφησαν όποτα γάδην αὐτῷ· καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως (93) τοῦ πρώτου βαΐου, τοῦ δήμου βοή σαντος, ὅτι Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπέβης, καὶ ἐπάτητας λέοντα καὶ δράκοντα. Καὶ τούτους ἀπο- στείλας ἐν τῷ κυνηγείῳ ἀπεκεφάλισεν· Καλλίνικον δὲ πατριάρχην τυφλώσας ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐξώρισεν· καὶ ἀντ᾿ αὐτοῦ Κῦρον ἐν τῇ νήσῳ Αμαστρις (99) ἔγκλειστον ὄντα, ὡς προσημάναντα αὐτῷ τὴν τῆς δευτέρας βασιλείας αποκατάστασιν προεβάλετο. Αναρίθμητον δὲ πλῆθος ἔκ τε ἐς τοῦ πολιτικοῦ καὶ του στρατιωτικού καταλόγου ἀπώλεσεν. Πολλούς δὲ καὶ ἐν σάκκοις ἐμβαλών “ ἐν τῇ θαλάσση πικρό τ αὐτῷ] αὐτοῖς Η εμπράκτους] εύπρ. Γ. τε του Α. · ἐμβαλών Δ, εμ- βάλλων ἐκ τοῦ Χαρσίου δευτερεύοντος μέρους Βενέτων, α τό, πρὸς βραχύ στρ:5ί A. C. 697. - THEOPHANIS Hoc anno Arabum dux Abimelech ▲ mortuus est, et Valid ejus filius principa- tum obtinuit. Eodem etiain anno Justinianus Ter- belis et Bulgarorum ipsi adjunctorum auxilio fretus urbium reginam armis impetit, et ad Charsil portam castris locatis totum spatium ad Blachernas usque occupat. Per dies autem tres colloquio cum civibus habito, nonnisi contumelias et dicteria ab ipsis retulerunt, quibus etiam incassum pacis conditiones obtulerunt. Porro Justinianus cum paucis admodum gentilibus suis citra pugnam per cuneum in urbem subiens, sparso cadis et stragis tumultu, ejus compos effectus, paulo post in Blachernarum palatio sedem ae simul castra posuit. A. C. 698. ― Romanorum imperatoris Justi- B - niani iterum annus primúe. Arabum ducis Valid annus primus. Cpoleos episcopi Cyri annus primus. Hierosolymorum episcopi Joannis annus primus. ' - A. M. 6198.. C Hoc anno Justinianus in imperium restitutus, præclaris muneribus et regia supellectile Terbell oblata, inito cum eo fcedere, pacifce dimisit. Apsimarus urbe relicta, Apolloniadem fuga se recipit, et in ipsa fuga comprehensus ad Justi- mianum adducitur. Heraclius quoque vinculis com- peditus Thracia extractus, cum cæteris, qui sub eo merebantur, proceribus eidem præsentatur, quos omnes laqueis e muro suspendit. Dimissis etiam per mediterranea ministris, multos ex Apsimari militi- bus repertos, tam eos, qui pro ipso aliquid molie- bantur, quam qui quietem agerent, omnes inter- fecit. Apsimarum autem et Leontium catenis vinctos per universas urbis regiones ignominiose traduci mandavit, et circensibus ludis celebratis, ipso propria sibi sede composito, illi publice cum dedecore tracti, ad pedes ejus prosternendi humili more projecti sunt. Inclinatorum et pronorum in terram cervices pedibus terebat et calcabat Justi- mianus, donec circi munus primum exhiberetur, populo vociferante: Super aspide et basiliscum ambulasti, et conculcasti leonem et draconem. Demum in cynegium missis caput amputari præ- cepit, Callinicum patriarcham oculis orbatum Ro- mam relegavit, et in ejus locum Cyrum quemdam D in Amastris insula monachum inclusum, quod imperii secundo gerendi vaticinium edidisset, VARIE LECTIONES. " νulg. et alterum add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. quam, ut reapse aditum exhibet sinuosum. Orig. CP., Charsio secunde Venetorum factionis tribuno dictam volunt, quibus auctoris verba astipulantur. Inter ipsam, et sequentem Adrianopoleos portum versus continentem Blachernarum palatium situm fuit. per urbis aquæductum subiens, tantisper in Blacher. marum palatio habitacit. Sic mihi quæ ipsa vis est_toū taxfvwas · non paulo post, at aliis redditum. Constris. auctores, babet. et præmium. Adi notas in Cedrenum posteriores. posuit Nicephorus. 4. Μ. 6197. - Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν 'Αβιμέ (93) Egri Capi vocant hodie Turcæ, id est, obli- (94) S. Niceph., κατὰ τὸν τῆς πόλεως ἀγωγόν (95) Apsimari frater, Orientalium copiarum dux. (96) Πρὸς τῷ τείχει ἐπὶ ξύλου ἀνήρτησεν. (97) Actores, vertit Anastasius, cujus alia lectio, (98) Απόλυσις, finis, et demissio : βαΐον, palma, (99) Ad Bithyniæ pontum; correctus, 'Aµk-
PG 108:763καὶ λαβὼν ὁ στρατηγὸς λόγον παρ’ αὐτοῦ μετὰ τριακοσίων καβαλλαρίων παραγίνεται πρὸς αὐτόν. ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ Ἀγαρηνοί, φορέσαντες τὰ λωρίκια καὶ τὰ κατάφρακτα αὐτῶν ὑπήντησαν αὐτῷ, καὶ ἠπλήκευσεν ἀπὸ ἡμίσεως μιλίου τοῦ φωσάτου αὐτῶν. ἐπὶ τρισὶ δὲ ἡμέραις προερχομένου αὐτοῦ πρὸς αὐτούς, ἐλάλουν τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ τοῦ ἀναχωρῆσαι αὐτοὺς τῆς πόλεως. οἱ δὲ ἔφασκον, ὅτι στοίχησον τὴν εἰρήνην, καὶ τότε ἀναχωροῦμεν. γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι βούλονται αὐτὸν κρατῆσαι, ἐκάλεσεν ἐκ τῶν ἐμφανῶν Σαρακηνῶν πλείστους εἰς δεῖπνον, καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν ἀπέστειλε Σουλεϊμὰν τρισχιλίους Σαρακηνοὺς λωρικάτους κυκλῶσαι καὶ φυλάττειν αὐτὸν πρὸς τὸ μὴ διαδρᾶσαι. ἡ δὲ βίγλα γνοῦσα ἐδήλωσεν αὐτῷ, ὅτι πλῆθος Σαρακηνῶν κύκλῳ ἡμῶν ἵστανται καβαλλάριοι. ἐλθὼν δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν καβαλλάριος ὀνόματι Ζοῦβερ, ἔστη ἔμπροσθεν λέγων, ὅτι δοῦλος ἔφυγε κλέψας χρῆμα πολύ, καὶ δι’ ἐκεῖνον ἐκαβαλλικεύσαμεν. ὁ δὲ στρατηγὸς τὴν τέχνην τῆς ἀπάτης αὐτῶν ἐγνωκὼς ἔφη πρὸς αὐτούς· μὴ περισπασθῆτε. ὅπου γὰρ δήποτε ἂν ἀπέλθῃ ἐν τοῖς κάστροις ἡμῶν, εὑρίσκομεν αὐτόν.ἡ ἀναιρεθέντων λαβόντες. Ο δὲ Ἰουστινιανὸς ἐν τῷ κάστρῳ καταφυγών σὺν τοῖς περισωθεῖσιν ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἀπέκλεισε τὰς πύλας. Θεασάμενος δὲ σε τὴν τῶν Βουλγάρων παραμονήν ε, αὐτὸς πρῶτος τὸν ἑαυ τοῦ ἵππον νευροκοπήσας πάντας τὸ αὐτὸ ποιῆσαι παρεκαλέσατο. Τρόπαια δὲ ἐπὶ τῶν τειχῶν θέμε- νος *8 (5) διὰ νυκτὸς εἰς τὰ σκάφη ἐπιβὰς λαθραίως ει ἀπέπλευσεν, καὶ μετ' αἰσχύνης τῇ πόλει παραγέ- γονε. Α. Μ. 6901. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν α Μασαλμᾶς καὶ Ἀββᾶς (6) τῇ Τυάνων διὰ τὴν μα· νίαν (7) τοῦ ἀποκτανθέντος στρατοῦ σὺν τῷ Μαϊουμά ὑπὸ Μαριανοῦ “, καὶ ταύτην πολιορκοῦντες παρ εχείμασαν ἐκεῖ. Καὶ ἀποστέλλει πρὸς αὐτοὺς ὁ βασι- λεὺς σε δύο στρατηγούς Θεόδωρον τὸν Καρτερούσαν καὶ Θεοφύλακτον τὸν Σαλιβάν μετὰ στρατιωτικού καὶ γεωργικοῦ λαοῦ χάριν βοηθείας τι πρὸς τὸ πολε μῆσαι καὶ ἐκδιῶξαι αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ εἰς ἔριν ἀλλή λων ελθόντες, καὶ ἀτάκτως συμβαλόντες " αὐτοῖς, τρέπονται, καὶ πολλαὶ χιλιάδες ἀπώλοντο, καὶ ᾐχμ- αλωτεύθησαν πολλοί. Λαβόντες δὲ τὸ τοῦλδον καὶ τὰ τούτων βρώματα, παρεκάθισαν ἕως οὗ παρέλαβον τὴν πόλιν. Λειφθέντες γὰρ ἦσαν τὰ βρώματα, καὶ ἡμελ- λον ἀναχωρεῖν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως Τυάνων ταῦτα ἐδόν- τες καὶ ἀπηγνόντες, ἔλαβον λόγον τῆς ἑαυτῶν ἀπα θείας· καὶ ἐξῆλθον πρὸς αὐτοὺς, καταλιπόντες τὴν πόλιν ἔρημον ἕως τοῦ νῦν. Οἱ δὲ τὸν λόγον μὴ φυ λάξαντες, εἰς τὴν ἔρημον τούτου; ἐξώρισαν, καὶ πολ λοὺς δούλους ἐκράτησαν. Α. Μ. 6202. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Αβ Εᾶς τὴν Ῥωμανίαν, καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτεύσας ὑπέστρεψεν. Καὶ ἤρξατο κτίζειν τὰ Γαρὶς εἰς τὴν χώραν 'Ηλιουπόλεως. - Α. Μ. 6203. — Τούτῳ τῷ ἔτει επεστράτευσεν Οὐθμὰν τὴν Κιλικίαν, καὶ πολλὰ κάστρα ὑπὸ λόγον παρέλαβεν. Προεδόθη αὐτοῖς καὶ τὸ Κάμαχον το σύν τοῖς παρακειμένοις τόποις. Ἰουστινιανὸς δὲ ἀπέλυ- σεν Μαῦρον τὴν πατρίκιον εἰς Περσῶνα διὰ μνησικα κίαν σὺν Στεφάνῳ πατρικίῳ, τὸ ἐπίκλην Ασμίκτωρ, εξοπλίτας στόλον πολύν, μνησθεὶς τῆς κατ' αὐτοῦ γε- νομένης ἐπιβουλῆς ὑπό τε Χερσωνιτῶν καὶ Βοσφο ριανῶν καὶ τῶν λοιπῶν κλιμάτων, πᾶσαν ναῦν δρο- μώνων τε καὶ τριηρῶν καὶ σκαφών μυριοβόλων το (8) καὶ ἁλιάδων, καὶ ἕως χελανδίων, ἀπὸ διανομῆς τῶν σε λα ει δὲ Α, γὰρ Οι παραμονὴν Α, επιμονήν θέμενος] θεασάμενος Α'f, θραίως Α, εὐθέως Οι επεστράτευσεν Α, επιστρατεύσας το Μεσελμᾶς Γ. διαβὰς τὴν Τ. Δ Ι. σὲ ὑπὸ Μ. Α, ἀπὸ Μ. εε ὁ βασιλεὺς Α. στρατιωτικού Α. στρατού τι χάριν βοηθείας Α, χωριχοβοηθείας τι συμβαλόντες 4, συμβάλλοντες το κάμαχον Α, Καμάχων μυριοβόλων] μυριαγωγων Α Γ, πυροβόλων Σολιμάν κατὰ τὴν αὐτοῦ διάλεκτον. μήνιν, πυριοβόλους, " . THEOPHANIS A ' 76-5 non contennendam, equos et currus plurimos, postposito cæsorum numero, ceperunt. Justinianus cum residuis ex exercitu in arcem fuga se reci- piens, occlusis dies tres portis in ea remansit! Sed cum Bulgaros illic pertinacius instantes cer- neret, ipse primus equi sui nervos incidit, cæte- rosque idem facere jussit, armisque bellicis quasi tropæis muris impositis, noctu navigia conscen- dens, Cpolim cum dedecore reversus est. TO A. C. 701.-Hoc anno Masalmas et Abbas ob casum a Mariano cum Maiuna duce exercitum ' insania perciti Tyanam urbem bello vexaverunt, et ad eam stricta obsidione cinctam hiberna susti- nuerunt. Justinianus autem duces duos Theodorum Carterucam et Theophylactum Salibam hostibus expugnandis et ab instaurata obsidione repellendis B cum instructo exercitu et ex agricolarum grege rusticis auxiliariis submittit. Isti primum divisis animis dissidentes, tum vero nullo militari ser- vato ordine in hostem irruentes, vertuntur in fu- gam, et ex iis pluribus desideratis millibus, reliqui non pauci in manus adversariorum captivi deve-, nere. Hostes itaque eorum castris et commeatu potiti, donec urbem caperent, constanter in ea circumvallanda perstiterunt. Jam enim ciborum patiebantur defectum, et de obsidione solvenda et recessu ipsos incesserat cogitatio. His visis Tya- nenses in desperationem acti, accepta salutis Gide, an hostium partes transierunt, urbe, prout etiam- num visitur, habitatoribus vacua relicta. Illi violata protinus fide Tyanenses in deserta loca rele- gaverunt, et ex eis plurimos sibi retinuerunt captivos. - A. C. 702. — Hoc anno Abbas educto in Roma- C norum ditionem exercitu plurimos captivos ab- egit, et ad suos reversus, in Heliopoleos regione, Garis urbem ædificare cœpit. - A. C. 703. Hoc anno Uthman in mediam Ci- liciam exercitum induxit, multasque urbes data securitatis fide subjectas sibi fecit, quin etiam Camachum cum locis adjacentibus ipsi proditum fuit. Justinianus aulem acceptarum quondam in- juriarum memor, Maurum cum Stephano, cui co- gnomen Aspictus, ambos patricios, valida et ap- prime apparata classe illis commissa, in Cherso- nam delegavit. Insidiæ quippe a Chersonitis, Bos- phorianis et aliis regionum illarum incolis ipsi structæ ejus animo remanserant profundius repo- VARIE LECTIONES. TO vulg. vulg. “ fortasse recte. vulg. vulg. 'A665; √] T.} vulg. add. ex νulg. vulg. vulg. νulg. vulg. " * JAC. GOARI NOTA. illo odio, ob cæsum cum Majuma Saracenoruna exercitum a Mariano. ComBEFIS. silis; nempe ad fugam fallendam, et ut urbem ad- hue intari Romanos hostes existimarent. Erat urbs ille Anchialus, ut habet S. Niceph. COMBEFIS. vocat ille Malim, sicque legerit Anast. cum verti onerarias, quas Anastasius chimeras: forsan etiam igne Græco plenas et armatas. (5) Bene Anast., armis bellicis super murum po- D reddit, propter indignationem ; ex vetusto scilicet (8) Μυριαγώγων, habet Peyrez. codex. Iden
λυπηθεὶς δὲ ἠδυνήθη κρυπτῶς δι’ ἀνθρώπου αὐτοῦ δηλῶσαι τοῖς τοῦ Ἀμωρίου, ὅτι φοβήθητε τὸν θεόν, μὴ προδώσητε ἑαυτούς. ἰδοὺ γὰρ πλησιάζει καὶ ὁ Μασαλμᾶς. καὶ ἐξέρχεται ὁ ἐπίσκοπος πρὸς αὐτόν, καὶ ταῦτα αὐτὰ λαλεῖ αὐτῷ. γνοὺς δὲ ὁ Σουλεϊμάν, ὅτι ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν ὁ ἐπίσκοπος, πέμπουσι πρὸς τὸν στρατηγόν, ὅτι δὸς ἡμῖν τὸν ἐπίσκοπον. ὁ δὲ περιστατηθεὶς ἔκρυψεν αὐτὸν εἰπὼν ἑνὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὅτι ἡμῶν ὁμιλούντων, ἔνδυσον αὐτὸν ἑτέραν στολὴν καὶ ὡς διὰ ξύλα ἢ ὕδωρ ἀπόλυσον αὐτὸν πορευθῆναι εἰς τὰ ὄρη. ἐνισταμένων δὲ τῶν Σαρακηνῶν περὶ τοῦ ἐπισκόπου, λέγει ὁ στρατηγός· οὐκ ἔστιν ὧδε, πλὴν ἀπέλθετε πρὸς τὸν ἀμηρᾶν, καὶ ἔρχομαι κἀγώ, καὶ περὶ πάντων λαλοῦμεν. αὐτοὶ δὲ λογισάμενοι, ὅτι εἰσερχομένου αὐτοῦ εἰς τὸν ἀμηρᾶν ἐν μέσῳ αὐτῶν κρατοῦσιν αὐτόν, ἀφῆκαν αὐτόν. καβαλλικεύσας δὲ σὺν διακοσίοις ἀνθρώποις αὐτοῦ, ὡς δῆθεν κυνηγῶν, ἔδωκεν ἐπὶ τὰ ἀριστερά. οἱ οὖν συνόντες αὐτῷ Σαρακηνοὶ λέγουσιν αὐτῷ. ποῦ ἀπέρχῃ; ὁ δὲ εἶπεν, ὅτι εἰς τὰ λιβάδια θέλω μεταπληκεῦσαι. οἱ δὲ εἶπον, ὅτι ἡ βουλή σου οὐκ ἔστιν ἀγαθή, καὶ οὐκ ἐρχόμεθα μετὰ σοῦ.ἡ ἀναιρεθέντων λαβόντες. Ο δὲ Ἰουστινιανὸς ἐν τῷ κάστρῳ καταφυγών σὺν τοῖς περισωθεῖσιν ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἀπέκλεισε τὰς πύλας. Θεασάμενος δὲ σε τὴν τῶν Βουλγάρων παραμονήν ε, αὐτὸς πρῶτος τὸν ἑαυ τοῦ ἵππον νευροκοπήσας πάντας τὸ αὐτὸ ποιῆσαι παρεκαλέσατο. Τρόπαια δὲ ἐπὶ τῶν τειχῶν θέμε- νος *8 (5) διὰ νυκτὸς εἰς τὰ σκάφη ἐπιβὰς λαθραίως ει ἀπέπλευσεν, καὶ μετ' αἰσχύνης τῇ πόλει παραγέ- γονε. Α. Μ. 6901. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν α Μασαλμᾶς καὶ Ἀββᾶς (6) τῇ Τυάνων διὰ τὴν μα· νίαν (7) τοῦ ἀποκτανθέντος στρατοῦ σὺν τῷ Μαϊουμά ὑπὸ Μαριανοῦ “, καὶ ταύτην πολιορκοῦντες παρ εχείμασαν ἐκεῖ. Καὶ ἀποστέλλει πρὸς αὐτοὺς ὁ βασι- λεὺς σε δύο στρατηγούς Θεόδωρον τὸν Καρτερούσαν καὶ Θεοφύλακτον τὸν Σαλιβάν μετὰ στρατιωτικού καὶ γεωργικοῦ λαοῦ χάριν βοηθείας τι πρὸς τὸ πολε μῆσαι καὶ ἐκδιῶξαι αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ εἰς ἔριν ἀλλή λων ελθόντες, καὶ ἀτάκτως συμβαλόντες " αὐτοῖς, τρέπονται, καὶ πολλαὶ χιλιάδες ἀπώλοντο, καὶ ᾐχμ- αλωτεύθησαν πολλοί. Λαβόντες δὲ τὸ τοῦλδον καὶ τὰ τούτων βρώματα, παρεκάθισαν ἕως οὗ παρέλαβον τὴν πόλιν. Λειφθέντες γὰρ ἦσαν τὰ βρώματα, καὶ ἡμελ- λον ἀναχωρεῖν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως Τυάνων ταῦτα ἐδόν- τες καὶ ἀπηγνόντες, ἔλαβον λόγον τῆς ἑαυτῶν ἀπα θείας· καὶ ἐξῆλθον πρὸς αὐτοὺς, καταλιπόντες τὴν πόλιν ἔρημον ἕως τοῦ νῦν. Οἱ δὲ τὸν λόγον μὴ φυ λάξαντες, εἰς τὴν ἔρημον τούτου; ἐξώρισαν, καὶ πολ λοὺς δούλους ἐκράτησαν. Α. Μ. 6202. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Αβ Εᾶς τὴν Ῥωμανίαν, καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτεύσας ὑπέστρεψεν. Καὶ ἤρξατο κτίζειν τὰ Γαρὶς εἰς τὴν χώραν 'Ηλιουπόλεως. - Α. Μ. 6203. — Τούτῳ τῷ ἔτει επεστράτευσεν Οὐθμὰν τὴν Κιλικίαν, καὶ πολλὰ κάστρα ὑπὸ λόγον παρέλαβεν. Προεδόθη αὐτοῖς καὶ τὸ Κάμαχον το σύν τοῖς παρακειμένοις τόποις. Ἰουστινιανὸς δὲ ἀπέλυ- σεν Μαῦρον τὴν πατρίκιον εἰς Περσῶνα διὰ μνησικα κίαν σὺν Στεφάνῳ πατρικίῳ, τὸ ἐπίκλην Ασμίκτωρ, εξοπλίτας στόλον πολύν, μνησθεὶς τῆς κατ' αὐτοῦ γε- νομένης ἐπιβουλῆς ὑπό τε Χερσωνιτῶν καὶ Βοσφο ριανῶν καὶ τῶν λοιπῶν κλιμάτων, πᾶσαν ναῦν δρο- μώνων τε καὶ τριηρῶν καὶ σκαφών μυριοβόλων το (8) καὶ ἁλιάδων, καὶ ἕως χελανδίων, ἀπὸ διανομῆς τῶν σε λα ει δὲ Α, γὰρ Οι παραμονὴν Α, επιμονήν θέμενος] θεασάμενος Α'f, θραίως Α, εὐθέως Οι επεστράτευσεν Α, επιστρατεύσας το Μεσελμᾶς Γ. διαβὰς τὴν Τ. Δ Ι. σὲ ὑπὸ Μ. Α, ἀπὸ Μ. εε ὁ βασιλεὺς Α. στρατιωτικού Α. στρατού τι χάριν βοηθείας Α, χωριχοβοηθείας τι συμβαλόντες 4, συμβάλλοντες το κάμαχον Α, Καμάχων μυριοβόλων] μυριαγωγων Α Γ, πυροβόλων Σολιμάν κατὰ τὴν αὐτοῦ διάλεκτον. μήνιν, πυριοβόλους, " . THEOPHANIS A ' 76-5 non contennendam, equos et currus plurimos, postposito cæsorum numero, ceperunt. Justinianus cum residuis ex exercitu in arcem fuga se reci- piens, occlusis dies tres portis in ea remansit! Sed cum Bulgaros illic pertinacius instantes cer- neret, ipse primus equi sui nervos incidit, cæte- rosque idem facere jussit, armisque bellicis quasi tropæis muris impositis, noctu navigia conscen- dens, Cpolim cum dedecore reversus est. TO A. C. 701.-Hoc anno Masalmas et Abbas ob casum a Mariano cum Maiuna duce exercitum ' insania perciti Tyanam urbem bello vexaverunt, et ad eam stricta obsidione cinctam hiberna susti- nuerunt. Justinianus autem duces duos Theodorum Carterucam et Theophylactum Salibam hostibus expugnandis et ab instaurata obsidione repellendis B cum instructo exercitu et ex agricolarum grege rusticis auxiliariis submittit. Isti primum divisis animis dissidentes, tum vero nullo militari ser- vato ordine in hostem irruentes, vertuntur in fu- gam, et ex iis pluribus desideratis millibus, reliqui non pauci in manus adversariorum captivi deve-, nere. Hostes itaque eorum castris et commeatu potiti, donec urbem caperent, constanter in ea circumvallanda perstiterunt. Jam enim ciborum patiebantur defectum, et de obsidione solvenda et recessu ipsos incesserat cogitatio. His visis Tya- nenses in desperationem acti, accepta salutis Gide, an hostium partes transierunt, urbe, prout etiam- num visitur, habitatoribus vacua relicta. Illi violata protinus fide Tyanenses in deserta loca rele- gaverunt, et ex eis plurimos sibi retinuerunt captivos. - A. C. 702. — Hoc anno Abbas educto in Roma- C norum ditionem exercitu plurimos captivos ab- egit, et ad suos reversus, in Heliopoleos regione, Garis urbem ædificare cœpit. - A. C. 703. Hoc anno Uthman in mediam Ci- liciam exercitum induxit, multasque urbes data securitatis fide subjectas sibi fecit, quin etiam Camachum cum locis adjacentibus ipsi proditum fuit. Justinianus aulem acceptarum quondam in- juriarum memor, Maurum cum Stephano, cui co- gnomen Aspictus, ambos patricios, valida et ap- prime apparata classe illis commissa, in Cherso- nam delegavit. Insidiæ quippe a Chersonitis, Bos- phorianis et aliis regionum illarum incolis ipsi structæ ejus animo remanserant profundius repo- VARIE LECTIONES. TO vulg. vulg. “ fortasse recte. vulg. vulg. 'A665; √] T.} vulg. add. ex νulg. vulg. vulg. νulg. vulg. " * JAC. GOARI NOTA. illo odio, ob cæsum cum Majuma Saracenoruna exercitum a Mariano. ComBEFIS. silis; nempe ad fugam fallendam, et ut urbem ad- hue intari Romanos hostes existimarent. Erat urbs ille Anchialus, ut habet S. Niceph. COMBEFIS. vocat ille Malim, sicque legerit Anast. cum verti onerarias, quas Anastasius chimeras: forsan etiam igne Græco plenas et armatas. (5) Bene Anast., armis bellicis super murum po- D reddit, propter indignationem ; ex vetusto scilicet (8) Μυριαγώγων, habet Peyrez. codex. Iden
PG 108:765τότε λέγει ὁ στρατηγὸς τοῖς ἰδίοις αὐτοῦ, ὅτι λόγον ἡμῖν δόντες κρατῆσαι ἡμᾶς ἠθέλησαν, καὶ δι’ ἡμῶν τοὺς Χριστιανοὺς ἀπολέσαι· ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἡμῶν ἢ τῶν ἀλόγων τῶν ἀπομεινάντων οὐδένα κρατοῦσιν. καὶ πορευθεὶς μίλια δέκα ἠπλήκευσεν. τῇ δὲ ἐπαύριον πέμπει τὸν δομέστικον τῶν στρατόρων αὐτοῦ, καὶ δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι λόγον μοι ἐδώκατε, καὶ δόλῳ κρατῆσαί με ἠθελήσατε· διὰ τοῦτο ἀνεχώρησα. ὁ δὲ Μασαλμᾶς ὑπερβὰς ἦν τὰς κλεισούρας, ὁ δὲ Σουλεϊμὰν τοῦτο οὐκ ἔγνω. ἐστασίασαν δὲ οἱ ἀμηραῖοι καὶ ὁ λαὸς κατὰ τοῦ Σουλεϊμάν, ὅτι τί παρακαθεζόμεθα τὰ τείχη καὶ οὐ κουρσεύομεν; καὶ ἐκτρέψαντες τὰς τένδας ἀνεχώρησαν. ὁ δὲ στρατηγὸς Νικαίαν τὸν τουρμάρχην μετὰ ω στρατιωτῶν εἰσήνεγκεν εἰς τὸ Ἀμώριον ἐκβαλὼν καὶ τὰ πλεῖστα γυναικόπαιδα. καὶ ἀπέρχεται αὐτὸς εἰς Πισιδίαν. τοῦ δὲ Μασαλμᾶ ἐλθόντος εἰς Καππαδοκίαν, ἀπογνόντες ἑαυτῶν οἱ Καππάδοκες ἐξῆλθον πρὸς αὐτὸν παρακαλοῦντες αὐτὸν λαβεῖν αὐτούς. ἀκούων δὲ ὁ Μασαλμᾶς τὴν ἔχθραν, ἣν εἶχε Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν στρατηγόν, βουλόμενος τοῦτον δελεάσαι καὶ εἰρηνεῦσαι μετ’ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ τὴν Ῥωμανίαν ὑποτάξαι, λέγει αὐτοῖς·οικούντων τὴν πόλιν, συγκλητικών τε καὶ ἐργαστη- ριακῶν καὶ δημοτῶν καὶ παντὸς ὀφφικίου 7. Καὶ τούτους ἀποστείλας παρήγγειλεν πάντας τοὺς οἰκοῦν τὰς ἐν ἐκείνοις τοῖς κάστροις τῷ ξίφει ολοθρεῦσαι, καὶ μηδένα ζωογονῆσαι ", παραδεδωχὼς αὐτοῖς τὸν Ηλίαν τὸν σπαθάριον ὀφείλοντα ἄρχοντα (9) Χερσώ• της καταστῆσαι ". Οἱ δὲ τὴν το. Χερσώνα καταλαβόν- τες, μηδενὸς αὐτοῖς ἀντιστάντος, τὰ κάστρα παρ ἔλαβον, καὶ πάντας τῷ ξίφει ἀνεῖλον, χωρὶς τῶν μειρακίων, ως νηπίων τούτων φεισάμενοι (10), καὶ πρὸς δουλείαν περιποιηθέντων. Τουδοῦνον (11) δὲ το ἄρχονται Περσῶνος, ὡς ἐκ προσώπου Χαγάνου ὄντα, καὶ Ζώλον τὸν ἐκ σειρᾶς καὶ γένους όντα πρωτοπο λίτην, καὶ ἑτέρους τεσσαράκοντα ἐμφανείς και πρω- τεύοντας τῆς Χερσῶνος εν εἰς σούβλας ξυλίνας (12) προσαναρτήσαντες, ἐπὶ πυρὸς ὤπτήσαν. Αλλους δε εἴκοσιν ἐξάγκωνα δήσαντες, καὶ εἰς χελανδούρους (13) προσδήσαντες καὶ λίθοις τοῦτο γεμίσαντες, εἰς βυθόν κατεπόντισαν. Τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ οι τοῦτο μαθόντος καὶ ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ τῶν μειρακίων μανέντος, ἐκέλευ σε σπουδαίως αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν παραγενέσθαι. Αποκινήσαντος δὲ τοῦ στόλου τῷ Οκτωβρίῳ μηνί, καὶ ἐν τῷ πελάγει φθάσαντος δ' ἐν τῇ τοῦ ἄστρου ἐπισ τελή οι τοῦ λεγομένου Ταύρουρά (14), μικροῦ δεῖν 5-ας ὁ στόλος κατεποντίσθη· καὶ ἠριθμήθησαν οἱ . ἐν τῷ ναυαγίῳ ἀποθανόντες χιλιάδες ογ'. Τοῦ δὲ Ἰου στινιανοῦ τοῦτο μαθόντος, καὶ μὴ λυπηθέντος ", μᾶλλον μὲν οὖν χαρᾶς πλησθέντος, καὶ τῆς τοιαύτης μανίας ἀχμὴν ἐχομένου καὶ κραυγικῶς ἐπαπειλοῦν. τος 1, πάλιν ἕτερον ἐκπέμπει στόλον, καὶ ἀροτριᾷν ἅπαντα καὶ ἐξεδαφίζειν ἕως οὑροῦντα πρὸς τοῖ- χον. Ἤκουσαν ταῦτα οἱ τῶν κάστρων ἐκείνων, καὶ ἑαυτοὺς ἡσφαλίσαντο, καὶ ἀναγκασθέντες κατὰ τοῦ ἐς βασιλέως φρονῆσαι, ἀπέστειλαν πρὸς τὸν Χαγάνον εἰς Παζαρίαν αιτούμενοι λαὸν πρὸς φυλακὴν αὐτῶν, Ἐπὶ τούτοις οὖν διαγείρεται … καὶ Ἠλίας ὁ σπαθά- ριος καὶ Βαρδάνης ὁ ἐξόριστος, τὸ τηνικαῦτα ἀνα- ἀληθεὶς ἀπὸ Κεφαληνίας καὶ σὺν τῷ στόλῳ εἰς Χερ- σῶνα Ιών (15). Ο δὲ Ἰουστινιανός ταῦτα μαθών, το εφφικίου Α, όμφικίου το ζωγρήσαι. Η καταστῆσαι Α 1, καταστῆναι τε την το τοῦ δοῦναι δὲ Λ ο Γ. της Χερσώνος Α : εἰς συμφαμί λους δεσμίους πρὸς τὸν βασιλέα ἀπέστειλαν, ἑτέρους δὲ ζ' τῶν πρωτευόντων. οι τοῦ δὲ Ἰουστ. Α, τοῦ Ἰ. δὲ οι φθάσαντος Α. φθασθέντος ει ἐπιτολῇ] ἐπὶ τῷ λιμένι Α. οι καὶ μὴ λυπ. ἐν ἀπειλοῦντος Α. οἱ ἅπαντας ἕως καὶ κατασφάττειν ἅπαντας· του Α. εν διαγείρεται Α, διαγίνεται των Α, ὢν Ηλίαν σὺν αὐτῷ ἀπιόντα ἄρχοντα Χερσώ νος ἐγκαταστῆσαι· τῶν μικρῶν νηπίων μόνον φεισά μενοι, Δούνου, άρ- ντουρά Βαρδάνην 'Αρμένιον τῷ γένει, εξόριστον ἐκεῖσε καταλιπείν, Τὸν δὲ ἐξόριστον ἐκεῖσε Βαρδάνην, Φιλιππικόν, CHRONOGRAPHIA. A sit. Quare bello iis inferendo universi generis B C navigia, dromones, triremes, scaphas, onerarias, piscatorias naves, ipsosque etiam lintres, omnium urbis incolarum, ordinis senatorii, oficinariorum, · plebeiorum et officii cujuscumque collatis expensis paravit. lis itaque dimitti et e portu solvere dis- positis, ut cunctos urbium illarum incolas, nullo in vivis relicto, gladio delerent injunxit, Heliam- que spatharium, qui gubernatorem apud Cher- sonam institueret, aggregavit. Isti porro Cherso nam appellentes, urbes nullo resistente invaserunt omnes, et cædibus et sanguine cuncta repleverunt, et exceptis adolescentioribus, quibus, ut et infan- tibus, parcendum putaverunt, velut ad servitutem reservatis, universos occiderunt. Tudunum autem Chersonæ præfectum, ceu qui Chaganum referrel, et Zollum, qui à stemmate et origine civium pri- marius erat, et alios quadraginta illustres et spe- clalos viros ligneis verubus confxos vivo igne assaverunt. Alios viginti vinctis retro manibus ad lembum lapidibus oppletum alligatos,in mare de. merserunt. Accepto rerum gestarum nuntio Justi- nianus servatos juvenes ægre ferens, et in insa- niam versus, eos ad se sollicite advebi curavit. Cum vero classis mense Octobri solvisset, pro cellarum turbinibus in pelago jactata, sub ortum astri, cui Taurus nomen, tota ferme in mari periit, adeo ut qui naufragio immersi fuerint, ad septuaginta tria millia numerentur. Illa calamitate cognita, tantum abfuit, ut condoleret, quin potius lælitia perfusus eo insaniæ processit, ut elatis in altum clamoribus novas etiam adjecerit commi- nationes, et alteram illuc iterum classem transmi- serit, cum mandatis ut omnia solo æquaret, so- lumque aratro proscinderet, atque universos usque ad mingentem ad parietem interficeret. Istornm rumore divulgato, qui castra illa obti- nebant, communierunt et concluserunt se, et ad res novandas contra imperatorem coacti, ad Cha- VARIE LECTIONES. . vulg. fort. vulg. add. ex A, post verba hæc inserta leguntur in (sic) vulg. vulg. om. f. vulg. ante in e hæc adiita leguntur : fortasse recte. es add. ex vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. (przelor) constitui, non ita quod redditum est, qui gubernatorem apud Chersonum institueret. Sic et clum ail, Eliam, qui in comitaia erat, Cher- sona: prajiceret, CouBEFIS. lis, etc., quod alios, aliosque sonat, quibus peper- cerint. Cedren., solis infantibus parcentes, ac tonera admodum cialis pueris. ID. reliquis nominibus propriis articulo ca- rentibus. Miscella, Tudunum. nomine; non, ut redditum est, cui nomen Taurus. Haud enim Taurus Octobri oritur, quod signum sol statim ab Ariele ingreditur. Etiam Anast. legit, quidquid in eo Fabrotius hæreat. COMBEFIS. classis dux exsisteret, ut P. Goar æstinat. Nihil enim est, unde illa ducis dignitas Bardani assera- Aur. Relictum illic exsulem jubente Justiniano, ait S. Niceph., a priori scilicet exsilio, Ge phalonia revocatur. Ipse Theophan. paulo infe- rius : • (13) Nicephorus, ἀκατίῳ ἐμβαλών. (9) Bene Anast.: qui deberet Chersona princeps D Consule Meursium v. Σούβλα. 5. Niceph. Stephano classis totius praefecto injun- (10) Bene Anast., Illis parcentes tanquam parvu- (11) Petavius ubique legit, τὸν Δοῦνον, εἰ τοῦ (19) Nicephorus, ξυλίνοις ἐβελοῖς προσαρτήσας. (14) Palam 'Αρκτουρά,sub ortum sideris, Arcturus (45) Qui tum Chersona cum classe esset, non
οὔκ ἐστε τοῦ στρατηγοῦ; οἱ δὲ εἶπον· ναί. ποιεῖτε, εἴ τι ποιεῖ ἐκεῖνος; ὅτι ναί. τότε λέγει αὐτοῖς· ἀπέλθετε ἐν τοῖς κάστροις ὑμῶν, καί τινα μὴ φοβηθῆτε. καὶ παρήγγειλε τὸν λαὸν αὐτοῦ τοῦ μὴ πραιδεῦσαι ἐν πάσαις ταῖς ἐπαρχίαις τοῦ στρατηγοῦ. ταῦτα γνοὺς ὁ στρατηγὸς καὶ ἐννοηθείς, ὅτι ὁ Σουλεϊμὰν δηλοῖ τῷ Μασαλμᾷ, ὅτι ἀφῆκεν αὐτὸν καὶ ἀνεχώρησεν, ἀπέστειλε γράμματα πρὸς τὸν Μασαλμᾶν, ὅτι ἐγγύς σου ἐβουλόμην ἐλθεῖν· ἀλλ’ ὁ Σουλεϊμάν, ἀπελθόντος μου πρὸς αὐτόν, ἠβουλήθη κρατῆσαί με, καὶ νῦν φοβοῦμαι ἐλθεῖν πρὸς σέ. λέγει οὖν ὁ Μασαλμᾶς τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ στρατηγοῦ· οἶδα ὅτι ἐμπαίζει με ὁ στρατηγὸς διὰ τὸ ὅλως μὴ πραιδεῦσαί με τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ. λέγει αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος τοῦ στρατηγοῦ· οὐκ ἔστιν οὕτως· ἀλλ’ ἐν ἀληθείᾳ σοι γράφει. τότε ἐρωτᾷ· τὸ Ἀμώριον πῶς ἐστὶν ἐγγὺς αὐτοῦ; ἔφη· καλῶς, καὶ ἐν ὑποταγῇ αὐτοῦ. ὀξυνθεὶς δὲ ὕβρισεν αὐτόν, εἰπών· τί ψεύδῃ; ἐκεῖνος εἶπεν, ὅτι ὡς εἶπον, οὕτως ἐστίν, καὶ ταξάτους ἔβαλε μετὰ καὶ τουρμάρχου ἐν αὐτῷ· καὶ ἐξήγαγε τὰς περισσὰς φαμιλίας. θλῖψιν οὖν μεγάλην δεξάμενος περὶ τούτου ὁ Μασαλμᾶς καὶ θυμωθεὶς ἐδίωξεν αὐτόν.οικούντων τὴν πόλιν, συγκλητικών τε καὶ ἐργαστη- ριακῶν καὶ δημοτῶν καὶ παντὸς ὀφφικίου 7. Καὶ τούτους ἀποστείλας παρήγγειλεν πάντας τοὺς οἰκοῦν τὰς ἐν ἐκείνοις τοῖς κάστροις τῷ ξίφει ολοθρεῦσαι, καὶ μηδένα ζωογονῆσαι ", παραδεδωχὼς αὐτοῖς τὸν Ηλίαν τὸν σπαθάριον ὀφείλοντα ἄρχοντα (9) Χερσώ• της καταστῆσαι ". Οἱ δὲ τὴν το. Χερσώνα καταλαβόν- τες, μηδενὸς αὐτοῖς ἀντιστάντος, τὰ κάστρα παρ ἔλαβον, καὶ πάντας τῷ ξίφει ἀνεῖλον, χωρὶς τῶν μειρακίων, ως νηπίων τούτων φεισάμενοι (10), καὶ πρὸς δουλείαν περιποιηθέντων. Τουδοῦνον (11) δὲ το ἄρχονται Περσῶνος, ὡς ἐκ προσώπου Χαγάνου ὄντα, καὶ Ζώλον τὸν ἐκ σειρᾶς καὶ γένους όντα πρωτοπο λίτην, καὶ ἑτέρους τεσσαράκοντα ἐμφανείς και πρω- τεύοντας τῆς Χερσῶνος εν εἰς σούβλας ξυλίνας (12) προσαναρτήσαντες, ἐπὶ πυρὸς ὤπτήσαν. Αλλους δε εἴκοσιν ἐξάγκωνα δήσαντες, καὶ εἰς χελανδούρους (13) προσδήσαντες καὶ λίθοις τοῦτο γεμίσαντες, εἰς βυθόν κατεπόντισαν. Τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ οι τοῦτο μαθόντος καὶ ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ τῶν μειρακίων μανέντος, ἐκέλευ σε σπουδαίως αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν παραγενέσθαι. Αποκινήσαντος δὲ τοῦ στόλου τῷ Οκτωβρίῳ μηνί, καὶ ἐν τῷ πελάγει φθάσαντος δ' ἐν τῇ τοῦ ἄστρου ἐπισ τελή οι τοῦ λεγομένου Ταύρουρά (14), μικροῦ δεῖν 5-ας ὁ στόλος κατεποντίσθη· καὶ ἠριθμήθησαν οἱ . ἐν τῷ ναυαγίῳ ἀποθανόντες χιλιάδες ογ'. Τοῦ δὲ Ἰου στινιανοῦ τοῦτο μαθόντος, καὶ μὴ λυπηθέντος ", μᾶλλον μὲν οὖν χαρᾶς πλησθέντος, καὶ τῆς τοιαύτης μανίας ἀχμὴν ἐχομένου καὶ κραυγικῶς ἐπαπειλοῦν. τος 1, πάλιν ἕτερον ἐκπέμπει στόλον, καὶ ἀροτριᾷν ἅπαντα καὶ ἐξεδαφίζειν ἕως οὑροῦντα πρὸς τοῖ- χον. Ἤκουσαν ταῦτα οἱ τῶν κάστρων ἐκείνων, καὶ ἑαυτοὺς ἡσφαλίσαντο, καὶ ἀναγκασθέντες κατὰ τοῦ ἐς βασιλέως φρονῆσαι, ἀπέστειλαν πρὸς τὸν Χαγάνον εἰς Παζαρίαν αιτούμενοι λαὸν πρὸς φυλακὴν αὐτῶν, Ἐπὶ τούτοις οὖν διαγείρεται … καὶ Ἠλίας ὁ σπαθά- ριος καὶ Βαρδάνης ὁ ἐξόριστος, τὸ τηνικαῦτα ἀνα- ἀληθεὶς ἀπὸ Κεφαληνίας καὶ σὺν τῷ στόλῳ εἰς Χερ- σῶνα Ιών (15). Ο δὲ Ἰουστινιανός ταῦτα μαθών, το εφφικίου Α, όμφικίου το ζωγρήσαι. Η καταστῆσαι Α 1, καταστῆναι τε την το τοῦ δοῦναι δὲ Λ ο Γ. της Χερσώνος Α : εἰς συμφαμί λους δεσμίους πρὸς τὸν βασιλέα ἀπέστειλαν, ἑτέρους δὲ ζ' τῶν πρωτευόντων. οι τοῦ δὲ Ἰουστ. Α, τοῦ Ἰ. δὲ οι φθάσαντος Α. φθασθέντος ει ἐπιτολῇ] ἐπὶ τῷ λιμένι Α. οι καὶ μὴ λυπ. ἐν ἀπειλοῦντος Α. οἱ ἅπαντας ἕως καὶ κατασφάττειν ἅπαντας· του Α. εν διαγείρεται Α, διαγίνεται των Α, ὢν Ηλίαν σὺν αὐτῷ ἀπιόντα ἄρχοντα Χερσώ νος ἐγκαταστῆσαι· τῶν μικρῶν νηπίων μόνον φεισά μενοι, Δούνου, άρ- ντουρά Βαρδάνην 'Αρμένιον τῷ γένει, εξόριστον ἐκεῖσε καταλιπείν, Τὸν δὲ ἐξόριστον ἐκεῖσε Βαρδάνην, Φιλιππικόν, CHRONOGRAPHIA. A sit. Quare bello iis inferendo universi generis B C navigia, dromones, triremes, scaphas, onerarias, piscatorias naves, ipsosque etiam lintres, omnium urbis incolarum, ordinis senatorii, oficinariorum, · plebeiorum et officii cujuscumque collatis expensis paravit. lis itaque dimitti et e portu solvere dis- positis, ut cunctos urbium illarum incolas, nullo in vivis relicto, gladio delerent injunxit, Heliam- que spatharium, qui gubernatorem apud Cher- sonam institueret, aggregavit. Isti porro Cherso nam appellentes, urbes nullo resistente invaserunt omnes, et cædibus et sanguine cuncta repleverunt, et exceptis adolescentioribus, quibus, ut et infan- tibus, parcendum putaverunt, velut ad servitutem reservatis, universos occiderunt. Tudunum autem Chersonæ præfectum, ceu qui Chaganum referrel, et Zollum, qui à stemmate et origine civium pri- marius erat, et alios quadraginta illustres et spe- clalos viros ligneis verubus confxos vivo igne assaverunt. Alios viginti vinctis retro manibus ad lembum lapidibus oppletum alligatos,in mare de. merserunt. Accepto rerum gestarum nuntio Justi- nianus servatos juvenes ægre ferens, et in insa- niam versus, eos ad se sollicite advebi curavit. Cum vero classis mense Octobri solvisset, pro cellarum turbinibus in pelago jactata, sub ortum astri, cui Taurus nomen, tota ferme in mari periit, adeo ut qui naufragio immersi fuerint, ad septuaginta tria millia numerentur. Illa calamitate cognita, tantum abfuit, ut condoleret, quin potius lælitia perfusus eo insaniæ processit, ut elatis in altum clamoribus novas etiam adjecerit commi- nationes, et alteram illuc iterum classem transmi- serit, cum mandatis ut omnia solo æquaret, so- lumque aratro proscinderet, atque universos usque ad mingentem ad parietem interficeret. Istornm rumore divulgato, qui castra illa obti- nebant, communierunt et concluserunt se, et ad res novandas contra imperatorem coacti, ad Cha- VARIE LECTIONES. . vulg. fort. vulg. add. ex A, post verba hæc inserta leguntur in (sic) vulg. vulg. om. f. vulg. ante in e hæc adiita leguntur : fortasse recte. es add. ex vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. (przelor) constitui, non ita quod redditum est, qui gubernatorem apud Chersonum institueret. Sic et clum ail, Eliam, qui in comitaia erat, Cher- sona: prajiceret, CouBEFIS. lis, etc., quod alios, aliosque sonat, quibus peper- cerint. Cedren., solis infantibus parcentes, ac tonera admodum cialis pueris. ID. reliquis nominibus propriis articulo ca- rentibus. Miscella, Tudunum. nomine; non, ut redditum est, cui nomen Taurus. Haud enim Taurus Octobri oritur, quod signum sol statim ab Ariele ingreditur. Etiam Anast. legit, quidquid in eo Fabrotius hæreat. COMBEFIS. classis dux exsisteret, ut P. Goar æstinat. Nihil enim est, unde illa ducis dignitas Bardani assera- Aur. Relictum illic exsulem jubente Justiniano, ait S. Niceph., a priori scilicet exsilio, Ge phalonia revocatur. Ipse Theophan. paulo infe- rius : • (13) Nicephorus, ἀκατίῳ ἐμβαλών. (9) Bene Anast.: qui deberet Chersona princeps D Consule Meursium v. Σούβλα. 5. Niceph. Stephano classis totius praefecto injun- (10) Bene Anast., Illis parcentes tanquam parvu- (11) Petavius ubique legit, τὸν Δοῦνον, εἰ τοῦ (19) Nicephorus, ξυλίνοις ἐβελοῖς προσαρτήσας. (14) Palam 'Αρκτουρά,sub ortum sideris, Arcturus (45) Qui tum Chersona cum classe esset, non
PG 108:767βουλὴν γὰρ εἶχε διὰ τοῦ καλοκαιρίου λαβεῖν αὐτὸ καὶ ἐκδέξασθαι τὸν στόλον, καὶ οὕτω ἐπὶ τὴν Ἀσίαν κατελθεῖν καὶ χειμάσαι. πάλιν οὖν ζητήσας τὸν ἄνθρωπον τοῦ στρατηγοῦ ἐπανακρίνει αὐτόν. ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἐνωμότως ἔφη, ὅτι πάντα ἅπερ λέγω σοι ἀληθῆ ὑπάρχει. ἀλλὰ καὶ χίλιοι ταξάτοι σὺν τῷ τουρμάρχῃ ἐκεῖ εἰσῆλθον· πᾶσαν δὲ ὕπαρξιν τῶν ἐκεῖσε καὶ τὰς ἀπόρους φαμιλίας ἐξήγαγε τῶν ἐκεῖ. ταῦτα ἀκούσας γράφει τῷ στρατηγῷ, ὅτι ἐλθὲ ἐγγὺς μοῦ, καὶ εἰρηνεύω μετὰ σοῦ, καὶ πάντα ὡς θέλεις ποιῶ. θεωρήσας δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ἐπὶ Μασαλαιὸν ἐπλησίασεν, καὶ ὅτι ἐν ἄλλαις πέντε ἡμέραις παρέρχεται τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, πέμπει πρὸς αὐτὸν δύο ὑπάτους καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι τὰ γράμματά σου ἐδεξάμην καὶ τὴν προαίρεσίν σου ἀπεδεξάμην, καὶ ἰδοὺ ἔρχομαι πρὸς σέ. ἀλλ’ ὡς ἐπίστασαι, στρατηγός εἰμι, καὶ χρήματα καὶ ἄργυρος καὶ λαός μοι ἔχει ἀκολουθῆσαι. πέμψον μοι περὶ ἑκάστου λόγον. καὶ εἰ μέν, καθὼς ἐπιζητῶ ἐξ ὑμῶν, γένηται τὸ πρᾶγμά μου, εὖ καὶ καλῶς, ἐπεὶ κἂν ἀζήμιος καὶ ἄθλιπτος ἐπανελεύσομαι. τῶν οὖν ὑπάτων καταφθασάντων αὐτὸν εἰς Θεοδοσιανά, λέγει πρὸς αὐτοὺς ὁ Μασαλμᾶς·ἀπέστειλεν μετ' ὀλίγων δρομώνων Γεώργιον τὸν και τρίκιον, τὸν ἐπίκλην Σύρον καὶ γενικὸν λογοθέτην, καὶ Ἰωάννην τὸν ἔπαρχον ", καὶ Χριστοφόρον τουρ μάρχην τῶν Θρακησίων μετά τριακοσίων εξωπλι- σμένων, παραδεδωκώς αὐτοῖς Τουδοῦνόν να τε καὶ Ζώλον ὀφείλοντας αποκατασταθῆναι (16) κατὰ τὸ πρό- τερον ἐν Περσῶνι, δι' ἀποκρισιαρίου δὲ ἀπολογήσε σθαι τῷ Χαγάνῳ, ἀγαγεῖν δὲ πρὸς αὐτὸν Ηλίαν καὶ Βαρδάνην. Τῶν δὲ περασάντων ἐν Περσῶνι, οἱ τῆς πόλεως Χερσῶνος τούτοις περὶλογὴν οὐκ ἐποίησαν. τῇ δὲ ἐπαύριον (17) τούτους μόνους εἰσελθεῖν οἱ τῆς πόλεως προτρεψάμενοι, τὰς πύλας ἀπέκλεισαν. Καὶ τὸν μὲν γενικὸν λογοθέτην ἅμα τῷ ἐπάρχῳ ξίφει ἀνεῖλον, τὸν δὲ Τουδοῦνον το ἅμα Ζωΐίῳ, καὶ τὴν λεχθέντα τουρμάρχην τε σὺν τοῖς τριακοσίοις στρα Β τιώταις τοῖς Χαζάροις παρέδωκαν, καὶ πρὸς τὸν Χα- γάνον ἀπέστειλαν. Τοῦ δὲ Τουδούνου κατὰ τὴν ὁδὸν Εt τεθνηκότος, οι Χάζαροι εἰς δοχὴν αὐτοῦ ἀπέκτει ναν τον τουρμάρχην σὺν τοῖς τριακοσίοις στρατιώ ταις. Τότε οι Περσῶνος καὶ τῶν λοιπῶν κάστρων τέν μὲν Ἰουστινιανὸν ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ ἐξόριστον εκεί σε Βαρδάνην καὶ Φιλιππικόν οι βασιλέα εὐφήμησαν. Ταῦτα μαθὼν Ἰουστινιανός, ἐπὶ πλέον ἐκμανείς " τὰ μὲν τέκνα τοῦ σπαθαρίου Ἠλία εἰς τὸν τῆς μητρός ἀπέσφαξε κόλπον· ταύτην δὲ ἠνάγκασεν τῷ οἰκείῳ αὐτῆς ζευχθῆναι μαγείρῳ Ἰνδῷ ὄντι (18)· εἶθ' οὕτω τε πλώϊμον ἕτερον κατασκευάσας, ἀποστέλλει Μαϋ- ρον τὸν πατρίκιον, τὸν ἐπίκλην Βαῖσον ", παραδε δωκὼς αὐτῷ πρὸς καστρομαχίαν κριόν ", μαγγα νικά τε καὶ πᾶσαν ἐλέπολιν, ἐντειλάμενος αὐτῷ, τὰ μὲν τῆς Χερσῶνος τείχη ἐξεδαφίσαι ' καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν, μηδεμίαν δὲ ψυχὴν ἐξ αὐτῆς • ζωογονήσαι, πυκνοτέρως δὲ δι' ἀναφορῶν τὰ αὐτῷ πεπραγμένα δηλοῦν. Τούτου δὲ περάσαντος καὶ διὰ τοῦ κριοῦ τὸν λεγόμενον Κεντηναρήσιον πύργον καταβαλόντος, ἅμα δὲ καὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ Σύαγρον καλούμενον, Χαζάρων δὲ καταλαβόντων, ἐγένετο ἀνοχὴ τοῦ που λέμου. Βαρδάνιος δὲ ἐκφυγών πρὸς τὸν Χαγάνου ᾤχετο. Απράκτου δὲ τοῦ στόλου γεγονότος, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἐπιστρέψαι * μὴ τολμῶντος, τὸν μὲν Ἰουστινιανὸν ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ Βαρδάνην ὡς βασι- λέα καὶ αὐτοὶ " εὐφήμησαν. Ἠτήσαντο δὲ τὸν Χαγά νον δοθῆναι αὐτοῖς τὸν Φιλιππικόν. Τοῦ δὲ Χαγάνου λόγον αὐτοὺς ἀπαιτήσαντος, τοῦ μὴ προδοθῆναι αὐ- Ο τὸν ὑπ' αὐτῶν, καὶ τοῦ κομίσασθαι αὐτὸν κατὰ ἄνδρα ἀνὰ νομίσματος ἑνὸς (19), οἱ δὲ παραχρῆμα οι ἔπαρχον Α, υπαρχον σε τὸν Δοῦνόν τε Α. σε τὸν δὲ Δοῦνον καὶ Ζώηλον Α. λεχθέντα τουρμάρχην Α, του λεχθέντος τουρμάρχου εε εἰς δοχὴν Α. δογην της. Οι Φιλιππικόν βασ.. Α, Φιλ. καὶ βασ. οι ἐκμανεὶς Α, ἐμμ. ο Βέσσον Α 1. πριόν Α, κρίονας ἐκδαφίσας Α' εδαφίσαι ἐξ αὐτῆς Α ε, ἐξ αὐτῶν Σύαγρον Α, Συναγρον ἐπιστρέψει Α, ὑπου στρ. τυίg. * αὐτοὶ δ, αὐτὸν αὐτὸν καὶ βασιλέα εὐφήμησαν· μόνον, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἄρχοντας εἰσελθεῖν· ἐντὸς τῆς πα λεως· THEOPHANIS ganum in Chazariam delegaverunt, qui presidium A ad sui defensionem exposcerent. Interim suscepti propositi conscius excitator Elias spatharius et Bardanes prius exsul, nunc vero postliminio re- vocatus e Cephalonia et cum classe Cherso. nata delatus. Ubi res hujusmodi tractari percepit Justinianus, Georgium patricium cognomento Sy- ruin, generalem logothetam, Joannem præfectum et Christophorum Thracicorum agminum ductorem cum militibus ad ter centum armatis mittit, Tu- dunumque et Zojlum res Chersonæ in priorem stalum reposituros, et per apocrisiarium apud Chaganum rem, gestam excusaturos, ac tandem Eliam et Bardanem ad se Cpolim transmissuros aljungit. Cum Chersonam migrassent, Chersonitæ cives cum iis tractaum habere dedignati sunt. Po- stera die solis iisdem in consilii locum ingredi permissis, confestim portas cives occluserunt. ´generalem quidem logothetam cum præfecto per- emerunt, Tudunum vero una cum Zoilo et memo- rato turmarcha et militibus trecentis traditum Cha- zaris ad Chaganum miserunt. Tuduno in itinere defuncto, funereum epulum litaverunt Chazari, `nimirum turmarchæ et trecentorum militum cædem. Tum vero Chersonæ reliquorumque oppidorum cives Justiniani nomine abrogato, exsulen illum Barda- nem, qui et Philippicus nominabatur, imperatorem felicibus acclamationum votis exceperunt. His au- ditis Justinianus majori furore insaniens, spatharii quidem Eliæ liberos in matris ipsius sinu truci- davit, eamque ipsam proprio coquo in India nato subactam constuprari jussit. Mox classe denuo reparata, Maurum patricium, is etiam Baesus di- cebatur, mittit, unaque simul apparatu omni bel- lico, et ad castra diruenda machinis, arietibus et omnimodis vastatoriis instruit, eo maxime injun- clo, ut Chersonæ manibus ad solum usque de- structis, et universa civitate diruta, nemini cim vium vitam condonaret, ante omnia de rerum successu per frequentiores litteras eum certiorem redderet. Is mari trajecto, cum jam admoto ariete turrim Centenaresium dictam, aliamque non adeo remotam, quæ Synagrus nuncupatur, evertisset, Chazárorum adventu a bello utrinque cessatum est. Bardanius ad Chaganum fuga se proripit. Classis vero conatu inutili reddito, cum re infecta c VARLE LECTIONES. vulg. sic et infra. vulg. vulg. vulg. vulg. e, vulg. · vulg. * vulg. · vulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Exsulem illic Bardanem, Philippicum ac imperatorem faustis vocibus accia- marunt. Sic nempe emendate Reg. ut cum impera- toris titulo etiam Philippici nomine auctus sit. COMBEFIS. dignitatem, ac administrationem deberent recipere, ut scilicet in eum modum Chagano feret satis, cu- jus illi vicarii essent Chersons. ID. Georgium solum, cum primoribus, quos secum að- duxerat in urbem ingredi annuunt, non, in locum consilii: absonum hoc. f. (16) Traditis eis Tudono, el Zoilo, qui príorem (17) Matila hzc, ex S. Niceph. emend. : Γεώργιον (18) Addit, καὶ ὅλῳ δυσειδεῖ τυγχάνοντι. (19) Nicephorus, κατὰ ἄνδρα ἑκατὸν νομίσματα.
PG 108:769ᾔδειν ὅτι ἐμπαίζει με ὁ στρατηγὸς ὑμῶν. ἐκεῖνοι δὲ ἔφησαν· μὴ γένοιτο. τότε πεποιηκὼς ὃν ἐπεζήτησαν λόγον, ἀπολύει αὐτούς. ἐν ὅσῳ οὖν οἱ ὕπατοι μετὰ τοῦ ἐνυπογράφου λόγου πρὸς τὸν στρατηγὸν ἀπήρχοντο, ὁ Μασαλμᾶς πλήθη πολλὰ ἔχων καὶ μὴ δυνάμενος πώποτε στῆναι παραγίνεται εἰς Ἀκροϊνόν. ἰδὼν δὲ ὁ στρατηγός, ὅτι παρῆλθε τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, ἐπὶ τὴν Νικομήδειαν ἀπέρχεται. περιτυχὼν δὲ τὸν τοῦ Θεοδοσίου υἱὸν χειροῦται τοῦτον μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ὑπουργίας καὶ τῶν ἐν τέλει ἀνδρῶν τοῦ παλατίου. ὁ δὲ Μασαλμᾶς κατελθὼν εἰς Ἀσίαν ἐκεῖ παρεχείμασεν, καὶ Οὔμαρος ἐν Κιλικίᾳ. ὁ δὲ στρατηγὸς παραλαβὼν τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως καὶ συμβουλευσάμενος τοῖς σὺν αὐτῷ ἔρχεται εἰς Χρυσόπολιν. γνοὺς δὲ Θεοδόσιος τὰ πραχθέντα καὶ βουλευσάμενος Γερμανὸν τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύγκλητον, ἔλαβε λόγον διὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου παρὰ Λέοντος τῆς αὐτοῦ ἀβλαβείας [καὶ τοῦ ἀσάλευτον φυλάττειν τὴν ἐκκλησίαν], καὶ οὕτως ἐγχειρίζει αὐτῷ τὴν βασιλείαν. Θεοδόσιος δὲ σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ κληρικοὶ γεγονότες τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ διῆξαν.ταῦτα δόντες, παρέλαβον τὸν Φιλιππικόν βασιλέα. Α Ἐν δὲ τῷ χρονίζειν τὸν στόλον, ἀναφορᾶς τε μὴ ἐλε θούσης, εστοχάσατο Ἰουστινιανός τὴν αἰτίαν, καὶ ἐπάρας σὺν αὐτῷ τοὺς τοῦ Ὀψικίου (20), καὶ μέρος Θρακησίων, ἀνῆλθεν ἕως Σινώπης πρὸς τὸ διαγνῶναι τὰ ἐν Χερσῶν. Ἐν δὲ τῷ σκοπεύειν αὐτὸν τὰ περι τικὰ μέρη, ὁρᾷ τὸν στόλον ἐπὶ τὴν πόλιν ἀρμενίζον- τα (24), καὶ βρύξας ὡς λέων, καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν πόλιν ὥρμησεν. Τοῦ δὲ Φιλιππικοῦ προλαβόντος, καὶ τὴν πόλιν κρατήσαντος, αὐτὸς ἐπὶ τὸν Δαματρὸν ἐλθὼν ἐν αὐτῷ σὺν τοῖς αὐτοῦ ἡπλίκευσεν. Ὁ δὲ Φιλιππι κὸς ἀποστέλλει εὐθέως κατὰ μὲν τοῦ Τιβερίου Μαϋ- ρον τὸν πατρίκιον σὺν Ιωάννῃ σπαθαρίμ ', τῷ ἐπίσ κλὴν Στρούθῳ, τὸν δὲ Ἠλίαν ὁμοίως μετὰ κούρσου (28) κατὰ Ἰουστινιανοῦ εἰς τὸν Δαματρόν, καὶ ἕτερον πά " Β λιν κατὰ τοῦ Βασβακουρίου φυγῇ χρησαμένου •. Καὶ ὁ μὲν Μαῦρος ἅμα τοῦ ῥηθέντος Στρούθου ἐν Βλαχέρ ναις πορευθείς, εὗρεν τὸν Τιβέριον κρατοῦντα τῇ μια χειρὶ τὸ χιονάκιον τῆς ἁγίας τραπέζης (23) τοῦ θυσιαστηρίου τῆς ἁγίας Θεομήτορος, καὶ τῇ ἑτέρᾳ τίμια" ξύλα καὶ ἐν τῷ τραχήλῳ φυλακτά (24), Εξω- θεν δὲ τοῦ βήματος παρακαθεζομένην ᾿Αναστασίαν τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μητέρα, στις τοῖς ποσὶ τοῦ Μαύρου κυλινδουμένη ᾐτεῖτο μὴ ἀποκτανθῆναι τὸν αὐτῆς ἔγγονα Τιβέριον, ὡς μηδὲν ἄτοπον πράξαντα, Αὐτῆς δὲ τοὺς πόδας τούτου κατεχούσης, καὶ μετὰ δακρύων ἱκετευούσης, εἰσελθὼν ὁ Στροῦθος ἔνδον τοῦ βήματος, βία το αφήρπασεν αὐτόν· καὶ τὰ μὲν τίμια ξύλα ἐξ αὐτοῦ ἄρας, ἐπάνω τῆς ἁγίας τραπέζης ἐπέθηκεν, τὰ δὲ φυλακτὰ εἰς τὸν ἴδιον ἐξήρτησεν τράχηλον, καὶ λαβόντες τὸν παῖδα ἐπὶ τῷ ἄνω Καλ λινίκης παραπορτίῳ (25), τα τοῦτον ἐκδύσαντες καὶ ἐπὶ τῆς φλοιᾶς ἁπλώσαντες, δίκην προβάτου αὐ- τὸν ἐλαρυγγοτόμησαν 11, καὶ τοῦτον ἐν τῷ ναῷ τῶν Αγίων Αναργύρων, τῷ λεγομένῳ Παυλίνης (26), τα φῆναι προσέταξαν ". Χειρωθεὶς δὲ καὶ Βασβακούριος ὁ πρωτοπατρίκιος καὶ " κόμης τοῦ Ὀψικίου, και αὐτὸς ἀνηρέθη. Ὁ δὲ Ηλίας ἅμα τῷ συνόντι αὐτῷ λαῷ ἀνελθὼν ἐν τῷ Δαματρῦ, καὶ εἰς λόγους μετά σπαθαρίῳ Α, πατρικίῳ χρησαμένου Α, χρησομ. τίμια Α, τὰ τίμια ναὶς το βία οιn. Α. τὰ δὲ φυλ.Α, καὶ τὰ φυλ. τῷ παραπορτίῳ Α, τῶν παραπορτίων ἐλαρυγγοτόμησαν Α, ἐλαριγγοτόμησεν προσέταξαν Α, προσέταξεν και όψι κεύουσι. πρὸς τὸ Βυζάντιον καταίροντα. ἄρμενον, τὸ ἱστίον· ἀρμενίζειν, Ἐχέτω δὲ τὸ περίφραγμα του φοσο σίας, παραπόρτιά τα μικρά περισσότερα Καλλινίκης παραπόρτια, τὴν καλου μένην τῶν Καλλινίκων, CHRONOGRAPHIA. ad imperatorem redire milites vererentur, Justi- B niani nomine abdicato, et ejus dominatu repudiato, Bardanem imperatorum more faustis vocibus principem salutaverunt, miseruntque ad Ghaganum Philippicum donari sibi postulatum. Chagano, ne virum proderent, jurejurando interposito fidem feri sibi, et pro singulorum capitibus nummum unum concedi expetente, illi summa pecuniæ con- festim numerata Philippicum imperatorem simul acceperunt. Interim classe moram, ut videbatur, diuturniorem agente, nullisque de suscepta expeditione a ducibus acceptis litteris, Justinianus causam conjectatus est. Eductis itaque secum Opsiciorum manu et Thracensium aliquot mani- pulis de rerum Chersonæ gestarum successu ex- ploraturus Sinopen contendit. igitur dum superio- res maris regiones speculatur, clasṣem recta in urbem apertis secundisque velis delatam conspi- catur, rugituque leonis instar ingenti edito, ipse pariter in urbem iter et impetum dirigit. Conatus ejus Philippico sua diligentia prevertente et urbem præoccupante, ipse Damatrym accessit, et ad eam cum suis castra applicuit. Philippicus mora omni penitus abjecta, Maurum patricium et Joannem, eognomento Struthum, paris dignitatis virum, adversus Tiberium Eliamque cum expeditorum et velut ad prædam paratorum militum manu in Justinianum Damalry receptum, et alium tandem adversus Basbacurium, qui jam sibi fuga consu- luerat, mittit. Porro Maurus cum prædicto Strutho Blachernas appellens, Tiberium una quidem manu sanctæ mensæ altaris in-sancta, Dei matris æde positi columellam, alia vero pretiosa crucis ligna complexum, et ex collo reliquiarum thecas geren- tem appensas, extra tribunalis autem, id est sacra- rii, septa patris ejus matrem Anastasiam sedentemn offendit, quae ad Mauri pedes provoluta nepotem Tiberium, utpote qui nil tetri Nagiții admisisset, a morte vindicandum rogabat. Inter aviæ vetulæ "8 - – VARIAE LECTIONES. * vulg. * vulg. * vulg: vulg. vulg. " vulg. " add. ex A a. JAC. GOARI NOTÆ. Opsicium thema comprehendit. lidem Obsequiani, imperatoriæ majestatis prodromi satellites, qui dum comitantur, aslant, palatium custodiunt, Suidas, iude, vela facere. Portius iu Lexico. cum incursione militari, id est, cum celocibus ar- matis. quam fulciri diximus superius. adjunctas, ex Meursio interpretare juxta Constan- Linum in Tact. : habent castrorum portas majores et publicas quatuor; portulas minores multo plures. Anastasiæ vero fi- lium in superioribus templi liminibus jugulatum, vix in mentem possum inducere : quare, vel ut habet Nicephorus, quadraginta martyrum, vel quamlibet aliam ecclesiam, cum nominis hujus- modi apud origines urbis non occurrat, aliud nusquam, nisi forte Callinices, et ejus posterorum ædem celebrem ad Blachernas designabunt. Ad- versam interpretationein tenet Petavius in Nice- phorum. zelotypia moli jussu capite truncato, Cosmas et Damiani inchoatam ædem Origines CP. testantur. (20) Bitlynos, Myaos, Phrygas, Dardance, Troas D σάτου πύλας τέσσαρας τὰς μεγαλωτέρας, καὶ δημο (21) Nicephorus, θεασάμενος τὸν τοιοῦτον στόλον (22) Nicephorus, σὺν ὁπλίτη λαῷ. Anastasius, (23) Sacram mensam unica columella nonnun- (24) Miscella, Phylacieria, (25) Παραπόρτια, portas parvulas aliis majoribus (26) A Paulino magistro Theodosii junioris
ἐλθὼν δὲ Μασαλμᾶς ἐν τῇ Περγάμῳ ταύτην παρεκάθισε καὶ παραχωρήσει θεοῦ ταύτην παρέλαβεν, ἐκ διαβολικῆς ἐνεργείας. εἰσηγήσεσι γάρ τινος μάγου ἐνέγκαντες οἱ τῆς πόλεως ἔγκυον γυναῖκα πρὸς τὸ τεκεῖν οὖσαν, ταύτην ἀνέτεμον· καὶ λαβόντες τὸ βρέφος καὶ ἐπὶ κακκάβου ἑψήσαντες, εἰς τὴν τοιαύτην θεοβδέλυκτον θυσίαν πάντες οἱ πολεμεῖν βουλόμενοι τὰ μανίκια τῆς δεξιᾶς αὐτῶν χειρὸς κατέβαψαν καὶ ἐντεῦθεν τοῖς ἐχθροῖς παρεδόθησαν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ὁ Ἴσαυρος ἔτη κδ. σθ. ψθ. α. γ. γ. ιβ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ἐβασίλευσεν ἐκ τῆς Γερμανικέων καταγόμενος, τῇ ἀληθείᾳ δὲ ἐκ τῆς Ἰσαυρίας. ὑπὸ δὲ Ἰουστινιανοῦ τοῦ βασιλέως σὺν τοῖς γονεῦσι μετοικίζεται ἐν Μεσημβρίᾳ τῆς Θρᾴκης ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ βασιλείᾳ· ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείᾳ ἐρχομένου αὐτοῦ μετὰ τῶν Βουλγάρων, ὑπήντησεν αὐτῷ μετὰ δώρων προβάτων φ. θεραπευθεὶς δὲ ὁ Ἰουστινιανὸς σπαθάριον αὐτὸν εὐθέως πεποίηκεν, καὶ ἔσχεν αὐτὸν ὡς γνήσιον φίλον. φθόνῳ δὲ φερόμενοί τινες πρὸς αὐτὸν διέβαλον αὐτὸν ὡς τῆς βασιλείας ὀρεγόμενον. ζητήσεως δὲ γενομένης περὶ τούτου, ὡς συκοφάνται κατῃσχύνθησαν.ταῦτα δόντες, παρέλαβον τὸν Φιλιππικόν βασιλέα. Α Ἐν δὲ τῷ χρονίζειν τὸν στόλον, ἀναφορᾶς τε μὴ ἐλε θούσης, εστοχάσατο Ἰουστινιανός τὴν αἰτίαν, καὶ ἐπάρας σὺν αὐτῷ τοὺς τοῦ Ὀψικίου (20), καὶ μέρος Θρακησίων, ἀνῆλθεν ἕως Σινώπης πρὸς τὸ διαγνῶναι τὰ ἐν Χερσῶν. Ἐν δὲ τῷ σκοπεύειν αὐτὸν τὰ περι τικὰ μέρη, ὁρᾷ τὸν στόλον ἐπὶ τὴν πόλιν ἀρμενίζον- τα (24), καὶ βρύξας ὡς λέων, καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν πόλιν ὥρμησεν. Τοῦ δὲ Φιλιππικοῦ προλαβόντος, καὶ τὴν πόλιν κρατήσαντος, αὐτὸς ἐπὶ τὸν Δαματρὸν ἐλθὼν ἐν αὐτῷ σὺν τοῖς αὐτοῦ ἡπλίκευσεν. Ὁ δὲ Φιλιππι κὸς ἀποστέλλει εὐθέως κατὰ μὲν τοῦ Τιβερίου Μαϋ- ρον τὸν πατρίκιον σὺν Ιωάννῃ σπαθαρίμ ', τῷ ἐπίσ κλὴν Στρούθῳ, τὸν δὲ Ἠλίαν ὁμοίως μετὰ κούρσου (28) κατὰ Ἰουστινιανοῦ εἰς τὸν Δαματρόν, καὶ ἕτερον πά " Β λιν κατὰ τοῦ Βασβακουρίου φυγῇ χρησαμένου •. Καὶ ὁ μὲν Μαῦρος ἅμα τοῦ ῥηθέντος Στρούθου ἐν Βλαχέρ ναις πορευθείς, εὗρεν τὸν Τιβέριον κρατοῦντα τῇ μια χειρὶ τὸ χιονάκιον τῆς ἁγίας τραπέζης (23) τοῦ θυσιαστηρίου τῆς ἁγίας Θεομήτορος, καὶ τῇ ἑτέρᾳ τίμια" ξύλα καὶ ἐν τῷ τραχήλῳ φυλακτά (24), Εξω- θεν δὲ τοῦ βήματος παρακαθεζομένην ᾿Αναστασίαν τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μητέρα, στις τοῖς ποσὶ τοῦ Μαύρου κυλινδουμένη ᾐτεῖτο μὴ ἀποκτανθῆναι τὸν αὐτῆς ἔγγονα Τιβέριον, ὡς μηδὲν ἄτοπον πράξαντα, Αὐτῆς δὲ τοὺς πόδας τούτου κατεχούσης, καὶ μετὰ δακρύων ἱκετευούσης, εἰσελθὼν ὁ Στροῦθος ἔνδον τοῦ βήματος, βία το αφήρπασεν αὐτόν· καὶ τὰ μὲν τίμια ξύλα ἐξ αὐτοῦ ἄρας, ἐπάνω τῆς ἁγίας τραπέζης ἐπέθηκεν, τὰ δὲ φυλακτὰ εἰς τὸν ἴδιον ἐξήρτησεν τράχηλον, καὶ λαβόντες τὸν παῖδα ἐπὶ τῷ ἄνω Καλ λινίκης παραπορτίῳ (25), τα τοῦτον ἐκδύσαντες καὶ ἐπὶ τῆς φλοιᾶς ἁπλώσαντες, δίκην προβάτου αὐ- τὸν ἐλαρυγγοτόμησαν 11, καὶ τοῦτον ἐν τῷ ναῷ τῶν Αγίων Αναργύρων, τῷ λεγομένῳ Παυλίνης (26), τα φῆναι προσέταξαν ". Χειρωθεὶς δὲ καὶ Βασβακούριος ὁ πρωτοπατρίκιος καὶ " κόμης τοῦ Ὀψικίου, και αὐτὸς ἀνηρέθη. Ὁ δὲ Ηλίας ἅμα τῷ συνόντι αὐτῷ λαῷ ἀνελθὼν ἐν τῷ Δαματρῦ, καὶ εἰς λόγους μετά σπαθαρίῳ Α, πατρικίῳ χρησαμένου Α, χρησομ. τίμια Α, τὰ τίμια ναὶς το βία οιn. Α. τὰ δὲ φυλ.Α, καὶ τὰ φυλ. τῷ παραπορτίῳ Α, τῶν παραπορτίων ἐλαρυγγοτόμησαν Α, ἐλαριγγοτόμησεν προσέταξαν Α, προσέταξεν και όψι κεύουσι. πρὸς τὸ Βυζάντιον καταίροντα. ἄρμενον, τὸ ἱστίον· ἀρμενίζειν, Ἐχέτω δὲ τὸ περίφραγμα του φοσο σίας, παραπόρτιά τα μικρά περισσότερα Καλλινίκης παραπόρτια, τὴν καλου μένην τῶν Καλλινίκων, CHRONOGRAPHIA. ad imperatorem redire milites vererentur, Justi- B niani nomine abdicato, et ejus dominatu repudiato, Bardanem imperatorum more faustis vocibus principem salutaverunt, miseruntque ad Ghaganum Philippicum donari sibi postulatum. Chagano, ne virum proderent, jurejurando interposito fidem feri sibi, et pro singulorum capitibus nummum unum concedi expetente, illi summa pecuniæ con- festim numerata Philippicum imperatorem simul acceperunt. Interim classe moram, ut videbatur, diuturniorem agente, nullisque de suscepta expeditione a ducibus acceptis litteris, Justinianus causam conjectatus est. Eductis itaque secum Opsiciorum manu et Thracensium aliquot mani- pulis de rerum Chersonæ gestarum successu ex- ploraturus Sinopen contendit. igitur dum superio- res maris regiones speculatur, clasṣem recta in urbem apertis secundisque velis delatam conspi- catur, rugituque leonis instar ingenti edito, ipse pariter in urbem iter et impetum dirigit. Conatus ejus Philippico sua diligentia prevertente et urbem præoccupante, ipse Damatrym accessit, et ad eam cum suis castra applicuit. Philippicus mora omni penitus abjecta, Maurum patricium et Joannem, eognomento Struthum, paris dignitatis virum, adversus Tiberium Eliamque cum expeditorum et velut ad prædam paratorum militum manu in Justinianum Damalry receptum, et alium tandem adversus Basbacurium, qui jam sibi fuga consu- luerat, mittit. Porro Maurus cum prædicto Strutho Blachernas appellens, Tiberium una quidem manu sanctæ mensæ altaris in-sancta, Dei matris æde positi columellam, alia vero pretiosa crucis ligna complexum, et ex collo reliquiarum thecas geren- tem appensas, extra tribunalis autem, id est sacra- rii, septa patris ejus matrem Anastasiam sedentemn offendit, quae ad Mauri pedes provoluta nepotem Tiberium, utpote qui nil tetri Nagiții admisisset, a morte vindicandum rogabat. Inter aviæ vetulæ "8 - – VARIAE LECTIONES. * vulg. * vulg. * vulg: vulg. vulg. " vulg. " add. ex A a. JAC. GOARI NOTÆ. Opsicium thema comprehendit. lidem Obsequiani, imperatoriæ majestatis prodromi satellites, qui dum comitantur, aslant, palatium custodiunt, Suidas, iude, vela facere. Portius iu Lexico. cum incursione militari, id est, cum celocibus ar- matis. quam fulciri diximus superius. adjunctas, ex Meursio interpretare juxta Constan- Linum in Tact. : habent castrorum portas majores et publicas quatuor; portulas minores multo plures. Anastasiæ vero fi- lium in superioribus templi liminibus jugulatum, vix in mentem possum inducere : quare, vel ut habet Nicephorus, quadraginta martyrum, vel quamlibet aliam ecclesiam, cum nominis hujus- modi apud origines urbis non occurrat, aliud nusquam, nisi forte Callinices, et ejus posterorum ædem celebrem ad Blachernas designabunt. Ad- versam interpretationein tenet Petavius in Nice- phorum. zelotypia moli jussu capite truncato, Cosmas et Damiani inchoatam ædem Origines CP. testantur. (20) Bitlynos, Myaos, Phrygas, Dardance, Troas D σάτου πύλας τέσσαρας τὰς μεγαλωτέρας, καὶ δημο (21) Nicephorus, θεασάμενος τὸν τοιοῦτον στόλον (22) Nicephorus, σὺν ὁπλίτη λαῷ. Anastasius, (23) Sacram mensam unica columella nonnun- (24) Miscella, Phylacieria, (25) Παραπόρτια, portas parvulas aliis majoribus (26) A Paulino magistro Theodosii junioris
PG 108:771ὁ δὲ τοιοῦτος λόγος ἔκτοτε ἤρξατο ὑπὸ πολλῶν λαλεῖσθαι. ὁ οὖν Ἰουστινιανὸς εἰ καὶ προφανῶς βλάψαι τοῦτον οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ’ οὖν βρόμος τις αὐτῷ κατ’ αὐτοῦ ἐντίθεται, καὶ ἀποστέλλει αὐτὸν ἐν Ἀλανίᾳ μετὰ χρημάτων πρὸς τὸ συγκινῆσαι τοὺς Ἀλανοὺς κατὰ Ἀβασγίας, τῶν Σαρακηνῶν ἐπικρατούντων τήν τε Ἀβασγίαν καὶ Λαζικὴν καὶ Ἰβηρίαν. ὁ δὲ ἀπελθὼν ἐν τῇ Λαζικῇ τὰ μὲν χρήματα ἀπέθετο ἐν τῷ Φάσιδι, ὀλίγους δὲ λαβὼν τῶν ἐντοπίων ἀπῆλθεν εἰς Ἀψιλίαν, καὶ ὑπερβὰς τὰ Καυκάσια ὄρη ἦλθεν ἐν Ἀλανίᾳ. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς θέλων ἀπολέσαι αὐτόν, πέμψας ἐπῆρε τὰ χρήματα ἐκ τοῦ Φάσιδος· οἱ δὲ Ἀλανοὶ τὸν σπαθάριον μετὰ πάσης τιμῆς δεξάμενοι καὶ τῶν λόγων αὐτοῦ ὑπακούσαντες εἰσῆλθον καὶ ᾐχμαλώτευσαν τὴν Ἀβασγίαν. ὁ δὲ τῶν Ἀβασγῶν κύριος δηλοῖ τοῖς Ἀλανοῖς, ὅτι ὡς εὑρίσκω ἄλλον τοιοῦτον ψεύστην οὐκ εἶχεν Ἰουστινιανός, ὃν ὤφειλεν ἀπολῦσαι καὶ συγκινῆσαι ὑμᾶς καθ’ ἡμῶν τῶν γειτόνων ὑμῶν, εἰ μὴ τὸν ἄνθρωπον τοῦτον. ἐψεύσατο γὰρ ὑμᾶς καὶ περὶ τὴν ὑπόσχεσιν τῶν χρημάτων· πέμψας γὰρ ὁ Ἰουστινιανὸς ταῦτα ἐπῆρεν. ἀλλὰ δότε ἡμῖν αὐτόν, καὶ παρέχομεν ὑμῖν τρισχίλια νομίσματα, καὶ ἡ ἀπ’ ἀρχῆς ἀγάπη ἡμῶν μὴ διαλυθῇ.τοῦ ἐκεῖσε ὄντος " στρατοῦ ἐλθὼν, λόγον τε ἀπαθείας τῷ συνόντι τῷ Ἰουστινιανῷ λαῷ δεδωκώς, διηρέθη σαν ἅπαντες, καὶ ἀπέδρασαν τοῦ Ἰουστινιανού, μόνον αὐτὸν καταλιπόντες, καὶ τῷ μέρει τοῦ Φιλιπ. πικοῦ προσρυέντες. Τότε ὁ προλεχθεὶς Ηλίας σπα- θάριος θυμῷ ἐπιδραμὼν, καὶ τὸν τούτου τράχηλον δραξάμενος, τῷ παραμηρίῳ (27), ᾧ ἦν διεζωσμένος, απέτεμεν τὴν αὐτοῦ κάραν, καὶ διὰ Ῥωμανοῦ σπα- θαρίου πρὸς Φιλιπικὸν ἀπέστειλεν. Ὁ δὲ Φιλιππικός διὰ τοῦ αὐτοῦ σπαθαρίου ταύτην ἐπὶ τὰ δυτικὰ μέρη Έως 'Ρώμης " ἐξέπεμψεν· πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τῶν Καλλιστράτου ἔγκλειστος ἦν προορατικός (28) καὶ αἱρετικός, ὅστις ἀνελθόντι τῷ Φιλιππικῷ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι Η βασιλεία σου κεῖται. Ὁ δὲ ἐταράχθη, καὶ λέγει ὁ ἔγκλειστος· Εἰ ὁ Θεὸς · κελεύει, σύ τί ἀντιλέγεις; Τοῦτο δέ σοι λόγω ὅτι ἡ ἔκτη σύνοδος κακῶς ἐγένετο· ἐὰν οὖν βα σιλεύσῃς, ταύτην ρίψον, καὶ γενέσθαι σοι ἔχει ἡ βασιλεία κραταιὰ καὶ πολυχρόνιος. Ο δὲ συν έθετο αὐτῷ μεθ' όρκων τοῦτο ποιειν. Τοῦ δὲ Λεοντίου διαδεξαμένου τὸν Ἰουστινιανόν, ανέρχεται ὁ Φιλιππικὸς πρὸς τὸν ἔγκλειστον. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Μὴ σπουδάσης, γενέσθαι ἔχεις οι βασιλέα ". Βασιλεύο σαντος δὲ καὶ 'Αψιμάρου, πάλιν ἀνῆλθεν πρὸς αὐτὸν, καὶ πάλιν εἶπεν αὐτῷ, ὅτι Μή σπουδάσῃς, ἐκεῖνο περιμένει σε. θαρρήσαντος δὲ Φιλιππικοῦ τινος οι τῶν φίλων αὐτοῦ, ἐμήνυσε τῷ Ἀψιμάρῳ. Ὁ δὲ δεί ρας καὶ κουρεύσας αὐτὸν καὶ σιδηρώσας, ἐξώρισεν εἰς Κεφαληνίαν. Βασιλεύσαντος δὲ Ἰουστινιανού, πάλιν ἀνεκαλέσατο αὐτόν. Καὶ βασιλεύσαντος ἐποίησεν ει δοσύνοδον ἐπισκόπων κατὰ τὸν λόγον τοῦ ψευδεββᾶ τοῦ καὶ ἐγκλείστου 44· καὶ ἔῤῥιψεν τὴν ἁγίαν καὶ οἰκου μενικὴν ἔκτην σύνοδον. Καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐτυφλών (η (29) ο μάταιος. Ἐν πολλῇ δὲ ἀμεριμνίᾳ εἰς τὰ βασίλεια διατελών, πλήθη τε χρημάτων καὶ λαμπρο τάτων οὐσιῶν ἐκεῖσε εὑρὼν ἐκ πλειόνων χρόνων ὑπὸ τῶν προβεβασιλευκότων συναχθέντων ἐκ δημεύ σεων εν καὶ διαφόρων προφάσεων, καὶ μάλιστα ὑπὸ τοῦ εἰρημένου Ἰουστινιανοῦ, ταῦτα εἰκῇ καὶ μάτην ἀπόνως διεσκόρπισεν. Καὶ ἐν μὲν ταῖς διαλαλιαῖς αὐτ τοῦ λόγιος καὶ ἐχέφρων ελογίζετο, ἐν δὲ ταῖς πράξε σιν αὐτοῦ ἀσέμνως καὶ ἀνικάνως τὸν βίον διατελών, παντὶ ἀδόκιμος ἐδείκνυτο. "Ην δὲ καὶ αἱρετικὸς καὶ μοιχός (30). Κῦρον δὲ τὸν πατριάρχην ἐξωθήσας τι Α. αὐτῷ το θαρρήσας δε Φιλιππικός Α Γ ὄντος Α. ἐκ τοῦ Ι. Α. ἕως Ρώμης ἔχει 2, Έχει σὲ βασι. βασιλέα Α. και Α. εἰ τινὸς] τινὰ Α, τινί. τοῦ καὶ ἐγκλ. Α, καὶ ἐγκλ. οι πλειόνων χρόνων ὑπὸ τῶν Α, πλ. τῶν χρ. τῶν ἐκ δημ. Α, ἐκδημ. αὖ ἐξωθήσας - Ιω. Α, εξώθησαν - καὶ Ἰω. ἀστρονόμος ήτοι μαχαίρας διεζωσμένοι. ξίφη, ἅπερ καλεῖν ειώθασι παραμήρια. : THEOPHANIS B preces sibi detinentis pedes, et eos lacrymarum A iure perfundentis, Struibus in sacrarium iusi- liens, virum illuc ad immunitateni receptum sum- ma violentia eripuit, tum vero veneranda quidem ligna ab eo sublata in sancta mensa reposuit, reliquiis autem ad proprium collum appersis, ado lescentem ad superiores Callinica fores abductum, suisque vestibus nudum, totoque corpore ad limen extensum ovis instar jugulo mactari, et ad ædem sanctorum mercede non conductorum Cosmæ et Damiani Paulinæ dictam sepeliri mandavit. Bas- bacurius autem patriciorum antesignanus et co- mes Opsicii comprehensus, cæde illata mortem subiit. Porro Elias cum adjunctis sibi copiis Da- matrym profectus, colloquio cum exercitu, qui ibi consederat, conserto, militibusque Justinianum secutis salutis data securitate, cos a sese invicem dividi, Justinianum deserere, solum sibi permit- tere, ac laudem in Philippici partes transire per- suasit. His ita peractis præfatus Elias furore ac- census in Justinianum insilit, et apprehensa ejus cervice, sica, qua erat accinctus, caput ejus an- pulatum. per Romanum spatharium ad Philippi- cum transmisit, ejusdemque spatharii opera in occiduas imperii provincias illud conspicienduin Philippicus traduxit. Cæterum prius longe, quam imperio potiretur, ad Callistrati coenobium inclusus nonnemo vaticinandi arte præditus et hæresi in- fectus morabatur, qui Philippico ad se ponnun- quam accedenti prænuntiavit: Imperium tibi re- positum est. Sermonibus istiusmodi perculso sub- infert inclusus: Si Deus ita jubeat, adversaberis tu? illud unum enuntio : Pessime rerum synodus seria peracta est. Siusquam imperaveris, proscribe, et irritam redde, et felix diuturnaque imperii alas succedet. Is data jurisjurandi lide, reni exsequendam in se recepit. Leontio pustinodum post. Justinianum tyrannidem adepto, inclusum de vaticinio Philip- picus convenit. Renuntiat ille : Ne festinaveris, imperium assequeris. Apsimaro deinde in eam dignitatem evecto, virum rursus adit Philippicus. Cui inclusus vates: Ne rem acceleres, imperium te manet. Cæterum Philippico amicorum cuidam va- ticinium elocuto, ille remn tolam ad Apsimarum VARIA LECTIONES, C • add. ex add. ex A. add. ex add. ex 1. fort. om. add. ex fort. vulg. νulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Cedreno vocatur. - Justinianus Novell. 85, scribit Theophanes, non anno secundo, ut vulgo theologi. Ad annum quidem Philippici primum synodum istam memorat Theophanes; verum ut Occæcutionis tempori eam hic consociat, ita in illum primum eamdem habitam nusquam asseve- rat. Comparanda his Nicephori CP. historia. cubavil. oculorum effossione Philippico ademptum est, ex Theophanis verbis inferius legendis : eodem itaque anno synodum sextam proscripsit. Quare Petavii lapsum miror in Nicephorumi scribentis: Anno (28) Non prophetiæ, sed astrorum lumine': unde (27) Ensis brevior. Loco Const. 6, παραμήρια, D primo Philippici Bardanis pseudosynodum coaciam (30) Fidem hæresi adulteravit : et tyrannidi in- (29) Anno tyrannidis arreptæ seculo lumen
οἱ δὲ Ἀλανοὶ εἶπον, ὅτι ἡμεῖς οὐχ ἕνεκεν χρημάτων ὑπηκούσαμεν αὐτῷ, ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπην. πάλιν δὲ οἱ Ἀβασγοὶ πέμπουσι πρὸς αὐτοὺς λέγοντες, ὅτι δότε ἡμῖν αὐτόν, καὶ παρέχομεν ὑμῖν ἑξακισχίλια νομίσματα. οἱ δὲ Ἀλανοὶ θέλοντες καταμαθεῖν τὴν χώραν τῶν Ἀβασγῶν συνέθεντο λαβεῖν τὰ ἑξακισχίλια νομίσματα καὶ δοῦναι τὸν σπαθάριον. οἱ δὲ Ἀλανοὶ ἐθάρρησαν τῷ σπαθαρίῳ πάντα, καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι ὡς ὁρᾷς ἡ ὁδὸς ἡ ἐπὶ Ῥωμανίαν ἄγουσα κεκλεισμένη ἐστίν, καὶ πῶς παρελθεῖν οὐκ ἔχεις· ἀλλὰ μᾶλλον τροπευσώμεθα καὶ συνταξώμεθα αὐτοῖς, ὅτι παραδίδομέν σε, καὶ ἀπολύομεν ἅμα αὐτοῖς ἀνθρώπους ἡμῶν καὶ καταμανθάνομεν τὰς κλεισούρας αὐτῶν καὶ κουρσεύομεν καὶ ἀφανίζομεν τὴν χώραν αὐτῶν καὶ ποιοῦμεν τὴν θεραπείαν ὑμῶν. τῶν δὲ ἀποκρισιαρίων τῶν Ἀλανῶν ἀπελθόντων εἰς Ἀβασγίαν καὶ συνθεμένων παραδίδειν τὸν σπαθάριον, πλεῖστα ξένια παρ’ αὐτῶν εἰλήφασιν· καὶ πλείονας ἀποκρισιαρίους πάλιν ἀποστέλλουσι μετὰ καὶ τῆς ποσότητος τοῦ χρυσίου πρὸς τὸ παραλαβεῖν τὸν σπαθάριον.τοῦ ἐκεῖσε ὄντος " στρατοῦ ἐλθὼν, λόγον τε ἀπαθείας τῷ συνόντι τῷ Ἰουστινιανῷ λαῷ δεδωκώς, διηρέθη σαν ἅπαντες, καὶ ἀπέδρασαν τοῦ Ἰουστινιανού, μόνον αὐτὸν καταλιπόντες, καὶ τῷ μέρει τοῦ Φιλιπ. πικοῦ προσρυέντες. Τότε ὁ προλεχθεὶς Ηλίας σπα- θάριος θυμῷ ἐπιδραμὼν, καὶ τὸν τούτου τράχηλον δραξάμενος, τῷ παραμηρίῳ (27), ᾧ ἦν διεζωσμένος, απέτεμεν τὴν αὐτοῦ κάραν, καὶ διὰ Ῥωμανοῦ σπα- θαρίου πρὸς Φιλιπικὸν ἀπέστειλεν. Ὁ δὲ Φιλιππικός διὰ τοῦ αὐτοῦ σπαθαρίου ταύτην ἐπὶ τὰ δυτικὰ μέρη Έως 'Ρώμης " ἐξέπεμψεν· πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τῶν Καλλιστράτου ἔγκλειστος ἦν προορατικός (28) καὶ αἱρετικός, ὅστις ἀνελθόντι τῷ Φιλιππικῷ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι Η βασιλεία σου κεῖται. Ὁ δὲ ἐταράχθη, καὶ λέγει ὁ ἔγκλειστος· Εἰ ὁ Θεὸς · κελεύει, σύ τί ἀντιλέγεις; Τοῦτο δέ σοι λόγω ὅτι ἡ ἔκτη σύνοδος κακῶς ἐγένετο· ἐὰν οὖν βα σιλεύσῃς, ταύτην ρίψον, καὶ γενέσθαι σοι ἔχει ἡ βασιλεία κραταιὰ καὶ πολυχρόνιος. Ο δὲ συν έθετο αὐτῷ μεθ' όρκων τοῦτο ποιειν. Τοῦ δὲ Λεοντίου διαδεξαμένου τὸν Ἰουστινιανόν, ανέρχεται ὁ Φιλιππικὸς πρὸς τὸν ἔγκλειστον. Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· Μὴ σπουδάσης, γενέσθαι ἔχεις οι βασιλέα ". Βασιλεύο σαντος δὲ καὶ 'Αψιμάρου, πάλιν ἀνῆλθεν πρὸς αὐτὸν, καὶ πάλιν εἶπεν αὐτῷ, ὅτι Μή σπουδάσῃς, ἐκεῖνο περιμένει σε. θαρρήσαντος δὲ Φιλιππικοῦ τινος οι τῶν φίλων αὐτοῦ, ἐμήνυσε τῷ Ἀψιμάρῳ. Ὁ δὲ δεί ρας καὶ κουρεύσας αὐτὸν καὶ σιδηρώσας, ἐξώρισεν εἰς Κεφαληνίαν. Βασιλεύσαντος δὲ Ἰουστινιανού, πάλιν ἀνεκαλέσατο αὐτόν. Καὶ βασιλεύσαντος ἐποίησεν ει δοσύνοδον ἐπισκόπων κατὰ τὸν λόγον τοῦ ψευδεββᾶ τοῦ καὶ ἐγκλείστου 44· καὶ ἔῤῥιψεν τὴν ἁγίαν καὶ οἰκου μενικὴν ἔκτην σύνοδον. Καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐτυφλών (η (29) ο μάταιος. Ἐν πολλῇ δὲ ἀμεριμνίᾳ εἰς τὰ βασίλεια διατελών, πλήθη τε χρημάτων καὶ λαμπρο τάτων οὐσιῶν ἐκεῖσε εὑρὼν ἐκ πλειόνων χρόνων ὑπὸ τῶν προβεβασιλευκότων συναχθέντων ἐκ δημεύ σεων εν καὶ διαφόρων προφάσεων, καὶ μάλιστα ὑπὸ τοῦ εἰρημένου Ἰουστινιανοῦ, ταῦτα εἰκῇ καὶ μάτην ἀπόνως διεσκόρπισεν. Καὶ ἐν μὲν ταῖς διαλαλιαῖς αὐτ τοῦ λόγιος καὶ ἐχέφρων ελογίζετο, ἐν δὲ ταῖς πράξε σιν αὐτοῦ ἀσέμνως καὶ ἀνικάνως τὸν βίον διατελών, παντὶ ἀδόκιμος ἐδείκνυτο. "Ην δὲ καὶ αἱρετικὸς καὶ μοιχός (30). Κῦρον δὲ τὸν πατριάρχην ἐξωθήσας τι Α. αὐτῷ το θαρρήσας δε Φιλιππικός Α Γ ὄντος Α. ἐκ τοῦ Ι. Α. ἕως Ρώμης ἔχει 2, Έχει σὲ βασι. βασιλέα Α. και Α. εἰ τινὸς] τινὰ Α, τινί. τοῦ καὶ ἐγκλ. Α, καὶ ἐγκλ. οι πλειόνων χρόνων ὑπὸ τῶν Α, πλ. τῶν χρ. τῶν ἐκ δημ. Α, ἐκδημ. αὖ ἐξωθήσας - Ιω. Α, εξώθησαν - καὶ Ἰω. ἀστρονόμος ήτοι μαχαίρας διεζωσμένοι. ξίφη, ἅπερ καλεῖν ειώθασι παραμήρια. : THEOPHANIS B preces sibi detinentis pedes, et eos lacrymarum A iure perfundentis, Struibus in sacrarium iusi- liens, virum illuc ad immunitateni receptum sum- ma violentia eripuit, tum vero veneranda quidem ligna ab eo sublata in sancta mensa reposuit, reliquiis autem ad proprium collum appersis, ado lescentem ad superiores Callinica fores abductum, suisque vestibus nudum, totoque corpore ad limen extensum ovis instar jugulo mactari, et ad ædem sanctorum mercede non conductorum Cosmæ et Damiani Paulinæ dictam sepeliri mandavit. Bas- bacurius autem patriciorum antesignanus et co- mes Opsicii comprehensus, cæde illata mortem subiit. Porro Elias cum adjunctis sibi copiis Da- matrym profectus, colloquio cum exercitu, qui ibi consederat, conserto, militibusque Justinianum secutis salutis data securitate, cos a sese invicem dividi, Justinianum deserere, solum sibi permit- tere, ac laudem in Philippici partes transire per- suasit. His ita peractis præfatus Elias furore ac- census in Justinianum insilit, et apprehensa ejus cervice, sica, qua erat accinctus, caput ejus an- pulatum. per Romanum spatharium ad Philippi- cum transmisit, ejusdemque spatharii opera in occiduas imperii provincias illud conspicienduin Philippicus traduxit. Cæterum prius longe, quam imperio potiretur, ad Callistrati coenobium inclusus nonnemo vaticinandi arte præditus et hæresi in- fectus morabatur, qui Philippico ad se ponnun- quam accedenti prænuntiavit: Imperium tibi re- positum est. Sermonibus istiusmodi perculso sub- infert inclusus: Si Deus ita jubeat, adversaberis tu? illud unum enuntio : Pessime rerum synodus seria peracta est. Siusquam imperaveris, proscribe, et irritam redde, et felix diuturnaque imperii alas succedet. Is data jurisjurandi lide, reni exsequendam in se recepit. Leontio pustinodum post. Justinianum tyrannidem adepto, inclusum de vaticinio Philip- picus convenit. Renuntiat ille : Ne festinaveris, imperium assequeris. Apsimaro deinde in eam dignitatem evecto, virum rursus adit Philippicus. Cui inclusus vates: Ne rem acceleres, imperium te manet. Cæterum Philippico amicorum cuidam va- ticinium elocuto, ille remn tolam ad Apsimarum VARIA LECTIONES, C • add. ex add. ex A. add. ex add. ex 1. fort. om. add. ex fort. vulg. νulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Cedreno vocatur. - Justinianus Novell. 85, scribit Theophanes, non anno secundo, ut vulgo theologi. Ad annum quidem Philippici primum synodum istam memorat Theophanes; verum ut Occæcutionis tempori eam hic consociat, ita in illum primum eamdem habitam nusquam asseve- rat. Comparanda his Nicephori CP. historia. cubavil. oculorum effossione Philippico ademptum est, ex Theophanis verbis inferius legendis : eodem itaque anno synodum sextam proscripsit. Quare Petavii lapsum miror in Nicephorumi scribentis: Anno (28) Non prophetiæ, sed astrorum lumine': unde (27) Ensis brevior. Loco Const. 6, παραμήρια, D primo Philippici Bardanis pseudosynodum coaciam (30) Fidem hæresi adulteravit : et tyrannidi in- (29) Anno tyrannidis arreptæ seculo lumen
PG 108:773οἱ δὲ Ἀλανοὶ λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, καθὼς καὶ προείπομεν, ἐπὶ τὸ λαβεῖν σε παρεγένοντο, καὶ ἡ Ἀβασγία ἐκδέχεταί σε. καὶ ἐπεὶ πλησιάζομεν αὐτοῖς, πραγματευταὶ ἀπερχόμενοι πρὸς αὐτοὺς οὐ διαλείπουσιν. λοιπὸν ἵνα μὴ διαβληθῇ ὁ σκοπὸς ἡμῶν, παραδώσομέν σε φανερῶς· καὶ ἀποκινούντων ὑμῶν, ἀπολύομεν κρυπτῶς ἐκ τῶν ὀπίσω, καὶ ἐκείνους μὲν ἀποκτέννομεν, σὲ δὲ κρύπτομεν, ἕως ἂν σωρευθῇ ὁ λαὸς ἡμῶν καὶ ἀσυμφανῶς εἰσέλθωμεν ἐν τῇ γῇ αὐτῶν. ὃ καὶ γέγονεν. παραλαβόντες γὰρ οἱ τῶν Ἀβασγῶν ἀποκρισιάριοι τὸν σπαθάριον σὺν τοῖς ἀνθρώποις αὐτοῦ, δήσαντες αὐτοὺς ἀπήρχοντο· καταλαβόντες δὲ ἐκ τῶν ὄπισθεν οἱ Ἀλανοὶ σὺν τῷ Ἰταξῇ, τῷ κυρίῳ αὐτῶν, ἀποκτέννουσι τοὺς Ἀβασγούς, τὸν δὲ σπαθάριον ἔκρυψαν. καὶ στρατολογήσας ἐκίνησε κατὰ Ἀβασγίας καὶ ἀπροσδοκήτως εἰσελθὼν τὰς κλεισούρας πλείστην αἰχμαλωσίαν καὶ ἀφανισμὸν εἰς τοὺς Ἀβασγοὺς ἀπειργάσατο.τῆς ἐκκλησίας, Ἰωάννην τὸν αὐτοῦ συμμύστην καὶ συναιρετικὸν προεβάλετο. Έτος α'. - Ρωμαίων βασιλέως Φιλιππικοῦ Β Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Ἰωάννου έτος α'. - Τούτῳ τῷ ἔτει Φιλιππικὸς τοὺς ᾿Αρμενίους τῆς ἑαυτοῦ γῆς ἐξελάσας (31) Μελιτινὴν καὶ τὴν τε- τάρτην Αρμενίαν οἰκῆσαι ἠνάγκασεν. Μασαλμάς οι δὲ τὴν ᾿Αμάσειαν οι παρέλαβεν σὺν ἄλλοις καστέλ- λίοις καὶ πολλῇ αἰχμαλωσίᾳ· Γεώργιός τε ὁ Απα- μείας ἐπίσκοπος μετωκίσθη ἐν Μαρτυροπόλει. Φι λιππικὸς δὲ οὐκ ᾔσχυνθῇ ἐκμανῶς κινηθήναι (32) κατά τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς ἔκτης συνόδου, ανατρέ πειν σπεύδων τὰ ὑπ' αὐτῆς βεβαιωθέντα θεία δόγμα τα. Εὗρεν οὖν εἰ ὁμόφρονας αὐτοῦ Ἰωάννην τὸν ἐπί- σκοπου * Κωνσταντινουπόλεως, ὃν πεποίηκεν $5 καθελών Κύρον (85) τὸν ταύτης πρόεδρον, δν καὶ περιώρισεν ἐν τῷ τῆς Χώρας μοναστηρίῳ (34) • Γερ μανόν δε τὸν μετὰ ταῦτα (55) Κωνσταντινουπόλεως θρόνον κατασχόντα ἐπίσκοπον, τὸν τηνικαῦτα ὑπάρ χοντα το Κυζίκου, καὶ Ἀνδρέαν καὶ αὐτὸν ἐπίσκοπον Κρήτης όντα, Νικόλαόν τε τὸν ἀπὸ κακοδιακόνων (56) μύστην Α. Γ. ἐξελάσας Α, ἀπελάσας δὲ ἐν δν ἐπισκ. Κ. πεπ. δ. * όν πεπ. ... οι Μεσελας Γ. Αμασείας Α. εὗρεν οὖν Α, εὗρε οἱ ὑπάρχοντα] κατασχόντα Α. τηνικαῦτα Α. εὐκτήριον ἦν. Κρύππος δὲ ὁ ἔπαρχος, καὶ Γαρὸς τοῦ Καππάδοχος Φωκά περιορισθεὶς ἐκεῖσε ἔκτισε ταύτην εἰς κάλλος, καὶ εἰς μέγεθος, ἀποχαρισάμενος ἐκεῖσε κτήματα πολλά.. Επεκλήθη δὲ Χώρα, ὅτι ἐπὶ τῶν Βυζαντίων χωρίον ἦν ἐκεῖσε, ἐπεὶ καὶ τὰ Στου δίου χωρίον ἦν ἔξωθεν τῆς Βύζης· Χώρα χωρίον φοῖς κάλυξ. καυκο- διάκονος, φαρμακοποιός. Ει τῆς ἰατρικῆς ἐπι- στήμων CHRONOGRAPHIA. A detulit, qui virum verberibus exceptum, capillis detensum et onustum catenis in Cephaloniam re- legavit. Hunc Justinianus sceptris secundo potitus postliminio revocavit. Ipse deinde imperii potestate auctus, pseudosynodum episcoporum ex pseudabbatis atque inclusi sententia celebravit, et san- ctam atque universalem sextam synodum abrogavit. Eo vero anno insanus ille oculis orbatus est. Qui cum in palatio tranquillam ac plane otiosam vitam ageret, ibique immensam prorsus pecunia- rum summam, splendidissimnæque supellectilia congeriem jam a multis retro sæculis sub impera- toribus, qui ipsum præcesserant, ex publicationibus, variisque aliis prætextibus, maxime vero ab ejus decessore Justiniano coacervatam offendisses, frustra atque incassum, nulla necessitate, demen- ter dilapidavit. Cæterum in colloqulis facundus ac prudens habebatur, at rebus agendis inhonestam ac tantæ dignitati imparem vitam vivons, ab omnibus reprobatus est. Quin etiam hæresi et adulte- rio dignitatem conspurcavit. Cyro vero patriarchæ sede ab eo dejecto, Joannem quemdam improbi- tatis el pravæ opinionis consortem in ejus locum promovit. A. M. 6204. - A. C. 704. Romanorum imperatoris Philippici annus primus. Cpoleos episcopi Joannis annus primus. Hoc anno Philippicus Armenios propriis sedibus expulsos Melitinem el quartam Armeniam incolere coegit. Amaseam vero cum plerisque castellis et multa captivorum præda Masalinas occupavit. Geor- gius autem Apanies episcopus Martyropolim trans- latus est. Porro Philippicus adversus sanctam et uni- versalem sextam synodum invehi non erubuit, sacra dogmata ab ea sancita studens evertere. Cæte- rum qui in hanc sententiam irent, Joannem Cpoleos episcopum, Cyro ejus præcessore dignitate moto et in monasterium Choræ relegato, ab eo institutum, G Germanumque Cpoleos etiam sede postmodum poti- VARIE vulg. νulg. i tum, cum eo tempore Cyzicenam administraret, An- dream item Cretensem episcopum, Nicolaum etiam a calicibus olim ministrum in arte medica sophistam egregium, et sub eam tempestatem quastura mu- nus obeuntem, Elpidium Magnæ ecclesiæ diaco- LECTIONES. om. JAC. GOARI NOTÆ. · Philippicus ex Armenia oriundus; ut intra ipsam Armeniam qua late patet, sedes inutare coegerit. COMBEFIS. scelus autem anno sequente opere completum est. a. C. 712, num. 2. Monasterium Chora oratorium prius exstitit: Cryppus vero præ- fectus, et Garus Phoca Cappadocis filius illuc rele- gatus pluribus possessionibus donatis, in eam, qua visitur, formam et amplitudinem extulit. vero nomen habuit quod ibi foret ager : quando- quidem et Studiensis monasterii locus ager quoque primitus fuit. Nicephori testimoniis ecclesiasticæ libertatis de- serta sanctos viros Germanum CP. et Andream Cretensem damnantibus ab omni criminis nedum nota, verum etiam suspicione remotum Germanum Petavius Nicephori commentator contendit. At cum innocentiam tanti viri non nisi existimatione de illo concipienda probet; Theophanem et Nicepho- rum falsitatis convictos agi non patietur, qui de Germani et Andreæ lapsu Baronii Juctum et que- relas legerit A. D. 712, num. 5, et 7. Quare Nicolaus iste quondam a calfcibus minister, vel salubrium potionum artifex, ceu mihi erit. Auctor Miscela, Anastasium secutus, rescissis quæ de Germano et Andrea Cre- tensi tractant verbis, Theophanem in hunc modum reddit : Reperit autem sui sensus Joannem, quem episcopum Gr. fecit, deposito Cyro prasule, quem el exsilio relegavit in monasterio Charas, Nicolaum- que diaconum calicum effecit, qui cum medicinali disciplina esset sophista, tunc quæstor erat. l'etavit sinceræ de Germani et Andreæ fide et constantia opinioni lectio istiusinodi faveret, et rescissa verba a pravi affectus non nemine in Theophanis textum intrusa contenderet: at cum in adversum anno Constantis ultimo Germanum et Andream ecclesia sticæ libertatis desertores, cui Nicephorus conte- stis accedit, edixerit, et aliud sit omnino Nicolaum (31) Armenios de terra sua pellens. Ipse nempe (32) Manum sextæ synodo evertendæ admovit ; (33) Abrogationis prætextum adducit Baronius, D (34) Orig. Cr. : Ἡ δὲ μονὴ ἡ Χώρα, πρῶτον μὲν· (35) Oppositis licet in adversum Theophanis et (36) Καυκίου, juxta Suidam, est ὁ παρὰ τοῖς σου
PG 108:775ἀκούσας δὲ ταῦτα Ἰουστινιανός, ὅτι καὶ χωρὶς τῶν χρημάτων τὰ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτοῦ γέγονεν, πέμπει γράμματα πρὸς τοὺς Ἀβασγούς, ὅτι ἐὰν διασώσητε τὸν σπαθάριον ἡμῶν καὶ παρελθεῖν ἐάσητε δι’ ὑμῶν ἀβλαβῆ, πάντα τὰ πταίσματα ὑμῶν συγχωροῦμεν ὑμῖν. οἱ δὲ μετὰ χαρᾶς ταῦτα δεξάμενοι ἀπέστειλαν πάλιν εἰς Ἀλανίαν, λέγοντες, ὅτι δίδομεν ὑμῖν ὄψιδας τὰ τέκνα ἡμῶν, καὶ δότε ἡμῖν τὸν σπαθάριον, ἵνα ἀπολύσωμεν αὐτὸν πρὸς Ἰουστινιανόν. ὁ δὲ σπαθάριος τοῦτο οὐ κατεδέξατο, εἰπών, ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἀνοῖξαί μοι θύραν τοῦ ἐξελθεῖν· ἐπεὶ δι’ Ἀβασγίας οὐκ ἐξέρχομαι. μετὰ δὲ χρόνον τινὰ φωσάτον Ῥωμαίων καὶ Ἀρμενίων εἰσελθόντων ἐν Λαζικῇ καὶ τὴν Ἀρχαιόπολιν πολιορκούντων, ἀκουσάντων τε τὴν τῶν Σαρακηνῶν ἔλευσιν, ἀνεχώρησαν. ἀποσπασθέντες δὲ ἐξ αὐτῶν ἕως τῶν διακοσίων ἀνῆλθον ἐν τοῖς μέρεσιν Ἀψιλίας καὶ τῶν Καυκασίων πραιδεύοντες. τῶν δὲ Σαρακηνῶν καταλαβόντων τὴν Λαζικήν, φυγῇ χρησάμενος ὁ τῶν Ῥωμαίων καὶ Ἀρμενίων λαὸς ἐπὶ τὸν Φᾶσιν ὑπέστρεψαν. οἱ δὲ διακόσιοι ἀπομείναντες εἰς τὰ Καυκάσια ὄρη ἔστησαν λῃστεύοντες, ἀπογνόντες ἑαυτῶν.Α σοφιστήν γεγονότα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης κοιαίστω στην ρά τε τότε ὑπάρχοντα, Ελπίδιόν τε διάκονον τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, 'Αντίοχον τε τὸν χαρτοφύλα και (57) καὶ ἑτέρους τούτων όμοιο τρόπους· οἵτινες καὶ ἐγγράφως ἀνεθεμάτισαν τὴν ἁγίαν ἔκτην σύν οδον. Τῶν δὲ Βουλγάρων διὰ τοῦ Φιλέα (58) λάθρα ἐπὶ τὸ Στενόν καταῤῥιψάντων, καὶ μεγάλην σφαγὴν που ποιηκότων, καὶ μέχρι τῆς πόλεως ἐκδραμόντων, καὶ πολλούς περαματίζοντας (39), γάμους τε νοσίους κα καὶ δαψιλεστάτους ἀρίστους μετὰ ποικίλου ἀργύ ρου καὶ λοιπῆς ἀποσκευῆς ευρηκότων, καὶ ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης διαδραμόντων, καὶ τὴν ἅπασαν Θρά την αἰχμαλωτισάντων, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια μετὰ κτηνῶν ἀμέτρων. Ομοίως καὶ οἱ ᾿Αραβες - τὴν Μισθίαν (40) παρέλαβον καὶ ἕτερα κάστρα, πλεί- ΤΕ φαμιλιῶν καὶ κτηνῶν ἀναριθμήτων οι ἅλωσιν ποιησάμενοι. --- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν 'Α66ᾶς τὴν Ῥωμανίαν καὶ παρέλαβεν Αντιόχειαν Πισιδίας μετά πολλῆς αἰχμαλωσίας, καὶ ὑπέστρεψεν. Εγένετο δὲ σεισμός μέγας κατὰ τὴν Συρίαν μηνί Περιτίῳ κη'. Διετοῦς δὲ χρόνου τῆς βασιλείας Φιλιπ- πικοῦ ἐν τούτοις παραδραμόντος 4, καὶ τοῦ γενεθλίου ἱππικοῦ ἐπιτελουμένου, Πρασίνων νικησάντων, έδοξε τῷ βασιλεῖ τῷ σαββάτῳ τῆς Πεντηκοστῆς καβαλλά ριον μετὰ δοχῆς καὶ ὀργάνων εἰσελθεῖν, καὶ λούσα- σθαι “ε εἰς τὸ δημόσιον λουτρὸν τοῦ Ζευξίππου, καὶ μετὰ πολιτῶν ἀρχαιογενῶν ἀριστῆσαι. Ἐν δὲ τῷ μετ σημβρίζειν (41) αὐτὸν, ἐξάπινα διὰ τῆς Χρυσής πόρτ της εἰσῆλθε 'Ρούφος ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ Ὄψι κίου (42) υποβουλῇ τε τοῦ Γεωργίου πατρικίου καὶ κόμητος τοῦ Ὄψικίου, τοῦ ἐπίκλην Βοράτου, καὶ Θεο- δώρου τοῦ πατρικίου τοῦ Μυακίου κ μετὰ τῶν ταξα- τῶν (45), ὧν εἶχεν ἐν τῇ Θράκῃ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ εἰσδραμὼν εἰς τὸ παλάτιον, εὗρεν τὸν σ' Φιλιπο πικὸν μεσημβρίζοντα, καὶ ἁρπάσας αὐτὸν ἀνήνεγκεν κοιαίστωρα Α, κυέστορα Ενουσίους Α. ἀργύρου Α.Ε ἀρίστου πλείστων τε αναριθμήτων ΔΓ, ἀμέτρων τυίκ. σε παραδραμ. Δ. 2, διαδρ. λούσασθαι Α, λούσας Η Ρουφίνο; Α Ι. ἐν ὑποδουλῇ Α, ὑπὸ βουλὴν Μυακίου] Αμυακίου, Α. * τὸν Α. περάματα, πίτες περαματίζειν ἀπὸ κακοδιακόνων, επεισπίπτει. τῶν Βουλγάρων ὁπλίτης ὅμι λος ἀθρόως τοὺς ἐν τῷ Θρακικῷ Βοσπόρῳ δικοῦντας Μετὰ δὲ ταῦτα, καὶ τὸ τῶν Σαρακηνῶν ἔθνος τῶν Ρωμαίων κατέθεον χώ ραν· καὶ τὰ πλεῖστα μέρη διατρέχοντες, πλείστην ὅσην βλάβην ἀνθρώπων τε καὶ κτηνῶν ἐποιοῦντο· τήν τε Μηδείαν καὶ ἕτερα πολίσματα συμπαραλαμ- βάνουσι. τῆς ἡμέρας καιρὸν ἐτράπετο. ὑπηρετῶν τινα, THEOPHANIS num, Antiochum quoquc chartophylacen, et alios istis non absimiles instituto offendit, qui sententia seriptis promulgata in sanctam sextam synodum an- nathema pronuntiaverunt. Cæterum Bulgari per Phileas ad freti Byzantiui angustias irrumpentes, ingenti strage edita, ad urbem usque impressionem, fecerunt, plurimosque, qui portus fretum traji- cerent, quique nuptias opulentissimas et sumptuo sissima convivia xaria supellectile argentea et reliquo vasorum apparatu comportato celebrarent, depre- hendunt, et in reliquos ad Chrysen usque portam excurrunt; tandem vastitate Thraciæ illata, et ex ea collecto captivorum ingenti numero animanti. busque pene infinitis secum abactis salvi et a periculo immunes domos repetierunt. Arabes pari- ter Misthiam sibi subegerunt, tum vero castris aliis B direptis innumerarum familiarum necnon animan- tium prædam omni pretio et æstimatione superiorem collegerunt. A. C. 705. · Hoc anno Abbas Romaniam armis invasit, et Antiochia Pisidiæ subjugata, prædæ di- Ives recessit. Validus autem terræ motus meusis Peritii die octavo supra vigesimum Syriam con- cussit. Biennio vero imperii Philippici inter supe- rius memorata transacto, circensibus demum ludis ob festivam imperatorum natalitiorum memo- riam celebratis, cum ex Prasinorum parte stetisset victoria, vario- apparatus comitatu et musicorum instrumentorum sono, ipso Pentecostes Sabbato, grandi equo vectum procedere imperatori placuit. Publico itaque Zeuxippi balneo lotus cum civibus urbis antiqua nobilitate spectatis pransus est. Cum vero quieti sub meridiem indulgeret, Rufus Opsici protostrator, ex Georgii patricii et comitis Op- sicii, cognomento Boraphi, consilio Theodori quoque Myacii, qui patricius erat hortatu, cum militibus præsidiariis, quos in Thracia ex eodem themate regebant, irrumpentes, Philippicum - A. M. 6205. VARIE LECTIONES. G vulg. f, vulg. add. ex A a. " vulg. " vulg. vulg. “ add. ex JAC. GOARI NOTÆ. : trans 'CP. locum vocabant : tra- jecturis accommodatos, et tribus hujusmodi transvehi. stum caucodiaconum, ita di- D cam, exstitisse, et caucodiaconum, sive calicum diaconum recenter institui : ab Anastasio verba memorata mihi potius judicantur omissa, quam corruptore in Theoph. textum maligne immissa. Diaconum calicum dicet alius Nicolauin in ecclesia insti:utum, cum ei dispertiendi inter plebem Cbri- stianam Dominici sanguinis cura commissa est. Assererem utique, nisi textus haud vitiandi, et sincerius exponendi studium ab tricis hujusmodi alienum me faceret. larum ejus custodem, in dubiis quæstionibus sol- vendis primum patriarchæ assessorem, judicem vero in ecclesiasticis omnibus secundum charto- phylace existima: et plura de eodem apud eucho- logica et Codinum lego. conjicio. Nicephorus, apud Nicephorum lectio rejicienda. recensitis nimirum Bulgaricis incursibus, Misthian Lycaouiæ urbem ex Ortelio du- Die loquente, certo conjicies. concipe : posuit Niephorus. (39) Portum GP. hinc inde trajicicntes. Πέραν, (37) Ecclesis juris dicundi præfectum, et Labu- (38) Philean ostium Thracii Bospori, qui στενὸν, (40) Ita profecto legendum, Μηδείας, viala (41) Nicephorus, εἰς ὕπνον κατὰ τὸν μεσημβρινόν (42) Comitis illius thematis stratorem primum (45) Nicephorus, στρατιωτῶν.
οἱ δὲ Ἀλανοὶ μαθόντες τοῦτο ὑπέλαβον πλῆθος Ῥωμαίων εἶναι ἐν τοῖς Καυκασίοις καὶ χαρέντες λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι οἱ Ῥωμαῖοι ἐπλησίασαν, ἄπελθε πρὸς αὐτούς. λαβὼν δὲ ὁ σπαθάριος πεντήκοντα Ἀλανοὺς καὶ ὑπερβὰς μετὰ κυκλοπόδων Μαί̈ου μηνὸς τὰς χιόνας τῶν Καυκασίων εὗρεν αὐτούς, καὶ ἐν πολλῇ χαρᾷ γεγονὼς ἠρώτα, ποῦ ἐστὶν ὁ λαός; οἱ δὲ εἶπον· τῶν Σαρακηνῶν ἐπιπεσόντων, ἐπὶ Ῥωμανίαν ὑπέστρεψαν. ἡμεῖς δὲ μὴ δυνηθέντες ἐπὶ Ῥωμανίαν ἀπελθεῖν ἐπὶ Ἀλανίαν ἠρχόμεθα. καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· τί ποιοῦμεν ἄρτι; οἱ δὲ εἶπον, ὅτι διὰ τῆς χώρας ταύτης ἀδύνατόν ἐστι διελθεῖν ἡμᾶς. ὁ δὲ σπαθάριος ἔφη· οὐκ ἔστι δυνατὸν δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἐξελθεῖν. κάστρον οὖν ὑπῆρχεν ἐκεῖσε, ἐπιλεγόμενον Σιδηρόν, ἐν ᾧ ἦν τοποτηρητὴς Φαρασμάνιός τις τοὔνομα ὑπὸ τοὺς Σαρακηνοὺς τυγχάνων καὶ εἰρήνην ἔχων μετὰ τῶν Ἀρμενίων. πέμψας οὖν ὁ σπαθάριος δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰρήνην ἔχεις μετὰ τῶν Ἀρμενίων, εἰρήνευσον καὶ μετ’ ἐμοῦ· καὶ γενοῦ ὑπὸ τὴν βασιλείαν, καὶ δὸς ἡμῖν σύναρσιν τοῦ κατελθεῖν ἐν τῇ θαλάσσῃ καὶ περᾶσαι εἰς Τραπεζοῦντα.Α σοφιστήν γεγονότα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης κοιαίστω στην ρά τε τότε ὑπάρχοντα, Ελπίδιόν τε διάκονον τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, 'Αντίοχον τε τὸν χαρτοφύλα και (57) καὶ ἑτέρους τούτων όμοιο τρόπους· οἵτινες καὶ ἐγγράφως ἀνεθεμάτισαν τὴν ἁγίαν ἔκτην σύν οδον. Τῶν δὲ Βουλγάρων διὰ τοῦ Φιλέα (58) λάθρα ἐπὶ τὸ Στενόν καταῤῥιψάντων, καὶ μεγάλην σφαγὴν που ποιηκότων, καὶ μέχρι τῆς πόλεως ἐκδραμόντων, καὶ πολλούς περαματίζοντας (39), γάμους τε νοσίους κα καὶ δαψιλεστάτους ἀρίστους μετὰ ποικίλου ἀργύ ρου καὶ λοιπῆς ἀποσκευῆς ευρηκότων, καὶ ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης διαδραμόντων, καὶ τὴν ἅπασαν Θρά την αἰχμαλωτισάντων, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια μετὰ κτηνῶν ἀμέτρων. Ομοίως καὶ οἱ ᾿Αραβες - τὴν Μισθίαν (40) παρέλαβον καὶ ἕτερα κάστρα, πλεί- ΤΕ φαμιλιῶν καὶ κτηνῶν ἀναριθμήτων οι ἅλωσιν ποιησάμενοι. --- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν 'Α66ᾶς τὴν Ῥωμανίαν καὶ παρέλαβεν Αντιόχειαν Πισιδίας μετά πολλῆς αἰχμαλωσίας, καὶ ὑπέστρεψεν. Εγένετο δὲ σεισμός μέγας κατὰ τὴν Συρίαν μηνί Περιτίῳ κη'. Διετοῦς δὲ χρόνου τῆς βασιλείας Φιλιπ- πικοῦ ἐν τούτοις παραδραμόντος 4, καὶ τοῦ γενεθλίου ἱππικοῦ ἐπιτελουμένου, Πρασίνων νικησάντων, έδοξε τῷ βασιλεῖ τῷ σαββάτῳ τῆς Πεντηκοστῆς καβαλλά ριον μετὰ δοχῆς καὶ ὀργάνων εἰσελθεῖν, καὶ λούσα- σθαι “ε εἰς τὸ δημόσιον λουτρὸν τοῦ Ζευξίππου, καὶ μετὰ πολιτῶν ἀρχαιογενῶν ἀριστῆσαι. Ἐν δὲ τῷ μετ σημβρίζειν (41) αὐτὸν, ἐξάπινα διὰ τῆς Χρυσής πόρτ της εἰσῆλθε 'Ρούφος ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ Ὄψι κίου (42) υποβουλῇ τε τοῦ Γεωργίου πατρικίου καὶ κόμητος τοῦ Ὄψικίου, τοῦ ἐπίκλην Βοράτου, καὶ Θεο- δώρου τοῦ πατρικίου τοῦ Μυακίου κ μετὰ τῶν ταξα- τῶν (45), ὧν εἶχεν ἐν τῇ Θράκῃ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ εἰσδραμὼν εἰς τὸ παλάτιον, εὗρεν τὸν σ' Φιλιπο πικὸν μεσημβρίζοντα, καὶ ἁρπάσας αὐτὸν ἀνήνεγκεν κοιαίστωρα Α, κυέστορα Ενουσίους Α. ἀργύρου Α.Ε ἀρίστου πλείστων τε αναριθμήτων ΔΓ, ἀμέτρων τυίκ. σε παραδραμ. Δ. 2, διαδρ. λούσασθαι Α, λούσας Η Ρουφίνο; Α Ι. ἐν ὑποδουλῇ Α, ὑπὸ βουλὴν Μυακίου] Αμυακίου, Α. * τὸν Α. περάματα, πίτες περαματίζειν ἀπὸ κακοδιακόνων, επεισπίπτει. τῶν Βουλγάρων ὁπλίτης ὅμι λος ἀθρόως τοὺς ἐν τῷ Θρακικῷ Βοσπόρῳ δικοῦντας Μετὰ δὲ ταῦτα, καὶ τὸ τῶν Σαρακηνῶν ἔθνος τῶν Ρωμαίων κατέθεον χώ ραν· καὶ τὰ πλεῖστα μέρη διατρέχοντες, πλείστην ὅσην βλάβην ἀνθρώπων τε καὶ κτηνῶν ἐποιοῦντο· τήν τε Μηδείαν καὶ ἕτερα πολίσματα συμπαραλαμ- βάνουσι. τῆς ἡμέρας καιρὸν ἐτράπετο. ὑπηρετῶν τινα, THEOPHANIS num, Antiochum quoquc chartophylacen, et alios istis non absimiles instituto offendit, qui sententia seriptis promulgata in sanctam sextam synodum an- nathema pronuntiaverunt. Cæterum Bulgari per Phileas ad freti Byzantiui angustias irrumpentes, ingenti strage edita, ad urbem usque impressionem, fecerunt, plurimosque, qui portus fretum traji- cerent, quique nuptias opulentissimas et sumptuo sissima convivia xaria supellectile argentea et reliquo vasorum apparatu comportato celebrarent, depre- hendunt, et in reliquos ad Chrysen usque portam excurrunt; tandem vastitate Thraciæ illata, et ex ea collecto captivorum ingenti numero animanti. busque pene infinitis secum abactis salvi et a periculo immunes domos repetierunt. Arabes pari- ter Misthiam sibi subegerunt, tum vero castris aliis B direptis innumerarum familiarum necnon animan- tium prædam omni pretio et æstimatione superiorem collegerunt. A. C. 705. · Hoc anno Abbas Romaniam armis invasit, et Antiochia Pisidiæ subjugata, prædæ di- Ives recessit. Validus autem terræ motus meusis Peritii die octavo supra vigesimum Syriam con- cussit. Biennio vero imperii Philippici inter supe- rius memorata transacto, circensibus demum ludis ob festivam imperatorum natalitiorum memo- riam celebratis, cum ex Prasinorum parte stetisset victoria, vario- apparatus comitatu et musicorum instrumentorum sono, ipso Pentecostes Sabbato, grandi equo vectum procedere imperatori placuit. Publico itaque Zeuxippi balneo lotus cum civibus urbis antiqua nobilitate spectatis pransus est. Cum vero quieti sub meridiem indulgeret, Rufus Opsici protostrator, ex Georgii patricii et comitis Op- sicii, cognomento Boraphi, consilio Theodori quoque Myacii, qui patricius erat hortatu, cum militibus præsidiariis, quos in Thracia ex eodem themate regebant, irrumpentes, Philippicum - A. M. 6205. VARIE LECTIONES. G vulg. f, vulg. add. ex A a. " vulg. " vulg. vulg. “ add. ex JAC. GOARI NOTÆ. : trans 'CP. locum vocabant : tra- jecturis accommodatos, et tribus hujusmodi transvehi. stum caucodiaconum, ita di- D cam, exstitisse, et caucodiaconum, sive calicum diaconum recenter institui : ab Anastasio verba memorata mihi potius judicantur omissa, quam corruptore in Theoph. textum maligne immissa. Diaconum calicum dicet alius Nicolauin in ecclesia insti:utum, cum ei dispertiendi inter plebem Cbri- stianam Dominici sanguinis cura commissa est. Assererem utique, nisi textus haud vitiandi, et sincerius exponendi studium ab tricis hujusmodi alienum me faceret. larum ejus custodem, in dubiis quæstionibus sol- vendis primum patriarchæ assessorem, judicem vero in ecclesiasticis omnibus secundum charto- phylace existima: et plura de eodem apud eucho- logica et Codinum lego. conjicio. Nicephorus, apud Nicephorum lectio rejicienda. recensitis nimirum Bulgaricis incursibus, Misthian Lycaouiæ urbem ex Ortelio du- Die loquente, certo conjicies. concipe : posuit Niephorus. (39) Portum GP. hinc inde trajicicntes. Πέραν, (37) Ecclesis juris dicundi præfectum, et Labu- (38) Philean ostium Thracii Bospori, qui στενὸν, (40) Ita profecto legendum, Μηδείας, viala (41) Nicephorus, εἰς ὕπνον κατὰ τὸν μεσημβρινόν (42) Comitis illius thematis stratorem primum (45) Nicephorus, στρατιωτῶν.
τοῦ δὲ μὴ ἑλομένου τοῦτο ποιῆσαι, πέμπει ὁ σπαθάριος ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ καὶ Ἀρμενίους, παραγγείλας αὐτοῖς ποιῆσαι ἔγκρυμμα· καὶ ὅτε ἐξέρχονται ἐκ τοῦ κάστρου εἰς τὸν κάματον, χειρώσασθε ἐξ αὐτῶν ὅσους δύνασθε, καὶ τὰς πόρτας κρατήσατε ἐκ τῶν ἔξω, ἕως ἂν καὶ ἡμεῖς φθάσωμεν. τῶν δὲ ἀπελθόντων καὶ ποιησάντων τὸ ἔγκρυμμα, καὶ τοῦ λαοῦ ἐξελθόντος εἰς τὸν κάματον, ἄφνω ἐπιπεσόντες τήν τε πόρταν ἐκράτησαν καὶ πολλοὺς ἐζώγρησαν. τοῦ δὲ Φαρασμανίου ἐν τῷ κάστρῳ μετ’ ὀλίγων μείναντος, κατέλαβε καὶ ὁ σπαθάριος καὶ προσλαλήσας τῷ Φαρασμανίῳ, ὅπως ἀνοίξῃ [τὰς πόρτας] μετ’ εἰρήνης, οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ’ ἐκρότησε πόλεμον. τοῦ δὲ κάστρου ὀχυροῦ ὄντος, λαβεῖν αὐτὸ οὐκ ἠδύναντο. Μαρῖνος δέ, ὁ πρῶτος τῶν Ἀψιλῶν, μαθὼν πολιορκεῖσθαι τὸ κάστρον φόβῳ συνεσχέθη, νομίσας πολὺν λαὸν εἶναι σὺν τῷ σπαθαρίῳ· καὶ λαβὼν μεθ’ ἑαυτοῦ τριακοσίους ἀπῆλθε πρὸς τὸν σπαθάριον λέγων, ὅτι ἐγώ σε διασώζω ἕως τῆς παραθαλασσίας. ὁ δὲ Φαρασμάνιος ἑωρακὼς τὴν περίστασιν ἔφη πρὸς τὸν σπαθάριον· λάβε τὸ τέκνον μου ὄψιδα, καὶ ὁμολογῶ δουλεύειν τῇ βασιλείᾳ. ὁ δὲ λαβὼν τὸ τέκνον αὐτοῦ λέγει αὐτῷ·Α σοφιστήν γεγονότα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης κοιαίστω στην ρά τε τότε ὑπάρχοντα, Ελπίδιόν τε διάκονον τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, 'Αντίοχον τε τὸν χαρτοφύλα και (57) καὶ ἑτέρους τούτων όμοιο τρόπους· οἵτινες καὶ ἐγγράφως ἀνεθεμάτισαν τὴν ἁγίαν ἔκτην σύν οδον. Τῶν δὲ Βουλγάρων διὰ τοῦ Φιλέα (58) λάθρα ἐπὶ τὸ Στενόν καταῤῥιψάντων, καὶ μεγάλην σφαγὴν που ποιηκότων, καὶ μέχρι τῆς πόλεως ἐκδραμόντων, καὶ πολλούς περαματίζοντας (39), γάμους τε νοσίους κα καὶ δαψιλεστάτους ἀρίστους μετὰ ποικίλου ἀργύ ρου καὶ λοιπῆς ἀποσκευῆς ευρηκότων, καὶ ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης διαδραμόντων, καὶ τὴν ἅπασαν Θρά την αἰχμαλωτισάντων, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια μετὰ κτηνῶν ἀμέτρων. Ομοίως καὶ οἱ ᾿Αραβες - τὴν Μισθίαν (40) παρέλαβον καὶ ἕτερα κάστρα, πλεί- ΤΕ φαμιλιῶν καὶ κτηνῶν ἀναριθμήτων οι ἅλωσιν ποιησάμενοι. --- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν 'Α66ᾶς τὴν Ῥωμανίαν καὶ παρέλαβεν Αντιόχειαν Πισιδίας μετά πολλῆς αἰχμαλωσίας, καὶ ὑπέστρεψεν. Εγένετο δὲ σεισμός μέγας κατὰ τὴν Συρίαν μηνί Περιτίῳ κη'. Διετοῦς δὲ χρόνου τῆς βασιλείας Φιλιπ- πικοῦ ἐν τούτοις παραδραμόντος 4, καὶ τοῦ γενεθλίου ἱππικοῦ ἐπιτελουμένου, Πρασίνων νικησάντων, έδοξε τῷ βασιλεῖ τῷ σαββάτῳ τῆς Πεντηκοστῆς καβαλλά ριον μετὰ δοχῆς καὶ ὀργάνων εἰσελθεῖν, καὶ λούσα- σθαι “ε εἰς τὸ δημόσιον λουτρὸν τοῦ Ζευξίππου, καὶ μετὰ πολιτῶν ἀρχαιογενῶν ἀριστῆσαι. Ἐν δὲ τῷ μετ σημβρίζειν (41) αὐτὸν, ἐξάπινα διὰ τῆς Χρυσής πόρτ της εἰσῆλθε 'Ρούφος ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ Ὄψι κίου (42) υποβουλῇ τε τοῦ Γεωργίου πατρικίου καὶ κόμητος τοῦ Ὄψικίου, τοῦ ἐπίκλην Βοράτου, καὶ Θεο- δώρου τοῦ πατρικίου τοῦ Μυακίου κ μετὰ τῶν ταξα- τῶν (45), ὧν εἶχεν ἐν τῇ Θράκῃ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ εἰσδραμὼν εἰς τὸ παλάτιον, εὗρεν τὸν σ' Φιλιπο πικὸν μεσημβρίζοντα, καὶ ἁρπάσας αὐτὸν ἀνήνεγκεν κοιαίστωρα Α, κυέστορα Ενουσίους Α. ἀργύρου Α.Ε ἀρίστου πλείστων τε αναριθμήτων ΔΓ, ἀμέτρων τυίκ. σε παραδραμ. Δ. 2, διαδρ. λούσασθαι Α, λούσας Η Ρουφίνο; Α Ι. ἐν ὑποδουλῇ Α, ὑπὸ βουλὴν Μυακίου] Αμυακίου, Α. * τὸν Α. περάματα, πίτες περαματίζειν ἀπὸ κακοδιακόνων, επεισπίπτει. τῶν Βουλγάρων ὁπλίτης ὅμι λος ἀθρόως τοὺς ἐν τῷ Θρακικῷ Βοσπόρῳ δικοῦντας Μετὰ δὲ ταῦτα, καὶ τὸ τῶν Σαρακηνῶν ἔθνος τῶν Ρωμαίων κατέθεον χώ ραν· καὶ τὰ πλεῖστα μέρη διατρέχοντες, πλείστην ὅσην βλάβην ἀνθρώπων τε καὶ κτηνῶν ἐποιοῦντο· τήν τε Μηδείαν καὶ ἕτερα πολίσματα συμπαραλαμ- βάνουσι. τῆς ἡμέρας καιρὸν ἐτράπετο. ὑπηρετῶν τινα, THEOPHANIS num, Antiochum quoquc chartophylacen, et alios istis non absimiles instituto offendit, qui sententia seriptis promulgata in sanctam sextam synodum an- nathema pronuntiaverunt. Cæterum Bulgari per Phileas ad freti Byzantiui angustias irrumpentes, ingenti strage edita, ad urbem usque impressionem, fecerunt, plurimosque, qui portus fretum traji- cerent, quique nuptias opulentissimas et sumptuo sissima convivia xaria supellectile argentea et reliquo vasorum apparatu comportato celebrarent, depre- hendunt, et in reliquos ad Chrysen usque portam excurrunt; tandem vastitate Thraciæ illata, et ex ea collecto captivorum ingenti numero animanti. busque pene infinitis secum abactis salvi et a periculo immunes domos repetierunt. Arabes pari- ter Misthiam sibi subegerunt, tum vero castris aliis B direptis innumerarum familiarum necnon animan- tium prædam omni pretio et æstimatione superiorem collegerunt. A. C. 705. · Hoc anno Abbas Romaniam armis invasit, et Antiochia Pisidiæ subjugata, prædæ di- Ives recessit. Validus autem terræ motus meusis Peritii die octavo supra vigesimum Syriam con- cussit. Biennio vero imperii Philippici inter supe- rius memorata transacto, circensibus demum ludis ob festivam imperatorum natalitiorum memo- riam celebratis, cum ex Prasinorum parte stetisset victoria, vario- apparatus comitatu et musicorum instrumentorum sono, ipso Pentecostes Sabbato, grandi equo vectum procedere imperatori placuit. Publico itaque Zeuxippi balneo lotus cum civibus urbis antiqua nobilitate spectatis pransus est. Cum vero quieti sub meridiem indulgeret, Rufus Opsici protostrator, ex Georgii patricii et comitis Op- sicii, cognomento Boraphi, consilio Theodori quoque Myacii, qui patricius erat hortatu, cum militibus præsidiariis, quos in Thracia ex eodem themate regebant, irrumpentes, Philippicum - A. M. 6205. VARIE LECTIONES. G vulg. f, vulg. add. ex A a. " vulg. " vulg. vulg. “ add. ex JAC. GOARI NOTÆ. : trans 'CP. locum vocabant : tra- jecturis accommodatos, et tribus hujusmodi transvehi. stum caucodiaconum, ita di- D cam, exstitisse, et caucodiaconum, sive calicum diaconum recenter institui : ab Anastasio verba memorata mihi potius judicantur omissa, quam corruptore in Theoph. textum maligne immissa. Diaconum calicum dicet alius Nicolauin in ecclesia insti:utum, cum ei dispertiendi inter plebem Cbri- stianam Dominici sanguinis cura commissa est. Assererem utique, nisi textus haud vitiandi, et sincerius exponendi studium ab tricis hujusmodi alienum me faceret. larum ejus custodem, in dubiis quæstionibus sol- vendis primum patriarchæ assessorem, judicem vero in ecclesiasticis omnibus secundum charto- phylace existima: et plura de eodem apud eucho- logica et Codinum lego. conjicio. Nicephorus, apud Nicephorum lectio rejicienda. recensitis nimirum Bulgaricis incursibus, Misthian Lycaouiæ urbem ex Ortelio du- Die loquente, certo conjicies. concipe : posuit Niephorus. (39) Portum GP. hinc inde trajicicntes. Πέραν, (37) Ecclesis juris dicundi præfectum, et Labu- (38) Philean ostium Thracii Bospori, qui στενὸν, (40) Ita profecto legendum, Μηδείας, viala (41) Nicephorus, εἰς ὕπνον κατὰ τὸν μεσημβρινόν (42) Comitis illius thematis stratorem primum (45) Nicephorus, στρατιωτῶν.
PG 108:777ποῖον δοῦλον ἑαυτὸν τῆς βασιλείας καλεῖς, ὅτι ἐναπόκλειστος ὢν λαλεῖς ἡμῖν; ἀδύνατόν ἐστιν ἡμῖν ἀναχωρῆσαι, μέχρις ἂν παραλάβωμεν τὸ κάστρον. τότε λέγει ὁ Φαρασμάνιος· δός μοι λόγον. ὁ δὲ σπαθάριος ἔδωκεν αὐτῷ λόγον μηδὲν αὐτὸν ἀδικῆσαι, ἀλλὰ μετὰ τριάκοντα ὀνομάτων μόνον εἰσελθεῖν ἐν τῷ κάστρῳ. τούτου δὲ τὸν λόγον μὴ φυλάξαντος, παρήγγειλε τοῖς συνεισερχομένοις αὐτῷ τριάκοντα, ὅτι ἐν τῷ εἰσελθεῖν ἡμᾶς κρατήσατε τὰς πόρτας, καὶ ἂς εἰσέλθωσι πάντες. καὶ τούτου γενομένου, ἐπέτρεψε βληθῆναι πῦρ εἰς τὸ κάστρον. γενομένης δὲ πυρκαϊᾶς μεγάλης, ἐξῆλθον αἱ φαμιλίαι ἁρπάζουσαι εἴ τι ἠδύναντο βαστάσαι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν· καὶ ποιήσας ἄλλας τρεῖς ἡμέρας κατέλυσε τὰ τείχη ἕως τῆς γῆς καὶ ἀποκινήσας κατῆλθεν ἐν Ἀψιλίᾳ μετὰ καὶ Μαρίνου, τοῦ πρώτου αὐτῶν, ὑποδεχθεὶς ὑπὸ τῶν Ἀψιλῶν μετὰ μεγάλης τιμῆς. κἀκεῖθεν κατελθὼν ἐν τῇ παραθαλασσίᾳ ἀντεπέρασε καὶ ἦλθε πρὸς Ἰουστινιανόν. τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ἀναιρεθέντος, καὶ τοῦ Φιλιππικοῦ τυφλωθέντος, βασιλεύει ὁ Ἀρτέμιος καὶ προβάλλεται αὐτὸν στρατηγὸν εἰς ἀνατολικούς.εἰς τὸ ὀρνατούριον τῶν Πρασίνων (44), κἀκεῖ τὰ αὐτὸν Ἀ ἐτύφλωσεν μηδενὸς διεγνωκότος “. Τῇ δὲ ἐπαύριον, ήγουν τῇ Πεντηκοστή, σωρευθέντος τοῦ λαοῦ εἰς τὴν Μεγάλης Εκκλησίαν, εστέφθη Αρτεμιος ο πρώτος σηκρήτης (45), μετονομασθείς Αναστάσιος. Τῷ δὲ σαββάτης ετυφλώθη Γεώργιος καὶ Θεόδωρος ὁ Μυά- κιος, καὶ τῷ δευτέρῳ σαββάτῳ ἐτυφλώθη Γεώργιος ὁ Βούραφος, καὶ ἐξωρίσθησαν ἐν Θεσσαλονίκη 40. έτος π. - Ρωμαίων βασιλέως Αρτεμίου : Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκούρσευσεν Μασαλμᾶς τὴν Ῥω μανίαν, καὶ σκυλεύσας τὴν Γαλατίαν ὑπέστρεψεν μετὰ αἰχμαλωσίας καὶ σκύλων πολλῶν. Ὁ δὲ Αρτέ- μιας στρατηγοὺς ἱκανωτάτους προβαλόμενος εἰς τὰ καβαλλαρικά θέματα, καὶ λογιωτάτους εἰς τὰ πολι- τικά, ἐν ἀδείᾳ διετέλει. Τῶν ᾿Αράβων δὲ ὁπλιζομένων κατὰ 'Ρωμανίας (46) διά τε γῆς καὶ θαλάσσης, ἀπο ἔστειλὲν ὁ βασιλεὺς ἄρχοντας ἐν Συρίᾳ πρὸς Ουαλίδ, ὡς δῆθεν τὰ τῆς εἰρήνης προσλαλήσαι, Δανιήλ τὸν Σινωπιτην, πατρίκιον καὶ υπαρχον τῆς πόλεως, ἂν τειλάμενος αὐτῷ ἐν ἀκριβεῖᾳ διερευνῆσαι διὰ τῆς κατά Ρωμανίας οι κινήσεως καὶ δυνάμεως αὐτῶν. Τοῦ δὲ ἀπελθόντος καὶ ὑποστρέψαντος ", απήγγειλε τῷ βασιλεῖ τὴν μεγάλην κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως διά τε γής και θαλάσσης Εξόπλισιν αὐτῶν, ὅτι Εκα στος φροντιζέτω τὰς ἑαυτοῦ δαπάνας ἕως τοῦ τρί στους χρόνου, ὁ δὲ τούτου δὲ ἀπορῶν ἀποτρεχέτω τῆς πόλεως. Επέστησε δὲ ἐν ἐπείκτας, καὶ ἤρξατο κτίζειν δρόμωνάς τε καὶ διήρεις· καὶ τὰ παράλια δὲ ἀνεκαί. Β νισε τείχη· ὡσαύτως καὶ τὰ χερσαία στήσας τοξο- βαλίστρας καὶ τετραρίας, το εἰς τοὺς πύργους καὶ μαγγανικά (47) · καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτῷ τὴν πόλιν ὀχυρώσας, γεννήματά τε πλεῖστα εἰς τὰ βασιλικά ὡραῖα (48) ἀπέθετο, καὶ καθ᾿ ἑαυτὸν ἠσφαλίσατο. * Α. 1. 6207. Αράβων ἀρχηγοῦ Σουλεϊμᾶ ἔτος α. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου. Γερμανού Έτος π. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεδίω ψαλίδ͵ καὶ Σουλεϊμὰν διαδέ χεται αὐτοῦ τ' τὴν ἀρχὴν. Τῷ δ' αὐτῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας Αρτεμίου (49), τοῦ καὶ ᾿Αναστασίου, : .. · κἀκεῖ Α, κἀκεῖσε ε ἔγνωκότος Α. ε εἰς Θεσσαλονίκην. οι Ρωμανίας Α, Ρωμανίαν κι ὁ δὲ ἀπελθὼν καὶ ὑποστρέψας Α. τι τούπου Α, τοῦτο σε ἔστησέν τε Α. σε ἀνεκίνησε στήσας Λ. χτίσας α τετραμέα; Α, τεραρέας Γ, τεραραίας πετραραίας πg. σε Σουλ. διαδ, αὐτ. Α, διαδο αὐτ. Σουλ. εἰς τὸ ἁρματώριον των Πρασίνων, "Αρματα ἁρματώριον, ὀρνατούριον τέμιον Φιλιππικού γραμματέα, ου; τῇ Ἰταλών φωνῇ καλούειν ἀσηκρήτις. τετραρεία, πετρα- ρέας πολ μητήρια όργανα • σιτοδοχείον, " CHRONOGRAPHIA. e terro in Prasinorum ornatorium abduxerunt, ibique nullo pene proposii eorum conscio oculos eloderunt. Postera die, quæ fuit Pentecostes, po- pulo in Magnam ecclesiam confertim coacervato, Artemius protoasecretis, Anastasius cognominatus, imperii tænia redimitus est. Sabbato sequenti Georgius et Theodorus Myaclus oculorum lumine meridiana relaxatione soluitum reperientes, raptum privati, sunt, secundo vero Sabbato Georgius Buraphus eadem pœna multatus, qui Thessalonicam in exsilium deportati sunt. A. M. 6206. G : A. C. 706. - Romanorum imperatoris Artemit annus primus. Hoc anno Masalmas Romaniam excursionibus Infestavit, et per Galatiam grassatus, promiscua Απολitudine in captivitatem act, pluribusque alla- tis spoliis, domum repellit. Artemius autem du- cibus probatissimis, qui equestres regerent ordines, aliisque eruditissimis, qui res politicas administra- rent, Institutis, ipse a tumultu vivebat immunis et alienus. Arabibus porro in Romanum imperium terra marique arma parantibus, imperator ex suis optimatibus nonuullos, qui de pace habenda tra- ctatum haberent, adl Valid delegavit, maxime Da- nielem Sinapensem patrician et urbis præfectum, hoc præ cunctis infuncto, ut de Saracenorum in Romaniam expeditione et eorum viribus notitiam accuratam referret. Eo igitur Iter aggresso ac mox redeunte, armorum apparatum, qui fidem omnem superaret, in urbem terra marique instructum rem nuntiavit. Singuli quique, ait, in triennium sum- plus omnes providento, qui sibi non est salis, urte egreditor. Toni vero præfectis operarum crea Lis, celoces waves et biremes capit coulere, et posita að måre urbis mœnia, continentique obversa restaurare, et arcubalistas petrobolosque et machi” mas`alias ad turres' passim disponere, maguaque demşum frugum et seminum vi în imperatoris horreis reposita, et pro viribus urbe tutissime munita ipse. servandis, quas recondiderat, curam omncor apposuit. A.C.' 707.— Arabum ducis Suliman annus primus, Cooleos episcopi Germani annus primus. Hoc anno Valid leto exstinctus est; ejusque priu- cipatum Suliman excepit. Eodem porro secundo iiperii Artemii, qui etiam Anastasius, indictione VARIA LECTIONES.. vulg. vulg. vulg. a, vulg. vulg., vulg. JAC GOARI NOTE. leguntur, ita præcipientis, audito tanto illo Sa- racenorun apparatu. COMBEfis. nus, ad Prasino- rum armatorium. vero dictio cum currus um arma, Itæć récentiore, illos antiqua" signifi-` candi consuçtudime referat; locum quo Prașinorum quadriga, vel arma et ornamenta ad Circenses agones, parabantur, vel indicabit. PATROL. GR. CVIII. stas, secundi vice Meursius sive supponit : tertium Nicephorus exponit, de reliquis idem consulendus. horreum. Consentit Miscella. -(49) In annum Artemi primum, cumque ineun fém tantummodo Germani in thronum CP. trans- lationem reponendam sequentes rationes docent : (44) Miscella, ad oratorium Prasinórum, Cedre- D S. Niceph., apud quos isthæc ex persona Artemii (45) Nicephorus: Αναγορεύουσιν εἰς βασιλέα Αρ- (46) Λιίε ὅτι ἕκαστος deest aliquid ex Anast. et (47) Primum Historia miscella reddit, arcobali- (43) Moschopulus apud Meursium, ἡγεῖον, τὸ
τοῦ δὲ Θεοδοσίου βασιλεύσαντος, καὶ τοῦ Ἀρτεμίου ἐκδιωχθέντος, καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων πολιτείας συγκεχυμένης οὔσης ἔκ τε βαρβάρων ἐπιδρομῆς καὶ ἐκ τῶν τοῦ Ἰουστινιανοῦ μιαιφονιῶν καὶ τῶν τοῦ Φιλιππικοῦ ἀνοσιουργιῶν, οὗτος ὁ εἰρημένος Λέων ὑπερεμάχει τῷ Ἀρτεμίῳ, ἐναντιούμενος Θεοδοσίῳ. εἶχε δὲ συμφωνοῦντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα Ἀρτάυασδον, τὸν τῶν Ἀρμενιάκων στρατηγόν, ὃν καὶ γαμβρὸν μετὰ τὸ βασιλεῦσαι αὐτὸν εἰς Ἄνναν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ πεποίηκεν, προβαλλόμενος αὐτὸν καὶ κουροπαλάτην. Μασαλμᾶς δὲ χειμάσας ἐν τῇ Ἀσίᾳ ἐξεδέχετο τὰς τοῦ Λέοντος ὑποσχέσεις· μηδὲν δὲ παρὰ Λέοντος δεξάμενος καὶ γνοὺς ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπ’ αὐτοῦ, ἐλθὼν εἰς τὴν Ἄβυδον ἀντεπέρασε λαὸν ἱκανὸν εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἀπεκίνησεν, γράψας καὶ πρὸς Σουλεϊμὰν τὸν πρωτοσύμβουλον καταλαβεῖν μετὰ τοῦ προετοιμασθέντος στόλου. τῇ δὲ ιε τοῦ Αὐγούστου μηνὸς παρεκάθισε τὴν πόλιν ὁ Μασαλμᾶς λυμηνάμενος καὶ τὰ Θρᾳκῷα κάστρα. περιχαρακώσαντες δὲ τὸ χερσαῖον τεῖχος ὤρυξαν φῶσαν μεγάλην καὶ ἐπάνω αὐτῆς περιτείχισμα στηθαῖον διὰ ξηρολίθου ἐποίησαν.εἰς τὸ ὀρνατούριον τῶν Πρασίνων (44), κἀκεῖ τὰ αὐτὸν Ἀ ἐτύφλωσεν μηδενὸς διεγνωκότος “. Τῇ δὲ ἐπαύριον, ήγουν τῇ Πεντηκοστή, σωρευθέντος τοῦ λαοῦ εἰς τὴν Μεγάλης Εκκλησίαν, εστέφθη Αρτεμιος ο πρώτος σηκρήτης (45), μετονομασθείς Αναστάσιος. Τῷ δὲ σαββάτης ετυφλώθη Γεώργιος καὶ Θεόδωρος ὁ Μυά- κιος, καὶ τῷ δευτέρῳ σαββάτῳ ἐτυφλώθη Γεώργιος ὁ Βούραφος, καὶ ἐξωρίσθησαν ἐν Θεσσαλονίκη 40. έτος π. - Ρωμαίων βασιλέως Αρτεμίου : Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκούρσευσεν Μασαλμᾶς τὴν Ῥω μανίαν, καὶ σκυλεύσας τὴν Γαλατίαν ὑπέστρεψεν μετὰ αἰχμαλωσίας καὶ σκύλων πολλῶν. Ὁ δὲ Αρτέ- μιας στρατηγοὺς ἱκανωτάτους προβαλόμενος εἰς τὰ καβαλλαρικά θέματα, καὶ λογιωτάτους εἰς τὰ πολι- τικά, ἐν ἀδείᾳ διετέλει. Τῶν ᾿Αράβων δὲ ὁπλιζομένων κατὰ 'Ρωμανίας (46) διά τε γῆς καὶ θαλάσσης, ἀπο ἔστειλὲν ὁ βασιλεὺς ἄρχοντας ἐν Συρίᾳ πρὸς Ουαλίδ, ὡς δῆθεν τὰ τῆς εἰρήνης προσλαλήσαι, Δανιήλ τὸν Σινωπιτην, πατρίκιον καὶ υπαρχον τῆς πόλεως, ἂν τειλάμενος αὐτῷ ἐν ἀκριβεῖᾳ διερευνῆσαι διὰ τῆς κατά Ρωμανίας οι κινήσεως καὶ δυνάμεως αὐτῶν. Τοῦ δὲ ἀπελθόντος καὶ ὑποστρέψαντος ", απήγγειλε τῷ βασιλεῖ τὴν μεγάλην κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως διά τε γής και θαλάσσης Εξόπλισιν αὐτῶν, ὅτι Εκα στος φροντιζέτω τὰς ἑαυτοῦ δαπάνας ἕως τοῦ τρί στους χρόνου, ὁ δὲ τούτου δὲ ἀπορῶν ἀποτρεχέτω τῆς πόλεως. Επέστησε δὲ ἐν ἐπείκτας, καὶ ἤρξατο κτίζειν δρόμωνάς τε καὶ διήρεις· καὶ τὰ παράλια δὲ ἀνεκαί. Β νισε τείχη· ὡσαύτως καὶ τὰ χερσαία στήσας τοξο- βαλίστρας καὶ τετραρίας, το εἰς τοὺς πύργους καὶ μαγγανικά (47) · καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτῷ τὴν πόλιν ὀχυρώσας, γεννήματά τε πλεῖστα εἰς τὰ βασιλικά ὡραῖα (48) ἀπέθετο, καὶ καθ᾿ ἑαυτὸν ἠσφαλίσατο. * Α. 1. 6207. Αράβων ἀρχηγοῦ Σουλεϊμᾶ ἔτος α. Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου. Γερμανού Έτος π. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεδίω ψαλίδ͵ καὶ Σουλεϊμὰν διαδέ χεται αὐτοῦ τ' τὴν ἀρχὴν. Τῷ δ' αὐτῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας Αρτεμίου (49), τοῦ καὶ ᾿Αναστασίου, : .. · κἀκεῖ Α, κἀκεῖσε ε ἔγνωκότος Α. ε εἰς Θεσσαλονίκην. οι Ρωμανίας Α, Ρωμανίαν κι ὁ δὲ ἀπελθὼν καὶ ὑποστρέψας Α. τι τούπου Α, τοῦτο σε ἔστησέν τε Α. σε ἀνεκίνησε στήσας Λ. χτίσας α τετραμέα; Α, τεραρέας Γ, τεραραίας πετραραίας πg. σε Σουλ. διαδ, αὐτ. Α, διαδο αὐτ. Σουλ. εἰς τὸ ἁρματώριον των Πρασίνων, "Αρματα ἁρματώριον, ὀρνατούριον τέμιον Φιλιππικού γραμματέα, ου; τῇ Ἰταλών φωνῇ καλούειν ἀσηκρήτις. τετραρεία, πετρα- ρέας πολ μητήρια όργανα • σιτοδοχείον, " CHRONOGRAPHIA. e terro in Prasinorum ornatorium abduxerunt, ibique nullo pene proposii eorum conscio oculos eloderunt. Postera die, quæ fuit Pentecostes, po- pulo in Magnam ecclesiam confertim coacervato, Artemius protoasecretis, Anastasius cognominatus, imperii tænia redimitus est. Sabbato sequenti Georgius et Theodorus Myaclus oculorum lumine meridiana relaxatione soluitum reperientes, raptum privati, sunt, secundo vero Sabbato Georgius Buraphus eadem pœna multatus, qui Thessalonicam in exsilium deportati sunt. A. M. 6206. G : A. C. 706. - Romanorum imperatoris Artemit annus primus. Hoc anno Masalmas Romaniam excursionibus Infestavit, et per Galatiam grassatus, promiscua Απολitudine in captivitatem act, pluribusque alla- tis spoliis, domum repellit. Artemius autem du- cibus probatissimis, qui equestres regerent ordines, aliisque eruditissimis, qui res politicas administra- rent, Institutis, ipse a tumultu vivebat immunis et alienus. Arabibus porro in Romanum imperium terra marique arma parantibus, imperator ex suis optimatibus nonuullos, qui de pace habenda tra- ctatum haberent, adl Valid delegavit, maxime Da- nielem Sinapensem patrician et urbis præfectum, hoc præ cunctis infuncto, ut de Saracenorum in Romaniam expeditione et eorum viribus notitiam accuratam referret. Eo igitur Iter aggresso ac mox redeunte, armorum apparatum, qui fidem omnem superaret, in urbem terra marique instructum rem nuntiavit. Singuli quique, ait, in triennium sum- plus omnes providento, qui sibi non est salis, urte egreditor. Toni vero præfectis operarum crea Lis, celoces waves et biremes capit coulere, et posita að måre urbis mœnia, continentique obversa restaurare, et arcubalistas petrobolosque et machi” mas`alias ad turres' passim disponere, maguaque demşum frugum et seminum vi în imperatoris horreis reposita, et pro viribus urbe tutissime munita ipse. servandis, quas recondiderat, curam omncor apposuit. A.C.' 707.— Arabum ducis Suliman annus primus, Cooleos episcopi Germani annus primus. Hoc anno Valid leto exstinctus est; ejusque priu- cipatum Suliman excepit. Eodem porro secundo iiperii Artemii, qui etiam Anastasius, indictione VARIA LECTIONES.. vulg. vulg. vulg. a, vulg. vulg., vulg. JAC GOARI NOTE. leguntur, ita præcipientis, audito tanto illo Sa- racenorun apparatu. COMBEfis. nus, ad Prasino- rum armatorium. vero dictio cum currus um arma, Itæć récentiore, illos antiqua" signifi-` candi consuçtudime referat; locum quo Prașinorum quadriga, vel arma et ornamenta ad Circenses agones, parabantur, vel indicabit. PATROL. GR. CVIII. stas, secundi vice Meursius sive supponit : tertium Nicephorus exponit, de reliquis idem consulendus. horreum. Consentit Miscella. -(49) In annum Artemi primum, cumque ineun fém tantummodo Germani in thronum CP. trans- lationem reponendam sequentes rationes docent : (44) Miscella, ad oratorium Prasinórum, Cedre- D S. Niceph., apud quos isthæc ex persona Artemii (45) Nicephorus: Αναγορεύουσιν εἰς βασιλέα Αρ- (46) Λιίε ὅτι ἕκαστος deest aliquid ex Anast. et (47) Primum Historia miscella reddit, arcobali- (43) Moschopulus apud Meursium, ἡγεῖον, τὸ
PG 108:781τῇ δὲ α τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς α ἰνδικτιῶνος ἀνέβαλεν ὁ χριστομάχος Σουλεϊμὰν μετὰ τοῦ στόλου καὶ τῶν ἀμηραίων αὐτοῦ ἔχων παμμεγέθεις ναῦς καὶ πολεμικὰς κατήνας καὶ δρόμωνας τὸν ἀριθμὸν αω, καὶ προσώρμισεν ἀπὸ τῆς Μαγναύρας ἕως τῶν Κυκλοβίου. μετὰ δὲ δύο ἡμέρας νότου πνεύσαντος, καὶ ἀπάραντες ἐκεῖθεν παρέπλευσαν τὴν πόλιν. καὶ οἱ μὲν ἐπέρασαν εἰς τὰ Εὐτροπίου καὶ Ἀνθημίου, οἱ δὲ εἰς τὰ τῆς Θρᾴκης μέρη ἀπὸ τοῦ καστελλίου τῶν Γαλάτου καὶ ἕως τοῦ Κλειδίου προσώρμισαν. τῶν δὲ μεγάλων πλοίων βεβαρημένων ἐκ τοῦ φόρτου καὶ ἀργευομένων, νωτοφύλακες μέχρι τῶν κ κατηνῶν ἀπέμειναν ἐχόντων ἀνὰ ρ λωρικάτων πρὸς τὸ ταῦτα φυλάττειν. εὐδίας δὲ καταλαβούσης αὐτὰς ἐν τῷ ῥεύματι, καὶ τοῦ Στενοῦ μικρὸν πνεύσαντος, ὤθησεν αὐτὰς ἐπὶ τὰ ἔξω. ὁ δὲ εὐσεβὴς βασιλεὺς παραχρῆμα τὰς ἐμπύρους ναῦς κατ’ αὐτῶν ἐκπέμψας ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως τῇ θείᾳ συμμαχίᾳ πυριαλώτους αὐτὰς ἐποίησεν· καὶ αἱ μὲν εἰς τὰ παράλια τείχη ἐμπυριζόμεναι ἀπερρίφησαν, αἱ δὲ εἰς τὸν βυθὸν αὔτανδροι κατεποντίσθησαν, ἕτεραι δὲ μέχρι τῆς Ὀξείας καὶ Πλατείας νήσου λαυρίζουσαι ἀπηνέχθησαν.προθύμως υπακουσάντων, οἱ τοῦ Ὀψικίου οὐ κατ. εδέξαντο· καὶ τὸν μὲν βασιλέα ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ διάκονον Ἰωάννην ρομφαίαις ἀνεῖλον. Εντεῦθεν λοι πον οι στόλοι διαιρεθέντες εἰς τοὺς ἰδίους ἀπέπλευσαν τόπους. Οἱ δὲ κακοῦργοι κατὰ τῆς βασιλίδος ἀνέβα- λον πόλεως 39. Ελθόντων δὲ αὐτῶν ' ἐν τῷ ᾿Αδρα- μυτίῳ, ἀκεφάλων όντων, εὗρον ἐκεῖ ἄνδρα εντό πιον Θεοδόσιον ονόματι, ἐκλήπτορα τῶν δημοσίων φόρων (54) ὑπάρχοντα, ἀπράγμονά τε καὶ ἰδιώτην, καὶ προετρέψαντο αὐτὸν τ8 βασιλεῦσαι. Ο δὲ φυγῇ χρησάμενος εἰς τὸ ὄρος ἐκρύβη. Ευρόντες δὲ αὐτὸν εὐφήμησαν βιασάμενοι ὡς βασιλέα. Ο δὲ 'Αρτέμιος ταῦτα μαθὼν, ἐπέστησε τῇ πόλει οἰκειακοὺς αὐτοῦ ἀνθρώπους ἄρχοντας το ἅμα του κατασκευασθέντος ὑπ' αὐτοῦ στόλου, καὶ ἐξοπλίσας αὐτοὺς αὐτὸς ἐξῆλ- θεν ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει, κἀκεῖσε ἑαυτὸν " Ασφα- λίπατο. Οἱ δὲ ἀντάρται αναβαλόντες καὶ συγκινή- σαντες το ὅλον τὸ θέμα τοῦ Ὀψικίου καὶ τοὺς Γοτθο- γραίκους, συλλαμβάνονται πλεῖστα μικρά τε καὶ μεγάλα πραγματευτικά σκάφη, καὶ διά τε γῆς καὶ θαλάσσης το ἐν Χρυσοπόλει ἀνέδραμον. Τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου (55) εἰς τὸν λιμένα του Αγίου Μάμαν τος ορμώντος, καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐπολέμουν αλλή- λους ἐπὶ μῆνας ἔξω. Τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου ἐπὶ τὸν τοῦ Νεωρίου οι τῆς πόλεως λιμένα μεθορμίσαντος, περάσας ὁ Θεοδόσιος τὰ θρακῷα ἐκράτησεν μέρη. Προδοσίας δὲ γενομένης διὰ τῆς πόρτης τοῦ μονο τείχους τῶν Βλαχερνῶν, τὴν πόλιν ἔλαβον. Οἱ δὲ πα ράνομοι λαοὶ τοῦ Ὀψικίου ἅμα τῶν Γοτθογραίκων τῇ νυκτὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν διαδραμόντες, μεγίστην ειργάσαντο άλωσιν, μηδενός φεισάμενοι· τοὺς δὲ ἐν αὐτῇ ὑπάρχοντας τοῦ ᾿Αρτεμίου ἄρχοντας Γερμανῷ τῷ πατριάρχη ο Κωνσταντινουπόλεως συλλαβήμενοι ἐν Νικαίᾳ ἀπήγαγον πρὸς πίστωσιν Αρτεμίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὄντων. Ο δὲ Ἀρτέμιος τούτους θεασάμενος ἀπέγνω ἑαυτοῦ 88. · καὶ αὑτὸν παρέδωκεν, λόγον τε ἀπαθείας αιτησάμενος τὸ μου ναδικών περιεβάλετο σχήμα. Ο δὲ Θεοδόσιος ἀβλαβή τοῦτον διατηρήσας, ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν. Εβα- σίλευσεν δὲ Φιλιππικός μεν εκ ἔτη β', 'Αρτέμιος δὲ ἔτος ἐν καὶ μῆνας γ. Λέων δὲ τῶν ᾿Ανατολικών στρατο ηγός ών, Αρτεμίου ὑπερμαχῶν οὐχ ὑπετάγη Θεοδο σά· εἶχεν δὲ συμπνέοντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα κ Αρτάβατον ᾿Αρμένιον τῶν ᾿Αρμενιακῶν στρατηγόν, ᾧ καὶ συνέθετε δοῦναι τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυ- ναῖκα, δ καὶ πεποίηκεν. ΤΟ το ἀνέβαλον πόλεως Α, ἀνέβαλλον πόλιν αὐτῶν Α. Αδραμυτίῳ Αδραμυτίο αὐτὸν Α Γ, αὐτοῦ ἑαυτὴν Α, αὐτὸν τα άρχοντας Α Γ. κινήσαντες 1. το καὶ θαλ. Δ, καὶ διὰ θαλ. οὐ τοῦ δὲ τῆς πόλἐπὶ μῆνας ἐξ οm. Α . Οι Νεωρίου Α΄ Γ. Νεωτ τερίου ἅμα Γερμ. τῷ πατρ. Α, ἅμα τῷ Γερ. ἑαυτοῦ Α 1, ἑαυτὴν ἐβασ. δὲ Φιλ. μὲν Λ, έβας. Φ. αὐτῷ καὶ συντρ. Α, καὶ συντρ. αὐτῷ νεώριον νεώριον - CHRONOGRAPHIA. -- B in A res negaverunt, Joannem vero diaconum gladiis D peremerunt. Ex quo\classis divisa, et singuli in patriam suam reversi sunt. Rebelles autem in re- ginam urbem rerta contenlere. Cum vero ad Adramytium applicuissent, hominem quemdam hujus loci indigenau nomine Theodosium publico rum-vectigalium exactorem, a rebus agendis alie- num ac privatum, ibi forte repertuin, ipsi nullo sub capite militantes et sine duce ad imperiaıı capessendum hortati sunt. Ille fuga lapsus, in monte delituit, quem tandem invenicutes, vimque Inferentes, imperatorem salutavere. Eo comperto Artemius domesticos suos optimates una con classe quani ipse instruxerat atque armis ornarat, urbis custodiæ deputavit, ipse in urbem Nicæ'am recessit, probeque se muntit. Porro rebelles re- sumptis animis commoti, tota Opsicii regione et Gotthogræcis in socia arma impulsis, multis magnis parvisque negotiatorum navibus convectatis, Chry- sopolim terra marique fluunt. Cum autem urbis classis in portu sancti Mamantis stationem ageret, per menses sex continuos singulia diebus inter utrosque pugnatum est. At reginae urbis classe iu Neoterii urbis portum tandem se suhducente, Theo- dusius freto trejecto Thraciæ partes occupatum irruit. Faclaque ad Blachernarum murum, qui unas et singularis est, proditione, urbem in suam potestatem recepere. Sceleratæ vero Opsicií color- tes sociis Gotthogræcis adjunctæ in civium domos noctu convolantes, magnam vastitatem et incendium‣ C nullius medlis data exceptione, intulere, comprehens sisque quos ibi reperere Artemii amicis, una enu Germano Cpoleos antistite, Nicas deportan!, Artemium adjunctumque et bene affectum ipsf exercitum de iis que successeraut certiores facturi, et securitatis obtinendæ pactum firmatur. Artemius ¡is conspectis de rerum suarum salute desperavit, et vitæ: sibi relinquendæ servandæque ſide accepta, dedit manus, et monasticum habitum induit. Theo- dosius salvum eum esse jubens Thessalonicam in ` exsilium egit: Imperavit itaqne Philippicus annos duos et menses novem, Artemius annum unum et menses tres. Cæterum Leo orientallum copiarum dux, Artemii partibus ubique propugnatis, Theo- doeio minime paruit, et in eumdem sensum cun- spirantem et auxiliatorem habuit Artabasdum Ar- menia ortum et Armenicarum cohortium ducem, cui filiam conjugem locare fuerat pollicitus, quod postmodum exsecutus est, VARIE LECTIONES. vulg. * add. ex A a f, vulg. * vulg. * vulg. omn. vulg. vulg. vulg. 88' vulg. vulg. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. mina sortitur. Occidentein quae pars respicit, ´et est ad Blachernas, a sancto Mamante appellatur; orientalior altera, est. illant ergo classe urbica tenente, Thraciam appellere non poterat hostilis Theodosii exercitus. Ubi in cessit urbica classis, Theodosius locum relictum et Thracicas partes occupavit. Conferenda bis CP. Topographia Gyllii lib. iv, cap. 6. (54) Idem, τῶν δημοσίων φόρων πράκτορα, (55) Unus Cl. portus varia pro vario situ no-
ἐντεῦθεν οὖν οἱ μὲν τῆς πόλεως θάρσος ἔλαβον, οἱ δὲ πολέμιοι μεγάλως κατέπτηξαν τὴν τοῦ ὑγροῦ πυρὸς ἐγνωκότες δραστικωτάτην ἐνέργειαν· ἐβούλοντο γὰρ τῇ αὐτῇ ἑσπέρᾳ εἰς τὰ παράλια προσορμίσαι τείχη καὶ τοὺς αὐχένας εἰς τὰς ἐπάλξεις ἐπιθεῖναι. ἀλλὰ τὴν βουλὴν αὐτῶν διεσκέδασεν ὁ θεὸς διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανάγνου θεοτόκου. τῇ δὲ αὐτῇ νυκτὶ τὴν ἅλυσιν ἐκ τῶν Γαλάτου ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς μυστικῶς συνέστειλεν. οἱ δὲ ἐχθροὶ νομίσαντες, ὅτι βουλόμενος αὐτοὺς δελεάσαι ὁ βασιλεὺς ταύτην παρέστειλεν, οὐκ ἐτόλμησαν εἰσελθεῖν καὶ ὁρμίσαι ἔνδον τῶν Γαλάτου· ἀλλ’ ἀναπλεύσαντες ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Σωσθενίου ἐκεῖ κατησφαλίσαντο τὸ ἑαυτῶν πλώϊμον. τῇ δὲ η τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς θνήσκει Σουλεϊμάν, ὁ ἀρχηγὸς αὐτῶν, καὶ ἀμηρεύει Οὔμαρ. χειμῶνος δὲ γενομένου βαρυτάτου ἐν τῇ Θρᾴκῃ, ὥστε τὴν γῆν ἐπὶ ἡμέρας ρ μὴ φαίνεσθαι ἐκ τῆς κρυσταλλωθείσης χιόνος, πλῆθος ἵππων τε καὶ καμήλων καὶ λοιπῶν ζώων τῶν ἐχθρῶν τεθνήκασιν. τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ κατέλαβε Σουφιὰμ μετὰ τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ κτισθέντος στόλου, ἔχων κατήνας σιτοφόρους υ καὶ δρόμωνας.προθύμως υπακουσάντων, οἱ τοῦ Ὀψικίου οὐ κατ. εδέξαντο· καὶ τὸν μὲν βασιλέα ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ διάκονον Ἰωάννην ρομφαίαις ἀνεῖλον. Εντεῦθεν λοι πον οι στόλοι διαιρεθέντες εἰς τοὺς ἰδίους ἀπέπλευσαν τόπους. Οἱ δὲ κακοῦργοι κατὰ τῆς βασιλίδος ἀνέβα- λον πόλεως 39. Ελθόντων δὲ αὐτῶν ' ἐν τῷ ᾿Αδρα- μυτίῳ, ἀκεφάλων όντων, εὗρον ἐκεῖ ἄνδρα εντό πιον Θεοδόσιον ονόματι, ἐκλήπτορα τῶν δημοσίων φόρων (54) ὑπάρχοντα, ἀπράγμονά τε καὶ ἰδιώτην, καὶ προετρέψαντο αὐτὸν τ8 βασιλεῦσαι. Ο δὲ φυγῇ χρησάμενος εἰς τὸ ὄρος ἐκρύβη. Ευρόντες δὲ αὐτὸν εὐφήμησαν βιασάμενοι ὡς βασιλέα. Ο δὲ 'Αρτέμιος ταῦτα μαθὼν, ἐπέστησε τῇ πόλει οἰκειακοὺς αὐτοῦ ἀνθρώπους ἄρχοντας το ἅμα του κατασκευασθέντος ὑπ' αὐτοῦ στόλου, καὶ ἐξοπλίσας αὐτοὺς αὐτὸς ἐξῆλ- θεν ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει, κἀκεῖσε ἑαυτὸν " Ασφα- λίπατο. Οἱ δὲ ἀντάρται αναβαλόντες καὶ συγκινή- σαντες το ὅλον τὸ θέμα τοῦ Ὀψικίου καὶ τοὺς Γοτθο- γραίκους, συλλαμβάνονται πλεῖστα μικρά τε καὶ μεγάλα πραγματευτικά σκάφη, καὶ διά τε γῆς καὶ θαλάσσης το ἐν Χρυσοπόλει ἀνέδραμον. Τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου (55) εἰς τὸν λιμένα του Αγίου Μάμαν τος ορμώντος, καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐπολέμουν αλλή- λους ἐπὶ μῆνας ἔξω. Τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου ἐπὶ τὸν τοῦ Νεωρίου οι τῆς πόλεως λιμένα μεθορμίσαντος, περάσας ὁ Θεοδόσιος τὰ θρακῷα ἐκράτησεν μέρη. Προδοσίας δὲ γενομένης διὰ τῆς πόρτης τοῦ μονο τείχους τῶν Βλαχερνῶν, τὴν πόλιν ἔλαβον. Οἱ δὲ πα ράνομοι λαοὶ τοῦ Ὀψικίου ἅμα τῶν Γοτθογραίκων τῇ νυκτὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν διαδραμόντες, μεγίστην ειργάσαντο άλωσιν, μηδενός φεισάμενοι· τοὺς δὲ ἐν αὐτῇ ὑπάρχοντας τοῦ ᾿Αρτεμίου ἄρχοντας Γερμανῷ τῷ πατριάρχη ο Κωνσταντινουπόλεως συλλαβήμενοι ἐν Νικαίᾳ ἀπήγαγον πρὸς πίστωσιν Αρτεμίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὄντων. Ο δὲ Ἀρτέμιος τούτους θεασάμενος ἀπέγνω ἑαυτοῦ 88. · καὶ αὑτὸν παρέδωκεν, λόγον τε ἀπαθείας αιτησάμενος τὸ μου ναδικών περιεβάλετο σχήμα. Ο δὲ Θεοδόσιος ἀβλαβή τοῦτον διατηρήσας, ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν. Εβα- σίλευσεν δὲ Φιλιππικός μεν εκ ἔτη β', 'Αρτέμιος δὲ ἔτος ἐν καὶ μῆνας γ. Λέων δὲ τῶν ᾿Ανατολικών στρατο ηγός ών, Αρτεμίου ὑπερμαχῶν οὐχ ὑπετάγη Θεοδο σά· εἶχεν δὲ συμπνέοντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα κ Αρτάβατον ᾿Αρμένιον τῶν ᾿Αρμενιακῶν στρατηγόν, ᾧ καὶ συνέθετε δοῦναι τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυ- ναῖκα, δ καὶ πεποίηκεν. ΤΟ το ἀνέβαλον πόλεως Α, ἀνέβαλλον πόλιν αὐτῶν Α. Αδραμυτίῳ Αδραμυτίο αὐτὸν Α Γ, αὐτοῦ ἑαυτὴν Α, αὐτὸν τα άρχοντας Α Γ. κινήσαντες 1. το καὶ θαλ. Δ, καὶ διὰ θαλ. οὐ τοῦ δὲ τῆς πόλἐπὶ μῆνας ἐξ οm. Α . Οι Νεωρίου Α΄ Γ. Νεωτ τερίου ἅμα Γερμ. τῷ πατρ. Α, ἅμα τῷ Γερ. ἑαυτοῦ Α 1, ἑαυτὴν ἐβασ. δὲ Φιλ. μὲν Λ, έβας. Φ. αὐτῷ καὶ συντρ. Α, καὶ συντρ. αὐτῷ νεώριον νεώριον - CHRONOGRAPHIA. -- B in A res negaverunt, Joannem vero diaconum gladiis D peremerunt. Ex quo\classis divisa, et singuli in patriam suam reversi sunt. Rebelles autem in re- ginam urbem rerta contenlere. Cum vero ad Adramytium applicuissent, hominem quemdam hujus loci indigenau nomine Theodosium publico rum-vectigalium exactorem, a rebus agendis alie- num ac privatum, ibi forte repertuin, ipsi nullo sub capite militantes et sine duce ad imperiaıı capessendum hortati sunt. Ille fuga lapsus, in monte delituit, quem tandem invenicutes, vimque Inferentes, imperatorem salutavere. Eo comperto Artemius domesticos suos optimates una con classe quani ipse instruxerat atque armis ornarat, urbis custodiæ deputavit, ipse in urbem Nicæ'am recessit, probeque se muntit. Porro rebelles re- sumptis animis commoti, tota Opsicii regione et Gotthogræcis in socia arma impulsis, multis magnis parvisque negotiatorum navibus convectatis, Chry- sopolim terra marique fluunt. Cum autem urbis classis in portu sancti Mamantis stationem ageret, per menses sex continuos singulia diebus inter utrosque pugnatum est. At reginae urbis classe iu Neoterii urbis portum tandem se suhducente, Theo- dusius freto trejecto Thraciæ partes occupatum irruit. Faclaque ad Blachernarum murum, qui unas et singularis est, proditione, urbem in suam potestatem recepere. Sceleratæ vero Opsicií color- tes sociis Gotthogræcis adjunctæ in civium domos noctu convolantes, magnam vastitatem et incendium‣ C nullius medlis data exceptione, intulere, comprehens sisque quos ibi reperere Artemii amicis, una enu Germano Cpoleos antistite, Nicas deportan!, Artemium adjunctumque et bene affectum ipsf exercitum de iis que successeraut certiores facturi, et securitatis obtinendæ pactum firmatur. Artemius ¡is conspectis de rerum suarum salute desperavit, et vitæ: sibi relinquendæ servandæque ſide accepta, dedit manus, et monasticum habitum induit. Theo- dosius salvum eum esse jubens Thessalonicam in ` exsilium egit: Imperavit itaqne Philippicus annos duos et menses novem, Artemius annum unum et menses tres. Cæterum Leo orientallum copiarum dux, Artemii partibus ubique propugnatis, Theo- doeio minime paruit, et in eumdem sensum cun- spirantem et auxiliatorem habuit Artabasdum Ar- menia ortum et Armenicarum cohortium ducem, cui filiam conjugem locare fuerat pollicitus, quod postmodum exsecutus est, VARIE LECTIONES. vulg. * add. ex A a f, vulg. * vulg. * vulg. omn. vulg. vulg. vulg. 88' vulg. vulg. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. mina sortitur. Occidentein quae pars respicit, ´et est ad Blachernas, a sancto Mamante appellatur; orientalior altera, est. illant ergo classe urbica tenente, Thraciam appellere non poterat hostilis Theodosii exercitus. Ubi in cessit urbica classis, Theodosius locum relictum et Thracicas partes occupavit. Conferenda bis CP. Topographia Gyllii lib. iv, cap. 6. (54) Idem, τῶν δημοσίων φόρων πράκτορα, (55) Unus Cl. portus varia pro vario situ no-
καὶ μαθὼν τὴν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ πυρὸς ἐνέργειαν καὶ παραδραμὼν τὴν Βιθυνίαν καὶ ἀντικρὺ περάσας εἰς τὸν τοῦ Καλοῦ Ἀγροῦ λιμένα προσώρμισεν. μετ’ οὐ πολὺ δὲ κατέλαβε καὶ Ἰζὶδ μετὰ ἑτέρου στόλου κτισθέντος ἐν Ἀφρικῇ ἔχων καὶ αὐτὸς κατήνας τξ ἀρμαμέντον τε καὶ δαπάνας. ὁμοίως καὶ αὐτὸς τὰ αὐτὰ μεμαθηκὼς περὶ τοῦ ὑγροῦ πυρὸς προσώρμισεν εἰς τὸν Σάτυρον καὶ Βρύαν καὶ ἕως Καρταλιμένος. οἱ δὲ τῶν δύο στόλων τούτων Αἰγύπτιοι καθ’ ἑαυτοὺς βουλευσάμενοι νυκτὸς τοὺς τῶν κατηνῶν σανδάλους ἄραντες ἐν τῇ πόλει προσέφυγον τὸν βασιλέα εὐφημοῦντες, ὥστε ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἕως τῆς πόλεως ὁλόξυλον φαίνεσθαι τὴν θάλασσαν. μαθὼν δὲ δι’ αὐτῶν ὁ βασιλεὺς περὶ τῶν κρυπτομένων δύο στόλων ἐν τῷ κόλπῳ, σίφωνας πυρσοφόρους κατασκευάσας εἰς δρόμωνάς τε καὶ διήρεις τούτους ἐμβαλὼν κατὰ τῶν δύο στόλων ἐξέπεμψεν. τοῦ δὲ θεοῦ συνεργήσαντος διὰ τῶν πρεςβειῶν τῆς παναχράντου θεοτόκου ἐπιτοπίως ἐβυθίσθησαν οἱ ἐχθροί· καὶ λαβόντες τὰ σκῦλα οἱ ἡμέτεροι καὶ τὰς δαπάνας αὐτῶν μετὰ χαρᾶς καὶ νίκης ὑπέστρεψαν.προθύμως υπακουσάντων, οἱ τοῦ Ὀψικίου οὐ κατ. εδέξαντο· καὶ τὸν μὲν βασιλέα ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ διάκονον Ἰωάννην ρομφαίαις ἀνεῖλον. Εντεῦθεν λοι πον οι στόλοι διαιρεθέντες εἰς τοὺς ἰδίους ἀπέπλευσαν τόπους. Οἱ δὲ κακοῦργοι κατὰ τῆς βασιλίδος ἀνέβα- λον πόλεως 39. Ελθόντων δὲ αὐτῶν ' ἐν τῷ ᾿Αδρα- μυτίῳ, ἀκεφάλων όντων, εὗρον ἐκεῖ ἄνδρα εντό πιον Θεοδόσιον ονόματι, ἐκλήπτορα τῶν δημοσίων φόρων (54) ὑπάρχοντα, ἀπράγμονά τε καὶ ἰδιώτην, καὶ προετρέψαντο αὐτὸν τ8 βασιλεῦσαι. Ο δὲ φυγῇ χρησάμενος εἰς τὸ ὄρος ἐκρύβη. Ευρόντες δὲ αὐτὸν εὐφήμησαν βιασάμενοι ὡς βασιλέα. Ο δὲ 'Αρτέμιος ταῦτα μαθὼν, ἐπέστησε τῇ πόλει οἰκειακοὺς αὐτοῦ ἀνθρώπους ἄρχοντας το ἅμα του κατασκευασθέντος ὑπ' αὐτοῦ στόλου, καὶ ἐξοπλίσας αὐτοὺς αὐτὸς ἐξῆλ- θεν ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει, κἀκεῖσε ἑαυτὸν " Ασφα- λίπατο. Οἱ δὲ ἀντάρται αναβαλόντες καὶ συγκινή- σαντες το ὅλον τὸ θέμα τοῦ Ὀψικίου καὶ τοὺς Γοτθο- γραίκους, συλλαμβάνονται πλεῖστα μικρά τε καὶ μεγάλα πραγματευτικά σκάφη, καὶ διά τε γῆς καὶ θαλάσσης το ἐν Χρυσοπόλει ἀνέδραμον. Τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου (55) εἰς τὸν λιμένα του Αγίου Μάμαν τος ορμώντος, καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐπολέμουν αλλή- λους ἐπὶ μῆνας ἔξω. Τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου ἐπὶ τὸν τοῦ Νεωρίου οι τῆς πόλεως λιμένα μεθορμίσαντος, περάσας ὁ Θεοδόσιος τὰ θρακῷα ἐκράτησεν μέρη. Προδοσίας δὲ γενομένης διὰ τῆς πόρτης τοῦ μονο τείχους τῶν Βλαχερνῶν, τὴν πόλιν ἔλαβον. Οἱ δὲ πα ράνομοι λαοὶ τοῦ Ὀψικίου ἅμα τῶν Γοτθογραίκων τῇ νυκτὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν διαδραμόντες, μεγίστην ειργάσαντο άλωσιν, μηδενός φεισάμενοι· τοὺς δὲ ἐν αὐτῇ ὑπάρχοντας τοῦ ᾿Αρτεμίου ἄρχοντας Γερμανῷ τῷ πατριάρχη ο Κωνσταντινουπόλεως συλλαβήμενοι ἐν Νικαίᾳ ἀπήγαγον πρὸς πίστωσιν Αρτεμίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὄντων. Ο δὲ Ἀρτέμιος τούτους θεασάμενος ἀπέγνω ἑαυτοῦ 88. · καὶ αὑτὸν παρέδωκεν, λόγον τε ἀπαθείας αιτησάμενος τὸ μου ναδικών περιεβάλετο σχήμα. Ο δὲ Θεοδόσιος ἀβλαβή τοῦτον διατηρήσας, ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν. Εβα- σίλευσεν δὲ Φιλιππικός μεν εκ ἔτη β', 'Αρτέμιος δὲ ἔτος ἐν καὶ μῆνας γ. Λέων δὲ τῶν ᾿Ανατολικών στρατο ηγός ών, Αρτεμίου ὑπερμαχῶν οὐχ ὑπετάγη Θεοδο σά· εἶχεν δὲ συμπνέοντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα κ Αρτάβατον ᾿Αρμένιον τῶν ᾿Αρμενιακῶν στρατηγόν, ᾧ καὶ συνέθετε δοῦναι τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυ- ναῖκα, δ καὶ πεποίηκεν. ΤΟ το ἀνέβαλον πόλεως Α, ἀνέβαλλον πόλιν αὐτῶν Α. Αδραμυτίῳ Αδραμυτίο αὐτὸν Α Γ, αὐτοῦ ἑαυτὴν Α, αὐτὸν τα άρχοντας Α Γ. κινήσαντες 1. το καὶ θαλ. Δ, καὶ διὰ θαλ. οὐ τοῦ δὲ τῆς πόλἐπὶ μῆνας ἐξ οm. Α . Οι Νεωρίου Α΄ Γ. Νεωτ τερίου ἅμα Γερμ. τῷ πατρ. Α, ἅμα τῷ Γερ. ἑαυτοῦ Α 1, ἑαυτὴν ἐβασ. δὲ Φιλ. μὲν Λ, έβας. Φ. αὐτῷ καὶ συντρ. Α, καὶ συντρ. αὐτῷ νεώριον νεώριον - CHRONOGRAPHIA. -- B in A res negaverunt, Joannem vero diaconum gladiis D peremerunt. Ex quo\classis divisa, et singuli in patriam suam reversi sunt. Rebelles autem in re- ginam urbem rerta contenlere. Cum vero ad Adramytium applicuissent, hominem quemdam hujus loci indigenau nomine Theodosium publico rum-vectigalium exactorem, a rebus agendis alie- num ac privatum, ibi forte repertuin, ipsi nullo sub capite militantes et sine duce ad imperiaıı capessendum hortati sunt. Ille fuga lapsus, in monte delituit, quem tandem invenicutes, vimque Inferentes, imperatorem salutavere. Eo comperto Artemius domesticos suos optimates una con classe quani ipse instruxerat atque armis ornarat, urbis custodiæ deputavit, ipse in urbem Nicæ'am recessit, probeque se muntit. Porro rebelles re- sumptis animis commoti, tota Opsicii regione et Gotthogræcis in socia arma impulsis, multis magnis parvisque negotiatorum navibus convectatis, Chry- sopolim terra marique fluunt. Cum autem urbis classis in portu sancti Mamantis stationem ageret, per menses sex continuos singulia diebus inter utrosque pugnatum est. At reginae urbis classe iu Neoterii urbis portum tandem se suhducente, Theo- dusius freto trejecto Thraciæ partes occupatum irruit. Faclaque ad Blachernarum murum, qui unas et singularis est, proditione, urbem in suam potestatem recepere. Sceleratæ vero Opsicií color- tes sociis Gotthogræcis adjunctæ in civium domos noctu convolantes, magnam vastitatem et incendium‣ C nullius medlis data exceptione, intulere, comprehens sisque quos ibi reperere Artemii amicis, una enu Germano Cpoleos antistite, Nicas deportan!, Artemium adjunctumque et bene affectum ipsf exercitum de iis que successeraut certiores facturi, et securitatis obtinendæ pactum firmatur. Artemius ¡is conspectis de rerum suarum salute desperavit, et vitæ: sibi relinquendæ servandæque ſide accepta, dedit manus, et monasticum habitum induit. Theo- dosius salvum eum esse jubens Thessalonicam in ` exsilium egit: Imperavit itaqne Philippicus annos duos et menses novem, Artemius annum unum et menses tres. Cæterum Leo orientallum copiarum dux, Artemii partibus ubique propugnatis, Theo- doeio minime paruit, et in eumdem sensum cun- spirantem et auxiliatorem habuit Artabasdum Ar- menia ortum et Armenicarum cohortium ducem, cui filiam conjugem locare fuerat pollicitus, quod postmodum exsecutus est, VARIE LECTIONES. vulg. * add. ex A a f, vulg. * vulg. * vulg. omn. vulg. vulg. vulg. 88' vulg. vulg. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. mina sortitur. Occidentein quae pars respicit, ´et est ad Blachernas, a sancto Mamante appellatur; orientalior altera, est. illant ergo classe urbica tenente, Thraciam appellere non poterat hostilis Theodosii exercitus. Ubi in cessit urbica classis, Theodosius locum relictum et Thracicas partes occupavit. Conferenda bis CP. Topographia Gyllii lib. iv, cap. 6. (54) Idem, τῶν δημοσίων φόρων πράκτορα, (55) Unus Cl. portus varia pro vario situ no-
PG 108:783ἔτι δὲ πάλιν τοῦ Μαρδασὰν ἀπὸ Πυλῶν σὺν τῷ στρατῷ τῶν Ἀράβων ἕως Νικαίας καὶ Νικομηδείας διατρέχοντος, οἱ ἐν τῷ Λίβῳ καὶ Σόφωνι δίκην Μαρδαϊτῶν κρυπτόμενοι βασιλικοὶ ἄρχοντες καὶ τὰ πεζικὰ ἐξάπινα τούτοις ἐπιρρίπτοντες καὶ κλασματίζοντες ἐκεῖθεν ἀποδρᾶσαι ἐποίησαν· καὶ λοιπὸν μικρᾶς ἀδείας τῆς περατικῆς παραλίου εὑρούσης, ἐκ τῆς πόλεως ἐξερχόμενα χελάνδια πλείστας ἐκόμιζον δαπάνας· ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ ἁλιευτικὰ ἀγράρια εἴς τε τὰς νήσους καὶ τὰ περιπόλια τείχη ἀγρεύειν ἰχθύας οὐκ ἐκωλύοντο. λιμοῦ τε μεγάλου γεγονότος ἐν τοῖς Ἄραψιν, πάντα τὰ ἀποθνήσκοντα ζῶα αὐτῶν κατήσθιον, ἵππους τε καὶ ὄνους καὶ καμήλους· φασὶ δέ τινες ὅτι καὶ ἀνθρώπους τεθνεῶτας καὶ τὴν ἑαυτῶν κόπρον εἰς τὰ κλίβανα βάλλοντες καὶ ζυμοῦντες ἤσθιον. ἐνέσκηψε δὲ εἰς αὐτοὺς καὶ λοιμικὴ νόσος καὶ ἀναρίθμητα πλήθη ἐξ αὐτῶν ὤλεσεν. συνῆψε δὲ πρὸς αὐτοὺς πόλεμον καὶ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος, καί, ὥς φασιν οἱ ἀκριβῶς ἐπιστάμενοι, [ὅτι] κβ χιλιάδας Ἀράβων κατέσφαξαν·έτος α'. - Ρωμαίων βασιλέως Θεοδοσίου κευσαν ἀπὸ ἡμίσεως μιλίου τοῦ φυστάτου μυσ Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς σι (56) κατά Κωνσταντινούπολιν, καὶ προέπεμψεν Σουλεϊμάν μετά στρατοῦ διὰ ξηρᾶς, Οὔμαρον δὲ διὰ θαλάσσης. Αὐτὸς δὲ ὀπίσω αὐτῶν μετὰ πολλῆς ἀποσκευῆς πολεμικής ήκεν. Σουλεϊμάν δὲ καὶ Βάκχαρος δ' ἐπὶ τὸ ᾿Αμώριον φθάσαντες γράφουσι πρός, Λέοντα τὸν σε στρατηγὸν τῶν Ανατολικῶν, ὅτι Οίδαμεν, ὅτι ἡ βασιλεία τῶν Ῥω- μαίνην σοι ἁρμόζει, ἐλθὲ οὖν πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἄς λα λήσωμεν εν σοι τὰ πρὸς εἰρήνην, θεωρήσας οὖν ὁ Σουλεϊμὰν τὸ Ἀμώριον (57) στρατὸν μὴ ἔχον, καὶ τὸν στρατηγὸν οι ἐν ἔχθρα διακείμενον διὰ τὴν πρὸς Αρτέμιον οι συμμαχίαν, παρεκάθισεν αὐτὸ ", βου λόμενος ἐκεῖ ἐκδέξασθαι τὸν Μακελμαν ". Αμα δε έπλησίασεν τῇ πόλει, ήρξαντο οἱ οι Σαρακηνοί. εὐ- φημεῖν τὸν στρατηγὸν Λέοντα βασιλέα, παρακαλούν τες καὶ τοὺς ἔσω τὸ αὐτὸ ἐ ποιεῖν. Ιδόντες δὲ οἱ τοῦ Αμωρίου, ὅτι οἱ Σαρακηνοί πόθῳ αὐτὸν εὐφήμουν, εὐτ φήμησαν καὶ αὐτοί. Γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ταξάτων καὶ ἀρχόντων οὐκ ὄντων οι μέλλει ἀπολέσθαι τ τὰ ᾿Αμώριον, δηλοῖ τῷ Σουλεϊμάν, ὅτι Ἐὰν θέλῃς ἶνα ἔλθω πρὸς σὲ καὶ τὰ πρὸς εἰρήνην λαλήσωμεν διὰ τί παρακαθέζῃ * τὴν πόλιν; Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Ἐλθε, καὶ ἀναχωρώ. Καὶ λαβὼν ὁ στρατηγός λόγον παρ' αὐτοῦ οὐ μετὰ τετρακοσίων ο καβαλ λαρίων παραγίνεται πρὸς αὐτόν. Ιδόντες δὲ αὖ, τὸν οἱ ᾿Αγαρηνοί φορέσαντες τὰ λωρίνες * αὐτῶν καὶ τὰ κατάφρακτα, υπήντησαν αὐτῷ, καὶ ἠπεί τῶν. Ἐπὶ τρισὶ δὲ ἡμέραις προσερχομένου αὐτοῦ πρὸς αὐτοὺς, ἐλάλουν τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ τοῦ δ ἀναχωρῆσαι αὐτοὺς τῆς πόλεως. Οἱ δὲ ἔφασκον, ὅτι * Στοίχησον τὴν εἰρήνην, καὶ τότε ἀναχωρού μεν. Γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ἂν βούλονται αὐτὸν κρα- τῆσαι, ἐκάλεσεν ἐκ τῶν ἐμφανῶν Σαρακηνῶν πλεί στους -εἰς δεῖπνον, καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν ἀπέστειλεν Σουλεϊμάν τρισχιλίους Σαρακηνούς λωρικά τους κα κλῶσαι καὶ φυλάττειν αὐτὸν πρὸς τὸ μὴ διαδράσει. Ἡ δὲ βίγλα (58) γνοῦσα ἐμήνυσεν. αὐτῷ, ὅτι Πλῆς θος Σαρακηνῶν ἴστανται κύκλῳ ἡμῶν ο καβαλλάριοι Ελθὼν δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν καβαλλάριος ονόματι τοῦδερ. ἔστη ἔμπροσθεν λέγων, ὅτι Δοῦλος ἔφυγεν κλέψεις χρήματα ' πολλά, καὶ δι' ἐκεῖνον ὁ ἐκαβαλλικεύσε μεν. Ὁ δὲ στρατηγὸς τὴν τέχνην τῆς ἀπάτης ᾽ αὐτ τῶν ἐγνωκώς, ἔφη πρὸς αὐτούς· Μὴ περισπασθῆτε. το Μαλταμᾶς Α. Μεσελμές Γ. Βάκκαρος Α. και τον εν λαλήσωμεν Α, λαλήσομεν των οι καὶ πρὸς τὸν στρατ. Α. 'Αρτεμίου Α. Γ. μὲ αὐτὸ 2, αὐτῷ Α, αὐτὸν τι καὶ τὸν Μαλσαμάν Α. ἐκ τὸ αὐτὸ Α, τοῦτο Οι μὴ ὄντων Α. στ' ἀπολέσθαι κ, ἀπόλλυσθαι σε παρακαθέζῃ Α, παρασκευάζη ναί. παρ' αὐτῶν Α. τετραχος. Α, τριακ. τ. χωρ. αὐτῶν κ. τ. κατ. Α. τ. λωρ. κ. τὰ κατ. αὐτῶν του ότι ε εμήνυσεν Α. ἐδήλωσεν ἴστ. κύκλῳ ἡμῶν Α, κ. ήμ. ἱστ. χρῆμα πολὺ Α Γ. · ἐκεῖνον δ, ἐκείνου τῆς ἀπάτης ριον και Αμωρος πόλις τῆς μεγάλης Φρυγίας. Ο πολίτης Αμωριεύς. 'Αμορραίος 'Αμα μήτε φυλακας ἔχων ἀκριβεῖς, ἢ βίγλας, Νε- λορίκιον, λορίκατος, μίλιον, καβαλλάριος, καβαλλικεύει», THEOPHANIS 324A. C. 70S. — Romanorum imperatoris Theo- ▲ dosii annus primus. A. M. 6208. Hoc anno Masalmas in Cpolim expeditionem suscepit, ac ideo Sulimanem terra, Umarum vero mari datis utrique exercitibus præmisit, ipse amplo belli apparatu coacto retro secutus est. Suliman autem et Baccharus Amorimum profecti, litteris ad Leonem datis, Romanum, aiunt, imperium ad te per- tinere novimus: eam obrem hue te confer, et de paco inter nos servanda una simul tractatum babeamus. Sulinan itaque Ainorium presidio vacuum, Orientis vero ducem inimicitias cum imperatore servandæ in Artemium fidei gratia agentem, Masalmanem ibidem exspectare consiliatus, urbem obsedit. Cum vero urbi jam vicinus astaret, Saracen: Leonem ducem saluta- tum imperatorem faustis vocibus excipientes, eives – utidem ipsi præstarent, sollicite rogabant. Ubi Sara- cenorum affectum in salutando Leone notum habue- runt Antorii cives, ipsi pariter imperatorem procle. marunt. Urbem autem præsidio ducibusque vacuam- manibus hostium cito perdendam Leo perpendens, Sulimani scribit : Si nos de pace colloquium habi- turos cupis convenire, ut quid urbem istam occupare moliris? Ad hæc ille: Veni tantum, et abscedo. Dux igitur, fide a Sulimane accepta, com equitibus trecentis ad cum profectus est. Agareni loricis ornati ei armis probe muniti, eo conspecto, venerunt obviam et spatio ad medium milliare a castris semoto in aeiem`compositi steterunt. Cum vero tribus diebus continuis ad eos itaret, de pace servanda et eorum C B ab urbe recessu frequentibus colloquiis agebant. Responderunt illi : Compone pacem, et confestim discedemus. Porro Saracenos de eo apud se deli- nendo consilium habere suspicatus, Saracenorum illustres quosque ad cœnam vocavit, qui dum con- vivantur, Suliman Saracenos loricatos ter mille submisit, qui eun, ne forte elaberetur, impedi- rent. Eo explorato, qui stabat in excubiis illi renun- tiat: Saracenorum equitum manus undequaque nos circumvallat. Tum ex eis unus, Zuber munine, equo insideus, et in eorum conspectu stans, Servus, ait, magna pecuniarum vi furto sublata, fugam-ar- ripuit, eapropter equos conscendimus. Eorum astu perspecto, respondet dux : Ne vos illa cura sollici let; quocunque enim ille fugerit, in castris no- stris reperietur. Re ita gesta tristior effectus, ut " . ' VARIE LECTIONES. D . add. ex A. got bin. A f. vulg. ss of add. es A. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A. * add. ex A. vulg. · vulg. ' νulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. · et octoginta ejus naves recenset. φuoque, et palog reperitur apud auctorem, et Cedrenum. lib. 1, que custodes habens accuraios, neque excubias. Reliqua hic occurrentia Meursius nullo negotio exponit. (56) Μουσαλμάς scribitur apud Niceph. qui mille (57) Αμώριον, scribet inferius. Suidas : 'Αμ (58) Vigilia, excubi. Nicetas in Isaacio Angelo
καὶ πολλὰ αὐτοῖς συνέβησαν δεινὰ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὥστε ἐπιγνῶναι αὐτοὺς τῇ πείρᾳ, ὅτι ὁ θεὸς καὶ ἡ παναγία παρθένος καὶ θεομήτωρ φρουροῦσι τὴν πόλιν ταύτην καὶ τὸ τῶν χριστιανῶν βασίλειον, καὶ οὐκ ἔστιν ἐγκατάλειψις τελεία θεοῦ ἐν τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ, εἰ καὶ πρὸς βραχὺ παιδευόμεθα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη β. σι. ψι. β. α. δ. ιγ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σέργιος, ὁ πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς Σικελίας, ἀκούσας ὅτι οἱ Σαρακηνοὶ παρακαθέζονται τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἔστεψεν ἐκεῖσε ἴδιον βασιλέα ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὀνόματι Βασίλειον, Κωνσταντινουπολίτην, υἱὸν Γρηγορίου τοῦ Ὀνομαγούλου, Τιβέριον αὐτὸν μετονομάσας. ἐποίησε δὲ προβολὰς καὶ ἰδίους ἄρχοντας μετὰ βουλῆς τοῦ προλεχθέντος Σεργίου. ὁ δὲ βασιλεὺς ταῦτα ἀκηκοὼς ἀποστέλλει Παῦλον, τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ χαρτουλάριον, προβαλόμενος αὐτὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν Σικελίας, παραδεδωκὼς αὐτῷ πρὸς σύναρσιν αὐτοῦ [σπαθαρίους δύο καὶ ἀνθρώπους ὀλίγους εἰς ὑπηρεσίαν αὐτοῦ] κελεύσεις τε πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῶν δυτικῶν καὶ σάκραν πρὸς τὸν λαόν.έτος α'. - Ρωμαίων βασιλέως Θεοδοσίου κευσαν ἀπὸ ἡμίσεως μιλίου τοῦ φυστάτου μυσ Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς σι (56) κατά Κωνσταντινούπολιν, καὶ προέπεμψεν Σουλεϊμάν μετά στρατοῦ διὰ ξηρᾶς, Οὔμαρον δὲ διὰ θαλάσσης. Αὐτὸς δὲ ὀπίσω αὐτῶν μετὰ πολλῆς ἀποσκευῆς πολεμικής ήκεν. Σουλεϊμάν δὲ καὶ Βάκχαρος δ' ἐπὶ τὸ ᾿Αμώριον φθάσαντες γράφουσι πρός, Λέοντα τὸν σε στρατηγὸν τῶν Ανατολικῶν, ὅτι Οίδαμεν, ὅτι ἡ βασιλεία τῶν Ῥω- μαίνην σοι ἁρμόζει, ἐλθὲ οὖν πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἄς λα λήσωμεν εν σοι τὰ πρὸς εἰρήνην, θεωρήσας οὖν ὁ Σουλεϊμὰν τὸ Ἀμώριον (57) στρατὸν μὴ ἔχον, καὶ τὸν στρατηγὸν οι ἐν ἔχθρα διακείμενον διὰ τὴν πρὸς Αρτέμιον οι συμμαχίαν, παρεκάθισεν αὐτὸ ", βου λόμενος ἐκεῖ ἐκδέξασθαι τὸν Μακελμαν ". Αμα δε έπλησίασεν τῇ πόλει, ήρξαντο οἱ οι Σαρακηνοί. εὐ- φημεῖν τὸν στρατηγὸν Λέοντα βασιλέα, παρακαλούν τες καὶ τοὺς ἔσω τὸ αὐτὸ ἐ ποιεῖν. Ιδόντες δὲ οἱ τοῦ Αμωρίου, ὅτι οἱ Σαρακηνοί πόθῳ αὐτὸν εὐφήμουν, εὐτ φήμησαν καὶ αὐτοί. Γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ταξάτων καὶ ἀρχόντων οὐκ ὄντων οι μέλλει ἀπολέσθαι τ τὰ ᾿Αμώριον, δηλοῖ τῷ Σουλεϊμάν, ὅτι Ἐὰν θέλῃς ἶνα ἔλθω πρὸς σὲ καὶ τὰ πρὸς εἰρήνην λαλήσωμεν διὰ τί παρακαθέζῃ * τὴν πόλιν; Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Ἐλθε, καὶ ἀναχωρώ. Καὶ λαβὼν ὁ στρατηγός λόγον παρ' αὐτοῦ οὐ μετὰ τετρακοσίων ο καβαλ λαρίων παραγίνεται πρὸς αὐτόν. Ιδόντες δὲ αὖ, τὸν οἱ ᾿Αγαρηνοί φορέσαντες τὰ λωρίνες * αὐτῶν καὶ τὰ κατάφρακτα, υπήντησαν αὐτῷ, καὶ ἠπεί τῶν. Ἐπὶ τρισὶ δὲ ἡμέραις προσερχομένου αὐτοῦ πρὸς αὐτοὺς, ἐλάλουν τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ τοῦ δ ἀναχωρῆσαι αὐτοὺς τῆς πόλεως. Οἱ δὲ ἔφασκον, ὅτι * Στοίχησον τὴν εἰρήνην, καὶ τότε ἀναχωρού μεν. Γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ἂν βούλονται αὐτὸν κρα- τῆσαι, ἐκάλεσεν ἐκ τῶν ἐμφανῶν Σαρακηνῶν πλεί στους -εἰς δεῖπνον, καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν ἀπέστειλεν Σουλεϊμάν τρισχιλίους Σαρακηνούς λωρικά τους κα κλῶσαι καὶ φυλάττειν αὐτὸν πρὸς τὸ μὴ διαδράσει. Ἡ δὲ βίγλα (58) γνοῦσα ἐμήνυσεν. αὐτῷ, ὅτι Πλῆς θος Σαρακηνῶν ἴστανται κύκλῳ ἡμῶν ο καβαλλάριοι Ελθὼν δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν καβαλλάριος ονόματι τοῦδερ. ἔστη ἔμπροσθεν λέγων, ὅτι Δοῦλος ἔφυγεν κλέψεις χρήματα ' πολλά, καὶ δι' ἐκεῖνον ὁ ἐκαβαλλικεύσε μεν. Ὁ δὲ στρατηγὸς τὴν τέχνην τῆς ἀπάτης ᾽ αὐτ τῶν ἐγνωκώς, ἔφη πρὸς αὐτούς· Μὴ περισπασθῆτε. το Μαλταμᾶς Α. Μεσελμές Γ. Βάκκαρος Α. και τον εν λαλήσωμεν Α, λαλήσομεν των οι καὶ πρὸς τὸν στρατ. Α. 'Αρτεμίου Α. Γ. μὲ αὐτὸ 2, αὐτῷ Α, αὐτὸν τι καὶ τὸν Μαλσαμάν Α. ἐκ τὸ αὐτὸ Α, τοῦτο Οι μὴ ὄντων Α. στ' ἀπολέσθαι κ, ἀπόλλυσθαι σε παρακαθέζῃ Α, παρασκευάζη ναί. παρ' αὐτῶν Α. τετραχος. Α, τριακ. τ. χωρ. αὐτῶν κ. τ. κατ. Α. τ. λωρ. κ. τὰ κατ. αὐτῶν του ότι ε εμήνυσεν Α. ἐδήλωσεν ἴστ. κύκλῳ ἡμῶν Α, κ. ήμ. ἱστ. χρῆμα πολὺ Α Γ. · ἐκεῖνον δ, ἐκείνου τῆς ἀπάτης ριον και Αμωρος πόλις τῆς μεγάλης Φρυγίας. Ο πολίτης Αμωριεύς. 'Αμορραίος 'Αμα μήτε φυλακας ἔχων ἀκριβεῖς, ἢ βίγλας, Νε- λορίκιον, λορίκατος, μίλιον, καβαλλάριος, καβαλλικεύει», THEOPHANIS 324A. C. 70S. — Romanorum imperatoris Theo- ▲ dosii annus primus. A. M. 6208. Hoc anno Masalmas in Cpolim expeditionem suscepit, ac ideo Sulimanem terra, Umarum vero mari datis utrique exercitibus præmisit, ipse amplo belli apparatu coacto retro secutus est. Suliman autem et Baccharus Amorimum profecti, litteris ad Leonem datis, Romanum, aiunt, imperium ad te per- tinere novimus: eam obrem hue te confer, et de paco inter nos servanda una simul tractatum babeamus. Sulinan itaque Ainorium presidio vacuum, Orientis vero ducem inimicitias cum imperatore servandæ in Artemium fidei gratia agentem, Masalmanem ibidem exspectare consiliatus, urbem obsedit. Cum vero urbi jam vicinus astaret, Saracen: Leonem ducem saluta- tum imperatorem faustis vocibus excipientes, eives – utidem ipsi præstarent, sollicite rogabant. Ubi Sara- cenorum affectum in salutando Leone notum habue- runt Antorii cives, ipsi pariter imperatorem procle. marunt. Urbem autem præsidio ducibusque vacuam- manibus hostium cito perdendam Leo perpendens, Sulimani scribit : Si nos de pace colloquium habi- turos cupis convenire, ut quid urbem istam occupare moliris? Ad hæc ille: Veni tantum, et abscedo. Dux igitur, fide a Sulimane accepta, com equitibus trecentis ad cum profectus est. Agareni loricis ornati ei armis probe muniti, eo conspecto, venerunt obviam et spatio ad medium milliare a castris semoto in aeiem`compositi steterunt. Cum vero tribus diebus continuis ad eos itaret, de pace servanda et eorum C B ab urbe recessu frequentibus colloquiis agebant. Responderunt illi : Compone pacem, et confestim discedemus. Porro Saracenos de eo apud se deli- nendo consilium habere suspicatus, Saracenorum illustres quosque ad cœnam vocavit, qui dum con- vivantur, Suliman Saracenos loricatos ter mille submisit, qui eun, ne forte elaberetur, impedi- rent. Eo explorato, qui stabat in excubiis illi renun- tiat: Saracenorum equitum manus undequaque nos circumvallat. Tum ex eis unus, Zuber munine, equo insideus, et in eorum conspectu stans, Servus, ait, magna pecuniarum vi furto sublata, fugam-ar- ripuit, eapropter equos conscendimus. Eorum astu perspecto, respondet dux : Ne vos illa cura sollici let; quocunque enim ille fugerit, in castris no- stris reperietur. Re ita gesta tristior effectus, ut " . ' VARIE LECTIONES. D . add. ex A. got bin. A f. vulg. ss of add. es A. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A. * add. ex A. vulg. · vulg. ' νulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. · et octoginta ejus naves recenset. φuoque, et palog reperitur apud auctorem, et Cedrenum. lib. 1, que custodes habens accuraios, neque excubias. Reliqua hic occurrentia Meursius nullo negotio exponit. (56) Μουσαλμάς scribitur apud Niceph. qui mille (57) Αμώριον, scribet inferius. Suidas : 'Αμ (58) Vigilia, excubi. Nicetas in Isaacio Angelo
PG 108:785καὶ διὰ νυκτὸς εἰσελθόντες εἰς ἐξελαστικὸν δρόμωνα ἐξῆλθον ἐπὶ τὰ μέρη Κυζίκου. ἀπὸ [δὲ] τόπου εἰς τόπον, διά τε γῆς καὶ θαλάσσης τὴν πορείαν ποιησάμενοι ἐξάπινα τὴν Σικελίαν καταλαμβάνουσιν. εἰςελθόντων δὲ αὐτῶν ἐν Συρακούσῃ, ἤκουσε Σέργιος καὶ ἐξέστη καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἐπιγνοὺς αἰτίαν προσέφυγεν εἰς τοὺς πλησιάζοντας τῇ Καλαβρίᾳ Λογγιβάρδους. τοῦ δὲ λαοῦ ἀθροισθέντος, καὶ τῆς σάκρας ἀναγνωσθείσης, καὶ δι’ αὐτῆς πιστωθέντες, ὅτι καὶ τὸ βασίλειον συνίσταται, καὶ ἡ πόλις εὐθυμοτέρα ἐστὶ περὶ τῶν ἐχθρῶν, καὶ τὰ περὶ τῶν δύο στόλων διηγησαμένων αὐτοῖς, εὐθέως τὸν μὲν Λέοντα βασιλέα εὐφήμησαν, Βασίλειον δὲ τὸν Ὀνομάγουλον καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτοῦ προχειρισθέντας ἄρχοντας δεσμίους τῷ στρατηγῷ παραδέδωκαν. αὐτὸς δὲ τὸν μὲν Βασίλειον σὺν τῷ μονοστρατήγῳ αὐτοῦ ἀπεκεφάλισεν, καὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν φουσκιάσας τῷ βασιλεῖ διὰ τῶν σπαθαρίων ἀπέστειλεν. τοὺς δὲ λοιποὺς τύψας καὶ κουρεύσας, τινὰς δὲ καὶ ῥινοκοπήσας ἐξώρισεν. ἐντεῦθεν οὖν μεγάλη κατάστασις ἐν τοῖς δυτικοῖς ἐγένετο. Σέργιος δὲ ὁ προλεχθεὶς λόγον ἀπαθείας τὸν στρατηγὸν αἰτησάμενος καὶ λαβὼν ἐξῆλθε πρὸς αὐτόν·Οπου γὰρ δήποτε ἂν ἀπέλθῃ ἐν τοῖς κάστροις ἡμῶν. εὑρίσκομεν αὐτόν. Λυπηθεὶς δὲ ἡδυνήθη κρυπτώς δι' ἀνθρώπου αὐτοῦ δηλῶσαι τοῖς τοῦ Αμωρίου, ότι φοβήθητε τὸν Θεόν, μὴ προδώσητε ἑαυτούς (59). Ιδοὺ γὰρ πλησιάζει καὶ ὁ Μασαλμάς. Καὶ ἐξέρχεται “ ὁ ἐπίσκοπος πρὸς αὐτὸν, καὶ τὰ αὐτὰ λαλεῖ αὐτῷ ", Γνοὺς δὲ ὁ Σουλεϊμάν, ὅτι ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν ὁ ἐπίσκοπος, πέμπουσι πρὸς τὸν στρατηγόν, ὅτι Δὸς ἡμῖν τὸν ἐπίσκοπον. Ὁ δὲ περιστατηθείς (60) ἔκρυψεν αὐτὸν, εἰπὼν ἑνὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὅτι ἡμῶν ὁμιλούντων, ἔνδυσον αὐτὸν ἑτέραν στολήν περιβαλών ", καὶ ὡς διὰ ξύλα ἢ ὕδωρ ἀπόλυσον αὐτὸν πορευθῆναι εἰς τὰ ὄρη. Ενισταμένων δὲ τῶν Σαρακηνών περὶ τοῦ ἐπισκόπου, λέγει ο στρατηγός· Οὐκ ἔστιν ὧδε, πλὴν ἀπέλθατε πρὸς τὸν ἀμη- ρᾶν, καὶ ἔρχομαι κἀγὼν καὶ περὶ πάντων λαλοῦμεν. " Αὐτοὶ δὲ λογισάμενοι ὅτι ἐρχομένου αὐτοῦ εἰς τὸν ἀμηρᾶν ἐν μέσῳ αὐτῶν κρατοῦσιν " αὐτόν, ἀφο ἦταν αὐτόν. Καβαλλικεύσας δὲ σὺν διακοσίοις ἀνθρώ- τοῖς αὐτοῦ, ὡς δῆθεν κυνηγών, ἔδωκεν ἐπὶ τὰ τ ἀριστερά. Οἱ οὖν συνόντες αὐτῷ. Σαρακηνοί λέγου σιν αὐτῷ· Ποῦ ἀπέρχῃ; Ὁ δὲ εἶπεν, ὅτι * Εἰς τὰ λιβάδια θέλω μεταπληκεῦσαι (60°). Οἱ δὲ εἶπον, ὅτι Η βουλή σου οὐκ ἔστιν ἀγαθὴ, καὶ οὐκ ἐρχόμεθα μετὰ σοῦ. Τότε λέγει ὁ στρατηγὸς τοῖς ἰδίοις αὐτοῦ, ὅτι λόγον ἡμῖν δόντες κρατῆσαι ἡμᾶς ἠθέλησαν, καὶ δι' ἡμῶν τοὺς Χριστιανοὺς ἀπολέσαι· ἐκ τῶν ἀνθρώ- τυπt, πων ἡμῶν ἢ τῶν ἀλόγων τῶν ἀπομεινάντων οὐδένα κρατοῦσι. Καὶ πορευθεὶς μίλια δέκα ἠπλήκευσεν. Τῇ δὲ ἐπαύριον πέμπει τὸν δομέστικον τῶν στρατό- ρων (61) αὐτοῦ, καὶ δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι Λόγον μοι εδώ- κατε, καὶ δόλῳ κρατῆσαι με ἠθελήσατε· διὰ τοῦτο κ ἀνεχώρησα. Ο δὲ Μασαλμᾶς ὑπερβας ἦν τὰς κλει σούρας, ὁ δὲ Σουλεϊμάν τοῦτο οὐκ ἔγνω. Έστε σίασαν δὲ οἱ ἀμηβαῖοι τε καὶ ὁ λαὸς κατὰ τοῦ 8' Σου λεῖ μὲν, ὅτι Τι παρακαθεζόμεθα τὰ τείχη ταῦτα καὶ οὐ κουρσεύομεν ; καὶ ἐκστρέψαντες τὰς τένδας ἀνεχώρησαν. Ὁ δὲ στρατηγὸς Νίκαιαν τὸν τουρμάρ. χην μετὰ τῶν στρατιωτών εισήνεγκεν εἰς τὸ Ἀμώ μιον ἐκβαλὼν τὰ πλεῖστα γυναικόπαιδα. Καὶ ἀπέρ- χεται αὐτὸς εἰς Πισιδίαν. Τοῦ δὲ Μασαλμα ἐλθόντος εἰς Καππαδοκίαν 3, ἀπογνόντες ἑαυτῶν οἱ Καππα- δόκαι οι ἐξῆλθον πρὸς αὐτὸν παρακαλοῦντες αὐτὸν λαβεῖν αὐτούς. 'Ακούων δὲ ὁ Μασαλμᾶς τὴν ἔχθραν ὴν εἶχεν Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν στρατηγόν, Σου 1º Οι τοῖς Λ, τοὺς μὴ προδώσητε ἑαυτοὺς Α. Γ, μή φοβήθητε αὐτοὺς έξω έρχεται Α, ἔρχεται αὐτῷ Λ, αὐτὸν ἐξῆλθε Α, ἦλθε εἰπὼν ένδυτον αὐτὸν περιβαλών Α. 1. άπελθε Α. .80 τὸν εἰσερχ. Α. οι κρατούσιν Α κρατήσωσιν σε ἐπὶ τὰ Δ, εἰς τὰ ὅτι αν διὰ τοῦτο Α, καὶ διὰ τ. λεϊμάν Α. Ως ἀμηραίοι Α, 'Αμορραίο: τα ταῦτα Α. ψαντες Α, ἐκτρέψ. εἰς Καππαδοκίαν λ, ἐν Καππαδοκίᾳ οι Καππάδοκες Α ΝΟΤΑ. ΤΕ εν εκστρέ δο- μέστικος; τὸν εξάρχοντα, τὸν προηγούμενον, τὸν ἐπιστάτην δε λοῖ. " CHRONOGRAPHIA. B A hæc Amorii civibus per hominem latenter missum nuntiaret, occasionem accepit : Deum timete, ne desperetis de salute vestra. Masalmas enim hue accedit. Egressus vero episcopus cum conve- nit, et hæc etiam ipse dixit. tibi cognovit Suliman episcopumn ad eum profectum, Saraceni duci si- gnificant : Trade nobis episcopum. Ille Saraceno- rum vi et dolis circumventus, virum occultat, do- mesticorum vero cuipiam injungit : Interim dum colloquimur, episcopum alia veste indutum, quasi lignis vel aqua comportandae ministrantemi, in montium desertum secedere præcipe. Saracenis · autem episcopum instantius reposcentibus dux re- spondet : Episcopus non est hic, verum ad ameram pergite, pone subsequor ego, sinut de onuibus colloquemur. Isti ducem ad ameram profectum in medio ipsorum inclusum delenturos consiliati, li- berum abire permiserunt. Ille cuùm ducentis, quos secum duxerat militibus, quasi venatus gratia equilaus, ad sinistram partem deflectit. Quare Sa- racoñi viæ comites : Quò proficisceris? inquiunt. Ad prata, respondet ille, castra transponere dosi- dere. Dicunt illi : luique agis, neque tecum ulte- rius progredi valemus. Tum vero comites dux al- loquitur: Isti quamvis nobis fidem suam dedis. sent, nobis tamen manus injicere in animo babug- et nobis injurie detentis rem Christianam amligere; ex nostris nihilo secius hominibus vel etiamı animantibus, quos secum habebant, nullum detinuere. Ad passuum itaque decem millia di- gressus, castra metatus est. Postera vero die stratorum suorum domestico ad eos delegato hæc denuntiat: Vos præter datam nobis fidem manus nobis injicere consiliabamini: hæc mici a vobis discessus causa exstitit. Masalinas porro jam mon- tium fauces transgressum ignorabat. Anſeræi autem et milites tamultu adversus Sulimanem excitato : Uiquid manibus istis circumvallandis insistimus, se non potius in prædam colligendam excurrimus ? Eversis igitur tentoriis abscesserunt. Interea dux Nicæain turmarum ductorem Αιtorium expulsis inde mulieribus ac pueris quam plurimis introdu - cit, ipse Pisidiam contendit. Porro cum Masalmas Cappadociam penetrasset, Cappadoces de rebus D suis desperantes ipsum convenerunt, in mancipia C VARIE LECTIONES. - 3y om. A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. om. A. adid. ex add. ex A. a vulg. vulg. add. ex A. νulg. add. ex vulg. toū add. ex A. om. vulg. " vulg. JAC. GOARI cives confirmat no tanti exercitus potentia territi dditionem faciant; ipseque vic.ssim episcopi ver- bis animatur. COMBEFIS. (1:0) Miscella, mæstus facius. (60°) Anastasius et Miscella, In pratis voto ma- post imperatorem exercitus dux, non est seriuo, ait Joannes Citri in Jure Orientali, Uniuscujusque ordinis primum et exarch: significat ; hic optime primicerium. (59) Anast. Νe vosmetipros produits. Nempe (61) Ubi de magno domesticn, qui supremins
PG 108:787καὶ πάντα εἰρήνευσαν τὰ ἑσπέρια μέρη. Οὔμαρος δὲ κρατήσας τῶν Ἀράβων ἐπέτρεψεν ἀνακάμψαι τὸν Μασαλμᾶν. ἀποκινησάντων δὲ τῶν Ἀγαρηνῶν τῇ ιε τοῦ Αὐγούστου μηνὸς μετὰ πολλῆς αἰσχύνης· ἐν γὰρ τῷ ἐκπορίζειν τὸν στόλον αὐτῶν λαῖλαψ ἐκ θεοῦ διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς θεομήτορος ἐνσκήψας εἰς αὐτοὺς τούτους διεσκόρπισεν· καὶ τοὺς μὲν ἐν Προκονήσῳ καὶ ταῖς λοιπαῖς νήσοις, τοὺς δὲ ἐν τοῖς Ἀποστρόφοις καὶ ταῖς λοιπαῖς ἀκταῖς κατεπόντισεν, οἱ δὲ περιλειφθέντες παρήρχοντο τὸ Αἰγαῖον πέλαγος, καὶ ἄφνω ἐπῆλθεν αὐτοῖς θεομηνία φοβερά· χάλαζα γὰρ πύρινος κατελθοῦσα ἐπ’ αὐτοὺς τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης καχλάσαι πεποίηκεν, καὶ τῆς πίσσης λυθείσης, αὔτανδροι αἱ ναῦς εἰς βυθὸν κατηνέχθησαν· δέκα δὲ μόναι καὶ αὗται προνοίᾳ θεοῦ διασωθεῖσαι ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸ ἀπαγγεῖλαι ἡμῖν τε καὶ τοῖς Ἄραψι τὰ μεγαλεῖα τοῦ θεοῦ τὰ γεγονότα εἰς αὐτούς· ἃς καὶ περιτυχόντες οἱ τῶν ἡμετέρων τὰς μὲν πέντε πιάσαι ἠδυνήθησαν, αἱ δὲ ἄλλαι πέντε ἀπεσώθησαν εἰς Συρίαν τὴν τοῦ θεοῦ δυναστείαν ἀναγγελοῦσαι. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει σεισμοῦ μεγάλου γενομένου ἐν Συρίᾳ, ἐκώλυσεν Οὔμαρ τὸν οἶνον ἀπὸ τῶν πόλεων, καὶ μαγαρίζειν τοὺς Χριστιανοὺς ἠνάγκαζεν·Α βουλόμενος τούτον δελεάσαι, καὶ εἰρηνεῦσαι μετ' αὐτοῦ, καὶ δι' αὐτοῦ τὴν Ῥωμανίαν υποτάξαι, λέγει αὐτοῖς· Οὐκ ἐστὲ τοῦ στρατηγοῦ; Οἱ δὲ εἶπον· Ναί. Ποιεῖτε εἴ τι ποιεῖ ἐκεῖνος ; Ότι Να!. Τότε λέγει αὐτ τοῖς· Ἀπέλθετε ἐν τοῖς κάστροις ὑμῶν (62), καί τινα μή φοβηθήτε. Καὶ παρήγγειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ μὴ ' πραϊδεῦσαι ἐν πάσαις ταῖς ἐπαρχίαις τοῦ στρατ ηγού. Ταῦτα γνοὺς ὁ στρατηγὸς, καὶ ἐννοηθεὶς ὅτι ὁ Σουλεϊμάν δηλοί τῷ Μασαλμα, ὅτι ἀφῆκεν αὐτὸν, καὶ ἀνεχώρησεν· ἀπέστειλε γράμματα πρὸς τὸν Μα σαλμάν περιέχοντα 88, ὅτι Εγγύς σου ἐβουλόμην Ελ θεῖν· ἀλλ' ὁ Σουλεϊμάν οι ἀπελθόντος μου προς αυ- τόν, ἠβουλήθη κρατῆσαί με, καὶ νῦν φοβοῦμαι ἐλθεῖν πρὸς σέ. Λέγει οὖν ὁ Μασαλμᾶς τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ στρατηγοῦ· Οίδα ὅτι ἐμπαίζει μοι κι ο στρατηγός διὰ τὸ ὅλως μὴ πραιδεῦσαι με τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ 80. Λέγει αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος τοῦ στρατηγοῦ· Οὐκ ἔστιν οὕτως· ἀλλ' ἐν ἀληθείᾳ σοι γράφει. Τότε έρωτα Τὸ Αμώριον πῶς ἐστιν ἐγγὺς αὐτοῦ ; Εφη· Καλῶς, καὶ ἐν ὑποταγῇ · αὐτοῦ. Ὀξυνθεὶς δὲ ὕβρισεν αὐτὸν, εἰ- πών· Τί ψεύδῃ ; Ἐκεῖνος εἶπεν, ὅτι ὡς εἶπον, οὕτως ἐστὶν, καὶ ταξάτους ἔβαλεν μετὰ καὶ τουρμάρχου ἐν αὐτῷ· καὶ ἐξήγαγε τις περισσάς φαμιλίας. Θλίψιν οὖν μεγάλην δεξάμενος περὶ τούτου ὁ Μασαλμα;, καὶ θυμωθεὶς ἐδίωξεν αὐτόν. Βουλὴν γὰρ εἶχεν διὰ τοῦ καλοκαιρίου (63) λαβεῖν αὐτό, καὶ ἐκδέξασθαι τὸν στόλον, καὶ οὕτω ἐπὶ τὴν ᾿Ασίαν κατελθεῖν ἐν καὶ χειμάσαι. Πάλιν οὖν ζητήσας τὸν ἄνθρωπον τοῦ στρατηγοῦ, ἐπανακρίνει αὐτόν. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ενωμάτως ἔφη, ὅτι Πάντα ἅπερ λέγω σοι ἀληθῆ ὑπάρχει . ᾿Αλλὰ καὶ χίλιοι ταξάτοι σὺν τῷ τουρ μάρχῃ ἐκεῖ εἰσῆλθον· πᾶσαν δὲ ὕπαρξιν τῶν ἐκεῖσε καὶ τὰς ἀπόρους φαμιλίας ἐξήγαγεν τῶν ἐκεῖ. Ταῦτε ἀκούσας γράφει τῷ στρατηγῷ, ὅτι Ελθὲ ἐγγύς μου, καὶ εἰρηνεύσω το μετὰ σοῦ, καὶ πάντα ὡς θέλεις ποιῶ. Θεωρήσα; δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ἐπὶ Μασσα· λαιών οι επλησίασεν (63), καὶ ὅτι ἐν ἄλλαις πέντε ἡμέραις παρέρχεται τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ (65), πέμπει πρὸς αὐτὸν δύο ὑπάτους (66), καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι Τι γράμματά σου ἐδεξάμην καὶ τὴν προαίρεσιν σου ἀπεδεξάμην “, καὶ ἰδοὺ ἔρχομαι πρὸς σέ. 'Αλλ' ὡς ἐπίστασαι, στρατηγός είμι, καὶ χρήματα, καὶ ἄργι ρος, καὶ λαός μοι ἔχει ἀκολουθῆται. Πέμψον μα περί ἑκάστου λόγον. Καὶ εἰ μὲν, καθὼς “ ἐπίξη τοῦ ἐξ ο Ο τὸν λαὸν τοῦ λαοῦ κ. 3; περιέχοντα οι. Α. περ. ὅτι Σουλεϊμάν Με μοι] με Α Γ. αὑτῷ Α. κατελθεῖν Α », ἐλθεῖν ενωμάτως Α, νομ. ὑπάρχει] εἰσὶν Α. ρηνεύω Α. • Μασαλαίων Α. Ματσαλαίου. καὶ τὴν πρ. σου ἀπεδεξάμην τι καθώς Δ, ὡς τό, ὥστε μόνῳ τῷ καλ και ρίῳ βλέπειν τὸν ἥλιον, ὅτι ἐπὶ Μασαλμῶν ἐπλησίασε. ὅτι ἐπὶ Με- σαλμᾶν ἐπλησίασε, νὸν Μασσαλαιών ἐξοχωτάτους, THEOPHANIS B sb eo se recipi deprecati, Masalmas autem intelle- olis, quas in imperatorem Theodosium dux babe- Dat, inimicitiis, cum eum dolis inescare, et pace CHM co ficte composita, ejus opera Romanain omnem ditionem subjugare tentaret, Cappadoces interrogat: Annon ducis partes defenditis ? this assentientibus : Facilis, ait, quidquid ille mo- Mur? Pacimus, inquiunt. Tum ille, Recipite vos, respondet, in castra vestra, nec quemquam ti- mueritis. Ne vero exercitus ex quavis ducis pro- vincia prædam ageret edicto prohibuit. His cogni- tis, quod se colloquioque dimisso fugerit, Sulima- new Nasalmur litteris significasse, dux contempia- tus, ipse Masalma in banc sententiam scripsit : Ad te venire cupientem Suliman deterruit; ad eam qu`ppe bona fide profecto manus injicere ten- tavit; nunc itaque ad to accedere vereor. Ducis nuntio Masalmas respondet: Ducem mihi illudere ne in ejus provincias excurram certus sum. Adhre dncis nuntius: Nequaquami, sed sincero_ mentis proposito scribit. Tunc ille : Qui sunt in eum Amo- riansium affectus? Dixit nuntius : Æqui bonique, ˚ cuncti lubentes ei se subdunt. Ille subito iræ motu correplus, contumeliis nuntium impetens : Quid imemtiris? ait. Ad illum nuntius : ita, ut dixi, se tes habet. Præsidiarios milites et eorum ductorem Imînisit in urbem, quasque reperit inutites fami- las ejecit. Masalmas tristi eo nuntio consternatus, cum indignatione nuntium a se amovit. Ea nam- que state urbem subjugare, classem exspectare, et mox in Asiam profectum in ea hiberna tempé- state morari decreverat. Mierum igitur ducis mun- tjum interrogat, et accuratius ab co sciscitatur, ad quem ille juratus ait : Quæ enuntiavi cuncta vera sunt, quin etiam mille præsidiarii milites sub tur- marcha urbem defendunt, omnes vero oppidanorum pretiosas facultates, et familias ex egestate onus urbi allaturas inde eduxit. His auditis, ad ducem rescribit : Accede aul me, pacem tecum inibo, et pro arbitratu tuo cuncta conficiam. Dux Massa- Leum eum jam perveuisse animo perpendens, et intra quinque alios dies provincias omnes per- transiturum præsentiens, per duos consules ad eum missos significat: Litteris tuis acceptis, ad te mOX VARIAE LECTIONES. om. a. add. ex vulg. vulg. add. ex h. νulg. JAC. GOARI NOTÆ. lim ego, ad oppida, ac urbes vestras. Ad cives enim sermo est, non ad milites; ut nulla forte ii castra haberent in provincia; sed agris suis ac oppidis timentes, sic legatione studuerant predas ab eis nc vastitatem depellere, ut castra, ipsa urbes kiut, ac oppida ; vox durior, etsi indulgenda Ana- stasio, COMBEFIS. stantinus De admin. imperii, adeo ut solu state solem habeant conspicuam. platusigitur prætor quod Hasalmæ appropinquasse!. Legendum itaque rum; quod Leo injectis iis moris negotiabatur. Quod in notis eniend. putat P. Goar, nibil colaret : nec alioqui illa loci propria hic tantum loci ex- -stat, Habet enim et Metaphrastes in vita S: Niceta. apud quem ejus exsilii locus est. Combɛfir. interpretor. neque supremos viros : sed caduccatores patins, aut pacis agendæ sequest06. } (62) Interpr. : Recipile vos in castra vestra, Ma- D quo Massa Leo appropinquassel. Miscella, contem (63) Estas, anni tempestas jucundissima. Con (64) Anastasius reddit, contemplatus igitur prætor (65) Intra dies quinque illius provinciis excessu- (66) Neque προβόλους consules cum Anastasio
PG 108:789καὶ τοὺς μὲν μαγαρίζοντας ἀτελεῖς ἐποίει, τοὺς δὲ μὴ καταδεχομένους ἀνῄρει, καὶ πολλοὺς μάρτυρας ἀπειργάσατο, καὶ μὴ παραδέχεσθαι μαρτυρίαν Χριστιανοῦ κατὰ Σαρακηνοῦ ἐθέσπισεν. ἐποίησε δὲ καὶ ἐπιστολὴν δογματικὴν πρὸς Λέοντα τὸν βασιλέα οἰόμενος πείσειν αὐτὸν τοῦ μαγαρίσαι. γ. β. ε. ιδ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ δυσσεβεῖ βασιλεῖ Λέοντι ὁ δυσσεβέστερος αὐτοῦ υἱὸς Κωνσταντῖνος καὶ τοῦ Ἀντιχρίστου πρόδρομος. τῇ δὲ κε τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς Μαρία, ἡ γυνὴ Λέοντος, ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγουστέως, καὶ προῆλθεν ἔμπρακτος μόνη χωρὶς τοῦ ἀνδρὸς ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, καὶ εὐξαμένη πρὸ τῆς εἰσόδου τοῦ θυσιαστηρίου μετῆλθεν εἰς τὸν μέγαν βαπτιστῆρα, προεισελθόντος τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς μετ’ ὀλίγων οἰκειακῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ.ΚΑΛΙΚΑ ὑμῶν, γένηται τὸ πραγμά μου " εν καὶ καλῶς, ἐπεὶ Δ κἂν ἀζήμιος καὶ ἄθλιπτος ἐν ἐπανελεύσομαι. Τῶν οὖν ὁπάτων καταφθασάντων αὐτὸν εἰς Θεοδοσιανά (87), λέ γει πρὸς αὐτοὺς ὁ Μασαλμάς· Ηδειν ὅτι ἐμπαίζει μοι τ ὁ στρατηγὸς ὑμῶν. Ἐκεῖνοι δὲ ἔφησαν · Μὴ γένοιτο. Τότε πεποιηκώς ἂν ἐπεζήτησαν λόγον, ἀπολύει αὐτούς. Ἐν ὅσῳ οὖν οἱ ὕπατοι μετὰ τοῦ κ' ἐνυπογράφου λόγου πρὸς τὸν στρατηγὸν ὁπήρχοντο, ὁ Μεσαλμάς πλήθη πάμπολλα ἔχων, καὶ μὴ δυνάμενος πώποτε στη και (68), παραγίνεται εἰς Ακρωϊνόν (69). Ἰδὼν δὲ Ο στρατηγὸς ὅτι παρῆλθε τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, ἐπὶ τὴν Νικομήδειαν απέρχεται. Περιτυχὼν δὲ τὸν Θεο βασίου το υἱόν, χειροῦσαι αὐτὸν μετά πάσης τῆς βα- σιλικής υπουργίας καὶ τῶν ἐν τέλει ἀνδρῶν τοῦ πα λατίου. Ο δὲ Μασαλμάς κατελθὼν εἰς Ασίαν ἐκεῖ παρεχείμασεν, καὶ θύμαρος ἐν Κιλικία. Ο δὲ στρατο ηγός παραλαβὼν τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως, καὶ συμ- βουλευσάμενος τοῖς σὺν αὐτῷ ἔρχεται εἰς Χρυσόπου Σεν. Γνοὺς δὲ ὁ οι Θεοδόσιος τὰ πραχθέντα, καὶ βου- λευσάμενος Γερμανὸν τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύγ-- κλητον, ἔλαβεν λόγον διὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου παρά Λέοντος τῆς αὐτοῦ ἀβλαβείας, καὶ οὕτως ἐγχειρίζει αὐτῷ τὴν βασιλείαν. Θεοδόσιος δὲ σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ κληρικοὶ γεγονότες τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ διῆξαν. Ελθὼν δὲ Μασαλμᾶς ἐν τῇ Περγάμων ταύτην παρεκάθισεν, και παραχωρήσει Θεοῦ ταύτην παρέλαβεν ἐκ διαβολικῆς ἐνεργείας. Εισηγήσεσι γάρ τινος μάγου ενεγκόντες εν οἱ τῆς πόλεως ἔγκυον γυναῖκα πρὸς τὸ τεκεῖν οὖσαν, ταύτην ἀνέτεμον· καὶ λαβόντες τὸ βρέφος, καὶ ἐπὶ κακκάβου ατήσαντες, εἰς τὴν τοιαύτην θεοβδέλυκτον θυσίαν πάντες οι πολεμεῖν βουλόμενοι τὰ μανίκια τῆς δε ξ.άς χειρός (70) · αὐτῶν κατέβαψαν, καὶ ἐντεῦθεν τοῖς ἐχθροῖς παρεδόθησαν. Ρωμαίων βασιλέως Λέοντος του Ισαύρου ἔτος σ. - Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ἐβασίλευσεν ἐκ τῆς Γερμανι κίων (71) καταγόμενος, τῇ δὲ ἀληθείᾳ ἐκ τῆς Ἰσαυ- ρίας. Ὑπὸ δὲ Ἰουστινιανοῦ βασιλέως σὺν τοῖς γονεῦσι μετοικίζεται ἐν Μεσημβρία της Θράκης ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ βασιλείᾳ· ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείς έρ- χομένου αὐτοῦ μετὰ τῶν Βουλγάρων (72) υπήντησεν " τε σ' μετὰ τοῦ Α' λ. μετ' αὐτοῦ σε ενεγκόντες μου ΘΚ Α. ἄθλιπτος Α, ἄθλιβος μας με Αγ. πώποτε Δ, ποτέ σο τοῦ Θεοδ. Α. αὐτὸν Α, τοῦτον σπ Α. " εψήσαντες Κ, αψήσαντες τυίg. οι Γερμανικαίων Α. κι ἐν τῇ Α, ἐπὶ τῇ παραγίνεται, χειρίδας τῶν δεξιῶν χειρῶν, χειρίδες, Ερχομένου αὐτοῦ ἐκ τῶν Βουλγάρων t " r CHRONOGRAPHIA. B profecturus sun. Vero quia ducem esse me novisii, C impedimenta, facultates, argenteam supellectilem el exercitum in comitatu esse simul noveris. Cun- ctis cautum fide tua volo. Et si quidem pro libito res successerit, bene et feliciter; sin minus, citra periculum et animi mærorent ad meos redibo. Porro consulibus ad Theodosiana Masalmam con- venientibus, ipse dixit': Ducem vestrum mihi illu - dere certus sum. At illi : Absit omnino, responde- runt. Masalmas vero cautione, quam a se petierant, tradita, eus dimittit. Ipsis itaque cum scripto fidei datæ teste in itinere positis, ut erat Masalmas copiosu slipatus exercitu, nec usquam consistere va- lens, Acroinum armis aggreditur. Dux autem ubi eum suarum provinciarum` limites prætergredi vi- dit, Nicomediam se contulit, ac Theodosii filium cum omni imperatorio apparatu et patatii optima- tibus forte obviam factum in potestatem accipit. Masalmas subinde declinans in Asiain, in ea bi- berna duxit, et Umarus pariter in Cilicia. Dux autem inperatoris Glio secum ducto, et communi cato cum suis consilio, Chrysopolim accedit. Theo- dosius de iis, quæ gesta erant, certior factus, re- quisita Germani patriarcbie et senatus sententia, a Leone, qui hoc în tractatu patriarcham admise- rat sequestrem, immunitatis et salutis fidem acci- fit, atque ita imperio se abdicat, et Leoni tradit, et tum ipse tum filius quoque clericorum albo ad · scripti, reliquum vitæ tempus in pace transegere. Masalmas Perga:um veniens, eam obsidione cinxit, et Dei permissu, ut diaboli opera, urbem cepit. Magi quippe nonnullius swasibus prægnan- tem mulierem ac jam partui propinquam compre- bensam niedłam dissecuere, detractumque utero proposuerant, manus dexteræ manicas in sacrifi- in hostium potestatem venere, puɗrum cacabo elixantes, quicunque arma suscipere cium illud Deo exsecrandum intinxere. Eam ob rem A. M. 6209. A. C. 709.— Romanorum imperatoris Leonis Isanri annus primus. Hoc anno Leo Germanicia, seù verius Isauria oriundas imperium obtinuit. Hic una cum parenti- bus e natali solo in Thraciæ Mcsembriam ab impe- ratore Justiniano translatus fuit primi ejus imperii temporibus, eodem vera secundo imperante, quando cum Bulgaris nimirum reversus est, ipse Leo ob- VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A. add. add. vulg. vulg. vulg. vulg. A. 4. νulg. JAC, GOARI NOT.E. hem: cujus Chalcedonense et CP. quintum conci- lia meminere. ORTELIUS. din regio ad commeatumi sufficeret. Sic bene in- tellerit Anaut., non quod reddiderat novus interpr., mec poterat alieno invadendo modum ponere. Adeo- que venit Acronium, ac Leonis prosit ciïs alibi hiberna ducturus excedit, quæ tota hujus Inci fabula exsistit. CombETIS. disertior Nicephorus posuit. Pelavius reddidit, omnis dextra manus di- gilos. Annon manic? lta Glossarium Anastasii. nobilis urbs, ita Isauria provincia indigenarmu latrociniis et barbarie infamis. Leo, ex hac orign- dus, alterius nunquam patriæ honorem sibi asei- scere studuit. cum redire ille e Bulgaris; post nempe cladem ad Anchialum (67) Theodosiauopolim Phrygia Pacatianae uro (63) Ob ingentes nempe copias, quibus nulla (69) Bithyniæ. Anastasius, Acroenum. (70) Anastasius, dextera mans suæ monicas; záz (71) Ut Germanicia ad Syrorum et Cilicum fines (72) Regii les cod. vera una pue germana lectio,
ἔνθα βαπτίσαντος Γερμανοῦ τοῦ ἀρχιερέως τὸν τῆς κακίας τε καὶ βασιλείας αὐτῶν διάδοχον Κωνσταντῖνον, δεινόν τι καὶ δυςῶδες ἐκ νηπιότητος αὐτοῦ προεσήμανται τεκμήριον, ἀφοδεύσαντος αὐτοῦ ἐν τῇ ἁγίᾳ κολυμβήθρᾳ, ὥς φασιν οἱ ἀκριβῶς αὐτόπται γεγονότες, ὥστε φάναι Γερμανὸν τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην προφητικῶς, ὅτι μεγίστου κακοῦ Χριστιανοῖς καὶ τῇ ἐκκλησίᾳ δι’ αὐτοῦ μέλλοντος γίνεσθαι τὸ σημεῖον τοῦτο πέφυκεν. τοῦτον οἱ προύχοντες τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου βαπτισθέντα ἀνεδέξαντο. μετὰ δὲ τὴν θείαν λειτουργίαν ἔμπρακτος ἡ αὐγούστα Μαρία ἀνέκαμψε σὺν τῷ υἱῷ βεβαπτισμένῳ ὑπατείαν δοῦσα ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας ἕως τῆς Χαλκῆς πύλης τοῦ παλατίου. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ξυλινίτης γράφει πρὸς Ἀρτέμιον ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὥστε ἀπελθεῖν αὐτὸν πρὸς Τέρβελιν, ὅπως μετὰ συμμαχίας Βουλγαρικῆς ἔλθῃ κατὰ Λέοντος. ὁ δὲ ὑπακούσας ἀπῆλθε καὶ δίδωσιν αὐτῷ στρατὸν καὶ ν κεντηνάρια χρυσοῦ. καὶ ταῦτα λαβὼν ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ἔρχεται. τῆς δὲ πόλεως τοῦτον μὴ δεξαμένης, οἱ Βούλγαροι τοῦτον τῷ Λέοντι παρέδωκαν καὶ φιλοφρονηθέντες ὑπ’ αὐτοῦ ὑπέστρεψαν.ΚΑΛΙΚΑ ὑμῶν, γένηται τὸ πραγμά μου " εν καὶ καλῶς, ἐπεὶ Δ κἂν ἀζήμιος καὶ ἄθλιπτος ἐν ἐπανελεύσομαι. Τῶν οὖν ὁπάτων καταφθασάντων αὐτὸν εἰς Θεοδοσιανά (87), λέ γει πρὸς αὐτοὺς ὁ Μασαλμάς· Ηδειν ὅτι ἐμπαίζει μοι τ ὁ στρατηγὸς ὑμῶν. Ἐκεῖνοι δὲ ἔφησαν · Μὴ γένοιτο. Τότε πεποιηκώς ἂν ἐπεζήτησαν λόγον, ἀπολύει αὐτούς. Ἐν ὅσῳ οὖν οἱ ὕπατοι μετὰ τοῦ κ' ἐνυπογράφου λόγου πρὸς τὸν στρατηγὸν ὁπήρχοντο, ὁ Μεσαλμάς πλήθη πάμπολλα ἔχων, καὶ μὴ δυνάμενος πώποτε στη και (68), παραγίνεται εἰς Ακρωϊνόν (69). Ἰδὼν δὲ Ο στρατηγὸς ὅτι παρῆλθε τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, ἐπὶ τὴν Νικομήδειαν απέρχεται. Περιτυχὼν δὲ τὸν Θεο βασίου το υἱόν, χειροῦσαι αὐτὸν μετά πάσης τῆς βα- σιλικής υπουργίας καὶ τῶν ἐν τέλει ἀνδρῶν τοῦ πα λατίου. Ο δὲ Μασαλμάς κατελθὼν εἰς Ασίαν ἐκεῖ παρεχείμασεν, καὶ θύμαρος ἐν Κιλικία. Ο δὲ στρατο ηγός παραλαβὼν τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως, καὶ συμ- βουλευσάμενος τοῖς σὺν αὐτῷ ἔρχεται εἰς Χρυσόπου Σεν. Γνοὺς δὲ ὁ οι Θεοδόσιος τὰ πραχθέντα, καὶ βου- λευσάμενος Γερμανὸν τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύγ-- κλητον, ἔλαβεν λόγον διὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου παρά Λέοντος τῆς αὐτοῦ ἀβλαβείας, καὶ οὕτως ἐγχειρίζει αὐτῷ τὴν βασιλείαν. Θεοδόσιος δὲ σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ κληρικοὶ γεγονότες τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ διῆξαν. Ελθὼν δὲ Μασαλμᾶς ἐν τῇ Περγάμων ταύτην παρεκάθισεν, και παραχωρήσει Θεοῦ ταύτην παρέλαβεν ἐκ διαβολικῆς ἐνεργείας. Εισηγήσεσι γάρ τινος μάγου ενεγκόντες εν οἱ τῆς πόλεως ἔγκυον γυναῖκα πρὸς τὸ τεκεῖν οὖσαν, ταύτην ἀνέτεμον· καὶ λαβόντες τὸ βρέφος, καὶ ἐπὶ κακκάβου ατήσαντες, εἰς τὴν τοιαύτην θεοβδέλυκτον θυσίαν πάντες οι πολεμεῖν βουλόμενοι τὰ μανίκια τῆς δε ξ.άς χειρός (70) · αὐτῶν κατέβαψαν, καὶ ἐντεῦθεν τοῖς ἐχθροῖς παρεδόθησαν. Ρωμαίων βασιλέως Λέοντος του Ισαύρου ἔτος σ. - Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ἐβασίλευσεν ἐκ τῆς Γερμανι κίων (71) καταγόμενος, τῇ δὲ ἀληθείᾳ ἐκ τῆς Ἰσαυ- ρίας. Ὑπὸ δὲ Ἰουστινιανοῦ βασιλέως σὺν τοῖς γονεῦσι μετοικίζεται ἐν Μεσημβρία της Θράκης ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ βασιλείᾳ· ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείς έρ- χομένου αὐτοῦ μετὰ τῶν Βουλγάρων (72) υπήντησεν " τε σ' μετὰ τοῦ Α' λ. μετ' αὐτοῦ σε ενεγκόντες μου ΘΚ Α. ἄθλιπτος Α, ἄθλιβος μας με Αγ. πώποτε Δ, ποτέ σο τοῦ Θεοδ. Α. αὐτὸν Α, τοῦτον σπ Α. " εψήσαντες Κ, αψήσαντες τυίg. οι Γερμανικαίων Α. κι ἐν τῇ Α, ἐπὶ τῇ παραγίνεται, χειρίδας τῶν δεξιῶν χειρῶν, χειρίδες, Ερχομένου αὐτοῦ ἐκ τῶν Βουλγάρων t " r CHRONOGRAPHIA. B profecturus sun. Vero quia ducem esse me novisii, C impedimenta, facultates, argenteam supellectilem el exercitum in comitatu esse simul noveris. Cun- ctis cautum fide tua volo. Et si quidem pro libito res successerit, bene et feliciter; sin minus, citra periculum et animi mærorent ad meos redibo. Porro consulibus ad Theodosiana Masalmam con- venientibus, ipse dixit': Ducem vestrum mihi illu - dere certus sum. At illi : Absit omnino, responde- runt. Masalmas vero cautione, quam a se petierant, tradita, eus dimittit. Ipsis itaque cum scripto fidei datæ teste in itinere positis, ut erat Masalmas copiosu slipatus exercitu, nec usquam consistere va- lens, Acroinum armis aggreditur. Dux autem ubi eum suarum provinciarum` limites prætergredi vi- dit, Nicomediam se contulit, ac Theodosii filium cum omni imperatorio apparatu et patatii optima- tibus forte obviam factum in potestatem accipit. Masalmas subinde declinans in Asiain, in ea bi- berna duxit, et Umarus pariter in Cilicia. Dux autem inperatoris Glio secum ducto, et communi cato cum suis consilio, Chrysopolim accedit. Theo- dosius de iis, quæ gesta erant, certior factus, re- quisita Germani patriarcbie et senatus sententia, a Leone, qui hoc în tractatu patriarcham admise- rat sequestrem, immunitatis et salutis fidem acci- fit, atque ita imperio se abdicat, et Leoni tradit, et tum ipse tum filius quoque clericorum albo ad · scripti, reliquum vitæ tempus in pace transegere. Masalmas Perga:um veniens, eam obsidione cinxit, et Dei permissu, ut diaboli opera, urbem cepit. Magi quippe nonnullius swasibus prægnan- tem mulierem ac jam partui propinquam compre- bensam niedłam dissecuere, detractumque utero proposuerant, manus dexteræ manicas in sacrifi- in hostium potestatem venere, puɗrum cacabo elixantes, quicunque arma suscipere cium illud Deo exsecrandum intinxere. Eam ob rem A. M. 6209. A. C. 709.— Romanorum imperatoris Leonis Isanri annus primus. Hoc anno Leo Germanicia, seù verius Isauria oriundas imperium obtinuit. Hic una cum parenti- bus e natali solo in Thraciæ Mcsembriam ab impe- ratore Justiniano translatus fuit primi ejus imperii temporibus, eodem vera secundo imperante, quando cum Bulgaris nimirum reversus est, ipse Leo ob- VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A. add. add. vulg. vulg. vulg. vulg. A. 4. νulg. JAC, GOARI NOT.E. hem: cujus Chalcedonense et CP. quintum conci- lia meminere. ORTELIUS. din regio ad commeatumi sufficeret. Sic bene in- tellerit Anaut., non quod reddiderat novus interpr., mec poterat alieno invadendo modum ponere. Adeo- que venit Acronium, ac Leonis prosit ciïs alibi hiberna ducturus excedit, quæ tota hujus Inci fabula exsistit. CombETIS. disertior Nicephorus posuit. Pelavius reddidit, omnis dextra manus di- gilos. Annon manic? lta Glossarium Anastasii. nobilis urbs, ita Isauria provincia indigenarmu latrociniis et barbarie infamis. Leo, ex hac orign- dus, alterius nunquam patriæ honorem sibi asei- scere studuit. cum redire ille e Bulgaris; post nempe cladem ad Anchialum (67) Theodosiauopolim Phrygia Pacatianae uro (63) Ob ingentes nempe copias, quibus nulla (69) Bithyniæ. Anastasius, Acroenum. (70) Anastasius, dextera mans suæ monicas; záz (71) Ut Germanicia ad Syrorum et Cilicum fines (72) Regii les cod. vera una pue germana lectio,
ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον σὺν τῷ Ξυλινίτῃ ἀνεῖλεν, δημεύσας καὶ τὴν τοῦ Ξυλινίτου οὐσίαν μαγίστρου αὐτοῦ ὑπάρχοντος καὶ πολλὴν κεκτημένου· ὁμοίως δὲ καὶ Σισίννιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην Ῥενδάκιν οἱ Βούλγαροι ἀπεκεφάλισαν ὡς συνόντα τῷ Ἀρτεμίῳ, καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπον Θεσσαλονίκης προέδωκαν τῷ βασιλεῖ, καὶ ἀπεκεφαλίσθη σὺν τῷ Ἀρτεμίῳ. ὁμοίως καὶ Ἰσόην τὸν πατρίκιον καὶ κόμητα τοῦ Ὀψικίου καὶ Θεόκτιστον πρωτοασηκρήτην, καὶ Νικήταν τὸν Ἄνθρακα καὶ ἄρχοντα τοῦ τειχίου ὡς φίλους καὶ συνδρόμους αὐτοῦ, ἀπέκτεινεν· τοὺς δὲ λοιποὺς ῥινοτομήσας καὶ δημεύσας ἐξώρισεν. 70 Κόσμου ἔτη σιβ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψιβ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη κδ. δ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἰζὶδ ἔτη δ. α. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γερμανὸς ἔτη ιε. 2. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λ. ιε. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἰνδικτιῶνος γ, τῇ ἡμέρᾳ τοῦ πάσχα, ἐστέφθη Κωνσταντῖνος ὑπὸ Λέοντος, τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ ἀκουβίτων, τοῦ μακαρίου Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου ποιήσαντος τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀπεβίω Οὔμαρος, ὁ τῶν Ἀράβων ἀμηρεύσας ἔτη β καὶ μῆνας δ, καὶ ἀμηρεύει Ἰζίδ.ΚΑΛΙΚΑ ὑμῶν, γένηται τὸ πραγμά μου " εν καὶ καλῶς, ἐπεὶ Δ κἂν ἀζήμιος καὶ ἄθλιπτος ἐν ἐπανελεύσομαι. Τῶν οὖν ὁπάτων καταφθασάντων αὐτὸν εἰς Θεοδοσιανά (87), λέ γει πρὸς αὐτοὺς ὁ Μασαλμάς· Ηδειν ὅτι ἐμπαίζει μοι τ ὁ στρατηγὸς ὑμῶν. Ἐκεῖνοι δὲ ἔφησαν · Μὴ γένοιτο. Τότε πεποιηκώς ἂν ἐπεζήτησαν λόγον, ἀπολύει αὐτούς. Ἐν ὅσῳ οὖν οἱ ὕπατοι μετὰ τοῦ κ' ἐνυπογράφου λόγου πρὸς τὸν στρατηγὸν ὁπήρχοντο, ὁ Μεσαλμάς πλήθη πάμπολλα ἔχων, καὶ μὴ δυνάμενος πώποτε στη και (68), παραγίνεται εἰς Ακρωϊνόν (69). Ἰδὼν δὲ Ο στρατηγὸς ὅτι παρῆλθε τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, ἐπὶ τὴν Νικομήδειαν απέρχεται. Περιτυχὼν δὲ τὸν Θεο βασίου το υἱόν, χειροῦσαι αὐτὸν μετά πάσης τῆς βα- σιλικής υπουργίας καὶ τῶν ἐν τέλει ἀνδρῶν τοῦ πα λατίου. Ο δὲ Μασαλμάς κατελθὼν εἰς Ασίαν ἐκεῖ παρεχείμασεν, καὶ θύμαρος ἐν Κιλικία. Ο δὲ στρατο ηγός παραλαβὼν τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως, καὶ συμ- βουλευσάμενος τοῖς σὺν αὐτῷ ἔρχεται εἰς Χρυσόπου Σεν. Γνοὺς δὲ ὁ οι Θεοδόσιος τὰ πραχθέντα, καὶ βου- λευσάμενος Γερμανὸν τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύγ-- κλητον, ἔλαβεν λόγον διὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου παρά Λέοντος τῆς αὐτοῦ ἀβλαβείας, καὶ οὕτως ἐγχειρίζει αὐτῷ τὴν βασιλείαν. Θεοδόσιος δὲ σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ κληρικοὶ γεγονότες τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ διῆξαν. Ελθὼν δὲ Μασαλμᾶς ἐν τῇ Περγάμων ταύτην παρεκάθισεν, και παραχωρήσει Θεοῦ ταύτην παρέλαβεν ἐκ διαβολικῆς ἐνεργείας. Εισηγήσεσι γάρ τινος μάγου ενεγκόντες εν οἱ τῆς πόλεως ἔγκυον γυναῖκα πρὸς τὸ τεκεῖν οὖσαν, ταύτην ἀνέτεμον· καὶ λαβόντες τὸ βρέφος, καὶ ἐπὶ κακκάβου ατήσαντες, εἰς τὴν τοιαύτην θεοβδέλυκτον θυσίαν πάντες οι πολεμεῖν βουλόμενοι τὰ μανίκια τῆς δε ξ.άς χειρός (70) · αὐτῶν κατέβαψαν, καὶ ἐντεῦθεν τοῖς ἐχθροῖς παρεδόθησαν. Ρωμαίων βασιλέως Λέοντος του Ισαύρου ἔτος σ. - Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ἐβασίλευσεν ἐκ τῆς Γερμανι κίων (71) καταγόμενος, τῇ δὲ ἀληθείᾳ ἐκ τῆς Ἰσαυ- ρίας. Ὑπὸ δὲ Ἰουστινιανοῦ βασιλέως σὺν τοῖς γονεῦσι μετοικίζεται ἐν Μεσημβρία της Θράκης ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ βασιλείᾳ· ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείς έρ- χομένου αὐτοῦ μετὰ τῶν Βουλγάρων (72) υπήντησεν " τε σ' μετὰ τοῦ Α' λ. μετ' αὐτοῦ σε ενεγκόντες μου ΘΚ Α. ἄθλιπτος Α, ἄθλιβος μας με Αγ. πώποτε Δ, ποτέ σο τοῦ Θεοδ. Α. αὐτὸν Α, τοῦτον σπ Α. " εψήσαντες Κ, αψήσαντες τυίg. οι Γερμανικαίων Α. κι ἐν τῇ Α, ἐπὶ τῇ παραγίνεται, χειρίδας τῶν δεξιῶν χειρῶν, χειρίδες, Ερχομένου αὐτοῦ ἐκ τῶν Βουλγάρων t " r CHRONOGRAPHIA. B profecturus sun. Vero quia ducem esse me novisii, C impedimenta, facultates, argenteam supellectilem el exercitum in comitatu esse simul noveris. Cun- ctis cautum fide tua volo. Et si quidem pro libito res successerit, bene et feliciter; sin minus, citra periculum et animi mærorent ad meos redibo. Porro consulibus ad Theodosiana Masalmam con- venientibus, ipse dixit': Ducem vestrum mihi illu - dere certus sum. At illi : Absit omnino, responde- runt. Masalmas vero cautione, quam a se petierant, tradita, eus dimittit. Ipsis itaque cum scripto fidei datæ teste in itinere positis, ut erat Masalmas copiosu slipatus exercitu, nec usquam consistere va- lens, Acroinum armis aggreditur. Dux autem ubi eum suarum provinciarum` limites prætergredi vi- dit, Nicomediam se contulit, ac Theodosii filium cum omni imperatorio apparatu et patatii optima- tibus forte obviam factum in potestatem accipit. Masalmas subinde declinans in Asiain, in ea bi- berna duxit, et Umarus pariter in Cilicia. Dux autem inperatoris Glio secum ducto, et communi cato cum suis consilio, Chrysopolim accedit. Theo- dosius de iis, quæ gesta erant, certior factus, re- quisita Germani patriarcbie et senatus sententia, a Leone, qui hoc în tractatu patriarcham admise- rat sequestrem, immunitatis et salutis fidem acci- fit, atque ita imperio se abdicat, et Leoni tradit, et tum ipse tum filius quoque clericorum albo ad · scripti, reliquum vitæ tempus in pace transegere. Masalmas Perga:um veniens, eam obsidione cinxit, et Dei permissu, ut diaboli opera, urbem cepit. Magi quippe nonnullius swasibus prægnan- tem mulierem ac jam partui propinquam compre- bensam niedłam dissecuere, detractumque utero proposuerant, manus dexteræ manicas in sacrifi- in hostium potestatem venere, puɗrum cacabo elixantes, quicunque arma suscipere cium illud Deo exsecrandum intinxere. Eam ob rem A. M. 6209. A. C. 709.— Romanorum imperatoris Leonis Isanri annus primus. Hoc anno Leo Germanicia, seù verius Isauria oriundas imperium obtinuit. Hic una cum parenti- bus e natali solo in Thraciæ Mcsembriam ab impe- ratore Justiniano translatus fuit primi ejus imperii temporibus, eodem vera secundo imperante, quando cum Bulgaris nimirum reversus est, ipse Leo ob- VARIE LECTIONES. vulg. add. ex A. add. add. vulg. vulg. vulg. vulg. A. 4. νulg. JAC, GOARI NOT.E. hem: cujus Chalcedonense et CP. quintum conci- lia meminere. ORTELIUS. din regio ad commeatumi sufficeret. Sic bene in- tellerit Anaut., non quod reddiderat novus interpr., mec poterat alieno invadendo modum ponere. Adeo- que venit Acronium, ac Leonis prosit ciïs alibi hiberna ducturus excedit, quæ tota hujus Inci fabula exsistit. CombETIS. disertior Nicephorus posuit. Pelavius reddidit, omnis dextra manus di- gilos. Annon manic? lta Glossarium Anastasii. nobilis urbs, ita Isauria provincia indigenarmu latrociniis et barbarie infamis. Leo, ex hac orign- dus, alterius nunquam patriæ honorem sibi asei- scere studuit. cum redire ille e Bulgaris; post nempe cladem ad Anchialum (67) Theodosiauopolim Phrygia Pacatianae uro (63) Ob ingentes nempe copias, quibus nulla (69) Bithyniæ. Anastasius, Acroenum. (70) Anastasius, dextera mans suæ monicas; záz (71) Ut Germanicia ad Syrorum et Cilicum fines (72) Regii les cod. vera una pue germana lectio,
PG 108:791τούτῳ φύεται ἐν Περσίδι τύραννος ὀνόματι καὶ αὐτὸς Ἰζὶδ Μουαλαβί· καὶ συναπῆλθον αὐτῷ πολλοὶ τῆς Περσίδος· πέμψας δὲ Ἰζὶδ τὸν Μασαλμᾶν ἀνεῖλεν αὐτὸν καὶ τὴν Περσίδα ὑπέταξεν. ε. β. ζ. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεφάνη τις Σύρος ψευδόχριστος καὶ ἐπλάνησε τοὺς Ἑβραίους λέγων ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστόν, τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ. 02. γ. η. ιζ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἠνάγκασεν ὁ βασιλεὺς τοὺς Ἑβραίους καὶ τοὺς Μοντανοὺς βαπτίζεσθαι. οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἀπροαιρέτως βαπτιζόμενοι ἀπελούοντο τὸ βάπτισμα καὶ ἐσθίοντες μετελάμβανον τὴν ἁγίαν δωρεὰν καὶ ἔχραινον τὴν πίστιν. οἱ δὲ Μοντανοὶ διαμαντεύσαντες ἑαυτοῖς καὶ ὁρίσαντες ἡμέραν εἰσῆλθον εἰς τοὺς ὡρισμένους οἴκους τῆς πλάνης αὐτῶν καὶ κατέκαυσαν ἑαυτούς. ζ. δ. θ. ιη. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουδαῖός τις ὁρμώμενος ἀπὸ Λαοδικείας τῆς παραλίου Φοινίκης, γόης, ἐλθὼν πρὸς Ἰζὶδ ἐπηγγείλατο αὐτῷ ἔτη μ κρατήσειν τῆς Ἀράβων ἀρχῆς, εἰ τὰς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῶν Χριστιανῶν ἐν πάσῃ τῇ ἀρχῇ αὐτοῦ τιμωμένας σεπτὰς εἰκόνας καθέλῃ. τούτῳ πεισθεὶς ὁ ἀνόητος Ἰζὶδ δόγμα καθολικὸν ἐψηφίσατο κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων·Α' αὐτῷ μετὰ δώρων προβάτων πεντακοσίων. Θεραπεις- β το ἔσχεν Α. σε Δαψηλίαν Α. ή Α' παραδιδόναι Α. " ;- θεὶς δὲ δ᾽ Ἰουστινιανός σπαθάριον εὐθέως αὐτὸν πεποίη κεν, καὶ εἶχαν οι αὐτὸν ὡς γνήσιον φίλον, φθόνος δε φερόμενοί τινες πρὸς αὐτὴν διέβαλλον αὐτὸν, ὡς τῆς βασιλείας ορεγόμενον. Ζητήσεως δὲ γενομένης περὶ τούτου, ὡς συκοφάνται κατησχύνθησαν. Ὁ δὲ τοιοῦ τος λόγος έκτοτε ήρξατο ὑπὸ πολλών λαλεῖσθαι. Ο οὖν Ἰουστινιανό; εἰ καὶ προφανῶς τοῦτον βλάψει οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ' οὖν βρόμος (75) τις αὐτῷ κατ' αὐτοῦ ἐντίθεται, καὶ ἀποστέλλει αὐτὸν ἐν Άλα νίᾳ (74) μετά χρημάτων πρὸς τὸ συγκινῆσαι τοὺς Αλανούς κατὰ ᾿Αβασγίαν καὶ Λαζικὴν καὶ 16η ρίαν (73). Ο δὲ ἀπελθὼν ἐν τῇ Δαζικῇ, τὰ μὲν χρήσ ματα ἀπέθετο ἐν τῷ Φάσιδι, ὀλίγους δὲ λαβὼν τῶν ἐντοπίων ἀπῆλθεν εἰς Δαψίλειαν σ', καὶ ὑπερβὰς τά Καυκάσια ἄφη, ἦλθεν ἐν ᾿Αλανίς. Ὁ δὲ του στινιανός θέλων ἀπολέσαι αὐτὸν, πέμψας ἐπῆρε τὰ χρήματα ἐκ τοῦ Φάσιδες· οἱ δὲ Αλανοὶ τὸν σπαθάριον μετὰ πάσης τιμής δεξάμενοι, καὶ τῶν λόγων και αὐτοῦ ὑπακούσαντες, εἰσῆλθεν " και μα αλώτευσαν την Αβασγίαν. Ὁ δὲ τῶν ᾿Απαγών κύριος δηλοῖ τοῖς Αλανοῖς, ὅτι ὡς εὑρίσκω ἄλλον τοιοῦτον οι ψεύστην οὐκ εἶχεν. Ἰουστινιανός, δν ὤφειλεν ἀπολῦσαι καὶ συγκινῆται ἡμᾶς καθ᾽ ὑμῶν τῶν γειτόνων. ἡμῶν, εἰ μὴ τὸν ἄνθρωπον τοῦτον. Εψεύσατο γὰρ ἡμᾶς καὶ περὶ τὴν ὑπόσχεσιν τῶν χρημάτων· πέμψας γὰρ Ἰουστινιανός ταῦτα ἐπε ηρεν. Ἀλλὰ δότε ἡμῖν αὐτὸν, καὶ παρέχομεν ὑμῖν τρισχίλια νομίσματα, καὶ ἡ οι ἀπ' ἀρχῆς ἡμῶν ἀγάπη μὴ διαλυθῇ.. Οἱ δὲ Αλανοὶ εἶπον, ὅτι ἡμεῖς οὐχ ἔνεκεν χρημάτων ὑπηκούσαμεν αὐτῷ, ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ βασιλέως, ἀγάπην. Πάλιν δε σε Αβασγοί. πέμπουσι πρὸς αὐτοὺς λέγοντες, ὅτι Δότε ἡμῖν αὐτὸν. καὶ παρέχομεν ὑμῖν ἐξακισχίλια νομίσματα. Οἱ δὲ Αλαγοὶ θέλοντες καταμαθεῖν τὴν χώραν τῶν Αδη, σγών, συνέθεντο λαβεῖν τὰ ἐξακισχίλια νομίσματα. καὶ δοῦναι τὸν σπαθάριον. Οἱ δὲ ᾿Αλαγος, ἐθάρρησαν τῷ σπαθαρίῳ πάντα ", καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι ἂς ὁρᾷς ἡ ὁδὸς ἡ ἐπὶ Ῥωμα σαν άγουσα κεκλεισμένη ἐστὶν, καὶ πῶς παρελθεῖν οὐκ ἔχεις· ἀλλὰ καὶ σε μᾶλλον τροπευσώμεθα καὶ συνταξώμεθα αὐτοῖς, ὅτι παραδιδομέν σε, καὶ ἀπολύομεν ἅμα τοῖς ἀνθρώποις αὐτοῖς ἡμῶν, καὶ καταμανθάνομεν τὰς κλεισούρας αὐτῶν, καὶ κουρσεύομεν, καὶ ἀφανίζομεν τὴν χώραν αὐτῶν, ποιοῦμεν την θεραπείαν ἡμῶν. Τῶν δὲ ἀποκρισιαρίων τῶν ᾿Αλανῶν ἀπελθόντων εἰς 'Αβα- αγίαν καὶ συνθεμένων παραδίδειν τὸν σπαθάριον, πλεῖστα ξένια παρ' αὐτῶν εἰλήφασι· καὶ πλείονας Με τον λόγον Α. εἰσῆλθον &ε, ἦλθον τῶν Α. οι τοιοῦτον « πάντα σε ἀλλὰ καὶ Α, ἀλλὰ ποιοῦμεν Α. ποιώμεν τῶν Σαρακηνῶν ἐπικρατούντων τήν τε 'Αβασγίαν, καὶ Λεξικὴν, καὶ Ιβηρίαν, · THEOPHANIS ** - viam progressus quyngentarum ovium ad eum mu- nus misit : quo Justinianus delļinitus, spatharium mox creatum in sinceriorum amicorum numerum a ilegit. Hinc invidia conciti nonnulli ipsum affectata tyrannidis apud Justinianum accusaverunt, verumn instituta rei discussione, isti velut calumniatores cum rubore retro amandati sunt. Is sane rumor ex eo tempore a plerisque divulgari coepit. Justinianie autem licet ei palam nocere uollet, secreta tamen indignatio animum ejus incessit, quare ipsum cum ingenti pecunia in Alaniam delegavit, ut Alanes in Alasgiam ct Lazicen et lteriam concitaret. Ille Lazicam profectus pecuniam quidem in Plaside reposuit, et paucis indigenis secun abductis in Dapsilium se contulit, ac deinde Causaseis montibus superatis, in Alaniarn contendit, At eum perniciem ipsi inferre Justinianus meditaretur, qui pecuniam ab ipso in Phaside repositam tolleret, misit. Alani vero spathario cum honore suscepto, verbisque ejux obedientes, irruptione in Abasgiam facta, provin- ciam omnem in servitutem miserunt. Tune Abas- gorum dominus Alanis in hæc verba significát : Virum, si bene conjicio, mendaciis contingendis aptiorem, præter istum, qui mutuam inter nos loco patriaque vicinos dissensionen excitaret, quem mitteret, haud reperit. Sane ille nobis imposuit, maxime cum pecuniarum promissa nobis primumn obtulit, pecunias ipsas malato suo Justinianus recepit. Verum tradite nobis illum et nummorum. tria anillia vobis exhibebimus, et quam ab antique baluiunus pacem non violabinus. Responderunt G Alaui : Non gratia pecuniaruin, sed ex eo, quem ad imperatorem fovemus affectu, viro parere non recu- savimus. Abasgi iterum ad eos delegaverunt, qui dicerent : Tradite nobis illum, et nummorum sex millia repenidemus. Alani Abasgorum regiones ex- piorare consiliati, nummorum sex millia accipere, et spallariu: Alasgorum manibus permittere pacti sunt. Communicato subinde spaldario consilii secreto, his eurn verbis compellant : Via qu. Ro- manam in ditionem itur undequaque, ut cernis, in- terclusa est, nec istine digredi tibi facile concedi- tur. Quare cum hostibus dolo nobis agendum. Nos itaque tradituros te ipsis ficte conveniamus, tum vero te cum quibusdam e nostris misso, clusurarum, quæ apud illos sunt, anfractus explorabimus, et impetu demum in eos facto per eorum regiones grassati, quod obvium flet, vastabimus, atque ita, add. ex A. add. ex vulg. D VARIE LECTIONES. : vulg. * add. ex add. es A. vulg. JAC. GOARI NOTÆ, ab iis acceptam, ac cum probro, amnisso fere exer- citu, ac impertinentis fugeret. Tunc enim non po- tuit non gratissimum esse pecuarium illud muuns, ac Justiniani animum Leoni devincire. Combefis. arersio animi. cum Αbasgia, Lasice et Iberia Saracenorum ditionis essent; quæ est ratio cur Justinianus ubique pacis impatiens, Alanos in eos Leonis opera concitaverit. COMBEFIS. (73) Proprie, fœdor; metaphorice, horror et (74) Atis le tio, Αλβανία. (75) Ιδηρίαν, suppl. ex Anast. Barb., Peyr.
PG 108:793ἀλλὰ χάριτι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀφθόρου μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάντων τῶν ἁγίων τῷ αὐτῷ ἔτει τέθνηκεν Ἰζίδ, οὐδὲ ἀκουσθῆναι φθάσαντος τοῖς πολλοῖς τοῦ σατανικοῦ αὐτοῦ δόγματος. μεταλαβὼν δὲ ταύτης τῆς πικρᾶς καὶ ἀθεμίτου κακοδοξίας Λέων ὁ βασιλεὺς πολλῶν κακῶν ἡμῖν αἴτιος γέγονεν. εὑρὼν δὲ ὁμόφρονα τῆς ἀπαιδευσίας ταύτης Βησήρ τινα τοὔνομα, γενόμενον μὲν ἀπὸ Χριστιανῶν αἰχμάλωτον ἐν Συρίᾳ, ἀποστάντα δὲ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ ποιωθέντα τοῖς Ἀράβων δόγμασιν, οὐ πρὸ πολλοῦ δὲ χρόνου ἀπελευθερωθέντα τῆς ἐκείνων δουλείας καὶ καταλαβόντα τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν· διὰ ῥώμην δὲ σώματος καὶ ὁμόνοιαν τῆς κακοδοξίας ἐτιμήθη παρὰ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος· ὅστις καὶ συνασπιστὴς τοῦ μεγάλου κακοῦ τούτου γέγονε τῷ βασιλεῖ. συνεφρόνει δὲ κακῶς αὐτῷ καὶ ὁ πάσης ἀκαθαρσίας ἀνάπλεως καὶ συντρόφῳ ἀπαιδευσίᾳ συζῶν Νακωλείας ὁ ἐπίσκοπος. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἰσὰμ ἔτη ιθ. η. α. ι. ιθ. Τὰ περὶ τοῦ μακαρίου Στεφάνου, τοῦ πάπα Ῥώμης, ὅπως τε ἔφυγεν ἐν Φραγγικῇ καὶ ἐσώθη, λέξων ἔρχομαι. Οὗτος ὁ ἀοίδιμος Στέφανος πολλὰ κακὰ ὑπέστη ὑπὸ Ἀστούλφου, τοῦ ῥηγὸς τῶν Λογγιβάρδων.ἀποκρισιαρίους πάλιν ἀποστέλλουσιν μετὰ καὶ τῆς ποσότητος, τοῦ χρυσίου πρὸς τὸ παραλαβεῖν σε τὸν σπαθάριον. Οἱ δὲ Ἀλανοὶ λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι Οἱ ἄνθρωπος οὗτοι, καθώς και σε προείπομεν, ἐπὶ τὸ λαβείν σε παρεγένοντο, καὶ ἡ ᾿Αβασγία ἐκδέχεται σε. Καὶ ἐπεὶ πλησιάζομεν αὐτοῖς, πραγματευταί ἀπερχόμενοι, πρὸς αὐτοὺς οὐ διαλείπουσιν. Λοιπὸν ἵνα μὴ διαβληθῇ ὁ σκοπός ἡμῶν, παραδώσομέν σε φανερῶς· καὶ ἀποκινούντων αὐτῶν, ἀπολύσομεν το κρυπτῶς ἐκ τῶν ὀπίσω, καὶ ἐκείνους μὲν ἀπο κτείνομεν ", σὲ δὲ τι κρύπτομεν, ἕως ἂν σωρευθή ὁ λαὸς ἡμῶν καὶ ἀσυμφώνως εἰσέλθωμεν ἐν τῇ γῇ αὐτῶν. Ὁ καὶ γέγονεν. Παραλαβόντες δὲ των Αβασγῶν ἀποκρισιάριοι τὸν σπαθάριον σὺν τοῖς ἀνθρώποις αὐτοῦ, δήσαντες αὐτοὺς ἀπήρχοντο και ταλαβόντες δὲ ἐκ τῶν ὄπισθεν οἱ ᾿Αλανοὶ σὺν τῷ Β Κάζῃ τῷ κυρίῳ αὐτῶν ἀποκτένουσι τὸ τοὺς ᾿Αβα- στούς· τὸν δὲ σπαθάριον έκρυψαν, καὶ στρατολογήσεις εκίνησεν κατὰ ᾿Αβασγίας", καὶ ἀπροσδοκήτως είσα ελθὼν τὰς κλεισούρας πλείστην αἰχμαλωσίαν καὶ ἀφανισμὸν εἰς τοὺς ᾿Αβασγούς το απειργάσατο. 'Ακού σας δὲ ταῦτα Ἰουστινιανός, ὅτι καὶ το χωρὶς τῶν χρημάτων τὰ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτοῦ γέγονεν, πέμπει γράμματα πρὸς τοὺς ᾿Αβασγούς, ὅτι Εάν διασώ σητε" τὸν σπαθάριον ἡμῶν, καὶ παρελθεῖν ἐάσητε δι᾿ ὑμῶν ἀβλαβή, πάντα τὰ πταίσματα ὑμῶν συγκ χωροῦμεν ὑμῖν. Οἱ δὲ μετὰ χαρᾶς ταῦτα δεξάμενοι, ἀπέστειλαν πάλιν εἰς ᾿Αλανίαν, λέγοντες, ὅτι Δίδο- μεν ὑμῖν ἔψιδας τὰ τέκνα ἡμῶν, καὶ δότε ἡμῖν τὸν σπαθάριον, ἵνα ἀπολύσωμεν αὐτὸν πρὸς Ἰουστινια-. μόν. Ο δὲ σπαθάριος τοῦτο οὐ κατεδέξατο, εἰπὼν ὅτι τη Δύναται ὁ Θεὸς ἀνοίξαί μοι θύραν τοῦ ἐξελθεῖν· ἐπεὶ δι᾿ Αβασγίας οὐκ ἐξέρχομαι. Μετὰ δὲ χρόνον τινὰ φοσσάτον - Ῥωμαίων καὶ ᾿Αρμενίων εἰσελθόν των ἐν Λεξικῇ καὶ τὴν ᾿Αρχαιόπολιν πολιορκούντων, ἀκουσάντων τε τὴν τῶν Σαρακηνῶν ἔλευσιν, ἀνα εχώρησαν. Αποσπασθέντες δέ τινες ἐξ αὐτῶν ἕως τῶν οι διακοσίων, ἀνῆλθον ἐν τοῖς μέρεσιν Αψιλίας καὶ τῶν Καυκασίων πραιδεύοντες. Τῶν δὲ Σαρακη - τῶν καταλαβόντων τὴν Λαζικήν, φυγή χρησάμενος ὁ τῶν Ρωμαίων καὶ τῶν ᾿Αρμενίων λαὸς ἐπὶ τὸν Φάσιν ὑπέστρεψεν.. Οἱ δὲ διακόσιοι επιμείναντες τ εἰς τὰ Καυκάσια όρη, έστησαν ληστεύοντες, ἀπο γνόντες ἑαυτῶν. Οἱ δὲ Αλανοί μαθόντες τοῦτο τ ὑπέλαβον πλῆθος Ῥωμαίων εἶναι ἐν τοῖς Καυκασίοις, καὶ χαρέντες λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι οἱ Ρωμαῖο ἐπλησίασαν, ἀπελθε πρὸς αὐτούς. Λαβὼν δὲ ὁ σπα θάριος πεντήκοντα ᾿Αλανούς, καὶ ὑπερβὰς μετὰ κυ κλοπόδων (76) Μαΐου μηνὸς τὰς χιόνας τῶν Καυ κασίων, εὗρεν αὐτοὺς, καὶ ἐν πολλῇ χαρᾷ γεγονώς, • . το καὶ ἀφ. εἰς τ. Αβ. Α, εἰς τ. ᾿Αβ. καὶ Οι παραλαβείν Α. λαβείν τα καθώς και Α, καθώς αν ἀπολύτομεν Α, απολύομεν τὸ ἀποκτένομεν Α. ἀποκτένομεν ο Γ. Το παραλαβόντες δὲ Α, παραλαμβάνοντες γὰρ το ἀποκτένουσι Α. το 'Αβασγίας Α, Αβασγούς ἀφ. Και Η τινες σου. Α. τῶν Α. τους χ. ιuίg. " Η διασώτητα Α. σώσητε τὴν τῶν ἐπιμείναντες δ, ἐπέμειναν τοῦτο Α Γ. τὰς χ. Λ, CHRONOGRAPHIA. . igitur apocrisiarii in Abasgiam profecti, et spalla- rjum tradituros pacti; plurima ab ipsis retulerunt “munera, Abasgi subinde plures e suis cum eisdem apocrisiarios delegarunt, qui promissan auri sum- mam enumerarent, et spatharium reciperent. Tum vero, Alaui ad spatharimın : Homines isti, inquiunt, te sibi traditum, ut monuimus, comprehensuri ve- nerunt, et jam te viiretum Abasgia tota præstolatur, Ad eos vero, ccu provinciæ nostræ conterminos, mercatores e nostris sæpius itare et transire no- veris. Quare ue consilium a nobis arreptum in crimen vertatur, id manus corum manifeste Grade- mus te̱, illìsquo te secum rapientibus ex ultimo nostrorum agmine quosdam occulte submit- A qua e re nostra sunt, promovebimus. Alanoru trmus, qui eos armis adoriantur et cecillant : te vero, donec exercitus noster in terrain eorum pacis omni fædere soluto irrupturus colligatur ab oculis screto removendum noveris. Consilio res successit. Caplo siquidem eum omni comitatu spalliario, eo- que vinculis constricto, Abasgorum apocrisiarii iter arripiunt, Alani vero laze domino suo duce Abag- gis occisis, spatharium ad se receptum occultant. le exercitu collecto movit in Abasgos, et penetratis ex improviso clusurarum angustiis, partaque, capti. vørum ingenti præda maximam cladem Abasgis in- tulit. Ubi nullis expensis pecuniis vel are soluto quæ mandaverat feliciter successisse Justinianus ` rescivít, scribit Abaɛgis : Si spatharium nostrum incolumem servaveritis, et absque periculo per ter C ras vestras permiseritis transire, ofensas a vobis in nus admissas condonamius.. Illi litteris alacri animo receptis Alanis iterato hac nuntiant : Filios nostros in obsides vobis damus; tantum spatharium nobis tradite, ut Justiniano protinus transalutamus. Conditionem oblatam recusavit »patharius, dicens : Felicem exitus viam mihi reserare potens est Deus, per Abasgorum vero fines transire non fort animus. Gelerum quoddam tempore abhinc elapso, cum Ar. meuiorum Romanorumque exercitus Lazicam in- gressus Archaropolim obsideret, audito Saraceno- rum adventu, iude continuo recessit. Ex ipsis autem nonnulli ad ducentos distracti, Quibus Apsiliæ peno tratis, Caucasiorum regionem deprædati sunt. Cum vero Saraceni in Lazicam venissent, Romanorum et Armeniorum exercitus fuga usus in Phasidemi remeavit. Porro ducenti isti ad Caucasios montes subsistentes, rebus desperatis latrocinia exercebant. Quo comperto Romanorum copias ingentes ad Caucasi luca appulisse conjicientes Alani, supra. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. at dè A, xal oè vulg. vulg. vulg. vulg. " add. ex A. om. vulg. ort add. ex A. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTA add. ex (75) Cyclopedies interpretatur Anastasius.
προσφυγὼν δὲ τοῖς Φράγγοις ἐπὶ Πιπίνου προοίκου καὶ ἐξάρχου τῆς διοικήσεως τῶν ὅλων πραγμάτων καὶ τοῦ τῶν Φράγγων ἔθνους· ἔθος γὰρ ἦν αὐτοῖς τὸν κύριον αὐτῶν, ἤτοι τὸν ῥῆγα, κατὰ γένος ἄρχειν καὶ μηδὲν πράττειν ἢ διοικεῖν, πλὴν ἀλόγως ἐσθίειν καὶ πίνειν, οἴκοι τε διατρίβειν καὶ κατὰ Μάϊον μῆνα πρώτῃ τοῦ μηνὸς προκαθέζεσθαι ἐπὶ παντὸς τοῦ ἔθνους καὶ προσκυνεῖν αὐτοὺς καὶ προσκυνεῖσθαι ὑπ’ αὐτῶν καὶ δωροφορεῖσθαι τὰ κατὰ συνήθειαν καὶ ἀντιδιδόναι αὐτοῖς καὶ οὕτως ἕως τοῦ ἄλλου Μαί̈ου καθ’ ἑαυτὸν διάγειν. ἔχει δὲ τὸν λεγόμενον πρόοικον γνώμῃ ἑαυτοῦ καὶ τοῦ ἔθνους διοικοῦντα πάντα τὰ πράγματα. ἐλέγοντο δὲ οἱ ἐκ τοῦ γένους ἐκείνου καταγόμενοι κριστάται, ὃ ἑρμηνεύεται τριχοραχάται· τρίχας γὰρ εἶχον κατὰ τῆς ῥάχης ἐκφυομένας, ὡς χοῖροι.ἀποκρισιαρίους πάλιν ἀποστέλλουσιν μετὰ καὶ τῆς ποσότητος, τοῦ χρυσίου πρὸς τὸ παραλαβεῖν σε τὸν σπαθάριον. Οἱ δὲ Ἀλανοὶ λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι Οἱ ἄνθρωπος οὗτοι, καθώς και σε προείπομεν, ἐπὶ τὸ λαβείν σε παρεγένοντο, καὶ ἡ ᾿Αβασγία ἐκδέχεται σε. Καὶ ἐπεὶ πλησιάζομεν αὐτοῖς, πραγματευταί ἀπερχόμενοι, πρὸς αὐτοὺς οὐ διαλείπουσιν. Λοιπὸν ἵνα μὴ διαβληθῇ ὁ σκοπός ἡμῶν, παραδώσομέν σε φανερῶς· καὶ ἀποκινούντων αὐτῶν, ἀπολύσομεν το κρυπτῶς ἐκ τῶν ὀπίσω, καὶ ἐκείνους μὲν ἀπο κτείνομεν ", σὲ δὲ τι κρύπτομεν, ἕως ἂν σωρευθή ὁ λαὸς ἡμῶν καὶ ἀσυμφώνως εἰσέλθωμεν ἐν τῇ γῇ αὐτῶν. Ὁ καὶ γέγονεν. Παραλαβόντες δὲ των Αβασγῶν ἀποκρισιάριοι τὸν σπαθάριον σὺν τοῖς ἀνθρώποις αὐτοῦ, δήσαντες αὐτοὺς ἀπήρχοντο και ταλαβόντες δὲ ἐκ τῶν ὄπισθεν οἱ ᾿Αλανοὶ σὺν τῷ Β Κάζῃ τῷ κυρίῳ αὐτῶν ἀποκτένουσι τὸ τοὺς ᾿Αβα- στούς· τὸν δὲ σπαθάριον έκρυψαν, καὶ στρατολογήσεις εκίνησεν κατὰ ᾿Αβασγίας", καὶ ἀπροσδοκήτως είσα ελθὼν τὰς κλεισούρας πλείστην αἰχμαλωσίαν καὶ ἀφανισμὸν εἰς τοὺς ᾿Αβασγούς το απειργάσατο. 'Ακού σας δὲ ταῦτα Ἰουστινιανός, ὅτι καὶ το χωρὶς τῶν χρημάτων τὰ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτοῦ γέγονεν, πέμπει γράμματα πρὸς τοὺς ᾿Αβασγούς, ὅτι Εάν διασώ σητε" τὸν σπαθάριον ἡμῶν, καὶ παρελθεῖν ἐάσητε δι᾿ ὑμῶν ἀβλαβή, πάντα τὰ πταίσματα ὑμῶν συγκ χωροῦμεν ὑμῖν. Οἱ δὲ μετὰ χαρᾶς ταῦτα δεξάμενοι, ἀπέστειλαν πάλιν εἰς ᾿Αλανίαν, λέγοντες, ὅτι Δίδο- μεν ὑμῖν ἔψιδας τὰ τέκνα ἡμῶν, καὶ δότε ἡμῖν τὸν σπαθάριον, ἵνα ἀπολύσωμεν αὐτὸν πρὸς Ἰουστινια-. μόν. Ο δὲ σπαθάριος τοῦτο οὐ κατεδέξατο, εἰπὼν ὅτι τη Δύναται ὁ Θεὸς ἀνοίξαί μοι θύραν τοῦ ἐξελθεῖν· ἐπεὶ δι᾿ Αβασγίας οὐκ ἐξέρχομαι. Μετὰ δὲ χρόνον τινὰ φοσσάτον - Ῥωμαίων καὶ ᾿Αρμενίων εἰσελθόν των ἐν Λεξικῇ καὶ τὴν ᾿Αρχαιόπολιν πολιορκούντων, ἀκουσάντων τε τὴν τῶν Σαρακηνῶν ἔλευσιν, ἀνα εχώρησαν. Αποσπασθέντες δέ τινες ἐξ αὐτῶν ἕως τῶν οι διακοσίων, ἀνῆλθον ἐν τοῖς μέρεσιν Αψιλίας καὶ τῶν Καυκασίων πραιδεύοντες. Τῶν δὲ Σαρακη - τῶν καταλαβόντων τὴν Λαζικήν, φυγή χρησάμενος ὁ τῶν Ρωμαίων καὶ τῶν ᾿Αρμενίων λαὸς ἐπὶ τὸν Φάσιν ὑπέστρεψεν.. Οἱ δὲ διακόσιοι επιμείναντες τ εἰς τὰ Καυκάσια όρη, έστησαν ληστεύοντες, ἀπο γνόντες ἑαυτῶν. Οἱ δὲ Αλανοί μαθόντες τοῦτο τ ὑπέλαβον πλῆθος Ῥωμαίων εἶναι ἐν τοῖς Καυκασίοις, καὶ χαρέντες λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι οἱ Ρωμαῖο ἐπλησίασαν, ἀπελθε πρὸς αὐτούς. Λαβὼν δὲ ὁ σπα θάριος πεντήκοντα ᾿Αλανούς, καὶ ὑπερβὰς μετὰ κυ κλοπόδων (76) Μαΐου μηνὸς τὰς χιόνας τῶν Καυ κασίων, εὗρεν αὐτοὺς, καὶ ἐν πολλῇ χαρᾷ γεγονώς, • . το καὶ ἀφ. εἰς τ. Αβ. Α, εἰς τ. ᾿Αβ. καὶ Οι παραλαβείν Α. λαβείν τα καθώς και Α, καθώς αν ἀπολύτομεν Α, απολύομεν τὸ ἀποκτένομεν Α. ἀποκτένομεν ο Γ. Το παραλαβόντες δὲ Α, παραλαμβάνοντες γὰρ το ἀποκτένουσι Α. το 'Αβασγίας Α, Αβασγούς ἀφ. Και Η τινες σου. Α. τῶν Α. τους χ. ιuίg. " Η διασώτητα Α. σώσητε τὴν τῶν ἐπιμείναντες δ, ἐπέμειναν τοῦτο Α Γ. τὰς χ. Λ, CHRONOGRAPHIA. . igitur apocrisiarii in Abasgiam profecti, et spalla- rjum tradituros pacti; plurima ab ipsis retulerunt “munera, Abasgi subinde plures e suis cum eisdem apocrisiarios delegarunt, qui promissan auri sum- mam enumerarent, et spatharium reciperent. Tum vero, Alaui ad spatharimın : Homines isti, inquiunt, te sibi traditum, ut monuimus, comprehensuri ve- nerunt, et jam te viiretum Abasgia tota præstolatur, Ad eos vero, ccu provinciæ nostræ conterminos, mercatores e nostris sæpius itare et transire no- veris. Quare ue consilium a nobis arreptum in crimen vertatur, id manus corum manifeste Grade- mus te̱, illìsquo te secum rapientibus ex ultimo nostrorum agmine quosdam occulte submit- A qua e re nostra sunt, promovebimus. Alanoru trmus, qui eos armis adoriantur et cecillant : te vero, donec exercitus noster in terrain eorum pacis omni fædere soluto irrupturus colligatur ab oculis screto removendum noveris. Consilio res successit. Caplo siquidem eum omni comitatu spalliario, eo- que vinculis constricto, Abasgorum apocrisiarii iter arripiunt, Alani vero laze domino suo duce Abag- gis occisis, spatharium ad se receptum occultant. le exercitu collecto movit in Abasgos, et penetratis ex improviso clusurarum angustiis, partaque, capti. vørum ingenti præda maximam cladem Abasgis in- tulit. Ubi nullis expensis pecuniis vel are soluto quæ mandaverat feliciter successisse Justinianus ` rescivít, scribit Abaɛgis : Si spatharium nostrum incolumem servaveritis, et absque periculo per ter C ras vestras permiseritis transire, ofensas a vobis in nus admissas condonamius.. Illi litteris alacri animo receptis Alanis iterato hac nuntiant : Filios nostros in obsides vobis damus; tantum spatharium nobis tradite, ut Justiniano protinus transalutamus. Conditionem oblatam recusavit »patharius, dicens : Felicem exitus viam mihi reserare potens est Deus, per Abasgorum vero fines transire non fort animus. Gelerum quoddam tempore abhinc elapso, cum Ar. meuiorum Romanorumque exercitus Lazicam in- gressus Archaropolim obsideret, audito Saraceno- rum adventu, iude continuo recessit. Ex ipsis autem nonnulli ad ducentos distracti, Quibus Apsiliæ peno tratis, Caucasiorum regionem deprædati sunt. Cum vero Saraceni in Lazicam venissent, Romanorum et Armeniorum exercitus fuga usus in Phasidemi remeavit. Porro ducenti isti ad Caucasios montes subsistentes, rebus desperatis latrocinia exercebant. Quo comperto Romanorum copias ingentes ad Caucasi luca appulisse conjicientes Alani, supra. VARIE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. at dè A, xal oè vulg. vulg. vulg. vulg. " add. ex A. om. vulg. ort add. ex A. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTA add. ex (75) Cyclopedies interpretatur Anastasius.
PG 108:795ὁ γοῦν εἰρημένος Στέφανος τῇ ὠμότητι τοῦ Ἀστούλφου βιασθεὶς καὶ ἀβουλίᾳ, ἅμα δὲ καὶ ἐπιτραπεὶς παρ’ αὐτοῦ ἀπελθεῖν εἰς Φραγγικὴν καὶ ποιῆσαι ὃ ἂν δύνηται, ἐλθὼν χειροτονεῖ τὸν Πίπινον ἄνδρα τὸ τηνικαῦτα λίαν εὐδόκιμον, προϊστάμενον ἅμα καὶ τῶν πραγμάτων ἀπὸ τοῦ ῥηγὸς καὶ προπολεμήσαντα τοὺς περαιωθέντας Ἄραβας ἀπὸ τῆς Ἀφρικῆς ἐπὶ τὴν Σπανίαν, τοὺς καὶ κρατήσαντας ἕως τοῦ νῦν τῆς αὐτῆς Σπανίας, δοκιμάσαντας δὲ καὶ κατὰ τῶν Φράγγων παρατάξασθαι. οἷς ἀντιταξάμενος σὺν τῷ πλήθει ὁ αὐτὸς Πίπινος κτείνει μὲν καὶ αὐτὸν τὸν ἔξαρχον τοῦ ἔθνους Ἀβδεραχμάν, συναναιρεῖ δὲ καὶ πλῆθος οὐκ εὐαρίθμητον παρὰ τὸν Ἠριδανὸν ποταμόν, καὶ θαυμάζεται καὶ φιλεῖται παρὰ τοῦ ἔθνους, οὐ μόνον διὰ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλα προτερήματα, καὶ προηγεῖται τοῦ ἔθνους πρῶτος οὐ κατὰ γένος, λύσαντος αὐτὸν τῆς ἐπιορκίας τῆς πρὸς τὸν ῥῆγα τοῦ αὐτοῦ Στεφάνου, καὶ ἀποκείραντος τὸν πρὸ αὐτοῦ ῥῆγα καὶ ἐν μοναστηρίῳ μετὰ τιμῆς καὶ ἀναπαύσεως περιορίσαντος. οὗτος ὁ Πίπινος δύο υἱοὺς ἔσχεν, Κάρουλον καὶ Καρουλόμαγνον, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ.ηρώτα, Ποῦ ἐστιν ὁ λαός; Οἱ δὲ εἶπον· Τῶν Σαρακη γῶν ἐπιπεσόντων ἐπὶ Ῥωμανίαν ὑπέστρεψαν. Ἡμεῖς . δὲ τὸν λόγον μή φυλάξας παρήγγειλε τοῖς συν δὲ μὴ δυνηθέντες ἐπὶ 'Ρωμανίαν ἀπελθεῖν, ἐπὶ 'Αλα νίαν Αρχόμεθα. Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τί ποιοῦμεν ἄρτι ; Οἱ δὲ εἶπον, ὅτι διὰ τῆς χώρας ταύτης ἀδύνα- τόν ἐστι διελθεῖν ἡμᾶς. Ο δὲ σπαθάριος ἔφη· Οὐκ ἔστι δυνατὸν δι' ἄλλης ὁδοῦ ἐξελθεῖν ; Κάστρον οὖν ὑπῆρχεν ἐκεῖσε, τὸ λεγόμενον Σιδηρόν, ἐν ᾧ ἦν τόπο- τηρητής Φαρασμανιός τις τούνομα ὑπὸ τοὺς Σαρακη νεὺς τυγχάνων, καὶ εἰρήνην ἔχων μετὰ τῶν ᾿Αρμε νίων. Πέμψας οὖν ὁ σπαθάριος δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι Έρ ὅσον εἰρήνην ἔχεις μετὰ τῶν ᾿Αρμενίων, εἰρήνευσον καὶ μετ' ἐμοῦν καὶ γενοῦ ὑπὸ τὴν βασιλείαν Ρω μαίων ο· καὶ δὸς ἡμῖν σύναρσιν τοῦ κατελθεῖν ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ περάσει εἰς Τραπεζοῦντα. Τοῦ δὲ μὴ ελομένου τοῦτο ποιῆσαι, πέμπει ὁ σπαθάριο; ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ καὶ ᾿Αρμενίους, παραγγελιας αὐτοῖς· ποιῆσαι Εγκρυμμά· καὶ ὅτε ἐξέρχονται ἐπ τοῦ· κάστρου εἰς τὸν κάματον (77), χειρώσασθε ἐξ αὐτῶν ὅσους δύνασθε, καὶ τὰς πόρτας κρατήσατε ἐκ τῶν ἔξω, ἕως ἂν καὶ ἡμεῖς φθάσωμεν. Τῶν δὲ ἀπελ θόντων καὶ ποιησάντων τὸ ἔγκρυμμα, καὶ τοῦ λαοῦ ἐξελθόντος εἰς τὸν κάματον, ἄρνω ἐπιπεσόντες την σε πόρταν ο εκράτησαν, καὶ πολλοὺς ἐζώγρησαν. Τοῦ δὲ Φαρασμανίου ἐν τῷ κάστρῳ μετ' ὀλίγων μει γαντος, κατέλαβεν καὶ ὁ σπαθάριος, καὶ προσλαλήσας τῷ Φαρασμανίῳ ὅπως ἀνοίξῃ τὰς πόρτας μετ' εἰρή της Μ, οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ' ἐκρότησε πόλεμων. Του δὲ κάστρου ὀχυροῦ ὄντος, λαβεῖν αὐτὸ οὐκ νατο. Μαρίνος δὲ ὁ πρῶτος των Αψιλῶν μαθὼν που λιορκεῖσθαι τὸ κάστρον, φόβῳ συνεσχέθη ω, νομίσας πολὺν λαὸν εἶναι τὸν τῷ σπαθαρίῳ· καὶ λαβὼν μεθ' ἑαυτοῦ τριακοσίους, ἀπῆλθεν πρὸς τὸν σπαθάριον, λέγων, ὅτι Εγώ σε διασώζω ἕως τῆς παραθαλασσίας. Ὁ δὲ Φαρασμάνιος έωρακώς την περίστασιν, ἔφη πρὸς τὸν σπαθάριον· Λάβε τὸ τέκνον μου όψιδα, καὶ ομολογώ δουλεύειν τῇ βασιλείᾳ. Ο δὲ λαβὼν τὸ τέκνον αὐτοῦ, λέγει αὐτῷ· Ποῖον δοῦλον ἑαυτὸν τῆς βασι λείας καλεῖς, ὅτι ἀναπόκλειστης ὧν λαλεῖς ἡμῖν; ἀδύνατόν ἐστιν ἡμῖν ἀναχωρήσει μέχρις ἂν παρα λάβωμεν τὸ κάστρον. Τότε λέγει ὁ οι Φαρασμάνιος. Δός μοι λόγον. Ὁ δὲ σπαθάριος ἔδωκεν ἡ αὐτῷ τον, μηδὲν αὐτὸν δὲ ἀδικῆσαι, ἀλλὰ μετὰ τριάκοντα ὀνομάτων μόνον εἰσελθεῖν ἐν τῷ κάστροῳ. Τοῦτον βλη εισερχομένοις αὐτῷ τριάκοντα, ὅτι Ἐν τῷ ' εἰσελ θεῖν ἡμᾶς κρατήσατε τὰς πόρτας, καὶ ἧς εἰσέλθωσι πάντες. Καὶ τούτου γενομένου, ἐκέλευσε τι θῆναι πῦρ εἰς τὸ κάστρον. Γενομένης δὲ πυρκαϊας μεγάλης, ἐξῆλθον αἱ φαμιλίαι αρπάζουσας ὅ τι ηδύναντο βαστάσαι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖ; · οι τοῦτο σε αὐτῷ Α, αὐτὸν Ρωμαίων Α. Γ. οι ἐπιπεσόντες τήν τε πόρταν Α, ἐπιπεσόντων καὶ τὰς πόρτας μετ' εἰρήνης το ὀχυροῦ Α, ἰσχυροῦ σε συνεσχέθη Α, συνεχόμενος δε ὁ δὲ σπαθ. ἔδ. αὐτῷ λόγ. Α. τὸ μηδὲν αὐτὸν Α, μηδένα τοίχ δὲ τὸν λόγον μὴ φυλάξας Α, τούτου δὲ λόγον μὴ φυλάξαντος ἐν ἐν τῷ Α, τὸ κι ἐκέλευσε] ἐπ· έτρεψε Α΄ 1. οι τι] εἴτι Α, ὅτι THEOPHANIS wehum lati spathario dixere : Advenere Romani, & B & recipe te ad ilios. Tum igitur spatharius Alanis quinquaginta comitatus, et cyclopedum ope nivibus Caucasei jugi mense Maio superatis, Romanos of- ſen :it, et gaudio perfusus totus rogabat, Ubi est exercitus? Responderunt illi: Saracenis Ingruenti- hus, in Romanorum. ditionem redierunt. Nos vero cum Romanos Ones attingere vetaremur, iter in Alaniam meditati sumus. Spatharius ad eos : Quid nume rei agendum est? inquit. Tum illi : Hac, aiunt, regione transire nullo pacto conceditur. Annon alia vin, respondet spatharius, facilis transitus? Porro castrum illic erat nomine Siderum cujus custos quidam nomine Pharasmanius sub Saracenorum potestate constitutus pacem cum Armeniis Servabat. Nonnullis ad eum delegatis spatharius significat : Si pacem cum Armeniis agis, ram me- cum habe, Romanorum jugum subi, fer opem in- super, ut ad mare transeamus, et Trapezunte!A trajjoere possimus. Eo conditiones haud admittente, ex suis et Armeniis nonnullos spatharias distrahi / quibus insidias locare imperat, ac, Ubi milites, in- quit, ad diurnum laborem et agrorum culturam prodeuntes videritis, quos pateritis, detinete, et exteriores portás occupate, donec ipsi advenerimus, Alli impositum onus capessunt, et positis insidiis in populum ad diurnum opus extra castrum prodeun- tem irruunt ex improviso, et occupatis etiam portis plures ex eis ceperunt. Pharasmanius in castro cum patris remanserat, cum repente spatharius se ipsum præsentem exhibuit, ac ut portas aperiret cum Pharasmanio collocutus, haud acquievit ille, quin Immo bellum sustinendum duxit, cumque castrum Evere municum foret, ipsum invalere spatharius baud valuit. Interea Marinus Apsiliensium incola- rum spectatissi; ue castrum obsessum intelligens, magno timore percussus est, cum videlicet copia Sum Hic cu spathario exercitum considere arbi- traretur. Quare viris trecentis sccum abductis, spa- tharium adiií, et, Ego te, inquit, ad maris usque oras incolumem deduco. Tum vero Pharasmanius, abi se in has conjectum augustias sensit, cum spa- thario collocutus : Accipe, ait, Aliuus meum obsidem, et imperio Romano me subditumn fore polliceor. lile recepto in potestatem puero, Quem te, rogat, imperii D sub.litum profteris, qui etiam inclusus et obsidione cinctus, nobiscum pacisci contendis? Certe nos hine recedere impossibile est, nisi prius castrum in potestatem nostram veniat. Pharasmanius ad hæc : Da Ailem, inquit, te nihil damni illatururs, sed cum triginta solis comitibus te castrum ingressurum. C VARIE LECTIONES. vulg. * om. vulg. add. ex A. vulg. vulg. ut & add. ex A. add. ex vulg. νulg. νulg. JAG. GOARI NOTÆ. (77) Labor diurnus recentioribus κάματος, et κάμνω, laboro.
Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀπεβίω Ἰζίδ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀμηρεύσας ἔτη δ, καὶ ἀμηρεύει Ἰσάμ, ὁ τούτου ἀδελφός, καὶ ἤρξατο κτίζειν κατὰ χώραν καὶ πόλιν παλάτια καὶ κατασπορὰς ποιεῖν καὶ παραδείσους καὶ ὕδατα ἐκβάλλειν. καὶ ἐπεστράτευσε [χθῆ] τὴν Ῥωμανίαν, καὶ πολλοὺς τῶν σὺν αὐτῷ ἀποβαλὼν ὑπέστρεψεν. Στέφανος δέ, ὁ πάπας Ῥώμης, προσέφυγεν εἰς τοὺς Φράγγους. Ῥώμης ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη θ. θ. β. α. ια. κ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς Λέων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων καθαιρέσεως λόγον ποιεῖσθαι. καὶ μαθὼν τοῦτο Γρηγόριος, ὁ πάπας Ῥώμης, τοὺς φόρους τῆς Ἰταλίας καὶ Ῥώμης ἐκώλυσε γράψας πρὸς Λέοντα ἐπιστολὴν δογματικήν, μὴ δεῖν βασιλέα περὶ πίστεως λόγον ποιεῖσθαι καὶ καινοτομεῖν τὰ ἀρχαῖα δόγματα τῆς ἐκκλησίας, τὰ ὑπὸ τῶν ἁγίων πατέρων δογματισθέντα. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ χείμαρρος πλημμυρήσας εἰσῆλθεν εἰς Ἔδεσαν τὴν πόλιν καὶ πολλοὺς ἠφάνισεν. ι. γ. β. ιβ. κα. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν Καισάρειαν Καππαδοκίας καὶ παρέλαβεν αὐτήν. καὶ γέγονε θανατικὸν ἐν Συρίᾳ. καὶ αἱ κάμηλοι τοῦ πρωτοσυμβούλου ἐκάησαν εἰς τὸν ἅγιον Ἡλίαν.ηρώτα, Ποῦ ἐστιν ὁ λαός; Οἱ δὲ εἶπον· Τῶν Σαρακη γῶν ἐπιπεσόντων ἐπὶ Ῥωμανίαν ὑπέστρεψαν. Ἡμεῖς . δὲ τὸν λόγον μή φυλάξας παρήγγειλε τοῖς συν δὲ μὴ δυνηθέντες ἐπὶ 'Ρωμανίαν ἀπελθεῖν, ἐπὶ 'Αλα νίαν Αρχόμεθα. Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τί ποιοῦμεν ἄρτι ; Οἱ δὲ εἶπον, ὅτι διὰ τῆς χώρας ταύτης ἀδύνα- τόν ἐστι διελθεῖν ἡμᾶς. Ο δὲ σπαθάριος ἔφη· Οὐκ ἔστι δυνατὸν δι' ἄλλης ὁδοῦ ἐξελθεῖν ; Κάστρον οὖν ὑπῆρχεν ἐκεῖσε, τὸ λεγόμενον Σιδηρόν, ἐν ᾧ ἦν τόπο- τηρητής Φαρασμανιός τις τούνομα ὑπὸ τοὺς Σαρακη νεὺς τυγχάνων, καὶ εἰρήνην ἔχων μετὰ τῶν ᾿Αρμε νίων. Πέμψας οὖν ὁ σπαθάριος δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι Έρ ὅσον εἰρήνην ἔχεις μετὰ τῶν ᾿Αρμενίων, εἰρήνευσον καὶ μετ' ἐμοῦν καὶ γενοῦ ὑπὸ τὴν βασιλείαν Ρω μαίων ο· καὶ δὸς ἡμῖν σύναρσιν τοῦ κατελθεῖν ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ περάσει εἰς Τραπεζοῦντα. Τοῦ δὲ μὴ ελομένου τοῦτο ποιῆσαι, πέμπει ὁ σπαθάριο; ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ καὶ ᾿Αρμενίους, παραγγελιας αὐτοῖς· ποιῆσαι Εγκρυμμά· καὶ ὅτε ἐξέρχονται ἐπ τοῦ· κάστρου εἰς τὸν κάματον (77), χειρώσασθε ἐξ αὐτῶν ὅσους δύνασθε, καὶ τὰς πόρτας κρατήσατε ἐκ τῶν ἔξω, ἕως ἂν καὶ ἡμεῖς φθάσωμεν. Τῶν δὲ ἀπελ θόντων καὶ ποιησάντων τὸ ἔγκρυμμα, καὶ τοῦ λαοῦ ἐξελθόντος εἰς τὸν κάματον, ἄρνω ἐπιπεσόντες την σε πόρταν ο εκράτησαν, καὶ πολλοὺς ἐζώγρησαν. Τοῦ δὲ Φαρασμανίου ἐν τῷ κάστρῳ μετ' ὀλίγων μει γαντος, κατέλαβεν καὶ ὁ σπαθάριος, καὶ προσλαλήσας τῷ Φαρασμανίῳ ὅπως ἀνοίξῃ τὰς πόρτας μετ' εἰρή της Μ, οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ' ἐκρότησε πόλεμων. Του δὲ κάστρου ὀχυροῦ ὄντος, λαβεῖν αὐτὸ οὐκ νατο. Μαρίνος δὲ ὁ πρῶτος των Αψιλῶν μαθὼν που λιορκεῖσθαι τὸ κάστρον, φόβῳ συνεσχέθη ω, νομίσας πολὺν λαὸν εἶναι τὸν τῷ σπαθαρίῳ· καὶ λαβὼν μεθ' ἑαυτοῦ τριακοσίους, ἀπῆλθεν πρὸς τὸν σπαθάριον, λέγων, ὅτι Εγώ σε διασώζω ἕως τῆς παραθαλασσίας. Ὁ δὲ Φαρασμάνιος έωρακώς την περίστασιν, ἔφη πρὸς τὸν σπαθάριον· Λάβε τὸ τέκνον μου όψιδα, καὶ ομολογώ δουλεύειν τῇ βασιλείᾳ. Ο δὲ λαβὼν τὸ τέκνον αὐτοῦ, λέγει αὐτῷ· Ποῖον δοῦλον ἑαυτὸν τῆς βασι λείας καλεῖς, ὅτι ἀναπόκλειστης ὧν λαλεῖς ἡμῖν; ἀδύνατόν ἐστιν ἡμῖν ἀναχωρήσει μέχρις ἂν παρα λάβωμεν τὸ κάστρον. Τότε λέγει ὁ οι Φαρασμάνιος. Δός μοι λόγον. Ὁ δὲ σπαθάριος ἔδωκεν ἡ αὐτῷ τον, μηδὲν αὐτὸν δὲ ἀδικῆσαι, ἀλλὰ μετὰ τριάκοντα ὀνομάτων μόνον εἰσελθεῖν ἐν τῷ κάστροῳ. Τοῦτον βλη εισερχομένοις αὐτῷ τριάκοντα, ὅτι Ἐν τῷ ' εἰσελ θεῖν ἡμᾶς κρατήσατε τὰς πόρτας, καὶ ἧς εἰσέλθωσι πάντες. Καὶ τούτου γενομένου, ἐκέλευσε τι θῆναι πῦρ εἰς τὸ κάστρον. Γενομένης δὲ πυρκαϊας μεγάλης, ἐξῆλθον αἱ φαμιλίαι αρπάζουσας ὅ τι ηδύναντο βαστάσαι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖ; · οι τοῦτο σε αὐτῷ Α, αὐτὸν Ρωμαίων Α. Γ. οι ἐπιπεσόντες τήν τε πόρταν Α, ἐπιπεσόντων καὶ τὰς πόρτας μετ' εἰρήνης το ὀχυροῦ Α, ἰσχυροῦ σε συνεσχέθη Α, συνεχόμενος δε ὁ δὲ σπαθ. ἔδ. αὐτῷ λόγ. Α. τὸ μηδὲν αὐτὸν Α, μηδένα τοίχ δὲ τὸν λόγον μὴ φυλάξας Α, τούτου δὲ λόγον μὴ φυλάξαντος ἐν ἐν τῷ Α, τὸ κι ἐκέλευσε] ἐπ· έτρεψε Α΄ 1. οι τι] εἴτι Α, ὅτι THEOPHANIS wehum lati spathario dixere : Advenere Romani, & B & recipe te ad ilios. Tum igitur spatharius Alanis quinquaginta comitatus, et cyclopedum ope nivibus Caucasei jugi mense Maio superatis, Romanos of- ſen :it, et gaudio perfusus totus rogabat, Ubi est exercitus? Responderunt illi: Saracenis Ingruenti- hus, in Romanorum. ditionem redierunt. Nos vero cum Romanos Ones attingere vetaremur, iter in Alaniam meditati sumus. Spatharius ad eos : Quid nume rei agendum est? inquit. Tum illi : Hac, aiunt, regione transire nullo pacto conceditur. Annon alia vin, respondet spatharius, facilis transitus? Porro castrum illic erat nomine Siderum cujus custos quidam nomine Pharasmanius sub Saracenorum potestate constitutus pacem cum Armeniis Servabat. Nonnullis ad eum delegatis spatharius significat : Si pacem cum Armeniis agis, ram me- cum habe, Romanorum jugum subi, fer opem in- super, ut ad mare transeamus, et Trapezunte!A trajjoere possimus. Eo conditiones haud admittente, ex suis et Armeniis nonnullos spatharias distrahi / quibus insidias locare imperat, ac, Ubi milites, in- quit, ad diurnum laborem et agrorum culturam prodeuntes videritis, quos pateritis, detinete, et exteriores portás occupate, donec ipsi advenerimus, Alli impositum onus capessunt, et positis insidiis in populum ad diurnum opus extra castrum prodeun- tem irruunt ex improviso, et occupatis etiam portis plures ex eis ceperunt. Pharasmanius in castro cum patris remanserat, cum repente spatharius se ipsum præsentem exhibuit, ac ut portas aperiret cum Pharasmanio collocutus, haud acquievit ille, quin Immo bellum sustinendum duxit, cumque castrum Evere municum foret, ipsum invalere spatharius baud valuit. Interea Marinus Apsiliensium incola- rum spectatissi; ue castrum obsessum intelligens, magno timore percussus est, cum videlicet copia Sum Hic cu spathario exercitum considere arbi- traretur. Quare viris trecentis sccum abductis, spa- tharium adiií, et, Ego te, inquit, ad maris usque oras incolumem deduco. Tum vero Pharasmanius, abi se in has conjectum augustias sensit, cum spa- thario collocutus : Accipe, ait, Aliuus meum obsidem, et imperio Romano me subditumn fore polliceor. lile recepto in potestatem puero, Quem te, rogat, imperii D sub.litum profteris, qui etiam inclusus et obsidione cinctus, nobiscum pacisci contendis? Certe nos hine recedere impossibile est, nisi prius castrum in potestatem nostram veniat. Pharasmanius ad hæc : Da Ailem, inquit, te nihil damni illatururs, sed cum triginta solis comitibus te castrum ingressurum. C VARIE LECTIONES. vulg. * om. vulg. add. ex A. vulg. vulg. ut & add. ex A. add. ex vulg. νulg. νulg. JAG. GOARI NOTÆ. (77) Labor diurnus recentioribus κάματος, et κάμνω, laboro.
PG 108:797Μαυί̈ας δέ, ὁ υἱὸς Ἰσάμ, ἐπεστράτευσε τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐμπεριπατήσας ὑπέστρεψεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει, ἰνδικτιῶνος θ, ὥρᾳ θέρους, ἀτμὶς ὡς ἐκ καμίνου πυρὸς ἀνέβρασεν ἀναμέσον Θήρας καὶ Θηρασίας τῶν νήσων ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης ἐπὶ ἡμέρας τινάς, καὶ κατὰ βραχὺ παχυνομένη καὶ ἀπολιθουμένη τῇ ἐξάψει τῆς πυρώδους ἐκκαύσεως, ὅλος ὁ καπνὸς πυροφανὴς ἐδείκνυτο. τῇ δὲ παχύτητι τῆς γεώδους οὐσίας πετροκισσήρους μεγάλους ὡς λόφους τινὰς ἀνέπεμψε καθ’ ὅλης τῆς μικρᾶς Ἀσίας καὶ Λέσβου καὶ Ἀβύδου καὶ τῆς πρὸς θάλασσαν Μακεδονίας, ὡς ἅπαν τὸ πρόσωπον τῆς θαλάσσης ταύτης κισσήρων ἐπιπολαζόντων γέμειν· μέσον δὲ τοῦ τηλικούτου πυρὸς νῆσος ἀπογεωθεῖσα τῇ λεγομένῃ Ἱερᾷ νήσῳ συνήφθη, μήπω τὸ πρὶν οὖσα, ἀλλ’ ὡς αἱ προρρηθεῖσαι νῆσοι, Θήρα τε καὶ Θηρασία ποτὲ ἐξεβράσθησαν, οὕτω καὶ αὕτη νῦν ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ θεομάχου Λέοντος. ὃς τὴν κατ’ αὐτοῦ θείαν ὀργὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ λογισάμενος ἀναιδέστερον κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἤγειρε πόλεμον, σύμμαχον ἔχων Βησὴρ τὸν ἀρνησίθεον καὶ τῆς ἴσης ἀλογίας ἐφάμιλλον. ἄμφω γὰρ ἀπαιδευσίας ἦσαν ἔμπλεοι καὶ πάσης ἀμαθίας, ἐξ ἧς τὰ πολλὰ τῶν κακῶν ἔρχεται.καὶ ποιήσεις άλλας τρεῖς ἡμέρας, κατέλυσε τὰ τείχη ἕως τῆς γῆς, καὶ ἀποκινήσες κατῆλθεν ἐν Αψιλία μετὰ καὶ Μαρίνου τοῦ πρώτου αὐτῶν, ὑποδεχθεὶς ὑπὸ τῶν Ἀφίλων μετά πολλής και το μῆς. Κἀκεῖθεν κατελθὼν ἐν τῇ ο παραθαλασσίᾳ, ἀντεπέρασεν καὶ ἦλθεν πρὸς Ιουστινιανόν. Τοῦ δι Ιουστινιανοῦ ἀναιρεθέντος, καὶ τοῦ Φιλιππικοῦ τυ φλωθέντος, βασιλεύει ὁ ᾿Αρτέμιος, καὶ προβάλλεται αὐτὸν στρατηγὸν εἰς Ανατολικούς, Τοῦ δὲ Θεοδοσίου βασιλεύσαντος, καὶ τοῦ ᾿Αρτεμίου ἐκδιωχθέντος 1, καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων πολιτείας συγκεχυμένης οὔσης ἔκ τε ! τῆς βαρβάρων ἐπιδρομῆς καὶ ἐκ τῶν τοῦ Ἰουστινιανοῦ μιαιφονιῶν καὶ τῶν τοῦ Φιλιππικού ἀνοσιουργιών, οὗτος ὁ εἰρημένος Λέων ὑπερεμάχει τῷ Αρτεμίῳ ", εναντιούμενος Θεοδοσίῳ. Εἶχε δὲ συμ- φωνοῦντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα τὸν ᾿Αρτάβατον τὸν τῶν ᾿Αρμενιακῶν στρατηγόν, ἂν καὶ γαμβρόν μετὰ τὸ βασιλεῦσαι αὐτὸν εἰς Ανναν την θυγατέρα αὐτοῦ πεποίηκεν, προβαλλόμενος αὐτὸν καὶ κουρο- πελάτην. Μεταλμᾶς δὲ χειμάσας ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ἐξ- εδέξατο τὰς τοῦ Λέοντος ὑποσχέσεις · μηδὲν δὲ παρὰ Λέοντος δεξάμενος, καὶ γνούς ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπ' αὐτ τοῦ, ἐλθὼν εἰς τὴν ᾿Αβυδον ἀντεπέρασε λαὸν ἱκανὸν εἰς τὴν Θράκην, καὶ ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἀπεκίνησεν γράψας καὶ πρὸς Σουλεϊμὰν τὸν πρω- το τύμβουλον καταλαβεῖν μετὰ τοῦ προετοιμασθέντος Α στόλου. Τῇ δὲ με' τοῦ Αὐγούστου μηνός * παρεκάθισεν τῇ πόλει ὁ Μασαλμάς λυμηνάμενος καὶ τὰ Θρακία κάστρα. Περιχαρακώσαντες δὲ τὴ χερσαίον τείχος ὤρυξαν φόσσαν μεγάλην, καὶ ἐπάνω αὐτῆς περιτεί- ο χισμα στηθαίον διά ξηρολίθου ἐποίησαν Τῇ δὲ α' τοῦ Σεπτεμβίου μηνός τῆς α' ινδικτιώνος ἀνέλαβεν ὁ Χριστομάχος Σουλεϊμάν μετὰ τοῦ στό Σου καὶ τῶν ἀμηραίων αὐτοῦ ἔχων παμμεγέθεις καὶ πολεμικές κατίνας (78) καὶ δρόμωνας τὸν ἀρ:- Ομόν απ', καὶ προσώρμισεν " ἀπὸ τῆς Μαγναύρας ἕως τοῦ (79) Κυκλοβίου 18. Μετὰ δὲ δύο ἡμέρας νότου πνεύσαντος, καὶ ἀπέραντες ἐκεῖθεν παρέπλευσαν τὴν πήλιν. Καὶ οἱ μὲν ἐπέρασαν εἰς τὰ Εὐτροπίου κα Ανθεμίου (80), οἱ δὲ εἰς τὰ τῆς Θράκης μέρη ἀπὸ τοῦ καστελλίου τῶν Γαλάτων καὶ ἕως τοῦ κλειδίου προσώρμισαν. Τῶν δὲ μεγάλων πλοίων βεβαρημέν νων ἐκ τοῦ φόρτου καὶ ἀγρευομένων νωτοφύλακες μέχρι τῶν εἴκοσι κατίνων ἀπέμειναν ἐχόντων ἀνὰ ἐκατὴν λωρικάτων πρὸς τὸ ταῦτα φυλάττειν. Ευδίας τε Α. θα πολλής Α α ι, μεγάλης τῇ Α. ' ἐκδιωχθέντος Α, διωχθέντος Α ', καὶ ἐκ τῶν τοῦ Α, ἔκ τε ταίg. τῶν Α. " ὁ εἰρ. Λέων] ὁ εὐσεβής 2. τῷ ᾿Αρτεμίαν] (η Δ. τοῦ ᾿Αρτεμίου. 1. γράψας πάλιν καὶ μετὰ τοῦ προετοιμασθέντος Α, μετά προετιμασθ. μηνός Α. το στηθαίον Α, στηθέων ἐποίησαν Α Γ. παμμεγέθεις ναῦς ἀριθμὸν ἕως τῶν Κ. Α. κατίνας] κατήνας. προσώρμισεν Α, προσώρμισαν κατήγων Α 2, θεμίου 1, Ανθιμ. ἀγρενομένων Α, ἀγρευόντων σε νοτοφύλακες 1. κτηνῶν Γ. " δαπανη- φόρους, κατίναι αρμαμέντων καὶ δαπάνας erικα CHRONOGRAPHIA. B Als lubens pollicetur, at file postmodum viola, comitibus injunxit : Ingressi portas occupate, et reliqui demum socii subsequantur. Quo, ut jusse- rat, præstito, etiam ignem castro submitti impera - vil, incendioque jam excitato, familia omnes illine egress, es facultatibus, quod licuit, secum aspor- taverunt, et exactis illic diebus tribus muros solo tenus æquavit, et motis inde castris cum Marino Apsiliensium primore in Apsiliam profectus est, ubi summis honoribus ab incólis susceptus fuit. Inde ad maritimam oram digressus, in ulteriorem ripara trajecit, et al Justinianum se çontulit. Justiniano e viris sunla:o, et Philippico oculis privato, Arte- mius iuperat, qui Leonem Orientalium ducem instituit. Mox Theodosio tyrannidem arripiente, cum ejectus esset Artemius, et cum barbarorum incursionibus, tum injustis dustiniani cælibus, tum Philippici sacrilegis impictatibus cuneta sus deque per Romanam rem publicam jactaremtur, memoratus iste Leo armis in Theodosinm susceptis Armenii partes strenue propugnabat. Propositi vero armorum¿que socium, et in eadem pericula conspi - rautem nactus est Artabasdum Armenicoruvi ducent, quem Anua Glia in matrimonium Incata generum imperator factis ascivit, et curopalatis dignitate auxit. Cæterum Masalmas in Asia hiematus ibi Leo- nis promissorum solutionem exspectabat, qui cum nihil a Leone accepisset, illusum se sebliens, Abydum profectus copiosum exercitum in partes Thracia navibus transmisit, et in urben imperii reginam arma movit, Sulimanem etiam consilii sui primi- cerium litteris monuit, ut cum clas-e instructa adveniret. Die autem mensis Augusti decíma quinta urbem obsidere cœpit Masalmas, expugnatis dire- ptisqué Thraciæ castris. Porro terrestri muro cir- cumquaque vallato ingentem fossam apernerunt, et ad vallum fosse impositum ex lapidibus nullo cœ- mento ad invicem junctis murum, qui castris pro Jorica esset, circumduxerunt. Die vero prima mensis Septembris indictione prima, infensus ille Christi adversarius Sulianan cum classe et ameræis suis ad urbem appulit, advectis insolitæ magnitudinis bellicis navibus, nec non dromonibus, mille et octingentis numero, et ad spatium litoris, quodl D Magnauram et Cyclobium interjacet, applicuit, post " VARIE LECTIONES. . . add. ex vulg. " add. ex vulg. A. · add. ex supraser. A c. · vulg. add. ex vulg. " om. •'Av- ew A. ug. Par. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. seaphas sumptus ferentes, legerit proinde ubi etiam p. seq. dicuntur hujusmodi ferre, ac sumpins reliquos, COMBEFIS. Aula dicitur Luitpraulo De legal. Alii Anastasium in cu fulmine percussum magna aura perire se defentem narrant. Plura Luitprandus, Gyllius, Orig. CP. Ad angulum meridionalem situm declarat contextus. nis protospathario, aiunt Orig. CP.. n men ac- aunu'n Mauricii • cipit, de quo auctor ad ptimum. (78) Reg., etc. Postremum boc exponit Anast. (79) Palatium Magnaura corrupte quasi Magna (80) Portus ad Chalcedonem, ab Eutropio Zeno-
PG 108:799οἱ δὲ κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν ὄχλοι σφόδρα λυπούμενοι ἐπὶ ταῖς καιναῖς διδασκαλίαις αὐτῷ τε ἐμελέτων ἐπελθεῖν καί τινας βασιλικοὺς ἀνθρώπους ἀνεῖλον καθελόντας τὴν τοῦ κυρίου εἰκόνα τὴν ἐπὶ τῆς μεγάλης Χαλκῆς πύλης, ὡς πολλοὺς αὐτῶν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας τιμωρηθῆναι μελῶν ἐκκοπαῖς καὶ μάστιξι καὶ ἐξορίαις καὶ ζημίαις, μάλιστα δὲ τοὺς εὐγενείᾳ καὶ λόγῳ διαφανεῖς· ὥστε καὶ τὰ παιδευτήρια σβεσθῆναι καὶ τὴν εὐσεβῆ παίδευσιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἐν ἁγίοις Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου καὶ μέχρι νῦν κρατήσασαν, ἧς καὶ μετὰ ἄλλων πολλῶν καλῶν καθαιρέτης ὁ σαρακηνόφρων οὗτος Λέων γέγονεν. ἐν τούτοις οὖν θείῳ κινούμενοι ζήλῳ στασιάζουσι κατ’ αὐτοῦ μεγάλῃ ναυμαχίᾳ συμφωνήσαντες Ἑλλαδικοί τε καὶ οἱ τῶν Κυκλάδων νήσων Κοσμᾶν τινα συνεπόμενον ἔχοντες εἰς τὸ στεφθῆναι, Ἀγαλλιανὸς δέ, τουρμάρχης τῶν Ἑλλαδικῶν, ἡγεῖτο τῆς στρατιᾶς, καὶ Στέφανος· οἳ καὶ προσπελάσαντες τῇ βασιλίδι πόλει ιη τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς τῆς ι ἰνδικτιῶνος ἡττῶνται συμβαλόντες τοῖς Βυζαντίοις, ἐμπρησθέντων αὐτῶν τῶν νηῶν τῷ σκευαστῷ πυρί.Α' δὲ καταλαβούσης αὐτὰς ἐν τῷ ρεύματι καὶ τοῦ Στε- νοῦ μικρὸν πνεύσαντος (81) ὤθησεν αὐτὰς ἐπὶ τὰ ἔξω Ο δὲ εὐσεβὴς βασιλεύς (82) παραχρήμα ἐμπύρους κ ναῦς κατ' αὐτῶν ἐκπέμψας ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως, τῇ θείᾳ συμμαχία πυριαλώτους αὐτὰς ἐποίησεν· καὶ αἱ μὲν εἰς τὰ παράλια τείχη εμποριζόμεναι ἀπερι φήσαν, αἱ δὲ εἰς τὸν βυθὸν αὐτανδροι κατεποντί σθησαν "! · ἕτεραι δὲ μέχρι τῆς Οξείας καὶ Πλα τείας (23) νήσου λαυρίζουσαι απηνέχθησαν. Ἐντεῦθεν οὖν οἱ μὲν τῆς πόλεως θάρτης & έλαβον, οἱ δὲ που λέμιοι μεγάλως κατέπτηξαν τὴν τοῦ υγροῦ πυρὸς έγνωκότες δραστικωτάτην ενέργειαν. Εβούλοντο γέρ τῇ αὐτῇ ἑσπέρῃ εἰς τὰ παράλια προσορμίσαι τείχη, καὶ τοὺς αὐχένας εἰς τὰς ἐπάλξεις ἐπιθεῖνα: · ἀλλὰ τὴν βουλὴν αὐτῶν διεσκέδασεν ὁ Θεὸς διὰ τῶν προ- Β σθελῶν τῆς ἁγίας Θεοτόκου * (84). Τῇ δὲ αὐτῇ νυκτὶ τὴν ἄλυσιν ἔν τῶν Γαλάτου (85) ὁ εὐσεβὴς βασι λεὺς μυστικῶς συνέστειλεν. Οἱ δὲ ἐχθροὶ νομίσαντες, ὅτι βουλόμενος αυτούς δελεάσαι ὁ βασιλεὺς ταύτην παρέστειλεν, οὐκ ἐτόλμησαν εἰσελθεῖν καὶ ορμίσαι κα Ενδον των Γαλάτου - ἀλλὰ διαπλεύσαντες ἐκ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Σωσθενίου (80) ἐκεῖ κατήσφαλίσαντο τη ἑαυτῶν το πλώιμον. Τῇ δὲ ὀγδόη του Οκτωβρίου μηνός θνήσκει ὁ Σουλεϊμὰν ὁ ἀρχηγὸς αὐτῶν, καὶ ἀμηρεύει Ούμαρ. Χειμώνος δὲ γενομένου (87) βα ρυτάτου ἐν τῇ Θράκῃ. ὥστε τὴν γῆν ἐπὶ ἑκατὸν ἡμέ ρας μὴ φαίνεσθαι ἐκ τῆς κρυσταλλωθείσης χιόνος πλῆθος ἵππων τε Α' καὶ καμήλων καὶ λοιπῶν ζώων τῶν ἐχθρῶν τεθνήκασιν. Τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ κατο έλαβεν Σουφιὰμ μετὰ τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ κτισθέντος στόλου, έχων κατίνας » σιτοφόρους τετρακοσίας καὶ το τὰς ἐμπύρου; Λ. οι κατεπένθησαν Λ . οὖν Γαλάτου Α. Γαλάτων ὁρμίσαι Α, ὁρμῆσαι ἑαυτῶν Α, ἑαυτοῦ τῇ δὲ ὀγδόῃ τῇ δὲ ε' Α. Α, τε ἵππων κατήνας σ Η Α. το θράτος Α. οι τῆς πανάγνου θ. Α. των Α. τὰ ἀναπλεύσαντες Α. οι ἐκ τοῦ κρυσταλλωθέντος χ. Α' 1. νότου, τοῦ νότου πνεύ σαντος, ἅμα μικρού πνεύματος αντιπνεύσαντος, καὶ τοῦ δε προς εἰς του πίσω άγεσθαι βιαζομένου. τῆς ᾿Ακαθίστου, Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἀνάμνησιν ποιοῦμεν τῆς περὶ ἡμᾶς μεγίστης ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας ἣν ἐδείξατο τότε ὁ Θεὸς ἀποστρέψας μετὰ αἰσχύνης τοὺς ἀθέους Αγαρηνούς μεσιτείᾳ τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. Η εππων τε παννυχίδα, ακάθιστον τὴν ἡμέραν ριστήριον, βραχύτατοι λιμένες, αι Σωσθένιον, τες. φιλμ Σοφιά», οι Τζίβ, ίζίδ, - ζίδον, THEOPHANIS • " duos autem dies noto spirante ea statione solve- runt, et ad urbem adnavigaverunt. Et hi quidem Eutropii Anthețniique oras occupant, alii in Thraciæ partes a Galatæ castello ad portus ipsius seras clevelantur. Onerariae tandem naves suo pondere depressæ ac tardius latæ oun classis extrema tene- rent, ad viginti ex præcipuis numerum retro totum agmen steterunt, centum milites, loricis instrudos ad singularum defensionem furentes. Tranquillitate \autein' magna toty freto primum incumbente, teni mox venti fatu ex portus angustiis in extimum spatium delata sum, easdemque pistissimus impe, `rator incendiariis navibus ex urbis extrema arce etidissis, igne Dei juvantis opera injecto, cunclas absumpsit, et hæ quidem ad maritima urbis mœnia B conflagrantes disjecta, alis pelagi profundo cum irritum declaravit. Porro eaclem nocte plus impera- for' calènam ferream Galatæ portum occludentem silenter snbduxit. Hostes imperatorem anime eds circumveniendi removisse rati, ulterius progředì ét ad Galatæ portum appellere nequaquain ausi sent, sed ad Sosthenli sinum recedentes classem suam C VARIE LECTIONES. impositis hominibus absorptæ, reliquæ ad Oxeam Plateɔmque insulam altum mare tenentes deductæ. Hinc urbis civibus creverunt animi, hostes vero operosam potentemque avidi ignis virtutemn experti summo terrore perculsi. Ila quippe ipså die sub vesperam ad maritimos muros militares copias applicare, temonesque supra propugnacula imponere decreverant. Sed istud eorum consilium sanctæ Dei Genitricis interventu Deñs incassum et vulg. vulg. vulg. $3 A, et sic ubique. add. ex vulg. * add. ex JAG. GOARI NOTÆ. austro, liquet legisse nec Theophanos (nisi est lacuna, quod suspicor aliud scripserit, quί et ipse paulo ante anstri meminit, cum ea classis urbi mulnavigavit. S. Niceph. : Fuerunt hæc enas at er naves ita facile incendi potuerint, excepta illarum ex mole at onere tarditato ; modi- cis ventus, ac auster contrarius, ipseque ad Pro- pontidis fauces adversus fluxus. Anctor orat. in D diem festum Auct. s. f pluribus ista prosequitur : New es hanc tertiam urbis lite- rationem divina ope, ae sanctissimæ Dei Genitricis precibns en die recolunt Græci, COMBEFIS. (S3) Propontidos insula. die Ecclesiæ Græcie recolit Menum : Maximæ, et qua capiun omnem superal in nos clementiæ codem die mema- riam agimus, quam nimirum tune Deus exhibuit, Deiparae Domina nostrae super omnes sanca, ac semper virginis Maria intercessione depulsis cum “decore irreligiosis Agarenis. Solutæ,” obsidionis • historiam deinde lexit, et quæ tum a Nicephoro, tum a Theophane omnissa fuevi, et ab histories fide no alieno discursu percenset. Celebritatis vigilias et integrum quod pedibus slan- tes, neo en dio permissa intér decantandus, hymnes suasione peragan. Greci appellant. Orationem in cam memoriam zůxa. et historicam profert is tomus quem Historia Monothelitarum nomine P. Francisens Combefis ante annos quatuor edidit, Historica nar- ratio eadem quæ in Menæo, tantum cultiore stylo composita : occurrit pag. 817. . CP. portum fuisse clausum demonstrat Laoniens Chalcondyius lib. vil, Phranzes lib. ut, cap. 8. et alii. cais, piures, eι historis penultima nota recensita scribit, varias appella- tiones surtiuntur ad Chrysopoli:n reponit portum búnç Gyllius, quod in éo adversus Amyen præliantes Argonautæ salutem repererint swsbEV- vocat inferius Anastasius Gizid. Solimani nuper memorati necem, et ejus genus memerat. Menæum superius adductum. (81) Borea Proponti. Cum Diaconus habeat, (82) Ejus impietate nondum detecta. (84) Literatæ urbis anmiam memoriam Augusti (85) Catena 2 Galata ad urbis mures producta (86) Permpli unius CP, portus regiones, ita di- (87) Nicephorus totidem verbis are scribens, Ση
καὶ οἱ μὲν βυθίζονται περὶ τὸν λάκκον, ἐν οἷς καὶ Ἀγαλλιανὸς ἔνοπλον ἑαυτὸν ἐπόντωσεν, οἱ δὲ ζῶντες τῷ κρατοῦντι προσρύονται. καὶ ἀποτέμνονται τὰς κεφαλὰς Κοσμᾶς τε καὶ Στέφανος, αὔξει δὲ τῇ κακίᾳ Λέων ὁ δυσσεβὴς καὶ οἱ τούτου σύμφρονες τὸν κατὰ τῆς εὐσεβείας διωγμὸν ἐπιτείνοντες. κατὰ δὲ τὴν θερινὴν τροπὴν ταύτης τῆς ι ἰνδικτιῶνος, μετὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακὴν νίκην, κατὰ τῆς Βιθυνῶν Νικαίας παρατάττεται Σαρακηνῶν δύο ἀμηραίων στῖφος, Ἄμερ ἐν χιλιάσι ιε μονοζώνων προδραμὼν καὶ ἀπαρασκεύαστον κυκλώσας τὴν πόλιν, καὶ Μαυί̈ας ἐπακολουθῶν ἐν ἄλλαις ὀκτὼ ἥμισυ μυριάσιν, οἳ μετὰ πολιορκίαν πολλὴν καὶ καθαίρεσιν τῶν τειχῶν μερικὴν τῷ τῶν τιμωμένων ἁγίων πατέρων αὐτόθι τεμένει ταύτης μὲν οὐ περιγεγόνασι διὰ τῶν εὐπροσδέκτων εὐχῶν πρὸς τὸν θεόν, ἔνθα καὶ σεβάσμιοι αὐτῶν χαρακτῆρες ἀνεστήλωντο μέχρι νῦν ὑπὸ τῶν ὁμοφρόνων αὐτῶν τιμώμενοι. Κωνσταντῖνος δέ τις στράτωρ τοῦ Ἀρταυάσδου ἰδὼν εἰκόνα τῆς θεοτόκου ἑστῶσαν, λαβὼν λίθον ἔρριψε κατ’ αὐτῆς καὶ συνέτριψεν αὐτὴν καὶ πεσοῦσαν κατεπάτησεν· καὶ θεωρεῖ ἐν ὁράματι παρεστῶσαν αὐτῷ τὴν δέσποιναν καὶ λέγουσαν αὐτῷ·Α' δὲ καταλαβούσης αὐτὰς ἐν τῷ ρεύματι καὶ τοῦ Στε- νοῦ μικρὸν πνεύσαντος (81) ὤθησεν αὐτὰς ἐπὶ τὰ ἔξω Ο δὲ εὐσεβὴς βασιλεύς (82) παραχρήμα ἐμπύρους κ ναῦς κατ' αὐτῶν ἐκπέμψας ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως, τῇ θείᾳ συμμαχία πυριαλώτους αὐτὰς ἐποίησεν· καὶ αἱ μὲν εἰς τὰ παράλια τείχη εμποριζόμεναι ἀπερι φήσαν, αἱ δὲ εἰς τὸν βυθὸν αὐτανδροι κατεποντί σθησαν "! · ἕτεραι δὲ μέχρι τῆς Οξείας καὶ Πλα τείας (23) νήσου λαυρίζουσαι απηνέχθησαν. Ἐντεῦθεν οὖν οἱ μὲν τῆς πόλεως θάρτης & έλαβον, οἱ δὲ που λέμιοι μεγάλως κατέπτηξαν τὴν τοῦ υγροῦ πυρὸς έγνωκότες δραστικωτάτην ενέργειαν. Εβούλοντο γέρ τῇ αὐτῇ ἑσπέρῃ εἰς τὰ παράλια προσορμίσαι τείχη, καὶ τοὺς αὐχένας εἰς τὰς ἐπάλξεις ἐπιθεῖνα: · ἀλλὰ τὴν βουλὴν αὐτῶν διεσκέδασεν ὁ Θεὸς διὰ τῶν προ- Β σθελῶν τῆς ἁγίας Θεοτόκου * (84). Τῇ δὲ αὐτῇ νυκτὶ τὴν ἄλυσιν ἔν τῶν Γαλάτου (85) ὁ εὐσεβὴς βασι λεὺς μυστικῶς συνέστειλεν. Οἱ δὲ ἐχθροὶ νομίσαντες, ὅτι βουλόμενος αυτούς δελεάσαι ὁ βασιλεὺς ταύτην παρέστειλεν, οὐκ ἐτόλμησαν εἰσελθεῖν καὶ ορμίσαι κα Ενδον των Γαλάτου - ἀλλὰ διαπλεύσαντες ἐκ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Σωσθενίου (80) ἐκεῖ κατήσφαλίσαντο τη ἑαυτῶν το πλώιμον. Τῇ δὲ ὀγδόη του Οκτωβρίου μηνός θνήσκει ὁ Σουλεϊμὰν ὁ ἀρχηγὸς αὐτῶν, καὶ ἀμηρεύει Ούμαρ. Χειμώνος δὲ γενομένου (87) βα ρυτάτου ἐν τῇ Θράκῃ. ὥστε τὴν γῆν ἐπὶ ἑκατὸν ἡμέ ρας μὴ φαίνεσθαι ἐκ τῆς κρυσταλλωθείσης χιόνος πλῆθος ἵππων τε Α' καὶ καμήλων καὶ λοιπῶν ζώων τῶν ἐχθρῶν τεθνήκασιν. Τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ κατο έλαβεν Σουφιὰμ μετὰ τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ κτισθέντος στόλου, έχων κατίνας » σιτοφόρους τετρακοσίας καὶ το τὰς ἐμπύρου; Λ. οι κατεπένθησαν Λ . οὖν Γαλάτου Α. Γαλάτων ὁρμίσαι Α, ὁρμῆσαι ἑαυτῶν Α, ἑαυτοῦ τῇ δὲ ὀγδόῃ τῇ δὲ ε' Α. Α, τε ἵππων κατήνας σ Η Α. το θράτος Α. οι τῆς πανάγνου θ. Α. των Α. τὰ ἀναπλεύσαντες Α. οι ἐκ τοῦ κρυσταλλωθέντος χ. Α' 1. νότου, τοῦ νότου πνεύ σαντος, ἅμα μικρού πνεύματος αντιπνεύσαντος, καὶ τοῦ δε προς εἰς του πίσω άγεσθαι βιαζομένου. τῆς ᾿Ακαθίστου, Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἀνάμνησιν ποιοῦμεν τῆς περὶ ἡμᾶς μεγίστης ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας ἣν ἐδείξατο τότε ὁ Θεὸς ἀποστρέψας μετὰ αἰσχύνης τοὺς ἀθέους Αγαρηνούς μεσιτείᾳ τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. Η εππων τε παννυχίδα, ακάθιστον τὴν ἡμέραν ριστήριον, βραχύτατοι λιμένες, αι Σωσθένιον, τες. φιλμ Σοφιά», οι Τζίβ, ίζίδ, - ζίδον, THEOPHANIS • " duos autem dies noto spirante ea statione solve- runt, et ad urbem adnavigaverunt. Et hi quidem Eutropii Anthețniique oras occupant, alii in Thraciæ partes a Galatæ castello ad portus ipsius seras clevelantur. Onerariae tandem naves suo pondere depressæ ac tardius latæ oun classis extrema tene- rent, ad viginti ex præcipuis numerum retro totum agmen steterunt, centum milites, loricis instrudos ad singularum defensionem furentes. Tranquillitate \autein' magna toty freto primum incumbente, teni mox venti fatu ex portus angustiis in extimum spatium delata sum, easdemque pistissimus impe, `rator incendiariis navibus ex urbis extrema arce etidissis, igne Dei juvantis opera injecto, cunclas absumpsit, et hæ quidem ad maritima urbis mœnia B conflagrantes disjecta, alis pelagi profundo cum irritum declaravit. Porro eaclem nocte plus impera- for' calènam ferream Galatæ portum occludentem silenter snbduxit. Hostes imperatorem anime eds circumveniendi removisse rati, ulterius progředì ét ad Galatæ portum appellere nequaquain ausi sent, sed ad Sosthenli sinum recedentes classem suam C VARIE LECTIONES. impositis hominibus absorptæ, reliquæ ad Oxeam Plateɔmque insulam altum mare tenentes deductæ. Hinc urbis civibus creverunt animi, hostes vero operosam potentemque avidi ignis virtutemn experti summo terrore perculsi. Ila quippe ipså die sub vesperam ad maritimos muros militares copias applicare, temonesque supra propugnacula imponere decreverant. Sed istud eorum consilium sanctæ Dei Genitricis interventu Deñs incassum et vulg. vulg. vulg. $3 A, et sic ubique. add. ex vulg. * add. ex JAG. GOARI NOTÆ. austro, liquet legisse nec Theophanos (nisi est lacuna, quod suspicor aliud scripserit, quί et ipse paulo ante anstri meminit, cum ea classis urbi mulnavigavit. S. Niceph. : Fuerunt hæc enas at er naves ita facile incendi potuerint, excepta illarum ex mole at onere tarditato ; modi- cis ventus, ac auster contrarius, ipseque ad Pro- pontidis fauces adversus fluxus. Anctor orat. in D diem festum Auct. s. f pluribus ista prosequitur : New es hanc tertiam urbis lite- rationem divina ope, ae sanctissimæ Dei Genitricis precibns en die recolunt Græci, COMBEFIS. (S3) Propontidos insula. die Ecclesiæ Græcie recolit Menum : Maximæ, et qua capiun omnem superal in nos clementiæ codem die mema- riam agimus, quam nimirum tune Deus exhibuit, Deiparae Domina nostrae super omnes sanca, ac semper virginis Maria intercessione depulsis cum “decore irreligiosis Agarenis. Solutæ,” obsidionis • historiam deinde lexit, et quæ tum a Nicephoro, tum a Theophane omnissa fuevi, et ab histories fide no alieno discursu percenset. Celebritatis vigilias et integrum quod pedibus slan- tes, neo en dio permissa intér decantandus, hymnes suasione peragan. Greci appellant. Orationem in cam memoriam zůxa. et historicam profert is tomus quem Historia Monothelitarum nomine P. Francisens Combefis ante annos quatuor edidit, Historica nar- ratio eadem quæ in Menæo, tantum cultiore stylo composita : occurrit pag. 817. . CP. portum fuisse clausum demonstrat Laoniens Chalcondyius lib. vil, Phranzes lib. ut, cap. 8. et alii. cais, piures, eι historis penultima nota recensita scribit, varias appella- tiones surtiuntur ad Chrysopoli:n reponit portum búnç Gyllius, quod in éo adversus Amyen præliantes Argonautæ salutem repererint swsbEV- vocat inferius Anastasius Gizid. Solimani nuper memorati necem, et ejus genus memerat. Menæum superius adductum. (81) Borea Proponti. Cum Diaconus habeat, (82) Ejus impietate nondum detecta. (84) Literatæ urbis anmiam memoriam Augusti (85) Catena 2 Galata ad urbis mures producta (86) Permpli unius CP, portus regiones, ita di- (87) Nicephorus totidem verbis are scribens, Ση
PG 108:801οἶδας ποῖον γενναῖον πρᾶγμα εἰργάσω εἰς ἐμέ; ὄντως κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τοῦτο ἐποίησας. τῇ δὲ ἐπαύριον προσβαλόντων τῶν Σαρακηνῶν τῷ τείχει, καὶ πολέμου κροτηθέντος, δραμὼν εἰς τὸ τεῖχος ὡς γενναῖος στρατιώτης ὁ ταλαίπωρος ἐκεῖνος βάλλεται ὑπὸ λίθου τοῦ ἐκ τοῦ μαγγανικοῦ πεμφθέντος, καὶ συνέτριψεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπον, ἄξιον τῆς ἑαυτοῦ δυσσεβείας κομισάμενος ἀνταπόδομα. αἰχμαλωσίαν δὲ πλείστην καὶ λάφυρα συναγαγόντες ὑπέστρεψαν, δεικνύντος καὶ τοῦτο τοῦ θεοῦ τῷ ἀσεβεῖ, ὅτι οὐ δι’ εὐσέβειαν περιγέγονε τῶν ὁμοφύλων, ὡς ἐκεῖνος ηὔχει, ἀλλὰ διά τινα αἰτίαν θείαν καὶ ἀπόρρητον κρίσιν, ἀποκρουομένης μὲν τὴν τοιαύτην Ἀραβικὴν ἰσχὺν τῆς τῶν ἁγίων πατέρων πόλεως ταῖς αὐτῶν πρεσβείαις, διὰ τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἀκριβεστάτων αὐτῶν χαρακτήρων εἰς ἔλεγχον δὲ καὶ ἀναπολόγητον κρίσιν τοῦ τυράννου καὶ βεβαίωσιν τῶν εὐσεβούντων. οὐ μόνον γὰρ περὶ τὴν σχετικὴν τῶν σεπτῶν εἰκόνων ὁ δυσσεβὴς ἐσφάλλετο προσκύνησιν, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανάγνου θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων· καὶ τὰ λείψανα αὐτῶν ὁ παμμίαρος, ὡς οἱ διδάσκαλοι αὐτοῦ Ἄραβες, ἐβδελύττετο.δρόμωνας. Καὶ μαθὼν τὴν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ πυρὸς ἐνέρ- γειαν, καὶ παραδραμὼν τὴν Βιθυνίαν, καὶ ἄντικρυς - περάσας, εἰς τὸν τοῦ Καλού Αγρού λιμένα προσωρ μισεν. Μετ' οὐ πολὺ δὲ κατέλαβεν καὶ Ἰζίδ μετά ἑτέρου στόλου κτισθέντος ἐν ᾿Αφρικῇ ἔχων καὶ αὐτὸς κατίνας τριακοσίας εξήκοντα ἁρμαμέντον τε καὶ δα- πάνας. Ομοίως καὶ αὐτὸς τὰ αὐτὰ μεμαθηκώς περι τοῦ ὑγροῦ πυρὸς προσώρμισεν εἰς τὸν Σάτυρον καὶ Βρύαν (88) καὶ ἕως Καρταλιμένος. Οἱ δὲ τῶν δύο στόλων τούτων Αιγύπτιοι καθ᾿ ἑαυτοὺς βουλευσάμε- νοι νυκτὸς τοὺς τῶν κατίνων σανδάλους (89) ἄραντες ἐν τῇ πόλει προσέφυγον τὸν βασιλέα εὐφημοῦντας, ὥστε ἀπὸ τῆς Ἱερείας (90) έως τῆς πόλεως ὁλόξυ- λον φαίνεσθαι τὴν θάλασσαν. Μαθὼν δὲ δι' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς περὶ τῶν κρυπτομένων δύο στόλων ἐν τῷ κόλπῳ, σίφωνας πυρσοφόρους κατασκευάσας, εἰς & δρόμωνάς τε καὶ διήρεις τούτους εμβαλών, κατὰ τῶν . δύο στόλων ἐξέπεμψεν. Τοῦ δὲ Θεοῦ οι συνεργήσαντος διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς παναχράντου » Θεοτόκου ἐπιτοπίως εβυθίσθησαν οἱ ἐχθροί · καὶ λαβόντες τὰ σκύλα οἱ ἡμέτεροι καὶ τὰς δαπάνας αὐτῶν μετὰ χαρᾶς καὶ νίκης ὑπέστρεψαν. Ἔτι δὲ πάλιν τοῦ Μερ- δασᾶν ἀπὸ Πυλῶν (91) σὺν τῷ στρατῷ τῶν ᾿Αράβων ἕως Νικαίας καὶ Νικομηδείας διατρέχοντες, οἱ ἐν τῷ Λιβῷ καὶ Σόφων. * δίκην Μαρία των κρυπτόμε νο: βασιλικοὶ ἄρχοντες, καὶ τὰ πεζικά εξάπινα τού- τοις ἐπιρρίπτοντες καὶ κλασματίζοντες (99), ἐκεῖθεν ἀποδράσα: ἐποίησαν· καὶ λοιπὸν μικρᾶς ἀδείας τῆς περατικής παραλίας οι εὑρούσης ἐκ τῆς πόλεως ἐξερχόμενα χελάνδια πλεῖστα ἐκόμιζον δαπάνας ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ ἁλιευτικὰ ἀγράρια σε εἰς τε τὰς νήσους καὶ παράλια τείχη ἀγρεύειν έχε θύας οὐκ ἐκωλύοντα Λιμοῦ “ δὲ μεγάλου γεγονότος, ἐν τοῖς Δραψε, πάντα τὰ ἀποθνήσκοντα ζῷα αὐτῶν κατήσθιον 48, ἵππους τε καὶ ὄνους καὶ καμήλους φασὶ δέ τινες ὅτι τὰ καὶ ἀνθρώπους τεθνεώτας καὶ τὸν ἑαυτῶν κόπρον εἰς τὰ κλίβανα βαλλοντες και ζυμοῦντες οι ήσθιον (95). Ενέσκηψεν δέ Μ εἰς αὐτοὺς καὶ λοιμικὴ νόσος (94) καὶ ἀναρίθμητα πλήθη ἐξ .. Έξω Α Ι, 1ζ16 έως] μέχρι Α. Μ ὁ βασιλεὺς τοῦ Θ. & των Α. παναχράντου σε παραπόλια Α λιμοῦ δὲ μεγ. Α. λιμ. τe Οι ζυμούντες Α. ζυμώντες ρα Α. ΝΟΤ.Ε. κρυπτομένων. Σ' τοῦ δὲ Θ. Α, * Σίφων. Α. οι παράλου Α. Αγριάς σε κατήσθιον Α, ἤσθιον ὅτι τοὺς ἐνεστηκότας λέμβους τῶν νεῶν εἰσβάντες, πρὸς : τὸ Βυζάντιον ήκον. Καὶ ηυλίζετο ἐν τῷ παλατίῳ τῷ καλουμένῳ τῆς Ἱερείας· Ιέρεια Ἱερὸν Ἱεράν καλουμένην νήσον καὶ πολύν φόνον καθ' ἑκάστην ποιοῦντες. ἔχοντες· εί 8! CHRONOGRAPHIA, B A illie tuto collocarunt. Die vero niensis Octobris octava illorum dux Sulinan exstinguitur, et amera principatum Umarus obtinet. Eo tempore tam aspera vis hiemis in Thraciam ingruit, ut præ nive golu indurata centenis diebus videri terra non potuerit, ex quo ingens equorum, camelorum reliquorumque animalium numerus hostibus periit. Insequente vere Suphiam advenit conflatam in Ægypto classem ad- ducens navium frumento convehendo idonearum ad φuadringentas, et totidem celoces. Is ignis Grecl virtute percepta, præternavigata Bithynia, cum in adversam partem trajecissét, ad Boni Agri por um applicuit. Non diu post cum altera classe in Africa colle ta, in qua naves onerariæ trecentæ sexaginta, cum armorum et commeatus numero Izib adfuit : qui cum eadena pariter de liquido igne referri aniliis sel, ad Satyrum et Bryam et adl Gardalimemem usque appulit. Tum vero Ægyptii per utramque forte classem dispersi, consilto solerter-inito, soluțis onečariæ cujuslibet navis lintribus, profugerunt in urbem, imperatorem fustis vocibus prosecuri, adeo ut ab Hierin ad urbem unico ligni fraginento totum mare compactum videretur. Imperator de utraque classe ab eis centior factus, siphones jam culandis ignibus instructos, et in dromones bire. mesque impositos adversus eas emisit, Deoque ipsius Deiparae precibus opitulante locis, quibus an- choris xi constiterant, hostes maris profundo absorpti sunt : quate nostri spoliis eorum commeatu C que omni direpto cum latitiae partæque feliciter victoriæ tripudiis in urbem redierunt. Ad hæt iterumi Merdasan cum Arabum acie a Pylis/Niceam τιsque et Nicomediain regionem omnem suis excurs 'sibus devastante, Libi Sophonisqne nobiles quiqua et imperatorii proceres nec non pedestres aliæ copiæ Mardaitarmin- iustar e latebris in cos irrum- pentes in frusta concisos et damnis affectos fugam arripere coegerunt. Ad ulterioris itaque frefi ripam nonnulla libertate concessa, navicule in- VARIÆ LECTIONES. : * vulg. * add. *1516 A vulg. * add. ex add. ex A. vulg. γνulg. * & adu̸. ex A. ex A. JAC. GOARI ex A, item vulg. « dd. Nicephorus. cephorus in Heracl:o : 1n palatio, quod dici- tur Hieriæ mansit. In urbe vero non exstitisse ad eumiem jimperatorem, ut urbem Ingrederetur a civibus delate declarant preces. Ubi reperiatur exponimus ad annum Copronymi 25. Est groque Propontis, et Bosphorus Thracius, ejusque agaxime ostium atque fauces ad Euxinum Pontum: quamvis frequentius et magis proprie scri- batur sparsim in hoc opere. Lege insuper apud Nicephorum editionis Re- fauces audit. textus snctoris arguit: drenus periphrhstice, Cam radicibus herbarum tritis elixa, Xyl. Buccardus panem se stercoracium Parisiis vidisse miraculo servatum testatur. COMBEFÍS. centa millia sustulisse Paulus Diaconus De gestis Longobardorum, lib. vi, cap. 47, refert : listes vero duntaxat infestasse auctoris verba mihi videntur commonere. (88) Bithynis portus liquidis verbis ostendit D give pag. 37, endeinque τὸ Ἱερὸν ad Preputilos (86) Οἱ δ' ἐν αὐτοῖς εἰσπλέοντες Αἰγύπτιοι νυκτός (90) Est Hieria palatium supra CP. dis quo NI- (91) Pylas istas ex adverso CP. in Asia esse con- (92) Anastasius, multis damnis afficientes; Ce- (93) Gedr. : Συν ρίζαις βοτάνης τεθρυμμέναις (94) Lutein illam CP. ingruentem hominum tre-
ἐκ τοῦδε τοίνυν τοῦ χρόνου ἀναιδῶς τῷ μακαρίῳ Γερμανῷ, τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως, προσετρίβετο, μεμφόμενος πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς καὶ ἀρχιερεῖς καὶ Χριστιανοὺς λαούς, ὡς εἰδωλολατρήσαντας ἐπὶ τῇ προσκυνήσει τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων, μὴ χωροῦντος αὐτοῦ δι’ ἀπιστίαν καὶ πολλὴν ἰδιωτείαν τὸν περὶ σχετικῆς προσκυνήσεως λόγον. ια. δ. γ. ιγ. κβ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαυί̈ας παρέλαβε τὸ κάστρον Ἀτεοῦς καὶ ὑπέστρεψεν. ιβ. ε. δ. ιδ. κγ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ υἱὸς Χαγάνου, τοῦ δυνάστου Χαζαρίας, τὴν Μηδίαν καὶ Ἀρμενίαν, καὶ εὑρὼν Γάραχον, τὸν τῶν Ἀράβων στρατηγόν, κατὰ τὴν Ἀρμενίαν ἀνεῖλεν αὐτὸν μετὰ τοῦ συνόντος αὐτῷ πλήθους· καὶ ληϊσάμενος τὴν τῶν Ἀρμενίων χώραν καὶ τὴν Μήδων ἀνέκαμψεν, φόβον μέγαν ἐμποίησας τοῖς Ἄραψιν. ιγ. 2. ε. ιε. κδ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν τῶν Τούρκων γῆν, καὶ συναφθέντες ἀλλήλοις εἰς πόλεμον, πίπτουσιν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν· καὶ δειλανδρήσας ὁ Μασαλμᾶς φυγῇ χρησάμενος διὰ τῶν ὀρέων Χαζαρίας ὑπέστρεψεν.δρόμωνας. Καὶ μαθὼν τὴν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ πυρὸς ἐνέρ- γειαν, καὶ παραδραμὼν τὴν Βιθυνίαν, καὶ ἄντικρυς - περάσας, εἰς τὸν τοῦ Καλού Αγρού λιμένα προσωρ μισεν. Μετ' οὐ πολὺ δὲ κατέλαβεν καὶ Ἰζίδ μετά ἑτέρου στόλου κτισθέντος ἐν ᾿Αφρικῇ ἔχων καὶ αὐτὸς κατίνας τριακοσίας εξήκοντα ἁρμαμέντον τε καὶ δα- πάνας. Ομοίως καὶ αὐτὸς τὰ αὐτὰ μεμαθηκώς περι τοῦ ὑγροῦ πυρὸς προσώρμισεν εἰς τὸν Σάτυρον καὶ Βρύαν (88) καὶ ἕως Καρταλιμένος. Οἱ δὲ τῶν δύο στόλων τούτων Αιγύπτιοι καθ᾿ ἑαυτοὺς βουλευσάμε- νοι νυκτὸς τοὺς τῶν κατίνων σανδάλους (89) ἄραντες ἐν τῇ πόλει προσέφυγον τὸν βασιλέα εὐφημοῦντας, ὥστε ἀπὸ τῆς Ἱερείας (90) έως τῆς πόλεως ὁλόξυ- λον φαίνεσθαι τὴν θάλασσαν. Μαθὼν δὲ δι' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς περὶ τῶν κρυπτομένων δύο στόλων ἐν τῷ κόλπῳ, σίφωνας πυρσοφόρους κατασκευάσας, εἰς & δρόμωνάς τε καὶ διήρεις τούτους εμβαλών, κατὰ τῶν . δύο στόλων ἐξέπεμψεν. Τοῦ δὲ Θεοῦ οι συνεργήσαντος διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς παναχράντου » Θεοτόκου ἐπιτοπίως εβυθίσθησαν οἱ ἐχθροί · καὶ λαβόντες τὰ σκύλα οἱ ἡμέτεροι καὶ τὰς δαπάνας αὐτῶν μετὰ χαρᾶς καὶ νίκης ὑπέστρεψαν. Ἔτι δὲ πάλιν τοῦ Μερ- δασᾶν ἀπὸ Πυλῶν (91) σὺν τῷ στρατῷ τῶν ᾿Αράβων ἕως Νικαίας καὶ Νικομηδείας διατρέχοντες, οἱ ἐν τῷ Λιβῷ καὶ Σόφων. * δίκην Μαρία των κρυπτόμε νο: βασιλικοὶ ἄρχοντες, καὶ τὰ πεζικά εξάπινα τού- τοις ἐπιρρίπτοντες καὶ κλασματίζοντες (99), ἐκεῖθεν ἀποδράσα: ἐποίησαν· καὶ λοιπὸν μικρᾶς ἀδείας τῆς περατικής παραλίας οι εὑρούσης ἐκ τῆς πόλεως ἐξερχόμενα χελάνδια πλεῖστα ἐκόμιζον δαπάνας ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ ἁλιευτικὰ ἀγράρια σε εἰς τε τὰς νήσους καὶ παράλια τείχη ἀγρεύειν έχε θύας οὐκ ἐκωλύοντα Λιμοῦ “ δὲ μεγάλου γεγονότος, ἐν τοῖς Δραψε, πάντα τὰ ἀποθνήσκοντα ζῷα αὐτῶν κατήσθιον 48, ἵππους τε καὶ ὄνους καὶ καμήλους φασὶ δέ τινες ὅτι τὰ καὶ ἀνθρώπους τεθνεώτας καὶ τὸν ἑαυτῶν κόπρον εἰς τὰ κλίβανα βαλλοντες και ζυμοῦντες οι ήσθιον (95). Ενέσκηψεν δέ Μ εἰς αὐτοὺς καὶ λοιμικὴ νόσος (94) καὶ ἀναρίθμητα πλήθη ἐξ .. Έξω Α Ι, 1ζ16 έως] μέχρι Α. Μ ὁ βασιλεὺς τοῦ Θ. & των Α. παναχράντου σε παραπόλια Α λιμοῦ δὲ μεγ. Α. λιμ. τe Οι ζυμούντες Α. ζυμώντες ρα Α. ΝΟΤ.Ε. κρυπτομένων. Σ' τοῦ δὲ Θ. Α, * Σίφων. Α. οι παράλου Α. Αγριάς σε κατήσθιον Α, ἤσθιον ὅτι τοὺς ἐνεστηκότας λέμβους τῶν νεῶν εἰσβάντες, πρὸς : τὸ Βυζάντιον ήκον. Καὶ ηυλίζετο ἐν τῷ παλατίῳ τῷ καλουμένῳ τῆς Ἱερείας· Ιέρεια Ἱερὸν Ἱεράν καλουμένην νήσον καὶ πολύν φόνον καθ' ἑκάστην ποιοῦντες. ἔχοντες· εί 8! CHRONOGRAPHIA, B A illie tuto collocarunt. Die vero niensis Octobris octava illorum dux Sulinan exstinguitur, et amera principatum Umarus obtinet. Eo tempore tam aspera vis hiemis in Thraciam ingruit, ut præ nive golu indurata centenis diebus videri terra non potuerit, ex quo ingens equorum, camelorum reliquorumque animalium numerus hostibus periit. Insequente vere Suphiam advenit conflatam in Ægypto classem ad- ducens navium frumento convehendo idonearum ad φuadringentas, et totidem celoces. Is ignis Grecl virtute percepta, præternavigata Bithynia, cum in adversam partem trajecissét, ad Boni Agri por um applicuit. Non diu post cum altera classe in Africa colle ta, in qua naves onerariæ trecentæ sexaginta, cum armorum et commeatus numero Izib adfuit : qui cum eadena pariter de liquido igne referri aniliis sel, ad Satyrum et Bryam et adl Gardalimemem usque appulit. Tum vero Ægyptii per utramque forte classem dispersi, consilto solerter-inito, soluțis onečariæ cujuslibet navis lintribus, profugerunt in urbem, imperatorem fustis vocibus prosecuri, adeo ut ab Hierin ad urbem unico ligni fraginento totum mare compactum videretur. Imperator de utraque classe ab eis centior factus, siphones jam culandis ignibus instructos, et in dromones bire. mesque impositos adversus eas emisit, Deoque ipsius Deiparae precibus opitulante locis, quibus an- choris xi constiterant, hostes maris profundo absorpti sunt : quate nostri spoliis eorum commeatu C que omni direpto cum latitiae partæque feliciter victoriæ tripudiis in urbem redierunt. Ad hæt iterumi Merdasan cum Arabum acie a Pylis/Niceam τιsque et Nicomediain regionem omnem suis excurs 'sibus devastante, Libi Sophonisqne nobiles quiqua et imperatorii proceres nec non pedestres aliæ copiæ Mardaitarmin- iustar e latebris in cos irrum- pentes in frusta concisos et damnis affectos fugam arripere coegerunt. Ad ulterioris itaque frefi ripam nonnulla libertate concessa, navicule in- VARIÆ LECTIONES. : * vulg. * add. *1516 A vulg. * add. ex add. ex A. vulg. γνulg. * & adu̸. ex A. ex A. JAC. GOARI ex A, item vulg. « dd. Nicephorus. cephorus in Heracl:o : 1n palatio, quod dici- tur Hieriæ mansit. In urbe vero non exstitisse ad eumiem jimperatorem, ut urbem Ingrederetur a civibus delate declarant preces. Ubi reperiatur exponimus ad annum Copronymi 25. Est groque Propontis, et Bosphorus Thracius, ejusque agaxime ostium atque fauces ad Euxinum Pontum: quamvis frequentius et magis proprie scri- batur sparsim in hoc opere. Lege insuper apud Nicephorum editionis Re- fauces audit. textus snctoris arguit: drenus periphrhstice, Cam radicibus herbarum tritis elixa, Xyl. Buccardus panem se stercoracium Parisiis vidisse miraculo servatum testatur. COMBEFÍS. centa millia sustulisse Paulus Diaconus De gestis Longobardorum, lib. vi, cap. 47, refert : listes vero duntaxat infestasse auctoris verba mihi videntur commonere. (88) Bithynis portus liquidis verbis ostendit D give pag. 37, endeinque τὸ Ἱερὸν ad Preputilos (86) Οἱ δ' ἐν αὐτοῖς εἰσπλέοντες Αἰγύπτιοι νυκτός (90) Est Hieria palatium supra CP. dis quo NI- (91) Pylas istas ex adverso CP. in Asia esse con- (92) Anastasius, multis damnis afficientes; Ce- (93) Gedr. : Συν ρίζαις βοτάνης τεθρυμμέναις (94) Lutein illam CP. ingruentem hominum tre-
PG 108:803Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀπομανεὶς Λέων, ὁ παράνομος βασιλεύς, κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ ἐνέγκας τὸν μακάριον Γερμανὸν ἤρξατο αὐτὸν θωπευτικοῖς λόγοις δελεάζειν. ὁ δὲ μακάριος ἀρχιερεὺς ἔφη πρὸς αὐτόν· τὴν μὲν καθαίρεσιν τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀκούομεν ἔσεσθαι, ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ τῆς σῆς βασιλείας. τούτου δὲ ἐπαναγκάσαντος εἰπεῖν ἐπὶ τίνος βασιλείας; ἔφη· ἐπὶ Κόνωνος. ὁ δὲ ἔφη· τὸ βαπτιστικόν μου ὄνομα ἐν ἀληθείᾳ Κόνων ἐστίν. ὁ δὲ πατριάρχης ἔφη· μὴ γένοιτο, δέσποτα, διὰ τῆς σῆς βασιλείας τὸ κακὸν τοῦτο τελεσθῆναι· Ἀντιχρίστου γάρ ἐστι πρόδρομος ὁ τοῦτο πληρῶν καὶ τῆς ἐνσάρκου θείας οἰκονομίας ἀνατροπεύς. ἐπὶ τούτοις χαλεπήνας ὁ τύραννος ἐνεῖχε τῷ μακαρίῳ, ὡς Ἡρώδης ποτὲ τῷ προδρόμῳ. ἀνέμνησε δὲ αὐτὸν ὁ πατριάρχης καὶ τῶν πρὸ τῆς αὐτοκρατορίας αὐτοῦ συνθηκῶν, ὅπως αὐτῷ θεὸν ἐγγυητὴν δέδωκεν ἐν μηδενὶ σαλεῦσαι τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ τῶν αὐτῆς ἀποστολικῶν καὶ θεοπαραδότων θεσμῶν. ἀλλ’ οὐδ’ οὕτως ᾐσχύνθη ὁ ἄθλιος.οἱ ἀκριβῶς ἐπιστάμενοι, είκοσι δύο χιλιάδας ἐξ αὐτῶν ἔσφαξαν. Καὶ πολλὰ συνέβησαν αὐτοῖς δεινὰ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὥστε ἐπιγνῶναι αὐτοὺς τῇ πείρα ότι ὁ Θεὸς καὶ ἡ οι παναγία Παρθένος το (96) Θεομήτωρ φρουροῦσι τὴν πόλιν ταύτην, καὶ τὸ τῶν Χριστια νῶν βασίλειον, καὶ οὐκ ἔστιν εγκατάλειψις Θεοῦ τελεία ἐν τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ, εἰ καὶ πρὸς βραχὺ παιδευόμεθα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν.. Α αὐτῶν ἄλεσεν. Συνήψε το δὲ προς αυτούς πο μου (95) τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος, καὶ, ὡς φασιν Α. Ε. 710. σε συνήψε συνῆξαν Α. '- - Α. Μ. 6910. ' Αράβων ἀρχηγοῦ οὐμαρου Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Σέργιος το πρωτοσπαθάριος (97) καὶ στρατηγός Σικελίας ἀκούσας ὅτι οἱ Σαρακηνοί παρακαθέζονται οι τὴν βασιλεύουσαν πόλιν, ὥστε εν ἐκεῖσε ἴδιον βασιλέα ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ όνόματι Βασίλειον Κωνσταντινουπολίτην υἱὸν Γρηγο ρίου τοῦ Ὀνομαγούλου (98), Τιβέριον αὐτὸν μετονο μάσας κ. Εποίησεν δὲ προβολὰς καὶ ἰδίους ἄρχοντας μετὰ βουλῆς τοῦ προλεχθέντος Σεργίου. Ο δὲ βασι λεὺς τοῦτο ἀκούσας εν ἀποστέλλει Παῦλον τὸν ἴδιον αὐτοῦ, σε χαρτουλάριον προβαλλόμενος αὐτὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν Σικελίας, παραδεδωκὼς αὐτῷ πρὸς σύναρσιν αὐτοῦ κελεύσεις πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῶν δυτικῶν μερῶν τε καὶ σάκραν πρὸς τὸν λαόν. Καὶ διὰ νυκτὸς εἰσελθόντες εἰς ἐξελαστικών δρόμωνα, ἐξῆλθον ἐπὶ τὰ μέρη Κυζίκου καὶ οἱ ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, διά τε γῆς καὶ θαλάσσης τὴν πορείαν ποιησάμενοι, ἐξάπινα τὴν Σικελίαν καταλαμβάνου σιν. Εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἐν Συρακούσῃ ήκουσεν Σέργιος καὶ ἐξέστη, καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἐπιγνοὺς αἰτίαν προσέφυγεν εἰς τοὺς πλησιάζοντας τῇ Καλαβρία Λογγιδάρδους (99). Τοῦ δὲ λαοῦ ἀθροισθέντος, καὶ τῆς σάκρας ἀναγνωσθείσης, καὶ δι' αὐτῆς πιστωθέν τες σ, ὅτι καὶ τὸ το βασίλειον συνίσταται, καὶ ἡ πόλις εὐθυμοτέρα ἐστὶν περὶ τῶν ἐχθρῶν, καὶ τὰ πόλεμον - Η Θεοτόκος καὶ κ ἐκ τῶν ἀνθρώ · φασιν ΑΓ , ή Α. θεομήτωρ Α. Γ. παρακαθίζονται Α, παρακαθίζονται των αυτού Α. " Τι6. αὐτὸν μετονομάσας Α. Τι5. ονομάτας εν ταῦτα ἀκηκοώς Α. Με τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ Λ. σε μερῶν Α. " ἐπὶ Α, εἰς Οι καὶ Α. " πεισθέντες 4. σὲ ὅτι καὶ τὸ Δ, ὅτι τὸ ναίς. ταύτης της θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος τῶν πόλεω τῆς κατ' εξαίρετον ανακειμένης τῇ Δεσποίνῃ ἡμῶν τῇ ἁγία Θεοτόκῳ, καὶ ὑπ' αὐτῆς διαπαντός σώζο μένης THEOPHANIS numere commeatum inde asportatura cuiu- xerunt, similiter et piscatoriæ naves ~adjacentes insulas littoraque muros urbis alluentia peragrantes, piscibus capiendis nullo inpediente vel resistente sese exercebant. Ciborum vero penuria inter Ara- bes ingravescente, omnia sua animalia, que more- rentur, equos, asinos et camelos vorare ipsi coacti sunt; sunt eliam qui hominum cadavera suaque ipsorum stercora in clibanum missa et mola sub- acta deglutiisse dicant,.ex quo pestilentiæ lues in eos grassala нumerum pene infinitum e medio sus- tulit. Bellum quoque cum ipsis Bulgarorum natio commisit, quo, qui rem exacte norunt, vigintî duo millia ex eis cæsa referunt. Plurimæ denique ea tempestate clades et calamitates in eos incubue- runt, quibus experientia dignoscerent Deum et sanctissimam Virginem Dei matrem urbem istam el Christianorum. Imperium protegere, neque omnino a Deo deseri, qui eum invocant in veritate, brevi licet spatio pro admisais peccatis pœnas sustineamns. Arabum ducis Umari annus pri- B MINS. -O Hoc anno Sergius protospatharius et Siciliæ dux urbem imperantem a Saracenis obsessam audiens, Basilium quemdam Gpuli natum Georgii Onomaguli filium, Tiberium a se vocatum, illic loci proprium imperatorem corona insiguivit. Is memorati Ser- gii consiliis officialium promotiones et curialium præfecturas instituit. Imperator tyrannidis excitat rumore percepto, Paulum proprium chartulərini in patricium et Siciliæ ducem promotum, dalis etiam auxilio conquirendo ad occidentalium partium proceres litteris, et sacra ad exercitum scripta, illuc misit. Noctis vero silentio dromonem remigio citius impellendum ingressi, in Cyzici oras primum eruperuul, mox e loco in locum varia littora legen. ses, qua terra, qua mari iter peragentes, præter omninn exspectationem in Siciliam deveniunt. Ubi cos Syracusas attigisse audiit Sergius, obstupuit, propriæque conscientiæ crimine impulsus, ad vici- nos Calabriæ Longobardos confugit. Exercitu mox congregato, sacraque imperatoris perlecta, cuncti de imperii incolumitate et perpetuo statu certiores red- diti, urbein insuper adversus hostium impetum quam prius multo magis instructam, duarum etiamı classium cladem inauditam ducis testimonio firma- suprascr. VARIE LECTIONES. G om. add. ex bs & add. ex A. item of. νulg. add. et vulg. om. vulg. add. ex JAC. GOARI NOTÆ. Nalalis a Deo custodita et urbium regins urbis Domina nostra sanctie Deipares specialia consecrate, el ab ea semper servatæ mémoriam celebramus. rium de sex ætatibus clausurus Beda conscripsit bis verbis : Saraceni cum immenso exerciiu CP. venientes triennio civitatem obsident : donec civibus multa instantia ad Deum clamantibus, plurimi co- rum fame, frigore, perirent : ac sic peri@si obsi dionis abscederent. Qui inde regressi, "BulgaroTUIN gentem, quæ est super Danubium, bello aggrediuntur, el ob hæc quoque bello victi refugiunt, ac naves repe- sunt suas. Quibus cum altum peterent, ingruente plurima tempestate, plurimi etiam mersis sive con- fractis per littora nacibus sunt necati. ejus nomini dicatam testatur Menæum die Main: Sergii defectionem Nicephorus revocal, marilla. Portus et Meursius. ricis recenset. (95) Saracenos in Bulgaros insiliisse commeila D Τὴν ἀνάμνησιν πνευματικώς τελούμεν τοῦ γενεθλίου (96) CP. urbem B. Virginis curæ commissamı, et (97) In obsessæ urbis tempus, id est proximum, (98) Cui asini maxilla. Μάγουλον, recentioribns (99) Res ab eis gestas Paulus Diaconus in histo-
ἐπιτηρῶν δὲ καὶ καθυποβάλλων τινὰς ἠγωνίζετο λόγους, εἴ που τοῦτον εὕροι κατὰ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ποιούμενον, ἵν’ ὡς φατριαστήν, καὶ οὐχ ὡς ὁμολογητὴν καθέλῃ τοῦ θρόνου, ἔχων εἰς τοῦτο σύμμαχον καὶ συμμέτοχον Ἀναστάσιον μαθητὴν καὶ σύγκελλον αὐτοῦ, συνταξάμενος αὐτῷ ὡς τῆς ἀσεβείας ὁμόφρονι, καὶ τοῦ θρόνου μοιχὸν διάδοχον ἔσεσθαι· ὃν ὁ μακάριος οὐκ ἀγνοῶν οὕτω στρεβλῶς διακείμενον, μιμούμενος τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην, ὡς πρὸς ἄλλον Ἰσκαριώτην, σοφῶς καὶ πρᾴως τὰ περὶ προδοσίας ἀνεμίμνησκεν. ἐπεὶ δὲ ἀνεπιστρόφως αὐτὸν ἑώρα πλανώμενον, ἐπιστραφεὶς πρὸς αὐτὸν πατήσαντά ποτε τὰ ὀπίσθια τῆς στολῆς αὐτοῦ, εἰσιόντος αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα, ἔφη· μὴ σπεῦδε, φθάζεις γὰρ εἰσελθεῖν εἰς τὸ διί̈ππιν. ὁ δὲ ταραχθεὶς ἐπὶ τῷ λόγῳ σὺν ἄλλοις ἀκούσασιν ἠγνόει τὴν πρόρρησιν, ἥτις πέρας λαβοῦσα μετὰ ιε ἔτη τῷ τρίτῳ ἔτει Κωνσταντίνου τοῦ διώκτου, ἰνδικτιῶνος ιβ, πάντας ἔπεισεν ἐκ θείας χάριτος προφητευθῆναι τῷ ἀγνώμονι.οἱ ἀκριβῶς ἐπιστάμενοι, είκοσι δύο χιλιάδας ἐξ αὐτῶν ἔσφαξαν. Καὶ πολλὰ συνέβησαν αὐτοῖς δεινὰ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὥστε ἐπιγνῶναι αὐτοὺς τῇ πείρα ότι ὁ Θεὸς καὶ ἡ οι παναγία Παρθένος το (96) Θεομήτωρ φρουροῦσι τὴν πόλιν ταύτην, καὶ τὸ τῶν Χριστια νῶν βασίλειον, καὶ οὐκ ἔστιν εγκατάλειψις Θεοῦ τελεία ἐν τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ, εἰ καὶ πρὸς βραχὺ παιδευόμεθα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν.. Α αὐτῶν ἄλεσεν. Συνήψε το δὲ προς αυτούς πο μου (95) τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος, καὶ, ὡς φασιν Α. Ε. 710. σε συνήψε συνῆξαν Α. '- - Α. Μ. 6910. ' Αράβων ἀρχηγοῦ οὐμαρου Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Σέργιος το πρωτοσπαθάριος (97) καὶ στρατηγός Σικελίας ἀκούσας ὅτι οἱ Σαρακηνοί παρακαθέζονται οι τὴν βασιλεύουσαν πόλιν, ὥστε εν ἐκεῖσε ἴδιον βασιλέα ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ όνόματι Βασίλειον Κωνσταντινουπολίτην υἱὸν Γρηγο ρίου τοῦ Ὀνομαγούλου (98), Τιβέριον αὐτὸν μετονο μάσας κ. Εποίησεν δὲ προβολὰς καὶ ἰδίους ἄρχοντας μετὰ βουλῆς τοῦ προλεχθέντος Σεργίου. Ο δὲ βασι λεὺς τοῦτο ἀκούσας εν ἀποστέλλει Παῦλον τὸν ἴδιον αὐτοῦ, σε χαρτουλάριον προβαλλόμενος αὐτὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν Σικελίας, παραδεδωκὼς αὐτῷ πρὸς σύναρσιν αὐτοῦ κελεύσεις πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῶν δυτικῶν μερῶν τε καὶ σάκραν πρὸς τὸν λαόν. Καὶ διὰ νυκτὸς εἰσελθόντες εἰς ἐξελαστικών δρόμωνα, ἐξῆλθον ἐπὶ τὰ μέρη Κυζίκου καὶ οἱ ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, διά τε γῆς καὶ θαλάσσης τὴν πορείαν ποιησάμενοι, ἐξάπινα τὴν Σικελίαν καταλαμβάνου σιν. Εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἐν Συρακούσῃ ήκουσεν Σέργιος καὶ ἐξέστη, καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἐπιγνοὺς αἰτίαν προσέφυγεν εἰς τοὺς πλησιάζοντας τῇ Καλαβρία Λογγιδάρδους (99). Τοῦ δὲ λαοῦ ἀθροισθέντος, καὶ τῆς σάκρας ἀναγνωσθείσης, καὶ δι' αὐτῆς πιστωθέν τες σ, ὅτι καὶ τὸ το βασίλειον συνίσταται, καὶ ἡ πόλις εὐθυμοτέρα ἐστὶν περὶ τῶν ἐχθρῶν, καὶ τὰ πόλεμον - Η Θεοτόκος καὶ κ ἐκ τῶν ἀνθρώ · φασιν ΑΓ , ή Α. θεομήτωρ Α. Γ. παρακαθίζονται Α, παρακαθίζονται των αυτού Α. " Τι6. αὐτὸν μετονομάσας Α. Τι5. ονομάτας εν ταῦτα ἀκηκοώς Α. Με τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ Λ. σε μερῶν Α. " ἐπὶ Α, εἰς Οι καὶ Α. " πεισθέντες 4. σὲ ὅτι καὶ τὸ Δ, ὅτι τὸ ναίς. ταύτης της θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος τῶν πόλεω τῆς κατ' εξαίρετον ανακειμένης τῇ Δεσποίνῃ ἡμῶν τῇ ἁγία Θεοτόκῳ, καὶ ὑπ' αὐτῆς διαπαντός σώζο μένης THEOPHANIS numere commeatum inde asportatura cuiu- xerunt, similiter et piscatoriæ naves ~adjacentes insulas littoraque muros urbis alluentia peragrantes, piscibus capiendis nullo inpediente vel resistente sese exercebant. Ciborum vero penuria inter Ara- bes ingravescente, omnia sua animalia, que more- rentur, equos, asinos et camelos vorare ipsi coacti sunt; sunt eliam qui hominum cadavera suaque ipsorum stercora in clibanum missa et mola sub- acta deglutiisse dicant,.ex quo pestilentiæ lues in eos grassala нumerum pene infinitum e medio sus- tulit. Bellum quoque cum ipsis Bulgarorum natio commisit, quo, qui rem exacte norunt, vigintî duo millia ex eis cæsa referunt. Plurimæ denique ea tempestate clades et calamitates in eos incubue- runt, quibus experientia dignoscerent Deum et sanctissimam Virginem Dei matrem urbem istam el Christianorum. Imperium protegere, neque omnino a Deo deseri, qui eum invocant in veritate, brevi licet spatio pro admisais peccatis pœnas sustineamns. Arabum ducis Umari annus pri- B MINS. -O Hoc anno Sergius protospatharius et Siciliæ dux urbem imperantem a Saracenis obsessam audiens, Basilium quemdam Gpuli natum Georgii Onomaguli filium, Tiberium a se vocatum, illic loci proprium imperatorem corona insiguivit. Is memorati Ser- gii consiliis officialium promotiones et curialium præfecturas instituit. Imperator tyrannidis excitat rumore percepto, Paulum proprium chartulərini in patricium et Siciliæ ducem promotum, dalis etiam auxilio conquirendo ad occidentalium partium proceres litteris, et sacra ad exercitum scripta, illuc misit. Noctis vero silentio dromonem remigio citius impellendum ingressi, in Cyzici oras primum eruperuul, mox e loco in locum varia littora legen. ses, qua terra, qua mari iter peragentes, præter omninn exspectationem in Siciliam deveniunt. Ubi cos Syracusas attigisse audiit Sergius, obstupuit, propriæque conscientiæ crimine impulsus, ad vici- nos Calabriæ Longobardos confugit. Exercitu mox congregato, sacraque imperatoris perlecta, cuncti de imperii incolumitate et perpetuo statu certiores red- diti, urbein insuper adversus hostium impetum quam prius multo magis instructam, duarum etiamı classium cladem inauditam ducis testimonio firma- suprascr. VARIE LECTIONES. G om. add. ex bs & add. ex A. item of. νulg. add. et vulg. om. vulg. add. ex JAC. GOARI NOTÆ. Nalalis a Deo custodita et urbium regins urbis Domina nostra sanctie Deipares specialia consecrate, el ab ea semper servatæ mémoriam celebramus. rium de sex ætatibus clausurus Beda conscripsit bis verbis : Saraceni cum immenso exerciiu CP. venientes triennio civitatem obsident : donec civibus multa instantia ad Deum clamantibus, plurimi co- rum fame, frigore, perirent : ac sic peri@si obsi dionis abscederent. Qui inde regressi, "BulgaroTUIN gentem, quæ est super Danubium, bello aggrediuntur, el ob hæc quoque bello victi refugiunt, ac naves repe- sunt suas. Quibus cum altum peterent, ingruente plurima tempestate, plurimi etiam mersis sive con- fractis per littora nacibus sunt necati. ejus nomini dicatam testatur Menæum die Main: Sergii defectionem Nicephorus revocal, marilla. Portus et Meursius. ricis recenset. (95) Saracenos in Bulgaros insiliisse commeila D Τὴν ἀνάμνησιν πνευματικώς τελούμεν τοῦ γενεθλίου (96) CP. urbem B. Virginis curæ commissamı, et (97) In obsessæ urbis tempus, id est proximum, (98) Cui asini maxilla. Μάγουλον, recentioribns (99) Res ab eis gestas Paulus Diaconus in histo-
PG 108:805Κωνσταντῖνος γὰρ μετὰ τὴν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Ἀρταυάσδου ἀνασοβὴν τῆς βασιλείας ἐπικρατήσας Ἀναστάσιον τοῦτον τύψας σὺν ἄλλοις ἐχθροῖς ἐν ἱππικῷ διὰ τοῦ διϊππίου γυμνὸν ἐπ’ ὄνου καθήμενον ἐξανάστροφα ἐπόμπευσεν, ὡς τοῖς ἐχθροῖς συνανασκάψαντα αὐτόν, καὶ τὸν Ἀρτάυασδον στέψαντα, ὡς δηλωθήσεται ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ. καὶ ἐν μὲν τῷ Βυζαντίῳ πρόμαχος τῶν ὑπὲρ εὐσεβείας δογμάτων ὁ ἱερὸς οὗτος καὶ θεσπέσιος ἤκμαζε Γερμανὸς θηριομαχῶν πρὸς τὸν φερώνυμον Λέοντα καὶ τοὺς αὐτοῦ συνασπιστάς, ἐν δὲ τῇ πρεσβυτέρᾳ Ῥώμῃ Γρηγόριος, ὁ πανίερος ἀποστολικὸς ἀνὴρ καὶ Πέτρου τοῦ κορυφαίου σύνθρονος, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, ὃς ἀπέστησε Ῥώμην τε καὶ Ἰταλίαν καὶ πάντα τὰ ἑσπέρια τῆς τε πολιτικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ὑπακοῆς Λέοντος καὶ τῆς ὑπ’ αὐτὸν βασιλείας. ἐν δὲ τῇ κατὰ Συρίαν Δαμασκῷ Ἰωάννης ὁ Χρυσορρόας, πρεσβύτερος καὶ μοναχός, ὁ τοῦ Μανσούρ, διδάσκαλος ἄριστος, βίῳ καὶ λόγῳ προέλαμπεν. ἀλλὰ Γερμανὸν μὲν ὡς ὑπ’ αὐτὸν ὄντα ἐκβάλλει τοῦ θρόνου·περὶ τῶν δύο στύλων διηγησαμένου σε αὐτοῖς, εὐθέως τὸν μὲν Λέοντα βασιλέα ευφήμησαν, Βασίλειον ἐὰ τὸν Ὀνομάγουλου καὶ τοὺς παρ' αὐτοῦ προχειρισθέν- τας το άρχοντας δεσμίους τῷ στρατηγῷ παραδέδωκι.ν, Αὐτὸς δὲ τὸν μὲν Βασίλειον σὺν τῷ μονοστρατήγω αὐτοῦ ἀπεκεφάλισεν, καὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν φα σκιώση; " (1) τῷ βασιλεῖ διὰ τῶν σπαθαρίων ἀπὸ έστειλεν. Τοὺς δὲ λοιποὺς τύψας καὶ κουρεύσας, τινάς δὲ καὶ σε ρινοκοπήσας ἐξώρισεν. Εντεῦθεν αν μεγάλη κατάστασις ἐν τοῖς Δυτικοῖς ἐγένετο. Σέργιος δὲ ὁ προλεχθεί; λόγον ἀπαθείας τὸν στρατηγὸν αἰτησά- μενος καὶ λαβὼν, ἐξῆλθε πρός αὐτόν· καὶ πάντα εἰρήνευσαν τὰ ἑσπέρα μέρη " (2). Ούμαρος δὲ το κρατήσας τῶν Αράβων, ἐπέτρεψεν ἀνακάμψαι τὴν Μασαλμάν, Αποκινησάντων δὲ τῶν Σαρακηνῶν τῇ με' τοῦ Αὐγούστου το μηνός μετά πολλῆς αἰσχύνης • Β ἐν γὰρ τῷ (3) ἐκπορίζειν τὸν στόλον αὐτῶν τι λαίλαψ ἐκ Θεοῦ διὰ τῶν * πρεσβειῶν τῆς Θεομήτορος ἐνσκήψας εἰς αὐτούς, τούτους διεσκόρπισεν· καὶ τοὺς μὲν ἐν Προπονήσῳ καὶ ταῖς λοιπαῖς νήσοις, τοὺς δὲ ἐν τοῖς ἀποστρόφοις καὶ ταῖς λοιποῖς ἀκταῖς κατ επόντισεν. Οἱ δὲ περιλειφθέντες παρήρχοντο Αἰγαῖο, το πέλαγος, καὶ ἄφνω ἐπῆλθεν αὐτοῖς θεομηνία φο βερά του χάλαζα γὰρ πύρινος κατελθοῦσα ἐπ' αὐτοὺς τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης καχλάσαι πεποίηκεν, καὶ τῆς πίστης λυθείσης, αύτανδροι αἱ νῆες εἰς βυθόν κα ηνέχθησαν· δέκα δὲ μόναι καὶ αὗται το προνοίᾳ Θεοῦ περισωσθεῖσαι " ἐξ αὐτῶν, πρὸς τὸ ἀπαγγεῖλαι ἡμῖν τε καὶ τοῖς Αραψε τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ τὰ γεγονότα εἰς αὐτούς· &ς καὶ περιτυχόντες οἱ τῶν ἡμετέρων τὰς μὲν πέντε "' πιάσαι (4) ἠδυνήθησαν, αἱ δὲ ἄλλαι πέντε ἀπεσώθησαν εἰς Συρίαν τὴν τοῦ Θεοῦ δυναστείαν ἀναγγέλλουσαι. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει σεισμοῦ μεγάλου γενομένου ἐν Συρίᾳ, εκώλυσεν Ούμαρος τὸν οἶνον· (5) ἀπὸ τῶν πόλεων, καὶ μαγαρίζειν τοὺς Χριστιανοὺς ἠνάγκαζεν. καὶ τοὺς μὲν μαγαρίζοντας ἀτελεῖς ἐποίει, τοὺς δὲ σε διηγησαμένων Α. ως τοὺς παρ' αὐτοῦ προχ. ἢ τοὺς προχ. ὑπ' αὐτοῦ σε φουσκίσας Α, φουσκιάσας φουρκίσας. Ούμπρος ὁ δὲ Μετελμὲς ἀπάρας ἀπὸ τοῦ Βυζαντίου κατησχυμμένος κατέλαβε τὴν Δαμασκό,· εὗρε δὲ καὶ τὸν Μαροὲν τὸν αὐθέντην αὐτοῦ καὶ ᾿Αμεριμνὴν τελευτήσαντος. Αντ' αὐτοῦ δὲ ἐκράτησεν Ούμαρος, καὶ πάλιν ἀπέστειλε τὴν Μετ σελμὲ τοῦ πολιορκήσαι τὸ Βυζάντιον διά τε γῆς καὶ θαλάσσης. Οὗτος ὁ Οὔμαρος ἔσχατος υἱὸς τοῦ ᾿Απτελα- ζής. * δὲ Α. οὖν το ἐν γὰρ τῷ Δ, ἐν τῷ γὰρ ναίg. * αὐτῶν Α, αὐτοῦ τῶν Αἰγαῖον Δ. Αίγειον το φοβερά ἐκ αὗται Α, αὐταὶ Το περισωθεῖσαι Α Γ, διατ. της. * πέντε φασκιώνειν, φουσκιώτας. Μη εἰ έσμυρνισμένον, CHRONOGRAPHIA. A tam percipientes, Leonem quidem imperatori (e- licibus volis extemplo cumulaverunt, Basilium autem Οnomagulum et aulicus ab eo constitutos viueulls mancipatos duci tradiderunt. Ipse in Basilium et supremum sub eo exercitus ducem gladio animad- vertit, et eorum capita fasciis circumvoluta spa- thariorum opera ad imperatorem transmisit.. Resi- duæ rebellium turbæ quosdam verberibus, alios capillorum detonsione, nonnullos narium amputa- tione mullatos in exsilium ejecit, ex quo ingens per universas Occidentis provincias tranquillitas exorta. Memoratus autem Sergius, petita et accep‐ ta incolumitatis fide, ad ducem se contulit, ac sub- inde cunctis occiduis partibus alta pax reddita. Porro Uuarus Arabum principatum adeptus Masal- mam de relitu cogitare permisit. Die igitur Augusti C decima quinta Saraceni cum magno generis sui de- decore recesserant. Classe siquidem et littoribus nostris solvente, immissa Dei nutu Deique Matris interventu procella naves hinc inde jsetǝtas disper- sit et quasdam quidem ad Proconesum, alias ad va- rias insulas, quasdam per flexuosos sinus, altas denique ad diversa maris littora illisit ac submersit, in residuas Ægæum mare præternavigantes repen- tina de calis uktio incubuit. Igniua quippe grano in eas dilapsa maris aquam ebullire fecit, ex quo pice liquata naves cum ipsis vectoribus pelagi pro- fundo absorptæ sunt. Sole decem ex eis, Deo ita disponente, incolunies servatæ sunt, quæ nobis pa- riter atque Arabibus miracula circa eos potenti Dei manu edita referrent. Quæ cum in nostrorum ma- nus incidissent, quinque ex eis captae, quinque residuæ Dei virtutem annuntiaturæ in Syria lala. Hoc anno terræ motu per Syriam exorto, Umarus civitatikus vinum inhibuit, Christianosque ad fidem religionemque fueda desertione conspurcandlan adlegit. Eos vero qui negalo Christi nomine ad VARIE LECTIONES. vulg. o xal addl. ex A. f. fort. ante in e f, ber inserta leguntur : vulg. vulg. add. ex a. * vulg. add. ex A. vulg. add.ex A. JAC. GOARI NOTÆ. alter expeditionis præparată tempus inclusit. bulum. Meursius et furtius. Lior Graecia fasciis involvere (Meursius). Anastasius reddidit : fusca condire : Miscella, pus condire. Favet cod. Barb. lectio involutum caput illud puto, ut pusca vel myriha quoque fuerit conditum, ut habet auctor inferius ad Constantini Copronymi an- bum 10. tia in Peyres. codice leguntur, inter hujus pag. kectiones varias reperies. lib. vi. cap. De Longobard. gestis, Nicephorus aú tredecim menses, auctor ad annuin tantuin pro- ducit. Masalmam enim Augusti die cam posuisse auno superiore, hic cadein die solutam ribit. buisse Turcas referentes audivi. Is enim, ahınt, cum ex vini potu convivantes lætiores, cantibus et tripudiis indulgentes iter agens comperisset, vino el ejus potui assuetis bene precatus est : ea- dem autem via e negotio redux jurgantes, el dis- sidiis sese mutuo conficientes contemplatus, vinum et qui biberent diris devovit. Hinc prophetæ sui dicți crapulas proprias laudant, et ejusdem verbis a vino sibi temperantes de efus abstinentia glo- riantur. (4) Πιάνω, apprehendo, recentioris lingua voca (1) Barbaram vocem barbare pronuntiat recen- D Adventum et recessum memoravit Nicephorus : (2) Quæ hic ad Saracenorum historiam spectan- (3) Triennalem CP. obsidionem Paulus Diaconus (5) Mahometem vini abusum, non usum prohi -
PG 108:807Γρηγόριος δὲ αὐτὸν δι’ ἐπιστολῶν ἀριδήλως ἐλέγχει τῶν τοῖς πολλοῖς ἐγνωσμένων, καὶ Ἰωάννης σὺν τοῖς τῆς ἀνατολῆς ἐπισκόποις τοῖς ἀναθέμασι τὸν ἀσεβῆ καθυποβάλλει. τῇ δὲ ζ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς ιγ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ γ τῆς ἑβδομάδος, Λέων ὁ δυσσεβὴς σελέντιον κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἐκρότησεν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ ἀκουβίτων, προσκαλεσάμενος καὶ τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην Γερμανόν, οἰόμενος πείθειν αὐτὸν ὑπογράψαι κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων. ὁ δὲ γενναῖος τοῦ Χριστοῦ δοῦλος μηδ’ ὅλως πεισθεὶς τῇ μυσαρᾷ κακοδοξίᾳ αὐτοῦ, τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομήσας ἀπετάξατο τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπιδοὺς τὸ ὠμοφόριον καὶ εἰπὼν μετὰ πολλοὺς διδασκαλικοὺς λόγους· ἐὰν ἐγώ εἰμι Ἰωνᾶς, βάλετέ με εἰς τὴν θάλασσαν. χωρὶς γὰρ οἰκουμενικῆς συνόδου καινοτομῆσαι πίστιν ἀδύνατόν μοι, ὦ βασιλεῦ. καὶ ἀπελθὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Πλατανίῳ εἰς τὸν γονικὸν αὐτοῦ οἶκον ἡσύχασεν, ἀρχιερατεύσας ἔτη ιδ μῆνας ε καὶ ἡμέρας ζ.στιανοῦ κατὰ Σαρακηνοῦ ἐθέσπισεν. Εποίησε τ καὶ το ἐπιστολὴν δογματικὴν πρὸς Λέοντα τὸν βασι λέα, οιόμενος πείσειν αὐτὸν τοῦ μαγαρίσαι. ή μή καταδεχομένους ἀνήρει, καὶ πολλοὺς μάρτυρας ἀπειργάσατο, καὶ μὴ παραδέχεσθαι μαρτυρίαν Χρι Α. Μ. 6211. – Τούτῳ τῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ διασεδεῖ βασιλεῖ Λέοντι (6) δ * δυσσεβέστερος αὐτοῦ υἱὸς Κωνσταντίνος " καὶ τοῦ ᾿Αντιχρίστου πρόδρομος. Τῇ δὲ κε' κ τοῦ Ὀκτωβρίου (7) μηνός Μαρία ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἐστέφθη ἐν τῷ Τρικλινίῳ κα τοῦ Αὐγουστέως, καὶ προῆλθεν ἐμπράκτως μόνη χωρίς τοῦ ἀνδρὸς ἐν τῇ Μεγάλη Εκκλησία τ καὶ εὐξαμένη, πρὸ τῆς εἰσόδου (9) του μεγάλου θε (8) η θυσιαστηρίου, μετῆλθεν εἰς τὸν μέγαν βαπτι στῆρα, προεϊσελθόντος τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς μετ' ὀλίγων οἰκειακῶν ἀνθρωπων αὐτοῦ, ἔνθα βαπτι σαντος Γερμανοῦ τοῦ ἀρχιερέως τὸν τῆς κακίας τα καὶ βασιλείας αὐτῶν διάδοχον Κωνσταντίνον, δεινόν τι καὶ δυσῶδες ἐκ νηπιότητος αὐτοῦ προς σημαν ται οι τεκμήριον, ἀφοδεύσαντος αὐτοῦ (10) ἐν τῇ ἁγίᾳ κολυμβήθρα, ὡς φασιν οἱ ἀκριβεῖς σὲ αὐτόπται γεγονότες, ὥστε φάναι Γερμανὸν τὴν ἁγιώτατον και τριάρχην προφητικώς ", ὅτι Μεγίστου κακοῦ Χρι- στιανοῖς καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ δι' αὐτοῦ μέλλοντος γίνεσθαι τὸ σημεῖον τοῦτο πέρυκεν. Τοῦτον οἱ προύχοντες τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου βαπτι σθέντα ἀνεδέξαντο (11). Μετὰ δὲ τὴν θείαν λειτουρ γιαν εμπράκτως το Αὐγούστα Μαρία ανέκαμψε σὺν τῷ υἱῷ βεβαπτισμένῳ δὲ ὑπατείαν (12) δοῦσα ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας ἕως τῆς Χαλκής πύλης του παλα τίου. · " " Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ξυλινίτης γράφει πρὸς ᾿Αρτέμιον ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὥστε ἀπελθεῖν αὐτὸν πρὸς Τερβέλιον », ὅπως μετά συμμαχίας Βουλγα ρικῆς ἔλθῃ κατὰ Λέοντος, Ὁ δὲ ὑπακούσας ἀπῆλθεν, καὶ δίδωσιν αὐτῷ στρατὸν καὶ πεντήκοντα κεντηνά- ρία χρυσοῦ. Καὶ ταῦτα λαβὼν ἐπὶ Κωνσταντινούπο δὲν ἔρχεται. Τῆς δὲ πόλεως τοῦτον μὴ δεξαμένη;. οι Βούλγαροι τούτον, τῷ Λέοντι παρέδωκαν, καὶ φιλοφρονηθέντες υπ' αὐτοῦ ὑπέστρεψαν. Ὁ δὲ βασι- . το Κωνσταντίνος Α. ** το Α. κα' προκλίνη Α. έμπρακτος Δ. σε μεγάλου αί, Α. προεισελθ. Α, προσελθ. Α, τε προεσέρ. Α, προσημ. κι ἀκριβεῖς Α] ἀκριβῶς προφητικώς Α. εμπράκτος. Α οι βαπτισμένῳ Α, βαπτιζομ. ως. " Τέμπελιν Α. μετά τούτο, τίκτεται υἱὸς τῷ βασιλεί. - εὐσεβή βασιλέα οδος εἰσοδεύουσι. THEOPHANIS ritum alienum defecissent immunes a vectigalibus declaravit, qui plaeulum non admitterent crudeliter necarit, ex quo plures effecti martyres : 'ne Christiani præterea adversus Saracenum testimonium recipia - tur lata lege sɔnxit. Epistolam denique fifei suæ expositionem manifestantem ad spurcos ejas sensus virum deducere arbitratus ad Leonem imperatorem datanı ıransınisit. - A. G. 711. — floc anno Leoni treligino impe ratori filius impietate et irreligione superior, verus Antichristi præcursor, Constantinus natus est. Octobris vero mensis die vigesimo quinto Maria ejus uxor in Augustei triclinio corona recepit consortium, et cum solemni comitatu sine vito ad Magnam ecclesian processum egit. Votis ihi con- ceptis, ante ingressus ad inagnum altare solemnia, al magnum baptisterium, viro ejus paucis donesti cis stipato eodem foci se conferente, ipsa perrexit. lbique cum a Germano antistite imperii malitieque eorum hæres Constantimis lustrati unda expiaretur, dirum ac feedum ab infantia sui indicium edidit, alvým nimirum in sacrum lavacrum egerens, ut ah oculatis testibus de diguis perhibetur, ita ut - sanetissimus patriarcha Germanus maximum malum Christianis ipsique Ecclesiæ pet istum eventurum vstad signum portendere vaticinatus sit. Eum e sacró fonte themainin et senatus spectatissimi viri sus- ceperunt. Sacris peractis Augusta Maria totius aule stipata comitatu, muneribus ab ecclesia áð Æream usque palatij portam in populum sparsis, cum filio baptismate initiato revertit. Eodem etiam anno Nicetas Xylonites, litteris ad C Artemium Thessalonicam relegatum datis, ut ad Terbelium Bulgarorum socia arma quæsiturus, et subinde adversus Leonem militaturus proficiscatur, monet. Is consiliumn secutus, pergit in Bulgarian, el exercitum aurique centenaria quinquaginta ac- cipit. Eo apparatu instructus Cpolim recta tendit. Urbis civibus Artemium a se depellentibus et in- perium ejus respuentibus, Bulgari virum Leonis VARLÆ LECTIONES. al. ex xal add. ex A. d add ex 1.xe' 'A, vulg. vulg. valg. vulg. vulg. A] add. ex as JAC. GOARI NOTÆ subjungit pariter Nicephorus, quasi ammo tertio, Auqui sc- mel, et iterum pellaverat, simum imperatorem; 'ttim nimirum cum necdum ecclesiæ turbas cieret, coque imperante sic divina maņus auguslain wrben protegeret. COMBEFIS, stasius et Miscella, ochro Kal. Januarii habent. Barberinus lempas omnino tacet. Eanidem significantiam tribuit Turco Gracia ' Obscure. Clarius repono, oratione antequam dona sacra ad altare inferrentur, effusa. Est enim 219- in liturgia offertarium, quo cum processione et pompa panis et vinum sacrinero.deputata sacer- dotum manibus ad altare deportantur, et ad illed, ut ita dicam, Adeundum, si dubium supersi, Euchologium.. ballino stercore, cujus ci oder in deliciis, Gabald nau et Copreugmunt dictum contendunt. Debia cousulendus Zonaras. stuscepίores, stas:o redditum. : (6) Pest historias annis superfoilbus ascriplas D (7) Palatinus coiler et Peyrez, τῇ κs' legunt. Ana- (8) Anastasius reddit, cum solemm¨ obsequio. 1. b. 414. (9) liter, oratione ante ingressum aliaris effusa. (10) Hinc ascitumn Copronymi nomen. Alii a Ce (11) Vide iilius Luniperis plures in baptαπό (12) Υπατία, consulare munus, donatieum Au
PG 108:809τῇ δὲ κβ τοῦ αὐτοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς χειροτονοῦσιν Ἀναστάσιον τὸν ψευδώνυμον μαθητὴν καὶ σύγκελλον τοῦ αὐτοῦ μακαρίου Γερμανοῦ συνθέμενον τῇ Λέοντος δυσσεβείᾳ, διὰ φιλαρχίαν κοσμικὴν προχειρισθεὶς Κωνσταντινουπόλεως ψευδεπίσκοπος. Γρηγόριος δέ, ὁ ἱερὸς πρόεδρος Ῥώμης, καθὼς καὶ προέφην, Ἀναστάσιον ἅμα τοῖς λιβέλλοις ἀπεκήρυξεν ἐλέγξας τὸν Λέοντα δι’ ἐπιστολῶν ὡς ἀσεβοῦντα, καὶ τὴν Ῥώμην σὺν πάσῃ τῇ Ἰταλίᾳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀπέστησεν. ἐκμανεὶς οὖν ὁ τύραννος ἐπέτεινε τὸν κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων διωγμόν, πολλοί τε κληρικοὶ καὶ μονασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοὶ ὑπερεκινδύνευσαν τοῦ ὀρθοῦ τῆς πίστεως λόγου τὸν μαρτυρικὸν ἀναδησάμενοι στέφανον. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη κδ. ιδ. ζ. 2. α. κε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐλθὼν εἰς Καππαδοκίαν παρέλαβε δόλῳ τὸ Χαρσιανὸν κάστρον. ιε. η. ζ. β. κ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν Τουρκίαν καὶ φθάσας τὰς Κασπίας πύλας φοβηθεὶς ἀνέστρεψεν. ι. θ. η. γ. κζ.λεὺς τοῦτον σὺν τῷ Ξυλινίτῃ ἀνεῖλεν, δημεύσας καὶ Δ τὴν τοῦ Ξυλινίτου οὐσίαν, μαγίστρου αὐτοῦ ὑπάρχον της καὶ πολλὴν κεκτημένου· ὁμοίως δὲ Σισίννιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην τε Ῥενδάκην, καὶ Θεόγνω- στον οι πρωτοασηκρήτιν (13), καὶ Νικήταν τὸν ἄνθρακα καὶ ἄρχοντα τοῦ τείχους (14) οἱ Βούλγαροι ἀπεκεφάλισαν, ὡς συνόντα τῷ ο Αρτεμίῳ, ὁμοίως καὶ Ἰσόην πατρίκιον " καὶ κόμητα Οψικίου (15), ὡς συνδρόμους καὶ φίλους αὐτοῦ, ἀπέκτεινεν · τοὺς δὲ λοιποὺς δινατομήσας καὶ δημεύσας ἐξο ώρισεν. Αράβων ἀρχηγοῦ ἔτος α. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐνδικτιῶν. " γ' (16), τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα, εστέφθη Κωνσταντῖνος ἀπὸ Λέοντος τοῦ πα. τρὸς αὐτοῦ οἱ ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν Ἐννεακαίδεκα ἀκουδίτων (17), τοῦ μακαρίου & Γερμανού πατριάρει χου ποιήσαντος τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπεδίω Ούμαρος ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀμηρεύ σας έτη δύο καὶ μῆνας τέσσαρας, καὶ ἀμηρεύει Τζίδ. Τούτῳ φύεται ἐν Περσίδι τύραννος ονόματι καὶ αὐτὸς Τζιό Μουαλαβί· καὶ συναπῆλθον αὐτῷ πολλοὶ ἐκ τῆς Περσίδος· πέμψας * δὲ Ἰζὶδ τὸν Μασαλμῶν ἀνείλεν αὐτὸν ', καὶ τὴν Περσίδα ὑπ έταξεν. . Α. Μ. 6913. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ανεφάνη " τις Σύρος ψευδόχριστός, καὶ ἐπλάνησε τοὺς Ἑβραίους λέγων, ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. . Α. Μ. 6214. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἠνάγκασεν ὁ βα- σιλεὺς τοὺς Εβραίους καὶ τοὺς Μοντανούς (18) βαπτίζεσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἀπροαιρέτως βαπτιζό- μενοι, ἀπελεύοντο τὸ βάπτισμα, καὶ ἐσθίοντες μετα ελάμβανον τὴν ἁγίαν δωρεάν, καὶ ἔχραινον τὴν Β Ει Ως τὸ ἐπ. Α, τὸν ἐπὶ καὶ Θεόγν. — τοῦ τείχους υψικίου - - · τῷ ἀκουδήτων Α. μακαρίου Α ὁμοίως. ο Θεόκτιστον Α. ινδικτιώνος Α. ο αὐτοῦ μακαρίτου πρὸς συνήθειαν Α, προσσυνήθεις ὀνόματι τῆς πέμψας δὲ Α, καὶ π. αὐτὸν Δ Ι. ·· ἀνεφάνη Α, ἐφάνη ἠνάγκασεν Α, ἠνάγκαζεν τπίς. μόνα. Πέμπτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Μαρτίου μηνός, τῆς τρίτης ινδικτιώνος, τῇ σωτη- ρίη τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσει. ἀκουδίτων. βάπτισμα διασύρουσι, CHRONOGRAPHIA. 8:0 potestati permiserant, quare acceptis ab eo nat- A. M. 6212. C neribus domum redierunt. Imperator vero Arte- mium et Xylonitem interfecit, bonaque Xylonita, qui magister erat et locuples, publicavit, similiter Sisinnium patricium cognomento Rendacem et Theognosium protoasecretis et Nicetam anthracem et mæuibus reparandis praefectum Artemii familia- rem Bulgari capitis abscissione multarunt, ac pa- riter Isoem, patricium et Opsicii comitem ut amicos adjutoresque ejus Leo occidit, alios vero naribus præcisis bonisque publicatis in exsilium ejecit. A. C. 712. Arabum ducis Izid annus prí- TAMS. -p Hoc anno, indictione tertia, ipso Paschatis die Constantinus a patre Leone in novemdecim accu- bitorum tribunali imperii coronam accepit, consuetas orationes beate memoria Germano pa- triarcha peragente. Eodem anno Umarus Arabum ameras post principatus annos duos et menses qua- tuor exstinctus est, cui Izid successit. At in eum surrexit tyrannus, qui etiam dictus est Izid Mualabi, cui multi ex Perside se adjunxerunt. At Izid Masal- mam adversus eum misit, ipsoque interfecto, Per- sidem in ditionem suam redegis. A. C. 713. Hoc anno quidam Syrus emersit pseudochristus, qui Hebræos seduxit, Christum lei Filium se esse mentitus. A. C. 714. - loc anno imperator Hebræos et Montanistas ad baptismum subeundum coegit. Judaei quidem præter libertatem baptizati, baptis ‚ mate tanquam contracta sorde se expiabant, et cibo confmuni jam sumpto saeri doni se consortes fu VARIE LECTIONES. νulg. * post inserunt A f. " add. ex A, item add. ex A f. vulg. vulg. • add. ex A. * add. ex A. vulg. · om. vulg. • JAC. GOARI NOTÆ. ploro scriptum. custodiendis urbis mœnibus præfectum : de quo Co- dines. Petavius interpres, imperatorii obsequii pre- ferism. Bun cognomento Copronymum imperij corona re- dimitum testatur Nicephorus. Quare cum prasentis anni quarta sit indictio (ccepit enim, ut superius li- quet, cum Leonis imperio indictionis circulus, et anuo ejusdem decimo pag. et decimo tertio pag. par quoque numeratur indictio), in annum præeuntain Constantini coronatio remittenda. remibus, Montanistas hosce Manichicos existimat PATROL. Gu. CVIII. Baronius ad a. C. 722, num. 1. Haret Baron. t. IX, p. mihi 28, multisque nititur ostendere non posse læc accipi de Montani antiqui hæresiarcho sectatoribus, quod ii a baptismo non sic abborre- rent: ego vel maxima de illis accipiendum existi- mo: nec enim ¡Norum baptisma ratum erat, qui sic in Trinitate et Spiritu sancto errarent. Potiis ergo Leo ad Ecclesiæ verum baptisma cogere, quod sic illi indigne tulerint, at ob eam causam se flammis devoverint. Ipsa prophetia, qua inducios ait Theophanes ad necem sibi consciscendam, character quidam videatur Montani illius sectæ, qui novo illi spiritui totum credebant. Timotheus presbyter CP. inter præcipuos errores Toscoduro- rum, qui ex Epiph. har. iidem sunt ac Cata- plryges, Paulicianista, ipsi Montanistas, hunc po- mit, quod aliaque omnia ex- terna symbola respuunt; eoque primos ponit, quos accedentes ad ecclesiam oporteat baptizari: ut non mirum præ omnibus hæreticis hos Leonem ad ba- ptismum cogendos duxisse, illosque rem sic indi- gue tulisse. COMBEFIS. I (15) Πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμματέων Nice- (14) Nicephorus, ἄρχοντα τειχών, reparandis et p (15) ldemy, τοῦ βασιλικοῦ λεγομένου Οψικίου ήγε (16) Eadem quoque tertia indictione Constanti- (47) S. Niceph., ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ ιθα (18) Montani discipulis a baptismo non ablor-
Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς τὴν θυγατέρα Χαγάνου, τοῦ τῶν Σκυθῶν δυνάστου, τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ ἐνυμφεύσατο, ποιήσας αὐτὴν Χριστιανὴν καὶ ὀνομάσας αὐτὴν Εἰρήνην· ἥτις ἐκμαθοῦσα τὰ ἱερὰ γράμματα διέπρεπεν ἐν εὐσεβείᾳ τὴν τούτων δυσσέβειαν ἐλέγχουσα. Μαυί̈ας δέ, ὁ υἱὸς Ἰσάμου, ἐπεστράτευσε τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐλθὼν ἕως Παφλαγονίας ἀνέκαμψε μετὰ αἰχμαλωσίας πολλῆς. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐμαίνετο κατὰ τοῦ πάπα καὶ τῆς ἀποστάσεως Ῥώμης καὶ Ἰταλίας, καὶ ἐξοπλίσας στόλον μέγαν ἀπέστειλε κατ’ αὐτῶν Μάνην, τὸν στρατηγὸν τῶν Κιβυραιωτῶν, κεφαλὴν ποιήσας εἰς αὐτούς. ᾐσχύνθη δὲ ὁ μάταιος ναυαγήσαντος τοῦ στόλου εἰς τὸ Ἀδριακὸν πέλαγος. τότε ὁ θεομάχος ἐπὶ πλεῖον ἐκμανεὶς Ἀραβικῷ τε φρονήματι κρατυνόμενος φόρους κεφαλικοὺς τῷ τρίτῳ μέρει Σικελίας καὶ Καλαβρίας τοῦ λαοῦ ἐπέθηκεν. τὰ δὲ λεγόμενα πατριμόνια τῶν ἁγίων καὶ κορυφαίων ἀποστόλων, τῶν ἐν τῇ πρεσβυτέρᾳ Ῥώμῃ τιμωμένων, ταῖς ἐκκλησίαις ἔκπαλαι τελούμενα χρυσίου τάλαντα τρία ἥμισυ τῷ δημοσίῳ λόγῳ τελεῖσθαι προσέταξεν, ἐποπτεύειν τε καὶ ἀναγράφεσθαι τὰ τικτόμενα κελεύσας ἄρρενα βρέφη, ὡς Φαραώ ποτε τὰ τῶν Ἑβραίων·λεὺς τοῦτον σὺν τῷ Ξυλινίτῃ ἀνεῖλεν, δημεύσας καὶ Δ τὴν τοῦ Ξυλινίτου οὐσίαν, μαγίστρου αὐτοῦ ὑπάρχον της καὶ πολλὴν κεκτημένου· ὁμοίως δὲ Σισίννιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην τε Ῥενδάκην, καὶ Θεόγνω- στον οι πρωτοασηκρήτιν (13), καὶ Νικήταν τὸν ἄνθρακα καὶ ἄρχοντα τοῦ τείχους (14) οἱ Βούλγαροι ἀπεκεφάλισαν, ὡς συνόντα τῷ ο Αρτεμίῳ, ὁμοίως καὶ Ἰσόην πατρίκιον " καὶ κόμητα Οψικίου (15), ὡς συνδρόμους καὶ φίλους αὐτοῦ, ἀπέκτεινεν · τοὺς δὲ λοιποὺς δινατομήσας καὶ δημεύσας ἐξο ώρισεν. Αράβων ἀρχηγοῦ ἔτος α. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐνδικτιῶν. " γ' (16), τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα, εστέφθη Κωνσταντῖνος ἀπὸ Λέοντος τοῦ πα. τρὸς αὐτοῦ οἱ ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν Ἐννεακαίδεκα ἀκουδίτων (17), τοῦ μακαρίου & Γερμανού πατριάρει χου ποιήσαντος τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπεδίω Ούμαρος ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀμηρεύ σας έτη δύο καὶ μῆνας τέσσαρας, καὶ ἀμηρεύει Τζίδ. Τούτῳ φύεται ἐν Περσίδι τύραννος ονόματι καὶ αὐτὸς Τζιό Μουαλαβί· καὶ συναπῆλθον αὐτῷ πολλοὶ ἐκ τῆς Περσίδος· πέμψας * δὲ Ἰζὶδ τὸν Μασαλμῶν ἀνείλεν αὐτὸν ', καὶ τὴν Περσίδα ὑπ έταξεν. . Α. Μ. 6913. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ανεφάνη " τις Σύρος ψευδόχριστός, καὶ ἐπλάνησε τοὺς Ἑβραίους λέγων, ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. . Α. Μ. 6214. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἠνάγκασεν ὁ βα- σιλεὺς τοὺς Εβραίους καὶ τοὺς Μοντανούς (18) βαπτίζεσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἀπροαιρέτως βαπτιζό- μενοι, ἀπελεύοντο τὸ βάπτισμα, καὶ ἐσθίοντες μετα ελάμβανον τὴν ἁγίαν δωρεάν, καὶ ἔχραινον τὴν Β Ει Ως τὸ ἐπ. Α, τὸν ἐπὶ καὶ Θεόγν. — τοῦ τείχους υψικίου - - · τῷ ἀκουδήτων Α. μακαρίου Α ὁμοίως. ο Θεόκτιστον Α. ινδικτιώνος Α. ο αὐτοῦ μακαρίτου πρὸς συνήθειαν Α, προσσυνήθεις ὀνόματι τῆς πέμψας δὲ Α, καὶ π. αὐτὸν Δ Ι. ·· ἀνεφάνη Α, ἐφάνη ἠνάγκασεν Α, ἠνάγκαζεν τπίς. μόνα. Πέμπτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Μαρτίου μηνός, τῆς τρίτης ινδικτιώνος, τῇ σωτη- ρίη τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσει. ἀκουδίτων. βάπτισμα διασύρουσι, CHRONOGRAPHIA. 8:0 potestati permiserant, quare acceptis ab eo nat- A. M. 6212. C neribus domum redierunt. Imperator vero Arte- mium et Xylonitem interfecit, bonaque Xylonita, qui magister erat et locuples, publicavit, similiter Sisinnium patricium cognomento Rendacem et Theognosium protoasecretis et Nicetam anthracem et mæuibus reparandis praefectum Artemii familia- rem Bulgari capitis abscissione multarunt, ac pa- riter Isoem, patricium et Opsicii comitem ut amicos adjutoresque ejus Leo occidit, alios vero naribus præcisis bonisque publicatis in exsilium ejecit. A. C. 712. Arabum ducis Izid annus prí- TAMS. -p Hoc anno, indictione tertia, ipso Paschatis die Constantinus a patre Leone in novemdecim accu- bitorum tribunali imperii coronam accepit, consuetas orationes beate memoria Germano pa- triarcha peragente. Eodem anno Umarus Arabum ameras post principatus annos duos et menses qua- tuor exstinctus est, cui Izid successit. At in eum surrexit tyrannus, qui etiam dictus est Izid Mualabi, cui multi ex Perside se adjunxerunt. At Izid Masal- mam adversus eum misit, ipsoque interfecto, Per- sidem in ditionem suam redegis. A. C. 713. Hoc anno quidam Syrus emersit pseudochristus, qui Hebræos seduxit, Christum lei Filium se esse mentitus. A. C. 714. - loc anno imperator Hebræos et Montanistas ad baptismum subeundum coegit. Judaei quidem præter libertatem baptizati, baptis ‚ mate tanquam contracta sorde se expiabant, et cibo confmuni jam sumpto saeri doni se consortes fu VARIE LECTIONES. νulg. * post inserunt A f. " add. ex A, item add. ex A f. vulg. vulg. • add. ex A. * add. ex A. vulg. · om. vulg. • JAC. GOARI NOTÆ. ploro scriptum. custodiendis urbis mœnibus præfectum : de quo Co- dines. Petavius interpres, imperatorii obsequii pre- ferism. Bun cognomento Copronymum imperij corona re- dimitum testatur Nicephorus. Quare cum prasentis anni quarta sit indictio (ccepit enim, ut superius li- quet, cum Leonis imperio indictionis circulus, et anuo ejusdem decimo pag. et decimo tertio pag. par quoque numeratur indictio), in annum præeuntain Constantini coronatio remittenda. remibus, Montanistas hosce Manichicos existimat PATROL. Gu. CVIII. Baronius ad a. C. 722, num. 1. Haret Baron. t. IX, p. mihi 28, multisque nititur ostendere non posse læc accipi de Montani antiqui hæresiarcho sectatoribus, quod ii a baptismo non sic abborre- rent: ego vel maxima de illis accipiendum existi- mo: nec enim ¡Norum baptisma ratum erat, qui sic in Trinitate et Spiritu sancto errarent. Potiis ergo Leo ad Ecclesiæ verum baptisma cogere, quod sic illi indigne tulerint, at ob eam causam se flammis devoverint. Ipsa prophetia, qua inducios ait Theophanes ad necem sibi consciscendam, character quidam videatur Montani illius sectæ, qui novo illi spiritui totum credebant. Timotheus presbyter CP. inter præcipuos errores Toscoduro- rum, qui ex Epiph. har. iidem sunt ac Cata- plryges, Paulicianista, ipsi Montanistas, hunc po- mit, quod aliaque omnia ex- terna symbola respuunt; eoque primos ponit, quos accedentes ad ecclesiam oporteat baptizari: ut non mirum præ omnibus hæreticis hos Leonem ad ba- ptismum cogendos duxisse, illosque rem sic indi- gue tulisse. COMBEFIS. I (15) Πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμματέων Nice- (14) Nicephorus, ἄρχοντα τειχών, reparandis et p (15) ldemy, τοῦ βασιλικοῦ λεγομένου Οψικίου ήγε (16) Eadem quoque tertia indictione Constanti- (47) S. Niceph., ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ ιθα (18) Montani discipulis a baptismo non ablor-
ὅπερ οὐδ’ αὐτοί ποτε οἱ διδάσκαλοι αὐτοῦ Ἄραβες ἐποίησαν εἰς τοὺς κατὰ τὴν ἑῴαν Χριστιανούς. ιζ. ι. θ. δ. κη. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο θανατικὸν ἐν Συρίᾳ, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κα. ιη. ια. α. ε. κθ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξωρίσθη Θεόδωρος ὁ τοῦ Μανσοὺρ εἰς τὰ κλίματα τῆς ἐρήμου· καὶ γέγονε σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ πυρῶδες καταυγάζον· καὶ Μαυί̈ας τὴν Ἀσίαν ἐληί̈σατο. ιθ. ιβ. β. 2. λ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Σουλεϊμάν, ὁ τοῦ Ἰσάμ, τὴν τῶν Ἀρμενίων χώραν καὶ οὐδὲν ἤνυσεν. κ. ιγ. γ. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυί̈ας τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐπανελθὼν οὐ μετὰ πολλὰς ἡμέρας τοῦ ἵππου πεσὼν ἀπέψυξεν. κα. ιδ. δ. η. Τούτῳ τῷ ἔτει Σουλεϊμάν, ὁ υἱὸς Ἰσάμ, αἰχμαλωτεύσας πολλοὺς ἐξ Ἀσίας συνῃχμαλώτευσε καί τινα Περγαμηνόν, ὃς ἔλεγεν ἑαυτὸν Τιβέριον υἱὸν εἶναι Ἰουστινιανοῦ. τοῦτον Ἰσὰμ εἰς τιμὴν τοῦ ἰδίου παιδὸς καὶ τῶν βασιλέων ἐκφόβησιν μετὰ τῆς ἁρμοζούσης βασιλικῆς τιμῆς καὶ στρατευμάτων καὶ βάνδων καὶ σκήπτρων εἰς Ἱερουσαλὴμ ἐκπέμπει, καὶ ὅλην τὴν Συρίαν περιάγειν κελεύει μετὰ πολλῆς τιμῆς πρὸς θέαν πάντων καὶ κατάπληξιν. κβ. ιε. ε. θ.λεὺς τοῦτον σὺν τῷ Ξυλινίτῃ ἀνεῖλεν, δημεύσας καὶ Δ τὴν τοῦ Ξυλινίτου οὐσίαν, μαγίστρου αὐτοῦ ὑπάρχον της καὶ πολλὴν κεκτημένου· ὁμοίως δὲ Σισίννιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην τε Ῥενδάκην, καὶ Θεόγνω- στον οι πρωτοασηκρήτιν (13), καὶ Νικήταν τὸν ἄνθρακα καὶ ἄρχοντα τοῦ τείχους (14) οἱ Βούλγαροι ἀπεκεφάλισαν, ὡς συνόντα τῷ ο Αρτεμίῳ, ὁμοίως καὶ Ἰσόην πατρίκιον " καὶ κόμητα Οψικίου (15), ὡς συνδρόμους καὶ φίλους αὐτοῦ, ἀπέκτεινεν · τοὺς δὲ λοιποὺς δινατομήσας καὶ δημεύσας ἐξο ώρισεν. Αράβων ἀρχηγοῦ ἔτος α. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐνδικτιῶν. " γ' (16), τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα, εστέφθη Κωνσταντῖνος ἀπὸ Λέοντος τοῦ πα. τρὸς αὐτοῦ οἱ ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν Ἐννεακαίδεκα ἀκουδίτων (17), τοῦ μακαρίου & Γερμανού πατριάρει χου ποιήσαντος τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπεδίω Ούμαρος ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀμηρεύ σας έτη δύο καὶ μῆνας τέσσαρας, καὶ ἀμηρεύει Τζίδ. Τούτῳ φύεται ἐν Περσίδι τύραννος ονόματι καὶ αὐτὸς Τζιό Μουαλαβί· καὶ συναπῆλθον αὐτῷ πολλοὶ ἐκ τῆς Περσίδος· πέμψας * δὲ Ἰζὶδ τὸν Μασαλμῶν ἀνείλεν αὐτὸν ', καὶ τὴν Περσίδα ὑπ έταξεν. . Α. Μ. 6913. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ανεφάνη " τις Σύρος ψευδόχριστός, καὶ ἐπλάνησε τοὺς Ἑβραίους λέγων, ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. . Α. Μ. 6214. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἠνάγκασεν ὁ βα- σιλεὺς τοὺς Εβραίους καὶ τοὺς Μοντανούς (18) βαπτίζεσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἀπροαιρέτως βαπτιζό- μενοι, ἀπελεύοντο τὸ βάπτισμα, καὶ ἐσθίοντες μετα ελάμβανον τὴν ἁγίαν δωρεάν, καὶ ἔχραινον τὴν Β Ει Ως τὸ ἐπ. Α, τὸν ἐπὶ καὶ Θεόγν. — τοῦ τείχους υψικίου - - · τῷ ἀκουδήτων Α. μακαρίου Α ὁμοίως. ο Θεόκτιστον Α. ινδικτιώνος Α. ο αὐτοῦ μακαρίτου πρὸς συνήθειαν Α, προσσυνήθεις ὀνόματι τῆς πέμψας δὲ Α, καὶ π. αὐτὸν Δ Ι. ·· ἀνεφάνη Α, ἐφάνη ἠνάγκασεν Α, ἠνάγκαζεν τπίς. μόνα. Πέμπτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Μαρτίου μηνός, τῆς τρίτης ινδικτιώνος, τῇ σωτη- ρίη τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσει. ἀκουδίτων. βάπτισμα διασύρουσι, CHRONOGRAPHIA. 8:0 potestati permiserant, quare acceptis ab eo nat- A. M. 6212. C neribus domum redierunt. Imperator vero Arte- mium et Xylonitem interfecit, bonaque Xylonita, qui magister erat et locuples, publicavit, similiter Sisinnium patricium cognomento Rendacem et Theognosium protoasecretis et Nicetam anthracem et mæuibus reparandis praefectum Artemii familia- rem Bulgari capitis abscissione multarunt, ac pa- riter Isoem, patricium et Opsicii comitem ut amicos adjutoresque ejus Leo occidit, alios vero naribus præcisis bonisque publicatis in exsilium ejecit. A. C. 712. Arabum ducis Izid annus prí- TAMS. -p Hoc anno, indictione tertia, ipso Paschatis die Constantinus a patre Leone in novemdecim accu- bitorum tribunali imperii coronam accepit, consuetas orationes beate memoria Germano pa- triarcha peragente. Eodem anno Umarus Arabum ameras post principatus annos duos et menses qua- tuor exstinctus est, cui Izid successit. At in eum surrexit tyrannus, qui etiam dictus est Izid Mualabi, cui multi ex Perside se adjunxerunt. At Izid Masal- mam adversus eum misit, ipsoque interfecto, Per- sidem in ditionem suam redegis. A. C. 713. Hoc anno quidam Syrus emersit pseudochristus, qui Hebræos seduxit, Christum lei Filium se esse mentitus. A. C. 714. - loc anno imperator Hebræos et Montanistas ad baptismum subeundum coegit. Judaei quidem præter libertatem baptizati, baptis ‚ mate tanquam contracta sorde se expiabant, et cibo confmuni jam sumpto saeri doni se consortes fu VARIE LECTIONES. νulg. * post inserunt A f. " add. ex A, item add. ex A f. vulg. vulg. • add. ex A. * add. ex A. vulg. · om. vulg. • JAC. GOARI NOTÆ. ploro scriptum. custodiendis urbis mœnibus præfectum : de quo Co- dines. Petavius interpres, imperatorii obsequii pre- ferism. Bun cognomento Copronymum imperij corona re- dimitum testatur Nicephorus. Quare cum prasentis anni quarta sit indictio (ccepit enim, ut superius li- quet, cum Leonis imperio indictionis circulus, et anuo ejusdem decimo pag. et decimo tertio pag. par quoque numeratur indictio), in annum præeuntain Constantini coronatio remittenda. remibus, Montanistas hosce Manichicos existimat PATROL. Gu. CVIII. Baronius ad a. C. 722, num. 1. Haret Baron. t. IX, p. mihi 28, multisque nititur ostendere non posse læc accipi de Montani antiqui hæresiarcho sectatoribus, quod ii a baptismo non sic abborre- rent: ego vel maxima de illis accipiendum existi- mo: nec enim ¡Norum baptisma ratum erat, qui sic in Trinitate et Spiritu sancto errarent. Potiis ergo Leo ad Ecclesiæ verum baptisma cogere, quod sic illi indigne tulerint, at ob eam causam se flammis devoverint. Ipsa prophetia, qua inducios ait Theophanes ad necem sibi consciscendam, character quidam videatur Montani illius sectæ, qui novo illi spiritui totum credebant. Timotheus presbyter CP. inter præcipuos errores Toscoduro- rum, qui ex Epiph. har. iidem sunt ac Cata- plryges, Paulicianista, ipsi Montanistas, hunc po- mit, quod aliaque omnia ex- terna symbola respuunt; eoque primos ponit, quos accedentes ad ecclesiam oporteat baptizari: ut non mirum præ omnibus hæreticis hos Leonem ad ba- ptismum cogendos duxisse, illosque rem sic indi- gue tulisse. COMBEFIS. I (15) Πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμματέων Nice- (14) Nicephorus, ἄρχοντα τειχών, reparandis et p (15) ldemy, τοῦ βασιλικοῦ λεγομένου Οψικίου ήγε (16) Eadem quoque tertia indictione Constanti- (47) S. Niceph., ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ ιθα (18) Montani discipulis a baptismo non ablor-
Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Σουλεϊμὰν τὴν Ῥωμανίαν ὁ υἱὸς Ἰσάμ· καὶ ἐπόρθησε τὸ λεγόμενον Σιδηροῦν κάστρον, καὶ Εὐστάθιον, τὸν υἱὸν Μαριανοῦ τοῦ πατρικίου, αἰχμάλωτον ἔλαβεν. κγ. ι. 2. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαί̈ῳ ἰνδικτιῶνος η ἐπεστράτευσε Σουλεϊμὰν τὴν Ῥωμανίαν ἐν μυριάσιν θ, στρατηγοῖς τε δ, ὧν Γάμερ ἡγεῖτο λοχίζων ἐν μυρίοις μονοζώνοις τὰ τῆς Ἀσιάτιδος γῆς μέρη, καὶ τούτου ἐχόμενοι Μελὶχ καὶ Βατὰλ ἐν δισμυρίοις ἱππεῦσι περὶ τὸν Ἀκροϊνόν· καὶ μετὰ τούτους Σουλεϊμὰν ἐν ἑξακισμυρίοις περὶ τὴν τῶν Καππαδόκων Τύανον. ἀλλ’ οἱ μὲν κατὰ τὴν Ἀσίαν καὶ Καππαδοκίαν πολλὴν ἅλωσιν ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν καὶ κτηνῶν ποιησάμενοι ἀβλαβεῖς ἀνέστρεψαν, οἱ δὲ περὶ τὸν Μελὶχ καὶ Βατὰλ ἐν τῷ Ἀκροϊνῷ καταπολεμηθέντες ὑπὸ Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου ἡττήθησαν. καὶ οἱ μὲν πλείους ὅπλοις ὤλοντο σὺν τοῖς δυσὶν ἄρχουσιν· ὀκτακόσιοι δέ που μαχηταὶ ἐξ αὐτῶν πρὸς ἓξ χιλιάδας ἐνστάντες εἰς Σύναδα καταφεύγουσι καὶ διασωθέντες συνήφθησαν τῷ Σουλεϊμὰν καὶ ἀνέκαμψαν εἰς Συρίαν. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ κατὰ τὴν Ἀφρικὴν πολλοὶ παρ’ αὐτῶν ὤλοντο σὺν τῷ στρατηγοῦντι ὀνόματι Δαμασκηνῷ. κδ. ιζ. ζ. ια.λεὺς τοῦτον σὺν τῷ Ξυλινίτῃ ἀνεῖλεν, δημεύσας καὶ Δ τὴν τοῦ Ξυλινίτου οὐσίαν, μαγίστρου αὐτοῦ ὑπάρχον της καὶ πολλὴν κεκτημένου· ὁμοίως δὲ Σισίννιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην τε Ῥενδάκην, καὶ Θεόγνω- στον οι πρωτοασηκρήτιν (13), καὶ Νικήταν τὸν ἄνθρακα καὶ ἄρχοντα τοῦ τείχους (14) οἱ Βούλγαροι ἀπεκεφάλισαν, ὡς συνόντα τῷ ο Αρτεμίῳ, ὁμοίως καὶ Ἰσόην πατρίκιον " καὶ κόμητα Οψικίου (15), ὡς συνδρόμους καὶ φίλους αὐτοῦ, ἀπέκτεινεν · τοὺς δὲ λοιποὺς δινατομήσας καὶ δημεύσας ἐξο ώρισεν. Αράβων ἀρχηγοῦ ἔτος α. . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐνδικτιῶν. " γ' (16), τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα, εστέφθη Κωνσταντῖνος ἀπὸ Λέοντος τοῦ πα. τρὸς αὐτοῦ οἱ ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν Ἐννεακαίδεκα ἀκουδίτων (17), τοῦ μακαρίου & Γερμανού πατριάρει χου ποιήσαντος τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπεδίω Ούμαρος ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀμηρεύ σας έτη δύο καὶ μῆνας τέσσαρας, καὶ ἀμηρεύει Τζίδ. Τούτῳ φύεται ἐν Περσίδι τύραννος ονόματι καὶ αὐτὸς Τζιό Μουαλαβί· καὶ συναπῆλθον αὐτῷ πολλοὶ ἐκ τῆς Περσίδος· πέμψας * δὲ Ἰζὶδ τὸν Μασαλμῶν ἀνείλεν αὐτὸν ', καὶ τὴν Περσίδα ὑπ έταξεν. . Α. Μ. 6913. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ανεφάνη " τις Σύρος ψευδόχριστός, καὶ ἐπλάνησε τοὺς Ἑβραίους λέγων, ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. . Α. Μ. 6214. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἠνάγκασεν ὁ βα- σιλεὺς τοὺς Εβραίους καὶ τοὺς Μοντανούς (18) βαπτίζεσθαι. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἀπροαιρέτως βαπτιζό- μενοι, ἀπελεύοντο τὸ βάπτισμα, καὶ ἐσθίοντες μετα ελάμβανον τὴν ἁγίαν δωρεάν, καὶ ἔχραινον τὴν Β Ει Ως τὸ ἐπ. Α, τὸν ἐπὶ καὶ Θεόγν. — τοῦ τείχους υψικίου - - · τῷ ἀκουδήτων Α. μακαρίου Α ὁμοίως. ο Θεόκτιστον Α. ινδικτιώνος Α. ο αὐτοῦ μακαρίτου πρὸς συνήθειαν Α, προσσυνήθεις ὀνόματι τῆς πέμψας δὲ Α, καὶ π. αὐτὸν Δ Ι. ·· ἀνεφάνη Α, ἐφάνη ἠνάγκασεν Α, ἠνάγκαζεν τπίς. μόνα. Πέμπτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Μαρτίου μηνός, τῆς τρίτης ινδικτιώνος, τῇ σωτη- ρίη τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσει. ἀκουδίτων. βάπτισμα διασύρουσι, CHRONOGRAPHIA. 8:0 potestati permiserant, quare acceptis ab eo nat- A. M. 6212. C neribus domum redierunt. Imperator vero Arte- mium et Xylonitem interfecit, bonaque Xylonita, qui magister erat et locuples, publicavit, similiter Sisinnium patricium cognomento Rendacem et Theognosium protoasecretis et Nicetam anthracem et mæuibus reparandis praefectum Artemii familia- rem Bulgari capitis abscissione multarunt, ac pa- riter Isoem, patricium et Opsicii comitem ut amicos adjutoresque ejus Leo occidit, alios vero naribus præcisis bonisque publicatis in exsilium ejecit. A. C. 712. Arabum ducis Izid annus prí- TAMS. -p Hoc anno, indictione tertia, ipso Paschatis die Constantinus a patre Leone in novemdecim accu- bitorum tribunali imperii coronam accepit, consuetas orationes beate memoria Germano pa- triarcha peragente. Eodem anno Umarus Arabum ameras post principatus annos duos et menses qua- tuor exstinctus est, cui Izid successit. At in eum surrexit tyrannus, qui etiam dictus est Izid Mualabi, cui multi ex Perside se adjunxerunt. At Izid Masal- mam adversus eum misit, ipsoque interfecto, Per- sidem in ditionem suam redegis. A. C. 713. Hoc anno quidam Syrus emersit pseudochristus, qui Hebræos seduxit, Christum lei Filium se esse mentitus. A. C. 714. - loc anno imperator Hebræos et Montanistas ad baptismum subeundum coegit. Judaei quidem præter libertatem baptizati, baptis ‚ mate tanquam contracta sorde se expiabant, et cibo confmuni jam sumpto saeri doni se consortes fu VARIE LECTIONES. νulg. * post inserunt A f. " add. ex A, item add. ex A f. vulg. vulg. • add. ex A. * add. ex A. vulg. · om. vulg. • JAC. GOARI NOTÆ. ploro scriptum. custodiendis urbis mœnibus præfectum : de quo Co- dines. Petavius interpres, imperatorii obsequii pre- ferism. Bun cognomento Copronymum imperij corona re- dimitum testatur Nicephorus. Quare cum prasentis anni quarta sit indictio (ccepit enim, ut superius li- quet, cum Leonis imperio indictionis circulus, et anuo ejusdem decimo pag. et decimo tertio pag. par quoque numeratur indictio), in annum præeuntain Constantini coronatio remittenda. remibus, Montanistas hosce Manichicos existimat PATROL. Gu. CVIII. Baronius ad a. C. 722, num. 1. Haret Baron. t. IX, p. mihi 28, multisque nititur ostendere non posse læc accipi de Montani antiqui hæresiarcho sectatoribus, quod ii a baptismo non sic abborre- rent: ego vel maxima de illis accipiendum existi- mo: nec enim ¡Norum baptisma ratum erat, qui sic in Trinitate et Spiritu sancto errarent. Potiis ergo Leo ad Ecclesiæ verum baptisma cogere, quod sic illi indigne tulerint, at ob eam causam se flammis devoverint. Ipsa prophetia, qua inducios ait Theophanes ad necem sibi consciscendam, character quidam videatur Montani illius sectæ, qui novo illi spiritui totum credebant. Timotheus presbyter CP. inter præcipuos errores Toscoduro- rum, qui ex Epiph. har. iidem sunt ac Cata- plryges, Paulicianista, ipsi Montanistas, hunc po- mit, quod aliaque omnia ex- terna symbola respuunt; eoque primos ponit, quos accedentes ad ecclesiam oporteat baptizari: ut non mirum præ omnibus hæreticis hos Leonem ad ba- ptismum cogendos duxisse, illosque rem sic indi- gue tulisse. COMBEFIS. I (15) Πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμματέων Nice- (14) Nicephorus, ἄρχοντα τειχών, reparandis et p (15) ldemy, τοῦ βασιλικοῦ λεγομένου Οψικίου ήγε (16) Eadem quoque tertia indictione Constanti- (47) S. Niceph., ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ ιθα (18) Montani discipulis a baptismo non ablor-
PG 108:811Τούτῳ τῷ ἔτει, κδ τῆς βασιλείας Λέοντος τοῦ τυράννου καὶ παρανομωτάτου Σύρου ἐκάησαν ἀγοραὶ ἐν Δαμασκῷ ὑπὸ Ἱερακιτῶν, καὶ ἐφουρκίσθησαν, καὶ εἰσῆλθεν ὁ χείμαρρος ἐν Ἐδέσῃ μηνὶ Περιτίῳ κη. Καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει σεισμὸς γέγονε μέγας καὶ φοβερὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ κ, ἰνδικτιῶνος θ, ἡμέρᾳ δ, ὥρᾳ η, καὶ ἐπτώθησαν ἐκκλησίαι καὶ μοναστήρια, λαός τε πολὺς τέθνηκεν. ἔπεσε δὲ καὶ ὁ ἀνδριὰς ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ἀτάλου πόρτης τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἅμα τῷ αὐτῷ Ἀτάλῳ, καὶ ἡ στήλη Ἀρκαδίου, ἡ ἐπὶ τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἑστῶσα, καὶ ὁ ἀνδριὰς τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου, ὁ ἐπὶ τῆς Χρυσῆς πόρτης, τά τε χερσαῖα τῆς πόλεως τείχη καὶ πόλεις καὶ χωρία ἐν τῇ Θρᾴκῃ, καὶ ἡ Νικομήδεια ἐν Βιθυνίᾳ καὶ ἡ Πραίνετος καὶ ἡ Νίκαια, ἐν ᾗ μία ἐσώθη ἐκκλησία. ἀπέφυγε δὲ καὶ ἡ θάλασσα τῶν ἰδίων ὅρων ἔν τισι τόποις, καὶ ἐκράτησεν ὁ σεισμὸς μῆνας ιβ. ὁ οὖν βασιλεὺς ἰδὼν τὰ τείχη τῆς πόλεως πτωθέντα διελάλησε τῷ λαῷ λέγων, ὅτι ὑμεῖς οὐκ εὐπορεῖτε κτίσαι τὰ τείχη, ἀλλ’ ἡμεῖς προσετάξαμεν τοῖς διοικηταῖς, καὶ ἀπαιτοῦσιν εἰς τὸν κανόνα κατὰ ὁλοκοτίνιν μιλιαρίσιν, καὶ λαμβάνει αὐτὸ ἡ βασιλεία καὶ κτίζει τὰ τείχη.Α πίστιν (19). Οἱ δὲ Μοντανοί διεμαντεύσαντο " κα τοῖς, καὶ ὡρίσαντο ἡμέραν, καὶ εἰσελθόντες εἰς τοὺς ὡρισμένους οίκους τῆς πλάνης αὐτῶν, κατέκαυσαν ἑαυτούς. Α. Μ. 6215. -- Τούτῳ τῷ Στει Ἰουδαῖός τις ορμώ μενος ἀπὸ Λαοδικείας τῆς παραλίου το Φοινίκης, γόης, ἐλθὼν πρὸς Ιζὶδ ἐπηγγείλατο αὐτῷ ἔτη τισ- σαράκοντα κρατήσειν τῆς τῶν ᾿Αράβων ἀρχῆς, εἰ τὰς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῶν Χριστιανῶν ἐν πάσῃ τῇ ἀρχῇ αὐτοῦ τιμωμένας· σεπτὰς εἰκόνας καθέλῃ ". Τούτῳ πεισθεὶς ὁ ἀνόητος Ἰζιό δόγμα καθολικὸν ἐψηφίσατο κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀλλὰ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀφθόρου Μητρὸς αὐτοῦ ", και πάντων τῶν ἁγίων τῷ αὐτῷ ἔτες τέθνηκεν Ιζίδ, οὐδὲ Αt ἀκουσθῆναι φθάσαντος τοῖς πολλοῖς τοῦ σατανικού διαμαντεύσαντες — ἡρίσαντες - εἰσῆλθον " τῆς καθελεί Α. τῆς ἀπαιδευτίας Α Γ. τούτῳ Βασήρ αὐτοῦ δόγματος. Μεταλαβὼν δὲ ταύτης τῆς ἀθεμί- του καὶ πικρᾶς κακοδοξίας Λέων ὁ βασιλεὺς πολλῶν κακῶν αἴτιος ἡμῖν γέγονεν. Εὐρὼν δὲ ὁμόφρονα της ἀπαιδευσίας ταύτης Βησήρ " τινα τούνομα, γενό- μενον μὲν ἀπὸ Χριστιανῶν ἐν Συρίᾳ 18, ἀποστάντα δὲ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, καὶ ποιωθέντα τοῖς Αράβων δογμασιν, οὐ πρὸ πολλοῦ δὲ χρόνου ἀπελευ θερωθέντα τῆς ἐκείνων δουλείας, καὶ καταλα βόντα τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν· διὰ ῥώμην δὲ σώ· ματος καὶ ὁμόνοιαν τῆς κακοδοξίας ἐτιμήθη παρά τοῦ αὐτοῦ Λέοντος· ὅστις καὶ συνασπιστής του μεγάλου κακοῦ τούτου γέγονεν τῷ βασιλεῖ. Συν εφρόνει δὲ κακῶς αὐτῷ καὶ ὁ πάσης ἀκαθαρσίας ἀνάπλεως καὶ συντρόφῳ ἀπαιδευσία συζῶν Νακών λείας οι ὁ ἐπίσκοπος (2. χ. Α. Μ. 6216. - - " Αράβων ἀρχηγοῦ Ἰσάμ ἔτος α. Τὰ περὶ τοῦ μακαρίου Στεφάνου (21) πάπια Ρώ μης, ὅπως ἔφυγεν το εἰς Φραγγικήν " καὶ ἐσώθη, λέξων ἔρχομαι. οι Οὗτος ὁ ἀοίδιμος Στέφανος (29) πολλὰ κακὰ όπο έστη ὑπὸ τοῦ ᾿Αστούλφου τι τοῦ ῥηγὸς τῶν Λογγι καὶ κατέκαυσαν Α. παράλου Α. γόης Α . Α, τοῦτο καὶ σεπτῶν Α. αὐτοῦ αἰχμάλωτον ἐν Συρία Α. ἐκείνων Α, αὐτῶν το δὲ κακῶς Α, δὲ καὶ κακῶς ε Νακολείας Α. ὅπως ἔφ. Α. 1, ὅπως γε ἔφ. 2, ὅπως τε ἔp. ἐν Φραγγικῇ Α. Αστούλφου Α, Ασταλφοῦ ζειν, ἐσθίοντες, Ἰουδαιόφρονας άχρονησία εξ ἀνιστορησία TIIEOPHANIS turos exhibebant, atque adeo fidem contaminabant. Montanistæ vero sibi ipsis finem vaticinati die con- stituta domos errori suọ deputatas ingressi, vivos sese combussere. - A. C. 715. — Hoc anno Judæus quidam Laodicea “Phænices maritimæ ortus supremus præstigiator habito cum Iside colloquio annis quadraginta Ara- bum principatu potiturum promisit, si modo veņe- randas imagines tolo suo principàtu e Christiano- rum ecclesiis eliminaret. Is porro Izid vere insanus in sanctas et venerandas imagines generale decre- tum promulgavit, Verum summa Domini nostri Jesu Christi gratia, et intemerata Matris sancto-᾿ rumque omnium meritis Izid exstinctus est, nondum etiám satunico ejus sancito ad pluriumi aures et no- sitiam publicato. cum imperator Leo nefandæ et B' insuavis hujusmodi pravitatis particeps exsisteret, multorum in nos malorum auctor fuit. Inscitiæ quoque suæ consortem Beser quemdam nonine ·Christianæ quondam fidei in Syria desertorem re- perit. Hię certe quæ Christo præstatur credulitate prius abjurata, mox paustis animo Arabum opinio- vibus integre imbutus, non longo ante hæc spatio .eorum servitute liberatus, et in Romanam ditionein evadens, ob corporis robur et concordem in hære- sibus admittendis sensum a Leone præcipuis bono- ribus acceptus fuerat, ac deinceps hujus maximi mail fautor atque adjutor imperatori astitit, cui etiam male assensus est Nacolia episcopus vir undequaque impuritate foetens, et imperitia tan- quam perpetuæ vitæ socia usus. A. C. 716. — Arabum ducis Isam annus primus. Beati Stephani papæ Romani res gestas, ut nimi- rum in Francorum ditionem profugerit et ad eos pervenerit sequenti narratione exsequar. Venerabilis iste Stephanus cum multa mala ab Astalpho Longobardorum rege pertulisset, apud - VARIE • add. ex A. om. C LECTIONES. om. vulg. " on. f. add. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. h. 1. et infra. JAC. GOARI NOTÆ. - mundis. etc., quæ dictis Granatensibus persancta esse, quibus ita multi habitant locis, neminem latet. COMBEFIS. ad annum Christi 727, num, 5, - conspurcare, ubi de Ade deserta sermo est, recentiores traduxere. Lege auctorem ad Leonis hujus annum et scripta superius pag. 334. Nolim ego quod Xyl. et novus interpr. quod cibo ante sumpto, sic sacra mysteria sumerent. Fuisset quidem hæc Ecclesiæ legis transgressio, at non fidem polluere. Eo igitur fidem polluebant, quod intincti baptismo illum eluebant, sicque eluentes, ac exsecraules, ore tenus, sacra myste ria, ac Eucharistiam percipiebant. Quod utinam nec modo præstarent, quos Burdigalæ, locisque aliis Granatenses Hispania ejecios Christianissimorum regum Galliæ clementia” hac- tenus tolerat. Nam et Judæi etiamnum sibi hoc liberum putant, ut propter gentium præsuram, quam vocant, eorum inores ac religionem simu- lent exterius, apud quos victitant; modo alia Ju- daici ritus quoad eis licet observent, puta Sabbati carum inscii, quo mera depromitur. Imperite hæc de Stephano papa huic assuta loco, quæ et Anast. repræsentat Com stantini anno, sub quo etiam vixit Stephanns. Certiora de Pipino ac Carolo Martello ex nostris petenda historicis Fredeg., etc. Lapsus memoria Fabrot. qui ista non habere Theophanem scripse- rit illo Constantini auno, sed duntaxat Cedr. COMBEFIS. visit. (20) Theophilumn nomine demonstrat Baronius (19) Ab isto loquendi genere verbum μαγαρί- D cultum, circumcisionem, abstinentiam a cibis in- (21) Excerptum e libro auctoris rerum Franci- (22) Non Leonis, sed Constanțini ejus filii ætato
ἐντεῦθεν οὖν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια δίδειν τὰ δικέρατα τοῖς διοικηταῖς. ἔτος ἦν ἀπὸ μὲν κτίσεως κόσμου κατὰ Ῥωμαίους σμη ἀπὸ Ἀδάμ, κατὰ δὲ Αἰγυπτίους ἤγουν Ἀλεξανδρεῖς σλβ, ἀπὸ δὲ Φιλίππου τοῦ κατὰ Μακεδόνας αξγ. ἐβασίλευσεν οὖν Λέων ἀπὸ κε τοῦ Μαρτίου μηνὸς τῆς ιε ἰνδικτιῶνος ἕως μηνὸς Ἰουνίου ιη τῆς θ ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας ἔτη κδ, μῆνας β, ἡμέρας κε. ὁμοίως καὶ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσεβείας αὐτοῦ καὶ βασιλείας διάδοχος, ἀπὸ τῆς αὐτῆς ιη τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῆς θ ἰνδικτιῶνος ἕως τῆς ιδ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ιδ ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας καὶ αὐτός, παραχωρήσαντος τοῦ θεοῦ, ἔτη λδ, μῆνας γ, ἡμέρας β. οὕτως οὖν, ὡς προέφημεν, τῷ αὐτῷ ἔτει τῆς θ ἰνδικτιῶνος μηνὶ Ἰουνίῳ ιη τέθνηκε Λέων σὺν τῷ ψυχικῷ καὶ τὸν σωματικὸν θάνατον, καὶ αὐτοκρατορεῖ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ.Α πίστιν (19). Οἱ δὲ Μοντανοί διεμαντεύσαντο " κα τοῖς, καὶ ὡρίσαντο ἡμέραν, καὶ εἰσελθόντες εἰς τοὺς ὡρισμένους οίκους τῆς πλάνης αὐτῶν, κατέκαυσαν ἑαυτούς. Α. Μ. 6215. -- Τούτῳ τῷ Στει Ἰουδαῖός τις ορμώ μενος ἀπὸ Λαοδικείας τῆς παραλίου το Φοινίκης, γόης, ἐλθὼν πρὸς Ιζὶδ ἐπηγγείλατο αὐτῷ ἔτη τισ- σαράκοντα κρατήσειν τῆς τῶν ᾿Αράβων ἀρχῆς, εἰ τὰς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῶν Χριστιανῶν ἐν πάσῃ τῇ ἀρχῇ αὐτοῦ τιμωμένας· σεπτὰς εἰκόνας καθέλῃ ". Τούτῳ πεισθεὶς ὁ ἀνόητος Ἰζιό δόγμα καθολικὸν ἐψηφίσατο κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀλλὰ χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀφθόρου Μητρὸς αὐτοῦ ", και πάντων τῶν ἁγίων τῷ αὐτῷ ἔτες τέθνηκεν Ιζίδ, οὐδὲ Αt ἀκουσθῆναι φθάσαντος τοῖς πολλοῖς τοῦ σατανικού διαμαντεύσαντες — ἡρίσαντες - εἰσῆλθον " τῆς καθελεί Α. τῆς ἀπαιδευτίας Α Γ. τούτῳ Βασήρ αὐτοῦ δόγματος. Μεταλαβὼν δὲ ταύτης τῆς ἀθεμί- του καὶ πικρᾶς κακοδοξίας Λέων ὁ βασιλεὺς πολλῶν κακῶν αἴτιος ἡμῖν γέγονεν. Εὐρὼν δὲ ὁμόφρονα της ἀπαιδευσίας ταύτης Βησήρ " τινα τούνομα, γενό- μενον μὲν ἀπὸ Χριστιανῶν ἐν Συρίᾳ 18, ἀποστάντα δὲ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, καὶ ποιωθέντα τοῖς Αράβων δογμασιν, οὐ πρὸ πολλοῦ δὲ χρόνου ἀπελευ θερωθέντα τῆς ἐκείνων δουλείας, καὶ καταλα βόντα τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν· διὰ ῥώμην δὲ σώ· ματος καὶ ὁμόνοιαν τῆς κακοδοξίας ἐτιμήθη παρά τοῦ αὐτοῦ Λέοντος· ὅστις καὶ συνασπιστής του μεγάλου κακοῦ τούτου γέγονεν τῷ βασιλεῖ. Συν εφρόνει δὲ κακῶς αὐτῷ καὶ ὁ πάσης ἀκαθαρσίας ἀνάπλεως καὶ συντρόφῳ ἀπαιδευσία συζῶν Νακών λείας οι ὁ ἐπίσκοπος (2. χ. Α. Μ. 6216. - - " Αράβων ἀρχηγοῦ Ἰσάμ ἔτος α. Τὰ περὶ τοῦ μακαρίου Στεφάνου (21) πάπια Ρώ μης, ὅπως ἔφυγεν το εἰς Φραγγικήν " καὶ ἐσώθη, λέξων ἔρχομαι. οι Οὗτος ὁ ἀοίδιμος Στέφανος (29) πολλὰ κακὰ όπο έστη ὑπὸ τοῦ ᾿Αστούλφου τι τοῦ ῥηγὸς τῶν Λογγι καὶ κατέκαυσαν Α. παράλου Α. γόης Α . Α, τοῦτο καὶ σεπτῶν Α. αὐτοῦ αἰχμάλωτον ἐν Συρία Α. ἐκείνων Α, αὐτῶν το δὲ κακῶς Α, δὲ καὶ κακῶς ε Νακολείας Α. ὅπως ἔφ. Α. 1, ὅπως γε ἔφ. 2, ὅπως τε ἔp. ἐν Φραγγικῇ Α. Αστούλφου Α, Ασταλφοῦ ζειν, ἐσθίοντες, Ἰουδαιόφρονας άχρονησία εξ ἀνιστορησία TIIEOPHANIS turos exhibebant, atque adeo fidem contaminabant. Montanistæ vero sibi ipsis finem vaticinati die con- stituta domos errori suọ deputatas ingressi, vivos sese combussere. - A. C. 715. — Hoc anno Judæus quidam Laodicea “Phænices maritimæ ortus supremus præstigiator habito cum Iside colloquio annis quadraginta Ara- bum principatu potiturum promisit, si modo veņe- randas imagines tolo suo principàtu e Christiano- rum ecclesiis eliminaret. Is porro Izid vere insanus in sanctas et venerandas imagines generale decre- tum promulgavit, Verum summa Domini nostri Jesu Christi gratia, et intemerata Matris sancto-᾿ rumque omnium meritis Izid exstinctus est, nondum etiám satunico ejus sancito ad pluriumi aures et no- sitiam publicato. cum imperator Leo nefandæ et B' insuavis hujusmodi pravitatis particeps exsisteret, multorum in nos malorum auctor fuit. Inscitiæ quoque suæ consortem Beser quemdam nonine ·Christianæ quondam fidei in Syria desertorem re- perit. Hię certe quæ Christo præstatur credulitate prius abjurata, mox paustis animo Arabum opinio- vibus integre imbutus, non longo ante hæc spatio .eorum servitute liberatus, et in Romanam ditionein evadens, ob corporis robur et concordem in hære- sibus admittendis sensum a Leone præcipuis bono- ribus acceptus fuerat, ac deinceps hujus maximi mail fautor atque adjutor imperatori astitit, cui etiam male assensus est Nacolia episcopus vir undequaque impuritate foetens, et imperitia tan- quam perpetuæ vitæ socia usus. A. C. 716. — Arabum ducis Isam annus primus. Beati Stephani papæ Romani res gestas, ut nimi- rum in Francorum ditionem profugerit et ad eos pervenerit sequenti narratione exsequar. Venerabilis iste Stephanus cum multa mala ab Astalpho Longobardorum rege pertulisset, apud - VARIE • add. ex A. om. C LECTIONES. om. vulg. " on. f. add. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. h. 1. et infra. JAC. GOARI NOTÆ. - mundis. etc., quæ dictis Granatensibus persancta esse, quibus ita multi habitant locis, neminem latet. COMBEFIS. ad annum Christi 727, num, 5, - conspurcare, ubi de Ade deserta sermo est, recentiores traduxere. Lege auctorem ad Leonis hujus annum et scripta superius pag. 334. Nolim ego quod Xyl. et novus interpr. quod cibo ante sumpto, sic sacra mysteria sumerent. Fuisset quidem hæc Ecclesiæ legis transgressio, at non fidem polluere. Eo igitur fidem polluebant, quod intincti baptismo illum eluebant, sicque eluentes, ac exsecraules, ore tenus, sacra myste ria, ac Eucharistiam percipiebant. Quod utinam nec modo præstarent, quos Burdigalæ, locisque aliis Granatenses Hispania ejecios Christianissimorum regum Galliæ clementia” hac- tenus tolerat. Nam et Judæi etiamnum sibi hoc liberum putant, ut propter gentium præsuram, quam vocant, eorum inores ac religionem simu- lent exterius, apud quos victitant; modo alia Ju- daici ritus quoad eis licet observent, puta Sabbati carum inscii, quo mera depromitur. Imperite hæc de Stephano papa huic assuta loco, quæ et Anast. repræsentat Com stantini anno, sub quo etiam vixit Stephanns. Certiora de Pipino ac Carolo Martello ex nostris petenda historicis Fredeg., etc. Lapsus memoria Fabrot. qui ista non habere Theophanem scripse- rit illo Constantini auno, sed duntaxat Cedr. COMBEFIS. visit. (20) Theophilumn nomine demonstrat Baronius (19) Ab isto loquendi genere verbum μαγαρί- D cultum, circumcisionem, abstinentiam a cibis in- (21) Excerptum e libro auctoris rerum Franci- (22) Non Leonis, sed Constanțini ejus filii ætato
PG 108:815καὶ ὅσα μὲν ἐπὶ Λέοντος τοῦ ἀσεβοῦς κακὰ Χριστιανοῖς συνέβη περί τε τὴν ὀρθόδοξον πίστιν καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν διοικήσεων αἰσχροῦ κέρδους καὶ φιλαργυρίας ἐπινοίᾳ κατά τε Σικελίαν καὶ Καλαβρίαν καὶ Κρήτην, ἥ τε τῆς Ἰταλίας ἀποστασία διὰ τὴν αὐτοῦ κακοδοξίαν, σεισμοί τε καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ καὶ ἐθνῶν ἐπαναστάσεις, ἵνα τὰ κατὰ μέρος σιγήσω, ἐν τοῖς προλαβοῦσι δεδήλωται κεφαλαίοις.ἀδελφὸς, καὶ ἤρξατο κτίζειν κατά χώραν καὶ τούλιν Ο παλάτια 4, καὶ κατασπορὰς ποιεῖν καὶ παραδείσους, καὶ ὕδατα ἐκβάλλειν. Καὶ ἐπεστράτευσε χθῆ οι τὴν Ρωμανίαν, καὶ πολλοὺς ἐ τῶν σὺν αὐτῷ ἀποβαλών “ ὑπέστρεψεν. Στέφανος δὲ ὁ πάπας Ρώμης προσέφυγεν εἰς τοὺς Φράγγους. Α. Μ. 6217. έτος α'. - Ρώμης ἐπισκόπου Γρηγορίου Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο ὁ δυσσεβής βασιλεὺς Λέων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων καθαιρέ- σεως λόγον ποιείσθαι “· καὶ μαθὼν τοῦτο Γρηγόριος ὁ πάπας (30) 'Ρώμης τους φόρους τῆς Ἰταλίας καὶ Ῥώμης εκώλυσεν, γράψας πρὸς Λέοντα ἐπιο στολήν δογματικὴν, μὴ δεῖν βασιλέα περί πίστεως λόγον ποιεῖσθαι, καὶ καινοτομεῖν τὰ ἀρχαῖα δόγματα τῆς Ἐκκλησίας τὰ ὑπὸ τῶν ἁγίων Πατέρων δογματ τισθέντα. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ “ ὁ χείμαρρος πλημμυ ρήσας εἰσῆλθεν εἰς Ἔδεσσαν τὴν πόλιν, καὶ πολλούς ἠφάνισεν. Α. Μ. 6218. -- Τούτῳ τῷ ἔτει επεστράτευσε Μα- σαλμᾶς τὴν Καισάρειαν Καππαδοκίας, καὶ παρ ἔλαβεν αὐτήν. Καὶ γέγονεν θανατικὸν ἐν Συρία. Καὶ αἱ κάμηλοι τοῦ πρωτοσυμβούλου ἐκάησαν εἰς τὸν ἅγιον Ηλίαν. Μαυῖας δὲ ὁ υἱὸς Ἰσὰμ ἐπεστράτευσε την Ρωμανίαν· καὶ ἐμπεριπατήσας, ὑπέστρεψεν. Εν αύ τῷ δὲ τῷ ἔτει ἰνδικτιῶνι θ' (51), ὥρᾳ θέρους, ἀτμὶς ὡς ἐκ καμένου πυρὸς ἀνέβρασεν ἀναμέσον θήρας καὶ θη ρασίας τῶν νήσων ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης ἐπὶ ἡμέρας τινάς, καὶ κατὰ βραχὺ παχυνομένης καὶ ἀπο λιθουμένης τῇ ἐξάψει τῆς πυρώδους εκκαύσεως, ὅλος ὁ καπνός πυροφανής οι εδείκνυτο. Τῇ δὲ παχύτητι τῆς γεώδους οὐσίας, πετροκισσήρους μεγάλους ώς λίθους σε τινὰς ἀναπέμψαι καθ' ὅλης τῆς μικρᾶς Ἀσίας καὶ Λέο σβου καὶ ᾿Αβύδου καὶ τῆς πρὸς θάλασσαν Μακεδονίας, ὡς ἅπαν τὸ πρόσωπον τῆς θαλάσσης ταύτης κισσήρων ἐπιπολαζόντων " γέμειν μέσον δὲ τοῦ τηλικούτου πυρὸς νῆσος ἀπογεωθεῖσα τῇ Ἱερᾷ λεγομένῃ νήσῳ συνήφθη, μήπω τὸ πρὶν οὔτα, ἀλλ' ὡς κι αἱ (32) προβληθεῖσαι νήσοι οι, Θήρα καὶ Θηρασία και ποτέ ἐξεβράσθησαν, οὕτω καὶ αὕτη σ' νῦν ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ θεομάχου Λέοντος· δς τὴν κατ' αὐτοῦ θείαν ὀργὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ τη λογισάμενος, ἀναιδέστερον κατά παλάτια Α, παλάτιον χθῆ σε πολλούς Α, πολλῆς νυίς. βαλὼν Λ, ἀποβάλλων δε ποιεῖσθαι Α, ποιῆσαι της και Α. Ο εἰς τὸν Α. εἰς τὸ ώς Α. τῶν νήσων ἐκ τοῦ βυθοῦ Α, ἐκ τοῦ βυθοῦ τῶν νήσων παχυνομένης καὶ ἀπολιθουμένης τῇ ἐξάψει τῆς πυρώδους ἐκκαύσεως Α παχνωμένη καὶ ἀπολιθουμένη τῇ ἐκκλύσει τῆς πυρώδους φλογώσεως προφανής μ. σε λίθους] λόφους Α Ε κισσ, καὶ ἐπιπωλε ζέντων Α. σε ἀλλ' ὡς Α, ἄλλως νῆσο: 0. Α. σε θήρα καὶ Θ. Δ, Θ. τε καὶ Θ. σε αὕτη ταύτην ο Γ. δὲ ἑαυτοῦ Α. αὐτοῦ THEOPHANIS vila. Successit ameras Isan frater ejus, qui passim A per provincias et urbes palatia construere, agros serare, horlos plantare, conquirere aquas et dedu- cere cœpit. Is in Romaniam expeditione suscepta multis ex acie desideratis domum reversus est. Porro Stephanus papa Romanus ad Francos con- fugit. A. C. 717. primus. - Romae episcopi Gregorii annus Hoc anno irreligiosus imperator Leo de proscri- bendis et deponendis sanctis et venerandis imagi nibus primum tractatum habere cœpit : comperto cujus proposito Gregorius papa Romanus, scripta prius ad ipsum Leonem decretali epistola, qua de fide quidquam statuere et antiqua Ecclesiæ sancita a sanctis Patribus firmata innovare aut convellere ho: deeere imperatorem commonet, Italiæ tandem ac Romæ tributa ad ipsum deferenda prohibuit. Hoc eliam anno torrens in urbem Edessain exundans cam aquis opplevit, et delevit plurimos. - Italize tandege B A. C. 718. Hoc anno Masalmas Cæsaream Cappadecie armis aggressus, eam occupavit. Pestis per Syriam grassata est. Cameli Saracenorum pro- tosymbuli ad sanctum Eliam igne perierunt. Mavias insuper filius Isam Romanam ditionem bello infesta- vit, et exercitu per ejus provincias circumducto retro cessit. Eodem auten anno, indictione nona, messis colligendæ tempestate, inter Theram et, Therasiam insulas per aliquot dies vapor ex profundo maris, quasi ab ardente fornace, ebullivit, quo paulatim densato et in lapidem concreto igniti incendii ar- dore totus fumus igneus apparuit, et ob tervenæ materie crassitiem magni pumices lapidum instar per totam Asiam minorem, Lesbum et Abydum et maritimas Macedoniæ regiones disjecti sunt, ita ut universa facies ejus maris pumicibus inna- tantibas repleta fuerit, in medio autem ingentis illius ignis insula in terræ molem stipata Hieræ in- sulæ aggesta est, quæ antea nusquam exstiterat, sed quomodo olim Thera et Therasia, quas supra memoravimus, ebullierunt, sic tum isthæc ætate Leonis Dei hostis manifesto revelati. Hic accensam in se divinam iran sibi favere arbitratus, Beser D VARIE LECTIONES. vulg. " codd. omnes, nescio quo sensu. vulg. vulg. add. ex. A. * add. ex vulg. om. vulg. (partim e f), vulg. f. vulg. vnig. νulg. BS JAG. GOARI cardinalis Lotharingiæ cod. a Ducao productæ, nec desunt in Reg. quibus ipsum hoc depellit sanctissimus pontifex ut inhibuerit tributa, occi- duosque ad defectionem impulerit. Descivisse ipsos sponte sua, audita Leonis temeritate in Christi præcipue imaginem ad Chalcem portam: qua de fe in nostro Auct. plura. CowBEFIS. NOTÆ. merandam convincont cum ad imperatoris hujus annum tertium observationes positæ, tum ipsa quæ ad hunc annum paulo inferius indictio recensetur. Subjuncta vero narratio totidem verbis apud Nice- - phorum legitur pag. 37. ebullitione qui inde arripuisse Leonen ausam abolendi sacras imagines clarius explicat. ComBEF. (30) Gregorius nempe ll. Exstant ex epistolae ex (51) Auni praesentis indictio.em decimam nu- (32) S. Nicephorus etiam de eadem ad Hieram
ἄξιον δὲ λοιπὸν ἐφεξῆς καὶ τοῦ δυσσεβεστάτου καὶ παναθλίου παιδὸς αὐτοῦ τὰς ἀθεμίτους διεξελθεῖν πράξεις ἀνοσιουργοτέρας καὶ θεομισήτους οὔσας, φιλαλήθως δὲ ὅμως, ὡς ἐφορῶντος τοῦ παντεπόπτου θεοῦ, καὶ ἀπερίττως εἰς ὠφέλειαν τοῖς μετέπειτα καὶ τοῖς νῦν πλανωμένοις ἀθλίοις καὶ ἀτασθάλοις ἀνδραρίοις εἰς τὴν τοῦ παρανομωτάτου βδελυρὰν κακοδοξίαν, τὰ ἀπὸ τῆς ι λέγοντας ἰνδικτιῶνος, ἔτους πρώτου τῆς αὐτοῦ βασιλείας, [δυσσεβῶς πεπραγμένα ἕως τῆς ιδ ἰνδικτιῶνος, ἔτους τῆς αὐτοῦ ἀπωλείας.] αὐτὸς γὰρ ὁ πανώλης καὶ ἐμβρόντητος αἱμοβόρος τε καὶ ἀγριώτατος θὴρ τυραννικῶς καὶ οὐκ ἐννόμως τῷ κράτει χρησάμενος πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάντων τῶν ἁγίων διί̈σταται, μαγείαις δὲ καὶ ἀσελγείαις καὶ αἱμοθυσίαις καβαλλίαις τε κόπροις καὶ οὔροις ἀπατώμενος, μαλακίαις τε μὴν καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι χαίρων, [καὶ] πᾶσιν ἁπλῶς ψυχοφθόροις ἐπιτηδεύμασιν ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας συνέζησεν.ἀδελφὸς, καὶ ἤρξατο κτίζειν κατά χώραν καὶ τούλιν Ο παλάτια 4, καὶ κατασπορὰς ποιεῖν καὶ παραδείσους, καὶ ὕδατα ἐκβάλλειν. Καὶ ἐπεστράτευσε χθῆ οι τὴν Ρωμανίαν, καὶ πολλοὺς ἐ τῶν σὺν αὐτῷ ἀποβαλών “ ὑπέστρεψεν. Στέφανος δὲ ὁ πάπας Ρώμης προσέφυγεν εἰς τοὺς Φράγγους. Α. Μ. 6217. έτος α'. - Ρώμης ἐπισκόπου Γρηγορίου Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο ὁ δυσσεβής βασιλεὺς Λέων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων καθαιρέ- σεως λόγον ποιείσθαι “· καὶ μαθὼν τοῦτο Γρηγόριος ὁ πάπας (30) 'Ρώμης τους φόρους τῆς Ἰταλίας καὶ Ῥώμης εκώλυσεν, γράψας πρὸς Λέοντα ἐπιο στολήν δογματικὴν, μὴ δεῖν βασιλέα περί πίστεως λόγον ποιεῖσθαι, καὶ καινοτομεῖν τὰ ἀρχαῖα δόγματα τῆς Ἐκκλησίας τὰ ὑπὸ τῶν ἁγίων Πατέρων δογματ τισθέντα. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ “ ὁ χείμαρρος πλημμυ ρήσας εἰσῆλθεν εἰς Ἔδεσσαν τὴν πόλιν, καὶ πολλούς ἠφάνισεν. Α. Μ. 6218. -- Τούτῳ τῷ ἔτει επεστράτευσε Μα- σαλμᾶς τὴν Καισάρειαν Καππαδοκίας, καὶ παρ ἔλαβεν αὐτήν. Καὶ γέγονεν θανατικὸν ἐν Συρία. Καὶ αἱ κάμηλοι τοῦ πρωτοσυμβούλου ἐκάησαν εἰς τὸν ἅγιον Ηλίαν. Μαυῖας δὲ ὁ υἱὸς Ἰσὰμ ἐπεστράτευσε την Ρωμανίαν· καὶ ἐμπεριπατήσας, ὑπέστρεψεν. Εν αύ τῷ δὲ τῷ ἔτει ἰνδικτιῶνι θ' (51), ὥρᾳ θέρους, ἀτμὶς ὡς ἐκ καμένου πυρὸς ἀνέβρασεν ἀναμέσον θήρας καὶ θη ρασίας τῶν νήσων ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης ἐπὶ ἡμέρας τινάς, καὶ κατὰ βραχὺ παχυνομένης καὶ ἀπο λιθουμένης τῇ ἐξάψει τῆς πυρώδους εκκαύσεως, ὅλος ὁ καπνός πυροφανής οι εδείκνυτο. Τῇ δὲ παχύτητι τῆς γεώδους οὐσίας, πετροκισσήρους μεγάλους ώς λίθους σε τινὰς ἀναπέμψαι καθ' ὅλης τῆς μικρᾶς Ἀσίας καὶ Λέο σβου καὶ ᾿Αβύδου καὶ τῆς πρὸς θάλασσαν Μακεδονίας, ὡς ἅπαν τὸ πρόσωπον τῆς θαλάσσης ταύτης κισσήρων ἐπιπολαζόντων " γέμειν μέσον δὲ τοῦ τηλικούτου πυρὸς νῆσος ἀπογεωθεῖσα τῇ Ἱερᾷ λεγομένῃ νήσῳ συνήφθη, μήπω τὸ πρὶν οὔτα, ἀλλ' ὡς κι αἱ (32) προβληθεῖσαι νήσοι οι, Θήρα καὶ Θηρασία και ποτέ ἐξεβράσθησαν, οὕτω καὶ αὕτη σ' νῦν ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ θεομάχου Λέοντος· δς τὴν κατ' αὐτοῦ θείαν ὀργὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ τη λογισάμενος, ἀναιδέστερον κατά παλάτια Α, παλάτιον χθῆ σε πολλούς Α, πολλῆς νυίς. βαλὼν Λ, ἀποβάλλων δε ποιεῖσθαι Α, ποιῆσαι της και Α. Ο εἰς τὸν Α. εἰς τὸ ώς Α. τῶν νήσων ἐκ τοῦ βυθοῦ Α, ἐκ τοῦ βυθοῦ τῶν νήσων παχυνομένης καὶ ἀπολιθουμένης τῇ ἐξάψει τῆς πυρώδους ἐκκαύσεως Α παχνωμένη καὶ ἀπολιθουμένη τῇ ἐκκλύσει τῆς πυρώδους φλογώσεως προφανής μ. σε λίθους] λόφους Α Ε κισσ, καὶ ἐπιπωλε ζέντων Α. σε ἀλλ' ὡς Α, ἄλλως νῆσο: 0. Α. σε θήρα καὶ Θ. Δ, Θ. τε καὶ Θ. σε αὕτη ταύτην ο Γ. δὲ ἑαυτοῦ Α. αὐτοῦ THEOPHANIS vila. Successit ameras Isan frater ejus, qui passim A per provincias et urbes palatia construere, agros serare, horlos plantare, conquirere aquas et dedu- cere cœpit. Is in Romaniam expeditione suscepta multis ex acie desideratis domum reversus est. Porro Stephanus papa Romanus ad Francos con- fugit. A. C. 717. primus. - Romae episcopi Gregorii annus Hoc anno irreligiosus imperator Leo de proscri- bendis et deponendis sanctis et venerandis imagi nibus primum tractatum habere cœpit : comperto cujus proposito Gregorius papa Romanus, scripta prius ad ipsum Leonem decretali epistola, qua de fide quidquam statuere et antiqua Ecclesiæ sancita a sanctis Patribus firmata innovare aut convellere ho: deeere imperatorem commonet, Italiæ tandem ac Romæ tributa ad ipsum deferenda prohibuit. Hoc eliam anno torrens in urbem Edessain exundans cam aquis opplevit, et delevit plurimos. - Italize tandege B A. C. 718. Hoc anno Masalmas Cæsaream Cappadecie armis aggressus, eam occupavit. Pestis per Syriam grassata est. Cameli Saracenorum pro- tosymbuli ad sanctum Eliam igne perierunt. Mavias insuper filius Isam Romanam ditionem bello infesta- vit, et exercitu per ejus provincias circumducto retro cessit. Eodem auten anno, indictione nona, messis colligendæ tempestate, inter Theram et, Therasiam insulas per aliquot dies vapor ex profundo maris, quasi ab ardente fornace, ebullivit, quo paulatim densato et in lapidem concreto igniti incendii ar- dore totus fumus igneus apparuit, et ob tervenæ materie crassitiem magni pumices lapidum instar per totam Asiam minorem, Lesbum et Abydum et maritimas Macedoniæ regiones disjecti sunt, ita ut universa facies ejus maris pumicibus inna- tantibas repleta fuerit, in medio autem ingentis illius ignis insula in terræ molem stipata Hieræ in- sulæ aggesta est, quæ antea nusquam exstiterat, sed quomodo olim Thera et Therasia, quas supra memoravimus, ebullierunt, sic tum isthæc ætate Leonis Dei hostis manifesto revelati. Hic accensam in se divinam iran sibi favere arbitratus, Beser D VARIE LECTIONES. vulg. " codd. omnes, nescio quo sensu. vulg. vulg. add. ex. A. * add. ex vulg. om. vulg. (partim e f), vulg. f. vulg. vnig. νulg. BS JAG. GOARI cardinalis Lotharingiæ cod. a Ducao productæ, nec desunt in Reg. quibus ipsum hoc depellit sanctissimus pontifex ut inhibuerit tributa, occi- duosque ad defectionem impulerit. Descivisse ipsos sponte sua, audita Leonis temeritate in Christi præcipue imaginem ad Chalcem portam: qua de fe in nostro Auct. plura. CowBEFIS. NOTÆ. merandam convincont cum ad imperatoris hujus annum tertium observationes positæ, tum ipsa quæ ad hunc annum paulo inferius indictio recensetur. Subjuncta vero narratio totidem verbis apud Nice- - phorum legitur pag. 37. ebullitione qui inde arripuisse Leonen ausam abolendi sacras imagines clarius explicat. ComBEF. (30) Gregorius nempe ll. Exstant ex epistolae ex (51) Auni praesentis indictio.em decimam nu- (32) S. Nicephorus etiam de eadem ad Hieram
PG 108:817ἐπεὶ δὲ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν σὺν τῇ κακίᾳ προςέλαβεν, τί δεῖ λέγειν, ὅσην ἐκ προοιμίων ὁ παμμίαρος τὴν κακίαν ἐκίσσησεν, καὶ εἰς προῦπτον ταύτην καὶ ἐναέριον ἀνερρίπισε φλόγα; οὐ μικρὰ γὰρ ταύτην βλέποντας τοὺς Χριστιανοὺς κατέλαβεν ἀθυμία, ὥστε πάντας ἐκ προοιμίων εὐθὺς δι’ ἰταμότητα μισῆσαι αὐτόν, καὶ Ἀρταυάσδῳ κουροπαλάτῃ καὶ κόμητι τοῦ Ὀψικίου προστεθῆναι γαμβρῷ τε αὐτοῦ ὄντι ἐπ’ ἀδελφῇ Ἄννῃ, καὶ τὴν βασιλείαν αὐτῷ ὡς ὀρθοδόξῳ παραδοῦναι. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀνεῖλεν Ἰσάμ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τοὺς κατὰ πᾶσαν πόλιν τῆς ὑπ’ αὐτὸν ἀρχῆς αἰχμαλώτους Χριστιανούς, ἐν οἷς καὶ Εὐστάθιος, ὁ μακάριος υἱὸς Μαριανοῦ τοῦ περιβλέπτου πατρικίου, πολλὰ βιασθεὶς καὶ τὴν αὐτοῦ εἰλικρινῆ πίστιν μὴ ἀρνησάμενος μάρτυς ἀληθὴς ἀνεδείχθη εἰς Χαρράν, πόλιν οὖσαν τῆς Μεσοποταμίας ἐπίσημον, ἔνθα καὶ τὰ τίμια αὐτοῦ καὶ ἅγια λείψανα ἰάσεις παντοίας ἐπιτελοῦσι θείᾳ χάριτι· καὶ πολλοὶ δὲ ἕτεροι διὰ μαρτυρίου καὶ αἵματος ἐν Χριστῷ ἐτελειώθησαν. 70 Κόσμου ἔτη σλγ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψλγ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λε. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἰσὰμ ἔτη ιθ. ιη. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κα. η.τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἤγειρε πόλεμον (55), σύμμαχον ἔχων Βησὴρ τὸν ἀρνησίθεον, καὶ τῆς ἴσης ἀλογίας ἐφάμιλλον. Αμφω γὰρ ἁπάσης ἀπαιδευσίας ἦσαν ἔμπλεοι καὶ πάσης ἀμαθίας, ἐξ ἧς τὰ πολλὰ τῶν κακῶν ἔρχεται. Οἱ δὲ κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν λαοί οι σφόδρα λυπούμενοι ἐπὶ ταῖς καιναῖς διδασκα λίαις αὐτῷ τε ἐμελέτων ἐπελθεῖν καί τινας βασιλι κοὺς ἀνθρώπους ἀνεῖλον καθελόντας τὴν τοῦ Κυρίου εἰκόνα τὴν ἐπὶ τῆς μεγάλης σε Χαλκῆς πύλης, ὡς πολλοὺς αὐτῶν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας τιμωρηθῆναι μελῶν ἐκκοπαῖς καὶ μάστιξι καὶ ἐξορίαις καὶ ζη- μίαις, μάλιστα δὲ τοὺς εὐγενείς καὶ λόγῳ δια φανεῖς· ὥστε καὶ τὰ παιδευτήρια σβεσθῆναι τε καὶ τὴν εὐσεβῆ παίδευσιν ἀπὸ τοῦ ἐν ἁγίοις Κωνσταν τίνου τοῦ μεγάλου καὶ μέχρι νῦν κρατήσασαν, ἧς καὶ μετὰ ἄλλων πολλῶν καλῶνα καθαιρέτης ὁ Σα- · ρακηνόφρων οὗτος Λέων γέγονεν. Ἐν τούτοις οὖν Θείῳ κινούμενοι ζήλω στασιάζουσι κατ' αὐτοῦ μεγάλη ναυμαχία συμφωνήσαντες Ελλαδικοί τε καὶ οἱ τῶν Κυκλάδων νήσων, Κοσμάν τινα συνεπόμενον ἔχοντες εἰς τὸ στεφθῆναι. Αγαλλιανὸς δὲ τουρμάρχης τῶν Ελλαδικῶν ἡγεῖτο τῆς στρατιᾶς, καὶ Στέφανος· οἱ καὶ προσπελάσαντες τῇ βασιλίδι σε πόλει την τοῦ Απριλλίου σε μηνός (54) τῆς ι' ινδικτιῶνος ἡττῶνται συμβαλόντες τοῖς Βυζαντίοις, ἐμπρησθέντων αὐτῶν τῶν νεῶν τῷ σκευαστῷ πυρί. Καὶ οἱ μὲν βυθίζονται περὶ τὸν λάκκον (55), ἐν οἷς καὶ ᾿Αγαλλιανὸς ἔν οπλον ἑαυτὸν ἐπόντωσεν· οἱ δὲ ζῶντες τῷ κρατοῦντι προσρύονται, καὶ ἀποτέμνονται τὰς κεφαλὰς Κοσμᾶς τε καὶ Στέφανος· αύξει τε τῇ κακίς Λέων ὁ δυσσεβής καὶ οἱ τούτου σύμφρονες, τὸν κατὰ τῆς εὐσεβείας διωγμὸν ἐπιτείναντες. Κατὰ δὲ τὴν θερινήν τροπήν ταύτης τῆς ἱ ἰνδικτιώνος μετὰ δὲ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακήν νίκην, καὶ κατὰ τῆς Βιθυνῶν Νικαίας παρατάττεται τῶν Σαρακηνῶν δύο ἀμηραίων στίφος Αμερ ἐνχιλιάσι μονοζώνων (36) δεκαπέντε προσδρα- μῶν, καὶ ἀπαρασκεύαστος κυκλώσας τὴν πόλιν, καὶ Μαντας ἐπακολουθῶν τε ἐν ἄλλαις ὀκτὼ ἥμισυ μυριάσιν, οι μετά πολιορκίαν πολλὴν καὶ καθ αίρεσιν τῶν τειχών μερικὴν (37) τῷ τῶν τιμωμένων σε " σε μεγάλης Α. καλῶν Α. Οκτωβρίου αν μετά ΤΟ προσδραμών Α Γ, προ- το ἄμφω Α, ἀμφοῖν ἀμαθίας Α Γ, ἀλογίας οι λαοί] ὄχλοι Α. της Α. " εὐγενείᾳ Α Γ, εὐσεβεία σε σβεσθῆναι Α', σβησθῆναι σε οἱ καὶ προσπελ, τῇ βασ. Δ, οἱ καὶ προπελ. βασιλ. Απριλλίου Α Δ, κατὰ τύς. τὴν ὁμόφυλον κακὴν νίκ. Α. τι κατὰ τῆς Α, κατὰ τὴν δραμὼν ἐπακολουθῶν Δ, παρακ. μυριάσιν Α, μυριάδας τι ἐπιορκίαν Α Ε. τοῦ Οκτωβρίου, τίασι, μετὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακὴν νίκη», ἑαυτὸν τῷ βυθῷ παρέδωκεν. Μονόζωνοι, οι τίμιοι τῶν στρατιωτῶν· οἱ μὴ τὸν αὐτὸν τοῖς ἄλλοις ζω στῆρα φοροῦντες· οἱ ἀσύντακτοι, καὶ ὡσανεί λῃσταί. Δι' οπτασίας τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἁγίων Πατέρων αἰσχυνθέντες, άπρακτοι ἀπεχώρη- σαν + CHRONOGRAPHIA. B A Dei desertorum oblatum sibi auxiliarium et paris inscitiæ ænulum nactus, in sanctus et venerandas intagines bellum impudentissime movit. Aml:o quippe pleni erant imperitia atque omnis insania, unde maxima 'malorum pars exoritur. Quare po- pulus urbis imperatricis ob novam istam do- ctrinam maximo dotore percitus, cum ipsum Leonem statuit iuvadere, tum multos cx impera- torio famulitio, qui magna Areæ porte Domini imaginem exturbaverant, neci dedit, quo factum est ut in multos pietatis ergo membrorum mú- tilatione, verberibus, exsiliis, damnis illatis ani- madversum fuerit, imprimis autem in eos qui genere et doctrina clarebant, adeo ut scholæ ut.a cum sacra doctrina exciderint, quæ a sæculo san- eti Constantini magni usque ad ea tempora flo- ruerant, cujus videlicet multarumque præstantissi- marum rerum Leo iste Saracenicæ disciplinæ con- sors oppugnator et grassator exstitit manifestus. Interea populi qui Græciam et Cycladas insulas habitabant pio in Deum moti affectu, conspiratione inter`se facta, parataque maxima classe, adversus imperatorem rebellavere, Cosmam quemdam, qui partes eorum sequebatur, imperio destinantes. Acien ducebant Agallianus Græcanicorum turmarcha et Stephanus. Isti mensis Aprilis die decimo octavo indictione decima ad urbem imperatricem appel- lentes, commisso cum Byzantinis praelio, navibus arte facto igne combustis superantur, adeo ut alii circa profundum submersi sint, inter quos ipse Agallianus ut erat armatus se ipsum præcipitavit: superstitibus vero ad victorem imperatorem ultro se conferentibus, Cosmas et Stephanus capite plexi . sunt, ex quo impii Leonis sectariorumque ejus malitia oppido crevit, adeo ut susceptum adversus pietatem bellum latius promoverint. Porro circa æstivum solstitium hujus indictionis decimæ post perniciosam illam de propriis civibus reportatau a Leone victoriam, duo ameræi Saracenicum exer- citum adversus Nicæam Bithyniensium urbem de- VARIÆ LECTIONES. C add. ex vulg. om. vulg. vulg. " vulg. add. ex vulg. vulg. e r, vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. num cultum anno imperii decimo Leonem movisse, et in eas crudelius rugiisse S. Stephani junioris Vita observat, cum jam ad imperii decimum annum pervenisset, nec jam impietatem animo premere, ac continere posset, etc. propinquantes urbi decimo quarto Kalendas Muii. Error Regii, ex scipso confuta- tur, cum statim post malam illam de civibus victo- Nicco obsédio per Saracenos describatur ad solstitium estivum. ConDEFIS. tur Miscella : Suidas exponit : Monozoni, militum honoratiores sunt: qui eodem cum aliis cingulo non utuntur: qui ordinem non servant, sed prædonum more in adversarios gras- santur. quam ut eam murorum ex parte dejectionem in ipsa ææde sanctorum Patrum, seu ecclesia majori factam, uti reddit interpr. mihi persuaderem. Ce- drenus : Sanct, Patrum, qui in ea coluntur visione. . (33) Validiores machinas in sanctarum imagi-D (54) Ita legerat Anastasius, qui vertit, regia ap- (35) Nicephorus, Αγαλλιανός σὺν τῇ πανοπλία (36) Expeditos milites vertit Anastasius : sequi- (37) Mallem hiatum agnoscere post illam vocem,
Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη κδ. ιβ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ διώκτης τῶν πατροπαραδότων θεσμῶν Κωνσταντῖνος ἐβασίλευσε θείοις κρίμασι καὶ πλήθει πταισμάτων ἡμῶν. τῷ οὖν Ἰουνίῳ μηνὶ κζ τῆς ἐπέκεινα ι ἰνδικτιῶνος ἐξελθὼν ἐν τοῖς μέρεσι τοῦ Ὀψικίου κατὰ τῶν Ἀράβων ἦλθεν ἐν τῇ λεγομένῃ Κρασῷ. τοῦ δὲ λεχθέντος Ἀρταυάσδου ἐν τῷ Δορυλαίῳ μετὰ τοῦ Ὀψικίου λαοῦ ὄντος, ὑπεβλέποντο ἀλλήλοις. ἀποστείλας δὲ Κωνσταντῖνος πρὸς αὐτὸν ᾐτεῖτο τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ πεμφθῆναι αὐτῷ, ὡς ἅτε ἀνεψιοὺς αὐτοῦ ποθῶν ἰδεῖν αὐτούς. σκοπὸς δὲ ἦν αὐτῷ κατασχεῖν αὐτοὺς καὶ φρουρῆσαι. ὁ δὲ τὸν δόλον νοήσας καὶ ἀπογνοὺς ἑαυτοῦ γινώσκων τε τὴν ἄμετρον πονηρίαν αὐτοῦ διαλαλήσας τε τῷ λαῷ καὶ πείσας ὥρμησε κατ’ αὐτοῦ σὺν παντὶ τῷ πλήθει, καὶ τὸν μὲν πατρίκιον Βησὴρ τὸν σαρακηνόφρονα προϋπαντήσαντα ῥομφαίᾳ ἀνεῖλεν· ὁ δὲ Κωνσταντῖνος παρίππιν εὑρὼν ἐστρωμένον καὶ ἐπιβὰς αὐτοῦ ἔφυγεν εἰς τὸ Ἀμῶριν, καὶ προσδραμὼν τῷ θέματι τῶν ἀνατολικῶν στρατηγουμένῳ τότε ὑπὸ τοῦ Λαγκίνου περισώζεται ὑπ’ αὐτῶν, δεξιοῦταί τε τούτους μεγάλαις ὑποσχέσεσιν·τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἤγειρε πόλεμον (55), σύμμαχον ἔχων Βησὴρ τὸν ἀρνησίθεον, καὶ τῆς ἴσης ἀλογίας ἐφάμιλλον. Αμφω γὰρ ἁπάσης ἀπαιδευσίας ἦσαν ἔμπλεοι καὶ πάσης ἀμαθίας, ἐξ ἧς τὰ πολλὰ τῶν κακῶν ἔρχεται. Οἱ δὲ κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν λαοί οι σφόδρα λυπούμενοι ἐπὶ ταῖς καιναῖς διδασκα λίαις αὐτῷ τε ἐμελέτων ἐπελθεῖν καί τινας βασιλι κοὺς ἀνθρώπους ἀνεῖλον καθελόντας τὴν τοῦ Κυρίου εἰκόνα τὴν ἐπὶ τῆς μεγάλης σε Χαλκῆς πύλης, ὡς πολλοὺς αὐτῶν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας τιμωρηθῆναι μελῶν ἐκκοπαῖς καὶ μάστιξι καὶ ἐξορίαις καὶ ζη- μίαις, μάλιστα δὲ τοὺς εὐγενείς καὶ λόγῳ δια φανεῖς· ὥστε καὶ τὰ παιδευτήρια σβεσθῆναι τε καὶ τὴν εὐσεβῆ παίδευσιν ἀπὸ τοῦ ἐν ἁγίοις Κωνσταν τίνου τοῦ μεγάλου καὶ μέχρι νῦν κρατήσασαν, ἧς καὶ μετὰ ἄλλων πολλῶν καλῶνα καθαιρέτης ὁ Σα- · ρακηνόφρων οὗτος Λέων γέγονεν. Ἐν τούτοις οὖν Θείῳ κινούμενοι ζήλω στασιάζουσι κατ' αὐτοῦ μεγάλη ναυμαχία συμφωνήσαντες Ελλαδικοί τε καὶ οἱ τῶν Κυκλάδων νήσων, Κοσμάν τινα συνεπόμενον ἔχοντες εἰς τὸ στεφθῆναι. Αγαλλιανὸς δὲ τουρμάρχης τῶν Ελλαδικῶν ἡγεῖτο τῆς στρατιᾶς, καὶ Στέφανος· οἱ καὶ προσπελάσαντες τῇ βασιλίδι σε πόλει την τοῦ Απριλλίου σε μηνός (54) τῆς ι' ινδικτιῶνος ἡττῶνται συμβαλόντες τοῖς Βυζαντίοις, ἐμπρησθέντων αὐτῶν τῶν νεῶν τῷ σκευαστῷ πυρί. Καὶ οἱ μὲν βυθίζονται περὶ τὸν λάκκον (55), ἐν οἷς καὶ ᾿Αγαλλιανὸς ἔν οπλον ἑαυτὸν ἐπόντωσεν· οἱ δὲ ζῶντες τῷ κρατοῦντι προσρύονται, καὶ ἀποτέμνονται τὰς κεφαλὰς Κοσμᾶς τε καὶ Στέφανος· αύξει τε τῇ κακίς Λέων ὁ δυσσεβής καὶ οἱ τούτου σύμφρονες, τὸν κατὰ τῆς εὐσεβείας διωγμὸν ἐπιτείναντες. Κατὰ δὲ τὴν θερινήν τροπήν ταύτης τῆς ἱ ἰνδικτιώνος μετὰ δὲ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακήν νίκην, καὶ κατὰ τῆς Βιθυνῶν Νικαίας παρατάττεται τῶν Σαρακηνῶν δύο ἀμηραίων στίφος Αμερ ἐνχιλιάσι μονοζώνων (36) δεκαπέντε προσδρα- μῶν, καὶ ἀπαρασκεύαστος κυκλώσας τὴν πόλιν, καὶ Μαντας ἐπακολουθῶν τε ἐν ἄλλαις ὀκτὼ ἥμισυ μυριάσιν, οι μετά πολιορκίαν πολλὴν καὶ καθ αίρεσιν τῶν τειχών μερικὴν (37) τῷ τῶν τιμωμένων σε " σε μεγάλης Α. καλῶν Α. Οκτωβρίου αν μετά ΤΟ προσδραμών Α Γ, προ- το ἄμφω Α, ἀμφοῖν ἀμαθίας Α Γ, ἀλογίας οι λαοί] ὄχλοι Α. της Α. " εὐγενείᾳ Α Γ, εὐσεβεία σε σβεσθῆναι Α', σβησθῆναι σε οἱ καὶ προσπελ, τῇ βασ. Δ, οἱ καὶ προπελ. βασιλ. Απριλλίου Α Δ, κατὰ τύς. τὴν ὁμόφυλον κακὴν νίκ. Α. τι κατὰ τῆς Α, κατὰ τὴν δραμὼν ἐπακολουθῶν Δ, παρακ. μυριάσιν Α, μυριάδας τι ἐπιορκίαν Α Ε. τοῦ Οκτωβρίου, τίασι, μετὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακὴν νίκη», ἑαυτὸν τῷ βυθῷ παρέδωκεν. Μονόζωνοι, οι τίμιοι τῶν στρατιωτῶν· οἱ μὴ τὸν αὐτὸν τοῖς ἄλλοις ζω στῆρα φοροῦντες· οἱ ἀσύντακτοι, καὶ ὡσανεί λῃσταί. Δι' οπτασίας τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἁγίων Πατέρων αἰσχυνθέντες, άπρακτοι ἀπεχώρη- σαν + CHRONOGRAPHIA. B A Dei desertorum oblatum sibi auxiliarium et paris inscitiæ ænulum nactus, in sanctus et venerandas intagines bellum impudentissime movit. Aml:o quippe pleni erant imperitia atque omnis insania, unde maxima 'malorum pars exoritur. Quare po- pulus urbis imperatricis ob novam istam do- ctrinam maximo dotore percitus, cum ipsum Leonem statuit iuvadere, tum multos cx impera- torio famulitio, qui magna Areæ porte Domini imaginem exturbaverant, neci dedit, quo factum est ut in multos pietatis ergo membrorum mú- tilatione, verberibus, exsiliis, damnis illatis ani- madversum fuerit, imprimis autem in eos qui genere et doctrina clarebant, adeo ut scholæ ut.a cum sacra doctrina exciderint, quæ a sæculo san- eti Constantini magni usque ad ea tempora flo- ruerant, cujus videlicet multarumque præstantissi- marum rerum Leo iste Saracenicæ disciplinæ con- sors oppugnator et grassator exstitit manifestus. Interea populi qui Græciam et Cycladas insulas habitabant pio in Deum moti affectu, conspiratione inter`se facta, parataque maxima classe, adversus imperatorem rebellavere, Cosmam quemdam, qui partes eorum sequebatur, imperio destinantes. Acien ducebant Agallianus Græcanicorum turmarcha et Stephanus. Isti mensis Aprilis die decimo octavo indictione decima ad urbem imperatricem appel- lentes, commisso cum Byzantinis praelio, navibus arte facto igne combustis superantur, adeo ut alii circa profundum submersi sint, inter quos ipse Agallianus ut erat armatus se ipsum præcipitavit: superstitibus vero ad victorem imperatorem ultro se conferentibus, Cosmas et Stephanus capite plexi . sunt, ex quo impii Leonis sectariorumque ejus malitia oppido crevit, adeo ut susceptum adversus pietatem bellum latius promoverint. Porro circa æstivum solstitium hujus indictionis decimæ post perniciosam illam de propriis civibus reportatau a Leone victoriam, duo ameræi Saracenicum exer- citum adversus Nicæam Bithyniensium urbem de- VARIÆ LECTIONES. C add. ex vulg. om. vulg. vulg. " vulg. add. ex vulg. vulg. e r, vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. num cultum anno imperii decimo Leonem movisse, et in eas crudelius rugiisse S. Stephani junioris Vita observat, cum jam ad imperii decimum annum pervenisset, nec jam impietatem animo premere, ac continere posset, etc. propinquantes urbi decimo quarto Kalendas Muii. Error Regii, ex scipso confuta- tur, cum statim post malam illam de civibus victo- Nicco obsédio per Saracenos describatur ad solstitium estivum. ConDEFIS. tur Miscella : Suidas exponit : Monozoni, militum honoratiores sunt: qui eodem cum aliis cingulo non utuntur: qui ordinem non servant, sed prædonum more in adversarios gras- santur. quam ut eam murorum ex parte dejectionem in ipsa ææde sanctorum Patrum, seu ecclesia majori factam, uti reddit interpr. mihi persuaderem. Ce- drenus : Sanct, Patrum, qui in ea coluntur visione. . (33) Validiores machinas in sanctarum imagi-D (54) Ita legerat Anastasius, qui vertit, regia ap- (35) Nicephorus, Αγαλλιανός σὺν τῇ πανοπλία (36) Expeditos milites vertit Anastasius : sequi- (37) Mallem hiatum agnoscere post illam vocem,
PG 108:819καὶ πρὸς Σισιννάκιον ἀποστέλλει εὐθὺς στρατηγὸν ὄντα τὸ τηνικαῦτα τοῦ θέματος τῶν Θρᾳκησίων, καὶ πείθει αὐτοὺς συμμαχήσειν αὐτῷ. ἐντεῦθεν οὖν μάχαι δεινόταται καὶ ἀνθοπλισμοὶ γίνονται τοῖς ὑπηκόοις, ἑκατέρων βασιλέων ἀναγορευομένων. Ἀρτάυασδος δὲ γράφει πρὸς Θεοφάνην τὸν πατρίκιον καὶ μάγιστρον ἐκ προσώπου ὄντα ἐν τῇ πόλει διὰ Ἀθανασίου σιλεντιαρίου τὰ πραχθέντα. ὁ δὲ προσκείμενος τῷ Ἀρταυάσδῳ, σωρεύσας τὸν λαὸν ἐν τοῖς κατηχουμενίοις τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, καὶ διὰ τῶν γραμμάτων καὶ τοῦ λεχθέντος Ἀθανασίου πείθει πάντας, ὡς ὁ βασιλεὺς τέθνηκεν, Ἀρτάυασδος δὲ ὑπὸ τῶν θεμάτων ἀνηγορεύθη βασιλεύς. τότε πᾶς ὁ λαὸς σὺν Ἀναστασίῳ τῷ ψευδωνύμῳ πατριάρχῃ ἀναθέματι καὶ ἀνασκαφῇ ἔβαλον αὐτὸν ὡς ἀλάστορα καὶ ἀντίθεον, καὶ ἀστείως τὴν αὐτοῦ ἐδέξαντο σφαγὴν ὡς μεγίστου κακοῦ λυτρωθέντες, Ἀρτάυασδον δὲ ἀνεκήρυττον βασιλέα ὡς ὀρθόδοξον καὶ θείων δογμάτων ὑπέρμαχον. εὐθέως οὖν ἀποστέλλει ὁ Μονώτης ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσι πρὸς Νικηφόρον, τὸν ἴδιον υἱόν, στρατηγοῦντα τῆς Θρᾴκης, τοῦ συνελάσαι τὸ ἐκεῖσε στρατόπεδον πρὸς φυλακὴν τῆς πόλεως.οὐ περιγεγόνασι διὰ τῶν εὐπροσδέκτων εὐχῶν πρὸ; τὸν Θεόν, ἔνθα καὶ σεβάσμιοι αὐτῶν χαρακτήρες ἀνεπτήλωντο μέχρι τοῦ νῦν ὑπὸ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῖ; " τιμώμενοι, Κωνσταντίνος δέ τις στράτωρ τοῦ Αρταβάσδου ἰδὼν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου ἑστῶ σαν, λαβὼν λίθον ἔρριψε κατ' αὐτῆς, καὶ συνέτριψεν αὐτὴν, καὶ πεσοῦσαν κατεπάτησεν · καὶ θεωρεῖ ἐν δράματι την Δέσποιναν παραστῶσαν αὐτῷ καὶ λέ- γουσαν το· Οἶδας ποῖον γενναῖον πρᾶγμα ειργάσω εἰς ἐμέ ; ὄντως κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τοῦτο πεποίηκας. Τῇ δὲ ἐπαύριον προσβαλόντων τῶν Σαρακηνῶν καὶ τῷ τείχει, καὶ πολέμου κροτηθέντος, δραμὼν εἰς τὸ τεῖχος, ὡς γενναίος στρατιώτης, ὁ ταλαίπωρος ἐκεῖνος βάλλεται ὑπὸ λίθου τοῦ ἐκ τοῦ ἁγίων Πατέρων αὐτόθι (53) τεμένει, ταύτης μὲν Β μαγγανικοῦ (39) πεμφθέντος, καὶ συνέτριψεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπον, ἄξιον τῆς ἑαυτοῦ δυσ- σεβείας κομισάμενος ἀνταπόδομα. Αιχμαλωσίαν δὲ πλείστην καὶ λάφυρα συναγαγόντες ὑπέστρεψαν, δεικνύντος καὶ τοῦτο τοῦ Θεοῦ τῷ ἀσεβεῖ, ὅτι οὐ δι' εὐσέβειαν περιγέγονε οἱ τῶν ὁμοφύλων, ὡς ἐκεῖνος ηύχει, ἀλλὰ διά τινα αἰτίαν θείαν καὶ ἀπόῤῥητον κρί- σιν, ἀποκρουομένης μὲν τὴν τοιαύτην Αραβικήν ἰσχὺν τῆς τῶν ἁγίων Πατέρων πόλεως ταῖς αὐτῶν πρεσβείαις, διὰ τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἀκριβεστά των αὐτῶν χαρακτήρων, εἰς ἔλεγχον δὲ καὶ ἀνοπαλό γητον κρίσιν τοῦ τυράννου, καὶ βεβαίωσιν τῶν εὐ- σεβούντων. Οὐ μόνον γὰρ περὶ τὴν σχετικὴν τῶν σεπτῶν εἰκόνων ὁ δυσσεβὴς ἐσφάλλετο προσκύνησιν, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανάγνου Θεο τόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων καὶ τὰ λείψανα αὐτῶν ὁ παμμίαρος, ὡς οἱ διδάσκαλοι αὐτοῦ ᾿Αραβες . ἐβδελύττετο. Ἐκ τοῦδε τοίνυν τοῦ χρόνου ἀναιδώς κα τῷ μακαρίῳ Γερμανῷ πατριάρχη Κωνσταντινουπό λεως προσετρίβετο, μεμφόμενος πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς καὶ ἀρχιερεῖς καὶ Χριστιανούς λαούς 18, ὡς εἰδωλολατρήσαντας ἐπὶ εἰ τῇ προσκυνήσει το εὐχῶν πρὸς τὸν Θ. Α Β, αὐτῶν λιτῶν πρὸς ρεστ. αὐτῷ κ. λεγ. Δ, παρ. κ. λ. αὐτῷ γινε 4, γέγονε επ ἀναιδώς Θ. αὐτοῖς] αὐτῶν Α Γ. 1ο του προσβαλόντων των Σ. Α, προσβάλλ. Σαρ. οι περιγέ το Χριστ. λαούς Α, Χρ. καὶ λ. ἐπὶ Α. Θεμέλιον καὶ ὑπόβαθρον τοῦ κράτους, τὸ βίαιον καὶ οὐκ ἔννομον προβαλλόμενος· καθεῖλε μὲν, καὶ πρὸ τῆς ἑαυτοῦ εἰσόδου τὴν ἀνατεθεῖσαν ἐν τοῖς προαυλίοις τῶν βα- σιλικῶν εἰκόνα τῆς ἁγίας έκτης συνόδου Ἡ τῆς αὐτῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς ἔκτης συνόδου αναζωγρά φησις σὺν ταῖς ἄλλαις πέντε γεγένηται. THEOPHANIS duxere, Amer videlicet cum. quindecim millibus A expeditorum militum præcurrens, urbem ex im- proviso et impræmunitam obsedit, Mavias autem cum octoginta quinque millibus subsecutus est. Veram i post longam obsidionem, murd rumque ad sanctorum Patrum ibidem cultorum ædem factam oppugnationem et déjectionem, urbe tamen minime potiti sunt, cum ob acceptas eorum apud Deum preces, tum ob veneranda eorumdem lineamenta, què ab sententia illorum sequácibus ad hanc usque diem erecta et piis honoribus cu- mulata perseverant. Porro cum quidam Constan- tinus Artabasďi strator imaginem Deiparæ erectam cernens, arreptum lapidem in ipsam projecisset, eamque contritam et in humum lapsam pedibus conculcasset, Dominam sibi astantem per visum conspexit, quæ eum ita allocuta est: Vides quam egregium facinus in me commisisti? id certe în ca- put tuum recidel. Postridie Saracenis murum op- pugnantibus commissaque pugna, Constantinus militem forten se præbens, cum ad murum accur- risset, lapide a tormento in eum immisso caput faciemque contritus, dignam impietate referens mercedem infelix interiit. Saraceni vero captivos innumeros et spolia diripientes, reversi sunt, in quo quidem Deus impio imperatori ostendit, non ob contribolium suorum pietatem ac religionem, ut ipse gloriabatur, sed ob divinam quamdam vir- tutem et secrctum suum judicium hæc contigisse, cum nimirum sanctorum precibus, propter accu- ratas verasque eorum imagines illic ab oppidanis excultas, idque in tyranni confutationem et inexcu- sabile adversus eum judicium, contra vero in pio- rum confirmationem, Arabicum istum impetum a sanctorum Patrum urbe ipse depulit. Enimvero impius ille non tantum in errore de respectiva venerandarum imaginum adoratione versatus est, VARIE LECTIONES. vulg. vulg. add. ex A. C νulg. ” add. ex A. vulg. vulg. 'os add. ex JAC. GOARI NOTÆ. delerrili, turpiter re infecta recesserunt. Anast. Post particularem murorum eversionem, hanc quidem non obtinuerunt, bene acceptis sanctorum Patrum precibus ad Deum directis, et sanctificatione faciente venerabilis templi, etc. Ego sic Grac. expresserim : Post mania ex parte eversa, cum sanctorum Patrum qui illic coluntur, delubrum urbi præsidio esset, illa quidem minime potiti sunt, ob acceptas eorum_ad Deum preces; ubi etiam venerabiles eorum imagines erecla erant, quas hactenus, etc. istud de imagini- bus, pictaque synodo quo loco habita fuerat, obiter arrepta occasione ab earum cultus acerrimo defensore insertum. Sic et Joan. CP. apologia ad Constantinum papam Auct. tom. Il sextam syno- dum cum aliis pictam memorat ad palatii vestibu- tum, quam Philippicus prius abolendam curaverit, quum sibi illud aulam deligeret, velletque imp. ipsam ingredi. Sunt hæc ejus verba : D Fanda- mentum, ac basim imperii violentiam præstruens, non quod justum est ac legitimum; ante suum ipsum ingressum, pro regiæ vestibulis appensam sanciæ sexte synodi imaginem, sustulit. Id ipsum pluribus Agatho diaconus in peroratione act. ejusdem synodi ab ipso descriptorum, ac cui ipse exceptor inter- fuisset pro notarii munere : qui et addit, sublato Barbane, paceque Ecclesiæ reddita, depictam ite- rum fuisse quo loco erasa fuerat, eamdem sextamı Synodum cum quinque superioribus. Comperis. convenientium memoriam non pictis modo eoram sacris vulribus, vel dicatis eorum nomini templis, sed et colendæ religioni destinatis diebus Ecclesia Græca celebrat. Festos quosque sacros illos dies per anni varias tempestates indicat Menæum. mentis Lipsius in Poliorceticis. (38) Sanctorum Patrum ad ecumenicas synodos (59) Miscella, ex mangone. De bellicis hisce lor-
PG 108:821κλείσας οὖν τὰς τῶν τειχέων πύλας καὶ βίγλας θέμενος τοὺς φίλους τε Κωνσταντίνου χειρωσάμενος, τύψας καὶ κουρεύσας εἰς φυλακὰς ἀπέθετο. τοῦ δὲ Ἀρταυάσδου μετὰ τοῦ Ὀψικίου λαοῦ ἐν τῇ πόλει εἰσελθόντος, κατέλαβε καὶ Κωνσταντῖνος ἐν Χρυσοπόλει μετὰ τῶν δύο θεμάτων, Θρᾳκησίων τε, φημί, καὶ ἀνατολικῶν, καὶ μηδὲν ἰσχύσας ὑπέστρεψε καὶ ἐχείμασεν εἰς τὸ Ἀμῶριν. ὁ δὲ Ἀρτάυασδος κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν τὰς ἱερὰς εἰκόνας ἀνεστήλωσεν. οἱ δὲ Ἄραβες αἰσθόμενοι τὴν τούτων κατ’ ἀλλήλων μάχην πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἐποιήσαντο εἰς Ῥωμανίαν, τοῦ Σουλεϊμὰν στρατηγοῦντος αὐτοῖς. Ἀναστάσιος δέ, ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης, κρατήσας τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα ὤμοσε τῷ λαῷ, ὅτι μὰ τὸν προσηλωθέντα ἐν αὐτοῖς, οὕτω μοι εἶπε Κωνσταντῖνος ὁ βασιλεύς, ὅτι μὴ λογίσῃ υἱὸν θεοῦ εἶναι ὃν ἔτεκε Μαρία, τὸν λεγόμενον Χριστόν, εἰ μὴ ψιλὸν ἄνθρωπον. ἡ γὰρ Μαρία αὐτὸν ἔτεκεν, ὡς ἔτεκεν ἐμὲ ἡ μήτηρ Μαρία. καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ λαοὶ ἀνέσκαψαν αὐτόν. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη β. β. ιθ. θ. ιγ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν Ἰσάμ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός.τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων, μὴ χωροῦντος αυτ τοῦ δι' ἀπιστίαν καὶ πολλὴν ἰδιωτείαν ου τὸν περὶ σχετικῆς προσκυνήσεως λόγον. Α. Μ. 6219. - Τούτῳ τῷ ἔτει Μανΐας παρέλαβεν τὸ κάστρον 'Ατεούς (40), καὶ ὑπέστρεψεν. Α. Μ. 6220. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ υἱὸς Χαγάνου τοῦ δυνάστου Χαζαρίας τὴν Μηδίαν καὶ Αρμενίαν, καὶ εὑρὼν Γάραχον οι τὸν τῶν Αράβων στρατηγὸν κατὰ (81) τὴν ᾿Αρμενίαν, ἀνεῖλεν αὐτὸν μετὰ τοῦ συνόντος αὐτῷ πλήθους· καὶ ληϊσάμενος τ τὴν τῶν ᾿Αρμενίων χώραν καὶ τὴν Μήδων, ἀνέκαμ μεν, φόβον μέγαν εμποιήσας τοῖς Δραψιν. .90° Α. Μ. 6221. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Μασαλμᾶς τὴν τῶν Τούρκων γῆν, καὶ συναφθέν τες ® ἀλλήλοις εἰς πόλεμον, πίπτουσιν ἐξ ἀμφοτέρων μερῶν· καὶ δειλανδρήσας Μασαλμάς φυγῇ χρησά- μενος διὰ τῶν ὀρέων Χαζαρίας ὑπέστρεψεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπομανείς Λέων ὁ παράνομος βασιλεύς κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως͵ καὶ ἐνέγκας τὸν ἅγιον Γερμανὸν, ήρξατο αὐτὸν θωπευτικοῖς του λόγοις δελεά ἴειν. Ὁ δὲ μακάριος ἀρχιερεὺς λέγει πρὸς αὐτόν· Τὴν μὲν καθαίρεσιν τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκό των ἀκούομεν ἔσεσθαι, ἀλλ' οὐκ ἐπὶ τῆς σῆς βασιλείας. Τούτου δὲ ἐπαναγκάσαντος εἰπεῖν ἐπὶ τίνος βασιλείας, ἔφη· Ἐπὶ Κόνωνος ο (42). Ο δὲ ἔφη· Το βαπτιστικόν μου ὄνομα ἐν ἀληθείᾳ Κό- των ἐστί. Ο δὲ οι πατριάρχης ἔφη· Μὴ γένοιτο, δέσποτα, διὰ τῆς σῆς βασιλείας τὸ κακὸν τοῦτο τελεσθῆναι· 'Αντιχρίστου γὰρ ἐστι πρόδρομος δ τοῦτο πληρῶν, καὶ τῆς ἐνσάρκου θείας οίκονο- μίας « ἀνατροπεύς. Ἐπὶ τούτοις χαλεπήνας ὁ τύραννος ἐνεῖχεν τῷ μακαρίῳ, ὡς Ηρώδης ποτέ τῷ προδρόμου. Ανέμνησεν δὲ αὐτὸν ὁ πατριάρχης καὶ τὸ τῶν πρὸ τῆς αὐτοκρατορίας αὐτοῦ συνθη- κῶν (45), όπως αὐτῷ Θεὸν ἐγγυητήν δέδωκεν ἐν μηδενὶ σαλεῦσαι τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ τῶν αὐτῆς ἀποστολικῶν καὶ θεοπαραδότων θεσμών. 'Αλλ' οὐδ' οὕτως ησχύνθη ὁ ἄθλιος. Επιτηρῶν δὲ καὶ καθ. υποβάλλων τινὰς " Αγωνίζετο λόγους, τοῦτον εὕρη κατὰ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ποιούμενον, ἵν᾿ ὡς φρατριαστὴν, καὶ οὐχ ὡς ὁμολογητήν εί που . ἐπὶ Κόσ τα ιδιωτείαν Α, ἰδιωτίαν Οι Αστεοὺς Α. Α' κατὰ Α Γ, εἰς το ληϊσάμενος Α. ληϊζόμενος μ Οι συναχθέντες Α. να τὸν μακάριον Γ. Α. και θωπευτικοῖς Α, θεοπνευστικοῖς ννο; Α, Κόν. δὲ] Α. Οι οικονομίας Α, σαρκώσεως ἐπὶ τούτεις μα καρίῳ και οι τινάς οι λόγοις Α. Γ. εἴ που Α, εἴ ποι εραστήν Α. CHRONOGRAPHIA, morem, abominatus est. Ab eo itaque tempore Inimicitias cum beato patriarcha Cpoleos Germano Inprudenter suscepit, omnes decessores, suos imperatores, præsules Christianosque populos, tanquam idololatras, ob sanctarum venerandarumque imaginum adorationem condemnans, cum ille præ nimia incredulitate atque rusticitate deș, respectivo earum cultu rationem ac sermonem minime capere valeret. A. C. 719, · Hoc anno Mavias castrum Atcus expugnavit, ac reversus est. sed etiam de sanctissimæ Deiparæ sanctorumque A omnium intercessionibus, eorumque reliquias bomo scelestissimus, in Arabum præceptorum · sùorum C - A. C. 720. — Hoc anno filius Chagani, Chazarie- principis, Mediam et Armeniam infestis armis vexavit, et Garachum Arabum ducem in Armenia obviam factum una cum adjuncto exercitu delevit, tum vero Armeniorum et Medorum provincias depopulatus, magno si nominis terrore Arabibus relicto, domum redit - A. M. A. C. 721. Hoc anno Masalmas in Turcorum terras expeditionem suscepit, consertoque ad invi- cem prælio, plures ex utraque parte cecidere quare Masalmas terrore prostratus fuga saluti con- sulit, et per Glazariæ montes ad suos revertitur. Hoc eodem anno nefarius imperator adversus rectam fidem insaniens, sanctum Germanum ad se accersitum blandis verbis cepit inescare. Beatus itaque præsul sic eum alloquitur: Sanctarum qui- dem imaginum futuram proscriptionem audimus, – haud tamen te imperante. Eo cujus ætate vel im- perio res foret exsequenda sollicitius exquirente, respondit Germanus: Cononis tempore. Dixit ille: c Atqui Cononis mihi nomen est in ipso baptismo vere inditum. Subinfert patriarcha: Absit, domine, ut, te. imperante, nalum istud perpetretur. Antichri- sli quippe præcursor est, qui sceleris istud adim- plebit, et divinæ incarnationis eversor et hostis. Ob - hæc dicta tyrannus illi irascebatur, ut quondam Herodes Præcursori. Fidei vero cautionem ante sus- ceptum imperium oblatam in memoriam patriar……. cha revocavit, ut nimirum Deo in fidejussorem dato, nihil apostolicorum et traditorum a Deo sancitorum, circa ipsam Dei Ecclesiam penitus se innovaturum promisisset. Sed tantuin abfuit ut. coepti miserum Leonem puderet, ut praterea in hoc incubuerit, patriarchæ sermones captando,. D aliosque dolose miscendo, ut eum læsa majestatis reum convinceret, quo eum tanquam seditiosum, VARIÆ LECTIONES. viug. vulg. vulg. vulg. * add. ex vulg. · add. ex A. Ds add. ex A. on. a. vulg. JAC. GOARI NOTA. tamen hæc præcedentia consequantur. dacus. Germanus eversorem? Puer cum nomine illo ve- cari consuetus Hebræis artis divinatoriæ probe peritis occurrisset et imper. se futurum ab eis accepisset oraculum, quod.exegerunt pretium vati- - "" cinii lubens promisit, sacrarum imaginum cladem. Inde reor Conon imaginum eversor futurus divul - gatur :: ad militiam vero profectus, mutato nomine, Conon latuit, sed vera fera, Leo postmodum appa - ruit. Nominis fideique desertor Leo Cononem alte- rum status ecclesiastici - præcessorem apostatam. imitatur : de quo ad annun Anastasii pag. 118. tione. (40) Thraciæ conjicit Ortelius, quod Asiæ, si- (41) Is Anastasio, Gardacinus : Miscella, Gra- (62) Unde Cononem sacrarum imaginum noverat (43) Leguntur aprd Codinum de imp. corona r
οὗτος τὴν ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν τῆς Ἀντιοχείας ἐπὶ μ χρόνους χηρεύουσαν, κωλυόντων τῶν Ἀράβων γενέσθαι πατριάρχην ἐν αὐτῇ, ἔχων τινὰ προσφιλῆ μονάζοντα Σύρον, ὀνόματι Στέφανον, ἀγροικότερον μέν, εὐλαβῆ δέ, [ἐπέτρεψε] τοὺς κατὰ τὴν ἑῴαν Χριστιανούς, εἴπερ θέλοιεν συγχωρηθῆναι αὐτοῖς πατριάρχην ἔχειν, ψηφίσασθαι αὐτὸν Στέφανον· οἳ θεόθεν τοῦτο νομίσαντες γενέσθαι χειροτονοῦσιν αὐτὸν ἐν τῷ θρόνῳ Θεουπόλεως. κἀκεῖθεν ἕως νῦν διέδραμε τὸ ἀκώλυτον. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκράτησεν Οὐαλίδ, υἱὸς Ἰσάμ, τῆς Ἀράβων ἀρχῆς· πρὸς ὃν Κωνσταντῖνος Ἀνδρέαν σπαθάριον, Ἀρτάυασδος δὲ Γρηγόριον λογοθέτην ἐξέπεμψαν, τὰ πρὸς συμμαχίαν ζητοῦντες ἀμφότεροι, ἀβροχίας τε πολλῆς γενομένης καὶ σεισμοῦ κατὰ τόπους, ὡς ἑνωθῆναι ὄρη πρὸς ἄλληλα κατὰ τὴν ἔρημον Σαβᾶ, καὶ κώμας ὑπὸ γῆν καταποθῆναι. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Κοσμᾶς ὁ πατριάρχης Ἀλεξανδρείας ὠρθοδόξησε σὺν τῇ πόλει αὐτοῦ ἐκ τῆς τῶν Μονοθελητῶν κακοδοξίας, κρατησάσης ἀπὸ Κύρου, τοῦ ἐπὶ Ἡρακλείου ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας. ἐπεστράτευσε δὲ Γάμερ τὴν Ῥωμανίαν μετὰ πλήθους Ἀράβων καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτεύσας ὑπέστρεψεν. ἐφάνη δὲ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ κατὰ βορρᾶν μηνὶ Ἰουνίῳ.τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων, μὴ χωροῦντος αυτ τοῦ δι' ἀπιστίαν καὶ πολλὴν ἰδιωτείαν ου τὸν περὶ σχετικῆς προσκυνήσεως λόγον. Α. Μ. 6219. - Τούτῳ τῷ ἔτει Μανΐας παρέλαβεν τὸ κάστρον 'Ατεούς (40), καὶ ὑπέστρεψεν. Α. Μ. 6220. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ υἱὸς Χαγάνου τοῦ δυνάστου Χαζαρίας τὴν Μηδίαν καὶ Αρμενίαν, καὶ εὑρὼν Γάραχον οι τὸν τῶν Αράβων στρατηγὸν κατὰ (81) τὴν ᾿Αρμενίαν, ἀνεῖλεν αὐτὸν μετὰ τοῦ συνόντος αὐτῷ πλήθους· καὶ ληϊσάμενος τ τὴν τῶν ᾿Αρμενίων χώραν καὶ τὴν Μήδων, ἀνέκαμ μεν, φόβον μέγαν εμποιήσας τοῖς Δραψιν. .90° Α. Μ. 6221. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Μασαλμᾶς τὴν τῶν Τούρκων γῆν, καὶ συναφθέν τες ® ἀλλήλοις εἰς πόλεμον, πίπτουσιν ἐξ ἀμφοτέρων μερῶν· καὶ δειλανδρήσας Μασαλμάς φυγῇ χρησά- μενος διὰ τῶν ὀρέων Χαζαρίας ὑπέστρεψεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπομανείς Λέων ὁ παράνομος βασιλεύς κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως͵ καὶ ἐνέγκας τὸν ἅγιον Γερμανὸν, ήρξατο αὐτὸν θωπευτικοῖς του λόγοις δελεά ἴειν. Ὁ δὲ μακάριος ἀρχιερεὺς λέγει πρὸς αὐτόν· Τὴν μὲν καθαίρεσιν τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκό των ἀκούομεν ἔσεσθαι, ἀλλ' οὐκ ἐπὶ τῆς σῆς βασιλείας. Τούτου δὲ ἐπαναγκάσαντος εἰπεῖν ἐπὶ τίνος βασιλείας, ἔφη· Ἐπὶ Κόνωνος ο (42). Ο δὲ ἔφη· Το βαπτιστικόν μου ὄνομα ἐν ἀληθείᾳ Κό- των ἐστί. Ο δὲ οι πατριάρχης ἔφη· Μὴ γένοιτο, δέσποτα, διὰ τῆς σῆς βασιλείας τὸ κακὸν τοῦτο τελεσθῆναι· 'Αντιχρίστου γὰρ ἐστι πρόδρομος δ τοῦτο πληρῶν, καὶ τῆς ἐνσάρκου θείας οίκονο- μίας « ἀνατροπεύς. Ἐπὶ τούτοις χαλεπήνας ὁ τύραννος ἐνεῖχεν τῷ μακαρίῳ, ὡς Ηρώδης ποτέ τῷ προδρόμου. Ανέμνησεν δὲ αὐτὸν ὁ πατριάρχης καὶ τὸ τῶν πρὸ τῆς αὐτοκρατορίας αὐτοῦ συνθη- κῶν (45), όπως αὐτῷ Θεὸν ἐγγυητήν δέδωκεν ἐν μηδενὶ σαλεῦσαι τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ τῶν αὐτῆς ἀποστολικῶν καὶ θεοπαραδότων θεσμών. 'Αλλ' οὐδ' οὕτως ησχύνθη ὁ ἄθλιος. Επιτηρῶν δὲ καὶ καθ. υποβάλλων τινὰς " Αγωνίζετο λόγους, τοῦτον εὕρη κατὰ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ποιούμενον, ἵν᾿ ὡς φρατριαστὴν, καὶ οὐχ ὡς ὁμολογητήν εί που . ἐπὶ Κόσ τα ιδιωτείαν Α, ἰδιωτίαν Οι Αστεοὺς Α. Α' κατὰ Α Γ, εἰς το ληϊσάμενος Α. ληϊζόμενος μ Οι συναχθέντες Α. να τὸν μακάριον Γ. Α. και θωπευτικοῖς Α, θεοπνευστικοῖς ννο; Α, Κόν. δὲ] Α. Οι οικονομίας Α, σαρκώσεως ἐπὶ τούτεις μα καρίῳ και οι τινάς οι λόγοις Α. Γ. εἴ που Α, εἴ ποι εραστήν Α. CHRONOGRAPHIA, morem, abominatus est. Ab eo itaque tempore Inimicitias cum beato patriarcha Cpoleos Germano Inprudenter suscepit, omnes decessores, suos imperatores, præsules Christianosque populos, tanquam idololatras, ob sanctarum venerandarumque imaginum adorationem condemnans, cum ille præ nimia incredulitate atque rusticitate deș, respectivo earum cultu rationem ac sermonem minime capere valeret. A. C. 719, · Hoc anno Mavias castrum Atcus expugnavit, ac reversus est. sed etiam de sanctissimæ Deiparæ sanctorumque A omnium intercessionibus, eorumque reliquias bomo scelestissimus, in Arabum præceptorum · sùorum C - A. C. 720. — Hoc anno filius Chagani, Chazarie- principis, Mediam et Armeniam infestis armis vexavit, et Garachum Arabum ducem in Armenia obviam factum una cum adjuncto exercitu delevit, tum vero Armeniorum et Medorum provincias depopulatus, magno si nominis terrore Arabibus relicto, domum redit - A. M. A. C. 721. Hoc anno Masalmas in Turcorum terras expeditionem suscepit, consertoque ad invi- cem prælio, plures ex utraque parte cecidere quare Masalmas terrore prostratus fuga saluti con- sulit, et per Glazariæ montes ad suos revertitur. Hoc eodem anno nefarius imperator adversus rectam fidem insaniens, sanctum Germanum ad se accersitum blandis verbis cepit inescare. Beatus itaque præsul sic eum alloquitur: Sanctarum qui- dem imaginum futuram proscriptionem audimus, – haud tamen te imperante. Eo cujus ætate vel im- perio res foret exsequenda sollicitius exquirente, respondit Germanus: Cononis tempore. Dixit ille: c Atqui Cononis mihi nomen est in ipso baptismo vere inditum. Subinfert patriarcha: Absit, domine, ut, te. imperante, nalum istud perpetretur. Antichri- sli quippe præcursor est, qui sceleris istud adim- plebit, et divinæ incarnationis eversor et hostis. Ob - hæc dicta tyrannus illi irascebatur, ut quondam Herodes Præcursori. Fidei vero cautionem ante sus- ceptum imperium oblatam in memoriam patriar……. cha revocavit, ut nimirum Deo in fidejussorem dato, nihil apostolicorum et traditorum a Deo sancitorum, circa ipsam Dei Ecclesiam penitus se innovaturum promisisset. Sed tantuin abfuit ut. coepti miserum Leonem puderet, ut praterea in hoc incubuerit, patriarchæ sermones captando,. D aliosque dolose miscendo, ut eum læsa majestatis reum convinceret, quo eum tanquam seditiosum, VARIÆ LECTIONES. viug. vulg. vulg. vulg. * add. ex vulg. · add. ex A. Ds add. ex A. on. a. vulg. JAC. GOARI NOTA. tamen hæc præcedentia consequantur. dacus. Germanus eversorem? Puer cum nomine illo ve- cari consuetus Hebræis artis divinatoriæ probe peritis occurrisset et imper. se futurum ab eis accepisset oraculum, quod.exegerunt pretium vati- - "" cinii lubens promisit, sacrarum imaginum cladem. Inde reor Conon imaginum eversor futurus divul - gatur :: ad militiam vero profectus, mutato nomine, Conon latuit, sed vera fera, Leo postmodum appa - ruit. Nominis fideique desertor Leo Cononem alte- rum status ecclesiastici - præcessorem apostatam. imitatur : de quo ad annun Anastasii pag. 118. tione. (40) Thraciæ conjicit Ortelius, quod Asiæ, si- (41) Is Anastasio, Gardacinus : Miscella, Gra- (62) Unde Cononem sacrarum imaginum noverat (43) Leguntur aprd Codinum de imp. corona r
PG 108:823Οὐαλὶδ δὲ Πέτρον, τὸν ἁγιώτατον μητροπολίτην Δαμασκοῦ, γλωττοτομηθῆναι ἐκέλευσε ὡς ἀναφανδὸν ἐλέγχοντα τὴν τῶν Ἀράβων καὶ Μανιχαίων δυσσέβειαν ἐξώρισέ τε αὐτὸν κατὰ τὴν εὐδαίμονα Ἀραβίαν, ἔνθα καὶ τελειοῦται μαρτυρήσας ὑπὲρ Χριστοῦ καὶ τρανῶς ἐκφωνήσας τὴν θείαν λειτουργίαν, ὡς οἱ διηγησάμενοί φασιν ἰδίαις ἀκοαῖς τοῦτο πεπληροφορῆσθαι. τούτου ζηλωτὴς καὶ ὁμώνυμος Πέτρος, ὁ κατὰ τὸν Μαϊουμᾶν, ἐν τοῖς αὐτοῖς ἀνεδείχθη χρόνοις μάρτυς ὑπὲρ Χριστοῦ αὐτόμολος. νόσῳ γὰρ συσχεθεὶς προσεκαλέσατο τοὺς τῶν Ἀράβων προύχοντας, ἅτε συνήθεις αὐτῷ ὄντας χαρτουλαρίῳ τελοῦντι τῶν δημοσίων φόρων, καί φησι πρὸς αὐτούς· τὸν μὲν ὑπὲρ τῆς ἐπισκέψεώς μου μισθὸν παρὰ θεοῦ λάβοιτε, κἂν ἄπιστοι τυγχάνητε φίλοι. τῆς διαθήκης δέ μου μάρτυρας ὑμᾶς εἶναι βούλομαι τοιαύτης οὔσης· πᾶς ὁ μὴ πιστεύων εἰς πατέρα καὶ υἱὸν καὶ πνεῦμα ἅγιον, τὴν ὁμοούσιον καὶ ζωαρχικὴν ἐν μονάδι τριάδα, πεπήρωται τὴν ψυχὴν καὶ τῆς αἰωνίου κολάσεώς ἐστιν ἄξιος. τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μουάμεδ, ὁ ψευδοπροφήτης ὑμῶν, καὶ τοῦ Ἀντιχρίστου πρόδρομος·Β καθέλῃ τοῦ θρόνου, ἔχων εἰς τοῦτο σύμμαχον καὶ συμμέτοχον Αναστάσιον μαθητὴν καὶ σύγκελλον αύ- του, συνταξάμενος αὐτῷ, ὡς τῆς ἀσεβείας ὁμόφρονι, καὶ τοῦ θρόνου μοιχὸν καὶ διάδοχον γενέσθαι· ὃν ἐ μακάριος οὐκ ἀγνοῶν οὕτω στρεβλώς διακείμενον, μιμούμενος τὸν ἑαυτοῦ Δεσπότην, ὡς πρὸς ἄλλον Ισκαριώτην, σοφῶς καὶ πράως τὰ περὶ προδοσίας ἀνεμίμνησκεν. Μπεὶ δὲ ἀνεπιστρόφως αὐτὸν ἑώρα πλανώμενον, ἐπιστραφείς πρὸς αὐτὸν πατήσαντά ποτε τὰ ὀπίσθια· τῆς στολῆς αὐτοῦ, εἰσιόντος αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα, ἔφη· Μὴ σπεύδε· φθάσεις γὰρ εἰσελθεῖν εἰς τὸ διίππινς (4). Ὁ δὲ ἐπιταραχθεί; τῷ λόγῳ σὺν ἄλλοις ἀκούσασιν, ἡγνόει τὴν πρόῤῥησιν· ἥτις πέρας λαβοῦσα μετὰ τε' ἔτη τῷ τρίτῳ ἔτει Κων- σταντίνου τοῦ διώκτου ινδικτιῶνι ιβ' πάντας έπεισεν ἐκ θείας χάριτος προφητευθῆναι *, Κωνσταντίνος γὰρ μετὰ τὴν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ ᾿Αρταβάσδου ἀνα- σοδὴν τῆς βασιλείας επικρατήσας, Αναστάσιον τοῦ τον τύψα, σὺν ἄλλοις ἐχθροῖς ἐν ἱππικῷ διὰ τοῦ διιππίου γυμνὸν μὲν ἐπ᾿ ὄνου καθήμενον ' ἐξανά- στροφα ἐπόμπευσεν, ὡς τοῖς ἐχθροῖς συνανασκάψαντα αὐτὸν, καὶ τὸν ᾿Αρτάβασδον στέψαντα, ως δηλωθή σεται ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ. Καὶ ἐν μὲν τῷ Βυζαντίῳ πρόμαχος τῶν ὑπὲρ εὐσεβείας δογμάτων ὁ ἱερὸς οὗτος καὶ θεσπέσιος ήκμαζε Γερμανός θηριομαχών πρὸς τὸν φερώνυμον * Λέοντα καὶ τοὺς αὐτοῦ συν- ασπιστάς· ἐν δὲ τῇ πρεσβυτέρας Ρώμης Γρηγό ριος ο ὁ πανίερος ἀποστολικὸς ἀνήρ καὶ Πέ τρου τοῦ κορυφαίου σύνθρονος, λόγῳ καὶ πρά ξει διαλάμπων, ὃς ἀπέστησε "Ρώμην τε καὶ τα λίαν καὶ πάντα τὰ Εσπέρια τῆς τε πολιτικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ὑπακοῆς Λέοντος (45) καὶ τῆς ὑπ' αὐτὸν βασιλείας. Ἐν δὲ τῇ κατὰ Συρία» Δαμασκῷ Ἰωάννης ὁ Χρυσορρόας, πρεσβύτερος καὶ μοναχὸς, ὁ τοῦ Μανσούρ, διδάσκαλος ἄριστος, βίῳ καὶ λόγῳ προέλαμπεν. Ἀλλὰ καὶ Γερ- μανὸν μὲν ὡς ὑπ' αὐτὸν ὄντα ἐκβάλλει τοῦ θρόνου· Γρηγόριος δὲ δι' ἐπιστολῶν ἀριδήλως αὐτὸν ἐλέγχει τῶν τοῖς πολλοῖς ἐγνωσμένων. Καὶ Ἰωάννης σύν τοῖς τῆς Ἀνατολῆς ἐπισκόποις τοῖς ἀναθέματι τὸν ἀσεβή καθυποβάλλει". Τῇ δὲς τοῦ Ἰανουαρίου ´ μηνὸς τῆς ιγ' ινδικτιώνος ἡμέρᾳ γ' τῆς ἑβδομά δος (46) Λέων ὁ δυσσεβὴς τελέντιον κατὰ τῶν ἁγίων προς μοιχὸν διάδοχον Α. · εἰσιόντος αὐτοῦ Α, εἰσ. γὰρ αὐτοῦ διιππιον Α, 8' έπι φητευθῆναι τῷ ἁγνώμον. Α. καθήμενον Α, καθούμενον αὐτὸν κ. τ. 'Α. στέψ. Α. δογμάτων οι ἱερὸς ὧν θηριώνυμον Α, Γρηγ. Α, ὁ Γρ. δς Α, ὡς τε ἄριστος, βίῳ Α, ἄρ. καὶ β. ἀλλὰ καὶ Α, ἀλλὰ καθυποβάλλει Α, ὑποδ. βασιλέα καὶ ἱερέα σελέντιον Λέων ὁ δυσσε δῆς σελέντιον κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων εκρότησεν, μετά δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἀθροίζει πλεῖστον λαὸν τῆς πόλεως κατὰ τὰ βασίλεια, καὶ συγκαλεῖ τὸν τότε τῆς πόλεως ἀρ - THEOPHANIS - non vero tanquam confessorem throno depulsaret. A Eam ad rem adjutorem atque participem nactus Anastasium Germani discipuluan et syucellum, ut sensuum suorum æmulo ac per omnia conscio se- dis adulterum sc successorem eum fore pollicitis est. Hune cum ita adversum se prave affectum beatus non ignoraret, Dominum suum imitatus, tanquam alterum Iscariotam, aperte quidem, sed Feniter Ipsum de proditione commonuit. Cum vero ab errore illum revocari non posse cerneret, qua- dam die eidem Anastasio Germani imperatorem adeuntis posteriorem vestis oram calcanti ipse pa- triarcha dixit: Noți festinare, in circi etenim sta- dium citius quam voles ingredieris. At nec ille hisce verbis turbaļus, nec alli præcagium intellexere, quod tamen quind to post annos, tertio videlicet persecutoria Constantini, indictione duo- decima, exitum tandem babuit, ac non sine di- vine impulsu prolatum fuisse constitit. Etenim Constantinus Artabasdo genero expulso, cum solus 'mperio politus esset, Anastasium una cum aliis snis inimicis verberibus cæsum, deinde nudum asinoque facie retro versa insidentem per circi sta… liam palam circumduci jussit, utpote qui una cum inimicis suis se imperatoris munere abrogatum imperio ejecerat, atque Artabasdum coronaverat, quemadmodum inferius suo loco demonstrabitur. Porro sacer ille ac divinus Germanus decretorum veræ religionis defensor Byzantii floruit adversus Leonem ex re nomen habentein, ejnsque satelli- tes tanquam adversus feras depugnans, quemadmo- Jum in veteri Roma vir undequaque sacer et apostolicus, Petri apostolorum coryphaei conses sor eruditione præclarisque facinoribus clarebat Gregorius, qui Romam atque Italiam totumque oc- cidentem a Leonis obedientia, tam civill, quam ecclesiastica, et ab ejus imperio subtraxit. Tum vero Damasci Syriæ Joannes Chrysorrboas, Mansur tilius, doctor egregius, sanctitate vitæ æque ac doctrina fulgebat. Porro Germanum ut suæ pote- stati subditum patriarchali solio dejecit. Gregorius autem epistolis, quas omnnes norunt, ad eum datis, ipsi suecensuit, ac denique Joannes una cum totius . VARIE LECTIONES. C . . inter fort. vulg. : add. ex A. vulg. * om. lacuna intercedit in A, vel simile quid excidisse videtur. recte. • vulg. νulg. " add. ex A. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ imperium et dignitatem spectantia plurima in sub- jectis occidui tractus ecclesiis ordinaret, et mode- raretur. Ut porro se jactarii Leo, et politicam æque ac ecclesiasticam sibi auctori- talem falso arrogaverit, lege monentem de ambi- tione Gregorium pontificem apud annales cccle- siasticos auno Christi in ipsis Greg. epist. notarum pag. 82, et septinian reponendam con- tendit. Admissa numeri correctione, quod extem- $2 Diplo sabdit, displicet, eo die indictum sacris ima- ginibus silentium, ut loquitur Theophanes, ab hæreti- corum hujus temporis signifero, et exsecrando Leone. Loquaciores forsitan erant sacræ imagines, ut si- lentii damnarentur. Annon conventus est optimatuin, et tractandis imperii negotiis coactus imp. mandato consessus? Ita edicit arbiter Nice- phorus, qui hac Theophanis verba, exponit in hunc modum, (44) Bigarum in circo stadium. 45) Quod, ut Christiani principes solent, ad (46) Feriæ numerum corrigit Petavius in Niceph.
ἀπόστητε οὖν, εἰ ἐμοὶ πείθεσθε μαρτυρομένῳ ὑμῖν σήμερον τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, τῆς ἐκείνου μυθολογίας (εὐνοῶ γὰρ ὑμῖν), ἵνα μὴ σὺν ἐκείνῳ κολασθῆτε. ταῦτα καὶ ἄλλα πλεῖστα θεολογοῦντος αὐτοῦ ἀκούσαντες, θάμβει τε καὶ μανίᾳ συσχεθέντες μακροθυμεῖν ἔδοξαν, ὡς ἐκ τῆς νόσου παραφρονοῦντα τοῦτον οἰόμενοι· μετὰ δὲ τὸ διαγενέσθαι αὐτὸν ἐκ τῆς νόσου ἤρξατο μεγαλοφωνότερον ἀνακράζειν· ἀνάθεμα Μουάμεδ καὶ τῇ μυθογραφίᾳ αὐτοῦ καὶ πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν αὐτῇ. τότε τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν ὑποστὰς μάρτυς ἀνεδείχθη. τοῦτον ἐγκωμίοις λόγων τετίμηκεν ὁ ὅσιος πατὴρ ἡμῶν Ἰωάννης, ὁ καλῶς ἐπικληθεὶς Χρυσορρόας διὰ τὴν ἐπανθοῦσαν αὐτῷ τοῦ πνεύματος ἔν τε λόγῳ καὶ βίῳ χρυσαυγῆ χάριν, ὃν Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς ἐτησίῳ καθυπέβαλεν ἀναθέματι διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἐν αὐτῷ ὀρθοδοξίαν, καὶ ἀντὶ τοῦ παππικοῦ αὐτοῦ ὀνόματος Μανσούρ, ὃ ἑρμηνεύεται λελυτρωμένος, Μάνζηρον Ἰουδαϊκῷ φρονήματι μετωνόμασε τὸν νέον τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλον. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει [Οὐαλὶδ τοὺς Κυπρίους μετῴκισεν εἰς Συρίαν.Β καθέλῃ τοῦ θρόνου, ἔχων εἰς τοῦτο σύμμαχον καὶ συμμέτοχον Αναστάσιον μαθητὴν καὶ σύγκελλον αύ- του, συνταξάμενος αὐτῷ, ὡς τῆς ἀσεβείας ὁμόφρονι, καὶ τοῦ θρόνου μοιχὸν καὶ διάδοχον γενέσθαι· ὃν ἐ μακάριος οὐκ ἀγνοῶν οὕτω στρεβλώς διακείμενον, μιμούμενος τὸν ἑαυτοῦ Δεσπότην, ὡς πρὸς ἄλλον Ισκαριώτην, σοφῶς καὶ πράως τὰ περὶ προδοσίας ἀνεμίμνησκεν. Μπεὶ δὲ ἀνεπιστρόφως αὐτὸν ἑώρα πλανώμενον, ἐπιστραφείς πρὸς αὐτὸν πατήσαντά ποτε τὰ ὀπίσθια· τῆς στολῆς αὐτοῦ, εἰσιόντος αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα, ἔφη· Μὴ σπεύδε· φθάσεις γὰρ εἰσελθεῖν εἰς τὸ διίππινς (4). Ὁ δὲ ἐπιταραχθεί; τῷ λόγῳ σὺν ἄλλοις ἀκούσασιν, ἡγνόει τὴν πρόῤῥησιν· ἥτις πέρας λαβοῦσα μετὰ τε' ἔτη τῷ τρίτῳ ἔτει Κων- σταντίνου τοῦ διώκτου ινδικτιῶνι ιβ' πάντας έπεισεν ἐκ θείας χάριτος προφητευθῆναι *, Κωνσταντίνος γὰρ μετὰ τὴν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ ᾿Αρταβάσδου ἀνα- σοδὴν τῆς βασιλείας επικρατήσας, Αναστάσιον τοῦ τον τύψα, σὺν ἄλλοις ἐχθροῖς ἐν ἱππικῷ διὰ τοῦ διιππίου γυμνὸν μὲν ἐπ᾿ ὄνου καθήμενον ' ἐξανά- στροφα ἐπόμπευσεν, ὡς τοῖς ἐχθροῖς συνανασκάψαντα αὐτὸν, καὶ τὸν ᾿Αρτάβασδον στέψαντα, ως δηλωθή σεται ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ. Καὶ ἐν μὲν τῷ Βυζαντίῳ πρόμαχος τῶν ὑπὲρ εὐσεβείας δογμάτων ὁ ἱερὸς οὗτος καὶ θεσπέσιος ήκμαζε Γερμανός θηριομαχών πρὸς τὸν φερώνυμον * Λέοντα καὶ τοὺς αὐτοῦ συν- ασπιστάς· ἐν δὲ τῇ πρεσβυτέρας Ρώμης Γρηγό ριος ο ὁ πανίερος ἀποστολικὸς ἀνήρ καὶ Πέ τρου τοῦ κορυφαίου σύνθρονος, λόγῳ καὶ πρά ξει διαλάμπων, ὃς ἀπέστησε "Ρώμην τε καὶ τα λίαν καὶ πάντα τὰ Εσπέρια τῆς τε πολιτικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ὑπακοῆς Λέοντος (45) καὶ τῆς ὑπ' αὐτὸν βασιλείας. Ἐν δὲ τῇ κατὰ Συρία» Δαμασκῷ Ἰωάννης ὁ Χρυσορρόας, πρεσβύτερος καὶ μοναχὸς, ὁ τοῦ Μανσούρ, διδάσκαλος ἄριστος, βίῳ καὶ λόγῳ προέλαμπεν. Ἀλλὰ καὶ Γερ- μανὸν μὲν ὡς ὑπ' αὐτὸν ὄντα ἐκβάλλει τοῦ θρόνου· Γρηγόριος δὲ δι' ἐπιστολῶν ἀριδήλως αὐτὸν ἐλέγχει τῶν τοῖς πολλοῖς ἐγνωσμένων. Καὶ Ἰωάννης σύν τοῖς τῆς Ἀνατολῆς ἐπισκόποις τοῖς ἀναθέματι τὸν ἀσεβή καθυποβάλλει". Τῇ δὲς τοῦ Ἰανουαρίου ´ μηνὸς τῆς ιγ' ινδικτιώνος ἡμέρᾳ γ' τῆς ἑβδομά δος (46) Λέων ὁ δυσσεβὴς τελέντιον κατὰ τῶν ἁγίων προς μοιχὸν διάδοχον Α. · εἰσιόντος αὐτοῦ Α, εἰσ. γὰρ αὐτοῦ διιππιον Α, 8' έπι φητευθῆναι τῷ ἁγνώμον. Α. καθήμενον Α, καθούμενον αὐτὸν κ. τ. 'Α. στέψ. Α. δογμάτων οι ἱερὸς ὧν θηριώνυμον Α, Γρηγ. Α, ὁ Γρ. δς Α, ὡς τε ἄριστος, βίῳ Α, ἄρ. καὶ β. ἀλλὰ καὶ Α, ἀλλὰ καθυποβάλλει Α, ὑποδ. βασιλέα καὶ ἱερέα σελέντιον Λέων ὁ δυσσε δῆς σελέντιον κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων εκρότησεν, μετά δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἀθροίζει πλεῖστον λαὸν τῆς πόλεως κατὰ τὰ βασίλεια, καὶ συγκαλεῖ τὸν τότε τῆς πόλεως ἀρ - THEOPHANIS - non vero tanquam confessorem throno depulsaret. A Eam ad rem adjutorem atque participem nactus Anastasium Germani discipuluan et syucellum, ut sensuum suorum æmulo ac per omnia conscio se- dis adulterum sc successorem eum fore pollicitis est. Hune cum ita adversum se prave affectum beatus non ignoraret, Dominum suum imitatus, tanquam alterum Iscariotam, aperte quidem, sed Feniter Ipsum de proditione commonuit. Cum vero ab errore illum revocari non posse cerneret, qua- dam die eidem Anastasio Germani imperatorem adeuntis posteriorem vestis oram calcanti ipse pa- triarcha dixit: Noți festinare, in circi etenim sta- dium citius quam voles ingredieris. At nec ille hisce verbis turbaļus, nec alli præcagium intellexere, quod tamen quind to post annos, tertio videlicet persecutoria Constantini, indictione duo- decima, exitum tandem babuit, ac non sine di- vine impulsu prolatum fuisse constitit. Etenim Constantinus Artabasdo genero expulso, cum solus 'mperio politus esset, Anastasium una cum aliis snis inimicis verberibus cæsum, deinde nudum asinoque facie retro versa insidentem per circi sta… liam palam circumduci jussit, utpote qui una cum inimicis suis se imperatoris munere abrogatum imperio ejecerat, atque Artabasdum coronaverat, quemadmodum inferius suo loco demonstrabitur. Porro sacer ille ac divinus Germanus decretorum veræ religionis defensor Byzantii floruit adversus Leonem ex re nomen habentein, ejnsque satelli- tes tanquam adversus feras depugnans, quemadmo- Jum in veteri Roma vir undequaque sacer et apostolicus, Petri apostolorum coryphaei conses sor eruditione præclarisque facinoribus clarebat Gregorius, qui Romam atque Italiam totumque oc- cidentem a Leonis obedientia, tam civill, quam ecclesiastica, et ab ejus imperio subtraxit. Tum vero Damasci Syriæ Joannes Chrysorrboas, Mansur tilius, doctor egregius, sanctitate vitæ æque ac doctrina fulgebat. Porro Germanum ut suæ pote- stati subditum patriarchali solio dejecit. Gregorius autem epistolis, quas omnnes norunt, ad eum datis, ipsi suecensuit, ac denique Joannes una cum totius . VARIE LECTIONES. C . . inter fort. vulg. : add. ex A. vulg. * om. lacuna intercedit in A, vel simile quid excidisse videtur. recte. • vulg. νulg. " add. ex A. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ imperium et dignitatem spectantia plurima in sub- jectis occidui tractus ecclesiis ordinaret, et mode- raretur. Ut porro se jactarii Leo, et politicam æque ac ecclesiasticam sibi auctori- talem falso arrogaverit, lege monentem de ambi- tione Gregorium pontificem apud annales cccle- siasticos auno Christi in ipsis Greg. epist. notarum pag. 82, et septinian reponendam con- tendit. Admissa numeri correctione, quod extem- $2 Diplo sabdit, displicet, eo die indictum sacris ima- ginibus silentium, ut loquitur Theophanes, ab hæreti- corum hujus temporis signifero, et exsecrando Leone. Loquaciores forsitan erant sacræ imagines, ut si- lentii damnarentur. Annon conventus est optimatuin, et tractandis imperii negotiis coactus imp. mandato consessus? Ita edicit arbiter Nice- phorus, qui hac Theophanis verba, exponit in hunc modum, (44) Bigarum in circo stadium. 45) Quod, ut Christiani principes solent, ad (46) Feriæ numerum corrigit Petavius in Niceph.
PG 108:825Ὁ δὲ Ἀρτάυασδος Νικήταν, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, μονοστράτηγον προβαλόμενος εἰς τὸ τῶν Ἀρμενιάκων θέμα ἐξέπεμψεν, ὁμοίως δὲ Νικηφόρον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ἔστεψε διὰ Ἀναστασίου τοῦ πατριάρχου. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει] μηνὶ Μαί̈ῳ Ἀρτάυασδος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Ὀψικίου ἐξελθών, τὴν Ἀσίαν στρατολογήσας κατέλαβεν, ἐκπορθῶν αὐτήν. Κωνσταντῖνος δὲ τοῦτο μαθὼν ἐκίνησε κατ’ αὐτοῦ. καταλαβὼν δὲ αὐτὸν εἰς τὰ μέρη Σάρδεων ἀπὸ τοῦ Κελβιανοῦ ἀνερχόμενον καὶ συμβαλὼν μετ’ αὐτοῦ πόλεμον τρέπει αὐτὸν καὶ καταδιώκει μέχρι Κυζίκου. ὁ δὲ τὴν Κύζικον καταλαβὼν καὶ εἰς δρόμωνα εἰσελθὼν διασώζεται ἐν τῇ πόλει. μηνὶ δὲ Αὐγούστῳ τῆς αὐτῆς ια ἰνδικτιῶνος Νικήτας ὁ μονοστράτηγος, υἱὸς Ἀρταυάσδου, συμβαλὼν Κωνσταντίνῳ εἰς πόλεμον πρὸς τῇ Μοδρινῇ φεύγει τραπείς, καὶ τὸν μὲν πατρίκιον Τηριδάτην τὸν Ἀρμένιον, στρατιώτην γενναῖον ὑπάρχοντα καὶ ἐξάδελφον Ἀρταυάσδου, σὺν ἄλλοις ἐπιλέκτοις ἄρχουσιν ἀνεῖλον, ἑκατέρων δὲ τῶν μερῶν πτῶσις οὐ μικρὰ γέγονεν, Ἀρμενίων τε καὶ Ἀρμενιάκων μαχησαμένων πρὸς ἀνατολικοὺς καὶ Θρᾳκησίους, τοὺς ὑπερμάχους Κωνσταντίνου.καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἐκρότησεν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ' ἀκουδίτων, προσκαλεσάμενος καὶ τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην Γερμανὸν, οιόμενος πείθειν αὐτὸν ὑπογράψαι κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων. Ο δὲ γενναῖος τοῦ Χριστοῦ δοῦλος μηδ' ὅλως πεισθεὶς τῇ μυσαρά κακοβουλίᾳ αὐτοῦ, τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομήσας, ἀπετάξατο τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπιδοὺς τὰ ὠμοφόριον, καὶ εἰπὼν μετὰ πολλοὺς διδασκαλι τοὺς λόγους· Ἐὰν ἐγώ εἰμι Ἰωνᾶς, βάλετέ με εἰς τὴν θάλασσαν. Χωρὶς γὰρ οἰκουμενικῆς συν όδου καινοτομήσαι πίστιν ἀδυνατῶ", βασιλεῦ. Καὶ ἀπελθὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Πλατωνίῳ εἰς τὸν γονικὸν αὐτοῦ οἶκον ἡσύχασεν, ἀρχιερατεύσας έτη ι, μήναζε, ἡμέρας επτά 1. Τῇ δὲ κβ' τοῦ αὐτοῦ Ἰανουα- ρίου (47) μηνός χειροτονοῦσιν Ἀναστάσιον τὸν ψευ- δώνυμον μαθητὴν καὶ σύγκελλον τοῦ αὐτοῦ μακα- Β ρίου Γερμανοῦ συνθέμενον τῇ Λέοντος δυσσεβείᾳ 3, διὰ φιλαρχίας κοσμικὴν προχειρισθεὶς Κωνσταντι- νουπόλεως ψευδεπίσκοπος. Γρηγόριος δὲ ὁ ἱερὸς πρό- εδρος Ῥώμης, καθώς και τι προέφην, Αναστάσιον ἅμα τοῖς λιβέλλοις ἀπεκήρυξεν, ἐλέγξας τὸν Λέοντα δι' ἐπιστολῶν, ὡς ἀσεβοῦντα, καὶ τὴν Ῥώμην σὺν πάσῃ τῇ Ιταλίᾳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀπέστησεν. Ἐκμανεὶς * οὖν ὁ τύραννος ἐπέτεινε τὸν κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων διωγμόν, πολλοί τε κληρικοὶ καὶ μου νασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοὶ ὑπερεκινδύνευσαν τοῦ ὀρθοῦ τῆς πίστεως λόγου, τὸν μαρτυρικὸν ἀναδητά- μενος στέφανον. Κωνσταντινουπόλεως επισκό- που Αναστασίου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Μασαλμάς τῇ Ῥω μανίᾳ, καὶ ἐλθὼν εἰς Καππαδοκίαν παρέλαβεν δόλῳ τὸ Χαρτιανού " κάστρον. Α. Μ. 6295. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ Μασαλμᾶς τὴν Τουρκίαν, καὶ φθάσας τὰς Κασπίας πύλας φοβηθεὶς ὑπέστρεψεν 30. Στις ἐκμαθοῦσαν τὰ ἱερὰ γράμματα διέπρεψεν ε ἐν εὐσεβείᾳ ἐλέγχουσα τὴν τούτων δυσσέβειαν. Μαΐας Α.Μ. 624. - Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς τὴν θυγατέρα (48) Χαγάνου τοῦ τῶν Σκυθών δυνά- στον τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ ἐνυμφεύσατο, ποιήσας αὐτὴν Χριστιανὴν, καὶ ὀνομάσας αὐτὴν Εἰρήνην· . ? προσκαλ. Α, προν. ἀδυνατῷ ἀδύνατόν μοι Η Πλατανίῳ ν ἑπτά. δὲ κβ' Α, γ'. Τῇ δὲ ζ' δυσσεβ, Α, ἀσεβ. καθὼς καὶ Α, ὡς Χαρσιανὸν Α. Γ. " ανέστη. Α. το εκμαθούσα Α, μαθ. νuίg. ἐκμανείς Α, έμμ. νυΐβ., & Χαρσιανὸν Α Γ. ἀνέστρ. Α. Ε Γ, διέπρεπεν Διερέα Γερμανὸν, συγγράφειν κατὰ τῆς καθαιρέ σεως τῶν εἰκόνων τῶν ἁγίων ἠνάγκαζεν· αὐτοῦ Ἰανουαρίου. τὸν Α. τῇ ει διέπρεψεν Α ἐν ᾧ δὲ οὕτω ταῦτα ἐπράττετο. CHRONOGRAPHIA, . . ' vinxit.Cæterum die septinrá (7) mensis Januarii, în- dictione decima tertia, feria hebdomadis tertia, irre - ligiosus Leo silentium contra sanctas venerandasqke imagines in novemdecim accubitorum tribunalio celebravit, Germano sanctissimo patriarcha advo cato, cu persuadendum arbitrabatur, ut suo de abolendis sacris imaginibus decreto tandem sub- scriberet. At fortis Christi servus aboniinando Leo- nis consilio nequaquam cedens, imo veritatis ver- bum recto sensu distribuens, episcopatu seso abdicavit, quin etiam pallium pontificium sponte deponens post satis longum meræ doctrinæ ple- num sermonem demum dixit : Si ego sum Jonas, in mare me projicile; absque universalis elenim A Orientis episcopis impium Leonem analemate de- concili auctoritate, imperator, circa fidem quidquam innovare non valeo. Tum vero in locum, qui Plata- nius dicitur, in paternam domum se recipiens. vitæ reliquum summo silentio transegit. Tenuit pontifcatum annos quatuordecim, menses quinque, dies tres. Die autem septima ejusdem meusis Ja- nuarii Anastasium falsi nominis virum, ipsius beati Germani discipulum et concellaneum in ejus locum suffecerunt, qui videlicet douinii sæcularis ambitione motus, cum Leonis impietati assentiret, falsus Cpoleos episcopus creatus est. Cæterumi Gregorius sacer Romæ præsul, quemadmodum jam præmisi, Anastasium una cum libellis ejus abjudi- cavit, Leonemque ipsum tanquam irreligiosum per epistolas redarguit, ac Romam cum universa Italia ad defectionem ab ejus imperio concitavit, ex quo tyrannus majori in dies furore percitus, persecu- tionem adversus sanctas imagines movit, adeo ut multi clerici et monachi et devoti laici, ob recta fidei decretà periclitati, martyrii corona fuerint redimiti. - A. M. 6222. G A. C. 722. primus. - - - Cpoleos episcopi´ Anastasii vænnus Hoc anno Masalmas Romanam ditionem arn is infestavit, et in Cappadociam profectos, Charsiani castrum sibi dolo subjecit. A. C. 723. · lloc anno Masalmas in Turciam exercitum eduxit, et cum jam Caspias portas auti- gisset, metu correptus, retrocessit. A. C. 724. Hoc anno Leo imperator Tilia Chagani Scytharum principis Constantino filio suo uxorem duxit, cum Christianam prius eam fecisset appellas etque Irenen. Hæc sacris litteris erudita, pietate fuit illustris, et Leonis Constantinique ¡m- D pietatem arguebat. Porro Mavias Glius Isam bel VARIE LECTIONES. vulg. A e r, vulg. νulg. vulg. vulg. * vulg. * vulg. JAC. GOARI Post hæc imp. ingenti civium numero in palatium col- lecto, una et Germanum patriarcham advocat: tum apud eum vehementius instut, ut de sacris ima. ginibus evertendis scriptum alignod faceret. Reco- Tenda superius posita ad pag. 202. Anastasius et Miscella, diebus NOTÆ. add. ex add. ex A. septem, undecimo vero Kalendas Februarii. Adeoque ante annos quatuordecim et menses quinque diebus septem adjectis, ab Augusti die primo patriarcha- tum Germanus suscepit. Scripta superius pag. bis conferenda. nuptias filii conciliatas scribit Nicephorus, De huiusmodi nuptiis vide observanda in notis ad pag. 384. (47) Alii codices legunt, ἡμέρας ζ' τῇ δὲ κα' τοῦ (48) Sub belli in sacras imagines moti tempus
ὁ δὲ ἀρχέκακος διάβολος τοιαύτην κατὰ τῶν Χριστιανῶν ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις ἤγειρε μανίαν καὶ ἀλληλοσφαγίαν, ὥστε τέκνα κατὰ γονέων καὶ ἀδελφοὺς κατὰ ἀδελφῶν συγκινεῖσθαι ἀφειδῶς εἰς σφαγήν, καὶ ἀνηλεῶς ἐμπυρίζειν τὰς ἀλλήλοις ὑπαρχούσας στάσεις τε καὶ οἰκίας. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτος α. γ. α. ι. ια. β. Τούτῳ τῷ ἔτει κατὰ βορρᾶν ἐφάνη σημεῖον, καὶ κόνις κατῆλθεν εἰς τόπους. γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς εἰς τὰς Κασπίας πύλας· καὶ ἀνῃρέθη Οὐαλὶδ ὑπὸ τῶν Ἀράβων μηνὶ Ἀπριλλίῳ ι, ἡμέρᾳ ε, ἄρξας ἔτος α, καὶ κρατεῖ τῆς ἀρχῆς Ἰζὶδ ὁ Λειψός. οὗτος χρήματα πολλὰ σκορπίσας ἐκράτησε τὴν Δαμασκὸν καὶ δεξιὰς ἔλαβε τοῦ ἄρχειν ἐκ τῶν κατὰ τὴν Δαμασκὸν καὶ Περσίδα καὶ Αἴγυπτον Ἀράβων. Μαρουάμ, υἱὸς Μουάμεδ, τὴν Ἀρμενίαν διέπων, ἀκούσας ταῦτα καταλαμβάνει τὴν Μεσοποταμίαν, ὑπερμαχῶν, τὸ δοκεῖν, τῶν τέκνων τοῦ Οὐαλὶδ καὶ ἐναντιούμενος τῷ Ἰζίδ. καὶ μετὰ μῆνας ε θνήσκει ὁ Ἰζὶδ καταλείψας Ἀβραί̈μ, τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφόν, ἐπὶ τῆς Δαμασκοῦ διάδοχον.καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἐκρότησεν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ' ἀκουδίτων, προσκαλεσάμενος καὶ τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην Γερμανὸν, οιόμενος πείθειν αὐτὸν ὑπογράψαι κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων. Ο δὲ γενναῖος τοῦ Χριστοῦ δοῦλος μηδ' ὅλως πεισθεὶς τῇ μυσαρά κακοβουλίᾳ αὐτοῦ, τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομήσας, ἀπετάξατο τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπιδοὺς τὰ ὠμοφόριον, καὶ εἰπὼν μετὰ πολλοὺς διδασκαλι τοὺς λόγους· Ἐὰν ἐγώ εἰμι Ἰωνᾶς, βάλετέ με εἰς τὴν θάλασσαν. Χωρὶς γὰρ οἰκουμενικῆς συν όδου καινοτομήσαι πίστιν ἀδυνατῶ", βασιλεῦ. Καὶ ἀπελθὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Πλατωνίῳ εἰς τὸν γονικὸν αὐτοῦ οἶκον ἡσύχασεν, ἀρχιερατεύσας έτη ι, μήναζε, ἡμέρας επτά 1. Τῇ δὲ κβ' τοῦ αὐτοῦ Ἰανουα- ρίου (47) μηνός χειροτονοῦσιν Ἀναστάσιον τὸν ψευ- δώνυμον μαθητὴν καὶ σύγκελλον τοῦ αὐτοῦ μακα- Β ρίου Γερμανοῦ συνθέμενον τῇ Λέοντος δυσσεβείᾳ 3, διὰ φιλαρχίας κοσμικὴν προχειρισθεὶς Κωνσταντι- νουπόλεως ψευδεπίσκοπος. Γρηγόριος δὲ ὁ ἱερὸς πρό- εδρος Ῥώμης, καθώς και τι προέφην, Αναστάσιον ἅμα τοῖς λιβέλλοις ἀπεκήρυξεν, ἐλέγξας τὸν Λέοντα δι' ἐπιστολῶν, ὡς ἀσεβοῦντα, καὶ τὴν Ῥώμην σὺν πάσῃ τῇ Ιταλίᾳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀπέστησεν. Ἐκμανεὶς * οὖν ὁ τύραννος ἐπέτεινε τὸν κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων διωγμόν, πολλοί τε κληρικοὶ καὶ μου νασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοὶ ὑπερεκινδύνευσαν τοῦ ὀρθοῦ τῆς πίστεως λόγου, τὸν μαρτυρικὸν ἀναδητά- μενος στέφανον. Κωνσταντινουπόλεως επισκό- που Αναστασίου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Μασαλμάς τῇ Ῥω μανίᾳ, καὶ ἐλθὼν εἰς Καππαδοκίαν παρέλαβεν δόλῳ τὸ Χαρτιανού " κάστρον. Α. Μ. 6295. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ Μασαλμᾶς τὴν Τουρκίαν, καὶ φθάσας τὰς Κασπίας πύλας φοβηθεὶς ὑπέστρεψεν 30. Στις ἐκμαθοῦσαν τὰ ἱερὰ γράμματα διέπρεψεν ε ἐν εὐσεβείᾳ ἐλέγχουσα τὴν τούτων δυσσέβειαν. Μαΐας Α.Μ. 624. - Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς τὴν θυγατέρα (48) Χαγάνου τοῦ τῶν Σκυθών δυνά- στον τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ ἐνυμφεύσατο, ποιήσας αὐτὴν Χριστιανὴν, καὶ ὀνομάσας αὐτὴν Εἰρήνην· . ? προσκαλ. Α, προν. ἀδυνατῷ ἀδύνατόν μοι Η Πλατανίῳ ν ἑπτά. δὲ κβ' Α, γ'. Τῇ δὲ ζ' δυσσεβ, Α, ἀσεβ. καθὼς καὶ Α, ὡς Χαρσιανὸν Α. Γ. " ανέστη. Α. το εκμαθούσα Α, μαθ. νuίg. ἐκμανείς Α, έμμ. νυΐβ., & Χαρσιανὸν Α Γ. ἀνέστρ. Α. Ε Γ, διέπρεπεν Διερέα Γερμανὸν, συγγράφειν κατὰ τῆς καθαιρέ σεως τῶν εἰκόνων τῶν ἁγίων ἠνάγκαζεν· αὐτοῦ Ἰανουαρίου. τὸν Α. τῇ ει διέπρεψεν Α ἐν ᾧ δὲ οὕτω ταῦτα ἐπράττετο. CHRONOGRAPHIA, . . ' vinxit.Cæterum die septinrá (7) mensis Januarii, în- dictione decima tertia, feria hebdomadis tertia, irre - ligiosus Leo silentium contra sanctas venerandasqke imagines in novemdecim accubitorum tribunalio celebravit, Germano sanctissimo patriarcha advo cato, cu persuadendum arbitrabatur, ut suo de abolendis sacris imaginibus decreto tandem sub- scriberet. At fortis Christi servus aboniinando Leo- nis consilio nequaquam cedens, imo veritatis ver- bum recto sensu distribuens, episcopatu seso abdicavit, quin etiam pallium pontificium sponte deponens post satis longum meræ doctrinæ ple- num sermonem demum dixit : Si ego sum Jonas, in mare me projicile; absque universalis elenim A Orientis episcopis impium Leonem analemate de- concili auctoritate, imperator, circa fidem quidquam innovare non valeo. Tum vero in locum, qui Plata- nius dicitur, in paternam domum se recipiens. vitæ reliquum summo silentio transegit. Tenuit pontifcatum annos quatuordecim, menses quinque, dies tres. Die autem septima ejusdem meusis Ja- nuarii Anastasium falsi nominis virum, ipsius beati Germani discipulum et concellaneum in ejus locum suffecerunt, qui videlicet douinii sæcularis ambitione motus, cum Leonis impietati assentiret, falsus Cpoleos episcopus creatus est. Cæterumi Gregorius sacer Romæ præsul, quemadmodum jam præmisi, Anastasium una cum libellis ejus abjudi- cavit, Leonemque ipsum tanquam irreligiosum per epistolas redarguit, ac Romam cum universa Italia ad defectionem ab ejus imperio concitavit, ex quo tyrannus majori in dies furore percitus, persecu- tionem adversus sanctas imagines movit, adeo ut multi clerici et monachi et devoti laici, ob recta fidei decretà periclitati, martyrii corona fuerint redimiti. - A. M. 6222. G A. C. 722. primus. - - - Cpoleos episcopi´ Anastasii vænnus Hoc anno Masalmas Romanam ditionem arn is infestavit, et in Cappadociam profectos, Charsiani castrum sibi dolo subjecit. A. C. 723. · lloc anno Masalmas in Turciam exercitum eduxit, et cum jam Caspias portas auti- gisset, metu correptus, retrocessit. A. C. 724. Hoc anno Leo imperator Tilia Chagani Scytharum principis Constantino filio suo uxorem duxit, cum Christianam prius eam fecisset appellas etque Irenen. Hæc sacris litteris erudita, pietate fuit illustris, et Leonis Constantinique ¡m- D pietatem arguebat. Porro Mavias Glius Isam bel VARIE LECTIONES. vulg. A e r, vulg. νulg. vulg. vulg. * vulg. * vulg. JAC. GOARI Post hæc imp. ingenti civium numero in palatium col- lecto, una et Germanum patriarcham advocat: tum apud eum vehementius instut, ut de sacris ima. ginibus evertendis scriptum alignod faceret. Reco- Tenda superius posita ad pag. 202. Anastasius et Miscella, diebus NOTÆ. add. ex add. ex A. septem, undecimo vero Kalendas Februarii. Adeoque ante annos quatuordecim et menses quinque diebus septem adjectis, ab Augusti die primo patriarcha- tum Germanus suscepit. Scripta superius pag. bis conferenda. nuptias filii conciliatas scribit Nicephorus, De huiusmodi nuptiis vide observanda in notis ad pag. 384. (47) Alii codices legunt, ἡμέρας ζ' τῇ δὲ κα' τοῦ (48) Sub belli in sacras imagines moti tempus
τούτῳ παραταξάμενος Μαρουὰμ ἔχων τοὺς τῆς Μεσοποταμίας ἔρχεται εἰς Ἔδεσαν κἀκεῖθεν εἰς τὰ μέρη Δαμασκοῦ καὶ Ἀντιλιβάνου, εἰς κάμπον λεγόμενον Γάρις, κἀκεῖ συμβαλὼν τῷ Σουλεϊμὰν [θνήσκει] παρὰ τῷ ποταμῷ Λιτᾷ, τοῦτ’ ἔστι Κακῷ, τρέπει αὐτὸν καὶ ἀναιρεῖ χιλιάδας κ, καὶ μόνος Σουλεϊμὰν μετ’ ὀλίγων φυγὰς κατὰ τὴν Δαμασκὸν διασώζεται. εἰσελθὼν δὲ ἐν αὐτῇ ἀνεῖλε τοὺς υἱοὺς Οὐαλίδ, ὧν ὑπερμαχεῖν ἐδόκει Μαρουάμ, καὶ ἐξῆλθε τῆς Δαμασκοῦ χρήματα σφετερισάμενος ἱκανά. καταλαβὼν δὲ καὶ Μαρουὰμ τὴν Δαμασκὸν ἀνεῖλε πολλοὺς τῶν ὑπερεχόντων καὶ τοὺς συνεργήσαντας τῷ φόνῳ τοῦ Οὐαλὶδ καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ, καὶ ἄλλους ἠκρωτηρίασεν. τὰ δὲ χρήματα καὶ τοὺς θησαυροὺς ἅπαντας μετέστησεν εἰς Χαρρὰν τὴν πόλιν Μεσοποταμίας. Τῷ δὲ Σεπτεμβρίῳ μηνί, ιβ ἰνδικτιῶνος, κατελθὼν Κωνσταντῖνος ἐπὶ τὰ μέρη Χαλκηδόνος ἀντεπέρασεν ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσιν, Σισιννίου τοῦ στρατηγοῦ τῶν Θρᾳκησίων διὰ τῆς Ἀβύδου περάσαντος καὶ τῷ χερσαίῳ τείχει παρακαθίσαντος. καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὴν Χαρσίου πόρταν διέδραμεν ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης ἑαυτὸν τοῖς ὄχλοις ἐπιδεικνύων, καὶ πάλιν ὑπέστρεψε καὶ ἠπλήκευσεν εἰς τὸν ἅγιον Μάμαντα.καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἐκρότησεν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ' ἀκουδίτων, προσκαλεσάμενος καὶ τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην Γερμανὸν, οιόμενος πείθειν αὐτὸν ὑπογράψαι κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων. Ο δὲ γενναῖος τοῦ Χριστοῦ δοῦλος μηδ' ὅλως πεισθεὶς τῇ μυσαρά κακοβουλίᾳ αὐτοῦ, τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομήσας, ἀπετάξατο τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπιδοὺς τὰ ὠμοφόριον, καὶ εἰπὼν μετὰ πολλοὺς διδασκαλι τοὺς λόγους· Ἐὰν ἐγώ εἰμι Ἰωνᾶς, βάλετέ με εἰς τὴν θάλασσαν. Χωρὶς γὰρ οἰκουμενικῆς συν όδου καινοτομήσαι πίστιν ἀδυνατῶ", βασιλεῦ. Καὶ ἀπελθὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Πλατωνίῳ εἰς τὸν γονικὸν αὐτοῦ οἶκον ἡσύχασεν, ἀρχιερατεύσας έτη ι, μήναζε, ἡμέρας επτά 1. Τῇ δὲ κβ' τοῦ αὐτοῦ Ἰανουα- ρίου (47) μηνός χειροτονοῦσιν Ἀναστάσιον τὸν ψευ- δώνυμον μαθητὴν καὶ σύγκελλον τοῦ αὐτοῦ μακα- Β ρίου Γερμανοῦ συνθέμενον τῇ Λέοντος δυσσεβείᾳ 3, διὰ φιλαρχίας κοσμικὴν προχειρισθεὶς Κωνσταντι- νουπόλεως ψευδεπίσκοπος. Γρηγόριος δὲ ὁ ἱερὸς πρό- εδρος Ῥώμης, καθώς και τι προέφην, Αναστάσιον ἅμα τοῖς λιβέλλοις ἀπεκήρυξεν, ἐλέγξας τὸν Λέοντα δι' ἐπιστολῶν, ὡς ἀσεβοῦντα, καὶ τὴν Ῥώμην σὺν πάσῃ τῇ Ιταλίᾳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀπέστησεν. Ἐκμανεὶς * οὖν ὁ τύραννος ἐπέτεινε τὸν κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων διωγμόν, πολλοί τε κληρικοὶ καὶ μου νασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοὶ ὑπερεκινδύνευσαν τοῦ ὀρθοῦ τῆς πίστεως λόγου, τὸν μαρτυρικὸν ἀναδητά- μενος στέφανον. Κωνσταντινουπόλεως επισκό- που Αναστασίου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Μασαλμάς τῇ Ῥω μανίᾳ, καὶ ἐλθὼν εἰς Καππαδοκίαν παρέλαβεν δόλῳ τὸ Χαρτιανού " κάστρον. Α. Μ. 6295. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ Μασαλμᾶς τὴν Τουρκίαν, καὶ φθάσας τὰς Κασπίας πύλας φοβηθεὶς ὑπέστρεψεν 30. Στις ἐκμαθοῦσαν τὰ ἱερὰ γράμματα διέπρεψεν ε ἐν εὐσεβείᾳ ἐλέγχουσα τὴν τούτων δυσσέβειαν. Μαΐας Α.Μ. 624. - Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς τὴν θυγατέρα (48) Χαγάνου τοῦ τῶν Σκυθών δυνά- στον τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ ἐνυμφεύσατο, ποιήσας αὐτὴν Χριστιανὴν, καὶ ὀνομάσας αὐτὴν Εἰρήνην· . ? προσκαλ. Α, προν. ἀδυνατῷ ἀδύνατόν μοι Η Πλατανίῳ ν ἑπτά. δὲ κβ' Α, γ'. Τῇ δὲ ζ' δυσσεβ, Α, ἀσεβ. καθὼς καὶ Α, ὡς Χαρσιανὸν Α. Γ. " ανέστη. Α. το εκμαθούσα Α, μαθ. νuίg. ἐκμανείς Α, έμμ. νυΐβ., & Χαρσιανὸν Α Γ. ἀνέστρ. Α. Ε Γ, διέπρεπεν Διερέα Γερμανὸν, συγγράφειν κατὰ τῆς καθαιρέ σεως τῶν εἰκόνων τῶν ἁγίων ἠνάγκαζεν· αὐτοῦ Ἰανουαρίου. τὸν Α. τῇ ει διέπρεψεν Α ἐν ᾧ δὲ οὕτω ταῦτα ἐπράττετο. CHRONOGRAPHIA, . . ' vinxit.Cæterum die septinrá (7) mensis Januarii, în- dictione decima tertia, feria hebdomadis tertia, irre - ligiosus Leo silentium contra sanctas venerandasqke imagines in novemdecim accubitorum tribunalio celebravit, Germano sanctissimo patriarcha advo cato, cu persuadendum arbitrabatur, ut suo de abolendis sacris imaginibus decreto tandem sub- scriberet. At fortis Christi servus aboniinando Leo- nis consilio nequaquam cedens, imo veritatis ver- bum recto sensu distribuens, episcopatu seso abdicavit, quin etiam pallium pontificium sponte deponens post satis longum meræ doctrinæ ple- num sermonem demum dixit : Si ego sum Jonas, in mare me projicile; absque universalis elenim A Orientis episcopis impium Leonem analemate de- concili auctoritate, imperator, circa fidem quidquam innovare non valeo. Tum vero in locum, qui Plata- nius dicitur, in paternam domum se recipiens. vitæ reliquum summo silentio transegit. Tenuit pontifcatum annos quatuordecim, menses quinque, dies tres. Die autem septima ejusdem meusis Ja- nuarii Anastasium falsi nominis virum, ipsius beati Germani discipulum et concellaneum in ejus locum suffecerunt, qui videlicet douinii sæcularis ambitione motus, cum Leonis impietati assentiret, falsus Cpoleos episcopus creatus est. Cæterumi Gregorius sacer Romæ præsul, quemadmodum jam præmisi, Anastasium una cum libellis ejus abjudi- cavit, Leonemque ipsum tanquam irreligiosum per epistolas redarguit, ac Romam cum universa Italia ad defectionem ab ejus imperio concitavit, ex quo tyrannus majori in dies furore percitus, persecu- tionem adversus sanctas imagines movit, adeo ut multi clerici et monachi et devoti laici, ob recta fidei decretà periclitati, martyrii corona fuerint redimiti. - A. M. 6222. G A. C. 722. primus. - - - Cpoleos episcopi´ Anastasii vænnus Hoc anno Masalmas Romanam ditionem arn is infestavit, et in Cappadociam profectos, Charsiani castrum sibi dolo subjecit. A. C. 723. · lloc anno Masalmas in Turciam exercitum eduxit, et cum jam Caspias portas auti- gisset, metu correptus, retrocessit. A. C. 724. Hoc anno Leo imperator Tilia Chagani Scytharum principis Constantino filio suo uxorem duxit, cum Christianam prius eam fecisset appellas etque Irenen. Hæc sacris litteris erudita, pietate fuit illustris, et Leonis Constantinique ¡m- D pietatem arguebat. Porro Mavias Glius Isam bel VARIE LECTIONES. vulg. A e r, vulg. νulg. vulg. vulg. * vulg. * vulg. JAC. GOARI Post hæc imp. ingenti civium numero in palatium col- lecto, una et Germanum patriarcham advocat: tum apud eum vehementius instut, ut de sacris ima. ginibus evertendis scriptum alignod faceret. Reco- Tenda superius posita ad pag. 202. Anastasius et Miscella, diebus NOTÆ. add. ex add. ex A. septem, undecimo vero Kalendas Februarii. Adeoque ante annos quatuordecim et menses quinque diebus septem adjectis, ab Augusti die primo patriarcha- tum Germanus suscepit. Scripta superius pag. bis conferenda. nuptias filii conciliatas scribit Nicephorus, De huiusmodi nuptiis vide observanda in notis ad pag. 384. (47) Alii codices legunt, ἡμέρας ζ' τῇ δὲ κα' τοῦ (48) Sub belli in sacras imagines moti tempus
PG 108:829οἱ δὲ τῆς πόλεως ἤρξαντο στενοῦσθαι εἰς τὰς δαπάνας, καὶ ἀποστείλας Ἀθανάσιον τὸν ἀσηκρήτην καὶ Ἀρτάυασδον, τὸν δομέστικον αὐτοῦ, πρὸς τὸ κομίσαι δαπάνας διὰ σκαφῶν, εὗρε τούτους ὁ στόλος τῶν Κιβυραιωτῶν ἔξω τῆς Ἀβύδου, καὶ τούτους κατασχὼν πρὸς τὸν βασιλέα ἀνήγαγεν· καὶ τὸν μὲν σῖτον τοῖς ἰδίοις λαοῖς ἐδωρήσατο, Ἀθανάσιον δὲ καὶ Ἀρτάυασδον παραυτὰ ἐτύφλωσεν. μετὰ ταῦτα ἐδοκίμασεν Ἀρτάυασδος ἀνοῖξαι τὰς τοῦ χερσαίου τείχους πόρτας καὶ συμβαλεῖν πόλεμον μετὰ τοῦ Κωνσταντίνου. καὶ γενομένης συμβολῆς, ἐτράπησαν οἱ τοῦ Ἀρταυάσδου, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον, ἐν οἷς καὶ ὁ Μονώτης· κατασκευάσας δὲ ὁ Ἀρτάυασδος διήρεις κακκαβοπυρφόρους ἀπέστειλεν εἰς τὸν ἅγιον Μάμαντα κατὰ τοῦ στόλου τῶν Κιβυραιωτῶν, ὧν ἀπελθόντων, ἐξῆλθον οἱ τῶν Κιβυραιωτῶν καὶ ἀπήλασαν αὐτούς. ἐγένετο δὲ λιμὸς ἰσχυρὰ ἐν τῇ πόλει, ὥστε πραθῆναι τὸν μόδιον τῆς κριθῆς νομισμάτων ιβ, τοῦ δὲ ὀσπρίου ιθ, τοῦ δὲ κέγχρου καὶ τοῦ λουπίνου νομισμάτων η, τὸ δὲ ἔλαιον ε λίτραι τοῦ νομίσματος, καὶ ὁ ξέστης τοῦ οἴνου σημισίου. τοῦ δὲ λαοῦ θνήσκοντος, ἠναγκάσθη Ἀρτάυασδος ἀπολύειν αὐτοὺς πρὸς τὸ ἐξέρχεσθαι τῆς πόλεως.εἰ; Ἱερουσαλὴμ ἐκπέμπει, καὶ ὅλην τὴν Συρίαν πε- ριάγειν κελεύει μετά πολλῆς τιμῆς πρὸς θέαν πάνω των καὶ κατάπληξιν. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Σου- λεϊμάν τὴν Ῥωμανίαν (54) ὁ υἱός Τσάμ· καὶ ἐπήρθησε τὸ λεγόμενον σιδηροῦν κάστρον, καὶ Εὐστάθιον τὸν υἱὲν Μαριανοῦ τοῦ πατρικίου αἰχμάλωτον ἔλαβεν 10. Α. Μ. 6231.--Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ, Ινδικτιώ νος * η' (55), έπεστράτευσεν Σουλεϊμὰν τὴν Ῥωμα νίαν ἐν μυριάσιν θ', στρατηγοίς δ' 4, ὧν Γάμερ ἡγεῖτο (56), λοχίζων ἐν μυρίας μονοζώνοις (57) τὰ τῆς ᾿Ασιάτιδος γῆς μέρη, καὶ τούτου ἐχόμενοι Με λιχ καὶ Βατὰλ ἐν δισμυρίοις ἱππεῦσι περὶ τὸν Ακροϊνόν· καὶ μετὰ τούτους « Σουλεϊμὰν ἐν ἐξα κισμυρίοις περὶ τὴν τῶν Καππαδοκῶν Τύαναν. Αλλ οἱ μὲν κατὰ τὴν ᾿Ασίαν καὶ Καππαδοκίαν πολλήν ἅλωσιν ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ κτηνῶν ποιη- σάμενοι ἀβλαβῶς ἀνέστρεψαν . Οἱ δὲ περὶ τὸν Μελίχ καὶ Βατάλ ἐν τῷ Ακροϊνῷ καταπολεμηθέντες ὑπὸ Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου ηττήθησαν. Καὶ οἱ μὲν πλείονες όπλοις ὤλοντο (58) σὺν τοῖς δυσὶν ἄρχου σιν ὀκτακόσιοι " δέ που μαχηταὶ ἐξ αὐτῶν πρὸς ἐξ χιλιάδας ἐνστάντες εἰς Σύναδα καταφεύγουσι· καὶ διασωθέντες συνήφθησαν τῷ Σουλεϊμάν, καὶ ἀν έκαμψαν εἰς Συρίαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ κατὰ τὴν Αφρικὴν πολλοὶ παρ' αὐτῶν ὤλοντο σὺν τῷ στρατ- ἡγοῦντι ὀνόματι * Δαμασκηνῷ. Α. Μ. 6252. - Τούτῳ τῷ ἔτει εἰκοστῷ τετάρτῳ τῆς βασιλείας Λέοντος τοῦ τυράννου καὶ παρανομων τάτου Σύρου (59) ἐκάησαν ἀγοραὶ ἐν Δαμασκῷ ὑπὸ Ιερακιτών (60), καὶ ἐφουρκίσθησαν, καὶ εἰσῆλθεν - μην. Μ. τούτῳ τῷ ἔτει Ελαβεν : ινδικτ. η' στρατ. δ' Α, στρ. το δ' σε μετά τούτους Α, μετὰ τούτου ἀνδρῶν τε καὶ γυν, καὶ κτηνῶν Α, ἀνδρῶν καὶ κτ. καὶ γυν. ἀβλαβῶς ἀνέστρεψαν Λ, ἀβλαβεῖς ὑπέστρο εξακόσιοι ὀκτακ. δὲ ὁπλομαχῆται Α. τα ονόματι Η Ο μονοζώ νους, Δοκήτας CHRONOGRAPHIA. A Syriam maximo cum apparatu obire jussit, quod spectaculo, et admirationi cunctis exstitit. A. M. 6230. B - G - A. C. 750. Hoc anno Suliman filius Isam Ro- manam ditionem armis aggressés, castrum cogno- mento ferreum depopulatus. est, ac Eustathium Mariani patricii filium captivum abduxit. - A. C. 751. - lloc anno mense Maio, in- dictione octava, Suliman eductis hominum nona- ginta millibus in Romaniam copias effudit sub ducibus quatuor, quorum summus fuit Gamer, qui cum mille levis armaturæ militibus ad Asiatica provinciæ varia loca in insidiis considebat, et post eum proximi Melich et Batal cum bis niille equi- tibus circa Acroinum; post hos denique ipse Suli- man cum sex myriadibus circa Tyanam Cappado- ciæ. Et ii quidem, qui Asiam et Cappadociam excurrerant, numerosa virorum, jumentorum et mu lierum multitudine collecta, illæsi domos repetie- runt, qui vero Melich et Batal ad Acroinum secuti, a Leone et Constantino oppugnati victoribus ces- sere. Plures etenim cum memoratis ducibus duobus armis periere, octingenti vero supra sexies mille bellatores præcipui fortiter resistentes Synada con- fugerunt, quo profecti et Sulimani adjuncti, in Sy- riam redierunt. Eodem etiam anno multi per Africam ab eis cæsi cum ipsius aciei duce, cui no- meu fuit Damascenus. A. C. 732. - Hoc anno, qui Leonis tyranni et scelestissimi Isauri fuit vicesimus quartus, ab Hieracitis igne supposito Damasci taberna comin- stæ, criminisque pœnas illi suspendio dederunt. VARIE LECTIONES. hæc ex Barberino restituta desunt in regio. (Not. Goari.) " adi. ex A. vulg. vulg. vulg. “ vulg. a, om. f. JAC. GOARI NOTE. Arrisit tune, quæ omnino nunc placet, et clavam honorariam, miasse d'honneur, ex auctoritatibus ad- ductis sententia interpretatur. vicesimus est, historiam et laterculum sequens, quo Leonis 23, Isam 17, Zachariæ et Anastasii CP. episcopi decimus signatur, Regii codicis libra- rius describere omisit: eadem in Anastasii versione legenda ex Palatino, Peyreziano, et Barberino na- nuscriptis excerpta, ne lectorem offenderet lacuna, huc transtulimus. Miscella, quasi Regio consentiens, esdem occultat : annorum tamen dispositionein, necnon resa Leonis decimo Dono ad secundum et vicesimum ita dissociat et perturbat, ut cum Græcis endicibus, vel cum Anastasio in concordiam revo- care nequeas. cireulus alter cum ipsius Leonis anno primo ince- perat. De quo in notis ad pag. 355. eos, ut reddidit interp., Liquet enim ipsum Suti- makem summum ducem fuisse, qui ex 90,000 millia ipse educeret; denaque millia in singulos Tres reliquos præsides, ad belli levandam molem, ac distrahendas Romanorum vires, uti solet in ejusmodi, ac in dies cernimus, distribuisset : ubi etiam minus attento interpr: decem, ac viginti millia, mille sunt, ac duo millia. Egregium vero Arabibus exercitus sie angustos educere, Con- BEFIS. dians in denis millibus latrunculis : alibi expeditos interpretatur, de quo superius in notis ad pag. 339. . graviori forte armatura, quæ impedimento fuerit ad expediendam fugam, aliudve quod ex pugnandi arte sit. COMBEFIS. ditum est. Positum id uro Eutychianista, seu Ja- cobita, quod erant maximam partem Syri, ac au- diebant Iconoclastz ; qui et ipsi tollendo imagines, incarnationis veritatem tollerent; quo eos nomine, et ut veros multis exagitat S. Niceph. in Antirrheticis, dignis certe quæ aliquando Latio do- nata fant publici juris. Jd." censibus Miscella. Harachenses vocat Abraham Ecchellensis pag. 65. Harukitas p. inter Malo- meti discipulos privatos sensus tenere, et sectarios haberi, et hic in seditionem versos, declarat priore luce. (54) Præsentis anni, qui Leonis secundus ac (55) Sic Anastasius, optime : nam indictionis (56) E quibus prior erat Gamer; non summus inter (57) Reddit Anastasius, quorum dus erat insi- (58) Anast., plures ex his armis ipsis perierunt, (59) Nequissimi Syri, nec bene Isauri, quod red- (60) Habet Anastasius, a Racitensibus: a Rati-
PG 108:831ἐπιτηρῶν δὲ τὰ πρόσωπα τοὺς μὲν ἐκώλυεν. ὅθεν τινὲς ἐκώλυσαν τὰ ἑαυτῶν πρόσωπα καὶ γυναικείαν στολὴν περιεβάλοντο, οἱ δὲ μοναδικὸν σχῆμα καὶ τριχίνην στολήν· καὶ οὕτως ἠδύναντο λαθεῖν καὶ ἐξελθεῖν. Νικήτας δὲ ὁ μονοστράτηγος ἐπισωρεύσας τὸν ἴδιον λαόν, τὸν ἀπὸ Μοδρινῆς σκορπισθέντα, ἦλθεν ἕως Χρυσοπόλεως, καὶ ὑποστρέφοντος αὐτοῦ, περάσας ὁ βασιλεὺς κατεδίωξεν ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ καταλαβὼν αὐτὸν ἐν Νικομηδείᾳ ἐχειρώσατο αὐτὸν σὺν τῷ ἀπὸ ἐπισκόπων κουράτορι Μαρκελλίνῳ, ὃν παραυτὰ ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν. τὸν δὲ μονοστράτηγον πεδήσας διὰ τοῦ τείχους τῷ πατρὶ ἐπεδείκνυεν. τῇ δὲ β τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἄφνω παραταξάμενος τῇ δείλῃ διὰ τοῦ χερσαίου τείχους τὴν πόλιν παρέλαβεν. ὁ δὲ Ἀρτάυασδος ἅμα τῷ πατρικίῳ Βακταγγίῳ εἰς χελάνδιν εἰσελθὼν πρὸς τὸ παρὸν ἐξῆλθεν εἰς τὸ Ὀψίκιν, καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ κάστρον Πουζάνης ἑαυτὸν ἐνέκλεισεν. οὓς χειρωσάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν μὲν Ἀρτάυασδον σὺν τοῖς δυσὶν υἱοῖς ἐτύφλωσεν, τὸν δὲ Βακτάγγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισε καὶ τὴν τούτου κεφαλὴν ἐν τῷ Μιλίῳ ἐκρέμασεν ἐπὶ ἡμέρας τρεῖς.αὐτῷ ἔτει σεισμός γέγονεν μέγας (61) και φοβερὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ εἰκοστῇ ἐκτη, Ινδικτιῶνι ἐννάτῃ, ἡμέρᾳ τετάρτῃ, ὥρᾳ ἐγούς, καὶ ἐπτώθησαν ἐκκλησίαι καὶ μοναστήρια, λαός τε πολύ τέθνηκε. Επεσεν δὲ καὶ ὁ ἀνδριὰς ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ἀτά λου πόρτης τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἅμα τῷ αὐτῷ Ατάλῳ, καὶ ἡ στήλη Αρκαδίου ἡ ἐπὶ τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἑστῶσα, καὶ ὁ ἀνδριάς “ τοῦ μεγάλου Θεού σίου (62) ὁ ἐπὶ τῆς Χρυσῆς πόρτης, τά τε χερσαία της πόλεως τείχη καὶ πόλεις καὶ χωρία ἐν τῇ βρήκῃ, καὶ ἡ Νικομήδεια ἐν Βιθυνίᾳ καὶ ἡ Πραίνετος ε' καὶ ἡ Νίκαια, ἐν ᾗ μία ἐσώθη ως ἐκκλησία (63). Ανέφυγε δὲ καὶ ἡ θάλασσα τῶν ἰδίων ὅρων ἔν τισι τόποι καὶ ἐκράτησεν ὁ σεισμός μήνας δώδεκα. Ο εν βασιλεὺς τὰ ἰδὼν τὰ τείχη τῆς πόλεως οι πτωθένει διελάλησε τῷ λαῷ λέγων, ὅτι Ὑμεῖς οὐκ τύπου " Δ ὁ χείμαρρος ἐν Ἐδέσσῃ μηνὶ Περιτίῳ κη'. Καὶ τῷ ρεῖτε σε τὰ τείχη κτίσαι, ἀλλ᾽ ἡμεῖς προσετάξι μεν τοῖς διοικηταῖς. Καὶ ἀπαιτοῦσιν εἰς κανόνε κατὰ ὁλοκοτίνιν (63) τὸ μιλιαρίσιον ". Καὶ λαμβάνει αὐτὰ ἡ βασιλεία, καὶ κτίζει τὰ τείχη. ο Εντεῦθεν σύν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια δίδειν τὰ δύο κέρατα & σελ διοικηταῖς (65). Ετος ἦν ἀπὸ κτίσεως κόσμου κατά Ρωμαίους ςσμη ἀπὸ Ἀδάμ, κατὰ δὲ Αἰγυπτίους ήγουν ᾿Αλεξανδρεῖς τσλβ', ἀπὸ δὲ Φιλίππου του κατά Μακεδόνας αξι' (66). Έβασίλευσεν οὖν Λέων ἀπὸ κε τοῦ Μαρτίου μηνός τῆς ιε' Ινδικτιώνος ἕως μης Ιουνίου της τῆς θ' ινδικτιώνος, βασιλεύσας ἔτη κ. μῆνας β', ἡμέρας κι' (67). Ομοίως καὶ Κωνσταντί νος δ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσεβείας αὐτοῦ καὶ βα σιλείας διάδοχος, ἀπὸ τῆς αὐτῆς της τοῦ Ιουνίου με ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ατάλου—καὶ ὁ ἀνδριάς Α' Πραίνεστος Α. ἐσώθη Δ. διεσώθη ναίς. " καὶ Α. το εκράτησεν — βασιλεύς οι. Α. τῆς πόλεως εὐπορεῖτε Α, ἐκπονείτε προσετάξαμεν Α, διετάξ. νυίς. ὁλοκοτίνην μιλιαρήσιον Α. τὰ δικέρατα Α. εἰ καὶ Κ. Α, καὶ ὁ Κ. ταίς. - κανών Ολοκοτίνιν, μιλιαρίσιον, κεράτιον, Τὸ γὰρ ἀκέραιον νόμισμα έχει μιλιαρίσια δώδεκα, ήτοι κεράτια είκοσι τέσταρα. οι τὸ μ:λιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος τὸ δωδέ κατου τὸ ἐν κεράτιον φύλλεις εἰσὶ δώδεκα. κοτίνιν, κανόνα κατὰ νόμισμα μιλμαρίσιον ἔν. Τοὺς ἐπὶ συλλογὴν των δημοσίων Ο φόρων καθισταμένους· διοικητὰς δὲ αὐτοὺς ἡ συνή θης ὁμιλία καλεῖν οἶδε · διοικητές τοῖς διοικεταῖς τῶν θεμά των, . THEOPHANIS B S3! Mensis Pericii die vicesimo octavo Edessain civita- tem torrens inundavit. Eodem etiam anno terræ motus ingens et tremendus mensis Octobris die vicesimo sexto, indictione nona, feria quarta, hora dici octava Cpoli contigit, quo ecclesiæ et monaste- ria corruerunt, et e populo plurimi ruinis obruti. Magni quoque Constantini statua Atali portæ im- posita cecidit una cum ipso Atalo, et Arcadii co- lumna, tum etiam Theodosii statua portæ nomine Chrysæ imposita, murique urbis continentem spe- ctantes, urbes etiam aliæ et pagi per Thraciam, ad hæc Nicomedia in Bithynia, Prenelus et Nicaea, in qua ecclesia unica servata est, conciderunt. Nonnullis in locis proprios limites mare deseruit et menses duodecim motus ille terræ perseveravit. Im- perator itaque visa monium urbis ruina edictum hu- jusmodi promulgavit in populum: ‹ Muros urbis re- parare vos non valetis, quare nostris administra- toribus rem commisimus. Ipsi collatitiam ab unoqno- que collectam exigent, ex olocotino nimirum aureo milliarısium argenteum. Imperium vero nostrum summam illam tollet, et una simul monium instau- randorum onus. » Jnde mos invaluit, ut ceratia duo administratoribus per singula capita conferantur. Erat is annus a mundi conditu et ætate Adami juxta Romanorum computum, juxta Ægyptios, intellige Alexandrinos, 6252, a Philippo Macedone 1063. Igitur a mensis Martii die vigesimo quinto decima quinta indictione ad mensis Junii diem de- cimum octavum nona indictione Leo imperavit. Tenuit autem imperium annos viginti quatuor, VARIÆ LECTIONES. C add. ex A. add. ex add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOT. pag. 38. Tempus et ejus characteres ad Theopha- nis mentem probat Petavius not. pag. 82; at nou ille Theodosii statuam, sed Arcadii ad Xerolophum cecidisse testatur. sed alia quoque scripsisse quæ S. Niceph. habet, at de Arcadii statua ad Xerolophum collapsa, liquet ex Anast., pleniora hac referente, quod P. Goar non advertit. COMBEFIS. licet, ac Nicanorum Patrum conventu pictisque imaginibus celebris. ID. bus, et ipsiexigent in regulam per singulos aureos num- mum argenteum unum. Quo imperator accepto adi- ficavit muros; et itá facta est consuetudo dandi vinas siliquas administratoribus. Quod ex canonis amussi est, canonis etiam appellationem sortitur : sic pœna ex ecclesiæ disciplina; ex lege multa, pensum quod- cunque et tributumn ex principis mandato est. κummum aureum, argen- leum: siliquam refert. Nummus integer miliarisia duodecim con- Linet, inquit scholiastes Basilic., eclog. 25, Suidas, Siliqua, !olles sunt duodecim. Clarius : folles duodecim si- • " liquam, siliquæ duæ miliarisium; miliarisja duode- cim nummum componunt. An aureus sit, et die vel argenteus dubium est. Plura de illis qui de ponderibus et mensuris : hæc ad Theophanis et Anastasii menteni delibasse satis. Lege Petavii commentaria in Epiphanium. Cedrenus exscripsit, sig interpretor, et collectores tributorum ac vectigalium. Leo novella : Publicorum vectigalium cα- lectioni praepositos, quos vocare communi ustes novit. Addit Cedrenus, quo per varias provincias distributes questore percipias. ' ginta duobus deduciis remanent annoru numerus, a quo æra Macedonica procedit; et iterum si adslideris, consequeris, ac sinis errorem Theophanis asserto contrarium. De compu. tis istis duobus, et quem Thcophanes observel, annotationum ad pag. primam exposuimus. simum, quo Leonis imperii menses post anne enumeratos complentur, diebus nuineralis al Janii decimmia nonum, Maio dies unum et triginta sibi vindicante, pertingis. (61) Paribus verbis eum describit Nicephorus (62) Non esse hunc integrum Theophanis textum, (63) In qua sola ecclesia servata est; major sci- (64) Vertit Anastasius: Præcepimus administratori- (65) Biacesanos alibi exposui, εισπράκτορας hie (66) Repone, αξβ', 3. 6232, etenim mille et sesa (67) Corrige xa Maii quippe quinto supre vice-
μετὰ δὲ λ ἔτη ὁ μνησίκακος καὶ ἄσπλαγχνος βασιλεὺς προσέταξεν ἀπελθεῖν τὴν αὐτοῦ γυναῖκα ἐν τῇ μονῇ τῆς Χώρας, ἐκεῖσε γὰρ ἦν ταφείς, καὶ ἀνασκάψαι αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ καὶ ἐν τῷ ἰδίῳ παλλίῳ βαστάσαι καὶ εἰς τὰ λεγόμενα Πελαγίου μνήματα μετὰ τῶν βιοθανάτων ῥίψαι. ὢ τῆς ἀπανθρωπίας. πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους συμμαχήσαντας Ἀρταυάσδῳ τῶν προυχόντων ἀνεῖλεν, ἀναριθμήτους δὲ ἐτύφλωσεν, καὶ ἄλλους ἐχειροκόπησε καὶ ἐποδοκόπησεν. ἐπέτρεψε δὲ τοῖς σὺν αὐτῷ εἰσελθοῦσιν ἐξωτικοῖς ἄρχουσιν εἰσελθεῖν εἰς τοὺς οἴκους καὶ διαρπάσαι τὰς οὐσίας τῶν πολιτῶν, πολλά τε καὶ ἄλλα ἀναρίθμητα δεινὰ ἐπεδείξατο τῇ πόλει. ἱππικὸν δὲ ποιήσας εἰσήγαγε τὸν Ἀρτάυασδον σὺν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τοῖς φίλοις δεδεμένους διὰ τοῦ διϊππίου ἅμα Ἀναστασίῳ τῷ ψευδωνύμῳ πατριάρχῃ τυφθέντι δημοσίως καὶ ἐπὶ ὄνου ἐξανάστροφα καθημένῳ, ὃν εἰς τὸ ἱππικὸν εἰσαγαγὼν ἐπόμπευσεν, πάλιν δὲ ὡς ὁμόφρονα αὐτοῦ ἐκφοβήσας καὶ δουλώσας ἐν τῷ θρόνῳ τῆς ἱερωσύνης ἐκάθισεν. Σισίννιον δέ, τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν Θρᾳκησίων, πολλὰ συνδραμόντα αὐτῷ καὶ συναγωνισάμενον, ἐξάδελφόν τε αὐτοῦ ὄντα μετὰ μ ἡμέρας ἐτύφλωσε τῇ τοῦ θεοῦ δικαίᾳ κρίσει.αὐτῷ ἔτει σεισμός γέγονεν μέγας (61) και φοβερὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ εἰκοστῇ ἐκτη, Ινδικτιῶνι ἐννάτῃ, ἡμέρᾳ τετάρτῃ, ὥρᾳ ἐγούς, καὶ ἐπτώθησαν ἐκκλησίαι καὶ μοναστήρια, λαός τε πολύ τέθνηκε. Επεσεν δὲ καὶ ὁ ἀνδριὰς ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ἀτά λου πόρτης τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἅμα τῷ αὐτῷ Ατάλῳ, καὶ ἡ στήλη Αρκαδίου ἡ ἐπὶ τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἑστῶσα, καὶ ὁ ἀνδριάς “ τοῦ μεγάλου Θεού σίου (62) ὁ ἐπὶ τῆς Χρυσῆς πόρτης, τά τε χερσαία της πόλεως τείχη καὶ πόλεις καὶ χωρία ἐν τῇ βρήκῃ, καὶ ἡ Νικομήδεια ἐν Βιθυνίᾳ καὶ ἡ Πραίνετος ε' καὶ ἡ Νίκαια, ἐν ᾗ μία ἐσώθη ως ἐκκλησία (63). Ανέφυγε δὲ καὶ ἡ θάλασσα τῶν ἰδίων ὅρων ἔν τισι τόποι καὶ ἐκράτησεν ὁ σεισμός μήνας δώδεκα. Ο εν βασιλεὺς τὰ ἰδὼν τὰ τείχη τῆς πόλεως οι πτωθένει διελάλησε τῷ λαῷ λέγων, ὅτι Ὑμεῖς οὐκ τύπου " Δ ὁ χείμαρρος ἐν Ἐδέσσῃ μηνὶ Περιτίῳ κη'. Καὶ τῷ ρεῖτε σε τὰ τείχη κτίσαι, ἀλλ᾽ ἡμεῖς προσετάξι μεν τοῖς διοικηταῖς. Καὶ ἀπαιτοῦσιν εἰς κανόνε κατὰ ὁλοκοτίνιν (63) τὸ μιλιαρίσιον ". Καὶ λαμβάνει αὐτὰ ἡ βασιλεία, καὶ κτίζει τὰ τείχη. ο Εντεῦθεν σύν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια δίδειν τὰ δύο κέρατα & σελ διοικηταῖς (65). Ετος ἦν ἀπὸ κτίσεως κόσμου κατά Ρωμαίους ςσμη ἀπὸ Ἀδάμ, κατὰ δὲ Αἰγυπτίους ήγουν ᾿Αλεξανδρεῖς τσλβ', ἀπὸ δὲ Φιλίππου του κατά Μακεδόνας αξι' (66). Έβασίλευσεν οὖν Λέων ἀπὸ κε τοῦ Μαρτίου μηνός τῆς ιε' Ινδικτιώνος ἕως μης Ιουνίου της τῆς θ' ινδικτιώνος, βασιλεύσας ἔτη κ. μῆνας β', ἡμέρας κι' (67). Ομοίως καὶ Κωνσταντί νος δ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσεβείας αὐτοῦ καὶ βα σιλείας διάδοχος, ἀπὸ τῆς αὐτῆς της τοῦ Ιουνίου με ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ατάλου—καὶ ὁ ἀνδριάς Α' Πραίνεστος Α. ἐσώθη Δ. διεσώθη ναίς. " καὶ Α. το εκράτησεν — βασιλεύς οι. Α. τῆς πόλεως εὐπορεῖτε Α, ἐκπονείτε προσετάξαμεν Α, διετάξ. νυίς. ὁλοκοτίνην μιλιαρήσιον Α. τὰ δικέρατα Α. εἰ καὶ Κ. Α, καὶ ὁ Κ. ταίς. - κανών Ολοκοτίνιν, μιλιαρίσιον, κεράτιον, Τὸ γὰρ ἀκέραιον νόμισμα έχει μιλιαρίσια δώδεκα, ήτοι κεράτια είκοσι τέσταρα. οι τὸ μ:λιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος τὸ δωδέ κατου τὸ ἐν κεράτιον φύλλεις εἰσὶ δώδεκα. κοτίνιν, κανόνα κατὰ νόμισμα μιλμαρίσιον ἔν. Τοὺς ἐπὶ συλλογὴν των δημοσίων Ο φόρων καθισταμένους· διοικητὰς δὲ αὐτοὺς ἡ συνή θης ὁμιλία καλεῖν οἶδε · διοικητές τοῖς διοικεταῖς τῶν θεμά των, . THEOPHANIS B S3! Mensis Pericii die vicesimo octavo Edessain civita- tem torrens inundavit. Eodem etiam anno terræ motus ingens et tremendus mensis Octobris die vicesimo sexto, indictione nona, feria quarta, hora dici octava Cpoli contigit, quo ecclesiæ et monaste- ria corruerunt, et e populo plurimi ruinis obruti. Magni quoque Constantini statua Atali portæ im- posita cecidit una cum ipso Atalo, et Arcadii co- lumna, tum etiam Theodosii statua portæ nomine Chrysæ imposita, murique urbis continentem spe- ctantes, urbes etiam aliæ et pagi per Thraciam, ad hæc Nicomedia in Bithynia, Prenelus et Nicaea, in qua ecclesia unica servata est, conciderunt. Nonnullis in locis proprios limites mare deseruit et menses duodecim motus ille terræ perseveravit. Im- perator itaque visa monium urbis ruina edictum hu- jusmodi promulgavit in populum: ‹ Muros urbis re- parare vos non valetis, quare nostris administra- toribus rem commisimus. Ipsi collatitiam ab unoqno- que collectam exigent, ex olocotino nimirum aureo milliarısium argenteum. Imperium vero nostrum summam illam tollet, et una simul monium instau- randorum onus. » Jnde mos invaluit, ut ceratia duo administratoribus per singula capita conferantur. Erat is annus a mundi conditu et ætate Adami juxta Romanorum computum, juxta Ægyptios, intellige Alexandrinos, 6252, a Philippo Macedone 1063. Igitur a mensis Martii die vigesimo quinto decima quinta indictione ad mensis Junii diem de- cimum octavum nona indictione Leo imperavit. Tenuit autem imperium annos viginti quatuor, VARIÆ LECTIONES. C add. ex A. add. ex add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOT. pag. 38. Tempus et ejus characteres ad Theopha- nis mentem probat Petavius not. pag. 82; at nou ille Theodosii statuam, sed Arcadii ad Xerolophum cecidisse testatur. sed alia quoque scripsisse quæ S. Niceph. habet, at de Arcadii statua ad Xerolophum collapsa, liquet ex Anast., pleniora hac referente, quod P. Goar non advertit. COMBEFIS. licet, ac Nicanorum Patrum conventu pictisque imaginibus celebris. ID. bus, et ipsiexigent in regulam per singulos aureos num- mum argenteum unum. Quo imperator accepto adi- ficavit muros; et itá facta est consuetudo dandi vinas siliquas administratoribus. Quod ex canonis amussi est, canonis etiam appellationem sortitur : sic pœna ex ecclesiæ disciplina; ex lege multa, pensum quod- cunque et tributumn ex principis mandato est. κummum aureum, argen- leum: siliquam refert. Nummus integer miliarisia duodecim con- Linet, inquit scholiastes Basilic., eclog. 25, Suidas, Siliqua, !olles sunt duodecim. Clarius : folles duodecim si- • " liquam, siliquæ duæ miliarisium; miliarisja duode- cim nummum componunt. An aureus sit, et die vel argenteus dubium est. Plura de illis qui de ponderibus et mensuris : hæc ad Theophanis et Anastasii menteni delibasse satis. Lege Petavii commentaria in Epiphanium. Cedrenus exscripsit, sig interpretor, et collectores tributorum ac vectigalium. Leo novella : Publicorum vectigalium cα- lectioni praepositos, quos vocare communi ustes novit. Addit Cedrenus, quo per varias provincias distributes questore percipias. ' ginta duobus deduciis remanent annoru numerus, a quo æra Macedonica procedit; et iterum si adslideris, consequeris, ac sinis errorem Theophanis asserto contrarium. De compu. tis istis duobus, et quem Thcophanes observel, annotationum ad pag. primam exposuimus. simum, quo Leonis imperii menses post anne enumeratos complentur, diebus nuineralis al Janii decimmia nonum, Maio dies unum et triginta sibi vindicante, pertingis. (61) Paribus verbis eum describit Nicephorus (62) Non esse hunc integrum Theophanis textum, (63) In qua sola ecclesia servata est; major sci- (64) Vertit Anastasius: Præcepimus administratori- (65) Biacesanos alibi exposui, εισπράκτορας hie (66) Repone, αξβ', 3. 6232, etenim mille et sesa (67) Corrige xa Maii quippe quinto supre vice-
ὁ γὰρ βοηθῶν τῷ ἀσεβεῖ ἐμπεσεῖται εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ κατὰ τὸ γεγραμμένον. 70 Κόσμου ἔτη σλ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψλ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λε. δ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαρουὰμ ἔτη 2. α. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κα. ια. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη κδ. ιε. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Θεοφύλακτος ἔτη ζ. α. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει κομήτης μέγας κατὰ τὴν Συρίαν ἐφάνη. καὶ ἐστασίασε Θεβὶτ κατὰ τοῦ Μαρουὰμ καὶ Δαχὰκ ὁ τῶν Ἀρουριτῶν· οὓς χειρωσάμενος Μαρουὰμ ἀνεῖλεν ἐν τοῖς ὁρίοις Ἐμέσης μετὰ πλήθους πολεμιστῶν χιλιάδων ιβ. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει παρακλήσει τῶν Χριστιανῶν τῆς ἑῴας συνεχώρησε χειροτονηθῆναι Θεοφύλακτον, πρεσβύτερον Ἐδεσηνόν, πατριάρχην Ἀντιοχείας, κοιμηθέντος Στεφάνου, καὶ τοῦτον γράμμασι καθολικοῖς τιμᾶσθαι προσέταξε παρὰ τῶν Ἀράβων. χαρίσμασι γὰρ πνευματικοῖς ἐκεκόσμητο, καὶ μάλιστα τῇ σωφροσύνῃ. ἐν Ἐμέσῃ δὲ ρκ Χαλβενοὺς ἐφούρκισεν, τὸν δὲ Ἄβας, τὸν πολλὰ τῶν Χριστιανῶν αἵματα ἐκχύσαντα καὶ πολλοὺς τόπους πορθήσαντα καὶ αἰχμαλωτίσαντα ἀναιρεῖ ἐν τῇ φυλακῇ.αὐτῷ ἔτει σεισμός γέγονεν μέγας (61) και φοβερὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ εἰκοστῇ ἐκτη, Ινδικτιῶνι ἐννάτῃ, ἡμέρᾳ τετάρτῃ, ὥρᾳ ἐγούς, καὶ ἐπτώθησαν ἐκκλησίαι καὶ μοναστήρια, λαός τε πολύ τέθνηκε. Επεσεν δὲ καὶ ὁ ἀνδριὰς ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ἀτά λου πόρτης τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἅμα τῷ αὐτῷ Ατάλῳ, καὶ ἡ στήλη Αρκαδίου ἡ ἐπὶ τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἑστῶσα, καὶ ὁ ἀνδριάς “ τοῦ μεγάλου Θεού σίου (62) ὁ ἐπὶ τῆς Χρυσῆς πόρτης, τά τε χερσαία της πόλεως τείχη καὶ πόλεις καὶ χωρία ἐν τῇ βρήκῃ, καὶ ἡ Νικομήδεια ἐν Βιθυνίᾳ καὶ ἡ Πραίνετος ε' καὶ ἡ Νίκαια, ἐν ᾗ μία ἐσώθη ως ἐκκλησία (63). Ανέφυγε δὲ καὶ ἡ θάλασσα τῶν ἰδίων ὅρων ἔν τισι τόποι καὶ ἐκράτησεν ὁ σεισμός μήνας δώδεκα. Ο εν βασιλεὺς τὰ ἰδὼν τὰ τείχη τῆς πόλεως οι πτωθένει διελάλησε τῷ λαῷ λέγων, ὅτι Ὑμεῖς οὐκ τύπου " Δ ὁ χείμαρρος ἐν Ἐδέσσῃ μηνὶ Περιτίῳ κη'. Καὶ τῷ ρεῖτε σε τὰ τείχη κτίσαι, ἀλλ᾽ ἡμεῖς προσετάξι μεν τοῖς διοικηταῖς. Καὶ ἀπαιτοῦσιν εἰς κανόνε κατὰ ὁλοκοτίνιν (63) τὸ μιλιαρίσιον ". Καὶ λαμβάνει αὐτὰ ἡ βασιλεία, καὶ κτίζει τὰ τείχη. ο Εντεῦθεν σύν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια δίδειν τὰ δύο κέρατα & σελ διοικηταῖς (65). Ετος ἦν ἀπὸ κτίσεως κόσμου κατά Ρωμαίους ςσμη ἀπὸ Ἀδάμ, κατὰ δὲ Αἰγυπτίους ήγουν ᾿Αλεξανδρεῖς τσλβ', ἀπὸ δὲ Φιλίππου του κατά Μακεδόνας αξι' (66). Έβασίλευσεν οὖν Λέων ἀπὸ κε τοῦ Μαρτίου μηνός τῆς ιε' Ινδικτιώνος ἕως μης Ιουνίου της τῆς θ' ινδικτιώνος, βασιλεύσας ἔτη κ. μῆνας β', ἡμέρας κι' (67). Ομοίως καὶ Κωνσταντί νος δ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσεβείας αὐτοῦ καὶ βα σιλείας διάδοχος, ἀπὸ τῆς αὐτῆς της τοῦ Ιουνίου με ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ατάλου—καὶ ὁ ἀνδριάς Α' Πραίνεστος Α. ἐσώθη Δ. διεσώθη ναίς. " καὶ Α. το εκράτησεν — βασιλεύς οι. Α. τῆς πόλεως εὐπορεῖτε Α, ἐκπονείτε προσετάξαμεν Α, διετάξ. νυίς. ὁλοκοτίνην μιλιαρήσιον Α. τὰ δικέρατα Α. εἰ καὶ Κ. Α, καὶ ὁ Κ. ταίς. - κανών Ολοκοτίνιν, μιλιαρίσιον, κεράτιον, Τὸ γὰρ ἀκέραιον νόμισμα έχει μιλιαρίσια δώδεκα, ήτοι κεράτια είκοσι τέσταρα. οι τὸ μ:λιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος τὸ δωδέ κατου τὸ ἐν κεράτιον φύλλεις εἰσὶ δώδεκα. κοτίνιν, κανόνα κατὰ νόμισμα μιλμαρίσιον ἔν. Τοὺς ἐπὶ συλλογὴν των δημοσίων Ο φόρων καθισταμένους· διοικητὰς δὲ αὐτοὺς ἡ συνή θης ὁμιλία καλεῖν οἶδε · διοικητές τοῖς διοικεταῖς τῶν θεμά των, . THEOPHANIS B S3! Mensis Pericii die vicesimo octavo Edessain civita- tem torrens inundavit. Eodem etiam anno terræ motus ingens et tremendus mensis Octobris die vicesimo sexto, indictione nona, feria quarta, hora dici octava Cpoli contigit, quo ecclesiæ et monaste- ria corruerunt, et e populo plurimi ruinis obruti. Magni quoque Constantini statua Atali portæ im- posita cecidit una cum ipso Atalo, et Arcadii co- lumna, tum etiam Theodosii statua portæ nomine Chrysæ imposita, murique urbis continentem spe- ctantes, urbes etiam aliæ et pagi per Thraciam, ad hæc Nicomedia in Bithynia, Prenelus et Nicaea, in qua ecclesia unica servata est, conciderunt. Nonnullis in locis proprios limites mare deseruit et menses duodecim motus ille terræ perseveravit. Im- perator itaque visa monium urbis ruina edictum hu- jusmodi promulgavit in populum: ‹ Muros urbis re- parare vos non valetis, quare nostris administra- toribus rem commisimus. Ipsi collatitiam ab unoqno- que collectam exigent, ex olocotino nimirum aureo milliarısium argenteum. Imperium vero nostrum summam illam tollet, et una simul monium instau- randorum onus. » Jnde mos invaluit, ut ceratia duo administratoribus per singula capita conferantur. Erat is annus a mundi conditu et ætate Adami juxta Romanorum computum, juxta Ægyptios, intellige Alexandrinos, 6252, a Philippo Macedone 1063. Igitur a mensis Martii die vigesimo quinto decima quinta indictione ad mensis Junii diem de- cimum octavum nona indictione Leo imperavit. Tenuit autem imperium annos viginti quatuor, VARIÆ LECTIONES. C add. ex A. add. ex add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOT. pag. 38. Tempus et ejus characteres ad Theopha- nis mentem probat Petavius not. pag. 82; at nou ille Theodosii statuam, sed Arcadii ad Xerolophum cecidisse testatur. sed alia quoque scripsisse quæ S. Niceph. habet, at de Arcadii statua ad Xerolophum collapsa, liquet ex Anast., pleniora hac referente, quod P. Goar non advertit. COMBEFIS. licet, ac Nicanorum Patrum conventu pictisque imaginibus celebris. ID. bus, et ipsiexigent in regulam per singulos aureos num- mum argenteum unum. Quo imperator accepto adi- ficavit muros; et itá facta est consuetudo dandi vinas siliquas administratoribus. Quod ex canonis amussi est, canonis etiam appellationem sortitur : sic pœna ex ecclesiæ disciplina; ex lege multa, pensum quod- cunque et tributumn ex principis mandato est. κummum aureum, argen- leum: siliquam refert. Nummus integer miliarisia duodecim con- Linet, inquit scholiastes Basilic., eclog. 25, Suidas, Siliqua, !olles sunt duodecim. Clarius : folles duodecim si- • " liquam, siliquæ duæ miliarisium; miliarisja duode- cim nummum componunt. An aureus sit, et die vel argenteus dubium est. Plura de illis qui de ponderibus et mensuris : hæc ad Theophanis et Anastasii menteni delibasse satis. Lege Petavii commentaria in Epiphanium. Cedrenus exscripsit, sig interpretor, et collectores tributorum ac vectigalium. Leo novella : Publicorum vectigalium cα- lectioni praepositos, quos vocare communi ustes novit. Addit Cedrenus, quo per varias provincias distributes questore percipias. ' ginta duobus deduciis remanent annoru numerus, a quo æra Macedonica procedit; et iterum si adslideris, consequeris, ac sinis errorem Theophanis asserto contrarium. De compu. tis istis duobus, et quem Thcophanes observel, annotationum ad pag. primam exposuimus. simum, quo Leonis imperii menses post anne enumeratos complentur, diebus nuineralis al Janii decimmia nonum, Maio dies unum et triginta sibi vindicante, pertingis. (61) Paribus verbis eum describit Nicephorus (62) Non esse hunc integrum Theophanis textum, (63) In qua sola ecclesia servata est; major sci- (64) Vertit Anastasius: Præcepimus administratori- (65) Biacesanos alibi exposui, εισπράκτορας hie (66) Repone, αξβ', 3. 6232, etenim mille et sesa (67) Corrige xa Maii quippe quinto supre vice-
PG 108:833σταλέντος γὰρ πρὸς αὐτόν τινος Αἰθίοπος ὑπὸ Μαρουὰμ ἐπὶ τούτῳ, θύλακα πλήσας ἀσβέστου ζώσης εἰσῆλθε πρὸς αὐτόν, καὶ τοῦτον τῇ κεφαλῇ καὶ ταῖς αὐτοῦ ῥισὶ περιθεὶς ἀπέπνιξεν αὐτόν, δικαίαν ἐφευρόμενος τῷ γόητι τιμωρίαν. μαγείαις γὰρ καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι πολλὰ κατὰ Χριστιανῶν κακὰ ἐτεκτήνατο. οὗτος καὶ τῷ αἵματι Οὐαλὶδ ἐκοινώνησεν. ε. β. ιβ. ι. β. Τούτῳ τῷ ἔτει Σουλεϊμὰν ἐπισυνάξας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ αὖθις τῷ Μαρουὰμ συμβάλλει καὶ ἡττᾶται ἀποβαλὼν τοῦ λαοῦ χιλιάδας ζ καὶ φυγὰς εἰς Παλμύραν διασώζεται, κἀκεῖθεν εἰς Περσίδα. ἐστασίασαν δὲ καὶ Ἐμεσηνοὶ καὶ Ἡλιουπολῖται καὶ Δαμασκηνοὶ τὰς πόλεις τῷ Μαρουὰμ ἀποκλείσαντες· ὃς τὸν μὲν ἑαυτοῦ υἱὸν κατὰ τοῦ Δαχὰκ ἀποστείλας μετὰ δυνάμεως αὐτὸς ἐπὶ τὴν Ἔμεσαν ἦλθεν, ἣν ἐν τέτρασι μησὶ παρέλαβεν. ὁ δὲ Δαχὰκ ἀπὸ Περσίδος μετὰ πλείστης δυνάμεως ἤρχετο. ὁ δὲ Μαρουὰμ συμβαλὼν αὐτῷ κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν μετὰ τὸ πολλοὺς ἀναιρεθῆναι τῶν σὺν αὐτῷ τοῦτον συλλαβὼν κτείνει. ἐν τούτοις Κωνσταντῖνος Γερμανίκειαν παρέλαβεν ἐπιστρατεύσας τὴν Συρίαν καὶ Δουλιχίαν ἄδειαν εὑρὼν διὰ τὴν τῶν Ἀράβων πρὸς ἀλλήλους μάχην.νὰς τῆς θ' ινδικτιώνος ἕως τῆς ιδ' (68) του Σεπτεμ- βρίου μηνὸς τῆς ιδ' ινδικτιώνος, βασιλεύσας καὶ αὐ τός, παραχωρήσει τοῦ Θεοῦ σε, ἔτη τριάκοντα τέσ σαρα, μήνας γ', ἡμέρας β'. Οὕτως οὖν, ὡς προέφη μεν, τῷ αὐτῷ ἔτει τῆς θ' ινδικτιῶνος μηνὶ Ἰουνίῳ ὀκτωκαιδεκάτῃ τέθνηκε Λέων σὺν τῷ ψυχικῷ καὶ τὸν σωματικών το θάνατον, καὶ αὐτοκρατορες Κωνσταντί νος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Καὶ ὅσα μὲν ἐπὶ Λέοντος τοῦ ἀσε τους κακὰ Χριστιανοῖς συνέβη περί τε τὴν ὀρθόδοξον πίστιν καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν διοικήσεων αἰσχροῦ κέρδους καὶ φιλαργυρίας ἐπινοίᾳ, κατά τε Συρίαν ες (69) καὶ Καλαβρίαν καὶ Κρήτην, ἥ τε τῆς Ἰταλίας ἀποστασία διὰ τὴν αὐτοῦ κακοδοξίαν, σεισμοί τε καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ καὶ ἐθνῶν ἐπαναστάσεις, ἵνα τὰ κατὰ μέρος σιγήσω, ἐν τοῖς προλαβοῦσι δεδήλωται κεφαλαίοις. Αξιον δὲ λοιπὸν ἐφεξῆς καὶ τοῦ δυσσεβέ- στάτου καὶ παναθλίου παιδὸς αὐτοῦ τὰς ἀθεμίτου; διεξελθεῖν πράξει, ἀνοσιουργοτέρας καὶ θεομισήτους οὖσας, φιλαλήθως δ' ὅμως, ὡς ἐφορῶντος καὶ ἐπισ Ελέποντος δὲ τοῦ παντεπόπτου σὲ Θεοῦ, καὶ ἀπερίττων, εἰς ὠφέλειαν τοῖς μετέπειτα καὶ τοῖς νῦν πλανωμένοις ἀθλίοις τε καὶ ἀπασθάλοις ἀνδραρίοις εἰς τὴν τοῦ παρανομωτάτου βδελυρὰν κακοδοξίαν, τὰ ἀπὸ τῆς δεκάτης λέγοντας ινδικτιώνος ἔτους πρώτου τῆς αὐτ τοῦ βασιλείας . Αὐτὸς γὰρ ὁ πανώλὴς καὶ ἐμβρίν- τητος αἱμοβόρος τε καὶ ἀγριώτατος θήρα, τυραννικῶς καὶ οὐκ ἐννόμως τῷ κράτει χρησάμενος, πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας Μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάν των τῶν ἁγίων διίσταται σε, μαγείαις δὲ καὶ ἀσελ γείαις καὶ αἱμοθυσίαις " καθαλλίαις τε κόπροις (70) καὶ οὔροις ἀπατώμενος, μαλακίαις (71) τε μὴν καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι χαίρων, καὶ πᾶσιν ἁπλῶς ψυ- χοφθόροις ἐπιτηδεύμασιν ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας συζήσας• ἐπεὶ δὲ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν σὺν τῇ κακία παρέλαβεν, εἰ δεῖ λέγειν, ὅσην ἐκ προοιμίων ὁ παμμίαρος τὴν κακίαν ἐκίσσησεν, καὶ εἰς προύπτον αὐτὴν καὶ ἐνα μιαν ανεῤῥίπισε φλόγα; Οὐ μικρά γὰρ ταύτην βλέ- τοντας τους Χριστιανούς κατέλαβεν ἀθυμία, ὥστε πάντες ἐκ προοιμίων εὐθὺς δι' ἔταμότητα μισήσαι παραχωρήσει τοῦ Θεοῦ Α. παραχωρήσαντος Θεού σε οὕτως Α, οὗτος τον σωμ. τὴν ὀρθοδοξίαν τῆς πίστεως ο Γ. πων. Α. σε καὶ τὴν τωμ. Α, κατά τε Σικελίαν Α. σε δὲ Α. καὶ ἐπιβλ. οι αθλίοις Α. τῆς αὐτοῦ βασ. Α. θὴρ το διίσταται, μαγείαις δὲ καὶ δ, δ:ΐσταται μαγείαις, καὶ αἱμεθυσίαις Α Γ, αιμοχυσία: Οι παντεπόπτου Α, παντόπτου ἕως τῆς κ'. ρία». φόρους κεφαλικῶς ἐπιθεῖναι τῷ τρίτῳ μέρει τοῦ τῆς Σικελίας καὶ Καλαβρίας μαλακίζειν μαλακίαν CHRONOGRAPHIA. A nienses duas, a.es viginti quinque. Constantinus C pariter ejus filius impietatis æque ac imperii suc- cessor a præfato mensis Junii die decimo octavo nona indictione ad mensis Septembris diem decimum quartum indictione decima quarta, Deo permittente. potestatem obtinuit annos quatuor supra triginta, menses tres, dies duos. Is ergo Leo, ut præmisi- mus, eodem anno ejusɗlem indictionis nonæ mensis Junii die decimo octavo simul cum animæ mortem obiit corporis, cui in tyrannidis summa potestate occupanda filius Coustantinus suffectus est. Porro mala omnia quæ sub impio Leone Christianis conti- gerunt, quod ad rectam fidei sententiam et civilium rerum administrationem spectat, quæ videlicet excogitata in Syriam, Calabriam et Cretam turpis lucri et avaritiæ arte., ad hæc ex prava ejus opinione orta Italiae defectio, terrae motus, annonæ penuria, pestilentia, provinciarumn rebelliones, ut privatas quasque calamitates præteream, superioribus capi- tibus enarrata sunt. Nunc irreligiosissimi et infeli- cis uudequaque filii ejus nefaria gesta, sceleratiora multo Deoque magis invisa decet recensere. Ex veritatis tamen oraculis, ceu in Det cuncta inspi- cientis ac intime. penetrantis conspectu positi, nulla vel rei superflum accessione facta, quod ni- mirum cum posteris, tum misellis atque improbis homuncionibus secundum cxsecrandam iniquissimi imperatoris sententiam errantibus prodesse queat, quæ ab indictione decima ct primo imperii ejus anno deinceps gesta sunt, fideliter enarrabimus. ipse siquidem perditissimus ac mente plane stupe- factus, sive potius sanguinaria ac crudelissima fera, tyranni, non legitimi imperatoris more imperium administrans, a Deo imprimis et Servatore nostro Jesu Christo, et ab immaculata et sanctissima ejus Matre, et a sanctis omnibus, mala præstigiarum arte affectata, impuritatibus, effuso victimarum cruore, equinis stercoribus et lotiis seductus, ob- scœnis tactibus, et dæmonibus invocandis assuetus ab infantia, studiis deinceps omnibus, quæ animam VARLE LECTIONES. . & vulg. vulg. vulg. e cz A. add. ex om. om. add. νulg. * vulg. vulg. JAC. GOARI NCTÆ. octavo additis mensibus tribus, et diebus duobus, Septembris vicesimus habetur. Itaque reponendum Refert enim dicta leonis an. qua: et Gulr. recitat; nempe, census imposuisse capitatim pendendos ter- Me parti populi Sicilia, et Calabria, quæ solm fere cjus ditionis in Occidente residue erant. Com- BEFIS. equinum, quod Anastasius, caballinum stercus. llinc moribus Caballini, quo ejus memoria conspurcatur, nomen; ut ab creulu Copronymi, ut ab hæreseos a. C. 775, num. 3: Tantopere vero sordium et im- purissimæ cujusque rei odore malo delectabatur. 'ut animalium brutoruan stercoribus se illineret, et cos, qui cum illo erant, id facere juberet : quos ama- bat, ob idque benigne accipiebat, quod rebus male olentibus semper delectaretur. Subdit Baronius : Sed risimus Glycam dum Caballinum a Cabala civi- tate refert denominatum, quod Caballini ejus cives dici testetur. Sed quid commune Constantino cum Cabala, natus ipse atque educatus Constantino- poli? equorum altrectationes interpretur : enim, et foedos corporum taclits, et pollutam Venerem hodie vocant Graeci. (68) Computus erroneus. Junii siquidem decimo D studio Iconomachi. Theocteristus apud Baronium (69) Σικελίαν omnes cold., ubi male eulitum Συ- (70) Καβαλλίναν uno verbo recentiores dicunt, (71) Mollities illas, parcant aures puræ, turpes
λόγῳ δὲ τοὺς ἐν αὐταῖς Ἄραβας ἐξαποστείλας ἀόπλους προσελάβετο καὶ τοὺς πρὸς μητρὸς συγγενεῖς καὶ ἐν Βυζαντίῳ μετῴκισεν, σὺν καὶ πολλοῖς Σύροις Μονοφυσίταις αἱρετικοῖς, ὧν οἱ πλείους εἰς τὴν Θρᾴκην οἰκοῦντες μέχρι τοῦ νῦν καὶ ἐν τῷ τρισαγίῳ τὴν τριάδα σταυροῦντες κατὰ Πέτρον τὸν Κναφέα διήρκεσαν. ἀπὸ δεκάτης δὲ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς ἕως πεντεκαιδεκάτης σκότος ἐγένετο ὁμιχλῶδες. τότε Μαρουὰμ ἐκνικήσας καὶ ἀπολαβὼν Ἔμεσαν ἀναιρεῖ πάντας τοὺς συγγενεῖς καὶ ἀπελευθέρους Ἰσάμ, καθαιρεῖ δὲ καὶ τὰ τείχη Ἡλιουπόλεως καὶ Δαμασκοῦ καὶ Ἱεροσολύμων, ἀναιρῶν πολλοὺς δυνατοὺς καὶ ἀκρωτηριάσας τοὺς ἐν αὐταῖς ταῖς πόλεσι περιλειφθέντας. 02. γ. ιγ. ιζ. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο σεισμὸς μέγας ἐν Παλαιστίνῃ καὶ τῷ Ἰορδάνῃ καὶ πάσῃ τῇ Συρίᾳ μηνὶ Ἰαννουαρίῳ ιη, ὥρᾳ δ, καὶ πολλαὶ μυριάδες καὶ ἀναρίθμητοι τεθνήκασιν, ἐκκλησίαι τε καὶ μοναστήρια πεπτώκασιν, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν ἔρημον τῆς ἁγίας πόλεως.νὰς τῆς θ' ινδικτιώνος ἕως τῆς ιδ' (68) του Σεπτεμ- βρίου μηνὸς τῆς ιδ' ινδικτιώνος, βασιλεύσας καὶ αὐ τός, παραχωρήσει τοῦ Θεοῦ σε, ἔτη τριάκοντα τέσ σαρα, μήνας γ', ἡμέρας β'. Οὕτως οὖν, ὡς προέφη μεν, τῷ αὐτῷ ἔτει τῆς θ' ινδικτιῶνος μηνὶ Ἰουνίῳ ὀκτωκαιδεκάτῃ τέθνηκε Λέων σὺν τῷ ψυχικῷ καὶ τὸν σωματικών το θάνατον, καὶ αὐτοκρατορες Κωνσταντί νος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Καὶ ὅσα μὲν ἐπὶ Λέοντος τοῦ ἀσε τους κακὰ Χριστιανοῖς συνέβη περί τε τὴν ὀρθόδοξον πίστιν καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν διοικήσεων αἰσχροῦ κέρδους καὶ φιλαργυρίας ἐπινοίᾳ, κατά τε Συρίαν ες (69) καὶ Καλαβρίαν καὶ Κρήτην, ἥ τε τῆς Ἰταλίας ἀποστασία διὰ τὴν αὐτοῦ κακοδοξίαν, σεισμοί τε καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ καὶ ἐθνῶν ἐπαναστάσεις, ἵνα τὰ κατὰ μέρος σιγήσω, ἐν τοῖς προλαβοῦσι δεδήλωται κεφαλαίοις. Αξιον δὲ λοιπὸν ἐφεξῆς καὶ τοῦ δυσσεβέ- στάτου καὶ παναθλίου παιδὸς αὐτοῦ τὰς ἀθεμίτου; διεξελθεῖν πράξει, ἀνοσιουργοτέρας καὶ θεομισήτους οὖσας, φιλαλήθως δ' ὅμως, ὡς ἐφορῶντος καὶ ἐπισ Ελέποντος δὲ τοῦ παντεπόπτου σὲ Θεοῦ, καὶ ἀπερίττων, εἰς ὠφέλειαν τοῖς μετέπειτα καὶ τοῖς νῦν πλανωμένοις ἀθλίοις τε καὶ ἀπασθάλοις ἀνδραρίοις εἰς τὴν τοῦ παρανομωτάτου βδελυρὰν κακοδοξίαν, τὰ ἀπὸ τῆς δεκάτης λέγοντας ινδικτιώνος ἔτους πρώτου τῆς αὐτ τοῦ βασιλείας . Αὐτὸς γὰρ ὁ πανώλὴς καὶ ἐμβρίν- τητος αἱμοβόρος τε καὶ ἀγριώτατος θήρα, τυραννικῶς καὶ οὐκ ἐννόμως τῷ κράτει χρησάμενος, πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας Μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάν των τῶν ἁγίων διίσταται σε, μαγείαις δὲ καὶ ἀσελ γείαις καὶ αἱμοθυσίαις " καθαλλίαις τε κόπροις (70) καὶ οὔροις ἀπατώμενος, μαλακίαις (71) τε μὴν καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι χαίρων, καὶ πᾶσιν ἁπλῶς ψυ- χοφθόροις ἐπιτηδεύμασιν ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας συζήσας• ἐπεὶ δὲ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν σὺν τῇ κακία παρέλαβεν, εἰ δεῖ λέγειν, ὅσην ἐκ προοιμίων ὁ παμμίαρος τὴν κακίαν ἐκίσσησεν, καὶ εἰς προύπτον αὐτὴν καὶ ἐνα μιαν ανεῤῥίπισε φλόγα; Οὐ μικρά γὰρ ταύτην βλέ- τοντας τους Χριστιανούς κατέλαβεν ἀθυμία, ὥστε πάντες ἐκ προοιμίων εὐθὺς δι' ἔταμότητα μισήσαι παραχωρήσει τοῦ Θεοῦ Α. παραχωρήσαντος Θεού σε οὕτως Α, οὗτος τον σωμ. τὴν ὀρθοδοξίαν τῆς πίστεως ο Γ. πων. Α. σε καὶ τὴν τωμ. Α, κατά τε Σικελίαν Α. σε δὲ Α. καὶ ἐπιβλ. οι αθλίοις Α. τῆς αὐτοῦ βασ. Α. θὴρ το διίσταται, μαγείαις δὲ καὶ δ, δ:ΐσταται μαγείαις, καὶ αἱμεθυσίαις Α Γ, αιμοχυσία: Οι παντεπόπτου Α, παντόπτου ἕως τῆς κ'. ρία». φόρους κεφαλικῶς ἐπιθεῖναι τῷ τρίτῳ μέρει τοῦ τῆς Σικελίας καὶ Καλαβρίας μαλακίζειν μαλακίαν CHRONOGRAPHIA. A nienses duas, a.es viginti quinque. Constantinus C pariter ejus filius impietatis æque ac imperii suc- cessor a præfato mensis Junii die decimo octavo nona indictione ad mensis Septembris diem decimum quartum indictione decima quarta, Deo permittente. potestatem obtinuit annos quatuor supra triginta, menses tres, dies duos. Is ergo Leo, ut præmisi- mus, eodem anno ejusɗlem indictionis nonæ mensis Junii die decimo octavo simul cum animæ mortem obiit corporis, cui in tyrannidis summa potestate occupanda filius Coustantinus suffectus est. Porro mala omnia quæ sub impio Leone Christianis conti- gerunt, quod ad rectam fidei sententiam et civilium rerum administrationem spectat, quæ videlicet excogitata in Syriam, Calabriam et Cretam turpis lucri et avaritiæ arte., ad hæc ex prava ejus opinione orta Italiae defectio, terrae motus, annonæ penuria, pestilentia, provinciarumn rebelliones, ut privatas quasque calamitates præteream, superioribus capi- tibus enarrata sunt. Nunc irreligiosissimi et infeli- cis uudequaque filii ejus nefaria gesta, sceleratiora multo Deoque magis invisa decet recensere. Ex veritatis tamen oraculis, ceu in Det cuncta inspi- cientis ac intime. penetrantis conspectu positi, nulla vel rei superflum accessione facta, quod ni- mirum cum posteris, tum misellis atque improbis homuncionibus secundum cxsecrandam iniquissimi imperatoris sententiam errantibus prodesse queat, quæ ab indictione decima ct primo imperii ejus anno deinceps gesta sunt, fideliter enarrabimus. ipse siquidem perditissimus ac mente plane stupe- factus, sive potius sanguinaria ac crudelissima fera, tyranni, non legitimi imperatoris more imperium administrans, a Deo imprimis et Servatore nostro Jesu Christo, et ab immaculata et sanctissima ejus Matre, et a sanctis omnibus, mala præstigiarum arte affectata, impuritatibus, effuso victimarum cruore, equinis stercoribus et lotiis seductus, ob- scœnis tactibus, et dæmonibus invocandis assuetus ab infantia, studiis deinceps omnibus, quæ animam VARLE LECTIONES. . & vulg. vulg. vulg. e cz A. add. ex om. om. add. νulg. * vulg. vulg. JAC. GOARI NCTÆ. octavo additis mensibus tribus, et diebus duobus, Septembris vicesimus habetur. Itaque reponendum Refert enim dicta leonis an. qua: et Gulr. recitat; nempe, census imposuisse capitatim pendendos ter- Me parti populi Sicilia, et Calabria, quæ solm fere cjus ditionis in Occidente residue erant. Com- BEFIS. equinum, quod Anastasius, caballinum stercus. llinc moribus Caballini, quo ejus memoria conspurcatur, nomen; ut ab creulu Copronymi, ut ab hæreseos a. C. 775, num. 3: Tantopere vero sordium et im- purissimæ cujusque rei odore malo delectabatur. 'ut animalium brutoruan stercoribus se illineret, et cos, qui cum illo erant, id facere juberet : quos ama- bat, ob idque benigne accipiebat, quod rebus male olentibus semper delectaretur. Subdit Baronius : Sed risimus Glycam dum Caballinum a Cabala civi- tate refert denominatum, quod Caballini ejus cives dici testetur. Sed quid commune Constantino cum Cabala, natus ipse atque educatus Constantino- poli? equorum altrectationes interpretur : enim, et foedos corporum taclits, et pollutam Venerem hodie vocant Graeci. (68) Computus erroneus. Junii siquidem decimo D studio Iconomachi. Theocteristus apud Baronium (69) Σικελίαν omnes cold., ubi male eulitum Συ- (70) Καβαλλίναν uno verbo recentiores dicunt, (71) Mollities illas, parcant aures puræ, turpes
Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει λοιμώδης θάνατος ἀπὸ Σικελίας καὶ Καλαβρίας ἀρξάμενος οἷόν τι πῦρ ἐπινεμόμενον ἐπὶ τὴν Μονοβασίαν καὶ Ἑλλάδα καὶ τὰς παρακειμένας νήσους ἦλθε δι’ ὅλης τῆς ιδ ἰνδικτιῶνος προμαστίζων τὸν ἀσεβῆ Κωνσταντῖνον καὶ ἀναστέλλων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων μανίας, εἰ καὶ ἀδιόρθωτος ἔμεινεν, ὡς Φαραὼ τὸ πάλαι. ἡ δὲ αὐτὴ λοιμικὴ νόσος τοῦ βουβῶνος ἀνέδραμε τῇ ε ἐπινεμήσει ἐν τῇ βασιλίδι πόλει. ἤρξατο δὲ αἴφνης ἀοράτως γίνεσθαι ἔν τε τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἱματίοις καὶ εἰς τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ ἐνδύματα [καὶ εἰς τὰ βῆλα] σταυρία ἐλαιώδη πλεῖστα. ἐγένετο οὖν ἐντεῦθεν τοῖς ἀνθρώποις λύπη καὶ ἀθυμία πολλὴ τῇ τοῦ τοιούτου σημείου ἀπορία· κατέλαβε δὲ καὶ θεομηνία ἀφειδῶς ὀλοθρεύουσα οὐ μόνον τοὺς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ αὐτῆς. ἐγένοντο δὲ καὶ φαντασίαι εἰς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων, καὶ ἐν ἐκστάσει γενόμενοι ἐνόμιζον ξένοις τισίν, ὡς ἐδόκουν, καὶ βριαροῖς προσώποις συνοδεύειν, καὶ τοὺς ἀπαντῶντας αὐτοῖς ὡς δῆθεν φίλους προσαγορεύοντας καὶ διαλεγομένους. σημειούμενοι δὲ τὰ παρ’ αὐτῶν λαλούμενα ἔσχατον ἐξηγοῦντο.νὰς τῆς θ' ινδικτιώνος ἕως τῆς ιδ' (68) του Σεπτεμ- βρίου μηνὸς τῆς ιδ' ινδικτιώνος, βασιλεύσας καὶ αὐ τός, παραχωρήσει τοῦ Θεοῦ σε, ἔτη τριάκοντα τέσ σαρα, μήνας γ', ἡμέρας β'. Οὕτως οὖν, ὡς προέφη μεν, τῷ αὐτῷ ἔτει τῆς θ' ινδικτιῶνος μηνὶ Ἰουνίῳ ὀκτωκαιδεκάτῃ τέθνηκε Λέων σὺν τῷ ψυχικῷ καὶ τὸν σωματικών το θάνατον, καὶ αὐτοκρατορες Κωνσταντί νος ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Καὶ ὅσα μὲν ἐπὶ Λέοντος τοῦ ἀσε τους κακὰ Χριστιανοῖς συνέβη περί τε τὴν ὀρθόδοξον πίστιν καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν διοικήσεων αἰσχροῦ κέρδους καὶ φιλαργυρίας ἐπινοίᾳ, κατά τε Συρίαν ες (69) καὶ Καλαβρίαν καὶ Κρήτην, ἥ τε τῆς Ἰταλίας ἀποστασία διὰ τὴν αὐτοῦ κακοδοξίαν, σεισμοί τε καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ καὶ ἐθνῶν ἐπαναστάσεις, ἵνα τὰ κατὰ μέρος σιγήσω, ἐν τοῖς προλαβοῦσι δεδήλωται κεφαλαίοις. Αξιον δὲ λοιπὸν ἐφεξῆς καὶ τοῦ δυσσεβέ- στάτου καὶ παναθλίου παιδὸς αὐτοῦ τὰς ἀθεμίτου; διεξελθεῖν πράξει, ἀνοσιουργοτέρας καὶ θεομισήτους οὖσας, φιλαλήθως δ' ὅμως, ὡς ἐφορῶντος καὶ ἐπισ Ελέποντος δὲ τοῦ παντεπόπτου σὲ Θεοῦ, καὶ ἀπερίττων, εἰς ὠφέλειαν τοῖς μετέπειτα καὶ τοῖς νῦν πλανωμένοις ἀθλίοις τε καὶ ἀπασθάλοις ἀνδραρίοις εἰς τὴν τοῦ παρανομωτάτου βδελυρὰν κακοδοξίαν, τὰ ἀπὸ τῆς δεκάτης λέγοντας ινδικτιώνος ἔτους πρώτου τῆς αὐτ τοῦ βασιλείας . Αὐτὸς γὰρ ὁ πανώλὴς καὶ ἐμβρίν- τητος αἱμοβόρος τε καὶ ἀγριώτατος θήρα, τυραννικῶς καὶ οὐκ ἐννόμως τῷ κράτει χρησάμενος, πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας Μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάν των τῶν ἁγίων διίσταται σε, μαγείαις δὲ καὶ ἀσελ γείαις καὶ αἱμοθυσίαις " καθαλλίαις τε κόπροις (70) καὶ οὔροις ἀπατώμενος, μαλακίαις (71) τε μὴν καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι χαίρων, καὶ πᾶσιν ἁπλῶς ψυ- χοφθόροις ἐπιτηδεύμασιν ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας συζήσας• ἐπεὶ δὲ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν σὺν τῇ κακία παρέλαβεν, εἰ δεῖ λέγειν, ὅσην ἐκ προοιμίων ὁ παμμίαρος τὴν κακίαν ἐκίσσησεν, καὶ εἰς προύπτον αὐτὴν καὶ ἐνα μιαν ανεῤῥίπισε φλόγα; Οὐ μικρά γὰρ ταύτην βλέ- τοντας τους Χριστιανούς κατέλαβεν ἀθυμία, ὥστε πάντες ἐκ προοιμίων εὐθὺς δι' ἔταμότητα μισήσαι παραχωρήσει τοῦ Θεοῦ Α. παραχωρήσαντος Θεού σε οὕτως Α, οὗτος τον σωμ. τὴν ὀρθοδοξίαν τῆς πίστεως ο Γ. πων. Α. σε καὶ τὴν τωμ. Α, κατά τε Σικελίαν Α. σε δὲ Α. καὶ ἐπιβλ. οι αθλίοις Α. τῆς αὐτοῦ βασ. Α. θὴρ το διίσταται, μαγείαις δὲ καὶ δ, δ:ΐσταται μαγείαις, καὶ αἱμεθυσίαις Α Γ, αιμοχυσία: Οι παντεπόπτου Α, παντόπτου ἕως τῆς κ'. ρία». φόρους κεφαλικῶς ἐπιθεῖναι τῷ τρίτῳ μέρει τοῦ τῆς Σικελίας καὶ Καλαβρίας μαλακίζειν μαλακίαν CHRONOGRAPHIA. A nienses duas, a.es viginti quinque. Constantinus C pariter ejus filius impietatis æque ac imperii suc- cessor a præfato mensis Junii die decimo octavo nona indictione ad mensis Septembris diem decimum quartum indictione decima quarta, Deo permittente. potestatem obtinuit annos quatuor supra triginta, menses tres, dies duos. Is ergo Leo, ut præmisi- mus, eodem anno ejusɗlem indictionis nonæ mensis Junii die decimo octavo simul cum animæ mortem obiit corporis, cui in tyrannidis summa potestate occupanda filius Coustantinus suffectus est. Porro mala omnia quæ sub impio Leone Christianis conti- gerunt, quod ad rectam fidei sententiam et civilium rerum administrationem spectat, quæ videlicet excogitata in Syriam, Calabriam et Cretam turpis lucri et avaritiæ arte., ad hæc ex prava ejus opinione orta Italiae defectio, terrae motus, annonæ penuria, pestilentia, provinciarumn rebelliones, ut privatas quasque calamitates præteream, superioribus capi- tibus enarrata sunt. Nunc irreligiosissimi et infeli- cis uudequaque filii ejus nefaria gesta, sceleratiora multo Deoque magis invisa decet recensere. Ex veritatis tamen oraculis, ceu in Det cuncta inspi- cientis ac intime. penetrantis conspectu positi, nulla vel rei superflum accessione facta, quod ni- mirum cum posteris, tum misellis atque improbis homuncionibus secundum cxsecrandam iniquissimi imperatoris sententiam errantibus prodesse queat, quæ ab indictione decima ct primo imperii ejus anno deinceps gesta sunt, fideliter enarrabimus. ipse siquidem perditissimus ac mente plane stupe- factus, sive potius sanguinaria ac crudelissima fera, tyranni, non legitimi imperatoris more imperium administrans, a Deo imprimis et Servatore nostro Jesu Christo, et ab immaculata et sanctissima ejus Matre, et a sanctis omnibus, mala præstigiarum arte affectata, impuritatibus, effuso victimarum cruore, equinis stercoribus et lotiis seductus, ob- scœnis tactibus, et dæmonibus invocandis assuetus ab infantia, studiis deinceps omnibus, quæ animam VARLE LECTIONES. . & vulg. vulg. vulg. e cz A. add. ex om. om. add. νulg. * vulg. vulg. JAC. GOARI NCTÆ. octavo additis mensibus tribus, et diebus duobus, Septembris vicesimus habetur. Itaque reponendum Refert enim dicta leonis an. qua: et Gulr. recitat; nempe, census imposuisse capitatim pendendos ter- Me parti populi Sicilia, et Calabria, quæ solm fere cjus ditionis in Occidente residue erant. Com- BEFIS. equinum, quod Anastasius, caballinum stercus. llinc moribus Caballini, quo ejus memoria conspurcatur, nomen; ut ab creulu Copronymi, ut ab hæreseos a. C. 775, num. 3: Tantopere vero sordium et im- purissimæ cujusque rei odore malo delectabatur. 'ut animalium brutoruan stercoribus se illineret, et cos, qui cum illo erant, id facere juberet : quos ama- bat, ob idque benigne accipiebat, quod rebus male olentibus semper delectaretur. Subdit Baronius : Sed risimus Glycam dum Caballinum a Cabala civi- tate refert denominatum, quod Caballini ejus cives dici testetur. Sed quid commune Constantino cum Cabala, natus ipse atque educatus Constantino- poli? equorum altrectationes interpretur : enim, et foedos corporum taclits, et pollutam Venerem hodie vocant Graeci. (68) Computus erroneus. Junii siquidem decimo D studio Iconomachi. Theocteristus apud Baronium (69) Σικελίαν omnes cold., ubi male eulitum Συ- (70) Καβαλλίναν uno verbo recentiores dicunt, (71) Mollities illas, parcant aures puræ, turpes
PG 108:837ἑώρων δὲ τοὺς αὐτοὺς καὶ εἰς οἴκους εἰσερχομένους, καὶ τοὺς μὲν τοῦ οἴκου ἀναιροῦντας, τοὺς δὲ ξίφει τιτρώσκοντας. συνέβαινε δὲ τὰ πλεῖστα τῶν παρ’ αὐτοῖς λεγομένων γίνεσθαι οὕτως, καθὼς εἶδον. τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ τῆς α ἰνδικτιῶνος ἐπέτεινε μειζόνως, καὶ τῷ θερινῷ ἐξεκαύθη εἰς ἅπαξ, ὥστε καὶ ὁλοκλήρους οἴκους κλεισθῆναι παντελῶς, καὶ μὴ εἶναι τοὺς ὀφείλοντας θάπτειν τοὺς νεκρούς. ἐκ πολλῆς οὖν περιστάσεως ἐπενοήθη διὰ ζώων σαγματουμένων ὑποτετρακανθήλους σανίδας ἐπιτίθειν, καὶ οὕτως ἐκφέρειν τοὺς νεκρούς, ὁμοίως δὲ καὶ εἰς ἁμάξας ἐπάνω ἀλλήλων τούτους ἐπιτίθειν. ἐν δὲ τῷ πληρωθῆναι πάντα τά τε ἐνάστεια καὶ προάστεια μνήματα, ἔτι μὴν καὶ κιστέρνας ἀνύδρους καὶ λάκκους, καὶ πλείστους ἀμπελῶνας διασκαφῆναι, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἔνδον τῶν παλαιῶν τειχῶν κήπους εἰς τὴν τοιαύτην προχωρῆσαι τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων ταφήν, καὶ οὕτω μόλις ὑπαντῆσαι εἰς τὴν τοιαύτην χρείαν.πρὸς Θεοφάνην τόν τε πατρίκιον καὶ μάγιστρον ἐκ προσώπου ὄντα (76) ἐν τῇ πόλει δια θαλασσίου σι- λεντιαρίου τὰ πραχθέντα. Ο δὲ προσκείμενος Αρτα- σάτδῳ, σωρεύσας τὸν λαὸν ἐν τοῖς κατηχουμένοις (77) τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ διὰ τῶν γραμμάτων καὶ τοῦ λεχθέντος θαλασσίου πείθει πάντας, ὡς ὁ βασιλεὺς τέθνηκεν, Αρτάβασδος δὲ ὑπὸ τῶν θεμάτ των ἀνηγορεύθη βασιλεύς. Τότε πᾶς ὁ λαὸς σὺν ᾿Ανα- στασίῳ τῷ ἐν ψευδωνύμῳ πατριάρχῃ ἀναθέματι καὶ ἀνασκαφῇ ἔβαλλον αὐτὸν, ὡς ἁλάστορα καὶ ἄθεον ο, καὶ ἀστείως τὴν σε αὐτοῦ ἐδέξαντο σφαγήν, ὡς μετ γίστου κακοῦ λυτρωθέντες, Αρτάβασῖον δὲ ἀνεκή- ρυττον βασιλέα, ὡς ὀρθόδοξον καὶ θείων δογμάτων ὑπέρμαχον. Εὐθέως οὖν ἀποστέλλει ὁ Μονούτης (78) ἐν τοῖς Θρακῴοις μέρεσι πρὸς Νικηφόρον τὸν ἴδιον υἱην στρατηγοῦντα τῆς Θράκης τοῦ συνελάσαι τὸ Β ἐκεῖσε στρατόπεδον πρὸς φυλακὴν τῆς πόλεως. Κλε!- σας οὖν τὰς τῶν τειχέων πύλας καὶ βίγλας θέμενος, τοὺς φίλους τε Κωνσταντίνου χειρωσάμενος, τύψας καὶ κουρεύσας, εἰς φυλακές ἀπέθετο. Τοῦ δὲ 'Αρτα- βάσδου μετὰ τοῦ υψικίου λαοῦ ἐν τῇ πόλει εἰσελθόν τος, κατέλαβεν καὶ Κωνσταντίνος ἐν τῇ Χρυσοπόλει μετὰ τῶν δύο θεμάτων, θρακησίων τε, φημί, καὶ ἀνα- τελικῶν, καὶ μηδὲν ἰσχύσας ὑπέστρεψεν, καὶ ἐχείμασεν εἰς τὰ Ἀμύριον. Ὁ δὲ ᾿Αρτάβασδος κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν τὰς ἱερὰς εἰκόνας ἀνεστήλωσεν. Οἱ δὲ "Αραβες αἰσθόμενοι τὴν τούτων κατ' ἀλλήλων οι μάχην, πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἐποιήσαντο εἰς Ρωμανίαν, τοῦ Σουλεϊ μὲν στρατηγοῦντος αὐτοῖς. ᾿Αναστάσιος δὲ ὁ ψευδώ νυμος πατριάρχης κρατήσας τὰ τίμια καὶ ζωοποια ξύλα ὤμοσε τῷ λαῷ, ὅτι μὲ τὸν προσηλωθέντα ἐν αὐτοῖς, οὕτως μοι εἶπεν Κωνσταντῖνος ὁ βασι- λεὺς, ὅτι Μὴ λογίσῃ Υἱὸν Θεοῦ εἶναι δν ἔτεκεν ἡ Μαρία, τὸν λεγόμενον Χριστόν, εἰ μὴ ψιλὸν ἄν θρωπον. Η γὰρ Μαρία αὐτὸν ἔτεκεν, ὡς ἔτεκεν ἐμὲ ἡ μήτηρ μου ἡ Μαρία. Καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ λαοὶ ἀνέσκαψαν αὐτόν. Αντιοχείας ἐπισκόπου Στεφά του ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν Ἰσάμ ὁ τῶν ᾿Αράβων άρ- χηγός. Οὗτος τὴν ἀγιωτάτην Εκκλησίαν τῆς Αγ τιοχείας ἐπὶ μ' χρόνους χηρεύουσαν, κωλυόντων τῶν Αράξων γενέσθαι πατριάρχην ἐν αὐτῇ, ἔχων τινὰ προσφιλή μονάζοντα Σύρου, ὀνόματι Στέφανον, δι' ᾿Αθανασίου ΔΓ, ^ τῷ σε αντίθεον Α. την δέ, ει κατάλληλον Α. $7 αποπληρῶν, κατηχούμενα ἐν τοῖς κατηχουμένοις CHRONOGRAPHIA. A matis ducem, mittit, qui secum eos militare suade- ret. Hinè imperii in se ipsum armati sævissimæ pugna civiumque ad invicem confictus, imperatori- bus duobus renuntiatis et ex quo de potestate contendentibus. Interim Artabasius Theophani patricio et magistro, qui imperatoris vices in url gerebat, omnia quæ gesta fuerant, per Thalassium silentiarium denuntiat. Is Artabasdo bene affectus, ad Magnæ ecclesiæ catechumena populo collecto tum litteris tum prædicti Thalassii testimonio, imá peratorem fato functum et Artabasdum a thematibus imperatorem salutatum suadet. Confestim populis universus Anastasio falsi nominis patriarcha duce diris et maledictis, ceu naturæ monstrum et a Deo alienum, Coustantinum insequitur, cædem ejus quasi ingenti malo liberatus gratanter excipit, et Arlabasdum, velut orthodoxum et sacrorum dogma- tum defensorem, imperatorem proclamat. Ilis ita gestis Monutes Nicephorum filium Thraciæ ducen, ut ejus provincia exercitum ad urbem custodiendam adduceret, misit, tuin monium portis subinde Gir- miter obseratis, dispositisque ad ca vigiliis, mox Constantini amicos comprehendens verberibus et capillorum detonsione castigatos in careeres de- trusit. Artabasɗo vero cum Opsicii copiis urbem jam ingresso, Constantinus thematibus duobus. Thracensium, dico, et orientalium, stipatus Chry- sopolim advenit, cumque nil proficeret, retrocidere coactus, ad Amotium hiberna duxit. Interim Arta- bäsdus sacras imagines per totam urbem erexit. Occasione vero duorum principum de rerum summa adl invicem contenlentium, Arabes, Sulimane duce, infinitam captivorum prædam e Romanorum térris abduxerunt. Ceterum Anastasius falso nomine pa- triarcha, veneranda ac vivifica crucis ligna manibus tenens, interposito jurejurando coram plebe disseruit: Per aum, qui lignis istis suffixus est, ita mihi dixit Ccustantinus imperator : Ne Dei Filium, quem genuit Maria, quique Christus dicitur, uspiam repulareris, qura simplicem ac nudum hominem. Eum etenim în lucem Maria protulit, in eum modum, quo me mater méa Maria genuit. His auditis populus universus eum imperio abdicatum proṇuntiavit, A. M. - C " A. C. 734. - Antiochiæ episcopi Stephani annus primus. Hoc anno Isam Arabum dux mortuus est. Is sanctam Autiochiæ Ecclesiam pastore jam annos viduatam, Arabibus nimirum patriarcham eligi D prohibentibus, iu priorem statum reposuit. Quem- piain elenim monastiri iustituti Syrum, nomine VARIE LECTIONES. * gòv nili, ex A. add. ex A. add. ex A, item paulo post JAC. GOARI NOTÆ. Byzantii imperatoris vicarius ; qui ipse Mouutes. Comber13. cumquaque exstructæ, ex quibus rem sacram fieri superne prospectat, el divinum officium populus audit ; sunt loca poenitentibus vel ca- techumenis ad ecclesize limen addicia; canonis Trullani recens expositor indicavit : auctor Vi l: Basilii eum vela suspendi jussisse referens, eadem in excelso sita, et ex eis lascivam mulierem in diaconum altari ministrantem prospectum demisisse declarat. Plura de illis ad Codini editionis Regiæ cap. 16, nota 50, et ad Con- startini in Irenes matris annum sextum. (**TV ka² 33,ETT LIN: (76) S. Niceph. τὴν βασιλέως χρείαν Βυζάντιο (27) Porticus superiores ad ecclesia: muros cir (78) Anastasio, Monotes; Nicephorus, Μονώτιος.
παντὸς δὲ οἴκου ἐκ τῆς τοιαύτης συμφορᾶς διαφθαρέντος διὰ τὴν ἀσεβῶς γενομένην εἰς τὰς ἱερὰς εἰκόνας ὑπὸ τῶν κρατούντων κατένεξιν, αὐτίκα ὁ τῶν Ἀγαρηνῶν στόλος κατέλαβεν ἀπὸ Ἀλεξανδρείας ἐν Κύπρῳ, ἔνθα ἦν καὶ ὁ Ῥωμαϊκὸς στόλος. ὁ δὲ στρατηγὸς τῶν Κιβυραιωτῶν ἐπιπεσὼν αὐτοῖς αἴφνης ἐν τῷ λιμένι τῶν Κεραμαία καὶ κρατήσας τὸ στόμιον τοῦ λιμένος, χιλίων δρομώνων ὄντων τρεῖς μόνους ἐξειλῆσαί φασιν. ζ. δ. ιδ. ιη. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει κτείνεται Γρηγόριος ὑπὸ τῶν Ἀρουριτῶν, καὶ ἐξενίκησε Μαρουάμ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, ὡς προέφην. η. ε. ιε. ιθ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκινήθησαν ἐκ τῶν ἀνατολικωτέρων μερῶν τῆς Περσίδος λαοὶ οἱ λεγόμενοι Χωροσανῖται Μαυροφόροι κατὰ τοῦ Μαρουὰμ καὶ πάσης τῆς συγγενείας τῶν προαρξάντων ἀπὸ Μουάμεδ τοῦ ψευδοπροφήτου ἕως τοῦ αὐτοῦ Μαρουάμ, τοῦτ’ ἔστι κατὰ τὸ λεγόμενον τέκνον τοῦ Οὐμαί̈α.πρὸς Θεοφάνην τόν τε πατρίκιον καὶ μάγιστρον ἐκ προσώπου ὄντα (76) ἐν τῇ πόλει δια θαλασσίου σι- λεντιαρίου τὰ πραχθέντα. Ο δὲ προσκείμενος Αρτα- σάτδῳ, σωρεύσας τὸν λαὸν ἐν τοῖς κατηχουμένοις (77) τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ διὰ τῶν γραμμάτων καὶ τοῦ λεχθέντος θαλασσίου πείθει πάντας, ὡς ὁ βασιλεὺς τέθνηκεν, Αρτάβασδος δὲ ὑπὸ τῶν θεμάτ των ἀνηγορεύθη βασιλεύς. Τότε πᾶς ὁ λαὸς σὺν ᾿Ανα- στασίῳ τῷ ἐν ψευδωνύμῳ πατριάρχῃ ἀναθέματι καὶ ἀνασκαφῇ ἔβαλλον αὐτὸν, ὡς ἁλάστορα καὶ ἄθεον ο, καὶ ἀστείως τὴν σε αὐτοῦ ἐδέξαντο σφαγήν, ὡς μετ γίστου κακοῦ λυτρωθέντες, Αρτάβασῖον δὲ ἀνεκή- ρυττον βασιλέα, ὡς ὀρθόδοξον καὶ θείων δογμάτων ὑπέρμαχον. Εὐθέως οὖν ἀποστέλλει ὁ Μονούτης (78) ἐν τοῖς Θρακῴοις μέρεσι πρὸς Νικηφόρον τὸν ἴδιον υἱην στρατηγοῦντα τῆς Θράκης τοῦ συνελάσαι τὸ Β ἐκεῖσε στρατόπεδον πρὸς φυλακὴν τῆς πόλεως. Κλε!- σας οὖν τὰς τῶν τειχέων πύλας καὶ βίγλας θέμενος, τοὺς φίλους τε Κωνσταντίνου χειρωσάμενος, τύψας καὶ κουρεύσας, εἰς φυλακές ἀπέθετο. Τοῦ δὲ 'Αρτα- βάσδου μετὰ τοῦ υψικίου λαοῦ ἐν τῇ πόλει εἰσελθόν τος, κατέλαβεν καὶ Κωνσταντίνος ἐν τῇ Χρυσοπόλει μετὰ τῶν δύο θεμάτων, θρακησίων τε, φημί, καὶ ἀνα- τελικῶν, καὶ μηδὲν ἰσχύσας ὑπέστρεψεν, καὶ ἐχείμασεν εἰς τὰ Ἀμύριον. Ὁ δὲ ᾿Αρτάβασδος κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν τὰς ἱερὰς εἰκόνας ἀνεστήλωσεν. Οἱ δὲ "Αραβες αἰσθόμενοι τὴν τούτων κατ' ἀλλήλων οι μάχην, πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἐποιήσαντο εἰς Ρωμανίαν, τοῦ Σουλεϊ μὲν στρατηγοῦντος αὐτοῖς. ᾿Αναστάσιος δὲ ὁ ψευδώ νυμος πατριάρχης κρατήσας τὰ τίμια καὶ ζωοποια ξύλα ὤμοσε τῷ λαῷ, ὅτι μὲ τὸν προσηλωθέντα ἐν αὐτοῖς, οὕτως μοι εἶπεν Κωνσταντῖνος ὁ βασι- λεὺς, ὅτι Μὴ λογίσῃ Υἱὸν Θεοῦ εἶναι δν ἔτεκεν ἡ Μαρία, τὸν λεγόμενον Χριστόν, εἰ μὴ ψιλὸν ἄν θρωπον. Η γὰρ Μαρία αὐτὸν ἔτεκεν, ὡς ἔτεκεν ἐμὲ ἡ μήτηρ μου ἡ Μαρία. Καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ λαοὶ ἀνέσκαψαν αὐτόν. Αντιοχείας ἐπισκόπου Στεφά του ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν Ἰσάμ ὁ τῶν ᾿Αράβων άρ- χηγός. Οὗτος τὴν ἀγιωτάτην Εκκλησίαν τῆς Αγ τιοχείας ἐπὶ μ' χρόνους χηρεύουσαν, κωλυόντων τῶν Αράξων γενέσθαι πατριάρχην ἐν αὐτῇ, ἔχων τινὰ προσφιλή μονάζοντα Σύρου, ὀνόματι Στέφανον, δι' ᾿Αθανασίου ΔΓ, ^ τῷ σε αντίθεον Α. την δέ, ει κατάλληλον Α. $7 αποπληρῶν, κατηχούμενα ἐν τοῖς κατηχουμένοις CHRONOGRAPHIA. A matis ducem, mittit, qui secum eos militare suade- ret. Hinè imperii in se ipsum armati sævissimæ pugna civiumque ad invicem confictus, imperatori- bus duobus renuntiatis et ex quo de potestate contendentibus. Interim Artabasius Theophani patricio et magistro, qui imperatoris vices in url gerebat, omnia quæ gesta fuerant, per Thalassium silentiarium denuntiat. Is Artabasdo bene affectus, ad Magnæ ecclesiæ catechumena populo collecto tum litteris tum prædicti Thalassii testimonio, imá peratorem fato functum et Artabasdum a thematibus imperatorem salutatum suadet. Confestim populis universus Anastasio falsi nominis patriarcha duce diris et maledictis, ceu naturæ monstrum et a Deo alienum, Coustantinum insequitur, cædem ejus quasi ingenti malo liberatus gratanter excipit, et Arlabasdum, velut orthodoxum et sacrorum dogma- tum defensorem, imperatorem proclamat. Ilis ita gestis Monutes Nicephorum filium Thraciæ ducen, ut ejus provincia exercitum ad urbem custodiendam adduceret, misit, tuin monium portis subinde Gir- miter obseratis, dispositisque ad ca vigiliis, mox Constantini amicos comprehendens verberibus et capillorum detonsione castigatos in careeres de- trusit. Artabasɗo vero cum Opsicii copiis urbem jam ingresso, Constantinus thematibus duobus. Thracensium, dico, et orientalium, stipatus Chry- sopolim advenit, cumque nil proficeret, retrocidere coactus, ad Amotium hiberna duxit. Interim Arta- bäsdus sacras imagines per totam urbem erexit. Occasione vero duorum principum de rerum summa adl invicem contenlentium, Arabes, Sulimane duce, infinitam captivorum prædam e Romanorum térris abduxerunt. Ceterum Anastasius falso nomine pa- triarcha, veneranda ac vivifica crucis ligna manibus tenens, interposito jurejurando coram plebe disseruit: Per aum, qui lignis istis suffixus est, ita mihi dixit Ccustantinus imperator : Ne Dei Filium, quem genuit Maria, quique Christus dicitur, uspiam repulareris, qura simplicem ac nudum hominem. Eum etenim în lucem Maria protulit, in eum modum, quo me mater méa Maria genuit. His auditis populus universus eum imperio abdicatum proṇuntiavit, A. M. - C " A. C. 734. - Antiochiæ episcopi Stephani annus primus. Hoc anno Isam Arabum dux mortuus est. Is sanctam Autiochiæ Ecclesiam pastore jam annos viduatam, Arabibus nimirum patriarcham eligi D prohibentibus, iu priorem statum reposuit. Quem- piain elenim monastiri iustituti Syrum, nomine VARIE LECTIONES. * gòv nili, ex A. add. ex A. add. ex A, item paulo post JAC. GOARI NOTÆ. Byzantii imperatoris vicarius ; qui ipse Mouutes. Comber13. cumquaque exstructæ, ex quibus rem sacram fieri superne prospectat, el divinum officium populus audit ; sunt loca poenitentibus vel ca- techumenis ad ecclesize limen addicia; canonis Trullani recens expositor indicavit : auctor Vi l: Basilii eum vela suspendi jussisse referens, eadem in excelso sita, et ex eis lascivam mulierem in diaconum altari ministrantem prospectum demisisse declarat. Plura de illis ad Codini editionis Regiæ cap. 16, nota 50, et ad Con- startini in Irenes matris annum sextum. (**TV ka² 33,ETT LIN: (76) S. Niceph. τὴν βασιλέως χρείαν Βυζάντιο (27) Porticus superiores ad ecclesia: muros cir (78) Anastasio, Monotes; Nicephorus, Μονώτιος.
PG 108:839τούτων γὰρ μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τοῦ Οὐαλὶδ ἀλλήλους πολεμούντων καὶ ἀπασχολουμένων, οἱ λεγόμενοι υἱοὶ τοῦ Ἐχὶμ καὶ τοῦ Ἀλίμ, συγγενεῖς μὲν καὶ αὐτοὶ τοῦ ψευδοπροφήτου τυγχάνοντες, κεκρυμμένοι δὲ καὶ φυγάδες ὄντες κατὰ τὴν μικρὰν Ἀραβίαν, ἀθροισθέντες, πρωτεύοντος ἐν αὐτοῖς Ἀβραί̈μ, ἐκπέμπουσιν ἀπόδουλον αὐτῶν τινα λεγόμενον Ἀβουμουσλὶμ εἰς τὸ Χωροσὰν πρός τινας τῶν αὐτόθι προυχόντων, αἰτούμενοι συμμαχῆσαι αὐτοῖς κατὰ Μαρουάμ. οἱ δὲ συναχθέντες πρὸς Χακταβάν τινα βουλεύονται καὶ ἐπανιστῶσι τοὺς δούλους κατὰ τῶν ἰδίων δεσποτῶν καὶ ἀναιροῦσι πολλοὺς ἐν μιᾷ νυκτί, ὧν τοῖς ἄρμασι καὶ ἵπποις καὶ χρήμασι καθοπλισθέντες ἐγένοντο εἰς δυνατούς. διαιροῦνται δὲ εἰς φυλὰς δύο, Καϊσινοὺς καὶ Ἰμανίτας. ὧν δυνατωτέρους σκοπήσας τοὺς Ἰμανίτας ὁ Ἀβουμουσλὶμ διεγείρει κατὰ τῶν Καϊσινῶν, καὶ ἀνελὼν αὐτοὺς παραγίνεται ἐν Περσίδι σὺν τῷ Χακταβάν, καὶ πολεμήσας τὸν Ἰβινδάρα παραλαμβάνει μετὰ νίκης ἅπαντας, ὡς ρ που χιλιάδας ἀνδρῶν.Χριστιανούς, είπερ θέλοιεν συγχωρηθῆναι αὐτοῖς πατριάρχην*, ψηφίσασθαι αὐτὸν Στέφανο». Οἱ δὲ θεά θεν τοῦτο νομίσαντες γενέσθαι χειροτονοῦσιν αὐτὸν ἐν τῷ θρόνῳ Θεουπόλεως, κἀκεῖθεν ἕως τοῦ οὐ νῦν διέδραμεν τὸ ἀκώλυτον. ἀγροικότερον μὲν, εὐλαβὴ δὲ, τοὺς κατὰ τὴν Ἑαν Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεκράτησεν Οὐαλδ υἱὸς Ισάμ (79) τῆς ᾿Αράβων ἀρχῆς· πρὸς ἐν Κωνσταντίνος Αν δρέαν σπαθάριον, Αρτάβασδος δὲ Γρηγόριον λογο θέτην ἐξέπεμψαν, τὰ πρὸς συμμαχίαν ζητοῦντες ἀμφότεροι· ἀβροχίας δὲ πολλῆς γενομένης (30) καὶ σεισμοῦ κατὰ τόπους, ὡς ἐνωθῆναι ὄρη πρὸς ἄλο ληλα κατὰ τὴν ἔρημον Σαβᾶ, καὶ κώμας ὑπὸ γῆν κα- ταπτωθῆναι ". Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κοσμᾶς ὁ πατριάρ χης Αλεξανδρείας ὠρθοδόξησε σὺν τῇ πόλει αὐτοῦ το ἐκ τῆς τῶν Μονοθελητῶν κακοδοξίας, κρατησάσης ἀπὸ Κύρου (81) τοῦ ἐπὶ Ηρακλείου ἐπισκόπου Αλε ξανδρείας. Επεστράτευσε δὲ Γάμερες τὴν Ῥωμανίαν μετά πλήθους ᾿Αράβων, καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτεύσας, ὑπέστρεψεν. Εφάνη δὲ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ " κατά βοβᾶν μηνὶ Ἰουνίῳ. Οὐαλὶδ δὲ Πέτρον τὸν ἁγιών τατον μητροπολίτην Δαμασκού γλωττοτομηθῆναι ἐκέλευσε, ὡς ἀναφανδὸν ἐλέγχοντα τὴν τῶν Αράβων καὶ Μανιχαίων δυσσέβειαν. Εξώρισεν δὲ αὐτὸν κατα τὴν εὐδαίμονα Αραβίαν, ἔνθα καὶ τελειοῦται μαρ τυρήσας ὑπὲρ Χριστοῦ, καὶ τρανῶς ἐκφωνήσας τὴν θείαν λειτουργίαν, ὡς οἱ διηγησάμενο! φασιν ιδίαις ἀκοαῖς τοῦτο ἐ πεπληροφόρῆσθαι. Τούτου ζηλωτής καὶ ὁμώνυμος ο Πέτρος, ὁ κατὰ τὸν Μαϊουμάν (82, ἐν τοῖς αὐτοῖς ο ἀνεδείχθη χρόνοις, μάρτυς· ὑπὲρ Χριστοῦ αὐτομόλως ". Νόσῳ γὰρ συσχεθείς, προσ- εκαλέσατο τοὺς τῶν ᾿Αράβων ἄρχοντας, ἅτε συνήθεις αὐτῷ ὄντας, χαρτουλαρίῳ τελοῦντι (83) τῶν δημοσίων φόρων, και φησι πρὸς αὐτοῦ;· Τὸν μὲν ὑπὲρ τῆς ἐπισκέψεως μισθὸν παρά Θεοῦ λάβοιτε, καν ἄπιστοι τυγχάνητε φίλοι. Τῆς διαθήκης δέ μου μάρτυρας ὑμᾶς εἶναι βούλομαι τοιαύτης ούσης Πᾶς ὁ μὴ πιστεύων εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Πνεῦμα ἅγιον, τήν ὁμοούσιον καὶ ζωαρχικὴν ἐν μονάδι Τριάδα, πεπήρωται τὴν ψυχὴν, καὶ τῆς αἰωνίου κολάσεως ἐστιν ἄξιος. Τοιοῦτός ἐστιν καὶ ὁ Μουαμὲν ὁ ψευδοπροφήτης ὑμῶν καὶ τοῦ Αντιχρίστου πρόδρομος. 'Απόστητε οὖν, εἰ ἐμοὶ - την Α. αὐτὸν Στ. τοῦ Α' ο δ, αὐτῇ "Αμερ Α. καὶ ὁ δμ. οι αὐτοῖς] αὐτόν. Α Γ. τυγχάνετε Α. της γενέσθαι του Α. οι καταποθῆναι Α. ἐν τῷ οὐρανῷ τοῦτο Α. * καὶ ὁμών. Α, κι αὐτόμολος Α. το χαρτουλαρίῳ τελ. Α, χαρτουλάριον τε τελ. Α. • καὶ καθ' ἑαυτῆς ἱστασθαι· i THEOPHANIS Stephanum, sibi familiarem, rusticum quidem, at A pietate clarum, Christianis in oriente positis, si modo bunc admitterent, patriarcham eligendi liberam feci¹ potestatem. Illi divinitus hoc fieri arbitrati, ipsum Stephanum in Antiochensium Theupoleos sede epi- scopum collocant, atque ita ad hodiernum usque diem eligendo patriarchæ nullum impedimentum a Saracenis affertur. Hoc anno Valid filius Isam Arabum principatu potitus est, ad quem Constantinus Andream spa- tharium, Artabasdus vero Gregorium logothetamn, ambo suppetias sibi dari postulantes, miserunt. Diuturna vero imbris penuria et terræmotus varia loca adeo concusserunt, ut in deserto Saba mou- tium cacumina ad invicem colliderentur, et pagi terra absorberentur. Eodem etiam ammo Cosmas B' C Alexandriæ patriarcha cum ipsa civitate, Mono- thelitarum pravitate a Cyri, qui sub Heraclio vixit, temporibus eam civitatem obtinente, abjurata, et errore cognito ad orthodoxam Ecclesiam rediit. Porro Gamer Saracenorum copiis comitatus iu Romaniam impressionem fecit, et collecta ingenti captivorum pruda, in patriam remeavit. Mense Junio signum ad septentrionalem cœli partem appa- ruit. Porro Valid Petro sanctissimo Damasci metropolitæ, cent Arabum et Manichæorum impie- tatem palam arguenti, linguam prescindi jussit, et in Felicem Arabiam exsulem deportari. Ibi pro Christo passus, distinctisque apertæ loquelæ ver- lis sacrum celebrans, ut qui retulerunt proprio auditu se percepisse confirmant, morte consum- matur. Ejus æmulus et ejusdem nominis consors Petrus apud Malumam iusigne pro Christo marly- rium sub hæc tempora sponte tulit. Morbo quippe detentus, Arabum proceres, ceu ex chartuiarii publicorum vectigalium munere ipsis notus, sibi familiares ad privatum colloquium invitavit. Tum is ad illos: Vestræ kujus, inquit, ad me visitandum prefectionis mercedem a Deo recipiatis precor ; licet enim fidei luce privati, amici tamen estis cen- sendi. Testamenti itaque mei, quod hujusmodi est, volo cos esse testes : Qui non credit in Patrem, Fi- lium et Spiritum sanctum consubstantialem et viri- ficam in unitate naturæ personarum Trixitutem, is anima oculis occercaius est, et elerno supplicio D add. ex vulg. vulg. vulg. El xai - . VARIA LECTIONES. " om. e f. » om. add. ex A. add. ex add. ex prius add. ex A. JAC. GOARI scellæ Eodem anno obtinuit Cizid filias Habdime- lech Arabum principatum. Ab his diversus incedit Abraham Eccheflensis in Historia Saracenica de ca- liphis Omaytis. Alvalidus, inquit ad annum 6255, qui sequens est, Abul-habbasus filius lazidi, filii Abd-almalechi, filii Marouani, filii Alocmi, Calipha inauguratus est, qua die obiit patruus ejus Hasciamus: sic ille vocat Isamum, cujus nepotem, non filium Hualidum docet. NOTE. adeo ut sui oblila, bellum sibimel natura conciliarel. Alexandrinos Theophanes respuit. stans, ad urbem Constantiæ” nomine a Constantino exstructum, de quo consulendus index. chartas et codices acta vel rationes recenset. (79) Anastasius Hualid flius Hisan. Auctor Mi- (80) ὡς καὶ τὴν φύσιν ἑαυτὴν ἐπιλανθάνεσθαι, καὶ (81) Ex cujus et successoris tempore patriarēbas (82) Gazworum navale, vigimui stadiis a Gaza di- (83) Scriniarium agenti. Est enim ille qui in
καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν Ἰβινουβεηρᾶ στρατοπεδεύοντα σὺν χιλιάσι ς κἀκεῖνον ἐξέλυσεν, καὶ καταλαβὼν τὸν Μαρουὰμ εἰς τὸν Ζάβαν ποταμὸν ἔχοντα τ χιλιάδας πολεμεῖ αὐτὸν καὶ πλῆθος ἄπειρον ἀναιρεῖ ἐξ αὐτῶν. καὶ ἦν ἰδεῖν κατὰ τὴν γραφὴν τότε ἕνα διώκοντα χιλίους, καὶ δύο μετακινοῦντας μυριάδας. οὓς οὕτω κατὰ κράτος νικῶντας ὁρῶν ὁ Μαρουὰμ ἔρχεται εἰς Χαρρὰν καὶ περάσας τὸν ποταμὸν ἔκοψε τὴν γέφυραν ἀπὸ πλοίων οὖσαν. καὶ συμπαραλαβὼν πάντα τὰ χρήματα καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ μετὰ γ ἀνδρῶν οἰκογενῶν αὐτοῦ ἔφυγεν ἐπὶ Αἴγυπτον. θ. 2. ι. κ. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει καταδιώκεται Μαρουὰμ ὑπὸ τῶν Μαυροφόρων καὶ καταληφθεὶς ὑπ’ αὐτῶν κτείνεται, βαρυτάτου πολέμου κροτηθέντος. ἦρχε δὲ αὐτῶν Σαλίμ, υἱὸς Ἀλίμ, εἷς ὢν τῶν προλεχθέντων φυγάδων, τῶν καὶ ἐξαποστειλάντων τὸν Ἀβουμουσλίμ. οἱ δὲ λοιποὶ ἀθροισθέντες κατὰ τὴν Σαμάρειαν καὶ Τραχωνίτιδα χώραν κλήρῳ τὴν ἀρχὴν ἀπένειμαν τῷ Ἀβουλαβᾶς, καὶ μετ’ ἐκεῖνον τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ἀβδελᾶ, καὶ μετὰ τοῦτον τῷ Ἰσὲ Ἰβινμουσέ·Χριστιανούς, είπερ θέλοιεν συγχωρηθῆναι αὐτοῖς πατριάρχην*, ψηφίσασθαι αὐτὸν Στέφανο». Οἱ δὲ θεά θεν τοῦτο νομίσαντες γενέσθαι χειροτονοῦσιν αὐτὸν ἐν τῷ θρόνῳ Θεουπόλεως, κἀκεῖθεν ἕως τοῦ οὐ νῦν διέδραμεν τὸ ἀκώλυτον. ἀγροικότερον μὲν, εὐλαβὴ δὲ, τοὺς κατὰ τὴν Ἑαν Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεκράτησεν Οὐαλδ υἱὸς Ισάμ (79) τῆς ᾿Αράβων ἀρχῆς· πρὸς ἐν Κωνσταντίνος Αν δρέαν σπαθάριον, Αρτάβασδος δὲ Γρηγόριον λογο θέτην ἐξέπεμψαν, τὰ πρὸς συμμαχίαν ζητοῦντες ἀμφότεροι· ἀβροχίας δὲ πολλῆς γενομένης (30) καὶ σεισμοῦ κατὰ τόπους, ὡς ἐνωθῆναι ὄρη πρὸς ἄλο ληλα κατὰ τὴν ἔρημον Σαβᾶ, καὶ κώμας ὑπὸ γῆν κα- ταπτωθῆναι ". Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κοσμᾶς ὁ πατριάρ χης Αλεξανδρείας ὠρθοδόξησε σὺν τῇ πόλει αὐτοῦ το ἐκ τῆς τῶν Μονοθελητῶν κακοδοξίας, κρατησάσης ἀπὸ Κύρου (81) τοῦ ἐπὶ Ηρακλείου ἐπισκόπου Αλε ξανδρείας. Επεστράτευσε δὲ Γάμερες τὴν Ῥωμανίαν μετά πλήθους ᾿Αράβων, καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτεύσας, ὑπέστρεψεν. Εφάνη δὲ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ " κατά βοβᾶν μηνὶ Ἰουνίῳ. Οὐαλὶδ δὲ Πέτρον τὸν ἁγιών τατον μητροπολίτην Δαμασκού γλωττοτομηθῆναι ἐκέλευσε, ὡς ἀναφανδὸν ἐλέγχοντα τὴν τῶν Αράβων καὶ Μανιχαίων δυσσέβειαν. Εξώρισεν δὲ αὐτὸν κατα τὴν εὐδαίμονα Αραβίαν, ἔνθα καὶ τελειοῦται μαρ τυρήσας ὑπὲρ Χριστοῦ, καὶ τρανῶς ἐκφωνήσας τὴν θείαν λειτουργίαν, ὡς οἱ διηγησάμενο! φασιν ιδίαις ἀκοαῖς τοῦτο ἐ πεπληροφόρῆσθαι. Τούτου ζηλωτής καὶ ὁμώνυμος ο Πέτρος, ὁ κατὰ τὸν Μαϊουμάν (82, ἐν τοῖς αὐτοῖς ο ἀνεδείχθη χρόνοις, μάρτυς· ὑπὲρ Χριστοῦ αὐτομόλως ". Νόσῳ γὰρ συσχεθείς, προσ- εκαλέσατο τοὺς τῶν ᾿Αράβων ἄρχοντας, ἅτε συνήθεις αὐτῷ ὄντας, χαρτουλαρίῳ τελοῦντι (83) τῶν δημοσίων φόρων, και φησι πρὸς αὐτοῦ;· Τὸν μὲν ὑπὲρ τῆς ἐπισκέψεως μισθὸν παρά Θεοῦ λάβοιτε, καν ἄπιστοι τυγχάνητε φίλοι. Τῆς διαθήκης δέ μου μάρτυρας ὑμᾶς εἶναι βούλομαι τοιαύτης ούσης Πᾶς ὁ μὴ πιστεύων εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Πνεῦμα ἅγιον, τήν ὁμοούσιον καὶ ζωαρχικὴν ἐν μονάδι Τριάδα, πεπήρωται τὴν ψυχὴν, καὶ τῆς αἰωνίου κολάσεως ἐστιν ἄξιος. Τοιοῦτός ἐστιν καὶ ὁ Μουαμὲν ὁ ψευδοπροφήτης ὑμῶν καὶ τοῦ Αντιχρίστου πρόδρομος. 'Απόστητε οὖν, εἰ ἐμοὶ - την Α. αὐτὸν Στ. τοῦ Α' ο δ, αὐτῇ "Αμερ Α. καὶ ὁ δμ. οι αὐτοῖς] αὐτόν. Α Γ. τυγχάνετε Α. της γενέσθαι του Α. οι καταποθῆναι Α. ἐν τῷ οὐρανῷ τοῦτο Α. * καὶ ὁμών. Α, κι αὐτόμολος Α. το χαρτουλαρίῳ τελ. Α, χαρτουλάριον τε τελ. Α. • καὶ καθ' ἑαυτῆς ἱστασθαι· i THEOPHANIS Stephanum, sibi familiarem, rusticum quidem, at A pietate clarum, Christianis in oriente positis, si modo bunc admitterent, patriarcham eligendi liberam feci¹ potestatem. Illi divinitus hoc fieri arbitrati, ipsum Stephanum in Antiochensium Theupoleos sede epi- scopum collocant, atque ita ad hodiernum usque diem eligendo patriarchæ nullum impedimentum a Saracenis affertur. Hoc anno Valid filius Isam Arabum principatu potitus est, ad quem Constantinus Andream spa- tharium, Artabasdus vero Gregorium logothetamn, ambo suppetias sibi dari postulantes, miserunt. Diuturna vero imbris penuria et terræmotus varia loca adeo concusserunt, ut in deserto Saba mou- tium cacumina ad invicem colliderentur, et pagi terra absorberentur. Eodem etiam ammo Cosmas B' C Alexandriæ patriarcha cum ipsa civitate, Mono- thelitarum pravitate a Cyri, qui sub Heraclio vixit, temporibus eam civitatem obtinente, abjurata, et errore cognito ad orthodoxam Ecclesiam rediit. Porro Gamer Saracenorum copiis comitatus iu Romaniam impressionem fecit, et collecta ingenti captivorum pruda, in patriam remeavit. Mense Junio signum ad septentrionalem cœli partem appa- ruit. Porro Valid Petro sanctissimo Damasci metropolitæ, cent Arabum et Manichæorum impie- tatem palam arguenti, linguam prescindi jussit, et in Felicem Arabiam exsulem deportari. Ibi pro Christo passus, distinctisque apertæ loquelæ ver- lis sacrum celebrans, ut qui retulerunt proprio auditu se percepisse confirmant, morte consum- matur. Ejus æmulus et ejusdem nominis consors Petrus apud Malumam iusigne pro Christo marly- rium sub hæc tempora sponte tulit. Morbo quippe detentus, Arabum proceres, ceu ex chartuiarii publicorum vectigalium munere ipsis notus, sibi familiares ad privatum colloquium invitavit. Tum is ad illos: Vestræ kujus, inquit, ad me visitandum prefectionis mercedem a Deo recipiatis precor ; licet enim fidei luce privati, amici tamen estis cen- sendi. Testamenti itaque mei, quod hujusmodi est, volo cos esse testes : Qui non credit in Patrem, Fi- lium et Spiritum sanctum consubstantialem et viri- ficam in unitate naturæ personarum Trixitutem, is anima oculis occercaius est, et elerno supplicio D add. ex vulg. vulg. vulg. El xai - . VARIA LECTIONES. " om. e f. » om. add. ex A. add. ex add. ex prius add. ex A. JAC. GOARI scellæ Eodem anno obtinuit Cizid filias Habdime- lech Arabum principatum. Ab his diversus incedit Abraham Eccheflensis in Historia Saracenica de ca- liphis Omaytis. Alvalidus, inquit ad annum 6255, qui sequens est, Abul-habbasus filius lazidi, filii Abd-almalechi, filii Marouani, filii Alocmi, Calipha inauguratus est, qua die obiit patruus ejus Hasciamus: sic ille vocat Isamum, cujus nepotem, non filium Hualidum docet. NOTE. adeo ut sui oblila, bellum sibimel natura conciliarel. Alexandrinos Theophanes respuit. stans, ad urbem Constantiæ” nomine a Constantino exstructum, de quo consulendus index. chartas et codices acta vel rationes recenset. (79) Anastasius Hualid flius Hisan. Auctor Mi- (80) ὡς καὶ τὴν φύσιν ἑαυτὴν ἐπιλανθάνεσθαι, καὶ (81) Ex cujus et successoris tempore patriarēbas (82) Gazworum navale, vigimui stadiis a Gaza di- (83) Scriniarium agenti. Est enim ille qui in
PG 108:841καὶ τῆς μὲν Συρίας στρατηγεῖν ἔταξαν Ἀβδελᾶν, τὸν υἱὸν τοῦ Ἀλὶμ καὶ ἀδελφὸν τοῦ Σαλίμ, τὸν δὲ αὐτὸν Σαλὶμ τῆς Αἰγύπτου ἄρχειν, τὸν δὲ Ἀβδελᾶν, τοῦ Ἀβουλαβᾶς ἀδελφὸν ἀπ’ ἐκείνου ἔχοντα τὸν κλῆρον τῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς Μεσοποταμίας ἔταξαν. ὁ δὲ αὐτὸς Ἀβουλαβᾶς, ὁ καὶ πάντων ἐξάρχων, ἐν Περσίδι κεκάθικεν, μετατεθείσης ὑπ’ αὐτοῦ καὶ τῶν συμμαχησάντων Περσῶν ἀπὸ Δαμασκοῦ τῆς ἀρχῆς, καὶ πάντων τῶν συλληφθέντων θησαυρῶν, ὧν ὁ Μαρουὰμ ἐπεφέρετο. οἱ δὲ περισωθέντες υἱοί τε καὶ συγγενεῖς τοῦ Μαρουὰμ ἐλθόντες ἀπ’ Αἰγύπτου εἰς Ἀφρικὴν κἀκεῖθεν ἀντιπεράσαντες τὸ διορίζον μεταξὺ Λιβύης καὶ Εὐρώπης τῆς κατὰ τὸν Ὠκεανὸν στενῆς θαλάσσης, τὸ λεγόμενον Σέπται, τὴν τῆς Εὐρώπης Σπανικὴν ᾤκησαν μέχρι τοῦδε τοῦ χρόνου, ἔχοντές τινας προκατοικήσαντας αὐτόθι τῶν ἀπὸ Μαυί̈ου διὰ πλοὸς ἐκριφέντων ἐκεῖσε, συγγενεῖς αὐτῶν ὄντας καὶ τῆς αὐτῆς θρησκείας. ἐκράτησε δὲ ἡ ἐπὶ Μαρουὰμ ἅλωσις ἔτη 2, ἐν ᾗ πᾶσαι μὲν αἱ κατὰ τὴν Συρίαν περιφανεῖς πόλεις ἀπετειχίσθησαν, ἄτερ Ἀντιοχείας, διότι καταφύγιον αὐτὴν ἔχειν ἐμελέτα, ἀναρίθμητοί τε τῶν Ἀράβων ὑπ’ αὐτοῦ ὤλοντο. λίαν γὰρ ὑπῆρχε διεσκεμμένος περὶ τὰ πολεμικά.πείθεσθε μαρτυρομένῳ σήμερον ὑμῖν . - τὸν οὐρα- Α τὸν καὶ τὴν γῆν, τῆς ἐκείνου μυθολογίας. Εύ- τοῦ γὰρ ὑμῖν σήμερον, ἵνα μὴ σὺν ἐκείνῳ κολα σθῆτε. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλεῖστα θεολογοῦντος αὐτοῦ ἀκούσαντες θάμβει τε καὶ μανία συσχεθέντες, μακρο- θυμεῖν ἔδοξαν, ὡς ἐκ τῆς νόσου παραφρονοῦντα του τον οιόμενοι· μετὰ δὲ τὸ διαγενέσθαι αὐτὸν ἐκ τῆς νόσου ', ήρξατο μεγαλοφωνότερον · ἀνακράζειν Ανάθεμα Μουαμὲν καὶ τῇ μυθογραφία αὐτοῦ, καὶ πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν αὐτῇ. Τότε τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν ὑποστάς, μάρτυς ἀνεδείχθη. Τοῦτον ἐγκω- μίοις λόγων τετίμηκεν ὁ ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν Ἰωάν- νης ὁ καλῶς ἐπικληθεὶς Χρυσορρόας διὰ τὴν ἐπαν θοῦσαν αὐτῷ [τοῦ Πνεύματος (84) ἔν τε λόγῳ καὶ βίῳ χρυσαυγή χάριν · ἐν Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβής βασιλεὺς ἐτησίῳ καθυπέβαλεν ἀναθέματι διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἐν αὐτῷ. ] ὀρθοδοξίαν, καὶ ἀντὶ τοῦ παππικοῦ ὀνόματος αὐτοῦ Μανσούρ, ὁ ἑρμηνεύεται, λελυτρωμένος, Μανξηρὸν (85) Ἰουδαϊκῷ φρονή- ματι μετονομάσας τὸν νέον τῆς Ἐκκλησίας διδά σκαλον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ 'Αρτάβασδος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Ὀψικίου ἐξελθών, τὴν ᾿Ασίαν στρατολογή- σας (86) κατέλαβεν, ἐκπορθῶν αὐτήν. Κωνσταντίνος δὲ τοῦτο μαθών, ἐκίνησεν κατ' αὐτοῦ. Καταλαβὼν δὲ αὐτὸν εἰ εἰς τὰ μέρη τῆς Σάρδης ἀπὸ τοῦ Κελβια τοῦ ἀνερχόμενον καὶ συμβαλών μετ' αὐτοῦ πόλε- μον, τρέπει αὐτὸν καὶ καταδιώκει μέχρι Κυζίκου. Ὁ δὲ τὴν Κύζικον καταλαβών, καὶ εἰς δρόμωνα εἰσελθών, διασώζεται ἐν τῇ πόλει. Μηνὶ δὲ Αὐγού- στῳ τῆς αὐτῆς ια' ινδικτιῶνος Νικήτας ὁ μονοστράτ- ηγος υἱὸς 'Αρταβάσδου συμβαλών Κωνσταντίνῳ εἰς πόλεμον πρὸς τῇ Μοδρινῇ φεύγει τραπείς, καὶ τὸν μὲν πατρίκιον Τηριδάτην τὸν ᾿Αρμένιον στρατιώ την γενναῖον ὑπάρχοντα καὶ ἐξάδελφον Αρταβάσδου σὺν ἄλλοις ἐπιλέκτοις ἄρχουσιν ἀνεῖλεν 1. Ἑκατέ- ρων δὲ τῶν μερῶν πτῶσις οὐ μικρὰ γέγονεν 'Αρ- μενίων τε καὶ ᾿Αρμενιακών μαχησαμένων προς ἀνατολικοὺς καὶ Θρακησίους τοὺς ὑπερμάχους τοῦ Κωνσταντίνου. Ο δὲ ἀρχέκακος διάβολος τοιαύτην κατά τῶν Χριστιανῶν ἤγειρεν μανίαν κατὰ τοὺς χρόνους τούτους καὶ ἀλληλοσφαγίας 1, ὥστε τέκνα κατὰ γονέων καὶ ἀδελφοὺς κατὰ ἀδελφῶν συγκινεί σθαι ἀφειδῶς εἰς σφαγὴν, καὶ ἀνηλεῶς ἐμπυρίζειν τὰς ἀλλήλοις ὑπαρχούσας στάσεις (87) τε " καὶ οἰκίας. . σήμ. ὑμῖν Α, ὑμ. σήμ. παραφρονοῦντα νόσου Α. μεγαλοφ. Α, μεγαφ. καὶ τῇ Α, ἐκ τῇ ἐπανθοῦσαν] οὖσαν Α. * τοῦ πνεύματος ὑπερο. ἐν αὐτῷ Α. εκκλησίας Α, ηλικία; αὐτὸν και συμβ. Α, συμβ. ε τῶν ᾿Αρμενίων Α. ἀνεῖλεν Α, ἀνεῖλον δὲ Α. 17. ἀλληλοφαγία; 2. τα Α. ΣΕΗ, ν. 2. Επιστρατεύει κατὰ τῆς τῶν Ασιανῶν χώρας, καὶ τὰ ἐκείνης χωρία έλυμαίνετο πικρώς. επημαίνετο. CHRONOGRAPHIA. A dignus. Muamed falsus vesler vates et Antichrist præcursor ejusmodi exstitit. Quamobrem si mihi nunc cœlum et terram coram vobis oblestanti ali- quatenus fidem adhibetis, fabulosam et deliram ejus doctrinam ejurate. Hoc necessitudinis erga vos mere presens argumentum benevolum hoc ad- mittile consilium, ne parem cum eo cruciatum sustineatis. Arabes sacros istos et pares alios do Deitate eplicantem audientes, et una simul stu- pore et insania correpti, virum bene valere jusse- ruut, tanquam in mentis delirium eum lapsum arbitrati. Is ubi vires ex infirmitate recepit, valida voce publice vociferari : Anathema Mframed et fa bulosæ ejus doctrina credentibusque in eum omribus, Extemplo gladii penæ suppositus, martyr declara- B tur. Eum orationum suarum encomiis sanctus Pater noster Joannes, ob eloquli sanctitatisque vel- ut aureo fulgore radiantem spiritualem gratianı Chrysorrhoas recte cognominatus, celebravit. Joan- nem etiam istum Constantinus impius imperator exsecrationibus annuatim renovatis ob eminentèm Mansur aviti nominis, quod vertitur, redemptus, plane Judaico vocitabat. • ' i Ejusdem etiam anni mense Maio ad Obsicii re- gionem profectus Artabasdus, Asiam, dum iter ageret, sub potestatem redegit, et provinciam depo- pulatus est. Eo comperto Constantinus copias in eum eduxit, Ubi Sardium attigit fines a Celbiano redeuntem offendit, et manibus cum eo consertis, illius in recta fidę doctrinam subjicere solebat, et vice, Manzerum norum Ecclesiæ doctorem sensu Giu fugam vertit, et ad Cyzicum usque insequitur. ille Cyzicum ingressus, dromonem subinde cut. scendit et in urbem salvum se recipit. Mense autem Augusto ejusdem undecimæ indictionis Arlabasti filius supremus copiarum ejus ductor ad Modrinen cum Constantino bello congressus fugam arripit, Tiridates patricius Armenius miles generosus, ` Artabasdi consobrinus, cum selectis aliis proceris bus cadit, Armeniorum et Armeniacorum adversus orientales et Thracenses Constantini jus defenden- tes depugnantium cædes utrimque haud minima facta. Calamitatis omnis auctor diabolus talem inter Christianos dementationem et cædes . reci❤ procas sub uae tempora excitavit, ut filii adversus parentes et fratres in fratres necem nullo D sanguinis aut indulgentia discrimine irruerent, suasque invicem ipsorum domus atque facultates citra illati damni sensum flammis perderent. VARIÆ LECTIONES. -O - * vulg. • om. vulg. vulg. • om. vulg. add. ex A. vulg. vulg. add. ex add. ex JAC. GOARI NOTÆ. desunt in Regio. de scorio natus, in ecclesiam Domini. Deut. cap. quidquam ad rem, dum iter ageret; res tanta non PATROL. GR. CVIII. defunctoriam operam, sed totos tyranni conatus exigebat. S. Niceph. : Sic enim emend. non Suscepla in Asiæ regionem expeditione, populationibus in/c- stam reddebat. COMBEFIS. (84) Haec uncis inclusa, ex codd. aliis desumpta (85) Spariam. Non ingredietur Manzer, hoc est (86) Militum delectu habito. Sic et Anast., nec (87) Anastasius, stationes. Clarius pradia. Porro
ἐτύγχανε δὲ τῆς τῶν Ἐπικουρείων ἤτοι Αὐτοματιστῶν αἱρέσεως, ἐκ τῶν οἰκούντων τὴν Χαρρὰν Ἑλλήνων μεταλαβὼν τὴν ἀσέβειαν. Τῇ δὲ κε τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς αὐτῆς γ ἰνδικτιῶνος ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ υἱός, ὃν ἐπωνόμασε Λέοντα, ἐκ τῆς τοῦ Χαγάνου τῆς Χαζαρίας θυγατρός. ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ γέγονε σεισμὸς ἐν Συρίᾳ καὶ μεγάλη καὶ φοβερὰ πτῶσις, ὅθεν αἱ μὲν τῶν πόλεων ὁλοκλήρως ἠφανίσθησαν, αἱ δὲ μέσως πως, ἑτέραι δὲ ἀπὸ τῶν ὀρεινῶν εἰς τὰ ὑποκείμενα πεδία σὺν τῶν τειχέων καὶ τῶν οἰκημάτων αὐτῶν ὁλόκληροι μετέστησαν σῶαι ὡς ἀπὸ μιλίων ἓξ ἢ καὶ μικρὸν πρός. ἔφησαν δὲ οἱ αὐτοψὶ θεασάμενοι τὴν γῆν Μεσοποταμίας εἰς μῆκος ῥαγῆναι ἐπὶ μίλια δύο, καὶ ἐκ τοῦ βυθοῦ αὐτῆς ἀναχθῆναι ἑτέραν γῆν λευκοτάτην καὶ ἀμμώδη, ἧς ἐκ μέσου, ὥς φασιν, ἀνῆλθε ζῶον μουλικόν, ἄσπιλον, λαλοῦν ἀνθρωπίνῃ φωνῇ προμηνύον τε ἔθνους ἐπιδρομὴν ἐκ τῆς ἐρήμου κατὰ τῶν Ἀράβων, ὃ καὶ γέγονεν. τῷ δὲ ἐρχομένῳ χρόνῳ τῆς δ ἰνδικτιῶνος, τῇ ἑορτῇ τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς, ἔστεψε Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν Λέοντα εἰς βασιλέα δι’ Ἀναστασίου, τοῦ ψευδωνύμου πατριάρχου καὶ σύμφρονος αὐτοῦ.πείθεσθε μαρτυρομένῳ σήμερον ὑμῖν . - τὸν οὐρα- Α τὸν καὶ τὴν γῆν, τῆς ἐκείνου μυθολογίας. Εύ- τοῦ γὰρ ὑμῖν σήμερον, ἵνα μὴ σὺν ἐκείνῳ κολα σθῆτε. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλεῖστα θεολογοῦντος αὐτοῦ ἀκούσαντες θάμβει τε καὶ μανία συσχεθέντες, μακρο- θυμεῖν ἔδοξαν, ὡς ἐκ τῆς νόσου παραφρονοῦντα του τον οιόμενοι· μετὰ δὲ τὸ διαγενέσθαι αὐτὸν ἐκ τῆς νόσου ', ήρξατο μεγαλοφωνότερον · ἀνακράζειν Ανάθεμα Μουαμὲν καὶ τῇ μυθογραφία αὐτοῦ, καὶ πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν αὐτῇ. Τότε τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν ὑποστάς, μάρτυς ἀνεδείχθη. Τοῦτον ἐγκω- μίοις λόγων τετίμηκεν ὁ ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν Ἰωάν- νης ὁ καλῶς ἐπικληθεὶς Χρυσορρόας διὰ τὴν ἐπαν θοῦσαν αὐτῷ [τοῦ Πνεύματος (84) ἔν τε λόγῳ καὶ βίῳ χρυσαυγή χάριν · ἐν Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβής βασιλεὺς ἐτησίῳ καθυπέβαλεν ἀναθέματι διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἐν αὐτῷ. ] ὀρθοδοξίαν, καὶ ἀντὶ τοῦ παππικοῦ ὀνόματος αὐτοῦ Μανσούρ, ὁ ἑρμηνεύεται, λελυτρωμένος, Μανξηρὸν (85) Ἰουδαϊκῷ φρονή- ματι μετονομάσας τὸν νέον τῆς Ἐκκλησίας διδά σκαλον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ 'Αρτάβασδος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Ὀψικίου ἐξελθών, τὴν ᾿Ασίαν στρατολογή- σας (86) κατέλαβεν, ἐκπορθῶν αὐτήν. Κωνσταντίνος δὲ τοῦτο μαθών, ἐκίνησεν κατ' αὐτοῦ. Καταλαβὼν δὲ αὐτὸν εἰ εἰς τὰ μέρη τῆς Σάρδης ἀπὸ τοῦ Κελβια τοῦ ἀνερχόμενον καὶ συμβαλών μετ' αὐτοῦ πόλε- μον, τρέπει αὐτὸν καὶ καταδιώκει μέχρι Κυζίκου. Ὁ δὲ τὴν Κύζικον καταλαβών, καὶ εἰς δρόμωνα εἰσελθών, διασώζεται ἐν τῇ πόλει. Μηνὶ δὲ Αὐγού- στῳ τῆς αὐτῆς ια' ινδικτιῶνος Νικήτας ὁ μονοστράτ- ηγος υἱὸς 'Αρταβάσδου συμβαλών Κωνσταντίνῳ εἰς πόλεμον πρὸς τῇ Μοδρινῇ φεύγει τραπείς, καὶ τὸν μὲν πατρίκιον Τηριδάτην τὸν ᾿Αρμένιον στρατιώ την γενναῖον ὑπάρχοντα καὶ ἐξάδελφον Αρταβάσδου σὺν ἄλλοις ἐπιλέκτοις ἄρχουσιν ἀνεῖλεν 1. Ἑκατέ- ρων δὲ τῶν μερῶν πτῶσις οὐ μικρὰ γέγονεν 'Αρ- μενίων τε καὶ ᾿Αρμενιακών μαχησαμένων προς ἀνατολικοὺς καὶ Θρακησίους τοὺς ὑπερμάχους τοῦ Κωνσταντίνου. Ο δὲ ἀρχέκακος διάβολος τοιαύτην κατά τῶν Χριστιανῶν ἤγειρεν μανίαν κατὰ τοὺς χρόνους τούτους καὶ ἀλληλοσφαγίας 1, ὥστε τέκνα κατὰ γονέων καὶ ἀδελφοὺς κατὰ ἀδελφῶν συγκινεί σθαι ἀφειδῶς εἰς σφαγὴν, καὶ ἀνηλεῶς ἐμπυρίζειν τὰς ἀλλήλοις ὑπαρχούσας στάσεις (87) τε " καὶ οἰκίας. . σήμ. ὑμῖν Α, ὑμ. σήμ. παραφρονοῦντα νόσου Α. μεγαλοφ. Α, μεγαφ. καὶ τῇ Α, ἐκ τῇ ἐπανθοῦσαν] οὖσαν Α. * τοῦ πνεύματος ὑπερο. ἐν αὐτῷ Α. εκκλησίας Α, ηλικία; αὐτὸν και συμβ. Α, συμβ. ε τῶν ᾿Αρμενίων Α. ἀνεῖλεν Α, ἀνεῖλον δὲ Α. 17. ἀλληλοφαγία; 2. τα Α. ΣΕΗ, ν. 2. Επιστρατεύει κατὰ τῆς τῶν Ασιανῶν χώρας, καὶ τὰ ἐκείνης χωρία έλυμαίνετο πικρώς. επημαίνετο. CHRONOGRAPHIA. A dignus. Muamed falsus vesler vates et Antichrist præcursor ejusmodi exstitit. Quamobrem si mihi nunc cœlum et terram coram vobis oblestanti ali- quatenus fidem adhibetis, fabulosam et deliram ejus doctrinam ejurate. Hoc necessitudinis erga vos mere presens argumentum benevolum hoc ad- mittile consilium, ne parem cum eo cruciatum sustineatis. Arabes sacros istos et pares alios do Deitate eplicantem audientes, et una simul stu- pore et insania correpti, virum bene valere jusse- ruut, tanquam in mentis delirium eum lapsum arbitrati. Is ubi vires ex infirmitate recepit, valida voce publice vociferari : Anathema Mframed et fa bulosæ ejus doctrina credentibusque in eum omribus, Extemplo gladii penæ suppositus, martyr declara- B tur. Eum orationum suarum encomiis sanctus Pater noster Joannes, ob eloquli sanctitatisque vel- ut aureo fulgore radiantem spiritualem gratianı Chrysorrhoas recte cognominatus, celebravit. Joan- nem etiam istum Constantinus impius imperator exsecrationibus annuatim renovatis ob eminentèm Mansur aviti nominis, quod vertitur, redemptus, plane Judaico vocitabat. • ' i Ejusdem etiam anni mense Maio ad Obsicii re- gionem profectus Artabasdus, Asiam, dum iter ageret, sub potestatem redegit, et provinciam depo- pulatus est. Eo comperto Constantinus copias in eum eduxit, Ubi Sardium attigit fines a Celbiano redeuntem offendit, et manibus cum eo consertis, illius in recta fidę doctrinam subjicere solebat, et vice, Manzerum norum Ecclesiæ doctorem sensu Giu fugam vertit, et ad Cyzicum usque insequitur. ille Cyzicum ingressus, dromonem subinde cut. scendit et in urbem salvum se recipit. Mense autem Augusto ejusdem undecimæ indictionis Arlabasti filius supremus copiarum ejus ductor ad Modrinen cum Constantino bello congressus fugam arripit, Tiridates patricius Armenius miles generosus, ` Artabasdi consobrinus, cum selectis aliis proceris bus cadit, Armeniorum et Armeniacorum adversus orientales et Thracenses Constantini jus defenden- tes depugnantium cædes utrimque haud minima facta. Calamitatis omnis auctor diabolus talem inter Christianos dementationem et cædes . reci❤ procas sub uae tempora excitavit, ut filii adversus parentes et fratres in fratres necem nullo D sanguinis aut indulgentia discrimine irruerent, suasque invicem ipsorum domus atque facultates citra illati damni sensum flammis perderent. VARIÆ LECTIONES. -O - * vulg. • om. vulg. vulg. • om. vulg. add. ex A. vulg. vulg. add. ex add. ex JAC. GOARI NOTÆ. desunt in Regio. de scorio natus, in ecclesiam Domini. Deut. cap. quidquam ad rem, dum iter ageret; res tanta non PATROL. GR. CVIII. defunctoriam operam, sed totos tyranni conatus exigebat. S. Niceph. : Sic enim emend. non Suscepla in Asiæ regionem expeditione, populationibus in/c- stam reddebat. COMBEFIS. (84) Haec uncis inclusa, ex codd. aliis desumpta (85) Spariam. Non ingredietur Manzer, hoc est (86) Militum delectu habito. Sic et Anast., nec (87) Anastasius, stationes. Clarius pradia. Porro
PG 108:843Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη ε. ι. α. ιζ. κα. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ Χαλκιδεῖς τοῖς Μαυροφόροις Πέρσαις καὶ ἀνῃρέθησαν ὑπ’ αὐτῶν ἐν τοῖς ὁρίοις Ἐμέσης χιλιάδες δ. τὸ αὐτὸ δὲ γέγονε καὶ κατὰ τὴν Ἀραβίαν εἰς τοὺς Καϊσινοὺς ὑπὸ τῶν αὐτῶν Περσῶν. ἐλθούσης δὲ τῆς κεφαλῆς τοῦ Μαρουὰμ ἐσμυρνισμένης, ἐπαύσαντο αἱ πλείους τῶν στάσεων. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐκοιμήθη ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης Ἀντιοχείας Θεοφύλακτος μηνὶ Δαισίῳ κθ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη 2. ια. β. ιη. κβ. α. Τούτῳ τῷ ἔτει τοὺς πλείους τῶν Χριστιανῶν ὡς συγγενεῖς τῶν προαρξάντων ἀνεῖλον οἱ προσφάτως κρατήσαντες, δόλῳ τούτους χειρωσάμενοι εἰς Ἀντιπατρίδα τῆς Παλαιστίνης. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ Κωνσταντῖνος τὴν Θεοδοσιούπολιν παρέλαβεν ἅμα τῇ Μελιτηνῇ, καὶ ᾐχμαλώτευσε τοὺς Ἀρμενίους. Θεόδωρος δέ, ὁ υἱὸς τοῦ Βικαρίου, τῆς μικρᾶς Ἀραβίας ὁρμώμενος ἐχειροτονήθη πατριάρχης Ἀντιοχείας. ιβ. γ. ιθ. κγ. β.Αράβων ἀρχηγοῦ Οὐαλίδ ειοςσ'. Τούτῳ τῷ ἔτει κατά βοῤῥᾶν ἐφάνη (88) σημείον, καὶ κόνις κατῆλθεν εἰς τόπους (39). Γέγονε δὲ καὶ - σεισμὸς εἰς τὰς Κασπίας Πύλας· καὶ ἀνηρέθη Οὐα- λιο ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων μηνὶ Ἀπριλίψις, ἡμέρᾳε, ἄρξας ἔτος α', καὶ κρατεῖ τῆς ἀρχῆς Ἰζὶδ ὁ Λειψός (90). Οὗτος χρήματα πολλὰ σκορπίσας έκράτησε τὴν Δα- μασκὸν, καὶ δεξιὰς ἔλαβεν τοῦ ἄρχειν ἐκ τῶν κατά τὴν Δαμασκὸν καὶ Περσίδα καὶ Αίγυπτον 'Αράβων. Μαρουὰμ υἱὸς Μουαμὲς τὴν ᾿Αρμενίαν διέπων ἀκού- σας ταῦτα, καταλαμβάνει τὴν Μεσοποταμίαν, ὑπερ- μαχῶν τῷ δοκεῖν τῶν τέκνων Οὐαλίδ, καὶ ἐναντιού- μενος τῷ Ἰζίδ. Καὶ μετὰ μῆνας ε' θνήσκει ὁ καταλείψας Αβραΐμ τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν ἐπὶ τῆς Δαμασκοῦ διάδοχον. Τούτῳ παραταξάμενος Μαρουάμ ἔχων τοὺς τῆς Μεσοποταμίας ἔρχεται εἰς Εδεσσαν, κἀκεῖθεν εἰς τὰ μέρη· Δαμασκοῦ καὶ Ἀντιλιδά νου, εἰς κάμπον λεγόμενον * Γαρίς. Κἀκεῖ συμβαλών τῷ Σουλεϊμάν, [θνήσκει ε1 (91)] παρὰ τῷ ποταμῷ Αιτᾷ, τοῦτ' ἔστι Κακῷ, τρέπει αὐτὸν, καὶ ἀναιρε χιλιάδας κ', καὶ μόνος Σουλεϊμάν μετ' ὀλίγων το φυ γὰς κατὰ τὴν Δαμασκόν διασώζεται. Εἰσελθὼν δὲ ἐν αὐτῇ ἀνεῖλεν τοὺς υἱοὺς Οὐαλίδ, ὧν ὑπερμαχεῖν ἐδόκει Μαρουάμ, καὶ ἐξῆλθεν τῆς Δαμασκού, χρή ματα σφετερισάμενος ικανά. Καταλαβὼν δὲ καὶ Μα ρουάμ την Δαμασκόν, ἀνεῖλεν πολλοὺς τῶν ὑπερ εχόντων καὶ τοὺς συνεργήσαντας τῷ φόνῳ τοῦ Οὐαλίδ καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ, καὶ ἄλλους εἰ ἠχρω τηρίασεν. Τὰ δὲ χρήματα καὶ τοὺς θησαυρούς ἅπαν α τας μετέστησεν εἰς Χαῤῥὰν τὴν πόλιν Μεσοποτα μίας. Τῷ δὲ Σεπτεμβρίῳ μηνὶ δεκάτῃ καὶ δευτέρᾳ ἐν δικτιῶνι κατελθὼν Κωνσταντῖνος ἐπὶ τὰ μέρη καλ κηδόνος, ἀντεπέρασεν ἐν τοῖς Θρακῴοις μέρεσιν, · Σισινγίου τοῦ στρατηγοῦ τῶν Θρακησίων διὰ τῆς Αβύδου περάσαντος, καὶ τῷ χερσαίῳ τείχει παι ρακαθίσαντος. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὴν Χαρσίου Πόρταν Σου ἐκ τῶν ἐκ τοῦ κἀκεῖθεν Α, ἐκεῖθεν εἰς τόπον λεγ. Α Ε. οι θνήσκει λεϊμάν θνήσκει μετ' ὀλίγον Α. * τοῦ 'Αλιό καὶ ἄλλου; Α, καὶ τοὺς ἄλλ. τείχει Δ, τείχη πέρτην Α, πόρτα, τό, τότ τους, Εἰς τοὺς λεγομένους τόπους, Λειψός. φθάσας· μες A. C. 735. THEOPHANIS Arabum ducis Valid annus primus. A Hoc anno in boreali cœli parte signum apparuit, pulvisque imbris instar in diversa loca decidit. Ad Caspias etiam portas terrae motus contigit. Mensis Aprilis die decimo sexto, hebdomadis feria quinta, Valid Arabum factione sublatus post im- perii annum unicum, cui filius Izid cognomento Leipsus, id est diminutus, successit. Is maxima pecu- niarum vi erogata, Damascum obtinuit, atque ab Arabibus, qui Damascum, Persidem et Ægyptum incolebant, dextras in imperii confirmationem acce- pit. Marvam autem flius Muamed, Armeniae rector, his auditis Mesopotamiam occupat, Alios Valid, ut videbatur, in tutelam accepturus, et Izid adversarium se oppositurus. Post menses vero quinque moritur Izid, fratre suo Abraim Damasci successore relicto, adversus quem Marvam oxer- citum ex Mesopotamia Arabibus instruens Edessam venit, indeque versus Damascum et Antilibanum in campum, qui dicitur Garis, prælioque ibi ad fuvium Litam, id est Malum, inito cum Sulimane, ipsum fugat, et ex ejus copiis hominum viginti millia delet, adeo ut Suliman cum paucis ac ferme solus Damascum fugam arripuerit. Is ur- bem ingressus filios Valid, quorum partes tueri Marvaın «videbatur, e medio sustulit, et magna pecuniarum vi sibi addicta loco excedit. Mar- vam demum Damascum pervenieus, multos ex proceribus eosque etiamnum qui Valid et libe- B - A. M. 6235. rorum ejus mortis se praebuerant auctores in- terfecit, reliquos membris mutilatos vivere per- misit, pecuniam autem omnesque thesauros Charram Mesopotamiæ urbem transportavit. Mense vero Septembri duodecima indictione Constantinus Chalcedonen versus profectus, tra- jecto freto, in Thraciam perrexit, Sisinnio Thra- censium duce ad Abydum transfretaute, ac subinde Byzantii muros, qui continentem spectant, obsi- dente. Is ubi Charsii portam attigit, exinde ad aliam, ls · VARIE LECTIONES. mg. Par., vulg. vulg. om. A, omnino expungendum videtur. vulg. " vulg. vulg. * vulg. JAC, GOARI NOTÆ. loca varia pluraque intelligi voluerit. COMBEFIS. quæ de Stephani ad Pipinum accessu ad Leonis an- D cepisse. Valde inaccuratus auctor, ut his vocalis num octavum Theophanes attexuit, eadem Anasta- sius et Hiscella auctor præsenti de bello civili nar- talioni subjungunt. chenus habetur antistes. pulvis imbris instar in diversa loca decidit. Adduci non possim, ut sic exponam, aliudve putem quam ponen proprium, vicumque ac locum peculiarem; ipsum forte ad quem Leo Basilii fitius celebre monasterium virorum eunuchorum exstruxit; quod SS. Lazari et Mariæ Magdalenæ sacris exu- viis diavit. inquit Leo Grammaticus p. sic nuncupaio loco, ac regione sive urbis sive quæ parum ab urbe distaret in Thracensibus. Satis ad miraculum ac osten- tum ut certo uno loco sic pluat pulvis, et ut in an- nales referri possit. Cedr. cum nibil amplius ex- plicet, satis indicat proprium se nomen istud ac- sius : Hizidliphus, insulse. Ecchellensis solertior : Quoniam vero stipendia militum diminuit, cognomi- natus est Diminulus, qui Theophanis Scri pserat de eodem superius: Lazidus filius patri pa- trui Alvalidi filii Abd-almalechii filii Marouani, filii Alhocmi inauguratus est vigesima octava Giamo- di, etc. Imperium capessit Isid, cognomenio Lipsus. Non bene interpr., cui filius laid successil : salis enim sequentia indicant non fuisse Validi filium, cum Morovam illius se filiis regnum asser- turum prætexens in eum movisse describatur, ejns. que sabinde fratrem, quem et sustulit: ipsosque postmodum filios Validi. Combefis. dum aliquid conjectura, legal ego, aliud auctor scripserit, cum venisset ad fluvium Litam. COMBEFIS. (38) His Anastasius præmittit : Stephanus Antio- (89) Anast., cinis descendit per loca. Interpr. (90) Unum ex his vocabulum componit Aussla (91) Pust Σουλεϊμάν, ubi mendose θνήσκει, et dan
PG 108:845Τούτῳ τῷ ἔτει ἀρθεὶς τῷ φρονήματι Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς πολλὰ κατὰ τῆς ἐκκλησίας καὶ ὀρθοδόξου πίστεως μελετῶν, σιλέντια καθ’ ἑκάστην ποιῶν τὸν λαὸν ἔπειθε πρὸς τὸ ἴδιον αὐτοῦ φρόνημα δολίως ἕπεσθαι, προοδοποιῶν τὴν μέλλουσαν αὐτῷ ἔσεσθαι τελείαν ἀσέβειαν. ιγ. δ. κ. κδ. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ὁ ἀνιέρως τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως ἡγησάμενος τέθνηκε σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι οἰκτίστῳ πάθει, τῷ λεγομένῳ χορδαψῷ, κόπρον διὰ στόματος ἐμέσας, ἀξίαν ἔτισε δίκην ὑπὲρ τῆς κατὰ θεοῦ καὶ τοῦ διδασκάλου τόλμης. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων παράνομον συνέδριον τλη ἐπισκόπων συνέλεξεν ἐν τῷ τῆς Ἱερείας παλατίῳ, ὧν ἐξῆρχε Θεοδόσιος ὁ Ἐφέσου, υἱὸς Ἀψιμάρου, καὶ Παστιλλᾶς ὁ Πέργης· οἳ καθ’ ἑαυτοὺς τὰ δόξαντα δογματίσαντες, μηδενὸς παρόντος ἐκ τῶν καθολικῶν θρόνων, Ῥώμης, φημί, καὶ Ἀλεξανδρείας καὶ Ἀντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων, ἀπὸ ι τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς ἀρξάμενοι διήρκεσαν ἕως η τοῦ Αὐγούστου τῆς αὐτῆς ζ ἰνδικτιῶνος.Β διαδραμενἕως τῆς Χρυσῆς Πύρτης ἑαυτὸν τοῖς ὄχλοις Α ἐπιδεικνύων, καὶ πάλιν ὑπέστρεψεν, καὶ ἠπλίκευσεν εἰς τὸν Ἅγιον Μάμαντα. Οἱ δὲ τῆς πόλεως ήρξαντο στενοῦσθαι εἰς τὰς δαπάνας, καὶ ἀποστείλας ᾿Αθα νάσιον τὸν ἀσηκρήτις καὶ ᾿Αρτάβασδον τὴν δομέστι κον αὐτοῦ πρὸς τὸ κομίσαι δαπάνας διὰ σκαφών εὗρεν τούτους ὁ στόλος τῶν Κιβυῤῥαιωτῶν "' ἔξω τῆς - 'Αβύδου, καὶ τούτους κατασχών πρὸς τὸν βασιλέα ἀνήγαγε, καὶ τὸν μὲν σἴτον τοῖς ἰδίοις λαοῖς ἐδω βήσατο, ᾿Αθανάσιον δὲ καὶ Ἀρτάβασιν παραυτά ἐτύφλωσεν. Μετὰ ταῦτα ἐδοκίμασεν Αρτάβασδος ἀνεῖξαι τὰς τοῦ χερσαίου τείχους πόρτας, καὶ συμ- δαλεῖν πόλεμον μετὰ τοῦ Κωνσταντίνου. Και γενο- μένης συμβολῆς, ἐτράπησαν εἰ τοῦ Αρταβάσδου, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον, ἐν οἷς καὶ ὁ Μονούτης και τασκευάσας δὲ Αρτάβασδος κακκαβοπυρφόρους » ἀπέστειλεν εἰς τὸν "Αγιον Μάμαντα κατὰ τοῦ στό λου τῶν Κιβυρραιωτῶν, καὶ ἀπήλασεν αὐτούς. Εγένετο ἐἰ δὲ λιμὸς ἰσχυρὸς ἐν τῇ πόλει, ὥστε πραθῆναι τὸν μόδιον τῆς κρινῆς νομισμάτων & δώ- δεκα, τοῦ δὲ ὀσπρίου ἐννεακαίδεκα δ', τοῦ δὲ κέγο τρου (92) καὶ τοῦ λουπίνου νομισμάτων ὀκτὼ, τὸ δὲ Ελαιον πέντε λίτρας τοῦ νομίσματος, καὶ ὁ ξέστης τοῦ οἴνου τοῦ σημισσίου (95). Τοῦ δὲ λαοῦ θνή σκοντος Αναγκάσθη Αρτάβασῖος ἀπολύειν αὐτοὺς, πρὸς τὸ ἐξέρχεσθαι τῆς πόλεως. Επιτηρῶν δὲ τὰ πρόσωπα, τοὺς μὲν ἐκώλυσεν. "Οθεν τινὲς τὰ ἑαυ τῶν πρόσωπα εκάλυπτον 85, καὶ γυναικείαν στολὴν περιεβάλλοντο ", οἱ δὲ μοναδικὸν σχῆμα ε, καὶ οὕτως ἐδύναντο λαθεῖν καὶ ἐξελθεῖν. Νικήτας δὲ ὁ μονοστράτηγος επισωρεύσας τὸν ἴδιον λαὸν, τὴν ἀπὸ Αδρινής σκορπισθέντα, ἦλθεν ἕως Χρυσοπόλεως, καὶ ὑποστρέφοντος αὐτοῦ, περάσας ὁ βασιλεὺς κατ» - εξίωξεν οπίσω αὐτοῦ, καὶ καταλαβὼν αὐτὸν ἐν Νι κομηδείᾳ, εχειρώσατο αὐτὸν σὺν τῷ ἀποεπισκόπῳ κουράτωρι Μαρκελλίνῳ " (94), δν παραυτὰ ἀποτμη- θῆναι ἐκέλευσεν. Τὸν δὲ μονοστράτηγον πεδήσας διὰ τοῦ τείχους (95) τῷ πατρὶ ἐπεδείκνυεν. Τῇ δὲ δευ τέρᾳ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἄρνω να παραταξάμενος τῇ δείλῃ διὰ τοῦ χερσαίου τείχους τὴν πόλιν παρ έλαβεν. Ὁ δὲ Ἀρτάβασης ἅμα τῷ πατρικίῳ Βακτά γείῳ "ι (96) εἰς χελάνδιν (97) εἰσελθὼν πρὸς τὸ παρὸν ἦλθεν εἰς τὸ Ὀψίκιον, καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ Αr. εν Κυβέρεωτών Α. κακκαβοπορφύρους Α. ἀπήλασεν Α. ἀπήλασαν ἐγέν. δὲ Δ, καὶ ἐγ. δὲ τυίβ. νομισμάτων Α, νομίσματα ἐκ τοῦ δὲ ὀστρίου νομα έννο σημισσίου Α, σημισείου ἐκάλυπτον] ἐκώλυσαν Α Γ. περιεβάλοντο Α προσω εξάλλοντο σχήμα καὶ γυναικείαν στολήν, ἀπὸ ἐπισκόπων Α, ἀπὸ ἐπισκόπου Γ. * Μαρκελλίνῳ Α Μαρκελλίῳ μηνὸς μόνος άφνω Λ ι. οι κταγγίῳ Α. « ἦλθεν Α, ἐξῆλθεν Μαρκελλίνου δὲ τοῦ συνόντος αὐτῷ ἀρχιε· ρέως τῆς Γαγγρηνών μητροπόλεως τὴν κεφαλὴν ἐξέτεμε· τίκιον, • CHRONOGRAPHIA. quam Aurea nominatur, plebi se ipsum palam i ostendens excurrit, ac confestim reversus ad san- ctum Mamantem applicuit. Cives interea annonæ penuria premi cœpere, quamobrem Atha- nasium a secretis et Artabasdum domesticum ad commeatum naviculis in urbem advehendum Ar- tabasdus misit, quos cum Cibyrrhæotarum classis extra Abydi angustias obviam habuisset, detentos ad imperatorem conduxit, qui propriis quidem co- piis comparatam ab illis auonam distribuit, Atha- nasium vero et Artabasdum extemplo lucis jacturam Juere jussit. Postmodum Artabasdus terrestris muri portas ejusque vias sibi liberas reddere, et cum Constantino manus conserere decrevit. Quare inito pralio, fusus est Arlabasli exercitus, plurimique, inter quos Mouutes, desiderati. Tum Artaliasius biremes in cacabis Græcum ignem ferentes in- struens, ad sanctum Mamantem adversus Cibyr, rhæotarum classem submisit, quæ etiamnum re- puisa sunt et retrorsum acta. Porro fames ingens urbem oppressit, adeo ut hordei modius num- mis duodecim, leguminum novem decim, millii lupinorumque octo æstimaretur, olei quinqua libræ numino integro, vini sextarius dimidio veniret. Populo itaque penuria cibi pereunte, coactus est Artabasdus publicam ex urbe migrandi potestatem facere, verum exeuntium observatis vultibus, quosdam detinuit, unde nonnulli vel facie velata, vel ementita mulierum larva usi exitum sibi facilem meruere, illi monasticum habitum, alii fe- C minarum cultum sibi composuerunt, atque ita sub eo latere, et egressum suffurari valuerunt. Cæte- rum Nicetas militiæ supremus dux copiis ad Mo- drinen prius dispersis iterum collectis, Chrysopo lim usque venit. Cumque inde pedem referret, trajiciens imperator ipsum a tergo insecutus est, eumque ad Nicomediam tandem assecutus, vivum cepit, una cum Marcellino, qui ex episcopo curator evaserat, quem illico capitis damnnavit, at suprem mum militiæ ducem vinculis de muro suspensum patri videndum ostentabat. Demum Novembris die secundo aciebus ex improviso sub vesperam in- structis, urbem per terrestrem murum invasit. VARIE LECTIONES. .. • add, ex A. vulg. ” vulg. utrobique. nald. ex A. vulg. a, vulg. post vulgo iterum legitur : non item in A. a 1, vulg. Ba- vulg. JAC. GOARI NOTÆ. chicidat : Marcellino vero ea Artabasdi comitibus Gangrenorum episcopo caput abscidit Constantinus : Marcellinum etiam scribunt variæ lectiones. ego, e muro aspectandum vinctum ostendeba:: non, D vinculis de muro suspensum, uti redditum est: erat enim Artahasdus Nicetæ pater in urbe, eique Con- stantinus consueto stratagemate vinctum filium pro moenibus obtendebat, ad illius inflectendum animi robur, ac tentandam deditionen. COMBEFIS. cella, Bagrano : vel, ut habet alia lectio, Balagno. pag. 515. (92) Leguminis, posuit Anastasius. (153) Barbare, ήμίσεως vice. (94) Dubiam et obscuram phrasim Nicephorus (95) Amast. vinctum patri per murum monstrabat; (96) Anastasius, Bagalangio : alias Balangio. Μια (97) Vice χελάνδιον, sicut ὁλοκοτίνιν, vice ὁλοκο
καθ’ ἣν ἐν Βλαχέρναις ἐλθόντες οἱ τῆς θεοτόκου πολέμιοι, ἀνῆλθε Κωνσταντῖνος ἐν τῷ ἄμβωνι κρατῶν Κωνσταντῖνον μοναχόν, ἐπίσκοπον γενόμενον τοῦ Συλλαίου, καὶ ἐπευξάμενος ἔφη μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Κωνσταντίνου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. καὶ τῇ κζ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ Φόρῳ σὺν Κωνσταντίνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκόποις, καὶ ἐξεφώνησαν τὴν ἑαυτῶν κακόδοξον αἵρεσιν ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ ἀναθεματίσαντες Γερμανὸν τὸν ἁγιώτατον καὶ Γεώργιον τὸν Κύπριον καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσορρόαν Δαμασκηνὸν τὸν Μανσούρ, ἄνδρας ἁγίους καὶ αἰδεσίμους διδασκάλους. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη ιβ. ιδ. ε. κα. α. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μουάμεδ, ὁ καὶ Ἀβουλαβᾶς, τέθνηκε κρατήσας ἔτη ε. ἦν δὲ Ἀβδελᾶς, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, εἰς τὸν τόπον τῆς βλασφημίας αὐτῶν τὸ Μάκχα. γράφει οὖν πρὸς τὸν Ἀβουμουσλὶμ ὄντα κατὰ τὴν Περσίδα φυλάξαι αὐτῷ τὸν τόπον τῆς ἀρχῆς, καθὼς ἐκληρώθη αὐτῷ.Β διαδραμενἕως τῆς Χρυσῆς Πύρτης ἑαυτὸν τοῖς ὄχλοις Α ἐπιδεικνύων, καὶ πάλιν ὑπέστρεψεν, καὶ ἠπλίκευσεν εἰς τὸν Ἅγιον Μάμαντα. Οἱ δὲ τῆς πόλεως ήρξαντο στενοῦσθαι εἰς τὰς δαπάνας, καὶ ἀποστείλας ᾿Αθα νάσιον τὸν ἀσηκρήτις καὶ ᾿Αρτάβασδον τὴν δομέστι κον αὐτοῦ πρὸς τὸ κομίσαι δαπάνας διὰ σκαφών εὗρεν τούτους ὁ στόλος τῶν Κιβυῤῥαιωτῶν "' ἔξω τῆς - 'Αβύδου, καὶ τούτους κατασχών πρὸς τὸν βασιλέα ἀνήγαγε, καὶ τὸν μὲν σἴτον τοῖς ἰδίοις λαοῖς ἐδω βήσατο, ᾿Αθανάσιον δὲ καὶ Ἀρτάβασιν παραυτά ἐτύφλωσεν. Μετὰ ταῦτα ἐδοκίμασεν Αρτάβασδος ἀνεῖξαι τὰς τοῦ χερσαίου τείχους πόρτας, καὶ συμ- δαλεῖν πόλεμον μετὰ τοῦ Κωνσταντίνου. Και γενο- μένης συμβολῆς, ἐτράπησαν εἰ τοῦ Αρταβάσδου, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον, ἐν οἷς καὶ ὁ Μονούτης και τασκευάσας δὲ Αρτάβασδος κακκαβοπυρφόρους » ἀπέστειλεν εἰς τὸν "Αγιον Μάμαντα κατὰ τοῦ στό λου τῶν Κιβυρραιωτῶν, καὶ ἀπήλασεν αὐτούς. Εγένετο ἐἰ δὲ λιμὸς ἰσχυρὸς ἐν τῇ πόλει, ὥστε πραθῆναι τὸν μόδιον τῆς κρινῆς νομισμάτων & δώ- δεκα, τοῦ δὲ ὀσπρίου ἐννεακαίδεκα δ', τοῦ δὲ κέγο τρου (92) καὶ τοῦ λουπίνου νομισμάτων ὀκτὼ, τὸ δὲ Ελαιον πέντε λίτρας τοῦ νομίσματος, καὶ ὁ ξέστης τοῦ οἴνου τοῦ σημισσίου (95). Τοῦ δὲ λαοῦ θνή σκοντος Αναγκάσθη Αρτάβασῖος ἀπολύειν αὐτοὺς, πρὸς τὸ ἐξέρχεσθαι τῆς πόλεως. Επιτηρῶν δὲ τὰ πρόσωπα, τοὺς μὲν ἐκώλυσεν. "Οθεν τινὲς τὰ ἑαυ τῶν πρόσωπα εκάλυπτον 85, καὶ γυναικείαν στολὴν περιεβάλλοντο ", οἱ δὲ μοναδικὸν σχῆμα ε, καὶ οὕτως ἐδύναντο λαθεῖν καὶ ἐξελθεῖν. Νικήτας δὲ ὁ μονοστράτηγος επισωρεύσας τὸν ἴδιον λαὸν, τὴν ἀπὸ Αδρινής σκορπισθέντα, ἦλθεν ἕως Χρυσοπόλεως, καὶ ὑποστρέφοντος αὐτοῦ, περάσας ὁ βασιλεὺς κατ» - εξίωξεν οπίσω αὐτοῦ, καὶ καταλαβὼν αὐτὸν ἐν Νι κομηδείᾳ, εχειρώσατο αὐτὸν σὺν τῷ ἀποεπισκόπῳ κουράτωρι Μαρκελλίνῳ " (94), δν παραυτὰ ἀποτμη- θῆναι ἐκέλευσεν. Τὸν δὲ μονοστράτηγον πεδήσας διὰ τοῦ τείχους (95) τῷ πατρὶ ἐπεδείκνυεν. Τῇ δὲ δευ τέρᾳ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἄρνω να παραταξάμενος τῇ δείλῃ διὰ τοῦ χερσαίου τείχους τὴν πόλιν παρ έλαβεν. Ὁ δὲ Ἀρτάβασης ἅμα τῷ πατρικίῳ Βακτά γείῳ "ι (96) εἰς χελάνδιν (97) εἰσελθὼν πρὸς τὸ παρὸν ἦλθεν εἰς τὸ Ὀψίκιον, καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ Αr. εν Κυβέρεωτών Α. κακκαβοπορφύρους Α. ἀπήλασεν Α. ἀπήλασαν ἐγέν. δὲ Δ, καὶ ἐγ. δὲ τυίβ. νομισμάτων Α, νομίσματα ἐκ τοῦ δὲ ὀστρίου νομα έννο σημισσίου Α, σημισείου ἐκάλυπτον] ἐκώλυσαν Α Γ. περιεβάλοντο Α προσω εξάλλοντο σχήμα καὶ γυναικείαν στολήν, ἀπὸ ἐπισκόπων Α, ἀπὸ ἐπισκόπου Γ. * Μαρκελλίνῳ Α Μαρκελλίῳ μηνὸς μόνος άφνω Λ ι. οι κταγγίῳ Α. « ἦλθεν Α, ἐξῆλθεν Μαρκελλίνου δὲ τοῦ συνόντος αὐτῷ ἀρχιε· ρέως τῆς Γαγγρηνών μητροπόλεως τὴν κεφαλὴν ἐξέτεμε· τίκιον, • CHRONOGRAPHIA. quam Aurea nominatur, plebi se ipsum palam i ostendens excurrit, ac confestim reversus ad san- ctum Mamantem applicuit. Cives interea annonæ penuria premi cœpere, quamobrem Atha- nasium a secretis et Artabasdum domesticum ad commeatum naviculis in urbem advehendum Ar- tabasdus misit, quos cum Cibyrrhæotarum classis extra Abydi angustias obviam habuisset, detentos ad imperatorem conduxit, qui propriis quidem co- piis comparatam ab illis auonam distribuit, Atha- nasium vero et Artabasdum extemplo lucis jacturam Juere jussit. Postmodum Artabasdus terrestris muri portas ejusque vias sibi liberas reddere, et cum Constantino manus conserere decrevit. Quare inito pralio, fusus est Arlabasli exercitus, plurimique, inter quos Mouutes, desiderati. Tum Artaliasius biremes in cacabis Græcum ignem ferentes in- struens, ad sanctum Mamantem adversus Cibyr, rhæotarum classem submisit, quæ etiamnum re- puisa sunt et retrorsum acta. Porro fames ingens urbem oppressit, adeo ut hordei modius num- mis duodecim, leguminum novem decim, millii lupinorumque octo æstimaretur, olei quinqua libræ numino integro, vini sextarius dimidio veniret. Populo itaque penuria cibi pereunte, coactus est Artabasdus publicam ex urbe migrandi potestatem facere, verum exeuntium observatis vultibus, quosdam detinuit, unde nonnulli vel facie velata, vel ementita mulierum larva usi exitum sibi facilem meruere, illi monasticum habitum, alii fe- C minarum cultum sibi composuerunt, atque ita sub eo latere, et egressum suffurari valuerunt. Cæte- rum Nicetas militiæ supremus dux copiis ad Mo- drinen prius dispersis iterum collectis, Chrysopo lim usque venit. Cumque inde pedem referret, trajiciens imperator ipsum a tergo insecutus est, eumque ad Nicomediam tandem assecutus, vivum cepit, una cum Marcellino, qui ex episcopo curator evaserat, quem illico capitis damnnavit, at suprem mum militiæ ducem vinculis de muro suspensum patri videndum ostentabat. Demum Novembris die secundo aciebus ex improviso sub vesperam in- structis, urbem per terrestrem murum invasit. VARIE LECTIONES. .. • add, ex A. vulg. ” vulg. utrobique. nald. ex A. vulg. a, vulg. post vulgo iterum legitur : non item in A. a 1, vulg. Ba- vulg. JAC. GOARI NOTÆ. chicidat : Marcellino vero ea Artabasdi comitibus Gangrenorum episcopo caput abscidit Constantinus : Marcellinum etiam scribunt variæ lectiones. ego, e muro aspectandum vinctum ostendeba:: non, D vinculis de muro suspensum, uti redditum est: erat enim Artahasdus Nicetæ pater in urbe, eique Con- stantinus consueto stratagemate vinctum filium pro moenibus obtendebat, ad illius inflectendum animi robur, ac tentandam deditionen. COMBEFIS. cella, Bagrano : vel, ut habet alia lectio, Balagno. pag. 515. (92) Leguminis, posuit Anastasius. (153) Barbare, ήμίσεως vice. (94) Dubiam et obscuram phrasim Nicephorus (95) Amast. vinctum patri per murum monstrabat; (96) Anastasius, Bagalangio : alias Balangio. Μια (97) Vice χελάνδιον, sicut ὁλοκοτίνιν, vice ὁλοκο
PG 108:847ὁ δὲ μαθὼν Ἀβδελᾶν, τὸν υἱὸν Ἀλίμ, ἀδελφὸν δὲ Σαλίμ, τὸν μονοστράτηγον Συρίας, τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιποιούμενον καὶ ἐρχόμενον κρατῆσαι τῆς Περσίδος, ἐναντιούμενον δὲ τοῖς Πέρσαις καὶ προσκείμενον τοῖς τῆς Συρίας, οἳ καὶ συνεμάχουν αὐτῷ, διεγείρας τὰ σὺν αὐτῷ στρατόπεδα συμβάλλει αὐτῷ κατὰ τὴν Νιτσίβιν καὶ νικήσας αὐτὸν ὁ Ἀβουμουσλὶμ πολλοὺς ἔκτεινεν. ἦσαν γὰρ οἱ πλείους Σκλάβοι καὶ Ἀντιοχεῖς. ὁ δὲ Ἀβδελᾶς μόνος περισωθεὶς μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ᾐτήσατο λόγον λαβεῖν παρὰ τοῦ ἄλλου Ἀβδελᾶ, τοῦ ἀδελφοῦ Μουάμεδ, καταλαβόντος σπουδῇ πολλῇ τὴν Περσικὴν ἐκ τοῦ Μάκχα· ὅν τινα φρουρήσας ἐν οἰκίσκῳ σαθρῷ καὶ κατορυχθῆναι προστάξας τὰ θεμέλια λάθρα τοῦτον ἀπέκτεινεν. τὸν δὲ Ἀβουμουσλὶμ μηνιῶντα κατὰ τῆς Συρίας Ἀράβων ὡς ἐπαναστάντων τοῖς Μαυροφόροις καὶ πολλοὺς κατὰ τὴν Παλαιστίνην καὶ Ἔμεσαν καὶ τὴν παραλίαν ἑλόντων, ἐπελθεῖν τε αὐτοῖς μελετῶντα μετὰ τῶν στρατευμάτων ἐκώλυσεν.Β ρωτάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν μὲν Ἀρτάβασδον σύν τοῖς δυσὶν υἱοῖς αὐτοῦ ἐτύφλωσεν, τὸν δὲ τα Βακτά- γεῖον ἐν τῷ Κυνηγείῳ ἀπεκεφάλισεν, καὶ τὴν τοῦ του κεφαλὴν ἐν τῷ Μιλίῳ (99) ἐκρέμασεν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας. Μετὰ δὲ - τριάκοντα ἔτη ὁ μνησίκακος καὶ ἄσπλαγχνος βασιλεὺς ἐπέταξεν ἀπελθεῖν τὴν ἑαυτοῦ “ γυναῖκα ἐν τῇ μονῇ τῆς Χώρας (ἐκεῖσε γὰρ ἦν ται φεὶς), καὶ ἀνασκάψαι αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ, καὶ ἐν τῷ ἰ παλλίῳ βαστάσαι, καὶ εἰς τὰ λεγόμενα Πελαγίου μνήματα μετὰ τῶν βιοθανάτων (1) ρίψαι. Ο τῆς απανθρωπίας! Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους. Αρταβάσδῳ συμμαχήσαντας τῶν προυχόντων ἀνεῖλεν· ἀναριθμή τους δὲ ἐτύφλωσεν, καὶ ἄλλους ἐχειροκόπησεν καὶ ἐποδοκόπησεν. Επέτρεψεν δὲ τοῖς σὺν αὐτῷ εἰσελ θοῦσιν ἐξωτικοῖς ἄρχουσιν εἰσελθεῖν εἰς τοὺς οἴκους καὶ διαρπάσαι τὰς οὐσίας τῶν πολιτῶν· πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τα αναρίθμητα δεινά επεδείξατο τῇ πόλει. Ἱππικὴν δὲ ποιήσας εἰσήγαγεν Αρτάβασον συν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τοῖς φίλοις δεδεμένους διὰ τοῦ διππίου “ἅμα Αναστασίῳ τῷ ψευδωνύμῳ πατριάρχη τυφλωθέντι δημοσίως καὶ ἐπὶ ὄνου ἐξανάστροφα καθ ημένῳ, ἂν εἰς τὸ ἱππικὸν εἰσαγαγών ! ἐπόμπευ σεν (2). Πάλιν δὲ ὡς ὁμόφρονα κι αὐτοῦ ἐκφοβήσας καὶ δουλώσας, ἐν τῷ θρόνῳ τῆς ἱερωσύνης εκάθισεν. Σισίννιον δὲ τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν θρα- κησίων πολλὰ συνδραμόντα αὐτῷ καὶ συναγωνισά μενον, ἐξάδελφόν τε αὐτοῦ ὄντα, μετὰ τεσσαρά κοντα ημέρας ἐτύφλωσεν τῇ τοῦ Θεοῦ δικαίᾳ κρίσει. Ο γάρ βοηθῶν τῷ ἀσεβεῖ “ ἐμπεσεῖται εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, κατὰ τὸ γεγραμμένων. κάστρον Πουζάνης (98) ἑαυτὸν ἐνέκλεισεν. Ούς χει- Α. Μ. 6236. - Αράβων ἀρχηγοῦ Μαρουάμ Έτος α'. Αντιοχείας επισκόπου Θεοφυλάκτου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει κομήτης μέγας κατὰ τὴν Συρίαν ἐφάνη. Καὶ ἐστασίασεν Θεοὶτ κατὰ τοῦ Μαρουλμ καὶ Δαχάκ ει (5) ὁ τῶν ᾿Αρουρητῶν (4) - ού; χειρω σάμενος Μαρουὰμ ἀνεῖλενεν ἐν τοῖς ὁρία; Εμέσης μετὰ πλήθους πολεμιστών χιλιάδων σε ιβ'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρακλήσει τῶν Χριστιανῶν τῆς Εύας κα σε τὸν δὲ Β. Α, τὸν Β. δὲ ἑαυτοῦ Α Γ, αὐτοῦ άλλα διὰ τοῦ ἱππικού Α. εἰσαγαγών Α, ἐξαγαγών ὁμόφρων Γ. « τῷ ἀσεβε! Α, τὸν ἀσεβῆ κατὰ τοῦ ΜΑ, κατὰ τὸν Μ. τι καὶ Δαχάκ – Μαρουάν Α. τὰ ἀνεῖλεν] καὶ ἀνῆλθεν Α. "σε χιλιάδων Α, χιλιάδας τῆς έψας ζαντις. ν. Μίλιον, Καὶ αὐτοῦ τὸ σῶμα ἐν τοῖς λεγομένοις Τάφοις τῶν Πελαγίου, ὡς κακούργον οἱ δυσσεβεῖς ἀπέδρεψαν. Αὐτόθι γὰρ τά τε τῶν ἐθνικῶν ἀμυήτων σώματα, καὶ τῶν ἐπὶ θανάτῳ ἀπηγορευμένων, τελευτώντων ἐξ επέμπετο. σὺν τοῖς υἱέσιν αὐτοῦ δεσμώτα; ἐπὶ ἀγῶνος ἱππι· κοῦ ἔλκων θριαμβεύει. ΠΟ • THEOPHANIS tabasdus autem una cum Baclagio patricio chelan- A dium conscendens, adl Opsicium in præsens tcmpus recessit, exindeque ad Puzaiæ castrum digressus in eo inclusum se communivit. Quos cum impera- tor comprehendisset, Artabasdum quidem una cum ejus duobus aliis excaecavit, Baclagium vero ad ferarum venatum capite truncari, caputque per dies tres iu Milio publice suspendi jussit. Demum vero post annos triginta injuriarum memor et in- elemena imperator in Chora monasterium uxorem ejus se conferre, in eo siquidam sepultus facebat Baclagius, et ejus ossa tumulo eruta proprio pallio deportata ad ea quæ Pelagii vocitantur mo- numenta una cum iis qui sibi ipsis conscias manus intulerant projicere compulit. O factum prorsus inhumanum ! Μultos insuper alios ex proceribus, qui Artabasdi partes secuti sunt, interfecit, innu - meris oculos effodit, manus istis, aliis pedes absci- dit. Ad hæc extraneis quos' secum in urbem intro- duxit nobilibus civium domos penetrare, et eorum facultates pro arbitratu sibi abripere permisit, sc denique infinita damna çivitati intulit. Celebratis etiam in circo ludis equestribus Artabasdum una cum aliis et amicis vinculis alligatum, necnon Anastasinm falsi nominis patriarcham oculis priva- · tum, et asino facie ad caudam versa insidentein publice per medium circi stadium invexit, et de iis ¦udibrii triumphhım egit. Cæterum Anastasium ceu sententiæ suæ sectatorem probe subactum et reno- vanda poena timore emendatum in sacerdotii sedem C restituit. Sisionium etiam patricium et Thracen- sium ducem ( quo adjutore ac simul præliante imperium recepit) consobrinum licet et amicum pot Ces quadraginta justo Dei judicio oculis damnavit. Qui enim impio fert suppetias, in manus ejus, ut Scriptura testatur, incidet. A. C. 736. · Arabum ducis Marvam annus pri- mus. . - Antiochia episcopi Theophylacti annus primus. Hoc anno cometes ingens penes Syriam in cœlo visus est. Thebit et Dachac Aruritarum princepe adversus Marvam seditionem excitavit. Marvam eos compreliensos cum viris militaŕibus ad duodecim millia circa limites Emese trucidavit. Hoc etiam auno idem Marvam Christianis orientalibns postu- • . VARIE LECTIONES. vulg. “ vulg. “ edd. ex A. vulg. vulg. vulg. om. vulg. add. ex A. - JAC. GOARI NOTÆ. Orig. CR. et Gyllius in Topog. CP. Cujus corpus in eum locum, quem Pelagii sepulcra nominant, tanquam malefici cujusdam ab- jiciunt. Illuc enim et profanorum gentilium, et corum, qui capitali sententia damnati essent (ego, qui De iisdem iterum interius pag. 367. vou, Chalbenos: de quibus Eçchellensis de Arabum genealogia. lensis. Il:ec porro ita vertit Anastasius, uι Thetis contra Marvam, et Dachata Ruri:ensem´arma visse scribat. (98) Nicephorus, τὸ φρούριον τὸ λεγόμενον πού ἡ sibi mortem conscirerant) cadavera projiciebantur. (99) Milium locus ad S. Sophiam : de quo Suidas (1) Erponit Nicephorus, τὰ Πελαγίου, pag. 46 : (2) Exponit Nicephorus Αὐτὸν χειρονται· καὶ (3) Dachaia pronuntiat Anastasius, ut Χαλδα (4) Kararitas inter Caisi filios mémoral Ecchel-
ὁ δὲ ὀργισθεὶς τῷ Ἀβδελᾷ πρὸς τὴν ἐνδοτέραν Περσικὴν ὥρμησε σὺν τῷ πλήθει, ὃν δειλιάσας σφόδρα μεταστέλλεται αὐτὸν πιθανολογίαις καὶ παρακλήσεσι καὶ αὐτοῖς δὲ τοῖς μυσαροῖς συμβόλοις τῆς ἀρχῆς αὐτῶν, φημὶ δὴ τῇ ῥάβδῳ καὶ τοῖς σανδαλίοις τοῦ ψευδοπροφήτου Μουάμεδ, ἐξαιτῶν ὁδὸν ἡμέρας μιᾶς ἐκκλῖναι πρὸς αὐτόν, ὅπως αὐτῷ τὴν πατρὶ πρέπουσαν εὐχαριστίαν ἀπονείμῃ. ὁ δὲ ἀπατηθεὶς παραγίνεται σὺν χιλιάσιν ἱππέων ρ, ἑνωθείς τε αὐτῷ κτείνεται ὑπ’ αὐτοῦ χερσὶν ἰδίαις. ὁ δὲ ὄχλοι σκεδασθέντες αὐθημερὸν ᾤχοντο φιλοτιμίαις οὐκ εὐαριθμήτοις ἐφοδιασθέντες. καὶ οὕτω τὰ τῆς ἀρχῆς τῷ Ἀβδελᾷ διευθύνεται. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβδελᾶς ἔτη κα. Ῥώμης ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ζ. ιε. α. α. β. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ἡλιουπόλεως ἀνεθεματίσθη ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας πάσης. ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος Σύρους τε καὶ Ἀρμενίους, οὓς ἤγαγεν ἀπὸ Θεοδοσιουπόλεως καὶ Μελιτηνῆς, εἰς τὴν Θρᾴκην μετῴκισεν, ἐξ ὧν καὶ ἐπλατύνθη ἡ αἵρεσις τῶν Παυλικιάνων.Β ρωτάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν μὲν Ἀρτάβασδον σύν τοῖς δυσὶν υἱοῖς αὐτοῦ ἐτύφλωσεν, τὸν δὲ τα Βακτά- γεῖον ἐν τῷ Κυνηγείῳ ἀπεκεφάλισεν, καὶ τὴν τοῦ του κεφαλὴν ἐν τῷ Μιλίῳ (99) ἐκρέμασεν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας. Μετὰ δὲ - τριάκοντα ἔτη ὁ μνησίκακος καὶ ἄσπλαγχνος βασιλεὺς ἐπέταξεν ἀπελθεῖν τὴν ἑαυτοῦ “ γυναῖκα ἐν τῇ μονῇ τῆς Χώρας (ἐκεῖσε γὰρ ἦν ται φεὶς), καὶ ἀνασκάψαι αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ, καὶ ἐν τῷ ἰ παλλίῳ βαστάσαι, καὶ εἰς τὰ λεγόμενα Πελαγίου μνήματα μετὰ τῶν βιοθανάτων (1) ρίψαι. Ο τῆς απανθρωπίας! Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους. Αρταβάσδῳ συμμαχήσαντας τῶν προυχόντων ἀνεῖλεν· ἀναριθμή τους δὲ ἐτύφλωσεν, καὶ ἄλλους ἐχειροκόπησεν καὶ ἐποδοκόπησεν. Επέτρεψεν δὲ τοῖς σὺν αὐτῷ εἰσελ θοῦσιν ἐξωτικοῖς ἄρχουσιν εἰσελθεῖν εἰς τοὺς οἴκους καὶ διαρπάσαι τὰς οὐσίας τῶν πολιτῶν· πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τα αναρίθμητα δεινά επεδείξατο τῇ πόλει. Ἱππικὴν δὲ ποιήσας εἰσήγαγεν Αρτάβασον συν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τοῖς φίλοις δεδεμένους διὰ τοῦ διππίου “ἅμα Αναστασίῳ τῷ ψευδωνύμῳ πατριάρχη τυφλωθέντι δημοσίως καὶ ἐπὶ ὄνου ἐξανάστροφα καθ ημένῳ, ἂν εἰς τὸ ἱππικὸν εἰσαγαγών ! ἐπόμπευ σεν (2). Πάλιν δὲ ὡς ὁμόφρονα κι αὐτοῦ ἐκφοβήσας καὶ δουλώσας, ἐν τῷ θρόνῳ τῆς ἱερωσύνης εκάθισεν. Σισίννιον δὲ τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν θρα- κησίων πολλὰ συνδραμόντα αὐτῷ καὶ συναγωνισά μενον, ἐξάδελφόν τε αὐτοῦ ὄντα, μετὰ τεσσαρά κοντα ημέρας ἐτύφλωσεν τῇ τοῦ Θεοῦ δικαίᾳ κρίσει. Ο γάρ βοηθῶν τῷ ἀσεβεῖ “ ἐμπεσεῖται εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, κατὰ τὸ γεγραμμένων. κάστρον Πουζάνης (98) ἑαυτὸν ἐνέκλεισεν. Ούς χει- Α. Μ. 6236. - Αράβων ἀρχηγοῦ Μαρουάμ Έτος α'. Αντιοχείας επισκόπου Θεοφυλάκτου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει κομήτης μέγας κατὰ τὴν Συρίαν ἐφάνη. Καὶ ἐστασίασεν Θεοὶτ κατὰ τοῦ Μαρουλμ καὶ Δαχάκ ει (5) ὁ τῶν ᾿Αρουρητῶν (4) - ού; χειρω σάμενος Μαρουὰμ ἀνεῖλενεν ἐν τοῖς ὁρία; Εμέσης μετὰ πλήθους πολεμιστών χιλιάδων σε ιβ'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρακλήσει τῶν Χριστιανῶν τῆς Εύας κα σε τὸν δὲ Β. Α, τὸν Β. δὲ ἑαυτοῦ Α Γ, αὐτοῦ άλλα διὰ τοῦ ἱππικού Α. εἰσαγαγών Α, ἐξαγαγών ὁμόφρων Γ. « τῷ ἀσεβε! Α, τὸν ἀσεβῆ κατὰ τοῦ ΜΑ, κατὰ τὸν Μ. τι καὶ Δαχάκ – Μαρουάν Α. τὰ ἀνεῖλεν] καὶ ἀνῆλθεν Α. "σε χιλιάδων Α, χιλιάδας τῆς έψας ζαντις. ν. Μίλιον, Καὶ αὐτοῦ τὸ σῶμα ἐν τοῖς λεγομένοις Τάφοις τῶν Πελαγίου, ὡς κακούργον οἱ δυσσεβεῖς ἀπέδρεψαν. Αὐτόθι γὰρ τά τε τῶν ἐθνικῶν ἀμυήτων σώματα, καὶ τῶν ἐπὶ θανάτῳ ἀπηγορευμένων, τελευτώντων ἐξ επέμπετο. σὺν τοῖς υἱέσιν αὐτοῦ δεσμώτα; ἐπὶ ἀγῶνος ἱππι· κοῦ ἔλκων θριαμβεύει. ΠΟ • THEOPHANIS tabasdus autem una cum Baclagio patricio chelan- A dium conscendens, adl Opsicium in præsens tcmpus recessit, exindeque ad Puzaiæ castrum digressus in eo inclusum se communivit. Quos cum impera- tor comprehendisset, Artabasdum quidem una cum ejus duobus aliis excaecavit, Baclagium vero ad ferarum venatum capite truncari, caputque per dies tres iu Milio publice suspendi jussit. Demum vero post annos triginta injuriarum memor et in- elemena imperator in Chora monasterium uxorem ejus se conferre, in eo siquidam sepultus facebat Baclagius, et ejus ossa tumulo eruta proprio pallio deportata ad ea quæ Pelagii vocitantur mo- numenta una cum iis qui sibi ipsis conscias manus intulerant projicere compulit. O factum prorsus inhumanum ! Μultos insuper alios ex proceribus, qui Artabasdi partes secuti sunt, interfecit, innu - meris oculos effodit, manus istis, aliis pedes absci- dit. Ad hæc extraneis quos' secum in urbem intro- duxit nobilibus civium domos penetrare, et eorum facultates pro arbitratu sibi abripere permisit, sc denique infinita damna çivitati intulit. Celebratis etiam in circo ludis equestribus Artabasdum una cum aliis et amicis vinculis alligatum, necnon Anastasinm falsi nominis patriarcham oculis priva- · tum, et asino facie ad caudam versa insidentein publice per medium circi stadium invexit, et de iis ¦udibrii triumphhım egit. Cæterum Anastasium ceu sententiæ suæ sectatorem probe subactum et reno- vanda poena timore emendatum in sacerdotii sedem C restituit. Sisionium etiam patricium et Thracen- sium ducem ( quo adjutore ac simul præliante imperium recepit) consobrinum licet et amicum pot Ces quadraginta justo Dei judicio oculis damnavit. Qui enim impio fert suppetias, in manus ejus, ut Scriptura testatur, incidet. A. C. 736. · Arabum ducis Marvam annus pri- mus. . - Antiochia episcopi Theophylacti annus primus. Hoc anno cometes ingens penes Syriam in cœlo visus est. Thebit et Dachac Aruritarum princepe adversus Marvam seditionem excitavit. Marvam eos compreliensos cum viris militaŕibus ad duodecim millia circa limites Emese trucidavit. Hoc etiam auno idem Marvam Christianis orientalibns postu- • . VARIE LECTIONES. vulg. “ vulg. “ edd. ex A. vulg. vulg. vulg. om. vulg. add. ex A. - JAC. GOARI NOTÆ. Orig. CR. et Gyllius in Topog. CP. Cujus corpus in eum locum, quem Pelagii sepulcra nominant, tanquam malefici cujusdam ab- jiciunt. Illuc enim et profanorum gentilium, et corum, qui capitali sententia damnati essent (ego, qui De iisdem iterum interius pag. 367. vou, Chalbenos: de quibus Eçchellensis de Arabum genealogia. lensis. Il:ec porro ita vertit Anastasius, uι Thetis contra Marvam, et Dachata Ruri:ensem´arma visse scribat. (98) Nicephorus, τὸ φρούριον τὸ λεγόμενον πού ἡ sibi mortem conscirerant) cadavera projiciebantur. (99) Milium locus ad S. Sophiam : de quo Suidas (1) Erponit Nicephorus, τὰ Πελαγίου, pag. 46 : (2) Exponit Nicephorus Αὐτὸν χειρονται· καὶ (3) Dachaia pronuntiat Anastasius, ut Χαλδα (4) Kararitas inter Caisi filios mémoral Ecchel-
PG 108:849ὁμοίως καὶ ἐν τῇ πόλει, ὀλιγωθέντων τῶν οἰκητόρων αὐτῆς ἐκ τοῦ θανατικοῦ, ἤνεγκε συμφαμίλους ἐκ τῶν νήσων καὶ Ἑλλάδος καὶ τῶν κατωτικῶν μερῶν, καὶ ἐποίησεν οἰκῆσαι τὴν πόλιν καὶ κατεπύκνωσεν αὐτήν. τῷ δ’ αὐτῷ χρόνῳ ἐζήτησαν οἱ Βούλγαροι πάκτα διὰ τὰ κτισθέντα κάστρα· καὶ τοῦ βασιλέως ἀτιμάσαντος τὸν ἀποκρισιάριον αὐτῶν, ἐξῆλθον φωσατικῶς, καὶ ἦλθον ἕως τοῦ Μακροῦ τείχους κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως τὴν ὁρμὴν ποιησάμενοι. πολλὴν οὖν ἅλωσιν ἐργασάμενοι καὶ αἰχμαλωσίαν λαβόντες ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια. ι. β. β. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμὸς γέγονε κατὰ τὴν Παλαιστίνην καὶ Συρίαν οὐ μικρὸς μηνὶ Μαρτίῳ θ. καὶ ἐξωρίσθη Θεόδωρος, ὁ πατριάρχης Ἀντιοχείας, φθόνῳ τῶν Ἀράβων διαβληθείς, ὅτι συχνῶς τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ δηλοποιεῖ τὰ τῶν Ἀράβων διὰ γραμμάτων· καὶ λοιπὸν ὁ αὐτὸς Σαλὶμ ὑπερόριον τίθησιν εἰς τὴν Μωαβῖτιν χώραν πατρίδα τε αὐτοῦ. καὶ ἐπέτρεψεν ὁ αὐτὸς Σαλὶμ μὴ κτίζεσθαι νέας ἐκκλησίας, μηδὲ φανῆναι σταυρόν, μηδὲ δογματίσαι περὶ πίστεως Χριστιανὸν μετὰ Ἀράβων.συνεχώρησεν χειροτονηθήναι Θεοφύλακτον πρεσβύ- Α τερον Εδεσσηνῶν τε πατριάρχην 'Αντιοχείας και " μηθέντος Στεφάνου, καὶ τοῦτον γράμμασι καθολι τοῖς τιμάσθαι προσέταξεν παρὰ τῶν Αράβων. Κα ρίσμασι γὰρ πνευματικοῖς ἐκεκόσμητο, μάλιστα δὲ τοῖς τῆς σωφροσύνης 8. Ἐν Ἐμέσῃ δὲ ρκ' Χαλδα νούς σε ἐφούρκισε, τὸν δὲ Αβας τὰ … πολλὰ τῶν Χριστιανών αἷματα σε εκχύσαντα, καὶ πολλοὺς τους πορθήσαντα καὶ αἰχμαλωτίσαντα ἀναιρεῖ ἐν τῇ φυλακή. Σταλέντος γὰρ πρὸς αὐτόν τινος Αιθίοπος ὑπὸ Μπρουὰμ ἐπὶ τούτῳ, θύλακα πλήσας ἀσβέστου ζώσης εἰσῆλθεν πρὸς αὐτόν· καὶ τοῦτον τῇ κεφαλῇ καὶ ταῖς αὐτοῦ ῥισὶν περιθεὶς ἀπέπνιξεν αὐτὸν, δι · καίαν ἐφευρών τ8 τῷ γόητι τιμωρίαν. Μαγεία ου γάρ καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι πολλὰ κατὰ Χριστιανῶν κακὰ ἐτεκτήνατο. Οὗτος καὶ τῷ αἵματι Οὐαλίδ έχοι- νώνησεν. Α. Μ. 6937. - Τούτῳ τῷ ἔτει Σουλεϊμὰν συνάξας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ, αὖθις τῷ οι Μαρουὰμ συμ- βάλλει, καὶ ἡττᾶται ἀποβαλὼν τοῦ ἰδίου σε λαοῦ χι- λιάδας ζ', καὶ φυγάς εἰς Παλμύραν διασώζεται, κάτ κεῖθεν εἰς Περσίδα. Ἑστασίασαν δὲ οἱ Εμεσηνοί και οἱ Ηλιουπολῖται καὶ Δαμασκηνοί σε (5) τάς πόλεις τῷ Μαρουὰμ ἀποκλείσαντες· ἐς τὸν μὲν αὐτοῦ υἱὸν κατὰ τοῦ Δαχάκ ἀποστείλας μετὰ δυνάμεως, αὐτὸς ἐπὶ τὴν Ἔμεσαν ἦλθεν, ἣν ἐν. τέτρασι μησὶ παρ- έλαβεν. Ὁ δὲ λαχακ μετὰ πλείστης δυνάμεως ήρχετο. Ο δὲ Μαρουὰμ συμβαλὼν αὐτῷ κατὰ τὴν Μεσοπο ταμίαν μετὰ τὸ πολλοὺς ἀναιρεθῆναι τῶν σὺν αὐτῷ τοῦτον δυλλαβὼν κτείνει· ἐν τούτοις Κωνσταντίνος Γερμανίκειαν παρέλαβεν ἐπιστρατεύσας τὴν Συ ρίαν καὶ Δουλιχίαν ἄδειαν εὑρὼν διὰ τὴν τῶν Βαρ- βάρων πρὸς ἀλλήλους μάχην. Λόγῳ δὲ τοὺς ἐν αὐταῖς Αραβας ἀποστείλας αόπλους προσελάβετο, καὶ τοὺς πρὸς πατρός " συγγενεῖς (6) καὶ ἐν Βυ- ζαντίῳ μετώκισεν (7), σὺν καὶ πολλοῖς Σύροις νοφυσίταις (8) αἱρετικοῖς, ὧν οἱ πλείους εἰς τὴν Θράκην οικοῦντες, μέχρι τοῦ νῦν καὶ ἐν τῷ Τρισ αγίῳ τὴν Τριάδα σταυροῦντες (9) κατά Πέτρον τὸν Γναφέα διήρκεσαν. ᾿Απὸ δεκάτης σ' δὲ τοῦ Αὐγού- στου μηνός έως πεντεκαιδεκάτης σε σκότος ἐγένετο Β • εἰ Εξυπηνών Α, Ἐδεσηνὸν εε τοῖς τῆς σωφροσύνης Α. Γ, σωφροσύνῃ σε χαλβένους Δ, 37' τὸν "Αβας τα αἵματα Α, αἱμάτων οι εφευράμενος Δ. το μαγείαις Α. τῷ καὶ οἱ Ηλ. κ. Δαμ. Οι Γερμανικίαν Α. • Βαρβάρων Α. 'Αράβων το προς μητρός Δ. σ' ἀπὸ δεκάτης· δὲ τ. Α. μ. Α, ἀπὸ δὲ τ. Α. μ. δεκάτης να πεντεκαιδεκάτης Δ. σε ἰδίου Α. - · κάτην (β) τοὺς πρὸς μητρὸς συγγε νεῖς. • CHRONOGRAPHIA. Antiochiæ patriarcham post Stephani obitum or- dinari permisit, eumdemque publicis litteris ho- norifice ab Arabibus salutari sanxit; spiritualibus siquidem gratiis castitateque maxime ornatus erat, Chalbanos insuper centum et viginti suspendio damnavit apud Emesam, Abam autem effusi Chri lantibus Theophylactum presbyterum Edessenum τόstianorum sanguinis reum, multaque loca passin Mo- depopulatum et deprædatum in carcere occidit. Æthiops enim quidam a Marvam missus saccum viva calce oppletum ejus capiti naribusque adeo commode circumposuit, ut præstigiatori digno ma- litia supplicio applicato, virum facile suffo- caverit. Magicis enim artibus dæmonumque invo- cationibus multorum Christianis malorum auctor fuerat, isque etiam Valid cædia particeps exsti- teral. - A. C. 737. Hoc anno collectis omnibus copiís cum Marvam bello confligit Suliman, militumque . septem millibus ex exercitu desideratis superatur, et fugitivus Palmyram se recipit, atque inde in Persidem. Emeseni quoque, ut Heliopolitæ et Da- masceni, seditione adversus Marvam excitata, oc- clusis civitatum portis eidem ingressum negaverunt. Is filio adversus Dachac cum copiosa militum manu misso, ipse Emesaṁ versus-arma dirigit, et urbem mensium quatuor spatio in potestatem recipit. In- terea Dachac ingentibus copijs stipatus accessit, cum que Marvam in Mesopotamia prælio congres sus, multis occisis, ipsum vivum captum neci tra- C didit. Dum hac geruntur, Constantinus Germani- ciam invadit, exercitumque in Syrian et Dulichiam emittit, commodam ex Barbarorum bellis vincendi occasionem nactus. Arabes etiam ex eis urbibus inermes eductos et in fidem suam receptos, necnon patris consanguineos cum plurilis Syris mono- physitis hæreticorum nota inustis Byzantium trans- tulit, quorum reliquiæ Thraciam incolentes in hodiernum usque diem Trinitatem in hymno ter sancto crucifigentes Petri Fullonis mentem tenent, et in ca perseverant. Porro a die decima usque ad VARIÆ LECTIONES. vulg. vulg. om. Aef. vulg. adj. ex A. · om. a. a r, vulg. vulg. om. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. stasio Latine reddita non exstant in Regio. Securitatis fide concessa emissis inde inermi- bus Arabibus, etiam suos paterna ex stirpe cogna- tos assumpsit, ac Byzantium transtulit. Non ut so pant verba interpr. Ipsos Arabas inde eductos cum consanguineis, Syrisque aliis monophysitis ita transtulit. Cedr. habet, Etiam Anasl. suos materna ex linea descen- dentes. Quid habuerit S. Niceph, non liquet, sta- tim cœpta bujus expeditionis narratione occur- rente grandi hiatu in ejus. Historia. Combefis. stilentiæ vi illata desertas civitates novis incolis frequentaturum Copronymum ex provinciis et in- visse narrat Nicephorus pag. 41. Verum pestilen- tiæ, quam annus sequens tulit, stragi reparanda id fecisse testatur. Videndus auctor ad annum imp. hujus 15. Note una simul lustrandæ. angelis conceptus : Sanctus Deus, sanctus fortis, sanctus et immortalis, miserere nobis: et ad Deum, qui trinus est, et unitate gaudet relatus, ab eis incrementum istud acceperit: qui crucifixus es pro nobis, miserere nobis: quasi Deus propria in sub- stantia passus fuerit. (3) Hæc in reliquis codicibus lecta et ab Ana- D sulis Romanæ postestati subjectis homines exci- (7) Immani vastitate in urbem et Thraciam pe- (8) Qui sint exponit auctor ad præfatum annum. (9) Quod hymnus ter sanctus in his verbis ab
PG 108:851ἐπεστράτευσε δὲ κατὰ Ῥωμανίας σὺν χιλιάσιν π καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Καππαδοκίαν ἤκουσε Κωνσταντῖνον κατ’ αὐτοῦ ὁπλιζόμενον, καὶ φοβηθεὶς ὑπέστρεψεν ἄπρακτος μηδὲν λυμηνάμενος· μόνον δὲ ὀλίγους Ἀρμενίους προσρυέντας αὐτῷ λαβὼν ὑπέστρεψεν. ιζ. γ. γ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀβδελᾶς τὴν φορολογίαν ἐπέτεινε Χριστιανοῖς, ὥστε ἅπαντας μοναχούς τε καὶ ἐγκλείστους καὶ κιονίτας τοὺς τῷ θεῷ εὐαρεστοῦντας φορολογῆσαι· ἐσφράγισε δὲ καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεῖα, καὶ ἤνεγκεν Ἑβραίους πρὸς τὸ πωλῆσαι αὐτά, καὶ ἠγόρασαν αὐτὰ οἱ ἀπελεύθεροι. ιη. δ. δ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος τὰς κατὰ τὴν Μακεδονίαν Σκλαυινίας ᾐχμαλώτευσε καὶ τοὺς λοιποὺς ὑποχειρίους ἐποίησεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ τινὲς ἐκ τῶν Μαυροφόρων Περσῶν τῆς μαγικῆς ὄντες θρησκείας, ἀπάτῃ τοῦ διαβόλου κρατούμενοι, πωλήσαντες τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν καὶ γυμνοὶ ἀνελθόντες εἰς τὰ τείχη ἔρριπτον ἑαυτούς, ὥστε πετασθῆναι εἰς τὸν οὐρανόν, ὡς ἐνόμιζον.Α ομιχλώδες. Τότε ὁ Μαρουὰμ ἐκνικήσας, καὶ κατα· καταλαβών Α, ἀπολαβὼν το θάνατος Α, νόσος μική νόσος Α, λοίμη τῆς νόσου λαβὼν ο Εμεσαν το, ἀναιρεῖ πάντας τοὺς συγγενείς καὶ ἀπελευθέρους Ἰσάμ· καθαιρεῖ δὲ καὶ τὰ τείχη Ηλιουπόλεως καὶ Δαμασκοῦσι καὶ Ἱεροσολύμων, ἀναιρῶν πολλούς δυνατούς, καὶ ἀκρωτηριάσας τοὺς * ἐν αὐταῖς ταῖς πόλεσι περιλειφθέντας. Α. Μ. 6938. — Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐγένετο σεισμός μέγας ἐν Παλαιστίνῃ καὶ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ καὶ ἐν πάσῃ τῇ Συρίᾳ μηνὶ Ἰανουαρίῳ τη', ὥρᾳ δ', καὶ πολλαὶ μυριάδες καὶ ἀναρίθμητοι τεθνήκασιν, έχε κλησίαι τε καὶ μοναστήρια πεπτώκασιν, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν ἔρημον τῆς ἁγίας πόλεως. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει λοιμώδης θάνατος * (10) ἀπὸ Σικελίας καὶ Καλα βρίας ἀρξάμενος οἷόν τι πῦρ ἐπινεμόμενον ἐπὶ τὴν Μονοβασίαν τε καὶ Ἑλλάδα καὶ τὰς παρακειμένας νήσους ἦλθεν δι' ὅλης τῆς ιδ' ινδικτιώνος (11) προς- μαστίζων τὸν ἀπεβῆ Κωνσταντίνον, καὶ ἀναστέλλων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων μανίας, εἰ καὶ ἀδιόρθωτος ἔμεινεν, ὡς Φαραὼ τὸ πάλαι. Η δὲ αὐτὴ λοιμική νόσος τε τοῦ βουβώνος ἀνέδραμεν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἐπινεμήσε. ἐν τῇ βα- σιλίδι πόλει. "Ηρξατο δὲ αίφνης ἀοράτως γίγνεσθαι, ἔν τε τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἱματίοις καὶ εἰς τὰ ” τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ ἐνδύματα σταυρία ελαιώδη πλεῖστα. Εγένετο οὖν ἐντεῦθεν τοῖς ἀνθρώποις λύπη και άθυμία πολλὴ τῇ τοιούτου σημείου ἀπορίᾳ· κατέλα- 7ο Εμεσαν Α, Εδεσσαν νυίς. Μονεμβασίαν Λ. το τάς εἰς τὰ Α, ἐν τοῖς Επειδὴ δὲ ἐνέσκηψε κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ὀργὴ οὐράνιος (άγει με γὰρ ταύτην δηλώσαι ἡ ὑπόθεσις), φθορὰν ὅτι μάλιστα ἐπάγουσα πάνδημον, οὐκ ὀλίγαις μὲν ἄλ λαις χώραις τε καὶ πόλεσι, μετενδημοῦσα, ὥσπερ τις Αιγυπτιακὴ μάστιξ ἐκ τῆσδε εἰς τήνδε, μάλιστα δὲ τῇ βασιλιζούση Βυζαντίδι ταύτῃ τοι καὶ κατα λύουσι τὸν βίον οἱ ἀείμνηστοι. Οὐκ ἄχαιρον δὲ ὠφε λείας χάριν καὶ τὸν τοῦ θανάτου τρόπον ἐπισημα. ναι. Γένοιτο γὰρ ἂν τὸ διήγημα ἐκδειματοῦν τὰς ψυχὰς τῶν συνετῶς ἐπαζόντων. Ἑωρᾶτο ἐξάπινα ἐν τοῖς ἑκάστου ἐσθήματι ἐν βαρίδι ἐλαιώδει τὸ ση- μεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυρού κατεστιγμένον, οἷα παρὰ χειρὸς ὡραιογραφούσης. Μάλλον δὲ, ἐπεὶ Θεοῦ δακτύλῳ, καὶ ὑπέρτερον ἐθροεῖτο ὁ ληφθείς, έπεισ ᾔει εὐθὺς ὁ θάνατος· αυθημερόν τοῦ αὐτοῦ καὶ νεκρὸν ἐκκομίζοντος, καὶ νεκροῦ ἐκκομιζομένου. Δύο ἐπιτοαυτὸ ἐπὶ σκίμποδος· δις δύο ἐπὶ ζώου ἀχθηφόρου· φόρτοι ἀλλεπάλληλοι, δυστυχῶν σωμά των θρήνοι πανταχοῦ ἡγούμενοι, καὶ ἐλεεινολογίας. τι καὶ Δαμ. κ. Ἱεροσ Αγίων άσσο τοῦ Χριστοῦ καθυβρίσθη, εἴδωλον πλάνης όνομα σθεῖσα παρά τοῦ λαοπλάνου ἐξαγίστου. Οκία τόνουν οι εκκομισταί· ἐσπανίζοντο οἱ ἐνταφια σταί· ἐκλείοντο οἶκοι· ἐκενοῦντο ῥεγεῶνες· ἐπλη- (κοντο πολυάνδρια, διὰ μέσου δυοῖν μηνοῖν, τῆς πολυανθρώπου τε καὶ μυριοικίδος πόλεως, ἐρήμου καὶ ἀοική του ἐποφθείσης. Ταῦτα ἐν ἡμέραις Κων- σταντίνου του δυσσεβούς βασιλέως, ὑφ' οὗ ἡ εἰκὼν THEOPHANIS decimam quintam Augusti tenebre fuerunt caligi- nosæ. Eo tenipore Marvam parta victoria, et Emesa recepta, consanguineos Isam et libertos omnes c- cidit. Muris etiam Heliapoleos, Damasci et Hiero- solymorum eversis, viros auctoritate praestantiores e medio sustulit, caeteros vero, qui in his urbibus superfuere, mutilavil. - A. C. 738. Hoc anno mensis Januarii, die de- cimo octavo hora quarta inagnus terræ motus in Palæstina, circa Jordanem, et in omni Syria factus est, adeo ut multæ hominum myriades ac pene infinitæ perierint, et ecclesiæ monasteriaque con- ciderint, et maxime circa sanetæ civitatis solitudi- nem. Hoc eodem anno lues pestilentialis a Sicilia et Calabria primuni exorta, atque velut ignis sensim depascens per Monobasiam et Græciam adjacentes- que insulas pervagata, tota indictione decima quarta irreligiosum Constantinum flagellavit, si modo po- tuisset ab ea qua in ecclesias et venerandas imagi• nes ferebatur insania retrahere et compescere. Ipse tamen prout quondam Pharao in malis obdu- ratus et inemendatus perseveravit. Pestilens illad bubonis virus ad imperatricem usque urbem pro- pagatum est indictione decima quinta. Ae primum quidem iuviso quodam modo et derepente corpora invadebat, tum vero in hominum vestibus et in ecclesiarum sacris indumemis crucicula plurimus • vulg. adit. ex A. vulg. រ vulg. " Tus pag. 40. B VARIA LECTIONES. add. ex A. vulg. decima præsentis. Uno tantum anno luem grassa- tam cum numerosa strage, paulatim desiisse nar- rat Nicephorus.- Libet hanc luem, quam præter Theoph. ejusque subleclores, etiam S. Niceph. exag- gerat, S. Theodori Studitæ gravissimi auctoris verbis referre. Sic ergo ille in patre suo Platone: D add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Nicepho- G vero per id tempus Dei ira cœtitus ingruit (co- git enim argumentum eam narrare), quæ inter- itum maximum, plebisque perniciem universe, non exiguis aliis oppidis atque urbibus, sed præcipue urbi Augustæ Byzantio afferret, haud secus ac Agyptiacum flagellum quoddam ex alia ad aliam civitatem ac regionem commigrans ; hac quoque sempiterna digm memoria Platonis parentes vilam commutant. Haud vero importunum, ut et utilitatis gratia, mortis ipsum genus perscribatur: sit plane narrativo ejusinodi, quæ eorum animis qui prudenter obaudient terrorem injiciat. Apparebat repente vivi- ficæ crucis signum, singulorum vestibus olei tinctura, velut perite manus ac penicilli artificio, aspersum. Imo, quod Dei digito, altiorique providentia sie notatis terror incuteretur, confestim mors subingre-* diebatur; dt uno die idem tum mortuum efferret, ium mortuus ipse eferretur. Era videre duos simu in eadem sandapila; quatuor eidem jumento impo- silos; miserabilium cadaverum aliam alii succeda- neam vecturam. Obique lamenta planctusque perso- nabant: pollinctores vires deficiebant ; qui justa per- solverent rari exstabant: claudebantur domus ; in plateis nulli exstabant; tumuli cadaveribus pieni erant; ut duorum mensium spatio urbs populosissima, innumeraque hominum multitudine frequentissima, deserta pene ac habitatoribus desolate exstiterit. Contigerunt hæc imperante impio Constantino, a quo Dei imago probro habita est,quam scelestissimus im- postor erroris simulacrum appellaret. Beltus scifices - antistes nostræ ætatis sectariis. COMBEFIS. (10) Parem ejus descriptionem profert (11) Quæ suni superioris nota est, ut quinta
οἱ δὲ μηδὲν ἀξιόλογον τῆς ἐκεῖσε κληρουχίας ἔχοντες πρὸς γῆν ἀνθυπέστρεφον τὰ μέλη συντριβέντες, ὧν τοὺς ἐξάρχοντας τῆς πλάνης Ἀβδελᾶς ἀνεῖλε διὰ τοῦ Σαλὶμ κατὰ τὴν Βέροιαν καὶ Χαλκίδα ὄντας τὸν ἀριθμὸν ι. ιθ. ε. ε. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει φθόνῳ τοὺς Χριστιανοὺς ἐκώλυσαν Ἄραβες ἐκ τῶν δημοσίων χαρτοθεσίων πρὸς ὀλίγον χρόνον, αὖθις ἀναγκασθέντες ἐγχειροῦσιν αὐτοῖς τὰ αὐτὰ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι αὐτοὺς γράφειν τοὺς ψήφους. καὶ ἐπεστράτευσαν τὴν Ῥωμανίαν καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλοὺς καὶ Παῦλον τὸν στρατηγὸν τῶν Ἀρμενιάκων πολεμήσαντες εἰς τὸν Μέλαν ἀνεῖλον μετὰ πλήθους στρατοῦ καὶ μβ ἐπισήμους ἄνδρας δεσμίους ἤγαγον καὶ κεφαλὰς πολλάς. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπεστράτευσε τὴν Βουλγαρίαν, καὶ ἐλθὼν εἰς Βερέγαβαν εἰς τὴν κλεισοῦραν, ὑπήντησαν αὐτῷ οἱ Βούλγαροι, καὶ πολλοὺς τῶν αὐτοῦ ἀνεῖλον, ἐν οἷς καὶ Λέοντα, πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Λέοντα ἕτερον, λογοθέτην τοῦ δρόμου καὶ λαὸν πολύν, καὶ ἔλαβον τὰ ἄρματα αὐτῶν. καὶ οὕτως ἀδόξως ὑπέστρεψαν. κ. 2. 2. ζ.Α ομιχλώδες. Τότε ὁ Μαρουὰμ ἐκνικήσας, καὶ κατα· καταλαβών Α, ἀπολαβὼν το θάνατος Α, νόσος μική νόσος Α, λοίμη τῆς νόσου λαβὼν ο Εμεσαν το, ἀναιρεῖ πάντας τοὺς συγγενείς καὶ ἀπελευθέρους Ἰσάμ· καθαιρεῖ δὲ καὶ τὰ τείχη Ηλιουπόλεως καὶ Δαμασκοῦσι καὶ Ἱεροσολύμων, ἀναιρῶν πολλούς δυνατούς, καὶ ἀκρωτηριάσας τοὺς * ἐν αὐταῖς ταῖς πόλεσι περιλειφθέντας. Α. Μ. 6938. — Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐγένετο σεισμός μέγας ἐν Παλαιστίνῃ καὶ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ καὶ ἐν πάσῃ τῇ Συρίᾳ μηνὶ Ἰανουαρίῳ τη', ὥρᾳ δ', καὶ πολλαὶ μυριάδες καὶ ἀναρίθμητοι τεθνήκασιν, έχε κλησίαι τε καὶ μοναστήρια πεπτώκασιν, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν ἔρημον τῆς ἁγίας πόλεως. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει λοιμώδης θάνατος * (10) ἀπὸ Σικελίας καὶ Καλα βρίας ἀρξάμενος οἷόν τι πῦρ ἐπινεμόμενον ἐπὶ τὴν Μονοβασίαν τε καὶ Ἑλλάδα καὶ τὰς παρακειμένας νήσους ἦλθεν δι' ὅλης τῆς ιδ' ινδικτιώνος (11) προς- μαστίζων τὸν ἀπεβῆ Κωνσταντίνον, καὶ ἀναστέλλων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων μανίας, εἰ καὶ ἀδιόρθωτος ἔμεινεν, ὡς Φαραὼ τὸ πάλαι. Η δὲ αὐτὴ λοιμική νόσος τε τοῦ βουβώνος ἀνέδραμεν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἐπινεμήσε. ἐν τῇ βα- σιλίδι πόλει. "Ηρξατο δὲ αίφνης ἀοράτως γίγνεσθαι, ἔν τε τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἱματίοις καὶ εἰς τὰ ” τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ ἐνδύματα σταυρία ελαιώδη πλεῖστα. Εγένετο οὖν ἐντεῦθεν τοῖς ἀνθρώποις λύπη και άθυμία πολλὴ τῇ τοιούτου σημείου ἀπορίᾳ· κατέλα- 7ο Εμεσαν Α, Εδεσσαν νυίς. Μονεμβασίαν Λ. το τάς εἰς τὰ Α, ἐν τοῖς Επειδὴ δὲ ἐνέσκηψε κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ὀργὴ οὐράνιος (άγει με γὰρ ταύτην δηλώσαι ἡ ὑπόθεσις), φθορὰν ὅτι μάλιστα ἐπάγουσα πάνδημον, οὐκ ὀλίγαις μὲν ἄλ λαις χώραις τε καὶ πόλεσι, μετενδημοῦσα, ὥσπερ τις Αιγυπτιακὴ μάστιξ ἐκ τῆσδε εἰς τήνδε, μάλιστα δὲ τῇ βασιλιζούση Βυζαντίδι ταύτῃ τοι καὶ κατα λύουσι τὸν βίον οἱ ἀείμνηστοι. Οὐκ ἄχαιρον δὲ ὠφε λείας χάριν καὶ τὸν τοῦ θανάτου τρόπον ἐπισημα. ναι. Γένοιτο γὰρ ἂν τὸ διήγημα ἐκδειματοῦν τὰς ψυχὰς τῶν συνετῶς ἐπαζόντων. Ἑωρᾶτο ἐξάπινα ἐν τοῖς ἑκάστου ἐσθήματι ἐν βαρίδι ἐλαιώδει τὸ ση- μεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυρού κατεστιγμένον, οἷα παρὰ χειρὸς ὡραιογραφούσης. Μάλλον δὲ, ἐπεὶ Θεοῦ δακτύλῳ, καὶ ὑπέρτερον ἐθροεῖτο ὁ ληφθείς, έπεισ ᾔει εὐθὺς ὁ θάνατος· αυθημερόν τοῦ αὐτοῦ καὶ νεκρὸν ἐκκομίζοντος, καὶ νεκροῦ ἐκκομιζομένου. Δύο ἐπιτοαυτὸ ἐπὶ σκίμποδος· δις δύο ἐπὶ ζώου ἀχθηφόρου· φόρτοι ἀλλεπάλληλοι, δυστυχῶν σωμά των θρήνοι πανταχοῦ ἡγούμενοι, καὶ ἐλεεινολογίας. τι καὶ Δαμ. κ. Ἱεροσ Αγίων άσσο τοῦ Χριστοῦ καθυβρίσθη, εἴδωλον πλάνης όνομα σθεῖσα παρά τοῦ λαοπλάνου ἐξαγίστου. Οκία τόνουν οι εκκομισταί· ἐσπανίζοντο οἱ ἐνταφια σταί· ἐκλείοντο οἶκοι· ἐκενοῦντο ῥεγεῶνες· ἐπλη- (κοντο πολυάνδρια, διὰ μέσου δυοῖν μηνοῖν, τῆς πολυανθρώπου τε καὶ μυριοικίδος πόλεως, ἐρήμου καὶ ἀοική του ἐποφθείσης. Ταῦτα ἐν ἡμέραις Κων- σταντίνου του δυσσεβούς βασιλέως, ὑφ' οὗ ἡ εἰκὼν THEOPHANIS decimam quintam Augusti tenebre fuerunt caligi- nosæ. Eo tenipore Marvam parta victoria, et Emesa recepta, consanguineos Isam et libertos omnes c- cidit. Muris etiam Heliapoleos, Damasci et Hiero- solymorum eversis, viros auctoritate praestantiores e medio sustulit, caeteros vero, qui in his urbibus superfuere, mutilavil. - A. C. 738. Hoc anno mensis Januarii, die de- cimo octavo hora quarta inagnus terræ motus in Palæstina, circa Jordanem, et in omni Syria factus est, adeo ut multæ hominum myriades ac pene infinitæ perierint, et ecclesiæ monasteriaque con- ciderint, et maxime circa sanetæ civitatis solitudi- nem. Hoc eodem anno lues pestilentialis a Sicilia et Calabria primuni exorta, atque velut ignis sensim depascens per Monobasiam et Græciam adjacentes- que insulas pervagata, tota indictione decima quarta irreligiosum Constantinum flagellavit, si modo po- tuisset ab ea qua in ecclesias et venerandas imagi• nes ferebatur insania retrahere et compescere. Ipse tamen prout quondam Pharao in malis obdu- ratus et inemendatus perseveravit. Pestilens illad bubonis virus ad imperatricem usque urbem pro- pagatum est indictione decima quinta. Ae primum quidem iuviso quodam modo et derepente corpora invadebat, tum vero in hominum vestibus et in ecclesiarum sacris indumemis crucicula plurimus • vulg. adit. ex A. vulg. រ vulg. " Tus pag. 40. B VARIA LECTIONES. add. ex A. vulg. decima præsentis. Uno tantum anno luem grassa- tam cum numerosa strage, paulatim desiisse nar- rat Nicephorus.- Libet hanc luem, quam præter Theoph. ejusque subleclores, etiam S. Niceph. exag- gerat, S. Theodori Studitæ gravissimi auctoris verbis referre. Sic ergo ille in patre suo Platone: D add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Nicepho- G vero per id tempus Dei ira cœtitus ingruit (co- git enim argumentum eam narrare), quæ inter- itum maximum, plebisque perniciem universe, non exiguis aliis oppidis atque urbibus, sed præcipue urbi Augustæ Byzantio afferret, haud secus ac Agyptiacum flagellum quoddam ex alia ad aliam civitatem ac regionem commigrans ; hac quoque sempiterna digm memoria Platonis parentes vilam commutant. Haud vero importunum, ut et utilitatis gratia, mortis ipsum genus perscribatur: sit plane narrativo ejusinodi, quæ eorum animis qui prudenter obaudient terrorem injiciat. Apparebat repente vivi- ficæ crucis signum, singulorum vestibus olei tinctura, velut perite manus ac penicilli artificio, aspersum. Imo, quod Dei digito, altiorique providentia sie notatis terror incuteretur, confestim mors subingre-* diebatur; dt uno die idem tum mortuum efferret, ium mortuus ipse eferretur. Era videre duos simu in eadem sandapila; quatuor eidem jumento impo- silos; miserabilium cadaverum aliam alii succeda- neam vecturam. Obique lamenta planctusque perso- nabant: pollinctores vires deficiebant ; qui justa per- solverent rari exstabant: claudebantur domus ; in plateis nulli exstabant; tumuli cadaveribus pieni erant; ut duorum mensium spatio urbs populosissima, innumeraque hominum multitudine frequentissima, deserta pene ac habitatoribus desolate exstiterit. Contigerunt hæc imperante impio Constantino, a quo Dei imago probro habita est,quam scelestissimus im- postor erroris simulacrum appellaret. Beltus scifices - antistes nostræ ætatis sectariis. COMBEFIS. (10) Parem ejus descriptionem profert (11) Quæ suni superioris nota est, ut quinta
PG 108:853Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε πλάνη τῆς πασχαλίας, καὶ οἱ μὲν ὀρθόδοξοι κατὰ τὴν ἑῴαν 2 τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς ἐπάσχασαν, οἱ δὲ πεπλανημένοι αἱρετικοὶ ιγ. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει μετετέθη ἡ κάρα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ προδρόμου καὶ βαπτιστοῦ ἐκ τῆς μονῆς τοῦ Σπηλαίου εἰς τὸν ναὸν αὐτοῦ κατὰ τὴν Ἐμεσηνῶν πόλιν περιφανῆ ὄντα, καὶ ἡ κατάβασις ἐκτίσθη, ἔνθα μέχρι τῆς σήμερον ὑπὸ τῶν πιστῶν προσκυνουμένη εὐωδίᾳ σωματικῇ τε καὶ πνευματικῇ τιμᾶται, βλύζουσα πᾶσι τοῖς πίστει προστρέχουσι τὰ ἰάματα. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει δοκίτης ἐδείχθη λαμπρότατος κατὰ τὴν ἑῴαν ἐπὶ ι ἡμέρας, καὶ αὖθις πρὸς δύσιν ἡμέρας κα. Θεόδωρος δέ τις ὀνόματι Σύρος Λιβανίτης κατὰ τὴν περίχωρον Ἡλιουπόλεως τῆς πρὸς Λίβανον ἐπανέστη τοῖς Ἄραψιν, καὶ πολεμήσας αὐτούς, ἔπεσον ἐξ ἀμφοτέρων πολλοί. ἔσχατον δὲ τραπεὶς ἔφυγεν, καὶ οἱ συνόντες αὐτῷ Λιβανῖται πάντες ἀνῃρέθησαν. ἐγένοντο δὲ καὶ ἐν Ἀφρικῇ ἀκαταστασίαι καὶ πόλεμοι, ἡλιακῆς γεγονυίας ἐκλείψεως μηνὶ Αὐγούστῳ ιε, ἡμέρᾳ 2, ὥρᾳ ι. ἀνέστησαν δέ τινες τῶν Μαυροφόρων ἐν τῷ Δαβεκῷ λέγοντες τὸν υἱὸν τοῦ πρωτοσυμβούλου θεὸν ὡς τροφέα αὐτῶν, καὶ ἐξήνεγκαν δόγμα τοιοῦτον.δεν τα δὲ καὶ θεομηνία ἀφειδώς όλοθρεύουσα οὐ μό- νον τοὺς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν πάσῃ τῇ περ ριχώρῳ αὐτῆς. Ἐγένοντο δὲ καὶ φαντασίαι το εἰς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων (12), καὶ ἐν ἑκστάσει γενό- μενος, ἐνόμιζον ξένοις τισὶν, ὡς ἐδόκουν, καὶ βρια- ροῖς προσώποις συνοδεύειν, καὶ τοὺς ἀπαντώντας αὐτοῖς, ὡς δῆθεν φίλους προσαγορεύοντας καὶ δια- λεγομένους. Σημειούμενοι δὲ τὰ παρ' αὐτῶν λεγό μένα ἐξηγοῦντο. Ἑώρων τοὺς αὐτοὺς καὶ θ εἰς οἴκους εἰσερχομένους, καὶ τοὺς μὲν τοῦ οἴκου ἀναι ροῦντας δε, τοὺς δὲ ξίφει τιτρώσκοντας. Συνέβαινε δὲ τὰ πλεῖστα τῶν παρ' αὐτοῖς λεγομένων γενέσθαι οὕτως, καθὼς εἶδον. Τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ τῆς πρώτης ένδι- χτιῶνος ἐπέτεινε μειζόνως, καὶ τῷ θερινῷ ἐξεκαύθη εἰς ἅπαξ, ὥστε ὁλοκλήρους οίκους κλεισθῆναι παντε λῶς, καὶ μὴ εἶναι τοὺς ὀφείλοντας θάπτειν τοὺς νεκρούς. Ἐκ πολλῆς οὖν περιστάσεως ἐπενοήθη διὰ ζώων σαγματουμένων * ὑποτετρακανθίλους * (15) σανίδας ἐπιτίθειν τ8, καὶ οὕτως ἐκφέρειν τους κρούς· ὁμοίως δὲ καὶ εἰς ἀμάξας ἐπάνω ἀλλήλων τούτους ἐπιτίθειν. Ἐν δὲ τῷ πληρωθῆναι πάντα τα τε ἑνάστεια καὶ προάστεια μνήματα, ἔτι μὴν καὶ κιστέρνας ἀνύδρους και λάκκους καὶ πλείστους ἀμπελῶνας διασκαφῆναι· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἔνδον τῶν παλαιῶν τειχῶν κήπους εἰς τὴν τοιαύτην οι προχωρῆσαι τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων ταυήν· καὶ οὕτω μόλις ὑπαντῆσαι εἰς τὴν τοιαύτην χρείαν. Παν- τὸς δὲ οἴκου ἐκ τῆς τοιαύτης συμφοράς διαφθαρέν τοῦ διὰ τὴν ἀσεβῶς γεγενημένην εἰς τὰς ἱερὰς εἰκό νας ὑπὸ τῶν κρατούντων κατέναξιν, αὐτίκα ὁ τῶν Αγαρηνῶν στόλος κατέλαβεν ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας ἐν Κύπρῳ, ἔνθα ἦν καὶ τὰ ὁ Ρωμαϊκός στόλος. Ὁ δὲ στρατηγὸς τῶν Κιβυρραιωτῶν ἐπιπεσὼν αὐτοῖς - 8+ νε Β ɑ το κατέλαβεν ἀλλὰ καὶ τοὺς το καὶ φαντ. Α, εἰ φ. Ο λεγόμενα Α π ι, λαλού μενα και εἰς Α. τα ἀναιροῦντας, θωρώντας συγμά τους. Α, σαυματ. 2, ταυτομ. Γ, σακματ. ὑποτετρακανθίους σαν. ὑπὸ τετοικανήλους σαν. Α. τετρακανθιλούσανίδας 2, ὑπὸ τετρακανθίλου σαν, εἰ ἐπιτιθέναι δὲ τὰ τε ἐνέπεια καὶ προάστεια μνήμ. Α, τά τε ἐν ἄστεις καὶ προαστείοις μν. πρὸς τὴν τ. Α. Γ. και καὶ φαντασιούμενοι, ἐδόκουν αὐτοῖς ὡς ξένοις τισὶ συνοδεύειν. Τετρα- κανθήλους σανίδας, Δ. μηχανὰς ἔκ τινος περινοίας κατεσκεύαζον, ἀπαγής μενοι, τοῖς ἀχθοφόροις ζώοις σανίδας ἐπιστρωννύν· τες, καὶ ἐπὶ μέγα τι χωρίον ἀπευρύνοντες τὸ μηχάνη μα, οὕτω τε τὰ πλεῖστα των πτωμάτων ἀκόσμως, καὶ ὡς ἂν ἔτυχεν, ἐπετίθεσαν· ταγματωμένων, σακρατούμενων ζώων. τὸ ἐπιτίθειν Πα δὶς δύν ἐπὶ ζώου ἀχθηφόρου. κ CHRONOGRAPHIA. 85% A oleagineo liquore conspersa conspiciebantur. Qu ve- siguo quid portenderetur cum bomines ignoraren, in magnum mærorem animique angustias adducti sunt. Ira deorum inexorabili exitio non solum ur- baulos, sed etiam vicina regionis incolas oppressit. Exinde plures hominum in mentis alienationen▸ conjecţi variis sese phantasiæ figuris, vel spectris el sensuum stupore permiserunt illudi, adeo ut cum peregrinis et terriculantis faciei hominibus, ut sibi videbatur, societatem ac iter habere se putarent, ques etiam velut amicos, ubi occurrerent, compel- larent, ac cum ipsis collequerentur, et quæ ab ipsis alicerentur, observantes, aliis enarrabant. Eosdem insuper in domos penetrantes quosdam ex obviis vel plane conficere, vel gladiis vulnerare conspicie bant. Sed et pleraque ex iis, quæ isti referebant' quemadmodum ipsi viderant, ita fieri contigit. Insequente autem primae iudictionis vere magis ac magis serpere et grassari contagium, circa messen vero ita ejus incendium exarsit, ut quam plurimæ domus incolis penitus orbæ clanderentur, ac sepe. liendis mortuis amici vivi deficerent. Ex necessita- tis igitur in hunc modum urgentis angustia ani- mantibus iu quadrum ad invicem junctis, ac suis clitellis instructis trabeculas, quibus affixi asse- res, superponere, ac ita mortuorum cadavera in tumulani efferre excogitatum est, et cadavera rursus cadaveribus congesta coacervabant curribus expor - tanda. Cum vero tam urbis quam suburbiorum monumenta mo: tuis corporibus oppleta exundarent, cisternas atque etiam piscinas exsiccatas, nce nes vincas excavare et eflodere coacti, hortos quoque veteribus muris cinctos ad hujusmodi humanorum VARIE LECTIONES. +3 add. ex A. vulg. vulg. ante add. c A. a. 1. vulg. vulg. A utrobique. vulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Lov machinam quatuor animalium in quadrum dispositorum clitellas conjungentem expono. asseres in quadrum dispositos D dicunt varia lectiones, de quibus Nicephorus : atque eo postremo res adducta est, etc. ut quasdam machinas confice- rent, ac jumentis imponerent. Horum dorso instru clis asseribus, postquam ad locum quemdam capacein ac vastum pervenerant, lavata machina, ita pleraque cndavera sine more, ac lemere congerebant. It: in- terpres. Reddo ego, atque eo postremo res adducta est, ut justis. persolvendis deputati machinas arte præparatas conficerent, et asseribus sarcinariorum animantium dorso instratis, in amplum et vastuom spatium machínam protenderent, ita pleraque cada- vera sine morc ac temere efferenda congererent. Porro ' - quod hic jumentum clitella adornatum recentiores intelligant. Hujus anni reliqua pene ad verbum Nicephorus exprimit. Caeterum barbara: Greie vocabulum nullus non agnoscit. - Jumentorum in quadrum elitellis instructorum dorso instratis asse- ritus, imponerent. Interpr, animalibus in quadrant ad invicem junctis, etc. Id genus machine sic in quadrum junctis animalibus haut satis capio, Anast. ant S. Nicephorus quidquam insinuat, apud quos solum stratos dorsis animalium asseres sic egerendis defunctorum corporibus invenio, Faret alialus modo S. Theod, verbis illis, Fidere erat quatuor uή mento imposites; quot sane velere robustum jumentum sie clitellis velut quadrifidis, ac asseri- bus instructum, nihil incommodum crat; quatuor vero jumentorum vecturæ, ea conjugatione quam sibi F, Goar confingit, nec duodecit aut quiñd'e- cim corpora fuissent satis ; quibus efferendis longe commodior curruum usus, e quibus itidem facile sit sine more, ac temere in scrobem fossam- que conjicere. Comberis. F (12) Ὥσπερ δὲ ἐξεστηκότες τῷ δέει οἱ ἄνθρωποι, (13) Οι κανθήλια clitella sunt, ita τετρακάνθη-
καὶ εἰσῆλθον οἱ Μαυροφόροι εἰς τὸν οἶκον τῆς πλάνης αὐτῶν καὶ ἀπέκτειναν τοὺς κλειδούχους ὀνόματα ξ. καὶ ἐξῆλθόν τινες ἐπὶ τὸ Βασρασὸν καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλοὺς καὶ χρήματα ἔλαβον πολλά. κα. ζ. ζ. η. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ Κασιῶται κατὰ τῶν Μαυροφόρων διὰ γυναῖκας. ἔμειναν γὰρ ἐξ αὐτῶν εἰς οἶκον, ἐν ᾧ ἔμενον ἀδελφοὶ τρεῖς, καὶ ἠθέλησαν τὰς γυναῖκας αὐτῶν ποντίσαι. ἐγερθέντες δὲ οἱ τρεῖς ἀδελφοὶ ἀπέκτειναν καὶ ἔχωσαν αὐτούς. οἱ δὲ συναχθέντες ἀπέκτειναν καὶ τοὺς λοιπούς. καὶ πέμψας ὁ Σέλιχος τὰ στρατεύματα διὰ δόλου ἦλθον ἄνωθεν αἰτῶν, καὶ πιάσαντες αὐτοὺς ἐφούρκισαν τοὺς τρεῖς ἀδελφοὺς καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν. καὶ τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα εἰσῆλθεν ἐν τῇ ἁγίᾳ συνάξει εἰς τὴν καθολικήν, καὶ τοῦ μητροπολίτου παρισταμένου καὶ ἐκφωνήσαντος τό· ὁ γὰρ λαός σου καὶ ἡ ἐκκλησία σου ἱκετεύει σε, ἐξήνεγκαν αὐτὸν καὶ ἀπέκλεισαν ἐν φυλακῇ, καὶ ἄλλος ἐπλήρωσε τὴν ἁγίαν σύναξιν· καὶ ἐγένετο φόβος μέγας. καὶ εἰ μὴ ὁ μητροπολίτης κατεπράϋνεν αὐτὸν ἠθικότητι καὶ ταπεινοῖς λόγοις, κακὸν μέγα ἂν ἀπετελέσθη τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. ἦν δὲ ὁ μακαριώτατος Ἀναστάσιος.δεν τα δὲ καὶ θεομηνία ἀφειδώς όλοθρεύουσα οὐ μό- νον τοὺς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν πάσῃ τῇ περ ριχώρῳ αὐτῆς. Ἐγένοντο δὲ καὶ φαντασίαι το εἰς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων (12), καὶ ἐν ἑκστάσει γενό- μενος, ἐνόμιζον ξένοις τισὶν, ὡς ἐδόκουν, καὶ βρια- ροῖς προσώποις συνοδεύειν, καὶ τοὺς ἀπαντώντας αὐτοῖς, ὡς δῆθεν φίλους προσαγορεύοντας καὶ δια- λεγομένους. Σημειούμενοι δὲ τὰ παρ' αὐτῶν λεγό μένα ἐξηγοῦντο. Ἑώρων τοὺς αὐτοὺς καὶ θ εἰς οἴκους εἰσερχομένους, καὶ τοὺς μὲν τοῦ οἴκου ἀναι ροῦντας δε, τοὺς δὲ ξίφει τιτρώσκοντας. Συνέβαινε δὲ τὰ πλεῖστα τῶν παρ' αὐτοῖς λεγομένων γενέσθαι οὕτως, καθὼς εἶδον. Τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ τῆς πρώτης ένδι- χτιῶνος ἐπέτεινε μειζόνως, καὶ τῷ θερινῷ ἐξεκαύθη εἰς ἅπαξ, ὥστε ὁλοκλήρους οίκους κλεισθῆναι παντε λῶς, καὶ μὴ εἶναι τοὺς ὀφείλοντας θάπτειν τοὺς νεκρούς. Ἐκ πολλῆς οὖν περιστάσεως ἐπενοήθη διὰ ζώων σαγματουμένων * ὑποτετρακανθίλους * (15) σανίδας ἐπιτίθειν τ8, καὶ οὕτως ἐκφέρειν τους κρούς· ὁμοίως δὲ καὶ εἰς ἀμάξας ἐπάνω ἀλλήλων τούτους ἐπιτίθειν. Ἐν δὲ τῷ πληρωθῆναι πάντα τα τε ἑνάστεια καὶ προάστεια μνήματα, ἔτι μὴν καὶ κιστέρνας ἀνύδρους και λάκκους καὶ πλείστους ἀμπελῶνας διασκαφῆναι· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἔνδον τῶν παλαιῶν τειχῶν κήπους εἰς τὴν τοιαύτην οι προχωρῆσαι τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων ταυήν· καὶ οὕτω μόλις ὑπαντῆσαι εἰς τὴν τοιαύτην χρείαν. Παν- τὸς δὲ οἴκου ἐκ τῆς τοιαύτης συμφοράς διαφθαρέν τοῦ διὰ τὴν ἀσεβῶς γεγενημένην εἰς τὰς ἱερὰς εἰκό νας ὑπὸ τῶν κρατούντων κατέναξιν, αὐτίκα ὁ τῶν Αγαρηνῶν στόλος κατέλαβεν ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας ἐν Κύπρῳ, ἔνθα ἦν καὶ τὰ ὁ Ρωμαϊκός στόλος. Ὁ δὲ στρατηγὸς τῶν Κιβυρραιωτῶν ἐπιπεσὼν αὐτοῖς - 8+ νε Β ɑ το κατέλαβεν ἀλλὰ καὶ τοὺς το καὶ φαντ. Α, εἰ φ. Ο λεγόμενα Α π ι, λαλού μενα και εἰς Α. τα ἀναιροῦντας, θωρώντας συγμά τους. Α, σαυματ. 2, ταυτομ. Γ, σακματ. ὑποτετρακανθίους σαν. ὑπὸ τετοικανήλους σαν. Α. τετρακανθιλούσανίδας 2, ὑπὸ τετρακανθίλου σαν, εἰ ἐπιτιθέναι δὲ τὰ τε ἐνέπεια καὶ προάστεια μνήμ. Α, τά τε ἐν ἄστεις καὶ προαστείοις μν. πρὸς τὴν τ. Α. Γ. και καὶ φαντασιούμενοι, ἐδόκουν αὐτοῖς ὡς ξένοις τισὶ συνοδεύειν. Τετρα- κανθήλους σανίδας, Δ. μηχανὰς ἔκ τινος περινοίας κατεσκεύαζον, ἀπαγής μενοι, τοῖς ἀχθοφόροις ζώοις σανίδας ἐπιστρωννύν· τες, καὶ ἐπὶ μέγα τι χωρίον ἀπευρύνοντες τὸ μηχάνη μα, οὕτω τε τὰ πλεῖστα των πτωμάτων ἀκόσμως, καὶ ὡς ἂν ἔτυχεν, ἐπετίθεσαν· ταγματωμένων, σακρατούμενων ζώων. τὸ ἐπιτίθειν Πα δὶς δύν ἐπὶ ζώου ἀχθηφόρου. κ CHRONOGRAPHIA. 85% A oleagineo liquore conspersa conspiciebantur. Qu ve- siguo quid portenderetur cum bomines ignoraren, in magnum mærorem animique angustias adducti sunt. Ira deorum inexorabili exitio non solum ur- baulos, sed etiam vicina regionis incolas oppressit. Exinde plures hominum in mentis alienationen▸ conjecţi variis sese phantasiæ figuris, vel spectris el sensuum stupore permiserunt illudi, adeo ut cum peregrinis et terriculantis faciei hominibus, ut sibi videbatur, societatem ac iter habere se putarent, ques etiam velut amicos, ubi occurrerent, compel- larent, ac cum ipsis collequerentur, et quæ ab ipsis alicerentur, observantes, aliis enarrabant. Eosdem insuper in domos penetrantes quosdam ex obviis vel plane conficere, vel gladiis vulnerare conspicie bant. Sed et pleraque ex iis, quæ isti referebant' quemadmodum ipsi viderant, ita fieri contigit. Insequente autem primae iudictionis vere magis ac magis serpere et grassari contagium, circa messen vero ita ejus incendium exarsit, ut quam plurimæ domus incolis penitus orbæ clanderentur, ac sepe. liendis mortuis amici vivi deficerent. Ex necessita- tis igitur in hunc modum urgentis angustia ani- mantibus iu quadrum ad invicem junctis, ac suis clitellis instructis trabeculas, quibus affixi asse- res, superponere, ac ita mortuorum cadavera in tumulani efferre excogitatum est, et cadavera rursus cadaveribus congesta coacervabant curribus expor - tanda. Cum vero tam urbis quam suburbiorum monumenta mo: tuis corporibus oppleta exundarent, cisternas atque etiam piscinas exsiccatas, nce nes vincas excavare et eflodere coacti, hortos quoque veteribus muris cinctos ad hujusmodi humanorum VARIE LECTIONES. +3 add. ex A. vulg. vulg. ante add. c A. a. 1. vulg. vulg. A utrobique. vulg. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Lov machinam quatuor animalium in quadrum dispositorum clitellas conjungentem expono. asseres in quadrum dispositos D dicunt varia lectiones, de quibus Nicephorus : atque eo postremo res adducta est, etc. ut quasdam machinas confice- rent, ac jumentis imponerent. Horum dorso instru clis asseribus, postquam ad locum quemdam capacein ac vastum pervenerant, lavata machina, ita pleraque cndavera sine more, ac lemere congerebant. It: in- terpres. Reddo ego, atque eo postremo res adducta est, ut justis. persolvendis deputati machinas arte præparatas conficerent, et asseribus sarcinariorum animantium dorso instratis, in amplum et vastuom spatium machínam protenderent, ita pleraque cada- vera sine morc ac temere efferenda congererent. Porro ' - quod hic jumentum clitella adornatum recentiores intelligant. Hujus anni reliqua pene ad verbum Nicephorus exprimit. Caeterum barbara: Greie vocabulum nullus non agnoscit. - Jumentorum in quadrum elitellis instructorum dorso instratis asse- ritus, imponerent. Interpr, animalibus in quadrant ad invicem junctis, etc. Id genus machine sic in quadrum junctis animalibus haut satis capio, Anast. ant S. Nicephorus quidquam insinuat, apud quos solum stratos dorsis animalium asseres sic egerendis defunctorum corporibus invenio, Faret alialus modo S. Theod, verbis illis, Fidere erat quatuor uή mento imposites; quot sane velere robustum jumentum sie clitellis velut quadrifidis, ac asseri- bus instructum, nihil incommodum crat; quatuor vero jumentorum vecturæ, ea conjugatione quam sibi F, Goar confingit, nec duodecit aut quiñd'e- cim corpora fuissent satis ; quibus efferendis longe commodior curruum usus, e quibus itidem facile sit sine more, ac temere in scrobem fossam- que conjicere. Comberis. F (12) Ὥσπερ δὲ ἐξεστηκότες τῷ δέει οἱ ἄνθρωποι, (13) Οι κανθήλια clitella sunt, ita τετρακάνθη-
PG 108:855Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ διώκτης Ἀνδρέαν, τὸν ἀοίδιμον μοναχόν, τὸν λεγόμενον Καλυβίτην, ἐν Βλαχέρναις διὰ μαστίγων ἐν τῷ ἱππικῷ τοῦ ἁγίου Μάμαντος ἀπέκτεινεν ἐλέγχοντα αὐτοῦ τὴν ἀσέβειαν καὶ Οὐάλεντα νέον καὶ Ἰουλιανὸν ἀποκαλοῦντα αὐτόν· ὃν καὶ ἐν τῷ ῥεύματι ῥιφῆναι προσέταξεν, εἰ μὴ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ τοῦτον ἁρπάσασαι ἐν τῷ ἐμπορίῳ τῶν Λευκαδίου ἔθαψαν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη ε. κβ. η. α. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη δοκίτης κατὰ τὴν ἑῴαν· καὶ ἀνῃρέθη ὁ υἱὸς τῆς Φατίμας. οἱ δὲ Βούλγαροι ἐπαναστάντες ἐφόνευσαν τοὺς κυρίους αὐτῶν τοὺς ἀπὸ σειρᾶς καταγομένους, καὶ ἔστησαν ἄνδρα κακόφρονα, ὀνόματι Τελέτζην, ἐτῶν ὑπάρχοντα λ. Σκλάβων δὲ πολλῶν ἐκφυγόντων, προσερρύησαν τῷ βασιλεῖ, οὓς κατέστησεν ἐπὶ τὸν Ἀρτάναν. τῇ δὲ ι τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν Θρᾴκην ἀποστείλας καὶ πλώϊμον διὰ τοῦ Εὐξείνου Πόντου ἕως ω χελανδίων ἐπιφερομένων ἀνὰ ιβ ἵππων. ὁ δὲ Τελέτζης ἀκούσας τὴν διὰ γῆς καὶ θαλάσσης κατ’ αὐτοῦ κίνησιν, λαβὼν εἰς συμμαχίαν ἐκ τῶν προσπαρακειμένων ἐθνῶν χιλιάδας κ καὶ τούτους εἰς τὰ ὀχυρώματα στήσας ἠσφαλίσατο ἑαυτόν.αίφνης ἐν τῷ λιμένι τῶν Κεραμαία *, καὶ κρατήσε; τὸ στόμιον τοῦ λιμένος χιλίων δρομώνων όντων τρεῖς μόνους ἐξειλῆσαι το φασιν. Α. Τούτῳ τῷ ἔτει κτείνεται Γρηγό ριος ὑπὸ τῶν Ἀρουριτῶν, καὶ ἐξενίκησε Μαρουὰμ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγός, ὡς προέφην. - Β Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκίνησαν οι ἐκ τῶν ἀνατολικωτέρων μερῶν τῆς Περσίδος λαοὶ λεγόμεν νοι Χωρασανίται ο καὶ Μαυροφόροι (14) κατὰ τοῦ Μαρουὰμ καὶ πάσης τῆς συγγενείας τῶν προαρξάν των ἀπὸ Μουαμὲς τοῦ ψευδοπροφήτου ἕως τοῦ αὐτ τοῦ Μαρουάμ, τοῦτ' ἔστι κατὰ τὸ λεγόμενον τέχνον τοῦ θύματα σε (15). Τούτων γάρ μετὰ τὴν ἀναί- ρεσιν] τοῦ Οὐαλὶδ ἀλλήλους πολεμούντων καὶ ἀπὸ ασχολουμένων, οι λεγόμενοι υἱοὶ τοῦ Ἀχὶμ ἐκ καὶ τοῦ Αλίμ, συγγενεῖς μὲν καὶ αὐτοὶ οὐ τοῦ ψευδοπροφή του τυγχάνοντες, κεκρυμμένοι δὲ καὶ φυγάδες ὄντες κατὰ τὴν μικρὰν Αραβίαν ", αθροισθέντες προ τεύοντος ἐν αὐτοῖς ᾽Αβραΐμ, ἐκπέμπουσιν ἀπόδου λον αὐτῶν τινα λεγόμενον 'Αβουμουσουλμ α εἰς τὸ Χωρασὰν πρός τινας τῶν αὐτόθι προυχόντων, αὐτού μενοι συμμαχῆσαι αὐτοῖς κατὰ Μαρουάμ. Οἱ δὲ συν αχθέντες προς Χατταβών * τινα βουλεύονται, καὶ ἐπανιστῶσι τοὺς δούλους κατὰ τῶν ἰδίων δεσποτών, καὶ ἀναιροῦσι πολλοὺς ἐν μιᾷ νυκτί· ὧν τοῖς ἁρματι καὶ ἵπποις καὶ χρήμασι καθοπλισθέντες, ἐγένοντο εἰς δυνατούς. Διαιρούνται δὲ εἰς φυλὰς δύο, Κατσι νοὺς ' καὶ Ἰμανίτας, ὧν δυνατωτέρους σκοπήσεις τοὺς Ἰμανίτας ὁ Ἀμουμιλίμ ο διεγείρει κατὰ τῶν Καῖσινῶν (16), καὶ ἀνελὼν αὐτοὺς, παραγίνεται ἐν Περσίδι σὺν τῷ Κατταβῷ, καὶ πολεμήσας τὸν Βένο δαρα ', παραλαμβάνει μετά νίκης ἅπαντας, ὡς έκα- τόν που χιλιάδας ἀνδρῶν. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν 16- κρύβειρα στρατοπεδεύοντα σὺν χιλιάσι διακοσίαις, κἀκεῖνον ἐξέλυσεν, καὶ καταλαβὼν τὸν Μαρουάμ εἰ; τὸν Ζαβᾶν ποταμὸν ἔχοντα τριακοσίας χιλιάδας πολεμεῖ αὐτὸν, καὶ πλῆθος ἄπειρον ἀναιρεῖ ἐξ αὐτ τῶν. Καὶ ἦν ἰδεῖν, κατὰ τὴν Γραφήν, τότε να δώ κοντα χιλίους, καὶ δύο μετακινοῦντας μυριάδας. Ού; του Καραματα Α. να εξειλῆσαι Α. εξηλῆσαι οι ἐκίνησαν Α δ, ἐκινήθησαν 3, ἐκινήθη ναΐς. ο Χου 2, ροσανίται Α, Κουσαρονῖται . τα θύματα Α, Μαΐα Γ, εύνοια 2, Οὐναῖα οἱ τούτων Α, τοῦτον ναίς. 6ο Εχιν κ. τ. 'Αλίν Α. * αὐτοὶ Οι Αραβίαν, άθρ. Α. ᾿Αραβίαν καὶ ἀθρ. τυίς. τὰ ᾿Αβου μουσαλίμ Α, 'Αβουμουσλίμ 2, Αβουμουσαχλμ Γ. * Κατταβάν Α, Καταβαν νιιίς. δύο, Καῖσ. Α, δύο καὶ Κατσ. Αβουμίλιο Δ, Αμουμλίμ, Αβουμελίμ Γ. * τὸν Ἰβινδάρα . * τρεις χιλιάδας Α. Μαυροφόροι, μελανοφόροι, μαύρον τὸ μέλαν τοῦ θύματα. THEOPHANIS cadaverum sepultura oficium destinare compulsi & sunt, ac ne vix quidem eo pacto hujusmodi necessi- tati exhauriendae suffecerunt. Porro cum omnes " familiæ ex ista calamitate, nimirum ob`sacrarum linaginum impie jussain a principibus abrogationem, diminutæ vel penitus deletæ apparerent, derepente Agarenorum classis Alexandriæ instructa Cyprum abi Romana classis stationem agebat, appellere visa est. Cum vero Cibyrrhæotarum dux Agarenos in Ceramæa portu occupatis ejus faucibus ex improviso strenue fuisset adortus, ex mille hostium dromonibus tres solos evasisse narrant. C. 739. - Hoc anno Gregorius ab Aru- ritis occiditur, Marvam vero Arabum dus, quem- admodum superius retulit, victoria potitus est. · A. C. 740. - . . A. M. 6239. - A. M. 6240. Hoc anno Choraṣanitæ et Mauro- phori, populi eo nomine noti, adversus Marvam et omnem præcedentium principum cognationem a Muamed pseudopropheta usque ad Marvam, hoc est adversus Omaiæ filium, ex postremis Persiæ orien - talis regionibus expeditionem noverunt. Post illa- tam quippe Valid necem Saracenis mutuis sese bellis confcientibus, et circa caedes reciprocas oc- cupatis, qui thi Achim et Alim vulgo audiunt, pseu doprophetæ quidem genere orti, occulti tamen et in minorem Arabiam prius fugitivi, nunc sub Abrain, ex familia duce praecipuo, in unum collecti, quodam suo liberto, cui nomen Abumusulin, ad quosdam Chorasan regionis proceres, misso, sociis arpis adversus Marvam convenire ab eis expetie- runt. Illi convenientes apud Chactabam quemdam consilium ineunt, servisque in dominos suos conci- tatis, plurimos eorum una nocte trucidant, et eorum armis, equis et facultatibus ditati et instructi, potentes reputati sunt. Hidem porro in duas tribus distribuuntur, Caisinos nimirum et Imanitas, quo- rum fortiores Imanitas Amumilim contemplatus, istos movet, in Caisinos, iisdemque deletis, in Per- sidem Chactaba socio suscipit expeditionem, prælio- que cum Bindara inito, victoria potitus ad centum circiter hominum millia cepit. Inde profectus ad- versus Ibinubirem exercituin hominum ducentorum millium educentem, cumdem pariter fudit et pro- stravit,tum vero Marvam trecentis hominum miðibus stipato ad Zaham fluvium obviam factus, eum aggreditur et debellat, et innumeram hostium mul- titudinem delet. Cernere erat eo in conflictu unum hominem mille sibi adversarios fugantem, ut Scri- A, VARLE LECTIONES. @ vulg. vulg. vulg. 2. add. ex A. vulg. • JAC. GOARI NOTA. meon Sethi apud Ortelium in lexico v. Turana. Maurophori Tartari sunt Persis vicini, quondam Scythe Melanchlani: quæ vox idem significat, quod hoc est, nigris vestibus in- duti, enim scribunt recentiores. Leunclavius in priore Onomastico. Miscella, Muhata, Anastasius correctior, Humaia. de caliphis Omnaytis pag. : Hic est ultimas (de Maruam, quem Marouanum appellat) Calipharum familiæ Omayæ, qui fuerunt quatuordecim, quorum primus fuit Moavie, filius Abisaphiani, et iste ulii- mus. Reponendum itaque p. 353; Ecchell. pariter pagg. ct 158. (44) Chorasse Orientalem urbem memorat Sy- D Abraham Ecchellensis in Historia Saracenica, ubi (15) Palatinum cum Peyrez. legit τοῦ Μαΐα. (16) A Caiso, cujus exstat memoria superius ad
PG 108:857ὁ δὲ βασιλεὺς ἐλθὼν ἠπλήκευσεν εἰς τὸν κάμπον Ἀγχιάλου· καὶ τῇ λ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῆς α ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ ε, ἐφάνη Τελέτζης μετὰ πλήθους ἐθνῶν ἐρχόμενος, καὶ συμβαλόντες πόλεμον κόπτουσιν ἀλλήλους ἐπὶ πολύ, καὶ τραπεὶς Τελέτζης ἔφυγεν. ἐκράτησε δὲ ἡ μάχη ἀπὸ ὥρας ε ἕως ὀψέ, καὶ πολλὰ πλήθη Βουλγάρων ἀνηλώθησαν, πολλοὶ δὲ καὶ ἐχειρώθησαν, ἄλλοι δὲ καὶ προσερρύησαν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀρθεὶς τῇ τοιαύτῃ νίκῃ ἐθριάμβευσε ταύτην ἐπὶ τῆς πόλεως, ἀρματωμένος σὺν τῷ στρατῷ εἰσελθών, εὐφημούμενος ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ξυλοπανδούροις σύρων τοὺς χειρωθέντας Βουλγάρους, οὓς ἔξω τῆς Χρυσῆς πόρτης ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν ὑπὸ τῶν πολιτῶν. τὸν δὲ Τελέτζην στασιάσαντες οἱ Βούλγαροι ἀπέκτειναν σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ καὶ ἔστησαν Σαβῖνον, γαμβρὸν ὄντα Κορμεσίου τοῦ πάλαι κυρίου αὐτῶν. τοῦ δὲ Σαβίνου εὐθέως ἀποστείλαντος πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ζητοῦντος ποιῆσαι εἰρήνην, κομβέντον ποιήσαντες οἱ Βούλγαροι ἀντέστησαν στερρῶς τῷ Σαβίνῳ λέγοντες, ὅτι διὰ σοῦ ἡ Βουλγαρία μέλλει δουλοῦσθαι τοῖς Ῥωμαίοις. στάσεως δὲ γενομένης, φεύγει Σαβῖνος ἐν τῷ κάστρῳ Μεσημβρίας καὶ προσερρύη τῷ βασιλεῖ.οὗτος κατὰ κράτος νικώντας ὁρῶν ὁ Μαρουάμ, έρχε- / ται εἰς Χαρμάν, καὶ περάσας τὸν ποταμόν, ἔκοψε τὴν γέφυραν ἀπὸ πλοίων οὖσαν. Καὶ συμπαραλαβών πάντα τὰ χρήματα καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ, μετὰ τρισ χιλίων * ἀνδρῶν οἰκογενῶν αὐτοῦ ἔφυγεν ἐπὶ τὴν - Αίγυπτον. - Τούτῳ τῷ ἔτει καταδιώκεται Μα ρουὰμ ὑπὸ τῶν Μαυροφόρων, καὶ καταληφθεὶς ὁ ὑπ' αὐτῶν, κτείνεται βαρυτάτου πολέμου κροτηθέντος. Ηρχε δὲ αὐτῶν Σαλίχ υἱὸς Ἀλίμ ', εἷς ἂν τῶν προλεχθέντων φυγάδων τῶν καὶ ἐξαποστειλάντων τὸν Μουμουσλίμ . Οἱ δὲ λοιποὶ ἀθροισθέντες κατὰ τὴν Σαμάρειαν καὶ Τραχωνίτιδα χώραν κλήρῳ τὴν ἀρ- χὴν ἀπένειμαν τῷ ᾿Αβουλαβάν (17), καὶ μετ' ἐκεῖ νον τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ᾿Αβδελᾷ, καὶ μετὰ τοῦτον τῷ Τσέβης Μούσε ν · καὶ τῆς μὲν Συρίας στρατηγεῖν ἔτα ξαν ᾿Αβδελᾶν τὸν ἀδελφὸν τοῦ ᾿Αλίμ, καὶ υἱὸν τοῦ 'Αλίμ (18), τὸν δὲ αὐτὸν Ἀλίμ τῆς Αἰγύπτου ἄρχειν, τὸν δὲ ᾿Αβδελάν τοῦ Ἀβουλαβᾶς ἀδελφὸν ἀπ' ἐκείνου ἔχοντα τὸν κλῆρον τῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς Μεσο- ποταμία; ἔταξαν. Ὁ δὲ αὐτὸς ᾿Αβουλαβάς ", ὁ καὶ πάντων ἐξάρχων, ἐν Περσίδι κεκάθικε 18, μετατε θείσης ὑπ' αὐτοῦ καὶ τῶν συμμαχησάντων Περσῶν ἀπὸ Δαμασκοῦ τῆς ἀρχῆς, καὶ πάντων τῶν συλλη- φθέντων τ8 θησαυρῶν, ὧν ὁ Μαρουὰμ ἐπεφέρετο. Οἱ δὲ περισωθέντες υἱοί τε καὶ συγγενεῖς τοῦ Μαρουὰμ ἐλθόντες ἀπ' Αἰγύπτου εἰς Ἀφρικὴν, κἀκεῖθεν ἀντι περάσαντες τὸ διορίζον μεταξύ Λιβύης καὶ Εὐρώπης τῆς " κατὰ τὸν Ὠκεανὸν στενῆς θαλάσσης, το λεγό- μενον Σεπταί, τὴν τῆς Εὐρώπης Σπανικὴν ᾤκησαν μέχρι τοῦδε τοῦ χρόνου, ἔχοντές τινας προκατοική- σαντας αὐτόθι τῶν ἀπὸ Μαυΐου διὰ πλούς έκρι- φέντων ἐπεῖσε, συγγενεῖς αὐτῶν ὄντας καὶ τῆς αὐτῆς θρησκείας. Ἐκράτησεν δὲ ἡ ἐπὶ Μαρουὰμ ἅλωσις ἔτη δ', ἐν ᾗ πᾶσαι μὲν αἱ κατὰ τὴν Συρίαν περιφανείς πόλεις ἀπετειχίσθησαν, άτερ Αντιο χείας, διότι καταφύγιον ἔχειν αὐτὴν ἐμελέτα· ἄνω αρίθμητοί τε των Αράβων ὑπ' αὐτοῦ ὤλοντο. Λίαν γὰρ ὑπῆρχεν διεσκεμμένος περὶ τὰ πολεμικά. Ετύγ- χανεν δὲ τῆς τῶν Ἐπικουρείων, ἤτοι Αυτοματιτῶν 18, αἱρέσεως, ἐκ τῶν οἰκούντων τὴν Χαρράν Ελλήνων μεταλαβὼν τὴν ἀσέβειαν. Τῇ δὲ κε' τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς (θ) τῆς τρίτης ἐνδικτιῶνος ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ υἱός, ἂν ἐπωνόμασεν Λέοντα, ἐκ τῆς τοῦ Χαγάνου τῆς Χαζαρίας θυγατρός. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ γέγονε σεισμὸς ἐν Συρίᾳ καὶ μεγάλη καὶ φοβερὰ πτώσις, ὅθεν αἱ μὲν τῶν πόλεων ὁλο Η εξακισχιλίων 2. • καταληφθείς. Α, καταλειφθείς υἱός Σαλίμ 4. • Μουμουσλίμ, Αβουμουσουλμ Αμουμελίμ τὸν Ἰσέβιν Μωύσε Α, τὸν Ἰσεβημωυσι 2, πεδινμοῦσε Γ, τῷ 16ιν Μουσαί τὸν ἀδελφὸν τὸν δὲ 'Αβδελάν Α. ᾿Αβουλασβας καὶ καθῆκε Α. συλληφθ. Α. συλλειφθ. τῆς διά πλού; Α, διὰ πλοίων ὄντας Δ. τῶν Α. αυτομαχητών Α. Χαγάνου Α, πg. Χαρανὼ υιόν του Αλί. Μετὰ ταῦτα τίκτεται τῷ βασιλεῖ υἱός. Τηνικαῦτα καὶ ἐν Συρίᾳ σεισμός μέγας γίνεται. CHRONOGRAPHIA. plura testatur, et duos solos myriades integras B insequentes. Eos nbi virtute sua victoriam sibi peperisse Marram conspicit, Charren contendit, et amne trajecto, ponteni navibus compactum disrum- pit,et ablatis, quas potuit, divitiis, ac tota familia, cum vernarum'suórum ter millibus fuga secessit in Egyptum. - A. C. 741. Hoc anno Maurophori Marvam bello insequuntur, eumdemque obviam sil:i factum nacti, gravi certamine inito, interficiunt. Salich autem Alim filius ex præfatis fugitivis, qui etiamı Mumuslim miserant, Arabum imperium ade- plus est. Reliqui apud Samariam et Tracliouitidem regionem congregati, ditionem omnem sorte distri- A. M. 6241. buendam decreverant, omnium quidem primo Abulaha, tum vero Alxlelæ ejus fratri post eum, ac deinde Ibi Musi. Et Syriæ quidem Abdelam Alimi fratrem, et una Alimi filium præesse statuerunt, ipsum vero Alim Egypto prefectum dederunt, Abdelam autem Abulasbæ fratrem ab eo imperit partem sortitum Mesopotamiam jusserunt tenere. Is porro Abalasbas. qui omnium præcipuns et po- testate præibat, Bolium in Perside posuit, evocalis nimirum Damasco qui sibi fuerant auxilio Persis, et translato in Persidem imperio, una cum omnibus thesauris, quos olim illuc Marvam importaverat. Filii vero Harvam et reliqui ejus alines calamitati- bus istis superstites ex Ægypto migraverunt in Africam. Iude maris angusti fretum Libyam al Europa justa Oceanum disterminans trajicientes (Seplus loco nomen factum est) Hispaniam Europe partem ad hoc usque tempus tenuerunt ; alii, licet superstitionis ejusdem, et ex eadem stirpe nati, quos nimirum navibus deportatos illuc exposuit Mavias, eam regionem prius incolaerant. Porro cla- des ista sub Marvam recepta per annos sex duravit, qua illustriorum omnium Syriæ civitatum mœnia in terram dejecta sunt, præter solius Antiochiæ, quođ eam tutum sibi refugium victor destinasset. Innu- meri insuper Arabes co jubente periere, exstitit enim in bellicis rebus versalissimus. Habitus est præterea Epicureorun, id est Automatitarum, se- ctator, ea impietatis labe a Græcis sive gentilibus, qui apud Charran sedes fxerant, contracta. Tertia p vero indictione mensis Januarii die vicesimo quinto imperatori Coustantino ex flia Chagani Chazaria susceptus est filius nomine Ļeo. Eodem quoque anno vehemens terræ motus et ingens tremendaque VARIE LECTIONES. C . - valg. · Idem. gui supra et audit. · vulg. om. stepius vulg. vulg. " om. 2. vulg. add. ex add. ex Par., vulg. JAC. GOARI historia de Caliphis Habbasidis consulenda. NOTÆ: et victorias in ens urbesque anno superiore recu- peratas local Nicephorus. Mosque de terra motu subjungit: (17) Abu-habbasum vocat Ecchellensis, cujus (18) Clarius Peyrez. codex legit tantummodo ròv (1) Leonis ortum post Saracenicos tumultus,
ἔστησαν δὲ οἱ Βούλγαροι ἕτερον κύριον ἑαυτῶν, ὀνόματι Παγάνον. κγ. θ. β. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀντῆραν οἱ τῆς ἐρήμου καὶ τοῦ Βασραθὼν τῷ Ἀβδελᾷ, δύο ἀδελφοί, οὓς ἀποστείλας ἀνεῖλε σὺν χιλιάσιν π στρατοῦ. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἐξῆλθον Τοῦρκοι ἐκ τῶν Κασπίων πυλῶν καὶ ἀνεῖλον πολλοὺς εἰς Ἀρμενίαν καὶ ἔλαβον αἰχμαλωσίαν πολλὴν καὶ ὑπέστρεψαν. Κοσμᾶς δέ τις ἐπίσκοπος Ἐπιφανείας τῆς κατὰ Ἀπάμειαν τῆς Συρίας, Κομανίτης ἐπιλεγόμενος, τῶν πολιτῶν Ἐπιφανείας πρὸς Θεόδωρον, τὸν πατριάρχην Ἀντιοχείας, ἔγκλησιν ποιησαμένων κατὰ τοῦ αὐτοῦ Κοσμᾶ περὶ μειώσεως ἱερῶν, καὶ αὐτοῦ μὴ δυναμένου ταῦτα συστῆσαι, ἀπέστη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ ὁμόφρων τῆς αἱρέσεως Κωνσταντίνῳ κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων γέγονεν. ὃν κοινῇ γνώμῃ Θεόδωρος, ὁ πατριάρχης Ἀντιοχείας, καὶ Θεόδωρος Ἱεροσολύμων, καὶ Κοσμᾶς Ἀλεξανδρείας σὺν τοῖς ὑπ’ αὐτοὺς ἐπισκόποις τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἁγίου εὐαγγελίου ὁμοφρόνως ἀνεθεμάτισαν ἕκαστος κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πόλιν.οὗτος κατὰ κράτος νικώντας ὁρῶν ὁ Μαρουάμ, έρχε- / ται εἰς Χαρμάν, καὶ περάσας τὸν ποταμόν, ἔκοψε τὴν γέφυραν ἀπὸ πλοίων οὖσαν. Καὶ συμπαραλαβών πάντα τὰ χρήματα καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ, μετὰ τρισ χιλίων * ἀνδρῶν οἰκογενῶν αὐτοῦ ἔφυγεν ἐπὶ τὴν - Αίγυπτον. - Τούτῳ τῷ ἔτει καταδιώκεται Μα ρουὰμ ὑπὸ τῶν Μαυροφόρων, καὶ καταληφθεὶς ὁ ὑπ' αὐτῶν, κτείνεται βαρυτάτου πολέμου κροτηθέντος. Ηρχε δὲ αὐτῶν Σαλίχ υἱὸς Ἀλίμ ', εἷς ἂν τῶν προλεχθέντων φυγάδων τῶν καὶ ἐξαποστειλάντων τὸν Μουμουσλίμ . Οἱ δὲ λοιποὶ ἀθροισθέντες κατὰ τὴν Σαμάρειαν καὶ Τραχωνίτιδα χώραν κλήρῳ τὴν ἀρ- χὴν ἀπένειμαν τῷ ᾿Αβουλαβάν (17), καὶ μετ' ἐκεῖ νον τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ᾿Αβδελᾷ, καὶ μετὰ τοῦτον τῷ Τσέβης Μούσε ν · καὶ τῆς μὲν Συρίας στρατηγεῖν ἔτα ξαν ᾿Αβδελᾶν τὸν ἀδελφὸν τοῦ ᾿Αλίμ, καὶ υἱὸν τοῦ 'Αλίμ (18), τὸν δὲ αὐτὸν Ἀλίμ τῆς Αἰγύπτου ἄρχειν, τὸν δὲ ᾿Αβδελάν τοῦ Ἀβουλαβᾶς ἀδελφὸν ἀπ' ἐκείνου ἔχοντα τὸν κλῆρον τῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς Μεσο- ποταμία; ἔταξαν. Ὁ δὲ αὐτὸς ᾿Αβουλαβάς ", ὁ καὶ πάντων ἐξάρχων, ἐν Περσίδι κεκάθικε 18, μετατε θείσης ὑπ' αὐτοῦ καὶ τῶν συμμαχησάντων Περσῶν ἀπὸ Δαμασκοῦ τῆς ἀρχῆς, καὶ πάντων τῶν συλλη- φθέντων τ8 θησαυρῶν, ὧν ὁ Μαρουὰμ ἐπεφέρετο. Οἱ δὲ περισωθέντες υἱοί τε καὶ συγγενεῖς τοῦ Μαρουὰμ ἐλθόντες ἀπ' Αἰγύπτου εἰς Ἀφρικὴν, κἀκεῖθεν ἀντι περάσαντες τὸ διορίζον μεταξύ Λιβύης καὶ Εὐρώπης τῆς " κατὰ τὸν Ὠκεανὸν στενῆς θαλάσσης, το λεγό- μενον Σεπταί, τὴν τῆς Εὐρώπης Σπανικὴν ᾤκησαν μέχρι τοῦδε τοῦ χρόνου, ἔχοντές τινας προκατοική- σαντας αὐτόθι τῶν ἀπὸ Μαυΐου διὰ πλούς έκρι- φέντων ἐπεῖσε, συγγενεῖς αὐτῶν ὄντας καὶ τῆς αὐτῆς θρησκείας. Ἐκράτησεν δὲ ἡ ἐπὶ Μαρουὰμ ἅλωσις ἔτη δ', ἐν ᾗ πᾶσαι μὲν αἱ κατὰ τὴν Συρίαν περιφανείς πόλεις ἀπετειχίσθησαν, άτερ Αντιο χείας, διότι καταφύγιον ἔχειν αὐτὴν ἐμελέτα· ἄνω αρίθμητοί τε των Αράβων ὑπ' αὐτοῦ ὤλοντο. Λίαν γὰρ ὑπῆρχεν διεσκεμμένος περὶ τὰ πολεμικά. Ετύγ- χανεν δὲ τῆς τῶν Ἐπικουρείων, ἤτοι Αυτοματιτῶν 18, αἱρέσεως, ἐκ τῶν οἰκούντων τὴν Χαρράν Ελλήνων μεταλαβὼν τὴν ἀσέβειαν. Τῇ δὲ κε' τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς (θ) τῆς τρίτης ἐνδικτιῶνος ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ υἱός, ἂν ἐπωνόμασεν Λέοντα, ἐκ τῆς τοῦ Χαγάνου τῆς Χαζαρίας θυγατρός. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ γέγονε σεισμὸς ἐν Συρίᾳ καὶ μεγάλη καὶ φοβερὰ πτώσις, ὅθεν αἱ μὲν τῶν πόλεων ὁλο Η εξακισχιλίων 2. • καταληφθείς. Α, καταλειφθείς υἱός Σαλίμ 4. • Μουμουσλίμ, Αβουμουσουλμ Αμουμελίμ τὸν Ἰσέβιν Μωύσε Α, τὸν Ἰσεβημωυσι 2, πεδινμοῦσε Γ, τῷ 16ιν Μουσαί τὸν ἀδελφὸν τὸν δὲ 'Αβδελάν Α. ᾿Αβουλασβας καὶ καθῆκε Α. συλληφθ. Α. συλλειφθ. τῆς διά πλού; Α, διὰ πλοίων ὄντας Δ. τῶν Α. αυτομαχητών Α. Χαγάνου Α, πg. Χαρανὼ υιόν του Αλί. Μετὰ ταῦτα τίκτεται τῷ βασιλεῖ υἱός. Τηνικαῦτα καὶ ἐν Συρίᾳ σεισμός μέγας γίνεται. CHRONOGRAPHIA. plura testatur, et duos solos myriades integras B insequentes. Eos nbi virtute sua victoriam sibi peperisse Marram conspicit, Charren contendit, et amne trajecto, ponteni navibus compactum disrum- pit,et ablatis, quas potuit, divitiis, ac tota familia, cum vernarum'suórum ter millibus fuga secessit in Egyptum. - A. C. 741. Hoc anno Maurophori Marvam bello insequuntur, eumdemque obviam sil:i factum nacti, gravi certamine inito, interficiunt. Salich autem Alim filius ex præfatis fugitivis, qui etiamı Mumuslim miserant, Arabum imperium ade- plus est. Reliqui apud Samariam et Tracliouitidem regionem congregati, ditionem omnem sorte distri- A. M. 6241. buendam decreverant, omnium quidem primo Abulaha, tum vero Alxlelæ ejus fratri post eum, ac deinde Ibi Musi. Et Syriæ quidem Abdelam Alimi fratrem, et una Alimi filium præesse statuerunt, ipsum vero Alim Egypto prefectum dederunt, Abdelam autem Abulasbæ fratrem ab eo imperit partem sortitum Mesopotamiam jusserunt tenere. Is porro Abalasbas. qui omnium præcipuns et po- testate præibat, Bolium in Perside posuit, evocalis nimirum Damasco qui sibi fuerant auxilio Persis, et translato in Persidem imperio, una cum omnibus thesauris, quos olim illuc Marvam importaverat. Filii vero Harvam et reliqui ejus alines calamitati- bus istis superstites ex Ægypto migraverunt in Africam. Iude maris angusti fretum Libyam al Europa justa Oceanum disterminans trajicientes (Seplus loco nomen factum est) Hispaniam Europe partem ad hoc usque tempus tenuerunt ; alii, licet superstitionis ejusdem, et ex eadem stirpe nati, quos nimirum navibus deportatos illuc exposuit Mavias, eam regionem prius incolaerant. Porro cla- des ista sub Marvam recepta per annos sex duravit, qua illustriorum omnium Syriæ civitatum mœnia in terram dejecta sunt, præter solius Antiochiæ, quođ eam tutum sibi refugium victor destinasset. Innu- meri insuper Arabes co jubente periere, exstitit enim in bellicis rebus versalissimus. Habitus est præterea Epicureorun, id est Automatitarum, se- ctator, ea impietatis labe a Græcis sive gentilibus, qui apud Charran sedes fxerant, contracta. Tertia p vero indictione mensis Januarii die vicesimo quinto imperatori Coustantino ex flia Chagani Chazaria susceptus est filius nomine Ļeo. Eodem quoque anno vehemens terræ motus et ingens tremendaque VARIE LECTIONES. C . - valg. · Idem. gui supra et audit. · vulg. om. stepius vulg. vulg. " om. 2. vulg. add. ex add. ex Par., vulg. JAC. GOARI historia de Caliphis Habbasidis consulenda. NOTÆ: et victorias in ens urbesque anno superiore recu- peratas local Nicephorus. Mosque de terra motu subjungit: (17) Abu-habbasum vocat Ecchellensis, cujus (18) Clarius Peyrez. codex legit tantummodo ròv (1) Leonis ortum post Saracenicos tumultus,
PG 108:859Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀπὸ ἀρχῆς τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς γέγονε κρύος μέγα καὶ πικρότατον, οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν γῆν μόνον, ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον κατὰ ἀνατολὴν καὶ ἄρκτον καὶ δύσιν, ὥστε τὴν ἀρκτῴαν τοῦ Πόντου παραλίαν ἐπὶ ρ μίλια τὸ πέλαγος ἀπολιθωθῆναι ἐκ τοῦ κρύους ἐπὶ λ πήχεις τὸ βάθος, καὶ ἀπὸ Ζιγχίας μέχρι τοῦ Δανουβίου καὶ τοῦ Κοῦφι ποταμοῦ τοῦ Δάναστρί τε καὶ Δάναπρι καὶ τῶν Νεκροπήλων καὶ τῆς λοιπῆς ἀκτῆς μέχρι Μεσημβρίας καὶ Μηδείας τὰ ὅμοια πεπονθότων. τοῦ δὲ τοιούτου πάγους ἐπιχιονηθέντος ηὐξήθη ἐπὶ ἄλλας κ πήχεις, ὥστε συμμορφωθῆναι τὴν θάλασσαν τῇ ξηρᾷ, καὶ πεζοβατεῖσθαι ὕπερθεν τοῦ κρύους ἀπό τε Χαζαρίας, Βουλγαρίας καὶ τῶν λοιπῶν παρακειμένων ἐθνῶν, ὑπό τε ἀνθρώπων ἀγρίων τε καὶ ἡμέρων ζώων.κλήρως ἡφανίσθησαν, αἱ δὲ τὸ μέσως πως, έτεραι ม δὲ ἀπὸ τῶν ὀρεινῶν εἰς τὰ ὑποκείμενα πεδία σεν τῶν τειχέων καὶ τῶν οἰκημάτων αὐτῶν ὁλοκλήρως ε μετέστησαν σῶαι ὡς ἀπὸ μιλίων ἓξ (20) ἢ καὶ νε · μικρὸν πρός. Εφησαν δὲ οἱ αὐτοψὶ οι θεασάμενοι (21) τὴν γῆν Μεσοποταμίας εἰς μήκος ῥαγῆναι ἐπὶ μίλια δύο, καὶ ἐκ τοῦ βυθοῦ αὐτῆς ἀναχθῆναι ἑτέραν γῆν λευκοτάτην καὶ ἀμμώδη, ἧς ἐκ μέσου, ὡς φασιν, ἀνῆλθεν ζῶον μουλικὸν (29), ἄσπιλον, λαλοῦν ἄνθρω· πίνῃ φωνῇ, προμηνύον τοῦ ἔθνους τ ἐπιδρομὴν ἐκ ε τῆς ἐρήμου κατὰ τῶν ᾿Αράβων· ὁ καὶ γέγονεν. Τῷ δὲ ἐχομένῳ χρόνῳ (22) τῆς τετάρτης ινδικτιώνος τῆς ἑορτῆς τῆς ἁγίας Πεντηκοστῆς ἔστεψε Κωνσταν εἶνος ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν Λέοντα εἰς βασιλέα, δι' Αναστασίου του ψευδωνύμου και τριάρχου και σύμφρονος αὐτοῦ. Β έτος α'. - Αράβων ἀρχηγοῦ Μουαμέδ Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ Χαλκιδείς (95) της Μαυροφόροις Πέρσαις, καὶ ἀνηρέθησαν ὑπ' αὐτῶν ἐν τοῖς ὁρίοις Ἐμέσης χιλιάδες δ'. Τὸ αὐτὸ δὲ γέ γονεν καὶ " κατὰ τὴν ᾿Αραβίαν εἰς τοὺς Καῖσινούς ὑπὸ τῶν αὐτῶν Περσῶν. Ελθούσης δὲ τῆς κεφαλῆς τοῦ Μαρουὰμ ἐσμυρνισμένης ἐπαύσαντο οἱ πλείους τῶν στάσεων. Καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐκοιμήθη ὁ ἀγ τατος πατριάρχης Αντιοχείας Θεοφύλακτος μηνι Δεσίῳ κθ'. μου έτος α'. - Αντιοχείας επισκόπου Θεεδώ- Τούτῳ τῷ ἔτει τοὺς πλείους τῶν Χριστιανῶν, ὡς συγγενεῖς τῶν προαρξάντων (24), ἀνεῖλον οἱ προσφά τως κρατήσαντες, δήλῳ τούτους χειρωσάμενοι ", εἰς Ἀντιπατρίδα τῆς Παλαιστίνης. Καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ Κωνσταντίνος τὴν Θεοδοσιούπολιν παρέλαβεν ἅμα τῇ Μελετινῇ (25), καὶ ᾐχμαλώτευσεν τοὺς Αρ μενίους. Ο Θεόδωρος δὲ υἱὸς τοῦ Βικαρίου ἐκ τῆς μικράς Αρμενίας Ερμώμενος ἐχειροτονήθη πατρί άρχης Αντιοχείας δι Α. Μ. 644. - Τούτῳ τῷ ἔτει αρθεὶς φρονήματα Κωνσταντίνος ὁ δυσσεβής πολλὰ κατὰ τῆς Ἐκκλη δὲ μετὰ τῶν, αὐτόθι Α. ἀναχθ. Α, ανεχθ. τοῦ ἔθνους Α, τὲ ἔθν. ὅροις Α. ἢ τὸ αὐτὸ Α, τοῦτο Α. Αντιοχείας οι. Α Γ, ἐξ. ολόκληροι Α. ἢ καὶ Α, εἰ καὶ καὶ ἐκ Α' Γ. βασιλεύς οι και χειρωσάμενοι Α, κρατησάμενος σημείων τὴν γῆν θεάσασθαι ἐπὶ σημείοις δύο βύθιον ἑτέραν ἀναδράσαι, Μετὰ δὲ ταῦτα στέφει Κων σταντῖνος τὸν υἱὸν Λέοντα εἰς βασιλέα. ἐχομένῳ χρόνῳ, τὸ, ἐρχομένῳ, Καὶ εὐθὺς κατὰ Σαρακηνῶν ἐκστρατεύει, καὶ γενόμενος κατὰ τὴν Μελιτιναίων πόλιν ταύτην που λιορκία είλε. THEOPHANIS edilciorum ruina exstitit in Syria, qua usunullae A uçbes integræ funditus absorptæ sunt, aliæ media sui parte corruerunt, quædam denique a montibus in subjectas planities cum muris atque ædificiis citra ullum damnum ad passuum sex millia et longius etiam spatium ex integro transportate sunt. Narra- verunt etiam, qui de visu miraculi testes exstiterunt, Mesopotaniæ tellurem ad duo milliaria disruptam hiatum duxisse, et hiatus profundo tellurem aliam candidissimam et arenosam emersisse, ex cujus meditullio animal mulo non absimile, nulla variatum macula, humana voce præditum emersisse et adversus Arabes prænuntiasse gentis alterius e deșerto irruptionem : quod demum accidit. Eodem autem anno, qui fuit indictionis quartæ proprius, saneta Pentecostes festo die impius Constantinus Anastasii falsi nominis patriarchæ et pravitatis ejusdem conscii opera tilium suum Leonem in imperii coronæque consortium admisit. A. C. 742. Arabum ducis Muamed annus pri- mias. Hoc anno Chalcidenses adversus Maurophoros Per- sas tumultuati, et in Emes confiniis ad hominum millia quatuor ab eis deleti sunt, atque id ipsum in Arabia adversus Caisinus ab iisdem Persis commis- sum est. Producto vero Marvam capite aromatibus ingeniose condito, ex maxima parte tumultus deinde sedati sunt. Eodem anno mensis Desii die vicesimo uono sanctissimus Antiochia patriarcha Theophyla- ctus morte obdormiit. A. C. 743. primus. - Antiochiæ episcopi Theodori annus Hoc anno Christianoruın plurimos, cen principi- bus nuper dominium adeptis sanguine juncios, An- tipatride Palæstinæ dolose comprehensos, Arabes duces ad principatum recenter evecti sustulerunt e medio. Eodem anno Constantinus, Theodosiopoli una cum Melitine capta, Armenius in servituten misit. Theodorus autem vicarii filius e minori Ar- menia oriundus Antiochiæ patriarcha, consecratus est. - A. C. 744. - Iloc anno Constantinus impius im- perator vauis superbiæ flatibus elatus plerosque C A. M. 6242. A. M. 6243. VARLE LECTIONES. so add. ex A. fort. sed vid. p. 454. * vulg. ex A. vulg. s ex add. ex νulg. vulg. add. add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. D Chalcidica una est. Hæc Syriae a Ptolemaeo e Strabone ascribitur; de reliquis Ortelius. Fabula portentum, (29') In annum succedentem Leonis coronam re- mittit Nicephorus : Quare vice quem scriptum cunctis in codd. observo, mallem substitui, quo in- dictio quarta numeranda Constantini anno 10, prout decimo tertio septima recensetur pag. 359. tenuerant, imperio in Saracenos ante potiti erant. Illud interpr., nuper dominium adeptis, in eos ma- gis quadret, qui tum rerum summam capessive- rant, ac imperio vitaque Maruam exuerant. Com- BEFIS. memorantibus verbis hæc alia subnectit Nicepho- rus : Tempore conjungit quæ annis duobus apud Theophanem dissociantur. (20) Idcm, σῶσαι κατεσύρησαν, ὡς ἐπὶ (21) ille totidem verbis : "Ηδη δέ τινες ἔφασαν (22) Idem, ημίονον θήλειαν. (23) Non una urbs Chalcis, neque provincia (24) lis juncti sanguine qui rerum summum ante (25) Leonem imperii corona redimitum nuper
PG 108:861τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δευτέρας ἰνδικτιῶνος τοῦ τοιούτου πάγους κατὰ θεοῦ κέλευσιν εἰς πλεῖστα καὶ διάφορα ὀροφανῆ τμήματα διαιρεθέντος, καὶ τῇ τῶν ἀνέμων βίᾳ ἐπὶ Δαφνουσίαν καὶ τὸ Ἱερὸν κατενεχθέντων, οὕτω διὰ τοῦ Στενοῦ ἐπὶ τὴν πόλιν ἔφθασαν μέχρι τῆς Προποντίδος καὶ τῶν νήσων καὶ Ἀβύδου πᾶσαν τὴν παραλίαν ἀκτὴν ἐπλήρωσαν, ὧν αὐτόπται καὶ ἡμεῖς γεγόναμεν ἐπιβάντες ἐπὶ ἑνὸς αὐτῶν σὺν καί τισιν ὁμήλιξι λ καὶ παίζοντες ἐπάνω αὐτοῦ. εἶχον δὲ καὶ ζῶα ἄγριά τε καὶ ἥμερα τεθνεῶτα. πᾶς δὲ ὁ βουλόμενος ἀπὸ Σοφιανῶν ἕως τῆς πόλεως, καὶ ἀπὸ Χρυσοπόλεως ἕως τοῦ ἁγίου Μάμαντος καὶ τῶν Γαλάτου ἀκωλύτως διὰ ξηρᾶς ἐβάδιζον. ἓν δὲ ἐξ αὐτῶν προσραγὲν τῇ τῆς Ἀκροπόλεως σκάλᾳ συνέτριψεν αὐτήν. ἕτερον δὲ παμμέγεθες τῷ τείχει προσραγὲν τοῦτο μεγάλως ἐδόνησεν, ὡς καὶ τοὺς ἔνδοθεν οἴκους συμμετασχεῖν τοῦ σάλου. εἰς τρία δὲ διαρραγὲν ἔζωσε τὴν πόλιν ἀπὸ τῶν Μαγγάνων ἕως τοῦ Βοοσφόρου, οὗ τινος τὸ ὕψος ὑπερεῖχε τὰ τείχη·σίας καὶ ὀρθοδόξου πίστεως μελετῶν σιλέντια (20), καθ' ἑκάστην πόλιν (27) τὸν λαὸν ἔπειθεν πρὸς τὸ ἴδιον αὐτοῦ τε φρόνημα δολίως ἔπεσθαι, προοδοποιών τὴν μέλλουσαν αὐτῷ ἔσεσθαι τελείαν * ἀσέβειαν. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ᾿Αναστάσιος ὁ ἀν μέρος του θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἡγησά- μενος τέθνηκεν σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι αἰκτίστῳ πάθει τῷ λεγομένῳ χορδαψός· κόπρον διὰ στόματος ἐμέσα;, ἀξίαν ἔτισε δίκην ὑπὲρ τῆς κατὰ Θεοῦ καὶ τοῦ διδασκάλου τόλμης. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κωνσταντίνος (28) ὁ δυσσεβής κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων παράνομεν συνέδριον τριακο- τίων τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ ἐπισκόπων συνέλεξεν ἐν τῷ τῆς Ἱερείας παλατίῳ, ὧν ἐξῆρχεν Θεοδόσιος ὁ Ἐφέσου, υἱὸς Αψιμάρου, καὶ Παστελλᾶς ὁ Πέργης - Β ο καθ' ἑαυτοὺς τὰ δόξαντα δογματίσαντες, μηδενός παρόντος ἐκ τῶν καθολικῶν θρόνων (29), Ρώμης, φημί, και οι Αλεξανδρείας και Αντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων, ἀπὸ δεκάτην ὡς τοῦ Φεβρουαρίου μη- νὸς ἀρξάμενοι, διήρκεσαν ἕως η' τοῦ Αὐγούστου της αὐτῆς δ' ἐνδικτιώνος. Καθ' ἣν ἐν Βλαχέρναις ἐλθόν τες οἱ τῆς Θεοτόκου πολέμιοι, ἀνῆλθεν Κωνσταντί νος ἐν τῷ ἄμβωνι κρατῶν Κωνσταντίνον μοναχόν επίσκοπον γενόμενον τοῦ Συλαίου, καὶ ἐπευξάμενος ἔφη μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Κωνσταντίνου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. Καὶ τῇ κζ' τοῦ αὐτοῦ κ μηνὸς ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ φόρῳ σὺν Κωνσταν είνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ “ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκό τοις, καὶ ἐξεφώνησαν τὴν ἑαυτῶν κακόδοξον αἵρεσιν ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ, ἀναθεματίσαντες Γερμα νὸν τὸν ἀγιώτατον, καὶ Γεώργιον τὸν Κύπριον, καὶ Ιωάννην τὸν Χρυσορρόαν Δαμασκηνὸν τὸν Μανσούρ, ἄνδρας ἁγίους καὶ αἰδεσίμους διδασκάλους. σε σὺν τῇ ψ Οι πόλιν ποιών Α : αὐτοῦ Α. * τελείως Α Γ. καὶ τῷ σ. Δ. τῇ ψ. σὺν τῷ σ. οι δαρδάψω Α Γ, χορδαῷ 2. και 'Αλεξ. του Αγ. δεκάτην : τῇ κ' τοῦ α. Α. προέδρῳ καθ' εκάστην πόλιν. ἐκ προσώπου; καθολικών, Ποιος πατριάρχης εὑρέθη ἐν αὐτῇ; Ο Ῥώμης αὐ κατεδέξατο ἐλθεῖν· ὁ ᾿Αλεξανδρείας, οὐδ᾽ ὅλως· ὁ Αντιοχείας, οὐδὲ τὸ σύνολον· ὁ Ἱεροσολύμων, οὐδὲ άπαξ. Λοιπὸν ποταπή ἐστιν αὕτη ἡ σύνοδος παρ τριάρχην μὴ ἔχουσα ; CHRONOGRAPHIA. A per singulas civitates adversus Ecclesiam et ortho- A. M. 6245. c doxam fidem cœtus et consulta agitari commnentus, populum ad suam sententiam amplexandam dolose pertraxit, et eo pacto viam ipsis ad impietatem, quæ summa futura erat, paravit. A. C. 745.-359 Hoc anno Anastasius sacrilegus throni Cpoleos antistes anima simul et corpore mortuus est infelicissimo morbo, qui chordapsus dicitur, proprium stercus per os egerens, dignamque persolvit ultionem suarum in Deum ac præceptorem injuriarum. Eodem etiam anno impius Constantinus adversus sanclas et venerandas imagines illegiti- mum trecentorum triginta et octo episcoporum in Hieriæ palatio coegit conciliabulum, cujus præses exstitit Theodosius Ephesi episcopus, Apsimari fl- lius, et Pastillas Pergensis antistes. Isti privatas suas seutentias privata auctoritate sancientes nullo catho- ticarum sedium, Boing, dico, Alexandria, Antiochie et Hierosolymorum præsente, a mensis Februarii die decimo facto initio, ad Augusti diem octavum cœ- ptis institerunt eadem indictione, qua ad blacher- nas convenientibus istis Deiparæ adversariis, Con- stantinus Constantinum monachum, qui Sylæi epi- scopus fuerat, manu tenens conscendit ambonem, et clara elataque voce votis conceptis bene preca- tus : Constantino, inquit, acumenico patriarcha multi anni. Et vicesimo septimo mensis Augusti imperator in forum progressus cum sacrilego Con- stantino et reliquis episcopis, qui omnes pravam suam hæresim coram universo populo promulga- verunt, et sanctissimum Germanum, Georgium Cyprium, Joannem Chrysorrhoam Mansuris filium, viros sanctos et venerandos doctores anathemate ferire ausi sunt. VARIE LECTIONES. nentrum recte habere videtur. add. ex vulg. ex add. ex A. ante add. ex A, item ante nolui corrigere. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. esse silentia, habes cum hic, tum supra. Non ita Constantinus urbes obibat in singulis conventus habiturus, sed in una urbe, ac CP. conventus ejusmodi quotidie habebat, ac quam erat editurus absolutam impietatem (se- quenti nimirum anno publica e -publico concilia- bulo imaginum proscriptione) parturiebat: qui est clarus sensus auctoris. CoxBEFIS. @seni. Sic enim ego tum omissam particulam ex exposuerim, quam omnes codd. repræsentant; ut sit velut tum vocem qua non fides hie designetur, sed universalis pro pa- triarchatus ratione auctoritas; etsi tum revera quatuor ilke sedes rectæ fidei hærebant, una Con- stantinopolitana ab ea devia. Eodem argumento autor invectivæ in Constantinum Cabalinum, tom. it Auctarti nostri pseudosynodum istam exagital D Quis in ea patriarcha inventus est? Non sustinuit Romanus antistes ad eam acce- dere : Alexandrinus adesse noluit, Antiochenus con- ventum sprerit, Hierosolymitanus omnino respuit. Nullus adfuit patriarcha. Plura idem auctor in eam rem, totamque Constantini, ac parentis Leonis bistoriam, nec non eorum adversus sacras imagi- *nes tragoediam, quæ siut illustrando Theoph. Plura item S. Niceph. luculenta illa confutatione Copronymianæ hujus synodi ; ac ejus quæ cam con- firmavit, pseudosynodi Theophilianæ, quæ exstat in Reg. codice. S. Stephanus junior : Qui cume- nicum illud concilium vocari possit, quod nec Ro- manus antistes (citra cujus auctoritatem nullo modo fieri potest, ut res ecclesiasticæ ad normam redigantur) gratum habuit, nec denique Hierosoly- mitanus? Tanta certe Romani antistitis in synodis quæ ecumenice sint, auctoritas, ut nec Græci scbismatici post discessionem a Rom. sede, ha- bitasque synodos in Ignatii ac Photii causa, ullam sibi synodum œcumenicam numerare præsumpse- rint. COMBEPIS. (26) Allocationes ad proceres, et ad populum (27) Καθ' ἑκάστην ποιῶν, Anast., Reg., etc. Male (28) Eadem Nicephoro scripta pag. 12. (99) Cum nulli universalium sedium vicarii ad-
πάντες δὲ οἱ τῆς πόλεως ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες καὶ παῖδες ἀδιαλείπτως τῇ θέᾳ τούτων προςεκαρτέρουν καὶ μετὰ θρήνων καὶ δακρύων οἴκοι ἀνέκαμπτον, ἀποροῦντες τί εἰπεῖν πρὸς τοῦτο. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ἀστέρες ἀθρόως ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πίπτοντες ὤφθησαν, ὡς πάντας τοὺς ὁρῶντας τὴν τοῦ παρόντος αἰῶνος ὑπολαμβάνειν εἶναι συντέλειαν· αὐχμός τε πολὺς γέγονεν, ὡς ξηρανθῆναι καὶ πηγάς. ἀγαγὼν δὲ ὁ βασιλεὺς τὸν πατριάρχην λέγει αὐτῷ· ἄρτι τί ἡμᾶς βλάπτει, ἐὰν λέγωμεν τὴν θεοτόκον χριστοτόκον; ὁ δὲ περιπτυξάμενος αὐτὸν λέγει· ἐλέησον, δέσποτα, μηδὲ εἰς ἔννοιάν σου ἔλθῃ οὗτος ὁ λόγος· οὐχ ὁρᾷς ὅσα στηλιτεύεται καὶ ἀναθεματίζεται Νεστόριος ὑπὸ πάσης τῆς ἐκκλησίας; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς εἶπεν· ἐγὼ μαθεῖν θέλων ἠρώτησα· ἕως δὲ σοῦ ὁ λόγος. 70 Κόσμου ἔτη σν. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λε. κδ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβδελᾶς ἔτη κα. ι. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη ε. γ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη ιβ. ια.σίας καὶ ὀρθοδόξου πίστεως μελετῶν σιλέντια (20), καθ' ἑκάστην πόλιν (27) τὸν λαὸν ἔπειθεν πρὸς τὸ ἴδιον αὐτοῦ τε φρόνημα δολίως ἔπεσθαι, προοδοποιών τὴν μέλλουσαν αὐτῷ ἔσεσθαι τελείαν * ἀσέβειαν. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ᾿Αναστάσιος ὁ ἀν μέρος του θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἡγησά- μενος τέθνηκεν σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι αἰκτίστῳ πάθει τῷ λεγομένῳ χορδαψός· κόπρον διὰ στόματος ἐμέσα;, ἀξίαν ἔτισε δίκην ὑπὲρ τῆς κατὰ Θεοῦ καὶ τοῦ διδασκάλου τόλμης. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κωνσταντίνος (28) ὁ δυσσεβής κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων παράνομεν συνέδριον τριακο- τίων τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ ἐπισκόπων συνέλεξεν ἐν τῷ τῆς Ἱερείας παλατίῳ, ὧν ἐξῆρχεν Θεοδόσιος ὁ Ἐφέσου, υἱὸς Αψιμάρου, καὶ Παστελλᾶς ὁ Πέργης - Β ο καθ' ἑαυτοὺς τὰ δόξαντα δογματίσαντες, μηδενός παρόντος ἐκ τῶν καθολικῶν θρόνων (29), Ρώμης, φημί, και οι Αλεξανδρείας και Αντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων, ἀπὸ δεκάτην ὡς τοῦ Φεβρουαρίου μη- νὸς ἀρξάμενοι, διήρκεσαν ἕως η' τοῦ Αὐγούστου της αὐτῆς δ' ἐνδικτιώνος. Καθ' ἣν ἐν Βλαχέρναις ἐλθόν τες οἱ τῆς Θεοτόκου πολέμιοι, ἀνῆλθεν Κωνσταντί νος ἐν τῷ ἄμβωνι κρατῶν Κωνσταντίνον μοναχόν επίσκοπον γενόμενον τοῦ Συλαίου, καὶ ἐπευξάμενος ἔφη μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Κωνσταντίνου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. Καὶ τῇ κζ' τοῦ αὐτοῦ κ μηνὸς ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ φόρῳ σὺν Κωνσταν είνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ “ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκό τοις, καὶ ἐξεφώνησαν τὴν ἑαυτῶν κακόδοξον αἵρεσιν ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ, ἀναθεματίσαντες Γερμα νὸν τὸν ἀγιώτατον, καὶ Γεώργιον τὸν Κύπριον, καὶ Ιωάννην τὸν Χρυσορρόαν Δαμασκηνὸν τὸν Μανσούρ, ἄνδρας ἁγίους καὶ αἰδεσίμους διδασκάλους. σε σὺν τῇ ψ Οι πόλιν ποιών Α : αὐτοῦ Α. * τελείως Α Γ. καὶ τῷ σ. Δ. τῇ ψ. σὺν τῷ σ. οι δαρδάψω Α Γ, χορδαῷ 2. και 'Αλεξ. του Αγ. δεκάτην : τῇ κ' τοῦ α. Α. προέδρῳ καθ' εκάστην πόλιν. ἐκ προσώπου; καθολικών, Ποιος πατριάρχης εὑρέθη ἐν αὐτῇ; Ο Ῥώμης αὐ κατεδέξατο ἐλθεῖν· ὁ ᾿Αλεξανδρείας, οὐδ᾽ ὅλως· ὁ Αντιοχείας, οὐδὲ τὸ σύνολον· ὁ Ἱεροσολύμων, οὐδὲ άπαξ. Λοιπὸν ποταπή ἐστιν αὕτη ἡ σύνοδος παρ τριάρχην μὴ ἔχουσα ; CHRONOGRAPHIA. A per singulas civitates adversus Ecclesiam et ortho- A. M. 6245. c doxam fidem cœtus et consulta agitari commnentus, populum ad suam sententiam amplexandam dolose pertraxit, et eo pacto viam ipsis ad impietatem, quæ summa futura erat, paravit. A. C. 745.-359 Hoc anno Anastasius sacrilegus throni Cpoleos antistes anima simul et corpore mortuus est infelicissimo morbo, qui chordapsus dicitur, proprium stercus per os egerens, dignamque persolvit ultionem suarum in Deum ac præceptorem injuriarum. Eodem etiam anno impius Constantinus adversus sanclas et venerandas imagines illegiti- mum trecentorum triginta et octo episcoporum in Hieriæ palatio coegit conciliabulum, cujus præses exstitit Theodosius Ephesi episcopus, Apsimari fl- lius, et Pastillas Pergensis antistes. Isti privatas suas seutentias privata auctoritate sancientes nullo catho- ticarum sedium, Boing, dico, Alexandria, Antiochie et Hierosolymorum præsente, a mensis Februarii die decimo facto initio, ad Augusti diem octavum cœ- ptis institerunt eadem indictione, qua ad blacher- nas convenientibus istis Deiparæ adversariis, Con- stantinus Constantinum monachum, qui Sylæi epi- scopus fuerat, manu tenens conscendit ambonem, et clara elataque voce votis conceptis bene preca- tus : Constantino, inquit, acumenico patriarcha multi anni. Et vicesimo septimo mensis Augusti imperator in forum progressus cum sacrilego Con- stantino et reliquis episcopis, qui omnes pravam suam hæresim coram universo populo promulga- verunt, et sanctissimum Germanum, Georgium Cyprium, Joannem Chrysorrhoam Mansuris filium, viros sanctos et venerandos doctores anathemate ferire ausi sunt. VARIE LECTIONES. nentrum recte habere videtur. add. ex vulg. ex add. ex A. ante add. ex A, item ante nolui corrigere. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. esse silentia, habes cum hic, tum supra. Non ita Constantinus urbes obibat in singulis conventus habiturus, sed in una urbe, ac CP. conventus ejusmodi quotidie habebat, ac quam erat editurus absolutam impietatem (se- quenti nimirum anno publica e -publico concilia- bulo imaginum proscriptione) parturiebat: qui est clarus sensus auctoris. CoxBEFIS. @seni. Sic enim ego tum omissam particulam ex exposuerim, quam omnes codd. repræsentant; ut sit velut tum vocem qua non fides hie designetur, sed universalis pro pa- triarchatus ratione auctoritas; etsi tum revera quatuor ilke sedes rectæ fidei hærebant, una Con- stantinopolitana ab ea devia. Eodem argumento autor invectivæ in Constantinum Cabalinum, tom. it Auctarti nostri pseudosynodum istam exagital D Quis in ea patriarcha inventus est? Non sustinuit Romanus antistes ad eam acce- dere : Alexandrinus adesse noluit, Antiochenus con- ventum sprerit, Hierosolymitanus omnino respuit. Nullus adfuit patriarcha. Plura idem auctor in eam rem, totamque Constantini, ac parentis Leonis bistoriam, nec non eorum adversus sacras imagi- *nes tragoediam, quæ siut illustrando Theoph. Plura item S. Niceph. luculenta illa confutatione Copronymianæ hujus synodi ; ac ejus quæ cam con- firmavit, pseudosynodi Theophilianæ, quæ exstat in Reg. codice. S. Stephanus junior : Qui cume- nicum illud concilium vocari possit, quod nec Ro- manus antistes (citra cujus auctoritatem nullo modo fieri potest, ut res ecclesiasticæ ad normam redigantur) gratum habuit, nec denique Hierosoly- mitanus? Tanta certe Romani antistitis in synodis quæ ecumenice sint, auctoritas, ut nec Græci scbismatici post discessionem a Rom. sede, ha- bitasque synodos in Ignatii ac Photii causa, ullam sibi synodum œcumenicam numerare præsumpse- rint. COMBEPIS. (26) Allocationes ad proceres, et ad populum (27) Καθ' ἑκάστην ποιῶν, Anast., Reg., etc. Male (28) Eadem Nicephoro scripta pag. 12. (99) Cum nulli universalium sedium vicarii ad-
70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθον πάλιν οἱ Τοῦρκοι εἰς τὰς Κασπίας πύλας καὶ εἰς Ἰβηρίαν, καὶ πολεμήσαντες μετὰ τῶν Ἀράβων, ἐξ ἀμφοτέρων ἀπώλοντο πολλοί. ὁ δὲ Ἀβδελᾶς πανουργίᾳ τοιαύτῃ καθεῖλε τῆς ἀρχῆς τὸν Ἰσὲ Ἰβινμουσέ, εἰς ὅν, ὡς ἀνωτέρω εἴρηται, ὁ τρίτος κλῆρος τοῦ κρατεῖν μετ’ αὐτὸν ἔπεσεν. κεφαλαλγούμενον γὰρ ἡμικρανικῶς αὐτὸν ὁρῶν καὶ σκοτοματικῶς πληρούμενον πείθει θεραπευθήσεσθαι μέλλειν, εἰ ταῖς ῥισὶν ἐμφυσηθῇ πταρμικῷ τινι σκευαζομένῳ τῷ αὐτοῦ ἰατρῷ, Μωσεῖ τινι τοὔνομα, διακόνῳ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας, ὃν ἤδη δωρεαῖς ἦν πεπεικὼς δριμύτατον κατασκευάσαι φάρμακον μετὰ τοῦ καὶ ναρκῶδες εἶναι σφόδρα. καὶ δὴ πεισθεὶς ὁ αὐτὸς Ἰσὲ τῷ Ἀβδελᾷ, καίπερ ἀσφαλιζόμενος τοῦ συμφαγεῖν αὐτῷ διὰ τὴν ἐπιβουλήν, ἐδέξατο διάρρινον. καὶ πληρωθεὶς τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν πάσας τε τὰς αἰσθήσεις μετὰ τῶν ἡγεμονικῶν ἐνεργειῶν στερηθεὶς ἄφωνος προύκειτο. προσκαλεσάμενος δὲ τοὺς ἡγεμόνας καὶ προύχοντας τοῦ γένους ὁ Ἀβδελᾶς ἔφη· τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ μελλοβασιλέως ὑμῶν; οἱ δὲ ὁμοφρόνως ἀρνησάμενοι αὐτὸν δεξιὰς ἔδωκαν τῷ υἱῷ τοῦ αὐτοῦ Ἀβδελᾶ Μουάμεδ, τῷ ἐπικληθέντι Μαδί·σίας καὶ ὀρθοδόξου πίστεως μελετῶν σιλέντια (20), καθ' ἑκάστην πόλιν (27) τὸν λαὸν ἔπειθεν πρὸς τὸ ἴδιον αὐτοῦ τε φρόνημα δολίως ἔπεσθαι, προοδοποιών τὴν μέλλουσαν αὐτῷ ἔσεσθαι τελείαν * ἀσέβειαν. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ᾿Αναστάσιος ὁ ἀν μέρος του θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἡγησά- μενος τέθνηκεν σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι αἰκτίστῳ πάθει τῷ λεγομένῳ χορδαψός· κόπρον διὰ στόματος ἐμέσα;, ἀξίαν ἔτισε δίκην ὑπὲρ τῆς κατὰ Θεοῦ καὶ τοῦ διδασκάλου τόλμης. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κωνσταντίνος (28) ὁ δυσσεβής κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων παράνομεν συνέδριον τριακο- τίων τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ ἐπισκόπων συνέλεξεν ἐν τῷ τῆς Ἱερείας παλατίῳ, ὧν ἐξῆρχεν Θεοδόσιος ὁ Ἐφέσου, υἱὸς Αψιμάρου, καὶ Παστελλᾶς ὁ Πέργης - Β ο καθ' ἑαυτοὺς τὰ δόξαντα δογματίσαντες, μηδενός παρόντος ἐκ τῶν καθολικῶν θρόνων (29), Ρώμης, φημί, και οι Αλεξανδρείας και Αντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων, ἀπὸ δεκάτην ὡς τοῦ Φεβρουαρίου μη- νὸς ἀρξάμενοι, διήρκεσαν ἕως η' τοῦ Αὐγούστου της αὐτῆς δ' ἐνδικτιώνος. Καθ' ἣν ἐν Βλαχέρναις ἐλθόν τες οἱ τῆς Θεοτόκου πολέμιοι, ἀνῆλθεν Κωνσταντί νος ἐν τῷ ἄμβωνι κρατῶν Κωνσταντίνον μοναχόν επίσκοπον γενόμενον τοῦ Συλαίου, καὶ ἐπευξάμενος ἔφη μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Κωνσταντίνου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. Καὶ τῇ κζ' τοῦ αὐτοῦ κ μηνὸς ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ φόρῳ σὺν Κωνσταν είνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ “ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκό τοις, καὶ ἐξεφώνησαν τὴν ἑαυτῶν κακόδοξον αἵρεσιν ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ, ἀναθεματίσαντες Γερμα νὸν τὸν ἀγιώτατον, καὶ Γεώργιον τὸν Κύπριον, καὶ Ιωάννην τὸν Χρυσορρόαν Δαμασκηνὸν τὸν Μανσούρ, ἄνδρας ἁγίους καὶ αἰδεσίμους διδασκάλους. σε σὺν τῇ ψ Οι πόλιν ποιών Α : αὐτοῦ Α. * τελείως Α Γ. καὶ τῷ σ. Δ. τῇ ψ. σὺν τῷ σ. οι δαρδάψω Α Γ, χορδαῷ 2. και 'Αλεξ. του Αγ. δεκάτην : τῇ κ' τοῦ α. Α. προέδρῳ καθ' εκάστην πόλιν. ἐκ προσώπου; καθολικών, Ποιος πατριάρχης εὑρέθη ἐν αὐτῇ; Ο Ῥώμης αὐ κατεδέξατο ἐλθεῖν· ὁ ᾿Αλεξανδρείας, οὐδ᾽ ὅλως· ὁ Αντιοχείας, οὐδὲ τὸ σύνολον· ὁ Ἱεροσολύμων, οὐδὲ άπαξ. Λοιπὸν ποταπή ἐστιν αὕτη ἡ σύνοδος παρ τριάρχην μὴ ἔχουσα ; CHRONOGRAPHIA. A per singulas civitates adversus Ecclesiam et ortho- A. M. 6245. c doxam fidem cœtus et consulta agitari commnentus, populum ad suam sententiam amplexandam dolose pertraxit, et eo pacto viam ipsis ad impietatem, quæ summa futura erat, paravit. A. C. 745.-359 Hoc anno Anastasius sacrilegus throni Cpoleos antistes anima simul et corpore mortuus est infelicissimo morbo, qui chordapsus dicitur, proprium stercus per os egerens, dignamque persolvit ultionem suarum in Deum ac præceptorem injuriarum. Eodem etiam anno impius Constantinus adversus sanclas et venerandas imagines illegiti- mum trecentorum triginta et octo episcoporum in Hieriæ palatio coegit conciliabulum, cujus præses exstitit Theodosius Ephesi episcopus, Apsimari fl- lius, et Pastillas Pergensis antistes. Isti privatas suas seutentias privata auctoritate sancientes nullo catho- ticarum sedium, Boing, dico, Alexandria, Antiochie et Hierosolymorum præsente, a mensis Februarii die decimo facto initio, ad Augusti diem octavum cœ- ptis institerunt eadem indictione, qua ad blacher- nas convenientibus istis Deiparæ adversariis, Con- stantinus Constantinum monachum, qui Sylæi epi- scopus fuerat, manu tenens conscendit ambonem, et clara elataque voce votis conceptis bene preca- tus : Constantino, inquit, acumenico patriarcha multi anni. Et vicesimo septimo mensis Augusti imperator in forum progressus cum sacrilego Con- stantino et reliquis episcopis, qui omnes pravam suam hæresim coram universo populo promulga- verunt, et sanctissimum Germanum, Georgium Cyprium, Joannem Chrysorrhoam Mansuris filium, viros sanctos et venerandos doctores anathemate ferire ausi sunt. VARIE LECTIONES. nentrum recte habere videtur. add. ex vulg. ex add. ex A. ante add. ex A, item ante nolui corrigere. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. esse silentia, habes cum hic, tum supra. Non ita Constantinus urbes obibat in singulis conventus habiturus, sed in una urbe, ac CP. conventus ejusmodi quotidie habebat, ac quam erat editurus absolutam impietatem (se- quenti nimirum anno publica e -publico concilia- bulo imaginum proscriptione) parturiebat: qui est clarus sensus auctoris. CoxBEFIS. @seni. Sic enim ego tum omissam particulam ex exposuerim, quam omnes codd. repræsentant; ut sit velut tum vocem qua non fides hie designetur, sed universalis pro pa- triarchatus ratione auctoritas; etsi tum revera quatuor ilke sedes rectæ fidei hærebant, una Con- stantinopolitana ab ea devia. Eodem argumento autor invectivæ in Constantinum Cabalinum, tom. it Auctarti nostri pseudosynodum istam exagital D Quis in ea patriarcha inventus est? Non sustinuit Romanus antistes ad eam acce- dere : Alexandrinus adesse noluit, Antiochenus con- ventum sprerit, Hierosolymitanus omnino respuit. Nullus adfuit patriarcha. Plura idem auctor in eam rem, totamque Constantini, ac parentis Leonis bistoriam, nec non eorum adversus sacras imagi- *nes tragoediam, quæ siut illustrando Theoph. Plura item S. Niceph. luculenta illa confutatione Copronymianæ hujus synodi ; ac ejus quæ cam con- firmavit, pseudosynodi Theophilianæ, quæ exstat in Reg. codice. S. Stephanus junior : Qui cume- nicum illud concilium vocari possit, quod nec Ro- manus antistes (citra cujus auctoritatem nullo modo fieri potest, ut res ecclesiasticæ ad normam redigantur) gratum habuit, nec denique Hierosoly- mitanus? Tanta certe Romani antistitis in synodis quæ ecumenice sint, auctoritas, ut nec Græci scbismatici post discessionem a Rom. sede, ha- bitasque synodos in Ignatii ac Photii causa, ullam sibi synodum œcumenicam numerare præsumpse- rint. COMBEPIS. (26) Allocationes ad proceres, et ad populum (27) Καθ' ἑκάστην ποιῶν, Anast., Reg., etc. Male (28) Eadem Nicephoro scripta pag. 12. (99) Cum nulli universalium sedium vicarii ad-
PG 108:863τὸν δὲ Ἰσὲ ἀναίσθητον μετήνεγκαν οἴκαδε. τοῦτον δὲ μετὰ τρίτην ἡμέραν ἀναλαβόμενον ἀπολογίαις ἐπιπλάστοις παρεμυθήσατο, ταλάντοις χρυσίου ρ τὴν ὕβριν ἀνταμειψάμενος. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀπέστειλε Παγάνος, ὁ κῦρις Βουλγαρίας, πρὸς τὸν βασιλέα αἰτούμενος συνοψισθῆναι αὐτῷ. καὶ λαβὼν λόγον κατῆλθε πρὸς αὐτὸν μετὰ τῶν βοϊλάδων αὐτοῦ, καὶ καθεσθέντος τοῦ βασιλέως, καὶ τοῦ Σαβίνου συγκαθεζομένου αὐτῷ, ἐδέξατο αὐτοὺς καὶ ὠνείδισε τὴν ἀταξίαν αὐτῶν καὶ τὸ κατὰ Σαβίνου μῖσος· καὶ ἐποίησαν τὸ δοκεῖν εἰρήνην. ἀποστείλας δὲ ὁ βασιλεὺς λάθρα εἰς Βουλγαρίαν ἐπίασε τὸν Σεβέρων ἄρχοντα Σκλαβοῦνον, τὸν πολλὰ κακὰ ἐν τῇ Θρᾴκῃ ποιήσαντα. κατεσχέθη δὲ καὶ Χριστιανός, ἀπὸ Χριστιανῶν μαγαρίτης καὶ πρῶτος τῶν Σκαμάρων, ὃν ἐν τῷ μώλῳ τοῦ ἁγίου Θωμᾶ χειροκοπήσαντες καὶ ποδοκοπήσαντες ἤνεγκαν τοὺς ἰατροὺς καὶ τοῦτον ἀνέτεμον ζῶντα ἀπὸ ἥβης ἕως τοῦ θώρακος πρὸς τὸ κατανοῆσαι τὴν τοῦ ἀνθρώπου κατασκευήν· καὶ οὕτως αὐτὸν τῷ πυρὶ παρέδωκαν. ἄφνω δὲ ὁ βασιλεὺς ἐξελθὼν τῆς πόλεως καὶ ἀφυλάκτους εὑρὼν τὰς κλεισούρας διὰ τὴν ἀπατηλὴν εἰρήνην εἰςῆλθεν εἰς Βουλγαρίαν ἕως τοῦ Τζίκας.Α. Μ. 6946. - Κωνσταντινουπόλεως Επισκό- - που Κωνσταντίνου ἔτος α'. γ Τούτῳ τῷ ἔτει Μουαμεδ, ὁ καὶ ᾿Αβουλαβάς, τέθνη. κεν, κρατήσας έτη ε'. "Ην δὲ 'Αβδελλᾶς ἐκ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ (30) εἰς τὸν τόπον τῆς βλασφημίας αὐτῶν τὸ Μάκχαν 4. Γράφει οὖν πρὸς τὸν ᾿Αβουμουσλίμ κ ὄντα κατὰ τὴν Περσίδα, φυλάξαι αὐτῷ τὸν τόπον τῆς ἀρχῆς, καθὼς ἐκληρώθη αὐτῷ. Ὁ δὲ μαθὼν ᾿Αβδελ λᾶν τὸν υἱὸν ᾿Αλί, ἀδελφὸν δὲ Σαλίμ τοῦ μονοστρατ ήγου Συρίας, τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιποιούμενον “, καὶ ἐρχόμενον κρατήσαι την Περσίδα 4, ἐναντιούμενον δὲ τοῖς Πέρσαις, καὶ προσκείμενον τοῖς τῆς Συρίας, οἱ καὶ συνεμάχουν αὐτῷ, διεγείρας τὰ τῆς Συρίας κα στρατόπεδα, συμβάλλει αὐτῷ κατὰ τὴν Τυάνην οι καὶ νικήσας αὐτὸν ὁ ᾿Αβουσαλὴμ πολλοὺς ἔκτεινεν. Ησαν γὰρ οἱ πλείους Σκλάβοι καὶ 'Αντιοχείς (31). Ὁ δὲ 'Αβδελλᾶς μόνος περισωθεὶς, μετ' ὀλίγας ἡμέ ρας ᾐτήσατο λόγους λαβεῖν παρὰ τοῦ ἄλλου ᾿Αβδελλά, τοῦ ἀδελφοῦ Μουαμεδ, καταλαβόντας σπουδή πολλή τὴν Περσικὴν ἐκ τοῦ Μάκχα - ὄντι να φρουρήσας ἐν οἰκίσκῳ σαθρῷ, καὶ κατορυχθῆναι προστάξας τὰ θεμέλια λάθρα, τοῦτον ἀπέκτεινεν. Τὸν δὲ βου μουσλίμ μηνιῶντα κατὰ τῆς Συρίας Αράβων, ὡς ἐπαναστάντων τοῖς Μαυροφόροις, καὶ πολλοὺς κατά την Παλαιστίνην καὶ Ἔμεσαν καὶ τὴν ἐς παραλίαν ἐλόντων, ἐπελθεῖν τε αὐτοῖς μελετῶντα 4, μετὰ τῶν στρατευμάτων εκώλυσεν (32). Ὁ δὲ ὀργισθεὶς τῷ Αβδελλῇ πρὸς τὴν ἐνδοτέραν τε Περσίδα ώρμησεν σὺν τῷ πλήθει · ὃν δειλιάσας σφόδρα μεταστέλλεται αὐτὸν πιθανολογίαις καὶ παρακλήσεσι, καὶ αὐτοῖς δὲ τοῖς μυσαρούς συμβόλοις τε τῆς ἀρχῆς αὐτῶν, φημί δή, τῇ ράβδῳ καὶ τοῖς σανδαλίοις τοῦ ψευδοπροφή του Μουαμὲδ, ἐξαιτῶν ὁδὸν ἡμέρας μιας αν ἐκκλίνας πρὸς αὐτὸν, ὅπως αὐτῷ τὴν πατρὶ πρέπουσαν εὐχα ριστίαν ἀπονείμῃ. Ὁ δὲ ἀπατηθεὶς, παραγίνεται συν χιλιάσιν ἱππέων ρ', ἐνωθείς τε αὐτῷ (33) κτείνεται ὑπ' αὐτοῦ χερσὶν ἰδίαις. Οἱ δὲ ὄχλοι σκεδασθέντες αυθημερόν ᾤχοντο, φιλοτιμίαις οὐκ εὐαριθμήτοις κ εφοδιασθέντες. Καὶ οὕτω τὰ τῆς ἀρχῆς τῷ ᾿Αβδελλή διευθύνεται . έτος α'. - Αράβων ἀρχηγοῦ Ἀδελ Ρώμης ἐπισκόπου Παύλου ἔτος κ της Περσίδης Α. τὴν σε συμβούλοις 4. διεύθυνεν ἐκ τῆς Συρίας] συν μελετώντα Δ, μελετ μιᾶς οm. Α. ν οὐχ τα Αβδελλας Α 'Αβδελάς κ τὸ Μάκχαν] τὴν Μ. Τιμάχη Τιμάχην 3, Α Βουμουσλίμ Ι. περιποιούμ. Α. παραπ. οι κατὰ τὴν Τοίβην Α. το Μακκά Λ, Μέκκα αὐτῷ Α. τῶντας Γ, μελετώντων σε ενδοτέραν Α. δευτέραν εὐαρ. Α, ἄναρ. τῷ ᾿Αβδελλᾷ διευθύνεται Α, τοῦ ᾿Αβδελά ' THEOPHANIS A.C. 746. Cpoleos episcopi Constantini ammus A primus. . Hoc anno Muamed, qui Abulabas etiam dictus, moritur, postquam principatu potitus est annos quinque. Abdellas autem frater ejus in loco blasphe- mise eorum dicato Mecha oppido morabatur. Ís ad Abumuslim, qui in Persia degebat, scribit, ut sibi principatus partem, quæ sorte obtigerat, servaret. Hic ex adverso Abdellam filium Ali, Salem vero Syri supremi ducis fratrem principatum sibi procari co- gnoscens, ac ideo in Persian, ut eam sibi subjicial, accedere, Persis tamen adversari, et in Syriæ inco- las propendere, qui etiam cum eo bell socie- tatem inierant, de his certus, Syriæ copias in eum concitat, et ad Tyanam consertis invicem manibus, ex contraria parte pluribus occisis, Abusalim victor B remausit. Etenim plerique Sclavi erant atque An- tiocheni. Abdellaš solus supersteș et incoluinis, post dies aliquot fidem, sibi dari petiit ab alio Ab- della Muamed fratre, qui e Mecha profectus in Per- siam festine properaverat. Hic illum in domo rui- nam minante inclusum, fundamentis latenter effodi • jussis, interfecit; Abushnlim vero adversus Arabes Syriæ ferocientem et minas jactantem, utpote qui Maurephororum rebellione inita jugum excussis- sean, multosque eorum per Palaestinam, Emesenos agros, et maritima loca sustulissent, et jam arma in filos parantem, exercitus copiis in eum eductis, repressit. Is Abdellæ infensus, cum totis agminibus- in interiorem Persiam irruit. Quare nietu percul» sus Abdellas ipsum verborum lenocinio precumque blanditiis revocavit, ae ipsis etiam imperii sui symbolis exserrandis, virga, inquam, atque sanda. liis falsi prophetæ sui Muamed ad eum submissis, ab eo contendens, ut unius saltem diei itinere ad se divertere dignaretur, ut ei tanquam patri debituın grati animi officium persolveret. Ille lenociniis hu- jusmódi inescatus, equitibus centum millibus se- cam eductis, ad eum venit, atriusque vero copiis art invicem conjunctis, propriis ejus, qui vocaverat, manibus interficitur. Turmæ autem dissipatæ summis licet honoribus cumulatæ reditum codem die susceperunt. Hic fuit Ablelle imperii ordo. C A. C. 747. Arabum ducis Abdella annus pri- mias. - Rome episcopi Pauli annus primus. • A. M. 6247. D VARIE LECTIONES. add. ex A. vulg. 35" (ubique). vulg. wg. Par.. vulg., om. f. vulg. e f. νulg. vulg. vulg. " JAC. GOARI NOTÆ. Anastasius, labdalla. defecerint habes supra pag. 289. Anast., atque in eos irruere meditantem, cohibuit cum copiis. Hic certe unus sensus congruit; ut ita victor Abusbulim in Syros Arabas irruere vo- fuerit, non ut Syri Arabes clade tanta attriti in victores Maurophoros ; quod edita ex Reg. et aliis habent. Idcirco etiam ea repressi conatus injuria in Abdelam exacerbatus, in interiorem Persideın movisse statim narratur; qua in expeditione ejusdem Abdelæ dolo sublatus est. CONREFIS. sus, ac cum ei ut summo ameræ dominoque dux ipse minor astitisset, ab en occiditur propriis manibus; dissipatis statim. large munerum exhibi- tione, quas adduxerat, turmis. Haec auctoris clara sententia, nonnihil obscurius interpr. expressa. l». (30) Abu-Giafar Abd-alla vocat Eccbellensis. (31) Fidei desertores, et μαγαρίτα:. Ut Sclavini (32) Sic ex Vat. emendatum in Barb. legitque (33) llli unitus; cum eo ad colloquiutn admis-
PG 108:865καὶ βαλὼν πῦρ εἰς τὰς αὐλάς, ἃς εὗρεν, μετὰ φόβου ὑπέστρεψε μηδὲν γενναῖον ποιήσας. κε. ια. δ. ιβ. Τούτῳ τῷ ἔτει, τῇ κ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἰνδικτιῶνος δ, ἐκμανὴς γενόμενος ὁ δυσσεβὴς καὶ ἀνόσιος βασιλεὺς κατὰ παντὸς φοβουμένου τὸν θεόν, Στέφανον τὸν νέον πρωτομάρτυρα συρθῆναι προσέταξεν ἔγκλειστον ὄντα εἰς τὸν ἅγιον Αὐξέντιον εἰς τὸ πλησίον ὄρος τοῦ Δαματρῦ· ὃν λαβόντες οἱ τῆς ἀπαιδευσίας αὐτοῦ μετέχοντες [ἐχθροὶ] καὶ ὁμόφρονες αὐτῷ γεγονότες σχολάριοί τε καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων, καλωδίῳ δήσαντες αὐτοῦ τὸν πόδα εἷλκον αὐτὸν ἀπὸ τοῦ πραιτωρίου ἕως τῶν Πελαγίου, ἔνθα καὶ διασπάσαντες ἔρριψαν τὰ τίμια αὐτοῦ λείψανα ἐν τῷ τῶν βιοθανάτων λάκκῳ ὡς πολλοὺς νουθετοῦντα πρὸς τὸν μονήρη βίον καὶ καταφρονεῖν πείθοντα βασιλικῶν ἀξιωμάτων καὶ χρημάτων. αἰδέσιμος γὰρ ὁ ἀνὴρ πᾶσιν ὑπῆρχε διὰ τὸ περὶ ξ χρόνους ποιῆσαι αὐτὸν ἐν τῇ ἐγκλείστρᾳ καὶ ἀρεταῖς πολλαῖς διαλάμπειν. πολλῶν τε ἀρχόντων καὶ στρατιωτῶν διαβληθέντων προσκυνεῖν εἰκόνας διαφόροις τιμωρίαις καὶ πικροτάταις αἰκίαις τούτους παρέδωκεν.Τούτῳ τῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ηλιουπόλεως ἀναθεμα τίσθη ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας πάσης. Ο δὲ βασιλεύς Κωνσταντίνος Σύρους (34) τε καὶ ᾿Αρμενίους, οὓς ἤγαγεν ἀπὸ Θεοδοσιουπόλεως καὶ Μελιτινῆς, εἰς τὴν * Θράκην μετώκισεν, ἐξ ὧν ἐπλατύνθη σε ή απ ρεσις τῶν Παυλικιανών (35). Ομοίως δὲ καὶ ἐν τῇ πόλει, ὀλιγωθέντων τῶν οἰκητόρων αὐτῆς ἐκ τοῦ θα νατικοῦ, ἤνεγκεν συμφαμίλους τε ἐκ τῶν νήσων καὶ Ἑλλάδος καὶ τῶν κατωτικῶν μερῶν, καὶ ἐποίησεν κατοικῆσαι τὴν πόλιν καὶ κατεπύκνωσεν αὐτήν. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ ἐζήτησαν οἱ Βούλγαροι πάντα (56) διὰ τὰ κτισθέντα κάστρα (37) · καὶ τοῦ βασιλέως ἀτιμάσαντος τὸν ἀποκρισιάριον αὐτῶν σε, ἐξῆλθον φυσσατικῶς, καὶ ἦλθον ἕως τοῦ Μακρού Τείχους, κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως τὴν ὁρμὴν ποιησάμενοι. Πολλὴν οὖν ἅλωσιν ἐργασάμενοι καὶ αἰχμαλωσίαν λαβόντες, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια. Α. Μ. 6948. - Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμὸς γέγονεν κατὰ τὴν Παλαιστίνην καὶ Συρίαν οὐ σε μικρὸς μηνὶ Μαρτίῳ ἐννάτῃ. Καὶ ἐξωρίσθη Θεόδωρος ὁ πατριάρ χης Αντιοχείας φθόνῳ τῶν ᾿Αράβων, διαβληθεὶς ", ότι συχνῶς τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ δηλοποιεῖ τὰ τῶν Αράβων διὰ γραμμάτων· καὶ λοιπὸν ὁ αὐτὸς Σαλίμ εν ὑπερόριον τίθησιν εἰς τὴν Μωαβίτιν χώραν πατρίδα τε αὐτοῦ. Καὶ ἐπέτρεψεν ὁ αὐτὸς Σαλίμ μὴ κτίζεσθαι νέας ἐκκλησίας, μηδὲ φανῆναι σταυρόν, μηδὲ δογματίσαι περὶ πίστεως Χριστιανών " μετά Αράβων. Επεστράτευσε δὲ κατὰ Ρωμανίας σύν χιλιάσιν π', καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Καππαδοκίαν ηκώνσεν Κωνσταντίνον κατ' αὐτοῦ ὁπλιζόμενον, καὶ φοβηθείς ὑπέστρεψεν άπρακτος, μηδὲν λυμηνάμενος· μόνον δὲ ἐλίγους Αρμενίας προσρυέντας αὐτῷ λαβὼν ὑπ· έστρεψεν. ( Τούτῳ τῷ ἔτει ᾿Αβδελλᾶς τὴν φο ρολογίαν επέτεινεν Χριστιανοῖς, ὥστε ἅπαντας μου ναχούς τε καὶ ἐγκλείστους καὶ κιονίτας τῷ Θεῷ, κ εὐαρεστοῦντας φορολογῆσαι· ἐσφράγισεν δὲ τὰ τῶν αύ- σε Σαλί Α. σε συμφαμέλους Α συμφαμίλλους διαβλ. Α, καὶ διαβλ. στην Α. οι επλατύνθη Α, επληθύνθη νυίς. τῶν Α. « Τούτῳ τῷ Α. τῷ δ' αὐτῷ ο Α. Γ.. σε Χριστιανών Α, Χριστιανών τῷ Θεῷ δ, τοὺς τῷ Θ. Παυλιανκαταὶ λέγονται οἱ Παυλικιανοί, Περὶ δὲ τῶν Παυλιανισάντων ερώτησις, τίνες εἰσί ; σας Κωνσταντίνος, ἦρξε δομείσθαι ἐπὶ Θράκης που λίσματα· ἐν οἷς οἰκίζει Σύρους καὶ Ἀρμενίους, ού; ἔκ τε Μελιτιναίων πόλεων, καὶ Θεοδοσίου πόλεως μετανάστας πεποίηκε, τὰ εἰς τὴν χρείαν αὐτοῖς ανήκοντα φιλοτίμως δωρησάμενος. Ταῦτα τοίνυν οἱ Βούλγαροι, ὡς ἐπολίζοντο θεασάμενοι, φόρους του παρὰ βασιλεῖ δέξασθαι. CHRONOGRAPHIA. . A Hoc anno Nicelas fleliopoleos episcopus ab unis verso Ecclesiæ cœtu anathemate percussus est. Im- perator autem Constantinus, quos Theodosiopoli et Militine Syros et Armenios eduxit, in Thraciam transtulit, quibus Paulicianorum hæresis aueta est. Urbe pariter tuta civibus peste sublatis destituta, ex insulis, Græcia, et inferioribus aliis regionibus incolas alios cum integris etiam familiis asporta- · tos, ut eam habitarent, transtulit, atque ita civibus ut prius refertam ac populosam reddidit. Eodem etiam anno Bulgari ob nova castra exstructa nova quoque pacta postulant. Imperatore apocrisiarium corim spernente, ipsi ignominiam uituri, ad Longum usque murum versus urbem cum exercitu bene instructo irrumpunt, magnaque strage edita, et multitudine captivorum abducta, Hlæsi et inco- lumes proprias domos repetunt. - A. C. 748. Hoc anno terræ niotus haud levis in Palæstina et Syria contigit mensis Martii die mono. Theodorus Antiochiæ patriarcha in exsilium deportatus est Arabum invidia, qui frequentioribus litteris ad imperatorem Constantinum scriptis res Arabum eum manifestare criminati sunt. Quare patriarchatus terminis extorrem in provinciam Moabitidem, quæ fuit ejus patria, transferendum Salem Arabum dux edixit. Idemn novas ecclesias nuspiam instaurari, crucem publice viendam non exponi, cum Arabibus de Christianorum Qdei dog-… matibus neminem disserere lata lege sanxit. Arma- tis hominum octoginta millibus in Romaniam exe peditionem suscepit. In Cappadociam autem prole- clus, ubi Constantinum arma in adversum pararo audivit, metu pulsus, re penitus infecta, nullaque ¡llata noxa demum rodiit, tantum paucos Armenios sponte ad ejus castra transeuntes serum ab- duxit. - A. M. 6249. A. A. G. 7:9. -- loc anno Abdellas imposita Cbri- stianis tributa auxit, adeo ut omnes sivę monachi sive inclusi sive columnicolæ Deo sua vita placiti vectigales describerentur. Ecclesiarum quoque sa- VARIE LECTIONES. - a, vulg. 6, vulg. add. ex add. ex vulg. om. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTE. rins ad Copronymi istius annum quintum. Ita auctor plerisque aliis locis. Vide notam se- quentem. De illis canon Nicanus 19, in quem Balsamon : Paulianista sunt Pauliciani. Infra, De Paulianistis quasitum est quinam essent? subdit, et alii quidem alia dixe- runt : ego autem in diversis libris inveni, quod Manichæi Pauliciani dicti sunt a quodam Paulo Samosateno, mulieris Manichææ filio, cui nomen erat Callinice.. Samosatenus autem nominatus est, ut qui Samosalenorum episcopus fuerit. Is prædi- cavit unum esse Dexun, qui et Pater, et Filius, et Spiritus sanctus esse dicitur. Unus enim, inquit, est Deus: et Filius ipsius in ipso, quemadmodum in homine ratio, vel sermo, etc. Exin cum imperatore con- gressos adverso marte in fugam conjectos socio- rum plaribus desideratis in patriam recessisse Theophani in contrarium oppositus scripsit.-06 novas conditas urbes et oppida : quibus scilicet habitarent, qui translati fuerant e Syria el Arme. nia : clarius lac, paulocus forte diversa S. Ni- ceph. COMBEFIS. . (34) Hæc per άντίληψιν clarius exposita super D cuniam, et annuum tributum. Nicephorus, φόρους. (55) Isti loco memorato Syri Monophysitæ dicti. (36) Non fcedus, sed ex federe inito parlam pe- (37) Nicephorus pag. 42 : Ταῦτα ἐπιτελῆ ποιή-
ὅρκον δὲ καθολικὸν πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ἀπῄτησεν εἰκόνι μὴ προσκυνῆσαί τινα, μεθ’ ὃν καὶ Κωνσταντῖνον τὸν ψευδώνυμον πατριάρχην ἐπὶ ἄμβωνος ἀνελθεῖν καὶ ὑψῶσαι τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα καὶ ὀμόσαι πεποίηκεν, ὡς οὐκ ἔστι τῶν προσκυνούντων τὰς εἰκόνας. καὶ τοῦτον παραυτὰ στεφανίτην ἀντὶ μοναχοῦ ἔπεισε γενέσθαι καὶ κρεῶν μεταλαμβάνειν καὶ κιθαρῳδῶν ἀνέχεσθαι ἐν τῇ βασιλικῇ τραπέζῃ. ἀλλ’ οὐκ εἰς μακρὰν ἡ δίκη τοῦτον ταῖς τοῦ μιαιφόνου παραδέδωκε χερσίν. τῇ δὲ κα τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῆς δ ἰνδικτιῶνος ἐκίνησε κατὰ Βουλγάρων καὶ ἀπέστειλεν ἐπὶ Ἀχελὸν βχ χελάνδια ἐξοπλίσας αὐτὰ ἐκ πάντων τῶν θεμάτων. τούτων δὲ ἐν ταῖς ἀκταῖς προσορμισθέντων, καὶ τοῦ βορρᾶ πνεύσαντος, συνετρίβησαν μικροῦ δεῖν ἅπαντα, καὶ ἐπνίγη λαὸς πολύς, ὥστε τὸν βασιλέα κελεῦσαι γρίπους ἐκτείνειν καὶ τοὺς νεκροὺς ἀναλέγεσθαι καὶ θάπτειν. καὶ τῇ ιζ τοῦ Ἰουλίου μηνὸς εἰσῆλθεν ἀδόξως ἐν τῇ πόλει.Τούτῳ τῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ηλιουπόλεως ἀναθεμα τίσθη ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας πάσης. Ο δὲ βασιλεύς Κωνσταντίνος Σύρους (34) τε καὶ ᾿Αρμενίους, οὓς ἤγαγεν ἀπὸ Θεοδοσιουπόλεως καὶ Μελιτινῆς, εἰς τὴν * Θράκην μετώκισεν, ἐξ ὧν ἐπλατύνθη σε ή απ ρεσις τῶν Παυλικιανών (35). Ομοίως δὲ καὶ ἐν τῇ πόλει, ὀλιγωθέντων τῶν οἰκητόρων αὐτῆς ἐκ τοῦ θα νατικοῦ, ἤνεγκεν συμφαμίλους τε ἐκ τῶν νήσων καὶ Ἑλλάδος καὶ τῶν κατωτικῶν μερῶν, καὶ ἐποίησεν κατοικῆσαι τὴν πόλιν καὶ κατεπύκνωσεν αὐτήν. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ ἐζήτησαν οἱ Βούλγαροι πάντα (56) διὰ τὰ κτισθέντα κάστρα (37) · καὶ τοῦ βασιλέως ἀτιμάσαντος τὸν ἀποκρισιάριον αὐτῶν σε, ἐξῆλθον φυσσατικῶς, καὶ ἦλθον ἕως τοῦ Μακρού Τείχους, κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως τὴν ὁρμὴν ποιησάμενοι. Πολλὴν οὖν ἅλωσιν ἐργασάμενοι καὶ αἰχμαλωσίαν λαβόντες, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια. Α. Μ. 6948. - Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμὸς γέγονεν κατὰ τὴν Παλαιστίνην καὶ Συρίαν οὐ σε μικρὸς μηνὶ Μαρτίῳ ἐννάτῃ. Καὶ ἐξωρίσθη Θεόδωρος ὁ πατριάρ χης Αντιοχείας φθόνῳ τῶν ᾿Αράβων, διαβληθεὶς ", ότι συχνῶς τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ δηλοποιεῖ τὰ τῶν Αράβων διὰ γραμμάτων· καὶ λοιπὸν ὁ αὐτὸς Σαλίμ εν ὑπερόριον τίθησιν εἰς τὴν Μωαβίτιν χώραν πατρίδα τε αὐτοῦ. Καὶ ἐπέτρεψεν ὁ αὐτὸς Σαλίμ μὴ κτίζεσθαι νέας ἐκκλησίας, μηδὲ φανῆναι σταυρόν, μηδὲ δογματίσαι περὶ πίστεως Χριστιανών " μετά Αράβων. Επεστράτευσε δὲ κατὰ Ρωμανίας σύν χιλιάσιν π', καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Καππαδοκίαν ηκώνσεν Κωνσταντίνον κατ' αὐτοῦ ὁπλιζόμενον, καὶ φοβηθείς ὑπέστρεψεν άπρακτος, μηδὲν λυμηνάμενος· μόνον δὲ ἐλίγους Αρμενίας προσρυέντας αὐτῷ λαβὼν ὑπ· έστρεψεν. ( Τούτῳ τῷ ἔτει ᾿Αβδελλᾶς τὴν φο ρολογίαν επέτεινεν Χριστιανοῖς, ὥστε ἅπαντας μου ναχούς τε καὶ ἐγκλείστους καὶ κιονίτας τῷ Θεῷ, κ εὐαρεστοῦντας φορολογῆσαι· ἐσφράγισεν δὲ τὰ τῶν αύ- σε Σαλί Α. σε συμφαμέλους Α συμφαμίλλους διαβλ. Α, καὶ διαβλ. στην Α. οι επλατύνθη Α, επληθύνθη νυίς. τῶν Α. « Τούτῳ τῷ Α. τῷ δ' αὐτῷ ο Α. Γ.. σε Χριστιανών Α, Χριστιανών τῷ Θεῷ δ, τοὺς τῷ Θ. Παυλιανκαταὶ λέγονται οἱ Παυλικιανοί, Περὶ δὲ τῶν Παυλιανισάντων ερώτησις, τίνες εἰσί ; σας Κωνσταντίνος, ἦρξε δομείσθαι ἐπὶ Θράκης που λίσματα· ἐν οἷς οἰκίζει Σύρους καὶ Ἀρμενίους, ού; ἔκ τε Μελιτιναίων πόλεων, καὶ Θεοδοσίου πόλεως μετανάστας πεποίηκε, τὰ εἰς τὴν χρείαν αὐτοῖς ανήκοντα φιλοτίμως δωρησάμενος. Ταῦτα τοίνυν οἱ Βούλγαροι, ὡς ἐπολίζοντο θεασάμενοι, φόρους του παρὰ βασιλεῖ δέξασθαι. CHRONOGRAPHIA. . A Hoc anno Nicelas fleliopoleos episcopus ab unis verso Ecclesiæ cœtu anathemate percussus est. Im- perator autem Constantinus, quos Theodosiopoli et Militine Syros et Armenios eduxit, in Thraciam transtulit, quibus Paulicianorum hæresis aueta est. Urbe pariter tuta civibus peste sublatis destituta, ex insulis, Græcia, et inferioribus aliis regionibus incolas alios cum integris etiam familiis asporta- · tos, ut eam habitarent, transtulit, atque ita civibus ut prius refertam ac populosam reddidit. Eodem etiam anno Bulgari ob nova castra exstructa nova quoque pacta postulant. Imperatore apocrisiarium corim spernente, ipsi ignominiam uituri, ad Longum usque murum versus urbem cum exercitu bene instructo irrumpunt, magnaque strage edita, et multitudine captivorum abducta, Hlæsi et inco- lumes proprias domos repetunt. - A. C. 748. Hoc anno terræ niotus haud levis in Palæstina et Syria contigit mensis Martii die mono. Theodorus Antiochiæ patriarcha in exsilium deportatus est Arabum invidia, qui frequentioribus litteris ad imperatorem Constantinum scriptis res Arabum eum manifestare criminati sunt. Quare patriarchatus terminis extorrem in provinciam Moabitidem, quæ fuit ejus patria, transferendum Salem Arabum dux edixit. Idemn novas ecclesias nuspiam instaurari, crucem publice viendam non exponi, cum Arabibus de Christianorum Qdei dog-… matibus neminem disserere lata lege sanxit. Arma- tis hominum octoginta millibus in Romaniam exe peditionem suscepit. In Cappadociam autem prole- clus, ubi Constantinum arma in adversum pararo audivit, metu pulsus, re penitus infecta, nullaque ¡llata noxa demum rodiit, tantum paucos Armenios sponte ad ejus castra transeuntes serum ab- duxit. - A. M. 6249. A. A. G. 7:9. -- loc anno Abdellas imposita Cbri- stianis tributa auxit, adeo ut omnes sivę monachi sive inclusi sive columnicolæ Deo sua vita placiti vectigales describerentur. Ecclesiarum quoque sa- VARIE LECTIONES. - a, vulg. 6, vulg. add. ex add. ex vulg. om. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTE. rins ad Copronymi istius annum quintum. Ita auctor plerisque aliis locis. Vide notam se- quentem. De illis canon Nicanus 19, in quem Balsamon : Paulianista sunt Pauliciani. Infra, De Paulianistis quasitum est quinam essent? subdit, et alii quidem alia dixe- runt : ego autem in diversis libris inveni, quod Manichæi Pauliciani dicti sunt a quodam Paulo Samosateno, mulieris Manichææ filio, cui nomen erat Callinice.. Samosatenus autem nominatus est, ut qui Samosalenorum episcopus fuerit. Is prædi- cavit unum esse Dexun, qui et Pater, et Filius, et Spiritus sanctus esse dicitur. Unus enim, inquit, est Deus: et Filius ipsius in ipso, quemadmodum in homine ratio, vel sermo, etc. Exin cum imperatore con- gressos adverso marte in fugam conjectos socio- rum plaribus desideratis in patriam recessisse Theophani in contrarium oppositus scripsit.-06 novas conditas urbes et oppida : quibus scilicet habitarent, qui translati fuerant e Syria el Arme. nia : clarius lac, paulocus forte diversa S. Ni- ceph. COMBEFIS. . (34) Hæc per άντίληψιν clarius exposita super D cuniam, et annuum tributum. Nicephorus, φόρους. (55) Isti loco memorato Syri Monophysitæ dicti. (36) Non fcedus, sed ex federe inito parlam pe- (37) Nicephorus pag. 42 : Ταῦτα ἐπιτελῆ ποιή-
PG 108:867καὶ τῇ κα τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς δ ἰνδικτιῶνος ἐστηλίτευσε καὶ ἠτίμασε τὸ σχῆμα τῶν μοναχῶν ἐπὶ τοῦ ἱπποδρομίου παρακελευσάμενος ἕνα ἕκαστον ἀββᾶν κρατεῖν γυναῖκα τῇ χειρὶ καὶ οὕτω παρελθεῖν αὐτοὺς τὸ ἱπποδρόμιον ἐμπτυομένους καὶ ὑβριζομένους ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ. ὁμοίως καὶ τῇ κε τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἤχθησαν ἐπὶ ἱπποδρομίας ἐπίσημοι ἄρχοντες ιθ καὶ ἐπόμπευσαν ὡς κατὰ τοῦ βασιλέως πονηρὰ βουλευσάμενοι, συκοφαντηθέντες οὐκ ἐν ἀληθείᾳ, ἀλλὰ φθονῶν αὐτοῖς διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς εὐειδεῖς καὶ ῥωμαλέους καὶ παρὰ πάντων ἐπαινουμένους, τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ δι’ εὐλάβειαν καὶ ὡς εἰς τὸν προρρηθέντα ἔγκλειστον ἀπερχομένους, καὶ τὰ πάθη αὐτοῦ θριαμβεύοντας, οὓς καὶ ἀπέκτεινεν, ὧν εἰσιν οἱ πρωτεύοντες·ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεῖα (38), καὶ ἤνεγκεν Εβραίους πρὸς τὸ πωλῆσαι τὰ αὐτὰ, καὶ ἡγόρησαν αὐτὰ οἱ ἀπο ελεύθερα.. - Α. Μ. 6250. Τούτῳ τῷ ἔτι: Κωνσταντίνος τάς κατά Μακεδονίας Σκλαβινίας εχμαλώτευσεν, καὶ τοὺς λοιποὺς ὑποχειρίους ἐποίησεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χρόνια, τινὲς ἐκ τῶν Μαυροφόρων Περσῶν τῆς μαγι τῆς ὄντες θρησκείας, ἀπάτῃ τοῦ διαβόλου κρατούμε ναι, κυλήσαντες τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν, καὶ γυμνοί ἀνελθόντες εἰς τὰ τείχη, ἔλειπτον ἑαυτοὺς, ὥστε πετασθῆναι εἰς τὸν οὐρανὸν, ὡς ἐνόμιζον. Οἱ δὲ μη- δὲν ἀξιόλογον τῆς ἐκεῖσε κληρουχίας ἔχοντες, εἰς γῆν ἀνθυπέστρεφον τὰ μέλη συντριβέντες ", ὧν τοὺς ἐξάρχοντας τῆς πλάνης Αβδελλᾶς ἀνεῖλεν διὰ τοῦ ἀριθμὸν ἕξ (40). Β Σαλίμ κατά την Βέροιας (34) και Χαλκίδα όντα, Α: 1. 6951. - Τούτῳ τῷ ἔτει φθόνῳ τοὺς Χρι- στιανοὺς ἐκώλυσαν ᾿Αραβες ἐκ τῶν δημοσίων χαρο τοθεσίων πρὸς ὀλίγον χρόνον, αὖθις δὲ τ' ἀναγκασθέν τε; ἐγχειροῦσιν αὐτοῖς τὰ αὐτὰ, διὰ τὸ μὴ δύνασθα: αὐτοὺς γράφειν τας ψήφους, καὶ ἐπεστράτευσαν την Ρωμανίαν, καὶ ἡχμαλώτευσαν πολλούς, καὶ Παῦλον τὸν στρατηγὸν τῶν ᾿Αρμενίων τ8 πολεμήσαντες εἰς τὸν Μέλαν ἀνεῖλον μετὰ πλήθους στρατοῦ καὶ τεσσα ράκοντα δύο άνδρας επισήμους δεσμίους ἤγαγον, καὶ κεφαλὰς πολλάς. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπιστράτευσεν την Βουλγαρίαν, καὶ ἐλθὼν εἰς Βερέγαβαν εἰς τὴν κλεισ σουραν, ὑπήντησαν αὐτῷ οἱ Βούλγαροι, καὶ πολλούς τῶν αὐτοῦ ἀνεῖλον, ἐν οἷς καὶ Λέοντα πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν Θρακησίων, καὶ Λέοντα ἕτερον λογα θέτην του δρόμου, καὶ λαὸν πολύν· καὶ ἔλαβον τὰ ἄρματα αὐτῶν. Καὶ οὕτως. ἀδόξως ὑπέστρεψαν. Α. Μ. 6952. — Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε πλάνη της Πασχαλίας (44), καὶ οἱ μὲν ὀρθόδοξοι κατὰ τὴν Ε ἕκτῃ τοῦ ᾿Απριλλίου μηνὸς ἐπάσχασαν, οἱ δὲ πεπλα νημένοι αἱρετικοὶ τῇ ιγ'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μετετέθη ή κάρα τοῦ ἁγίου Ἰωάν του (42) τοῦ Προδρόμου και Βαπτιστοῦ ἐκ τῆς μονῆς το πληρώσαι ο Γ. * συντριβέντες Α, συντρίβοντες Α. Αρμενιακών Λ. Εσφράγισεν τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεία· τὸ, βουλλώνειν, THEOPHANIS cras pemus sigillo suo obseravit, et ail sacra vasa A distrahenda emptores Hebræos induxit; emerunt autem ca liberti. A. C. 750. Iloc anno Constantinus Selaviniæ provincias ad Macedoniam sitas in servitutem rede- git, reliquos vero imperio Romano plane subjici coegit. Eodem quoque auno ex Mauropboris Persis nonnulli facultatibus distractis, depositisque vesti- bus nudi, conscensis edificiorum mænibus, in ca- pita praecipites se agebant, quo, ut magic super- stitionis fallacia decepti, et a diaboło potentius oc- · cupati rebantur, in cœlum promptius evolarent. Cum supernæ illi hæreditati nihil comparabile ac dignum haberent, membris omnibus conterendi in - terram gravius dilabebantur. Hujus erroris autesi- gnanos sex numero repertos, quum Berrhœæ, tim in Chalcide, opera Salem Abdellas e medio sus- tulit. - · A. C. 751. Hoc anno a publicis vecti- galium actis conficiendis ad breve temporis spatium Saracent invidia moti Christianos prohibuerunt, rursus autem necessitate compulsi, quod ipsi nu- meros et summas scribére non possent, cadem eis reposuerunt in manus, et irruptione in Romanianı facta plures abduxerunt captivos, Paulumque Arme. miorum ducem, inito ad Melani cum eo certamine, exercitusque partem non contemnendam, cuadra- ginta duobus viris e Romana ditione spectatissimis, pluribusque aliis compedibus astrictis in captivitam, tem secum abactis, prostraverunt. Imperator autem armis in Bulgariam motis, venit ad clusuram Bere- gaba; at Bulgari obviam facti plurimos ex ejus mi- litibus deleverunt, inter quos Leo patricius cl Thracensium dux, alter Leo cursus publici logo- theta, et ex confusa plebe non pauci desiderati. Eoruma cum dedecore redierunt. - A. C. 752. Hoc anno error in celebrando Pa- schatis festo admissus est, orthodoxis per orienta- les tractus mensis Aprilis die sexto, hæreticis autem, quorum id fuit erratum, tertio decimo solemnita- tem illam agentibus. Eodem anno sancti Joannis præcursoris et bapti- stæ caput ex Antri monasterio in templum ejus C D arma acceperunt Bulgari, atque ita Romaul - VARIE LECTIONES. vulg. * cd add. ex JAC. GOARI NOTÆ. racenos, impressum principis est sigillum. Rem ipsain lisco adjudicatam quandoque etiam signifi- cat. Textus praesens exemplo sit : Ecclesiarum sacra- ria (sacristias) sui juris fecit.Qui Turcicos mores norunt, quid sigillo bullare signarc referat, notum habent: etiam Christianus Copro- uymus exsequitur pag. 369. dissita, prout fert textus. Hodie Alep. scella. translatio. Prima siquidem, quam Græci memo- rent, e Palæstina per manus varias ad Spelæum observatur. E Spelæo monasterio, quo urna tel (38) Prima rei fisco vindicandæ actio apud Sa- (59) Berrhea haec Syriæ est, a Chalcide hand (40) Sexdecim scripserunt Anastasius et Mi- (41) De vago Paschate superius. (42) Hæc secunda Baptiste capitis iuventio et
Κωνσταντῖνος ὁ πατρίκιος καὶ λογοθέτης τοῦ δρόμου γενόμενος, ὃν ἐπωνόμασε Ποδοπάγουρον, καὶ ὁ τούτου ἀδελφὸς Στρατήγιος σπαθάριος καὶ δομέστικος τῶν ἐκσκουβίτων, Ἀντίοχός τε λογοθέτης τοῦ δρόμου γεγονὼς καὶ στρατηγὸς Σικελίας, Δαβὶδ σπαθάριος κατὰ τὸν Βησὴρ καὶ κόμης τοῦ Ὀψικίου, Θεοφύλακτος ὁ Ἰκονιάτης πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς τῆς Θρᾴκης, Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πατρίκιον Ἱμέριον σπαθάριος, Κωνσταντῖνος σπαθάριος καὶ βασιλικὸς πρωτοστράτωρ, υἱὸς τοῦ πατρικίου Βαρδάνους, Θεοφύλακτος κανδιδάτος ὁ κατὰ τὸν Μαρινάκην, καὶ ἕτεροι· τούτους ἐπὶ τῆς ἱπποδρομίας στηλιτεύσας καὶ ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀνασκαφῆναι ποιήσας ἔδωκεν ἀπόφασιν. καὶ τοὺς μὲν δύο ἀδελφοὺς Κωνσταντῖνον, φημί, καὶ Στρατήγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν, πολλοῦ θρήνου γενομένου ἐπ’ αὐτοῖς παντὶ τῷ λαῷ· ὥστε μαθόντα τοῦτο τὸν βασιλέα ἀγανακτῆσαι, καὶ τὸν ἔπαρχον Προκόπιον τύψαι καὶ διαδέξασθαι ὡς τοῦτο καταδεξάμενον. τοὺς δὲ λοιποὺς πάντας τυφλώσας ἐξώρισεν, οὓς καὶ καθ’ ἕκαστον ἔτος ἀποστέλλων ὁ ἀπονοίας ἀνάμεστος ἐν οἷς ὑπῆρχον τόποις ἀνὰ ρ βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι.ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεῖα (38), καὶ ἤνεγκεν Εβραίους πρὸς τὸ πωλῆσαι τὰ αὐτὰ, καὶ ἡγόρησαν αὐτὰ οἱ ἀπο ελεύθερα.. - Α. Μ. 6250. Τούτῳ τῷ ἔτι: Κωνσταντίνος τάς κατά Μακεδονίας Σκλαβινίας εχμαλώτευσεν, καὶ τοὺς λοιποὺς ὑποχειρίους ἐποίησεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χρόνια, τινὲς ἐκ τῶν Μαυροφόρων Περσῶν τῆς μαγι τῆς ὄντες θρησκείας, ἀπάτῃ τοῦ διαβόλου κρατούμε ναι, κυλήσαντες τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν, καὶ γυμνοί ἀνελθόντες εἰς τὰ τείχη, ἔλειπτον ἑαυτοὺς, ὥστε πετασθῆναι εἰς τὸν οὐρανὸν, ὡς ἐνόμιζον. Οἱ δὲ μη- δὲν ἀξιόλογον τῆς ἐκεῖσε κληρουχίας ἔχοντες, εἰς γῆν ἀνθυπέστρεφον τὰ μέλη συντριβέντες ", ὧν τοὺς ἐξάρχοντας τῆς πλάνης Αβδελλᾶς ἀνεῖλεν διὰ τοῦ ἀριθμὸν ἕξ (40). Β Σαλίμ κατά την Βέροιας (34) και Χαλκίδα όντα, Α: 1. 6951. - Τούτῳ τῷ ἔτει φθόνῳ τοὺς Χρι- στιανοὺς ἐκώλυσαν ᾿Αραβες ἐκ τῶν δημοσίων χαρο τοθεσίων πρὸς ὀλίγον χρόνον, αὖθις δὲ τ' ἀναγκασθέν τε; ἐγχειροῦσιν αὐτοῖς τὰ αὐτὰ, διὰ τὸ μὴ δύνασθα: αὐτοὺς γράφειν τας ψήφους, καὶ ἐπεστράτευσαν την Ρωμανίαν, καὶ ἡχμαλώτευσαν πολλούς, καὶ Παῦλον τὸν στρατηγὸν τῶν ᾿Αρμενίων τ8 πολεμήσαντες εἰς τὸν Μέλαν ἀνεῖλον μετὰ πλήθους στρατοῦ καὶ τεσσα ράκοντα δύο άνδρας επισήμους δεσμίους ἤγαγον, καὶ κεφαλὰς πολλάς. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπιστράτευσεν την Βουλγαρίαν, καὶ ἐλθὼν εἰς Βερέγαβαν εἰς τὴν κλεισ σουραν, ὑπήντησαν αὐτῷ οἱ Βούλγαροι, καὶ πολλούς τῶν αὐτοῦ ἀνεῖλον, ἐν οἷς καὶ Λέοντα πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν Θρακησίων, καὶ Λέοντα ἕτερον λογα θέτην του δρόμου, καὶ λαὸν πολύν· καὶ ἔλαβον τὰ ἄρματα αὐτῶν. Καὶ οὕτως. ἀδόξως ὑπέστρεψαν. Α. Μ. 6952. — Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε πλάνη της Πασχαλίας (44), καὶ οἱ μὲν ὀρθόδοξοι κατὰ τὴν Ε ἕκτῃ τοῦ ᾿Απριλλίου μηνὸς ἐπάσχασαν, οἱ δὲ πεπλα νημένοι αἱρετικοὶ τῇ ιγ'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μετετέθη ή κάρα τοῦ ἁγίου Ἰωάν του (42) τοῦ Προδρόμου και Βαπτιστοῦ ἐκ τῆς μονῆς το πληρώσαι ο Γ. * συντριβέντες Α, συντρίβοντες Α. Αρμενιακών Λ. Εσφράγισεν τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεία· τὸ, βουλλώνειν, THEOPHANIS cras pemus sigillo suo obseravit, et ail sacra vasa A distrahenda emptores Hebræos induxit; emerunt autem ca liberti. A. C. 750. Iloc anno Constantinus Selaviniæ provincias ad Macedoniam sitas in servitutem rede- git, reliquos vero imperio Romano plane subjici coegit. Eodem quoque auno ex Mauropboris Persis nonnulli facultatibus distractis, depositisque vesti- bus nudi, conscensis edificiorum mænibus, in ca- pita praecipites se agebant, quo, ut magic super- stitionis fallacia decepti, et a diaboło potentius oc- · cupati rebantur, in cœlum promptius evolarent. Cum supernæ illi hæreditati nihil comparabile ac dignum haberent, membris omnibus conterendi in - terram gravius dilabebantur. Hujus erroris autesi- gnanos sex numero repertos, quum Berrhœæ, tim in Chalcide, opera Salem Abdellas e medio sus- tulit. - · A. C. 751. Hoc anno a publicis vecti- galium actis conficiendis ad breve temporis spatium Saracent invidia moti Christianos prohibuerunt, rursus autem necessitate compulsi, quod ipsi nu- meros et summas scribére non possent, cadem eis reposuerunt in manus, et irruptione in Romanianı facta plures abduxerunt captivos, Paulumque Arme. miorum ducem, inito ad Melani cum eo certamine, exercitusque partem non contemnendam, cuadra- ginta duobus viris e Romana ditione spectatissimis, pluribusque aliis compedibus astrictis in captivitam, tem secum abactis, prostraverunt. Imperator autem armis in Bulgariam motis, venit ad clusuram Bere- gaba; at Bulgari obviam facti plurimos ex ejus mi- litibus deleverunt, inter quos Leo patricius cl Thracensium dux, alter Leo cursus publici logo- theta, et ex confusa plebe non pauci desiderati. Eoruma cum dedecore redierunt. - A. C. 752. Hoc anno error in celebrando Pa- schatis festo admissus est, orthodoxis per orienta- les tractus mensis Aprilis die sexto, hæreticis autem, quorum id fuit erratum, tertio decimo solemnita- tem illam agentibus. Eodem anno sancti Joannis præcursoris et bapti- stæ caput ex Antri monasterio in templum ejus C D arma acceperunt Bulgari, atque ita Romaul - VARIE LECTIONES. vulg. * cd add. ex JAC. GOARI NOTÆ. racenos, impressum principis est sigillum. Rem ipsain lisco adjudicatam quandoque etiam signifi- cat. Textus praesens exemplo sit : Ecclesiarum sacra- ria (sacristias) sui juris fecit.Qui Turcicos mores norunt, quid sigillo bullare signarc referat, notum habent: etiam Christianus Copro- uymus exsequitur pag. 369. dissita, prout fert textus. Hodie Alep. scella. translatio. Prima siquidem, quam Græci memo- rent, e Palæstina per manus varias ad Spelæum observatur. E Spelæo monasterio, quo urna tel (38) Prima rei fisco vindicandæ actio apud Sa- (59) Berrhea haec Syriæ est, a Chalcide hand (40) Sexdecim scripserunt Anastasius et Mi- (41) De vago Paschate superius. (42) Hæc secunda Baptiste capitis iuventio et
PG 108:869τῇ δὲ λ τοῦ αὐτοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς [δ] ἰνδικτιῶνος ἐμάνη ὁ δυσώνυμος κατὰ τοῦ συνωνύμου αὐτοῦ καὶ σύμφρονος πατριάρχου· καὶ εὑρών τινας κληρικούς τε καὶ μοναχοὺς καὶ λαϊκοὺς μύστας αὐτοῦ καὶ φίλους παρεσκεύασεν εἰπεῖν αὐτούς, ὅτι ἠκούσαμεν τοῦ πατριάρχου λαλοῦντος μετὰ τοῦ Ποδοπαγούρου κατὰ τοῦ βασιλέως. καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ πατριαρχείῳ, ἵνα ἐλέγξωσιν αὐτόν. ἐν δὲ τῷ ἐκεῖνον ἀρνεῖσθαι ἐποίησεν αὐτοὺς ὀμόσαι εἰς τὰ τίμια ξύλα, ὅτι ἐκ τοῦ πατριάρχου ἠκούσαμεν τὰς λοιδορίας ταύτας. ἐν τούτοις οὖν ἀποστείλας ἐβούλλωσε τὸ πατριαρχεῖον· καὶ τοῦτον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ἱερείᾳ καὶ πάλιν ἐν τῇ Πριγκίπῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Νικήτας ἔτη ιδ. ι. ιβ. ε. α. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀβδελᾶς Ἰβιναλὶμ τέθνηκεν, πτωθέντος ἐπ’ αὐτὸν τοῦ πύργου, ἐν ᾧ ἐφρουρεῖτο· ὁ δὲ Ἀβδελᾶς ἀμηρεύων πολλὰ κακὰ τοῖς ὑπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ Χριστιανοῖς ἐνεδείξατο. τούς τε γὰρ σταυροὺς τῶν ἐκκλησιῶν ἀφεῖλεν, καὶ παννυχεύειν ἐκώλυσε καὶ ἐκμανθάνειν τὰ ἑαυτῶν γράμματα. οἱ δὲ λεγόμενοι παρ’ αὐτοῖς Ἀρουρῖται, ὃ ἑρμηνεύεται ζηλωταί, κατὰ τὴν Παλμυρηνὴν ἐπανέστησαν ἔρημον.τοῦ Σπηλαίου εἰς τὸν ναὸν αὐτοῦ κατὰ τὴν Έμεση- Α νῶν πόλιν (43) περιφανή ὄντα, καὶ ἡ κατάβασις (44) ἐκτίσθη ἔνθα μέχρι τῆς σήμερον (45) ὑπὸ τῶν πιο στῶν προσκυνουμένη εὐωδία σωματικῇ τε καὶ πνευ ματικῇ τιμᾶται, βλύζουσα " πᾶσι τοῖς πίστει προσ- τρέχουσι τὰ τ ἰάματα. Καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει δοκίτης ἐδείχθη λαμπρότατος κατὰ τὴν Είαν. ἐπὶ δέκα ἡμέρας καὶ αὖθις πρὸς δύσιν ἡμέρας και Θεό- δωρος δέ τις ὀνόματι το Λιβανίτης Σύρος κατὰ τὴν περίχωρον Ηλιουπόλεως τῆς πρὸς " Λίβανον ἐπε ανέστη τοῖς "Αραψι, καὶ πολεμήσας αὐτοῖς, ἔπεσον ἐξ ἀμφοτέρων πολλοί. Έσχατον δὲ τραπεῖς ἔφυ γεν, καὶ οἱ συνόντες αὐτῷ Λιβανῖται πάντες ἀν- ᾑρέθησαν. Εγένοντο δὲ καὶ τὰ ἐν Αφρικῇ ἀκατα στασίαι καὶ πόλεμοι, ηλιακῆς γεγονυίας ἐκλείψεως μηνὶ Αὐγούστῳ πεντεκαιδεκάτῃ, ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ὥρα δεκάτῃ. Ανέστησαν δέ τινες τῶν Μαυροφόρων ἐν τῷ Δασικῷ λέγοντες τὸν υἱὸν τοῦ πρωτοσυμβούλου το θεόν, ὡς τροφέα αὐτῶν, καὶ ἐξήνεγκαν δόγμα τοιοῦ τον. Καὶ εἰσῆλθον οι Μαυροφόροι εἰς τὸν οἶκον τῆς πλάνης (46) αὐτῶν, καὶ ἀπέκτειναν τους κλειδούχους ὀνόματα ξ' (47). Καὶ ἐξῆλθόν τινες ἐπὶ τὸν Βάσρα- σον, καὶ ἐχμαλώτευσαν πολλούς, καὶ χρήματα ἔλα- σου πολλά. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ Και σεται (48) κατὰ τῶν Μαυροφόρων διὰ γυναῖκας. Ἔμειναν γὰρ ἐξ αὐτῶν εἰς οἶκον, ἐν ᾧ ἔμενον ἀδελ "9 το βλύζουσα - Ιάματα οι. Γ. ὀνόματι το και ἐν πρωτοσυμβούλου Α, πρωτοσυμβόλου ναίς. καθ' ὅ φασιν "Αραβες καλοῦσιν υἱοὶ τοῦ Καῆς ὡς γενεαλογούνται. κτισθεῖσα ν τῆς πρὸς Α, τὴν ἐπὶ τιίβ. ρης Κασιῶται κατάβασις, οἶκον τῆς βλασφημίας αὐτοῦ· μα, να! ονομάτος, δέκα ονομάτοι, πόσα εἶδες ονόματα; CHRONOGRAPHIA. quod exstat magnificum in urbe Emesa translatum A. M. 6253. B est. Confessio quoque sacræ reliquiæ reponendæ ædificata est, in qua in bunc usque diem a fidelibus adoratur, tam corporea, quam spirituali odoris fragrantia honoratur, et ab illo morborum omnium medela, velut e perenni funte, in eos, qui cum fie accedunt, scaturit. Hoc insuper anno cometa tra- bis in morem fulgidissimus ad orientalem cœli pla- gam dies continuos decem, et ad occidentalem rur- sum dies viginti et unum visus est. Theodorus autem quidani e monte Libano Syrus in Heliopo- leos regione, quæ Libano adjacet, in Arabes rebel- lavit, et manibus cum eo consentis multi ex utraque parte desiderati, tandem ejus acie fusa in fugam versus est, quique illum sequebantur Libanitæ om- ·nes occisi. Tumultus quoque per Africam exorti apparente solis defectu mensis Augusti die decimo quinto, feria sexta, hora diei decima. Porro qui- dam ex Maurophoris Dabeci emersere, qui pro- tosymbuli Alium, quod eorum nutritium ageret, Deum esse praedicarent. In banc quoque menteni promulgavere dogma. Maurophori subinde in fanum errori suo dicatum ingressi, ædituos »U- mero sexaginta mactaverunt. Quidam autem Ba- srasum profecti, plerisque in captivitatem abactis, ipsi opes innumeras abstulerunt. - A.G. 733. Hoc anno Casiotæ in Maurophoroś tamniterati sunt feminarum causa. In domo etenii, in qua tres fratres habitabant, ex illis nonnulli VARIE LECTIONES. : th add, ex A. add. ex A. ante adl. ex A. runt : JAC. COARI NOTÆ. - Ture condita latebat, Emesam in templum Baptistæ C nomini dicatum secundo translatum: Emesa de- nique et Comanis CP. deportatum. Primam una cum secunda translationein Græci, teste Gene- brardi brevissimo Menologio Februarii die 24, po- stremam Maii celebrant. Menæum utroque die legendum, disertissimum de Prodromi capite tra- ctatum c. v. Caroli du Fresne Ambianensis pre- stolantibus. - De Græcorum tota traditione circa S. Joannis caput, ejusque triplicem inventionein docte brevi proditura v. cl. Caroli Du Fresne Am- bianensis lucubratio, patri Goar audita et exspe- etata, mihi etiam auctoris humanitate, qualem fere digessit, visa, nec sine voluptate lecta. Ad calcemi exstabunt, quoš mihi tractatus eminentissimi cardi- nalis Mazarini in eam rem luculentos bibliotheca suggesserat in quibus præcipuus qui tertiam Comanis Constantinopolim inventionem ac trans- lationem sacri pignoris Ignatio patriarcha, Mi- cbaeleque et Theodora AA. auctoris æqualis stylo D gravi enarrat, necdum juris factus publici; cujus etiam Roma penes doctissimum ac amicissimum Leonem Allatium exemplar exstat. CombeFis. In qua eral Spelæi monasterium. Confessionem sub altari ad Romanarum instar expono : quippe legitur : ideoque sub terra ealce lapidibus ædificio revincta, quod Iconomachorum temporibus ex pag. eliam sacra reliquia savissimam palerentur persecutio- nem. Translationis tertia officium Maii caput e f lac iust- urna repositum terraque opertum tunc demum in lucem erutum, et ornatum argento, frequentibus modulis decantat, alias quid hæc qu Anastasio descensus, mihi ignota. tio eadem peracta, si fides contaneo non denegatur historice auctor Menæi translationem istam ad Valentiniani junioris ætatem revocantis deceptus est. - Nihil cogit ut ipsum Mecha templum cam P. Goar intelligamus; nisi Dabecum ipsa Mecha esset, quod non facile suadeat. Satis enim auctor hæc omnia in eo oppido, ejus- que meschita factumn indicat; nec in Arabia, ubi Mecha, sed in Perside, cujus Mauropliori populi, ac apud quos Abdelas jam imperaret, exstincto Maruam, ac superiorem Arabum imperio: qui ipso protosymbulus sit, cujus ita filium desipientes Maurophori adulationis excessu dem sibi sanxe- rint. Ita sane p. invenias Aaronem Arabum supremum ducen exstruxisse Tyanz nempe meschitam unam, uti ubique solent in urbibus quas suæ faciunt ditionis; nisi in eum usum Christiana templa commutant, úti factum CP. et supra Damasci, etc. COMBEF(S, personam refert. Hinc recenties ribus usitata dicendi genera, decem persona : quot vidisti personas ? (45) Ad Theophanis adhuc tempora, quo transla- (46) In templum Mechiæ. (47) Ut nomine dignoscitur persona, ita vox Evo- (48) Qui nuper Cuisini dicti pag. 356.
PG 108:871ἀλλ’ ἐκείνων μὲν ἡ κακία πρὸς τὰς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας ὡς ἀπίστων προφανής. ὁ δὲ Χριστιανῶν βασιλεύων ἀφάτοις θεοῦ κρίμασιν ἴσως, ὡς τοῦ Ἰσραὴλ ὁ μανιώδης Ἀχαάβ, πολλῷ χείρονα τῆς τῶν Ἀράβων μανίας τοῖς ὑπὸ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ ὀρθοδόξοις ἐπισκόποις καὶ μοναχοῖς καὶ λαϊκοῖς, ἄρχουσί τε καὶ ἀρχομένοις ἐπεδείξατο, πανταχοῦ μὲν τὰς πρεσβείας τῆς ἁγίας παρθένου καὶ θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων ἐγγράφως ὡς ἀνωφελεῖς καὶ ἀγράφως ἀποκηρύττων, δι’ ὧν ἡμῖν πηγάζει πᾶσα βοήθεια, καὶ τὰ ἅγια λείψανα αὐτῶν κατορύττων καὶ ἀφανῆ ποιῶν, εἴ πού τινος ἐπισήμου ἠκούετο, πρὸς ὑγείαν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἀνακείμενον καί, ὡς ἔθος, ὑπὸ τῶν εὐσεβούντων τιμώμενον· αὐτίκα γοῦν θάνατος κατὰ τῶν τοιούτων ὡς ἀσεβούντων ἠπειλεῖτο, δημεύσεις τε καὶ ἐξορίαι καὶ βάσανοι, τὸ δὲ θεοχαρίτωτον λείψανον, οἷά τις θησαυρὸς τῶν ἐχόντων, ἐπαίρετο ἀφανὲς τοῦ λοιποῦ γενόμενον.φοὶ τρεῖς, καὶ ἠθέλησαν τὰς γυναῖκας αὐτῶν πον τίσαι (49)· ἐγερθέντες δὲ οἱ τρεῖς ἀδελφοῦ, ἀπέκτειναν Β μακάριος ο Αναστάσιος. καὶ ἔχωσαν αὐτούς. Οἱ δὲ συναχθέντες, ἀπέκτειναν καὶ τοὺς λοιπούς. Καὶ πέμψας ο Σαλίμι (50) τά στρατεύματα διὰ δόλου, ἦλθον ἄνωθεν αὐτῶν. Καὶ πιάσαντες αὐτοὺς ἐφούρκισαν τοὺς τρεῖς ἀδελφούς, καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν. Καὶ τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα εἰσῆλθεν κι ἐν τῇ ἁγίᾳ συνάξει εἰς τὴν καθολικήν ἐκκλησίαν, καὶ τοῦ μητροπολίτου παρισταμένου καὶ ἐκφωνήσαντος τὸ, Ο γὰρ λαός σου " δυσωπεί σε, καὶ ἱκετεύει σε, ἐξήνεγκαν αὐτὸν, καὶ ἀπέκλεισαν ἐν φυλακῇ, καὶ ἄλλος ἐπλήρωσε τὴν ἁγίαν σύναξιν καὶ ἐγένετο φόβος μέγας, καὶ εἰ μὴ ὁ μητροπολίτης κατεπράϋνεν αὐτὸν ἠθικότητι καὶ ταπεινοῖς λόγοις, κακόν μέγα ἂν ἀπετελέσθη τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Ἡν δὲ ὁ Γῷ δ' αὐτῷ ἔτε: Κωνσταντίνος ὁ διώκτης Ανδρέαν τὸν ἀοίδιμον μοναχόν, τον λεγόμενον Καλυβίτην, ἐν Βλαχέρναις διὰ μαστίγων ἐν τῷ ἱππικῷ τοῦ ᾿Αγίου Μάμαντος ἀπέκτεινεν ἐλέγχοντα αὐτοῦ τὴν ἀσέβειαν, Ονάλεκτα νέον καὶ Ἰουλιανὸν ἀποκαλοῦντα αὐτόν· δν καὶ ἐν τῷ ῥεύματι ῥιφῆναι προσέταξεν, εἰ μὴ αν ἀδελφαὶ αὐτοῦ τοῦτον ἁρπάσασαι ἐν τῷ ἐμπορίῳ τῶν Λευκαδίου σε έθαψαν. - Ῥώμης ἐπισκόπου Κωνσταντί του έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐφάνη δοκίτης κατὰ τὴν Ἑαν· καὶ ἀνηρέθη ὁ υἱὸς τῆς Φατίμας (51). Οἱ δὲ Βούλγα ρα ἐπαναστάντες ἐφόνευσαν τους κυρίους αὐτῶν τοὺς ἀπὸ σειρᾶς καταγομένους (52), καὶ ἔστησαν ἄνδρα κακόφρονα, ὀνόματι Τελέτζην σ' (55), ἐτῶν ὑπάρχοντα φύησαν τῷ βασιλεῖ, οὓς κατέστησεν ἐπὶ τὸν ᾿Αρτά ναν (55). Τῇ δὲ ιζ' τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βα- σιλεὺς ἐπὶ τὴν Θράκην ἀποστείλας καὶ πλώϊμον ἐπὶ του Ευξείνου Πόντου ἕως δισχιλίων χελανδίων ® (56) επιφερομένων ἀνὰ ιβ' ἵππων. Ὁ δὲ Τελέτζης ἀκού- σας τὴν διὰ γῆς καὶ θαλάσσης κατ' αὐτοῦ κίνηση, λαβὼν εἰς συμμαχίαν ἐκ τῶν προσπαρακειμένω οι ὁ Συλίμ] ὁ Ἔλιχος Α. σε εἰσῆλθον Α. καὶ ἡ ἐκκλησία σου Α. λαός σου, δυσωπεί σε πως. Α Γ. αν ὁ μακαριώτατος Α. Ουάλ. Α, καὶ Οὐάλ. σε Λαυκαδίου Γ. Τελετή Α. λέτζιν σε Σκλάβων δὲ] κατὰ Θεοῦ κοτίων χελ. 2. 8ο έως έχτι τοὺς μὲν ἐκ Ξηρᾶς τὴν κυρείαν τὴν ἐπ' αὐτοὺς κεκτημένους κτείνουσιν . τοὺς μὲν ἐκσειρᾶς, χιλιάδας, ται. ω' χελανδίων. TIEOPHANIS mansionem habentes conjuges eorum in illiciti A concubitus conum voluerunt demergere. Exciti - vero fratres illi tres morte eis illata injuriam ulti sunt, et terra cæsa corpora occultaverunt, et in unum collecti reliquos pariter dederunt neci. Salem vero missis insidiose militibus, impetuque in eos facto, cunctos in potestatem accepit, et fratres quidem illos tres laqueo, plurimos alios ferro con- fecit. Porro die solemuitati paschali dicato Chri- stiana plebe in costum collecta, Salem ille commu- nem et præcipuam ccclesiam ingressus est, metropolitam vero sacris altaribus astantem, ´et elata voce exclamantem: Populus tuus te precatur, et te rogat, corripi jussit, et in carcerem detrudi, alio interim sacerdote ad sanctamn synaxim com. plendam suffecto, ex quo timor ingens in oninium B animis excitatųs. Ac nisi innata morum urbanitate et humili oratione ferocientem principem metro. polita demulsisset, magnum prorsus malum ea occasione. committebatur. Is porro erat beatùs Ana. stasius. Eodem etiam anno Constantinus persecutor An- dream venerabilem monachum (r), Calybitem di- ctum, ad Blachernas habitantem verberibus contu- sum, quod ejus impietatem, eo Valente juniore et Juliano vocitato, arguisset, in sancti Mamantis circo ad Blachernas interfecit, ejus autem corpus in maris Quentam projici jusserat, sed Andreæ so- rores ipsum efferentes in Leucadii emporio sepul- tur:e mandarunt. A. C. 754. Romæ episcopi Constantini annus primus. Hoć anno cometa trabis instar ad orientem visus. Fatimæ filius e vivis sublatus. Bulgari seditione mota, propriis dominis continuata unius stirpis serie potestatem hucusque adeptis illata czde rejectis, malignæ mentis hominem nomine Teletsin annos triginta natum sibi ducem præfecerunt. Multi propterea Sclavi patria excedentes, ad impe- ratorem ultro se contulere, quos ille Artanam in- colere constituit. Mensis autem Junii die decimo septimo bis millium chelaudiorum equos duodecim per singula vehentium classe per Fuxinum Pontum missa, imperator Thraciam versus perrexit. Telet- ses terra marique adversum se paratam audiens, C A. M. 6254. VARIE LECTIONES. BF TE- add. f. post vulg. vulg. hinc usque ad p. 670, 12. lacuna intercedit in A. JAC. GOARI NOTÆ. mulierem demergere. Anastasius, in pelagus jacère exposuit. ignobilis dux : de Phalemitis Constantinus Purphy - rogenneta De adm. imperii cap. 13. rivalos. Magis proprie et verius, per seriem filiis patrum loco substitutis derivatos. Nicephori igitur lectio omnino vitiosa est, Repone, legitimis haredibus suc cessionis ordine dominatum adeptis, etc. quorum numerus ad octo et ducenta millia pervenisse dicitur. Niceph. Idem. Barb. codex legit, 2. Σκλάβων δὲ 88 πολλῶν ἐκφυγόντων (54), προσερ (49) Ut in profundum, ita in cenum stupri D Xerensibus, quorum in dominatu erant, interfectis. (50) Peyr. ὁ Ελιχος. Anast. etiamn, Selichus. Coss. (51) Ex posteris Phatima Mahometi filiæ non (62) Anastasius interpretatur, ad se in iram de- (53) Nicephorus, Τελέσσιον, vocat. (54) Αχρι καὶ εἰς ἀριθμὸν ὀκτὼ καὶ διακοσίας (55) Πρὸς τὸν ποταμὸν, ὃς Αρτάνας καλεῖ- (56) E quibus octingenta hippagogæ. Nicephorus.
τοιοῦτον γοῦν τι καὶ εἰς τὸ τιμαλφέστατον λείψανον τῆς πανευφήμου μάρτυρος Εὐφημίας ὁ ἀνόσιος βασιλεὺς διεπράξατο βυθίσας αὐτὸ σὺν τῇ λάρνακι, μὴ φέρων ὁρᾷν μυροδοτοῦσαν αὐτὴν ἐπὶ παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ ἐλέγχουσαν αὐτοῦ τὰ κατὰ τῶν πρεσβειῶν [τῶν ἁγίων] ληρήματα. ἀλλ’ ὁ θεὸς ὁ φυλάσσων τὰ ὀστᾶ τῶν εὐαρεστούντων αὐτῷ, κατὰ τὰ λόγια, ἀσινὲς τοῦτο διεφύλαξε πάλιν ἀναδείξας αὐτὸ ἐν τῇ Λήμνῳ νήσῳ. διὰ γὰρ νυκτερινῆς ὁράσεως κείμενον ἀρθῆναι προσέταξε καὶ φυλάττεσθαι. ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῶν εὐσεβῶν βασιλέων, ἰνδικτιῶνι δ, μετὰ τῆς πρεπούσης τιμῆς ἐπανῆλθεν ἐν τῷ τεμένει αὐτῆς, ὃ αὐτὸς μὲν ὡς τῶν ἐκκλησιῶν ἐχθρὸς κοινώσας ἀρμαμέντον καὶ κοπροθέσιον ἐποίησεν, αὐτοὶ δὲ ἀνακαθήραντες τοῦτο πάλιν καθιέρωσαν πρὸς ἔλεγχον μὲν τῆς τούτου ἀθεότητος, ἔνδειξιν δὲ τῆς τούτων θεοσεβείας. τοῦτο δὲ τὸ θαυμαστὸν καὶ ἀξιόγραφον θαῦμα μετὰ χρόνους κβ τῆς τοῦ παρανόμου τελευτῆς σὺν τοῖς εὐσεβεστάτοις βασιλεῦσι καὶ Ταρασίῳ τῷ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ ἡμεῖς τεθεάμεθα καὶ σὺν αὐτοῖς κατησπασάμεθα ὡς ἀνάξιοι μεγάλης ἀξιωθέντες χάριτος.φοὶ τρεῖς, καὶ ἠθέλησαν τὰς γυναῖκας αὐτῶν πον τίσαι (49)· ἐγερθέντες δὲ οἱ τρεῖς ἀδελφοῦ, ἀπέκτειναν Β μακάριος ο Αναστάσιος. καὶ ἔχωσαν αὐτούς. Οἱ δὲ συναχθέντες, ἀπέκτειναν καὶ τοὺς λοιπούς. Καὶ πέμψας ο Σαλίμι (50) τά στρατεύματα διὰ δόλου, ἦλθον ἄνωθεν αὐτῶν. Καὶ πιάσαντες αὐτοὺς ἐφούρκισαν τοὺς τρεῖς ἀδελφούς, καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν. Καὶ τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα εἰσῆλθεν κι ἐν τῇ ἁγίᾳ συνάξει εἰς τὴν καθολικήν ἐκκλησίαν, καὶ τοῦ μητροπολίτου παρισταμένου καὶ ἐκφωνήσαντος τὸ, Ο γὰρ λαός σου " δυσωπεί σε, καὶ ἱκετεύει σε, ἐξήνεγκαν αὐτὸν, καὶ ἀπέκλεισαν ἐν φυλακῇ, καὶ ἄλλος ἐπλήρωσε τὴν ἁγίαν σύναξιν καὶ ἐγένετο φόβος μέγας, καὶ εἰ μὴ ὁ μητροπολίτης κατεπράϋνεν αὐτὸν ἠθικότητι καὶ ταπεινοῖς λόγοις, κακόν μέγα ἂν ἀπετελέσθη τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Ἡν δὲ ὁ Γῷ δ' αὐτῷ ἔτε: Κωνσταντίνος ὁ διώκτης Ανδρέαν τὸν ἀοίδιμον μοναχόν, τον λεγόμενον Καλυβίτην, ἐν Βλαχέρναις διὰ μαστίγων ἐν τῷ ἱππικῷ τοῦ ᾿Αγίου Μάμαντος ἀπέκτεινεν ἐλέγχοντα αὐτοῦ τὴν ἀσέβειαν, Ονάλεκτα νέον καὶ Ἰουλιανὸν ἀποκαλοῦντα αὐτόν· δν καὶ ἐν τῷ ῥεύματι ῥιφῆναι προσέταξεν, εἰ μὴ αν ἀδελφαὶ αὐτοῦ τοῦτον ἁρπάσασαι ἐν τῷ ἐμπορίῳ τῶν Λευκαδίου σε έθαψαν. - Ῥώμης ἐπισκόπου Κωνσταντί του έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐφάνη δοκίτης κατὰ τὴν Ἑαν· καὶ ἀνηρέθη ὁ υἱὸς τῆς Φατίμας (51). Οἱ δὲ Βούλγα ρα ἐπαναστάντες ἐφόνευσαν τους κυρίους αὐτῶν τοὺς ἀπὸ σειρᾶς καταγομένους (52), καὶ ἔστησαν ἄνδρα κακόφρονα, ὀνόματι Τελέτζην σ' (55), ἐτῶν ὑπάρχοντα φύησαν τῷ βασιλεῖ, οὓς κατέστησεν ἐπὶ τὸν ᾿Αρτά ναν (55). Τῇ δὲ ιζ' τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βα- σιλεὺς ἐπὶ τὴν Θράκην ἀποστείλας καὶ πλώϊμον ἐπὶ του Ευξείνου Πόντου ἕως δισχιλίων χελανδίων ® (56) επιφερομένων ἀνὰ ιβ' ἵππων. Ὁ δὲ Τελέτζης ἀκού- σας τὴν διὰ γῆς καὶ θαλάσσης κατ' αὐτοῦ κίνηση, λαβὼν εἰς συμμαχίαν ἐκ τῶν προσπαρακειμένω οι ὁ Συλίμ] ὁ Ἔλιχος Α. σε εἰσῆλθον Α. καὶ ἡ ἐκκλησία σου Α. λαός σου, δυσωπεί σε πως. Α Γ. αν ὁ μακαριώτατος Α. Ουάλ. Α, καὶ Οὐάλ. σε Λαυκαδίου Γ. Τελετή Α. λέτζιν σε Σκλάβων δὲ] κατὰ Θεοῦ κοτίων χελ. 2. 8ο έως έχτι τοὺς μὲν ἐκ Ξηρᾶς τὴν κυρείαν τὴν ἐπ' αὐτοὺς κεκτημένους κτείνουσιν . τοὺς μὲν ἐκσειρᾶς, χιλιάδας, ται. ω' χελανδίων. TIEOPHANIS mansionem habentes conjuges eorum in illiciti A concubitus conum voluerunt demergere. Exciti - vero fratres illi tres morte eis illata injuriam ulti sunt, et terra cæsa corpora occultaverunt, et in unum collecti reliquos pariter dederunt neci. Salem vero missis insidiose militibus, impetuque in eos facto, cunctos in potestatem accepit, et fratres quidem illos tres laqueo, plurimos alios ferro con- fecit. Porro die solemuitati paschali dicato Chri- stiana plebe in costum collecta, Salem ille commu- nem et præcipuam ccclesiam ingressus est, metropolitam vero sacris altaribus astantem, ´et elata voce exclamantem: Populus tuus te precatur, et te rogat, corripi jussit, et in carcerem detrudi, alio interim sacerdote ad sanctamn synaxim com. plendam suffecto, ex quo timor ingens in oninium B animis excitatųs. Ac nisi innata morum urbanitate et humili oratione ferocientem principem metro. polita demulsisset, magnum prorsus malum ea occasione. committebatur. Is porro erat beatùs Ana. stasius. Eodem etiam anno Constantinus persecutor An- dream venerabilem monachum (r), Calybitem di- ctum, ad Blachernas habitantem verberibus contu- sum, quod ejus impietatem, eo Valente juniore et Juliano vocitato, arguisset, in sancti Mamantis circo ad Blachernas interfecit, ejus autem corpus in maris Quentam projici jusserat, sed Andreæ so- rores ipsum efferentes in Leucadii emporio sepul- tur:e mandarunt. A. C. 754. Romæ episcopi Constantini annus primus. Hoć anno cometa trabis instar ad orientem visus. Fatimæ filius e vivis sublatus. Bulgari seditione mota, propriis dominis continuata unius stirpis serie potestatem hucusque adeptis illata czde rejectis, malignæ mentis hominem nomine Teletsin annos triginta natum sibi ducem præfecerunt. Multi propterea Sclavi patria excedentes, ad impe- ratorem ultro se contulere, quos ille Artanam in- colere constituit. Mensis autem Junii die decimo septimo bis millium chelaudiorum equos duodecim per singula vehentium classe per Fuxinum Pontum missa, imperator Thraciam versus perrexit. Telet- ses terra marique adversum se paratam audiens, C A. M. 6254. VARIE LECTIONES. BF TE- add. f. post vulg. vulg. hinc usque ad p. 670, 12. lacuna intercedit in A. JAC. GOARI NOTÆ. mulierem demergere. Anastasius, in pelagus jacère exposuit. ignobilis dux : de Phalemitis Constantinus Purphy - rogenneta De adm. imperii cap. 13. rivalos. Magis proprie et verius, per seriem filiis patrum loco substitutis derivatos. Nicephori igitur lectio omnino vitiosa est, Repone, legitimis haredibus suc cessionis ordine dominatum adeptis, etc. quorum numerus ad octo et ducenta millia pervenisse dicitur. Niceph. Idem. Barb. codex legit, 2. Σκλάβων δὲ 88 πολλῶν ἐκφυγόντων (54), προσερ (49) Ut in profundum, ita in cenum stupri D Xerensibus, quorum in dominatu erant, interfectis. (50) Peyr. ὁ Ελιχος. Anast. etiamn, Selichus. Coss. (51) Ex posteris Phatima Mahometi filiæ non (62) Anastasius interpretatur, ad se in iram de- (53) Nicephorus, Τελέσσιον, vocat. (54) Αχρι καὶ εἰς ἀριθμὸν ὀκτὼ καὶ διακοσίας (55) Πρὸς τὸν ποταμὸν, ὃς Αρτάνας καλεῖ- (56) E quibus octingenta hippagogæ. Nicephorus.
PG 108:873τῇ δὲ ι τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτῆς ε ἰνδικτιῶνος ψήφῳ τοῦ βασιλέως χειροτονεῖται Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος ἀθέσμως πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. καὶ ἐγένετο ἀβροχία, ὥστε μηδὲ δρόσον πεσεῖν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐξέλιπε παντελῶς τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πόλεως. καὶ ἤργησαν τά τε δοχεῖα καὶ τὰ λουτρά, οὐ μὴν δὲ καὶ τὰ πηγαῖα νάματα τὰ ἀεννάως ῥέοντα πρότερον· τοῦτο ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἤρξατο ἀνακαινίζειν τὸν Οὐαλεντινιανοῦ ἀγωγὸν μέχρι Ἡρακλείου χρηματίσαντα καὶ ὑπὸ τῶν Ἀβάρων καταστραφέντα, ἐπιλεξάμενος δὲ ἐκ διαφόρων τόπων τεχνίτας ἤγαγεν ἀπὸ μὲν Ἀσίας καὶ ἀπὸ τοῦ Πόντου οἰκοδόμους α καὶ χρίστας ς, ἀπὸ δὲ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν νησίων ὀστρακαρίους φ, ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς Θρᾴκης ὀπέρας ε καὶ κεραμοποιοὺς ς· καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς ἄρχοντας ἐργοδιώκτας καὶ ἕνα τῶν πατρικίων. καὶ οὕτω τελεσθέντος τοῦ ἔργου εἰσῆλθε τὸ ὕδωρ ἐν τῇ πόλει. τῇ δ’ αὐτῇ ε ἰνδικτιῶνι προβάλλεται στρατηγοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ καὶ τῆς κακίας αὐτοῦ ἐπαξίους ἐργάτας, Μιχαὴλ μὲν τὸν Μελισσηνὸν ἐν τῷ θέματι τῶν ἀνατολικῶν, καὶ Μιχαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα εἰς Θρᾳκησίους, εἰς δὲ Βουκελλαρίους Μάνην, τὸν τῆς κακίας ἐπώνυμον.ἐθνῶν χιλιάδας κ' ", καὶ τούτους εἰς τὰ ὀχυρώματα στήσας, ἀσφαλίσατο ἑαυτόν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐλθὼν ἐπλίκευσεν εἰς τὸν κάμπον Αγχιάλου· καὶ τῇ λ' τοῦ Ιουνίου μηνὸς τῆς α' ινδικτιώνος (57), ἡμέρᾳ ε', ἐφάνη Τελέτζης μετὰ πλήθους ἐθνῶν ἐρχόμενος, καὶ συμβαλόντες πόλεμον κόπτουσιν ἀλλήλους ἐπὶ πολύ, καὶ τραπεὶς Τελέτζης ἔφυγεν. Ἐκράτησε δὲ ἡ μάχη ἀπὸ ὥρας τ' (58) ἕως ὀψὲ, καὶ πολλὰ πλήθη Βουλγά- ρων ἀνηλώθησαν, πολλοὶ δὲ ἐχειρώθησαν, ἄλλοι δὲ καὶ προσερούησαν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀρθεὶς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ νίκῃ, ἐθριάμβευσεν ταύτην ἐπὶ τῆς πόλεως, αρματωμένος σὺν τῷ στρατῷ εἰσελθών, εὐφημούμε νος ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ξυλοπανδούροις σύρων τους χειρωθέντας Βουλγάρως, οὓς ἔξωθεν της Χρυσῆς πόρτης ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν ὑπὸ τῶν πολιτῶν. Τὸν δὲ Τελέτζην στασιάσαντες οι Βούλγαροι ἀπέκτει ναν σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ, καὶ ἔστησαν Σαβίνον γαμβρόν ὄντα Κορμεσίου τοῦ πάλαι κυρίου αὐτῶν. Τοῦ δὲ Σαβίνου εὐθέως ἀποστείλαντος πρὸς τὸν βασι λέα, καὶ ζητοῦντος ποιῆσαι εἰρήνην, κομμένδον οι ποιήσαντες οἱ Βούλγαροι αντέστησαν τῷ Σαβίν, στερρών, λέγοντες, ὅτι Διὰ σοῦ Βουλγαρία μέλλει δουλοῦσθαι τοῖς Ῥωμαίοις. Στάσεως δὲ γενομέ- νης, φεύγει Σαβίνος ἐν τῷ κάστρῳ Μεσημβρίας, καὶ προσεῤῥύη τῷ βασιλεῖ. Έστησαν δὲ οἱ Βούλγαροι ἕτερον κύριον ὀνόματ: Παγανός (59). Τούτῳ τῷ ἔτει ἀντῆραν οἱ τῆς ἐρήμου καὶ τοῦ Βαραθών (60) τῷ ᾿Αβδελλα δύο ἀδελφοί, οὓς ἀποστείλας ανείλεν σὺν χιλιάσιν ὀγδοή - κοντα στρατοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξῆλθον Τοῦρκοι ἐκ τῶν Κασπίων πυλῶν, καὶ ἀνεῖλον πολλούς εἰς 'Αρμεν νίαν, καὶ λάβον αἰχμαλωσίαν πολλὴν, καὶ ὑπέστρε- ψαν. Κοσμᾶς δέ τις ἐπίσκοπος Επιφανείας τῆς κατὰ Απάμειαν τῆς Συρίας, Κωμανίτης επιλεγόμενος, τῶν πολιτῶν Επιφανείας πρὸς Θεόδωρον πατριάρχην Αντιοχείας (34) Εγκλησιν ποιησαμένων κατὰ τοῦ αὐτ του Κοσμά περὶ μειώσεως ἱερῶν, καὶ αὐτοῦ μὴ δυναμένου ταῦτα συστῆσαι, ἀπέστη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ὁμόφρων τῆς αἱρέσεως Κωνσταντίνου κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων γέγονεν. Ὃν κοινῇ γνώμῃ Θεόδωρος ο πατριάρχης Αντιοχείας, καὶ Θεόδωρος ὁ Ἱεροσολύμων, καὶ Κοσμᾶς ὁ ᾿Αλεξανδρείας σὺν τοῖς ὑπ' αὐτοὺς ἐπισκόποις τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἁγίας Πεντηκο στῆς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου όμο. φρόνως ἀνεθεμάτισαν, ἕκαστος κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πά λεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι ἀπ᾿ ἀρχῆς τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός γέγονεν κρύος μέγα καὶ πικρότατον, οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν γῆν μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ᾿Ανατολήν * α'] ς' Γ. οι κομβέντον Βασραθών 1. ατὰ τὴν πρώτην ινδικτιῶνα. σος, CHRONOGRAPΗΙΑ. Αvicinarum nationum viginti millibus in auxilium B açcitis et per munita loca distributis, ipse præsidio se inclusit. Imperator vero in Anchiall agris castra- metatus est. Porro Junii dje trigesimo, indictione prima, feria hebdomiadis quinta, Taletses cum nu- merosa auxiliariorum multitudine progredi tandem višus est, consertaque pugna, mutua utrinsque partis emdes ingens edita, fusisque demuin Teletsis copiis ipse fugam arripuit. Duravitque pugna al hora quinta usque ad vesperam, et maximus Bulga- rorum numerus certamine illo deletus, multi capti, alii ultro ad Romanos defecerunt. Imperator pro- spero victoriæ successu elatus, armis omnibus cum toto exercitu instructus, urbem triumphum ducens ingressus est, lætisque totius civitatis vocibus ex- ceptus, Bulgaros bello captos xylopanduris vinctos in eam invexit, eosque demum exira Chrysen por- tam a civibus capite truncari jussit. Bulgari auten) seditione in Teletsem mota ipsum ac cunctos ejus proceres dederunt neci, Sabinum vero Cormesil quondam principis generum constituerunt ducem. Cum vero Sabinus legatos de pace ad imperatorem confestim destinasset, Bulgari conuitiis habitis S.- bino pertinaciter se opposuerunt, clamantes: Bul- garia tui causa Romanorum potestati subjicienda est. Aucto demum tumultu, Sabinus in Mesembria præsidium fuga se subducit, et inde ad imperatorem se confert. Alium vero dominum nomine l'aga- nam Bulgari creaverunt. A. M. 6255. - C D - A. C. 755. Iloc anno habitatores deserti Ba- rathonisque incolæ fratres duo in Abdellam rebel- lionem excitaverunt, quos ille misso exercitu cum copiarum octoginta millibus exstinxit. Hoc eodem anno Turci Caspiis portis egressi, plurimis per Armeniam occisis, captivorum collegerunt turmas, et domos repetierunt. Porro quidam Epiphaniæ, quæ ad Apameam Syriæ posita est, episcopus, co- gnomento Comanites, Epiplianiz civibus, quod sa cra vasa distraxisset, apud Theodorum Antiochiæ patriarcham accusationem passus, pretium corum restituendi impotens, rectæ fidei desertor factus, in Constantini sententiam adversus sanetas imagines excitatan ipse contraria conscius transiit. Eum communibus calculis Theodorus Antiochiæ, Theodorus alter Hierosolymorung, Cosmas Alexan- driæ patriarchæ cum suffraganeis episcopis´ die sancta Pentecostes sacrosancti Evangelii lectione peracta, in propria sede singuli concordibus animis ac vocibus anathemati subjecere. Eodem pariter anno a mensis Octobris exordio frigus ingens : asperrimum non in hac modo re- gione, seul et per Orienten, Septentrionem et Occi VARIE LECTIONES. xs' a, fort. cfr. p. 269. * JAC. GOARI NOTÆ. Ab exorto sole. Bafrasos apud Anastasium. sex in exsilium ejectum legimus. An ita sedi resti tutus, ut hoc anno Cosmam anathemate percutere PATROL. GR. CVIII. (57) Conefnit Nicephorus, ταῦτα κατεπράττετο (59) Nicephorus, Βαϊανόν. (61) Patriarcham nomine Theodorum ante annos (60) Barb. Βασραθών, qui forsan pag. 303 Πάτρα - potuerit?
καὶ τίς ἱκανὸς διηγεῖσθαι τὰ τούτων ἀνοσιουργήματα, ἃ μερικῶς ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις συγγράψομεν; πάντα γὰρ κατὰ μέρος συγγράφειν τὰ τούτων ἔργα πρὸς θεραπείαν τοῦ κρατοῦντος γινόμενα οὐδ’ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρήσειν τὰ γραφόμενα βιβλία, εὐαγγελικῶς εἰπεῖν οἰκειότερον. Ῥώμης ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη γ. κζ. ιγ. α. β. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ 2, ἰνδικτιῶνος 2, ἤχθη Κωνσταντῖνος ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης ἀπὸ τῆς Πριγκίπου νήσου· καὶ ἔδειρεν αὐτὸν ὁ τύραννος Κωνσταντῖνος, ὡς μὴ ἰσχύειν αὐτὸν βαδίσαι. ἐκέλευσε δὲ αὐτὸν εἰς φορεῖον βασταχθῆναι, καὶ ἀπελθόντα καθίσαι ἐν τῇ σολαίᾳ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας. καὶ ἀσηκρήτης ἦν σὺν αὐτῷ βαστάζων τόμον χάρτου, ἐν ᾧ ἦν γεγραμμένα τὰ τούτου αἴτια. παντὸς δὲ τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως ἐκ διαταγῆς βασιλικῆς ἐκεῖσε ἀθροιςθέντος καὶ ὁρῶντος, ὑπανεγινώσκετο ὁ χάρτης εἰς ἐπήκοον παντὸς τοῦ λαοῦ. καὶ κατὰ ἓν κεφάλαιον ἔπαιεν αὐτοῦ τὸ πρόσωπον ὁ ἀσηκρήτης, τοῦ πατριάρχου Νικήτα ἐν τῷ συνθρόνῳ καθεζομένου καὶ θεωροῦντος.ἐθνῶν χιλιάδας κ' ", καὶ τούτους εἰς τὰ ὀχυρώματα στήσας, ἀσφαλίσατο ἑαυτόν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐλθὼν ἐπλίκευσεν εἰς τὸν κάμπον Αγχιάλου· καὶ τῇ λ' τοῦ Ιουνίου μηνὸς τῆς α' ινδικτιώνος (57), ἡμέρᾳ ε', ἐφάνη Τελέτζης μετὰ πλήθους ἐθνῶν ἐρχόμενος, καὶ συμβαλόντες πόλεμον κόπτουσιν ἀλλήλους ἐπὶ πολύ, καὶ τραπεὶς Τελέτζης ἔφυγεν. Ἐκράτησε δὲ ἡ μάχη ἀπὸ ὥρας τ' (58) ἕως ὀψὲ, καὶ πολλὰ πλήθη Βουλγά- ρων ἀνηλώθησαν, πολλοὶ δὲ ἐχειρώθησαν, ἄλλοι δὲ καὶ προσερούησαν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀρθεὶς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ νίκῃ, ἐθριάμβευσεν ταύτην ἐπὶ τῆς πόλεως, αρματωμένος σὺν τῷ στρατῷ εἰσελθών, εὐφημούμε νος ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ξυλοπανδούροις σύρων τους χειρωθέντας Βουλγάρως, οὓς ἔξωθεν της Χρυσῆς πόρτης ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν ὑπὸ τῶν πολιτῶν. Τὸν δὲ Τελέτζην στασιάσαντες οι Βούλγαροι ἀπέκτει ναν σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ, καὶ ἔστησαν Σαβίνον γαμβρόν ὄντα Κορμεσίου τοῦ πάλαι κυρίου αὐτῶν. Τοῦ δὲ Σαβίνου εὐθέως ἀποστείλαντος πρὸς τὸν βασι λέα, καὶ ζητοῦντος ποιῆσαι εἰρήνην, κομμένδον οι ποιήσαντες οἱ Βούλγαροι αντέστησαν τῷ Σαβίν, στερρών, λέγοντες, ὅτι Διὰ σοῦ Βουλγαρία μέλλει δουλοῦσθαι τοῖς Ῥωμαίοις. Στάσεως δὲ γενομέ- νης, φεύγει Σαβίνος ἐν τῷ κάστρῳ Μεσημβρίας, καὶ προσεῤῥύη τῷ βασιλεῖ. Έστησαν δὲ οἱ Βούλγαροι ἕτερον κύριον ὀνόματ: Παγανός (59). Τούτῳ τῷ ἔτει ἀντῆραν οἱ τῆς ἐρήμου καὶ τοῦ Βαραθών (60) τῷ ᾿Αβδελλα δύο ἀδελφοί, οὓς ἀποστείλας ανείλεν σὺν χιλιάσιν ὀγδοή - κοντα στρατοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξῆλθον Τοῦρκοι ἐκ τῶν Κασπίων πυλῶν, καὶ ἀνεῖλον πολλούς εἰς 'Αρμεν νίαν, καὶ λάβον αἰχμαλωσίαν πολλὴν, καὶ ὑπέστρε- ψαν. Κοσμᾶς δέ τις ἐπίσκοπος Επιφανείας τῆς κατὰ Απάμειαν τῆς Συρίας, Κωμανίτης επιλεγόμενος, τῶν πολιτῶν Επιφανείας πρὸς Θεόδωρον πατριάρχην Αντιοχείας (34) Εγκλησιν ποιησαμένων κατὰ τοῦ αὐτ του Κοσμά περὶ μειώσεως ἱερῶν, καὶ αὐτοῦ μὴ δυναμένου ταῦτα συστῆσαι, ἀπέστη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ὁμόφρων τῆς αἱρέσεως Κωνσταντίνου κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων γέγονεν. Ὃν κοινῇ γνώμῃ Θεόδωρος ο πατριάρχης Αντιοχείας, καὶ Θεόδωρος ὁ Ἱεροσολύμων, καὶ Κοσμᾶς ὁ ᾿Αλεξανδρείας σὺν τοῖς ὑπ' αὐτοὺς ἐπισκόποις τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἁγίας Πεντηκο στῆς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου όμο. φρόνως ἀνεθεμάτισαν, ἕκαστος κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πά λεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι ἀπ᾿ ἀρχῆς τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός γέγονεν κρύος μέγα καὶ πικρότατον, οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν γῆν μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ᾿Ανατολήν * α'] ς' Γ. οι κομβέντον Βασραθών 1. ατὰ τὴν πρώτην ινδικτιῶνα. σος, CHRONOGRAPΗΙΑ. Αvicinarum nationum viginti millibus in auxilium B açcitis et per munita loca distributis, ipse præsidio se inclusit. Imperator vero in Anchiall agris castra- metatus est. Porro Junii dje trigesimo, indictione prima, feria hebdomiadis quinta, Taletses cum nu- merosa auxiliariorum multitudine progredi tandem višus est, consertaque pugna, mutua utrinsque partis emdes ingens edita, fusisque demuin Teletsis copiis ipse fugam arripuit. Duravitque pugna al hora quinta usque ad vesperam, et maximus Bulga- rorum numerus certamine illo deletus, multi capti, alii ultro ad Romanos defecerunt. Imperator pro- spero victoriæ successu elatus, armis omnibus cum toto exercitu instructus, urbem triumphum ducens ingressus est, lætisque totius civitatis vocibus ex- ceptus, Bulgaros bello captos xylopanduris vinctos in eam invexit, eosque demum exira Chrysen por- tam a civibus capite truncari jussit. Bulgari auten) seditione in Teletsem mota ipsum ac cunctos ejus proceres dederunt neci, Sabinum vero Cormesil quondam principis generum constituerunt ducem. Cum vero Sabinus legatos de pace ad imperatorem confestim destinasset, Bulgari conuitiis habitis S.- bino pertinaciter se opposuerunt, clamantes: Bul- garia tui causa Romanorum potestati subjicienda est. Aucto demum tumultu, Sabinus in Mesembria præsidium fuga se subducit, et inde ad imperatorem se confert. Alium vero dominum nomine l'aga- nam Bulgari creaverunt. A. M. 6255. - C D - A. C. 755. Iloc anno habitatores deserti Ba- rathonisque incolæ fratres duo in Abdellam rebel- lionem excitaverunt, quos ille misso exercitu cum copiarum octoginta millibus exstinxit. Hoc eodem anno Turci Caspiis portis egressi, plurimis per Armeniam occisis, captivorum collegerunt turmas, et domos repetierunt. Porro quidam Epiphaniæ, quæ ad Apameam Syriæ posita est, episcopus, co- gnomento Comanites, Epiplianiz civibus, quod sa cra vasa distraxisset, apud Theodorum Antiochiæ patriarcham accusationem passus, pretium corum restituendi impotens, rectæ fidei desertor factus, in Constantini sententiam adversus sanetas imagines excitatan ipse contraria conscius transiit. Eum communibus calculis Theodorus Antiochiæ, Theodorus alter Hierosolymorung, Cosmas Alexan- driæ patriarchæ cum suffraganeis episcopis´ die sancta Pentecostes sacrosancti Evangelii lectione peracta, in propria sede singuli concordibus animis ac vocibus anathemati subjecere. Eodem pariter anno a mensis Octobris exordio frigus ingens : asperrimum non in hac modo re- gione, seul et per Orienten, Septentrionem et Occi VARIE LECTIONES. xs' a, fort. cfr. p. 269. * JAC. GOARI NOTÆ. Ab exorto sole. Bafrasos apud Anastasium. sex in exsilium ejectum legimus. An ita sedi resti tutus, ut hoc anno Cosmam anathemate percutere PATROL. GR. CVIII. (57) Conefnit Nicephorus, ταῦτα κατεπράττετο (59) Nicephorus, Βαϊανόν. (61) Patriarcham nomine Theodorum ante annos (60) Barb. Βασραθών, qui forsan pag. 303 Πάτρα - potuerit?
μετὰ δὲ τοῦτο ἀναβιβάσαντες αὐτὸν ἐν τῷ ἄμβωνι καὶ στήσαντες ὄρθιον, ἔλαβε Νικήτας τὸν χάρτην, καὶ ἀποστείλας ἐπισκόπους καὶ λαβὼν τὸ ὠμοφόριον αὐτοῦ ἀνεθεμάτισεν αὐτόν· καὶ ἐπονομάσαντες Σκοτίοψιν ἐξέωσαν αὐτὸν ὀπισθοφανῶς τῆς ἐκκλησίας. τῇ δὲ ἑξῆς ἡμέρᾳ ἱπποδρομίας οὔσης, ἐψίλωσαν αὐτοῦ τὴν ὄψιν καὶ ἐγύμνωσαν αὐτοῦ τὴν γενειάδα καὶ τὰς τῆς κεφαλῆς τρίχας καὶ τῶν ὀφρύων, καὶ ἐνδύσαντες αὐτὸν σηρικὸν καὶ ἀμανίκωτον κονδὸν ἐκάθισαν αὐτὸν ἐπὶ ὄνου σαγματωμένου ἐξανάστροφα κρατοῦντα τὴν οὐρὰν αὐτοῦ, καὶ ἐξήνεγκαν διὰ τοῦ διϊππίου εἰς τὸ ἱπποδρόμιον, τοῦ λαοῦ παντὸς καὶ τοῦ δήμου ἀνασκάπτοντος καὶ ἐμπτύοντος αὐτόν. ἔσυρε δὲ τὸν ὄνον Κωνσταντῖνος ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ ῥινοκοπημένος. ἐλθόντος δὲ αὐτοῦ ἐν τοῖς δήμοις, κατῆλθον καὶ ἐνέπτυσαν καὶ κόνιν ἐπέρριπτον ἐπ’ αὐτόν. ἐνέγκαντες δὲ αὐτὸν εἰς τὸ στάμα ἔρριψαν αὐτὸν ἐκ τοῦ ὄνου καὶ ἐπάτησαν τὸν τράχηλον αὐτοῦ· καὶ καθίσαντες αὐτὸν ἀπέναντι τῶν δήμων, ἤκουε παρ’ αὐτῶν σκωπτικοὺς λόγους ἕως τῆς ἀπολύσεως τοῦ ἱππικοῦ. καὶ τῇ ιε τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἀποστέλλει πρὸς αὐτὸν τοὺς πατρικίους καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι·ἐθνῶν χιλιάδας κ' ", καὶ τούτους εἰς τὰ ὀχυρώματα στήσας, ἀσφαλίσατο ἑαυτόν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐλθὼν ἐπλίκευσεν εἰς τὸν κάμπον Αγχιάλου· καὶ τῇ λ' τοῦ Ιουνίου μηνὸς τῆς α' ινδικτιώνος (57), ἡμέρᾳ ε', ἐφάνη Τελέτζης μετὰ πλήθους ἐθνῶν ἐρχόμενος, καὶ συμβαλόντες πόλεμον κόπτουσιν ἀλλήλους ἐπὶ πολύ, καὶ τραπεὶς Τελέτζης ἔφυγεν. Ἐκράτησε δὲ ἡ μάχη ἀπὸ ὥρας τ' (58) ἕως ὀψὲ, καὶ πολλὰ πλήθη Βουλγά- ρων ἀνηλώθησαν, πολλοὶ δὲ ἐχειρώθησαν, ἄλλοι δὲ καὶ προσερούησαν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀρθεὶς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ νίκῃ, ἐθριάμβευσεν ταύτην ἐπὶ τῆς πόλεως, αρματωμένος σὺν τῷ στρατῷ εἰσελθών, εὐφημούμε νος ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ξυλοπανδούροις σύρων τους χειρωθέντας Βουλγάρως, οὓς ἔξωθεν της Χρυσῆς πόρτης ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν ὑπὸ τῶν πολιτῶν. Τὸν δὲ Τελέτζην στασιάσαντες οι Βούλγαροι ἀπέκτει ναν σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ, καὶ ἔστησαν Σαβίνον γαμβρόν ὄντα Κορμεσίου τοῦ πάλαι κυρίου αὐτῶν. Τοῦ δὲ Σαβίνου εὐθέως ἀποστείλαντος πρὸς τὸν βασι λέα, καὶ ζητοῦντος ποιῆσαι εἰρήνην, κομμένδον οι ποιήσαντες οἱ Βούλγαροι αντέστησαν τῷ Σαβίν, στερρών, λέγοντες, ὅτι Διὰ σοῦ Βουλγαρία μέλλει δουλοῦσθαι τοῖς Ῥωμαίοις. Στάσεως δὲ γενομέ- νης, φεύγει Σαβίνος ἐν τῷ κάστρῳ Μεσημβρίας, καὶ προσεῤῥύη τῷ βασιλεῖ. Έστησαν δὲ οἱ Βούλγαροι ἕτερον κύριον ὀνόματ: Παγανός (59). Τούτῳ τῷ ἔτει ἀντῆραν οἱ τῆς ἐρήμου καὶ τοῦ Βαραθών (60) τῷ ᾿Αβδελλα δύο ἀδελφοί, οὓς ἀποστείλας ανείλεν σὺν χιλιάσιν ὀγδοή - κοντα στρατοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξῆλθον Τοῦρκοι ἐκ τῶν Κασπίων πυλῶν, καὶ ἀνεῖλον πολλούς εἰς 'Αρμεν νίαν, καὶ λάβον αἰχμαλωσίαν πολλὴν, καὶ ὑπέστρε- ψαν. Κοσμᾶς δέ τις ἐπίσκοπος Επιφανείας τῆς κατὰ Απάμειαν τῆς Συρίας, Κωμανίτης επιλεγόμενος, τῶν πολιτῶν Επιφανείας πρὸς Θεόδωρον πατριάρχην Αντιοχείας (34) Εγκλησιν ποιησαμένων κατὰ τοῦ αὐτ του Κοσμά περὶ μειώσεως ἱερῶν, καὶ αὐτοῦ μὴ δυναμένου ταῦτα συστῆσαι, ἀπέστη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ὁμόφρων τῆς αἱρέσεως Κωνσταντίνου κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων γέγονεν. Ὃν κοινῇ γνώμῃ Θεόδωρος ο πατριάρχης Αντιοχείας, καὶ Θεόδωρος ὁ Ἱεροσολύμων, καὶ Κοσμᾶς ὁ ᾿Αλεξανδρείας σὺν τοῖς ὑπ' αὐτοὺς ἐπισκόποις τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἁγίας Πεντηκο στῆς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου όμο. φρόνως ἀνεθεμάτισαν, ἕκαστος κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πά λεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι ἀπ᾿ ἀρχῆς τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός γέγονεν κρύος μέγα καὶ πικρότατον, οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν γῆν μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ᾿Ανατολήν * α'] ς' Γ. οι κομβέντον Βασραθών 1. ατὰ τὴν πρώτην ινδικτιῶνα. σος, CHRONOGRAPΗΙΑ. Αvicinarum nationum viginti millibus in auxilium B açcitis et per munita loca distributis, ipse præsidio se inclusit. Imperator vero in Anchiall agris castra- metatus est. Porro Junii dje trigesimo, indictione prima, feria hebdomiadis quinta, Taletses cum nu- merosa auxiliariorum multitudine progredi tandem višus est, consertaque pugna, mutua utrinsque partis emdes ingens edita, fusisque demuin Teletsis copiis ipse fugam arripuit. Duravitque pugna al hora quinta usque ad vesperam, et maximus Bulga- rorum numerus certamine illo deletus, multi capti, alii ultro ad Romanos defecerunt. Imperator pro- spero victoriæ successu elatus, armis omnibus cum toto exercitu instructus, urbem triumphum ducens ingressus est, lætisque totius civitatis vocibus ex- ceptus, Bulgaros bello captos xylopanduris vinctos in eam invexit, eosque demum exira Chrysen por- tam a civibus capite truncari jussit. Bulgari auten) seditione in Teletsem mota ipsum ac cunctos ejus proceres dederunt neci, Sabinum vero Cormesil quondam principis generum constituerunt ducem. Cum vero Sabinus legatos de pace ad imperatorem confestim destinasset, Bulgari conuitiis habitis S.- bino pertinaciter se opposuerunt, clamantes: Bul- garia tui causa Romanorum potestati subjicienda est. Aucto demum tumultu, Sabinus in Mesembria præsidium fuga se subducit, et inde ad imperatorem se confert. Alium vero dominum nomine l'aga- nam Bulgari creaverunt. A. M. 6255. - C D - A. C. 755. Iloc anno habitatores deserti Ba- rathonisque incolæ fratres duo in Abdellam rebel- lionem excitaverunt, quos ille misso exercitu cum copiarum octoginta millibus exstinxit. Hoc eodem anno Turci Caspiis portis egressi, plurimis per Armeniam occisis, captivorum collegerunt turmas, et domos repetierunt. Porro quidam Epiphaniæ, quæ ad Apameam Syriæ posita est, episcopus, co- gnomento Comanites, Epiplianiz civibus, quod sa cra vasa distraxisset, apud Theodorum Antiochiæ patriarcham accusationem passus, pretium corum restituendi impotens, rectæ fidei desertor factus, in Constantini sententiam adversus sanetas imagines excitatan ipse contraria conscius transiit. Eum communibus calculis Theodorus Antiochiæ, Theodorus alter Hierosolymorung, Cosmas Alexan- driæ patriarchæ cum suffraganeis episcopis´ die sancta Pentecostes sacrosancti Evangelii lectione peracta, in propria sede singuli concordibus animis ac vocibus anathemati subjecere. Eodem pariter anno a mensis Octobris exordio frigus ingens : asperrimum non in hac modo re- gione, seul et per Orienten, Septentrionem et Occi VARIE LECTIONES. xs' a, fort. cfr. p. 269. * JAC. GOARI NOTÆ. Ab exorto sole. Bafrasos apud Anastasium. sex in exsilium ejectum legimus. An ita sedi resti tutus, ut hoc anno Cosmam anathemate percutere PATROL. GR. CVIII. (57) Conefnit Nicephorus, ταῦτα κατεπράττετο (59) Nicephorus, Βαϊανόν. (61) Patriarcham nomine Theodorum ante annos (60) Barb. Βασραθών, qui forsan pag. 303 Πάτρα - potuerit?
PG 108:875τί λέγεις περὶ τῆς πίστεως ἡμῶν καὶ τῆς συνόδου ἧς ἐποιήσαμεν; ὁ δὲ ματαιωθεὶς τὰς φρένας ἀπεκρίθη, ὅτι καλῶς καὶ πιστεύεις καὶ τὴν σύνοδον πεποίηκας, οἰόμενος διὰ τούτου πάλιν ἐξευμενίσασθαι αὐτόν· οἱ δὲ εὐθυβόλως ἀποκριθέντες εἶπον· ἡμεῖς τοῦτο ἠθέλομεν ἀκοῦσαι ἐκ τοῦ μιαροῦ σου στόματος· ἀπὸ δὲ τοῦ νῦν ἄπελθε εἰς τὸ σκότος καὶ εἰς τὸ ἀνάθεμα. καὶ οὕτω λαβὼν τὴν ἀπόφασιν ἀπεκεφαλίσθη εἰς τὸ Κυνήγιον. καὶ τὴν μὲν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐκ τῶν ὤτων δήσαντες ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἐν τῷ Μιλίῳ ἐκρέμασαν εἰς ἔνδειξιν τοῦ λαοῦ. τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ δήσαντες καλωδίῳ τὸν πόδα, [διὰ τῆς Μέσης σύραντες εἰς τὰ Πελαγίου] μετὰ τῶν βιοθανάτων ἔρριψαν· ὁμοίως καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τὰς τρεῖς ἡμέρας ἐκεῖσε ἀπαγαγόντες ἔρριψαν. ὢ τῆς ἀλογίας καὶ ὠμότητος καὶ ἀσπλαγχνίας τοῦ ἀνημέρου θηρός. οὐκ ᾐδέσθη τὴν ἁγίαν κολυμβήθραν ὁ ἄθλιος; δύο γὰρ τέκνα αὐτοῦ τῆς τρίτης γυναικὸς ἐν ταῖς ἀγκάλαις αὐτοῦ δεξάμενος ἦν. πάντοτε μὲν οὖν θηριώδης τὸν τρόπον καὶ ἀνήμερος ἦν. ἀπὸ δὲ τούτου τοῦ χρόνου πλείονι μανίᾳ κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν ἐχρήσατο.καὶ "Αρκτον καὶ Δύσιν, ὥστε τὴν ἀρκτώαν τοῦ πόντου παραλίαν ἐπὶ ἑκατὸν μίλια τὸ πέλαγος ἀπολιθωθῆναι ἐκ τοῦ κρύους ἐπὶ τριάκοντα πήχεις τὸ βάθος, καὶ ἀπὸ Ζηκχίας μέχρι τοῦ Δανουβίου καὶ τοῦ Κούφη ποταμοῦ καὶ τοῦ Δαμαστρί τε καὶ Δάναπρι καὶ τῶν Νεκροπύλων καὶ τῆς λοιπῆς ἀκτῆς μέχρι Μεσημ βρίας και Μηδείας (62) ὅμοια πεπονθότων. Τοῦ δὲ τοιούτου πάγους ἐπιχιονηθέντος ηὐξήθη ἐπ' ἄλλας εἴκοσι πήχεις, ὥστε συμμορφωθῆναι τὴν θάλασσαν τῇ ξηρᾷ, καὶ πεζοβατεῖσθαι ὑπερθεν τοῦ κρύους ἀπό τε Χαζαρίας, Βουλγαρίας καὶ τῶν λοιπῶν παρακειμένων έθνῶν, παρά τε ἀνθρώπων ἀγρίων τε καὶ ἡμέρων ζώων. Τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ τῆς δ' Ινδικτιώνος (65) τοῦ τοιούτου πάγους κατὰ Θεοῦ κέλευσιν εἰς πλεῖστα καὶ διάφορα οροφανή τμήματα διαιρεθέντος, καὶ Β τῇ τῶν ἀνέμων βίᾳ ἐπὶ Δαφνουσίαν καὶ τὸ Ἱερὸν κατ- ενεχθέντος ", οὕτω διὰ τοῦ Στενοῦ ἐπὶ τὴν πόλιν έφθασαν μέχρι τῆς Προποντίδος καὶ τῶν νήσων καὶ ᾿Αβύδου πᾶσαν τὴν παραλίαν ἀκτὴν ἐπλήρωσαν, ὧν αὐτόπται καὶ νὰ ἡμεῖς γεγόναμεν ἐπιβάντες ἐπὶ ἑνὸς αὐτῶν σὺν καί τισιν ὁμηλίκους σε Α', καὶ παίζοντες ἐπάνω αὐτοῦ. Εἶχον δὲ καὶ ζῶα ἄγριά τε καὶ ημερα τεθνεῶτα. Πᾶς δὲ ὁ βουλόμενος ἀπὸ Σοφιανῶν ἕως τῆς πόλεως, καὶ ἀπὸ τῆς Χρυσοπόλεως έως του Αγίου Μάμαντος, καὶ τῶν Γαλάτου ἀκωλύτως * διὰ ξηρᾶς ἐβάδιζον. Εν δὲ ἐξ αὐτῶν προτραγέν τῇ τῆς ἀκροπόλεως σκάλα. συνέτριψεν αὐτήν. Ετερον δὲ παμμέγεθες τῷ τείχει προσφαγὲν, τοῦτο μεγάλος ἐδόνησεν, ὡς καὶ τοὺς ἔνδοθεν οἴκους συμμετα σχεῖν τοῦ σάλου. Εις τρία δὲ διαῤῥαγεν διέζωσεν τὴν πόλιν (64) ἀπὸ τῶν Μαγγάνων ἕως τοῦ ρου, οὗτινος τὸ ὕψος ὑπερείχεν τῆς πόλεως θα τα τείχη πάντες δὲ οἱ τῆς πόλεως ἄνδρες τε καὶ γυναί. κες καὶ παῖδες ἡ ἀδιαλείπτως τῇ θέα τούτων προς εκαρτέρουν καὶ μετὰ θρήνων καὶ δακρύων οἴχει ἀο ἐκαμπτον, ἀποροῦντες τί εἰπεῖν πρὸς τοῦτε. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ἀστέρες ἀθρόως " ἐκ τοῦ οὐ- ρανοῦ πίπτοντες (65) ὤφθησαν, ὡς πάντας τοὺς ὁρῶν τας τὴν τοῦ παρόντος αιώνος ὑπολαμβάνειν εἶναι συντέλειαν· αὐχμός τε πολὺς γέγονεν, ώς ξηρανθή ναι καὶ πηγάς. Αγαγὼν δὲ ὁ βασιλεὺς τὸν πατριάρ χην λέγει αὐτῷ· "Αρει τί ἡμᾶς βλάπτει, ἐὰν λέ. γωμεν τὴν Θεοτόκον Χριστοτόκον; Ὁ δὲ περι· πτυξάμενος αὐτὸν λέγει· Ἐλέησον, δέσποτα, μηδὲ εἰς ἔννοιάν σου ἔλθῃ οὗτος ὁ λόγος· οὐχ ὁρᾷς κατενεχθέντος Α, διενεχθ. της. * και ὁμηλίκοις Α Γ, ὀμήλιξιν νυκ. " ἀκωλύ- τως Α, ακώλυτος. ναίς. οι οἴκους Δ. οἰκοῦντας διέζωσεν Α. καὶ ἔζωσεν της πόλεως οι. Α Κ · καὶ παῖδες αθρόως λέγωμεν Α, λέγομεν ναίg. · οὗτος δι οὕτως της δευτέρας THEOPHANIS dentis plagam incubuit, adeo ut in borealibus ponti A maritinis mare ad centum millia in longum, in profundum vero cubitos triginta præ frigore in lapidis duritiem concreverit, quod etiam in toto illọ terrarum tractu, qui a Zecchia usque ad Danu- bium et Cuphem fluvium et Damastrim et Dana- prim et Necrophylas reliquumque littus usque ad Mesembriam et Mediam interjacet, obtinuit. Hujus- modi vero glacies copiosa deinde nive cooperta ad alios viginti cubitos excrevit, adeo ut mare solida continenti quam simillimum, ad Chazaris, Bniga- ris, caeterarumque nationum adjacendum fines tutum iter hominum animaliumque cum silver- trium tum domesticorum pedibus præbuerit. Indi- ctionis autem secundæ mense Februario, glacies hujusmouli Dei jussu in multa ac varia frusta mon- T Bes tium speciem referentia disrupta est, quæ ventó- rum vi ad Daphnusiam et Hierum delata, inde por ponti fauces in urbem delata et ad Propontidis terminos, insularum et Abydi maritimas omnes oras, cujus de visa testes exstitimus, implevit. In unum quippe illius fragmentum quasi triginta æta- tis ejusdem juvenes ludibundi ascendimus. Erant autem in fragmentis istis congesta feraruin dome- sticorumque animalium cadavera. A Sophianorum sane portu ad urbem usque, et a Chrysopoli usque ad Sancti Mamantis et Galatz littus qui voluisset sicco pede et absque dificultate velut per solidamn terram gradiebatur. Unum porro ex istis ad acro- poleos scalam allisum eam confregit. Aliud horren- dum certe ac ingens ad murum cum impetu appel- lens, adeo valide concussit, ut commotionis treno- rem, qui interius habitabant, experirentur. lilud demum in tres discissum partes a Manganis ad Bosphorum urbem circumcinxit, cum alioquin ejus asset magnitudinis quæ urbis muros superaret. Cuncti autem urbis incolæ cum viri tum mulieres tum infantes, spectaculis istiusmodi diutissime de- tenti, mox in gemitus et lacrymas soluti do- mos repetebant, quid vero de istis sentirent, prorsus ambigebant. Ejusdèm quoque anui meuse Martio stellæ crebro quasi e cœlo decidere visæ sunt, adeo ut cuncti portentorum hujusmodi spectatores effecti saculi praesentis consummationem advenisse con- D jectarent. Siccitas subinde et ventorum ariditas VARLE LECTIONES. add. ex A. vulg. vulg. ss prius add. ex A. · add. ex A. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. scella, Masia vel Mgsia placet.. annum tertium differenila. Mss. quippe codices Pal. et Peyrez. consonant cum Regio. Barberinum cor- recte et dilucide exhibet, cui Anasta- sius et Miscella consentiunt. Mangana quippe machinaram condendarum locus et armamentarium ab acropoli non longe distabat. Orig. CP. de portentos hujus glaciei tempore. Nicephorus posi Constantini in Bulgaros irruptio- nem primam anmo ejusdem quinto supra decimmin eam accidisse narrans, a Theophanis calculo longe se dissidere testalar. Copronymi relatum simile portentum, tantami i.lem non intelligat, accidisse narrat Nicephorus Pag. 43. (62) Ita Nicephorus. Anastasius, Mediam. Mi- (63) Τῆς β' Ινδικτιώνος, legendum : vel hzc in (64) Τὴν ἀκρόπολιν cum Nicephoro lubentior lego. (65) Ante Anastasii patriarcha mortem 20:0
PG 108:877ἀποστείλας γὰρ κατήνεγκε Πέτρον τὸν ἀοίδιμον στυλίτην ἀπὸ πέτρας, καὶ μὴ ὑπείξαντα τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ ζῶντα δήσας τῶν ποδῶν ἐν τοῖς Πελαγίου καὶ τοῦτον διὰ τῆς Μέσης συρόμενον ἐκέλευσε ῥιφῆναι, ἄλλους ἐν σάκκοις δεσμῶν καὶ λίθοις προσαρτίζων ἐν τῷ πελάγει ῥίπτεσθαι προσέταττεν, τυφλόνων, ῥινοκοπῶν, μάστιξι ξαίνων, καὶ πᾶν εἶδος κολάσεως κατὰ τῶν εὐσεβούντων ἐπινοῶν· καὶ ἐν μὲν τῇ πόλει δι’ ἑαυτοῦ ταῦτα ἔδρα καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ, Ἀντωνίου, φημί, πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν καὶ Πέτρου μαγίστρου καὶ τοῦ ἐκπαιδευθέντος ὑπ’ αὐτοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων, ἐν δὲ τοῖς ἔξω θέμασι διὰ τῶν προρρηθέντων στρατηγῶν. αὐτὸς δὲ κιθαρῳδίαις ἔχαιρε καὶ συμποσιασμοῖς, αἰσχρολογίαις τε καὶ ὀρχησμοῖς ἐκπαιδεύων τοὺς περὶ αὐτόν. καὶ εἴ πού τις συμπίπτων ἢ ἀλγῶν τὴν συνήθη Χριστιανοῖς ἀφῆκε φωνήν, τὸ θεοτόκε βοήθει, ἢ παννυχεύων ἐφωράθη ἢ ἐκκλησίαις προσεδρεύων ἢ εὐλαβείᾳ συζῶν ἢ μὴ ὅρκοις χρώμενος ἀφειδῶς, ὡς ἐχθρὸς τοῦ βασιλέως ἐκολάζετο καὶ ἀμνημόνευτος ὠνομάζετο. μοναστήρια δὲ τὰ εἰς δόξαν θεοῦ καὶ τῶν σωζομένων καταφύγια οἴκους κοινοὺς καθίστα τῶν ὁμοφρόνων αὐτῷ στρατιωτῶν.δια στηλιτεύεται καὶ ἀναθεματίζεται Νεστόριος ὑπὸ πάσης τῆς ᾿Εκκλησίας; Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς εἶπεν· Εγώ μαθεῖν θέλων ηρώτησα· ἕως δὲ σοῦ ὁ λόγος. Δ. Μ. 6956. ---- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπῆλθον πάλιν οἱ Τοῦρκοι ἐπὶ τὰς Κασπίας πύλας καὶ εἰς Ἰβηρίαν, καὶ πολεμήσαντες μετὰ τῶν ᾿Αράβων, καὶ ἐξ ἀμφο τέρων ἀπώλοντο πολλοί. Ο δὲ ᾿Αβδελλάς πανουργία τοιαύτῃ καθεῖλε τῆς ἀρχῆς τὸν Ἰσὸ ', εἰς ἄν, ὡς ἀνω- τέρω είρηται, ὁ τρίτος κλῆρος τοῦ κρατεῖν μετ' αὐτὸν ἔπεσεν. Κεφαλαλγούμενον γὰρ ἡμικρανικῶς αὐτὸν τ ὁρῶν, καὶ σκοτοματικῶς πληρούμενον, πείθει θερα πευθήσεσθαι μέλλειν, εἰ ταῖς ῥισὶν (66) έμφυσηθῇ πταρμικῷ τινι ἐνσκευαζομένῳ τῷ αὐτοῦ ἰατρῷ, Μωσεί τινι τούνομα, διακόνῳ τῆς ᾿Αντιοχέων ἐκκλη- σίας· ἐν ήδη δωρεαῖς ἦν πεπεικὼς δριμύτατον κατα- σκευάσαι φάρμακον, μετὰ τοῦ καὶ ναρκώδες εἶναι σφόδρα. Καὶ δὴ πεισθεὶς ὁ αὐτὸς Ἰσέβιν * Μουσὲ τῷ Αβδελλα, καίπερ ἀσφαλιζόμενος τοῦ συμφαγεῖν αὐ τῷ διὰ τὴν ἐπιβουλήν, ἐδέξατο διάρινον 40. Καὶ πλη- ρωθεὶς περὶ τὴν " κεφαλήν πάσας τας " αἰσθήσεις μετὰ τῶν ἡγεμονικῶν ἐνεργειῶν στερηθείς, ἄφωνος προσκειτο. Προσκαλεσάμενος δὲ τοὺς ἡγεμόνας καὶ προύχοντας τοῦ γένου; ὁ ἀδελφὸς 18, ἔφη· τι ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ μελλοβασιλέως ὑμῶν; Οἱ δὲ ὁμο φρόνως αρνησάμενοι αὐτὸν, δεξιὰς ἔδωκαν τῷ υἱῷ τοῦ αὐτοῦ ᾿Αβδελλα, Μονάμ " δὲ τῷ ἐπικληθέντι Μαζίς τὸν δὲ Ἰσὲ ι ἀναίσθητον μετήνεγκαν οι καδε. Τοῦτον δὲ μετὰ τρίτην ἡμέραν ἀναλαβόμενον ἀπολογίαις ἐπιπλείστοις παρεμυθήσατο, ταλάντοις χρυσίου ρ' τὴν ὕβριν ἀνταμειψάμενος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐπέστειλεν Παγανὸς ὁ κύριος Βουλγαρίας πρὸς τὴν βασιλέα, αιτούμενος συνοψι σθῆναι αὐτῷ, καὶ λαβὼν λόγον, ἐξῆλθε προς αὐτὸν μετὰ τῶν Βοϊλάδων (67) αὐτοῦ, καὶ καθεσθέντος τοῦ βασιλέως, καὶ τοῦ Σαβίνου συγκαθεζομένου καὶ αὐτ τοῦ 18, ἐδέξατο αὐτούς. Καὶ ὠνείδισεν τὴν ἀταξίαν αὐτῶν καὶ τὸ κατὰ Σαβίνου μίσος, καὶ ἐποίησαν τὸ δοκεῖν εἰρήνην. Καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς λάθρα εἰς Βουλγαρίαν ἐπίασεν τὸν Σέβερον ἄρχοντα (68) Σκία- βουνῶν τὸν πολλὰ κακὰ ἐν τῇ Θράκῃ ποιήσαντα. Κατεσχέθη δὲ καὶ Χριστῖνος, ἀπὸ Χριστιανῶν μαγα- φύσης, καὶ πρῶτος τῶν Σκαμάρων (69) · ὃν ἐν τῷ * αὐτὸν ὁρῶν Α. . ἐξῆλθον Δ. · τὸν Ἰσέβιν Μούσε Α, τὸν Ἰσσεβ: μουσὲ 2, τὸν Ἰσσέβιν Μοῦσε Γ, τὸν Ἰσείδιμουσα σκευαζομ. Α. σὲ] ἐμὲ Α, εἰσὲ ε!ξ: βιν Μουσὲ διὰ ῥινῶν Α. Γ, διάρικον εε τὰ περὶ τὴν Δ. πάσας τε τὰς Α. ὁ ᾿Αβδελλάς Μουάμ Α. εἰς Ἰσὲ Α, Ἰσαι ἀναίσθητον Α. ἀνάνθητον ἀπέστ. Α. καὶ αὐτοῦ] αὐτῷ Α. το ὠνείδισεν Α, ώνειδίσατε να β. Σκλαβουνών Α, Σκλαβοῦνον μέλι ἐν τοῖς ῥισίν. CHRONOGRAPHIA. A talis iucubuit, ut fontes ipsi exaruerint. Caterun imperator patriarcham ad se accersitum ita allo- quitur : Si Dei genitricem Christi Matrem asserue – rimus, quid inde mali portendetur ? ille imperato- rem complexus : Miserere, domine, inquit, nec mentem tuam cogitatus hujusmodi unquam subeat. Annon vides quam diffamatus et exsecrandus per universam Ecclesiam habetur Nestorius? Ad hæc imperator, secretum hoc nulli revelandum permaneat. Discendi cupidus, ait, quæstionem proposui, apud te A. M. B - A. C. 756. Hoc anno Turci in Caspias portas et Iberiam irruptionen secundam fecerunt, pugna- que cum Arabibus conserta, ex utraque parte cc- cidere non pauci. Porro Abdellas Iseibi Musæ, in quem, ut seperius enarratum est, imperandi sors tertio ordine devolvebatur, principatu hac arte de fraudavit. Cum enim eum hemicranico ac vertigi- noso capitis dolore laborare videret, ipsum sanatum iri persuasit, si in nares ejus insularetur medi- camentum sternutamenta movens, confectum quodam suo medico, Moyse nomine, Autiochenas ecclesiæ diacono, quem jam aute ipse Abdellas muneribus corruperat, ut nimirum medicamentum violentum simul ac soporiferum prapararet. Is fa- cile persuasus, morem Adbellæ gerit, ac licet ab insidiis cavens a conviviis quoque cum eo ineundis sibi temperandum putaret, hausit tamen naribus medicamentum. Confestim vero capitis gravedine laborans ac sensibus occupatis turbatus, rationis etiani functionibus et principis partis ductu prisa- tus, et exanimis jacebat. Abdellas subinde ducibus c et generis proceribus convocatis, ipse ceu frater eorum sententiam rogat : Quid vobis de futuro rege vestro videtur? Eo vero communibus suffragiis re- pulliato, Monam, cognomento Madi, Abdellæ filio, dextras et fdem dederunt, Ise autem sensibus or- batum domium retulerunt, eumdemque tertium bene valentein multis excusationum modis Abdellas centum compensare. i post diem reparatis sensibus et mente restituta placare contendit, et illatanı injuriam talentis auri D pacem cum eis composuit. Missis porro latenter in aute add. ex Eodem etiam anno Paganus Bulgarorum domi- nus, missis ad imperatorem legatis, ad colloquium et mutuum cum eo conspectum venire postulayit, et accepta ſide, ipse cum suis Boiladis et optimati- bus ad imperatorem se contulit. Imperator autem sede sua recubans, Sabino ipsi pariter assidente, advenientes accepit. Tum rebellione et quod in Sabinum conceperant, odio exprobrato, simulatam Bulgariam militibus, Severum Sclavinum optimateın multorum pridem in Thracia malorum auctorein in potestatem rccepit. Comprehensus est etiam VARIE LECTIONES. · vulg. vulg., conj. Goar., sed recte label minis forma omnisso patris nomine h. 1. filius Mase. vulg. conj. Goar. in ug. vulg. vulg. " vulg. JAC. GOARI NOTÆ. et una correcte legit accusandi casum et proprium nomen demonstrant miss. cucti. nes vocari docet Eugyppius in Vita Severini cap. : (66) Pal. qua arte id fuerit attentatum exponit, (67) Bulgarorum duces, et optimates Βοιλάδες. (68) Anastasius, Severerunt principem. Verum (69) Scamares etiam Latinis Bulgarorum purdo-
PG 108:879τὴν γοῦν Δαλμάτου πρώτιστον οὖσαν ἐν τοῖς κοινοβίοις τοῦ Βυζαντίου στρατιώταις εἰς κατοικίαν δέδωκεν, τὰ Καλλιστράτου τε λεγόμενα καὶ τὴν Δίου μονὴν καὶ τὰ Μαξιμίνου ἄλλους τε μοναστῶν ἱεροὺς οἴκους καὶ παρθενῶνας ἐκ βάθρων κατέλυσεν. τοὺς δὲ μοναχικὸν βίον ἀναλαβέσθαι ἐπιτηδεύσαντας ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐν στρατείᾳ ἢ ἐν τέλει, καὶ μάλιστα τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῷ καὶ μύστας γεγονότας τῶν αὐτοῦ ἀσελγειῶν καὶ ἀρρητοποιϊῶν θανάτῳ καθυπέβαλεν ὑπονοούμενος τὴν ἐκ τῶν ἐξαγορεύσεων προσγινομένην αὐτῷ αἰσχύνην· διά τοι τοῦτο καὶ Στρατήγιον, τὸν τοῦ Ποδοπαγούρου [ἀδελφόν], ἀστεῖον ὄντα τῷ εἴδει προσλαβόμενος, (ἐφίλει γὰρ προσοικειοῦσθαι τοῖς τοιούτοις διὰ τὰς ἀκολασίας αὐτοῦ) αἰσθόμενός τε αὐτὸν ἀηδῶς ἔχοντα πρὸς τὰς ἀθεμίτους ἀνδρομανίας αὐτοῦ καὶ τῷ μακαρίῳ Στεφάνῳ, τῷ ἐγκλείστῳ τοῦ ἁγίου Αὐξεντίου, ταύτας ἐξαγορεύοντα σωτηρίας τε φάρμακα λαμβάνοντα, ὡς ἐπίβουλον αὐτοῦ τοῦτον διαφημίσας σὺν τῷ ἐγκλείστῳ, ὡς προλέλεκται, ἀνεῖλεν. ἐποίησε δὲ εὐθηνῆσαι τὰ εἴδη ἐν τῇ πόλει τῷ χρόνῳ τούτῳ.ποδοκοπήσαντες, ἤνεγκαν τους ιατρούς ε', καὶ τοῦτσι ἀνέτεμον ζῶντα τ' ἀπὶ ἤδης (71) ἕως τοῦ θώρακος πρὸς τὸ κατανοῆσαι τὴν τοῦ ἀνθρώπου κατασκευήν καὶ οὕτως αὐτὸν τῷ πυρὶ παρέδωκαν. Αφίω δὲ ὁ βασιλεὺς ἐξελθὼν τῆς πόλεως, καὶ ἀφυλάκτους εὑρὼν τὰς κλεισούρας, διὰ τὴν ἀπατηλὴν εἰρήνην, εἰσῆλθεν εἰς Βουλγαρίαν εως Τούνζας 2. Καὶ βαλὼν πῦρ εἰς τὰς αὐλὰς ὡς εὗρεν, μετά φόβου ὑπέστρεψεν, μηδὲν γενναῖον ποιήσας. Α μούλῳ (70) τοῦ ἁγίου Θωμά χειροκεκήσαντες καὶ με Α. Μ. 6257. — Τούτῳ τῷ ἔτει τῇ κ' τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἐνδικτιώνος δ' ἐμμανής ο γενόμενος ὁ δυσσε βὴς καὶ ἀνόσιος βασιλεὺς κατὰ παντὸς φοβουμένου τὸν Θεόν, Στέφανον τὸν νέον πρωτομάρτυρα συρθή. και προσέταξεν έγκλειστον ὄντα εἰς τὸν Ἅγιος Αὐξέν τιον εἰς τὸ πλησίον ὄρος τοῦ Δαματρός· δν λαβόντες ε τῆς ἀπαιδευσίας αὐτοῦ μετέχοντες ἐχθροὶ καὶ ὀμία φρονες αὐτῷ γεγονότες, σχολαριοί τε καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων, καλωδίῳ δήσαντες αὐτοῦ τὸν πόδα, εἷλκιν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ πραιτωρίου (72) έως τῶν Πελαγίου (75), ἔνθα καὶ διασπάσαντες, ἔρριψαν τα τίμια αὐτοῦ λεί ψανα ἐν τῷ τῶν βιοθανάτων λάκκῳ, ὡς πολλούς τους θετοῦντα πρὸς τὸν μονήρη βίον, καὶ καταφρονεῖν πείθοντα τῶν βασιλικῶν ἀξιωμάτων καὶ χρημάτων. Αἰδέσιμος γὰρ ὁ ἀνὴρ πᾶσιν ὑπῆρχεν, διὰ τὸ περὶ ει· ἑξήκοντα χρόνους αὐτὸν ποιῆσαι ἐν τῇ ἐγκλείστρα (74), καὶ ἀρεταῖς πολλαῖς διαλάμπειν. Πολλῶν τε ἀρχόν των καὶ στρατιωτῶν διαβληθέντων προσκυνεῖν εἰκε νας δια τέροις τιμωρίαις καὶ πικροτάταις αικίπις τούτου, παρέδωκεν. ῞Ορκον δὲ καθολικὸν πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ " βασιλείαν ἀπῄτησεν εἰκόν μὴ προσκυνῆσαί τινα, μεθ' δν καὶ Κωνσταντῖνον των ψευδώνυμον πατριάρχην ἐπὶ ἄμβωνος ἀνελθεῖν, καὶ ὑψώσαντα τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα όμόσει περ ποίηκεν, ὡς οὐκ ἔστι τῶν προσκυνούντων τὰς εἰκ νας· καὶ τοῦτον παραυτά στεφανίτην ἀντὶ μονα πρὸς τοὺς ἰατρούς. * ἀπὸ ἤδης νης Α. * πᾶσαν περί π' τὸ εἰκόνι Α, τῷ εἰκ. Γ. το ὑψῶσα: Α. καταν, τὴν Α. ἕως τὸ Βύζας Α Ι. έκμα- ὑπὸ τὴν αὐτοῦ] τὴν ὑπ' αὐτ. Α, ὑπ' αὐτοῦ· περιβόλων, Τῶν ᾿Αβάρων σπεισα- μένων, καὶ εἰς τὰ οἰκεῖα ἀπερχομένων, οἱ Σκαμά ρεις εγχωρίως όνομαζόμενοι ἐνεδρεύσαντες ἀφείλοντο ἵππους, καὶ ἀργυρον, καὶ ἀποσκευήν· Μείκειας. μοῦλον τῶν βασιλικῶν ἀφορμήσαντες . τῶν βιοθανάτων, τὰ τοῦ Πελαγίου μνημεία) ἐν οἰκιδίῳ στενωτάτῳ πάνω. i THEOPHANIS ་ Christinus apostata fidei conspurcator, et inter prædones dictos Scamares antesignanus, qui in portus S. Thoma mole praecisis manibus et pelibus accitis medicis commissus est, et a pube ad thora- cem ab eis dissectus conspiciendae humani corporis compositioni novum exhibuit spectaculumn, ac de- mum in ignem conjectus est. Postmodum imperator urbe inexspectato egressus, clusuras custodia desti- Lulas ob fraudulenta pacis speciem repericns, in Bulgarian Tunzas usque penetravit. Tum igne caulis et tuguriis forte repertis subjecto, nulla re renieavit. - A. C. 757. -Hoc anno meusis Novembris die vigesimo, indictione quarta, impius et irreligiosus imperator adversus omnem, qui Dei timorem præ se ferret, furiis iurectus, Stephanum juuiorem pro- Lomartyrem inclusum ad sanctum Auxentium (is locus est ad montem Damatry vieinum) ad suppli- cium trahi jussit. Eum itaque pedem unum rudente alligatum, quod plerosque ad monasticam vitam esset hortatus, et aulæ dignitates divitiasque con- temnere suasisset, a prætorio usque ad Pelagii monumenta, scholarii cæterorumque ordinum mi- lites, imo potius hostes, qui Constantini erroris, Lensus, et imperitia participes fuerant effecti, tra- clum laceraverunt, et veneratulas ejus reliquias membratim concisas in violenta morte sublatorum foveam projecerunt(s). Vir sane cunctis pretio fuit et honori, qui annos sexaginta in clausura exegit, et virtutibus innumeris claruit. Procerum autem et anilitum non paucos imagines adorasse accusatos variis tormentis et acerbissimis suppliciis imperator subjecit. Istud porro juramentum, quod ‹generale fuit, ab omnibus imperio subditis exegit, quisquam imagini venerationem exhiberet, post- modum vero ipsum Constantinum falsi nominis patriaṛcham ambonem conscendere et, veneranda vivificaque ligna manibus tollentem, e numero præclare gesta, sed subito metu correptus Сpolim B C VARIE LECTIONES. - furt. adid. ex A. 20* add. ex A. om. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Ipsa quantocius Istri fuenia pratermeans latrones D e regia irruentes. properanter insequitur, quos rulgus Seamares appel- labat. Menander De legat. : Abaribus flere inito domum remeantibus, Scamares vulgo nuncupati equos, pecunias et sarcinas positis insidiis rapuerunt. quent claudendum, et alti maris Quctus infringen dus paratam, Grecis recentioribus vocalain diximus superius. et liceat: inquiris regiorum professorum doctrina magis et merito quam ætate decanus Joannes Rio- lanus Anthropographiæ, sive Anatomicorum lib. 1, cap. 10, quo velut superioribus capitibus anatomes antiquitatem, ortum et progressum describit. vemb. Nicephorus, cloruin, prius reparata, de quilus ad pag. 253, in Pelagii foveam una cum gentilium el Saracenorum cadaveribus postmodum projecta, ut superius pag. ex præsenti Nicephori locu declaravimus. Concors accedit auctor Vite Stephani junioris protomartyris, et sacrarum imaginum defensoris antesignani, profana pelagii sepulcra unde constituta vel dicta sint exponens : Martyris cadaver, inquit, trahentes, in ethnicorum reorum foveam projiciunt (ubi prius quidem divi Pelagii mar- tyris templum erat, verum postea relusiate labe- factatum impius imperator everterat, atque in sepul- cra redegerat, ac Pelagii sepulcretum nuncupαται, adeo ut tunc quoque locu illud haberet:Cum iniquis vir jusius deputatus est. ▸ cius, (70) Molem arte vel natura ad maris portum ali- (71) An vivum hominem secure sit necessarium, (72) It Stephani vitae auctor apud Surium 28 Νο (73) Ad Cynegium corpora violenta morte erstin- (74) Nicephorus perample historiam lane perse
νέος γὰρ Μίδας γενόμενος τὸν χρυσὸν ἀπεθησαύρισε καὶ τοὺς γεωργοὺς ἐγύμνωσεν, καὶ διὰ τὴν τῶν φόρων ἀπαίτησιν ἠναγκάζοντο οἱ ἄνθρωποι τὰς τοῦ θεοῦ χορηγίας εὐώνως πιπράσκειν. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Νικήτας, ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης, τὰς ἐν τῷ πατριαρχείῳ εἰκόνας τοῦ μικροῦ σεκρέτου διὰ μουσείου οὔσας ἔξεσεν, καὶ τοῦ μεγάλου σεκρέτου τῆς τροπικῆς ἐξ ὑλογραφίας οὔσας κατήνεγκεν, καὶ τῶν λοιπῶν εἰκόνων τὰ πρόσωπα ἔχρισεν· καὶ ἐν τῷ Ἀβραμιαίῳ δὲ ὁμοίως πεποίηκεν. κη. ιδ. β. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Εὐδοκίαν ὁ τρίγαμος τρίτην οὖσαν αὐγούσταν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ ἀκουβίτων τῇ α τοῦ Ἀπριλλίου μηνός, ἰνδικτιῶνος ζ, ἡμέρᾳ σαββάτῳ, καὶ τοὺς ἐξ αὐτῆς δύο υἱοὺς αὐτοῦ, Χριστοφόρον καὶ Νικηφόρον, τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν β τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς ἡμέρα κυριακὴ τοῦ ἁγίου πάσχα, προεβάλετο καίσαρας ἐν τῷ αὐτῷ τριβουναλίῳ, τοῦ πατριάρχου ποιήσαντος τὴν εὐχήν, καὶ τοῦ βασιλέως ἐπιθέντος αὐτοῖς τάς τε χλαίνας καὶ τὰ καισαρίκια περικεφάλαια· ὡσαύτως καὶ Νικήταν, τὸν ἔσχατον ἀδελφὸν αὐτῶν, ποιήσας νοβελίσιμον ἐπέθηκεν αὐτῷ χλαῖναν χρυσῆν καὶ τὸν στέφανον.ποδοκοπήσαντες, ἤνεγκαν τους ιατρούς ε', καὶ τοῦτσι ἀνέτεμον ζῶντα τ' ἀπὶ ἤδης (71) ἕως τοῦ θώρακος πρὸς τὸ κατανοῆσαι τὴν τοῦ ἀνθρώπου κατασκευήν καὶ οὕτως αὐτὸν τῷ πυρὶ παρέδωκαν. Αφίω δὲ ὁ βασιλεὺς ἐξελθὼν τῆς πόλεως, καὶ ἀφυλάκτους εὑρὼν τὰς κλεισούρας, διὰ τὴν ἀπατηλὴν εἰρήνην, εἰσῆλθεν εἰς Βουλγαρίαν εως Τούνζας 2. Καὶ βαλὼν πῦρ εἰς τὰς αὐλὰς ὡς εὗρεν, μετά φόβου ὑπέστρεψεν, μηδὲν γενναῖον ποιήσας. Α μούλῳ (70) τοῦ ἁγίου Θωμά χειροκεκήσαντες καὶ με Α. Μ. 6257. — Τούτῳ τῷ ἔτει τῇ κ' τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἐνδικτιώνος δ' ἐμμανής ο γενόμενος ὁ δυσσε βὴς καὶ ἀνόσιος βασιλεὺς κατὰ παντὸς φοβουμένου τὸν Θεόν, Στέφανον τὸν νέον πρωτομάρτυρα συρθή. και προσέταξεν έγκλειστον ὄντα εἰς τὸν Ἅγιος Αὐξέν τιον εἰς τὸ πλησίον ὄρος τοῦ Δαματρός· δν λαβόντες ε τῆς ἀπαιδευσίας αὐτοῦ μετέχοντες ἐχθροὶ καὶ ὀμία φρονες αὐτῷ γεγονότες, σχολαριοί τε καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων, καλωδίῳ δήσαντες αὐτοῦ τὸν πόδα, εἷλκιν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ πραιτωρίου (72) έως τῶν Πελαγίου (75), ἔνθα καὶ διασπάσαντες, ἔρριψαν τα τίμια αὐτοῦ λεί ψανα ἐν τῷ τῶν βιοθανάτων λάκκῳ, ὡς πολλούς τους θετοῦντα πρὸς τὸν μονήρη βίον, καὶ καταφρονεῖν πείθοντα τῶν βασιλικῶν ἀξιωμάτων καὶ χρημάτων. Αἰδέσιμος γὰρ ὁ ἀνὴρ πᾶσιν ὑπῆρχεν, διὰ τὸ περὶ ει· ἑξήκοντα χρόνους αὐτὸν ποιῆσαι ἐν τῇ ἐγκλείστρα (74), καὶ ἀρεταῖς πολλαῖς διαλάμπειν. Πολλῶν τε ἀρχόν των καὶ στρατιωτῶν διαβληθέντων προσκυνεῖν εἰκε νας δια τέροις τιμωρίαις καὶ πικροτάταις αικίπις τούτου, παρέδωκεν. ῞Ορκον δὲ καθολικὸν πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ " βασιλείαν ἀπῄτησεν εἰκόν μὴ προσκυνῆσαί τινα, μεθ' δν καὶ Κωνσταντῖνον των ψευδώνυμον πατριάρχην ἐπὶ ἄμβωνος ἀνελθεῖν, καὶ ὑψώσαντα τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα όμόσει περ ποίηκεν, ὡς οὐκ ἔστι τῶν προσκυνούντων τὰς εἰκ νας· καὶ τοῦτον παραυτά στεφανίτην ἀντὶ μονα πρὸς τοὺς ἰατρούς. * ἀπὸ ἤδης νης Α. * πᾶσαν περί π' τὸ εἰκόνι Α, τῷ εἰκ. Γ. το ὑψῶσα: Α. καταν, τὴν Α. ἕως τὸ Βύζας Α Ι. έκμα- ὑπὸ τὴν αὐτοῦ] τὴν ὑπ' αὐτ. Α, ὑπ' αὐτοῦ· περιβόλων, Τῶν ᾿Αβάρων σπεισα- μένων, καὶ εἰς τὰ οἰκεῖα ἀπερχομένων, οἱ Σκαμά ρεις εγχωρίως όνομαζόμενοι ἐνεδρεύσαντες ἀφείλοντο ἵππους, καὶ ἀργυρον, καὶ ἀποσκευήν· Μείκειας. μοῦλον τῶν βασιλικῶν ἀφορμήσαντες . τῶν βιοθανάτων, τὰ τοῦ Πελαγίου μνημεία) ἐν οἰκιδίῳ στενωτάτῳ πάνω. i THEOPHANIS ་ Christinus apostata fidei conspurcator, et inter prædones dictos Scamares antesignanus, qui in portus S. Thoma mole praecisis manibus et pelibus accitis medicis commissus est, et a pube ad thora- cem ab eis dissectus conspiciendae humani corporis compositioni novum exhibuit spectaculumn, ac de- mum in ignem conjectus est. Postmodum imperator urbe inexspectato egressus, clusuras custodia desti- Lulas ob fraudulenta pacis speciem repericns, in Bulgarian Tunzas usque penetravit. Tum igne caulis et tuguriis forte repertis subjecto, nulla re renieavit. - A. C. 757. -Hoc anno meusis Novembris die vigesimo, indictione quarta, impius et irreligiosus imperator adversus omnem, qui Dei timorem præ se ferret, furiis iurectus, Stephanum juuiorem pro- Lomartyrem inclusum ad sanctum Auxentium (is locus est ad montem Damatry vieinum) ad suppli- cium trahi jussit. Eum itaque pedem unum rudente alligatum, quod plerosque ad monasticam vitam esset hortatus, et aulæ dignitates divitiasque con- temnere suasisset, a prætorio usque ad Pelagii monumenta, scholarii cæterorumque ordinum mi- lites, imo potius hostes, qui Constantini erroris, Lensus, et imperitia participes fuerant effecti, tra- clum laceraverunt, et veneratulas ejus reliquias membratim concisas in violenta morte sublatorum foveam projecerunt(s). Vir sane cunctis pretio fuit et honori, qui annos sexaginta in clausura exegit, et virtutibus innumeris claruit. Procerum autem et anilitum non paucos imagines adorasse accusatos variis tormentis et acerbissimis suppliciis imperator subjecit. Istud porro juramentum, quod ‹generale fuit, ab omnibus imperio subditis exegit, quisquam imagini venerationem exhiberet, post- modum vero ipsum Constantinum falsi nominis patriaṛcham ambonem conscendere et, veneranda vivificaque ligna manibus tollentem, e numero præclare gesta, sed subito metu correptus Сpolim B C VARIE LECTIONES. - furt. adid. ex A. 20* add. ex A. om. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Ipsa quantocius Istri fuenia pratermeans latrones D e regia irruentes. properanter insequitur, quos rulgus Seamares appel- labat. Menander De legat. : Abaribus flere inito domum remeantibus, Scamares vulgo nuncupati equos, pecunias et sarcinas positis insidiis rapuerunt. quent claudendum, et alti maris Quctus infringen dus paratam, Grecis recentioribus vocalain diximus superius. et liceat: inquiris regiorum professorum doctrina magis et merito quam ætate decanus Joannes Rio- lanus Anthropographiæ, sive Anatomicorum lib. 1, cap. 10, quo velut superioribus capitibus anatomes antiquitatem, ortum et progressum describit. vemb. Nicephorus, cloruin, prius reparata, de quilus ad pag. 253, in Pelagii foveam una cum gentilium el Saracenorum cadaveribus postmodum projecta, ut superius pag. ex præsenti Nicephori locu declaravimus. Concors accedit auctor Vite Stephani junioris protomartyris, et sacrarum imaginum defensoris antesignani, profana pelagii sepulcra unde constituta vel dicta sint exponens : Martyris cadaver, inquit, trahentes, in ethnicorum reorum foveam projiciunt (ubi prius quidem divi Pelagii mar- tyris templum erat, verum postea relusiate labe- factatum impius imperator everterat, atque in sepul- cra redegerat, ac Pelagii sepulcretum nuncupαται, adeo ut tunc quoque locu illud haberet:Cum iniquis vir jusius deputatus est. ▸ cius, (70) Molem arte vel natura ad maris portum ali- (71) An vivum hominem secure sit necessarium, (72) It Stephani vitae auctor apud Surium 28 Νο (73) Ad Cynegium corpora violenta morte erstin- (74) Nicephorus perample historiam lane perse
καὶ οὕτω προῆλθον ῥίπτοντες οἱ βασιλεῖς ὑπατείαν τριμίσια καὶ σημίσια καὶ νομίσματα καινούργια ἕως τῆς μεγάλης ἐκκλησίας. κθ. ιε. γ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο καταλλαγὴ ἐν Συρίᾳ, ἄνθρωπον πρὸς ἄνθρωπον καὶ γυναῖκα πρὸς γυναῖκα καὶ παιδίον ὁμοίως πρὸς παιδίον· καὶ ἐπέτρεψεν ὁ Ἀβδελᾶς τοὺς πώγωνας αὐτῶν ξυρισθῆναι καὶ γενέσθαι καμηλαύκια πήχεος μιᾶς ἥμισυ. παρεκάθισε δὲ ὁ Ἀβδελᾶς τὸ Κάμαχον μετὰ π χιλιάδων ὅλον τὸ θέρος καὶ μηδὲν ἀνύσας ὑπέστρεψε κατῃσχυμμένος. τῇ δὲ α τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς η ἰνδικτιῶνος εἰσῆλθεν Εἰρήνη ἐξ Ἀθηνῶν ἐλθοῦσα ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει δρομώνων καὶ χελανδίων πλείστων ἐστολισμένων σηρικοῖς παλλίοις, καὶ τῶν τῆς πόλεως προυχόντων σὺν γυναιξὶ προσαπαντώντων καὶ προαγόντων αὐτῇ. καὶ τῇ γ τοῦ αὐτοῦ Νοεμβρίου μηνὸς τοῦ πατριάρχου ἐλθόντος ἐν τῷ παλατίῳ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Φάρου ἐγένετο τὰ πρὸς τὴν αὐτὴν Εἰρήνην τοῦ βασιλέως Λέοντος σπόνζα·ποδοκοπήσαντες, ἤνεγκαν τους ιατρούς ε', καὶ τοῦτσι ἀνέτεμον ζῶντα τ' ἀπὶ ἤδης (71) ἕως τοῦ θώρακος πρὸς τὸ κατανοῆσαι τὴν τοῦ ἀνθρώπου κατασκευήν καὶ οὕτως αὐτὸν τῷ πυρὶ παρέδωκαν. Αφίω δὲ ὁ βασιλεὺς ἐξελθὼν τῆς πόλεως, καὶ ἀφυλάκτους εὑρὼν τὰς κλεισούρας, διὰ τὴν ἀπατηλὴν εἰρήνην, εἰσῆλθεν εἰς Βουλγαρίαν εως Τούνζας 2. Καὶ βαλὼν πῦρ εἰς τὰς αὐλὰς ὡς εὗρεν, μετά φόβου ὑπέστρεψεν, μηδὲν γενναῖον ποιήσας. Α μούλῳ (70) τοῦ ἁγίου Θωμά χειροκεκήσαντες καὶ με Α. Μ. 6257. — Τούτῳ τῷ ἔτει τῇ κ' τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἐνδικτιώνος δ' ἐμμανής ο γενόμενος ὁ δυσσε βὴς καὶ ἀνόσιος βασιλεὺς κατὰ παντὸς φοβουμένου τὸν Θεόν, Στέφανον τὸν νέον πρωτομάρτυρα συρθή. και προσέταξεν έγκλειστον ὄντα εἰς τὸν Ἅγιος Αὐξέν τιον εἰς τὸ πλησίον ὄρος τοῦ Δαματρός· δν λαβόντες ε τῆς ἀπαιδευσίας αὐτοῦ μετέχοντες ἐχθροὶ καὶ ὀμία φρονες αὐτῷ γεγονότες, σχολαριοί τε καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων, καλωδίῳ δήσαντες αὐτοῦ τὸν πόδα, εἷλκιν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ πραιτωρίου (72) έως τῶν Πελαγίου (75), ἔνθα καὶ διασπάσαντες, ἔρριψαν τα τίμια αὐτοῦ λεί ψανα ἐν τῷ τῶν βιοθανάτων λάκκῳ, ὡς πολλούς τους θετοῦντα πρὸς τὸν μονήρη βίον, καὶ καταφρονεῖν πείθοντα τῶν βασιλικῶν ἀξιωμάτων καὶ χρημάτων. Αἰδέσιμος γὰρ ὁ ἀνὴρ πᾶσιν ὑπῆρχεν, διὰ τὸ περὶ ει· ἑξήκοντα χρόνους αὐτὸν ποιῆσαι ἐν τῇ ἐγκλείστρα (74), καὶ ἀρεταῖς πολλαῖς διαλάμπειν. Πολλῶν τε ἀρχόν των καὶ στρατιωτῶν διαβληθέντων προσκυνεῖν εἰκε νας δια τέροις τιμωρίαις καὶ πικροτάταις αικίπις τούτου, παρέδωκεν. ῞Ορκον δὲ καθολικὸν πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ " βασιλείαν ἀπῄτησεν εἰκόν μὴ προσκυνῆσαί τινα, μεθ' δν καὶ Κωνσταντῖνον των ψευδώνυμον πατριάρχην ἐπὶ ἄμβωνος ἀνελθεῖν, καὶ ὑψώσαντα τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα όμόσει περ ποίηκεν, ὡς οὐκ ἔστι τῶν προσκυνούντων τὰς εἰκ νας· καὶ τοῦτον παραυτά στεφανίτην ἀντὶ μονα πρὸς τοὺς ἰατρούς. * ἀπὸ ἤδης νης Α. * πᾶσαν περί π' τὸ εἰκόνι Α, τῷ εἰκ. Γ. το ὑψῶσα: Α. καταν, τὴν Α. ἕως τὸ Βύζας Α Ι. έκμα- ὑπὸ τὴν αὐτοῦ] τὴν ὑπ' αὐτ. Α, ὑπ' αὐτοῦ· περιβόλων, Τῶν ᾿Αβάρων σπεισα- μένων, καὶ εἰς τὰ οἰκεῖα ἀπερχομένων, οἱ Σκαμά ρεις εγχωρίως όνομαζόμενοι ἐνεδρεύσαντες ἀφείλοντο ἵππους, καὶ ἀργυρον, καὶ ἀποσκευήν· Μείκειας. μοῦλον τῶν βασιλικῶν ἀφορμήσαντες . τῶν βιοθανάτων, τὰ τοῦ Πελαγίου μνημεία) ἐν οἰκιδίῳ στενωτάτῳ πάνω. i THEOPHANIS ་ Christinus apostata fidei conspurcator, et inter prædones dictos Scamares antesignanus, qui in portus S. Thoma mole praecisis manibus et pelibus accitis medicis commissus est, et a pube ad thora- cem ab eis dissectus conspiciendae humani corporis compositioni novum exhibuit spectaculumn, ac de- mum in ignem conjectus est. Postmodum imperator urbe inexspectato egressus, clusuras custodia desti- Lulas ob fraudulenta pacis speciem repericns, in Bulgarian Tunzas usque penetravit. Tum igne caulis et tuguriis forte repertis subjecto, nulla re renieavit. - A. C. 757. -Hoc anno meusis Novembris die vigesimo, indictione quarta, impius et irreligiosus imperator adversus omnem, qui Dei timorem præ se ferret, furiis iurectus, Stephanum juuiorem pro- Lomartyrem inclusum ad sanctum Auxentium (is locus est ad montem Damatry vieinum) ad suppli- cium trahi jussit. Eum itaque pedem unum rudente alligatum, quod plerosque ad monasticam vitam esset hortatus, et aulæ dignitates divitiasque con- temnere suasisset, a prætorio usque ad Pelagii monumenta, scholarii cæterorumque ordinum mi- lites, imo potius hostes, qui Constantini erroris, Lensus, et imperitia participes fuerant effecti, tra- clum laceraverunt, et veneratulas ejus reliquias membratim concisas in violenta morte sublatorum foveam projecerunt(s). Vir sane cunctis pretio fuit et honori, qui annos sexaginta in clausura exegit, et virtutibus innumeris claruit. Procerum autem et anilitum non paucos imagines adorasse accusatos variis tormentis et acerbissimis suppliciis imperator subjecit. Istud porro juramentum, quod ‹generale fuit, ab omnibus imperio subditis exegit, quisquam imagini venerationem exhiberet, post- modum vero ipsum Constantinum falsi nominis patriaṛcham ambonem conscendere et, veneranda vivificaque ligna manibus tollentem, e numero præclare gesta, sed subito metu correptus Сpolim B C VARIE LECTIONES. - furt. adid. ex A. 20* add. ex A. om. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. Ipsa quantocius Istri fuenia pratermeans latrones D e regia irruentes. properanter insequitur, quos rulgus Seamares appel- labat. Menander De legat. : Abaribus flere inito domum remeantibus, Scamares vulgo nuncupati equos, pecunias et sarcinas positis insidiis rapuerunt. quent claudendum, et alti maris Quctus infringen dus paratam, Grecis recentioribus vocalain diximus superius. et liceat: inquiris regiorum professorum doctrina magis et merito quam ætate decanus Joannes Rio- lanus Anthropographiæ, sive Anatomicorum lib. 1, cap. 10, quo velut superioribus capitibus anatomes antiquitatem, ortum et progressum describit. vemb. Nicephorus, cloruin, prius reparata, de quilus ad pag. 253, in Pelagii foveam una cum gentilium el Saracenorum cadaveribus postmodum projecta, ut superius pag. ex præsenti Nicephori locu declaravimus. Concors accedit auctor Vite Stephani junioris protomartyris, et sacrarum imaginum defensoris antesignani, profana pelagii sepulcra unde constituta vel dicta sint exponens : Martyris cadaver, inquit, trahentes, in ethnicorum reorum foveam projiciunt (ubi prius quidem divi Pelagii mar- tyris templum erat, verum postea relusiate labe- factatum impius imperator everterat, atque in sepul- cra redegerat, ac Pelagii sepulcretum nuncupαται, adeo ut tunc quoque locu illud haberet:Cum iniquis vir jusius deputatus est. ▸ cius, (70) Molem arte vel natura ad maris portum ali- (71) An vivum hominem secure sit necessarium, (72) It Stephani vitae auctor apud Surium 28 Νο (73) Ad Cynegium corpora violenta morte erstin- (74) Nicephorus perample historiam lane perse
PG 108:883καὶ τῇ ιζ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγουστέως ἡ βασίλισσα Εἰρήνη, καὶ ἀπελθοῦσα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνῃ ἔλαβε τὰ τοῦ γάμου στέφανα σὺν τῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ Λέοντι τῷ βασιλεῖ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζ. λ. ι. α. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βανάκας τὴν Ῥωμανίαν καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν· καὶ Ῥωμαῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν καὶ ἐσκύλευσαν αὐτήν. τελευτᾷ δὲ ὁ Σάλεχ, καὶ μετεποιήθη Γερμανίκεια εἰς Παλαιστίνην. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει μιμησάμενος ὁ Λαχανοδράκων τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ πάντα μοναχὸν καὶ μονάστριαν τοὺς ὑπὸ τὸ θέμα τῶν Θρᾳκησίων ὄντας συνῆξεν εἰς Ἔφεσον καὶ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς εἰς πεδίον λεγόμενον Τζουκανιστῆριν ἔφη πρὸς αὐτούς, ὅτι ὁ μὲν βουλόμενος τῷ βασιλεῖ πειθαρχεῖν καὶ ἡμῖν ἐνδυσάσθω στολὴν λευκὴν καὶ λαβέτω γυναῖκα τῇ ὥρᾳ ταύτῃ, οἱ δὲ τοῦτο μὴ ποιοῦντες τυφλούμενοι εἰς Κύπρον ἐξορισθήσονται. καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τὸ ἔργον ἐτελέσθη, καὶ πολλοὶ μάρτυρες ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἀνεδείχθησαν, πολλοὶ δὲ καὶ λειποτακτήσαντες ἀπώλοντο, οὓς καὶ ᾠκειοῦτο ὁ Δράκων.καὶ ε] ἀπέκτεινεν, ὧν εἰσιν οἱ πρωτεύοντες· ο Κων σταντίνος πατρίκιος καὶ λογοθέτης του δρόμου για νόμενος (83), δν ἐπωνόμασιν Ποδοπατουραν, β' δ τοί του ἀδελφὸς Στρατήγιος " πατρίκιος καὶ δομέστικος τῶν ἐξκουβιτόρων, γ' 'Αντίοχός τε τοῦ δρόμου γεγο · νὡς λογοθέτης και στρατηγὸς Σικελίας, δ Δαβίδ σπι θάριος κατὰ τὸν Βησὴρ (85) καὶ κόμης τοῦ ὑψιπίου, σ' Θεοφύλακτος ὁ Ἰκονιάτης πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς τῆς Θράκης, ς' Χριστοφόρος κατὰ τὸν πατρίκιον Ιμέριον σπαθάριος, ζ' Κωνσταντίνος σπαθάριος καὶ βασιλικής πρωτοστράτωρ, ὁ υἱὸς τοῦ πατρικίου Βαρδάνους, η Θεοφύλακτος κανδιδάτος (84) ὁ κατὰ τὸν Μαρινάκην, καὶ ἕτερος· τούτους ἐπὶ τῆς Ιπποδρομίας στηλιτεύσας, καὶ ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀνασκαφῆναι ποιήσας, έδωκεν από Β φασιν. Καὶ τοὺς μὲν δύο ἀδελφούς, Κωνσαντινον φημι καὶ Στρατήγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν, πολλοῦ θρήνου γενομένου ἐπ' αὐτοῖς ἐπὶ τὰ παντὶ τῷ λαῷ· ὥστε μαθόντα τοῦτο τὸν βασιλέα ἀγανακτήσει, καὶ τὸν ὕπαρχον » Προκόπιον τύψαι καὶ διαδέξασθαι, ὡς τοῦτο καταδεξάμενον. Τοὺς δὲ λοιποὺς πάντας τυφλώσας εν ἐξώρισεν, οὓς καὶ καθ᾿ ἕκαστον ἔτος ἀποστέλλων ὁ ἀπονοίας ἀνάμεστος ἐν οἷς ὑπῆρχαν τόποις ἀνὰ ἑκατὸν βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. Τῇ δὲ λ' τοῦ αὐτοῦ Αὐγούστου μηνός τῆς αὐτῆς ἐνδι- κτιώνος (85) ἐμάνη ὁ δυσώνυμος κατὰ τοῦ συνωνύ μου αὐτοῦ καὶ σύμφρονος πατριάρχου· καὶ εὑρώνει τινας μοναχούς τε κληρικούς καὶ λαϊκοὺς μύστας αὐτοῦ φίλους παρεσκεύασεν εἰπεῖν αὐτούς, ὅτι 'ακού- σαμεν τοῦ πατριάρχου λαλούντος μετὰ τοῦ Που δοπαγούρου * (86) κατὰ τοῦ βασιλέως, καὶ ἀπὸ έστειλεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ πατριαρχείῳ, ἵνα ἐλέγξωσιν αὐτόν. Ἐν δὲ τῷ ἐκεῖνον ἀρνεῖσθαι ἐποίη σεν αὐτοὺς ὁμόσαι εἰς τὰ τίμια ξύλα, ὅτι ὁ Ἐκ τοῦ πατριάρχου ἠκούσαμεν τὰς λοιδορίας ταύτας. ὁ Ἐν τούτοις οὖν ἀποστείλας εβούλλωσεν και το πατριαρ χείου (87) · καὶ τοῦτον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ἱερείς (89), καὶ πάλιν ἐν τῇ Πριγκίπῳ (89). ἐπὶ Ποδοπαγούρου οὓς και πρωτεύοντες σ' όm. Α. οἷς καὶ Η στρατηγὸς σπαθάριος Α. Α. ἔπαρχον Α. Γ. Η τύψαι Δ, τύψασθαι ὁρῶν Ποδομαγούλου και εβούλλωσεν Α, ἐδούλλοσιν 1, ἐβούλωσεν ἀσπιδιφόρους, καὶ δορυφόρους, κι τὸ πάθη θριαμβεύσαι, δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακο μίζων· λογοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλοῦσι· Εx Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πα- τρίκιον ἡμέριον σπαθάριος σπαθαρκαδιδάτο:. σωματοφύλακας. Ταῦτα δὲ πάντα επράττετο κατὰ τὸν Αύγουστον μήνα της πρώτης Ινδικτιώνος. Εσφρά γισε τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεία, THEOPHANIS quasi mala consilia in imperatorem iniissent, que A quidem mera calumnia erat, cum re vera imperator vultus elegantiam et corporis robur, veras affectus B et laudis illecebras, ipsis invideret. At enim in eo- rum nonnullos etiam eorum pietate, quod apud præfatum inclusum frequentius convenissent, ac ejus in tormentis tolerantiam ac triumphos encomiis celebrassent, exasperatus sæviit, et mortis reos egit, inter quos insignes sunt isti ; primus Constantinus patricius et publici cursus quondam logotheta, quem Polopagurum cognominavit, secundus ejus frater Strategius patricius et excubitorum domesticus tertius Antiochus, qui cursus etiam logothetæ et Siciliæ ducis munus gessit, quartus David Beseris spatharius missus et Opsicii comes, quintus Theo- phylactus Iconiensis protospallarius et Thraciae dux, sextus Christophorus Himerio patricio spalha- lárius assignatus, septimus Constantinus spa- tharius et imperatorius protostrator, Dardanis pa- irici filius, betavus Theophylactus candidatus Marinaci deputatus, et alii. Istós omnes per circum ignominiose traductos et ab universo populo sputis et maledictis impell jussos mortis damnavit sen- tentia. Ac fratres quidem duos, Constantinum dico et Strategium, populo letum eorum multo luctu prosequente, in Cyneglo capite truncavit. Enarratis populi lacrymis imperator indignatus Procopium praefectum, quod rem tulerasset, verberibus nul- tavit, et successore suffecto magistratu abrogavit. Reliquos omnes effossis oculis in exsilium ejecit, eosdemque missis per annos singulos ministris, in locis quibus relegati consistebant, singulos singalis Laurearum centenis plagis verberari vasania redun- dans jubebat. Mensis autem Augusti die tricesimo eademque indictione hi cognominem ipsi et ejusdem sententiæ consortem Constantinum ipse nominis putidi homo furils invectus est, quibusdam mona- chis clericisque nec non laicis, quos magis fidos patriarchæ amicos putabat, Inventis et inductis, qui dicerent: Audivimus patriarcham adversus in- - C VARIÆ LECTIONES. A, ut supra p. delendum videtur. om. vulg. a. νulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. tus probrum quod ex confessionibus illi accedebat. D pag. exponit, En ubique quid sive sua, sive etiam Constantini, occasione sua ipsorum confitendi, cujus turpitudinum aut conscii fuissent, aul ministri; ac quam belle ad Stephani isthæc tracta præconia. COMBEFIS. iis Antiochus magister memoriæ, de rebus publicis referre_solitus : quem magistratum logothelam cursus appellare soleni. satellés : patricios namque et provinciarum rectores spatharios babuisse, velut Belisarius sub Justiniano, legimus. Qui sequitur exemplo est. ex quo nonnulli, tum apud auctorem, tum in Jure Græco-Romano, Nicephorus, spallarios Suidas vocal enarratis, subnectit Nicephorus : tremis, si regium sigillum hodie impresserint Turca, domo quemquam exire, vel in cam pene- trare prohibent. In eos mos iste a Græcis deriva- tus. Patriarchium itaque sigillo munitum Constan- tinum patriarcham omni ingressu arcebat. legimus su perius pag. 361. nier Daphnusia, Hiera, Platea, Oxea, et aliz, Propon tidis et Cyziceni sinus ad CP. insulæ. (82) Idem : Τούτων δ᾽ ἦν Αντίοχος μὲν ὁ τῶν (83) Beseri, qui supra Σαρακηνόφρων scriptus, (84) Spathariis adjuncta candidatorum schola : (85) Crudelibus gestis istiusmodi Copronymi (86) Anastasius, Podopaguro. (87) Fili foribus hinc, lininibus illinc axi ex- (88) Miscella, in Iberia, Corrupte. Certior et st- (89) Principus, Præconesus, Panormus, Prote,
τῇ δὲ αὐτῇ θ ἰνδικτιῶνι, Ἰαννουαρίῳ μηνὶ ιδ, ἐτέχθη Λέοντι τῷ βασιλεῖ καὶ Εἰρήνῃ υἱός, καὶ ὠνομάσθη Κωνσταντῖνος, ζῶντος ἔτι Κωνσταντίνου τοῦ πάππου αὐτοῦ. λα. ιζ. β. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βανάκας τὴν Ῥωμανίαν καὶ κατελθὼν ἀπὸ Ἰσαυρίας εἰς τὸ κάστρον Συκῆς παρεκάθισεν αὐτό. ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἔγραψε πρὸς Μιχαήλ, τὸν στρατηγὸν τῶν ἀνατολικῶν, καὶ πρὸς Μάνην, τὸν τῶν Βουκελλαρίων καὶ Βαρδάνην τὸν τῶν Ἀρμενιάκων. καὶ ἐλθόντες ἐκράτησαν τὴν ἔξοδον αὐτῶν κλεισοῦραν οὖσαν δύσβατον πάνυ. ὁ δὲ στόλος τῶν Κιβυραιωτῶν καταλαβὼν μετὰ Πετρωνᾶ [πρωτο]σπαθαρίου καὶ στρατηγοῦ αὐτῶν ὥρμησεν ἐν τῷ λιμένι τοῦ κάστρου. ὁ δὲ Βανάκας ἰδὼν καὶ ἀπογνοὺς ἑαυτοῦ παραθαρρύνει καὶ προθυμοποιεῖ τοὺς ἑαυτοῦ, καὶ ἀνελθὼν πρὸς τὰ καβαλλαρικὰ θέματα ἠλάλαξε καὶ τρέπει αὐτούς, καὶ ἀποκτείνας πολλοὺς καὶ αἰχμαλωτεύσας πάντα τὰ περίχωρα ἐκεῖνα ὑπέστρεψε μετὰ σκύλων πολλῶν.καὶ ε] ἀπέκτεινεν, ὧν εἰσιν οἱ πρωτεύοντες· ο Κων σταντίνος πατρίκιος καὶ λογοθέτης του δρόμου για νόμενος (83), δν ἐπωνόμασιν Ποδοπατουραν, β' δ τοί του ἀδελφὸς Στρατήγιος " πατρίκιος καὶ δομέστικος τῶν ἐξκουβιτόρων, γ' 'Αντίοχός τε τοῦ δρόμου γεγο · νὡς λογοθέτης και στρατηγὸς Σικελίας, δ Δαβίδ σπι θάριος κατὰ τὸν Βησὴρ (85) καὶ κόμης τοῦ ὑψιπίου, σ' Θεοφύλακτος ὁ Ἰκονιάτης πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς τῆς Θράκης, ς' Χριστοφόρος κατὰ τὸν πατρίκιον Ιμέριον σπαθάριος, ζ' Κωνσταντίνος σπαθάριος καὶ βασιλικής πρωτοστράτωρ, ὁ υἱὸς τοῦ πατρικίου Βαρδάνους, η Θεοφύλακτος κανδιδάτος (84) ὁ κατὰ τὸν Μαρινάκην, καὶ ἕτερος· τούτους ἐπὶ τῆς Ιπποδρομίας στηλιτεύσας, καὶ ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀνασκαφῆναι ποιήσας, έδωκεν από Β φασιν. Καὶ τοὺς μὲν δύο ἀδελφούς, Κωνσαντινον φημι καὶ Στρατήγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν, πολλοῦ θρήνου γενομένου ἐπ' αὐτοῖς ἐπὶ τὰ παντὶ τῷ λαῷ· ὥστε μαθόντα τοῦτο τὸν βασιλέα ἀγανακτήσει, καὶ τὸν ὕπαρχον » Προκόπιον τύψαι καὶ διαδέξασθαι, ὡς τοῦτο καταδεξάμενον. Τοὺς δὲ λοιποὺς πάντας τυφλώσας εν ἐξώρισεν, οὓς καὶ καθ᾿ ἕκαστον ἔτος ἀποστέλλων ὁ ἀπονοίας ἀνάμεστος ἐν οἷς ὑπῆρχαν τόποις ἀνὰ ἑκατὸν βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. Τῇ δὲ λ' τοῦ αὐτοῦ Αὐγούστου μηνός τῆς αὐτῆς ἐνδι- κτιώνος (85) ἐμάνη ὁ δυσώνυμος κατὰ τοῦ συνωνύ μου αὐτοῦ καὶ σύμφρονος πατριάρχου· καὶ εὑρώνει τινας μοναχούς τε κληρικούς καὶ λαϊκοὺς μύστας αὐτοῦ φίλους παρεσκεύασεν εἰπεῖν αὐτούς, ὅτι 'ακού- σαμεν τοῦ πατριάρχου λαλούντος μετὰ τοῦ Που δοπαγούρου * (86) κατὰ τοῦ βασιλέως, καὶ ἀπὸ έστειλεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ πατριαρχείῳ, ἵνα ἐλέγξωσιν αὐτόν. Ἐν δὲ τῷ ἐκεῖνον ἀρνεῖσθαι ἐποίη σεν αὐτοὺς ὁμόσαι εἰς τὰ τίμια ξύλα, ὅτι ὁ Ἐκ τοῦ πατριάρχου ἠκούσαμεν τὰς λοιδορίας ταύτας. ὁ Ἐν τούτοις οὖν ἀποστείλας εβούλλωσεν και το πατριαρ χείου (87) · καὶ τοῦτον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ἱερείς (89), καὶ πάλιν ἐν τῇ Πριγκίπῳ (89). ἐπὶ Ποδοπαγούρου οὓς και πρωτεύοντες σ' όm. Α. οἷς καὶ Η στρατηγὸς σπαθάριος Α. Α. ἔπαρχον Α. Γ. Η τύψαι Δ, τύψασθαι ὁρῶν Ποδομαγούλου και εβούλλωσεν Α, ἐδούλλοσιν 1, ἐβούλωσεν ἀσπιδιφόρους, καὶ δορυφόρους, κι τὸ πάθη θριαμβεύσαι, δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακο μίζων· λογοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλοῦσι· Εx Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πα- τρίκιον ἡμέριον σπαθάριος σπαθαρκαδιδάτο:. σωματοφύλακας. Ταῦτα δὲ πάντα επράττετο κατὰ τὸν Αύγουστον μήνα της πρώτης Ινδικτιώνος. Εσφρά γισε τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεία, THEOPHANIS quasi mala consilia in imperatorem iniissent, que A quidem mera calumnia erat, cum re vera imperator vultus elegantiam et corporis robur, veras affectus B et laudis illecebras, ipsis invideret. At enim in eo- rum nonnullos etiam eorum pietate, quod apud præfatum inclusum frequentius convenissent, ac ejus in tormentis tolerantiam ac triumphos encomiis celebrassent, exasperatus sæviit, et mortis reos egit, inter quos insignes sunt isti ; primus Constantinus patricius et publici cursus quondam logotheta, quem Polopagurum cognominavit, secundus ejus frater Strategius patricius et excubitorum domesticus tertius Antiochus, qui cursus etiam logothetæ et Siciliæ ducis munus gessit, quartus David Beseris spatharius missus et Opsicii comes, quintus Theo- phylactus Iconiensis protospallarius et Thraciae dux, sextus Christophorus Himerio patricio spalha- lárius assignatus, septimus Constantinus spa- tharius et imperatorius protostrator, Dardanis pa- irici filius, betavus Theophylactus candidatus Marinaci deputatus, et alii. Istós omnes per circum ignominiose traductos et ab universo populo sputis et maledictis impell jussos mortis damnavit sen- tentia. Ac fratres quidem duos, Constantinum dico et Strategium, populo letum eorum multo luctu prosequente, in Cyneglo capite truncavit. Enarratis populi lacrymis imperator indignatus Procopium praefectum, quod rem tulerasset, verberibus nul- tavit, et successore suffecto magistratu abrogavit. Reliquos omnes effossis oculis in exsilium ejecit, eosdemque missis per annos singulos ministris, in locis quibus relegati consistebant, singulos singalis Laurearum centenis plagis verberari vasania redun- dans jubebat. Mensis autem Augusti die tricesimo eademque indictione hi cognominem ipsi et ejusdem sententiæ consortem Constantinum ipse nominis putidi homo furils invectus est, quibusdam mona- chis clericisque nec non laicis, quos magis fidos patriarchæ amicos putabat, Inventis et inductis, qui dicerent: Audivimus patriarcham adversus in- - C VARIÆ LECTIONES. A, ut supra p. delendum videtur. om. vulg. a. νulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. tus probrum quod ex confessionibus illi accedebat. D pag. exponit, En ubique quid sive sua, sive etiam Constantini, occasione sua ipsorum confitendi, cujus turpitudinum aut conscii fuissent, aul ministri; ac quam belle ad Stephani isthæc tracta præconia. COMBEFIS. iis Antiochus magister memoriæ, de rebus publicis referre_solitus : quem magistratum logothelam cursus appellare soleni. satellés : patricios namque et provinciarum rectores spatharios babuisse, velut Belisarius sub Justiniano, legimus. Qui sequitur exemplo est. ex quo nonnulli, tum apud auctorem, tum in Jure Græco-Romano, Nicephorus, spallarios Suidas vocal enarratis, subnectit Nicephorus : tremis, si regium sigillum hodie impresserint Turca, domo quemquam exire, vel in cam pene- trare prohibent. In eos mos iste a Græcis deriva- tus. Patriarchium itaque sigillo munitum Constan- tinum patriarcham omni ingressu arcebat. legimus su perius pag. 361. nier Daphnusia, Hiera, Platea, Oxea, et aliz, Propon tidis et Cyziceni sinus ad CP. insulæ. (82) Idem : Τούτων δ᾽ ἦν Αντίοχος μὲν ὁ τῶν (83) Beseri, qui supra Σαρακηνόφρων scriptus, (84) Spathariis adjuncta candidatorum schola : (85) Crudelibus gestis istiusmodi Copronymi (86) Anastasius, Podopaguro. (87) Fili foribus hinc, lininibus illinc axi ex- (88) Miscella, in Iberia, Corrupte. Certior et st- (89) Principus, Præconesus, Panormus, Prote,
Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ὁ τῶν Θρᾳκησίων στρατηγὸς Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων ἀποστείλας Λέοντα τὸν νοτάριον αὐτοῦ, τὸν ἐπιλεγόμενον Κουλούκην, καὶ Λέοντα ἀπὸ ἀββάδων τὸν Κουτζοδάκτυλον, ἔπρασε πάντα τὰ μοναστήρια ἀνδρεῖά τε καὶ γυναικεῖα καὶ πάντα τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ βιβλία καὶ κτήνη, καὶ ὅσα ἦν εἰς ὑπόστασιν αὐτῶν, καὶ τὰς τούτων τιμὰς εἰσεκόμισε τῷ βασιλεῖ. ὅσα δὲ εὗρε μοναχικὰ καὶ πατερικὰ βιβλία πυρὶ κατέκαυσεν. καὶ εἴ που λείψανον ἁγίου ἐφάνη τις ἔχων εἰς φυλακτήριον, καὶ τοῦτο τῷ πυρὶ παρέδωκεν, τὸν δὲ ἔχοντα αὐτὸ ὡς ἀσεβοῦντα ἐκόλαζεν. καὶ πολλοὺς μὲν τῶν μοναχῶν διὰ μαστίγων ἀνήλωσεν, ἔστι δὲ οὓς διὰ ξίφους, ἀναριθμήτους δὲ ἐτύφλωσεν. καὶ τῶν μὲν τὰς ὑπήνας κηρελαίῳ ἀλείφων ὑφῆπτε πῦρ καὶ οὕτω τά τε πρόσωπα αὐτῶν καὶ τὰς κεφαλὰς κατέκαιεν, τοὺς δὲ μετὰ πολλὰς βασάνους ταῖς ἐξορίαις παρέπεμπεν. καὶ τέλος οὐκ εἴασεν εἰς ὅλον τὸ ὑπ’ αὐτὸν θέμα ἕνα ἄνθρωπον μοναδικὸν περιβεβλημένον σχῆμα. ὃ καὶ μαθὼν ὁ μισάγαθος βασιλεὺς ἔγραψεν αὐτῷ εὐχαριστίας λέγων, ὅτι εὗρόν σε ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιεῖς πάντα τὰ θελήματά μου. τοῦτον οὖν μιμησάμενοι καὶ οἱ λοιποὶ τὰ ὅμοια διεπράττοντο. λβ.καὶ ε] ἀπέκτεινεν, ὧν εἰσιν οἱ πρωτεύοντες· ο Κων σταντίνος πατρίκιος καὶ λογοθέτης του δρόμου για νόμενος (83), δν ἐπωνόμασιν Ποδοπατουραν, β' δ τοί του ἀδελφὸς Στρατήγιος " πατρίκιος καὶ δομέστικος τῶν ἐξκουβιτόρων, γ' 'Αντίοχός τε τοῦ δρόμου γεγο · νὡς λογοθέτης και στρατηγὸς Σικελίας, δ Δαβίδ σπι θάριος κατὰ τὸν Βησὴρ (85) καὶ κόμης τοῦ ὑψιπίου, σ' Θεοφύλακτος ὁ Ἰκονιάτης πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς τῆς Θράκης, ς' Χριστοφόρος κατὰ τὸν πατρίκιον Ιμέριον σπαθάριος, ζ' Κωνσταντίνος σπαθάριος καὶ βασιλικής πρωτοστράτωρ, ὁ υἱὸς τοῦ πατρικίου Βαρδάνους, η Θεοφύλακτος κανδιδάτος (84) ὁ κατὰ τὸν Μαρινάκην, καὶ ἕτερος· τούτους ἐπὶ τῆς Ιπποδρομίας στηλιτεύσας, καὶ ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀνασκαφῆναι ποιήσας, έδωκεν από Β φασιν. Καὶ τοὺς μὲν δύο ἀδελφούς, Κωνσαντινον φημι καὶ Στρατήγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν, πολλοῦ θρήνου γενομένου ἐπ' αὐτοῖς ἐπὶ τὰ παντὶ τῷ λαῷ· ὥστε μαθόντα τοῦτο τὸν βασιλέα ἀγανακτήσει, καὶ τὸν ὕπαρχον » Προκόπιον τύψαι καὶ διαδέξασθαι, ὡς τοῦτο καταδεξάμενον. Τοὺς δὲ λοιποὺς πάντας τυφλώσας εν ἐξώρισεν, οὓς καὶ καθ᾿ ἕκαστον ἔτος ἀποστέλλων ὁ ἀπονοίας ἀνάμεστος ἐν οἷς ὑπῆρχαν τόποις ἀνὰ ἑκατὸν βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. Τῇ δὲ λ' τοῦ αὐτοῦ Αὐγούστου μηνός τῆς αὐτῆς ἐνδι- κτιώνος (85) ἐμάνη ὁ δυσώνυμος κατὰ τοῦ συνωνύ μου αὐτοῦ καὶ σύμφρονος πατριάρχου· καὶ εὑρώνει τινας μοναχούς τε κληρικούς καὶ λαϊκοὺς μύστας αὐτοῦ φίλους παρεσκεύασεν εἰπεῖν αὐτούς, ὅτι 'ακού- σαμεν τοῦ πατριάρχου λαλούντος μετὰ τοῦ Που δοπαγούρου * (86) κατὰ τοῦ βασιλέως, καὶ ἀπὸ έστειλεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ πατριαρχείῳ, ἵνα ἐλέγξωσιν αὐτόν. Ἐν δὲ τῷ ἐκεῖνον ἀρνεῖσθαι ἐποίη σεν αὐτοὺς ὁμόσαι εἰς τὰ τίμια ξύλα, ὅτι ὁ Ἐκ τοῦ πατριάρχου ἠκούσαμεν τὰς λοιδορίας ταύτας. ὁ Ἐν τούτοις οὖν ἀποστείλας εβούλλωσεν και το πατριαρ χείου (87) · καὶ τοῦτον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ἱερείς (89), καὶ πάλιν ἐν τῇ Πριγκίπῳ (89). ἐπὶ Ποδοπαγούρου οὓς και πρωτεύοντες σ' όm. Α. οἷς καὶ Η στρατηγὸς σπαθάριος Α. Α. ἔπαρχον Α. Γ. Η τύψαι Δ, τύψασθαι ὁρῶν Ποδομαγούλου και εβούλλωσεν Α, ἐδούλλοσιν 1, ἐβούλωσεν ἀσπιδιφόρους, καὶ δορυφόρους, κι τὸ πάθη θριαμβεύσαι, δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακο μίζων· λογοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλοῦσι· Εx Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πα- τρίκιον ἡμέριον σπαθάριος σπαθαρκαδιδάτο:. σωματοφύλακας. Ταῦτα δὲ πάντα επράττετο κατὰ τὸν Αύγουστον μήνα της πρώτης Ινδικτιώνος. Εσφρά γισε τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεία, THEOPHANIS quasi mala consilia in imperatorem iniissent, que A quidem mera calumnia erat, cum re vera imperator vultus elegantiam et corporis robur, veras affectus B et laudis illecebras, ipsis invideret. At enim in eo- rum nonnullos etiam eorum pietate, quod apud præfatum inclusum frequentius convenissent, ac ejus in tormentis tolerantiam ac triumphos encomiis celebrassent, exasperatus sæviit, et mortis reos egit, inter quos insignes sunt isti ; primus Constantinus patricius et publici cursus quondam logotheta, quem Polopagurum cognominavit, secundus ejus frater Strategius patricius et excubitorum domesticus tertius Antiochus, qui cursus etiam logothetæ et Siciliæ ducis munus gessit, quartus David Beseris spatharius missus et Opsicii comes, quintus Theo- phylactus Iconiensis protospallarius et Thraciae dux, sextus Christophorus Himerio patricio spalha- lárius assignatus, septimus Constantinus spa- tharius et imperatorius protostrator, Dardanis pa- irici filius, betavus Theophylactus candidatus Marinaci deputatus, et alii. Istós omnes per circum ignominiose traductos et ab universo populo sputis et maledictis impell jussos mortis damnavit sen- tentia. Ac fratres quidem duos, Constantinum dico et Strategium, populo letum eorum multo luctu prosequente, in Cyneglo capite truncavit. Enarratis populi lacrymis imperator indignatus Procopium praefectum, quod rem tulerasset, verberibus nul- tavit, et successore suffecto magistratu abrogavit. Reliquos omnes effossis oculis in exsilium ejecit, eosdemque missis per annos singulos ministris, in locis quibus relegati consistebant, singulos singalis Laurearum centenis plagis verberari vasania redun- dans jubebat. Mensis autem Augusti die tricesimo eademque indictione hi cognominem ipsi et ejusdem sententiæ consortem Constantinum ipse nominis putidi homo furils invectus est, quibusdam mona- chis clericisque nec non laicis, quos magis fidos patriarchæ amicos putabat, Inventis et inductis, qui dicerent: Audivimus patriarcham adversus in- - C VARIÆ LECTIONES. A, ut supra p. delendum videtur. om. vulg. a. νulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. tus probrum quod ex confessionibus illi accedebat. D pag. exponit, En ubique quid sive sua, sive etiam Constantini, occasione sua ipsorum confitendi, cujus turpitudinum aut conscii fuissent, aul ministri; ac quam belle ad Stephani isthæc tracta præconia. COMBEFIS. iis Antiochus magister memoriæ, de rebus publicis referre_solitus : quem magistratum logothelam cursus appellare soleni. satellés : patricios namque et provinciarum rectores spatharios babuisse, velut Belisarius sub Justiniano, legimus. Qui sequitur exemplo est. ex quo nonnulli, tum apud auctorem, tum in Jure Græco-Romano, Nicephorus, spallarios Suidas vocal enarratis, subnectit Nicephorus : tremis, si regium sigillum hodie impresserint Turca, domo quemquam exire, vel in cam pene- trare prohibent. In eos mos iste a Græcis deriva- tus. Patriarchium itaque sigillo munitum Constan- tinum patriarcham omni ingressu arcebat. legimus su perius pag. 361. nier Daphnusia, Hiera, Platea, Oxea, et aliz, Propon tidis et Cyziceni sinus ad CP. insulæ. (82) Idem : Τούτων δ᾽ ἦν Αντίοχος μὲν ὁ τῶν (83) Beseri, qui supra Σαρακηνόφρων scriptus, (84) Spathariis adjuncta candidatorum schola : (85) Crudelibus gestis istiusmodi Copronymi (86) Anastasius, Podopaguro. (87) Fili foribus hinc, lininibus illinc axi ex- (88) Miscella, in Iberia, Corrupte. Certior et st- (89) Principus, Præconesus, Panormus, Prote,
ιη. γ. ζ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν ὁ Ἀβδελᾶς εἰς Ἀφρικὴν τὸν Μουαλάβιτον μετὰ πολλοῦ στρατοῦ, καὶ εἰσῆλθεν ὁ Ἀλφαδὰλ Βαδινὰρ εἰς Ῥωμανίαν καὶ ἔλαβεν αἰχμαλώτους πεντακοσίους. οἱ δὲ Μομψουεστεῖς συναντηθέντες αὐτοῖς καὶ πολεμήσαντες ἀπέκτειναν ἐκ τῶν Ἀράβων χιλίους. ὁ δὲ Ἀβδελᾶς ἀπελθὼν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ἐπενήστευσε καὶ ἐπέτρεψε γραφῆναι τοὺς Χριστιανοὺς καὶ τοὺς Ἑβραίους εἰς τὰς χεῖρας. καὶ πολλοὶ τῶν Χριστιανῶν διὰ θαλάσσης ἔφυγον εἰς Ῥωμανίαν. ἐκρατήθη δὲ ὁ Κούρικος Σέργιος ἔξωθεν Συκῆς, καὶ ὁ Λαχέρβαφος [Σέργιος] εἰς Κύπρον ἐκ προσώπου ὢν τῶν ἐκεῖσε. λγ. ιθ. δ. η. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαί̈ῳ ἰνδικτιῶνος ιβ ἐκίνησε Κωνσταντῖνος στόλον χελανδίων β κατὰ Βουλγαρίας καὶ εἰσελθὼν καὶ αὐτὸς εἰς τὰ Ῥούσια χελάνδια ἀπεκίνησε πρὸς τὸ εἰσελθεῖν εἰς τὸν Δανοῦβιν ποταμὸν καταλιπὼν καὶ τοὺς τῶν καβαλλαρικῶν θεμάτων στρατηγοὺς ἔξω τῶν κλεισουρῶν, εἴ πως δυνηθῶσι τῶν Βουλγάρων εἰς αὐτὸν ἀσχολουμένων εἰσελθεῖν εἰς Βουλγαρίαν. ἐλθόντος δὲ αὐτοῦ ἕως τῆς Βάρνας, ἐδειλίασε καὶ ἐμελέτα ὑποστρέψαι.καὶ ε] ἀπέκτεινεν, ὧν εἰσιν οἱ πρωτεύοντες· ο Κων σταντίνος πατρίκιος καὶ λογοθέτης του δρόμου για νόμενος (83), δν ἐπωνόμασιν Ποδοπατουραν, β' δ τοί του ἀδελφὸς Στρατήγιος " πατρίκιος καὶ δομέστικος τῶν ἐξκουβιτόρων, γ' 'Αντίοχός τε τοῦ δρόμου γεγο · νὡς λογοθέτης και στρατηγὸς Σικελίας, δ Δαβίδ σπι θάριος κατὰ τὸν Βησὴρ (85) καὶ κόμης τοῦ ὑψιπίου, σ' Θεοφύλακτος ὁ Ἰκονιάτης πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς τῆς Θράκης, ς' Χριστοφόρος κατὰ τὸν πατρίκιον Ιμέριον σπαθάριος, ζ' Κωνσταντίνος σπαθάριος καὶ βασιλικής πρωτοστράτωρ, ὁ υἱὸς τοῦ πατρικίου Βαρδάνους, η Θεοφύλακτος κανδιδάτος (84) ὁ κατὰ τὸν Μαρινάκην, καὶ ἕτερος· τούτους ἐπὶ τῆς Ιπποδρομίας στηλιτεύσας, καὶ ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀνασκαφῆναι ποιήσας, έδωκεν από Β φασιν. Καὶ τοὺς μὲν δύο ἀδελφούς, Κωνσαντινον φημι καὶ Στρατήγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν, πολλοῦ θρήνου γενομένου ἐπ' αὐτοῖς ἐπὶ τὰ παντὶ τῷ λαῷ· ὥστε μαθόντα τοῦτο τὸν βασιλέα ἀγανακτήσει, καὶ τὸν ὕπαρχον » Προκόπιον τύψαι καὶ διαδέξασθαι, ὡς τοῦτο καταδεξάμενον. Τοὺς δὲ λοιποὺς πάντας τυφλώσας εν ἐξώρισεν, οὓς καὶ καθ᾿ ἕκαστον ἔτος ἀποστέλλων ὁ ἀπονοίας ἀνάμεστος ἐν οἷς ὑπῆρχαν τόποις ἀνὰ ἑκατὸν βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. Τῇ δὲ λ' τοῦ αὐτοῦ Αὐγούστου μηνός τῆς αὐτῆς ἐνδι- κτιώνος (85) ἐμάνη ὁ δυσώνυμος κατὰ τοῦ συνωνύ μου αὐτοῦ καὶ σύμφρονος πατριάρχου· καὶ εὑρώνει τινας μοναχούς τε κληρικούς καὶ λαϊκοὺς μύστας αὐτοῦ φίλους παρεσκεύασεν εἰπεῖν αὐτούς, ὅτι 'ακού- σαμεν τοῦ πατριάρχου λαλούντος μετὰ τοῦ Που δοπαγούρου * (86) κατὰ τοῦ βασιλέως, καὶ ἀπὸ έστειλεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ πατριαρχείῳ, ἵνα ἐλέγξωσιν αὐτόν. Ἐν δὲ τῷ ἐκεῖνον ἀρνεῖσθαι ἐποίη σεν αὐτοὺς ὁμόσαι εἰς τὰ τίμια ξύλα, ὅτι ὁ Ἐκ τοῦ πατριάρχου ἠκούσαμεν τὰς λοιδορίας ταύτας. ὁ Ἐν τούτοις οὖν ἀποστείλας εβούλλωσεν και το πατριαρ χείου (87) · καὶ τοῦτον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ἱερείς (89), καὶ πάλιν ἐν τῇ Πριγκίπῳ (89). ἐπὶ Ποδοπαγούρου οὓς και πρωτεύοντες σ' όm. Α. οἷς καὶ Η στρατηγὸς σπαθάριος Α. Α. ἔπαρχον Α. Γ. Η τύψαι Δ, τύψασθαι ὁρῶν Ποδομαγούλου και εβούλλωσεν Α, ἐδούλλοσιν 1, ἐβούλωσεν ἀσπιδιφόρους, καὶ δορυφόρους, κι τὸ πάθη θριαμβεύσαι, δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακο μίζων· λογοθέτην δὲ τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλοῦσι· Εx Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πα- τρίκιον ἡμέριον σπαθάριος σπαθαρκαδιδάτο:. σωματοφύλακας. Ταῦτα δὲ πάντα επράττετο κατὰ τὸν Αύγουστον μήνα της πρώτης Ινδικτιώνος. Εσφρά γισε τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεία, THEOPHANIS quasi mala consilia in imperatorem iniissent, que A quidem mera calumnia erat, cum re vera imperator vultus elegantiam et corporis robur, veras affectus B et laudis illecebras, ipsis invideret. At enim in eo- rum nonnullos etiam eorum pietate, quod apud præfatum inclusum frequentius convenissent, ac ejus in tormentis tolerantiam ac triumphos encomiis celebrassent, exasperatus sæviit, et mortis reos egit, inter quos insignes sunt isti ; primus Constantinus patricius et publici cursus quondam logotheta, quem Polopagurum cognominavit, secundus ejus frater Strategius patricius et excubitorum domesticus tertius Antiochus, qui cursus etiam logothetæ et Siciliæ ducis munus gessit, quartus David Beseris spatharius missus et Opsicii comes, quintus Theo- phylactus Iconiensis protospallarius et Thraciae dux, sextus Christophorus Himerio patricio spalha- lárius assignatus, septimus Constantinus spa- tharius et imperatorius protostrator, Dardanis pa- irici filius, betavus Theophylactus candidatus Marinaci deputatus, et alii. Istós omnes per circum ignominiose traductos et ab universo populo sputis et maledictis impell jussos mortis damnavit sen- tentia. Ac fratres quidem duos, Constantinum dico et Strategium, populo letum eorum multo luctu prosequente, in Cyneglo capite truncavit. Enarratis populi lacrymis imperator indignatus Procopium praefectum, quod rem tulerasset, verberibus nul- tavit, et successore suffecto magistratu abrogavit. Reliquos omnes effossis oculis in exsilium ejecit, eosdemque missis per annos singulos ministris, in locis quibus relegati consistebant, singulos singalis Laurearum centenis plagis verberari vasania redun- dans jubebat. Mensis autem Augusti die tricesimo eademque indictione hi cognominem ipsi et ejusdem sententiæ consortem Constantinum ipse nominis putidi homo furils invectus est, quibusdam mona- chis clericisque nec non laicis, quos magis fidos patriarchæ amicos putabat, Inventis et inductis, qui dicerent: Audivimus patriarcham adversus in- - C VARIÆ LECTIONES. A, ut supra p. delendum videtur. om. vulg. a. νulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. tus probrum quod ex confessionibus illi accedebat. D pag. exponit, En ubique quid sive sua, sive etiam Constantini, occasione sua ipsorum confitendi, cujus turpitudinum aut conscii fuissent, aul ministri; ac quam belle ad Stephani isthæc tracta præconia. COMBEFIS. iis Antiochus magister memoriæ, de rebus publicis referre_solitus : quem magistratum logothelam cursus appellare soleni. satellés : patricios namque et provinciarum rectores spatharios babuisse, velut Belisarius sub Justiniano, legimus. Qui sequitur exemplo est. ex quo nonnulli, tum apud auctorem, tum in Jure Græco-Romano, Nicephorus, spallarios Suidas vocal enarratis, subnectit Nicephorus : tremis, si regium sigillum hodie impresserint Turca, domo quemquam exire, vel in cam pene- trare prohibent. In eos mos iste a Græcis deriva- tus. Patriarchium itaque sigillo munitum Constan- tinum patriarcham omni ingressu arcebat. legimus su perius pag. 361. nier Daphnusia, Hiera, Platea, Oxea, et aliz, Propon tidis et Cyziceni sinus ad CP. insulæ. (82) Idem : Τούτων δ᾽ ἦν Αντίοχος μὲν ὁ τῶν (83) Beseri, qui supra Σαρακηνόφρων scriptus, (84) Spathariis adjuncta candidatorum schola : (85) Crudelibus gestis istiusmodi Copronymi (86) Anastasius, Podopaguro. (87) Fili foribus hinc, lininibus illinc axi ex- (88) Miscella, in Iberia, Corrupte. Certior et st- (89) Principus, Præconesus, Panormus, Prote,
PG 108:887ἰδόντες δὲ οἱ Βούλγαροι καὶ δειλιάσαντες ἀπέστειλαν βοϊλᾶν καὶ Τζιγάτον, αἰτούμενοι εἰρήνην γενέσθαι. οὓς ἰδὼν ὁ βασιλεὺς καὶ περιχαρὴς γενόμενος ἐποίησεν εἰρήνην· καὶ ὤμοσαν ἀλλήλοις, μήτε Βουλγάρους ἐξελθεῖν κατὰ Ῥωμανίας, μήτε τὸν βασιλέα ἐπιτηδεῦσαι εἰςελθεῖν εἰς Βουλγαρίαν. καὶ ἐποίησαν ἔγγραφα ἐπὶ τούτῳ πρὸς ἀλλήλους. καὶ ὑποστρέψας ὁ βασιλεὺς εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει ταξάτους ἀφεὶς ἐκ πάντων τῶν θεμάτων καὶ εἰς τὰ κάστρα ἅπερ ἔκτισεν. τῷ δὲ Ὀκτωβρίῳ μηνὶ τῆς ια ἰνδικτιῶνος ἐδέξατο μανδάτον ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Βουλγαρίας ἐκ τῶν κρυπτῶν φίλων αὐτοῦ, ὅτι ἀποστέλλει ὁ κῦρις Βουλγαρίας ιβ χιλιάδας λαὸν καὶ βοϊλάδας πρὸς τὸ αἰχμαλωτίσαι τὴν Βερζιτίαν καὶ μεταστῆσαι αὐτοὺς εἰς Βουλγαρίαν. ὁ δὲ πρὸς τὸ μὴ γνωσθῆναι αὐτόν, ὅτι κατὰ Βουλγάρων κινεῖ· ἦσαν γὰρ ἐλθόντες πρὸς αὐτὸν ἀποκρισιάριοι τοῦ κυροῦ Βουλγαρίας, καὶ ἔτι τούτων ὄντων ἐν τῇ πόλει ἐσχηματίσατο κατὰ Ἀράβων κινεῖν· καὶ ἐπέρασαν τά τε φλάμουλα καὶ ἡ ὑπηρεσία. ἀπολύσας δὲ τοὺς ἀποκρισιαρίους καὶ μαθὼν διὰ κατασκόπων τὴν ἔξοδον αὐτῶν, ἐπάρας τὸν στρατὸν ἐν σπουδῇ ἀπεκίνησεν.ιέρωσαν, πρὸς ἔλεγχον μὲν τῆς τούτου ἀθεότητας, ἔνδειξιν δὲ τῆς τούτων δε θεοσεβεία; (92). Τοῦτο δὲ τὸ θαυμαστὸν καὶ ἀξιόγραφον θαῦμα μετὰ χρόνους κα τῆς τοῦ παρανόμου τελευτῆς σὺν τοῖς εὐσεβεστάτοις βασιλεῦσι καὶ Ταρασίῳ τῷ τα ἁγιωτάτῳ πατριάρ χῇ (93) ἡμεῖς ἐθεασάμεθα, καὶ σὺν αὐτοῖς κατησιας- σάμεθα, ὡς ἀνάξιοι ", μεγάλης ἀξιωθέντες χάριτος. Τῇ δὲ ἐκκαιδεκάτῃ τοῦ “ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτ τῆς πέμπτης ινδικτιώνος ψήφῳ τοῦ βασιλέως χειρο τονεῖται Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων το (94) εὐνοῦχος αθέσμως πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως· καὶ ἐγέν νετο ἀβροχία, ὥστε μηδὲ δρόσον πεσεῖν ἐκ τοῦ οὐρα νοῦ· καὶ ἐξέλιπε παντελῶς τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πόλεως. Καὶ ἡργήσαν τά τε δοχεῖα καὶ τὰ λουτρά, οὐ μὴν δὲ " καὶ τὰ πηγαῖα νάματα τὰ ἀεννάως ρέοντα πρότερον. Τοῦτο ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἤρξατο ἀνακαινίζειν τὸν Ούα λεντινιανόν σε αγωγόν μέχρι Ηρακλείου χρηματί σαντα, καὶ ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων (93) καταστραφέντα, επιλεξάμενος οι δὲ ἐκ διαφόρων τόπων τεχνίτας, ἤγαγεν ἀπὸ μὲν Ἀσίας καὶ Πόντου οἰκοδόμους για λίους καὶ χρίστας (96) διακοσίους· ἀπὸ δὲ τῆς Ἑλ λάδος καὶ τῶν νησίων σε Αστραχαρίους (17) πεντε- κοσίους· ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς Θράκης ὁπέρας πεντακισ χιλίους καὶ κεραμοποιούς διακοσίους· καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς ἄρχοντας εργοδιώκτας, καὶ ἕνα τῶν πατρι κίων. Καὶ οὕτω τελεσθέντος τοῦ ἔργου εἰσῆλθεν τὰ ὕδωρ ἐν τῇ πόλει. Τῇ δὲ αὐτῇ πέμπτῃ ἐνδικτιῶν. Α σιῶν ἐχθρὸς κοινώσας ἁρμαμέντον καὶ κοπροθέσιον ἐποίησεν. Αὐτοὶ δὲ ἀνακαθήραντες τοῦτο, πάλιν και προβάλλεται στρατηγοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ, καὶ τῆς κακίας αὐτοῦ ἐπαξίους εργάτας, Μιχαήλ μὲν τὸν Μελισσηνὸν ἐν τῷ θέματι τῶν ᾿Ανατολικῶν, καὶ Μια χαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα εἰς Θρακησίους, εἰς δὲ Βου κελλαρίους Μάνην τὸν τῆς οὐ κακίας επώνυμον. Καὶ τις ἱκανὸς διηγείσθαι τὰ τούτων ανοσιουργήματα, & μερικῶς ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις συγγράψομεν; Πάντε γὰρ κατὰ μέρος συγγράφειν τὰ τούτων ἔργα προς θεραπείαν του κρατοῦντος γινόμενα, οὐδ' αὐτὸν οἶ- μαι τὸν κόσμον χωρήσειν τὰ γραφόμενα βιβλία, εύαγ γελικῶς εἰπεῖν οἰκειότερον. Ταρασίῳ τῷ οι του φίλος κόπρου ὢν κοπροθέσια καὶ ἐποίει εκ τούτων Α. τούτου Α. οι ὡς ἄξιον Α 2. σὲ οὐ μὴν δὲ Α, οὐ μήν τε Ουαλεντινιανού Α. οι ἐπιλεξ. δὲ Α, διαλεξάμ. σε τῶν νησίων Α 1, νήσων της Α. πρεσβείας (σαλάδος 'Αβάρων ὑπὸ ᾿Αβάρων ἐπὶ τῶν Ἡρακλείου χρόνων καταστραφέντα. χρίστης, ἐστράκιον. ὀστρακάριος, αστρακάρης . THEOPHANIS . B vit, ipsum adl Lemmum insulam enalare faciens. A4 littus quippe projectum per nocturnam visio- nem tolli coinmonuit, et occultum: iederi. Sub prentissimis vero imperatoribus Constantino et Irene, indictione quarta, cum debito honore in proprium sibi templum denuo relatum fuit. Iste quidem communis ecclesiarum hostis mede illa sacra profanata, armamentum fecerat et sterc ribus excipiendis male dicaverat, locum autem expurgatum et expiatum denuo ecclesiam conse- craverunt, cum arguendæ Constantini unius im- pietati, tum alterius in Deum religionis demou- strandæ monimentum. Hoc porro mirandum et relatu dignum portentum a morte nefarii istius imperatoris circa annos duos et-viginti una cum pientissimis imperatoribus et Tarasio, sanctissimo patriarcha, nos ipsi conspeximus, et quamvis indigni, ea tamen gralia a Deo cumulati, illud re- nerati sumus. Cæterum mensis Novembris die decimo sexto ejusdem quintæ indictionis Nicetas, • Sclavis originem duccis eunuchus, præter fas canonum Cpoleos patriarcha imperatoris sufragio consecratur. Ea vero contigit imbris penuria, ut neque ros levis e calo decideret, ct, aqua Cpoli • omnino deficiente, aquæductus et balnca ex inte- gro exaruerunt, cum prius aquarum scaturigines et fontes perpetuo fuxu currentes aeris siccitate constitissent. His visis imperator Valen- tiniani aquæductum, qui cum nsque ad Heraclii tempora perdurasset, tum ab Arabibus eversus C fuerat, instaurare cœpit: quamobrem electos ex variis locis artifces in unum collegit, ex Asia qui- «lem et Ponto difcalores mille, et lavigatores ducentos, e Græcia et adjacentibus insulis ostra- carios quingentos, ex ipsa Thracia operarum millia quinque et figulos ducentos, proceresque, qui opas urgerent, praefecit, et patricium unum, cujus cura summa omnium demandata. Absoluto igitur opere aqua in urbeni deducta, Quinta porro indi- ctione sensus ejusdem secum consortes duces, et idoneos ejus nequitiæ promovende opifices ad imperii dignitates evexit. Michaelem quidem Melisse- VARIS LECTIONES. sdl. a in mg. vulg. ex A to add. ex A. "8 and Exl. om. A. vulg. vulg. vulg. " add. ex JAC. GOARI NOTÆ. S. Ignatius, jure postmodum creatus patriarcha Constantinopolitanus. COMBEFIS. refert; quod minus placet. Liquet ut Constantinus utrovis modo insectatus sit S. Mariæ et sanctorum aliorum intercessiones, ex vita S. Ste- phani Junioris, Invectiva Joannis sive Hierosoly- mitani sive Damasceni, ejus pseudosynodi actis, eorumque confutatione, tum quæ exstat in vit synodo, tum quæ necdum prodiit S. Nicephori. COMBEFIS. norum hominem, vel libertum intelligat, enim captivus est, et servus recentioribus Græcis) mihi non constat. - Libertusne, cujus ea ratione ordinatio illegitima dicatur? Aut forsan, melius- que, quia eunuchus; sponte scilicet eviratus, ad aulæ obsequium, quod clero inhabilem facit; non et Miscella inversis litteris habent, ab Averibus : atque ita legendum cum Nicephoro seri- bente, centiores calce dealbare est : et Liniler ejusmodi. contusa calceque delibuta cementum eliciunt soli- dissimum, et vix aqua penetrandum. Illud est Οui praeparat, tendit, miscet, Mail, vel megis barbere dici auditus. Reliqua Nicephorus. (99) Scriplo, σε είνα voce proscribens. Interpr. ad D humana injuria sic mutilatus, uti eunuchus fuit (95) Addit uterque, Tarasio. (94) Utrum peregrinz et exteræ gentis Sclavi- 95) Codicum omnium una est lectio. Anastasius (96) Anastasius, linilures ; τό, χρίζειν, apud re- (97) Tegnlarum testarumque fragmenta minutim
καὶ ἐπισωρεύσας τοὺς ταξάτους τῶν θεμάτων καὶ τοὺς Θρᾳκησιάνους καὶ ἑνώσας τοῖς τάγμασι τοὺς ὀπτιμάτους ἐποίησεν αὐτοὺς π χιλιάδας. καὶ ἀπελθὼν ἐν τόπῳ λεγομένῳ τὰ Λιθοσώρια ἐπέπεσεν αὐτοῖς ἀπερισαλπίγκτως καὶ τρέψας αὐτοὺς ἐποίησε νῖκος μέγα. καὶ μετὰ πολλῶν λαφύρων καὶ αἰχμαλώτων ὑπέστρεψε θριαμβεύσας ἐν τῇ πόλει, καὶ ἔμπρακτος εἰσελθὼν τὸν πόλεμον τοῦτον ἐπωνόμασεν εὐγενῆ, ὡς μηδενὸς αὐτῷ ἀντιστάντος, μηδὲ σφαγῆς ἢ ἐκχύσεως Χριστιανῶν αἱμάτων γενομένης. λδ. κ. ε. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον κεφαλαὶ σπ ἀπὸ Ἀφρικῆς καὶ ἐπόμπευσαν ἐν Συρίᾳ. ὁ δὲ βασιλεὺς ὡς λύσας τὴν πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρήνην ἐξώπλισε πάλιν στόλον πολύν. καὶ εἰσαγαγὼν εἰς αὐτὸν καβαλλαρικὸν χιλιάδας ιβ ἀπέλυσε τοὺς στρατηγοὺς τῶν πλωϊμάτων πάντας σὺν αὐτῷ. αὐτὸς δὲ φοβηθεὶς ἔμεινεν εἰς τὸ καβαλλαρικόν. εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἕως τῆς Μεσημβρίας, καὶ ἀνέμου σφοδροῦ βορρᾶ πνεύσαντος, πάντα μικροῦ δεῖν συνετρίβησαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο· καὶ ὑπέστρεψε μηδὲν ποιήσας.ιέρωσαν, πρὸς ἔλεγχον μὲν τῆς τούτου ἀθεότητας, ἔνδειξιν δὲ τῆς τούτων δε θεοσεβεία; (92). Τοῦτο δὲ τὸ θαυμαστὸν καὶ ἀξιόγραφον θαῦμα μετὰ χρόνους κα τῆς τοῦ παρανόμου τελευτῆς σὺν τοῖς εὐσεβεστάτοις βασιλεῦσι καὶ Ταρασίῳ τῷ τα ἁγιωτάτῳ πατριάρ χῇ (93) ἡμεῖς ἐθεασάμεθα, καὶ σὺν αὐτοῖς κατησιας- σάμεθα, ὡς ἀνάξιοι ", μεγάλης ἀξιωθέντες χάριτος. Τῇ δὲ ἐκκαιδεκάτῃ τοῦ “ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτ τῆς πέμπτης ινδικτιώνος ψήφῳ τοῦ βασιλέως χειρο τονεῖται Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων το (94) εὐνοῦχος αθέσμως πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως· καὶ ἐγέν νετο ἀβροχία, ὥστε μηδὲ δρόσον πεσεῖν ἐκ τοῦ οὐρα νοῦ· καὶ ἐξέλιπε παντελῶς τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πόλεως. Καὶ ἡργήσαν τά τε δοχεῖα καὶ τὰ λουτρά, οὐ μὴν δὲ " καὶ τὰ πηγαῖα νάματα τὰ ἀεννάως ρέοντα πρότερον. Τοῦτο ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἤρξατο ἀνακαινίζειν τὸν Ούα λεντινιανόν σε αγωγόν μέχρι Ηρακλείου χρηματί σαντα, καὶ ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων (93) καταστραφέντα, επιλεξάμενος οι δὲ ἐκ διαφόρων τόπων τεχνίτας, ἤγαγεν ἀπὸ μὲν Ἀσίας καὶ Πόντου οἰκοδόμους για λίους καὶ χρίστας (96) διακοσίους· ἀπὸ δὲ τῆς Ἑλ λάδος καὶ τῶν νησίων σε Αστραχαρίους (17) πεντε- κοσίους· ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς Θράκης ὁπέρας πεντακισ χιλίους καὶ κεραμοποιούς διακοσίους· καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς ἄρχοντας εργοδιώκτας, καὶ ἕνα τῶν πατρι κίων. Καὶ οὕτω τελεσθέντος τοῦ ἔργου εἰσῆλθεν τὰ ὕδωρ ἐν τῇ πόλει. Τῇ δὲ αὐτῇ πέμπτῃ ἐνδικτιῶν. Α σιῶν ἐχθρὸς κοινώσας ἁρμαμέντον καὶ κοπροθέσιον ἐποίησεν. Αὐτοὶ δὲ ἀνακαθήραντες τοῦτο, πάλιν και προβάλλεται στρατηγοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ, καὶ τῆς κακίας αὐτοῦ ἐπαξίους εργάτας, Μιχαήλ μὲν τὸν Μελισσηνὸν ἐν τῷ θέματι τῶν ᾿Ανατολικῶν, καὶ Μια χαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα εἰς Θρακησίους, εἰς δὲ Βου κελλαρίους Μάνην τὸν τῆς οὐ κακίας επώνυμον. Καὶ τις ἱκανὸς διηγείσθαι τὰ τούτων ανοσιουργήματα, & μερικῶς ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις συγγράψομεν; Πάντε γὰρ κατὰ μέρος συγγράφειν τὰ τούτων ἔργα προς θεραπείαν του κρατοῦντος γινόμενα, οὐδ' αὐτὸν οἶ- μαι τὸν κόσμον χωρήσειν τὰ γραφόμενα βιβλία, εύαγ γελικῶς εἰπεῖν οἰκειότερον. Ταρασίῳ τῷ οι του φίλος κόπρου ὢν κοπροθέσια καὶ ἐποίει εκ τούτων Α. τούτου Α. οι ὡς ἄξιον Α 2. σὲ οὐ μὴν δὲ Α, οὐ μήν τε Ουαλεντινιανού Α. οι ἐπιλεξ. δὲ Α, διαλεξάμ. σε τῶν νησίων Α 1, νήσων της Α. πρεσβείας (σαλάδος 'Αβάρων ὑπὸ ᾿Αβάρων ἐπὶ τῶν Ἡρακλείου χρόνων καταστραφέντα. χρίστης, ἐστράκιον. ὀστρακάριος, αστρακάρης . THEOPHANIS . B vit, ipsum adl Lemmum insulam enalare faciens. A4 littus quippe projectum per nocturnam visio- nem tolli coinmonuit, et occultum: iederi. Sub prentissimis vero imperatoribus Constantino et Irene, indictione quarta, cum debito honore in proprium sibi templum denuo relatum fuit. Iste quidem communis ecclesiarum hostis mede illa sacra profanata, armamentum fecerat et sterc ribus excipiendis male dicaverat, locum autem expurgatum et expiatum denuo ecclesiam conse- craverunt, cum arguendæ Constantini unius im- pietati, tum alterius in Deum religionis demou- strandæ monimentum. Hoc porro mirandum et relatu dignum portentum a morte nefarii istius imperatoris circa annos duos et-viginti una cum pientissimis imperatoribus et Tarasio, sanctissimo patriarcha, nos ipsi conspeximus, et quamvis indigni, ea tamen gralia a Deo cumulati, illud re- nerati sumus. Cæterum mensis Novembris die decimo sexto ejusdem quintæ indictionis Nicetas, • Sclavis originem duccis eunuchus, præter fas canonum Cpoleos patriarcha imperatoris sufragio consecratur. Ea vero contigit imbris penuria, ut neque ros levis e calo decideret, ct, aqua Cpoli • omnino deficiente, aquæductus et balnca ex inte- gro exaruerunt, cum prius aquarum scaturigines et fontes perpetuo fuxu currentes aeris siccitate constitissent. His visis imperator Valen- tiniani aquæductum, qui cum nsque ad Heraclii tempora perdurasset, tum ab Arabibus eversus C fuerat, instaurare cœpit: quamobrem electos ex variis locis artifces in unum collegit, ex Asia qui- «lem et Ponto difcalores mille, et lavigatores ducentos, e Græcia et adjacentibus insulis ostra- carios quingentos, ex ipsa Thracia operarum millia quinque et figulos ducentos, proceresque, qui opas urgerent, praefecit, et patricium unum, cujus cura summa omnium demandata. Absoluto igitur opere aqua in urbeni deducta, Quinta porro indi- ctione sensus ejusdem secum consortes duces, et idoneos ejus nequitiæ promovende opifices ad imperii dignitates evexit. Michaelem quidem Melisse- VARIS LECTIONES. sdl. a in mg. vulg. ex A to add. ex A. "8 and Exl. om. A. vulg. vulg. vulg. " add. ex JAC. GOARI NOTÆ. S. Ignatius, jure postmodum creatus patriarcha Constantinopolitanus. COMBEFIS. refert; quod minus placet. Liquet ut Constantinus utrovis modo insectatus sit S. Mariæ et sanctorum aliorum intercessiones, ex vita S. Ste- phani Junioris, Invectiva Joannis sive Hierosoly- mitani sive Damasceni, ejus pseudosynodi actis, eorumque confutatione, tum quæ exstat in vit synodo, tum quæ necdum prodiit S. Nicephori. COMBEFIS. norum hominem, vel libertum intelligat, enim captivus est, et servus recentioribus Græcis) mihi non constat. - Libertusne, cujus ea ratione ordinatio illegitima dicatur? Aut forsan, melius- que, quia eunuchus; sponte scilicet eviratus, ad aulæ obsequium, quod clero inhabilem facit; non et Miscella inversis litteris habent, ab Averibus : atque ita legendum cum Nicephoro seri- bente, centiores calce dealbare est : et Liniler ejusmodi. contusa calceque delibuta cementum eliciunt soli- dissimum, et vix aqua penetrandum. Illud est Οui praeparat, tendit, miscet, Mail, vel megis barbere dici auditus. Reliqua Nicephorus. (99) Scriplo, σε είνα voce proscribens. Interpr. ad D humana injuria sic mutilatus, uti eunuchus fuit (95) Addit uterque, Tarasio. (94) Utrum peregrinz et exteræ gentis Sclavi- 95) Codicum omnium una est lectio. Anastasius (96) Anastasius, linilures ; τό, χρίζειν, apud re- (97) Tegnlarum testarumque fragmenta minutim
ὁ δὲ Τελέριγος, ὁ κῦρις Βουλγαρίας, γνοὺς ὅτι ἐκ τῶν οἰκείων αὐτοῦ τὰς βουλὰς αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς μανθάνει, γράφει αὐτῷ, ὅτι βουλῆς εἰμι τοῦ ἐκφυγεῖν καὶ ἐλθεῖν πρός σε. ἀλλὰ πέμψον μοι λόγον ἀπαθείας μου, καὶ τίνας φίλους ἔχεις ἐνταῦθα, ἵνα θαρρήσω αὐτοῖς, καὶ συνδράμωσί μοι. ὁ δὲ κουφότητι ἔγραψεν αὐτῷ, κἀκεῖνος μαθὼν ἐκούρασε πάντας. ὅπερ ἀκούσας Κωνσταντῖνος πολλὰ τὰς πολιὰς αὐτοῦ ἔτιλλεν. λε. κα. 2. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει τῆς ιγ ἰνδικτιῶνος μηνὶ Αὐγούστῳ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος κατὰ Βουλγάρων. καὶ δεινῶς κατὰ τῶν σκελῶν θεηλάτῳ πληγῇ ἀνθρακωθεὶς κἀντεῦθεν πυρετῷ σφοδροτάτῳ καὶ ἰατροῖς ἀγνώστῳ δι’ ὑπερβάλλουσαν ἔκκαυσιν συσχεθεὶς κατὰ τὴν Ἀρκαδιούπολιν ὑπέστρεψεν, ἐπ’ ὤμων ἐν κραββάτῳ φερόμενος κατὰ τῶν ὑπηκόων. καὶ ἐλθὼν ἐν Σηλυμβρίᾳ καὶ ἐμπλωίσας τῇ ιδ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ιδ ἰνδικτιῶνος φθάσας ἐν τῷ Στρογγύλῳ καστελλίῳ οἰκτρῶς ἐν τῷ χελανδίῳ θνήσκει βοῶν καὶ λέγων, ὅτι ζῶν ἔτι πυρὶ ἀσβέστῳ παρεδόθην, τήν τε ἁγίαν παρθένον καὶ θεοτόκον ὑμνεῖσθαι ἐξαιτῶν ὁ ἄσπονδος αὐτῆς ἐχθρός. ἐβασίλευσε δὲ αὐτοκράτωρ μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τελευτὴν ἔτη λδ, μῆνας β, ἡμέρας κ.ιέρωσαν, πρὸς ἔλεγχον μὲν τῆς τούτου ἀθεότητας, ἔνδειξιν δὲ τῆς τούτων δε θεοσεβεία; (92). Τοῦτο δὲ τὸ θαυμαστὸν καὶ ἀξιόγραφον θαῦμα μετὰ χρόνους κα τῆς τοῦ παρανόμου τελευτῆς σὺν τοῖς εὐσεβεστάτοις βασιλεῦσι καὶ Ταρασίῳ τῷ τα ἁγιωτάτῳ πατριάρ χῇ (93) ἡμεῖς ἐθεασάμεθα, καὶ σὺν αὐτοῖς κατησιας- σάμεθα, ὡς ἀνάξιοι ", μεγάλης ἀξιωθέντες χάριτος. Τῇ δὲ ἐκκαιδεκάτῃ τοῦ “ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτ τῆς πέμπτης ινδικτιώνος ψήφῳ τοῦ βασιλέως χειρο τονεῖται Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων το (94) εὐνοῦχος αθέσμως πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως· καὶ ἐγέν νετο ἀβροχία, ὥστε μηδὲ δρόσον πεσεῖν ἐκ τοῦ οὐρα νοῦ· καὶ ἐξέλιπε παντελῶς τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πόλεως. Καὶ ἡργήσαν τά τε δοχεῖα καὶ τὰ λουτρά, οὐ μὴν δὲ " καὶ τὰ πηγαῖα νάματα τὰ ἀεννάως ρέοντα πρότερον. Τοῦτο ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἤρξατο ἀνακαινίζειν τὸν Ούα λεντινιανόν σε αγωγόν μέχρι Ηρακλείου χρηματί σαντα, καὶ ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων (93) καταστραφέντα, επιλεξάμενος οι δὲ ἐκ διαφόρων τόπων τεχνίτας, ἤγαγεν ἀπὸ μὲν Ἀσίας καὶ Πόντου οἰκοδόμους για λίους καὶ χρίστας (96) διακοσίους· ἀπὸ δὲ τῆς Ἑλ λάδος καὶ τῶν νησίων σε Αστραχαρίους (17) πεντε- κοσίους· ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς Θράκης ὁπέρας πεντακισ χιλίους καὶ κεραμοποιούς διακοσίους· καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς ἄρχοντας εργοδιώκτας, καὶ ἕνα τῶν πατρι κίων. Καὶ οὕτω τελεσθέντος τοῦ ἔργου εἰσῆλθεν τὰ ὕδωρ ἐν τῇ πόλει. Τῇ δὲ αὐτῇ πέμπτῃ ἐνδικτιῶν. Α σιῶν ἐχθρὸς κοινώσας ἁρμαμέντον καὶ κοπροθέσιον ἐποίησεν. Αὐτοὶ δὲ ἀνακαθήραντες τοῦτο, πάλιν και προβάλλεται στρατηγοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ, καὶ τῆς κακίας αὐτοῦ ἐπαξίους εργάτας, Μιχαήλ μὲν τὸν Μελισσηνὸν ἐν τῷ θέματι τῶν ᾿Ανατολικῶν, καὶ Μια χαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα εἰς Θρακησίους, εἰς δὲ Βου κελλαρίους Μάνην τὸν τῆς οὐ κακίας επώνυμον. Καὶ τις ἱκανὸς διηγείσθαι τὰ τούτων ανοσιουργήματα, & μερικῶς ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις συγγράψομεν; Πάντε γὰρ κατὰ μέρος συγγράφειν τὰ τούτων ἔργα προς θεραπείαν του κρατοῦντος γινόμενα, οὐδ' αὐτὸν οἶ- μαι τὸν κόσμον χωρήσειν τὰ γραφόμενα βιβλία, εύαγ γελικῶς εἰπεῖν οἰκειότερον. Ταρασίῳ τῷ οι του φίλος κόπρου ὢν κοπροθέσια καὶ ἐποίει εκ τούτων Α. τούτου Α. οι ὡς ἄξιον Α 2. σὲ οὐ μὴν δὲ Α, οὐ μήν τε Ουαλεντινιανού Α. οι ἐπιλεξ. δὲ Α, διαλεξάμ. σε τῶν νησίων Α 1, νήσων της Α. πρεσβείας (σαλάδος 'Αβάρων ὑπὸ ᾿Αβάρων ἐπὶ τῶν Ἡρακλείου χρόνων καταστραφέντα. χρίστης, ἐστράκιον. ὀστρακάριος, αστρακάρης . THEOPHANIS . B vit, ipsum adl Lemmum insulam enalare faciens. A4 littus quippe projectum per nocturnam visio- nem tolli coinmonuit, et occultum: iederi. Sub prentissimis vero imperatoribus Constantino et Irene, indictione quarta, cum debito honore in proprium sibi templum denuo relatum fuit. Iste quidem communis ecclesiarum hostis mede illa sacra profanata, armamentum fecerat et sterc ribus excipiendis male dicaverat, locum autem expurgatum et expiatum denuo ecclesiam conse- craverunt, cum arguendæ Constantini unius im- pietati, tum alterius in Deum religionis demou- strandæ monimentum. Hoc porro mirandum et relatu dignum portentum a morte nefarii istius imperatoris circa annos duos et-viginti una cum pientissimis imperatoribus et Tarasio, sanctissimo patriarcha, nos ipsi conspeximus, et quamvis indigni, ea tamen gralia a Deo cumulati, illud re- nerati sumus. Cæterum mensis Novembris die decimo sexto ejusdem quintæ indictionis Nicetas, • Sclavis originem duccis eunuchus, præter fas canonum Cpoleos patriarcha imperatoris sufragio consecratur. Ea vero contigit imbris penuria, ut neque ros levis e calo decideret, ct, aqua Cpoli • omnino deficiente, aquæductus et balnca ex inte- gro exaruerunt, cum prius aquarum scaturigines et fontes perpetuo fuxu currentes aeris siccitate constitissent. His visis imperator Valen- tiniani aquæductum, qui cum nsque ad Heraclii tempora perdurasset, tum ab Arabibus eversus C fuerat, instaurare cœpit: quamobrem electos ex variis locis artifces in unum collegit, ex Asia qui- «lem et Ponto difcalores mille, et lavigatores ducentos, e Græcia et adjacentibus insulis ostra- carios quingentos, ex ipsa Thracia operarum millia quinque et figulos ducentos, proceresque, qui opas urgerent, praefecit, et patricium unum, cujus cura summa omnium demandata. Absoluto igitur opere aqua in urbeni deducta, Quinta porro indi- ctione sensus ejusdem secum consortes duces, et idoneos ejus nequitiæ promovende opifices ad imperii dignitates evexit. Michaelem quidem Melisse- VARIS LECTIONES. sdl. a in mg. vulg. ex A to add. ex A. "8 and Exl. om. A. vulg. vulg. vulg. " add. ex JAC. GOARI NOTÆ. S. Ignatius, jure postmodum creatus patriarcha Constantinopolitanus. COMBEFIS. refert; quod minus placet. Liquet ut Constantinus utrovis modo insectatus sit S. Mariæ et sanctorum aliorum intercessiones, ex vita S. Ste- phani Junioris, Invectiva Joannis sive Hierosoly- mitani sive Damasceni, ejus pseudosynodi actis, eorumque confutatione, tum quæ exstat in vit synodo, tum quæ necdum prodiit S. Nicephori. COMBEFIS. norum hominem, vel libertum intelligat, enim captivus est, et servus recentioribus Græcis) mihi non constat. - Libertusne, cujus ea ratione ordinatio illegitima dicatur? Aut forsan, melius- que, quia eunuchus; sponte scilicet eviratus, ad aulæ obsequium, quod clero inhabilem facit; non et Miscella inversis litteris habent, ab Averibus : atque ita legendum cum Nicephoro seri- bente, centiores calce dealbare est : et Liniler ejusmodi. contusa calceque delibuta cementum eliciunt soli- dissimum, et vix aqua penetrandum. Illud est Οui praeparat, tendit, miscet, Mail, vel megis barbere dici auditus. Reliqua Nicephorus. (99) Scriplo, σε είνα voce proscribens. Interpr. ad D humana injuria sic mutilatus, uti eunuchus fuit (95) Addit uterque, Tarasio. (94) Utrum peregrinz et exteræ gentis Sclavi- 95) Codicum omnium una est lectio. Anastasius (96) Anastasius, linilures ; τό, χρίζειν, apud re- (97) Tegnlarum testarumque fragmenta minutim
PG 108:889καὶ οὕτω κατέλυσε τὸν βίον αἵμασι πολλοῖς Χριστιανῶν μεμολυσμένος καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι καὶ θυσίαις διωγμοῖς τε τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῆς ὀρθῆς τε καὶ ἀμωμήτου πίστεως ἔτι τε μοναχῶν ἀναιρέσεσι καὶ κοινώσεσι μοναστηρίων καὶ παντοίοις ὑπερακμάσας κακοῖς οὐχ ἧττον Διοκλητιανοῦ καὶ τῶν πάλαι τυράννων. ἐν δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ θνήσκει καὶ Ἀβδελᾶς, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός. οὗτοι οἱ δύο δεινότατοι θῆρες χρονίως καὶ κατὰ ταὐτὸ τὸ ἀνθρώπινον φῦλον κατανεμόμενοι τεθνήκασι θεοῦ προνοίᾳ, καὶ κρατοῦσι Λέων καὶ Μαδί, οἱ υἱοὶ αὐτῶν. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ τῶν Λογγιβάρδων ῥὴξ Θεόδοτος ἐν τῇ βασιλίδι ἐληλυθὼς πόλει τῷ βασιλεῖ προσέφυγεν. 70 Κόσμου ἔτη σξη. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψξη. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη ε. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδὶ ἔτη θ. α. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζ. ζ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νικήτας ἔτη ιδ. ια. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλας Μαδὶ τὸν Ἀβασβαλὶ κατὰ Ῥωμανίας μετὰ δυνάμεως πολλῆς, ἤνοιξε τὸ σπήλαιον τὸ ἐπιλεγόμενον Κάσιν ἀπὸ καπνοῦ, καὶ λαβὼν τοὺς ἐν αὐτῷ αἰχμαλώτους ὑπέστρεψεν.έτος ά. - Α Ῥώμης ἐπισκόπου Στεφάνου & ΤΟ Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ς', ἰνδικτιῶνος δʹ, ήχθη Κωνσταντίνος ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης ἀπὸ τῆς Πριγκίπου νήσου· καὶ ἔδειρεν αὐτὸν ὁ τύραννος Κωνσταντίνος, ὡς μὴ ἰσχύειν αὐτὸν βαδίσαι. Εκέλευσε δὲ αὐτὸν εἰς φορεῖον βασταχθῆναι, καὶ ἀπελθόντα καθίσαι ἐν τῇ σολαία " (98) της Μεγάλης Ἐκκλησίας. Καὶ ἀσηκρήτις ἦν σὺν αὐτῷ βαστάζων τόμον χάρτου, ἐν ᾧ ἦν γεγραμμένα τὰ τούτου αίτια. Παντὸς δὲ τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως ἐκ διαταγῆς βασιλι- κῆς ἐκεῖσε ἀθροισθέντος καὶ ὁρῶντος, ὑπανεγινώ- σκετο ὁ χάρτης εἰς ἐπήκοον παντὸς τοῦ λαοῦ. Καὶ καθ᾽ ἕκαστον "' κεφάλαιον ἔπαιεν σ' αὐτοῦ τὸ πρόσω ωπον ὁ ἀσηκρήτις, τοῦ πατριάρχου Νικήτου ἐν τῷ συνθρόνῳ (99) καθεζομένου καὶ θεωροῦντος . Β Μετὰ δὲ τοῦτο ἀναβιβάσαντες αὐτὸν τὸ ἐν τῷ ἄμβωνι καὶ στήσαντες ὄρθιον, ἔλαβεν Νικήτας τὸν χάρτην, καὶ ἀποστείλας ἐπισκόπους, καὶ λαβὼν τὸ ὠμονό- ριον (1) αὐτοῦ ἀνεθεμάτισεν αὐτὸν, καὶ ἐπονομάσαν της Σκοτιόψιν ἐξέωσαν αὐτὸν ὀπισθοφανῶς τῆς έχε κλησίας. Τῇ δὲ ἑξῆς ἡμέρᾳ ἱπποδρομίας οὔσης ἐψί- λωσαν αὐτοῦ τὴν ὄψιν, καὶ ἐγύμνωσαν αὐτοῦ τὴν γενειάδα καὶ τὰς τῆς κεφαλῆς τρίχας καὶ τῶν ὀφρύων. Καὶ ἐνδύσαντες αὐτὸν σηρικὸν καὶ ἀμανίκωτον κον τὸν (2) εκάθισαν αὐτὸν ἐπὶ ὄνου σαγματωμένου ἐξανάστροφα κρατοῦντα τὴν οὐρὰν αὐτοῦ. Καὶ ἐξήνεγκαν διὰ τοῦ διιππίου ” εἰς τὸ ἱπποδρόμιον, τοῦ λαοῦ παντὸς καὶ τοῦ δήμου ἀνασκάπτοντος καὶ ἐμπτύοντος αὐτόν. Ἔσυρε δὲ τὸν ὄνον Κωνσταντίνος ο ὁ τε ἀνεψιός αὐτοῦ ῥινοκοπημένος. Ελθόντος δὲ αὐτοῦ ἐν τοῖς δήμοις, κατῆλθον καὶ ἐνέπτυσαν, καὶ κόνιν ἐπέρριπτον ἐπ' αὐτόν. Ενέγκαντες δὲ αὐτὸν εἰς τὸ στάμα (3), έρριψαν αὐτὸν ἐκ τοῦ ὄνου, καὶ ἐπάτησαν ་་ Α. ως ισχύειν Α, δύνασθαι σωλαία Α. σε καθ' έκαστον Α, καθ' ἓν σε ἔπαιεν Α, ἔπαισεν το θεωροῦντος Α, ὁρῶντος αὐτὸν το διὰ τοῦ Ιππίου 4. ἁμανίκωτος, ἄνευ μανικίων, Κοντός, σταματῶ, σταματίζω, εἰειο, Στάμα, CHRONOGRAPHIA, 890. num Orientalium themati, alium Michaelem Lachanodraconem Thracensium, Bucellariis Ma. nelem quemdam, ex nomine vesaniæ dantem argumenta, præfecit. Quis vero horum scelera enarrando satis erit, quæ partim suis locis a nobis perstringentur? nam si omwia singulatim, que Ipsi morem imperatori gerentes admiserunt, conscriberentur, libros, qui de ea re compilandi essent, mundum ipsum vix posse capere, ut proprie cum evangelista loquar, non arbitror. A. M. 6259. A. C. 759. -- Roma episcopi Stephani annus pri Bus. Hoc anno mensis Octobris die sexto, indictione sexta, Constantinus falsi nominis patriarcha ex insula Principis in urbem accitus, tot verbera a tyranno Constantino tulit, ut pedibus suis progredi non valeret. Eum itaque lectica eſſerri, et a se digressum in ecclesia Magna solea considere jussit. Aderat porro unus asecretis præferens libellum, I ¡quo omnia · accusationum capita descripta erant. Universo auten urbis populo imperatoris jussu congregalo el spectante, in omnium aulit libellus ille publice recitabatur, et ad singula capita faciem ejus asecredis percutiebat, patriarcha Nicela in throni consessu sedente ac omnia prospiciente. Eu deinde in ambonem evecto, et recto in pedes con- stituto, libellum accepit Nicetas, mox episcopo ad eum misso, et anathemate in eum pronuntiato, pallium sustulerunt, Scotiepsimque sapius vocita- tum retrogrado' passu ab eoclesia jusserunt exce- dere. Sequenti vero luce ludis in circo cele- hratis, universam ejus faciem depilantes, barbam, supercilia atque capillitium abrasere, et serico brevi et sine manicis vestimento indutum in asinuin clitellis instructum, facie retro versa, adeo ut ma- nibus caudam teneret, imposuere, atque per diip- pium in circum produxere, plebe universa ipsisque factionibus cum conviciis atque sputis prosequen tibus. Constantinus vero ejus nepos præcisis nari- bus deformis asinum trabebat. Cum autem ad factionum locum devenit, tuni omnes sputis eum denuo respergere et pulverem in eum projicere. Ad locum deinde quo consistunt equi adductum, asino præcipitem deturbaverunt, ejusque demum collo VARIÆ LECTIONES. vulg. vulg. vnlg. vulg. add. ex A. xováby A. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. in Euchologicis expositum. Hic præter litteras ge. rus quoque mutat. Soleas porro sd sacri tribuna- lis septa gradus est transversam ecclesiam occu- pane; ac si in extrema ecclesiarum navi præ allaris et sacri septi foribus gradus, quo in eum ascenderemus, occurreret. Is est diaconorum et lectorum sedes, et ex eo tanquam e solio (ex quo facta appellatio) sacra communio et Christi regis corpus in populum distribuitur. In eo stans Con- stantinus, tanquam in edito opprobrii pœnarumque sibi inflictarum spectaculum Christianæ plebi ex- hibuit. Anastasius, in ecclesiæ grenio. qua populum omnem in ecclesia prospectat, et a destris sinistrisque sacerdotes habet assessores, vpovo existima. Euchologium. Concessionem posuit Anastasius. p seu degradationem, quam et mortis pœna secuta sit. Percussio illa in faciem ipso libello fiebat, eratque id moris in judiciis. Sic et Heraclium in Crispo, scu Prisco fecisse habes apud S. Nicephorum. COMBEFIS. saccum patriarchalem, conciliando opprobrio bre- vissimain. Ea enim est id est manicis, ut totum involvens corpus, ca- ret. non contam modo, seul brevi quoque respondere lege apud Meursium. De sacco vide Euchologica. Optime. Circi tamen intellige metam et locum, quo equi currusque peracto cursu consistunt. Hinc re- centius verbum et consisto, exspecto. leges apud Meursium stationem haud inepte interpretante. (98) Quam variis modis Græcus soleas scribatur, (99) Setem episcopo in ecclesia editiorem, ex (1) Haec est quam depositionem rcalem vocant, (2) Æstito fuisse casulam sacerdotalem, vel (3) Anastasius, et Miscella, ad consistorium.
PG 108:891ὁ δὲ βασιλεὺς Λέων ἤρξατο ἁπλοῦσθαι εἰς τὰ καταλειφθέντα αὐτῷ ὑπὸ τοῦ πατρὸς χρήματα καὶ ἐξευμενίσατο τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἐν τῇ πόλει· καὶ ἔδοξεν εὐσεβὴς εἶναι πρὸς ὀλίγον χρόνον καὶ φίλος τῆς ἁγίας θεοτόκου καὶ τῶν μοναχῶν· ὅθεν καὶ μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο· στρατεύματά τε ἐποίησε κατὰ θέμα πολλὰ καὶ τὰ τάγματα ἐπηύξησεν· ὅθεν κινηθέντες οἱ τῶν θεμάτων ἄρχοντες εἰσῆλθον πάντες σὺν πολλῷ πλήθει λαοῦ αἰτούμενοι Κωνσταντῖνον τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα. ὁ δέ, ὡς ἔθος τοῖς βασιλεῦσιν, ἀντεδήλου αὐτοῖς, ὅτι ὁ υἱός μου μονογενής μοί ἐστιν, καὶ φοβοῦμαι τοῦτο ποιῆσαι, μήπως συμβῇ μοι τὸ ἀνθρώπινον, καὶ νηπίου αὐτοῦ ὄντος θανατώσητε αὐτὸν καὶ ἄλλον προβάλησθε. οἱ δὲ μεθ’ ὅρκων ὡμολόγουν πληροφορεῖν αὐτὸν μὴ βασιλευθῆναι ἐκτὸς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰ καὶ θανεῖν αὐτὸν θελήσῃ ὁ θεός. τοῦτο δὲ ἀπὸ τῆς κυριακῆς τῶν βαί̈ων ἕως τῆς μεγάλης πέμπτης τοῦ λαοῦ ἐνοχλοῦντος καὶ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ σωρευομένου καὶ αἰτουμένου, τῇ ἁγίᾳ παρασκευῇ ἐκέλευσεν ὀμόσαι αὐτούς.Α τὸν τράχηλον αὐτοῦ· καὶ καθίσαντες αὐτὸν ἀπέναντι τῶν δήμων, ἤκουεν παρ' αὐτῶν σκωπτικούς λόγους, ἕως τῆς ἀπολύσεως τοῦ ἱππικοῦ. Καὶ τῇ τε τοῦ Αὐτ γούστου μηνός πέμπει " πρὸς αὐτὸν τοὺς πατρικίους, καὶ λέγει αὐτῷ 10. Τί λέγεις περὶ τῆς πίστεως ἡμῶν καὶ τῆς συνόδου ἧς " ἐποιήσαμεν; Ὁ δ ματαιωθεὶς τὰς φρένας ἀπεκρίθη, ὅτι Καλῶς καὶ πιστεύεις, καὶ τὴν σύνοδον πεποίηκας, οιόμενος διὰ τούτου πάλιν ἐξευμενίσασθαι αὐτόν. Οἱ δὲ εὐθυ δόλως ἀποκριθέντες εἶπον· 'Ημεῖς τοῦτο ἠθέλομεν ἀκοῦσαι ἐκ τοῦ μικροῦ σου στόματος. ᾿Απὸ δὲ τοῦ νῦν ἀπελθε εἰς τὸ σκότος καὶ εἰς τὸ ἀνά- θεμα· καὶ οὕτω λαβὼν τὴν ἀπόφασιν ἀπεκεφαλίσθη εἰς τὸ Κυνήγιον. Καὶ τὴν μὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐκ τῶν ὤτων δήσαντες, ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἐν τῷ Μιλίῳ ἐκρέμασαν εἰς ἔνδειξιν " τοῦ λαοῦ. Τὸ δὲ σῶμα αὐτ τοῦ δήσαντες καλωδίῳ τὸν πόδα, μετὰ τῶν βιοθανάτων ἔρβιψαν· ὁμοίως καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τρεῖς το ἡμέρας ἀπαγαγόντες ἔῤῥιψαν. Ὢ τῆς ἀλογίας καὶ ὠμότητος καὶ ἀσπλαγχνίας τοῦ ἀνημέρου θηρός! Οὐκ ἠδέσθη τὴν ἁγίαν κολυμβήθραν (4) ὁ ἄθλιος ; Δύο γὰρ τέκνα αὐτοῦ ἐκ τῆς τρίτης γυναικὸς ἐν ταῖς ἀγκάλαις αὐτοῦ δεξάμενος ἦν. Πάντοτε οὖν τ θηριώδης τὸν τρόπον καὶ ἀνήμερος ἦν. Ἀπὸ δὲ τοῦ του τοῦ χρόνου πλείονι μανίᾳ κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλη· σιῶν ἐχρήσατο. ᾿Αποστείλας γὰρ κατήνεγκε Πέτρον τὴν ἀοίδιμον στυλίτην ἀπὸ πέτρας, καὶ μὴ ν ὑπεί ξαντα τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ ζῶντα δήσας τῶν ποδῶν,. ἐν τοῖς Πελαγίοις (5) καὶ τοῦτον διὰ τῆς μέσης συρόμενον ἐκέλευσε ῥιφῆναι, ἄλλους ἐν σάκκας δεσμῶν, καὶ λίθους οι προσαρτίζων, ἐν τῷ πελάγει είπτεσθαι προσέταττεν, τυφλών 48, ῥινοκοπών, μάστιξι ξαίνων σε, καὶ πᾶν εἶδος κολάσεως κατὰ τῶν εὐσεβούντων ἐπινοῶν· καὶ ἐν μὲν τῇ πόλει δι' ἐπυ- τοῦ ταῦτα ἔδρα καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ, Αντω νίου, φημί, πατρικίου και δομεστίκου των σχολών, καὶ Πέτρου μαγίστρου, καὶ τοῦ ἐκπαιδευθέντος ὑπ' αὐτοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων· ἐν δὲ τοῖς ἔξω θέμασιν, διὰ τῶν προῤῥηθέντων στρατηγῶν. Αὐτὸς δὲ κιθαρ ῳδίαις έχαιρεν καὶ συμποσιασμοῖς, αἰσχρολογία:; τε καὶ ὀρχησμοῖς “ ἐκπαιδεύων τοὺς περὶ αὐτόν. Καὶ εἴπου τις συμπίπτων ἢ ἀλγῶν τὴν συνήθη Χριστιανοῖς ἀφῆκε σε φωνήν, τό, Θεοτόκε βοήθει, ἢ παννυχεύων ἐφωράθη, ἢ ἐκκλησίαις προσεδρεύων, ἡ εὐλαβεία " συζῶν, ἢ μὴ ὅρκοις χρώμενος ἀφειδῶ;, ὡς ἐχθρὸς τοῦ βασιλέως ἐκολάζετο, καὶ ἀμνημόνευ· τος (6) ὠνομάζετο. Μοναστήρια δὲ τὰ εἰς δόξαν Θεοῦ καὶ τῶν σωζομένων καταφύγια οίκους κοινούς καθ ἱστα τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ στρατιωτῶν. Τὴν γον πέμπει] ἀποστέλλει Α. το καὶ δηλοῖ αὐτῷ Α. • ἧς Α, ἣν ΤΑ μετά τρεῖς Α, μετ' αὐτὰς τρεῖς οὖν Α. ἀπὸ πέτρας, καὶ λίθοις σε τυφλών Α, τυφλώνων ξαίνων] ξέων κι ἀφῆκε Α, ἀνῆκε κι ἡ εὐλαβεία ἀφειδώς ΝΟΤΑ. - εἰς ἔνδ. Α, εἰς τὴν ἔνδ. ναίς. μὴ ᾖ, τὸν μὴ νείς. σε λίθους λ.. οἱ ὀρχησμοῖς Α, ὀρχισμοῖς εἰς τὸ πέλαγος" εἰς τά «Πελαγίου, το Πελάγιον THEOPHANIS pedibus conculcato, e factionum regione considen- tem sales, jocos, ludibris in se deblaterata, donec B VARIE LECTIONES. absolverentur ludi, coegerunt audire. Ad hæc mensis Augusti die decimo quint, missis ad eum patri- ciis, interrogat : Quid de fide nostra, et ea quam habuimus synodo sentis ? is vero animi plane vani homuncio : Optime, respondet, credis, et synodum recle celebrasti, nimirum hoc pacto inperatorem rorsus placare sperans. Illi dato responso citius subinferunt : Hoc unum erat, quod ex impuro ore luo audire volebamus. Nunc itaque in tenebras el in malom horam perge. ltaque sententia in eum lata in Cynegio capite truncatus est. Ejus porro caput auribus devin- ctum in Milio per continuos tres dies populo spe- clandum suspendere, corpus autem rudente ad pedem alligata tractum cụm morte violenta subla- torum cadaveribus projecere, ac pariter caput post idem dierum trium spatium suspendio solutum illuc eodem deportavere. O feritatem, o crudelita- tem et inhumanae illius bellus truculentiam !Nun- quid sacrum lavacrum revereri non debuerat homo perditus? Duos quippe ejus liberos ex tertia conjuge natos inter ulnas patriarcha exceperat, varum ſerinis moribus agitatus animæ prorsus ferinæ argumenta dedit. Cæterum ab hoc tempore majori vesania in sanctas Dei ecclesias ferebatur. Misit enim qui Petrum venerabilem columnicolam a petra exturba- ret eumque dogmatibus suis repugnantem (t) vivum pedibus vinctum ac per medias urbis vias pertra- ctum inter Pelagii cadavera projici jussit, alios vero C saccis inclusos lapidibusque degravalos in pelagi profundum denergi. Oculorum orbitates, conci- siones narium, flagrorum lacerationes, et omne suppliciorum genus adversus religiosos molitus est. Et hæc quidem in urbe ab imperatore agebantur, et a cæteris qui cum eo sentiebant, per Antonium dico pairicium et scholarum domesticum, Petrum quoque magistrum et ordinum milites, qui ipsius impietatem anino penitus imbiberant, in exteris vero provinciis per duces supra nominatos eadem nefanda facinora perpetravit. Interim ipse citha- rædorum concentibus et conviviis genialiter indul- gens, turpiloquiis et saltationibus familiares exer- cebat. Ac si “nonnemo quandoque vel lapsus vel lesus usitatam Christianis vocem, o Dei Genitrix, D adjuva, emisisset, aut sacras vigilias ducere, aut ecclesias frequentare, aut caste vivere, aut jura - mentis non immodice uti deprehensus fuisset, con◄ festim majestatis reus tormentis examinabatur, - * vulg. vulg. om. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A. JAC. GOARI verat Constantinus, et ulnis susceperat.-Latet me unde P. Goar in not. tres Constantini Glios habue- rit ; nisi eum meino. a fefellit : tertius enim Nice- tas abrogata jam Constant. dignitate natus videa- P. COMBEFIS. vulg. textus, quo habetur, plane, vel, ut ipse scribit, Constr. inter preces Eccles: æ non effertur ex Di̟»ychw. (4) Filios Copronymi tres baptismi aquis lustra- (5) In Pelagii sepulcra. Hic emend. Cedreni (6) ακοινώνητος, cujus vivi vel mortui nonna
καὶ ὤμοσε πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα, οἵ τε τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ἔσω ταγμάτων καὶ τῶν πολιτῶν πάντων καὶ ἐργαστηριακῶν, τοῦ μὴ δέξασθαι βασιλέα ἐκτὸς Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου καὶ τοῦ σπέρματος αὐτῶν, καὶ ἐποίησαν ἔγγραφα καθὼς ὤμοσαν ἰδιόχειρα αὐτῶν· καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥ τις ἦν τὸ ἅγιον σάββατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τριβουνάλιον τῶν ιθ ἀκουβίτων καὶ προεβάλετο νοβελίσιμον Εὐδόκιμον, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. τὸν γὰρ Ἄνθιμον ζῶν ὁ πατὴρ προεβάλετο. καὶ προῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δυσὶ καίσαρσι καὶ τρισὶ νοβελισίμοις καὶ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν, καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἐνδυτήν, ὡς ἔθος ἐστὶ τοῖς βασιλεῦσιν, ἀνῆλθεν ἐν τῷ ἄμβωνι σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ. καὶ εἰσελθὼν πᾶς ὁ λαὸς ἀπέθεντο τὰ ἔγγραφα αὐτῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ τραπέζῃ. ὁ δὲ βασιλεὺς διελάλησεν οὕτως· ἰδού, ἀδελφοί, τὴν αἴτησιν ὑμῶν πληρῶ καὶ δωροῦμαι ὑμῖν τὸν υἱόν μου εἰς βασιλέα. ἰδοὺ ἐκ τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμβάνετε. οἱ δὲ μεγάλῃ τῇ φωνῇ ἐβόησαν, λέγοντες·Α τὸν τράχηλον αὐτοῦ· καὶ καθίσαντες αὐτὸν ἀπέναντι τῶν δήμων, ἤκουεν παρ' αὐτῶν σκωπτικούς λόγους, ἕως τῆς ἀπολύσεως τοῦ ἱππικοῦ. Καὶ τῇ τε τοῦ Αὐτ γούστου μηνός πέμπει " πρὸς αὐτὸν τοὺς πατρικίους, καὶ λέγει αὐτῷ 10. Τί λέγεις περὶ τῆς πίστεως ἡμῶν καὶ τῆς συνόδου ἧς " ἐποιήσαμεν; Ὁ δ ματαιωθεὶς τὰς φρένας ἀπεκρίθη, ὅτι Καλῶς καὶ πιστεύεις, καὶ τὴν σύνοδον πεποίηκας, οιόμενος διὰ τούτου πάλιν ἐξευμενίσασθαι αὐτόν. Οἱ δὲ εὐθυ δόλως ἀποκριθέντες εἶπον· 'Ημεῖς τοῦτο ἠθέλομεν ἀκοῦσαι ἐκ τοῦ μικροῦ σου στόματος. ᾿Απὸ δὲ τοῦ νῦν ἀπελθε εἰς τὸ σκότος καὶ εἰς τὸ ἀνά- θεμα· καὶ οὕτω λαβὼν τὴν ἀπόφασιν ἀπεκεφαλίσθη εἰς τὸ Κυνήγιον. Καὶ τὴν μὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐκ τῶν ὤτων δήσαντες, ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἐν τῷ Μιλίῳ ἐκρέμασαν εἰς ἔνδειξιν " τοῦ λαοῦ. Τὸ δὲ σῶμα αὐτ τοῦ δήσαντες καλωδίῳ τὸν πόδα, μετὰ τῶν βιοθανάτων ἔρβιψαν· ὁμοίως καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τρεῖς το ἡμέρας ἀπαγαγόντες ἔῤῥιψαν. Ὢ τῆς ἀλογίας καὶ ὠμότητος καὶ ἀσπλαγχνίας τοῦ ἀνημέρου θηρός! Οὐκ ἠδέσθη τὴν ἁγίαν κολυμβήθραν (4) ὁ ἄθλιος ; Δύο γὰρ τέκνα αὐτοῦ ἐκ τῆς τρίτης γυναικὸς ἐν ταῖς ἀγκάλαις αὐτοῦ δεξάμενος ἦν. Πάντοτε οὖν τ θηριώδης τὸν τρόπον καὶ ἀνήμερος ἦν. Ἀπὸ δὲ τοῦ του τοῦ χρόνου πλείονι μανίᾳ κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλη· σιῶν ἐχρήσατο. ᾿Αποστείλας γὰρ κατήνεγκε Πέτρον τὴν ἀοίδιμον στυλίτην ἀπὸ πέτρας, καὶ μὴ ν ὑπεί ξαντα τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ ζῶντα δήσας τῶν ποδῶν,. ἐν τοῖς Πελαγίοις (5) καὶ τοῦτον διὰ τῆς μέσης συρόμενον ἐκέλευσε ῥιφῆναι, ἄλλους ἐν σάκκας δεσμῶν, καὶ λίθους οι προσαρτίζων, ἐν τῷ πελάγει είπτεσθαι προσέταττεν, τυφλών 48, ῥινοκοπών, μάστιξι ξαίνων σε, καὶ πᾶν εἶδος κολάσεως κατὰ τῶν εὐσεβούντων ἐπινοῶν· καὶ ἐν μὲν τῇ πόλει δι' ἐπυ- τοῦ ταῦτα ἔδρα καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ, Αντω νίου, φημί, πατρικίου και δομεστίκου των σχολών, καὶ Πέτρου μαγίστρου, καὶ τοῦ ἐκπαιδευθέντος ὑπ' αὐτοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων· ἐν δὲ τοῖς ἔξω θέμασιν, διὰ τῶν προῤῥηθέντων στρατηγῶν. Αὐτὸς δὲ κιθαρ ῳδίαις έχαιρεν καὶ συμποσιασμοῖς, αἰσχρολογία:; τε καὶ ὀρχησμοῖς “ ἐκπαιδεύων τοὺς περὶ αὐτόν. Καὶ εἴπου τις συμπίπτων ἢ ἀλγῶν τὴν συνήθη Χριστιανοῖς ἀφῆκε σε φωνήν, τό, Θεοτόκε βοήθει, ἢ παννυχεύων ἐφωράθη, ἢ ἐκκλησίαις προσεδρεύων, ἡ εὐλαβεία " συζῶν, ἢ μὴ ὅρκοις χρώμενος ἀφειδῶ;, ὡς ἐχθρὸς τοῦ βασιλέως ἐκολάζετο, καὶ ἀμνημόνευ· τος (6) ὠνομάζετο. Μοναστήρια δὲ τὰ εἰς δόξαν Θεοῦ καὶ τῶν σωζομένων καταφύγια οίκους κοινούς καθ ἱστα τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ στρατιωτῶν. Τὴν γον πέμπει] ἀποστέλλει Α. το καὶ δηλοῖ αὐτῷ Α. • ἧς Α, ἣν ΤΑ μετά τρεῖς Α, μετ' αὐτὰς τρεῖς οὖν Α. ἀπὸ πέτρας, καὶ λίθοις σε τυφλών Α, τυφλώνων ξαίνων] ξέων κι ἀφῆκε Α, ἀνῆκε κι ἡ εὐλαβεία ἀφειδώς ΝΟΤΑ. - εἰς ἔνδ. Α, εἰς τὴν ἔνδ. ναίς. μὴ ᾖ, τὸν μὴ νείς. σε λίθους λ.. οἱ ὀρχησμοῖς Α, ὀρχισμοῖς εἰς τὸ πέλαγος" εἰς τά «Πελαγίου, το Πελάγιον THEOPHANIS pedibus conculcato, e factionum regione considen- tem sales, jocos, ludibris in se deblaterata, donec B VARIE LECTIONES. absolverentur ludi, coegerunt audire. Ad hæc mensis Augusti die decimo quint, missis ad eum patri- ciis, interrogat : Quid de fide nostra, et ea quam habuimus synodo sentis ? is vero animi plane vani homuncio : Optime, respondet, credis, et synodum recle celebrasti, nimirum hoc pacto inperatorem rorsus placare sperans. Illi dato responso citius subinferunt : Hoc unum erat, quod ex impuro ore luo audire volebamus. Nunc itaque in tenebras el in malom horam perge. ltaque sententia in eum lata in Cynegio capite truncatus est. Ejus porro caput auribus devin- ctum in Milio per continuos tres dies populo spe- clandum suspendere, corpus autem rudente ad pedem alligata tractum cụm morte violenta subla- torum cadaveribus projecere, ac pariter caput post idem dierum trium spatium suspendio solutum illuc eodem deportavere. O feritatem, o crudelita- tem et inhumanae illius bellus truculentiam !Nun- quid sacrum lavacrum revereri non debuerat homo perditus? Duos quippe ejus liberos ex tertia conjuge natos inter ulnas patriarcha exceperat, varum ſerinis moribus agitatus animæ prorsus ferinæ argumenta dedit. Cæterum ab hoc tempore majori vesania in sanctas Dei ecclesias ferebatur. Misit enim qui Petrum venerabilem columnicolam a petra exturba- ret eumque dogmatibus suis repugnantem (t) vivum pedibus vinctum ac per medias urbis vias pertra- ctum inter Pelagii cadavera projici jussit, alios vero C saccis inclusos lapidibusque degravalos in pelagi profundum denergi. Oculorum orbitates, conci- siones narium, flagrorum lacerationes, et omne suppliciorum genus adversus religiosos molitus est. Et hæc quidem in urbe ab imperatore agebantur, et a cæteris qui cum eo sentiebant, per Antonium dico pairicium et scholarum domesticum, Petrum quoque magistrum et ordinum milites, qui ipsius impietatem anino penitus imbiberant, in exteris vero provinciis per duces supra nominatos eadem nefanda facinora perpetravit. Interim ipse citha- rædorum concentibus et conviviis genialiter indul- gens, turpiloquiis et saltationibus familiares exer- cebat. Ac si “nonnemo quandoque vel lapsus vel lesus usitatam Christianis vocem, o Dei Genitrix, D adjuva, emisisset, aut sacras vigilias ducere, aut ecclesias frequentare, aut caste vivere, aut jura - mentis non immodice uti deprehensus fuisset, con◄ festim majestatis reus tormentis examinabatur, - * vulg. vulg. om. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A. JAC. GOARI verat Constantinus, et ulnis susceperat.-Latet me unde P. Goar in not. tres Constantini Glios habue- rit ; nisi eum meino. a fefellit : tertius enim Nice- tas abrogata jam Constant. dignitate natus videa- P. COMBEFIS. vulg. textus, quo habetur, plane, vel, ut ipse scribit, Constr. inter preces Eccles: æ non effertur ex Di̟»ychw. (4) Filios Copronymi tres baptismi aquis lustra- (5) In Pelagii sepulcra. Hic emend. Cedreni (6) ακοινώνητος, cujus vivi vel mortui nonna
PG 108:893ἀντιφώνησον ἡμᾶς, υἱὲ τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐκ τῆς χειρός σου παραλαμβάνομεν τὸν κῦριν Κωνσταντῖνον βασιλέα τοῦ φυλάττειν αὐτὸν καὶ ὑπεραποθνήσκειν αὐτοῦ. καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν ἡ μεγάλη κυριακὴ τοῦ πάσχα, [μηνὶ Ἀπριλλίῳ κδ] ἰνδικτιῶνος ιδ, ὥρᾳ αὐγῆς, ἐξελθὼν ὁ βασιλεὺς σὺν τῷ πατριάρχῃ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ, καὶ ἐνεχθέντος ἀντιμισσίου, παντὸς τοῦ λαοῦ ὁρῶντος, ἐποίησεν ὁ πατριάρχης τὴν εὐχήν, καὶ ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ οἱ δύο βασιλεῖς σὺν τοῖς δυσὶ καίσαρσι καὶ τρισὶ νοβελισίμοις. προῆλθε δὲ καὶ ἡ βασίλισσα Εἰρήνη μετὰ τὸ προελθεῖν τοὺς βασιλεῖς ὀψικευομένη ὑπὸ τῶν σκήπτρων διὰ τῶν σχολῶν, καὶ ἀνῆλθε διὰ τοῦ ἀναβασίου τῆς Χαλκῆς εἰς τὰ κατηχούμενα τῆς ἐκκλησίας μὴ ἐξελθοῦσα εἰς τὴν μέσην τοῦ ἐμβόλου. τῷ δὲ Μαί̈ῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ἰνδικτιῶνος διεβλήθη Νικηφόρος, ὁ καῖσαρ καὶ ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως, τῷ βασιλεῖ ὡς ἐπιβουλὴν σκευάζων κατ’ αὐτοῦ μετὰ σπαθαρίων τινῶν καὶ στρατόρων καὶ ἑτέρων βασιλικῶν ἀνθρώπων· καὶ ποιήσας ὁ βασιλεὺς σιλέντιον ἐν τῇ Μαγναύρᾳ ἀνέθετο τῷ λαῷ τὰ περὶ αὐτοῦ ῥηθέντα.Δαλματών πρώτιστον οὖσαν ἐν τοῖ; κοινοβίοις τοῦ Α Βυζαντίου τοῖς στρατιώταις δ' εἰς κατοικίαν ἔδωκεν, τὰ Καλλιστράτου τὰ λεγόμενα καὶ τὴν Δίου μονὴν καὶ τὰ Μαξιμίνου, ἄλλους τε μοναστῶν ἱεροὺς οἴκους καὶ παρθένων σε ἐκ βάθρων κατέλυσεν. Τοὺς δὲ μου ναχικὸν βίον ἀναλαβέσθαι ἐπιτηδεύσαντας ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐν στρατεία ἢ ἐν τέλει, και μάλιστα ε τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῷ καὶ μύστας γεγονότας των αὐτοῦ ἀσελγειῶν καὶ ἀῤῥητοποιῶν, το θανάτῳ καθ υπέβαλεν, υπονοούμενος τὴν ἐκ οι τῶν ἐξαγορεύσεων προσγινομένην αὐτῷ αἰσχύνην· διά τοι τοῦτο καὶ Στρατήγιον τὸν τοῦ Ποδοπαγούρου ἀστεῖον ὄντα τῷ είδει προσλαβόμενος· ἐφίλει γὰρ προσοικειοῦσθαι τα τοῖς τοιούτοις διὰ τὰς ἀκολασίας αὐτοῦ, αἰσθόμενός το αὐτὸν ἀηδῶς ἔχοντα πρὸς τὰς ἄθεμίτους ἀνδρο· μανίας αὐτοῦ, καὶ τῷ Μακαρίῳ τῷ ἐγκλείστῳ τοῦ Αγίου Αυξεντίου (7) ταύτας εξαγορεύοντα, σωτηρίας τε φάρμακα λαμβάνοντα, ὡς ἐπίβουλον αὐτοῦ τοῦτον διαφημίσας, σὺν τῷ ἐγκλείστῳ, ὡς προλέλεκται, ἀνεῖλεν. Εποίησε δὲ εὐθυνῆσαι (3) τὰ εἴδη ἐν τῇ πόλει τῷ χρόνῳ τούτῳ. Νέος γὰρ Μίδας γενόμενος τὸν χρυσὸν ἀπεθησαύρισεν, καὶ τοὺς γεωργούς ἐγύμνωσεν, καὶ διὰ τὴν τῶν φόρων ἀπαίτησιν ἠναγκάζοντο οἱ ἄνθρωποι τὰς τοῦ Θεοῦ χορηγίας εξώνως πιπράσκειν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Νικήτας ψευ- δώνυμος πατριάρχης τὰς ἐν τῷ πατριαρχείῳ εἰκόνας τοῦ μικροῦ σεκρέτου (9) διὰ μουσαίου (10) ούσας ΕΚ εν τοῖς στρατιώταις το παρθένων ε Γ, παρθενώνας καὶ μάλιστα Α, μάλιστα καὶ ἀῤῥητοποιών. να προσοικειούσθαι Α, προσεικειοῦσαι ναίς. - σεκρέτου και ο Γ. - Προσοικειούσθαι τοῖς τοιούτοις. Καὶ τῷ μακαρίῳ Στεφάνῳ τῷ ἐγκλείστῳ. Στε φάν οἱ πνευ ματικοί, "Ηκμαζε τηνικαῦτα ὁ χειμὼν τῆς ἀσεβείας, Κωνσταντίνος ὁ δυσσεβής λογισμός, τὸ τῆς κακίας τηχεῖον, ὁ πολυκέφαλος δράκων, ὁ τῆς εἰκονομαχικῆς αἱρέσεως τριστάτης, ὁ τοῦ μοναδικού τάγματος πιο κρός διώκτης· ὃς τίνα μὲν τῶν καθ' ἡμᾶς Ναζιραίων οὐκ ἐξηφάνισε· τίνα δὲ κρυπτόμενον οὐκ εἰς μέσον ἤγαγε · ποῖον δὲ ἀντιφερόμενον οὐ κατέσπασεν εἰς τὸ τῆς ἀσεβείας βάραθρον; ὡς εἴ πού τινα ἐναπολει φθέντα τῶν ἐπιφανῶν, ὥσπερ τινὰ σπινθήρα ἐν ἀποδύστῳ τόπῳ κείμενον, ἐν νεκροῖς λελογίσθαι παρὰ τῶν ὅτι ὑπὲρ γῆς ὄντων· να διὰ μουσαίου τό τε μικρὸν δόμημα καὶ τὸ μέγα. Σήκρητον δε, ὥσπερ οἱ τοῦ κόσ σμου ἄρχοντες, έχων τε καὶ ὀνομάζων δικαιοδοτικὸν θρόνον, ίδρυμένους τῶν προόδων οἴκους, οὓς Ῥωμαῖοι σεκρέτα καλοῦσι. Πρόχενσος πρόκεσσος ψηφίδων χρυσῶν, CHRONOGRAPHIA. nec post latum nomen ejus in ecclesiasticis pre- cibus memorabatur. Monasteria quoque, ædes illas sacras in Dei glortam et salvandorum refugia con- structas, milituın sententie sua pravitate infecto- runi communes et profanas domos fieri declaravit. Ac monasterium quidem Dalmatarum, cœnobiorum omnium Byzantii celeberrimum, militibus diver- sorium assignavit. Alia quoque sacra ædificia, qualia Callistrati, Dii et Maximini nominibus iusi- gnia laudantur, et alias monachorum religiosas ædes et virginum sades a fundamentis evertit. Quos autem vel arte militari præstantes vel dignitate conspicuos, maxime prius sibi necessarios, et libi- dinum ejus secretarumque turpitudinum conscios et mystas, monastice vitæ studiosos eam prosequi comperisset, certa morte damnabat, tanquam eorum confessionibus sibi padorem incussum iri conjectans. Quare Strategium Podopaguri filium, oh decoram vultus formam sibi prius acceptum (in hujusmodi etenim ex libidinis petulantia affe ctus rapiebatur) insanientem illam venerem et ne- farios adolescentium concubitus averso animo ferentem cum persensisset, et Macario sancti Auxentii incluso Cagiţia illa pro Christiana exomo- logesi exposuisse, et quæ ad salutem ducerent ac- cepisse remedia nosset, tanquam in imperium con- spirusset, cum incluso, prout superius enarratum, VARIE LECTIONES. B om. A e f. vulg. vulg. * fort. ¿x add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. habitationis ad Damatryin consors. Relege Copro- nymi annumı 25. Sic legit redditque Anast. quidquid niodo codd. vocem desiderent. Liquet de eo S. Augentli incluso martyre hic agi, de quo supra, cum ipsius Strate- gii ac sociorum certamen relatum est, ea occasione quod ii ad illum frequentes irent, suaque illi pec- cata sacro exomologesis ritu exponerent: ut sunt fere etiamnan apud Graecos soli religiosi, ac confessarii, quos vocamus; quidquid nostrates multi ægre ferant id nobis muneris ac mendicantibus, tanta Romanorum pontificum_in- dulgentia, et ut velut vicarios suos-in animi foro toto constituant, delegari. Male ergo P. Goar ne- scio quem sibi Macarium S. Stephani junioris so- cium inclusum confingit. Tantam hanc in monasti- cum ordinem scelestissimi tyranni sævitiam libet hic paucis S. Theodori verbis in Platone patre re- D ferre : Vivebat tunc tempo- ris impietatis procella, Constantinus mens impia, ne- quitiæ conceptaculum, multiceps draco, Iconomacho- rum hæresis dux alter, monastici ordinis sævus per- secutor. Quem ille nostrorum Nazaræorum Ron sustulit ? quem latitantem non in medium produxit ? quem resistentem non in impietatis barathrum de- traxit? at siquis ex illustribus alicubi superstes esset, velut scintilla in obscuro loco posita, inter mortuos iis computaretur, qui hactenus super terram incis usura fruebantur : qualis sabime' S. Plato describitur, quem plerique vivere nescirent, mira. culo habitus cum exstincto tyranno Byzantium petiit, relicta tantisper solitudine, ubi vero scintilla unus ipse in monachorum multam segetem pro- vexit. COMBEFIS. fuisse præsens locus declarat: fuse relatis aucto- ritatibus exponit Meursius, et aperte memorat Nicephorus secretorum Secreta judiciis ferendis, et archivis servan dis erecta conimonstrant Eusebius, lib. Hist. eccles., cap. : Secretum, velut mundi magistratus, habuit et nominavit Paulus Samosatenus. Nicetas in Alexio Manuelis filio, juris dicundi thronum ap- pellans Balsamo de Chartophylacis et Protecdici meditatione. Vocat Nicephorus, Processibus domos deputatas, secreta Romanas appellari solitas : quod ut reor, patriarcha jus dicturus ad ea cuin assessoribus conveniret, et procederet. enim, sive baria- ram Græcorum vocem a Latinis acceptam, consi- lium referre alibi declaratum est. opere tesselato aureo, cujus pleraque pars auro radiaret. : (7) Stephani socius est Macarius is'e, et ejusdem C (8) Eadem Nicephorus ad Historiæ calrem. (9) Secreta duo, majus et minus in patriarchio (10) Ex musivo, inquit Anastasius, Niceph., δικ
PG 108:895οἱ δὲ ὁμοθυμαδὸν ἀνεβόησαν τοῦ παρασταλῆναι ἀμφοτέρους ἐκ τοῦ μέσου, μὴ μνησθέντες οἱ ἀεὶ ἐπίορκοι ἃ ὤμοσαν τῷ πατρὶ αὐτῶν, μὴ καταδέχεσθαι μετὰ θάνατον αὐτοῦ ἀδικηθῆναι τὰ τέκνα αὐτοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς μὲν νεωτερίσαντας δείρας τε καὶ κουρεύσας ἐξώρισεν εἰς Χερσῶνα καὶ τὰ κλίματα ὑπὸ παραφυλακὴν καὶ ἀσφάλειαν. β. β. η. ιβ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθε Θουμάμας ὁ τοῦ Βάκα εἰς Ῥωμανίαν καὶ λαβὼν αἰχμαλωσίαν ὑπέστρεψεν. καὶ προσέφυγε Τελέριγος, ὁ τῶν Βουλγάρων κύριος, εἰς τὸν βασιλέα· καὶ ἐποίησεν αὐτὸν πατρίκιον ζεύξας αὐτῷ καὶ τὴν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Εἰρήνης ἐξαδέλφην. δεξάμενος δὲ αὐτὸν βαπτισθέντα ἐκ τῆς ἁγίας κολυμβήθρας μεγάλως αὐτὸν ἐτίμησε καὶ ἠγάπησεν. γ. γ. θ. ιγ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκάθισε Θουμάμας εἰς τὸ Δάβεκον καὶ ἐστασίασεν. Λέων δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπέλυσε τὰ στρατεύματα τῶν Ῥωμαίων, καὶ εἰσῆλθον ἐν Συρίᾳ χιλιάδες ρ, ὧν ἡγοῦντο Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Ἀρτάυασδος ὁ Ἀρμένιος τῶν ἀνατολικῶν, καὶ Τατζάτης τῶν Βουκελλαρίων καὶ Καριστερότζης τῶν Ἀρμενιάκων, καὶ Γρηγόριος ὁ τοῦ Μουσουλακίου τῶν Ὀψικιάνων, καὶ ἐκύκλωσαν τὴν Γερμανίκειαν.ἕξεσεν, καὶ τοῦ μεγάλου σεκρέτου τῆς τροπικῆς ἐξ υλογραφίας (11) οὔσης κατήνεγκεν, καὶ τῶν λοιπῶν εἰκόνων τὰ πρόσωπα ἔχρισεν, καὶ ἐν τῷ ᾿Αβραμιαίῳ δὲ ὁμοίως πεποίηκεν. Α. Μ. 6200. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἔστεψεν βασιλεὺς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Εὐδοκίαν ὁ τρίγαμος (1) τρίτην οὖσαν Αὐγούσταν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ' ἀκου Είτων τῇ πρώτη τοῦ ᾿Απριλλίου, μηνός, ινδικτιώ νος ζ' (15), ἡμέρᾳ Σαββάτου, καὶ τοὺς ἐξ αὐτῆς δύο υἱοὺς αὐτοῦ Χριστοφόρον καὶ Νικηφόρον τῇ ἐπαύριον, στις ἦν δευτέρα τοῦ ᾿Απριλλίου μηνός ἡμέρα Κυ Βριακὴ " τοῦ ἁγίου Πάσχα, προεβάλετο Καίσαρας, ἐν τῷ αὐτῷ τριβουναλίῳ τοῦ πατριάρχου ποιήσαντο, τὴν εὐχὴν (14), καὶ τοῦ βασιλέως ἐπιθέντος αὐτοῖς τάς τε χλαίνας τε καὶ τὰ καισαρίκια περικεφά λαια (15) · ὡσαύτως καὶ τὸν Νικήταν τὸν ἔσχατον ἀδελφὸν αὐτῶν ποιήσας. Οι νωβελίσσιμον, ἐπέθηκεν αὐτῷ χλαίναν χρυσῆν καὶ τὸν στέφανον. Καὶ οὕτως προῆλθον (16) οἱ βασιλεῖς ῥίπτοντες υπατείαν τρι μίσια (17) καὶ σημίσια ε, καὶ νομίσματα καινούργια ἕως τῆς Μεγάλης Εκκλησίας. - Δ. Μ. 6261. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο καταλλαγή ἐν Συρίᾳ, ἄνθρωπον πρὸς ἄνθρωπον καὶ γυναῖκα πρὸς γυναῖκα καὶ παιδίον ὁμοίως προς παιδίον· καὶ ἐπέτρε ψεν ὁ ᾿Αβδελλᾶς τοὺς πώγωνας αὐτῶν ξυρισθῆναι (18), καὶ γενέσθαι καμηλαύκια πήχεως να μιᾶς ήμισυ. Παρεκάθισε δὲ 'Αβδελλᾶς τὸ Κάμαχον (19) μετὰ ὀγιος - κοντα χιλιάδων ὅλον τὸ θέρος, καὶ μηδὲν ἀνύσας, ὑπε έστρεψεν κατησχυμμένος. Τῇ δὲ σ' τοῦ Σεπτεμβρίου ἡμέρα Κυριακή λ, ἡμέρᾳ Κυριακῇ τάς τε χλ. Α, τὰς χλ. μίσια] ημίσια Δ' σιμίσια οι πήχεως Α. πηχός Νοεμβρίου Α. νεύω, τρέπω, τετιο, τροπική, τορνευτική, ότι χυτον ύλην, την τροπικὴν καὶ τὸ σε κρέτον Απρίλιον μήνα, τῷ ἁγίῳ Σαββάτῳ, στέφει Κων σταντίνος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Εὐδοκίαν Αὐγούστα». σε ποιησάμενος 2. Με την Περικεφάλαια Τῆς δὲ βασιλικῆς προόδου κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐπὶ τὴν καθ ολικὴν Ἐκκλησίαν γενομένης, υπατείαν ἐποίησεν, καὶ τοῖς παρελθοῦσι χρήματα διένειμαν. THEOPHANIS A morti addixit. Caterum elecit, ut omnis generis anuona suis temporibus in urbe abundaret. Novus enim Midas effectus, auri nimirum sitientissimus, divitias coacervavit immensas, agricolas· summis Jaboribus exercuit, et ex tributorum conferendorum necessitate frugem a Deo liberaliter concessas et in convictum repositas vili pretio homines cogebat distrahere. Eodem etiam anno Nicetas falso nomine patriarcha imagines in patriarchalis adis minore secreto opere tesselato depictas erasit, magni quoque secreti ambitum imaginibus ligneis dimidiata eminentia effictis ornatum deposuit, et reliquarum omnium imaginum facies alio colore perunxit, idemque prorsus in Abramiæo præstitit, A. C. 760. - Hoc anno imperator trium uxorum vir Eudociam tertiam conjugem Aprilis mensis die primo, indictione septima, die Sabbati in undeviginti accubitorum tribunalio corona ¡m- posita Augustam renuntiavit. Sequenti vero luce, quæ Aprilis secunda fuit, dies nimirum Dominica sancti Paschalis, liberos duos ex ea susceplos Christophorum et Nicephorum in eodem tribunalio, patriarchia sacras preces obeunte, Casares declara- vit, et subinde chlamydes et Caesarum steromata capitibus imposuit. Nicetæ pariter postremo eorum fratri in nobilissimum promoto chlamdem auro testam et coronam contulit. Atque ita imperato- res prodeuntes nunera, trimisia nimirum, hemisia el nummos recenter cusos per iter ad Magnam us- que écclesiam în populum sparsere. - A. C. 761. Hoc anno commutatio hominum in-Syria facta est, homine pro honine, femina pro femina, et puero pro puero datis. Præcepitque Ab- dellas ut barbas raderent et pileos cubiti unius et semis gestarent. Porro ipse Abdel!as cum octoginta hominum millibus Camachum per totam æstateni obsedit, verum irritis conatibus ignominia perfu- sus pedem retulit. Mensis vero Septembris die " B VARIE LECTIONES. C vulg. " vulg. a f, vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. suspicor. Scripsit enim, imagines magni secreti, que sculpte erant, in ligno deposuit. Ut enim top- torno, sculpo, circumago : ita, significat : atque ideo, ac sensum eumdem possunt incidere. Sculpturas hujusmodi, quas e ligno dimidiatas intelligo, x7p. e cera liquefacta fusaque ad parietes D ixas indicat Nicephorus : confundit Turcogrecia non uno loco. tolerant, tertias velut incontinentiæ nota labefacta- las vix admittant Græci: nec has tamen, vel istas absque pœnitentiæ multa concedunt iniri. Inustas in secundis et tertils pœnitentiæ notas, precesque intemperantiæ crimen depulsantes, vide in Encho- logio officiis de sponsorum coronis. Nuptiarum kujusmodi jus omne enucleat, quartarum vero penitus abrogat Arcadius, De concordia atriusque Ecclesia, lib. VII, de harum prohibendarum ratione ibiden. Graecis auspicato conceditur. Euchologium. gnia : de quibus Codinus. Anastasius galeas scri- psit : verum hæ a pileis et coronis longe dissit. Itane nobilissimus, qui inferior, corona ; Caesar, qui praest, sola galea redimiretur? igi- tur ista ad imperatoris stemmata accedentia, eo- rumque formam vide in hujus sæculi principum imaginibus apad Baronium, et Grelserum opusch- lis de cruce expressis. pulo spectandos sella curuli vectos, congiariumque simul in plebem dederunt, quod Nicephorus dixit: pars tertia, quasi ter missus, id est expositus. Gregorius, lib. x, epist. : ita ut quidam eorum ad singulos tremisses, quidam ad binos, quidam ad singulos solidos, vel, si risum fuerit, amplius di- mittantur. Ex his quanti pendat semissis liquet. Jejunius de istis Mariana, cap. De ponder bus et mensuris. scoporum Orientis Codino adjuncta. (11) Anastasium, τροπικής ξυλογραφίας, legisse 12) Monogamiam probant, secundas nuptias (13) Nicephorus : Τῇ ἑβδόμῃ ἐνδικτιῶνι, κατὰ τὸν (14) Absque ecclesiæ benedictione dignitas nulla (15) Pileos et coronas Caesarea dignitatis insi (16) Consulum recenter institutorum more, pe- (17) Tremissis, denarii quatuor, assis, sive solidi (18) Servilis nola. (19) Sedes 46 CP. throno subjecta. Notiti:ų epi-
καὶ ἦν ἐκεῖ Ἰσβααλί, ὁ θεῖος τοῦ Μαδί, καὶ ἔλαβον πάσας τὰς καμήλους αὐτοῦ, καὶ ἤμελλον παραλαμβάνειν καὶ τὴν Γερμανίκειαν, εἰ μὴ διὰ δώρων ἔπεισε τὸν Λαχανοδράκοντα ὁ Ἰσβααλί, καὶ ἀνεχώρησε τοῦ κάστρου καὶ ἐξῆλθεν εἰς πραῖδαν τῆς χώρας, καὶ αἰχμαλωτεύσας τοὺς αἱρετικοὺς Ἰακωβίτας Σύρους πάλιν ὑπέστρεψεν ἐν τῷ κάστρῳ. καὶ πέμψας Θουμάμας στρατὸν ἐκ τοῦ Δαβέκου καὶ ἀμηράδας, ἐπολέμησαν μετὰ τῶν Ῥωμαίων, καὶ ἔπεσον πέντε ἀμηράδες καὶ δύο χιλιάδες Ἄραβες, ὥς φασιν· καὶ τῇ παρασκευῇ ὑπέστρεψαν. ἦσαν γὰρ εἰσελθόντες τῇ κυριακῇ. ὁ δὲ βασιλεὺς ποιήσας Μαϊουμᾶν ἐν Σοφιαναῖς ἐκάθισεν ἐπὶ σένζου μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ οὕτως ἐθριάμβευσαν οἱ στρατηγοὶ τὰ ἐπινίκια. ἐπέρασε δὲ καὶ τοὺς αἱρετικοὺς Σύρους ἐν τῇ Θρᾴκῃ καὶ κατῴκισεν αὐτοὺς ἐκεῖ. δ. δ. ι. ιδ. Τούτῳ τῷ ἔτει θυμωθεὶς ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδὶ πέμπει τὸν Ἄσαν μετὰ δυνάμεως πολλῆς Μαυροφόρων τε καὶ τῶν τῆς Συρίας καὶ Μεσοποταμίας, καὶ κατῆλθεν ἕως τοῦ Δορυλαίου.ἕξεσεν, καὶ τοῦ μεγάλου σεκρέτου τῆς τροπικῆς ἐξ υλογραφίας (11) οὔσης κατήνεγκεν, καὶ τῶν λοιπῶν εἰκόνων τὰ πρόσωπα ἔχρισεν, καὶ ἐν τῷ ᾿Αβραμιαίῳ δὲ ὁμοίως πεποίηκεν. Α. Μ. 6200. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἔστεψεν βασιλεὺς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Εὐδοκίαν ὁ τρίγαμος (1) τρίτην οὖσαν Αὐγούσταν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθ' ἀκου Είτων τῇ πρώτη τοῦ ᾿Απριλλίου, μηνός, ινδικτιώ νος ζ' (15), ἡμέρᾳ Σαββάτου, καὶ τοὺς ἐξ αὐτῆς δύο υἱοὺς αὐτοῦ Χριστοφόρον καὶ Νικηφόρον τῇ ἐπαύριον, στις ἦν δευτέρα τοῦ ᾿Απριλλίου μηνός ἡμέρα Κυ Βριακὴ " τοῦ ἁγίου Πάσχα, προεβάλετο Καίσαρας, ἐν τῷ αὐτῷ τριβουναλίῳ τοῦ πατριάρχου ποιήσαντο, τὴν εὐχὴν (14), καὶ τοῦ βασιλέως ἐπιθέντος αὐτοῖς τάς τε χλαίνας τε καὶ τὰ καισαρίκια περικεφά λαια (15) · ὡσαύτως καὶ τὸν Νικήταν τὸν ἔσχατον ἀδελφὸν αὐτῶν ποιήσας. Οι νωβελίσσιμον, ἐπέθηκεν αὐτῷ χλαίναν χρυσῆν καὶ τὸν στέφανον. Καὶ οὕτως προῆλθον (16) οἱ βασιλεῖς ῥίπτοντες υπατείαν τρι μίσια (17) καὶ σημίσια ε, καὶ νομίσματα καινούργια ἕως τῆς Μεγάλης Εκκλησίας. - Δ. Μ. 6261. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο καταλλαγή ἐν Συρίᾳ, ἄνθρωπον πρὸς ἄνθρωπον καὶ γυναῖκα πρὸς γυναῖκα καὶ παιδίον ὁμοίως προς παιδίον· καὶ ἐπέτρε ψεν ὁ ᾿Αβδελλᾶς τοὺς πώγωνας αὐτῶν ξυρισθῆναι (18), καὶ γενέσθαι καμηλαύκια πήχεως να μιᾶς ήμισυ. Παρεκάθισε δὲ 'Αβδελλᾶς τὸ Κάμαχον (19) μετὰ ὀγιος - κοντα χιλιάδων ὅλον τὸ θέρος, καὶ μηδὲν ἀνύσας, ὑπε έστρεψεν κατησχυμμένος. Τῇ δὲ σ' τοῦ Σεπτεμβρίου ἡμέρα Κυριακή λ, ἡμέρᾳ Κυριακῇ τάς τε χλ. Α, τὰς χλ. μίσια] ημίσια Δ' σιμίσια οι πήχεως Α. πηχός Νοεμβρίου Α. νεύω, τρέπω, τετιο, τροπική, τορνευτική, ότι χυτον ύλην, την τροπικὴν καὶ τὸ σε κρέτον Απρίλιον μήνα, τῷ ἁγίῳ Σαββάτῳ, στέφει Κων σταντίνος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Εὐδοκίαν Αὐγούστα». σε ποιησάμενος 2. Με την Περικεφάλαια Τῆς δὲ βασιλικῆς προόδου κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐπὶ τὴν καθ ολικὴν Ἐκκλησίαν γενομένης, υπατείαν ἐποίησεν, καὶ τοῖς παρελθοῦσι χρήματα διένειμαν. THEOPHANIS A morti addixit. Caterum elecit, ut omnis generis anuona suis temporibus in urbe abundaret. Novus enim Midas effectus, auri nimirum sitientissimus, divitias coacervavit immensas, agricolas· summis Jaboribus exercuit, et ex tributorum conferendorum necessitate frugem a Deo liberaliter concessas et in convictum repositas vili pretio homines cogebat distrahere. Eodem etiam anno Nicetas falso nomine patriarcha imagines in patriarchalis adis minore secreto opere tesselato depictas erasit, magni quoque secreti ambitum imaginibus ligneis dimidiata eminentia effictis ornatum deposuit, et reliquarum omnium imaginum facies alio colore perunxit, idemque prorsus in Abramiæo præstitit, A. C. 760. - Hoc anno imperator trium uxorum vir Eudociam tertiam conjugem Aprilis mensis die primo, indictione septima, die Sabbati in undeviginti accubitorum tribunalio corona ¡m- posita Augustam renuntiavit. Sequenti vero luce, quæ Aprilis secunda fuit, dies nimirum Dominica sancti Paschalis, liberos duos ex ea susceplos Christophorum et Nicephorum in eodem tribunalio, patriarchia sacras preces obeunte, Casares declara- vit, et subinde chlamydes et Caesarum steromata capitibus imposuit. Nicetæ pariter postremo eorum fratri in nobilissimum promoto chlamdem auro testam et coronam contulit. Atque ita imperato- res prodeuntes nunera, trimisia nimirum, hemisia el nummos recenter cusos per iter ad Magnam us- que écclesiam în populum sparsere. - A. C. 761. Hoc anno commutatio hominum in-Syria facta est, homine pro honine, femina pro femina, et puero pro puero datis. Præcepitque Ab- dellas ut barbas raderent et pileos cubiti unius et semis gestarent. Porro ipse Abdel!as cum octoginta hominum millibus Camachum per totam æstateni obsedit, verum irritis conatibus ignominia perfu- sus pedem retulit. Mensis vero Septembris die " B VARIE LECTIONES. C vulg. " vulg. a f, vulg. vulg. JAC. GOARI NOTÆ. suspicor. Scripsit enim, imagines magni secreti, que sculpte erant, in ligno deposuit. Ut enim top- torno, sculpo, circumago : ita, significat : atque ideo, ac sensum eumdem possunt incidere. Sculpturas hujusmodi, quas e ligno dimidiatas intelligo, x7p. e cera liquefacta fusaque ad parietes D ixas indicat Nicephorus : confundit Turcogrecia non uno loco. tolerant, tertias velut incontinentiæ nota labefacta- las vix admittant Græci: nec has tamen, vel istas absque pœnitentiæ multa concedunt iniri. Inustas in secundis et tertils pœnitentiæ notas, precesque intemperantiæ crimen depulsantes, vide in Encho- logio officiis de sponsorum coronis. Nuptiarum kujusmodi jus omne enucleat, quartarum vero penitus abrogat Arcadius, De concordia atriusque Ecclesia, lib. VII, de harum prohibendarum ratione ibiden. Graecis auspicato conceditur. Euchologium. gnia : de quibus Codinus. Anastasius galeas scri- psit : verum hæ a pileis et coronis longe dissit. Itane nobilissimus, qui inferior, corona ; Caesar, qui praest, sola galea redimiretur? igi- tur ista ad imperatoris stemmata accedentia, eo- rumque formam vide in hujus sæculi principum imaginibus apad Baronium, et Grelserum opusch- lis de cruce expressis. pulo spectandos sella curuli vectos, congiariumque simul in plebem dederunt, quod Nicephorus dixit: pars tertia, quasi ter missus, id est expositus. Gregorius, lib. x, epist. : ita ut quidam eorum ad singulos tremisses, quidam ad binos, quidam ad singulos solidos, vel, si risum fuerit, amplius di- mittantur. Ex his quanti pendat semissis liquet. Jejunius de istis Mariana, cap. De ponder bus et mensuris. scoporum Orientis Codino adjuncta. (11) Anastasium, τροπικής ξυλογραφίας, legisse 12) Monogamiam probant, secundas nuptias (13) Nicephorus : Τῇ ἑβδόμῃ ἐνδικτιῶνι, κατὰ τὸν (14) Absque ecclesiæ benedictione dignitas nulla (15) Pileos et coronas Caesarea dignitatis insi (16) Consulum recenter institutorum more, pe- (17) Tremissis, denarii quatuor, assis, sive solidi (18) Servilis nola. (19) Sedes 46 CP. throno subjecta. Notiti:ų epi-
PG 108:897ὁ δὲ βασιλεὺς διετάξατο τοῖς στρατηγοῖς μὴ πολεμῆσαι αὐτοὺς δημόσιον πόλεμον, ἀλλ’ ἀσφαλίσασθαι τὰ κάστρα καὶ λαὸν εἰσενεγκεῖν πρὸς παραφυλακὴν αὐτῶν, ἀπολύσας καὶ ἄρχοντας μεγάλους κατὰ κάστρον, αὐτοὺς δὲ ἐπᾶραι ἐπιλέκτους στρατιώτας ἀνὰ τριῶν χιλιάδων καὶ παρακολουθεῖν αὐτοῖς πρὸς τὸ μὴ σκορπίσαι κοῦρσα καὶ προκαίειν πυρὶ τάς τε νομὰς τῶν ἀλόγων, καὶ εἴ που εὑρίσκοιτο δαπάνη. καθεσθέντων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ Δορυλαίῳ ἡμέρας ιε καὶ λειφθέντων αὐτῶν τὰ πρὸς τὴν χρείαν, ἐπτώχευσαν τὰ ἄλογα αὐτῶν· καὶ πολλὴ ἅλωσις ἐγένετο εἰς αὐτά. καὶ ὑποστρέφοντες παρεκάθισαν τὸ Ἀμῶριν ἡμέραν μίαν, καὶ ἰδόντες αὐτὸ ὠχυρωμένον καὶ πολλὴν ἐξόπλισιν ἔχον ὑπέστρεψαν μηδὲν ἀνύσαντες. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ε. ε. ε. ια. α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔρχεται Μαδί, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, εἰς τὸ Δάβεκον μετὰ πολλῆς δυνάμεως καὶ ἐξοπλίσεως καὶ ἀποστέλλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἀαρὼν ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ αὐτὸς ὑποστρέφει ἐπὶ τὴν ἁγίαν πόλιν. καὶ πέμπει Μουχεσίαν, Ζηλωτὴν λεγόμενον, καὶ δίδει αὐτῷ ἐξουσίαν ἀποστατεῖν τοὺς δούλους τῶν Χριστιανῶν καὶ ἐρημοῦν τὰς ἁγίας ἐκκλησίας·μηνὸς τῆς η' ινδικτιῶνος εἰσῆλθεν Εἰρήνη (90) ἐξ ᾿Αθηνῶν ἐλθοῦσα ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἐν τῇ βασιλία: ' π λει δρομώνων καὶ χελανδίων πλείστων ἱστολισμένων σηρικοῖς παλλίοις, καὶ τῶν τῆς πόλεως προυχόντων σὺν ταῖς γυναιξὶ προϋπαντώντων (91) και προαγόντων αὐτῇ. Καὶ τῇ γ' αὐτοῦ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τοῦ πατριάρχου ἐλθόντος· ἐν τῷ παλατίῳ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Φάρου ἐγένετο τὰ πρὸς τὴν αὐτὴν Εἰρήνην του βασιλέως Λέοντος * σπόνζα· καὶ τῇ ιζ' τοῦ Δεκεμ- βρίου μηνὸς ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγου- στέως ἡ βασίλισσα Ειρήνη, καὶ ἀπελθοῦσα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνῃ ἔλαβεν τὰ τοῦ γάμου στέφανα σὺν τῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ · Λέοντι τῷ βασιλεῖ. . έτος α'. - Ρώμης ἐπισκόπου Αδριανού Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Βανάκας τὴν Ῥω μανίαν, καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν · καὶ Ῥωμαῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν τετάρτην Αρμενίαν καὶ ἐσκύλου- σαν ' αὐτήν. Τελευτᾷ δὲ Σαυλάχ !, καὶ μετεποιήθη Γερμανέχεια εἰς Παλαιστίνην. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μια μησάμενος ὁ Λαχανοδράκων τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ πάντα μοναχὸν καὶ μοναστριαν τοὺς ὑπὸ τὸ θέμα τῶν θρακησίων ὄντας συνῆξεν εἰς Ἔφεσον, καὶ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς εἰς πεδίον λεγόμενον Τζουανιστή ριον ἔφη πρὸς αὐτοὺς, ὅτι 'Ο μὲν βουλόμενος τῷ βασιλεῖ πειθαρχεῖν καὶ ἡμῖν ἐνδυσάσθω στολὴν Δευκήν (22), και λαβέτω γυναῖκα τῇ ὥρᾳ ταύτῃ· οἱ δὲ τοῦτο μὴ ποιοῦντες, τυφλούμενοι εἰς Κύπρον ἐξορισθήσονται. Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τὸ ἔργον ἐτελέ- σθη, καὶ πολλοὶ μάρτυρες ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐν- εδείχθησαν· πολλοὶ δὲ καὶ " λειποτακτήσαντες ἀπο ώλοντο, οἷς καὶ ᾠκειοῦτο ὁ Δράκων. Τῇ δὲ αὐτῇ ινδικτιῶνι θ', Ἰανουαρίῳ μηνὶ ιδ', ετέχθη Λέοντε τῷ βασιλεῖ καὶ Εἰρήνῃ υἱὸς, καὶ ὠνομάσθη. Κων σταντίνος, ζώντος ἔτι Κωνσταντίνου τοῦ πάππου αὐτοῦ (25). Α. Μ. 6265.- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Βανά- καὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ κατελθὼν ἀπὸ Ισαυρίας εἰς τὸ κάστρον Συχής παρεκάθισεν αὐτῷ 18. Ακούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἔγραψεν πρὸς Μιχαήλ τὸν στρατηγὸν τῶν ᾿Ανατολικῶν, καὶ πρὸς Βάνην " τὸν τῶν Βου . . Η βασιλευούση Α. καὶ τῶν τῆς Α, τῶν τῆς τοῦ αὐτοῦ Νοεμβρίου Δ. Σ του τοπρωειρχου αν ελθόντος Α. * τοῦ χλωσπωλεως Λέοντος. “σὺν τῷ τοῦ Κωνστ. υἱῷ Α, σὺν τῷ κυρίῳ υἱῷ ἐσχύ- λευσαν Α. ἐκύκλωσαν νμίκ. • Σάλεχ Α. * ὑπὸ τὸ θέμα. Α, ὑπὸ τῶν θεμάτων τ ὁ μὲν βουλόμενος Α. ὁ βουλ. μὲν πολλοὶ δὲ καὶ δ, πολλοὶ δὲ ᾠκειοῦτο Α. οἰκ. αὐτό Α. 1. Βάνην Α ε ί, Μάνην Κωνσταντίνος εἰς υἱὸν Λέοντα γαμετὴν ἐκ τῆς Ελ- λάδος Εἰρήνην. Καὶ τῷ Δεκεμβρίῳ μηνὶ στέφει το αὐτὴν Αὐγοῦσταν, καὶ τῷ υἱῷ ζεύξας τὸν γάμου ἐπιτελεῖ. μία. " φορούντες, εἰ μαυροφόροι Ονομάσθη Κωνσταντίνος ζῶντος ἔτι Κωνσταντίνου του πάππου αὐτοῦ. . CHHONOGRAPHIA., A primo indictione octava, Irene Athenis primo pre- A. M. 6262. fecta, et ab ¡lieria in quam delata fuerat digressa, ad imperatricem urbem cum dromonibus et chelan- diis plurimis serica veste orfatis, primoribus qui- busque urbis viris ac mulieribus obviam progressis et præeundo comitantibus appulit. Die vero Septem- bris tertio patriarcha in palatium se conferente, ad Phari ecclesiam imperatoris Leonis cum Irene sponsalia celebrata sunt, Tum autein mensis De- cembris dio decimo septimo in triclinio Augustei imperatrix Irene coronata est, indeque ad orato- rium sancti Stephani ad Daphnem arrepto itinere, nuptiales corollas cum domino Leone excepit. A. C. 762. B NING. - Romæ episcopi Adriani annus pri- Hoc anno Banacas infęstis armis Romanam diljo- rem vexavit, et captivorum turbam secum avexit. Romani vero quartam Armenjam aggressi provinciam totam circumierunt. Saulach porro de- functo, Germanicia in Palæstinam trauslata est. Hoc eodem anno Lachanodracon magistrum imita- lus monachos et moniales omnes Thracensium themati subjectos Ephesum advocavit, iisdemque în planitiem Tzucanisterium vocatam eductis, ait : Qui imperatori mihique morem gerere studet, candida veste induatur, hucque ipsa hora uxorem accipia ; qui parere detreclaverit, oculis privatus in Cyprun deportator exsul. Dicto citius opus ipsum perfe c cium est, et martyrii coronam die illo plurimi reli- lerunt, sed et multi ordinis sui desertores perierunt, quibus Draco familiariter usus est. Eadem indi- ctione mona mensis Januarii die decimo quarto Leoni et Irenæ imperatoribus natus est filius, qui Constantino ejus avo inter vivos adhuc agento etiam Constantinus appellatus est. C - - A. C. 763. Hoc anno Banacas expeditione in Romaniam suscepta, ab Isauria in Syces castrum digressus, illud obsedit. Hujus rei nuntio accepto, imperator illico litteras ad Michaelem Orientalium, ad Banem Bucellariorum, et ad Bardanem Arme- VARIE LECTIONES. vulg. (sic) (sic) νulg. * vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI Ad hunc usque annum historiam per- duxit Nicephorus. Sibi ipsi testis deinceps erit Theophanes. mitatus, et ingressus, et ut a præstantioris digni- tatis feminis excipienda et deducenda præcipit et describit Codinus De officiis aula Cr. cap. NOTÆ. nuncupati, rejecta : et candida lætitiæ pronuba accepta. Grecos impedit superstitio. Ut enim, aiunt, patrem aut avum nomine refert, ita personam repræsentat, et in ejus locum substituitur. Patrem itaque quan - tocius moriturum designat, et ei successorem se advenisse profitetur. Rem igitur insolitam, vel ominis infausti Theophanes observans, scripsit : (20) Nicephorus : Ογδόῃ τε ινδικτιῶνι ἄγεται D (21) Quis imperatricis ac nova sponsa in urbem co- (2) Nigra villelicet monachali, a qua illi μελανο- (23) Puero patris aut avi nomen ne imponant,
καὶ ἔρχεται ἕως Ἐμέσης καὶ ἐπαγγέλλεται μὴ ἀναγκάζειν εἰ μὴ τοὺς ἀπὸ ἀπίστων εἰς τὸ μαγαρίσαι, ἕως ἂν ἐφανερώθησαν οἱ Ἑβραῖοι καὶ Χριστιανοί. καὶ εὐθέως ἤρξατο ἀθέως βασανίζειν, ὡς οὐδὲ Λυσίας καὶ Ἀγρικόλαός ποτε, καὶ πολλοὺς ἀπώλεσεν. γυναῖκες δὲ ἐνίκησαν αὐτοῦ τὴν μανίαν χάριτι Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν, καὶ αὐταὶ νουβίτισσαι, ἡ τοῦ ἀρχιδιάκονος Ἐμέσης, καὶ ἡ τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἡσαί̈ου, πολλὰ βασανισθεῖσαι καὶ μὴ ὑπείξασαι τῇ ἀσεβείᾳ. ἀπὸ γὰρ χιλιάδος βουνεύρων λαβοῦσαι καὶ ἄλλων πολλῶν κολαστηρίων πειραθεῖσαι τὸν στέφανον τῆς νίκης παρὰ Χριστοῦ ἐκομίσαντο. ἔφθασε δὲ καὶ ἕως Δαμασκοῦ καὶ πολλὰς ἐκκλησίας ἠρήμωσε μὴ προσχὼν τῷ δοθέντι λόγῳ τοῖς Χριστιανοῖς ὑπὸ τῶν Ἀράβων. τῇ δὲ 2 τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς γ ἰνδικτιῶνος ἡμέρᾳ κυριακῇ τῆς Τυροφάγου τέθνηκε Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. καὶ τῇ δευτέρᾳ κυριακῇ τῶν νηστειῶν Παῦλος ὁ τίμιος, ἀναγνώστης ὑπάρχων, Κύπριος τῷ γένει, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, μετὰ πολλὴν παραίτησιν διὰ τὴν κρατοῦσαν αἵρεσιν βίᾳ πολλῇ χειροτονεῖται πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.μηνὸς τῆς η' ινδικτιῶνος εἰσῆλθεν Εἰρήνη (90) ἐξ ᾿Αθηνῶν ἐλθοῦσα ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἐν τῇ βασιλία: ' π λει δρομώνων καὶ χελανδίων πλείστων ἱστολισμένων σηρικοῖς παλλίοις, καὶ τῶν τῆς πόλεως προυχόντων σὺν ταῖς γυναιξὶ προϋπαντώντων (91) και προαγόντων αὐτῇ. Καὶ τῇ γ' αὐτοῦ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τοῦ πατριάρχου ἐλθόντος· ἐν τῷ παλατίῳ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Φάρου ἐγένετο τὰ πρὸς τὴν αὐτὴν Εἰρήνην του βασιλέως Λέοντος * σπόνζα· καὶ τῇ ιζ' τοῦ Δεκεμ- βρίου μηνὸς ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγου- στέως ἡ βασίλισσα Ειρήνη, καὶ ἀπελθοῦσα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνῃ ἔλαβεν τὰ τοῦ γάμου στέφανα σὺν τῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ · Λέοντι τῷ βασιλεῖ. . έτος α'. - Ρώμης ἐπισκόπου Αδριανού Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Βανάκας τὴν Ῥω μανίαν, καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν · καὶ Ῥωμαῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν τετάρτην Αρμενίαν καὶ ἐσκύλου- σαν ' αὐτήν. Τελευτᾷ δὲ Σαυλάχ !, καὶ μετεποιήθη Γερμανέχεια εἰς Παλαιστίνην. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μια μησάμενος ὁ Λαχανοδράκων τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ πάντα μοναχὸν καὶ μοναστριαν τοὺς ὑπὸ τὸ θέμα τῶν θρακησίων ὄντας συνῆξεν εἰς Ἔφεσον, καὶ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς εἰς πεδίον λεγόμενον Τζουανιστή ριον ἔφη πρὸς αὐτοὺς, ὅτι 'Ο μὲν βουλόμενος τῷ βασιλεῖ πειθαρχεῖν καὶ ἡμῖν ἐνδυσάσθω στολὴν Δευκήν (22), και λαβέτω γυναῖκα τῇ ὥρᾳ ταύτῃ· οἱ δὲ τοῦτο μὴ ποιοῦντες, τυφλούμενοι εἰς Κύπρον ἐξορισθήσονται. Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τὸ ἔργον ἐτελέ- σθη, καὶ πολλοὶ μάρτυρες ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐν- εδείχθησαν· πολλοὶ δὲ καὶ " λειποτακτήσαντες ἀπο ώλοντο, οἷς καὶ ᾠκειοῦτο ὁ Δράκων. Τῇ δὲ αὐτῇ ινδικτιῶνι θ', Ἰανουαρίῳ μηνὶ ιδ', ετέχθη Λέοντε τῷ βασιλεῖ καὶ Εἰρήνῃ υἱὸς, καὶ ὠνομάσθη. Κων σταντίνος, ζώντος ἔτι Κωνσταντίνου τοῦ πάππου αὐτοῦ (25). Α. Μ. 6265.- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Βανά- καὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ κατελθὼν ἀπὸ Ισαυρίας εἰς τὸ κάστρον Συχής παρεκάθισεν αὐτῷ 18. Ακούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἔγραψεν πρὸς Μιχαήλ τὸν στρατηγὸν τῶν ᾿Ανατολικῶν, καὶ πρὸς Βάνην " τὸν τῶν Βου . . Η βασιλευούση Α. καὶ τῶν τῆς Α, τῶν τῆς τοῦ αὐτοῦ Νοεμβρίου Δ. Σ του τοπρωειρχου αν ελθόντος Α. * τοῦ χλωσπωλεως Λέοντος. “σὺν τῷ τοῦ Κωνστ. υἱῷ Α, σὺν τῷ κυρίῳ υἱῷ ἐσχύ- λευσαν Α. ἐκύκλωσαν νμίκ. • Σάλεχ Α. * ὑπὸ τὸ θέμα. Α, ὑπὸ τῶν θεμάτων τ ὁ μὲν βουλόμενος Α. ὁ βουλ. μὲν πολλοὶ δὲ καὶ δ, πολλοὶ δὲ ᾠκειοῦτο Α. οἰκ. αὐτό Α. 1. Βάνην Α ε ί, Μάνην Κωνσταντίνος εἰς υἱὸν Λέοντα γαμετὴν ἐκ τῆς Ελ- λάδος Εἰρήνην. Καὶ τῷ Δεκεμβρίῳ μηνὶ στέφει το αὐτὴν Αὐγοῦσταν, καὶ τῷ υἱῷ ζεύξας τὸν γάμου ἐπιτελεῖ. μία. " φορούντες, εἰ μαυροφόροι Ονομάσθη Κωνσταντίνος ζῶντος ἔτι Κωνσταντίνου του πάππου αὐτοῦ. . CHHONOGRAPHIA., A primo indictione octava, Irene Athenis primo pre- A. M. 6262. fecta, et ab ¡lieria in quam delata fuerat digressa, ad imperatricem urbem cum dromonibus et chelan- diis plurimis serica veste orfatis, primoribus qui- busque urbis viris ac mulieribus obviam progressis et præeundo comitantibus appulit. Die vero Septem- bris tertio patriarcha in palatium se conferente, ad Phari ecclesiam imperatoris Leonis cum Irene sponsalia celebrata sunt, Tum autein mensis De- cembris dio decimo septimo in triclinio Augustei imperatrix Irene coronata est, indeque ad orato- rium sancti Stephani ad Daphnem arrepto itinere, nuptiales corollas cum domino Leone excepit. A. C. 762. B NING. - Romæ episcopi Adriani annus pri- Hoc anno Banacas infęstis armis Romanam diljo- rem vexavit, et captivorum turbam secum avexit. Romani vero quartam Armenjam aggressi provinciam totam circumierunt. Saulach porro de- functo, Germanicia in Palæstinam trauslata est. Hoc eodem anno Lachanodracon magistrum imita- lus monachos et moniales omnes Thracensium themati subjectos Ephesum advocavit, iisdemque în planitiem Tzucanisterium vocatam eductis, ait : Qui imperatori mihique morem gerere studet, candida veste induatur, hucque ipsa hora uxorem accipia ; qui parere detreclaverit, oculis privatus in Cyprun deportator exsul. Dicto citius opus ipsum perfe c cium est, et martyrii coronam die illo plurimi reli- lerunt, sed et multi ordinis sui desertores perierunt, quibus Draco familiariter usus est. Eadem indi- ctione mona mensis Januarii die decimo quarto Leoni et Irenæ imperatoribus natus est filius, qui Constantino ejus avo inter vivos adhuc agento etiam Constantinus appellatus est. C - - A. C. 763. Hoc anno Banacas expeditione in Romaniam suscepta, ab Isauria in Syces castrum digressus, illud obsedit. Hujus rei nuntio accepto, imperator illico litteras ad Michaelem Orientalium, ad Banem Bucellariorum, et ad Bardanem Arme- VARIE LECTIONES. vulg. (sic) (sic) νulg. * vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI Ad hunc usque annum historiam per- duxit Nicephorus. Sibi ipsi testis deinceps erit Theophanes. mitatus, et ingressus, et ut a præstantioris digni- tatis feminis excipienda et deducenda præcipit et describit Codinus De officiis aula Cr. cap. NOTÆ. nuncupati, rejecta : et candida lætitiæ pronuba accepta. Grecos impedit superstitio. Ut enim, aiunt, patrem aut avum nomine refert, ita personam repræsentat, et in ejus locum substituitur. Patrem itaque quan - tocius moriturum designat, et ei successorem se advenisse profitetur. Rem igitur insolitam, vel ominis infausti Theophanes observans, scripsit : (20) Nicephorus : Ογδόῃ τε ινδικτιῶνι ἄγεται D (21) Quis imperatricis ac nova sponsa in urbem co- (2) Nigra villelicet monachali, a qua illi μελανο- (23) Puero patris aut avi nomen ne imponant,
τῇ δὲ μέσῃ ἑβδομάδι τῶν νηστειῶν ἐκρατήθη Ἰάκωβος πρωτοσπαθάριος καὶ Παπίας καὶ Στρατήγιος καὶ Θεοφάνης οἱ κουβικουλάριοι καὶ παρακοιμώμενοι, Λέων τε καὶ Θωμᾶς, κουβικουλάριοι καὶ οὗτοι, σὺν καὶ ἑτέροις εὐλαβέσιν ἀνδράσιν ὡς προσκυνοῦντες τὰς [ἁγίας καὶ] σεπτὰς εἰκόνας. τότε ἀπογυμνώσας τὴν ἑαυτοῦ ἐγκεκρυμμένην κακίαν Λέων, ὁ τοῦ διώκτου υἱός, τούτους ἀνηλεῶς δείρας τε καὶ κουρεύσας διὰ τῆς Μέσης τε δεδεμένους πομπεῦσαι ποιήσας εἰς τὸ πραιτώριον ἀπέκλεισεν, ἐν οἷς καὶ ἀποθνήσκει ὁ προρρηθεὶς Θεοφάνης ὁμολογητὴς γενόμενος καὶ τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου κομισάμενος· οἱ δὲ λοιποὶ πάντες μετὰ τὴν τούτου τελευτὴν δόκιμοι μοναχοὶ ἀνεδείχθησαν. ὁ δὲ Ἀαρὼν εἰσελθὼν εἰς τὸ τῶν Ἀρμενιάκων θέμα παρεκάθισε τὸ Σημαλοῦος κάστρον ὅλον τὸ θέρος καὶ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνὶ παρέλαβεν αὐτὸ ὑπὸ λόγον. ἦν δὲ πέμψας τὸν Θουμάμαν ἐπὶ Ἀσίαν μετὰ ν χιλιάδων, καὶ συναντήσας Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων κούρσῳ αὐτοῦ μικρῷ ἐπολέμησεν αὐτὸ καὶ ἔκτεινε τὸν ἀδελφὸν τοῦ Θουμάμα. τῇ δὲ η τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς δ ἰνδικτιῶνος τέθνηκε Λέων, ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου, τρόπῳ τοιούτῳ.μηνὸς τῆς η' ινδικτιῶνος εἰσῆλθεν Εἰρήνη (90) ἐξ ᾿Αθηνῶν ἐλθοῦσα ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἐν τῇ βασιλία: ' π λει δρομώνων καὶ χελανδίων πλείστων ἱστολισμένων σηρικοῖς παλλίοις, καὶ τῶν τῆς πόλεως προυχόντων σὺν ταῖς γυναιξὶ προϋπαντώντων (91) και προαγόντων αὐτῇ. Καὶ τῇ γ' αὐτοῦ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τοῦ πατριάρχου ἐλθόντος· ἐν τῷ παλατίῳ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Φάρου ἐγένετο τὰ πρὸς τὴν αὐτὴν Εἰρήνην του βασιλέως Λέοντος * σπόνζα· καὶ τῇ ιζ' τοῦ Δεκεμ- βρίου μηνὸς ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγου- στέως ἡ βασίλισσα Ειρήνη, καὶ ἀπελθοῦσα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνῃ ἔλαβεν τὰ τοῦ γάμου στέφανα σὺν τῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ · Λέοντι τῷ βασιλεῖ. . έτος α'. - Ρώμης ἐπισκόπου Αδριανού Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Βανάκας τὴν Ῥω μανίαν, καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν · καὶ Ῥωμαῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν τετάρτην Αρμενίαν καὶ ἐσκύλου- σαν ' αὐτήν. Τελευτᾷ δὲ Σαυλάχ !, καὶ μετεποιήθη Γερμανέχεια εἰς Παλαιστίνην. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μια μησάμενος ὁ Λαχανοδράκων τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ πάντα μοναχὸν καὶ μοναστριαν τοὺς ὑπὸ τὸ θέμα τῶν θρακησίων ὄντας συνῆξεν εἰς Ἔφεσον, καὶ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς εἰς πεδίον λεγόμενον Τζουανιστή ριον ἔφη πρὸς αὐτοὺς, ὅτι 'Ο μὲν βουλόμενος τῷ βασιλεῖ πειθαρχεῖν καὶ ἡμῖν ἐνδυσάσθω στολὴν Δευκήν (22), και λαβέτω γυναῖκα τῇ ὥρᾳ ταύτῃ· οἱ δὲ τοῦτο μὴ ποιοῦντες, τυφλούμενοι εἰς Κύπρον ἐξορισθήσονται. Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τὸ ἔργον ἐτελέ- σθη, καὶ πολλοὶ μάρτυρες ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐν- εδείχθησαν· πολλοὶ δὲ καὶ " λειποτακτήσαντες ἀπο ώλοντο, οἷς καὶ ᾠκειοῦτο ὁ Δράκων. Τῇ δὲ αὐτῇ ινδικτιῶνι θ', Ἰανουαρίῳ μηνὶ ιδ', ετέχθη Λέοντε τῷ βασιλεῖ καὶ Εἰρήνῃ υἱὸς, καὶ ὠνομάσθη. Κων σταντίνος, ζώντος ἔτι Κωνσταντίνου τοῦ πάππου αὐτοῦ (25). Α. Μ. 6265.- Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐπεστράτευσεν Βανά- καὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ κατελθὼν ἀπὸ Ισαυρίας εἰς τὸ κάστρον Συχής παρεκάθισεν αὐτῷ 18. Ακούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἔγραψεν πρὸς Μιχαήλ τὸν στρατηγὸν τῶν ᾿Ανατολικῶν, καὶ πρὸς Βάνην " τὸν τῶν Βου . . Η βασιλευούση Α. καὶ τῶν τῆς Α, τῶν τῆς τοῦ αὐτοῦ Νοεμβρίου Δ. Σ του τοπρωειρχου αν ελθόντος Α. * τοῦ χλωσπωλεως Λέοντος. “σὺν τῷ τοῦ Κωνστ. υἱῷ Α, σὺν τῷ κυρίῳ υἱῷ ἐσχύ- λευσαν Α. ἐκύκλωσαν νμίκ. • Σάλεχ Α. * ὑπὸ τὸ θέμα. Α, ὑπὸ τῶν θεμάτων τ ὁ μὲν βουλόμενος Α. ὁ βουλ. μὲν πολλοὶ δὲ καὶ δ, πολλοὶ δὲ ᾠκειοῦτο Α. οἰκ. αὐτό Α. 1. Βάνην Α ε ί, Μάνην Κωνσταντίνος εἰς υἱὸν Λέοντα γαμετὴν ἐκ τῆς Ελ- λάδος Εἰρήνην. Καὶ τῷ Δεκεμβρίῳ μηνὶ στέφει το αὐτὴν Αὐγοῦσταν, καὶ τῷ υἱῷ ζεύξας τὸν γάμου ἐπιτελεῖ. μία. " φορούντες, εἰ μαυροφόροι Ονομάσθη Κωνσταντίνος ζῶντος ἔτι Κωνσταντίνου του πάππου αὐτοῦ. . CHHONOGRAPHIA., A primo indictione octava, Irene Athenis primo pre- A. M. 6262. fecta, et ab ¡lieria in quam delata fuerat digressa, ad imperatricem urbem cum dromonibus et chelan- diis plurimis serica veste orfatis, primoribus qui- busque urbis viris ac mulieribus obviam progressis et præeundo comitantibus appulit. Die vero Septem- bris tertio patriarcha in palatium se conferente, ad Phari ecclesiam imperatoris Leonis cum Irene sponsalia celebrata sunt, Tum autein mensis De- cembris dio decimo septimo in triclinio Augustei imperatrix Irene coronata est, indeque ad orato- rium sancti Stephani ad Daphnem arrepto itinere, nuptiales corollas cum domino Leone excepit. A. C. 762. B NING. - Romæ episcopi Adriani annus pri- Hoc anno Banacas infęstis armis Romanam diljo- rem vexavit, et captivorum turbam secum avexit. Romani vero quartam Armenjam aggressi provinciam totam circumierunt. Saulach porro de- functo, Germanicia in Palæstinam trauslata est. Hoc eodem anno Lachanodracon magistrum imita- lus monachos et moniales omnes Thracensium themati subjectos Ephesum advocavit, iisdemque în planitiem Tzucanisterium vocatam eductis, ait : Qui imperatori mihique morem gerere studet, candida veste induatur, hucque ipsa hora uxorem accipia ; qui parere detreclaverit, oculis privatus in Cyprun deportator exsul. Dicto citius opus ipsum perfe c cium est, et martyrii coronam die illo plurimi reli- lerunt, sed et multi ordinis sui desertores perierunt, quibus Draco familiariter usus est. Eadem indi- ctione mona mensis Januarii die decimo quarto Leoni et Irenæ imperatoribus natus est filius, qui Constantino ejus avo inter vivos adhuc agento etiam Constantinus appellatus est. C - - A. C. 763. Hoc anno Banacas expeditione in Romaniam suscepta, ab Isauria in Syces castrum digressus, illud obsedit. Hujus rei nuntio accepto, imperator illico litteras ad Michaelem Orientalium, ad Banem Bucellariorum, et ad Bardanem Arme- VARIE LECTIONES. vulg. (sic) (sic) νulg. * vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI Ad hunc usque annum historiam per- duxit Nicephorus. Sibi ipsi testis deinceps erit Theophanes. mitatus, et ingressus, et ut a præstantioris digni- tatis feminis excipienda et deducenda præcipit et describit Codinus De officiis aula Cr. cap. NOTÆ. nuncupati, rejecta : et candida lætitiæ pronuba accepta. Grecos impedit superstitio. Ut enim, aiunt, patrem aut avum nomine refert, ita personam repræsentat, et in ejus locum substituitur. Patrem itaque quan - tocius moriturum designat, et ei successorem se advenisse profitetur. Rem igitur insolitam, vel ominis infausti Theophanes observans, scripsit : (20) Nicephorus : Ογδόῃ τε ινδικτιῶνι ἄγεται D (21) Quis imperatricis ac nova sponsa in urbem co- (2) Nigra villelicet monachali, a qua illi μελανο- (23) Puero patris aut avi nomen ne imponant,
PG 108:899λιθομανὴς ὑπάρχων λίαν ἠράσθη τοῦ στέμματος τῆς μεγάλης ἐκκλησίας καὶ λαβὼν ἐφόρεσεν αὐτό. καὶ ἐξῆλθον ἄνθρακες ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ληφθεὶς σφοδρῷ πυρετῷ τέθνηκε βασιλεύσας παρὰ ἓξ ἡμέρας ἔτη πέντε. 70 Κόσμου ἔτη σογ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψογ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος σὺν τῇ μητρὶ αὐτοῦ ἔτη ι. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδὶ ἔτη θ. 2. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζ. ιβ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ε. β. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει Εἰρήνη ἡ εὐσεβεστάτη ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς Κωνσταντίνῳ παραδόξως θεόθεν τὴν βασιλείαν ἐγχειρίζεται μηνὶ Σεπτεμβρίῳ η, ἰνδικτιῶνος δ, ὡς ἂν θαυμαστωθῇ ὁ θεὸς καὶ ἐν τούτῳ διὰ γυναικὸς χήρας καὶ παιδὸς ὀρφανοῦ μέλλων καθαίρειν τὴν ἄμετρον κατ’ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ θεραπόντων δυσσέβειαν καὶ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν τυραννίδα τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου, ὡς πάλαι τοῦ διαβόλου τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἁλιέων καὶ ἀγραμμάτων. μετὰ δὲ μ ἡμέρας τοῦ κρατῆσαι αὐτήν, τοῦ υἱοῦ αὐτῆς δεκαετοῦς ὑπάρχοντος, συμβούλιον ποιήσαντές τινες τῶν ἐν τέλει ἠθέλησαν ἐξαγαγεῖν Νικηφόρον, τὸν ἀπὸ καισάρων, καὶ στῆσαι εἰς βασιλέα.Α κελλαρίων (24) στρατηγ., και Βαρδάνην τὸν τῶν Αρμενιακῶν. Καὶ ἐλθόντες ἐκράτησαν τὴν ἔξοδον αὐτῶν κλεισούραν οὖσαν δύσβατον πάνυ. Ὁ δὲ στο λος τῶν Κιβυρραιωτῶν καταλαβών μετὰ Πετρωνίτ πρωτοσπαθαρίου καὶ στρατηγοῦ αὐτῶν, ὥρμησεν ἐν τῷ λιμένι τοῦ κάστρου. Ὁ δὲ Βανάκας ἰδὼν καὶ ἀπογνοὺς ἑαυτοῦ 19, παραθαρρύνει και προθυμη ποιεῖ τοὺς ἑαυτοῦ, καὶ ἀνελθὼν πρὸς τὰ καβαλλαρικά θέματα, ηλάλαξεν, καὶ τρέπει αὐτοὺς, καὶ ἀποκτεί. νας πολλοὺς καὶ αἰχμαλωτεύσας πάντα τα περίχωρα ἐκεῖνα, ὑπέστρεψεν μετὰ σκύλων πολλών. " Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ τῶν Θρακησίων στρατηγός Μια χαὴλ ὁ Λαχανοδράκων ἀποστείλας 1ο Λέοντα τὸν νόθον αὐτοῦ 18, τὸν ἐπιλεγόμενον Κουλούκιν (25), καὶ Λέοντα ἀπὸ ἀββάδων τὸν Κουτζοδάκτυλον (26), ἔπρασεν ὅλα τὰ μοναστήρια το ἀνδρῷά ει τε καὶ γυ- ναικεία, καὶ πάντα τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ βιβλία καὶ κτήνη, καὶ ὅσα ἦν εἰς ὑπόστασιν αὐτῶν· καὶ τὰς τούτων τιμὰς εἰσεκόμισεν τῷ βασιλεί. Όσα δὲ εἶ δεν μοναχικὰ καὶ Πατερικά βιβλία, πυρὶ κατέκαυ σεν. Καὶ εἴ που λείψανον ἅγιον οι ἐφάνη τις έχων εἰς φυλακτήριον (27), καὶ τοῦτο τῷ πυρὶ παρέδω κειν, καὶ τὸν ἔχοντα αὐτὸ, ὡς ἀσεβοῦντα ἐκόλα- ζεν. Καὶ πολλοὺς μὲν τῶν μοναχῶν οι διὰ μαστίγων ἀνήλωσεν· ἔστι δὲ οὓς διὰ ξίφους, ἀναριθμήτους δὲ ἐτύφλωσεν. Καὶ τῶν μὲν τὰς ὑπήνας το κηρελαίῳ ἀλείφων, ὑφῆπτε ο πῦρ, καὶ οὕτω τά τε πρόσωπα αὐτῶν καὶ τὰς κεφαλὰς κατέκαιεν· τοὺς δὲ μετά πολλές βασάνους ταῖς ἐξορίαις ἐξέπεμπεν ". Καὶ τέλος οὐκ εἴασεν εἰς ὅλον τὸ ὑπ' αὐτὸν θέμα ένα ἄνθρωπον μοναδικὸν περιβεβλημένον σχῆμα. Ο καὶ μαθὼν ὁ μισάγαθος βασιλεὺς ἔγραψεν αὐτῷ εὐχαρι στίας λέγων, ὅτι Εὗρόν σε άνδρα τα κατὰ τὴν καρδίαν μου, δ; ποιεῖς πάντα τὰ θελήματά μου. Τοῦτον οὖν μιμησάμενοι καὶ οἱ λοιποὶ τὰ ὅμοια διέπραττον . Α. Μ. 6204. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν ὁ 'Α6- δελλᾶς εἰς ᾿Αφρικὴν τὸν Μουαλάθιτον μετά πολλού στρατοῦ, καὶ εἰσῆλθεν ὁ ᾿Αλφαδάλ σε Βαρινάρ (23) εἰ; Ῥωμανίαν, καὶ ἔλαβεν αἰχμαλώτους πεντακο σίους. Οἱ δὲ Μοψουεστείς οι συναντηθέντε; αὐτῷ καὶ πολεμήσαντες, ἀπέκτειναν ἐκ τῶν ᾿Αράβων για ο στρατηγὸν το Πέτρωνος Δ. ἑαυτοῦ Α, αὐτοῦ ἀποστείλας, ν. στρατ τηγὸς Α. τὸν νοτάριον αὐτοῦ Α. πάντα τὰ μ. Α. " ἀνδρῶς Δ, ἀνδρεῖά ἁγίου Α. τὴν δὲ ἔχ. Α. * τῶν μοναχῶν οπι. Α ἔστ: δὲ οὔς] οὓς δὲ 4, ὅτι δὲ οὕς ὑπήνας Α, ὑπήνεις ὑφήστε Α, ὑφείς τε παρέπεμπεν Α. Μ' ἄνδρα διέπρατ του Α, διεπράττοντο Βαδινὰρ Α Γ., " οἱ δὲ Μεγ. Α, οι Μεμψ. ἐκ τῶν 'Α. Α, ἐξ Ά. ΝΟΤΑ. 'Ανατολήν, δυσώνυμα. " THEOPHANIS niacorum duces delit, qui occurrentes, hostis exi- tum, qui clusuræ aggressu difficilis erat, occupave- runt. Cibyrrhæotarnın vero classis cum Petro duce et protospathario superveniens ad castri portum applicuit. Banacas id ubi vidit, etsi de successi desperans, tamen confirmatis erectisque suorum animis, equestria themata aggressus, ululatum et clamorem ad bellum edidit, Romanisque fusis et plurima ex parte ferro prostratis, vastitate etiamı et captivitate per vicina quæque loca inducta, di- versis spoliis onustus in patriam remeavit. floc eodem anno Michael Lachanodraco Thracen - sium dux Leone filio spurio, cui Culuces nomen, et altero Leone exabbate, cognomento Cuizodactylo, missis, omnia tam hominum, quam feminarum mnonasteria cum sacris vasis, libris, gregilius, atque universis eorum facultatibus venumdedit, collec- tamque inde pecuniam imperatori transmisit. Cuncta vero monachorum et sanctorum Patrum opera scripta igue consumpsit. Ac si vel ibi quis- piaro reliquias in phylacterium gerere deprehensus fuit, eas raptas flammis eadem ratione tradidit, et eum qui gestasset tanquam impietatis reum tor- mentis examinabat, ac monachorum quidem plu- rimos verberibus, alios gladio confecit, innu- meris oculos effodit. Nonnullis harbam unguento ex cera et oleo confecto illinebat, immissoque in eatn igne, tam faciem quam ¡psum miserorum ca- put comburebat, alios pluribus tormentis excrueia- tus in exsilium expulit. Deniqae hominem ne qui- dem unum in tota sua præfectura monachi habitu indutum reliquit. Quod cum rescivisset boni et æqui osor Imperator, per litteras ei gratias egit, his verbis : Juxta placitum meum facientem te comperi, qui in omnibus voluntati meæ satisfacis. Quare cæteri eum imitati in eadem scelera proruperunt. A. C. 764. Hoc anno Abdellas Mualabitum cum llunieroso exercitu in Africam misit, et Alpha- dal Barinar, in Romanorum &nes incursione facta, captivos quingentos abduxit. Huie Mopsueslenses obviam facti consertis mauibus Arabes mille occi- -- B " c derunt. Abdellas Hierosolymam profectus jejunium VARIE LECTIONES. add. ex a. vulg. " quod ante legebatur transposui cum vulg. f. vulg. vulg. "' vulg. " om. a. " vulg. * vulg. " vulg. JAC. GOARI vocatur torta panis circularem figuram in medio vacuam præ se ferens. Cellarius autem custos pa- nis proprio vero et Græcanico nomine hi Maryan- deni wrcantur: sunt enim Galata cognominati. Horum Græca profert Rigaltius. Pancirollus de iis- dem cap. Not. imp. Orient. nantur, et eorum regio Gallo-Grecia : unde hi equi- tes erant expediti. Constantinus Porphyrogenneta De thematibus inter Isaurium et Cappadociam Buc- cellarium locat. Describus enim habet, inquit, a sinistra partes quasdam Buccellarii, et ini- tium Cappadociæ; ad dextram autem Isauriam. Unde vero locus Buccellarium sit vocatus, idem infra aperit themate sexto. Thema, inquit, Buccel- lariorum non a loco aliquo appellationem accipit, meque a gente aliqua què ita vocaretur, sed quod militum assecke essent, et commeatum veherent : Buccellarius enim Latina lingua vocatur is qui rei pañariæ curam gerit, ut milites expediti, et ab newine Lalem. (24) Bucellarii, ait Suidas, Gallo-Græci nomi- D omni onere liberi ad belluin essent. Buccellus enim (25) Carulum. Ipsique patrique Lachanodraconi (28) Digitis decuriatum. Vide hominum improbi- (27) In sacrum amuletum, et sui custodiam. (28) Anastasius uno verbo Alphadalbadinar.
PG 108:901διαγνωσθείσης δὲ τῆς ὑποθέσεως, ἐκρατήθησαν Γρηγόριος, ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου, καὶ Βάρδας, ὅ ποτε στρατηγὸς τῶν Ἀρμενιάκων, Κωνσταντῖνός τε, ὁ τοῦ βικαρίου σπαθάριος καὶ δομέστικος τῶν ἐκσκουβιτόρων, καὶ Θεοφύλακτος, ὁ τοῦ Ῥαγγαβέ, δρουγγάριος τῆς Δωδεκανήσου, καὶ πολλοὶ ἕτεροι· οὓς δείρασα καὶ κουρεύσασα ἐξώρισεν εἰς διαφόρους τόπους. τοὺς δὲ ἀνδραδέλφους αὐτῆς καίσαράς τε καὶ νοβελισίμους ἀποκείρασα ἱερατεῦσαι καὶ μεταδοῦναι τῷ λαῷ πεποίηκεν ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς Χριστοῦ γεννήσεως, ἐν ᾗ καὶ προελθοῦσα βασιλικῶς δημοσίᾳ σὺν τῷ παιδὶ προσήνεγκε τῇ ἐκκλησίᾳ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἀρθὲν στέμμα ἐπικαλλωπισθὲν διὰ μαργαριτῶν. προεβάλετο δὲ Ἐλπίδιον τὸν πατρίκιον στρατηγὸν ἐν Σικελίᾳ, ὡς καὶ προστρατηγήσαντα τῶν ἐκεῖσε, καὶ ἀπέλυσε τῷ Φεβρουαρίῳ μηνί. ἐν δὲ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιε διεβλήθη ὁ αὐτὸς Ἐλπίδιος, ὡς τὰ τῶν καισάρων φρονῶν, καὶ ἀποστείλασα Θεόφιλον τὸν σπαθάριον παρήγγειλεν, ἵνα συντόμως ἁρπάσῃ καὶ φέρῃ αὐτόν. τοῦ δὲ ἀπελθόντος οὐκ ἀπέδωκαν αὐτὸν οἱ Σικελοί. ἡ δὲ τὴν τούτου γυναῖκα δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν τοῖς υἱοῖς τῷ πραιτωρίῳ παρέπεμψε φυλάττεσθαι.λέους. Ο δὲ ᾿Αβδελλᾶς ἀπελθὼν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ἐπενήστευσε, καὶ ἐπέτρεψε γραφῆναι τους Χριστια- νοὺς καὶ τοὺς Εβραίους εἰς τὰς χεῖρας. Καὶ πολε λοὶ τῶν Χριστιανῶν διὰ θαλάσσης ἔφυγον εἰς Ρω- μανίαν. Ἐκρατήθη δὲ ὁ Κούρικος Σέργιος έξωθεν Συκῆς, καὶ ὁ Λαχέρφανος ο Σέργιος δ' εἰς Κύπρου ἐκ προσώπου ὢν τῶν ἐκεῖσε. Α. Μ. 6265.-Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ ινδικτιώ νος ιβ' εκίνησε Κωνσταντίνος στόλον χελανδίων - δισχιλίων κατὰ Βουλγαρίας, καὶ εἰσελθὼν * καὶ αὐ τὸς εἰς τὰ Ῥούσια χελάνδια ἀπεκίνησε πρὸς τὸ ἐλ θεῖν εἰ εἰς τὸν Δανούβιον ποταμόν, καταλιπών καὶ τοὺς τῶν καβαλλαρικών θεμάτων στρατηγούς έξω τῶν κλεισουρῶν, εί πως δυνηθώσιν Βουλγάρων εἰς αὐτὸν θὰ ἀσχολουμένων εἰσελθεῖν εἰς Βουλγαρίαν. Ελθόντος δὲ αὐτοῦ ἕως τῆς Βάρνας, ἐδειλίασεν, καὶ ἐμελέτα υποστρέψαι. Ιδόντες δὲ οἱ Βούλγαροι καὶ δειλιάσαντες ἀπέστειλαν Βοϊλᾶν καὶ Τζιγάτον, αι τούμενοι εἰρήνην γενέσθαι. Οὺς ἰδὼν ὁ βασιλεὺς καὶ περιχαρής γενόμενος, ἐποίησεν εἰρήνην· καὶ ὤμοσαν ἀλλήλοις, μήτε Βουλγάρους * εἰσελθεῖν κατὰ Ῥω μανίας, μήτε τὸν βασιλέα ἐπιτηδεῦσαι εἰσελθεῖν εἰς Βουλγαρίαν. Καὶ ἐποίησαν ἔγγραφα ἐπὶ τούτῳ πρὸς ἀλλήλους. Καὶ ὑποστρέψας ὁ βασιλεὺς εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει, ταξάτους ἀφεὶς ἐκ πάντων τῶν θεμάτων καὶ εἰς κάστρα ἅπερ ου έκτισε. Τῷ δὲ Οκτωβρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ιβ' ινδικτιῶνος (29) ἐδέξατο μανδά- τὸν ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Βουλγαρίας ἐκ τῶν κρυπτῶν φίλων αὐτοῦ, ὅτι ἀποστέλλει ὁ κύρις Βουλγαρίας ιβ' χιλιάδας λαὸν καὶ Βολἂν εἰς τὸ ἐς αἰχμαλωτεῦσαι τὴν Βερζητίαν καὶ μεταστῆσαι αὐτοὺς εἰς Βουλγα· ρίαν. Ὁ δὲ πρὸς τὸ μὴ γνωσθῆναι αὐτὸν, ὅτι κατὰ Βουλγάρων κινεί · ἦσαν γὰρ ἐλθόντες πρὸς αὐτὸν οἱ ἀποκρισιάριοι τοῦ κυροῦ Βουλγαρίας, καὶ ἔτι τούτων ὄντων ἐν τῇ πόλει, ἐσχηματίσατο κατά Αράβων κινεῖν· καὶ ἐπέρασε τὰ φλάμουρα (50) καὶ ἡ ὑπηρεσία. Καὶ ἀπολύσας τοὺς ἀποκρισιαρίους, καὶ μεθῶν διὰ κατασκόπων τὴν ἔξοδον αὐτῶν, ἀπάρας τὸν στρατὸν ἐν σπουδῇ ἀπεκίνησεν. Καὶ ἐπισωρεύ- σας τοὺς ταξάτους τῶν θεμάτων καὶ τοὺς Θρακη- σιανούς, καὶ ἐνώσας τοῖς τάγμασι τοὺς ὀπτικά τους (31), ἐποίησεν αὐτοὺς τ' χιλιάδας 68. Καὶ εἰσε Λαχέρβαρος Α. Σέργιος Α. εἰσελθὼν Α, ἀπελθὼν κι ἐλθεῖν Α, εἰσελθεῖν ναί. * εἰς αὐτὸν οιn. Α. Οι Βούλγαροι ἐξελθεῖν Α. τὸν ἅπερ Α, & ἐ τῆς αὐτῆς ιβ' Α. κ' οι Βολάν εἰς τὸ Α, Βοιλάδας πρὸς τὸ ἀπεκίν. Α, ἐπεκ. ιγ χιλ. μετάθεσιν ἦρθεν, τοῦ ἦλθεν Φλάμουλον λογαΐσου Γότθων οἱ κεφαλῶται οπτίματοι ἐκαλοῦντο, CHRONOGRAPHIA. A celebravit, Christianosque et Hebreos manus in- B C scripias gerere compulit. Quare multi ex Christianis in Romanam ditionem mari confugere. Porro Cu- ricus Sergius extra Sycen et Lacherphabus Sergius apud Cyprum; qui imperatoris vices illic implebat, capti sunt. A. C. 765. - · Hoc anno mense Maio indictione duodecima Constantinus classem chelandiorum bis millium in Bulgariam instruxit, ipse adversus Rus- sorum clielandia in Danubium aditum sibi paratu- rus movit. Extra clusuras autem equestrium ordi- num duces reliquit, ut Bulgaris in eo repellendo occupatis, ipsi in provinciam, si liceret, penetra- rent. At ubi Barnam advenit, metu correptus, jam de reditu cogitabat. Ex adverso Bulgari ejus ad- ventu cognito terrore acti Boïlam et Tzigatum ob im- peratore pacis conditiones accepturos miserunt. lis visis imperator oppido gaudens pacem composuit,' quamn eliam datis ad invicem juramentis armave runt, Bulgaros nimirum ab infestanda Roməna ditione, Imperatorem vero ab impetenda bello Bul- garia vicissim abstenturos. Conditiones istus scri- plo mandalas mutuo sibi tradiderunt. Imperator pedem referens, ex omnibus thematibus ad tutanda castra recens a se erecta præsidio relictis militibus urbem ingressus est. Verum mense Qctobri indi- cllone undecima nuntium a Bulgaria ab occultis amicis acceperat, Bulgariæ dominum duodecim millia militum et Boilam expedire, ad Berzeliz in- colas captivos abigendos, eosque in Bulgarian transferendos. Ils ne agnosceretur belium iu Bulgaros movere, ad eum quippe accesserant Bul garorum apocrisiarii et adhuç moram agebant in urbe, sc contra Arabes expediri simulavit. Quare in Asiam vexilla et bellicum omnem apparatum transmisit. Porro dimissis apocrisiariis, de eoruni reditu per exploratores certior redditus, moto exer cit iter cum festinatione arripuit. Tum vero the- matum militibus, qui per præsidia dispersi erant, una cum Thracesianis accitis, una etiam cum or- dinibus collectis ex optimatis, exercitum ad homi- VARIE LECTIONES. om. vulg. add. ex a. * vulg. νulg. νulg. » vulg. 7. xth. "A a 1, vulg. JAC. GOARI NOTÆ. furtivæ eruptiones, Bulgariam nondum armis in- festatam ostendunt; bellum nondum susceptuni convincunt sed tum primum indictione undecima enatum, idemque annis mox venturis protractum tempore plurimo Romanos inter et Bulgares perse- verasse. gremnitum gestorum factam rationes tres lure ipsa non minus dilucida suadent. 4. Indictio- nis duodecimæ facta jam memoria, undecimam Mss. in omnibus exstantem sequi non (palitør: sed vel eamdem duodecimam repeti, vel aliam quam- cunque sequentiam recenseri expostulat. 2. Nil quod imperii Romani spectet administrationem animus præteritus in medium affert : quare tempo- ris successione, a jam enarratis hæc diversa, ipsam temporis notam non eamdem arguunt ; atque ita nnius anni spatio ineludi nequaquam possunt. annum revocari omnino debent: icti siquidem fœderis violatio, Bulgari facinus ad Constantinum centiores Graecos mutatio : sic vice proferunt. Meursius et Rigaltius ex- ponunt. Anastasius exponit: transmearerunt tam vexilla, quam supellectiles ministerii regii el appara- lus. (29) Ex anno superiore sub hoc laterculum se- D latenter denuntiatum, in Bulgaros mcita, latentes, 3. Quæ sequuntur alia antevertere, et ad priorent (50) Alias φλάμουλα. Facilis τοῦ λ in p apud re- (31) Olympiodorus in excerptis Photii : Των του
PG 108:903τῷ δὲ Ἰουνίῳ μηνὶ ἀπέστειλε πάντα τὰ περατικὰ θέματα εἰς τὰς κλεισούρας φυλάττειν καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον τῶν Ἀράβων, ἐπιστήσασα αὐτοῖς κεφαλὴν Ἰωάννην τὸν σακελλάριον, εὐνοῦχον ὄντα καὶ οἰκειακὸν αὐτῆς. ὁ δὲ Μαδὶ ἀπέστειλε Κεβὴρ μετὰ δυνάμεως πολλῆς, καὶ συναντῶσιν ἀλλήλοις ἐν τόπῳ λεγομένῳ Μήλῳ. καὶ κροτηθέντος πολέμου, ἡττῶνται οἱ Ἄραβες, καὶ κτείνονται ἐξ αὐτῶν πολλοί, καὶ ὑπέστρεψαν μετ’ αἰσχύνης. ἤρξαντο δὲ οἱ εὐσεβεῖς παρρησιάζεσθαι, καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ πλατύνεσθαι, καὶ οἱ θέλοντες σωθῆναι ἀκωλύτως ἀποτάσσεσθαι, καὶ ἡ δοξολογία τοῦ θεοῦ ὑψοῦσθαι, καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρρύεσθαι, καὶ πᾶν ἀγαθὸν φανεροῦσθαι. ἐν γοῦν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τοῖς Μακροῖς τείχεσι τῆς Θρᾴκης ἄνθρωπός τις ὀρύγων εὗρε λάρνακα, καὶ τοῦτον ἀποκαθάρας καὶ ἀποσκεπάσας εὗρεν ἄνδρα κείμενον, καὶ γράμματα κεκολαμμένα ἐν τῷ λάρνακι περιέχοντα τάδε· Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου, καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν. ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῶν βασιλέων, ὦ ἥλιε, πάλιν με ὄψει. β. ζ. ιγ. γ.Α ελθὼν ἐν τόπῳ λεγομένῳ τα Λιθοχώρια, ἐπέπεσεν αὐτοῖς ἀπερισαλπίγκτως, καὶ τρέψας αὐτοὺς 4, ἐποίησε νίκος μέγα. Καὶ μετὰ πολλῶν ἐν λαφύρων καὶ αἰχμαλώτων ὑπέστρεψεν, θριαμβεύσας ἐν τῇ πόλει, καὶ ἐμπράκτως εἰσελθὼν (32), τὸν πόλεμον τοῦτον ἐπωνόμασεν εὐγενῆ, ὡς μηδενὸς αὐτῷ ἀντι- στάντος, μηδὲ σφαγῆς ἢ ἐκχύσεως Χριστιανῶν αἱμά των γενομένης. • Α. Μ. 6266. -- Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον κεφαλαὶ στ ἀπὸ Ἀφρικῆς, καὶ ἐπόμπευσαν ἐν Συρίᾳ. Ο βασιλεὺς ὡς λύσας τὴν πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρή νην “ ἐξώπλισε πάλιν στόλον πολύν. Καὶ εἰσαγαγών εἰς αὐτὸν καβαλλαρικόν σε χιλιάδας ιβ' ἀπέλυσεν Β τους στρατηγοὺς τῶν πλωίμων “ πάντας σὺν αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ φοβηθεὶς ἔμεινεν εἰς τὸ καβαλλαρικόν. Εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἕως τῆς Μεσημβρίας, καὶ ανέμου σφοδρού βορρά πνεύσαντος, πάντα μικρού δεῖν συνετρίβησαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο καὶ ὑπο έστρεψεν μηδὲν ποιήσας. Ὁ δὲ Τζέριγος δ (33) ὁ πισ ρις Βουλγαρίας γνοὺς ὅτι ἐκ τῶν οἰκείων αὐτοῦ τ τὰς βουλὰς αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς μανθάνει, γράφει εύ τῷ, ὅτι Βουλή μοι ἐστιν οι φυγεῖν καὶ ἐλθεῖν πρὸς σέ. ᾿Αλλὰ πέμψον μοι λόγον απαθείας μου, καὶ τίνες φίλους ἔχεις ἐνταῦθα, ἵνα θαρ ῥήσω αὐτοῖς, καὶ συνδράμωσί μοι. Ο δὲ κουφό τητι ἔγραψεν αὐτῷ, κἀκεῖνος μαθὼν ἐκούρασεν (34) πάντας. Όπερ ἀκούσας Κωνσταντίνος πολλά και τὰς σε πολιὰς αὐτοῦ ἔτιλεν. - Α. Μ. 6267.-Τούτῳ τῷ ἔτει τῇ ιγ' ινδικτιών (35) ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς Κωνσταντίνος μηνὶ Αὐγούστῳ κατά Βουλγάρων. Καὶ δεινῶς κατὰ τῶν σκελών θεηλάτῳ ὀργῇ σε άνθρακωθείς, καντεύθεν πυρετώ σφοδροτάτῳ καὶ ἰατροῖς ἀγνώστῳ δι' υπερβάλλουσαν Eκκαυσιν συσχεθείς, κατὰ τὴν Ἀρκαδιούπολιν ὑπὸ έστρεψεν, ἐπ' ὤμων ἐν κραββάτῳ σε φερόμενος κατά τῶν ὑπηκόων. Καὶ ἐλθὼν ἐν Σηλυμβρίᾳ συ, καὶ ἐκ- πλοήσας και της ιγ' του Σεπτεμβρίου μηνός (56) της κι ἐπ' αὐτοὺς Α. πολλών και την πρ. 7. Β. εἰρήνην Λ, πρ. τους Β. τυ, καβαλλαρικών δ.χιλιάδων, το πρωϊμάτων Α. Τελέριχος Τελίριχος Α. σ' αὐτοῦ Α. " δή μοι ἐστιν Α, βουλῆς εἰμὶ σε πολλὰς Α. δὲ ὀργῇς πληγῇ ΑΓ. τι κραββάτῳ Α, κραβάτῳ σε Μεσημβρία Α. τα ἐκπλοήσας Λ, ἐκπλοίσας εἰ; δώδεκα συντείνοντας χιλιάδας · δοήκοντα χιλιάδας. ώλεσεν. كم • THEOPHANIS nun octoginta millia condavit, ac per locum, qui Lithosoria dicitur, irrumpens, citra tubæ sonitum mpetum in hostes fecit, iisque in fugam versis, insignem retulit victoriam, partaque spoliorum et capivorum vi rediit, et solemni stipatus obsequio urbem ingressus, triumphum egit, belluinque istud mobile vocavit, quod nemo scilicet sibi restitisset, nec ulla cædes aut Christiani sanguinis effusio edita cssel. - A. C. 766. Hoc anno ducenta et octoginta ca- pita ex Africa in Syriam delata ad pompæ trium- phalis instar publice traducta sunt. Imperator au- tem violati ad Bulgaros fœderis conscíus copiosam classem iterato præparavit. Impositisque in eam equitam milibus duodecim duces navigiorum uni. versos, quos in comitatu labuit, ante se præmnisit, ipse vero metu retentus, cum equestribus copiis remansit. Classis illa Mesembriam usque delata, et adversis Borcæ flatibus jactata, quin periret uni- versa parum abfuit. Pluribus itaque suorum desi- deratis, imperator re infecta reversus est. Porro Tzerigus Bulgarorum dominus a viris sibi con- functis et amicitiam simulantibus consilia sua im- peratori nota Hieri persentiens, scribit: Patria fu- gere, et ad te me recipere consilium mihi est; quam- obrem incolumem me apud te futurum fidei argumen- tum transmitte,`si amicus uspiam hic habueris, quibus possim fidere, et qui futuri sint adjumento scribe. Ille animi levitato ductus cunctorum nomina con- scripsit. Eos ita coguitos Bulgarus medios dissecuit: quo comperto Constantinus canos suos præ dolore evulsit. A. C. 767. floc anno, decima tertia indictione, C i perator Constantinus bellum Bulgaris illaturus urbem reliquit. Anthracum autem morbo in crura sibi divinitus immisso correptus, et febri subinde vehementissima, et ardere medicis ob incendii vim penitus ignolo aflictus, subditorum humeris grabbato delatus Arcadiopolim remeavit, inde Se- łymbriam profectus, die. decima quarta mensis Septembris, indictione decima quarta, nave conj- VARIE LECTIONES. 53. add, ex A a f. e. * s. om. fou- vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI Gotthorunt, qui D cum Rodogaiso erant capita, optimati vocabantur, ad duodecim millia numerali. Plura Rigaltius. Expo nit sentențiam Anastasius, unitis ordinibus optima · tibus fecit hos octoginta millia. Ipse quippe, ut pa- riter habent cæteri codices a Regio diversi legit by- nimirum exercitus comitato. - Anast., dissecuit medios : quo tamen sensu muiquam reddița ea vox, etsi apud Theoph. crebro occurrat, sitque detondere. Quid si ita delonsos aula amandavit? Satis id pœnæ forsitan, et at illa audita sic Constantinus canos vulserit. Con- BEFI3. NOTÆ. Amastasii, et Miscelle auctoris lectione ad indictio- uçui decimam tertiam pertinentia, in annum præ- euntem indictione ejusmodi signandum refici de- bent indictionis enim decimæquartæ nienseui Septembrom Theophanes ipse jamjam memorain- rus, et eam anno præsenti, Copronymi videlicet quinto supra tricesimum inchoalo addicturus Au- Mustum et indictionem superiorem memprans, il- fum indictionis decimæ tertiæ, hunc ad Copro- nymi aunum quartum et tricesimum spectare de- clarat. pronymus, ex dictis ad ejus annum primum : annis mensibus et diebus exactis defunctas est : igitur Septembris die 23. 47. fort. (32) Iden, obsequiis constipatus incedens, totius (35) Anastasius, Telerigus. (34) ller, per medium eos recidit. Cedr. ἀπ' (55) Isthisee una constantique codicum omnium, (36) Die Junii 27 patris imperio successit Co
Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Εἰρήνη Κωνστάην τὸν σακελλάριον καὶ Μάμαλον τὸν πριμικήριον πρὸς Κάρουλον τὸν ῥῆγα τῶν Φράγγων, ὅπως τὴν αὐτοῦ θυγατέρα, Ἐρυθρὼ λεγομένην, νυμφεύσηται τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ, τῷ υἱῷ αὐτῆς. καὶ γενομένης συμφωνίας καὶ ὅρκων ἀναμεταξὺ ἀλλήλων, κατέλιπον Ἐλισσαῖον τὸν εὐνοῦχον καὶ νοτάριον πρὸς τὸ διδάξαι αὐτὴν τά τε τῶν Γραικῶν γράμματα καὶ τὴν γλῶσσαν, καὶ παιδεῦσαι αὐτὴν τὰ ἤθη τῆς Ῥωμαίων βασιλείας. ἐξοπλίσασα δὲ στόλον πολὺν καὶ λαὸν ἐπίλεκτον ἐκ τῶν θεμάτων καὶ ἄρχοντας ἱκανοὺς προεβάλετο Θεόδωρον τὸν πατρίκιον, εὐνοῦχον, ἄνδρα δραστήριον, καὶ ἀπέλυσεν ἐν Σικελίᾳ κατὰ τοῦ Ἐλπιδίου. πολλῶν δὲ πολέμων γεγονότων, ἀπενίκησαν οἱ περὶ Θεόδωρον. ἰδὼν δὲ Ἐλπίδιος καὶ φοβηθείς, λαβὼν ὅσα εἶχε χρήματα καὶ Νικηφόρον τὸν δοῦκα ἐπέρασεν εἰς Ἀφρικὴν καὶ λαβὼν λόγον ἀπαθείας προςερρύη τοῖς Ἄραψιν. ὃν δεξάμενοι ὡς βασιλέα Ῥωμαίων κατεῖχον, στέψαντες αὐτὸν εἰς μάτην καὶ περιθέντες τζαγγίον καὶ στέφανον.Α ελθὼν ἐν τόπῳ λεγομένῳ τα Λιθοχώρια, ἐπέπεσεν αὐτοῖς ἀπερισαλπίγκτως, καὶ τρέψας αὐτοὺς 4, ἐποίησε νίκος μέγα. Καὶ μετὰ πολλῶν ἐν λαφύρων καὶ αἰχμαλώτων ὑπέστρεψεν, θριαμβεύσας ἐν τῇ πόλει, καὶ ἐμπράκτως εἰσελθὼν (32), τὸν πόλεμον τοῦτον ἐπωνόμασεν εὐγενῆ, ὡς μηδενὸς αὐτῷ ἀντι- στάντος, μηδὲ σφαγῆς ἢ ἐκχύσεως Χριστιανῶν αἱμά των γενομένης. • Α. Μ. 6266. -- Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον κεφαλαὶ στ ἀπὸ Ἀφρικῆς, καὶ ἐπόμπευσαν ἐν Συρίᾳ. Ο βασιλεὺς ὡς λύσας τὴν πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρή νην “ ἐξώπλισε πάλιν στόλον πολύν. Καὶ εἰσαγαγών εἰς αὐτὸν καβαλλαρικόν σε χιλιάδας ιβ' ἀπέλυσεν Β τους στρατηγοὺς τῶν πλωίμων “ πάντας σὺν αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ φοβηθεὶς ἔμεινεν εἰς τὸ καβαλλαρικόν. Εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἕως τῆς Μεσημβρίας, καὶ ανέμου σφοδρού βορρά πνεύσαντος, πάντα μικρού δεῖν συνετρίβησαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο καὶ ὑπο έστρεψεν μηδὲν ποιήσας. Ὁ δὲ Τζέριγος δ (33) ὁ πισ ρις Βουλγαρίας γνοὺς ὅτι ἐκ τῶν οἰκείων αὐτοῦ τ τὰς βουλὰς αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς μανθάνει, γράφει εύ τῷ, ὅτι Βουλή μοι ἐστιν οι φυγεῖν καὶ ἐλθεῖν πρὸς σέ. ᾿Αλλὰ πέμψον μοι λόγον απαθείας μου, καὶ τίνες φίλους ἔχεις ἐνταῦθα, ἵνα θαρ ῥήσω αὐτοῖς, καὶ συνδράμωσί μοι. Ο δὲ κουφό τητι ἔγραψεν αὐτῷ, κἀκεῖνος μαθὼν ἐκούρασεν (34) πάντας. Όπερ ἀκούσας Κωνσταντίνος πολλά και τὰς σε πολιὰς αὐτοῦ ἔτιλεν. - Α. Μ. 6267.-Τούτῳ τῷ ἔτει τῇ ιγ' ινδικτιών (35) ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς Κωνσταντίνος μηνὶ Αὐγούστῳ κατά Βουλγάρων. Καὶ δεινῶς κατὰ τῶν σκελών θεηλάτῳ ὀργῇ σε άνθρακωθείς, καντεύθεν πυρετώ σφοδροτάτῳ καὶ ἰατροῖς ἀγνώστῳ δι' υπερβάλλουσαν Eκκαυσιν συσχεθείς, κατὰ τὴν Ἀρκαδιούπολιν ὑπὸ έστρεψεν, ἐπ' ὤμων ἐν κραββάτῳ σε φερόμενος κατά τῶν ὑπηκόων. Καὶ ἐλθὼν ἐν Σηλυμβρίᾳ συ, καὶ ἐκ- πλοήσας και της ιγ' του Σεπτεμβρίου μηνός (56) της κι ἐπ' αὐτοὺς Α. πολλών και την πρ. 7. Β. εἰρήνην Λ, πρ. τους Β. τυ, καβαλλαρικών δ.χιλιάδων, το πρωϊμάτων Α. Τελέριχος Τελίριχος Α. σ' αὐτοῦ Α. " δή μοι ἐστιν Α, βουλῆς εἰμὶ σε πολλὰς Α. δὲ ὀργῇς πληγῇ ΑΓ. τι κραββάτῳ Α, κραβάτῳ σε Μεσημβρία Α. τα ἐκπλοήσας Λ, ἐκπλοίσας εἰ; δώδεκα συντείνοντας χιλιάδας · δοήκοντα χιλιάδας. ώλεσεν. كم • THEOPHANIS nun octoginta millia condavit, ac per locum, qui Lithosoria dicitur, irrumpens, citra tubæ sonitum mpetum in hostes fecit, iisque in fugam versis, insignem retulit victoriam, partaque spoliorum et capivorum vi rediit, et solemni stipatus obsequio urbem ingressus, triumphum egit, belluinque istud mobile vocavit, quod nemo scilicet sibi restitisset, nec ulla cædes aut Christiani sanguinis effusio edita cssel. - A. C. 766. Hoc anno ducenta et octoginta ca- pita ex Africa in Syriam delata ad pompæ trium- phalis instar publice traducta sunt. Imperator au- tem violati ad Bulgaros fœderis conscíus copiosam classem iterato præparavit. Impositisque in eam equitam milibus duodecim duces navigiorum uni. versos, quos in comitatu labuit, ante se præmnisit, ipse vero metu retentus, cum equestribus copiis remansit. Classis illa Mesembriam usque delata, et adversis Borcæ flatibus jactata, quin periret uni- versa parum abfuit. Pluribus itaque suorum desi- deratis, imperator re infecta reversus est. Porro Tzerigus Bulgarorum dominus a viris sibi con- functis et amicitiam simulantibus consilia sua im- peratori nota Hieri persentiens, scribit: Patria fu- gere, et ad te me recipere consilium mihi est; quam- obrem incolumem me apud te futurum fidei argumen- tum transmitte,`si amicus uspiam hic habueris, quibus possim fidere, et qui futuri sint adjumento scribe. Ille animi levitato ductus cunctorum nomina con- scripsit. Eos ita coguitos Bulgarus medios dissecuit: quo comperto Constantinus canos suos præ dolore evulsit. A. C. 767. floc anno, decima tertia indictione, C i perator Constantinus bellum Bulgaris illaturus urbem reliquit. Anthracum autem morbo in crura sibi divinitus immisso correptus, et febri subinde vehementissima, et ardere medicis ob incendii vim penitus ignolo aflictus, subditorum humeris grabbato delatus Arcadiopolim remeavit, inde Se- łymbriam profectus, die. decima quarta mensis Septembris, indictione decima quarta, nave conj- VARIE LECTIONES. 53. add, ex A a f. e. * s. om. fou- vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI Gotthorunt, qui D cum Rodogaiso erant capita, optimati vocabantur, ad duodecim millia numerali. Plura Rigaltius. Expo nit sentențiam Anastasius, unitis ordinibus optima · tibus fecit hos octoginta millia. Ipse quippe, ut pa- riter habent cæteri codices a Regio diversi legit by- nimirum exercitus comitato. - Anast., dissecuit medios : quo tamen sensu muiquam reddița ea vox, etsi apud Theoph. crebro occurrat, sitque detondere. Quid si ita delonsos aula amandavit? Satis id pœnæ forsitan, et at illa audita sic Constantinus canos vulserit. Con- BEFI3. NOTÆ. Amastasii, et Miscelle auctoris lectione ad indictio- uçui decimam tertiam pertinentia, in annum præ- euntem indictione ejusmodi signandum refici de- bent indictionis enim decimæquartæ nienseui Septembrom Theophanes ipse jamjam memorain- rus, et eam anno præsenti, Copronymi videlicet quinto supra tricesimum inchoalo addicturus Au- Mustum et indictionem superiorem memprans, il- fum indictionis decimæ tertiæ, hunc ad Copro- nymi aunum quartum et tricesimum spectare de- clarat. pronymus, ex dictis ad ejus annum primum : annis mensibus et diebus exactis defunctas est : igitur Septembris die 23. 47. fort. (32) Iden, obsequiis constipatus incedens, totius (35) Anastasius, Telerigus. (34) ller, per medium eos recidit. Cedr. ἀπ' (55) Isthisee una constantique codicum omnium, (36) Die Junii 27 patris imperio successit Co
PG 108:905τοῦ δὲ λαοῦ τῶν Ῥωμαίων ἀσχολουμένου ἐν τούτοις, ἐξέρχεται Ἀαρών, υἱὸς Μαδί, μετὰ δυνάμεως καὶ ἐξοπλίσεως ὑπερβαλλούσης ἀπό τε Μαυροφόρων καὶ πάσης Συρίας καὶ Μεσοποταμίας καὶ τῆς ἐρήμου, καὶ ἔρχεται ἕως Χρυσοπόλεως, καταλιπὼν τὸν Βούνουσον πολιορκεῖν τὴν Νακώλειαν καὶ φυλάττειν τὰ νῶτα αὐτοῦ. ἀπέστειλε δὲ καὶ τὸν Βουρνιχὲ εἰς Ἀσίαν μετὰ λ χιλιάδων, ὃς καὶ πολεμήσας τὸν Λαχανοδράκοντα σὺν τῷ θέματι τῶν Θρᾳκησίων ἐν τόπῳ λεγομένῳ Δαρηνῷ, καὶ αὐτῶν λ χιλιάδων ὄντων ιε χιλιάδας ἀπέκτεινεν. ἡ δὲ βασίλισσα πέμψασα Ἀντώνιον τὸν δομέστικον σὺν τοῖς τάγμασιν ἐκράτησε τὴν Βανὴν καὶ ἀπέκλεισεν αὐτούς. προσέφυγε δὲ αὐτοῖς Τατζάτιος, ὁ τῶν Βουκελλαρίων στρατηγός, μίσει τῷ πρὸς Σταυράκιον, τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τοῦ δρόμου, τὸν εὐνοῦχον, πρωτεύοντα πάντων τῶν τηνικαῦτα ὄντων καὶ τὰ πάντα διοικοῦντα. καὶ δοὺς αὐτοῖς βουλήν, ᾐτήσαντο εἰρήνην.ιδ' Ινδικτιώνος φθάσας ἐν τῷ Στρογγύλῳ καστελλίῳ οἰατρῶς ἐν τῷ χαλανδίῳ θνήσκει, βοῶν καὶ λέγων, ὅτι Ζῶν ὅτι πυρὶ ἀσβέστῳ παρεδόθην τήν τε ἁγίαν Παρθένον καὶ Θεοτόκον ὑμνεῖσθαι ἐξαιτῶν ὁ ἄσπονδος σε αὐτῆς ἐχθρός. Ἐβασί- λευσε δὲ αὐτοκράτωρ μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τελευτήν στη λδ', μῆνας β', ἡμέρας κς'. Καὶ οὕτως κατέλυσε τὸν βίον αἵμασι πολλοῖς Χριστιανών με- μολυσμένος, καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι καὶ θυσίαις, διωγμοί, τε τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῆς ὀρθῆς τε καὶ ἀμωμήτου πίστεως, ἔτι τε μοναχῶν ἀναιρέσεσι καὶ κοινώσει μοναστηρίων, καὶ παντοίοις ὑπερακμάσας κακοῖς οὐχ ἧττον Διοκλη- διανοῦ καὶ τῶν πάλαι τυράννων. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ θνήσκει ὁ ᾿Αβδελλᾶς ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγός. Οὗτοι οἱ δύο δεινότατοι θῆρες χρονίως καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ τὸ ἀνθρώπινον φύλον κατανεμόμενοι τεθνήκασι Θεοῦ προνοίᾳ. Καὶ κρατοῦσι Λέων καὶ Μαδί σε οἱ υἱοὶ αὐτῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ τῶν Λογγιβάρ δων ῥῆς Θεόδοτος (38) ἐν τῇ βασιλευούσῃ σε έληλυ θὼς πόλει, τῷ βασιλεῖ προσέφυγεν. έτος σ. - Ρωμαίων βασιλέως Λέωνος Αράβων ἀρχηγοῦ Μαδί (39) ἔτος α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλας οι Μαδὶ τὸν ᾿Αβασία- λή κατά Ρωμανίας μετὰ δυνάμεως πολλῆς, ἤνοιξεν τὸ σπήλαιον τὸ ἐπιλεγόμενον Καῦσιν (40) ἀπὸ καπνοῦ, καὶ λαβὼν τοὺς ἐν αὐτῷ αἰχμαλώτους ὑπέστρεψεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Λέων ἤρξατο ἁπλοῦσθαι εἰς τὰ καταλειφθέντα αὐτῷ ὑπὸ τοῦ πατρὸς χρή- ματα, καὶ ἐξευμενίσατο τὸν λαὸν, καὶ τοὺς ἐν τῇ πόλει κ. καὶ ἔδοξεν εὐσεβῆς εἶναι πρὸς ὀλίγον χρόνον, καὶ φίλος τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν μοναχῶν. Οθεν καὶ μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων (41) ἐν τοῖς πρωτίστοι, οι θρόνοις προεβάλετο σε στρατεύ- ματά τε ἐποίησεν κατὰ θέμα πολλὰ, καὶ τάγματα ἀπηύξησεν· κινηθέντες “ δὲ οἱ τῶν θεμάτων ἄρχον τες εἰσῆλθον πάντες σὺν πολλῷ πλήθει λαοῦ αἰτού- μενοι Κωνσταντῖνον τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα. Β δε βοῶν παρεδόθην 8ο ασπόνδως Α. σ' καὶ Μαδ. Α, καὶ ὁ Μ. βασιλίδι Α. οι απο στέλλει Α. ε. σε τὸν Βασβαλ. Α. σε τοὺς ἐν τῷ τέλει 2. Οι πρωτείοις Α. Το προεβάλετο Α, προσβάλλο θα κινηθέντες δὲ Α, όθεν κινήθ. διὰ τὴν Θεοτόκον Μαρίαν· ἀλλ' ἀπὸ τοῦ νῦν τιμάσθαι καὶ ὑμνείσθω ὡς Θεοτόκος ἀληθὴς οὖσα· Καύειν καίειν, Καύσις καύσις, CHRONOGRAPHIA. A scensa, all castellum Strongylum devectus infeli- ST (37), A. M. 6268. cem in navigio mortem obiit vociferans ac dicens : Etiam vivus igni nusquam exstinguendo addictus sum. Sanctam postmodum virginem et Del Genitricem hymnis et laudibus celebrari, qui vixerat hostis ejus infensissimus, postulavit. Solus post patris obitum imperavit annos triginta quatuor, menses duos, dies viginiti sex, atque ita vitam iniit homo Christianorum cælibus, dæmonum invocationibus et sacriliciis, sanctarum ecclesiarum et recta in- culpatæque fidei persecutionibus, ad hac quoque monachorum nece, et monasteriorum profanationa iuquinatissimus, omnibusque sceleribus vel supra Diocletianum cælerosque tyrannos furore prater opinionem ominem insaniens. Eodem etiam mense Abdellas dux exstinctus est. iste duæ ferz crule- lissimæ cum diu simul genus humanuru dilanias- sent, quæ Dei providentia fuit, ambæ simul sublatæ sunt, in quorum locum Leo et Madi eorum filii re- rum summam administravere. Hoc etiam anno Longobardorum rex Theodotus in urbem impera- tricem veniens ad imperatorem confugit. A. C. 768. primus - Imperatoris Romuni Lzonie annus Arabum ducis Madis annus primus. Hoc anno Madi, Abasbate cum numeroso exercitu in Romaniam misso, speluncam Causim a funio nominatam aperuit et captivis, qui in ea detineban tur, secum abductis reversus est. Imperator porro Leo divitiis a patre sibi relictis liberalius utens, C plebem ornnen per imperiun spartam ac urbis cives earum profusione sibi demeruit. Is ad breve tempus religionem præ se tulit; et Deiparae virgim bene affici visus est, quare primářiarum civitatum sedibus administrandis ex abbatibus metropolitas elegit, copiasque per singula themata plurimas con- scripsit, et militares auxit ordines. Eo beneficio- thematum præfecti devinctos se professi cum po- puli conserta plebe imperatorem adeuntes, Constan- tinum ejus filium imperatorem designari summis VARIÆ LECTIONES. om. e f. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTE. tera, Vivus adhuc igni inexstinguibili traditus sum pro- pier sanctam Dei Genitricem Mariam: deinceps vero colatur illa alque laudetur, ut quæ tera Dei Geni- triz exsistat. Quem nimirum titulum homo Nestorii fuligne aspersus, ut testis illi cognominis Con- stantinus patriarcha, abrogatum ei pridem voluit. COMBEFIS. Auctor Miscelle scribit, Eodem anno Adilgisus Longobardorum rex, etc. f. triremes deputatorum custodia Græcis recentio- PATROL. GR. EVIII. bagno nonnunquam dicunt. enim pro afligere, deprimere, torquere exprimunt. ergo carter quicunque, quod locus aflictio- nis et calamitatis sit. In antris, foreis, spellucis, ne vi perrumpantur, præparari noveruut, qui pi- ratica callent: et hujusmodi spelunca aditum effregisse Abusbalem, et captivos Saracenos in libertatem misisse, Theophanes brevibus dictis manifestat. Quod Saracenorum carcer a fumi incommodis in eo accenso vocaretur, expeditio- nem allatam uil lædit : a fumo siquidem hic ap- pellatus carceri cuicumque alteri molestiatn exhibenti proprium sìbi nomen reddidit commune, assumere Græcis quam antiquum. (37) Post vocem παρεδόθην, illustrior Gedr. lit- D ribus est καύσις, quam tala voce salis usitata (38) lta Greci codices. Anastasius nomen lacet. (50) Mahometus Almohdi Eccbellensi dictns. (40) Bello caplorum carcer, captivorumqne ad (44) Metropolitas ex abbatibus et monachis
ἐξελθόντων δὲ ἐπὶ τοῦτο Σταυρακίου καὶ Πέτρου μαγίστρου καὶ Ἀντωνίου δομεστίκου, οὐκ ἠκριβολογήσαντο λόγον λαβεῖν καὶ τέκνα τῶν πρωτευόντων, ἀλλὰ ἀσκόπως ἐξελθόντες ἐκρατήθησαν ὑπ’ αὐτῶν καὶ ἐπεδήθησαν, καὶ ἐβιάσθησαν ἀμφότερα τὰ μέρη τοῦ ποιῆσαι εἰρήνην· καὶ ἐδωρήσαντο ἀλλήλοις ἥ τε Αὐγούστα καὶ ὁ Ἀαρὼν ξένια πολλά, στοιχήσαντες καὶ [φόρους] κατὰ καιρὸν τελεῖν αὐτοῖς· καὶ γενομένης εἰρήνης ἀνεχώρησαν ἀφήσαντες καὶ τὸ κάστρον Νακωλείας. ἐπῆρε δὲ καὶ ὁ Τατζάτης τὴν γυναῖκα ἑαυτοῦ καὶ πᾶσαν ὑπόστασιν. γ. η. ιδ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρηνεύσασα Εἰρήνη μετὰ τῶν Ἀράβων καὶ ἄδειαν εὑροῦσα ἀποστέλλει Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τοῦ ὀξέος δρόμου μετὰ δυνάμεως πολλῆς κατὰ τῶν Σκλαυινῶν ἐθνῶν. καὶ κατελθὼν ἐπὶ Θεσσαλονίκην καὶ Ἑλλάδα ὑπέταξε πάντας καὶ ὑποφόρους ἐποίησε τῇ βασιλείᾳ. εἰσῆλθε δὲ καὶ ἐν Πελοποννήσῳ καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν καὶ λάφυρα ἤγαγε τῇ τῶν Ῥωμαίων βασιλείᾳ. δ. θ. ιε. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος ζ, κατέλαβε Σταυράκιος ὁ προρρηθεὶς ἐκ τῶν Σκλαυινῶν καὶ ἐθριάμβευσε τὰ ἐπινίκια ἐπὶ ἱπποδρομίας.ιδ' Ινδικτιώνος φθάσας ἐν τῷ Στρογγύλῳ καστελλίῳ οἰατρῶς ἐν τῷ χαλανδίῳ θνήσκει, βοῶν καὶ λέγων, ὅτι Ζῶν ὅτι πυρὶ ἀσβέστῳ παρεδόθην τήν τε ἁγίαν Παρθένον καὶ Θεοτόκον ὑμνεῖσθαι ἐξαιτῶν ὁ ἄσπονδος σε αὐτῆς ἐχθρός. Ἐβασί- λευσε δὲ αὐτοκράτωρ μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τελευτήν στη λδ', μῆνας β', ἡμέρας κς'. Καὶ οὕτως κατέλυσε τὸν βίον αἵμασι πολλοῖς Χριστιανών με- μολυσμένος, καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι καὶ θυσίαις, διωγμοί, τε τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῆς ὀρθῆς τε καὶ ἀμωμήτου πίστεως, ἔτι τε μοναχῶν ἀναιρέσεσι καὶ κοινώσει μοναστηρίων, καὶ παντοίοις ὑπερακμάσας κακοῖς οὐχ ἧττον Διοκλη- διανοῦ καὶ τῶν πάλαι τυράννων. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ θνήσκει ὁ ᾿Αβδελλᾶς ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγός. Οὗτοι οἱ δύο δεινότατοι θῆρες χρονίως καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ τὸ ἀνθρώπινον φύλον κατανεμόμενοι τεθνήκασι Θεοῦ προνοίᾳ. Καὶ κρατοῦσι Λέων καὶ Μαδί σε οἱ υἱοὶ αὐτῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ τῶν Λογγιβάρ δων ῥῆς Θεόδοτος (38) ἐν τῇ βασιλευούσῃ σε έληλυ θὼς πόλει, τῷ βασιλεῖ προσέφυγεν. έτος σ. - Ρωμαίων βασιλέως Λέωνος Αράβων ἀρχηγοῦ Μαδί (39) ἔτος α. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλας οι Μαδὶ τὸν ᾿Αβασία- λή κατά Ρωμανίας μετὰ δυνάμεως πολλῆς, ἤνοιξεν τὸ σπήλαιον τὸ ἐπιλεγόμενον Καῦσιν (40) ἀπὸ καπνοῦ, καὶ λαβὼν τοὺς ἐν αὐτῷ αἰχμαλώτους ὑπέστρεψεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Λέων ἤρξατο ἁπλοῦσθαι εἰς τὰ καταλειφθέντα αὐτῷ ὑπὸ τοῦ πατρὸς χρή- ματα, καὶ ἐξευμενίσατο τὸν λαὸν, καὶ τοὺς ἐν τῇ πόλει κ. καὶ ἔδοξεν εὐσεβῆς εἶναι πρὸς ὀλίγον χρόνον, καὶ φίλος τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν μοναχῶν. Οθεν καὶ μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων (41) ἐν τοῖς πρωτίστοι, οι θρόνοις προεβάλετο σε στρατεύ- ματά τε ἐποίησεν κατὰ θέμα πολλὰ, καὶ τάγματα ἀπηύξησεν· κινηθέντες “ δὲ οἱ τῶν θεμάτων ἄρχον τες εἰσῆλθον πάντες σὺν πολλῷ πλήθει λαοῦ αἰτού- μενοι Κωνσταντῖνον τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα. Β δε βοῶν παρεδόθην 8ο ασπόνδως Α. σ' καὶ Μαδ. Α, καὶ ὁ Μ. βασιλίδι Α. οι απο στέλλει Α. ε. σε τὸν Βασβαλ. Α. σε τοὺς ἐν τῷ τέλει 2. Οι πρωτείοις Α. Το προεβάλετο Α, προσβάλλο θα κινηθέντες δὲ Α, όθεν κινήθ. διὰ τὴν Θεοτόκον Μαρίαν· ἀλλ' ἀπὸ τοῦ νῦν τιμάσθαι καὶ ὑμνείσθω ὡς Θεοτόκος ἀληθὴς οὖσα· Καύειν καίειν, Καύσις καύσις, CHRONOGRAPHIA. A scensa, all castellum Strongylum devectus infeli- ST (37), A. M. 6268. cem in navigio mortem obiit vociferans ac dicens : Etiam vivus igni nusquam exstinguendo addictus sum. Sanctam postmodum virginem et Del Genitricem hymnis et laudibus celebrari, qui vixerat hostis ejus infensissimus, postulavit. Solus post patris obitum imperavit annos triginta quatuor, menses duos, dies viginiti sex, atque ita vitam iniit homo Christianorum cælibus, dæmonum invocationibus et sacriliciis, sanctarum ecclesiarum et recta in- culpatæque fidei persecutionibus, ad hac quoque monachorum nece, et monasteriorum profanationa iuquinatissimus, omnibusque sceleribus vel supra Diocletianum cælerosque tyrannos furore prater opinionem ominem insaniens. Eodem etiam mense Abdellas dux exstinctus est. iste duæ ferz crule- lissimæ cum diu simul genus humanuru dilanias- sent, quæ Dei providentia fuit, ambæ simul sublatæ sunt, in quorum locum Leo et Madi eorum filii re- rum summam administravere. Hoc etiam anno Longobardorum rex Theodotus in urbem impera- tricem veniens ad imperatorem confugit. A. C. 768. primus - Imperatoris Romuni Lzonie annus Arabum ducis Madis annus primus. Hoc anno Madi, Abasbate cum numeroso exercitu in Romaniam misso, speluncam Causim a funio nominatam aperuit et captivis, qui in ea detineban tur, secum abductis reversus est. Imperator porro Leo divitiis a patre sibi relictis liberalius utens, C plebem ornnen per imperiun spartam ac urbis cives earum profusione sibi demeruit. Is ad breve tempus religionem præ se tulit; et Deiparae virgim bene affici visus est, quare primářiarum civitatum sedibus administrandis ex abbatibus metropolitas elegit, copiasque per singula themata plurimas con- scripsit, et militares auxit ordines. Eo beneficio- thematum præfecti devinctos se professi cum po- puli conserta plebe imperatorem adeuntes, Constan- tinum ejus filium imperatorem designari summis VARIÆ LECTIONES. om. e f. vulg. vulg. vulg. JAC. GOARI NOTE. tera, Vivus adhuc igni inexstinguibili traditus sum pro- pier sanctam Dei Genitricem Mariam: deinceps vero colatur illa alque laudetur, ut quæ tera Dei Geni- triz exsistat. Quem nimirum titulum homo Nestorii fuligne aspersus, ut testis illi cognominis Con- stantinus patriarcha, abrogatum ei pridem voluit. COMBEFIS. Auctor Miscelle scribit, Eodem anno Adilgisus Longobardorum rex, etc. f. triremes deputatorum custodia Græcis recentio- PATROL. GR. EVIII. bagno nonnunquam dicunt. enim pro afligere, deprimere, torquere exprimunt. ergo carter quicunque, quod locus aflictio- nis et calamitatis sit. In antris, foreis, spellucis, ne vi perrumpantur, præparari noveruut, qui pi- ratica callent: et hujusmodi spelunca aditum effregisse Abusbalem, et captivos Saracenos in libertatem misisse, Theophanes brevibus dictis manifestat. Quod Saracenorum carcer a fumi incommodis in eo accenso vocaretur, expeditio- nem allatam uil lædit : a fumo siquidem hic ap- pellatus carceri cuicumque alteri molestiatn exhibenti proprium sìbi nomen reddidit commune, assumere Græcis quam antiquum. (37) Post vocem παρεδόθην, illustrior Gedr. lit- D ribus est καύσις, quam tala voce salis usitata (38) lta Greci codices. Anastasius nomen lacet. (50) Mahometus Almohdi Eccbellensi dictns. (40) Bello caplorum carcer, captivorumqne ad (44) Metropolitas ex abbatibus et monachis
PG 108:907τῷ δὲ Μαί̈ῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ζ ἰνδικτιῶνος ἐξῆλθεν ἡ βασίλισσα Εἰρήνη σὺν τῷ υἱῷ αὐτῆς καὶ δυνάμεως πολλῆς ἐπὶ τὴν Θρᾴκην ἐπιφερομένη ὄργανα καὶ μουσικά, καὶ ἀπῆλθεν ἕως Βεροίας, καὶ ταύτην οἰκοδομηθῆναι κελεύσασα ἐπωνόμασεν αὐτὴν Εἰρηνούπολιν. κατῆλθε δὲ ἕως Φιλιππουπόλεως μετὰ πάσης ἀπαθείας καὶ ὑπέστρεψεν ἐν εἰρήνῃ κτίσασα καὶ τὴν Ἀγχίαλον. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδί, ὁ καὶ Μουάμεδ, τέθνηκεν, καὶ ἐκράτησε Μωσῆς, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. τῇ δὲ λα τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς ζ ἰνδικτιῶνος Παῦλος, ὁ ὅσιος καὶ ἁγιώτατος πατριάρχης, ἀσθενήσας κατέλιπε τὸν θρόνον, καὶ κατελθὼν ἐν τῇ μονῇ τῶν Φλώρου ἔλαβε τὸ μοναχικὸν σχῆμα χωρὶς εἰδήσεως τῆς βασιλείας. μαθοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα παραγίνεται πρὸς αὐτὸν σὺν τῷ υἱῷ λυπουμένη καὶ καταβοῶσα αὐτοῦ, ὅτι διὰ τί τοῦτο ἐποίησας; ὁ δὲ μετὰ θρήνων πολλῶν ἔφη πρὸς αὐτήν· εἴθοις μηδὲ ποταπὸν ἐκάθισα ἐν τῷ τῆς ἱερωσύνης θρόνῳ, τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τυραννουμένης καὶ ἐσχισμένης οὔσης ἐκ τῶν λοιπῶν καθολικῶν θρόνων καὶ ἀναθεματιζομένης.Δ ' δὲ, ὡς ἔθος τοῖς βασιλεῦσιν, ἀντεδῆλον αὐτοῖς, ὅτι Ο υἱός μου μονογενής μεὶ ἐστιν, καὶ φοβοῦμαι τοῦτο ποιῆσαι, μήπως συμβῇ μου τὸ ἀνθρώπινον, καὶ αὐτοῦ νηπίου ὄντος θανατώσητε αὐτὸν, καὶ ἄλλον προβάλλησθε σ'. Οἱ δὲ μεθ' ἄρχων ώμολόγουν πληροφορεῖν αὐτὸν μὴ βασιλευθῆναι ἐκτὸς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰ καὶ θανεῖν αὐτὸν θελήσῃ ὁ Θεός. Τοῦτο δὲ ἀπὸ τῆς κυριακῆς τῶν Βαΐων σ' ἕως τῆς μεγάλης πέμπτης τοῦ λαοῦ ἐνοχλοῦντος τ, καὶ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ σωρευομένων καὶ αἰτουμένων”, τῇ ἁγίᾳ παρασκευῇ ἐκέλευσεν ὁμόσαι αὐτούς. Καὶ ὤμοσεν πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα, οἱ τε τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου, καὶ οἱ τῶν Εσω ταγμάτων (42) καὶ τῶν πολιτῶν πάντων, καὶ οἱ τῶν ἐργαστηριακών (43), τοῦ μὴ δέξασθαι βασι λέα ἐκτὸς Λέοντος και Κωνσταντίνου καὶ τοῦ σπέρ ματος αὐτῶν, καὶ ἐποίησαν τα έγγραφα καθώς ὤμοσαν ιδιόχειρα αὐτῶν· καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν τὸ ἅγιον σάββατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τρι Κουνέλιον τῶν ιθ' ἀκουδίτων, καὶ προεβάλετο νωδε λίσσιμον Εὐδόκιμον τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Τὸν γὰρ Ανθιμον ζῶν ὁ πατὴρ προεβάλετο. Καὶ προῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δυσὶ Καίσαρσι καὶ νωβελισσίμοις καὶ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ εἰς τὴν Μεγάλην ἐκκλησ σίαν, καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἐνδυτὴν, ὡς ἔθος ἐστὶ (44) τοῖς βασιλεῦσι, ἐπανῆλθεν ἐν τῷ ἄμβων σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ. Καὶ εἰσελθὼν μᾶς ὁ λαὸς ἀπέθεντο τὰ ἔγγραφα αὐτῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ τρα πέζῃ. Ο δὲ βασιλεὺς διελάλησεν οὕτως· Ιδού, ἀδελφοί, τὴν αἴτησιν ὑμῶν τ8 πληρῶ, καὶ δωροῦ μαι ὑμῖν τὸν υἱόν μου εἰς βασιλέα. Ἰδοὺ ἐκ τῆς Εκκλησίας καὶ ἐκ τῆς " χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμβάνετε τι. Οἱ δὲ μεγάλῃ τῇ φωνῇ ἐβόησαν, λέγοντες· Ἀντιφώνησον ἡμᾶς, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἐκ τῆς χειρός σου παραλαμβάνομεν τὸν κύριον Κωνσταντῖνον εἰς βασιλέα του φυ λάττειν αὐτὸν, καὶ ὑπεραποθνήσκειν αὐτοῦ. Καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν ἡ μεγάλη κυριακή του Πάσχα εδ' ινδικτιῶνος (45), ὥρᾳ αὐτῆς ἐξελθὼν ὁ βασιλεύς σὺν τῷ πατριάρχῃ ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ, καὶ ἐνεχθέντος Αντιμισίου το (46), παντός τοῦ λαοῦ ὁρῶντας, ἐποίησεν τὴν " εὐχὴν ὁ πατριάρχης, καὶ ἔστεψεν ὁ το ἐποίησαν - - αύτ σε προβάλλησθε Α, προβάλλεσθε σε ώμολόγουν τῆς Βαϊφόρου Α Γ. το τοῦ λ. ἐν κ. σωρευομένων καὶ αἰτουμένων Α, σωρευόμενος κ. αιτούμενος τῶν καὶ Α. ὑμῶν Α. το καὶ ἐκ τῆς Α, καὶ τῆς παραλαμβ. Α, προφίλ, την Δ. 3.; τὰ ἔσω τάγματα τοὺς τῶν ἔσω ταγμάτων, τοὺς ἐν ἐργαστηρίας, υβ μίνσιον ἀντὶ τοῦ μενσού, μινσὸς THEOPHANIS precibus contendebat. Thie es sto impe- ratoribus quasi contraria mente obuitebatur; Fı- B lius iste meus, siebat, unicus mihi es', et quod / postulatis, exsequi vereor ne quod humanum est letum ingruat, et eum adhuc ætate minimum e me- dio tollatis, et alium vobis principem præficiatis. Illi jusjurandis fidem faciunt, et imperatori testau- tur alium ab ejus filio nullum ipsis imperaturum, etsi eum fato prripi Deus jusserit, lis in postulatis a Palmarum dominica ad magnam feriarh quintam populo cum tumuku perseverante, turmatim in circe coacto eadem instantius exigente sancla pas- siouis Domini. Parasceve, ut fidem juramento face- rent, imperator præcepi. Tum populus omnis, et ex militari senatorioque ordine qui adfuerunt, gre- garii quoque milites et turbæ, necnon opikićam et, tabernariorum grex in vivifica, et veneranda ligna juraverunt, præter Leonem Constantiuum et de- ductam ab-eis sobolem se nuitum unquam impera- torcin suscepturos, quodque juraverant, scripto confirmarunt. Postera luce, quæ fuit sancti Sabbati, imperator in undeviginti accubitorum tribunalium profectus, Eudocimum fratrem suum nobilissinum renuntiavit; Anthimum quippe pater ipse adhuc in vivis pari honore promnaverat. Cum utroque igitur Cassare et nobilissimis duobus et juniore Constan- Line imperatore profecto et, ut imperatoribns mos esi, mutala veste, cum filio et patriarcha ipso in ambonem redeunte, populi universi ordines spon- sionate suas scriptura consignatas in sacram mensam – imposuerunt..Imperator autem ad eos hæc verba fecit : Videtis, fratres, ut petitionem vestram impleam et filium meum imperatorem vobis concedam. Videlis ab Ecclesia et a Christi mann vos eum excipere. Illi vocibus in altum sublatis, Esto fidejussor, inquiant Fili Dei, ut e manu tua dominum Constantinum in imperatoram, eum incolumem servaturi, et mortem ejus gratia fortiter oppetituri, excipimus. Alia rursus luce, qua magna paschatis dominica celebrabatur, decima quarta indictione, sub crepusculi horam im- perator patriarcha comite în circum perrexit, prola- toque Antimensio, populo universo spectante, et pa- - VARIA LECTIONES. ' vulg. add. es A. om. Af. vulg. add. ex om. vulg. vulg. add. ex JAC. GOARI NOTÆ. tali, urbicæ excubiæ, les archiers de ville : nisl forte velis milites in castris alios, alios in præsi- diis agnoscere, et hos nunc pare. Peres te, lector, judicium. Contrario tamen sensu, exteriores ordines, posuerunt Anastas, et Miscella. Vide Constantini Ironis hujus filii annum 7. mercium quarumlibet in cinis venditores, cap. 17. num. 14. tuisse non dubitabit, qui Constantinum Coprony- mum fmperii quintum ac tricesimum tantum in- choasse, et Leonem filium eo anno a Septembris die et indictione decima quarta potestatem. accepisse consideravit. Si tamen decimam quiu- tam reponendam contendas, non ero contrarius. est. quasi sacri ferculi (icl enim sonat, ait Balsamo et Joannes Citi episcopus in euchologicis relatus) vicarium. Lati- norum corporali linteo simile sacras reliquias ger t inclusas el sacrificio missæ ceiebrando, sacrisque- precibus ubilibet concipiendis admovetur. 9. Αντιμισσίου Α. (42) Urbis custodiz et defensioni milites depu- D deciman aficit. Haec tanmen superiore peragi μο (65) Εργαστηρ:άρηδες corruptius vulgus vocat (44) Adeundus Codinus de imp. coronatione (45) Præsentem annum indictio quinta supra (40) Allare Græcorum mobile et portatile. Αντι
ἡ δὲ προσκαλεσαμένη τούς τε πατρικίους καὶ τοὺς τῆς συγκλήτου λογάδας ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν ἀκοῦσαι τὰ παρ’ αὐτοῦ λεγόμενα. ὁ δὲ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἐὰν μὴ σύνοδος οἰκουμενικὴ γένηται, καὶ τὸ σφάλμα τὸ ὂν εἰς τὴν μέσην ὑμῶν διορθωθῇ, οὐκ ἔχετε σωτηρίαν. οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· καὶ ἵνα τί ὑπέγραψας ἐν τῷ χειροτονεῖσθαί σε τοῦ μὴ προσκυνεῖν εἰκόνας; ὁ δὲ ἔφη ὅτι διὰ τοῦτο γὰρ θρηνῶ καὶ πρὸς τὴν μετάνοιαν κατέφυγον δεόμενος τοῦ θεοῦ, ὅπως μὴ ὡς ἱερέα μὲ κολάσῃ σιγήσαντα ἕως τοῦ νῦν καὶ μὴ κηρύξαντα τὴν ἀλήθειαν τῷ φόβῳ τῆς μανίας ὑμῶν. ἐν τούτοις ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ καταλιπὼν θρῆνον πολὺν τῇ τε βασιλείᾳ καὶ τοῖς εὐσεβέσιν ἀνθρώποις τῆς πολιτείας. σεβάσμιος γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ καὶ ἐλεήμων ὑπὲρ μέτρον καὶ πάσης αἰδοῦς ἄξιος, καὶ πίστιν πολλὴν ἐκέκτητο ἥ τε πολιτεία καὶ ἡ βασιλεία πρὸς αὐτόν. ἔκτοτε λοιπὸν ἤρξατο λαλεῖσθαι καὶ ἀμφιβάλλεσθαι ὁ περὶ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων λόγος παρρησίᾳ ὑπὸ πάντων. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μωσῆς ἔτος α. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ταράσιος ἔτη κα. ε. α. ι. α. Τούτῳ τῷ ἔτει συναγαγοῦσα ἡ βασίλισσα Εἰρήνη πάντα τὸν λαὸν εἰς τὴν Μαγναῦραν ἔφη πρὸς αὐτούς·Δ ' δὲ, ὡς ἔθος τοῖς βασιλεῦσιν, ἀντεδῆλον αὐτοῖς, ὅτι Ο υἱός μου μονογενής μεὶ ἐστιν, καὶ φοβοῦμαι τοῦτο ποιῆσαι, μήπως συμβῇ μου τὸ ἀνθρώπινον, καὶ αὐτοῦ νηπίου ὄντος θανατώσητε αὐτὸν, καὶ ἄλλον προβάλλησθε σ'. Οἱ δὲ μεθ' ἄρχων ώμολόγουν πληροφορεῖν αὐτὸν μὴ βασιλευθῆναι ἐκτὸς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰ καὶ θανεῖν αὐτὸν θελήσῃ ὁ Θεός. Τοῦτο δὲ ἀπὸ τῆς κυριακῆς τῶν Βαΐων σ' ἕως τῆς μεγάλης πέμπτης τοῦ λαοῦ ἐνοχλοῦντος τ, καὶ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ σωρευομένων καὶ αἰτουμένων”, τῇ ἁγίᾳ παρασκευῇ ἐκέλευσεν ὁμόσαι αὐτούς. Καὶ ὤμοσεν πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα, οἱ τε τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου, καὶ οἱ τῶν Εσω ταγμάτων (42) καὶ τῶν πολιτῶν πάντων, καὶ οἱ τῶν ἐργαστηριακών (43), τοῦ μὴ δέξασθαι βασι λέα ἐκτὸς Λέοντος και Κωνσταντίνου καὶ τοῦ σπέρ ματος αὐτῶν, καὶ ἐποίησαν τα έγγραφα καθώς ὤμοσαν ιδιόχειρα αὐτῶν· καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν τὸ ἅγιον σάββατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τρι Κουνέλιον τῶν ιθ' ἀκουδίτων, καὶ προεβάλετο νωδε λίσσιμον Εὐδόκιμον τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Τὸν γὰρ Ανθιμον ζῶν ὁ πατὴρ προεβάλετο. Καὶ προῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δυσὶ Καίσαρσι καὶ νωβελισσίμοις καὶ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ εἰς τὴν Μεγάλην ἐκκλησ σίαν, καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἐνδυτὴν, ὡς ἔθος ἐστὶ (44) τοῖς βασιλεῦσι, ἐπανῆλθεν ἐν τῷ ἄμβων σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ. Καὶ εἰσελθὼν μᾶς ὁ λαὸς ἀπέθεντο τὰ ἔγγραφα αὐτῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ τρα πέζῃ. Ο δὲ βασιλεὺς διελάλησεν οὕτως· Ιδού, ἀδελφοί, τὴν αἴτησιν ὑμῶν τ8 πληρῶ, καὶ δωροῦ μαι ὑμῖν τὸν υἱόν μου εἰς βασιλέα. Ἰδοὺ ἐκ τῆς Εκκλησίας καὶ ἐκ τῆς " χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμβάνετε τι. Οἱ δὲ μεγάλῃ τῇ φωνῇ ἐβόησαν, λέγοντες· Ἀντιφώνησον ἡμᾶς, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἐκ τῆς χειρός σου παραλαμβάνομεν τὸν κύριον Κωνσταντῖνον εἰς βασιλέα του φυ λάττειν αὐτὸν, καὶ ὑπεραποθνήσκειν αὐτοῦ. Καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν ἡ μεγάλη κυριακή του Πάσχα εδ' ινδικτιῶνος (45), ὥρᾳ αὐτῆς ἐξελθὼν ὁ βασιλεύς σὺν τῷ πατριάρχῃ ἐν τῷ Ιπποδρομίῳ, καὶ ἐνεχθέντος Αντιμισίου το (46), παντός τοῦ λαοῦ ὁρῶντας, ἐποίησεν τὴν " εὐχὴν ὁ πατριάρχης, καὶ ἔστεψεν ὁ το ἐποίησαν - - αύτ σε προβάλλησθε Α, προβάλλεσθε σε ώμολόγουν τῆς Βαϊφόρου Α Γ. το τοῦ λ. ἐν κ. σωρευομένων καὶ αἰτουμένων Α, σωρευόμενος κ. αιτούμενος τῶν καὶ Α. ὑμῶν Α. το καὶ ἐκ τῆς Α, καὶ τῆς παραλαμβ. Α, προφίλ, την Δ. 3.; τὰ ἔσω τάγματα τοὺς τῶν ἔσω ταγμάτων, τοὺς ἐν ἐργαστηρίας, υβ μίνσιον ἀντὶ τοῦ μενσού, μινσὸς THEOPHANIS precibus contendebat. Thie es sto impe- ratoribus quasi contraria mente obuitebatur; Fı- B lius iste meus, siebat, unicus mihi es', et quod / postulatis, exsequi vereor ne quod humanum est letum ingruat, et eum adhuc ætate minimum e me- dio tollatis, et alium vobis principem præficiatis. Illi jusjurandis fidem faciunt, et imperatori testau- tur alium ab ejus filio nullum ipsis imperaturum, etsi eum fato prripi Deus jusserit, lis in postulatis a Palmarum dominica ad magnam feriarh quintam populo cum tumuku perseverante, turmatim in circe coacto eadem instantius exigente sancla pas- siouis Domini. Parasceve, ut fidem juramento face- rent, imperator præcepi. Tum populus omnis, et ex militari senatorioque ordine qui adfuerunt, gre- garii quoque milites et turbæ, necnon opikićam et, tabernariorum grex in vivifica, et veneranda ligna juraverunt, præter Leonem Constantiuum et de- ductam ab-eis sobolem se nuitum unquam impera- torcin suscepturos, quodque juraverant, scripto confirmarunt. Postera luce, quæ fuit sancti Sabbati, imperator in undeviginti accubitorum tribunalium profectus, Eudocimum fratrem suum nobilissinum renuntiavit; Anthimum quippe pater ipse adhuc in vivis pari honore promnaverat. Cum utroque igitur Cassare et nobilissimis duobus et juniore Constan- Line imperatore profecto et, ut imperatoribns mos esi, mutala veste, cum filio et patriarcha ipso in ambonem redeunte, populi universi ordines spon- sionate suas scriptura consignatas in sacram mensam – imposuerunt..Imperator autem ad eos hæc verba fecit : Videtis, fratres, ut petitionem vestram impleam et filium meum imperatorem vobis concedam. Videlis ab Ecclesia et a Christi mann vos eum excipere. Illi vocibus in altum sublatis, Esto fidejussor, inquiant Fili Dei, ut e manu tua dominum Constantinum in imperatoram, eum incolumem servaturi, et mortem ejus gratia fortiter oppetituri, excipimus. Alia rursus luce, qua magna paschatis dominica celebrabatur, decima quarta indictione, sub crepusculi horam im- perator patriarcha comite în circum perrexit, prola- toque Antimensio, populo universo spectante, et pa- - VARIA LECTIONES. ' vulg. add. es A. om. Af. vulg. add. ex om. vulg. vulg. add. ex JAC. GOARI NOTÆ. tali, urbicæ excubiæ, les archiers de ville : nisl forte velis milites in castris alios, alios in præsi- diis agnoscere, et hos nunc pare. Peres te, lector, judicium. Contrario tamen sensu, exteriores ordines, posuerunt Anastas, et Miscella. Vide Constantini Ironis hujus filii annum 7. mercium quarumlibet in cinis venditores, cap. 17. num. 14. tuisse non dubitabit, qui Constantinum Coprony- mum fmperii quintum ac tricesimum tantum in- choasse, et Leonem filium eo anno a Septembris die et indictione decima quarta potestatem. accepisse consideravit. Si tamen decimam quiu- tam reponendam contendas, non ero contrarius. est. quasi sacri ferculi (icl enim sonat, ait Balsamo et Joannes Citi episcopus in euchologicis relatus) vicarium. Lati- norum corporali linteo simile sacras reliquias ger t inclusas el sacrificio missæ ceiebrando, sacrisque- precibus ubilibet concipiendis admovetur. 9. Αντιμισσίου Α. (42) Urbis custodiz et defensioni milites depu- D deciman aficit. Haec tanmen superiore peragi μο (65) Εργαστηρ:άρηδες corruptius vulgus vocat (44) Adeundus Codinus de imp. coronatione (45) Præsentem annum indictio quinta supra (40) Allare Græcorum mobile et portatile. Αντι
PG 108:909γινώσκετε, ἀδελφοί, τί πεποίηκε Παῦλος ὁ πατριάρχης· καὶ εἰ μὲν ἔζη, οὐκ ἂν κατεδεξάμεθα τοῦτον ἀφῆσαι τὸν τῆς ἱερωσύνης θρόνον, εἰ καὶ μοναδικὸν σχῆμα περιεβάλετο. ἐπεὶ δέ, ὡς τῷ θεῷ ἀρεστὸν ἦν, τοῦ βίου μετέστη, φροντίσωμεν ἄνθρωπον, ὅς τις δύναται ποιμᾶναι ἡμᾶς καὶ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ ἐπιστηρίξαι λόγοις διδασκαλικοῖς. πάντες δὲ ὁμοφρόνως εἶπον μὴ εἶναι ἄλλον, εἰ μὴ Ταράσιον τὸν ἀσηκρήτην. ἡ δὲ ἔφη πρὸς αὐτούς· καὶ ἡμεῖς τὸν αὐτὸν ψηφιζόμεθα, ἀλλ’ ἀπειθεῖ. καὶ εἴπῃ δι’ ἣν αἰτίαν οὐ δέχεται τὴν ψῆφον τῆς βασιλείας καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ. ὁ δὲ ἀπελογήσατο τῷ λαῷ λέγων· οἱ τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν πίστεως τῶν Χριστιανῶν φύλακες καὶ ζηλωταὶ τῶν εἰς δόξαν θεοῦ γινομένων πιστοὶ βασιλεῖς ἡμῶν, πάντων τῶν εἰς ἀρέσκειαν αὐτοῦ καὶ συμφέρον ἡμῶν τὴν φροντίδα ποιούμενοι, καὶ μάλιστα τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ νῦν ἐπιμελῶς διαμεριμνήσαντες καὶ διανοηθέντες τοῦ ἀρχιερέα προχειρισθῆναι ἐν ταύτῃ τῇ βασιλίδι αὐτῶν πόλει ἐπὶ τὸν εὐσεβῆ αὐτῶν νοῦν με ἀνέλαβον, καὶ φανερῶς μοι τὸ βεβουλευμένον αὐτοῖς ἐξειπεῖν ἐκέλευσαν.βασιλεὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ Α Μεγάλη Εκκλησίᾳ οἱ δύο βασιλείς σὺν τοῖς δυσὶ Καίσαρσι καὶ τρισὶ νωβελισσίμους. Προῆλθεν δὲ καὶ ή το βασίλισσα Ειρήνη μετὰ τὸ προελθεῖν τὰ τοὺς βασιλεῖς, όψικευομένη διὰ τῶν σκήπτρων ὑπὸ τῶν σχολών 80, καὶ ἀνῆλθεν διὰ τοῦ ἀναβασίου τῆς Χαλκῆς εἰς τὰ κατηχούμενα τῆς ἐκκλησίας, μὴ ἐξελ- θοῦσα εἰς τὴν μέσην τοῦ ἐμβόλου. Τῷ δὲ Μαΐῳ μηνί τῆς αὐτῆς ἐνδικτιώνος διεβλήθη Νικηφόρος ο Καίσαρ καὶ ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως τῷ βασιλεῖ, ὡς ἐπιβουλήν σκευάζων κατ' αὐτοῦ, μετὰ σπαθαρίων τινῶν καὶ στρατόρων καὶ ἑτέρων οι βασιλικῶν ἀνθρώπων· καὶ ποιήσας ὁ βασιλεὺς φιλέντιον ἐν τῇ Μαγναύρα, ἀνέθετο τῷ λαῷ τὰ περὶ αὐτοῦ ῥηθέντα. Οἱ δὲ όμο- θυμαδὸν ἀνεβόησαν, τοῦ οι παρασταλῆναι ἀμφοτέ- ρους ἐκ τοῦ μέσου, μη μνησθέντες δὲ οἱ ἀεὶ ἐπίορ κοι, ὁ ὤμοσαν τῷ πατρὶ αὐτῶν, μὴ καταδέχεσθαι μετά θάνατον αὐτοῦ ἀδικηθῆναι τὰ τέκνα αὐτοῦ. Ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς μὲν νεωτερίσαντας δείρας το καὶ κουρεύσας ἐξώρισεν εἰς Χερσῶνος τὰ κλίματα σε ὑπὸ παραφυλακὴν καὶ ἀσφάλειαν. β τοῦ Κάκα " εἰς Ῥωμανίαν, καὶ λαβὼν αἰχμαλω- σίαν ὑπέστρεψεν· καὶ προσέφυγεν Τέλερος ο (47) τῶν Βουλγάρων κύριος εἰς τὸν βασιλέα· καὶ ἐποίησεν αὐτὸν πατρίκιον, ζεύξας αὐτῷ καὶ τὴν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Εἰρήνης ἐξαδέλφην. Δεξάμενος δὲ αὐτὸν βαπτισθέντα ἐκ τῆς ἁγίας κολυμβήθρας, μεγάλως αὐτὸν ἐτίμησεν καὶ ἠγάπησεν. - • Τούτῳ τῷ ἔτες εκάθισεν Ούτε βμᾶς εἰς τὸ λάβεκον καὶ ἐστασίασεν. Λέων δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπέλυσεν με τὰ στρατεύματα τῶν Ῥω μαίων, καὶ εἰσῆλθον ἐν Συρίᾳ χιλιάδες ρ', ὧν ἡγοῦντο Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων τῶν Θρακησίων 48, καὶ ᾿Αρτάβατος ᾿Αρμένιος τῶν ἀνατολικῶν, καὶ Τατζάτη, ὁ τῶν Βουκελλαρίων καὶ Καριστερότζης τῶν ᾿Αρμενιακῶν, καὶ Γρηγόριος ὁ τοῦ Μουζαλα- Χίου τῶν Ὀψικιανῶν. Καὶ ἐκύκλωσαν τὴν Γερμα νίκειαν, καὶ ἦν ἐκεῖ Ἰσβααλὶ ὁ θεῖος του Μαδί, καὶ ἔλαβον πάσας τὰς καμήλους αὐτοῦ, καὶ ἡμελλον παραλαμβάνειν καὶ τὴν Γερμανίκειαν ", εἰ μὴ διὰ δώρων ἔπεισεν τον Λαχανοδράκοντα ὁ Ἰσβααλ, καὶ ἀνεχώρησεν του κάστρου, καὶ ἐξῆλθεν εἰς πραῖδαν τῆς χώρας, καὶ αἰχμαλωτεύσας τοὺς αἱρετικοὺς Ιακωβίτας Σύρους πάλιν ὑπέστρεψεν ἐν τῷ κάστρῳ: Καὶ πέμψας Οντιμᾶς στρατὸν ἐκ τοῦ Δεβέκου καὶ Γηράδας, ἐπολέμησεν μετὰ τῶν οι Ρωμαίων. Καὶ πεσον πέντε ἀμηράδες καὶ δύο χιλιάδες Αραβες, ως μασι, καὶ τῇ παρασκευῇ ὑπέστρεψαν. Ησαν γὰρ το δὲ καὶ ἡ Α, δὲ ἡ μετὰ τὸ πρ. Α. μετὰ τοῦ πρ. ὑπὸ τῶν σκήπτωρ Α. οι ἑτέ ων δε τοῦ Γ. κ εἰς Χερσώνα τοῖς κλίμασιν Α. Γ, εἰς Χερσῶνα καὶ τὰ κλίματα : εκ Τελέγυρος Α, Τζέριγος Ο Θουμάμης ή ἀπέστειλεν Α. θα τῶν Θρακησίων Αρμενιακών. Αρμενιακών Α. * Μουσουλακίου Α. το καὶ ἦν καὶ τὴν Γερμανίκειαν • οι τῶν κεί - -- 167, Τζέριγος, $09 CHRONOGRAPHIA. triarcha consuelps preces al Deum fuadente, filio suo coroņam imperator imposuit, atque ita versus Ma- gnam ecclesiam imperator uterque cum duobus Cæ- saritus et nobilissimis tribus processerunt. Ipsa quo queimperatrix Irene, postquam processerunt impera- tores,sceptris per scholas solemni obsequio ante eam delatis proceseum habuit, et per Areæ porte ascen sum, haud tamen per porticus mediam viam progressa, ad catechumena ecclesia se contulit. Mense porro Maio ejusdem indictionis Nicephorus Gissar et imperatoris frater apud imperatorem delatus est, quod nimirum de lusidiis imperatori paraudis consilium cum spathariis quibusdam et stratoribus aliisque imperatorii comitatus hominibus iniisset. Imperator auten silentio ad Magnauram convocato» quæ ipsis imputabantur populo exposuit, qui uno consensu exclamavit, utrumque e medio tollendum esse, homines utique perjuri, non recordati olim ipsorum patri jurejurando adhibito spopondisse, se postejus obitum injuriam filiis inferri noņ passuros. Quamobrem imperator istos omnes, qui rebus novis studebant, cæpos ąc tonsos Chersonam et ad vicinas ejus regiones, illic sedulo.in custodiam asservandos relegavit, - B .. Romanam ditionem irruit, et captivis secum abdn- etis, ad suos revertit. Telerús vero Bulgarorum dominus ad imperatorem profugit, a quo, locata in matrimonium conjugis suæ Irenes consobrina, pa- tricius creatur. Eum sacro lavacre initiatum impe- rator suscepit, et summis honoribus cumulatum valle adamavit. - A. M. 6270. A. G. 770. Hoc anno Uthmas ad Dabecum C. congedit, et seditionem movit. Imperatoris antem Leonis copiæ ad hominum centum millia in Syriam irraperant. Duces exstiterunt Thracensinm Michael Lachanodraco, Orientalium Arabasdus Armenius, Bucellariorum Talzales, Armeniacorum Caristero- tzes, Opsicianorum Muzalacii flius Gregorius.Obses sam vero Germaniciam, ubi Ishaali Madiæ avunculus inclusus erat, captis omnibus camelis, obținuis- Sent, nisi Lachanodraco Isbaati muneribus victus ea urbe ad regionem deprædandam, et captivos ex Jacobitis Syris hæreticis ab lucendos virés conver- tisset, ijsque peractis ad castrum denuo obsiden- dum regressus est. Uthmas autem collectis ad De- Decum copiis ameras præfecit, et in Romani commisit. Ex Arabibus, ut ferunt, amnera: quinque at militum duo millia perierunt. Feria sexta re- gressi sunt; die quippe Dominica urbem ingressi fuerunt. Imperator vero Maiumam celebraturus in solio cum filio consedit, atque ita partæ victoria VARIA LECTIONES. , Báxa A a f. D vulg. " vulg. (sic) Deful. ex A. prius om. idem qui supra p. 693, nominabatur. ubique. om. be onia addita sunt ex d. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. Qui supra qui Anastasio Telerichua. 4. Μ. 6969. -- Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθεν Ούτθμός 4. G. 769. — Hoc anno pihnias Caca filius iu
PG 108:911ἐμοῦ δὲ πρὸς τοῦτο ἀνάξιον ἑαυτὸν ἀποφηναμένου καὶ μηδεμίαν συγκατάθεσιν ποιησαμένου ὡς τὸν ζυγὸν τοῦ φορτίου μὴ δυναμένου μου βαστάσαι ἢ ὑπενεγκεῖν, ἐκέλευσάν με προαγαγεῖν κατὰ πρόσωπον ὑμῶν, διότι καὶ σύμψηφοι γεγόνατε τῇ βουλῇ ταύτῃ. καὶ νῦν, ὦ ἄνδρες φοβούμενοι τὸν θεὸν καὶ ἔχοντες αὐτὸν ἀεὶ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, οἱ τῇ τοῦ Χριστοῦ κλήσει, τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ ἡμῶν, ὀνομαζόμενοι, Χριστιανοὶ λέγω, ἀκούσατε βραχὺν λόγον ἀπολογίας παρὰ τῆς ἡμετέρας εὐτελείας καὶ οὐθενότητος. ἐγὼ μέν, εἴ τι τοῖς εὐσεβέσιν ἡμῶν βασιλεῦσι καὶ κατὰ πάντα ὀρθοδόξοις ἀπελογησάμην, καὶ ἐνώπιον ὑμῶν προσαπολογοῦμαι, φόβῳ συνέχομαι συγκαταθέσθαι ἐπὶ τῇ ψήφῳ ταύτῃ, καὶ εὐλαβοῦμαι ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ προςδραμεῖν οὕτω καὶ ὡς ἔτυχεν ἀπερισκέπτως, ἵνα μὴ ὑποπέσω φοβερῷ κατακρίματι. εἰ γὰρ ὁ θείων φωνῶν ἀκροασάμενος οὐρανόν τε ἐσχηκὼς παιδευτήριον καὶ παραδείσου θεωρὸς γενόμενος ἀκούσας τε ἄρρητα ῥήματα καὶ βαστάσας τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ ἐνώπιον ἐθνῶν καὶ βασιλέων, Παῦλος ὁ θεῖος ἀπόστολος, Κορινθίοις γράφων ἔλεγεν·εἰσελθόντες τῇ Κυριακῇ. Ὁ δὲ βασιλεύς ποιήσα: Μαϊουμάν (48) ἐν Σοφιαναῖς ἐκάθισεν ἐπὶ σέγζου μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Καὶ οὕτως ἐθριάμβευσαν οἱ στρατη γοὶ τὰ ἐπινίκια. Επέρασεν ' δὲ καὶ τοὺς αἱρετικοὺς Σύρους ἐν τῇ Θράκῃ, καὶ κατώκισεν αὐτοὺς ἐκεῖ· Α. Μ. 6971. Τούτῳ τῷ ἔτσι θυμωθεὶς ὁ τῶν Αράβων ἀρχηγὸς Μαδί πέμπει τὸν ὡσὰν μετὰ δυνά- μεως πολλῆς Μαυροφόρων τε καὶ τῶν τῆς Συρίας καὶ τῆς Μεσοποταμίας, καὶ κατῆλθεν έως τοῦ Δορυλαίου. Ο δὲ βασιλεὺς διετάξατο τοῖς στρατηγοίς μή πολεμή σαι αὐτοὺς δημόσιον πόλεμον, ἀλλ' ἀσφαλίσασθαι τὰ κάτ στρα, καὶ λαὸν εἰσενεγκεῖν πρὸς παραφυλακήν αὐτῶν, ἀπολύσας καὶ ἄρχοντας μεγάλους κατὰ κάστρον (49), αὐτοὺς δὲ ἐπᾶραι ἀνὰ τριῶν χιλιάδων επιλέπτους στρατιώτας, καὶ παρακολουθεῖν αὐτοῖς πρὸς τὸ μὴ Β σκορπίσει τὰ κούρσα, καὶ προκαίειν πυρὶ τάς τε νο μὰς τῶν ἀλόγων, καὶ εἴ που εὑρίσκοιτο δαπάνη. Καθ εσθέντων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ Δορυλαίῳ ἡμέρας έπια καίδεκα, καὶ λειφθέντων αὐτῶν τὰ πρὸς τὴν χρείαν, ἐπτώχευσαν τὰ ἄλογα αὐτῶν· καὶ πολλὴ ἅλωσις ἐγένετο ο εἰς αὐτά. Καὶ ὑποστρέψαντες οι επαρακά θισαν τὸ Ἀμώριν ἡμέραν μίαν, καὶ ἰδόντες αὐτὸ ὠχυρωμένον καὶ πολλὴν ἐξόπλισιν ἔχον, ὑπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια " Α. Α. Μ. 6973. - Κωνσταντινουπόλεως. Επισκέ που Παύλου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔρχεται Μαδὶ ὁ τῶν Αράβων ἀρ χηγὸς εἰς τὸ Δάβικον μετὰ πολλῆς δυνάμεως καὶ ἐξοπλίσεως, καὶ ἀποστέλλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ααρών ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ αὐτὸς ἐπιστρέφει " ἐπὶ τὴν ἁγίαν πόλιν. Καὶ πέμπει Μακεσίαν . Ζηλωτήν λε- γόμενον, καὶ δίδει ' αὐτῷ ἐξουσίαν ἀποστατείν τοὺς δούλους τῶν Χριστιανῶν, καὶ ἐρημοῦν τὰς ἁγίας ἐχει κλησίας· καὶ ἔρχεται ἕως. Εμέσης, καὶ ἐπαγγέλλε ται μὴ ἀναγκάζειν, εἰ μὴ τοὺς ἀπὸ ἀπίστων εἰς τὸ μαγαρίσαι, ἕως ἂν ἐφανερώθησαν οἱ Εβραίοι καὶ Χριστιανοί. Καὶ εὐθέως ἤρξατο αθέως βασανίζειν ὡς οὐδὲ Λυσίας καὶ ᾿Αγρικόλαός ποτε, καὶ πολ λοὺς ἀπώλεσεν. Γυναίκες δὲ ἐνίκησαν αὐτοῦ τὴν ματ νίαν χάριτι Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ αὐταὶ φύλ δίτισσαι * (50), ἡ τοῦ ἀρχιδιακόνου Εμέσης, καὶ ἡ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ· Ἡσαΐου, πολλὰ βασανισθεῖσαι καὶ μὴ ὑπείξασαι * τῇ ἀσεβείᾳ. ᾿Απὸ γὰρ χιλιάδες βου οι ἐπέρασεν Α, ἐπέρασαν οι κατώκισεν Α, κατώκησεν εἰ; φυλακήν, 2. να εγένετο Α. γέν γονεν σε υποστρέψαντες Α Γ, υποστρέφοντες νυίς. δ' εἰς τὰ ἴδια, μηδὲν ἀνύσαντες Α. ο υποστρέ φει Α. " Μουχεσίαν Α. δίδωσιν Α. · δίδωσιν Α. ὡς Α, οὓς νουδήτισσαι Α. αὐτοῦ] τοῦ Α. · ὑπάρξασαι το Μαϊουμάς - THEOPHANIS • - solemnia cum celebritate duces peregerunt. Syros A demum haereticus in Thraciam transtulit, ibique ens halitare jussit, A. C. 771. · Hoc anno Madi Arabum dus cladibus prætėritis ad iram provocatus, cum expe- ditis Maurophororum, Syria et Mesopotamia com piix Asanem mittit, et Dorylæum usque arma intu- lit. Porro imperator, ne copias omnes in aciem aperto Marte simul digladiaturas educerent, verum ut castris probe munitis milites in eorum præsi- dium distribuerent, ducibus injunxit. Ad hæc præ- fectorum præcipuos ex toto exercitu segregatos militum selectorum tria millia tollere, et versus obsessam urbem pergere jussit, ut hostes nimirum ad prædandura alioquin dispergendos a tergo inse- quentes premerent, agrosque et equorum pabula, ac si ullibi commeatus illis idoneus exstaret, ipsi pracurrentes igne perderent. Hostibus itaque ad Dorylæum per dies septemdecim obsidionem tenen- tibus, cuncta ad vitam necessaria dedcere, et equi pabulorum penuriam pati : quare pars eorum ma- xima periit. Pedem igitur referre coacti, Amorium per diem unum obsederunt, sed ut urlem monilus, tam agnoverunt, in proprias domos: reversi sunt. C. 772. Cpoleos episcopi Pauli annus pri- #3118. C armis, aumona, militumque manu muni- Hoc anno Madi Arabum cum ingentibus copiis et maximo belli apparatu Dabecum profectus, fi- lium Aaronem in Romaniam expedivit, ipse vero in sanctam urbem remeavit. Misitque Machesiam, Zelotem dictum, cuni potestate Christianorum· ser- vus al suum obsequium et religionem traducendi, et sanctas ectlèsias devastandi. Emesam itaque se confert, et nemini Christianum cultum, ut deseral, nisi forte infidelium posteris se vim illaturum poł. licitus, in Hebræos demum et Christianus apertam persecutionem movit. Extemplo igitur præter jus omne pietatis et humanitatis coepit eos suppliciis exagitare, quibus Lysias vel Agricolaus quondam pepercissent, atque ita plurimis necem intulit. Fe minæ vero gratia Christi Dei nostri ejus insaniam superarunt. Quædamn etenim virgines viris despon- sala, archidiaconi videlicet Enescui et ejus filii D VARIE LECTIONES. vulg. vulg. " vulg. vulg. JAC. GOARI civili bilarius celebrando nominis con- sortium impertivit. Quod antiquorum Maiumæ festum, quæ prima ejus iustitutio, quam Christia- nis exsecrandum, ut deinde castigatius permissum diatriba pene integra Meursius in Lexico, et La- cerda in Adversariis edisserunt. magnis principibus; præcipuis præsidibus; qui illis solertia caverént, Arabumque conatum depelle- NOTÆ. rent. Male interpr. cum ducibus conuadit, quos voluit cum delecta trium millium manu hostium exercitum insequi, palantes cohibere, pabula igni consumere. COMBEFIS. Corsan nubiles ? Vel quia Nubienses, Nubia videli cet ad Nilum vico? Vel denique prophetico spiritu clare, cum vox Nabi Syris et Arabibus prophetam designet? Arridet expositio postrema: puellæ si- quides Emesam Syriæ incolebant. (48) Maii Kalendarum celebritas diei festivitate (49) Bene Anast., destinatis per singulas civitates (50) An Nubitenses, prout vertit Anastasius, quia
μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι, πῶς ἐγώ, ὁ τῷ κόσμῳ συναναστρεφόμενος καὶ μετὰ λαϊκῶν ἠριθμημένος καὶ στρατευόμενος ἐν βασιλικαῖς ὑπηρεσίαις, οὕτω χωρὶς ἀνακρίσεως καὶ περισκέψεως δύναμαι εἰσπηδῆσαι εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης μέγεθος; φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα πρὸς τὴν ἐμὴν σμικρότητα· θρασὺ τὸ ἐπιτήδευμα. ἡ δὲ αἰτία τοῦ φόβου καὶ τῆς ἐμῆς παραιτήσεώς ἐστιν αὕτη. ὁρῶ καὶ βλέπω τὴν ἐπὶ τὴν πέτραν Χριστὸν τὸν θεὸν ἡμῶν τεθεμελιωμένην ἐκκλησίαν αὐτοῦ διεσχισμένην νῦν καὶ διῃρημένην, καὶ ἡμᾶς ἄλλοτε ἄλλως λαλοῦντας, καὶ τοὺς τῆς ἀνατολῆς ὁμοπίστους ἡμῶν Χριστιανοὺς ἑτέρως, καὶ συμφωνοῦντας αὐτοῖς τοὺς τῆς δύσεως, ἀλλοτριουμένους δὲ ἡμᾶς ἐκείνων ἁπάντων καὶ καθ’ ἑκάστην ὑπ’ αὐτῶν ἀναθεματιζομένους. δεινόν ἐστι τὸ ἀνάθεμα· πόρρω τοῦ θεοῦ βάλλει καὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐκδιώκει ἀπάγον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. οὐκ οἶδεν ὁ τῆς ἐκκλησίας ὅρος καὶ νόμος ἔριν ἢ φιλονεικίαν, ἀλλ’ ὥσπερ οἶδεν ὁμολογεῖν ἓν βάπτισμα, μίαν πίστιν, οὕτω καὶ συμφωνίαν μίαν ἐπὶ παντὸς πράγματος ἐκκλησιαστικοῦ.εἰσελθόντες τῇ Κυριακῇ. Ὁ δὲ βασιλεύς ποιήσα: Μαϊουμάν (48) ἐν Σοφιαναῖς ἐκάθισεν ἐπὶ σέγζου μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Καὶ οὕτως ἐθριάμβευσαν οἱ στρατη γοὶ τὰ ἐπινίκια. Επέρασεν ' δὲ καὶ τοὺς αἱρετικοὺς Σύρους ἐν τῇ Θράκῃ, καὶ κατώκισεν αὐτοὺς ἐκεῖ· Α. Μ. 6971. Τούτῳ τῷ ἔτσι θυμωθεὶς ὁ τῶν Αράβων ἀρχηγὸς Μαδί πέμπει τὸν ὡσὰν μετὰ δυνά- μεως πολλῆς Μαυροφόρων τε καὶ τῶν τῆς Συρίας καὶ τῆς Μεσοποταμίας, καὶ κατῆλθεν έως τοῦ Δορυλαίου. Ο δὲ βασιλεὺς διετάξατο τοῖς στρατηγοίς μή πολεμή σαι αὐτοὺς δημόσιον πόλεμον, ἀλλ' ἀσφαλίσασθαι τὰ κάτ στρα, καὶ λαὸν εἰσενεγκεῖν πρὸς παραφυλακήν αὐτῶν, ἀπολύσας καὶ ἄρχοντας μεγάλους κατὰ κάστρον (49), αὐτοὺς δὲ ἐπᾶραι ἀνὰ τριῶν χιλιάδων επιλέπτους στρατιώτας, καὶ παρακολουθεῖν αὐτοῖς πρὸς τὸ μὴ Β σκορπίσει τὰ κούρσα, καὶ προκαίειν πυρὶ τάς τε νο μὰς τῶν ἀλόγων, καὶ εἴ που εὑρίσκοιτο δαπάνη. Καθ εσθέντων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ Δορυλαίῳ ἡμέρας έπια καίδεκα, καὶ λειφθέντων αὐτῶν τὰ πρὸς τὴν χρείαν, ἐπτώχευσαν τὰ ἄλογα αὐτῶν· καὶ πολλὴ ἅλωσις ἐγένετο ο εἰς αὐτά. Καὶ ὑποστρέψαντες οι επαρακά θισαν τὸ Ἀμώριν ἡμέραν μίαν, καὶ ἰδόντες αὐτὸ ὠχυρωμένον καὶ πολλὴν ἐξόπλισιν ἔχον, ὑπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια " Α. Α. Μ. 6973. - Κωνσταντινουπόλεως. Επισκέ που Παύλου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔρχεται Μαδὶ ὁ τῶν Αράβων ἀρ χηγὸς εἰς τὸ Δάβικον μετὰ πολλῆς δυνάμεως καὶ ἐξοπλίσεως, καὶ ἀποστέλλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ααρών ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ αὐτὸς ἐπιστρέφει " ἐπὶ τὴν ἁγίαν πόλιν. Καὶ πέμπει Μακεσίαν . Ζηλωτήν λε- γόμενον, καὶ δίδει ' αὐτῷ ἐξουσίαν ἀποστατείν τοὺς δούλους τῶν Χριστιανῶν, καὶ ἐρημοῦν τὰς ἁγίας ἐχει κλησίας· καὶ ἔρχεται ἕως. Εμέσης, καὶ ἐπαγγέλλε ται μὴ ἀναγκάζειν, εἰ μὴ τοὺς ἀπὸ ἀπίστων εἰς τὸ μαγαρίσαι, ἕως ἂν ἐφανερώθησαν οἱ Εβραίοι καὶ Χριστιανοί. Καὶ εὐθέως ἤρξατο αθέως βασανίζειν ὡς οὐδὲ Λυσίας καὶ ᾿Αγρικόλαός ποτε, καὶ πολ λοὺς ἀπώλεσεν. Γυναίκες δὲ ἐνίκησαν αὐτοῦ τὴν ματ νίαν χάριτι Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ αὐταὶ φύλ δίτισσαι * (50), ἡ τοῦ ἀρχιδιακόνου Εμέσης, καὶ ἡ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ· Ἡσαΐου, πολλὰ βασανισθεῖσαι καὶ μὴ ὑπείξασαι * τῇ ἀσεβείᾳ. ᾿Απὸ γὰρ χιλιάδες βου οι ἐπέρασεν Α, ἐπέρασαν οι κατώκισεν Α, κατώκησεν εἰ; φυλακήν, 2. να εγένετο Α. γέν γονεν σε υποστρέψαντες Α Γ, υποστρέφοντες νυίς. δ' εἰς τὰ ἴδια, μηδὲν ἀνύσαντες Α. ο υποστρέ φει Α. " Μουχεσίαν Α. δίδωσιν Α. · δίδωσιν Α. ὡς Α, οὓς νουδήτισσαι Α. αὐτοῦ] τοῦ Α. · ὑπάρξασαι το Μαϊουμάς - THEOPHANIS • - solemnia cum celebritate duces peregerunt. Syros A demum haereticus in Thraciam transtulit, ibique ens halitare jussit, A. C. 771. · Hoc anno Madi Arabum dus cladibus prætėritis ad iram provocatus, cum expe- ditis Maurophororum, Syria et Mesopotamia com piix Asanem mittit, et Dorylæum usque arma intu- lit. Porro imperator, ne copias omnes in aciem aperto Marte simul digladiaturas educerent, verum ut castris probe munitis milites in eorum præsi- dium distribuerent, ducibus injunxit. Ad hæc præ- fectorum præcipuos ex toto exercitu segregatos militum selectorum tria millia tollere, et versus obsessam urbem pergere jussit, ut hostes nimirum ad prædandura alioquin dispergendos a tergo inse- quentes premerent, agrosque et equorum pabula, ac si ullibi commeatus illis idoneus exstaret, ipsi pracurrentes igne perderent. Hostibus itaque ad Dorylæum per dies septemdecim obsidionem tenen- tibus, cuncta ad vitam necessaria dedcere, et equi pabulorum penuriam pati : quare pars eorum ma- xima periit. Pedem igitur referre coacti, Amorium per diem unum obsederunt, sed ut urlem monilus, tam agnoverunt, in proprias domos: reversi sunt. C. 772. Cpoleos episcopi Pauli annus pri- #3118. C armis, aumona, militumque manu muni- Hoc anno Madi Arabum cum ingentibus copiis et maximo belli apparatu Dabecum profectus, fi- lium Aaronem in Romaniam expedivit, ipse vero in sanctam urbem remeavit. Misitque Machesiam, Zelotem dictum, cuni potestate Christianorum· ser- vus al suum obsequium et religionem traducendi, et sanctas ectlèsias devastandi. Emesam itaque se confert, et nemini Christianum cultum, ut deseral, nisi forte infidelium posteris se vim illaturum poł. licitus, in Hebræos demum et Christianus apertam persecutionem movit. Extemplo igitur præter jus omne pietatis et humanitatis coepit eos suppliciis exagitare, quibus Lysias vel Agricolaus quondam pepercissent, atque ita plurimis necem intulit. Fe minæ vero gratia Christi Dei nostri ejus insaniam superarunt. Quædamn etenim virgines viris despon- sala, archidiaconi videlicet Enescui et ejus filii D VARIE LECTIONES. vulg. vulg. " vulg. vulg. JAC. GOARI civili bilarius celebrando nominis con- sortium impertivit. Quod antiquorum Maiumæ festum, quæ prima ejus iustitutio, quam Christia- nis exsecrandum, ut deinde castigatius permissum diatriba pene integra Meursius in Lexico, et La- cerda in Adversariis edisserunt. magnis principibus; præcipuis præsidibus; qui illis solertia caverént, Arabumque conatum depelle- NOTÆ. rent. Male interpr. cum ducibus conuadit, quos voluit cum delecta trium millium manu hostium exercitum insequi, palantes cohibere, pabula igni consumere. COMBEFIS. Corsan nubiles ? Vel quia Nubienses, Nubia videli cet ad Nilum vico? Vel denique prophetico spiritu clare, cum vox Nabi Syris et Arabibus prophetam designet? Arridet expositio postrema: puellæ si- quides Emesam Syriæ incolebant. (48) Maii Kalendarum celebritas diei festivitate (49) Bene Anast., destinatis per singulas civitates (50) An Nubitenses, prout vertit Anastasius, quia
PG 108:913οὐδὲν γάρ ἐστιν ἀπόδεκτον καὶ εὐάρεστον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, ὡς τὸ ἑνωθῆναι ἡμᾶς καὶ γενέσθαι μίαν καὶ καθολικὴν ἐκκλησίαν, καθὰ καὶ ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς εἰλικρινοῦς ἡμῶν πίστεως ὁμολογοῦμεν καὶ αἰτοῦμεν, ἀδελφοί, (οἶμαι δὲ καὶ ὑμεῖς, ἐπειδὴ γινώσκω τὸν φόβον τοῦ θεοῦ ἔχειν ὑμᾶς,) παρὰ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ ὀρθοδόξων βασιλέων ἡμῶν σύνοδον οἰκουμενικὴν συναθροισθῆναι, ἵνα γενώμεθα οἱ τοῦ ἑνὸς θεοῦ ἕν, καὶ οἱ τῆς τριάδος ἡνωμένοι καὶ ὁμόψυχοι καὶ ὁμότιμοι, οἱ τῆς κεφαλῆς ἡμῶν Χριστοῦ σῶμα ἓν συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον, οἱ τοῦ ἁγίου πνεύματος, οὐ κατ’ ἀλλήλων, ἀλλὰ σὺν ἀλλήλοις, οἱ τῆς ἀληθείας τὸ αὐτὸ φρονοῦντες καὶ λέγοντες, καὶ μὴ ᾖ ἔρις καὶ διχοστασία ἐν ἡμῖν, ὅπως ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσῃ πάντας ἡμᾶς· καὶ εἰ μὲν κελεύουσιν οἱ τῆς ὀρθοδοξίας πρόμαχοι βασιλεῖς ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἐμῇ αἰτήσει ἐπινεῦσαι, συγκατατίθεμαι κἀγὼ καὶ τὴν κέλευσιν αὐτῶν ἐκπληρῶ καὶ ὑμῶν τὴν ψῆφον ἀσπάζομαι·νεύρων λαβοῦσαι, καὶ ἄλλων πολλῶν κολαστηρίων * πειραθεῖσαι, τὸν στέφανον τῆς νίκης παρά. Χριστοῦ ἐκομίσαντο. Ἔφθασε δὲ καὶ ἕως Δαμασκοῦ, καὶ πολ λὰς ἐκκλησίας ἐρήμωσεν, μὴ προσέχων * τῷ δοθέντι λόγῳ τοῖς Χριστιανοῖς ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων. Τῇ δὲ ἔκτη τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς γ' ινδικτιώνος (51) ἡμέρᾳ Κυριακῇ τῆς Τυροφάγου (52) τέθνηκεν Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος πατριάρχης Κωνσταντινου- πόλεως. Καὶ τῇ δευτέρα Κυριακῇ τῶν νηστειῶν Παῦλος ὁ τίμιος ἀναγνώστης υπάρχων, Κύπριος τῷ γένει, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, μετὰ πολλὴν παραίτησιν διὰ τὴν κρατοῦσαν αἵρεσιν, βίᾳ πολλῇ, χειροτονεῖται πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως· τῇ δὲ μέσῃ ἑβδομάδι τῶν νηστειῶν ἐκρατήθη Ἰάκωβος πρωτοσπαθάριος καὶ Παπίας " καὶ Στρατήγιος καὶ Θεοφάνης ὁ κουβικουλάριος καὶ παρακοιμώμενος, Β Λέων τε καὶ Θωμάς, κουβικουλάριοι· καὶ οὗτοι σὺν καὶ ἑτέροις εὐλαβέσιν ἀνδράσιν, ὡς προσκυνοῦντες τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς εἰκόνας. Τότε ἀπογυμνώσας τὴν ἑαυτοῦ ἐγκεκρυμμένην κακίαν Λέων ὁ τοῦ διώ στον υἱὸς τούτους ἀνηλεώς δείρας τε καὶ κουρεύσας διὰ τῆς μέσης δεδεμένους πομπεῦσαι ποιήσας, εἰς τὸ πραιτώριον ἀπέκλεισεν, ἐν ᾧ καὶ ἀποθνήσκει ὁ προῤῥηθεὶς Θεοφάνης ὁμολογητής γενόμενος, καὶ τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου κομισάμενος· οἱ δὲ λοιποὺ πάντες μετὰ τὴν τούτου τελευτήν δόκιμοι μοναχοί ἀνεδείχθησεν. Ὁ δὲ Μαρὼν εἰσελθὼν εἰς τὸ τῶν Αρμενιακών θέμα. παρεκάθισεν εἰς τὸ Σηματοδος κάστρον ὅλον τὸ θέρος, καὶ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνὶ παρ ἔδα εν αὐτὸ ὑπὸ λόγου 10. "Ην δὲ πέμψα; τὸν Οὐτ- Ἁγίας καί κολασθεῖσαι λ Η προσχών Α. * τῆς Τυρ. Α. • Παπία; Α, Παππίας μέσης δεδ. Α, μέσης τε δ. με ἐν ᾧ καὶ ἀπ. Δ, ἐν οἷς ἀπ. ὑπό τη τῆς ἀπόκρεω, τυροφάγος αρ πρώτη εβδομὰς τῶν νηστει Τῶν νηστειών πρώτη Κυριακή T CHRONOGRAPHIA. bubulorum plagis mille acceptis, toleratis quoque aliorum tormentorum doloribus, victoriæ cv - rouam a Christo retulerunt. Porro Machesias illo Damascum usque crudelitatem exercens processit nec perpensa quondam ab Arabibus data Christia- nis fide, plurimas ecclesias subvertit. Mensis autem Februarii die sexto eoque Dominico judictione ter- tia, die Dominico quo ante quadragesimam ultima caseum comedendi fit potestas, Nicetas genero Sclavus, eunuchus, Gpoleos patriarcha, diem extre mum obiit. Secunda vera jejuuforum Dominica Paulus venerabilis lector, Cyprius natione, doctrina et virtute præstans, quamvis ob hæresim, quæ tunc A Esaiæ nabe, crudeliter excruciat, won tamen in pietatis violentiz cesserunt, quia inro uervorum obtinebat, multum reluctaret, imo vim omniuo C Reliqui omnes past imperatoris obitum probatis, passus, Cpoleos patriarcha instituitur. Ceteruu media jejuniorum hebdomade Jacobus protospa- tiarius et Papias, Strategius et Theophanes culi- cularius et accubitor, necnon Leo et Thomas cubi- cularii, quasi sanctas et venerandas imaginet coluissent, cum aliis religiosis viris comprehensi sunt. Tum itaque Leo persecutoris filius nudata in publicnm, quam huc usque delitesoeutem gestare rat impiutatem, istos verberibus iudlementer cæHOS et lonsos, ac per mediam urbem eum igneminin traductos in prætorium custodiendos conjceit, in quo Theophanes, quem memoravimus,. contessor effectus, obtenta, marlyrii corona, exstinctus 681. om. A. VARLE LECTIONES om. vulg. vulg. volg. 4. JAG: GOARI NOTÆ. A. vjcesimum novum indictionum circntum Theo- phanem inchoasse ab eo scripta demonstrant. Quartum deinde quinto supra vicesimum ascribit; mox sextau vicesimo septimo: octavam vicesimo nono: tricesimo nonam; tum vero duodecimam tertio et tricesimo : quinto. pòstmodum et tricesimo, quí ejus imp. postremus, tertiam decimam et confe stim decimam quartai consociat. Ad Leonis Co- pronymi filii annum primum indictionem decimam quariam memorat; ad præsentem hunc quintum eirculi sequentis tertiam adnotat; et anno mox secu: turo quartam adnectit. Ad annum Copronymi pri- mum et vicesimam, qui mundi ab auctore nu- meratur,indictionum adjecto circulo, mundi ob- tinet indictioni postremæ et anno Leonis primo con · junctum ab anno igitur Leonis secundo circulus alter incipiens, quinto, quem nunc tractamus, indi- ctionem quartam afferat necesse est, et quintam Con- stantini successoris primo. En tamen ut mundi quartam accenset, præcedenti tertiam; atque ite- rum mundi decimam quartam, pravio decl. main tertiam, ac landem mundi duodecimamı. affigit. An mundi annis indictionem unain deesse, vel indictionibus annum mundi unum redundare asserendum ? ipsi auctoris calculi errorem pro- dunt, et ubi admiserint faciles testantur. Ipso, inquam, Constantini Copronymi anno postremo, quem quintum ac tricesimum numerat, aunos qua- tuor et triginta, menses duos, dies sex et viginti imperasse prædicat. Annus integer trimestri vix completo totus fuerat assignandus? Ad hujus anni historia calcem annos quinque, mensibus sex demptis filium beonem imperio politum narrat ; adeone facile præter debitum menses sex occurre, bant erogandi? Indictionum itaque ordine servato, annis mundi menses quindecim indebitos intrusit Theophanes: novem Constantini, alii Leonis, sex alios ætate. Uno verbo Copronymi annis quintam ac tricesimum addixit superfluum, et indictione carentem, cujus quatuor et triginta duntaxat ex propriis calculis recensere debuerat. Profectionis itaque Copronymi in Bulgaros historia in annum es indictionem” reposita, mors in sequentem aunum Det indictionem, quibus filius imperium obtinuit, accensenda anni vero tum a mundi conditu, tum a Christi ṇatali in ordiņem meliorem revo- candi. habet Ecclesia Græca: et sexagesimæ Dominico die, quo carnibus adhuc vesci licet, clau ditur. Saquente hebdomade, quæ Latinis sexagesi- mæ, ovis, lacticiniis, atque adeo caseo utuntur, eaque comedendi etiam ipsa quinquagesimæ Domi- nico die faculas perseveral, a que pellatur. Feria sequente quadragesimalis jejuni habentur eucnia et wy numeratur. Scripta superius de Græcorum jeju- niis in memoriam revocauda. (amen bellomatiem a feria inchoatas, ut et secunda succedenten claudit. Eam ob rem Casearia Dominica Februarii diem sextum olui; nente, jejuniorum secunda vicesimo sibi sedem gat necesse est. (51) Anny Constantini Copronyari secundo supra (52) Septuagesimæ hebdomade carnisprivium
εἰ δὲ μή γε, ἀδυνάτως ἔχω τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὑποβληθῶ τῷ ἀναθέματι καὶ εὑρεθῶ καταδεδικασμένος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ κριτοῦ τῆς δικαιοσύνης, ἔνθα οὔτε βασιλεύς, οὔτε ἱερεύς, οὔτε ἄρχοντες, οὔτε πλῆθος ἀνθρώπων δύναταί με ἐξελέσθαι. καὶ εἴ τί ἐστιν ἀρεστὸν ὑμῖν, ἀδελφοί, δότε τῆς ἐμῆς ἀπολογίας, φράσαι δὲ μᾶλλον αἰτήσεως, ἀπόκρισιν. καὶ ἀσμένως ἠκροάσαντο πάντες τῶν λαληθέντων συμφωνήσαντες τοῦ γενέσθαι σύνοδον. ὁ δὲ Ταράσιος πάλιν πρὸς τὸν λαὸν διαλεγόμενος ἔφη, ὅτι Λέων ὁ βασιλεὺς κατέστρεψε τὰς εἰκόνας, καὶ ἡ σύνοδος, ὅτε ἐγένετο, κατεστραμμένας αὐτὰς εὗρεν· καὶ διότι διὰ βασιλικῆς χειρὸς κατεστράφησαν, πάλιν ζήτησιν ἔχει τὸ κεφάλαιον, ὅτι ἀρχαίαν συνήθειαν παραδεδομένην ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ κατετόλμησαν, ὡς ἔδοξεν αὐτοῖς, ἀφανίσαι· ἀλλ’ ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ οὐ δέδεται, ἀποστολικῶς εἰπεῖν. τῇ δὲ κε τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτῆς η ἰνδικτιῶνος ἐχειροτονήθη ὁ ὅσιος πατὴρ ἡμῶν Ταράσιος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, καὶ ἀποστείλας ἐν Ῥώμῃ τὰ συνοδικὰ αὐτοῦ καὶ τὸν λίβελλον τῆς πίστεως αὐτοῦ ἀπεδέχθη παρὰ τοῦ πάπα Ἀδριανοῦ.νεύρων λαβοῦσαι, καὶ ἄλλων πολλῶν κολαστηρίων * πειραθεῖσαι, τὸν στέφανον τῆς νίκης παρά. Χριστοῦ ἐκομίσαντο. Ἔφθασε δὲ καὶ ἕως Δαμασκοῦ, καὶ πολ λὰς ἐκκλησίας ἐρήμωσεν, μὴ προσέχων * τῷ δοθέντι λόγῳ τοῖς Χριστιανοῖς ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων. Τῇ δὲ ἔκτη τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς γ' ινδικτιώνος (51) ἡμέρᾳ Κυριακῇ τῆς Τυροφάγου (52) τέθνηκεν Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος πατριάρχης Κωνσταντινου- πόλεως. Καὶ τῇ δευτέρα Κυριακῇ τῶν νηστειῶν Παῦλος ὁ τίμιος ἀναγνώστης υπάρχων, Κύπριος τῷ γένει, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, μετὰ πολλὴν παραίτησιν διὰ τὴν κρατοῦσαν αἵρεσιν, βίᾳ πολλῇ, χειροτονεῖται πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως· τῇ δὲ μέσῃ ἑβδομάδι τῶν νηστειῶν ἐκρατήθη Ἰάκωβος πρωτοσπαθάριος καὶ Παπίας " καὶ Στρατήγιος καὶ Θεοφάνης ὁ κουβικουλάριος καὶ παρακοιμώμενος, Β Λέων τε καὶ Θωμάς, κουβικουλάριοι· καὶ οὗτοι σὺν καὶ ἑτέροις εὐλαβέσιν ἀνδράσιν, ὡς προσκυνοῦντες τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς εἰκόνας. Τότε ἀπογυμνώσας τὴν ἑαυτοῦ ἐγκεκρυμμένην κακίαν Λέων ὁ τοῦ διώ στον υἱὸς τούτους ἀνηλεώς δείρας τε καὶ κουρεύσας διὰ τῆς μέσης δεδεμένους πομπεῦσαι ποιήσας, εἰς τὸ πραιτώριον ἀπέκλεισεν, ἐν ᾧ καὶ ἀποθνήσκει ὁ προῤῥηθεὶς Θεοφάνης ὁμολογητής γενόμενος, καὶ τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου κομισάμενος· οἱ δὲ λοιποὺ πάντες μετὰ τὴν τούτου τελευτήν δόκιμοι μοναχοί ἀνεδείχθησεν. Ὁ δὲ Μαρὼν εἰσελθὼν εἰς τὸ τῶν Αρμενιακών θέμα. παρεκάθισεν εἰς τὸ Σηματοδος κάστρον ὅλον τὸ θέρος, καὶ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνὶ παρ ἔδα εν αὐτὸ ὑπὸ λόγου 10. "Ην δὲ πέμψα; τὸν Οὐτ- Ἁγίας καί κολασθεῖσαι λ Η προσχών Α. * τῆς Τυρ. Α. • Παπία; Α, Παππίας μέσης δεδ. Α, μέσης τε δ. με ἐν ᾧ καὶ ἀπ. Δ, ἐν οἷς ἀπ. ὑπό τη τῆς ἀπόκρεω, τυροφάγος αρ πρώτη εβδομὰς τῶν νηστει Τῶν νηστειών πρώτη Κυριακή T CHRONOGRAPHIA. bubulorum plagis mille acceptis, toleratis quoque aliorum tormentorum doloribus, victoriæ cv - rouam a Christo retulerunt. Porro Machesias illo Damascum usque crudelitatem exercens processit nec perpensa quondam ab Arabibus data Christia- nis fide, plurimas ecclesias subvertit. Mensis autem Februarii die sexto eoque Dominico judictione ter- tia, die Dominico quo ante quadragesimam ultima caseum comedendi fit potestas, Nicetas genero Sclavus, eunuchus, Gpoleos patriarcha, diem extre mum obiit. Secunda vera jejuuforum Dominica Paulus venerabilis lector, Cyprius natione, doctrina et virtute præstans, quamvis ob hæresim, quæ tunc A Esaiæ nabe, crudeliter excruciat, won tamen in pietatis violentiz cesserunt, quia inro uervorum obtinebat, multum reluctaret, imo vim omniuo C Reliqui omnes past imperatoris obitum probatis, passus, Cpoleos patriarcha instituitur. Ceteruu media jejuniorum hebdomade Jacobus protospa- tiarius et Papias, Strategius et Theophanes culi- cularius et accubitor, necnon Leo et Thomas cubi- cularii, quasi sanctas et venerandas imaginet coluissent, cum aliis religiosis viris comprehensi sunt. Tum itaque Leo persecutoris filius nudata in publicnm, quam huc usque delitesoeutem gestare rat impiutatem, istos verberibus iudlementer cæHOS et lonsos, ac per mediam urbem eum igneminin traductos in prætorium custodiendos conjceit, in quo Theophanes, quem memoravimus,. contessor effectus, obtenta, marlyrii corona, exstinctus 681. om. A. VARLE LECTIONES om. vulg. vulg. volg. 4. JAG: GOARI NOTÆ. A. vjcesimum novum indictionum circntum Theo- phanem inchoasse ab eo scripta demonstrant. Quartum deinde quinto supra vicesimum ascribit; mox sextau vicesimo septimo: octavam vicesimo nono: tricesimo nonam; tum vero duodecimam tertio et tricesimo : quinto. pòstmodum et tricesimo, quí ejus imp. postremus, tertiam decimam et confe stim decimam quartai consociat. Ad Leonis Co- pronymi filii annum primum indictionem decimam quariam memorat; ad præsentem hunc quintum eirculi sequentis tertiam adnotat; et anno mox secu: turo quartam adnectit. Ad annum Copronymi pri- mum et vicesimam, qui mundi ab auctore nu- meratur,indictionum adjecto circulo, mundi ob- tinet indictioni postremæ et anno Leonis primo con · junctum ab anno igitur Leonis secundo circulus alter incipiens, quinto, quem nunc tractamus, indi- ctionem quartam afferat necesse est, et quintam Con- stantini successoris primo. En tamen ut mundi quartam accenset, præcedenti tertiam; atque ite- rum mundi decimam quartam, pravio decl. main tertiam, ac landem mundi duodecimamı. affigit. An mundi annis indictionem unain deesse, vel indictionibus annum mundi unum redundare asserendum ? ipsi auctoris calculi errorem pro- dunt, et ubi admiserint faciles testantur. Ipso, inquam, Constantini Copronymi anno postremo, quem quintum ac tricesimum numerat, aunos qua- tuor et triginta, menses duos, dies sex et viginti imperasse prædicat. Annus integer trimestri vix completo totus fuerat assignandus? Ad hujus anni historia calcem annos quinque, mensibus sex demptis filium beonem imperio politum narrat ; adeone facile præter debitum menses sex occurre, bant erogandi? Indictionum itaque ordine servato, annis mundi menses quindecim indebitos intrusit Theophanes: novem Constantini, alii Leonis, sex alios ætate. Uno verbo Copronymi annis quintam ac tricesimum addixit superfluum, et indictione carentem, cujus quatuor et triginta duntaxat ex propriis calculis recensere debuerat. Profectionis itaque Copronymi in Bulgaros historia in annum es indictionem” reposita, mors in sequentem aunum Det indictionem, quibus filius imperium obtinuit, accensenda anni vero tum a mundi conditu, tum a Christi ṇatali in ordiņem meliorem revo- candi. habet Ecclesia Græca: et sexagesimæ Dominico die, quo carnibus adhuc vesci licet, clau ditur. Saquente hebdomade, quæ Latinis sexagesi- mæ, ovis, lacticiniis, atque adeo caseo utuntur, eaque comedendi etiam ipsa quinquagesimæ Domi- nico die faculas perseveral, a que pellatur. Feria sequente quadragesimalis jejuni habentur eucnia et wy numeratur. Scripta superius de Græcorum jeju- niis in memoriam revocauda. (amen bellomatiem a feria inchoatas, ut et secunda succedenten claudit. Eam ob rem Casearia Dominica Februarii diem sextum olui; nente, jejuniorum secunda vicesimo sibi sedem gat necesse est. (51) Anny Constantini Copronyari secundo supra (52) Septuagesimæ hebdomade carnisprivium
ἀποστείλασα δὲ καὶ ἡ βασίλισσα πρὸς τὸν αὐτὸν πάπαν ᾐτήσατο πεμφθῆναι γράμματά τε αὐτοῦ καὶ ἀνθρώπους πρὸς τὸ εὑρεθῆναι ἐν τῇ συνόδῳ. καὶ ἀπέστειλε Πέτρον, τὸν οἰκονόμον τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ, καὶ [Πέτρον], τὸν ἡγούμενον τοῦ ἁγίου Σάβα, ἄνδρας τιμίους καὶ πάσῃ ἀρετῇ κεκοσμημένους. ἀπέλυσε δὲ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἥ τε βασίλισσα καὶ ὁ πατριάρχης· ἀκμὴν γὰρ ἡ πρὸς τοὺς Ἄραβας εἰρήνη οὐκ ἦν λυθεῖσα. καὶ ἤνεγκαν ἐκ μὲν Ἀντιοχείας Ἰωάννην τὸν μέγαν καὶ περιβόητον λόγῳ καὶ ἔργῳ ἁγιωσύνης μετέχοντα καὶ σύγκελλον τοῦ πατριάρχου Ἀντιοχείας γεγονότα, καὶ Θωμᾶν Ἀλεξανδρείας, ἄνδρα ζηλωτὴν καὶ εὐλαβέστατον, ὅστις καὶ ἀρχιεπίσκοπος τῆς ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ μεγαλοπόλεως Θεσσαλονίκης γενόμενος διέπρεψεν. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀαρὼν ἔτη κγ. 2. α. ιζ. β. Τούτῳ τῷ ἔτει Μωσῆς, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τέθνηκεν, καὶ ἐκράτησεν Ἀαρών, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἀντ’ αὐτοῦ τὴν ἀρχήν· ὃς καὶ πολλὰ κακὰ τοῖς Χριστιανοῖς ἐνεδείξατο.νεύρων λαβοῦσαι, καὶ ἄλλων πολλῶν κολαστηρίων * πειραθεῖσαι, τὸν στέφανον τῆς νίκης παρά. Χριστοῦ ἐκομίσαντο. Ἔφθασε δὲ καὶ ἕως Δαμασκοῦ, καὶ πολ λὰς ἐκκλησίας ἐρήμωσεν, μὴ προσέχων * τῷ δοθέντι λόγῳ τοῖς Χριστιανοῖς ὑπὸ τῶν ᾿Αράβων. Τῇ δὲ ἔκτη τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς γ' ινδικτιώνος (51) ἡμέρᾳ Κυριακῇ τῆς Τυροφάγου (52) τέθνηκεν Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος πατριάρχης Κωνσταντινου- πόλεως. Καὶ τῇ δευτέρα Κυριακῇ τῶν νηστειῶν Παῦλος ὁ τίμιος ἀναγνώστης υπάρχων, Κύπριος τῷ γένει, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, μετὰ πολλὴν παραίτησιν διὰ τὴν κρατοῦσαν αἵρεσιν, βίᾳ πολλῇ, χειροτονεῖται πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως· τῇ δὲ μέσῃ ἑβδομάδι τῶν νηστειῶν ἐκρατήθη Ἰάκωβος πρωτοσπαθάριος καὶ Παπίας " καὶ Στρατήγιος καὶ Θεοφάνης ὁ κουβικουλάριος καὶ παρακοιμώμενος, Β Λέων τε καὶ Θωμάς, κουβικουλάριοι· καὶ οὗτοι σὺν καὶ ἑτέροις εὐλαβέσιν ἀνδράσιν, ὡς προσκυνοῦντες τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς εἰκόνας. Τότε ἀπογυμνώσας τὴν ἑαυτοῦ ἐγκεκρυμμένην κακίαν Λέων ὁ τοῦ διώ στον υἱὸς τούτους ἀνηλεώς δείρας τε καὶ κουρεύσας διὰ τῆς μέσης δεδεμένους πομπεῦσαι ποιήσας, εἰς τὸ πραιτώριον ἀπέκλεισεν, ἐν ᾧ καὶ ἀποθνήσκει ὁ προῤῥηθεὶς Θεοφάνης ὁμολογητής γενόμενος, καὶ τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου κομισάμενος· οἱ δὲ λοιποὺ πάντες μετὰ τὴν τούτου τελευτήν δόκιμοι μοναχοί ἀνεδείχθησεν. Ὁ δὲ Μαρὼν εἰσελθὼν εἰς τὸ τῶν Αρμενιακών θέμα. παρεκάθισεν εἰς τὸ Σηματοδος κάστρον ὅλον τὸ θέρος, καὶ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνὶ παρ ἔδα εν αὐτὸ ὑπὸ λόγου 10. "Ην δὲ πέμψα; τὸν Οὐτ- Ἁγίας καί κολασθεῖσαι λ Η προσχών Α. * τῆς Τυρ. Α. • Παπία; Α, Παππίας μέσης δεδ. Α, μέσης τε δ. με ἐν ᾧ καὶ ἀπ. Δ, ἐν οἷς ἀπ. ὑπό τη τῆς ἀπόκρεω, τυροφάγος αρ πρώτη εβδομὰς τῶν νηστει Τῶν νηστειών πρώτη Κυριακή T CHRONOGRAPHIA. bubulorum plagis mille acceptis, toleratis quoque aliorum tormentorum doloribus, victoriæ cv - rouam a Christo retulerunt. Porro Machesias illo Damascum usque crudelitatem exercens processit nec perpensa quondam ab Arabibus data Christia- nis fide, plurimas ecclesias subvertit. Mensis autem Februarii die sexto eoque Dominico judictione ter- tia, die Dominico quo ante quadragesimam ultima caseum comedendi fit potestas, Nicetas genero Sclavus, eunuchus, Gpoleos patriarcha, diem extre mum obiit. Secunda vera jejuuforum Dominica Paulus venerabilis lector, Cyprius natione, doctrina et virtute præstans, quamvis ob hæresim, quæ tunc A Esaiæ nabe, crudeliter excruciat, won tamen in pietatis violentiz cesserunt, quia inro uervorum obtinebat, multum reluctaret, imo vim omniuo C Reliqui omnes past imperatoris obitum probatis, passus, Cpoleos patriarcha instituitur. Ceteruu media jejuniorum hebdomade Jacobus protospa- tiarius et Papias, Strategius et Theophanes culi- cularius et accubitor, necnon Leo et Thomas cubi- cularii, quasi sanctas et venerandas imaginet coluissent, cum aliis religiosis viris comprehensi sunt. Tum itaque Leo persecutoris filius nudata in publicnm, quam huc usque delitesoeutem gestare rat impiutatem, istos verberibus iudlementer cæHOS et lonsos, ac per mediam urbem eum igneminin traductos in prætorium custodiendos conjceit, in quo Theophanes, quem memoravimus,. contessor effectus, obtenta, marlyrii corona, exstinctus 681. om. A. VARLE LECTIONES om. vulg. vulg. volg. 4. JAG: GOARI NOTÆ. A. vjcesimum novum indictionum circntum Theo- phanem inchoasse ab eo scripta demonstrant. Quartum deinde quinto supra vicesimum ascribit; mox sextau vicesimo septimo: octavam vicesimo nono: tricesimo nonam; tum vero duodecimam tertio et tricesimo : quinto. pòstmodum et tricesimo, quí ejus imp. postremus, tertiam decimam et confe stim decimam quartai consociat. Ad Leonis Co- pronymi filii annum primum indictionem decimam quariam memorat; ad præsentem hunc quintum eirculi sequentis tertiam adnotat; et anno mox secu: turo quartam adnectit. Ad annum Copronymi pri- mum et vicesimam, qui mundi ab auctore nu- meratur,indictionum adjecto circulo, mundi ob- tinet indictioni postremæ et anno Leonis primo con · junctum ab anno igitur Leonis secundo circulus alter incipiens, quinto, quem nunc tractamus, indi- ctionem quartam afferat necesse est, et quintam Con- stantini successoris primo. En tamen ut mundi quartam accenset, præcedenti tertiam; atque ite- rum mundi decimam quartam, pravio decl. main tertiam, ac landem mundi duodecimamı. affigit. An mundi annis indictionem unain deesse, vel indictionibus annum mundi unum redundare asserendum ? ipsi auctoris calculi errorem pro- dunt, et ubi admiserint faciles testantur. Ipso, inquam, Constantini Copronymi anno postremo, quem quintum ac tricesimum numerat, aunos qua- tuor et triginta, menses duos, dies sex et viginti imperasse prædicat. Annus integer trimestri vix completo totus fuerat assignandus? Ad hujus anni historia calcem annos quinque, mensibus sex demptis filium beonem imperio politum narrat ; adeone facile præter debitum menses sex occurre, bant erogandi? Indictionum itaque ordine servato, annis mundi menses quindecim indebitos intrusit Theophanes: novem Constantini, alii Leonis, sex alios ætate. Uno verbo Copronymi annis quintam ac tricesimum addixit superfluum, et indictione carentem, cujus quatuor et triginta duntaxat ex propriis calculis recensere debuerat. Profectionis itaque Copronymi in Bulgaros historia in annum es indictionem” reposita, mors in sequentem aunum Det indictionem, quibus filius imperium obtinuit, accensenda anni vero tum a mundi conditu, tum a Christi ṇatali in ordiņem meliorem revo- candi. habet Ecclesia Græca: et sexagesimæ Dominico die, quo carnibus adhuc vesci licet, clau ditur. Saquente hebdomade, quæ Latinis sexagesi- mæ, ovis, lacticiniis, atque adeo caseo utuntur, eaque comedendi etiam ipsa quinquagesimæ Domi- nico die faculas perseveral, a que pellatur. Feria sequente quadragesimalis jejuni habentur eucnia et wy numeratur. Scripta superius de Græcorum jeju- niis in memoriam revocauda. (amen bellomatiem a feria inchoatas, ut et secunda succedenten claudit. Eam ob rem Casearia Dominica Februarii diem sextum olui; nente, jejuniorum secunda vicesimo sibi sedem gat necesse est. (51) Anny Constantini Copronyari secundo supra (52) Septuagesimæ hebdomade carnisprivium
PG 108:915Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἀποστείλαντες οἱ βασιλεῖς προσεκαλέσαντο πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν ἐπισκόπους, καταλαβόντων καὶ τῶν ἀπὸ τῆς Ῥώμης πεμφθέντων ὑπὸ τοῦ πάπα Ἀδριανοῦ γραμμάτων τε καὶ ἀνθρώπων, ὡς προέφημεν, καὶ τοῦ Ἀντιοχείας καὶ Ἀλεξανδρείας. καὶ τῇ ζ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς θ ἰνδικτιῶνος προκαθίσαντες ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐν τῇ βασιλίδι πόλει ἤρξαντο τὰς ἁγίας γραφὰς ὑπαναγινώσκειν καὶ ἀντιβάλλειν πρὸς ἀλλήλους, τῶν βασιλέων ἐν τοῖς κατηχουμένοις ὁρώντων. ὁ δὲ λαὸς τῶν σχολαρίων τε καὶ ἐκσκουβιτόρων καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων ὑποβληθεὶς ἐκ τῶν οἰκείων ἀρχόντων, ἔχοντες καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πονηροῦ αὐτῶν διδασκάλου, γυμνώσαντες τὰ ξίφη ἐπῆλθον αὐτοῖς, ἀπειλοῦντες θανατοῦν τόν τε ἀρχιερέα καὶ τοὺς ὀρθοδόξους ἐπισκόπους τε καὶ ἡγουμένους. τῆς δὲ βασιλείας διὰ τῶν παρεστώτων αὐτῇ οἰκειακῶν ἀνθρώπων ἀναστέλλειν τούτους πειρωμένης, οὐκ ἐπείσθησαν, ἀλλ’ ἢ μᾶλλον προσητίμασαν.Α Ομᾶν ἐπὶ Ἀσίαν μετὰ πεντήκοντα χιλιάδων, καὶ συναντήσας Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων κούρσῳ αὐτοῦ μικρῷ ἐπολέμησεν αὐτῷ, καὶ ἔκτεινεν τὸν ἀδελφὸν τοῦ Οὐτθμαν. Τῇ δὲ ὀγδόῃ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός τῆς τετάρτης Ινδικτιώνος τέθνηκε Λέων υἱὸς Κων σταντίνου τρόπῳ τοιῷνε· Λιθομανής υπάρχων λίαν ηράσθη τοῦ στέμματος τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, καὶ λαβὼν ἐφόρεσεν αὐτό. Καὶ ἐξῆλθόν ἄνθρακες ἐπὶ τὴν κεφαλήν αὐτοῦ, καὶ ληφθεὶς σφοδρῷ πυρετῶ τέθνη και βασιλεύτας παρά ξ μῆνας ἔτη πέντε (55). Α. Μ. 6273. τίνου ἔτος α'. Β Ῥωμαίων βασιλέως Κωνσταν Τούτῳ τῷ ἔτει Εἰρήνη ἡ εὐσεβεστάτη ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς Κωνσταντίνῳ παραδόξως θεόθεν την βα- σιλείαν ἐγχειρίζεται μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἰνδικτιώνος δ', ὡς ἂν θαυμαστώθῇ ἐ' ὁ Θεὸς καὶ ἐν τούτῳ διὰ γυναικός χήρας καὶ παιδὸς ὀρφανού μέλλων καθαί ρειν τὴν ἄμετρον κατ' αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ θερά- πάντων δυσσέβειαν καὶ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν τυραν νίδα τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου, ὡς πάλαι τοῦ δια- δόλου τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἁλιέων· καὶ ἀγραμμάτων. Μετὰ δὲ τεσσαράκοντα ἡμέρας τοῦ κρατῆσαι αὐτὴν, τοῦ υἱοῦ αὐτῆς δεκαετούς υπάρχοντος, συμβούλιον ποιήσαντές τινες τῶν ἐν τέλει ἠθέλησαν ἐξαγαγεῖν Νικηφόρον τὸν ἀπὸ Καισάρων, καὶ στῆσαι εἰς βασι- λέα. Διαγνωσθείσης δὲ τῆς ὑποθέσεως, ἐκρατήθησαν ά Γρηγόριος του δρόμου ὁ λογοθέτης καὶ Βάρδας δ ποτέ στρατηγὸς τῶν ᾿Αρμενιακῶν, Κωνσταντίνός τε ὁ τοῦ Βικαρίου σπαθάριος και δομέστικος τῶν ἐξκουβιτ οι ρῶν, καὶ Θεοφύλακτος ὁ τοῦ Ῥαγγαδὲ δρουγγάριος της Δωδεκανήσου (54), καὶ πολλοὶ ἕτεροι· οὓς δεξ ράσα καὶ κουρεύσασα ἐξώρισεν εἰς διαφόρους τό τους· τοὺς δὲ ἀνδραδέλφους αὐτῆς Καίσαράς τε καὶ νωδελισσίμους ἀποκείρασα ἱερατεῦσαι καὶ μεταδοῦς ναι τῷ λαῷ (55) πεποίηκεν ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως, ἐν ᾗ καὶ προελθοῦσα βασιλικῶς δημοσίᾳ σὺν τῷ παιδὶ προσήνεγκε τῇ ἐκκλησίᾳ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἀρθὲν στέμμα ἐπικαλλωπισθὲν διὰ μαργαριτών. Προεβάλετο δὲ καὶ τὰ Ἐλπίδιον τὸν πατρίκιον στρατηγὸν ἐν Σικελία, ὡς καὶ προ- · τοῦ Α. αὐτοῦ ή Α. θαυμαστωθῇ Α, θαύματ. χήρας Α. τήθη 2. προεβάλετο Α, προεβάλλ. και Α ἔτη πέντε παρὰ ἐξ ἡμέσ κρατ THEOPHANIS simi monachi evaserunt. Demium Aaron in Amaro- niacorum thema ingressus castrum Semalvum per totam æstatem obsedit, et ipsum mense Septembri pactis initis in suam potestatem misit. Prius autom Uchmam cum quinquaginta millibus hominum Asiam bello oppressurum delegarat, cui Miclinet Lachanodraco levi nele ad prædandum idonea sti- patus et obviam factus, prælio inito, fratrem ipsius Uthmam interfecit. Celerum mensis Septembris die octavo quarta Indictione Leo Blius Constantini in hunc modum diem suum clausit: Cum insana in gemmarum et pretiosos lapides arderet libidine, coronam in Magna occlesia appensam deperibat, eam acceptam capiti imposuit, ac confestim e pite ebullierunt carbunculi, febrique vehementi simul correpius imperii demptis mensibus sex quimo defunctus est. B A. C. 775. - Romanorum imperatoris Constan- sini annus primus. - $7 Hoc anno plissima freue una cúm Alio Constantino prater hominum opinionem, Deo ita ordi- nante, imperium · suscipit administrandum mense Septembri indictione quarta, ut mirandum Dei opus co clarius effulgeret, quo per mulierem viduam et puerum orphanum immanem adversus se et famu- tos suos Constantini rerum divinarum hostis im- pietatem exasperatain, et adversum ecclesias tyran- nidem ejusderb armatam, ĉed quondam diaboli malitiam per piscatorum et hdminäm imperitorum Infirmitatem prostravit, ombino expurgaret. A commissa vors sibi imperio diebus quadraginta, ello anmum duodecimium numerante, nonnulli sedatorum se procerum Nicephorum excesarem in medium ex- C ponere et imperatorem constituere consilium inie- runt. Sed conjuratione comperta, Gregorius publici cursus logotheta, Bardis nuper Armeniacorum dux, Constantinus vicarii spatharius excubitorum domesticus, Theophylactus Rangabe flius et Duns decim insularum drungarius, et alii plurimi coin- prehensi, quos verberibus cæses et capillis tonsos in diversa loca relegavit Irene, Cæsares autem et nobilissimos viri sui fratres capitibus rasos sacer- dotio inauguratos in Christi natalium festo sacra- ments populo impertiri præcepit, quo ipsa publice regioque apparátu una cum filio procedens, subla- tum a viro stemma gemmis et lapidibus dištinetuin ecclesia realuit simul et obtulit. Elpidium duiem D VARIÆ LECTIONES. * vulg. add. ex vulg. om. vulg. add. ex JAC. GOARI NOTE. nem imperio potitum scripsit superius Theophanes ad Constantini Copronymi annum ultimum: Se- ptembris iterum die octavo fato functum hic sta- tuit : igitur post imperii paç,'camque lectionem codex Barberinus et Vati- cani ostentant: sed et Anastasius eam tuetur. Mortuus est, inquit, cum regnasset annis quinque, diebus sex exceptis. At cum Septembris die vicesi- mo tertio imperium adiisse er ipsius auctoris te- stimonio ad annum Copronymi uitimum evidenter demonstretur ; Septenibris ejusdem die septimo supra decimum excessisse constat. Stemma porro Magnæ ecclesiæ quod sibi vindicasse narratur, illud est quod a conjuge donatum templo appendisse Mauricium supra legimus ad ejus annum pag. 236. sunt et cum in civili tum in ecclesiásiastico regi- mine provinciam constituunt: quia vero maritimæ Drangarius (classis nimirum ex eis collectæ dux ), ideo simul rector censetur. Metrópolis et episco- patus in notitiis ad editionis Regiæ Codinum at- textis occurrant. tium remisisse convincerentur, 53) Die Septembris tertio supra decimum Leo- (54) Insal Cyclades duodecim Δωδεκάνησος (55) Ut ipso sacerdotii exercitio imperio nuit
PG 108:917ἐγερθέντος δὲ τοῦ πατριάρχου καὶ ἐν τῷ βήματι εἰσελθόντος μετὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων τε καὶ μοναχῶν, οἱ τοῦ πονηροῦ φρονήματος αὐτῶν ὄντες ἐπίσκοποι ἐξῆλθον πρὸς αὐτοὺς βοῶντες τό, νενικήκαμεν· καὶ τοῦ θεοῦ τῇ χάριτι οὐδένα ἠδίκησαν οἱ μανιώδεις ἐκεῖνοι καὶ ἀπάνθρωποι, καὶ οὕτω διαλυθείσης τῆς συνόδου ἀπῆλθεν ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια. ζ. β. ιη. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλασα ἡ βασίλισσα Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην ἐν τῇ Θρᾴκῃ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνί, ἀρχῇ τῆς [ι] ἰνδικτιῶνος, πρὸς τὰ περατικὰ θέματα ἐκεῖσε τηνικαῦτα ὄντα, ἔπεισεν αὐτοὺς συνεργῆσαι αὐτῇ καὶ ἐξεῶσαι τῆς πόλεως τὸν δυςσεβῆ λαόν, ὃν ὁ ἀλάστωρ Κωνσταντῖνος ἐστράτευσέ τε καὶ ἐπαίδευσεν. καὶ πλασαμένη φωσατεύειν μέλλειν ἐπὶ τὰ ἀνατολικὰ μέρη, ὡς τῶν Ἀράβων ἐξελθόντων, ἐξῆλθε πᾶσα ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρτη ἕως τῶν Μαλαγίνων. καὶ εἰσελθόντες οἱ τῶν ἔξω θεμάτων ἐκράτησαν τὴν πόλιν. ἀποστείλασα δὲ πρὸς αὐτοὺς δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι πέμψατέ μοι τὰ ἄρματα ὑμῶν, χρείαν γὰρ ὑμῶν οὐκ ἔχω. οἱ δὲ ὑπὸ θεοῦ ματαιωθέντες ἔδωκαν αὐτά.στρατηγήσαντα τῶν ἐκεῖσε ", καὶ ἀπέλυσεν τῷ Φε- βρουαρίῳ μηνί. Ἐν δὲ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιε' διεβλήθη - ὁ αὐτὸς Ἐλπίδιος, ὡς τὰ τῶν Καισάρων φρονῶν, καὶ ἀποστείλασα σπαθάριον Θεόφιλον παρήγγειλεν, ἵνα συντόμως ἁρπάσῃ καὶ φέρῃ αὐτόν. Τοῦ δὲ ἀπελθόν- τοῦ οὐκ ἀπέδωκαν αὐτὸν οἱ Σικελοί. Η δὲ τὴν γυναῖ καὶ αὐτοῦ δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν τοῖς υἱοῖς τῷ πραιτωρίῳ παρέπεμψεν φυλάττεσθαι. Τῷ δὲ Ἰου νίῳ μηνὶ ἀπέστειλεν πάντα τὰ πέρατικά θέματα εἰς τὰς κλεισούρας φυλάττειν καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον τῶν ᾿Αράβων, ἐπιστήσατα αὐτοῖς κεφαλὴν Ἰωάννην τὸν σακελλάριον εὐνοῦχον ὄντα καὶ οἰκειακὸν αὐτ τῆς. Ὁ δὲ Μαδὶ ἀπέστειλεν Κεβὴρ μετὰ δυνάμεως πολλῆς, καὶ συναντῶσιν ἀλλήλοις ἐν τόπῳ λεγομένῳ Μήλῳ . Καὶ κροτηθέντος πολέμου, ἡττῶνται οι "Αραβες, καὶ κτείνονται ἐξ αὐτῶν πολλοὶ, καὶ ὑπ· έστρεψαν μετ' αἰσχύνης. Ηρξαντο δὲ οἱ εὐσεβεῖς παρρησιάζεσθαι, καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ πλατύνεσθαι, καὶ οἱ θέλοντες σωθῆναι ἀποτάσσεσθαι (56), καὶ ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ ὑψοῦσθαι, καὶ τὰ μοναστήρια ἀναῤῥύεσθαι, καὶ πᾶν ἀγαθὸν φανεροῦσθαι . Εν γοῦν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τοῖς Μακροῖς τείχεσι της Θράκης άνθρωπός τις ὀρύττων εὗρεν λάρνακα, καὶ τοῦτον ἀποκαθαρὰς καὶ ἀποσκεπάσας, εὗρεν ἄνδρα κείμενον, καὶ γράμματα κεκολαμμένα ἐν τῷ λάρνακι περιέχοντα τάδε· Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου, καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν. Ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης των βασιλέων, ὦ Ηλιε, πάλιν με όψει ". Α. 1: 6974. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Εἰρήνη Κωνσταντίνον " σακελλάριον καὶ Μάμαλον πριμική- ριον πρὸς Κάρουλον ῥῆμα τῶν Φράγγων, ὅπως τὴν αὐτοῦ θυγατέρα, Ερυθρὼ λεγομένην (57), νυμφεύ ο τὸν οι προστρατηγήσαντα τῶν ἐκ. Α, πρῶτον στρατ. ἐκεῖσε τυίς. υἱοῖς Α,, υἱοῖς αὐτοῦ νυίς. Μύλῳ Α. φανερούσθαι το δίψει 1, Όψεις Κωνστάην, τὸν Σακ. Λ. οι καὶ οἱ θέλοντες κ τὸν πριμμ. - -- τὸν ῥῆγα Α. εθαι Αλλ᾽ ἧκεν ἡμῖν ἡ Χριστοφόρος Ειρήνη, ή φε- ρωνύμως βασιλεύσασα, ἐξ ἧς μετὰ τῶν ἄλλων καλών, καὶ ἡ τοῦ μονάζειν παντὶ τῷ βουλομένῳ ἀνέψχτο θύρα, πάλαι ὑπὸ ἀσεβοῦς βασιλείας, κεκλεισμένη, καθάπερ ὑπὸ Ἑλληνιζούσης τὸ Χριστιανίζειν. Εντευ- δεν ἢ περὶ ἡμᾶς μὲν πανέστιος αποταγή τοῦ δὲ πανευφήμου Πατρός ἡ μετὰ τὴν ἡσυχίαν ἡγεμονία. "Αρχειν τῆς Νικομηδέων ἐκκλη σίας ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα προέδρου προτρέπεται: μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο : Καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρ βύεσθαι. CHRONOGRAPHIA. A Siciliae, quam prius administraverat, ducem prafe A. VARIE B cit, et meuse Februario in provinciam dimisit, mensisque Aprilis subinde die uecimo quinto klpi- dium eumdem tanquam in Cæsarum mentem incli- nantem accusatum, misso Theophilo spathario, quantocius rapi et ad se adduci jussit. Sed cumi Theophilus in provinciam appulisset, Siculi ducem ei Tradere recusarunt. Quare conjugem ejus cæsam et capite tonsam una cum filiis sub custodia deti- mendam in prætorium transmisit. Porro Junio mense clusuris custodiendis, et cohibendis Arabuín excursibus copias omnes transfretanas expedivit, Joanne sacelfario eunucho proprio domestico eis- dem in caput et præfectum assignato. Ex adverso Madi militiam hostilem Ceber duce comparavit et instruxit. Occurrunt itaque invicem oppositæ sibi ncies ad locum, cui nomen Melus, et inito certa - mine vincuntur Arabes, et plurimis eorum cæsis, cum ignominia reversi sunt. Tunc temporis Deo quique devoti liberius eum colere, verbum Del propagari, qui salutem quærerent, hæresibus nun- tium mittere, Dei laudes efferri, asseri in liberta- tem monasteria, bonum omne denique reparari. Sub hoc quoque tempus quidam ad Longos Thira- ciæ muros fodiens tumulum offendit, quo terra et pulvere mundato atque recluso, virum intus jacentem litterasque uruæ insculptas in hanc sen `tentiam invenit; Christus ex Maria Virgine nasce tur, et credo in eum, Sub Constantino et Irene, C Sul, iterum me videbis. A. C. 774.— Hoc anno Irene Constantinum sacella rium, et Marrulum primicerium ad Carolumn France- rum regem delegavit, filiæ ejus Erytkrus momine filio suo Constantino conjugis petendæ gratia. Pactisque LECTIONES. edil. es A. om. Aef. vulg: JAC. GOAR! NOTÆ. Reg. etc. Bene Anast., qui volebant salvari, sine impedimento mundo renuntiare: monachi in- stitutum arripere quod Constantino imperante capitale fuit: quin et Leone ejus filio, uti anno ipso superiori auctor prosecutus est. Nihil ad rem quod redditum est, hæresibus nuntium remittere. Noti tituli de renuntiantibus. Laudatus sæpe Theo-D dorus: As venti nobis Chrish plena spiritu Irene, quæ prg nominis ratione pacale imperium administravil. Hujus munère cum aliis bonis hoc quoque allatum est, ut cuivis volenti monastici instituti arripiendi janua paterel, quæ olim impiis rerum summa polien- tibus clansa exstitisset, uti Græcis imperantibus ve- tilum erat, ne quis Christo accederet. Hinc facium tola nostra, fumilia nuntium mundo remitteret ; nique laudatissimus Pater post solitariæ vitæ certa- mina monasterii præfecturam iniret : nimirum repudiata olim etiam Nicomediensis Ecclesiæ majori prælatione solitudinis amore, cum ad eam urbis praesul hortaretur. tum puto, cum Leo Constantini filius recens auspicatus imperium religiosior haberi voluit, camque ob rem Leonis anno 1, p. 378: pr mariarum civitatum sedibus administrandis et ab- "balibus metropolitas elegit. Πeparari monasteria : excepto enim Dal- matæ præcipuo urbis monasterio, militum usibus addicts, reliqua in urbe Constantinus everterat. COMBEFIS. qua Annales Francoruin Anonymi ab Andrea Du- chesne collecti tom. is, pag, 22, et a Paulo Petavio pag. Nibelange ascripli, anto Domini (is auctori toto septennio deficit, de quo alibi) ita scribunt : Petréxit Carlus rex Romam... et ibi´ de- sponsata est Rottrad filia regis Constantino impera- tori. Poeta Saxonicus Anonymus tomi ejusdem pag.177: Necnon Rhuotrudis, reliquis quæ filia natu Major crat, Revit valde gemens obitum. Hanc et Graepram (userunt ditia regna, Quod non hae tali digua furent domina. (56) Οι θέλοντες σωθῆναι, ἀκωλύτως ἀποτάσσε (57) Rotrudem Francorum Høgua vocatam, de
τότε βαλοῦσα τὰς φαμιλίας αὐτῶν ἐν πλοίοις ἐξώρισεν αὐτοὺς τῆς πόλεως, κελεύσασα ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ ἕκαστον ἀπελθεῖν, ἐν ᾗ ἐγεννήθη. καὶ ποιήσασα στρατὸν ἴδιον καὶ ἄρχοντας πειθηνίους αὐτῇ, τῷ Μαί̈ῳ μηνὶ πάλιν ἀποστείλασα κατὰ παντὸς τόπου προσεκαλέσατο τοὺς ἐπισκόπους παραγενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει τῆς Βιθυνίας πρὸς τὸ ἐκεῖ γενέσθαι τὴν σύνοδον. καὶ διὰ τοῦ καλοκαιρίου ὅλου συνήχθησαν πάντες ἐν Νικαίᾳ. τοὺς δὲ Ῥώμης καὶ ἀνατολικοὺς ἐκ προσώπου οὐκ ἦν ἀπολύσασα, ἀλλ’ εἶχεν αὐτούς. τῇ δὲ θ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ια ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ κυριακῇ, ἔκλειψις γέγονεν ἡλίου, ὥρᾳ ε τῆς ἡμέρας, τῆς θείας λειτουργίας ἐπιτελουμένης, μεγίστη. η. γ. ιθ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθε Ταράσιος, ὁ ἁγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ἐν τῇ Νικαέων πόλει· καὶ ἐκροτήθη ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ ζ σύνοδος τν ἐπισκόπων·στρατηγήσαντα τῶν ἐκεῖσε ", καὶ ἀπέλυσεν τῷ Φε- βρουαρίῳ μηνί. Ἐν δὲ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιε' διεβλήθη - ὁ αὐτὸς Ἐλπίδιος, ὡς τὰ τῶν Καισάρων φρονῶν, καὶ ἀποστείλασα σπαθάριον Θεόφιλον παρήγγειλεν, ἵνα συντόμως ἁρπάσῃ καὶ φέρῃ αὐτόν. Τοῦ δὲ ἀπελθόν- τοῦ οὐκ ἀπέδωκαν αὐτὸν οἱ Σικελοί. Η δὲ τὴν γυναῖ καὶ αὐτοῦ δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν τοῖς υἱοῖς τῷ πραιτωρίῳ παρέπεμψεν φυλάττεσθαι. Τῷ δὲ Ἰου νίῳ μηνὶ ἀπέστειλεν πάντα τὰ πέρατικά θέματα εἰς τὰς κλεισούρας φυλάττειν καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον τῶν ᾿Αράβων, ἐπιστήσατα αὐτοῖς κεφαλὴν Ἰωάννην τὸν σακελλάριον εὐνοῦχον ὄντα καὶ οἰκειακὸν αὐτ τῆς. Ὁ δὲ Μαδὶ ἀπέστειλεν Κεβὴρ μετὰ δυνάμεως πολλῆς, καὶ συναντῶσιν ἀλλήλοις ἐν τόπῳ λεγομένῳ Μήλῳ . Καὶ κροτηθέντος πολέμου, ἡττῶνται οι "Αραβες, καὶ κτείνονται ἐξ αὐτῶν πολλοὶ, καὶ ὑπ· έστρεψαν μετ' αἰσχύνης. Ηρξαντο δὲ οἱ εὐσεβεῖς παρρησιάζεσθαι, καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ πλατύνεσθαι, καὶ οἱ θέλοντες σωθῆναι ἀποτάσσεσθαι (56), καὶ ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ ὑψοῦσθαι, καὶ τὰ μοναστήρια ἀναῤῥύεσθαι, καὶ πᾶν ἀγαθὸν φανεροῦσθαι . Εν γοῦν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τοῖς Μακροῖς τείχεσι της Θράκης άνθρωπός τις ὀρύττων εὗρεν λάρνακα, καὶ τοῦτον ἀποκαθαρὰς καὶ ἀποσκεπάσας, εὗρεν ἄνδρα κείμενον, καὶ γράμματα κεκολαμμένα ἐν τῷ λάρνακι περιέχοντα τάδε· Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου, καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν. Ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης των βασιλέων, ὦ Ηλιε, πάλιν με όψει ". Α. 1: 6974. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Εἰρήνη Κωνσταντίνον " σακελλάριον καὶ Μάμαλον πριμική- ριον πρὸς Κάρουλον ῥῆμα τῶν Φράγγων, ὅπως τὴν αὐτοῦ θυγατέρα, Ερυθρὼ λεγομένην (57), νυμφεύ ο τὸν οι προστρατηγήσαντα τῶν ἐκ. Α, πρῶτον στρατ. ἐκεῖσε τυίς. υἱοῖς Α,, υἱοῖς αὐτοῦ νυίς. Μύλῳ Α. φανερούσθαι το δίψει 1, Όψεις Κωνστάην, τὸν Σακ. Λ. οι καὶ οἱ θέλοντες κ τὸν πριμμ. - -- τὸν ῥῆγα Α. εθαι Αλλ᾽ ἧκεν ἡμῖν ἡ Χριστοφόρος Ειρήνη, ή φε- ρωνύμως βασιλεύσασα, ἐξ ἧς μετὰ τῶν ἄλλων καλών, καὶ ἡ τοῦ μονάζειν παντὶ τῷ βουλομένῳ ἀνέψχτο θύρα, πάλαι ὑπὸ ἀσεβοῦς βασιλείας, κεκλεισμένη, καθάπερ ὑπὸ Ἑλληνιζούσης τὸ Χριστιανίζειν. Εντευ- δεν ἢ περὶ ἡμᾶς μὲν πανέστιος αποταγή τοῦ δὲ πανευφήμου Πατρός ἡ μετὰ τὴν ἡσυχίαν ἡγεμονία. "Αρχειν τῆς Νικομηδέων ἐκκλη σίας ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα προέδρου προτρέπεται: μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο : Καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρ βύεσθαι. CHRONOGRAPHIA. A Siciliae, quam prius administraverat, ducem prafe A. VARIE B cit, et meuse Februario in provinciam dimisit, mensisque Aprilis subinde die uecimo quinto klpi- dium eumdem tanquam in Cæsarum mentem incli- nantem accusatum, misso Theophilo spathario, quantocius rapi et ad se adduci jussit. Sed cumi Theophilus in provinciam appulisset, Siculi ducem ei Tradere recusarunt. Quare conjugem ejus cæsam et capite tonsam una cum filiis sub custodia deti- mendam in prætorium transmisit. Porro Junio mense clusuris custodiendis, et cohibendis Arabuín excursibus copias omnes transfretanas expedivit, Joanne sacelfario eunucho proprio domestico eis- dem in caput et præfectum assignato. Ex adverso Madi militiam hostilem Ceber duce comparavit et instruxit. Occurrunt itaque invicem oppositæ sibi ncies ad locum, cui nomen Melus, et inito certa - mine vincuntur Arabes, et plurimis eorum cæsis, cum ignominia reversi sunt. Tunc temporis Deo quique devoti liberius eum colere, verbum Del propagari, qui salutem quærerent, hæresibus nun- tium mittere, Dei laudes efferri, asseri in liberta- tem monasteria, bonum omne denique reparari. Sub hoc quoque tempus quidam ad Longos Thira- ciæ muros fodiens tumulum offendit, quo terra et pulvere mundato atque recluso, virum intus jacentem litterasque uruæ insculptas in hanc sen `tentiam invenit; Christus ex Maria Virgine nasce tur, et credo in eum, Sub Constantino et Irene, C Sul, iterum me videbis. A. C. 774.— Hoc anno Irene Constantinum sacella rium, et Marrulum primicerium ad Carolumn France- rum regem delegavit, filiæ ejus Erytkrus momine filio suo Constantino conjugis petendæ gratia. Pactisque LECTIONES. edil. es A. om. Aef. vulg: JAC. GOAR! NOTÆ. Reg. etc. Bene Anast., qui volebant salvari, sine impedimento mundo renuntiare: monachi in- stitutum arripere quod Constantino imperante capitale fuit: quin et Leone ejus filio, uti anno ipso superiori auctor prosecutus est. Nihil ad rem quod redditum est, hæresibus nuntium remittere. Noti tituli de renuntiantibus. Laudatus sæpe Theo-D dorus: As venti nobis Chrish plena spiritu Irene, quæ prg nominis ratione pacale imperium administravil. Hujus munère cum aliis bonis hoc quoque allatum est, ut cuivis volenti monastici instituti arripiendi janua paterel, quæ olim impiis rerum summa polien- tibus clansa exstitisset, uti Græcis imperantibus ve- tilum erat, ne quis Christo accederet. Hinc facium tola nostra, fumilia nuntium mundo remitteret ; nique laudatissimus Pater post solitariæ vitæ certa- mina monasterii præfecturam iniret : nimirum repudiata olim etiam Nicomediensis Ecclesiæ majori prælatione solitudinis amore, cum ad eam urbis praesul hortaretur. tum puto, cum Leo Constantini filius recens auspicatus imperium religiosior haberi voluit, camque ob rem Leonis anno 1, p. 378: pr mariarum civitatum sedibus administrandis et ab- "balibus metropolitas elegit. Πeparari monasteria : excepto enim Dal- matæ præcipuo urbis monasterio, militum usibus addicts, reliqua in urbe Constantinus everterat. COMBEFIS. qua Annales Francoruin Anonymi ab Andrea Du- chesne collecti tom. is, pag, 22, et a Paulo Petavio pag. Nibelange ascripli, anto Domini (is auctori toto septennio deficit, de quo alibi) ita scribunt : Petréxit Carlus rex Romam... et ibi´ de- sponsata est Rottrad filia regis Constantino impera- tori. Poeta Saxonicus Anonymus tomi ejusdem pag.177: Necnon Rhuotrudis, reliquis quæ filia natu Major crat, Revit valde gemens obitum. Hanc et Graepram (userunt ditia regna, Quod non hae tali digua furent domina. (56) Οι θέλοντες σωθῆναι, ἀκωλύτως ἀποτάσσε (57) Rotrudem Francorum Høgua vocatam, de
καὶ ἀπέλαβεν ἡ καθολικὴ ἐκκλησία τὸν ἀρχαῖον κόσμον αὐτῆς, οὐδὲν καινὸν δογματίσασα, ἀλλὰ τὰ τῶν ἁγίων καὶ μακαρίων πατέρων δόγματα ἀσάλευτα φυλάξασα καὶ τὴν νέαν αἵρεσιν ἀποκηρύξασα τούς τε τρεῖς ψευδωνύμους πατριάρχας ἀναθεματίσασα, Ἀναστάσιον, φημί, καὶ Κωνσταντῖνον καὶ Νικήταν καὶ πάντας τοὺς ὁμόφρονας αὐτῶν. ἐγένετο δὲ ἡ πρώτη συνέλευσις καὶ καθέδρα τῶν ἐπισκόπων ἐν τῇ καθολικῇ ἁγίᾳ Σοφίᾳ τῆς Νικαίας μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ια, ἰνδικτιῶνος ια. καὶ τῷ Νοεμβρίῳ μηνὶ εἰσῆλθον πάντες ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει· καὶ προκαθίσαντες οἱ βασιλεῖς σὺν τοῖς ἐπισκόποις ἐν τῇ Μαγναύρᾳ, ὑπανεγνώσθη ὁ τόμος, καὶ ὑπέγραψεν ὅ τε βασιλεὺς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ κυρώσαντες τὴν εὐσέβειαν καὶ τὰ τῶν ἁγίων πατέρων ἀρχαῖα δόγματα, καὶ φιλοτιμησάμενοι τοὺς ἱερεῖς ἀπέλυσαν. καὶ εἰρήνευσεν ἡ τοῦ θεοῦ ἐκκλησία, εἰ καὶ ὁ ἐχθρὸς τὰ ἑαυτοῦ ζιζάνια ἐν τοῖς ἰδίοις ἐργάταις σπείρειν οὐ παύεται· ἀλλ’ ἡ τοῦ θεοῦ ἐκκλησία πάντοτε πολεμουμένη νικᾷ. θ. δ. κ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθε κοῦρσον τῶν Ἀράβων κατὰ Ῥωμανίας μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ τῶν ἀνατολικῶν θέμα, εἰς τόπον λεγόμενον Κοπιδνάδον.στρατηγήσαντα τῶν ἐκεῖσε ", καὶ ἀπέλυσεν τῷ Φε- βρουαρίῳ μηνί. Ἐν δὲ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιε' διεβλήθη - ὁ αὐτὸς Ἐλπίδιος, ὡς τὰ τῶν Καισάρων φρονῶν, καὶ ἀποστείλασα σπαθάριον Θεόφιλον παρήγγειλεν, ἵνα συντόμως ἁρπάσῃ καὶ φέρῃ αὐτόν. Τοῦ δὲ ἀπελθόν- τοῦ οὐκ ἀπέδωκαν αὐτὸν οἱ Σικελοί. Η δὲ τὴν γυναῖ καὶ αὐτοῦ δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν τοῖς υἱοῖς τῷ πραιτωρίῳ παρέπεμψεν φυλάττεσθαι. Τῷ δὲ Ἰου νίῳ μηνὶ ἀπέστειλεν πάντα τὰ πέρατικά θέματα εἰς τὰς κλεισούρας φυλάττειν καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον τῶν ᾿Αράβων, ἐπιστήσατα αὐτοῖς κεφαλὴν Ἰωάννην τὸν σακελλάριον εὐνοῦχον ὄντα καὶ οἰκειακὸν αὐτ τῆς. Ὁ δὲ Μαδὶ ἀπέστειλεν Κεβὴρ μετὰ δυνάμεως πολλῆς, καὶ συναντῶσιν ἀλλήλοις ἐν τόπῳ λεγομένῳ Μήλῳ . Καὶ κροτηθέντος πολέμου, ἡττῶνται οι "Αραβες, καὶ κτείνονται ἐξ αὐτῶν πολλοὶ, καὶ ὑπ· έστρεψαν μετ' αἰσχύνης. Ηρξαντο δὲ οἱ εὐσεβεῖς παρρησιάζεσθαι, καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ πλατύνεσθαι, καὶ οἱ θέλοντες σωθῆναι ἀποτάσσεσθαι (56), καὶ ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ ὑψοῦσθαι, καὶ τὰ μοναστήρια ἀναῤῥύεσθαι, καὶ πᾶν ἀγαθὸν φανεροῦσθαι . Εν γοῦν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τοῖς Μακροῖς τείχεσι της Θράκης άνθρωπός τις ὀρύττων εὗρεν λάρνακα, καὶ τοῦτον ἀποκαθαρὰς καὶ ἀποσκεπάσας, εὗρεν ἄνδρα κείμενον, καὶ γράμματα κεκολαμμένα ἐν τῷ λάρνακι περιέχοντα τάδε· Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου, καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν. Ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης των βασιλέων, ὦ Ηλιε, πάλιν με όψει ". Α. 1: 6974. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Εἰρήνη Κωνσταντίνον " σακελλάριον καὶ Μάμαλον πριμική- ριον πρὸς Κάρουλον ῥῆμα τῶν Φράγγων, ὅπως τὴν αὐτοῦ θυγατέρα, Ερυθρὼ λεγομένην (57), νυμφεύ ο τὸν οι προστρατηγήσαντα τῶν ἐκ. Α, πρῶτον στρατ. ἐκεῖσε τυίς. υἱοῖς Α,, υἱοῖς αὐτοῦ νυίς. Μύλῳ Α. φανερούσθαι το δίψει 1, Όψεις Κωνστάην, τὸν Σακ. Λ. οι καὶ οἱ θέλοντες κ τὸν πριμμ. - -- τὸν ῥῆγα Α. εθαι Αλλ᾽ ἧκεν ἡμῖν ἡ Χριστοφόρος Ειρήνη, ή φε- ρωνύμως βασιλεύσασα, ἐξ ἧς μετὰ τῶν ἄλλων καλών, καὶ ἡ τοῦ μονάζειν παντὶ τῷ βουλομένῳ ἀνέψχτο θύρα, πάλαι ὑπὸ ἀσεβοῦς βασιλείας, κεκλεισμένη, καθάπερ ὑπὸ Ἑλληνιζούσης τὸ Χριστιανίζειν. Εντευ- δεν ἢ περὶ ἡμᾶς μὲν πανέστιος αποταγή τοῦ δὲ πανευφήμου Πατρός ἡ μετὰ τὴν ἡσυχίαν ἡγεμονία. "Αρχειν τῆς Νικομηδέων ἐκκλη σίας ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα προέδρου προτρέπεται: μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο : Καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρ βύεσθαι. CHRONOGRAPHIA. A Siciliae, quam prius administraverat, ducem prafe A. VARIE B cit, et meuse Februario in provinciam dimisit, mensisque Aprilis subinde die uecimo quinto klpi- dium eumdem tanquam in Cæsarum mentem incli- nantem accusatum, misso Theophilo spathario, quantocius rapi et ad se adduci jussit. Sed cumi Theophilus in provinciam appulisset, Siculi ducem ei Tradere recusarunt. Quare conjugem ejus cæsam et capite tonsam una cum filiis sub custodia deti- mendam in prætorium transmisit. Porro Junio mense clusuris custodiendis, et cohibendis Arabuín excursibus copias omnes transfretanas expedivit, Joanne sacelfario eunucho proprio domestico eis- dem in caput et præfectum assignato. Ex adverso Madi militiam hostilem Ceber duce comparavit et instruxit. Occurrunt itaque invicem oppositæ sibi ncies ad locum, cui nomen Melus, et inito certa - mine vincuntur Arabes, et plurimis eorum cæsis, cum ignominia reversi sunt. Tunc temporis Deo quique devoti liberius eum colere, verbum Del propagari, qui salutem quærerent, hæresibus nun- tium mittere, Dei laudes efferri, asseri in liberta- tem monasteria, bonum omne denique reparari. Sub hoc quoque tempus quidam ad Longos Thira- ciæ muros fodiens tumulum offendit, quo terra et pulvere mundato atque recluso, virum intus jacentem litterasque uruæ insculptas in hanc sen `tentiam invenit; Christus ex Maria Virgine nasce tur, et credo in eum, Sub Constantino et Irene, C Sul, iterum me videbis. A. C. 774.— Hoc anno Irene Constantinum sacella rium, et Marrulum primicerium ad Carolumn France- rum regem delegavit, filiæ ejus Erytkrus momine filio suo Constantino conjugis petendæ gratia. Pactisque LECTIONES. edil. es A. om. Aef. vulg: JAC. GOAR! NOTÆ. Reg. etc. Bene Anast., qui volebant salvari, sine impedimento mundo renuntiare: monachi in- stitutum arripere quod Constantino imperante capitale fuit: quin et Leone ejus filio, uti anno ipso superiori auctor prosecutus est. Nihil ad rem quod redditum est, hæresibus nuntium remittere. Noti tituli de renuntiantibus. Laudatus sæpe Theo-D dorus: As venti nobis Chrish plena spiritu Irene, quæ prg nominis ratione pacale imperium administravil. Hujus munère cum aliis bonis hoc quoque allatum est, ut cuivis volenti monastici instituti arripiendi janua paterel, quæ olim impiis rerum summa polien- tibus clansa exstitisset, uti Græcis imperantibus ve- tilum erat, ne quis Christo accederet. Hinc facium tola nostra, fumilia nuntium mundo remitteret ; nique laudatissimus Pater post solitariæ vitæ certa- mina monasterii præfecturam iniret : nimirum repudiata olim etiam Nicomediensis Ecclesiæ majori prælatione solitudinis amore, cum ad eam urbis praesul hortaretur. tum puto, cum Leo Constantini filius recens auspicatus imperium religiosior haberi voluit, camque ob rem Leonis anno 1, p. 378: pr mariarum civitatum sedibus administrandis et ab- "balibus metropolitas elegit. Πeparari monasteria : excepto enim Dal- matæ præcipuo urbis monasterio, militum usibus addicts, reliqua in urbe Constantinus everterat. COMBEFIS. qua Annales Francoruin Anonymi ab Andrea Du- chesne collecti tom. is, pag, 22, et a Paulo Petavio pag. Nibelange ascripli, anto Domini (is auctori toto septennio deficit, de quo alibi) ita scribunt : Petréxit Carlus rex Romam... et ibi´ de- sponsata est Rottrad filia regis Constantino impera- tori. Poeta Saxonicus Anonymus tomi ejusdem pag.177: Necnon Rhuotrudis, reliquis quæ filia natu Major crat, Revit valde gemens obitum. Hanc et Graepram (userunt ditia regna, Quod non hae tali digua furent domina. (56) Οι θέλοντες σωθῆναι, ἀκωλύτως ἀποτάσσε (57) Rotrudem Francorum Høgua vocatam, de
καὶ ἐπισυναχθέντες οἱ τῶν Ῥωμαίων στρατηγοὶ ἐπολέμησαν μετ’ αὐτῶν, καὶ ἡττήθησαν, καὶ ἀπέθανον πολλοί, καὶ ἐκ τῶν ἐξορισθέντων δὲ σχολαρίων οὐκ ὀλίγοι· ἔπεσε δὲ καὶ Διογένης, ὁ τῶν ἀνατολικῶν τουρμάρχης ἱκανός, καὶ τοῦ Ὀψικίου ἄρχοντες. λύσασα δὲ ἡ βασίλισσα Εἰρήνη τὴν πρὸς τοὺς Φράγγους συναλλαγὴν ἀπέλυσε Θεοφάνην τὸν πρωτοσπαθάριον, καὶ ἤγαγε κόρην ἐκ τῶν Ἀρμενιάκων ὀνόματι Μαρίαν ἀπὸ Ἀμνίας, καὶ ἔζευξεν αὐτὴν Κωνσταντίνῳ τῷ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτῆς, πολλὰ λυπουμένου αὐτοῦ καὶ μὴ θέλοντος διὰ τὴν πρὸς τὴν τοῦ Καρούλου θυγατέρα, τοῦ ῥηγὸς τῶν Φράγγων, σχέσιν, ἣν ἦν προμνηστευσάμενος. καὶ ἐπετέλεσαν τοὺς γάμους αὐτοῦ μηνὶ Νοεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιβ. Φιλητὸς δέ, ὁ τῆς Θρᾴκης στρατηγός, ἀπελθὼν ἐν τῷ Στρυμῶνι καὶ ἀφυλάκτως ἀπληκεύσας, ἐπιπεσόντων αὐτῷ ἄφνω Βουλγάρων, ἀνῃρέθη ὑπ’ αὐτῶν σὺν καὶ ἄλλοις πολλοῖς. ἀποστείλασα δὲ Εἰρήνη Ἰωάννην, τὸν σακελλάριον καὶ λογοθέτην τοῦ στρατιωτικοῦ, εἰς Λογγιβαρδίαν μετὰ καὶ Θεοδότου τοῦ ποτε ῥηγὸς τῆς μεγάλης Λογγιβαρδίας πρὸς τὸ εἰ δυνηθείη ἀμύνασθαι τὸν Κάρουλον, καὶ ἀποσπάσαι τινὰς ἐξ αὐτοῦ.στρατηγήσαντα τῶν ἐκεῖσε ", καὶ ἀπέλυσεν τῷ Φε- βρουαρίῳ μηνί. Ἐν δὲ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιε' διεβλήθη - ὁ αὐτὸς Ἐλπίδιος, ὡς τὰ τῶν Καισάρων φρονῶν, καὶ ἀποστείλασα σπαθάριον Θεόφιλον παρήγγειλεν, ἵνα συντόμως ἁρπάσῃ καὶ φέρῃ αὐτόν. Τοῦ δὲ ἀπελθόν- τοῦ οὐκ ἀπέδωκαν αὐτὸν οἱ Σικελοί. Η δὲ τὴν γυναῖ καὶ αὐτοῦ δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν τοῖς υἱοῖς τῷ πραιτωρίῳ παρέπεμψεν φυλάττεσθαι. Τῷ δὲ Ἰου νίῳ μηνὶ ἀπέστειλεν πάντα τὰ πέρατικά θέματα εἰς τὰς κλεισούρας φυλάττειν καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον τῶν ᾿Αράβων, ἐπιστήσατα αὐτοῖς κεφαλὴν Ἰωάννην τὸν σακελλάριον εὐνοῦχον ὄντα καὶ οἰκειακὸν αὐτ τῆς. Ὁ δὲ Μαδὶ ἀπέστειλεν Κεβὴρ μετὰ δυνάμεως πολλῆς, καὶ συναντῶσιν ἀλλήλοις ἐν τόπῳ λεγομένῳ Μήλῳ . Καὶ κροτηθέντος πολέμου, ἡττῶνται οι "Αραβες, καὶ κτείνονται ἐξ αὐτῶν πολλοὶ, καὶ ὑπ· έστρεψαν μετ' αἰσχύνης. Ηρξαντο δὲ οἱ εὐσεβεῖς παρρησιάζεσθαι, καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ πλατύνεσθαι, καὶ οἱ θέλοντες σωθῆναι ἀποτάσσεσθαι (56), καὶ ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ ὑψοῦσθαι, καὶ τὰ μοναστήρια ἀναῤῥύεσθαι, καὶ πᾶν ἀγαθὸν φανεροῦσθαι . Εν γοῦν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τοῖς Μακροῖς τείχεσι της Θράκης άνθρωπός τις ὀρύττων εὗρεν λάρνακα, καὶ τοῦτον ἀποκαθαρὰς καὶ ἀποσκεπάσας, εὗρεν ἄνδρα κείμενον, καὶ γράμματα κεκολαμμένα ἐν τῷ λάρνακι περιέχοντα τάδε· Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου, καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν. Ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης των βασιλέων, ὦ Ηλιε, πάλιν με όψει ". Α. 1: 6974. -- Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Εἰρήνη Κωνσταντίνον " σακελλάριον καὶ Μάμαλον πριμική- ριον πρὸς Κάρουλον ῥῆμα τῶν Φράγγων, ὅπως τὴν αὐτοῦ θυγατέρα, Ερυθρὼ λεγομένην (57), νυμφεύ ο τὸν οι προστρατηγήσαντα τῶν ἐκ. Α, πρῶτον στρατ. ἐκεῖσε τυίς. υἱοῖς Α,, υἱοῖς αὐτοῦ νυίς. Μύλῳ Α. φανερούσθαι το δίψει 1, Όψεις Κωνστάην, τὸν Σακ. Λ. οι καὶ οἱ θέλοντες κ τὸν πριμμ. - -- τὸν ῥῆγα Α. εθαι Αλλ᾽ ἧκεν ἡμῖν ἡ Χριστοφόρος Ειρήνη, ή φε- ρωνύμως βασιλεύσασα, ἐξ ἧς μετὰ τῶν ἄλλων καλών, καὶ ἡ τοῦ μονάζειν παντὶ τῷ βουλομένῳ ἀνέψχτο θύρα, πάλαι ὑπὸ ἀσεβοῦς βασιλείας, κεκλεισμένη, καθάπερ ὑπὸ Ἑλληνιζούσης τὸ Χριστιανίζειν. Εντευ- δεν ἢ περὶ ἡμᾶς μὲν πανέστιος αποταγή τοῦ δὲ πανευφήμου Πατρός ἡ μετὰ τὴν ἡσυχίαν ἡγεμονία. "Αρχειν τῆς Νικομηδέων ἐκκλη σίας ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα προέδρου προτρέπεται: μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο : Καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρ βύεσθαι. CHRONOGRAPHIA. A Siciliae, quam prius administraverat, ducem prafe A. VARIE B cit, et meuse Februario in provinciam dimisit, mensisque Aprilis subinde die uecimo quinto klpi- dium eumdem tanquam in Cæsarum mentem incli- nantem accusatum, misso Theophilo spathario, quantocius rapi et ad se adduci jussit. Sed cumi Theophilus in provinciam appulisset, Siculi ducem ei Tradere recusarunt. Quare conjugem ejus cæsam et capite tonsam una cum filiis sub custodia deti- mendam in prætorium transmisit. Porro Junio mense clusuris custodiendis, et cohibendis Arabuín excursibus copias omnes transfretanas expedivit, Joanne sacelfario eunucho proprio domestico eis- dem in caput et præfectum assignato. Ex adverso Madi militiam hostilem Ceber duce comparavit et instruxit. Occurrunt itaque invicem oppositæ sibi ncies ad locum, cui nomen Melus, et inito certa - mine vincuntur Arabes, et plurimis eorum cæsis, cum ignominia reversi sunt. Tunc temporis Deo quique devoti liberius eum colere, verbum Del propagari, qui salutem quærerent, hæresibus nun- tium mittere, Dei laudes efferri, asseri in liberta- tem monasteria, bonum omne denique reparari. Sub hoc quoque tempus quidam ad Longos Thira- ciæ muros fodiens tumulum offendit, quo terra et pulvere mundato atque recluso, virum intus jacentem litterasque uruæ insculptas in hanc sen `tentiam invenit; Christus ex Maria Virgine nasce tur, et credo in eum, Sub Constantino et Irene, C Sul, iterum me videbis. A. C. 774.— Hoc anno Irene Constantinum sacella rium, et Marrulum primicerium ad Carolumn France- rum regem delegavit, filiæ ejus Erytkrus momine filio suo Constantino conjugis petendæ gratia. Pactisque LECTIONES. edil. es A. om. Aef. vulg: JAC. GOAR! NOTÆ. Reg. etc. Bene Anast., qui volebant salvari, sine impedimento mundo renuntiare: monachi in- stitutum arripere quod Constantino imperante capitale fuit: quin et Leone ejus filio, uti anno ipso superiori auctor prosecutus est. Nihil ad rem quod redditum est, hæresibus nuntium remittere. Noti tituli de renuntiantibus. Laudatus sæpe Theo-D dorus: As venti nobis Chrish plena spiritu Irene, quæ prg nominis ratione pacale imperium administravil. Hujus munère cum aliis bonis hoc quoque allatum est, ut cuivis volenti monastici instituti arripiendi janua paterel, quæ olim impiis rerum summa polien- tibus clansa exstitisset, uti Græcis imperantibus ve- tilum erat, ne quis Christo accederet. Hinc facium tola nostra, fumilia nuntium mundo remitteret ; nique laudatissimus Pater post solitariæ vitæ certa- mina monasterii præfecturam iniret : nimirum repudiata olim etiam Nicomediensis Ecclesiæ majori prælatione solitudinis amore, cum ad eam urbis praesul hortaretur. tum puto, cum Leo Constantini filius recens auspicatus imperium religiosior haberi voluit, camque ob rem Leonis anno 1, p. 378: pr mariarum civitatum sedibus administrandis et ab- "balibus metropolitas elegit. Πeparari monasteria : excepto enim Dal- matæ præcipuo urbis monasterio, militum usibus addicts, reliqua in urbe Constantinus everterat. COMBEFIS. qua Annales Francoruin Anonymi ab Andrea Du- chesne collecti tom. is, pag, 22, et a Paulo Petavio pag. Nibelange ascripli, anto Domini (is auctori toto septennio deficit, de quo alibi) ita scribunt : Petréxit Carlus rex Romam... et ibi´ de- sponsata est Rottrad filia regis Constantino impera- tori. Poeta Saxonicus Anonymus tomi ejusdem pag.177: Necnon Rhuotrudis, reliquis quæ filia natu Major crat, Revit valde gemens obitum. Hanc et Graepram (userunt ditia regna, Quod non hae tali digua furent domina. (56) Οι θέλοντες σωθῆναι, ἀκωλύτως ἀποτάσσε (57) Rotrudem Francorum Høgua vocatam, de
PG 108:921καὶ κατῆλθον οὖν σὺν Θεοδώρῳ πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ Σικελίας· καὶ πολέμου κροτηθέντος, ἐκρατήθη ὑπὸ τῶν Φράγγων ὁ αὐτὸς Ἰωάννης καὶ δεινῶς ἀνῃρέθη. ι. ε. κα. 2. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκίνησεν ὁ διάβολος φθόνῳ τῆς εὐσεβείας τῶν βασιλέων ἀνθρώπους πονηρούς, καὶ συνέβαλον τὴν μητέρα κατὰ τοῦ υἱοῦ, καὶ τὸν υἱὸν κατὰ τῆς μητρός. ἔπεισαν γὰρ αὐτὴν ὡς ἐκ προγνωστικῶν πληροφορηθέντες, ὅτι οὐκ ἔστιν ὡρισμένον παρὰ τῷ θεῷ κρατῆσαι τὸν υἱόν σου τὴν βασιλείαν, εἰ μὴ σή ἐστιν, ἐκ θεοῦ δεδομένη σοι. αὐτὴ δὲ ὡς γυνὴ ἐξαπατηθεῖσα, ἔχουσα δὲ καὶ τὸ φίλαρχον, ἐπληροφορήθη οὕτως εἶναι, καὶ οὐκ ἐλογίσατο, ὅτι αὐτοὶ θέλοντες διοικεῖν τὰ πράγματα τοῦτο προεφασίσαντο. τοῦ οὖν βασιλέως γεγονότος εἰκοσαετοῦς, ῥωμαλέου τε ὄντος καὶ ἱκανοῦ πάνυ, ἑώρα ἑαυτὸν μηδὲν ἐξουσιάζοντα· καὶ ἐλυπεῖτο βλέπων Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τὰ πάντα κατέχοντα, καὶ πάντας πρὸς αὐτὸν προερχομένους, [καὶ] μηδενὸς τολμῶντος τῷ βασιλεῖ συχνάσαι.ρήνη μετὰ τῶν 'Αράβων καὶ ἄδειαν εὑροῦσα, ἀποστέλ λει Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τοῦ οξέος σε δρόμου μετὰ δυνάμεως πολλῆς κατὰ τῶν Σκλαβίνων ἐθνῶν. Καὶ κατελθὼν ἐπὶ Θεσσαλονίκην καὶ Ἑλλάδα, ὑπέταξε πάντας καὶ ὑποφόρους ἐποίησε τῇ βασιλεία. Εἰσῆλθεν δὲ καὶ ἐν Πελοποννήσῳ, καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν καὶ λάφυρα ἤγαγεν τῇ τῶν Ῥω μαίων βασιλείᾳ. Τούτῳ τῷ ἔτες εἰρηνεύσασα Ει- Δ Δ. Α. Μ. 6376. — Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἰανουαρίῳ Ινδικτιώνος ζ' κατέλαβεν Σταυράκιος ὁ προῤῥηθεὶς ἐκ τῶν Σκλαβίνων, καὶ ἐθριάμβευσε τὰ ἐπινίκια ἐπὶ ἱπποδρομίας. Τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ζ' Ινδι χτιῶνος ἐξῆλθεν ἡ βασίλισσα Ειρήνη σὺν τῷ υἱῷ αὐτ τῆς μετά το δυνάμεως πολλῆς ἐπὶ τὴν Θράκην, ἐπι- · φερομένη όργανα και μουσικά, καὶ ἀπῆλθεν ἕως Βερροίας, καὶ ταύτην οἰκοδομηθῆναι κελεύσασα, επωνόμασεν τε αὐτὴν Εἰρηνούπολιν, Κατῆλθεν δὲ έως Φιλιππουπόλεως μετὰ πάσης ἀπαθείας (10), καὶ ὑπέστρεψεν ἐν εἰρήνῃ, κτίσασα καὶ τὴν Αγχίαλον. · Τῷ δ' αὐτῷ ἔτσι καὶ “ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς Μαδί, ὁ καὶ Μουαμίδ, τέθνηκεν, καὶ ἐκράτησεν Μωσής (81) ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῇ δὲ λα' τοῦ Αὐγούστου μηνός της · αὐτῆς ζ' ινδικτιώνος Παῦλος ὁ ὅσιος καὶ ἀγιώτατος πατριάρχης ἀσθενήσας, κατέλιπεν τὸν θρόνον, καὶ κατελθὼν ἐν τῇ μονῇ τοῦ Φλώρου, ἔλαβε τὸ μοναδι τὸν σχήμα, χωρὶς εἰδήσεως τῆς βασιλίσσης κ. Μα θοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα παραγίνεται πρὸς αὐτὸν σὺν τῷ υἱῷ λυπουμένη καὶ καταβοῶσα αὐτοῦ· ὅτι Διὰ τί τοῦτο ἐποίησας; Ὁ δὲ μετὰ θρήνων πολ- λῶν ἔφη πρὸς αὐτήν· Εἶθα μηδὲ πρότερον θισα ἐν τῷ τῆς ἱερωσύνης θρόνῳ τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ τυραννουμένης καὶ ἐσχισμένης οὔσης ἐν τῶν λοιπῶν καθολικών θρόνων καὶ ἀναθε ματιζομένης ! Ἡ δὲ προσκαλεσαμένη τούς τε οι πάν τριχίους καὶ τοὺς τῆς συγκλήτου λογάδας, απέστες. λεν πρὸς αὐτὸν ἀκοῦσαι τὰ παρ' αὐτοῦ λεγόμενα. Ο δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἐὰν μὴ σύνοδος οικουμεν νικὴ γένηται, καὶ τὸ σφάλμα τὸ δν ἐν τῇ μέσῃ ὑμῶν διορθωθῇ, οὐκ ἔχετε σωτηρίαν. Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Καὶ ἵνα τι υπέγραψας ἐν τῷ χειροτονεί- σθαί σε τοῦ μὴ προσκυνεῖν εἰκόνας; Ο δὲ ἔφη, ὅτι Διὰ τοῦτο θρηνῶ καὶ πρὸς τὴν μετάνοιαν κατ έφυγον, δεόμενος τοῦ Θεοῦ, ὅπως μὴ ὡς ἱερέα με ποιάσῃ σιγήσαντα ἕως τοῦ νῦν, καὶ μὴ κηρύ. ξαντα τὴν ἀλήθειαν τῷ φόβῳ τῆς μανίας ὑμῶν Ἐν τούτοις ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ, καταλιπών θρήνον πολύν τῇ τι να βασιλείᾳ καὶ τοῖς εὐσεβέσιν ἀνθρώποις τῆς πολιτείας. Σεβάσμιος γὰρ ἦν ὁ ἀνὴς καὶ ἐλεή μων ὑπὲρ μέτρον καὶ πάσης αἰδοῦς ἐν ἄξιος, καὶ πιο στιν πολλὴν ἐκέκτητο ἥ τε πολιτεία καὶ ἡ " βασιλεία ἐκά Α. σε οξέος. Α, ὀξέον Ιαν. ίνδ. μασαν το καθολικών τε Α. καὶ ἐλ. αἰδοῦς Δ. οὐ καὶ ἡ Α, - ζ' Α. Ιαν. ζ' μετὰ Α, καὶ σε επωνόμασεν Α, επωνό βασιλίσσης Α. βασιλείας οι πρότερον Α. ποταπόν ναίκ σε εἰς τὴν μέσην Α. $3 τῷ φ. τ. μ. ύ. τε Α. ἥ τε · CHRONOGRAPHIA. - A. M. 6275. C. 775. Hoc anno Irene pace cum Arabibus confecta, bellorum cura vacans, Stauracium patri- cium et celeris cursus logothetam cum numeroso exercitu adversus Sclavinorum nationes misit, qui, cum Thessalonicam et Græciam adiisset, regionem ‘omnem imperio subjecit et tributum pendere co- egit. Quin etiam Peloponnesum penetrans capti- vorum ingentem turbam et spolia in Romanam di- tionem retulit. - · B C D C. 776. Ηoc anno mense Januario indictione septima Stauracius, quem memoravi, ex Sclavina expeditione regressus, victoriæ solemnia ducto per cireum triumpho peregit. Mense vero Maio ejusdem indictionis septimæ imperatrix Irene una cum ßlio et valido copiarum comitatu in Thraciam profecto est, organa reliquaque musica instrumenta secum deferens, et Berrhoeam usque contendit, eamque mox reparari jussam Irenopolim appellavit. Post. medum Philippopolim usque citra periculi timorem perrexit, et cum pace Cpolim reversa est, eo in itl- nere Anchialo restaurari jussa. Eodem pariter anno Madi, Arabam dux, qui eliam Muamed, obiit, et alius ejus Moses principatum obtinuit. Mensis autem Augusti die tricesimo primo eadem indictione Paulus, vit religiosus et patriarcha sanctissimus in morbum incidens throno nuntium remisit, et ad Flori monasterium se conferens, ibi imperatrics propositi ejus inscia, monasticum habitum assum- psit. Rel gestæ notitiam ut habuit imperatrix, con- festim eum cum filio convenit, ac querulis vocibus insectata, Quid hoc, inquit, fecisti ? llle lacrymis per- fusus responsum ad eam dedit: Utinam Ecclesia Dei tyrannice administrata ot a eliquis thronis ea de causa rescissa¸dirisque et exsecrationibus devota, in sacerdotii throno Cpoleos nunquam ego sedissem. Illa patricios et senatus spectatissimos quosque ad se primum accitos ad eum postmodum desti- navit, quæ ipse narraret ore proprio audituros. Qui ad ipsos Nist synodum, inquit, universalem coegeritis, et obtinentem apud vos correxeritis errorém, nulla vobis superest salus. Responderunt ipsi: Cur ˝ergo patriarcha designatus inter ordinationis solem- nia imagines te nunquam adoraturum subscripsisti ? Tum ille : Næc, ait, lacrymarum mearum causa est ; illud me ad penitentiam amplexandam impulit, Deum deprecantem, ne me veluti pontificem hucusque mutum · redditum, nec veritatem (solo insaniæ vestræ metu detentum) palam enuntiantem corripial. Inter has voces Paulus in pace obdormivit, magno de se tam imperatrici, quam cæteris in republica pietate con- spicuiş viris luctu relicto. Venerabilis quippe vir VARIE LECTIONES. vulg. vulg. $8 47xat prius add. ex A. add. ex A. add. ex om. vulg. vulg. vulg. om. f. add. ex vulg. JAC. GUARI NOTÆ. 60) Sclavoruin et Bulgarorum incursibus et metu libera. (61) Musa Alt-hadi Ecchellensi scribitur.
PG 108:923καὶ βουλευσάμενος τοῖς οἰκείοις αὐτοῦ ἀνθρώποις, ὀλιγοστοῖς οὖσιν, καὶ Πέτρῳ μαγίστρῳ καὶ Θεοδώρῳ πατρικίῳ τῷ Καμουλιανῷ καὶ Δαμιανῷ πατρικίῳ, ἐκύρωσε τοῦ πιάσαι αὐτὸν καὶ ἐξορίσαι ἐν Σικελίᾳ, καὶ κρατῆσαι αὐτὸν τὸ βασίλειον μετὰ τῆς ἰδίας μητρός. τῇ δὲ θ τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς ιγ ἰνδικτιῶνος σεισμὸς γέγονε φοβερώτατος, ὥστε μὴ τολμᾷν τινας ἐν οἴκῳ καθευδῆσαι, ἀλλὰ πάντας εἰς τοὺς κήπους καὶ τὰ ἐξάερα σκηνὰς ποιήσαντας διάγειν. ἡ δὲ βασίλισσα ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξῆλθεν ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι. μηνυθείσης δὲ τῷ Σταυρακίῳ τῆς προφάσεως ταύτης, συγκινεῖ τὴν Αὐγούσταν κατὰ τοῦ υἱοῦ, καὶ πιάσασα τοὺς ἀνθρώπους τοῦ βασιλέως, πάντας δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν Ἰωάννῃ τῷ πρωτοσπαθαρίῳ καὶ βαγύλῳ αὐτοῦ, τῷ λεγομένῳ Πικριδίῳ, ἐξώρισεν ἐπὶ τὰ κατωτικὰ μέρη ἕως Σικελίας. τὸν δὲ μάγιστρον Πέτρον ἀτιμίαις περιβαλοῦσα ἐκάθισεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ὁμοίως καὶ Θεόδωρον πατρίκιον, τὸν Καμουλιανόν· τὸν δὲ πατρίκιον Δαμιανὸν δείρασα καὶ κουρεύσασα εἰς Ἀπολλωνιάδα τὸ κάστρον ἐξώρισεν. τύψασα δὲ καὶ τὸν υἱὸν καὶ πολλὰ λοιδορήσασα ἀπρόϊτον ἐποίησεν ἐπὶ ἡμέρας ἱκανάς.Α πρὸς αὐτόν. Εκ τοτε λοιπόν ήρξατο λαλείσθαι ἀμφιβάλλεσθαι ὁ περὶ δε τῶν ἁγίων καὶ σεπτών κόνων λόγος παρρησίᾳ ὑπὸ πάντων. Α. Μ..6277. - Αράβων ἀρχηγοῦ Μωση στις · Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου Ταμ Κωνσταντ Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει συναγαγοῦσα ἡ βασίλισσα Ειρ πάντα τὸν λαὸν εἰς τὴν Μαγναῦραν ἔφη πρὸς τύπ Γινώσκετε, ἀδελφοί, τί πεποίηκεν ὁ Παλα τριάρχης· καὶ εἰ μὲν ἔζη, οὐκ ἂν κατεδεξάμε τοῦτον ἀφεῖναι τα μὲν τῆς ἀρχιερωσύνης θέλ εἰ καὶ μοναδικὸν σχῆμα περιεβάλλετο. Επι Β ὡς τῷ Θεῷ ἀρεστὸν ἦν, τοῦ βίου μετέστη τίσωμεν ἀνθρώπου ", ός τις δύναται ποιμένα ἡμᾶς, καὶ τὴν Ἐκκλησὶὰν τοῦ Θεοῦ ἐπιστημ λόγοις διδασκαλικοῖς οι. Πάντες δὲ ὁμοφώνως εἶ μὴ εἶναι ἄλλον, εἰ μὴ Ταράσιον τὸν ἀσηκρήτις. Ε ἔφη πρὸς αὐτούς· Καὶ ἡμεῖς τὸν αὐτὸς ψηφιζόμε ἀλλ' ἀπειθεῖ. Καὶ εἰπάτω δ: δι' ἣν αἰτίαν οὐ δέχε τὴν ψῆφον τῆς βασιλείας καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ δὲ ἀπελογήσατο τῷ λαῷ λέγων· Οἱ τῆς ἀρωμή του στεως ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν φύλακες και ζηλωτα εἰς δόξαν Θεοῦ γινομένων πιστοὶ βασιλεῖς ἡμῶν, εάν τῶν εἰς ἀρέσκειαν αὐτοῦ καὶ συμφέρον ἡμῶν φροντίδα ποιούμενοι, μάλιστα δὲ τῶν ἐκκλη στικῶν καὶ νῦν ἐπιμελῶς διαμεριμνήσαντες, καὶ νοηθέντες τοῦ ἀρχιερέα προχειρισθῆναι ἐν ταύτῃ βασιλίδι αὐτῶν πόλει, ἐπὶ τὸν εὐσεβῆ αὐτῶν νῦν ἀνέλαβον, καὶ φανερῶς μοι τὸ βεβουλευμένον αυτο ἐξειπεῖν ἐκέλευσαν. Ἐμοῦ δὲ πρὸς τοῦτο ἀ εμαυτόν τε άποφηναμένου, και οι μηδεμίαν συν τάθεσιν ποιησαμένου εἰς τὸ ζυγὸν τοῦ φορτίου με νάμενόν με το βαστάσαι ἢ ὑπενεγκεῖν, ἐκέλευσαν προαγαγεῖν κατὰ πρόσωπον ὑμῶν· διότι καὶ σύμ μοι γεγόνατε τῇ βουλῇ ταύτῃ. Καὶ νῦν, ὁ ἐν φοβούμενοι τὸν Θεὸν, καὶ ἔχοντες αὐτὸν ἀεὶ ἐν καρδίαις ὑμῶν, οἱ τῇ Χριστοῦ τε κλήσει, τοῦ ἀλ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ὀνομαζόμενοι, Χριστιανοὶ λέγω, Η σατε βραχὺν λόγον απολογίας παρὰ τῆς ἡμεν εὐτελείας καὶ αὐθενότητος. Ἐγὼ μὲν εἴ τι της ε δέσιν ἡμῶν βασιλεῦσιν καὶ κατὰ πάντα ὀρθοδόξο ἀπολογησάμην, καὶ ἐνώπιον ὑμῶν προσαπολα μαι τι, φόβῳ συνέχομαι συγκαταθέσθαι ἐπὶ τῇ ἡ ταύτῃ, καὶ εὐλαβοῦμαι ἀπὸ προσώπου του προσδραμείν οὕτως, καὶ ὡς ἔτυχεν ἀπεριπές ἵνα μὴ ὑποπέσω φοβερώ κατακρίματι. Εἰ τ θείων φωνῶν ἀκροασάμενος οὐρανόν τε ἐσχηνούς δευτήριον, καὶ παραδείσου θεωρὸς γενόμενος, ο σας τε ἄῤῥητα βήματα, καὶ βαστάσας τὸ ὄνομα Θεοῦ ἐνώπιον ἐθνῶν καὶ βασιλέων, Παύλος Α κι ευ υἱ ἀμφιβ. ὁ περὶ Α, ἀμφ. [ὅπως ὁ π. σε ἀφεῖναι Α. ἀφῆσαι ναι. " ανθρώπου Α. άνθρωπον το ποιμάναι Α. Γ. οι διδασκαλίας Γ. οι τὸν Α. εἰπάτω Α, εἴπῃ την φρο ποιούμ. Α. σε αὐτοῖς] ἐξ αὐτῆς Α. οι ἐμαυτὸν Α, αὐτὸν καὶ σε με απ τῇ Χριστοῦ Α, τοῦ Θεοῦ το καὶ κατὰ πάντα όρθ. Α, κατά πάντα οτι όρθ. ἀπολ. Α. ἀπολ. THEOPHANIS exstitit, et misericordize operibus impenleulis bene affectus omnique omnino dignus reverentia, Baxi- mamque ei fidem cum imperatrix, tum respublica habebat. Cæterum ab hoc tempore colloquia atque bus haberi cœperunt, A. C. 777. MINS, - Arabum ducis Mosis annus pri- Cpoleos episcopi Tarasii ennus primus. dissertationes de sacris imaginibus libere ab on A. Hoc anno imperatrix Irene populum universum ad Magnauram congregatum in bune modum allo- cuta est: Quid pariarcha Paulus egerit, fratres, novistis. At si diutius vixisset, non eum sane mo- nastica licet habitu indutum præsulatus thronum deserere permisissemus. Verum quoniam ita Deo placitum fuit, vita decederet, nunc hominem di- ligentius perquiramus, qui nus pastoralis cara re- gere, et Ecclesiam Dei verborum doctrina confirmare valeat. Una voce omnes, alium a Tarasio, qui tunc asecretis erat, se nescire responderunt. Imperatrix iterum ad populum : Esmdem patriarcham, inquit, dorernimus, verum onus recusat. Causam tamen, propter quam imperii populique non admittit electio- nem, ipse palam exponat. Illé defensionem suam 'coram populo instituens, in hæc vérha dixit: Incul- patam fidei nostra, id est Christians, defensores, rumque omnium, qut ad Dei gloriam pertingmt, vindices acerrimi imperatores nostri, «lum res omiles, quas numini gratas, vel nobis utiles fore sciunt, maxime vero quæ spectant adl Ecclesiam, procuraut, idque nunc summo studio agentes, et pontifex in C sua urbe imperante crečtur, me pio animo concepere, ineumque super ea re consilium, ipsis palam significaretur, jussere. Cum vere boc munere prorsus indignum me profiterer, nec ullum super ea re consensum praestarem, utpote qui tanti oneris jugum portare ac sufferve minime valerem, jusserunt, ut in conspectum vestrum omnium pro- direm, quod nimirum consilium istiusmodi suffra- gio vestro universi comprobaveritis. Quamobrem, vīri qui Deum timetis atque eum semper præ cor- dibus vestris geritis, qui Dei appellatione, Dei, iuquam, veri nostri nomine, Christianos intelligo, insigniti estis, brevissimum sermonem, quem pro me, qua animi angustia et vilitate instructus sumu a natura, dicere institui, attente audiatis velim. Quæcumque enim prius religiosis et undequaque orthodoxis imperatoribus pro me dixi, omnia ad vos referam impræsentiarum. Me iu banc electionem consentire timor prapedit, Deique conspectum vereor, ot sic timere atque incónsulte in hanc con- 'curram, ne horrendæ damnationi obnoxius flam. Si enim vir ille, qui Dei voce pro magistro, et to b VARIÆ LECTIONES. vulg. om. add. ex vulg. om. vulg. " add. ex A. prins vulg. vulg. vulg.
PG 108:925ἤρξατο δὲ ὁρκίζειν τὸν στρατόν, ὅτι ἕως οὗ ζῇς, οὐ καταδεξόμεθα τὸν υἱόν σου κρατῆσαι. καὶ ὤμνυον πάντες οὕτως, μηδενὸς τολμῶντος ἀντειπεῖν περὶ τούτου τὸ σύνολον. στόλος δὲ ἐξῆλθεν Ἀράβων ἐπὶ Κύπρον, καὶ τοῦτο προγνοῦσα ἡ βασίλισσα ἐσώρευσε καὶ αὐτὴ πάντα τὰ Ῥωμαϊκὰ πλωί̈ματα καὶ ἀπέλυσε κατ’ αὐτῶν. ἐλθόντες δὲ ἕως τὰ Μύρα ἀμφότεροι οἱ στρατηγοὶ ἔκαμψαν τὸν ἀκρωτῆρα τῶν Χελιδονίων καὶ εἰσῆλθον ἐπὶ τὸν κόλπον Ἀταλείας. οἱ δὲ Ἄραβες κινήσαντες ἀπὸ τῆς Κύπρου, καὶ εὐδίας αὐτοὺς καταλαβούσης, περιεφέροντο ἐν τῷ πελάγει. ἀναφανέντων δὲ αὐτῶν τὴν γῆν, εἶδον αὐτοὺς οἱ στρατηγοί, καὶ παραταξάμενοι ἡτοιμάσθησαν τοῦ πολεμεῖν. Θεόφιλος δέ, ὁ τῶν Κιβυραιωτῶν στρατηγός, ῥωμαλέος ἀνὴρ καὶ ἱκανώτατος ὤν, θαρσήσας καὶ πάντων προεξελθὼν τούτοις τε συμβαλών, ἐκρατήθη ὑπ’ αὐτῶν, ὃν ἐπαγαγόντες πρὸς Ἀαρών, θεαθείς τε παρ’ αὐτοῦ προετράπη προδότης γενέσθαι καὶ τυχεῖν προςκαίρων δωρεῶν. τοῦ δὲ μὴ καταδεξαμένου ἐπὶ πλέον τε ἀναγκασθέντος καὶ μὴ ὑπείξαντος, τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν ὑπομείνας μάρτυς ἄριστος ἀνεδείχθη. 70 Κόσμου ἔτη σπγ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψπγ.ἀποστολος Κορινθίοις γράφων Ελεγεν· Μήπως ἄ- λοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι, πῶς ἐγὼ ὁ τῷ κόσμῳ συναναστρεφόμενος, καὶ μετὰ λαϊκῶν Αριθμημένος, καὶ στρατευόμενος ἐν βασιλικαῖς ὑπ- ηρεσίαις, οὕτως χωρὶς ἀνακρίσεως καὶ περισκέψεως δύναμαι εἰσπηδῆσαι εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης μέγεθος; φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα πρὸς τὴν ἐμὴν σμικρότητα· θρασὺ τὸ ἐπιτήδευμα. Ἡ δὲ αἰτία τοῦ φόβου καὶ τῆς ἐμῆς παραιτήσεως ἐστιν αὕτη. Ὁρῶ καὶ βλέπω τὴν ἐπὶ τὴν πέτραν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν τεθεμελιω μένην Εκκλησίαν αὐτοῦ, διεσχισμένην νῦν καὶ διήρη μένην, καὶ ἡμᾶς ἄλλοτε ἄλλως τη λαλοῦντας, καὶ τοὺς τῆς ἀνατολῆς ὁμοπίστους ἡμῶν Χριστιανοὺς ἑτέρως καὶ συμφωνοῦντας αὐτοῖς τοὺς τῆς δύσεως· ἀλλοτριου- μένους δὲ ἡμᾶς ἐκείνων ἁπάντων, καὶ καθ᾿ ἑκά- στην ὑπ' το αὐτῶν ἀναθεματιζομένους· δεινόν ἐστι. τὸ ἀνάθεμα· πόρρω τοῦ Θεοῦ βάλλει, καὶ τῆς βασι- λείας τῶν οὐρανῶν ἐκδιώκει ἀπαγον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Οὐκ οἶδεν ὁ τῆς Ἐκκλησίας ὄρος καὶ νόμος ἔριν καὶ φιλονεικίαν τι, ἀλλ' ὥσπερ οἶδεν ἐν βάπτισμα, μίαν πίστιν, οὕτω καὶ συμφωνίαν μίαν ἐπὶ παντὸς πράγματος ἐκκλησιαστικοῦ. Οὐδὲν γὰρ ἐστιν ἀπό δεκτον καὶ εὐάρεστον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὡς τὸ ἔνω- θῆναι ἡμᾶς καὶ γενέσθαι μίαν καθολικήν το Εκκλη- σίαν, καθὰ καὶ ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς ἐἰλικρινούς ἡμῶν πίστεως ὁμολογοῦμεν, καὶ αἰτοῦμεν, ἀδελφοὶ· οἶμαι Τὰ καὶ ὑμεῖς, ἐπειδὴ γινώσκω τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ἔχειν ὑμᾶς, παρὰ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ ὀρθοδόξων βασιλέων ἡμῶν σύνοδον οἰκουμενικήν συναθροισθῆναι, ἵνα γενώμεθα οἱ τοῦ ἑνὸς Θεοῦ ἐν, καὶ οἱ τῆς Τριάς 8ος ἡνωμένοι καὶ ὁμόψυχοι, καὶ ὁμότιμοι, οἱ τῆς κει φαλῆς ἡμῶν Χριστοῦ σῶμα ἐν συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον, οἱ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, οὐ κατ' ἀλλήλων, ἀλλὰ σὺν ἀλλήλοις, οἱ τῆς ἀληθείας τὸ αὐτὸ φρονοῦντες καὶ λέγοντες, καὶ μὴ ᾖ ἔρις καὶ διχοστασία τ ἐν ἡμῖν, ὅπως ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ ὑ- περέχουσα " πάντα νοῦν φρουρήσῃ πάντας ἡμᾶς· καὶ Εἰ μὲν κελεύουσιν οἱ τῆς ὀρθοδοξίας πρόμαχοι βασι- λεῖς ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἐμὴ αἰτήσει ἐπινεῦσαι, συγκατα- εἴθηκε κἀγὼν καὶ τὴν κέλευσιν αὐτῶν ἐκπληρῶ, καὶ ὑμῶν τὴν ψῆφον ἀσπάζομαι· εἰ δὲ μήγε, ἀδυνάτως ἔχω τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὑποβληθῶ τῷ ἀναθέματα, καὶ εὑρεθῶ καταδεδικασμένος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ * καὶ κριτοῦ τῆς δικαιο- σύνης, ἔνθα οὔτε βασιλεὺς, οὔτε ἱερεὺς, οὔτε ἄρχον- τες, οὔτε πλῆθος ἀνθρώπων δύναται με οὐ ἐξελέσθαι, Καὶ εἴ τί ἐστιν ἀρεστὸν ὑμῖν, ἀδελφοί, δότε τῆς ἐμῆς ἀπολογίας, φράσατε δὲ μᾶλλον αἰτήσεως απόκρι σιν. Καὶ ἀσμένως ηκροάσαντο πάντες τῶν λαληθέν των, συμφωνήσαντες τοῦ γενέσθαι. σύνοδον. Ο δὲ Ταράσιος πάλιν πρὸς τὸν λαὸν διαλεγόμενος, έφη, ὅτι Λέον ὁ βασιλεὺς κατέστρεψεν τὰς εἰκόνα;; ν. ΤΟ .81+ Γ τὸ ἐκ υπ' Α, έκ.δὲ ὑπ' το και η υπ. Α, ὑπ, το Ἰης. Χρ. Α. τι άλλως άλλο Α. το αλλοτριουμένους Α 2, ἀλλοτριωμένους Φιλ. Α, ή φιλ. τις, το μίαν καὶ καθ. Α. Η διχοτομές Α. με Α. φράσαι Λ : οι· αιτήσεως Α, αιτήσεων CHRONOGRAPHIA. A pro schola usus est, spectator ille paradisi, secre B torum verborum auditor, qui Dei nomen ad gentes palam et reges intulit, Paulus, divinus apostolus, Corinthiis scribens, dixit : Ne cum allis prædicavere, ipse reprobus eficiard, qui fet unquam, ut ego inundo innutritus et plebi annumeratus, qui etiam in imperit negotiis et militia merui, ita possim absque examiñe et attenta discussione ad pontificatus fasti- gium me extollere? Is sane conätus, ceu meam superans infirmitatem; mihi periculosus, audax omnino facinus, cui virės meas impares experior. Timoris autem et excusationis, quam prætexo, causa est istiusmodi. Video certe et attendo Ecclesiam, quæ supra petrain Christum, Deumn nostrum, fun- data est, nunc misere discissam et per membra divisam, nos vero longe diversa inter nos asserentes, cleros vero Orientis Christianos, qui eamdem fidem profitentur, diversa item a nobis sentientes et cum occidentalibus convenientes, adeo ut nos ita ab iis omnibus alienati, a singulis seorsim per dies singakos anathemate perstringamur. Dira prorsus res est anathema, quod scilicet hominem a Deo longius Tugat, et in tenebras exteriores abilocens, a regno colorum expellit. Ecclesiae les et institutum nec unum Laptism unamque idem confteri amat, ita lites nec contentionem novit, sed quemadmodum cnimur, fratres. Et ob id a plissimis imperatoribus Cor. 1, 47. et concordiám átque consensum in cæteris rebus ecclesiasticis exposcit. Nihil enim Deo tam gratum receptumque est, quam si uniti in unam et catho- lieam Ecclesiam conveniamus, quemadmodum in sincere dei nostræ symbolo profitemur et pre- petimus (quòd etiam vos; quorum timor erga Deum mihi notus, facere,arbitror) ut conciliam œcumeni- tam celebretur, ut videlicet nos, qui unius Dei sumuð, unɗw etiam famés, qui Trinitati uniti atque unanimes” cultúsque ėjusdem, qui unius capitis Cþristi scilicet nostri unum corpus probe convexum alque colgrens, qui Spiritui sancto non oppositi. sed consentanei, qui veritatis eadem prorsus sen- tientes atque prædicantes: et e contrario mulla prorsus contentio atque dissensio inter nos interce- dat, ut Dei pas, quæ omnem intellectumn exsuperal, nos omnes custodiat. Quod si imperatores nostri " tur, jusserint, ego quoque consentio, eorumque man. Drectæ fidei propugnatores, ut hæc petitio mea implea data exsequar, vestramque electionem lubens amples etar, sin minus,id præstare nequaquam mihi possibilė est, ne anathemati subjiciar, damnatusque evadam in die Domini nostri Jesu Christi justissimi judicis, quo judicio neque imperator, neqde pontifex, neqné principes, neque hominum numerus me ešsolveré haud poterunt. Cæterum, fratres, si quid ex ils VARLE LECTIONES. vulg. νulg. om. vulg. om. e. vulg.
Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ζ. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀαρὼν ἔτη κγ. 2. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζ. κβ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ταράσιος ἔτη κα. ζ. 70 Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιδ, κατέλαβον οἱ ὁρκίζοντες εἰς τὸ θέμα τῶν Ἀρμενιάκων· οἱ δὲ οὐ κατεδέξαντο ὀμόσαι, ὅτι οὐ βασιλευόμεθα ὑπὸ τοῦ υἱοῦ σου ἐν τῇ ζωῇ σου, οὐδὲ προτάσσομεν τὸ ὄνομα Εἰρήνης πρὸ Κωνσταντίνου, ἀλλὰ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης, ὡς ἐξ ἀρχῆς παρελάβομεν. ἀπέστειλε δὲ πάλιν πρὸς τὸ πιάσαι αὐτοὺς Ἀλέξιον τὸν σπαθάριον καὶ δρουγγάριον τῆς βίγλας, τὸ ἐπίκλην Μουσουλέμ. οἱ δὲ κρατήσαντες αὐτὸν τοῦ ἄρχειν αὐτῶν προεβάλοντο, Νικηφόρον δέ, τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν αὐτῶν, φρουρήσαντες Κωνσταντῖνον μόνον βασιλέα ἀνευφήμησαν. τοῦτο μαθόντες οἱ τῶν λοιπῶν θεμάτων λαοί, τοὺς στρατηγοὺς αὐτῶν διώξαντες Κωνσταντῖνον μόνον βασιλέα καὶ αὐτοὶ ἀνεκήρυττον. ὢ τῆς τοῦ πονηροῦ διαβόλου πανουργίας· πῶς διὰ πολλῶν μεθοδειῶν σπεύδει ἀπολέσαι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος·ἀποστολος Κορινθίοις γράφων Ελεγεν· Μήπως ἄ- λοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι, πῶς ἐγὼ ὁ τῷ κόσμῳ συναναστρεφόμενος, καὶ μετὰ λαϊκῶν Αριθμημένος, καὶ στρατευόμενος ἐν βασιλικαῖς ὑπ- ηρεσίαις, οὕτως χωρὶς ἀνακρίσεως καὶ περισκέψεως δύναμαι εἰσπηδῆσαι εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης μέγεθος; φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα πρὸς τὴν ἐμὴν σμικρότητα· θρασὺ τὸ ἐπιτήδευμα. Ἡ δὲ αἰτία τοῦ φόβου καὶ τῆς ἐμῆς παραιτήσεως ἐστιν αὕτη. Ὁρῶ καὶ βλέπω τὴν ἐπὶ τὴν πέτραν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν τεθεμελιω μένην Εκκλησίαν αὐτοῦ, διεσχισμένην νῦν καὶ διήρη μένην, καὶ ἡμᾶς ἄλλοτε ἄλλως τη λαλοῦντας, καὶ τοὺς τῆς ἀνατολῆς ὁμοπίστους ἡμῶν Χριστιανοὺς ἑτέρως καὶ συμφωνοῦντας αὐτοῖς τοὺς τῆς δύσεως· ἀλλοτριου- μένους δὲ ἡμᾶς ἐκείνων ἁπάντων, καὶ καθ᾿ ἑκά- στην ὑπ' το αὐτῶν ἀναθεματιζομένους· δεινόν ἐστι. τὸ ἀνάθεμα· πόρρω τοῦ Θεοῦ βάλλει, καὶ τῆς βασι- λείας τῶν οὐρανῶν ἐκδιώκει ἀπαγον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Οὐκ οἶδεν ὁ τῆς Ἐκκλησίας ὄρος καὶ νόμος ἔριν καὶ φιλονεικίαν τι, ἀλλ' ὥσπερ οἶδεν ἐν βάπτισμα, μίαν πίστιν, οὕτω καὶ συμφωνίαν μίαν ἐπὶ παντὸς πράγματος ἐκκλησιαστικοῦ. Οὐδὲν γὰρ ἐστιν ἀπό δεκτον καὶ εὐάρεστον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὡς τὸ ἔνω- θῆναι ἡμᾶς καὶ γενέσθαι μίαν καθολικήν το Εκκλη- σίαν, καθὰ καὶ ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς ἐἰλικρινούς ἡμῶν πίστεως ὁμολογοῦμεν, καὶ αἰτοῦμεν, ἀδελφοὶ· οἶμαι Τὰ καὶ ὑμεῖς, ἐπειδὴ γινώσκω τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ἔχειν ὑμᾶς, παρὰ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ ὀρθοδόξων βασιλέων ἡμῶν σύνοδον οἰκουμενικήν συναθροισθῆναι, ἵνα γενώμεθα οἱ τοῦ ἑνὸς Θεοῦ ἐν, καὶ οἱ τῆς Τριάς 8ος ἡνωμένοι καὶ ὁμόψυχοι, καὶ ὁμότιμοι, οἱ τῆς κει φαλῆς ἡμῶν Χριστοῦ σῶμα ἐν συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον, οἱ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, οὐ κατ' ἀλλήλων, ἀλλὰ σὺν ἀλλήλοις, οἱ τῆς ἀληθείας τὸ αὐτὸ φρονοῦντες καὶ λέγοντες, καὶ μὴ ᾖ ἔρις καὶ διχοστασία τ ἐν ἡμῖν, ὅπως ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ ὑ- περέχουσα " πάντα νοῦν φρουρήσῃ πάντας ἡμᾶς· καὶ Εἰ μὲν κελεύουσιν οἱ τῆς ὀρθοδοξίας πρόμαχοι βασι- λεῖς ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἐμὴ αἰτήσει ἐπινεῦσαι, συγκατα- εἴθηκε κἀγὼν καὶ τὴν κέλευσιν αὐτῶν ἐκπληρῶ, καὶ ὑμῶν τὴν ψῆφον ἀσπάζομαι· εἰ δὲ μήγε, ἀδυνάτως ἔχω τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὑποβληθῶ τῷ ἀναθέματα, καὶ εὑρεθῶ καταδεδικασμένος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ * καὶ κριτοῦ τῆς δικαιο- σύνης, ἔνθα οὔτε βασιλεὺς, οὔτε ἱερεὺς, οὔτε ἄρχον- τες, οὔτε πλῆθος ἀνθρώπων δύναται με οὐ ἐξελέσθαι, Καὶ εἴ τί ἐστιν ἀρεστὸν ὑμῖν, ἀδελφοί, δότε τῆς ἐμῆς ἀπολογίας, φράσατε δὲ μᾶλλον αἰτήσεως απόκρι σιν. Καὶ ἀσμένως ηκροάσαντο πάντες τῶν λαληθέν των, συμφωνήσαντες τοῦ γενέσθαι. σύνοδον. Ο δὲ Ταράσιος πάλιν πρὸς τὸν λαὸν διαλεγόμενος, έφη, ὅτι Λέον ὁ βασιλεὺς κατέστρεψεν τὰς εἰκόνα;; ν. ΤΟ .81+ Γ τὸ ἐκ υπ' Α, έκ.δὲ ὑπ' το και η υπ. Α, ὑπ, το Ἰης. Χρ. Α. τι άλλως άλλο Α. το αλλοτριουμένους Α 2, ἀλλοτριωμένους Φιλ. Α, ή φιλ. τις, το μίαν καὶ καθ. Α. Η διχοτομές Α. με Α. φράσαι Λ : οι· αιτήσεως Α, αιτήσεων CHRONOGRAPHIA. A pro schola usus est, spectator ille paradisi, secre B torum verborum auditor, qui Dei nomen ad gentes palam et reges intulit, Paulus, divinus apostolus, Corinthiis scribens, dixit : Ne cum allis prædicavere, ipse reprobus eficiard, qui fet unquam, ut ego inundo innutritus et plebi annumeratus, qui etiam in imperit negotiis et militia merui, ita possim absque examiñe et attenta discussione ad pontificatus fasti- gium me extollere? Is sane conätus, ceu meam superans infirmitatem; mihi periculosus, audax omnino facinus, cui virės meas impares experior. Timoris autem et excusationis, quam prætexo, causa est istiusmodi. Video certe et attendo Ecclesiam, quæ supra petrain Christum, Deumn nostrum, fun- data est, nunc misere discissam et per membra divisam, nos vero longe diversa inter nos asserentes, cleros vero Orientis Christianos, qui eamdem fidem profitentur, diversa item a nobis sentientes et cum occidentalibus convenientes, adeo ut nos ita ab iis omnibus alienati, a singulis seorsim per dies singakos anathemate perstringamur. Dira prorsus res est anathema, quod scilicet hominem a Deo longius Tugat, et in tenebras exteriores abilocens, a regno colorum expellit. Ecclesiae les et institutum nec unum Laptism unamque idem confteri amat, ita lites nec contentionem novit, sed quemadmodum cnimur, fratres. Et ob id a plissimis imperatoribus Cor. 1, 47. et concordiám átque consensum in cæteris rebus ecclesiasticis exposcit. Nihil enim Deo tam gratum receptumque est, quam si uniti in unam et catho- lieam Ecclesiam conveniamus, quemadmodum in sincere dei nostræ symbolo profitemur et pre- petimus (quòd etiam vos; quorum timor erga Deum mihi notus, facere,arbitror) ut conciliam œcumeni- tam celebretur, ut videlicet nos, qui unius Dei sumuð, unɗw etiam famés, qui Trinitati uniti atque unanimes” cultúsque ėjusdem, qui unius capitis Cþristi scilicet nostri unum corpus probe convexum alque colgrens, qui Spiritui sancto non oppositi. sed consentanei, qui veritatis eadem prorsus sen- tientes atque prædicantes: et e contrario mulla prorsus contentio atque dissensio inter nos interce- dat, ut Dei pas, quæ omnem intellectumn exsuperal, nos omnes custodiat. Quod si imperatores nostri " tur, jusserint, ego quoque consentio, eorumque man. Drectæ fidei propugnatores, ut hæc petitio mea implea data exsequar, vestramque electionem lubens amples etar, sin minus,id præstare nequaquam mihi possibilė est, ne anathemati subjiciar, damnatusque evadam in die Domini nostri Jesu Christi justissimi judicis, quo judicio neque imperator, neqde pontifex, neqné principes, neque hominum numerus me ešsolveré haud poterunt. Cæterum, fratres, si quid ex ils VARLE LECTIONES. vulg. νulg. om. vulg. om. e. vulg.
οἱ γὰρ πρὸ ιε χρόνων ὀμόσαντες τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον ὅρκον καὶ ἔγγραφα ποιήσαντες καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι ἀποθέμενοι πάλιν ὤμνυον τῇ Εἰρήνῃ μὴ βασιλευθῆναι ὑπὸ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς ἐν τῇ ζωῇ αὐτῆς. καὶ αὖθις τοῦτο ἐπιλαθόμενοι Κωνσταντῖνον αὐτοκράτορα ἀνευφήμουν, μὴ ἐννοήσαντες οἱ τάλανες, ὅτι οὐκ ἔδει ἀντωμοσίαν ποιῆσαι. ἀνάγκη γὰρ πᾶσα τῇ ἀντωμοσίᾳ ἐπιορκίαν παρακολουθῆσαι, ἐπιορκία δὲ θεοῦ ἄρνησις. συναχθέντες δὲ τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνὶ τῆς ιδ ἰνδικτιῶνος οἱ τῶν θεμάτων ἐν τῇ Ἀτρῴᾳ ἐπεζήτησαν πάντες κοινῇ γνώμῃ Κωνσταντῖνον βασιλέα εἰκοστὸν ἄγοντα ἔτος· φοβηθεῖσα δὲ Εἰρήνη τὸ ὅρμημα τοῦ λαοῦ ἀπέλυσεν αὐτόν. αὐτοὶ δὲ τοῦτον αὐτοκράτορα ἐκύρωσαν μέν, ἀπεκήρυξαν δὲ τὴν τούτου μητέρα. ἀπέστειλε δὲ εὐθέως ὁ βασιλεὺς Μιχαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα καὶ Ἰωάννην, τὸν βάγυλον αὐτοῦ καὶ πρωτοσπαθάριον, καὶ ὥρκισαν τοὺς Ἀρμενιάκους τοῦ μὴ δέξασθαι Εἰρήνην τὴν αὐτοῦ μητέρα εἰς βασιλέα· τὸν δὲ Ἀλέξιον ἐπεκύρωσε στρατηγὸν αὐτῶν. καὶ ἐπανελθὼν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ πόλει τῷ Δεκεμβρίῳ μηνί, δείρας καὶ κουρεύσας Σταυράκιον ἐξώρισε εἰς τὸ θέμα τῶν Ἀρμενιάκων πρὸς πληροφορίαν αὐτῶν.ἀποστολος Κορινθίοις γράφων Ελεγεν· Μήπως ἄ- λοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι, πῶς ἐγὼ ὁ τῷ κόσμῳ συναναστρεφόμενος, καὶ μετὰ λαϊκῶν Αριθμημένος, καὶ στρατευόμενος ἐν βασιλικαῖς ὑπ- ηρεσίαις, οὕτως χωρὶς ἀνακρίσεως καὶ περισκέψεως δύναμαι εἰσπηδῆσαι εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης μέγεθος; φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα πρὸς τὴν ἐμὴν σμικρότητα· θρασὺ τὸ ἐπιτήδευμα. Ἡ δὲ αἰτία τοῦ φόβου καὶ τῆς ἐμῆς παραιτήσεως ἐστιν αὕτη. Ὁρῶ καὶ βλέπω τὴν ἐπὶ τὴν πέτραν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν τεθεμελιω μένην Εκκλησίαν αὐτοῦ, διεσχισμένην νῦν καὶ διήρη μένην, καὶ ἡμᾶς ἄλλοτε ἄλλως τη λαλοῦντας, καὶ τοὺς τῆς ἀνατολῆς ὁμοπίστους ἡμῶν Χριστιανοὺς ἑτέρως καὶ συμφωνοῦντας αὐτοῖς τοὺς τῆς δύσεως· ἀλλοτριου- μένους δὲ ἡμᾶς ἐκείνων ἁπάντων, καὶ καθ᾿ ἑκά- στην ὑπ' το αὐτῶν ἀναθεματιζομένους· δεινόν ἐστι. τὸ ἀνάθεμα· πόρρω τοῦ Θεοῦ βάλλει, καὶ τῆς βασι- λείας τῶν οὐρανῶν ἐκδιώκει ἀπαγον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Οὐκ οἶδεν ὁ τῆς Ἐκκλησίας ὄρος καὶ νόμος ἔριν καὶ φιλονεικίαν τι, ἀλλ' ὥσπερ οἶδεν ἐν βάπτισμα, μίαν πίστιν, οὕτω καὶ συμφωνίαν μίαν ἐπὶ παντὸς πράγματος ἐκκλησιαστικοῦ. Οὐδὲν γὰρ ἐστιν ἀπό δεκτον καὶ εὐάρεστον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὡς τὸ ἔνω- θῆναι ἡμᾶς καὶ γενέσθαι μίαν καθολικήν το Εκκλη- σίαν, καθὰ καὶ ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς ἐἰλικρινούς ἡμῶν πίστεως ὁμολογοῦμεν, καὶ αἰτοῦμεν, ἀδελφοὶ· οἶμαι Τὰ καὶ ὑμεῖς, ἐπειδὴ γινώσκω τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ἔχειν ὑμᾶς, παρὰ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ ὀρθοδόξων βασιλέων ἡμῶν σύνοδον οἰκουμενικήν συναθροισθῆναι, ἵνα γενώμεθα οἱ τοῦ ἑνὸς Θεοῦ ἐν, καὶ οἱ τῆς Τριάς 8ος ἡνωμένοι καὶ ὁμόψυχοι, καὶ ὁμότιμοι, οἱ τῆς κει φαλῆς ἡμῶν Χριστοῦ σῶμα ἐν συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον, οἱ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, οὐ κατ' ἀλλήλων, ἀλλὰ σὺν ἀλλήλοις, οἱ τῆς ἀληθείας τὸ αὐτὸ φρονοῦντες καὶ λέγοντες, καὶ μὴ ᾖ ἔρις καὶ διχοστασία τ ἐν ἡμῖν, ὅπως ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ ὑ- περέχουσα " πάντα νοῦν φρουρήσῃ πάντας ἡμᾶς· καὶ Εἰ μὲν κελεύουσιν οἱ τῆς ὀρθοδοξίας πρόμαχοι βασι- λεῖς ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἐμὴ αἰτήσει ἐπινεῦσαι, συγκατα- εἴθηκε κἀγὼν καὶ τὴν κέλευσιν αὐτῶν ἐκπληρῶ, καὶ ὑμῶν τὴν ψῆφον ἀσπάζομαι· εἰ δὲ μήγε, ἀδυνάτως ἔχω τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὑποβληθῶ τῷ ἀναθέματα, καὶ εὑρεθῶ καταδεδικασμένος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυ ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ * καὶ κριτοῦ τῆς δικαιο- σύνης, ἔνθα οὔτε βασιλεὺς, οὔτε ἱερεὺς, οὔτε ἄρχον- τες, οὔτε πλῆθος ἀνθρώπων δύναται με οὐ ἐξελέσθαι, Καὶ εἴ τί ἐστιν ἀρεστὸν ὑμῖν, ἀδελφοί, δότε τῆς ἐμῆς ἀπολογίας, φράσατε δὲ μᾶλλον αἰτήσεως απόκρι σιν. Καὶ ἀσμένως ηκροάσαντο πάντες τῶν λαληθέν των, συμφωνήσαντες τοῦ γενέσθαι. σύνοδον. Ο δὲ Ταράσιος πάλιν πρὸς τὸν λαὸν διαλεγόμενος, έφη, ὅτι Λέον ὁ βασιλεὺς κατέστρεψεν τὰς εἰκόνα;; ν. ΤΟ .81+ Γ τὸ ἐκ υπ' Α, έκ.δὲ ὑπ' το και η υπ. Α, ὑπ, το Ἰης. Χρ. Α. τι άλλως άλλο Α. το αλλοτριουμένους Α 2, ἀλλοτριωμένους Φιλ. Α, ή φιλ. τις, το μίαν καὶ καθ. Α. Η διχοτομές Α. με Α. φράσαι Λ : οι· αιτήσεως Α, αιτήσεων CHRONOGRAPHIA. A pro schola usus est, spectator ille paradisi, secre B torum verborum auditor, qui Dei nomen ad gentes palam et reges intulit, Paulus, divinus apostolus, Corinthiis scribens, dixit : Ne cum allis prædicavere, ipse reprobus eficiard, qui fet unquam, ut ego inundo innutritus et plebi annumeratus, qui etiam in imperit negotiis et militia merui, ita possim absque examiñe et attenta discussione ad pontificatus fasti- gium me extollere? Is sane conätus, ceu meam superans infirmitatem; mihi periculosus, audax omnino facinus, cui virės meas impares experior. Timoris autem et excusationis, quam prætexo, causa est istiusmodi. Video certe et attendo Ecclesiam, quæ supra petrain Christum, Deumn nostrum, fun- data est, nunc misere discissam et per membra divisam, nos vero longe diversa inter nos asserentes, cleros vero Orientis Christianos, qui eamdem fidem profitentur, diversa item a nobis sentientes et cum occidentalibus convenientes, adeo ut nos ita ab iis omnibus alienati, a singulis seorsim per dies singakos anathemate perstringamur. Dira prorsus res est anathema, quod scilicet hominem a Deo longius Tugat, et in tenebras exteriores abilocens, a regno colorum expellit. Ecclesiae les et institutum nec unum Laptism unamque idem confteri amat, ita lites nec contentionem novit, sed quemadmodum cnimur, fratres. Et ob id a plissimis imperatoribus Cor. 1, 47. et concordiám átque consensum in cæteris rebus ecclesiasticis exposcit. Nihil enim Deo tam gratum receptumque est, quam si uniti in unam et catho- lieam Ecclesiam conveniamus, quemadmodum in sincere dei nostræ symbolo profitemur et pre- petimus (quòd etiam vos; quorum timor erga Deum mihi notus, facere,arbitror) ut conciliam œcumeni- tam celebretur, ut videlicet nos, qui unius Dei sumuð, unɗw etiam famés, qui Trinitati uniti atque unanimes” cultúsque ėjusdem, qui unius capitis Cþristi scilicet nostri unum corpus probe convexum alque colgrens, qui Spiritui sancto non oppositi. sed consentanei, qui veritatis eadem prorsus sen- tientes atque prædicantes: et e contrario mulla prorsus contentio atque dissensio inter nos interce- dat, ut Dei pas, quæ omnem intellectumn exsuperal, nos omnes custodiat. Quod si imperatores nostri " tur, jusserint, ego quoque consentio, eorumque man. Drectæ fidei propugnatores, ut hæc petitio mea implea data exsequar, vestramque electionem lubens amples etar, sin minus,id præstare nequaquam mihi possibilė est, ne anathemati subjiciar, damnatusque evadam in die Domini nostri Jesu Christi justissimi judicis, quo judicio neque imperator, neqde pontifex, neqné principes, neque hominum numerus me ešsolveré haud poterunt. Cæterum, fratres, si quid ex ils VARLE LECTIONES. vulg. νulg. om. vulg. om. e. vulg.
PG 108:929ἐξώρισε δὲ καὶ Ἀέτιον τὸν εὐνοῦχον, πρωτοσπαθάριον καὶ ἐπιστήθιον αὐτῆς, καὶ πάντας τοὺς οἰκειακοὺς αὐτῆς εὐνούχους. ταύτην δὲ μετὰ τῆς ἀπαθείας αὐτῆς ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Ἐλευθερίου, ὃ αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ἐν ᾧ καὶ τὰ πλεῖστα χρήματα ἦν κατακρύψασα. ἐγένετο δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ ἐμπυρισμός, καὶ ἐκάη ὁ τρίκλινος τοῦ πατριαρχείου, ὁ λεγόμενος Θωμαί̈της, καὶ τὸ κυαιστώριον καὶ ἄλλαι οἰκίαι πολλαὶ ἕως τοῦ Μιλίου. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ἐπιστρατεύσας Κωνσταντῖνος κατὰ Βουλγάρων ἦλθεν εἰς τὸ ἐπιλεγόμενον Προβάτου κάστρον, εἰς τὸ τοῦ ἁγίου Γεωργίου ῥυάκιν· καὶ συναντήσας Καρδάμῳ, τῷ κυρῷ Βουλγαρίας, μικροῦ πολέμου περὶ τὴν ἑσπέραν γεγονότος, δειλανδρήσαντες οἱ Ῥωμαῖοι διὰ τῆς νυκτὸς ἔφυγον καὶ ὑπέστρεψαν ἀδόξως· καὶ οἱ Βούλγαροι δὲ φοβηθέντες ὑπέστρεψαν. β. ζ. κγ. η. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Ἀράβων, καὶ ἀπάρας ἐκ τοῦ Ἀμωρίου ἀπῄει. ἐπὶ Ταρσὸν τῆς Κιλικίας. ἐλθὼν δὲ εἰς Ἀνύδρους πύργους πάλιν ἀνθυπέστρεψε κενὸς μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιε.CIIRONOGRAPHIA. οὐχ μάτων να υποβληθεὶς ἐκ τῶν οἰκείων ἀρχόντων, τες καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πονηροῦ αὐτῶν δι- έλου, γυμνώσαντες τὰ ξίφη, ἐπῆλθον αὐτοῖς, λοῦντες θανατοῦν τόν τε ἀρχιερέα καὶ τοὺς ὀρθο ω; ἐπισκόπους τε καὶ ἡγουμένους. Τῆς δὲ βασι- της " διὰ τῶν παρεστώτων αὐτῇ οἰκειακῶν ἀγ των αναστέλλειν αὐτοὺς πειρωμένης, σθησαν, ἀλλὰ μᾶλλον προσητίμασαν. Εγερθέντος τοῦ πατριάρχου καὶ ἐν τῷ βήματι εἰσελθόντος · τῶν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων καὶ μοναχῶν, οἱ τοῦ ᾑροῦ φρονήματος αὐτῶν ὄντες ἐπίσκοποι ἐξῆλθον αὐτοὺς βοῶντες τὸν Νενικήκαμεν· καὶ τοῦ Θεοῦ και οὐδένα ἠδίκησαν οἱ μανιώδεις ἐκεῖνοι καὶ ἄνθρωποι, καὶ οὕτω διαλυθείσης τῆς συνόδου ἀπὸ ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια. - ' Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλασα ἡ βα μετα Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην δρόμους ἐν τῇ Θράκῃ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνί, με τῆς ι' Ινδικτιῶνος πρὸς τὰ περατικά θέματα μας τηνικαῦτα όντα, ἔπεισαν αὐτοὺς συνεργῆσαι τῇ, καὶ ἐξεῦσαι τῆς πόλεως τὸν δυσσεβή λαόν, δν Ελάστωρ Κωνσταντῖνος ἐστράτευσέν τε καὶ ἐπαί σεν. Καὶ πλασαμένη ὡς φοσσατεύειν μέλλες · τὰ ἀνατολικά μέρη, ὡς τῶν ' Αράβων ἐξελθόν. ν, ἐξῆλθε πᾶσα ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρα * (65) έως τῶν Μαλαγίνων. Καὶ εἰσελθόντες οἱ ν έξω θεμάτων (66), ἐκράτησαν τὴν πόλιν. Απο είλασα δὲ πρὸς αὐτοὺς δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι Πέμψατε ·· τὰ ἄρματα ὑμῶν, χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω. Οἱ δὲ ὁ Θεοῦ ματαιωθέντες, ἔδωκαν αὐτά. Τότε βαλοῦσα ; φαμιλίας αὐτῶν (67) ἐν πλοίοις, ἐξώρισεν αὐτοὺς ; πόλεως, κελεύσασα· ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ ἕκαστον ἐλθεῖν, ἐν ᾗ ἐγεννήθη. Καὶ ποιήσασα στρατὸν ἴδιον · ἄρχοντας πειθηνίους αὐτῇ, τῷ Μαΐῳ μηνὶ πάλιν οστείλασα κατὰ παντὸς τύπου προσεκαλέσατο τοὺς σκόπους παραγενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει τῆς υνίας, πρὸς τὸ ἐκεῖ γενέσθαι τὴν σύνοδον. Καὶ τοῦ καλοκαιρίου ὅλου συνήχθησαν πάντες ἐν Νe Νι α. Τῆς δὲ Ῥώμης καὶ ἀνατολικοὺς ἐκ προσώπου ἦν ἀπολύσασα, ἀλλ' εἶχεν αὐτούς. Τῇ δὲ θ' τοῦ καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων Α. ο βασιλίσσης Α βασιλείας λειν τῇ χαρ. Α. οι οἱ μαν. ἐκ. κ. ἀπ. Α. οἱ ἀναστέλλειν Δ, ἀνα- να του δρόμου Α. και φοσσατ. μέλλει Α, φωσατ. μέλλειν τῶν Α. εβασιλική χόρτη Α. έμψατέ μοι Α, πεμψάμενοι 'Ηνίκα τησε πρὸς τὸν μέγαν νεών καταβοῶν τοῦ προσ ν, καὶ ἀνευφημῶν τὸν κατὰ τῶν σεπτῶν εἰκόνων Βοσύλλογον. Καὶ μικρὸν ὕστερον, οπότε διελύετο ῆς ἀληθείας άθροισμα, καὶ ὡς ἐκ μέσου λεόντων ισίλισσα ὑπεξήει, ἄνευ αίματος, ὡς εἰπεῖν, δει- σε μάρτυς· καὶ ὁ ἡμέτερος καθηγητὴς τῷ ἀρ εἰ συνεπόμενος, οὐδὲν ἐπὶ τοῖς τετολμημένοις οίκει. Μικρὸν γὰρ ἐστι τὸ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ευτέρου εὑρεθῆναι, διὰ τὸ ἐκ μέσου τότε γεγο κ τὸν ἀτίθασσον λαὸν καὶ ἀτεράμονα ανιστορησία καὶ προπετείᾳ Γ A rectoribus incitati, nalatis gladiis impetum in eos M. 6279. fecere, mortemque tam ipsi patriarchæ, quam orthodoxis episcopis et monasteriorum præpositis inferre minati sunt. Imperio per aulicos alios proceres, qui aderant, tumultum eorum repri- mere conante, milites nequaquam paruere, quin potius convitia in cos conjecere. Exsurgente de- mum patriarcha, et in sacrum altaris tribunal cum orthodoxis episcopis atque etiam inonachis in- gresso, adversæ factionis episcopi, nefariæ sen- tentiæ doctores, in eos elatis vocibus insilierunt jactantes : Vicimus. Ac Dei gratia nemini damnum ´insanientes et inbumani illi intulerunt. Ita synodo soluta singull quique domos suas repetierunt. - B A. C. 779. - Hoc anno mense Septembri, ineun - te indictione 10, imperatrix misso Stauracio pa- tricio et publici cursus logotheta in Thraciam ad transfrclaua themata illic considentis, ut sibi ope- ram accommodarent, impiis copiis, quas perditus Constantinus armis instruxerat et disciplina sua imbuerat, urbe expellendis, persuasit. Simulata igitur, in partes orientales, quasi Arabibus luc irrumpentibus, profectione, omnis imperato- rius apparatus et comitatus usque ad Malagina processit. Itaque copiæ istæ foris advenientes ur- bem ingressæ, eam in potestatem suam misere. Tum vero imperatrix adversantibus copiis per nuntios significat : Armis depositis et ad me remis- sis, opera vestra me non indigere noveritis. Illi vel- ut a Deo 'sensibus: alienali, arma deposuere. Tun impositis in naves eorum familiis, urbe calorres, singulos in provinciam, ex qua in lucem editus pro- dierat, se recipere jussit. Parato demum alio satel litum exercitu et electis ducibus, qui sibi' morem. gererent, ipsa iterum mense Maio per omnes impe- rii regiones misit, qui universos episcopos Nicæam, Bithyniae urbem, ut in ea concilium haberetur, convocarent. Tota itaque œstiva tempestate Ni- cæam episcopi omnes convenere, neque vero Cos, VARIE LECTIONES. C add. ex vulg. νulg. om. by add. ex A. om. vulg. ' add. ex add. ex A. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. bitionens, ac irruptionem forinidaverit ; D ceptor noster antistilem secutus nihil temerario ejus- Quando pe is in magnum templum impetu irruit, subla- idversus antistitem clamoribus, faisumque ad- us venerandas imagines laudans Constantini entum. Paulo post etiam, cum soluto veritatis 1,ac reluta medio leonum submisse Augusta egressa sine sanguine, ut sic loquar, martyr effecta, præ- modi ausu exterritus est. Quod enim synodo iterum Nicaæ celebratia interfuerit, levius est, quod pre- fracti illi ac pervicaces milites amoti essent. Plura tom. Il Aucl. adversus Pighium, minia ipsis synodi actis, quæ hæc subno- tent, crimen falsi dicentem. COMBEFIS. alibi aulam, et alibi rursus tentorium : de quo Meur- sius. tibus et stationibus positos milites nullus negabit. Recolenda superius dicta ad Leonis præcessoris aunum primum. intelligo. (63) Comitatum, et famulatum regium hic refert, (66) Extra CP. in praesidiis, vel propriis thema- (67) Integram familiam, conjuges, liberos, bona
τῇ δὲ ιε τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς παρακληθεὶς ὁ βασιλεὺς ὑπὸ τῆς ἰδίας μητρὸς καὶ πολλῶν τῶν ἐν τέλει ἀναγορεύει αὐτὴν πάλιν, καὶ συνευφημίζεται σὺν αὐτῷ ὡς ἐξ ἀρχῆς, Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης. καὶ πάντες μὲν πειθαρχοῦσιν, τὸ δὲ τῶν Ἀρμενιάκων θέμα ἐνστάντες πρὸς τοῦτο στασιάζουσι καὶ ἐπιζητοῦσιν Ἀλέξιον, τὸν πρὸ μικροῦ στρατηγήσαντα αὐτῶν, τὸ τηνικαῦτα τοῦ βασιλέως μετὰ λόγου προσκαλεσαμένου αὐτὸν καὶ τῇ τοῦ πατρικίου ἀξίᾳ τιμήσαντος καὶ πρὸς ἑαυτὸν κατασχόντος. τοῦτον οὖν διὰ τὴν τοιαύτην ἐπιζήτησιν καί τινας λόγους περὶ αὐτοῦ ῥεσκομένους, ὡς μέλλειν αὐτὸν βασιλεύειν, δείρας καὶ κουρεύσας ἐν τῷ πραιτωρίῳ ἀπέθετο. τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ ἐπεστράτευσε κατὰ Βουλγάρων καὶ ἔκτισε τὸ κάστρον Μαρκέλλων· καὶ τῇ εἰκάδι τοῦ Ἰουλίου μηνὸς ἐξῆλθε Κάρδαμος, ὁ κῦρις Βουλγαρίας μετὰ πάσης τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ ἔστη ἐν τοῖς ὀχυρώμασιν. θερμοπνοήσας δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ ὑπὸ ψευδοπροφητῶν πεισθείς, ὡς αὐτοῦ ἔσται ἡ νίκη, ἀσκόπως καὶ ἀτάκτως συνέβαλε πόλεμον καὶ ἡττᾶται σφοδρῶς.CIIRONOGRAPHIA. οὐχ μάτων να υποβληθεὶς ἐκ τῶν οἰκείων ἀρχόντων, τες καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πονηροῦ αὐτῶν δι- έλου, γυμνώσαντες τὰ ξίφη, ἐπῆλθον αὐτοῖς, λοῦντες θανατοῦν τόν τε ἀρχιερέα καὶ τοὺς ὀρθο ω; ἐπισκόπους τε καὶ ἡγουμένους. Τῆς δὲ βασι- της " διὰ τῶν παρεστώτων αὐτῇ οἰκειακῶν ἀγ των αναστέλλειν αὐτοὺς πειρωμένης, σθησαν, ἀλλὰ μᾶλλον προσητίμασαν. Εγερθέντος τοῦ πατριάρχου καὶ ἐν τῷ βήματι εἰσελθόντος · τῶν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων καὶ μοναχῶν, οἱ τοῦ ᾑροῦ φρονήματος αὐτῶν ὄντες ἐπίσκοποι ἐξῆλθον αὐτοὺς βοῶντες τὸν Νενικήκαμεν· καὶ τοῦ Θεοῦ και οὐδένα ἠδίκησαν οἱ μανιώδεις ἐκεῖνοι καὶ ἄνθρωποι, καὶ οὕτω διαλυθείσης τῆς συνόδου ἀπὸ ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια. - ' Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλασα ἡ βα μετα Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην δρόμους ἐν τῇ Θράκῃ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνί, με τῆς ι' Ινδικτιῶνος πρὸς τὰ περατικά θέματα μας τηνικαῦτα όντα, ἔπεισαν αὐτοὺς συνεργῆσαι τῇ, καὶ ἐξεῦσαι τῆς πόλεως τὸν δυσσεβή λαόν, δν Ελάστωρ Κωνσταντῖνος ἐστράτευσέν τε καὶ ἐπαί σεν. Καὶ πλασαμένη ὡς φοσσατεύειν μέλλες · τὰ ἀνατολικά μέρη, ὡς τῶν ' Αράβων ἐξελθόν. ν, ἐξῆλθε πᾶσα ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρα * (65) έως τῶν Μαλαγίνων. Καὶ εἰσελθόντες οἱ ν έξω θεμάτων (66), ἐκράτησαν τὴν πόλιν. Απο είλασα δὲ πρὸς αὐτοὺς δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι Πέμψατε ·· τὰ ἄρματα ὑμῶν, χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω. Οἱ δὲ ὁ Θεοῦ ματαιωθέντες, ἔδωκαν αὐτά. Τότε βαλοῦσα ; φαμιλίας αὐτῶν (67) ἐν πλοίοις, ἐξώρισεν αὐτοὺς ; πόλεως, κελεύσασα· ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ ἕκαστον ἐλθεῖν, ἐν ᾗ ἐγεννήθη. Καὶ ποιήσασα στρατὸν ἴδιον · ἄρχοντας πειθηνίους αὐτῇ, τῷ Μαΐῳ μηνὶ πάλιν οστείλασα κατὰ παντὸς τύπου προσεκαλέσατο τοὺς σκόπους παραγενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει τῆς υνίας, πρὸς τὸ ἐκεῖ γενέσθαι τὴν σύνοδον. Καὶ τοῦ καλοκαιρίου ὅλου συνήχθησαν πάντες ἐν Νe Νι α. Τῆς δὲ Ῥώμης καὶ ἀνατολικοὺς ἐκ προσώπου ἦν ἀπολύσασα, ἀλλ' εἶχεν αὐτούς. Τῇ δὲ θ' τοῦ καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων Α. ο βασιλίσσης Α βασιλείας λειν τῇ χαρ. Α. οι οἱ μαν. ἐκ. κ. ἀπ. Α. οἱ ἀναστέλλειν Δ, ἀνα- να του δρόμου Α. και φοσσατ. μέλλει Α, φωσατ. μέλλειν τῶν Α. εβασιλική χόρτη Α. έμψατέ μοι Α, πεμψάμενοι 'Ηνίκα τησε πρὸς τὸν μέγαν νεών καταβοῶν τοῦ προσ ν, καὶ ἀνευφημῶν τὸν κατὰ τῶν σεπτῶν εἰκόνων Βοσύλλογον. Καὶ μικρὸν ὕστερον, οπότε διελύετο ῆς ἀληθείας άθροισμα, καὶ ὡς ἐκ μέσου λεόντων ισίλισσα ὑπεξήει, ἄνευ αίματος, ὡς εἰπεῖν, δει- σε μάρτυς· καὶ ὁ ἡμέτερος καθηγητὴς τῷ ἀρ εἰ συνεπόμενος, οὐδὲν ἐπὶ τοῖς τετολμημένοις οίκει. Μικρὸν γὰρ ἐστι τὸ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ευτέρου εὑρεθῆναι, διὰ τὸ ἐκ μέσου τότε γεγο κ τὸν ἀτίθασσον λαὸν καὶ ἀτεράμονα ανιστορησία καὶ προπετείᾳ Γ A rectoribus incitati, nalatis gladiis impetum in eos M. 6279. fecere, mortemque tam ipsi patriarchæ, quam orthodoxis episcopis et monasteriorum præpositis inferre minati sunt. Imperio per aulicos alios proceres, qui aderant, tumultum eorum repri- mere conante, milites nequaquam paruere, quin potius convitia in cos conjecere. Exsurgente de- mum patriarcha, et in sacrum altaris tribunal cum orthodoxis episcopis atque etiam inonachis in- gresso, adversæ factionis episcopi, nefariæ sen- tentiæ doctores, in eos elatis vocibus insilierunt jactantes : Vicimus. Ac Dei gratia nemini damnum ´insanientes et inbumani illi intulerunt. Ita synodo soluta singull quique domos suas repetierunt. - B A. C. 779. - Hoc anno mense Septembri, ineun - te indictione 10, imperatrix misso Stauracio pa- tricio et publici cursus logotheta in Thraciam ad transfrclaua themata illic considentis, ut sibi ope- ram accommodarent, impiis copiis, quas perditus Constantinus armis instruxerat et disciplina sua imbuerat, urbe expellendis, persuasit. Simulata igitur, in partes orientales, quasi Arabibus luc irrumpentibus, profectione, omnis imperato- rius apparatus et comitatus usque ad Malagina processit. Itaque copiæ istæ foris advenientes ur- bem ingressæ, eam in potestatem suam misere. Tum vero imperatrix adversantibus copiis per nuntios significat : Armis depositis et ad me remis- sis, opera vestra me non indigere noveritis. Illi vel- ut a Deo 'sensibus: alienali, arma deposuere. Tun impositis in naves eorum familiis, urbe calorres, singulos in provinciam, ex qua in lucem editus pro- dierat, se recipere jussit. Parato demum alio satel litum exercitu et electis ducibus, qui sibi' morem. gererent, ipsa iterum mense Maio per omnes impe- rii regiones misit, qui universos episcopos Nicæam, Bithyniae urbem, ut in ea concilium haberetur, convocarent. Tota itaque œstiva tempestate Ni- cæam episcopi omnes convenere, neque vero Cos, VARIE LECTIONES. C add. ex vulg. νulg. om. by add. ex A. om. vulg. ' add. ex add. ex A. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. bitionens, ac irruptionem forinidaverit ; D ceptor noster antistilem secutus nihil temerario ejus- Quando pe is in magnum templum impetu irruit, subla- idversus antistitem clamoribus, faisumque ad- us venerandas imagines laudans Constantini entum. Paulo post etiam, cum soluto veritatis 1,ac reluta medio leonum submisse Augusta egressa sine sanguine, ut sic loquar, martyr effecta, præ- modi ausu exterritus est. Quod enim synodo iterum Nicaæ celebratia interfuerit, levius est, quod pre- fracti illi ac pervicaces milites amoti essent. Plura tom. Il Aucl. adversus Pighium, minia ipsis synodi actis, quæ hæc subno- tent, crimen falsi dicentem. COMBEFIS. alibi aulam, et alibi rursus tentorium : de quo Meur- sius. tibus et stationibus positos milites nullus negabit. Recolenda superius dicta ad Leonis præcessoris aunum primum. intelligo. (63) Comitatum, et famulatum regium hic refert, (66) Extra CP. in praesidiis, vel propriis thema- (67) Integram familiam, conjuges, liberos, bona
ἐπανέρχεται δὲ φυγὰς ἐν τῇ πόλει πολλοὺς ἀποβαλών, οὐ μόνον τοῦ κοινοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν τέλει, ἐν οἷς καὶ Μιχαὴλ μάγιστρον τὸν Λαχανοδράκοντα, καὶ Βάρδαν πατρίκιον, καὶ Στέφανον πρωτοσπαθάριον, τὸν Χαμέα, Νικήταν τε καὶ Θεόγνωστον στρατηγοὺς γεγονότας, καὶ ἀνθρώπους βασιλικοὺς οὐκ ὀλίγους, καὶ Παγκράτιον τὸν ψευδοπροφήτην καὶ ἀστρονόμον, ὅστις καὶ νικᾷν αὐτὸν προεφήτευσεν. ἐπῆραν δὲ καὶ τὸ τοῦλδον χρήματά τε καὶ ἵππους καὶ τὴν κόρτην μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ὑπουργίας. τῶν δὲ ταγμάτων ἐπισυναχθέντων ἐν τῇ πόλει, ἐβουλεύσαντο ἐξαγαγεῖν Νικηφόρον, τὸν ἀπὸ καισάρων, καὶ στῆσαι εἰς βασιλέα. τοῦτο γνοὺς Κωνσταντῖνος, ἀποστείλας ἐξήγαγεν ἀμφοτέρους τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου, τοῦ πάππου αὐτοῦ, ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι· καὶ τὸν μὲν Νικηφόρον ἐτύφλωσεν, Χριστοφόρον δὲ καὶ Νικήταν, Ἄνθιμόν τε καὶ Εὐδόκιμον ἐγλωσσοκόπησεν· σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ Ἀλέξιον, τὸν προλεχθέντα πατρίκιον, ἐξετύφλωσε πεισθεὶς ταῖς μητρικαῖς εἰσηγήσεσι καὶ Σταυρακίου, τοῦ προρρηθέντος πατρικίου, ὡς, εἰ μὴ τοῦτον ἐκτυφλώσειεν, εἰς βασιλέα αὐτὸν ψηφίζονται.CIIRONOGRAPHIA. οὐχ μάτων να υποβληθεὶς ἐκ τῶν οἰκείων ἀρχόντων, τες καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πονηροῦ αὐτῶν δι- έλου, γυμνώσαντες τὰ ξίφη, ἐπῆλθον αὐτοῖς, λοῦντες θανατοῦν τόν τε ἀρχιερέα καὶ τοὺς ὀρθο ω; ἐπισκόπους τε καὶ ἡγουμένους. Τῆς δὲ βασι- της " διὰ τῶν παρεστώτων αὐτῇ οἰκειακῶν ἀγ των αναστέλλειν αὐτοὺς πειρωμένης, σθησαν, ἀλλὰ μᾶλλον προσητίμασαν. Εγερθέντος τοῦ πατριάρχου καὶ ἐν τῷ βήματι εἰσελθόντος · τῶν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων καὶ μοναχῶν, οἱ τοῦ ᾑροῦ φρονήματος αὐτῶν ὄντες ἐπίσκοποι ἐξῆλθον αὐτοὺς βοῶντες τὸν Νενικήκαμεν· καὶ τοῦ Θεοῦ και οὐδένα ἠδίκησαν οἱ μανιώδεις ἐκεῖνοι καὶ ἄνθρωποι, καὶ οὕτω διαλυθείσης τῆς συνόδου ἀπὸ ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια. - ' Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλασα ἡ βα μετα Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην δρόμους ἐν τῇ Θράκῃ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνί, με τῆς ι' Ινδικτιῶνος πρὸς τὰ περατικά θέματα μας τηνικαῦτα όντα, ἔπεισαν αὐτοὺς συνεργῆσαι τῇ, καὶ ἐξεῦσαι τῆς πόλεως τὸν δυσσεβή λαόν, δν Ελάστωρ Κωνσταντῖνος ἐστράτευσέν τε καὶ ἐπαί σεν. Καὶ πλασαμένη ὡς φοσσατεύειν μέλλες · τὰ ἀνατολικά μέρη, ὡς τῶν ' Αράβων ἐξελθόν. ν, ἐξῆλθε πᾶσα ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρα * (65) έως τῶν Μαλαγίνων. Καὶ εἰσελθόντες οἱ ν έξω θεμάτων (66), ἐκράτησαν τὴν πόλιν. Απο είλασα δὲ πρὸς αὐτοὺς δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι Πέμψατε ·· τὰ ἄρματα ὑμῶν, χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω. Οἱ δὲ ὁ Θεοῦ ματαιωθέντες, ἔδωκαν αὐτά. Τότε βαλοῦσα ; φαμιλίας αὐτῶν (67) ἐν πλοίοις, ἐξώρισεν αὐτοὺς ; πόλεως, κελεύσασα· ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ ἕκαστον ἐλθεῖν, ἐν ᾗ ἐγεννήθη. Καὶ ποιήσασα στρατὸν ἴδιον · ἄρχοντας πειθηνίους αὐτῇ, τῷ Μαΐῳ μηνὶ πάλιν οστείλασα κατὰ παντὸς τύπου προσεκαλέσατο τοὺς σκόπους παραγενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει τῆς υνίας, πρὸς τὸ ἐκεῖ γενέσθαι τὴν σύνοδον. Καὶ τοῦ καλοκαιρίου ὅλου συνήχθησαν πάντες ἐν Νe Νι α. Τῆς δὲ Ῥώμης καὶ ἀνατολικοὺς ἐκ προσώπου ἦν ἀπολύσασα, ἀλλ' εἶχεν αὐτούς. Τῇ δὲ θ' τοῦ καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων Α. ο βασιλίσσης Α βασιλείας λειν τῇ χαρ. Α. οι οἱ μαν. ἐκ. κ. ἀπ. Α. οἱ ἀναστέλλειν Δ, ἀνα- να του δρόμου Α. και φοσσατ. μέλλει Α, φωσατ. μέλλειν τῶν Α. εβασιλική χόρτη Α. έμψατέ μοι Α, πεμψάμενοι 'Ηνίκα τησε πρὸς τὸν μέγαν νεών καταβοῶν τοῦ προσ ν, καὶ ἀνευφημῶν τὸν κατὰ τῶν σεπτῶν εἰκόνων Βοσύλλογον. Καὶ μικρὸν ὕστερον, οπότε διελύετο ῆς ἀληθείας άθροισμα, καὶ ὡς ἐκ μέσου λεόντων ισίλισσα ὑπεξήει, ἄνευ αίματος, ὡς εἰπεῖν, δει- σε μάρτυς· καὶ ὁ ἡμέτερος καθηγητὴς τῷ ἀρ εἰ συνεπόμενος, οὐδὲν ἐπὶ τοῖς τετολμημένοις οίκει. Μικρὸν γὰρ ἐστι τὸ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ευτέρου εὑρεθῆναι, διὰ τὸ ἐκ μέσου τότε γεγο κ τὸν ἀτίθασσον λαὸν καὶ ἀτεράμονα ανιστορησία καὶ προπετείᾳ Γ A rectoribus incitati, nalatis gladiis impetum in eos M. 6279. fecere, mortemque tam ipsi patriarchæ, quam orthodoxis episcopis et monasteriorum præpositis inferre minati sunt. Imperio per aulicos alios proceres, qui aderant, tumultum eorum repri- mere conante, milites nequaquam paruere, quin potius convitia in cos conjecere. Exsurgente de- mum patriarcha, et in sacrum altaris tribunal cum orthodoxis episcopis atque etiam inonachis in- gresso, adversæ factionis episcopi, nefariæ sen- tentiæ doctores, in eos elatis vocibus insilierunt jactantes : Vicimus. Ac Dei gratia nemini damnum ´insanientes et inbumani illi intulerunt. Ita synodo soluta singull quique domos suas repetierunt. - B A. C. 779. - Hoc anno mense Septembri, ineun - te indictione 10, imperatrix misso Stauracio pa- tricio et publici cursus logotheta in Thraciam ad transfrclaua themata illic considentis, ut sibi ope- ram accommodarent, impiis copiis, quas perditus Constantinus armis instruxerat et disciplina sua imbuerat, urbe expellendis, persuasit. Simulata igitur, in partes orientales, quasi Arabibus luc irrumpentibus, profectione, omnis imperato- rius apparatus et comitatus usque ad Malagina processit. Itaque copiæ istæ foris advenientes ur- bem ingressæ, eam in potestatem suam misere. Tum vero imperatrix adversantibus copiis per nuntios significat : Armis depositis et ad me remis- sis, opera vestra me non indigere noveritis. Illi vel- ut a Deo 'sensibus: alienali, arma deposuere. Tun impositis in naves eorum familiis, urbe calorres, singulos in provinciam, ex qua in lucem editus pro- dierat, se recipere jussit. Parato demum alio satel litum exercitu et electis ducibus, qui sibi' morem. gererent, ipsa iterum mense Maio per omnes impe- rii regiones misit, qui universos episcopos Nicæam, Bithyniae urbem, ut in ea concilium haberetur, convocarent. Tota itaque œstiva tempestate Ni- cæam episcopi omnes convenere, neque vero Cos, VARIE LECTIONES. C add. ex vulg. νulg. om. by add. ex A. om. vulg. ' add. ex add. ex A. * vulg. JAC. GOARI NOTÆ. bitionens, ac irruptionem forinidaverit ; D ceptor noster antistilem secutus nihil temerario ejus- Quando pe is in magnum templum impetu irruit, subla- idversus antistitem clamoribus, faisumque ad- us venerandas imagines laudans Constantini entum. Paulo post etiam, cum soluto veritatis 1,ac reluta medio leonum submisse Augusta egressa sine sanguine, ut sic loquar, martyr effecta, præ- modi ausu exterritus est. Quod enim synodo iterum Nicaæ celebratia interfuerit, levius est, quod pre- fracti illi ac pervicaces milites amoti essent. Plura tom. Il Aucl. adversus Pighium, minia ipsis synodi actis, quæ hæc subno- tent, crimen falsi dicentem. COMBEFIS. alibi aulam, et alibi rursus tentorium : de quo Meur- sius. tibus et stationibus positos milites nullus negabit. Recolenda superius dicta ad Leonis præcessoris aunum primum. intelligo. (63) Comitatum, et famulatum regium hic refert, (66) Extra CP. in praesidiis, vel propriis thema- (67) Integram familiam, conjuges, liberos, bona
PG 108:931ἐγένετο δὲ ἡ τούτων ποινὴ μηνὶ Αὐγούστῳ, ἡμέρᾳ σαββάτῳ, ἰνδικτιῶνι ιε, ὥρᾳ θ. ἀλλ’ οὐκ εἰς μακρὰν ἡ τοῦ θεοῦ δίκη ἀνεκδίκητον εἴασε τὴν ἄδικον ταύτην πρᾶξιν. μετὰ γὰρ πενταετῆ χρόνον, τῷ αὐτῷ μηνί, καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου, τυφλοῦται ὑπὸ τῆς ἰδίας μητρὸς ὁ αὐτὸς Κωνσταντῖνος. γ. η. κδ. θ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀκούσαντες οἱ Ἀρμενιάκοι περὶ τοῦ πατρικίου Ἀλεξίου, ὅτι ἐτυφλώθη, ἐφυλάκισαν τὸν στρατηγὸν αὐτῶν Θεόδωρον καὶ πατρίκιον, τὸν Καμουλιανόν. καὶ μαθὼν ὁ βασιλεὺς ἀπέλυσε τὸν πρωτοσπαθάριον Κωνσταντῖνον, τὸν Ἀρτασήρ, καὶ τὸν Χρυσοχέρην, στρατηγὸν τῶν Βουκελλαρίων, μετὰ λαοῦ τῶν λοιπῶν θεμάτων, τοῦ πιάσαι αὐτούς. οἱ δὲ κροτήσαντες πόλεμον πρὸς αὐτοὺς ἐπίασαν ἀμφοτέρους καὶ ἐτύφλωσαν, καὶ ἐσφάγησαν πολλοὶ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν μηνὶ Νοεμβρίῳ τῆς α ἰνδικτιῶνος· τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κε, ὥρᾳ δευτέρᾳ, νυκτερινῆς βροντῆς καὶ ἀστραπῆς γενομένης, ἀνήφθη μέρος τοῦ βασιλικοῦ ἐργοδοσίου τῶν χρυσοκλαβαρίων κατὰ τὸν χρυσίωνα. μετὰ δὲ τὸ ἅγιον πάσχα ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ τῶν Ἀρμενιάκων μετὰ καὶ πάντων τῶν λοιπῶν θεμάτων.Σεπτεμβρίου μηνός τῆς ια' ινδικτιώνος ἡμέρᾳ κυρ ριακῇ, ἔκλειψις γέγονεν ἡλίου, ὥρᾳ τ' τῆς ἡμέρας, τῆς θείας λειτουργίας επιτελουμένης, μεγίστη. Η Δ. Μ. 6980. - Τούτῳ τῷ ἔτσι ἐξῆλθεν Ταράσιος ὁ ἁγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ἐν τῇ Νικαέων πόλει· καὶ ἐκροτήθη ἡ ἁγία καὶ οἱ κουμενικής σύνοδος (18) τῶν ἐπισκέψεων· καὶ ἀπο έλαβεν ή καθολική Εκκλησία τὸν ἀρχαῖον κόσμον αὐτῆς, οὐδὲν· καινὸν δογματίσασα, ἀλλὰ τὰς τῶν ἁγίων καὶ μακαρίων Πατέρων δόγματα απάλευτα φυλάξασα, καὶ τὴν νέαν αἵρεσιν ἀποκηρύξασα, τους τε τρεῖς ψευδωνύμους πατριάρχας αναθεματίσασα Αναστάσιόν φημι, Κωνσταντίνον καὶ Νικήταν καὶ πάντας τοὺς ὁμόφρονα; αὐτῶν. Ἐγένετο δὲ καὶ πρώτη συνέλευσις καὶ καθέδρα τῶν ἐπισκόπων ἐν τῇ καθολικῇ ἁγία Σοφίᾳ τῆς Νικαίας μηνὶ Ὀκτω βρίῳ ια' (69). Καὶ τῷ Νοεμβρίῳ μηνιαία, λθον πάν τες ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει · καὶ προκαθίσαντες οἱ βασιλεῖς σὺν τοῖς ἐπισκόποις ἐν τῇ Μαγναύρῃ ὑπο ανεγνώσθη ὁ τόμο;, καὶ ὑπέγραψεν ὅ τε βασιλεὺς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ, κυρώσαντες τὴν εὐσέβειαν καὶ τὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἀρχαῖα δόγματα, καὶ φιλο τιμησάμενοι τοὺς ἱερεῖς ἀπέλυσαν. Καὶ εἰρήνευσεν ή τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, εἰ καὶ ἡ ἐχθρὸς τὰ ἑαυτοῦ ζι- ζάνια ἐν τοῖς ἰδίοις ἐργάταις σπείρειν οὐ παύεται ἀλλ' ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία πάντοτε πολεμουμένη νικά. - Δ. Μ. 6981. — Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθεν κούρσαν τῶν ᾿Αράβων κατά Ρωμανίας μηνί Σεπτεμβρίῳ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ τῶν ἀνατολικῶν θέμα, εἰς τόπον λε- γόμενον Κοπιδνάδον. Καὶ συναχθέντες οἱ τῶν 'Ρω- μαίων στρατηγοὶ ἐπολέμησαν μετ' αὐτῶν, καὶ ἡττής θησαν, καὶ ἀπέθανον πολλοὶ, καὶ ἐκ τῶν ἐξορισθέν των οὐκ ὀλίγοι τ· ἔπεσεν δὲ καὶ ὁ Διογένης ὁ τῶν ἀνατολικών τουρμάρχης ἱκανὸς καὶ τοῦ Ὀψικίου ἄρχοντες. Λύσασα δὲ ἡ βασίλισσα Εἰρήνῃ τὴν πρὸς τοὺς Φράγγους συναλλαγήν, ἀπέλυσεν Θεοφάνην τὸν πρωτοσπαθάριον, καὶ ἤγαγεν κόρην ἐκ τῶν Αρμε νιακῶν ὀνόματι Μαρίαν ἀπὸ Ἀμνίας ", καὶ ἔζευξεν αὐτὴν Κωνσταντίνῳ τῷ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτῆς, πολλὰ λυπουμένου αὐτοῦ, καὶ μὴ θέλοντος διὰ τὴν πρὸς τοῦ Καρούλου θυγατέρα τοῦ ῥηγὸς τῶν Φράγ γων σχέσιν, ἣν εἶχε προμνηστευσάμενος. Καὶ ἐπετέλεσαν τους γάμους αὐτοῦ μην! Νοεμβρίῳ ἐν δικτιῶν: ιβ'. Φιλητὸς δὲ ὁ τῆς Θράκης στρατηγὸς ἀπελθὼν ἐν τῷ Στρύμων. ", καὶ ἀφυλάκτως ἀπλι ἀρχιεπ. Α, ἐπισκ. τὰ Α. * οὐχ λ. τῶν γε σχολαρίων. • Αμναν Α. είχε το ινδικτ. Α. Φίλιππος Δ. Στρύμων Α, Στρομ. καὶ Δεσπότου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, βασι λείας τῶν εὐσεβεστάτων καὶ φιλοχρίστων ἡμῶν δ στητῶν Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῆς αὐτοῦ μη τρός, ἔτους ὀγδόου τῆς αὐτῶν ὑπατείας, πρὸ ὀκτὼ καλανδῶν Ὀκτωβρίων, ινδικτιώνος ἐνδεκάτης· 1η μηνὶ Οκτωβρίῳ. THEOPHANIS qui Romanae selis et Orientalium throngrum per- sonam referebant, dimiserat, quin imo adhuc tenebat penes se. Cæterum mensis Septembris die nono, indictione undecims, die Dominico, hora diei quinta, celebratis missaram solemnibus, in- gens solis defectio exstitit. B A. G. 780. — Hoc anno sanctissimus Cpoleos episcopus Tarasius Nicæam urbem se contulit. Tum vero sancta et universalis septima episcopo- rum synodus celebrata est, et Ecclesia catholica, nulla nova prolata doctrina, quin imo sanctorum Patrum assertiquibus immoris stantibus, proscri- plaque hæresi recens intrusa, antiquym suuin splendorem recepit. Ad hæc falsi nominis patriar- chas tres, Anastasiumn dico, Constantinum et Ni- · cetam, sectatoresque eorum universos anathemate percussit. Primus autem episcoporum conventus et consessus in communi et primate Sapienţiæ eccle- sia Nicaæ habitus est mensis Oetobris die undle- cimo, mense voro Novembri imperatricem urbem cuncti ingressi sunt. Imperatoribus demum una cam episcopis ad Magnauram præsessum obtinen tibus, decreti tomus lectus est, cui imperator et mater ejus sanctorum Patrum antiqua sancita coņ- Armaturi subscripserunt, ac tandem honoribus et donis sacerdotes cumulatos dimiserunt. Ita Eccle- sia Dei pacem recepit, per proprios licet operarios zizania superseminare non desistat inimicus : veruin Ecclesia Dei etiam jugiter oppugnata trium- phat. A. C. 781. - - Hoc anno mense Septembri acies A. Arabam ad prædandum comparate in Roma C niam irruptionem fecerunt, et in Orientalium thema ad locum, cui nomen Copidnadus, penetrarunt. Romanorum autem duces collectis. in unum copiis bello cum eis decertaules fusi sunt, ex quo perie runt plurimi, necnon ex exsulum turmis non pauci. Diogènesque Orientalium turmarcha, vir strenuos, et Opsicii duces cecidere. Interea imperatrix frene fadera cum Francis iuila solvit, et cisso Theo- phane protospathario, puellam ex Armeniacis 0- mine Mariam Amnia oriundam accepit, quam Con- stantino imperatori filio suo conjugeni locavit, quamvis id Constantinus ægerrime ferret, nec pro- pter conceptum erga Francorum regis Caroli filiam, quam sibi desponsaverat, affectum, con- sensum præbere vellet. Nuptiæ tamen mense No- vembri indictione duodecima celebrate sunt. Phi- letus autem, Thraciæ dus, Strymonem versus D VARIE LECTIONES. " $ vulg. * add. ex aute e add. add.ex A. om. vulg. $1 JAC. GOARI NOTÆ. romine Domini et Dominatoris Jesu Christi Deinostri, imperio piissimorum et amicorum Christi dominorum nostrorum Constanțini et Irenes, octavo anno con- sulatus eorum, octavo Kalendas Ociobrias, indictione undecima. Consentit Anastasius scribens; quinto Idus Octo- brias, indictionis undecima. Peyrezianus legit so- Immodo, Ipsa synodi acta nuper relata dieruni octodecim spatium antevertunt. Digitized by i Google (68) Ipsa synodi aeta : Εν ονόματι τοῦ Κυρίου (69) Ita Barbarinus codex Yalicanis adjunctus.
PG 108:933καὶ τῇ κ τοῦ Μαί̈ου μηνὸς τῆς α ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ κυριακῇ τῆς πεντηκοστῆς, πολεμήσας αὐτούς, δόλῳ τῶν σὺν αὐτοῖς Ἀρμενίων προδεδωκότων νικήσας συλλαμβάνει αὐτοὺς καὶ ἀναιρεῖ Ἀνδρόνικον, σπαθάριον καὶ τουρμάρχην αὐτῶν, καὶ Θεόφιλον τουρμάρχην καὶ Γρηγόριον, ἐπίσκοπον Σινώπης, τοὺς δὲ λοιποὺς ζημίαις καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν. χιλίους δὲ ἐκ τοῦ κάστρου αὐτῶν δεσμήσας ἐν τῇ πόλει εἰσήγαγε διὰ τῆς πόρτης Βλαχερνῶν, μηνὶ Ἰουνίῳ κδ, ἡμέρᾳ β, ὧν ἐπιγράψας τὰ πρόσωπα μέλανι κεντητῷ, Ἀρμενιάκος ἐπίβουλος, διέσπειρεν αὐτοὺς ἔν τε Σικελίᾳ καὶ ταῖς λοιπαῖς νήσοις. οἱ δὲ προδόται αὐτῶν Ἀρμένιοι μηδὲν φιλοτιμηθέντες παρὰ τοῦ βασιλέως τὸ κάστρον Κάμαχον παρέδωκαν τοῖς Ἄραψιν. δ. θ. κε. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος β, παρέλαβον οἱ Ἄραβες τὸ κάστρον Θήβασαν ὑπὸ λόγον· διὸ καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ἀπέλυσαν πορευθῆναι εἰς τὰ ἴδια. ε. ι. κ. ια.ύσας, ἐπιπεσόντων αὐτῷ ἄφνω Βουλγάρων, ἀνηρέθη αὐτῶν σὺν ἄλλοις " πολλοίς. Αποστείλασα δὲ μένη Ἰωάννην τὸν σακελλάριον καὶ λογοθέτην τοῦ κατιωτικού (70) εἰς Λογγιβαρδίαν μετὰ καὶ Θεο- ἣν τοῦ ποτὲ ῥηγὸς τῆς μεγάλης Λογγιβαρδίας (71) ἐς τὸ εἰ δυνηθείεν ἀμύνασθαι τὸν Κάρουλον, " · ἀποσπάσαι τινὰς ἐξ αὐτοῦ. Καὶ κατῆλθον οὖν · Θεοδώρῳ πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ Σικελίας· καὶ, έμου κροτηθέντος, ἐκρατήθη ὑπὸ τῶν Φράγγων στὰς Ἰωάννης, καὶ δεινῶς ἀνηρέθη. ι. Μ. 6982. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκινήθησαν φθ- τῆς εὐσεβείας τῶν βασιλέων ἄνθρωπος πονηροί, συνέβαλον τὴν μητέρα κατὰ τοῦ υἱοῦ, καὶ τὸν · κατὰ τῆς μητρός. Επεισαν γὰρ αὐτὴν ὡς ἐκ γνωστικών πληροφορηθέντες, ὅτι οὐκ ἔστιν σμένον παρὰ τῷ Θεῷ κρατῆσαι τῷ υἱῷ σου · 1: βασιλείαν, εἰ μὴ σή ἐστιν, ἐκ Θεοῦ δεδο- η σοι 18. Αὐτὴ δὲ ὡς γυνὴ ἐξαπατηθεῖσαι, ἔχουσα αὶ τὸ φίλαρχον, ἐπληροφορήθη οὕτως εἶναι. Καὶ ἐλογίσατο, ὅτι αὐτοὶ διοικεῖν θέλοντες τὰ πράσ τα τοῦτο προεφασίσαντο. Τοῦ οὖν βασιλέως γεγο- ς εἰκοσαετοῦς, ρωμαλέου τε ὄντος καὶ ἱκανοῦ 1, ἑώρα ἑαυτὸν μηδὲν ἐξουσιάζοντα· καὶ ἐλυπεῖτο των Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τὰ τα κατέχοντα, καὶ πάντας πρὸς αὐτὸν προσερο νους, καὶ μηδενὸς τολμῶντος τῷ βασιλεῖ συχνά- Καὶ βουλευσάμενος τοῖς οἰκείας αὐτοῦ ἀνθρώ- Ολιγοστοῖς ούσι, καὶ Πέτρῳ μαγίστρῳ καὶ Θεος Η πατρικίῳ τῷ Καμουλιανῷ καὶ Δαμιανῷ τῷ καίῳ, ἐκύρωσεν τοῦ πιάσα: αὐτὴν 4, καὶ ἐξ- κι ἐν Σικελίᾳ, καὶ κρατῆσαι αὐτὸν τὸ βασίλειον Θ' τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς ιγ' ινδικτιῶνος " τὰς γέγονεν φοβερώτατος, ὥστε μὴ τολμῶντας κα ; ἐν οἴκῳ καθευδῆσαι, ἀλλὰ πάντας εἰς τοὺς κή καὶ τὰ ἐξαερα σκηνάς ποιήσαντας διάγειν. Η σίλισσα ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξῆλθεν ἐν τῷ ἁγίῳ Αντι. Μηνυθείσης δὲ τῷ Σταυρακίῳ τῆς προφά ταύτης, συγκινεί τὴν Αὐγούσταν κατὰ τοῦ υἱοῦ, πάσασα τοὺς ἀνθρώπους τοῦ βασιλέως, πάντας ει καὶ κουρεύσασα σὺν Ἰωάννῃ τῷ προ σαν άλλ. Α, σὺν καὶ ἄλλ. το δυνηθείεν ἀμύν. Α. δυνηθείη έναμ. ἐκινήθησαν ἄν οι πόνηροι Α, εκίνησεν ὁ διάβολος - ἀνθρώπους πονηροὺς €, εκίνησεν ἀνθρώπους πονηροὺς υιόν του Α. " την τοἱ ἐστιν Α. 15. ἐξαπατ. Α, ἅπας. ε:ον μετὰ τῆς ἰδίας μητρός Αν. " τῆς γ' ινδ. Α. τολμᾷν ε. δήσασα Α. αὐτὴν αὐτὸν Α. Μετὰ καὶ Θεοδότου τοῦ ποτὲ, CHRONOGRAPHIA. A profectus, nullis circa se dispositis excubiarum · B custodibus, Bulgaris ex improviso ingruentibus, cum pluribus aliis interfectus est. Misit insuper Irene Joannem sacellarium et miliţiæ logotbetam in Longobardiam, cui expeditionis spcium Theodotum majoris Longobardiæ nuper regis filium adjunxit tentatura, si forte Carolum ulcisci et ab ejus fide incolas aliquos posset subducere. llli cum Theo- doro patricio Siciliæ duce viribus conjunctis, præ- lium conseruerunt cum Francis, a quibus ipse Joannes captus acerba morte occisus est. C. A. 782. Hoc anno djabolus concepto in im- peratorum religionem odio scelestos homines con- citavit, qui matrem, in filium, ac filium adversus matrem committerent. i efenim quasi ex præsa- giis aut vaticiniis certiores facti : Non est, inquit, a Deo constitutum, ut filius tuus imperium teneal : illud quodcunque est, tuum est, et a Deo tibi commiɛ❤ cum. Ilia ceu mulier ex proclivi decipienda, impe randi ambitione laborans, id ita decretum in ani- mum sibi de facili induxit, nec eos, qui imperium persuaderent, ipsos rempublicam administraudi li- bidine graviter moveri animadvertit. Imperator igitur annumn vicesimum jain superans, cum rebue gerendis idoneum, neclamen in rempublicam pote- statem ullam exercentem se contemplaretur, quin imo Stauracii patricii et logothețæ curæ cuncta commissa, ad eum solum omnes confpere, ad se, qui accedat, neminem audere animadvertens, ve- hementer indoluit. Consilio itaque cum familiaribus gibi viris numero certe paucis, communicato, fuerunt iļļi Petrus magister, Theodorns patricius Camulianus et Damianus item patricius, matreut detinere, ac subinde in Siciliam relegare, ipse vero rerum omnium summam propria auctoritate admi- strare statuit, Mensis porro Februarii die nono indictione decima tertia motus terræ violens adco contigit, ut in domibus dormituri se continere * caverent homines, sed omnes in hortis ac sub dio tentoriis erectis diversarentur. Imperatrix autein ad sanctum Mamantem cum filio perrexit. Conspi- VARIA LECTIONES. C - vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. JAC. GOARI Is Codini cap. quadragesimus septimus D officiales recensetur: officium in notis expo- } Anastasius, una cum Theodoro dudum rege is Longobardiæ, ad ultionem inferendam, etc. Ha, una cum Adelgiso majoris Longobardiæ quem illi Thendatum dicebant, ad ultionem ndam, si possent, in Carolum. Filium regis lexla nixus walui interpretari. Concinit Anonymus inter Francorum scriptores ab a Duchesne collectos lib. : tereo Desiderius diademate regni ruit, en hodie est pauper, captivus, et exsul. us illius cognomine dictus Adalgis, Longobardis in eo spes ampla maneret, NOTÆ. - Diffidens rebus patriæ, se contulit inde Ad Constantinum Græcorum sceptra gerentem : A quo patricius præclaro munere factus, Hoc in honore suæ permansit ad ultima vitæ. Plura apud eumdem lib. 1. Eginhardus De gestis Caroli Magni ad annum el 788, quo scribit: Constantinus imperator propter negatam sibi regis filiam iratus, Theodorum patricium Siciliæ præſe- ctum, cum aliis ducibus suis, fines Beneventanorum vastare jussit, etc. - cam Theodoto quondam rege majoris Longobardia. Sic etiam interpr. anno Constantiunt, quo legi- tur venisse CP., nec video, ut hic, flium regis Longobardiæ reddi post putaverit, eamque verba auctoris interpretationem admittere. COMBEFIS.
Τούτῳ τῷ ἔτει μισήσας ὁ βασιλεὺς τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Μαρίαν ὑποβολῇ τῆς ἑαυτοῦ μητρὸς ἐφιεμένης τῆς ἀρχῆς πρὸς τὸ καταγνωσθῆναι αὐτὸν ὑπὸ πάντων, ἐξεβιάσατο αὐτὴν τοῦ γενέσθαι μονάστριαν, καὶ πείσας αὐτὴν ἀπέκειρε μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος γ. καὶ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ἐπεστράτευσε κατὰ Ἀράβων· καὶ τῇ η τοῦ Μαί̈ου μηνὸς πολεμήσας μεθ’ ἑνὸς κούρσου αὐτῶν ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ Ἀνοῦσαν, νικήσας καὶ τρέψας ἤλασεν ἕως τοῦ ποταμοῦ. καὶ κατελθὼν εἰς Ἔφεσον καὶ εἰς τὸν Θεολόγον εὐξάμενος τὸ κωμέρκιν τοῦ πανηγυρίου, ρ λιτρῶν χρυσίου ὄν, ἐκούφισε πρὸς θεραπείαν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς Θεοδότην τὴν κουβικουλαρέαν εἰς ἀυγούσταν καὶ ἐμνηστεύθη αὐτὴν παρανόμως. 02. ια. κζ. ιβ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος δ, ἐποίησε τὸν γάμον ὁ βασιλεὺς μετὰ Θεοδότης ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ ἁγίου Μάμαντος ἡμέρας μ. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ ζ, ὥρᾳ νυκτερινῇ, γέγονε σεισμὸς ἐν τῇ νήσῳ Κρήτῃ φοβερώτατος. ἐγένετο δὲ καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Μαί̈ῳ δ πάνυ φοβερός.ύσας, ἐπιπεσόντων αὐτῷ ἄφνω Βουλγάρων, ἀνηρέθη αὐτῶν σὺν ἄλλοις " πολλοίς. Αποστείλασα δὲ μένη Ἰωάννην τὸν σακελλάριον καὶ λογοθέτην τοῦ κατιωτικού (70) εἰς Λογγιβαρδίαν μετὰ καὶ Θεο- ἣν τοῦ ποτὲ ῥηγὸς τῆς μεγάλης Λογγιβαρδίας (71) ἐς τὸ εἰ δυνηθείεν ἀμύνασθαι τὸν Κάρουλον, " · ἀποσπάσαι τινὰς ἐξ αὐτοῦ. Καὶ κατῆλθον οὖν · Θεοδώρῳ πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ Σικελίας· καὶ, έμου κροτηθέντος, ἐκρατήθη ὑπὸ τῶν Φράγγων στὰς Ἰωάννης, καὶ δεινῶς ἀνηρέθη. ι. Μ. 6982. - Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκινήθησαν φθ- τῆς εὐσεβείας τῶν βασιλέων ἄνθρωπος πονηροί, συνέβαλον τὴν μητέρα κατὰ τοῦ υἱοῦ, καὶ τὸν · κατὰ τῆς μητρός. Επεισαν γὰρ αὐτὴν ὡς ἐκ γνωστικών πληροφορηθέντες, ὅτι οὐκ ἔστιν σμένον παρὰ τῷ Θεῷ κρατῆσαι τῷ υἱῷ σου · 1: βασιλείαν, εἰ μὴ σή ἐστιν, ἐκ Θεοῦ δεδο- η σοι 18. Αὐτὴ δὲ ὡς γυνὴ ἐξαπατηθεῖσαι, ἔχουσα αὶ τὸ φίλαρχον, ἐπληροφορήθη οὕτως εἶναι. Καὶ ἐλογίσατο, ὅτι αὐτοὶ διοικεῖν θέλοντες τὰ πράσ τα τοῦτο προεφασίσαντο. Τοῦ οὖν βασιλέως γεγο- ς εἰκοσαετοῦς, ρωμαλέου τε ὄντος καὶ ἱκανοῦ 1, ἑώρα ἑαυτὸν μηδὲν ἐξουσιάζοντα· καὶ ἐλυπεῖτο των Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τὰ τα κατέχοντα, καὶ πάντας πρὸς αὐτὸν προσερο νους, καὶ μηδενὸς τολμῶντος τῷ βασιλεῖ συχνά- Καὶ βουλευσάμενος τοῖς οἰκείας αὐτοῦ ἀνθρώ- Ολιγοστοῖς ούσι, καὶ Πέτρῳ μαγίστρῳ καὶ Θεος Η πατρικίῳ τῷ Καμουλιανῷ καὶ Δαμιανῷ τῷ καίῳ, ἐκύρωσεν τοῦ πιάσα: αὐτὴν 4, καὶ ἐξ- κι ἐν Σικελίᾳ, καὶ κρατῆσαι αὐτὸν τὸ βασίλειον Θ' τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς ιγ' ινδικτιῶνος " τὰς γέγονεν φοβερώτατος, ὥστε μὴ τολμῶντας κα ; ἐν οἴκῳ καθευδῆσαι, ἀλλὰ πάντας εἰς τοὺς κή καὶ τὰ ἐξαερα σκηνάς ποιήσαντας διάγειν. Η σίλισσα ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξῆλθεν ἐν τῷ ἁγίῳ Αντι. Μηνυθείσης δὲ τῷ Σταυρακίῳ τῆς προφά ταύτης, συγκινεί τὴν Αὐγούσταν κατὰ τοῦ υἱοῦ, πάσασα τοὺς ἀνθρώπους τοῦ βασιλέως, πάντας ει καὶ κουρεύσασα σὺν Ἰωάννῃ τῷ προ σαν άλλ. Α, σὺν καὶ ἄλλ. το δυνηθείεν ἀμύν. Α. δυνηθείη έναμ. ἐκινήθησαν ἄν οι πόνηροι Α, εκίνησεν ὁ διάβολος - ἀνθρώπους πονηροὺς €, εκίνησεν ἀνθρώπους πονηροὺς υιόν του Α. " την τοἱ ἐστιν Α. 15. ἐξαπατ. Α, ἅπας. ε:ον μετὰ τῆς ἰδίας μητρός Αν. " τῆς γ' ινδ. Α. τολμᾷν ε. δήσασα Α. αὐτὴν αὐτὸν Α. Μετὰ καὶ Θεοδότου τοῦ ποτὲ, CHRONOGRAPHIA. A profectus, nullis circa se dispositis excubiarum · B custodibus, Bulgaris ex improviso ingruentibus, cum pluribus aliis interfectus est. Misit insuper Irene Joannem sacellarium et miliţiæ logotbetam in Longobardiam, cui expeditionis spcium Theodotum majoris Longobardiæ nuper regis filium adjunxit tentatura, si forte Carolum ulcisci et ab ejus fide incolas aliquos posset subducere. llli cum Theo- doro patricio Siciliæ duce viribus conjunctis, præ- lium conseruerunt cum Francis, a quibus ipse Joannes captus acerba morte occisus est. C. A. 782. Hoc anno djabolus concepto in im- peratorum religionem odio scelestos homines con- citavit, qui matrem, in filium, ac filium adversus matrem committerent. i efenim quasi ex præsa- giis aut vaticiniis certiores facti : Non est, inquit, a Deo constitutum, ut filius tuus imperium teneal : illud quodcunque est, tuum est, et a Deo tibi commiɛ❤ cum. Ilia ceu mulier ex proclivi decipienda, impe randi ambitione laborans, id ita decretum in ani- mum sibi de facili induxit, nec eos, qui imperium persuaderent, ipsos rempublicam administraudi li- bidine graviter moveri animadvertit. Imperator igitur annumn vicesimum jain superans, cum rebue gerendis idoneum, neclamen in rempublicam pote- statem ullam exercentem se contemplaretur, quin imo Stauracii patricii et logothețæ curæ cuncta commissa, ad eum solum omnes confpere, ad se, qui accedat, neminem audere animadvertens, ve- hementer indoluit. Consilio itaque cum familiaribus gibi viris numero certe paucis, communicato, fuerunt iļļi Petrus magister, Theodorns patricius Camulianus et Damianus item patricius, matreut detinere, ac subinde in Siciliam relegare, ipse vero rerum omnium summam propria auctoritate admi- strare statuit, Mensis porro Februarii die nono indictione decima tertia motus terræ violens adco contigit, ut in domibus dormituri se continere * caverent homines, sed omnes in hortis ac sub dio tentoriis erectis diversarentur. Imperatrix autein ad sanctum Mamantem cum filio perrexit. Conspi- VARIA LECTIONES. C - vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. JAC. GOARI Is Codini cap. quadragesimus septimus D officiales recensetur: officium in notis expo- } Anastasius, una cum Theodoro dudum rege is Longobardiæ, ad ultionem inferendam, etc. Ha, una cum Adelgiso majoris Longobardiæ quem illi Thendatum dicebant, ad ultionem ndam, si possent, in Carolum. Filium regis lexla nixus walui interpretari. Concinit Anonymus inter Francorum scriptores ab a Duchesne collectos lib. : tereo Desiderius diademate regni ruit, en hodie est pauper, captivus, et exsul. us illius cognomine dictus Adalgis, Longobardis in eo spes ampla maneret, NOTÆ. - Diffidens rebus patriæ, se contulit inde Ad Constantinum Græcorum sceptra gerentem : A quo patricius præclaro munere factus, Hoc in honore suæ permansit ad ultima vitæ. Plura apud eumdem lib. 1. Eginhardus De gestis Caroli Magni ad annum el 788, quo scribit: Constantinus imperator propter negatam sibi regis filiam iratus, Theodorum patricium Siciliæ præſe- ctum, cum aliis ducibus suis, fines Beneventanorum vastare jussit, etc. - cam Theodoto quondam rege majoris Longobardia. Sic etiam interpr. anno Constantiunt, quo legi- tur venisse CP., nec video, ut hic, flium regis Longobardiæ reddi post putaverit, eamque verba auctoris interpretationem admittere. COMBEFIS.
PG 108:935Κάρδαμος δέ, ὁ κῦρις Βουλγαρίας, ἐδήλωσε τῷ βασιλεῖ, ὅτι ἢ τέλεσόν μοι πάκτα, ἢ ἔρχομαι ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης καὶ ἐρημῶν τὴν Θρᾴκην. ὁ δὲ βασιλεὺς βαλὼν καβαλλίνας ἀλόγου εἰς μανδῆλιν ἔπεμψεν αὐτῷ εἰπών, ὅτι οἷα μέν σοι πρέπει πάκτα, ἀπέστειλά σοι. γέρων δὲ εἶ· καὶ οὐ θέλω ἵνα κοπιάσῃς ἕως τῶν ὧδε· ἀλλ’ ἐγὼ ἔρχομαι ἕως Μαρκέλλων, καὶ ἔξελθε. καὶ εἴ τι κρίνει ὁ θεός. καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰ περατικὰ θέματα ἐσώρευσε τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἦλθεν ἕως Βερσινικίας, καὶ ὁ Κάρδαμος ἦλθεν ἕως τοῦ δασέος Ἀβρολέβα καὶ δειλιάσας ἔμεινεν ἐν τῷ ἄλσει. ὁ δὲ βασιλεὺς παραθαρρύνας τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπῆλθεν ἕως τοῦ γυμνοῦ Ἀβρολέβα, προσκαλούμενος αὐτὸν ἐπὶ ἡμέρας ιζ. ὁ δὲ οὐκ ἐτόλμησεν, ἀλλ’ ἐπανῆλθε φυγὰς εἰς τὰ ἴδια. τῷ δ’ αὐτῷ χρόνῳ καὶ οἱ Ἄραβες ἦλθον ἕως τοῦ Ἀμωρίου, καὶ μηδὲν ἀνύσαντες ὑπέστρεψαν αἰχμαλωσίαν εἰς τὰ περίχωρα ποιήσαντες.Πικριδίῳ, ἐξώρισεν ἐπὶ τὰ κατωτικά μέρη έως Σικε λίας. Τὸν δὲ μάγιστρον Πέτρον ἀτιμίαις περιβαλοῦσα, ἐκάθισεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῷ· ὁμοίως καὶ Θεόδωρον τὸν πατρίκιον τὸν Καμουλιανόν· τὸν δὲ πατρίκιον Δαμια νὰν δείρασε καὶ κουρεύσασα, εἰς Απολλωνιάδα το κάστρον ἐξώρισεν. Τόψασα δὲ καὶ τὸν υἱὸν καὶ πολλὰ λοιδορήσασα, ἀπρόϊτον ἐποίησεν ἐπὶ ἡμέρας ἱκανάς, *Πρξατο δὲ ὁρκίζειν τὸν στρατὸν, ὅτι ἕως οὗ ζῃς, εὐ καταδεξόμεθα τὸν υἱόν σου κρατῆσαι. Καὶ ὤμνυον πάντες οὕτως, μηδενός τολμῶντος ἀντειπεῖν περὶ τούτου τὸ σύνολον. Στόλος δὲ Αράβων ἐξῆλθεν ἐπὶ Κύπρον, καὶ τοῦτο προγνοῦσα ἡ βασίλισσα, ἐδώ ρευσε καὶ αὐτὴ πάντα τὰ Ῥωμαϊκὰ πλώϊμα ", καὶ ἀπέλυσε κατ' αὐτῶν. Ελθόντες δὲ ἕως τὰ Μύρα ἀμ- φότεροι οι στρατηγοί ἔκαμψαν τὸ ἀκρωτήριον τῶν Χελιδονίων, καὶ εἰσῆλθον ἐπὶ τὸν κόλπον τῆς Αττας λείας. Οἱ δὲ "Αραβες κινήσαντες ἀπὸ τῆς Κύπρου, καὶ εὐδίας αὐτοὺς καταλαβούσης, περιεφέροντο ἐν τῷ πελάγει. Αναφανέντων δὲ αὐτῶν τὴν γῆν, εἴ- δου αὐτοὺς οἱ στρατηγοί, καὶ παραταξάμενοι ήτοι μάσθησαν τοῦ πολεμεῖν. Θεόφιλος δὲ ἡ τῶν Κιβυρο βαιωτῶν στρατηγός, ρωμαλέος ἀνὴρ καὶ ἱκανώτατος ὤν, θαρσήσας καὶ πάντων προεξελθών, τούτοις τε συμβαλών 10, ἐκρατήθη ὑπ' αὐτῶν, ὃν ἀπήγαγον πρὸς Ααρών, θεαθείς τε παρ' αὐτοῦ, προετράπη προδότης γενέσθαι, καὶ προσκαίρων δωρεῶν τυχεῖν. Τοῦ δὲ μὴ καταδεξαμένου, ἐπὶ πλέον δὲ ἀναγκασθέν τος, καὶ μὴ ὑπείξαντος, τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν Α τοσπαθαρίῳ καὶ Βαγύλο (72) αὐτοῦ λεγομένη ὑπομείνας, μάρτυς ἄριστος ἀνεδείχθη. αὐτοῦ καὶ συμβάλλων τὸ ρελάβομεν Α. προελάσ. Α. Μ. 6283. - "Ρωμαίων βασιλέως Κωνσταν τίνου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ινδικτιῶνι δ', κατέλαβον οἱ ὁρκίζοντες εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενια κῶν· οἱ δὲ οὐ κατεδέξαντο ομόσαι, ὅτι οὐ βασι λευόμεθα ὑπὸ τοῦ υἱοῦ σου ἐν τῇ ζωῇ σου, οὐδὲ προτάσσομεν τὸ “ ὄνομα Ειρήνης πρὸ Κωνσταν τίνου, ἀλλὰ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης *, ὡς ἐξ ἀρχῆς παρελάβομεν 31. Απέστειλεν δὲ πάλιν πρὸς τὸ πιάσαι αὐτοὺς ᾿Αλέξιον τὸν σπαθάριον και δρουγο γάριον τῆς βίγλης ", τὸ ἐπίκλην Μουσελέμ. Οἱ δὲ κρατήσαντες αὐτὸν τοῦ ἄρχειν ἑαυτῶν δε προεβάλου το. Νικηφόρον δὲ τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν αὐτῶν φρουρήσαντες, Κωνσταντίνον μόνον βασιλέα άνευ φήμησαν. Τοῦτο μαθόντες οἱ τῶν λοιπῶν θεμάτων λαοί, τοὺς στρατηγοὺς αὐτῶν διώξαντες, Κωνσταν τίνον μόνον 8ο βασιλέα καὶ αὐτοὶ ἀνεκήρυττον. τοῦτο Α, τοῦτο δὲ πλοίματα Α. εὐδείας Α. συμβαλών Αν Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης Α, Κωνσταντίνον καὶ Εἰρήνην βίγλης, το Α, βίγλας τὸν ἑαυτῶν Α, αὐτῶν νιίg. ει μόνον οπι. Α. : THEOPHANIS B 26- rationis autem adversum se instruct Stauracius certior factus, Augustam in filium concitat. Mor ipsa imperatoris domesticis manibus injectis, cunctos diris verberibus cæsos et tousos cum Joan- ne protospathario et Bajulo, cui Pieridius cogno. nientum, ad inferius remotos imperil fines in Siciliam usque relegavit exsules. Magistrum etiam Petrum dedecore contumeliisque affectumn domi se continere, quemadmodum etiam Theodorum patri- ciuma Camulianum, jussit. Ad hos patricium Da- mianum verberatum tonsumque in castrum Apol- loniadem deportavit. Filium denique pari verberum mulcta et contumeliarum ignominiæ subjectumn domi detinuit, ita ut per plures dies in publicum - non prodierit, eoque tandem exercitum suis impor- tunitatibus adegit, ut milites in consilium hoc ad- duceret : Filium tuum imperare, donec vixeris, non patiemur, juraruntque ita omnes, cum nullos circa istud ea omnino repugnare auderet. Inierea. Arabum classis in Cyprum expeditionem suscepit: quod cum imperatrix præsensisset, collectas pari- ter Romanas omnes naves in eos instruxit. Cum autem ambo duces Myram pervenissent, superalo `Chelidoniorum promotorio in Ataliæ sinum classem immiserunt. Arabes porro Cypro solventes tran- quillitate exorta in mari oberrabant. Cumque ter- ram prospicere cupissent, extemplo eos adnavi- gantes classis præfecti conspexerunt; quare classe að prælium instructa bellum commiserunt. Theo- philus autem, Cibyrrbæotarum dux, vir robustus C et militiæ idoneus, animo nimium confidens, cæteris omnibus retro relictis hostes aggressus, ab ipsis captus ad Aaronem adductus est. In ejus conspectu positum, religionis desertorem et proditorem fieri, terrenisque rebus voluptuose delectari pluribus Aaron hortatus est. Is cum oblata quæqna respueret, et magis ac magis pollicitationibus et minis sollicitatus non aequiesceret, tandem gładli pœnam perpessus insignis martyr evasit. A˚C. 783, Constantivi annus primus. - Romanorum imperatoris Hoc anno meuse Septembri indictione decima quarta, qui Irenes nomine jusjurandum a militibus exigebant, illud ab Armeniacorain themate præ- standum expetierunt. Illi sacramento se obstringere his verbis recusantes: Filio tuo per vitam omnem subjiciemur, inquiunt, nec unquam Irenes nomen Constantini nomini praeponi patiemur, sed Constan-· tinum et Irenem, quod ab initio præstitimus, semper appellabimus. Imperatrix iis rursum demulcendis Alexium cognomine Muselem spatharium, et vigi- liarum drungarium destinavit. Quare Armeniaci eum secum retentum sibi præfecerunt : proprium autem ducem Nicephorum patricium in custodiam conjicientes, Constantinum solum imperatorem elatis vocibus celebraverunt. Nuntio bujusmodi * add. ex A. vulg. * add. ex A. vulg. " VARIE LECTIONES. D vulg. vulg. νulg. " JAC. GOARI NOTÆ. om, A. (72) Aliis, Βάγιλος et Βαΐουλος, scribitur, Baiulus: de quo Meursius, et Codinus.
Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει Πλάτων, ὁ τοῦ Σακκουδίωνος ἡγούμενος, ἀπέσχισε τῆς κοινωνίας Ταρασίου τοῦ πατριάρχου, ὡς δεξαμένου τὸν βασιλέα εἰς κοινωνίαν καὶ ἐπιτρέψαντος τῷ τε κατηχητῇ τοῦ κουρεῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Μαρίαν, καὶ τῷ ἀββᾷ Ἰωσήφ, τῷ ἡγουμένῳ τῶν Καθαρῶν, τοῦ στεφανῶσαι αὐτὸν μετὰ τῆς Θεοδότης. καὶ τοῦτο γνοὺς ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλε Βαρδάνιον, τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ Ἰωάννην, τὸν κόμητα τοῦ Ὀψικίου, καὶ εἰσήγαγε τὸν Πλάτωνα ἐν τῇ πόλει καὶ ἀπέκλεισεν εἰς ἐγκλείστραν ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἀρχιστρατήγου ἐν τῷ παλατίῳ· τοὺς δὲ λοιποὺς μοναχοὺς σὺν τοῖς ἀνεψιοῖς αὐτοῦ τύψαντες ἐξώρισαν ἐν Θεσσαλονίκῃ, οὓς ὑπερασπίζετο ἡ μήτηρ τοῦ βασιλέως, ὡς τῷ υἱῷ αὐτῆς ἀντιταττομένους καὶ καταισχύνοντας αὐτόν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη η. ζ. ιβ. α. ιγ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τῇ μητρὶ αὐτοῦ ἐν τῇ Προύσῃ θερμίσαι· καὶ τῇ ζ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς τῆς ε ἰνδικτιῶνος ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱός, ὃν ἐπωνόμασε Λέοντα· καὶ μαθὼν ὁ βασιλεύς, καταλιπὼν τὴν μητέρα αὐτοῦ ἐν τοῖς θερμοῖς σὺν πάσῃ τῇ βασιλικῇ τάξει καὶ τοῖς ἄρχουσι δρομαῖος ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν.Πικριδίῳ, ἐξώρισεν ἐπὶ τὰ κατωτικά μέρη έως Σικε λίας. Τὸν δὲ μάγιστρον Πέτρον ἀτιμίαις περιβαλοῦσα, ἐκάθισεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῷ· ὁμοίως καὶ Θεόδωρον τὸν πατρίκιον τὸν Καμουλιανόν· τὸν δὲ πατρίκιον Δαμια νὰν δείρασε καὶ κουρεύσασα, εἰς Απολλωνιάδα το κάστρον ἐξώρισεν. Τόψασα δὲ καὶ τὸν υἱὸν καὶ πολλὰ λοιδορήσασα, ἀπρόϊτον ἐποίησεν ἐπὶ ἡμέρας ἱκανάς, *Πρξατο δὲ ὁρκίζειν τὸν στρατὸν, ὅτι ἕως οὗ ζῃς, εὐ καταδεξόμεθα τὸν υἱόν σου κρατῆσαι. Καὶ ὤμνυον πάντες οὕτως, μηδενός τολμῶντος ἀντειπεῖν περὶ τούτου τὸ σύνολον. Στόλος δὲ Αράβων ἐξῆλθεν ἐπὶ Κύπρον, καὶ τοῦτο προγνοῦσα ἡ βασίλισσα, ἐδώ ρευσε καὶ αὐτὴ πάντα τὰ Ῥωμαϊκὰ πλώϊμα ", καὶ ἀπέλυσε κατ' αὐτῶν. Ελθόντες δὲ ἕως τὰ Μύρα ἀμ- φότεροι οι στρατηγοί ἔκαμψαν τὸ ἀκρωτήριον τῶν Χελιδονίων, καὶ εἰσῆλθον ἐπὶ τὸν κόλπον τῆς Αττας λείας. Οἱ δὲ "Αραβες κινήσαντες ἀπὸ τῆς Κύπρου, καὶ εὐδίας αὐτοὺς καταλαβούσης, περιεφέροντο ἐν τῷ πελάγει. Αναφανέντων δὲ αὐτῶν τὴν γῆν, εἴ- δου αὐτοὺς οἱ στρατηγοί, καὶ παραταξάμενοι ήτοι μάσθησαν τοῦ πολεμεῖν. Θεόφιλος δὲ ἡ τῶν Κιβυρο βαιωτῶν στρατηγός, ρωμαλέος ἀνὴρ καὶ ἱκανώτατος ὤν, θαρσήσας καὶ πάντων προεξελθών, τούτοις τε συμβαλών 10, ἐκρατήθη ὑπ' αὐτῶν, ὃν ἀπήγαγον πρὸς Ααρών, θεαθείς τε παρ' αὐτοῦ, προετράπη προδότης γενέσθαι, καὶ προσκαίρων δωρεῶν τυχεῖν. Τοῦ δὲ μὴ καταδεξαμένου, ἐπὶ πλέον δὲ ἀναγκασθέν τος, καὶ μὴ ὑπείξαντος, τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν Α τοσπαθαρίῳ καὶ Βαγύλο (72) αὐτοῦ λεγομένη ὑπομείνας, μάρτυς ἄριστος ἀνεδείχθη. αὐτοῦ καὶ συμβάλλων τὸ ρελάβομεν Α. προελάσ. Α. Μ. 6283. - "Ρωμαίων βασιλέως Κωνσταν τίνου ἔτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ινδικτιῶνι δ', κατέλαβον οἱ ὁρκίζοντες εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενια κῶν· οἱ δὲ οὐ κατεδέξαντο ομόσαι, ὅτι οὐ βασι λευόμεθα ὑπὸ τοῦ υἱοῦ σου ἐν τῇ ζωῇ σου, οὐδὲ προτάσσομεν τὸ “ ὄνομα Ειρήνης πρὸ Κωνσταν τίνου, ἀλλὰ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης *, ὡς ἐξ ἀρχῆς παρελάβομεν 31. Απέστειλεν δὲ πάλιν πρὸς τὸ πιάσαι αὐτοὺς ᾿Αλέξιον τὸν σπαθάριον και δρουγο γάριον τῆς βίγλης ", τὸ ἐπίκλην Μουσελέμ. Οἱ δὲ κρατήσαντες αὐτὸν τοῦ ἄρχειν ἑαυτῶν δε προεβάλου το. Νικηφόρον δὲ τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν αὐτῶν φρουρήσαντες, Κωνσταντίνον μόνον βασιλέα άνευ φήμησαν. Τοῦτο μαθόντες οἱ τῶν λοιπῶν θεμάτων λαοί, τοὺς στρατηγοὺς αὐτῶν διώξαντες, Κωνσταν τίνον μόνον 8ο βασιλέα καὶ αὐτοὶ ἀνεκήρυττον. τοῦτο Α, τοῦτο δὲ πλοίματα Α. εὐδείας Α. συμβαλών Αν Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης Α, Κωνσταντίνον καὶ Εἰρήνην βίγλης, το Α, βίγλας τὸν ἑαυτῶν Α, αὐτῶν νιίg. ει μόνον οπι. Α. : THEOPHANIS B 26- rationis autem adversum se instruct Stauracius certior factus, Augustam in filium concitat. Mor ipsa imperatoris domesticis manibus injectis, cunctos diris verberibus cæsos et tousos cum Joan- ne protospathario et Bajulo, cui Pieridius cogno. nientum, ad inferius remotos imperil fines in Siciliam usque relegavit exsules. Magistrum etiam Petrum dedecore contumeliisque affectumn domi se continere, quemadmodum etiam Theodorum patri- ciuma Camulianum, jussit. Ad hos patricium Da- mianum verberatum tonsumque in castrum Apol- loniadem deportavit. Filium denique pari verberum mulcta et contumeliarum ignominiæ subjectumn domi detinuit, ita ut per plures dies in publicum - non prodierit, eoque tandem exercitum suis impor- tunitatibus adegit, ut milites in consilium hoc ad- duceret : Filium tuum imperare, donec vixeris, non patiemur, juraruntque ita omnes, cum nullos circa istud ea omnino repugnare auderet. Inierea. Arabum classis in Cyprum expeditionem suscepit: quod cum imperatrix præsensisset, collectas pari- ter Romanas omnes naves in eos instruxit. Cum autem ambo duces Myram pervenissent, superalo `Chelidoniorum promotorio in Ataliæ sinum classem immiserunt. Arabes porro Cypro solventes tran- quillitate exorta in mari oberrabant. Cumque ter- ram prospicere cupissent, extemplo eos adnavi- gantes classis præfecti conspexerunt; quare classe að prælium instructa bellum commiserunt. Theo- philus autem, Cibyrrbæotarum dux, vir robustus C et militiæ idoneus, animo nimium confidens, cæteris omnibus retro relictis hostes aggressus, ab ipsis captus ad Aaronem adductus est. In ejus conspectu positum, religionis desertorem et proditorem fieri, terrenisque rebus voluptuose delectari pluribus Aaron hortatus est. Is cum oblata quæqna respueret, et magis ac magis pollicitationibus et minis sollicitatus non aequiesceret, tandem gładli pœnam perpessus insignis martyr evasit. A˚C. 783, Constantivi annus primus. - Romanorum imperatoris Hoc anno meuse Septembri indictione decima quarta, qui Irenes nomine jusjurandum a militibus exigebant, illud ab Armeniacorain themate præ- standum expetierunt. Illi sacramento se obstringere his verbis recusantes: Filio tuo per vitam omnem subjiciemur, inquiunt, nec unquam Irenes nomen Constantini nomini praeponi patiemur, sed Constan-· tinum et Irenem, quod ab initio præstitimus, semper appellabimus. Imperatrix iis rursum demulcendis Alexium cognomine Muselem spatharium, et vigi- liarum drungarium destinavit. Quare Armeniaci eum secum retentum sibi præfecerunt : proprium autem ducem Nicephorum patricium in custodiam conjicientes, Constantinum solum imperatorem elatis vocibus celebraverunt. Nuntio bujusmodi * add. ex A. vulg. * add. ex A. vulg. " VARIE LECTIONES. D vulg. vulg. νulg. " JAC. GOARI NOTÆ. om, A. (72) Aliis, Βάγιλος et Βαΐουλος, scribitur, Baiulus: de quo Meursius, et Codinus.
PG 108:937εὑροῦσα δὲ διωρίαν ἡ τούτου μήτηρ προσελάλησε καὶ ὑπέσυρε δωρεαῖς καὶ ὑποσχέσεσι τοὺς τῶν ταγμάτων ἄρχοντας πρὸς τὸ καθελεῖν τὸν υἱὸν αὐτῆς καὶ μονοκρατορῆσαι αὐτήν, τοὺς μὲν δι’ ἑαυτῆς θωπεύσασα, τοὺς δὲ διὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῆς, καὶ εἵλκυσε πάντας πρὸς ἑαυτὴν καὶ ἐξεδέχετο ἡμέραν εὑρεῖν ἐπιτήδειον. ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ τελευτήσαντος τοῦ πάπα Ἀδριανοῦ, χειροτονεῖται Λέων, ἀνὴρ τιμιώτατος καὶ κατὰ πάντα αἰδέσιμος. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Ἀράβων ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λοιποὺς φίλους τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐκλογὴν μονοζώνων στρατιωτῶν ἐξ ἀμφοτέρων θεμάτων χιλιάδας κ. ἰδόντες δὲ οἱ περὶ Σταυράκιον τὴν προθυμίαν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ἐφοβήθησαν, μήπως πολεμήσας νικήσῃ, καὶ ἀστοχήσωσι τῆς κατ’ αὐτοῦ βουλῆς. καὶ δωροδοκήσαντες τοὺς τῆς βίγλας ἔπεισαν αὐτοὺς ψεύσασθαι, ὅτι ἔφυγον οἱ Σαρακηνοί. ὁ γοῦν βασιλεὺς πολλὰ λυπηθεὶς ἄπρακτος εἰς τὴν πόλιν εἰσῆλθεν. καὶ τῇ α τοῦ Μαί̈ου μηνὸς τέθνηκεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Λέων, καὶ ἐθρήνησεν αὐτὸν σφόδρα.τῆς τοῦ πονηροῦ διαβόλου πανουργίας! πῶς διὰ πολ- Λ' τῶν μεθοδειῶν σπεύδει ἀπολέσαι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ; οἱ γὰρ πρὸ δεκαπέντε χρόνων ὁμόσαντες τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον ὅρκον, καὶ ἔγγραφα ποιήσαντες, καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι ἀποθέμενοι, πάλιν ὤμνυον τῇ Εἰρήνῃ μὴ βασιλευθῆναι ὑπὸ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς ἐν τῇ ζωὴ αὐτῆς. Καὶ αὖθις τούτου ἐπιλαθόμενοι Κων- σταντῖνον αὐτοκράτορα ἀνευφήμουν, μὴ ἐννοήσαντες οἱ τάλανες, ὅτι οὐκ ἔδει ἀντωμοσίαν ποιῆσαι. Ανάγκη γὰρ πᾶσα τῇ ἀντωμοσία τὴν ἐπιορκίαν παρακολουθῆ σαι, ἐπιορκία δὲ Θεοῦ ἄρνησις. Συναχθέντες δὲ τῷ Οκτωβρίῳ μηνὶ τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης Ινδικτιώνος οἱ τῶν θεμάτων ἐν τῇ ᾿Ατρώα (73) επεζήτησαν πάντες κοινῇ γνώμῃ Κωνσταντίνον βασιλέα εικοστόν ἄγοντα ἔτος· φοβηθεῖσα δὲ Εἰρήνη τὸ ὅρμημα τοῦ λαοῦ ἀπέλυσεν αὐτόν. Αὐτοὶ δὲ τοῦτον αὐτοκράτορα ἐκύρωσαν μὲν, ἀπεκήρυξαν δὲ τὴν τούτου μητέρα. Απέστειλεν δὲ ὁ βασιλεὺς εὐθέως Μιχαήλ τον Λαχα νοδράκοντα καὶ Ἰωάννην τὸν βάγυλον αὐτοῦ καὶ πρωτοσπαθάριον, καὶ ἄρχισαν τοὺς ᾿Αρμενιακούς τοῦ μὴ δέξασθαι Ειρήνην τὴν μητέρα αὐτοῦ εἰς βα- σίλισσαν· τὸν δὲ ᾿Αλέξιον επεκύρωσεν στρατηγὸν αὐτ τῶν. Καὶ ἐπανελθὼν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ πόλει τῷ Δεκεμβρίῳ μην, δείρας καὶ κουρεύσας εξώρισεν Σταυράκιον εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενιακῶν πρὸς πλη- ροφορίαν αὐτῶν. Ἐξώρισεν δὲ καὶ ᾿Αέτιον τὸν εὐνοῦ χον καὶ πρωτοσπαθάριον καὶ ἐπιστήθιον (74) αὐτῆς, καὶ πάντας τοὺς οἰκειακούς αὐτῆς εὐνούχους· ταύ την δὲ μετὰ τῆς ἀπαθείας αὐτῆς ἐκάθισεν ἐν τῷ παρ λατίῳ τοῦ Ἐλευθερίου (75), αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ἐν ᾧ καὶ νὰ τὰ πλεῖστα χρήματα ἦν κατακρύψασα. Εγένετο δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ ἐμπυρισμὸς, καὶ ἐκάη ὁ τρίκλινος τοῦ πατριαρχείου, ὁ λεγόμενος Θωμαΐτης, καὶ τὰ κοιλιστώριον καὶ ἄλλαι οἰκίαι πολλαὶ ἕως τοῦ Μιλίου. Τῷ δὲ ᾿Απριλλίῳ μηνὶ ἐπιστρατεύσας Κων- σταντίνος κατὰ Βουλγάρων, ἦλθεν εἰς τὸ ἐπιλεγόμεν Προβάτου (76) κάστρον, εἰς τὸ τοῦ ῾Αγίου Γεωρ γίου ῥυάκιν· καὶ συναντήσας Καρδάμῳ τῷ κυρῷ Βουλγαρίας, μικροῦ πολέμου περὶ ει τὴν ἑσπέραν γεγονότος, δειλανδρίσαντες ως οἱ Ρωμαῖοι διὰ τῆς νυκτὸς ἔφυγον, καὶ ὑπέστρεψαν ἀδόξως· καὶ οἱ Βούλα γαροι φοβηθέντες ὑπέστρεψαν. Ο μεθοδειών Α, μεθοδιῶν τούτου Α, τοῦτο εν επεζήτησαν Α, ἐπιζητήσαντες ἐπιλεγ. Α, λεγ. περὶ Α, κατὰ δειλανδρίς. Α, δει- λανδρής. καὶ κατέλαβον οἱ ὁρκίζον τες εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενιακών. επεικτής, Τον λιμένα του Ελευθερίου ὁ μέγας Κων. σταντῖνος ἔκτισεν, ὅτε καὶ τὴν πόλιν. Παρίστατο δὲ εἰς τὸ κτίσμα Ελευθέριος πατρίκιος. Ιστατο δὲ εἰς τὸν λιμένα στήλη μαρμάρινος Ελευθερίου. παραστάτης, πα· ραστατεῖν, εἰ παρίστασθαι “Ιστατο, καὶ στήλη ἡ λιθίνη Ελευθερίου ἀσηκρήτου φέρουσα ἐπὶ ὤμων καπούλιον, καὶ πτύον ἐν τῇ χειρὶ ἀμφότερα λί- θινα CHRONOGRAPIIIA. accepto reliquorum dematum turma, propriis du- wow B cibus fugatis, Constantinum imperatorem solum pari suffragio prædicaverunt. diaboli vere ma- ligni versutiam ! quam variis artibus hominum genus perdere molitur? lidem sane qui ante annos quindecin tremendo illo jurejurando, scriptis etiam consignato, et ad sacrum tribunal deposito, se fidem servaturos Constantino obstrinxerant, nunc Irene, quandiu fuerit in vivis, ejus filio nunquath subji ciendos, nec filii imperium passuros pari sacra- mento protestantur. Mox ultimi jurisjurandi facti immenſores iterum Constantinum ceu imperatorem faustis prosequuntur acclamationibus, nec se jure. jurando aliud sacramentum opponere advertunt. Contraria quippe jurejurando afirmantibus perjq- rium admittere omnino necesse est. Perjurium autem si admiseris, ipsum Deum negas. Octobri porro mense indictione quarta decima legiones thematum cunctæ apud Atroam collectæ Constanti- num, vicesimum Larc annum agentem, solum im- peratorem agnosci postulaverunt. Quare exercitus impetum frene formidans filium tandem dimisit. Constantino in imperii sede confirmato, matrem omni potestate milites abdicarunt. Imperator sub- inde Michaelem Lachanodraconem et Joannem bajulum suum et protospatharium misit, qui. Ar- meniacorum fidem accepto ab eis sacramento de- vinceret, ne matrem amplius imperatricem agno- scerent, Alexiumque eorum ducem confirmavit, Meuse vero Decembri in urbem reversus imperator Stauracium casum et capillis tonsum in Armeniacorum provinciam, quo magis ipsis gratum faceret, Aetium quoque eunuchum Irenes, protospatharium jet intimum, reliquosque omnes eunuchos ejus domesticos relegavit, ipsam vero matrem in palatio, quod ad Eleutherium struxerat, in quo magnam opum vim reposuerat, securam et commodam¨vitam agere præcepit. Cæterum eodeni mense contigit incendium, quo patriarchii tricli- nium, Thomaites dictum, quæstorium, et ad Milium usque plures ædes conflagarunt. Mense autem Aprili imperator expeditione in Bulgaros suscepta, ad castrum, quod Probati dicitur, juxta sancti Georgii rivum yenit, ubi cum in Cardamum Bul- VARIÆ LECTIONES. vulg. vulg. vulg. "Evadd. ex A. vulg. νulg. vulg. i add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. stinat ad Armeniorum regionem spectare mon- strant verba superius posita, stivo, vel eum cujus ductu imperatrix ambularet, el cui inniteretur: eviratus eniin refertur, Eleutherii palatium et portus condita. Is etenim Edidiciorum operas urgebat, aiunt Orig. CP. : Eleutheri portum eo tempore quo urbem, Constantinus Magnus PATROL. GR. CVIII tricius Eleutherius. In eodem portu marmorea Eler- therii statua erecta fuit. Vocabuli significantia ex pag. Inc revocanda. De statua eadem Orig. Cf. locus alius hic elucidandus : inquiunt, Eleutherii a secretis statua lapidea erecta fuit ferendis oneribus sportam dossuariam in humeris, manu vero batillum gerens, utraque lapidea : quasi operarum labori intentus, onerum quoque consoir ficret. በ (73) Fallitur Ortelius, ubi Thraciae locum exi- D exstruxi. Edifciis autem promovendis aderat pa- (74) Intimum vertit Anastasius. A secretis exi- (75) Una cum urbe : Constantino instaurata, (76) Πρόβατον, προβάτου, dicit recentior Gre
τῇ δὲ ιζ τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἰνδικτιῶνος ε, ἡμέρᾳ ε, ἐξ ἱππικοῦ ἀγῶνος περάσαντος τοῦ βασιλέως ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι ἐπέρασαν κατ’ αὐτοῦ οἱ τῶν ταγμάτων προλαλημένοι, ὥστε πιάσαι αὐτόν. ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν εἰσῆλθεν εἰς τὸ χελάνδιν αὐτοῦ καὶ ἐπέρασεν εἰς Πύλας βουλόμενος εἰς τὸ θέμα τῶν ἀνατολικῶν προσφυγεῖν. συνῆσαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ τῆς μητρὸς αὐτοῦ φίλοι ἀγνοούμενοι παρ’ αὐτοῦ. ἐξῆλθε δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἕως τοῦ Τρίτωνος. συμβουλευσάμενοι δὲ οἱ συνόντες αὐτῷ φίλοι τῆς μητρὸς αὐτοῦ εἶπον πρὸς ἑαυτούς· ἐὰν ἐπισωρευθῇ αὐτῷ λαός, οὐκέτι κυριεύεται, καὶ οὐ λανθάνομεν αὐτόν, καὶ ἀπολεῖ ἡμᾶς. καὶ ἡ μήτηρ δὲ αὐτοῦ ἐπισωρεύσασα ἐν τοῖς Ἐλευθερίου τοὺς τῶν ταγμάτων προλαληθέντας αὐτῇ εἰσῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ μαθοῦσα τὴν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα συνδρομὴν ἐφοβήθη λίαν, καὶ ἐσκέπτετο ἀπολῦσαι ἐπισκόπους πρὸς αὐτὸν καὶ λαβεῖν λόγον καὶ καθίσαι εἰς γωνίαν. ἔγραψε δὲ λάθρα πρὸς τοὺς συνόντας αὐτῷ φίλους αὐτῆς, ὅτι εἰ μὴ ποιήσητέ τινα τρόπον καὶ παραδώσητε αὐτόν, τοὺς λόγους, οὓς ἔχετε μετ’ ἐμοῦ, μηνῦσαι ἔχω τῷ βασιλεῖ.τῆς τοῦ πονηροῦ διαβόλου πανουργίας! πῶς διὰ πολ- Λ' τῶν μεθοδειῶν σπεύδει ἀπολέσαι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ; οἱ γὰρ πρὸ δεκαπέντε χρόνων ὁμόσαντες τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον ὅρκον, καὶ ἔγγραφα ποιήσαντες, καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι ἀποθέμενοι, πάλιν ὤμνυον τῇ Εἰρήνῃ μὴ βασιλευθῆναι ὑπὸ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς ἐν τῇ ζωὴ αὐτῆς. Καὶ αὖθις τούτου ἐπιλαθόμενοι Κων- σταντῖνον αὐτοκράτορα ἀνευφήμουν, μὴ ἐννοήσαντες οἱ τάλανες, ὅτι οὐκ ἔδει ἀντωμοσίαν ποιῆσαι. Ανάγκη γὰρ πᾶσα τῇ ἀντωμοσία τὴν ἐπιορκίαν παρακολουθῆ σαι, ἐπιορκία δὲ Θεοῦ ἄρνησις. Συναχθέντες δὲ τῷ Οκτωβρίῳ μηνὶ τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης Ινδικτιώνος οἱ τῶν θεμάτων ἐν τῇ ᾿Ατρώα (73) επεζήτησαν πάντες κοινῇ γνώμῃ Κωνσταντίνον βασιλέα εικοστόν ἄγοντα ἔτος· φοβηθεῖσα δὲ Εἰρήνη τὸ ὅρμημα τοῦ λαοῦ ἀπέλυσεν αὐτόν. Αὐτοὶ δὲ τοῦτον αὐτοκράτορα ἐκύρωσαν μὲν, ἀπεκήρυξαν δὲ τὴν τούτου μητέρα. Απέστειλεν δὲ ὁ βασιλεὺς εὐθέως Μιχαήλ τον Λαχα νοδράκοντα καὶ Ἰωάννην τὸν βάγυλον αὐτοῦ καὶ πρωτοσπαθάριον, καὶ ἄρχισαν τοὺς ᾿Αρμενιακούς τοῦ μὴ δέξασθαι Ειρήνην τὴν μητέρα αὐτοῦ εἰς βα- σίλισσαν· τὸν δὲ ᾿Αλέξιον επεκύρωσεν στρατηγὸν αὐτ τῶν. Καὶ ἐπανελθὼν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ πόλει τῷ Δεκεμβρίῳ μην, δείρας καὶ κουρεύσας εξώρισεν Σταυράκιον εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενιακῶν πρὸς πλη- ροφορίαν αὐτῶν. Ἐξώρισεν δὲ καὶ ᾿Αέτιον τὸν εὐνοῦ χον καὶ πρωτοσπαθάριον καὶ ἐπιστήθιον (74) αὐτῆς, καὶ πάντας τοὺς οἰκειακούς αὐτῆς εὐνούχους· ταύ την δὲ μετὰ τῆς ἀπαθείας αὐτῆς ἐκάθισεν ἐν τῷ παρ λατίῳ τοῦ Ἐλευθερίου (75), αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ἐν ᾧ καὶ νὰ τὰ πλεῖστα χρήματα ἦν κατακρύψασα. Εγένετο δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ ἐμπυρισμὸς, καὶ ἐκάη ὁ τρίκλινος τοῦ πατριαρχείου, ὁ λεγόμενος Θωμαΐτης, καὶ τὰ κοιλιστώριον καὶ ἄλλαι οἰκίαι πολλαὶ ἕως τοῦ Μιλίου. Τῷ δὲ ᾿Απριλλίῳ μηνὶ ἐπιστρατεύσας Κων- σταντίνος κατὰ Βουλγάρων, ἦλθεν εἰς τὸ ἐπιλεγόμεν Προβάτου (76) κάστρον, εἰς τὸ τοῦ ῾Αγίου Γεωρ γίου ῥυάκιν· καὶ συναντήσας Καρδάμῳ τῷ κυρῷ Βουλγαρίας, μικροῦ πολέμου περὶ ει τὴν ἑσπέραν γεγονότος, δειλανδρίσαντες ως οἱ Ρωμαῖοι διὰ τῆς νυκτὸς ἔφυγον, καὶ ὑπέστρεψαν ἀδόξως· καὶ οἱ Βούλα γαροι φοβηθέντες ὑπέστρεψαν. Ο μεθοδειών Α, μεθοδιῶν τούτου Α, τοῦτο εν επεζήτησαν Α, ἐπιζητήσαντες ἐπιλεγ. Α, λεγ. περὶ Α, κατὰ δειλανδρίς. Α, δει- λανδρής. καὶ κατέλαβον οἱ ὁρκίζον τες εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενιακών. επεικτής, Τον λιμένα του Ελευθερίου ὁ μέγας Κων. σταντῖνος ἔκτισεν, ὅτε καὶ τὴν πόλιν. Παρίστατο δὲ εἰς τὸ κτίσμα Ελευθέριος πατρίκιος. Ιστατο δὲ εἰς τὸν λιμένα στήλη μαρμάρινος Ελευθερίου. παραστάτης, πα· ραστατεῖν, εἰ παρίστασθαι “Ιστατο, καὶ στήλη ἡ λιθίνη Ελευθερίου ἀσηκρήτου φέρουσα ἐπὶ ὤμων καπούλιον, καὶ πτύον ἐν τῇ χειρὶ ἀμφότερα λί- θινα CHRONOGRAPIIIA. accepto reliquorum dematum turma, propriis du- wow B cibus fugatis, Constantinum imperatorem solum pari suffragio prædicaverunt. diaboli vere ma- ligni versutiam ! quam variis artibus hominum genus perdere molitur? lidem sane qui ante annos quindecin tremendo illo jurejurando, scriptis etiam consignato, et ad sacrum tribunal deposito, se fidem servaturos Constantino obstrinxerant, nunc Irene, quandiu fuerit in vivis, ejus filio nunquath subji ciendos, nec filii imperium passuros pari sacra- mento protestantur. Mox ultimi jurisjurandi facti immenſores iterum Constantinum ceu imperatorem faustis prosequuntur acclamationibus, nec se jure. jurando aliud sacramentum opponere advertunt. Contraria quippe jurejurando afirmantibus perjq- rium admittere omnino necesse est. Perjurium autem si admiseris, ipsum Deum negas. Octobri porro mense indictione quarta decima legiones thematum cunctæ apud Atroam collectæ Constanti- num, vicesimum Larc annum agentem, solum im- peratorem agnosci postulaverunt. Quare exercitus impetum frene formidans filium tandem dimisit. Constantino in imperii sede confirmato, matrem omni potestate milites abdicarunt. Imperator sub- inde Michaelem Lachanodraconem et Joannem bajulum suum et protospatharium misit, qui. Ar- meniacorum fidem accepto ab eis sacramento de- vinceret, ne matrem amplius imperatricem agno- scerent, Alexiumque eorum ducem confirmavit, Meuse vero Decembri in urbem reversus imperator Stauracium casum et capillis tonsum in Armeniacorum provinciam, quo magis ipsis gratum faceret, Aetium quoque eunuchum Irenes, protospatharium jet intimum, reliquosque omnes eunuchos ejus domesticos relegavit, ipsam vero matrem in palatio, quod ad Eleutherium struxerat, in quo magnam opum vim reposuerat, securam et commodam¨vitam agere præcepit. Cæterum eodeni mense contigit incendium, quo patriarchii tricli- nium, Thomaites dictum, quæstorium, et ad Milium usque plures ædes conflagarunt. Mense autem Aprili imperator expeditione in Bulgaros suscepta, ad castrum, quod Probati dicitur, juxta sancti Georgii rivum yenit, ubi cum in Cardamum Bul- VARIÆ LECTIONES. vulg. vulg. vulg. "Evadd. ex A. vulg. νulg. vulg. i add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. stinat ad Armeniorum regionem spectare mon- strant verba superius posita, stivo, vel eum cujus ductu imperatrix ambularet, el cui inniteretur: eviratus eniin refertur, Eleutherii palatium et portus condita. Is etenim Edidiciorum operas urgebat, aiunt Orig. CP. : Eleutheri portum eo tempore quo urbem, Constantinus Magnus PATROL. GR. CVIII tricius Eleutherius. In eodem portu marmorea Eler- therii statua erecta fuit. Vocabuli significantia ex pag. Inc revocanda. De statua eadem Orig. Cf. locus alius hic elucidandus : inquiunt, Eleutherii a secretis statua lapidea erecta fuit ferendis oneribus sportam dossuariam in humeris, manu vero batillum gerens, utraque lapidea : quasi operarum labori intentus, onerum quoque consoir ficret. በ (73) Fallitur Ortelius, ubi Thraciae locum exi- D exstruxi. Edifciis autem promovendis aderat pa- (74) Intimum vertit Anastasius. A secretis exi- (75) Una cum urbe : Constantino instaurata, (76) Πρόβατον, προβάτου, dicit recentior Gre
οἱ δὲ φοβηθέντες ἐκράτησαν αὐτὸν εἰς παράκλησιν, καὶ εἰσενέγκαντες εἰς τὸ χελάνδιν τῷ σαββάτῳ πρωὶ̈ κατέλαβον ἐν τῇ πόλει, τῇ ιε τοῦ Αὐγούστου μηνός, καὶ ἀπέκλεισαν αὐτὸν ἐν τῇ Πορφυρᾷ, ἔνθα καὶ ἐγεννήθη. καὶ περὶ ὥραν θ ἐκτυφλοῦσιν αὐτὸν δεινῶς καὶ ἀνιάτως πρὸς τὸ ἀποθανεῖν αὐτόν, γνώμῃ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τῶν συμβούλων αὐτῆς. ἐσκοτίσθη δὲ ὁ ἥλιος ἐπὶ ἡμέρας ιζ καὶ οὐκ ἔδωκε τὰς ἀκτῖνας αὐτοῦ, ὥστε πλανᾶσθαι τὰ πλοῖα καὶ φέρεσθαι, καὶ πάντας λέγειν καὶ ὁμολογεῖν, ὅτι διὰ τὴν τοῦ βασιλέως τύφλωσιν ὁ ἥλιος τὰς ἀκτῖνας ἀπέθετο· καὶ οὕτω κρατεῖ Εἰρήνη, ἡ μήτηρ αὐτοῦ. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει καὶ οἱ τῆς Ῥώμης, συγγενεῖς τοῦ μακαρίου πάπα Ἀδριανοῦ, συγκινήσαντες τὸν λαὸν ἐστασίασαν κατὰ Λέοντος τοῦ πάπα, καὶ κρατήσαντες ἐτύφλωσαν αὐτόν· οὐ μέντοι ἠδυνήθησαν τελέως σβέσαι τὸ φῶς αὐτοῦ, τῶν τυφλωσάντων αὐτὸν φιλανθρώπων ὄντων καὶ φεισαμένων αὐτοῦ. ὁ δὲ προσφυγὼν τῷ ῥηγὶ τῶν Φράγγων Καρούλῳ, ἠμύνατο τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ πικρῶς καὶ πάλιν ἀπεκατέστησεν αὐτὸν εἰς τὸν ἴδιον θρόνον, γενομένης τῆς Ῥώμης ἀπ’ ἐκείνου καιροῦ ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τῶν Φράγγων.τῆς τοῦ πονηροῦ διαβόλου πανουργίας! πῶς διὰ πολ- Λ' τῶν μεθοδειῶν σπεύδει ἀπολέσαι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ; οἱ γὰρ πρὸ δεκαπέντε χρόνων ὁμόσαντες τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον ὅρκον, καὶ ἔγγραφα ποιήσαντες, καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι ἀποθέμενοι, πάλιν ὤμνυον τῇ Εἰρήνῃ μὴ βασιλευθῆναι ὑπὸ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς ἐν τῇ ζωὴ αὐτῆς. Καὶ αὖθις τούτου ἐπιλαθόμενοι Κων- σταντῖνον αὐτοκράτορα ἀνευφήμουν, μὴ ἐννοήσαντες οἱ τάλανες, ὅτι οὐκ ἔδει ἀντωμοσίαν ποιῆσαι. Ανάγκη γὰρ πᾶσα τῇ ἀντωμοσία τὴν ἐπιορκίαν παρακολουθῆ σαι, ἐπιορκία δὲ Θεοῦ ἄρνησις. Συναχθέντες δὲ τῷ Οκτωβρίῳ μηνὶ τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης Ινδικτιώνος οἱ τῶν θεμάτων ἐν τῇ ᾿Ατρώα (73) επεζήτησαν πάντες κοινῇ γνώμῃ Κωνσταντίνον βασιλέα εικοστόν ἄγοντα ἔτος· φοβηθεῖσα δὲ Εἰρήνη τὸ ὅρμημα τοῦ λαοῦ ἀπέλυσεν αὐτόν. Αὐτοὶ δὲ τοῦτον αὐτοκράτορα ἐκύρωσαν μὲν, ἀπεκήρυξαν δὲ τὴν τούτου μητέρα. Απέστειλεν δὲ ὁ βασιλεὺς εὐθέως Μιχαήλ τον Λαχα νοδράκοντα καὶ Ἰωάννην τὸν βάγυλον αὐτοῦ καὶ πρωτοσπαθάριον, καὶ ἄρχισαν τοὺς ᾿Αρμενιακούς τοῦ μὴ δέξασθαι Ειρήνην τὴν μητέρα αὐτοῦ εἰς βα- σίλισσαν· τὸν δὲ ᾿Αλέξιον επεκύρωσεν στρατηγὸν αὐτ τῶν. Καὶ ἐπανελθὼν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ πόλει τῷ Δεκεμβρίῳ μην, δείρας καὶ κουρεύσας εξώρισεν Σταυράκιον εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενιακῶν πρὸς πλη- ροφορίαν αὐτῶν. Ἐξώρισεν δὲ καὶ ᾿Αέτιον τὸν εὐνοῦ χον καὶ πρωτοσπαθάριον καὶ ἐπιστήθιον (74) αὐτῆς, καὶ πάντας τοὺς οἰκειακούς αὐτῆς εὐνούχους· ταύ την δὲ μετὰ τῆς ἀπαθείας αὐτῆς ἐκάθισεν ἐν τῷ παρ λατίῳ τοῦ Ἐλευθερίου (75), αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ἐν ᾧ καὶ νὰ τὰ πλεῖστα χρήματα ἦν κατακρύψασα. Εγένετο δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ ἐμπυρισμὸς, καὶ ἐκάη ὁ τρίκλινος τοῦ πατριαρχείου, ὁ λεγόμενος Θωμαΐτης, καὶ τὰ κοιλιστώριον καὶ ἄλλαι οἰκίαι πολλαὶ ἕως τοῦ Μιλίου. Τῷ δὲ ᾿Απριλλίῳ μηνὶ ἐπιστρατεύσας Κων- σταντίνος κατὰ Βουλγάρων, ἦλθεν εἰς τὸ ἐπιλεγόμεν Προβάτου (76) κάστρον, εἰς τὸ τοῦ ῾Αγίου Γεωρ γίου ῥυάκιν· καὶ συναντήσας Καρδάμῳ τῷ κυρῷ Βουλγαρίας, μικροῦ πολέμου περὶ ει τὴν ἑσπέραν γεγονότος, δειλανδρίσαντες ως οἱ Ρωμαῖοι διὰ τῆς νυκτὸς ἔφυγον, καὶ ὑπέστρεψαν ἀδόξως· καὶ οἱ Βούλα γαροι φοβηθέντες ὑπέστρεψαν. Ο μεθοδειών Α, μεθοδιῶν τούτου Α, τοῦτο εν επεζήτησαν Α, ἐπιζητήσαντες ἐπιλεγ. Α, λεγ. περὶ Α, κατὰ δειλανδρίς. Α, δει- λανδρής. καὶ κατέλαβον οἱ ὁρκίζον τες εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Αρμενιακών. επεικτής, Τον λιμένα του Ελευθερίου ὁ μέγας Κων. σταντῖνος ἔκτισεν, ὅτε καὶ τὴν πόλιν. Παρίστατο δὲ εἰς τὸ κτίσμα Ελευθέριος πατρίκιος. Ιστατο δὲ εἰς τὸν λιμένα στήλη μαρμάρινος Ελευθερίου. παραστάτης, πα· ραστατεῖν, εἰ παρίστασθαι “Ιστατο, καὶ στήλη ἡ λιθίνη Ελευθερίου ἀσηκρήτου φέρουσα ἐπὶ ὤμων καπούλιον, καὶ πτύον ἐν τῇ χειρὶ ἀμφότερα λί- θινα CHRONOGRAPIIIA. accepto reliquorum dematum turma, propriis du- wow B cibus fugatis, Constantinum imperatorem solum pari suffragio prædicaverunt. diaboli vere ma- ligni versutiam ! quam variis artibus hominum genus perdere molitur? lidem sane qui ante annos quindecin tremendo illo jurejurando, scriptis etiam consignato, et ad sacrum tribunal deposito, se fidem servaturos Constantino obstrinxerant, nunc Irene, quandiu fuerit in vivis, ejus filio nunquath subji ciendos, nec filii imperium passuros pari sacra- mento protestantur. Mox ultimi jurisjurandi facti immenſores iterum Constantinum ceu imperatorem faustis prosequuntur acclamationibus, nec se jure. jurando aliud sacramentum opponere advertunt. Contraria quippe jurejurando afirmantibus perjq- rium admittere omnino necesse est. Perjurium autem si admiseris, ipsum Deum negas. Octobri porro mense indictione quarta decima legiones thematum cunctæ apud Atroam collectæ Constanti- num, vicesimum Larc annum agentem, solum im- peratorem agnosci postulaverunt. Quare exercitus impetum frene formidans filium tandem dimisit. Constantino in imperii sede confirmato, matrem omni potestate milites abdicarunt. Imperator sub- inde Michaelem Lachanodraconem et Joannem bajulum suum et protospatharium misit, qui. Ar- meniacorum fidem accepto ab eis sacramento de- vinceret, ne matrem amplius imperatricem agno- scerent, Alexiumque eorum ducem confirmavit, Meuse vero Decembri in urbem reversus imperator Stauracium casum et capillis tonsum in Armeniacorum provinciam, quo magis ipsis gratum faceret, Aetium quoque eunuchum Irenes, protospatharium jet intimum, reliquosque omnes eunuchos ejus domesticos relegavit, ipsam vero matrem in palatio, quod ad Eleutherium struxerat, in quo magnam opum vim reposuerat, securam et commodam¨vitam agere præcepit. Cæterum eodeni mense contigit incendium, quo patriarchii tricli- nium, Thomaites dictum, quæstorium, et ad Milium usque plures ædes conflagarunt. Mense autem Aprili imperator expeditione in Bulgaros suscepta, ad castrum, quod Probati dicitur, juxta sancti Georgii rivum yenit, ubi cum in Cardamum Bul- VARIÆ LECTIONES. vulg. vulg. vulg. "Evadd. ex A. vulg. νulg. vulg. i add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. stinat ad Armeniorum regionem spectare mon- strant verba superius posita, stivo, vel eum cujus ductu imperatrix ambularet, el cui inniteretur: eviratus eniin refertur, Eleutherii palatium et portus condita. Is etenim Edidiciorum operas urgebat, aiunt Orig. CP. : Eleutheri portum eo tempore quo urbem, Constantinus Magnus PATROL. GR. CVIII tricius Eleutherius. In eodem portu marmorea Eler- therii statua erecta fuit. Vocabuli significantia ex pag. Inc revocanda. De statua eadem Orig. Cf. locus alius hic elucidandus : inquiunt, Eleutherii a secretis statua lapidea erecta fuit ferendis oneribus sportam dossuariam in humeris, manu vero batillum gerens, utraque lapidea : quasi operarum labori intentus, onerum quoque consoir ficret. በ (73) Fallitur Ortelius, ubi Thraciae locum exi- D exstruxi. Edifciis autem promovendis aderat pa- (74) Intimum vertit Anastasius. A secretis exi- (75) Una cum urbe : Constantino instaurata, (76) Πρόβατον, προβάτου, dicit recentior Gre
PG 108:941ὁ δὲ τὸν Κάρουλον ἀμειβόμενος ἔστεψεν αὐτὸν εἰς βασιλέα Ῥωμαίων ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Πέτρου, χρίσας ἐλαίῳ ἀπὸ κεφαλῆς ἕως ποδῶν καὶ περιβαλὼν βασιλικὴν ἐσθῆτα καὶ στέφος, μηνὶ Δεκεμβρίῳ κε, ἰνδικτιῶνος θ. Ῥωμαίων βασίλισσα Εἰρήνη πάλιν ἔτη ε. α. ιγ. β. ιδ. Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσασα Εἰρήνη τὴν βασιλείαν παραυτίκα ἀποστέλλει Δωρόθεον, τὸν ἡγούμενον Χρυσοπόλεως, καὶ Κωνσταντῖνον, χαρτοφύλακα τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, πρὸς Ἀβιμέλεχ ληϊζόμενον τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ Γαλατίας, πρεσβευομένη περὶ εἰρήνης· οὐ γέγονε δέ. καὶ τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνί τινες νεωτερισταὶ φρουρουμένοις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Θεραπείας, πείθουσιν αὐτοὺς προσφυγεῖν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ καὶ δῆθεν αἰτήσασθαι ἀσφάλειαν τῆς μετὰ ταῦτα ἀβλαβείας αὐτῶν, ὡς διὰ τῆς τοιαύτης προφάσεως ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. καὶ πολλοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσδραμόντος, εἰσελθὼν Ἀέτιος ὁ εὐνοῦχος πατρίκιος ἐξήγαγεν αὐτοὺς λόγῳ, μηδενὸς αὐτοῖς προσχόντος, καὶ ἐξώρισεν αὐτοὺς εἰς Ἀθήνας.ὁ δὲ τὸν Κάρουλον ἀμειβόμενος ἔστεψεν αὐτὸν εἰς βασιλέα Ῥωμαίων ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Πέτρου, χρίσας ἐλαίῳ ἀπὸ κεφαλῆς ἕως ποδῶν καὶ περιβαλὼν βασιλικὴν ἐσθῆτα καὶ στέφος, μηνὶ Δεκεμβρίῳ κε, ἰνδικτιῶνος θ. Ῥωμαίων βασίλισσα Εἰρήνη πάλιν ἔτη ε. α. ιγ. β. ιδ. Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσασα Εἰρήνη τὴν βασιλείαν παραυτίκα ἀποστέλλει Δωρόθεον, τὸν ἡγούμενον Χρυσοπόλεως, καὶ Κωνσταντῖνον, χαρτοφύλακα τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, πρὸς Ἀβιμέλεχ ληϊζόμενον τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ Γαλατίας, πρεσβευομένη περὶ εἰρήνης· οὐ γέγονε δέ. καὶ τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνί τινες νεωτερισταὶ φρουρουμένοις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Θεραπείας, πείθουσιν αὐτοὺς προσφυγεῖν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ καὶ δῆθεν αἰτήσασθαι ἀσφάλειαν τῆς μετὰ ταῦτα ἀβλαβείας αὐτῶν, ὡς διὰ τῆς τοιαύτης προφάσεως ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. καὶ πολλοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσδραμόντος, εἰσελθὼν Ἀέτιος ὁ εὐνοῦχος πατρίκιος ἐξήγαγεν αὐτοὺς λόγῳ, μηδενὸς αὐτοῖς προσχόντος, καὶ ἐξώρισεν αὐτοὺς εἰς Ἀθήνας.
οἱ δὲ δύο πατρίκιοι, ὅ τε Σταυράκιος καὶ Ἀέτιος, ἐπιστήθιοι ὄντες τῆς βασιλείας, γεγόνασι κατ’ ἀλλήλων, ὥστε φανερῶς τὴν ἔχθραν ἐπιδείκνυσθαι, ἀμφότεροι σκοπὸν ἔχοντες μετὰ θάνατον αὐτῆς τοῖς ἰδίοις συγγενεῦσι τὴν βασιλείαν περιποιήσασθαι. β. ιδ. γ. ιε. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθεν ὁ Ἀβιμέλεχ κατὰ Ῥωμανίας, καὶ ἀποστείλας κοῦρσον μονοζώνων κατῆλθεν ἕως τῶν Μαλαγίνων. καὶ ἐπιφθάσας ἐν τοῖς σταύλοις Σταυρακίου τοὺς ἵππους καὶ τὴν βασιλικὴν προμοσέλλαν λαβὼν ὑπέστρεψεν ἀβλαβῶς· καὶ οἱ λοιποὶ κατῆλθον ἕως Λυδίας καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἔλαβον. κοῦρσον δὲ αὐτῶν ἕτερον ἐκδραμὸν καὶ ἐπιπεσὸν Παύλῳ, πατρικίῳ καὶ κόμητι τοῦ Ὀψικίου, σὺν ὅλῳ τῷ θέματι αὐτοῦ καὶ τοῖς ὀπτιμάτοις πολλὴν κοπὴν εἰς αὐτοὺς ἐποίησεν· ἐπάραν δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν ὑπέστρεψε καὶ αὐτό. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς ζ ἰνδικτιῶνος ἠβουλήθη Ἀκάμηρος, ὁ τῶν Σκλαυινῶν τῆς Βελζητίας ἄρχων, νυχθεὶς ὑπὸ τῶν Ἑλλαδικῶν ἐξαγαγεῖν τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου καὶ προχειρίσασθαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα.ὁ δὲ τὸν Κάρουλον ἀμειβόμενος ἔστεψεν αὐτὸν εἰς βασιλέα Ῥωμαίων ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Πέτρου, χρίσας ἐλαίῳ ἀπὸ κεφαλῆς ἕως ποδῶν καὶ περιβαλὼν βασιλικὴν ἐσθῆτα καὶ στέφος, μηνὶ Δεκεμβρίῳ κε, ἰνδικτιῶνος θ. Ῥωμαίων βασίλισσα Εἰρήνη πάλιν ἔτη ε. α. ιγ. β. ιδ. Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσασα Εἰρήνη τὴν βασιλείαν παραυτίκα ἀποστέλλει Δωρόθεον, τὸν ἡγούμενον Χρυσοπόλεως, καὶ Κωνσταντῖνον, χαρτοφύλακα τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, πρὸς Ἀβιμέλεχ ληϊζόμενον τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ Γαλατίας, πρεσβευομένη περὶ εἰρήνης· οὐ γέγονε δέ. καὶ τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνί τινες νεωτερισταὶ φρουρουμένοις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Θεραπείας, πείθουσιν αὐτοὺς προσφυγεῖν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ καὶ δῆθεν αἰτήσασθαι ἀσφάλειαν τῆς μετὰ ταῦτα ἀβλαβείας αὐτῶν, ὡς διὰ τῆς τοιαύτης προφάσεως ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. καὶ πολλοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσδραμόντος, εἰσελθὼν Ἀέτιος ὁ εὐνοῦχος πατρίκιος ἐξήγαγεν αὐτοὺς λόγῳ, μηδενὸς αὐτοῖς προσχόντος, καὶ ἐξώρισεν αὐτοὺς εἰς Ἀθήνας.
PG 108:943γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα Εἰρήνη ἀποστέλλει πρὸς τὸν πατρίκιον Κωνσταντῖνον τὸν Σεραντάπηχον Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, σπαθάριον ὄντα καὶ ἀνεψιὸν αὐτῆς· καὶ πάντας ἐτύφλωσε καὶ διεσκέδασε τὴν κατ’ αὐτῆς βουλὴν αὐτῶν. τοῦ δὲ ἁγίου πάσχα τῇ β ἡμέρᾳ προῆλθεν ἡ βασίλισσα ἀπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐπὶ ὀχήματος χρυσοῦ ἐποχουμένη τέσσαρσιν ἵπποις λευκοῖς συρομένου καὶ ὑπὸ τεσσάρων πατρικίων κρατουμένου, φημὶ δὴ Βαρδάνου, στρατηγοῦ τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Σισιννίου, στρατηγοῦ τῆς Θρᾴκης, καὶ Νικήτα, δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Βοϊλᾶ, ῥίψασα ὑπατείαν ἀφθόνως. τῷ δὲ Μαί̈ῳ μηνὶ ἐνόσησεν ἡ βασίλισσα παραπλήσιον θανάτου· καὶ ἐπέτεινεν ἡ ἔρις τῶν εὐνούχων. Ἀέτιος δὲ προσελάβετο Νικήταν, τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ ἀντέπιπτον δεινῶς τῷ Σταυρακίῳ, πείθοντες καὶ τὴν βασίλισσαν, ὅτι τοῦ κράτους ἐφίεται· καὶ θυμωθεῖσα δεινῶς αὐτῷ ἐπηνέχθη ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Ἱερείου εἰποῦσα μούλτων καὶ στάσεων φροντιστὴν αὐτὸν εἶναι καὶ ἑαυτῷ προξενοῦντα ταχίστην ἀπώλειαν. ὁ δὲ προσαπολογησάμενος αὐτῇ ἠσφαλίζετο ἑαυτόν, ἐμαίνετο δὲ κατὰ Ἀετίου καὶ Νικήτα, τῶν προρρηθέντων πατρικίων.γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα Εἰρήνη ἀποστέλλει πρὸς τὸν πατρίκιον Κωνσταντῖνον τὸν Σεραντάπηχον Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, σπαθάριον ὄντα καὶ ἀνεψιὸν αὐτῆς· καὶ πάντας ἐτύφλωσε καὶ διεσκέδασε τὴν κατ’ αὐτῆς βουλὴν αὐτῶν. τοῦ δὲ ἁγίου πάσχα τῇ β ἡμέρᾳ προῆλθεν ἡ βασίλισσα ἀπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐπὶ ὀχήματος χρυσοῦ ἐποχουμένη τέσσαρσιν ἵπποις λευκοῖς συρομένου καὶ ὑπὸ τεσσάρων πατρικίων κρατουμένου, φημὶ δὴ Βαρδάνου, στρατηγοῦ τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Σισιννίου, στρατηγοῦ τῆς Θρᾴκης, καὶ Νικήτα, δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Βοϊλᾶ, ῥίψασα ὑπατείαν ἀφθόνως. τῷ δὲ Μαί̈ῳ μηνὶ ἐνόσησεν ἡ βασίλισσα παραπλήσιον θανάτου· καὶ ἐπέτεινεν ἡ ἔρις τῶν εὐνούχων. Ἀέτιος δὲ προσελάβετο Νικήταν, τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ ἀντέπιπτον δεινῶς τῷ Σταυρακίῳ, πείθοντες καὶ τὴν βασίλισσαν, ὅτι τοῦ κράτους ἐφίεται· καὶ θυμωθεῖσα δεινῶς αὐτῷ ἐπηνέχθη ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Ἱερείου εἰποῦσα μούλτων καὶ στάσεων φροντιστὴν αὐτὸν εἶναι καὶ ἑαυτῷ προξενοῦντα ταχίστην ἀπώλειαν. ὁ δὲ προσαπολογησάμενος αὐτῇ ἠσφαλίζετο ἑαυτόν, ἐμαίνετο δὲ κατὰ Ἀετίου καὶ Νικήτα, τῶν προρρηθέντων πατρικίων.
γ. ιε. δ. ι. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος η, Σταυράκιος ὁ προρρηθεὶς τυραννίδα καὶ στάσιν κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν συνεσκεύαζε τοὺς ἐν αὐτῇ σχολαρίους καὶ ἐκσκουβίτορας ἅμα τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν δεξιούμενος χρήμασι καὶ δωρεαῖς. Εἰρήνη δὲ ἡ εὐσεβὴς σιλέντιον ποιήσασα ἐν τῷ Ἰουστινιανοῦ τρικλίνῳ πάντα στρατευόμενον ἐκώλυσε προσπελάζειν Σταυρακίῳ. καὶ οὕτως ἔτυχε μικρᾶς εὐταξίας τὰ πράγματα. Ἀέτιος δὲ ὁ προρρηθεὶς καὶ Νικήτας σὺν ἄλλοις τισὶ κατηγωνίζοντο Σταυρακίου. ὁ δὲ καρδιόπληκτος γενόμενος αἷμα διὰ στόματος ἀνῆξεν ἀφρῶδες ἐκ τῶν κατὰ θώρακα καὶ πνεύμονα μορίων. τοῦτο οἱ ἰατροὶ θεασάμενοι θανάσιμον ἀπεφήναντο· οἱ δὲ λοιποὶ κόλακες καὶ ἀνόητοι, οὐ μόνον ἰατροί, ἀλλὰ καί τινες ἀμόναχοι μοναχοὶ καὶ γόητες, ἔπειθον ὅρκοις ἕως αὐτῆς ἡμέρας τῆς τελευτῆς αὐτοῦ, ἣ γέγονε κατὰ τὸν Ἰούνιον μῆνα τῆς αὐτῆς η ἰνδικτιῶνος ἡμέρᾳ γ, ὅτι ζήσεται καὶ βασιλεύσει. οἷς καὶ ἐπερειδόμενος στάσιν ἐν ταῖς Καππαδοκίαις συνεσκεύασε κατὰ Ἀετίου γενέσθαι, ἣν οὐκ ἠξιώθη ζῶν ἀκοῦσαι· μετὰ γὰρ δύο ἡμέρας τοῦ θανεῖν αὐτὸν ἡ περὶ τούτου κατέλαβε φάσις·γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα Εἰρήνη ἀποστέλλει πρὸς τὸν πατρίκιον Κωνσταντῖνον τὸν Σεραντάπηχον Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, σπαθάριον ὄντα καὶ ἀνεψιὸν αὐτῆς· καὶ πάντας ἐτύφλωσε καὶ διεσκέδασε τὴν κατ’ αὐτῆς βουλὴν αὐτῶν. τοῦ δὲ ἁγίου πάσχα τῇ β ἡμέρᾳ προῆλθεν ἡ βασίλισσα ἀπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐπὶ ὀχήματος χρυσοῦ ἐποχουμένη τέσσαρσιν ἵπποις λευκοῖς συρομένου καὶ ὑπὸ τεσσάρων πατρικίων κρατουμένου, φημὶ δὴ Βαρδάνου, στρατηγοῦ τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Σισιννίου, στρατηγοῦ τῆς Θρᾴκης, καὶ Νικήτα, δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Βοϊλᾶ, ῥίψασα ὑπατείαν ἀφθόνως. τῷ δὲ Μαί̈ῳ μηνὶ ἐνόσησεν ἡ βασίλισσα παραπλήσιον θανάτου· καὶ ἐπέτεινεν ἡ ἔρις τῶν εὐνούχων. Ἀέτιος δὲ προσελάβετο Νικήταν, τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ ἀντέπιπτον δεινῶς τῷ Σταυρακίῳ, πείθοντες καὶ τὴν βασίλισσαν, ὅτι τοῦ κράτους ἐφίεται· καὶ θυμωθεῖσα δεινῶς αὐτῷ ἐπηνέχθη ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Ἱερείου εἰποῦσα μούλτων καὶ στάσεων φροντιστὴν αὐτὸν εἶναι καὶ ἑαυτῷ προξενοῦντα ταχίστην ἀπώλειαν. ὁ δὲ προσαπολογησάμενος αὐτῇ ἠσφαλίζετο ἑαυτόν, ἐμαίνετο δὲ κατὰ Ἀετίου καὶ Νικήτα, τῶν προρρηθέντων πατρικίων.
PG 108:945καὶ οἱ στασιασταὶ συλληφθέντες ἐξορίαις καὶ τιμωρίαις ὑπεβλήθησαν. δ. ι. ε. ιζ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Δεκεμβρίῳ κε, ἰνδικτιῶνος θ, Κάρουλος, ὁ τῶν Φράγγων ῥήξ, ἐστέφθη ὑπὸ Λέοντος τοῦ πάπα· καὶ βουληθεὶς κατὰ Σικελίας στόλῳ παρατάξασθαι μετεμελήθη, ζευχθῆναι μᾶλλον Εἰρήνῃ βουληθείς, πρέσβεις εἰς τοῦτο πέμψας τῷ ἐπιόντι χρόνῳ, ἰνδικτιῶνος ι. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς θ ἰνδικτιῶνος Εἰρήνη ἡ εὐσεβὴς Βυζαντίοις τοὺς πολιτικοὺς ἐχαρίσατο φόρους, τῆς τε Ἀβύδου καὶ τοῦ Ἱεροῦ τὰ λεγόμενα κωμέρκια ἐκούφισεν, μεγάλως ἐπὶ τούτοις σὺν ἄλλοις πολλοῖς εὐχαριστηθεῖσα εὐεργετήμασιν. ε. ιζ. 2. ιη. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀέτιος ὁ πατρίκιος ἀπαλλαγεὶς Σταυρακίου καὶ ἀπομεριμνήσας τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετενέγκαι ἔσπευδεν, ὃν καὶ προεβάλετο μονοστράτηγον εἴς τε τὴν Θρᾴκην καὶ Μακεδονίαν, αὐτὸς τὰ περατικὰ θέματα κατέχων, ἀνατολικοὺς καὶ τὸ Ὀψίκιν. ἐπάρσεως οὖν μεστὸς ὑπάρχων, τοὺς ἐν τέλει ἄρχοντας κατευτελίζων ἀντ’ οὐδενὸς ἐλογίζετο· οἳ καὶ λυπηθέντες κατ’ αὐτοῦ σφόδρα, στάσιν κατὰ τῆς βασιλίσσης μελετήσαντες εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν.σθῆναι αὐτὸν ὑπὸ πάντων, ἐξεβιάσατο αὐτὴν γενέ- Α' σθαι σε μοναστριαν, καὶ πείσας αὐτὴν, ἀπέκειρεν μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ἐνδικτιῶνι γ΄. Καὶ τῷ ᾿Απριλλίω μηνὶ ἐπεστράτευσεν κατὰ ᾿Αράδων· καὶ τῇ ὀγδόη τοῦ Μαΐου μηνός πολεμήσας μεθ᾿ ἑνὸς κούρσου αὐτῶν ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ οι Ανουσάν, νικήσας καὶ τρέψας, ἤλασεν ἕως τοῦ ποταμοῦ. Καὶ κατελθὼν εἰς Εφεσον, καὶ εὐξάμενος εἰς τὸν Θεολόγον (85), τὸ κομμέρκιον (84) τοῦ πανηγυρίου (85) ἑκατὸν λι- τρῶν χρυσίου ὄν, ἐκούφισεν (86) πρὸς θεραπείαν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὴν Θεοδότην (87) τὴν κουβικουλαρίαν Αὐγούσταν καὶ ἐμνηστεύθη αὐτῇ παρανόμως. Α. Μ. 6288. - Τούτῳ τῷ ἔτει, μην, Σεπτεμβρίῳ ινδικτιῶνος δ', ἐποίησε τὸν γάμον μετὰ Θεοδότης ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ 'Αγίου Μάμαντος, ἡμέρα τετάρτη . Τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ' ίνα δικτιῶνος, ἡμέρᾳ ἑβδόμῃ, ὥρᾳ νυχτερινῇ, γέγονε σεισμὸς ἐν τῇ νήσῳ Κρήτῃ φοβερώτατος. Εγένετο δὲ καὶ “ ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Μαΐῳ τετάρτη πάνω φοβερός. Κάρδαμος δὲ ὁ κῦρις Βουλγαρίας δή- λωσεν τῷ βασιλεῖ, ὅτι "Η τέλεσόν μοι πάντα, ῇ ἔρχομαι ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης καὶ ἐρημῶ σ τὴν Θράκην. Ὁ δὲ βασιλεὺς βαλών σε καβαλλίνας ἀλόγου " εἰς μανούλιν (88), έπεμψεν αὐτῷ εἰπὼν, ὅτι Οία μέν σοι πρέπει πάντα, ἀπέστειλὰ σοι. Β Γέρων δὲ εἶ· καὶ οὐ θέλω ἵνα κοπιάσης ἕως τῶν ὧδε τ· ἀλλ' ἐγὼ ἔρχομαι ἕως Μαρκέλλων, καὶ Εξελθε. Καὶ εἴ τι κρινεῖ ὁ Θεός. Καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰ περατικά θέματα Εσώρευσεν τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν ἕως Βερτικικείας, καὶ ὁ Κάρ- ποιo, να τοῦ γεν. αὐτὴν Α. το ἑνὸς κούρσ. Α, ἑνὸς τοῦ κ. "οι ἐπιλεγ. Δ, λέγ. σε ἡμερῶν μ' Α. και ότι Α. σε βαλών Δ, βάλλων στ' ἀλόγου Α, ἀλόγων τῶν ὧδε Α, τοῦ ὧδε εἰς Ερημόνω Α. ἱεράρχης ἡδέσθη τὸν ἄνδρα ἀπολογίας ποιησάμενος, καὶ πρὸς ἔνωσιν ἐκκαλεσάμενος · ἢ καὶ γέγονεν, ἐκβολή του στεφανώσαντος, καὶ φειδοῖ τῆς διαστάσεως, ἣν ὅτι μάλιστα φεύγων ἦν ὁ μακάριος στῆριν, ἀντὶ τοῦ, τροπάριον, παιδίον, θυσιαστήριον, Μανδύλιον μαντίλιον, ὀθύνη. Μαντείλαν χειρόμακτρον από τις μαντιλάκιον CHRONOGRAPHIA. odiis alium exponere satagcbat, monialem eam fieri compulit, ac propositum hujusmodi persua- sam in monasterio capillis abdicavit mense Ja- ruario, indictione tertia. Insequente autem Aprili in Arabes expeditionem movit, subindeque mensis Mali die octavo, cum uno adversi exercitus excur- sorum duce manibus consertis victoriam tulit, et in fugam versum ad locum Anusam dictum usque ad fluvium abegit, Post hæc Ephesum divertit, et xolorum precibus ad Theologum persolutis, nun- dinarum vectigal centum auri librarum pondo im- minuit, et in sancti apostoli et evangelist:e Joan- nis cultum impendendum relaxavit. Mense vero Augusto Theodoten cubiculariam imperator core- navit Augustam, et illegitimo eam sibi copulavit conjugio. A. C. 788. - Hoc anno, mense Septembri, in- dictione quarta, feria hebdomadis quarta, impera- tor, conjuncta sibi Theodote, in sancti Mamantis palatio nuptias celebravit. Mense vero Aprili in- dictionis ejusdem quartz, feria septima, hora no- cturna, horrendus plane terræ motus in Creta insula conugit: alids similis omnino tre- mendus Cpoli mensis Maii die quarto factus. Porro Cardamus Bulgariæ domnus imperatorem ` verbis interturbavit: Aut tributa mihi persolve, aut ad Chrysen usque portam arma et per Thraciam uni versam vastitatem inferam. At imperator involuta sudario equina stercora ad eum remisit cum ejus- C modi responsis: Tribula quæ te deceant misi. Se- nior autem cum sis, huc usque venientem të fatigari ego ad Marcellorum castrum obvius prodito. Tu fac illuc etiam te conferas. De successu Deus judicabit. Advocatis auten trans fretum positis VARIA LECTIONES. vulg. vnlg. add. ex A. « add. ex vulg. vulg. vulg. add. ex A. JAC. GOARI inconfuse confessus est. Dixit Domini præcursor, Non licet tibi habere uxorem Philippi fratris tui; dixit et ejus æmulus paria ei, qui Herodi erat adsi- milis. Ac minime quidem caput præscinditur ; nam neque imp. animo sedebat, ut eum martyrem faceret, qui voluntate certamen desudaverat, uti ipsemet ante professus fuerat: Christi tamen vel invitus con- fessorem fecit, qui in quadam cellula velut maleſi. cum thesaurum veritatis carcere inclusit. Pluribas abstineo, ne prolixior videar, quibus ille carceris acerbitatem prosequitur, ipso sacrilego incestarum nuptiarum ministro carceri præfecto, in monaste- rio vicino Palatio; quibus importune tentatam Platonis constantiam, donec mocho imperatore ad ordinem redacto, rebusque amoto, cui Irene ite- ruin Augusta velut martyrii clarum gloria carcere. educit, ac ejus discipulorum relaxat exilia: quin ipse, ait, præsul Tarasius virum venerationi habuit, ob ea excusans quæ gesta fuerant, atque ad unionem pro- vocans; quæ contigit amoto eo qui nuptiales corol- D NOTÆ. las imposuerat, ac studio cavendi dissidii, a quo vir beatus maxime abhorrebat. Combefis. decepti quidam habere se putant ex concilii Ephe- sini actis, versatam aliquandam fuisse S. Mariam in ea urbe, quod a vero ac decoro alienum exsistit. ID. exempla apud Meursium. vel inito vi aut sponte divortio, ad novas convo- lant nuptias, docte et copiose tractavit Arcadius toto ferme De sacrament. in utraque Ecclesia con- sensione lib. vi. proferunt. autem, aliis corruptius scribitur mantile, mappa, sudarium est: uno verbo legitur apud Julium Pollucen lib. vis, cap. interpretantem : est diminutivum, de quo Meursius. (83) In Joannis Theologi sacra ade:hac phrasi (84) Vecligal mercibus impositum : Portius. Vide (85) Nundinas cum Anastasio interpretor. (86) Sustulit omnino, vel ex parte minuit. (87) De pravo Græcorum usu, qui dato repudio, (88) Vice μανδύλιον· ut τροπάριν, παιδίν, θυσια
ἔφθασαν δὲ καὶ οἱ ἀποσταλέντες παρὰ Καρούλου ἀποκρισιάριοι καὶ τοῦ πάπα Λέοντος πρὸς τὴν εὐσεβεστάτην Εἰρήνην, αἰτούμενοι ζευχθῆναι αὐτὴν τῷ Καρούλῳ πρὸς γάμον, καὶ ἑνῶσαι τὰ ἑῷα καὶ τὰ ἑσπέρια. ἥτις ὑπήκουσεν ἄν, εἰ μὴ Ἀέτιος οὗτος ὁ πολλάκις ῥηθεὶς ἐκώλυσεν, παραδυναστεύων καὶ τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν σφετεριζόμενος. Ῥωμαίων βασιλεὺς Νικηφόρος ἔτη θ. α. ιη. ζ. ιθ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Ὀκτωβρίῳ λα, ἰνδικτιῶνος ια, ὥρᾳ νυκτερινῇ δ, ἐπιφωσκούσης ἡμέρας β, Νικηφόρος πατρίκιος καὶ γενικὸς λογοθέτης ἐτυράννησε κατὰ τῆς εὐσεβεστάτης Εἰρήνης, θεοῦ μὲν συγχωρήσαντος ἀφάτοις κρίμασι διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν, συνεργούντων δὲ αὐτῷ Νικήτα, πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Σισιννίου, πατρικίου καὶ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, τῶν ἐπιόρκων καὶ δολερῶν Τριφυλλίων. συνῆσαν δὲ αὐτοῖς καὶ Λέων πατρίκιος ὁ Σεραντάπηχος καὶ Γρηγόριος πατρίκιος ὁ τοῦ Μουσουλακίου καὶ Θεόκτιστος πατρίκιος καὶ κυαίστωρ, καὶ Πέτρος πατρίκιος, ἀπατήσαντες καί τινας τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων.σθῆναι αὐτὸν ὑπὸ πάντων, ἐξεβιάσατο αὐτὴν γενέ- Α' σθαι σε μοναστριαν, καὶ πείσας αὐτὴν, ἀπέκειρεν μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ἐνδικτιῶνι γ΄. Καὶ τῷ ᾿Απριλλίω μηνὶ ἐπεστράτευσεν κατὰ ᾿Αράδων· καὶ τῇ ὀγδόη τοῦ Μαΐου μηνός πολεμήσας μεθ᾿ ἑνὸς κούρσου αὐτῶν ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ οι Ανουσάν, νικήσας καὶ τρέψας, ἤλασεν ἕως τοῦ ποταμοῦ. Καὶ κατελθὼν εἰς Εφεσον, καὶ εὐξάμενος εἰς τὸν Θεολόγον (85), τὸ κομμέρκιον (84) τοῦ πανηγυρίου (85) ἑκατὸν λι- τρῶν χρυσίου ὄν, ἐκούφισεν (86) πρὸς θεραπείαν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὴν Θεοδότην (87) τὴν κουβικουλαρίαν Αὐγούσταν καὶ ἐμνηστεύθη αὐτῇ παρανόμως. Α. Μ. 6288. - Τούτῳ τῷ ἔτει, μην, Σεπτεμβρίῳ ινδικτιῶνος δ', ἐποίησε τὸν γάμον μετὰ Θεοδότης ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ 'Αγίου Μάμαντος, ἡμέρα τετάρτη . Τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ' ίνα δικτιῶνος, ἡμέρᾳ ἑβδόμῃ, ὥρᾳ νυχτερινῇ, γέγονε σεισμὸς ἐν τῇ νήσῳ Κρήτῃ φοβερώτατος. Εγένετο δὲ καὶ “ ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Μαΐῳ τετάρτη πάνω φοβερός. Κάρδαμος δὲ ὁ κῦρις Βουλγαρίας δή- λωσεν τῷ βασιλεῖ, ὅτι "Η τέλεσόν μοι πάντα, ῇ ἔρχομαι ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης καὶ ἐρημῶ σ τὴν Θράκην. Ὁ δὲ βασιλεὺς βαλών σε καβαλλίνας ἀλόγου " εἰς μανούλιν (88), έπεμψεν αὐτῷ εἰπὼν, ὅτι Οία μέν σοι πρέπει πάντα, ἀπέστειλὰ σοι. Β Γέρων δὲ εἶ· καὶ οὐ θέλω ἵνα κοπιάσης ἕως τῶν ὧδε τ· ἀλλ' ἐγὼ ἔρχομαι ἕως Μαρκέλλων, καὶ Εξελθε. Καὶ εἴ τι κρινεῖ ὁ Θεός. Καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰ περατικά θέματα Εσώρευσεν τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν ἕως Βερτικικείας, καὶ ὁ Κάρ- ποιo, να τοῦ γεν. αὐτὴν Α. το ἑνὸς κούρσ. Α, ἑνὸς τοῦ κ. "οι ἐπιλεγ. Δ, λέγ. σε ἡμερῶν μ' Α. και ότι Α. σε βαλών Δ, βάλλων στ' ἀλόγου Α, ἀλόγων τῶν ὧδε Α, τοῦ ὧδε εἰς Ερημόνω Α. ἱεράρχης ἡδέσθη τὸν ἄνδρα ἀπολογίας ποιησάμενος, καὶ πρὸς ἔνωσιν ἐκκαλεσάμενος · ἢ καὶ γέγονεν, ἐκβολή του στεφανώσαντος, καὶ φειδοῖ τῆς διαστάσεως, ἣν ὅτι μάλιστα φεύγων ἦν ὁ μακάριος στῆριν, ἀντὶ τοῦ, τροπάριον, παιδίον, θυσιαστήριον, Μανδύλιον μαντίλιον, ὀθύνη. Μαντείλαν χειρόμακτρον από τις μαντιλάκιον CHRONOGRAPHIA. odiis alium exponere satagcbat, monialem eam fieri compulit, ac propositum hujusmodi persua- sam in monasterio capillis abdicavit mense Ja- ruario, indictione tertia. Insequente autem Aprili in Arabes expeditionem movit, subindeque mensis Mali die octavo, cum uno adversi exercitus excur- sorum duce manibus consertis victoriam tulit, et in fugam versum ad locum Anusam dictum usque ad fluvium abegit, Post hæc Ephesum divertit, et xolorum precibus ad Theologum persolutis, nun- dinarum vectigal centum auri librarum pondo im- minuit, et in sancti apostoli et evangelist:e Joan- nis cultum impendendum relaxavit. Mense vero Augusto Theodoten cubiculariam imperator core- navit Augustam, et illegitimo eam sibi copulavit conjugio. A. C. 788. - Hoc anno, mense Septembri, in- dictione quarta, feria hebdomadis quarta, impera- tor, conjuncta sibi Theodote, in sancti Mamantis palatio nuptias celebravit. Mense vero Aprili in- dictionis ejusdem quartz, feria septima, hora no- cturna, horrendus plane terræ motus in Creta insula conugit: alids similis omnino tre- mendus Cpoli mensis Maii die quarto factus. Porro Cardamus Bulgariæ domnus imperatorem ` verbis interturbavit: Aut tributa mihi persolve, aut ad Chrysen usque portam arma et per Thraciam uni versam vastitatem inferam. At imperator involuta sudario equina stercora ad eum remisit cum ejus- C modi responsis: Tribula quæ te deceant misi. Se- nior autem cum sis, huc usque venientem të fatigari ego ad Marcellorum castrum obvius prodito. Tu fac illuc etiam te conferas. De successu Deus judicabit. Advocatis auten trans fretum positis VARIA LECTIONES. vulg. vnlg. add. ex A. « add. ex vulg. vulg. vulg. add. ex A. JAC. GOARI inconfuse confessus est. Dixit Domini præcursor, Non licet tibi habere uxorem Philippi fratris tui; dixit et ejus æmulus paria ei, qui Herodi erat adsi- milis. Ac minime quidem caput præscinditur ; nam neque imp. animo sedebat, ut eum martyrem faceret, qui voluntate certamen desudaverat, uti ipsemet ante professus fuerat: Christi tamen vel invitus con- fessorem fecit, qui in quadam cellula velut maleſi. cum thesaurum veritatis carcere inclusit. Pluribas abstineo, ne prolixior videar, quibus ille carceris acerbitatem prosequitur, ipso sacrilego incestarum nuptiarum ministro carceri præfecto, in monaste- rio vicino Palatio; quibus importune tentatam Platonis constantiam, donec mocho imperatore ad ordinem redacto, rebusque amoto, cui Irene ite- ruin Augusta velut martyrii clarum gloria carcere. educit, ac ejus discipulorum relaxat exilia: quin ipse, ait, præsul Tarasius virum venerationi habuit, ob ea excusans quæ gesta fuerant, atque ad unionem pro- vocans; quæ contigit amoto eo qui nuptiales corol- D NOTÆ. las imposuerat, ac studio cavendi dissidii, a quo vir beatus maxime abhorrebat. Combefis. decepti quidam habere se putant ex concilii Ephe- sini actis, versatam aliquandam fuisse S. Mariam in ea urbe, quod a vero ac decoro alienum exsistit. ID. exempla apud Meursium. vel inito vi aut sponte divortio, ad novas convo- lant nuptias, docte et copiose tractavit Arcadius toto ferme De sacrament. in utraque Ecclesia con- sensione lib. vi. proferunt. autem, aliis corruptius scribitur mantile, mappa, sudarium est: uno verbo legitur apud Julium Pollucen lib. vis, cap. interpretantem : est diminutivum, de quo Meursius. (83) In Joannis Theologi sacra ade:hac phrasi (84) Vecligal mercibus impositum : Portius. Vide (85) Nundinas cum Anastasio interpretor. (86) Sustulit omnino, vel ex parte minuit. (87) De pravo Græcorum usu, qui dato repudio, (88) Vice μανδύλιον· ut τροπάριν, παιδίν, θυσια
PG 108:949καταλαβόντες δὲ τὴν λεγομένην Χαλκῆν [πύλην] καὶ τοὺς φύλακας ἀθρόως ψευδῶς ἀπατήσαντες ἔπεισαν αὐτούς, ὅτι παρ’ αὐτῆς ἀπεστάλησαν ἀναγορεῦσαι βασιλέα τὸν αὐτὸν Νικηφόρον διὰ τὸ τὸν πατρίκιον Ἀέτιον βιάζεσθαι αὐτὴν τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Λέοντα ἀναγορεῦσαι βασιλέα. οἱ δὲ πιστεύσαντες τῷ τηλικούτῳ ψεύδει συνανηγόρευσαν βασιλέα τὸν τύραννον. οὕτως οὖν ἐπὶ τὸ μέγα παλάτιον ἐλθόντες οἱ αὐτοὶ πατρίκιοι εἰσῆλθον ἐν αὐτῷ, κἀκεῖθεν ἀποστείλαντες καθ’ ὅλην τὴν πόλιν ἀσήμους τινὰς καὶ δούλους τὴν ἀναγόρευσιν ἐποιήσαντο πρὸ τοῦ μεσονυκτίου καὶ φύλακας περιέστησαν τῷ παλατίῳ τῶν Ἐλευθερίου, ἐν ᾧ συνέβη αὐτὴν εἶναι. ὄρθρου δὲ μεταστειλάμενοι αὐτὴν κατέκλεισαν ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, ἐπὶ τὸ στέψαι τὸν ἀλιτήριον. συνῆλθε δὲ ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς πόλεως, καὶ πάντες ἐπὶ τοῖς πραττομένοις ἐδυσχέραινον ἐπαρώμενοι τὸν στέφοντα καὶ τὸν στεφόμενον καὶ τοὺς τούτοις συγχαίροντας.καὶ μονοκρατορῆσαι αὐτὴν, τοὺς μὲν δι' ἑαυτῆς θωπεύσασα, τοὺς δὲ διὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῆς, καὶ είχυσεν πάντας πρὸς ἑαυτὴν, καὶ ἐξεδέχετο ἡμέραν εὐρεῖν ἐπιτήδειον. Ἐν δὲ τῇ Ῥώμη τελευτήσαντος πάπα Αδριανού, χειροτονεῖται Λέων, ἀνὴρ τιμιώ- τατος καὶ κατὰ πάντα αἰδέσιμος. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς κατὰ ᾿Αράβων, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λοιπούς φίλους τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐκλογὴν μονοζώνων στρατιω- τῶν ἐξ ἀμφοτέρων θεμάτων χιλιάδας είκοσι. Ιδόντες δὲ οἱ περὶ Σταυράκιον τὴν προθυμίαν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ βασιλέως, εφοβήθησαν, μήπως πολεμήσας νικήση και ἀστοχήσωσι τῆς κατ' αὐτοῦ βουλῆς. Καὶ δωροδοκήσαν. τες τοὺς τῆς βίγλας ἔπεισαν αὐτοὺς ψεύσασθαι, ὅτι ἔφυ- τον οἱ Σαρακηνοί. Ο γοῦν το βασιλεὺς πολλὰ λυπηθείς, Σπρακτος εἰς τὴν πόλιν εἰσῆλθεν. Καὶ τῇ πρώτη τοῦ Μαΐου μηνός, τέθνηκεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Λέων, καὶ ἐθρήνησεν αὐτὸν σφόδρα. Τῇ δὲ ιζ' τοῦ Ἰουνίου μηνός, ινδικτιῶνι ε', ἐξ ἱππικοῦ ἀγῶνας περάσαν- τος τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Ἁγίῳ Μάμαντι ἐπέρασαν κατ' αὐτοῦ οἱ τῶν ταγμάτων προλαλημένοι οι, ὥστε πιάσαι αὐτόν. Ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν, εἰσῆλθεν εἰς τὸ χελάνδιον αὐτοῦ, καὶ ἐπέρασεν εἰς Πύλας (93), βουλόμενος εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Ανατολικῶν προσφυγεῖν. Συνῆσαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ τῆς μητρός αὐτοῦ φίλοι ἀγνοούμενοι παρ' αὐτοῦ. Ἐξῆλθεν δὲ καὶ ἡ γυνή αὐτοῦ ἕως τοῦ Τρίτωνος (94). Συμβουλευσάμενοι δὲ οἱ συνόντες αὐτῷ φίλοι τῆς μητρὸς αὐτοῦ, εἶπον πρὸς ἑαυτούς· Ἐὰν ἐπισωρευθῇ αὐτῷ λαός ", οὐκ ἔτι κυριεύεται, καὶ οὐ λανθάνομεν αὐτὸν καὶ ἀπολεῖ ἡμᾶς. Καὶ ἡ μήτηρ δὲ αὐτοῦ ἐπισω- ρεύσασα ἐν τοῖς Ἐλευθερίοις τοὺς τῶν ταγμάτων προλαληθέντας αὐτῇ, εἰσῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ μαθοῦσα τὴν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα συνδρομήν, ἐφοβήθη λίαν, καὶ ἐσκέπτετο ἀπολῦσαι ἐπισκόπους πρὸς αὐτὸν, καὶ λαβεῖν λόγον, καὶ καθίσαι εἰς γι νίαν (95). Εγραφεν δὲ λάθρα πρὸς τοὺς συνόντας αὐτῷ φίλους αὐτῆς, ὅτι Εἰ μὴ ποιήσετε 8: τινα τρό πον, καὶ παραδώσετε αὐτὸν, τοὺς λόγους, οὓς ἔχετε μετ᾿ ἐμοῦ, μηνῦσαι ἔχω τῷ βασιλεῖ. Οἱ δὲ φοβηθέν τες, ἐκράτησαν αὐτὸν εἰς παράκλησιν (96), καὶ εἰσε ενέγκαντες εἰς χελάνδιον κατέλαβον ἐν τῇ πόλει τῷ σαββάτῳ πρωί θα τῇ τε τοῦ αὐτοῦ μηνός. Καὶ ἀπέκλεισαν αὐτὸν ἐν τῇ πορφύρα (97), Ενθα "' ἐγεν- νήθη. Καὶ περὶ ὥραν ἐννάτην ἐκτυφλοῦσιν αὐτὸν ἱε:νῶς καὶ ἀνιάτως πρὸς τὸ ἀποθανεῖν αὐτὸν (98), Ιουλίου Λ. προλελαλημ. 8' ἐὰν σωρευθῇ αὐτοῦ λαὸς Δ. ποιήσετε 1, ποιήσητε παραδώσετε Α, παραδόσητε αὐτὸν καὶ ἀνιάτως. το ὁ γοῦν βασ. Α, ὁ δὲ β. κι αὐτὸν Α 2, αὐτοῦ Γ, αὐτῷ πρωί Α. σ' ἔνθα λ, ἐν ᾗ Παρακαλ παράκλησy " CHRONOGRAPHIA. B A majoribus, abrogato filio summam imperii ut sibi committerent, induxit, atque ita cunctos par- tim suis ipsius illecebris, partim familiariums suorum suasibus motos et illectos in suas paṛies. transtulit, subindeque diem opportunum censuir exspectandum. Porro Adriano papa defuncto, Leo, vir omni honore ac veneratione dignus, in ejus locum Roma suffectus est. Meuse autem Martio imperator Stauracium patricium et reliquos matris amicus in comitatu babens, cum seiectorum ex utrisque thematibus levis armaturæ militum viginti millibus adversus Arabes movit. Conjurationis por- ro cum Stauracio initæ conscii tam militum quam imperatoris ad pugnam alacritate comperta, veriti ne, si imperator vicisset, ipsi proposito sibi con- silio exciderent, positos in excubiis milites donis corruperunt, ut falso assererent, Saracenos avlu- gisse. Quare graviter iratus imperator re infecta in urbem se recepit. Mensis vero Maii die primo Leo filius ejus moritur, cujus funus multo lacry- marum imbre prosecutus est. Cæterum Junii men- sis die decimo septimo, indictione quinta (u), impe ratore post equestre circi spectaculum ad sanctum Mamantem transeunte, ordinum pariter, quos dixi- mus, duces obviam facti cum comprehendere mo liti sunt. Conspecto periculo chelandio vectus, Pylas trajecit, in orientalium thema confugere me- › ditatus. Porro homines matris amicissimi, quos ille ignorabat, ipsum comitabantur, sed et uxor ad Tritonem usque subsecuta est. Tunc comites ejus C matris amici consilio inter se inito, dixerunt: Si reliqui milites ad imperatorem unquam confluxerint, in libertatem asserel se, atque ubi consilium no- strum deprehenderit, confestim nos perdel. Mater autem ejus collectis ad Eleutheria, quos memora- vimus, ex ordinibus universis, palatium ingressa est, et cum rescisset populi ad imperatorem con- currentis numerum, graviter extimuit, jamque de mittendis ad eum episcopis, per quos securitate ab eo impetrata in domus angulum privata secederet, meditabatur. Prius tamen ad amicos, qui cum filio crant, scripsit. Nisi rationem qua Gilium mihi tra- dalis, inieritis, colloquia inter nos habita ipsi ape- riam. Illi timore correpti, Constantinum precibus D vacantem comprehendunt, et chelaudio ab ipsis impositus, Sabbato mensis ejusdem die decimo 8' VARIE LECTIONES. 8' fort. vulg. vulg. add. ex A, item vulg. vulg. add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. s-genneta apud Ortelium. rem. Ortelius ex eodem Porphyrogenneta Constan- tino. hodie dicunt, agere quietem. 1996) Ad preces reddit Anastasius: addo et pro- sessionem, co die qui assumptionis B. Marie, fieri sulitam, enim : id holio sigailicat. peratoris filios in lucem emittenti destinatus a quo illi Porphyrogennetæ. MeursiuS. ut hunc mors subsequens confestim exstingueret. Ita bene Anast., is enim reipsa significatus excæcan- tium animus, etsi ea læsione minime exstinctus Constantinus, quem Cedr. superstitem tradit tum cum Nicephorus secundam illud imperium matri shrogavit Coss. 45. (93) Astaceni sinus locum. Constantinus Porphy- (94) Locum alterum Asiæ Minoris ad Proponti- (95) Ut sederet in angulo : ait Anastasius. Ita (97) Palatii locus imperatrici parturiendi, et im (98) Graviter cxcæcant, ac impredicabiliter; ila
καὶ οἱ μὲν εὐλαβείᾳ καὶ λόγῳ συζῶντες τὴν θείαν κρίσιν ἐθαύμαζον, ὅπως συνεχώρησεν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως μαρτυρικῶς ἀθλήσασαν ὑπὸ συβώτου ἐκβληθῆναι τῶν εὐνουστάτων αὐτῆς προσθεμένων αὐτῷ διὰ φιλαργυρίαν, Λέοντος, φημί, εὐνούχου πατρικίου καὶ σακελλαρίου τοῦ Σινωπέως, καὶ τῶν θεοστυγῶν Τριφυλλίων, καὶ τῶν ἀνωτέρω εἰρημένων πατρικίων, οἵ τινες δωρεαῖς πλείσταις ὑπ’ αὐτῆς κατεπλουτίσθησαν, [καὶ] πολλάκις συνεσθίοντες αὐτῇ καὶ κολακείαις μεθ’ ὅρκων πείθοντες φρικτῶν πάντων τῶν ἐν κόσμῳ πραγμάτων ἀναγκαιοτέραν ἡγεῖσθαι τὴν πρὸς αὐτὴν εὔνοιαν. ἄλλοι δὲ ὡς ἐν ἐκστάσει, τῶν γινομένων οὐκ αἰσθανόμενοι τὴν βεβαίωσιν, ὀνειροπολεῖσθαι ἐνόμιζον. ἕτεροι δὲ τῶν εὖ εἰδότων στοχάζεσθαι τὴν παρελθοῦσαν εὐημερίαν ἐμακάριζον, καὶ τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι δυστυχίαν διὰ τῆς τυραννίδος ἐθρήνουν, μάλιστα δὲ ὅσοι τῆς πονηρᾶς γνώμης τοῦ τυράννου πεῖράν τινα προειλήφεσαν. κοινὴ δὲ πάντας κατεῖχε ζόφωσις καὶ ἀπαράκλητος ἀθυμία, ἵνα μὴ κατὰ μέρος τῆς ἐλεεινῆς ἡμέρας ἐκείνης τὰ ἀκαλλῆ ῥήματα γράφων μηκύνω τὸν λόγον.καὶ μονοκρατορῆσαι αὐτὴν, τοὺς μὲν δι' ἑαυτῆς θωπεύσασα, τοὺς δὲ διὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῆς, καὶ είχυσεν πάντας πρὸς ἑαυτὴν, καὶ ἐξεδέχετο ἡμέραν εὐρεῖν ἐπιτήδειον. Ἐν δὲ τῇ Ῥώμη τελευτήσαντος πάπα Αδριανού, χειροτονεῖται Λέων, ἀνὴρ τιμιώ- τατος καὶ κατὰ πάντα αἰδέσιμος. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς κατὰ ᾿Αράβων, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λοιπούς φίλους τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐκλογὴν μονοζώνων στρατιω- τῶν ἐξ ἀμφοτέρων θεμάτων χιλιάδας είκοσι. Ιδόντες δὲ οἱ περὶ Σταυράκιον τὴν προθυμίαν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ βασιλέως, εφοβήθησαν, μήπως πολεμήσας νικήση και ἀστοχήσωσι τῆς κατ' αὐτοῦ βουλῆς. Καὶ δωροδοκήσαν. τες τοὺς τῆς βίγλας ἔπεισαν αὐτοὺς ψεύσασθαι, ὅτι ἔφυ- τον οἱ Σαρακηνοί. Ο γοῦν το βασιλεὺς πολλὰ λυπηθείς, Σπρακτος εἰς τὴν πόλιν εἰσῆλθεν. Καὶ τῇ πρώτη τοῦ Μαΐου μηνός, τέθνηκεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Λέων, καὶ ἐθρήνησεν αὐτὸν σφόδρα. Τῇ δὲ ιζ' τοῦ Ἰουνίου μηνός, ινδικτιῶνι ε', ἐξ ἱππικοῦ ἀγῶνας περάσαν- τος τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Ἁγίῳ Μάμαντι ἐπέρασαν κατ' αὐτοῦ οἱ τῶν ταγμάτων προλαλημένοι οι, ὥστε πιάσαι αὐτόν. Ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν, εἰσῆλθεν εἰς τὸ χελάνδιον αὐτοῦ, καὶ ἐπέρασεν εἰς Πύλας (93), βουλόμενος εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Ανατολικῶν προσφυγεῖν. Συνῆσαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ τῆς μητρός αὐτοῦ φίλοι ἀγνοούμενοι παρ' αὐτοῦ. Ἐξῆλθεν δὲ καὶ ἡ γυνή αὐτοῦ ἕως τοῦ Τρίτωνος (94). Συμβουλευσάμενοι δὲ οἱ συνόντες αὐτῷ φίλοι τῆς μητρὸς αὐτοῦ, εἶπον πρὸς ἑαυτούς· Ἐὰν ἐπισωρευθῇ αὐτῷ λαός ", οὐκ ἔτι κυριεύεται, καὶ οὐ λανθάνομεν αὐτὸν καὶ ἀπολεῖ ἡμᾶς. Καὶ ἡ μήτηρ δὲ αὐτοῦ ἐπισω- ρεύσασα ἐν τοῖς Ἐλευθερίοις τοὺς τῶν ταγμάτων προλαληθέντας αὐτῇ, εἰσῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ μαθοῦσα τὴν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα συνδρομήν, ἐφοβήθη λίαν, καὶ ἐσκέπτετο ἀπολῦσαι ἐπισκόπους πρὸς αὐτὸν, καὶ λαβεῖν λόγον, καὶ καθίσαι εἰς γι νίαν (95). Εγραφεν δὲ λάθρα πρὸς τοὺς συνόντας αὐτῷ φίλους αὐτῆς, ὅτι Εἰ μὴ ποιήσετε 8: τινα τρό πον, καὶ παραδώσετε αὐτὸν, τοὺς λόγους, οὓς ἔχετε μετ᾿ ἐμοῦ, μηνῦσαι ἔχω τῷ βασιλεῖ. Οἱ δὲ φοβηθέν τες, ἐκράτησαν αὐτὸν εἰς παράκλησιν (96), καὶ εἰσε ενέγκαντες εἰς χελάνδιον κατέλαβον ἐν τῇ πόλει τῷ σαββάτῳ πρωί θα τῇ τε τοῦ αὐτοῦ μηνός. Καὶ ἀπέκλεισαν αὐτὸν ἐν τῇ πορφύρα (97), Ενθα "' ἐγεν- νήθη. Καὶ περὶ ὥραν ἐννάτην ἐκτυφλοῦσιν αὐτὸν ἱε:νῶς καὶ ἀνιάτως πρὸς τὸ ἀποθανεῖν αὐτὸν (98), Ιουλίου Λ. προλελαλημ. 8' ἐὰν σωρευθῇ αὐτοῦ λαὸς Δ. ποιήσετε 1, ποιήσητε παραδώσετε Α, παραδόσητε αὐτὸν καὶ ἀνιάτως. το ὁ γοῦν βασ. Α, ὁ δὲ β. κι αὐτὸν Α 2, αὐτοῦ Γ, αὐτῷ πρωί Α. σ' ἔνθα λ, ἐν ᾗ Παρακαλ παράκλησy " CHRONOGRAPHIA. B A majoribus, abrogato filio summam imperii ut sibi committerent, induxit, atque ita cunctos par- tim suis ipsius illecebris, partim familiariums suorum suasibus motos et illectos in suas paṛies. transtulit, subindeque diem opportunum censuir exspectandum. Porro Adriano papa defuncto, Leo, vir omni honore ac veneratione dignus, in ejus locum Roma suffectus est. Meuse autem Martio imperator Stauracium patricium et reliquos matris amicus in comitatu babens, cum seiectorum ex utrisque thematibus levis armaturæ militum viginti millibus adversus Arabes movit. Conjurationis por- ro cum Stauracio initæ conscii tam militum quam imperatoris ad pugnam alacritate comperta, veriti ne, si imperator vicisset, ipsi proposito sibi con- silio exciderent, positos in excubiis milites donis corruperunt, ut falso assererent, Saracenos avlu- gisse. Quare graviter iratus imperator re infecta in urbem se recepit. Mensis vero Maii die primo Leo filius ejus moritur, cujus funus multo lacry- marum imbre prosecutus est. Cæterum Junii men- sis die decimo septimo, indictione quinta (u), impe ratore post equestre circi spectaculum ad sanctum Mamantem transeunte, ordinum pariter, quos dixi- mus, duces obviam facti cum comprehendere mo liti sunt. Conspecto periculo chelandio vectus, Pylas trajecit, in orientalium thema confugere me- › ditatus. Porro homines matris amicissimi, quos ille ignorabat, ipsum comitabantur, sed et uxor ad Tritonem usque subsecuta est. Tunc comites ejus C matris amici consilio inter se inito, dixerunt: Si reliqui milites ad imperatorem unquam confluxerint, in libertatem asserel se, atque ubi consilium no- strum deprehenderit, confestim nos perdel. Mater autem ejus collectis ad Eleutheria, quos memora- vimus, ex ordinibus universis, palatium ingressa est, et cum rescisset populi ad imperatorem con- currentis numerum, graviter extimuit, jamque de mittendis ad eum episcopis, per quos securitate ab eo impetrata in domus angulum privata secederet, meditabatur. Prius tamen ad amicos, qui cum filio crant, scripsit. Nisi rationem qua Gilium mihi tra- dalis, inieritis, colloquia inter nos habita ipsi ape- riam. Illi timore correpti, Constantinum precibus D vacantem comprehendunt, et chelaudio ab ipsis impositus, Sabbato mensis ejusdem die decimo 8' VARIE LECTIONES. 8' fort. vulg. vulg. add. ex A, item vulg. vulg. add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. s-genneta apud Ortelium. rem. Ortelius ex eodem Porphyrogenneta Constan- tino. hodie dicunt, agere quietem. 1996) Ad preces reddit Anastasius: addo et pro- sessionem, co die qui assumptionis B. Marie, fieri sulitam, enim : id holio sigailicat. peratoris filios in lucem emittenti destinatus a quo illi Porphyrogennetæ. MeursiuS. ut hunc mors subsequens confestim exstingueret. Ita bene Anast., is enim reipsa significatus excæcan- tium animus, etsi ea læsione minime exstinctus Constantinus, quem Cedr. superstitem tradit tum cum Nicephorus secundam illud imperium matri shrogavit Coss. 45. (93) Astaceni sinus locum. Constantinus Porphy- (94) Locum alterum Asiæ Minoris ad Proponti- (95) Ut sederet in angulo : ait Anastasius. Ita (97) Palatii locus imperatrici parturiendi, et im (98) Graviter cxcæcant, ac impredicabiliter; ila
ἦν γὰρ παρὰ φύσιν καὶ τοῦ ἀέρος κατ’ αὐτὴν ἀθρόον τὸ κατάστημα συμβὰν σκυθρωπὸν καὶ ἀφώτιστον καὶ κρύους ἀνάπλεων ἀκαταλλάκτου φθινοπωρινῇ ὥρᾳ γενόμενον, δηλοῦν σαφῶς τὴν ἐσομένην αὐτοῦ δυστροπίαν καὶ ἀνύποιστον κάκωσιν, καὶ μάλιστα τοῖς ψηφισαμένοις. τῇ γοῦν ἐπιούσῃ παραλαβών τινας τῶν πατρικίων ἀνῆλθε πρὸς τὴν βασιλίδα φρουρουμένην, ὑποκρινόμενος μέν, ὡς ἦν αὐτῷ σύνηθες, ψευδοχρηστότητα, δι’ ἧς καὶ ἠπάτησε τοὺς πλείστους· ἀπολογούμενος δὲ αὐτῇ, ὡς ἀκουσίως ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἀναβιβασθείς, καὶ ὡς ἦν ταύτης ἀνόρεκτος, καταρώμενος δὲ τοὺς προβιβάσαντας μὲν αὐτόν, ἐπιβουλεύσαντας δὲ αὐτῇ, ὡς ὁ προδότης Ἰούδας τὸν κύριον μετὰ τὸ συνδειπνῆσαι, μιμητὰς δὲ ἐκείνου κατὰ πάντα μαρτυρῶν αὐτοὺς εἶναι· ὑποδεικνὺς δὲ καὶ μέλανα τὰ ὑποδήματα περικεῖσθαι φιλεῖν παρὰ τοὺς βασιλικοὺς θεσμοὺς διαβεβαιούμενος. θαρσεῖν τε παρῄνει δολερῶς καὶ μεθ’ ὅρκων περὶ πάσης σωματικῆς ἀναπαύσεως ἁρμοζούσης δεσποίνῃ παρὰ δούλου, καὶ μηδεμίαν ἡγεῖσθαι συμφορὰν τῆς ἐκπτώσεως. παρῄνει δὲ μηδὲν ἀποκρύψαι ἀπ’ αὐτοῦ τῶν βασιλικῶν θησαυρῶν, καὶ κατέκρινε τῆς φιλαργυρίας τὸ πάθος, κατέχειν μὴ φέρων.καὶ μονοκρατορῆσαι αὐτὴν, τοὺς μὲν δι' ἑαυτῆς θωπεύσασα, τοὺς δὲ διὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῆς, καὶ είχυσεν πάντας πρὸς ἑαυτὴν, καὶ ἐξεδέχετο ἡμέραν εὐρεῖν ἐπιτήδειον. Ἐν δὲ τῇ Ῥώμη τελευτήσαντος πάπα Αδριανού, χειροτονεῖται Λέων, ἀνὴρ τιμιώ- τατος καὶ κατὰ πάντα αἰδέσιμος. Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς κατὰ ᾿Αράβων, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λοιπούς φίλους τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐκλογὴν μονοζώνων στρατιω- τῶν ἐξ ἀμφοτέρων θεμάτων χιλιάδας είκοσι. Ιδόντες δὲ οἱ περὶ Σταυράκιον τὴν προθυμίαν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ βασιλέως, εφοβήθησαν, μήπως πολεμήσας νικήση και ἀστοχήσωσι τῆς κατ' αὐτοῦ βουλῆς. Καὶ δωροδοκήσαν. τες τοὺς τῆς βίγλας ἔπεισαν αὐτοὺς ψεύσασθαι, ὅτι ἔφυ- τον οἱ Σαρακηνοί. Ο γοῦν το βασιλεὺς πολλὰ λυπηθείς, Σπρακτος εἰς τὴν πόλιν εἰσῆλθεν. Καὶ τῇ πρώτη τοῦ Μαΐου μηνός, τέθνηκεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Λέων, καὶ ἐθρήνησεν αὐτὸν σφόδρα. Τῇ δὲ ιζ' τοῦ Ἰουνίου μηνός, ινδικτιῶνι ε', ἐξ ἱππικοῦ ἀγῶνας περάσαν- τος τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Ἁγίῳ Μάμαντι ἐπέρασαν κατ' αὐτοῦ οἱ τῶν ταγμάτων προλαλημένοι οι, ὥστε πιάσαι αὐτόν. Ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν, εἰσῆλθεν εἰς τὸ χελάνδιον αὐτοῦ, καὶ ἐπέρασεν εἰς Πύλας (93), βουλόμενος εἰς τὸ θέμα τῶν ᾿Ανατολικῶν προσφυγεῖν. Συνῆσαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ τῆς μητρός αὐτοῦ φίλοι ἀγνοούμενοι παρ' αὐτοῦ. Ἐξῆλθεν δὲ καὶ ἡ γυνή αὐτοῦ ἕως τοῦ Τρίτωνος (94). Συμβουλευσάμενοι δὲ οἱ συνόντες αὐτῷ φίλοι τῆς μητρὸς αὐτοῦ, εἶπον πρὸς ἑαυτούς· Ἐὰν ἐπισωρευθῇ αὐτῷ λαός ", οὐκ ἔτι κυριεύεται, καὶ οὐ λανθάνομεν αὐτὸν καὶ ἀπολεῖ ἡμᾶς. Καὶ ἡ μήτηρ δὲ αὐτοῦ ἐπισω- ρεύσασα ἐν τοῖς Ἐλευθερίοις τοὺς τῶν ταγμάτων προλαληθέντας αὐτῇ, εἰσῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ μαθοῦσα τὴν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα συνδρομήν, ἐφοβήθη λίαν, καὶ ἐσκέπτετο ἀπολῦσαι ἐπισκόπους πρὸς αὐτὸν, καὶ λαβεῖν λόγον, καὶ καθίσαι εἰς γι νίαν (95). Εγραφεν δὲ λάθρα πρὸς τοὺς συνόντας αὐτῷ φίλους αὐτῆς, ὅτι Εἰ μὴ ποιήσετε 8: τινα τρό πον, καὶ παραδώσετε αὐτὸν, τοὺς λόγους, οὓς ἔχετε μετ᾿ ἐμοῦ, μηνῦσαι ἔχω τῷ βασιλεῖ. Οἱ δὲ φοβηθέν τες, ἐκράτησαν αὐτὸν εἰς παράκλησιν (96), καὶ εἰσε ενέγκαντες εἰς χελάνδιον κατέλαβον ἐν τῇ πόλει τῷ σαββάτῳ πρωί θα τῇ τε τοῦ αὐτοῦ μηνός. Καὶ ἀπέκλεισαν αὐτὸν ἐν τῇ πορφύρα (97), Ενθα "' ἐγεν- νήθη. Καὶ περὶ ὥραν ἐννάτην ἐκτυφλοῦσιν αὐτὸν ἱε:νῶς καὶ ἀνιάτως πρὸς τὸ ἀποθανεῖν αὐτὸν (98), Ιουλίου Λ. προλελαλημ. 8' ἐὰν σωρευθῇ αὐτοῦ λαὸς Δ. ποιήσετε 1, ποιήσητε παραδώσετε Α, παραδόσητε αὐτὸν καὶ ἀνιάτως. το ὁ γοῦν βασ. Α, ὁ δὲ β. κι αὐτὸν Α 2, αὐτοῦ Γ, αὐτῷ πρωί Α. σ' ἔνθα λ, ἐν ᾗ Παρακαλ παράκλησy " CHRONOGRAPHIA. B A majoribus, abrogato filio summam imperii ut sibi committerent, induxit, atque ita cunctos par- tim suis ipsius illecebris, partim familiariums suorum suasibus motos et illectos in suas paṛies. transtulit, subindeque diem opportunum censuir exspectandum. Porro Adriano papa defuncto, Leo, vir omni honore ac veneratione dignus, in ejus locum Roma suffectus est. Meuse autem Martio imperator Stauracium patricium et reliquos matris amicus in comitatu babens, cum seiectorum ex utrisque thematibus levis armaturæ militum viginti millibus adversus Arabes movit. Conjurationis por- ro cum Stauracio initæ conscii tam militum quam imperatoris ad pugnam alacritate comperta, veriti ne, si imperator vicisset, ipsi proposito sibi con- silio exciderent, positos in excubiis milites donis corruperunt, ut falso assererent, Saracenos avlu- gisse. Quare graviter iratus imperator re infecta in urbem se recepit. Mensis vero Maii die primo Leo filius ejus moritur, cujus funus multo lacry- marum imbre prosecutus est. Cæterum Junii men- sis die decimo septimo, indictione quinta (u), impe ratore post equestre circi spectaculum ad sanctum Mamantem transeunte, ordinum pariter, quos dixi- mus, duces obviam facti cum comprehendere mo liti sunt. Conspecto periculo chelandio vectus, Pylas trajecit, in orientalium thema confugere me- › ditatus. Porro homines matris amicissimi, quos ille ignorabat, ipsum comitabantur, sed et uxor ad Tritonem usque subsecuta est. Tunc comites ejus C matris amici consilio inter se inito, dixerunt: Si reliqui milites ad imperatorem unquam confluxerint, in libertatem asserel se, atque ubi consilium no- strum deprehenderit, confestim nos perdel. Mater autem ejus collectis ad Eleutheria, quos memora- vimus, ex ordinibus universis, palatium ingressa est, et cum rescisset populi ad imperatorem con- currentis numerum, graviter extimuit, jamque de mittendis ad eum episcopis, per quos securitate ab eo impetrata in domus angulum privata secederet, meditabatur. Prius tamen ad amicos, qui cum filio crant, scripsit. Nisi rationem qua Gilium mihi tra- dalis, inieritis, colloquia inter nos habita ipsi ape- riam. Illi timore correpti, Constantinum precibus D vacantem comprehendunt, et chelaudio ab ipsis impositus, Sabbato mensis ejusdem die decimo 8' VARIE LECTIONES. 8' fort. vulg. vulg. add. ex A, item vulg. vulg. add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. s-genneta apud Ortelium. rem. Ortelius ex eodem Porphyrogenneta Constan- tino. hodie dicunt, agere quietem. 1996) Ad preces reddit Anastasius: addo et pro- sessionem, co die qui assumptionis B. Marie, fieri sulitam, enim : id holio sigailicat. peratoris filios in lucem emittenti destinatus a quo illi Porphyrogennetæ. MeursiuS. ut hunc mors subsequens confestim exstingueret. Ita bene Anast., is enim reipsa significatus excæcan- tium animus, etsi ea læsione minime exstinctus Constantinus, quem Cedr. superstitem tradit tum cum Nicephorus secundam illud imperium matri shrogavit Coss. 45. (93) Astaceni sinus locum. Constantinus Porphy- (94) Locum alterum Asiæ Minoris ad Proponti- (95) Ut sederet in angulo : ait Anastasius. Ita (97) Palatii locus imperatrici parturiendi, et im (98) Graviter cxcæcant, ac impredicabiliter; ila
PG 108:951ἐνόσει γὰρ αὐτὸ δεινῶς πάσας ἐν τῷ χρυσῷ τιθεὶς τὰς ἐλπίδας ὁ παμφάγος. ἡ δὲ σοφὴ καὶ θεοφιλὴς Εἰρήνη, καίπερ ὀφείλουσα τῷ τῆς ἀθρόας μεταβολῆς πάθει συνέχεσθαι, ὡς ἅτε γύναιον οὖσα, ἔφη γενναίῳ καὶ συνετῷ τῷ φρονήματι πρὸς τὸν χθὲς μὲν δοῦλον ἐπίορκον, σήμερον δὲ μοχθηρὸν καὶ ἀνασειστὴν καὶ ἀναιδῆ τύραννον· ἐγὼ μέν, ὦ ἄνθρωπε, θεὸν ἡγοῦμαι τὸν καὶ πρὶν ὀρφανευθεῖσαν ὑψώσαντά με, καὶ ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς βασιλείας ἀναξίαν οὖσαν ἀναβιβάσαντά με, καὶ τὴν αἰτίαν τῆς καθαιρέσεως ἐμαυτῇ προσάπτω καὶ τοῖς ἐμοῖς ἁμαρτήμασιν, ἐν πᾶσι δὲ καὶ κατὰ πάντα τρόπον εἴη τὸ ὄνομα κυρίου εὐλογημένον, κράζουσα, τοῦ μόνου βασιλέως τῶν βασιλέων καὶ κυρίου τῶν κυρίων. τὸν δὲ τρόπον τῆς σῆς προαγωγῆς τῷ κυρίῳ ἀποδίδωμι, οὗ χωρὶς οὐδὲν γενέσθαι πεπίστευκα. τὰς δὲ κατά σού μοι πολλάκις ἀνενεχθείσας περὶ τῆς νῦν σοι περικειμένης ἀξίας (ἀληθεῖς, ὡς τὸ τέλος ἀπέδειξε τῶν πραγμάτων) ἀκοὰς οὐκ ἀγνοεῖς· αἷς εἰ συναπήχθην, ἀκωλύτως εἶχον τοῦ ἀνελεῖν σε.Ἐσκοτίσθη δὲ ὁ ἥλιος ἐπὶ ἡμέρας ιζ' καὶ οὐκ ἔδωκε τὰς ἀκτῖνας αὐτοῦ, ὥστε πλανᾶσθαι τὰ πλοῖα καὶ φέρεσθαι, καὶ πάντας λέγειν καὶ ὁμολογεῖν, ὅτι διὰ τὴν τοῦ τε βασιλέως τύφλωσιν ὁ ἥλιος τὰς ἀκτῖνας ἀπέθετο· καὶ οὕτως κρατεῖ Εἰρήνη ἡ μήτηρ αυ Α γνώμῃ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τῶν συμβούλων αὐτῆς. Β τοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ οἱ ἐν τῇ Ῥώμη ο συγγενείς τοῦ μακαρίου πάπα Αδριανοῦ συγκινήσαντες τὸν λαὸν, ἐστασίασαν κατὰ Λέοντος τοῦ πάπα, και κρατήσαντες ἐτύφλωσαν αὐτόν· οὐ μέντοι ἡδυνήθησαν τελέως σβέσαι τὸ φῶς αὐτοῦ, τῶν τυφλωσάντων αὐτὸν φιλο ανθρώπων όντων, καὶ φεισαμένων αὐτοῦ ". Ὁ δὲ προσφυγών τῷ ῥηγὶ τῶν Φράγγων Καρούλῳ, ήμύ- νατο τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ οι πικρῶς, καὶ πάλιν ἀπο κατέστησεν αὐτὸν εἰς τὸν ἴδιον θρόνον, γενομένης τῆς Ῥώμης ἀπ' ἐκείνου τοῦ οἱ καιροῦ ὑπὸ τὴν ἐξε ουσίαν τῶν Φράγγων. Ὁ δὲ τὸν Κάρουλον ἀμειβό μενος, ἔστεψεν αὐτὸν εἰς βασιλέα Ῥωμαίων ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Αποστόλου Πέτρου, χρίσας ἐλαίῳ ἀπὸ κεφαλῆς οὐ ἕως ποδῶν (99), καὶ περιβαλών βα- σιλικὴν ἐσθῆτα καὶ στέφος, μηνὶ Δεκεμβρίῳ τα κε, ινδικτιῶνι ἐννάτῃ (1). Α. Μ. 6290. πάλιν ἔτος α'. Ρωμαίων βασιλίσσης Ειρήνης Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσασα Ειρήνη τὴν βασιλείαν, παραυτίκα ἀποστέλλει Δωρόθεον τὸν ἡγούμενον Χρυ σοπόλεως καὶ Κωνσταντίνον χαρτοφύλακα τῆς Μετ γάλης Εκκλησίας προς Αβιμέλεχ ληϊζόμενον τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ Γαλατίας, πρεσβευομένη περὶ εἰρήνης· οὐ γέγονεν δὲ, καὶ οι τῷ Νοεμβρίῳ κα μηνὶ τινὲς νεωτερισταί φρουρουμένοις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν θερα πείας, πείθουσιν αὐτοὺς το προσφυγεῖν τῇ Μεγάλη Εκκλησίᾳ ', καὶ δῆθεν αἰτήσασθαι ἀσφάλειαν τῆς μετὰ ταῦτα ἀβλαβείας αὐτῶν, ὡς διὰ τοιαύτης προ φάσεως ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν " βασιλέα. Καὶ πολλοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσδραμόντος, εἰσελθὼν Αέτιος ὁ εὐνοῦχος πατρίκιος ἐξήγαγεν αὐτοὺς, λόγῳ μηδενός αὐτοῖς προσχόντος, καὶ ἐξώρισεν αὐτοὺς εἰς ᾿Αθήνας. Οἱ δὲ δύο πατρίκιοι, ὅ τε Σταυράκιος καὶ 'Αέτιος, αὐτοῦ του οἱ ἐν τῇ Ῥώμῃ Α, τῆς Ῥώμης οι αὐτοῦ Α, αὐτῷ νὰ ἀποκατέστ. Α, κατέστ. οι του ἀπὸ κεφ. Α, ἀπὸ τῆς κ. νυίg. μηνὶ Δεκ. Δ, τῷ Δεκ. καὶ Α. σε τῷ Οκτωβρίῳ Α. αὐτοὺς Α, αὐτοῖς Μεγάλη αὐτῶν ἐξ τῷ Δεκεμβρίῳ χε' THEOPHANIS quinto in urbem summo mane deductum, in por- plyra, qua primum in lucem prodiit, includunt, et circa horam nonam tanta immanitate illi oculos confodere ex matris et consiliariorum ejus sententia, ut pene mortem inferrent. Sol tune per dies septemdecim nulla radiorum emissa luce ita obscuratus est, ut erranţia per mare navigia temere circumferrentur, omnesque palam assererent, ob imperatoris excæcationem solem se suis radiis abdienase. Ita mater ejus Irene imperium obtinuit. Eodem etiam anno beati Adriani papæ Romani alines tumultu in Leonem papam excitato, oculis eum multaverunt. Verum cum homines ad eum excacandum deputati, misericordia duci, ei peper- cissent aliquatenus, haud ei penitus oculorum lu- men exstinctum est. Leo subinde ad Carolum Francorum regem confugit: rex ejus adversarios ® graviter ultus in propriam sedem eum iterum resti- tuit, et sub id tempus primum ac deinceps in Francorum potestatem Roma cessit. Leo Carolo regi vicem relaturus, eum capite ad imos usque pedes oleo perunctum in sancti Apostoli æde im- peratorem salutatum corona redimivit, imperato- ria vestę circumdedit, et capitis ornamenta con- tulit, mensis Decembris die vicesimo quinto, in- dictione noma. A. C. 790. nuo annus primus. - Romanorum imperatricis Irenæ de- C Hoc anno imperatrix Irene imperio potita, Doro- theum, Chrysopoleos præpositum, et Constantinum Maguæ ecclesiæ chartophylacem, ad Abimelech c Cappadociae et Galatia provincias hostiliter depopu- lantem, de pace cum eo componenda legatos misit: sed incassum abiere de pace tractatus. Novembri mense nonnulli rerum novandarum cupidi, filii Dei hostis Constantini ad Therapiæ palatium sub cu- stodia detenti, ad Magnam ecclesiam ut confugiant, ibique propriæ securitatis in futurum cautionem petant, ut videlicet hujus rei obtentu aliquem ex cis imperatorem populus salutaret, auctores fiunt. Populo igitur turmatim ad ecclesiam confluente, Aetius eunuchus ingressus, fide ipsis data, nullo incolumitati eorum providente, ipsos eduxit, et Athenas exsules deportari commisit. Cæterum duo VARIE LECTIONES. add. es A. add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. add. ex vulg. ' add. ex A. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. guento sacro delibutum Græci velint, vel quod Latini regum suorum plura membra, caput nimi- rum, pectus, scapulas, brachia, quam ipsi ungant imperatoribus; Caroli M. totum corpus a vertice ad pedes unctione sacra illitum scripsit Theophia- nes. anaum Domini 800, mum. 6, coronatum tradit Ca- rolum a Romano pontifice Kalendis Januarii, indi- ctionis nona. Verum errore labitur Latinis omnibus adversantibus. Hæc ille circa Theophanis lectionem nonnihil oscitans. Quid enim apud Theophanem nam et unctionem et ex eo apul Anastasium et Miscellam viii Kalend. Januarii sus- cepisse ? At si collatum Carelo imperium velit in- dictione octava, quod annus nimirum a Christi na- tali octingentesimus, quo salutatus est imperator indictionis octave nota conspicuus habeatur: ob- servet meritissimus annalium Ecclesiæ scriptor rationis temporum non ignarus, Græcos e quorum grege non infimus prodiit Theophanes, a Septen- bri indictionis initium desumere: adeoque in annum octingentesimum præcipua sui parte indictione hora signatam nonam etiam incidere. (99) Quod in confirmatione totum corpus un- D scriptum manifestius, quam Carolum imperii core- (1) Theophanes, ut scriptum reliquit Baronius ad
ἀλλὰ τὸ μὲν τοῖς σοῖς ὅρκοις πειθομένη, τὸ δὲ φειδομένη σου πολλοὺς εὐνοήτορας παρελογισάμην, τῷ θεῷ καὶ τηνικαῦτα τὰ κατ’ ἐμαυτὴν ἀποδοῦσα, δι’ οὗ βασιλεῖς βασιλεύουσι καὶ δυνάσται κρατοῦσι γῆς. καὶ τὰ νῦν ὡς εὐσεβεῖ σοι καὶ ἐξ αὐτοῦ προβληθέντι προσκυνῶ σοι ὡς βασιλεῖ, καὶ αἰτοῦμαι φείσασθαί μου τῆς ἀσθενείας καὶ συγχωρῆσαί μοι τὸν ὑπ’ ἐμοῦ κτισθέντα τῶν Ἐλευθερίου οἶκον εἰς ψυχαγωγίαν τῆς ἀσυγκρίτου μου συμφορᾶς. ὁ δὲ ἔφη· καὶ εἰ τοῦτο θέλεις σοι γενέσθαι, ὄμοσόν μοι εἰς πᾶσαν θείαν δύναμιν μὴ ἀποκρύψαι τι τῶν τῆς βασιλείας θησαυρῶν, καὶ πληρῶ σου τὴν αἴτησιν καὶ πᾶσάν σου θεραπείαν καὶ ἀνάπαυσιν ποιῶ. ἡ δὲ ὤμοσεν αὐτῷ εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα, ὅτι οὐκ ἀποκρύψω ἀπό σου, ἕως ὀβολοῦ· ὃ καὶ πεποίηκεν. ὁ δὲ τοῦ ποθουμένου ἐπιτυχὼν παρευθὺ ἐξώρισεν αὐτὴν ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἣν αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ὄντων ἀκμὴν τῶν ἀποκρισιαρίων Καρούλου ἐν τῇ πόλει καὶ ὁρώντων τὰ πραττόμενα. ὁ γοῦν παμφάγος οὗτος τοῦ κράτους ἐπιλαβόμενος οὐδὲ κἂν πρὸς βραχὺ ἴσχυσεν ἐπικαλύψαι δι’ ὑποκρίσεως τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ κακίαν τε καὶ φιλαργυρίαν·Ἐσκοτίσθη δὲ ὁ ἥλιος ἐπὶ ἡμέρας ιζ' καὶ οὐκ ἔδωκε τὰς ἀκτῖνας αὐτοῦ, ὥστε πλανᾶσθαι τὰ πλοῖα καὶ φέρεσθαι, καὶ πάντας λέγειν καὶ ὁμολογεῖν, ὅτι διὰ τὴν τοῦ τε βασιλέως τύφλωσιν ὁ ἥλιος τὰς ἀκτῖνας ἀπέθετο· καὶ οὕτως κρατεῖ Εἰρήνη ἡ μήτηρ αυ Α γνώμῃ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τῶν συμβούλων αὐτῆς. Β τοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ οἱ ἐν τῇ Ῥώμη ο συγγενείς τοῦ μακαρίου πάπα Αδριανοῦ συγκινήσαντες τὸν λαὸν, ἐστασίασαν κατὰ Λέοντος τοῦ πάπα, και κρατήσαντες ἐτύφλωσαν αὐτόν· οὐ μέντοι ἡδυνήθησαν τελέως σβέσαι τὸ φῶς αὐτοῦ, τῶν τυφλωσάντων αὐτὸν φιλο ανθρώπων όντων, καὶ φεισαμένων αὐτοῦ ". Ὁ δὲ προσφυγών τῷ ῥηγὶ τῶν Φράγγων Καρούλῳ, ήμύ- νατο τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ οι πικρῶς, καὶ πάλιν ἀπο κατέστησεν αὐτὸν εἰς τὸν ἴδιον θρόνον, γενομένης τῆς Ῥώμης ἀπ' ἐκείνου τοῦ οἱ καιροῦ ὑπὸ τὴν ἐξε ουσίαν τῶν Φράγγων. Ὁ δὲ τὸν Κάρουλον ἀμειβό μενος, ἔστεψεν αὐτὸν εἰς βασιλέα Ῥωμαίων ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Αποστόλου Πέτρου, χρίσας ἐλαίῳ ἀπὸ κεφαλῆς οὐ ἕως ποδῶν (99), καὶ περιβαλών βα- σιλικὴν ἐσθῆτα καὶ στέφος, μηνὶ Δεκεμβρίῳ τα κε, ινδικτιῶνι ἐννάτῃ (1). Α. Μ. 6290. πάλιν ἔτος α'. Ρωμαίων βασιλίσσης Ειρήνης Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσασα Ειρήνη τὴν βασιλείαν, παραυτίκα ἀποστέλλει Δωρόθεον τὸν ἡγούμενον Χρυ σοπόλεως καὶ Κωνσταντίνον χαρτοφύλακα τῆς Μετ γάλης Εκκλησίας προς Αβιμέλεχ ληϊζόμενον τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ Γαλατίας, πρεσβευομένη περὶ εἰρήνης· οὐ γέγονεν δὲ, καὶ οι τῷ Νοεμβρίῳ κα μηνὶ τινὲς νεωτερισταί φρουρουμένοις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν θερα πείας, πείθουσιν αὐτοὺς το προσφυγεῖν τῇ Μεγάλη Εκκλησίᾳ ', καὶ δῆθεν αἰτήσασθαι ἀσφάλειαν τῆς μετὰ ταῦτα ἀβλαβείας αὐτῶν, ὡς διὰ τοιαύτης προ φάσεως ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν " βασιλέα. Καὶ πολλοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσδραμόντος, εἰσελθὼν Αέτιος ὁ εὐνοῦχος πατρίκιος ἐξήγαγεν αὐτοὺς, λόγῳ μηδενός αὐτοῖς προσχόντος, καὶ ἐξώρισεν αὐτοὺς εἰς ᾿Αθήνας. Οἱ δὲ δύο πατρίκιοι, ὅ τε Σταυράκιος καὶ 'Αέτιος, αὐτοῦ του οἱ ἐν τῇ Ῥώμῃ Α, τῆς Ῥώμης οι αὐτοῦ Α, αὐτῷ νὰ ἀποκατέστ. Α, κατέστ. οι του ἀπὸ κεφ. Α, ἀπὸ τῆς κ. νυίg. μηνὶ Δεκ. Δ, τῷ Δεκ. καὶ Α. σε τῷ Οκτωβρίῳ Α. αὐτοὺς Α, αὐτοῖς Μεγάλη αὐτῶν ἐξ τῷ Δεκεμβρίῳ χε' THEOPHANIS quinto in urbem summo mane deductum, in por- plyra, qua primum in lucem prodiit, includunt, et circa horam nonam tanta immanitate illi oculos confodere ex matris et consiliariorum ejus sententia, ut pene mortem inferrent. Sol tune per dies septemdecim nulla radiorum emissa luce ita obscuratus est, ut erranţia per mare navigia temere circumferrentur, omnesque palam assererent, ob imperatoris excæcationem solem se suis radiis abdienase. Ita mater ejus Irene imperium obtinuit. Eodem etiam anno beati Adriani papæ Romani alines tumultu in Leonem papam excitato, oculis eum multaverunt. Verum cum homines ad eum excacandum deputati, misericordia duci, ei peper- cissent aliquatenus, haud ei penitus oculorum lu- men exstinctum est. Leo subinde ad Carolum Francorum regem confugit: rex ejus adversarios ® graviter ultus in propriam sedem eum iterum resti- tuit, et sub id tempus primum ac deinceps in Francorum potestatem Roma cessit. Leo Carolo regi vicem relaturus, eum capite ad imos usque pedes oleo perunctum in sancti Apostoli æde im- peratorem salutatum corona redimivit, imperato- ria vestę circumdedit, et capitis ornamenta con- tulit, mensis Decembris die vicesimo quinto, in- dictione noma. A. C. 790. nuo annus primus. - Romanorum imperatricis Irenæ de- C Hoc anno imperatrix Irene imperio potita, Doro- theum, Chrysopoleos præpositum, et Constantinum Maguæ ecclesiæ chartophylacem, ad Abimelech c Cappadociae et Galatia provincias hostiliter depopu- lantem, de pace cum eo componenda legatos misit: sed incassum abiere de pace tractatus. Novembri mense nonnulli rerum novandarum cupidi, filii Dei hostis Constantini ad Therapiæ palatium sub cu- stodia detenti, ad Magnam ecclesiam ut confugiant, ibique propriæ securitatis in futurum cautionem petant, ut videlicet hujus rei obtentu aliquem ex cis imperatorem populus salutaret, auctores fiunt. Populo igitur turmatim ad ecclesiam confluente, Aetius eunuchus ingressus, fide ipsis data, nullo incolumitati eorum providente, ipsos eduxit, et Athenas exsules deportari commisit. Cæterum duo VARIE LECTIONES. add. es A. add. ex A. vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. add. ex vulg. ' add. ex A. add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. guento sacro delibutum Græci velint, vel quod Latini regum suorum plura membra, caput nimi- rum, pectus, scapulas, brachia, quam ipsi ungant imperatoribus; Caroli M. totum corpus a vertice ad pedes unctione sacra illitum scripsit Theophia- nes. anaum Domini 800, mum. 6, coronatum tradit Ca- rolum a Romano pontifice Kalendis Januarii, indi- ctionis nona. Verum errore labitur Latinis omnibus adversantibus. Hæc ille circa Theophanis lectionem nonnihil oscitans. Quid enim apud Theophanem nam et unctionem et ex eo apul Anastasium et Miscellam viii Kalend. Januarii sus- cepisse ? At si collatum Carelo imperium velit in- dictione octava, quod annus nimirum a Christi na- tali octingentesimus, quo salutatus est imperator indictionis octave nota conspicuus habeatur: ob- servet meritissimus annalium Ecclesiæ scriptor rationis temporum non ignarus, Græcos e quorum grege non infimus prodiit Theophanes, a Septen- bri indictionis initium desumere: adeoque in annum octingentesimum præcipua sui parte indictione hora signatam nonam etiam incidere. (99) Quod in confirmatione totum corpus un- D scriptum manifestius, quam Carolum imperii core- (1) Theophanes, ut scriptum reliquit Baronius ad
PG 108:953ἀλλ’ ὡς δῆθεν τὴν ἀδικίαν μέλλων ἐκκόπτειν τὸ πονηρὸν ἐν τῇ Μαγναύρᾳ καὶ ἄδικον συνεστήσατο δικαστήριον. σκοπὸς δὲ τῷ τυράννῳ οὐ τοῖς πτωχοῖς τὰ δίκαια ἀποδιδόναι, ὡς ἔδειξε τὰ πράγματα, ἀλλὰ διὰ τούτου πάντας τοὺς ἐν τέλει ἀτιμάσαι τε καὶ αἰχμαλωτίσαι, καὶ εἰς ἑαυτὸν τὰ πάντα μετενεγκεῖν· ὃ καὶ πεποίηκεν. ἰδὼν δὲ πάντας λυπουμένους κατ’ αὐτοῦ, καὶ δεδιώς, μήπως μεμνημένοι τὰς τῆς εὐσεβοῦς Εἰρήνης εὐεργεσίας προσκαλέσωνται πάλιν τοῦ κρατῆσαι αὐτήν, τῷ Νοεμβρίῳ μηνί, χειμῶνος ἐπικειμένου βαρυτάτου, οὐκ ᾤκτειρεν αὐτὴν ὁ ἄσπλαγχνος, ἀλλ’ ἐξώρισεν αὐτὴν ἐν Λέσβῳ τῇ νήσῳ ἀσφαλῶς φρουρεῖσθαι αὐτὴν προστάξας, καὶ παρά τινος μὴ ὁρᾶσθαι τὸ σύνολον. τῇ δὲ λ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς ἐτελεύτησε Νικήτας ὁ Τριφύλλιος, ὥς φασιν, ὑπὸ Νικηφόρου φαρμάκῳ ἀναιρεθείς. καὶ τῇ δ τοῦ Μαί̈ου μηνός, ἡμέρᾳ ε, ἐξῆλθε Νικηφόρος κατὰ τὴν Χαλκηδόνα ἐν προαστείῳ, καὶ ἐπιβὰς ἵππῳ πάνυ ἡμερωτάτῳ καὶ πράῳ ἐκ θείας προνοίας τοῦτον καταβαλὼν τὸν δεξιὸν πόδα αὐτοῦ συνέτριψεν.ἐπιστήθιοι ὄντες τῆς βασιλίσσης γεγόνασι κατ' ἀλλή- Α. λων, ὥστε φανερῶς τὴν ἔχθραν ἐπιδείκνυσθαι, ἀμφό τεροι σκοπὸν ἔχοντες μετά θάνατον αὐτῆς τοῖς ἰδίοις συγγενέσι τὴν βασιλείαν περιποιήσασθαι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθεν ὁ ᾿Αβι μέλεχ κατὰ 'Ρωμανίας, καὶ ἀποστείλας κούρσον μου νοζώνων, κατῆλθεν ἕως τῶν Μαγγάνων. Καὶ ἐπι φθάσαντες ἐν τοῖς σταύλοις Σταυρακίου (2) τους ἵππους, καὶ τὴν βασιλικὴν τρομοσέλλαν (3) λαβών, ὑπέστρεψεν ἀβλαβῶς· καὶ οἱ λοιποὶ κατῆλθον ἕως Λυδίας καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἔλαβον. Κοῦρσον δὲ αὐτῶν ἕτερον ἐκδραμὸν · καὶ ἐπιπεσὸν Παύλῳ πα- τρικίῳ καὶ κόμητι τοῦ Ὀψικίου σὺν ὅλῳ τῷ θέματι αὐτοῦ καὶ τοῖς ὀπτιμάτοις, πολλὴν κοπὴν εἰς αὐτοὺς ἐποίησεν, Απῆραν ο δὲ καὶ τὸ τοῦλθον αὐτῶν, Β ὑπέστρεψεν καὶ αὐτό (4). Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς ζ' ινδικτιώνος, ἠβουλήθη το Ακάμηρος ὁ τῶν Σκλα δίνων τῆς Βελζητίας (5) άρχων νυχθεὶς ὑπὸ τῶν Ελλαδικῶν (6) ἐξαγαγεῖν τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου, καὶ προχειρίσασθαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. Γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα Εἰρήνη, ἀποστέλλει πρὸς τὸν πα- τρίκιον Κωνσταντῖνον τὸν Σαραντάπηχον (7) Θεο- φύλακτον τὸν υἱὸν αὐτοῦ σπαθάριον ἔντα καὶ ἀνεψιόν. αὐτῆς, καὶ πάντας ἐτύφλωσεν, καὶ διεσκέδασεν τὴν κατ' αὐτῆς βουλὴν αὐτῶν. Τοῦ δὲ ἁγίου Πάσχα τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ προῆλθεν ἡ βασίλισσα ἀπὸ τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων ἐπὶ ὀχήματος χρυσοῦ ἐποχουμένη τέσ σαρσιν ἵπποις λευκοῖς συρομένου, καὶ ὑπὸ τεσσάρων πατρικίων κρατουμένου (8), φημὶ δὴ Βαρδάνου στρατηγού θρακησίων καὶ Σισιννίου στρατηγοῦ τῆς Θρᾴκης καὶ Νικήτα δομεστίκου τῶν σχολῶν καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Βόηλα, ρίψασα ὑπατείαν ἀφθόνως. Τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ ἐνόσησεν ἡ βασίλισσα παραπλησίον θανάτου· καὶ ἐπέτειλεν “ ἡ ἔρις τῶν εὐνούχων, Αέτιος δὲ προσελάβετο Νικήταν τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ ἀντέπιπτεν δεμνῶς τῷ Σταυρακίῳ, πείθοντες καὶ τὴν βασίλισσαν, ὅτι τοῦ κράτους ἐφίεται· καὶ θυμωθεῖσα δεινῶς αὐτῷ ἐπηνέχθη ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ Ἱερείου εἰποῦσα· έχοντες Μαλαγίνων Α. • ἐκδραμὸν καὶ ἐπιπεσόν Α, ἐκδραμὼν καὶ ἐπιπε σὼν Παύλῳ Α, Πέτρῳ τῷ ἀπῆραν 4, ἐπῆραν καὶ αὐτὸ Α, καὶ αὐτὸν ήχο λούθει Α. Σαραντ. Α. 1. Θρακησίων] της Θράκης Α. Νικήτα Α. Νικήτου επέτεινεν Α. κι ἀντέπιπτόν τινες Α. ἐπηνέχθη Α, επέρχεται ἐπιστήθιος, πρῶμον πρωτοσέλλα Προμοσέλλαν τεσσαράκοντα. Σεραντάπηχον CHRONOGRAPHΙΑ. patricii, Stauracius et Aetius, imperatricis intimi co discordiarum processerunt, ut inimicos invicem pa- Jam se professi fuerint: etenim uterque de imperio familiæ suæ ac sanguine sibi post irenes mortem conciliando sententiam animo proposuerat. - A. M. 6291. - A. C. 791. Hoc anno Abimelech in Romaniam suscepta profectione cum prædatoriis militum expe- ditorum turmis adusque Mangana penetravit. Inde vero ex improviso in Stauracji stabula irruens, ejus equis, nec non ipso, quo imperatrix vehebatur, equitatu raptis, citra damnum pedem retulit. Cæteri vero in Lydiam usque penetrantes, maximam præ-- dam inde reportaverunt. Alterum autem eorum agmen excursionibus exercitatum, in Paulum pa- tricium Opsicii comitem incidens, mulla cade in auiversumi exercitumn et ejus optimates debaccha- tum est, et accepto belli toto apparatu, ipsum post- modum restituit et ad suos remisit. Mense autem Mártio indictionis septimæ Acamerus Sclavinorum Belzetiæ princeps a Græcis quibusdam excitus filios Constantini in libertatem asserere molitus, ex eis non neminem imperatorem creare statuit ; quod ubi imperatrix. Irene accepit, adl Constantinum, cogno- mento Serantapechum, patricium ejus fium, qui tum spatharius erat et imperatricis ipsius nepos, Theophylactum misit, qui omnes oculis orbavit : atque ita paratam in se conjurationem dissipavit. Sancti vero Paschatis feria secunda imperatrix a sanctorum Apostolorum æde processum solemnem fecit, curru aureo, quem quatuor equi candidi tra- hebant, vecta : currum regebant patricii quatuor, Bardanes, inquam, Thracensium dux, Sisinnius ipsius Thraciæ pariter dux, Nicetas scholarum domesticus et Constantinus Boelas ; ipsa imperatris consulari more munera in populum spargebat. Mense Maio imperatrix adeo graviter inûrmata est, ut morti quam proximam dixerint, ex quo inter ennuchos invidia et dissensio succrevit. Aetius autem ascito sibi Nicela patricio et scholarum do- mestico Stauracio se fortiter opponebat et adversa- C “ VARIE LECTIONES. • add. ex A. & add. ex A. * vulg. * vulg. · νulg. vulg. vulg. " vulg. JAC. GOARI NOTÆ. quod redditum est. COMBEFIS, eunuchus crat, et imperatricis ejus equos_servare et stabuli curam agere potuit. stasius, quasi nimirum primam imperatoris seliam. Addo vinum album illud, generosum re- centiore lingua nuncupari. Sit itaque in sensu isto (sic namque mihi lubentius scriberetur) generosa prima et electa equorum candidorum ma- Bus in Stauracii stabulis imperatoris usibus desti- nata : equos quippe albos imperatorem vehere leges. tamen, cquum gradarium, vulgo haque- née lubens interpretarer. abstulissent, reversæ sunt et ipse: ut triplex Ara- pant. li vero sunt, qui Achaiam et loca Corinthi contermina tuentur. Recole ex superius dictis Cæ- sares istos Constantini Copronymi sanguine ortos, Athenas in exsilium anno superiore deportatos. enornis magnitudi- nis virum intelige, Faciles enita sunt ex alte quo eventu imponere cogmomina. · (8) Tenentibus eam stipantiam more quatuor pa. triciis ; ut quasi illis niteretur, ut non ipsi cur- rum regerent, Coaseris. (2) Patricii illius de quo nuper mentio: qui quia D bum victoria sub unum describatur: nihil ad rem (3) Imperatorium equitatum interpretatur Ana- (4) Quæ cursorum turmæ cum et impedimenta eis (5) Legimus superius Βερζιτίας. (6) Helladici. qui τῶν Ελλαδικών thema occr- (7) Σαράντα, quadraginta dicunt recentiores, vice
τῇ δὲ ιθ τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἡμέρᾳ δ, ὥρᾳ α, Βαρδάνης, ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν, ὁ ἐπίκλην Τοῦρκος, ἀνηγορεύθη εἰς βασιλέα ὑπὸ τῶν περατικῶν θεμάτων· ὅστις πολλὰ παραιτησάμενος διαδρᾶσαι αὐτοὺς οὐκ ἴσχυσεν. καὶ κατελθὼν ἕως Χρυσοπόλεως καὶ περιπολεύσας ἡμέρας η καὶ μὴ δεχθεὶς ὑπὸ τῆς πόλεως ὑπέστρεψεν ἕως τῶν Μαλαγίνων. φοβηθεὶς δὲ τὸν θεὸν καὶ λογισάμενος, μήποτε δι’ αὐτὸν σφαγὴ γένηται Χριστιανῶν, ἀποστείλας πρὸς Νικηφόρον καὶ λαβὼν λόγον ἐνυπόγραφον ἐξ ἰδιοχείρου αὐτοῦ, ἐν ᾧ καὶ Ταράσιος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, καὶ πάντες οἱ πατρίκιοι καθυπέγραψαν, ὥστε ἀβλαβῆ αὐτὸν διατηρηθῆναι καὶ ἀζήμιον καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ, τῇ η τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς ὥρᾳ μεσονυκτίου λάθρα διαδρὰς κατῆλθεν ἐν τῇ Κίῳ τῆς Βιθυνίας εἰς τὴν μονὴν τοῦ Ἡρακλείου, καὶ εὑρὼν τὸ ἀπολυθὲν χελάνδιον τοῦ βασιλέως ἐπὶ τούτῳ ἀπεκάρθη καὶ ἐνεδύσατο στολὴν μοναδικήν, καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῷ ἀπῆλθεν ἐν τῇ νήσῳ τῇ λεγομένῃ Πρώτῃ, ἐν ᾗ οἰκοδομήσας ἦν μοναστήριον, οἰόμενος ὅτι αἰδεσθήσεται τὸν φοβερὸν λόγον, ὃν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ παραλογιστὴς Νικηφόρος, καὶ οὐ μὴ βλάψει αὐτὸν ἐν οὐδενί.ἐπιστήθιοι ὄντες τῆς βασιλίσσης γεγόνασι κατ' ἀλλή- Α. λων, ὥστε φανερῶς τὴν ἔχθραν ἐπιδείκνυσθαι, ἀμφό τεροι σκοπὸν ἔχοντες μετά θάνατον αὐτῆς τοῖς ἰδίοις συγγενέσι τὴν βασιλείαν περιποιήσασθαι. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθεν ὁ ᾿Αβι μέλεχ κατὰ 'Ρωμανίας, καὶ ἀποστείλας κούρσον μου νοζώνων, κατῆλθεν ἕως τῶν Μαγγάνων. Καὶ ἐπι φθάσαντες ἐν τοῖς σταύλοις Σταυρακίου (2) τους ἵππους, καὶ τὴν βασιλικὴν τρομοσέλλαν (3) λαβών, ὑπέστρεψεν ἀβλαβῶς· καὶ οἱ λοιποὶ κατῆλθον ἕως Λυδίας καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἔλαβον. Κοῦρσον δὲ αὐτῶν ἕτερον ἐκδραμὸν · καὶ ἐπιπεσὸν Παύλῳ πα- τρικίῳ καὶ κόμητι τοῦ Ὀψικίου σὺν ὅλῳ τῷ θέματι αὐτοῦ καὶ τοῖς ὀπτιμάτοις, πολλὴν κοπὴν εἰς αὐτοὺς ἐποίησεν, Απῆραν ο δὲ καὶ τὸ τοῦλθον αὐτῶν, Β ὑπέστρεψεν καὶ αὐτό (4). Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς ζ' ινδικτιώνος, ἠβουλήθη το Ακάμηρος ὁ τῶν Σκλα δίνων τῆς Βελζητίας (5) άρχων νυχθεὶς ὑπὸ τῶν Ελλαδικῶν (6) ἐξαγαγεῖν τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου, καὶ προχειρίσασθαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. Γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα Εἰρήνη, ἀποστέλλει πρὸς τὸν πα- τρίκιον Κωνσταντῖνον τὸν Σαραντάπηχον (7) Θεο- φύλακτον τὸν υἱὸν αὐτοῦ σπαθάριον ἔντα καὶ ἀνεψιόν. αὐτῆς, καὶ πάντας ἐτύφλωσεν, καὶ διεσκέδασεν τὴν κατ' αὐτῆς βουλὴν αὐτῶν. Τοῦ δὲ ἁγίου Πάσχα τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ προῆλθεν ἡ βασίλισσα ἀπὸ τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων ἐπὶ ὀχήματος χρυσοῦ ἐποχουμένη τέσ σαρσιν ἵπποις λευκοῖς συρομένου, καὶ ὑπὸ τεσσάρων πατρικίων κρατουμένου (8), φημὶ δὴ Βαρδάνου στρατηγού θρακησίων καὶ Σισιννίου στρατηγοῦ τῆς Θρᾴκης καὶ Νικήτα δομεστίκου τῶν σχολῶν καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Βόηλα, ρίψασα ὑπατείαν ἀφθόνως. Τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ ἐνόσησεν ἡ βασίλισσα παραπλησίον θανάτου· καὶ ἐπέτειλεν “ ἡ ἔρις τῶν εὐνούχων, Αέτιος δὲ προσελάβετο Νικήταν τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ ἀντέπιπτεν δεμνῶς τῷ Σταυρακίῳ, πείθοντες καὶ τὴν βασίλισσαν, ὅτι τοῦ κράτους ἐφίεται· καὶ θυμωθεῖσα δεινῶς αὐτῷ ἐπηνέχθη ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ Ἱερείου εἰποῦσα· έχοντες Μαλαγίνων Α. • ἐκδραμὸν καὶ ἐπιπεσόν Α, ἐκδραμὼν καὶ ἐπιπε σὼν Παύλῳ Α, Πέτρῳ τῷ ἀπῆραν 4, ἐπῆραν καὶ αὐτὸ Α, καὶ αὐτὸν ήχο λούθει Α. Σαραντ. Α. 1. Θρακησίων] της Θράκης Α. Νικήτα Α. Νικήτου επέτεινεν Α. κι ἀντέπιπτόν τινες Α. ἐπηνέχθη Α, επέρχεται ἐπιστήθιος, πρῶμον πρωτοσέλλα Προμοσέλλαν τεσσαράκοντα. Σεραντάπηχον CHRONOGRAPHΙΑ. patricii, Stauracius et Aetius, imperatricis intimi co discordiarum processerunt, ut inimicos invicem pa- Jam se professi fuerint: etenim uterque de imperio familiæ suæ ac sanguine sibi post irenes mortem conciliando sententiam animo proposuerat. - A. M. 6291. - A. C. 791. Hoc anno Abimelech in Romaniam suscepta profectione cum prædatoriis militum expe- ditorum turmis adusque Mangana penetravit. Inde vero ex improviso in Stauracji stabula irruens, ejus equis, nec non ipso, quo imperatrix vehebatur, equitatu raptis, citra damnum pedem retulit. Cæteri vero in Lydiam usque penetrantes, maximam præ-- dam inde reportaverunt. Alterum autem eorum agmen excursionibus exercitatum, in Paulum pa- tricium Opsicii comitem incidens, mulla cade in auiversumi exercitumn et ejus optimates debaccha- tum est, et accepto belli toto apparatu, ipsum post- modum restituit et ad suos remisit. Mense autem Mártio indictionis septimæ Acamerus Sclavinorum Belzetiæ princeps a Græcis quibusdam excitus filios Constantini in libertatem asserere molitus, ex eis non neminem imperatorem creare statuit ; quod ubi imperatrix. Irene accepit, adl Constantinum, cogno- mento Serantapechum, patricium ejus fium, qui tum spatharius erat et imperatricis ipsius nepos, Theophylactum misit, qui omnes oculis orbavit : atque ita paratam in se conjurationem dissipavit. Sancti vero Paschatis feria secunda imperatrix a sanctorum Apostolorum æde processum solemnem fecit, curru aureo, quem quatuor equi candidi tra- hebant, vecta : currum regebant patricii quatuor, Bardanes, inquam, Thracensium dux, Sisinnius ipsius Thraciæ pariter dux, Nicetas scholarum domesticus et Constantinus Boelas ; ipsa imperatris consulari more munera in populum spargebat. Mense Maio imperatrix adeo graviter inûrmata est, ut morti quam proximam dixerint, ex quo inter ennuchos invidia et dissensio succrevit. Aetius autem ascito sibi Nicela patricio et scholarum do- mestico Stauracio se fortiter opponebat et adversa- C “ VARIE LECTIONES. • add. ex A. & add. ex A. * vulg. * vulg. · νulg. vulg. vulg. " vulg. JAC. GOARI NOTÆ. quod redditum est. COMBEFIS, eunuchus crat, et imperatricis ejus equos_servare et stabuli curam agere potuit. stasius, quasi nimirum primam imperatoris seliam. Addo vinum album illud, generosum re- centiore lingua nuncupari. Sit itaque in sensu isto (sic namque mihi lubentius scriberetur) generosa prima et electa equorum candidorum ma- Bus in Stauracii stabulis imperatoris usibus desti- nata : equos quippe albos imperatorem vehere leges. tamen, cquum gradarium, vulgo haque- née lubens interpretarer. abstulissent, reversæ sunt et ipse: ut triplex Ara- pant. li vero sunt, qui Achaiam et loca Corinthi contermina tuentur. Recole ex superius dictis Cæ- sares istos Constantini Copronymi sanguine ortos, Athenas in exsilium anno superiore deportatos. enornis magnitudi- nis virum intelige, Faciles enita sunt ex alte quo eventu imponere cogmomina. · (8) Tenentibus eam stipantiam more quatuor pa. triciis ; ut quasi illis niteretur, ut non ipsi cur- rum regerent, Coaseris. (2) Patricii illius de quo nuper mentio: qui quia D bum victoria sub unum describatur: nihil ad rem (3) Imperatorium equitatum interpretatur Ana- (4) Quæ cursorum turmæ cum et impedimenta eis (5) Legimus superius Βερζιτίας. (6) Helladici. qui τῶν Ελλαδικών thema occr- (7) Σαράντα, quadraginta dicunt recentiores, vice
PG 108:957ὁ δὲ πρῶτον μὲν γυμνοῖ αὐτὸν τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφορμῆς δραξάμενος πάντας τῶν θεμάτων τοὺς ἄρχοντας καὶ κτήτορας, τινὰς δὲ καὶ ἐκ τῆς βασιλίδος πόλεως, ᾐχμαλώτευσεν, τὸν δὲ στρατὸν ἅπαντα ἀρόγευτον εἴασεν. καὶ τίς λόγος δυνήσεται πρὸς ἀξίαν διηγήσασθαι τὰ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις πραχθέντα ὑπ’ αὐτοῦ ἔργα κατὰ θεοῦ παραχώρησιν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν; τῇ δὲ θ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς ια ἰνδικτιῶνος ἐτελεύτησεν ἡ βασίλισσα Εἰρήνη ἐν τῇ ἐξορίᾳ τῆς Λέσβου νήσου, καὶ μετηνέχθη τὸ σῶμα αὐτῆς ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἣν αὐτὴν ᾠκοδόμησεν. β. ιθ. η. κ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιβ, ἔστεψε Νικηφόρος τὸν υἱὸν αὐτοῦ Σταυράκιον διὰ Ταρασίου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας εἰς βασιλέα, ἀποίητον ὄντα κατὰ πάντα τῇ τε ἰδέᾳ καὶ ῥώμῃ καὶ γνώμῃ πρὸς τὴν τοιαύτην ἀξίαν.Τούτῳ τῷ ἔτει Αέτιος ὁ πατρίκιος Λ ἀπαλλαγείς Σταυρακίου καὶ ἀπομεριμνήσας, τὸ κράτ τῆς εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετενέγκαι ἔσπευδεν, ἂν καὶ προεβάλετο μονοστράτηγον εἰς τὴν Θράκην καὶ Μακεδονίαν, αὐτὸς τὰ περατικὰ θέματα κατέχων ἀνα- τολικοὺς καὶ τὴν ὑψίκην · ἐπάρσεως οὖν μεστὸς ὑπάρχων, τοὺς ἐν τέλει ἄρχοντας κατευτελίζων, ἀντ οὐδενὸς ἐλογίζετο · οἶ καὶ λυπηθέντες κατ' αὐτοῦ σφό- δρα, στάσιν κατὰ τῆς βασιλίσσης μελετήσαντες, εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν. Ἔφθασαν δὲ καὶ ε οἱ ἀποσταλέν- τις παρὰ Καρούλου ἀποκρισιάριοι καὶ τοῦ πάπα Λέοντος πρὸς τὴν Εἰρήνην, αιτούμενοι ζευχθῆναι αὐτὴν τῷ Καρούλῳ πρὸς γάμον, καὶ ἐνῶσαι τὰ ἑῷα καὶ τὰ ἑσπέρια, ἥτις ὑπήκουσεν ἂν, εἰ μὴ 'Αέτιος οὗτος ὁ πολλάκις ῥηθεὶς οι εκώλυσεν, παραδυναστεύων καὶ τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν σφετεριζόμε- Δ. 11. 6295. — 'Ρωμαίων βασιλέως Νικητόρου έτος α Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Οκτωβρίῳ λα', ινδικτιῶνι τα', ώρα νυχτερινῇ δ', ἐπιφωσκούσης ημέρας δευτέ ρας, Νικηφόρος πατρίκιος καὶ γενικός λογοθέτης ἐτυράννησεν κατὰ τῆς εὐσεβεστάτης Αύγουστος Εἰρήνης, Θεοῦ μὲν συγχωρήσαντος ἀφάτοις κρίμα. σιν διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν, συνεργούντων δὲ αὐτῶν Νικήτα πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Σισινίου πατρικίου καὶ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, τῶν δολερῶν καὶ ἐπιόρκων Τριφυλλίων. Συνῆσαν δὲ αὐτοῖς καὶ Λέων πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ " ο Σεραν- τάπηχος καὶ Γρηγόριος ὁ πατρίκιος ὁ Μουσουλακίου καὶ Θεόκτιστος ὁ πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ, καὶ Πέ τρος πατρίκιος 3, ἀπατήσαντες και τινας τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων. Καταλαβόντες δὲ τὴν λεγομένην Χαλκῆν, καὶ τοὺς φύλακας ἁθρόως ψευδῶς ἀπατήσαντες ", ἔπεισαν, ὅτι παρ' αὐτῆς ἀπεστάλησαν ἀναγορεῦσαι βασιλέα τὸν αὐτὸν Νίκη- φέρον, διὰ τὸ τὸν πατρίκιον 'Αέτιον βιάζεσθαι αὐτ τὴν τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Λέοντα ἀναγορεῦσαι βασιλέα. (ἱ δὲ πιστεύσαντες τῷ τηλικούτῳ το ψεύδει, συν ανηγόρευσαν βασιλέα τὸν τύραννον. Οὕτως οὖν ἐπὶ τὸ μέγα παλάτιον ἐλθόντες οἱ αὐτοὶ πατρίκιοι εἰσῆλθον ἐν αὐτῷ. Κἀκεῖθεν ἀποστείλαντες καθ' ὅλης τῆς πόλεως ἀσήμους “ τινὰς καὶ δούλους, τὴν ἀνα- γόρευσιν ἐποιήσαντο πρὸ τοῦ μεσονυκτίου, καὶ φύλακας περιέστησαν τῷ παλατίῳ τῶν Ελευ θερίου, ἐν ᾧ συνέβη αὐτὴν εἶναι. Όρθρου δὲ μεταστειλάμενοι αὐτήν, κατέκλεισαν ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ Μεγάλῃ Εκκλη σίᾳ ἐπὶ τὸ στέψα: τὸν ἀλιτήριον …. Συνῆλθεν δὲ πᾶν - Λ. ἦν καὶ προεβ. Α, ὁ καὶ προσεβ. εἰς τὴν Α, εἰς τὸ Ὀψίκιον Α, τὴν Ὀψίκην καὶ μὴ 'Αέτιος Α, μὴ ὁ βηθείς Αὐγούστης Νικήτα Α. Νικήτου δ καὶ κοιλίστωρ Α. ὁ Μουσ. Πέτρ. πατρ. Α. τοὺς καί τινας ε. ἀπατήσαντες Α. ἀπαντήσ. τὸν πατρ. Α, τὸν αὐτὸν πατρ. τηλικούτῳ ψεύδει Α, το τηλικούτο ψεύδος ναό. το ἀσήμους] ἄσης Λ. οι αλιτήρ. Α, ἀλητήρ. μια αύ τῷ - • CHRONOGRAPHIA. A. M. 6294. - vas. - M. B C C. 794. Hoc anno Actius patricius Stau- racii metu liber, et ab ea cura exoneratus, sum- mam imperii potestatem in fratrem suum trans- ferre operam omnem adhibebat, qua de causa supremum exercitus ducem per Thraciam et Mace- doniam eum iustitui curaverat, ipse qui orienta- lium et Opsicianorum themata trans fretum posita regebat. Tali arrogantia plenus et exastuans, pro- ceres ad dignitates evectos despiciens, reliquos nihili aestimandos opinabatur. Quare graviter irati, seditionem in imperatricem parantes, eam ad finem perducere moliti sunt. Porro apocrisiarii a Carole et a Leone papa missi Irenem Carolo ma- trimonio conjungendam, atque ita Orientis ct Oc- cidentis imperia in unum componenda postulantes advenerunt, quibus ipsa assensura erat, si non Aetius iste post' imperatricem, ut sæpe memoravi- mus, cuneta administrans, ac imperium in fratrem transferre meditatus, cjus se consiliis opposuisset. A. C. - 795. Romanorum imperatoris Nicephori annus primus. - Iloc anno mensis Octobris die tricesimo primo, indictione undecima, hora noctis quarta illuce- scentis feria secunda, Nicephorus patricius et gene- ralis logotheta, in piissiman Trenem, Deo delicto- rum nostrorum multitudine irritato, et ineffabilibus suis judiciis ita permittente, tyrannidem excitavit, adjutoribus ad id usus Nicetų patricio et schola- rum domestico et Sisinnio similiter patricio ejus fratre, dolosis et perjuris Triphylliis. Adjunxere se illis Leo patricius et quastor Serantapechus et Gre- gorius patricius, Musulacii filius, et Theoctistus patricius et quæstor, et Petrus patricius, qui quos- dam ex ducibus militarium ordinum in partes suas fraudulenter pertraxerunt. Postremum autem oc- cupata, quæ Chalce dicitur, custodes aliud cogi- tantes mendaciis deceptos in it inducunt, ut cre- dant, imperatricis mandato Nicephorum imperato- rem renuntiaturos se missos, quæ nimirum a patri- cio Actio, ut fratrem ejus Leonem invita ad im- perium promoveal et principem declaret, cogi se experiatur. Ili meudacio facilen adhibentes fidem, tyrannum salutaverunt imperatorem, atque ita ad palatium majus fidem patricii progressi, in' illud sc D immiserunt. Inde viris ex populi face et servis por totam^ urbem missis, imperatoris designationem ante noctis medium perfecere, et ad Eleutherii palatium, quo contigit Irenem tunc morari, cú- stodes constituerunt, eamque deinde sub dilucu- lum ex eo loco translatam in magno palatio inclu- serunt tuin vero hominem nefarium coronaturi VARIE LECTIONES. vulg. νulg. vulg. * prius add. ex A. 'A. vulg. add. ex A. 8) add. ex vulg. add. ex om. vulg. vulg. (sic) vulg. JAC. GOARI NOTÆ. --- tum; inferas ad Ægaum mare. Has Sasto el Abydo Framari dictum superius. includi ignorat cellus: illas Hiero castello
ὁ δὲ μηδέποτε ἐν μηδενὶ φυλάξας ἀλήθειαν Νικηφόρος Λυκάονάς τινας, ἢ λυκανθρώπους, ὁμογνώμονας καὶ ὁμόφρονας ἀποστείλας εἰς τὴν Πρώτην ἐκέλευσε νυκτὸς ἐπιβῆναι τῇ νήσῳ καὶ τὸν προρρηθέντα ἐκτυφλῶσαι Βαρδάνιον, ὡς δῆθεν ἀγνοοῦντος αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὸ δρᾶμα προσφυγεῖν τῇ ἐκκλησίᾳ. τούτου δὲ γεγονότος ὅ τε πατριάρχης καὶ ἡ σύγκλητος δεινῶς ἤλγησαν καὶ πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν θεόν. ὁ δὲ παρανομώτατος βασιλεὺς Νικηφόρος ὅρκοις τοὺς ἐν τέλει Λυκάονας, τὸ δοκεῖν, ἐπεζήτει ἀνελεῖν, ἀμύνασθαι σχηματιζόμενος, ὁ πάντα κατ’ ἐπίδειξιν ἀεί, καὶ μηδὲν κατὰ θεὸν πράττων. ἦν γὰρ αὐτῷ μετὰ τῶν λοιπῶν παρανομιῶν καὶ τὸ τοιοῦτον τῆς γνώμης ἐξαίρετον ἰδίωμα, δι’ οὗ καὶ πρὸ τῆς βασιλείας πολλοὺς ἠπάτησεν. πλὴν γελοιότατος ἦν τοῖς εἰδόσιν ἀκριβῶς τὸ ἐπιτήδευμα, ὥστε κἀκεῖνον ἀναιδείᾳ πολλῇ ζεζοφωμένον τὸ μιαρώτατον αὐτοῦ πρόσωπον ἀεί, τότε ἀπρόϊτον γενέσθαι ἐπὶ ἡμέρας ζ [ἐπὶ] τοῦ βασιλικοῦ κοιτῶνος δολίως κλαυθμυριζόμενον, ἐπεὶ καὶ φυσικῶς αὐτῷ γυναικώδη προσῆσαν δάκρυα, ἃ τοῖς πολλοῖς τῶν φαύλων καὶ ψευδοχρήστοις προσεῖναι πέφυκεν. ἀλλ’ οὐκ ἔλαθε τοὺς πολλούς.Τούτῳ τῷ ἔτει Αέτιος ὁ πατρίκιος Λ ἀπαλλαγείς Σταυρακίου καὶ ἀπομεριμνήσας, τὸ κράτ τῆς εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετενέγκαι ἔσπευδεν, ἂν καὶ προεβάλετο μονοστράτηγον εἰς τὴν Θράκην καὶ Μακεδονίαν, αὐτὸς τὰ περατικὰ θέματα κατέχων ἀνα- τολικοὺς καὶ τὴν ὑψίκην · ἐπάρσεως οὖν μεστὸς ὑπάρχων, τοὺς ἐν τέλει ἄρχοντας κατευτελίζων, ἀντ οὐδενὸς ἐλογίζετο · οἶ καὶ λυπηθέντες κατ' αὐτοῦ σφό- δρα, στάσιν κατὰ τῆς βασιλίσσης μελετήσαντες, εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν. Ἔφθασαν δὲ καὶ ε οἱ ἀποσταλέν- τις παρὰ Καρούλου ἀποκρισιάριοι καὶ τοῦ πάπα Λέοντος πρὸς τὴν Εἰρήνην, αιτούμενοι ζευχθῆναι αὐτὴν τῷ Καρούλῳ πρὸς γάμον, καὶ ἐνῶσαι τὰ ἑῷα καὶ τὰ ἑσπέρια, ἥτις ὑπήκουσεν ἂν, εἰ μὴ 'Αέτιος οὗτος ὁ πολλάκις ῥηθεὶς οι εκώλυσεν, παραδυναστεύων καὶ τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν σφετεριζόμε- Δ. 11. 6295. — 'Ρωμαίων βασιλέως Νικητόρου έτος α Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Οκτωβρίῳ λα', ινδικτιῶνι τα', ώρα νυχτερινῇ δ', ἐπιφωσκούσης ημέρας δευτέ ρας, Νικηφόρος πατρίκιος καὶ γενικός λογοθέτης ἐτυράννησεν κατὰ τῆς εὐσεβεστάτης Αύγουστος Εἰρήνης, Θεοῦ μὲν συγχωρήσαντος ἀφάτοις κρίμα. σιν διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν, συνεργούντων δὲ αὐτῶν Νικήτα πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Σισινίου πατρικίου καὶ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, τῶν δολερῶν καὶ ἐπιόρκων Τριφυλλίων. Συνῆσαν δὲ αὐτοῖς καὶ Λέων πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ " ο Σεραν- τάπηχος καὶ Γρηγόριος ὁ πατρίκιος ὁ Μουσουλακίου καὶ Θεόκτιστος ὁ πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ, καὶ Πέ τρος πατρίκιος 3, ἀπατήσαντες και τινας τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων. Καταλαβόντες δὲ τὴν λεγομένην Χαλκῆν, καὶ τοὺς φύλακας ἁθρόως ψευδῶς ἀπατήσαντες ", ἔπεισαν, ὅτι παρ' αὐτῆς ἀπεστάλησαν ἀναγορεῦσαι βασιλέα τὸν αὐτὸν Νίκη- φέρον, διὰ τὸ τὸν πατρίκιον 'Αέτιον βιάζεσθαι αὐτ τὴν τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Λέοντα ἀναγορεῦσαι βασιλέα. (ἱ δὲ πιστεύσαντες τῷ τηλικούτῳ το ψεύδει, συν ανηγόρευσαν βασιλέα τὸν τύραννον. Οὕτως οὖν ἐπὶ τὸ μέγα παλάτιον ἐλθόντες οἱ αὐτοὶ πατρίκιοι εἰσῆλθον ἐν αὐτῷ. Κἀκεῖθεν ἀποστείλαντες καθ' ὅλης τῆς πόλεως ἀσήμους “ τινὰς καὶ δούλους, τὴν ἀνα- γόρευσιν ἐποιήσαντο πρὸ τοῦ μεσονυκτίου, καὶ φύλακας περιέστησαν τῷ παλατίῳ τῶν Ελευ θερίου, ἐν ᾧ συνέβη αὐτὴν εἶναι. Όρθρου δὲ μεταστειλάμενοι αὐτήν, κατέκλεισαν ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ Μεγάλῃ Εκκλη σίᾳ ἐπὶ τὸ στέψα: τὸν ἀλιτήριον …. Συνῆλθεν δὲ πᾶν - Λ. ἦν καὶ προεβ. Α, ὁ καὶ προσεβ. εἰς τὴν Α, εἰς τὸ Ὀψίκιον Α, τὴν Ὀψίκην καὶ μὴ 'Αέτιος Α, μὴ ὁ βηθείς Αὐγούστης Νικήτα Α. Νικήτου δ καὶ κοιλίστωρ Α. ὁ Μουσ. Πέτρ. πατρ. Α. τοὺς καί τινας ε. ἀπατήσαντες Α. ἀπαντήσ. τὸν πατρ. Α, τὸν αὐτὸν πατρ. τηλικούτῳ ψεύδει Α, το τηλικούτο ψεύδος ναό. το ἀσήμους] ἄσης Λ. οι αλιτήρ. Α, ἀλητήρ. μια αύ τῷ - • CHRONOGRAPHIA. A. M. 6294. - vas. - M. B C C. 794. Hoc anno Actius patricius Stau- racii metu liber, et ab ea cura exoneratus, sum- mam imperii potestatem in fratrem suum trans- ferre operam omnem adhibebat, qua de causa supremum exercitus ducem per Thraciam et Mace- doniam eum iustitui curaverat, ipse qui orienta- lium et Opsicianorum themata trans fretum posita regebat. Tali arrogantia plenus et exastuans, pro- ceres ad dignitates evectos despiciens, reliquos nihili aestimandos opinabatur. Quare graviter irati, seditionem in imperatricem parantes, eam ad finem perducere moliti sunt. Porro apocrisiarii a Carole et a Leone papa missi Irenem Carolo ma- trimonio conjungendam, atque ita Orientis ct Oc- cidentis imperia in unum componenda postulantes advenerunt, quibus ipsa assensura erat, si non Aetius iste post' imperatricem, ut sæpe memoravi- mus, cuneta administrans, ac imperium in fratrem transferre meditatus, cjus se consiliis opposuisset. A. C. - 795. Romanorum imperatoris Nicephori annus primus. - Iloc anno mensis Octobris die tricesimo primo, indictione undecima, hora noctis quarta illuce- scentis feria secunda, Nicephorus patricius et gene- ralis logotheta, in piissiman Trenem, Deo delicto- rum nostrorum multitudine irritato, et ineffabilibus suis judiciis ita permittente, tyrannidem excitavit, adjutoribus ad id usus Nicetų patricio et schola- rum domestico et Sisinnio similiter patricio ejus fratre, dolosis et perjuris Triphylliis. Adjunxere se illis Leo patricius et quastor Serantapechus et Gre- gorius patricius, Musulacii filius, et Theoctistus patricius et quæstor, et Petrus patricius, qui quos- dam ex ducibus militarium ordinum in partes suas fraudulenter pertraxerunt. Postremum autem oc- cupata, quæ Chalce dicitur, custodes aliud cogi- tantes mendaciis deceptos in it inducunt, ut cre- dant, imperatricis mandato Nicephorum imperato- rem renuntiaturos se missos, quæ nimirum a patri- cio Actio, ut fratrem ejus Leonem invita ad im- perium promoveal et principem declaret, cogi se experiatur. Ili meudacio facilen adhibentes fidem, tyrannum salutaverunt imperatorem, atque ita ad palatium majus fidem patricii progressi, in' illud sc D immiserunt. Inde viris ex populi face et servis por totam^ urbem missis, imperatoris designationem ante noctis medium perfecere, et ad Eleutherii palatium, quo contigit Irenem tunc morari, cú- stodes constituerunt, eamque deinde sub dilucu- lum ex eo loco translatam in magno palatio inclu- serunt tuin vero hominem nefarium coronaturi VARIE LECTIONES. vulg. νulg. vulg. * prius add. ex A. 'A. vulg. add. ex A. 8) add. ex vulg. add. ex om. vulg. vulg. (sic) vulg. JAC. GOARI NOTÆ. --- tum; inferas ad Ægaum mare. Has Sasto el Abydo Framari dictum superius. includi ignorat cellus: illas Hiero castello
τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἐξελθὼν κατὰ Ἀράβων συνήντησεν αὐτοῖς εἰς Κρασὸν τῆς Φρυγίας καὶ πολεμήσας ἡττᾶται· καὶ πολλοὺς ἀποβαλὼν μικροῦ δεῖν καὶ αὐτὸς κρατεῖσθαι ἤμελλεν, εἰ μὴ τῶν ἀρχόντων τινὲς ἀνδρειότατοι τοῦτον μόλις τῆς ἀνάγκης περισώσασθαι ἴσχυσαν. γ. κ. θ. κα. Τούτῳ τῷ ἔτει στάσεως γενομένης κατὰ τὴν Περσικήν, κατῆλθεν ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγὸς εἰρηνοποιήσων αὐτούς. Νικηφόρος δὲ ἄδειαν εὑρὼν ἔκτισε τὴν Ἄγκυραν Γαλατίας καὶ τὴν Θήβασαν καὶ τὴν Ἀνδρασόν. ἀπέστειλε δὲ καὶ ἐν Συρίᾳ κοῦρσον, καὶ μηδὲν ἀνύσαντες ὑπέστρεψαν, τοὐναντίον δὲ μᾶλλον καὶ πολλοὺς ἀποβαλόντες. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Νικηφόρος ἔτη θ. δ. κα. ι. α. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Φεβρουαρίῳ ιη, ἰνδικτιῶνος ιδ, Ταράσιος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ἐνδόξως ἀπεβίω, καὶ ἐξεκομίσθη τὸ λείψανον αὐτοῦ ἐν τῷ Στενῷ τοῦ Πόντου καὶ ἐτάφη ἐν τῷ ὑπ’ αὐτοῦ κτισθέντι μοναστηρίῳ τῇ δ τῆς α ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν. καὶ τῇ ιβ τοῦ Ἀπριλλίου μηνός, τῇ μεγάλῃ κυριακῇ τοῦ πάσχα, ἐχειροτονήθη Νικηφόρος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, ἀπὸ ἀσηκρητῶν ψήφῳ παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἱερέων, πρὸς δὲ καὶ τῶν βασιλέων.Τούτῳ τῷ ἔτει Αέτιος ὁ πατρίκιος Λ ἀπαλλαγείς Σταυρακίου καὶ ἀπομεριμνήσας, τὸ κράτ τῆς εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετενέγκαι ἔσπευδεν, ἂν καὶ προεβάλετο μονοστράτηγον εἰς τὴν Θράκην καὶ Μακεδονίαν, αὐτὸς τὰ περατικὰ θέματα κατέχων ἀνα- τολικοὺς καὶ τὴν ὑψίκην · ἐπάρσεως οὖν μεστὸς ὑπάρχων, τοὺς ἐν τέλει ἄρχοντας κατευτελίζων, ἀντ οὐδενὸς ἐλογίζετο · οἶ καὶ λυπηθέντες κατ' αὐτοῦ σφό- δρα, στάσιν κατὰ τῆς βασιλίσσης μελετήσαντες, εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν. Ἔφθασαν δὲ καὶ ε οἱ ἀποσταλέν- τις παρὰ Καρούλου ἀποκρισιάριοι καὶ τοῦ πάπα Λέοντος πρὸς τὴν Εἰρήνην, αιτούμενοι ζευχθῆναι αὐτὴν τῷ Καρούλῳ πρὸς γάμον, καὶ ἐνῶσαι τὰ ἑῷα καὶ τὰ ἑσπέρια, ἥτις ὑπήκουσεν ἂν, εἰ μὴ 'Αέτιος οὗτος ὁ πολλάκις ῥηθεὶς οι εκώλυσεν, παραδυναστεύων καὶ τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν σφετεριζόμε- Δ. 11. 6295. — 'Ρωμαίων βασιλέως Νικητόρου έτος α Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Οκτωβρίῳ λα', ινδικτιῶνι τα', ώρα νυχτερινῇ δ', ἐπιφωσκούσης ημέρας δευτέ ρας, Νικηφόρος πατρίκιος καὶ γενικός λογοθέτης ἐτυράννησεν κατὰ τῆς εὐσεβεστάτης Αύγουστος Εἰρήνης, Θεοῦ μὲν συγχωρήσαντος ἀφάτοις κρίμα. σιν διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν, συνεργούντων δὲ αὐτῶν Νικήτα πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Σισινίου πατρικίου καὶ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, τῶν δολερῶν καὶ ἐπιόρκων Τριφυλλίων. Συνῆσαν δὲ αὐτοῖς καὶ Λέων πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ " ο Σεραν- τάπηχος καὶ Γρηγόριος ὁ πατρίκιος ὁ Μουσουλακίου καὶ Θεόκτιστος ὁ πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ, καὶ Πέ τρος πατρίκιος 3, ἀπατήσαντες και τινας τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων. Καταλαβόντες δὲ τὴν λεγομένην Χαλκῆν, καὶ τοὺς φύλακας ἁθρόως ψευδῶς ἀπατήσαντες ", ἔπεισαν, ὅτι παρ' αὐτῆς ἀπεστάλησαν ἀναγορεῦσαι βασιλέα τὸν αὐτὸν Νίκη- φέρον, διὰ τὸ τὸν πατρίκιον 'Αέτιον βιάζεσθαι αὐτ τὴν τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Λέοντα ἀναγορεῦσαι βασιλέα. (ἱ δὲ πιστεύσαντες τῷ τηλικούτῳ το ψεύδει, συν ανηγόρευσαν βασιλέα τὸν τύραννον. Οὕτως οὖν ἐπὶ τὸ μέγα παλάτιον ἐλθόντες οἱ αὐτοὶ πατρίκιοι εἰσῆλθον ἐν αὐτῷ. Κἀκεῖθεν ἀποστείλαντες καθ' ὅλης τῆς πόλεως ἀσήμους “ τινὰς καὶ δούλους, τὴν ἀνα- γόρευσιν ἐποιήσαντο πρὸ τοῦ μεσονυκτίου, καὶ φύλακας περιέστησαν τῷ παλατίῳ τῶν Ελευ θερίου, ἐν ᾧ συνέβη αὐτὴν εἶναι. Όρθρου δὲ μεταστειλάμενοι αὐτήν, κατέκλεισαν ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ Μεγάλῃ Εκκλη σίᾳ ἐπὶ τὸ στέψα: τὸν ἀλιτήριον …. Συνῆλθεν δὲ πᾶν - Λ. ἦν καὶ προεβ. Α, ὁ καὶ προσεβ. εἰς τὴν Α, εἰς τὸ Ὀψίκιον Α, τὴν Ὀψίκην καὶ μὴ 'Αέτιος Α, μὴ ὁ βηθείς Αὐγούστης Νικήτα Α. Νικήτου δ καὶ κοιλίστωρ Α. ὁ Μουσ. Πέτρ. πατρ. Α. τοὺς καί τινας ε. ἀπατήσαντες Α. ἀπαντήσ. τὸν πατρ. Α, τὸν αὐτὸν πατρ. τηλικούτῳ ψεύδει Α, το τηλικούτο ψεύδος ναό. το ἀσήμους] ἄσης Λ. οι αλιτήρ. Α, ἀλητήρ. μια αύ τῷ - • CHRONOGRAPHIA. A. M. 6294. - vas. - M. B C C. 794. Hoc anno Actius patricius Stau- racii metu liber, et ab ea cura exoneratus, sum- mam imperii potestatem in fratrem suum trans- ferre operam omnem adhibebat, qua de causa supremum exercitus ducem per Thraciam et Mace- doniam eum iustitui curaverat, ipse qui orienta- lium et Opsicianorum themata trans fretum posita regebat. Tali arrogantia plenus et exastuans, pro- ceres ad dignitates evectos despiciens, reliquos nihili aestimandos opinabatur. Quare graviter irati, seditionem in imperatricem parantes, eam ad finem perducere moliti sunt. Porro apocrisiarii a Carole et a Leone papa missi Irenem Carolo ma- trimonio conjungendam, atque ita Orientis ct Oc- cidentis imperia in unum componenda postulantes advenerunt, quibus ipsa assensura erat, si non Aetius iste post' imperatricem, ut sæpe memoravi- mus, cuneta administrans, ac imperium in fratrem transferre meditatus, cjus se consiliis opposuisset. A. C. - 795. Romanorum imperatoris Nicephori annus primus. - Iloc anno mensis Octobris die tricesimo primo, indictione undecima, hora noctis quarta illuce- scentis feria secunda, Nicephorus patricius et gene- ralis logotheta, in piissiman Trenem, Deo delicto- rum nostrorum multitudine irritato, et ineffabilibus suis judiciis ita permittente, tyrannidem excitavit, adjutoribus ad id usus Nicetų patricio et schola- rum domestico et Sisinnio similiter patricio ejus fratre, dolosis et perjuris Triphylliis. Adjunxere se illis Leo patricius et quastor Serantapechus et Gre- gorius patricius, Musulacii filius, et Theoctistus patricius et quæstor, et Petrus patricius, qui quos- dam ex ducibus militarium ordinum in partes suas fraudulenter pertraxerunt. Postremum autem oc- cupata, quæ Chalce dicitur, custodes aliud cogi- tantes mendaciis deceptos in it inducunt, ut cre- dant, imperatricis mandato Nicephorum imperato- rem renuntiaturos se missos, quæ nimirum a patri- cio Actio, ut fratrem ejus Leonem invita ad im- perium promoveal et principem declaret, cogi se experiatur. Ili meudacio facilen adhibentes fidem, tyrannum salutaverunt imperatorem, atque ita ad palatium majus fidem patricii progressi, in' illud sc D immiserunt. Inde viris ex populi face et servis por totam^ urbem missis, imperatoris designationem ante noctis medium perfecere, et ad Eleutherii palatium, quo contigit Irenem tunc morari, cú- stodes constituerunt, eamque deinde sub dilucu- lum ex eo loco translatam in magno palatio inclu- serunt tuin vero hominem nefarium coronaturi VARIE LECTIONES. vulg. νulg. vulg. * prius add. ex A. 'A. vulg. add. ex A. 8) add. ex vulg. add. ex om. vulg. vulg. (sic) vulg. JAC. GOARI NOTÆ. --- tum; inferas ad Ægaum mare. Has Sasto el Abydo Framari dictum superius. includi ignorat cellus: illas Hiero castello
Πλάτων δὲ καὶ Θεόδωρος, ἡγούμενοι τῆς μονῆς τῶν Στουδίου, οὐ συνευδόκησαν τῇ χειροτονίᾳ Νικηφόρου, ἀλλὰ καὶ λίαν ἀντετάχθησαν σχίσμα μελετήσαντες, αἰτίαν δῆθεν εὔλογον ἔχοντες τὸ μὴ δεῖν ἀπὸ λαϊκῶν ἀθρόως εἰς ἐπισκοπὴν ἀνατρέχειν. οὓς ὁ βασιλεὺς Νικηφόρος τῆς πόλεως ἀπελάσαι βουληθεὶς ἀνετράπη, συμβουλευόντων τινῶν οὐκ ἐπαινετὴν ἔσεσθαι τὴν τοῦ πατριάρχου χειροτονίαν ἐπὶ [τῇ τῶν προειρημένων ἀποχειροτονίᾳ καὶ ἐπὶ] καταλύσει τηλικαύτης μονῆς, ψ που μοναστῶν ὑπὸ Θεοδώρῳ τεταγμένων. καὶ οὐκ ἦν τὸ πρᾶγμα ξένον τῆς ἐκκλησίας καὶ προσφάτως ἐπινοηθέν, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἀπὸ λαϊκῶν ἐπεσκόπησαν ἀξίως τῆς ἀξίας τῷ θεῷ ἱερατεύσαντες. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἀαρών, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τὴν Ῥωμανίαν ἐν δυνάμει βαρείᾳ ἀπό τε Μαυροφόρων καὶ Συρίας καὶ Παλαιστίνης καὶ Λιβύης χιλιάδων τ. καὶ ἐλθὼν εἰς Τύανα ᾠκοδόμησεν οἶκον τῆς βλασφημίας αὐτοῦ. καὶ πολιορκήσας παρέλαβε τό τε Ἡρακλέως κάστρον ὀχυρώτατον πάνυ ὑπάρχον καὶ τὴν Θήβασαν καὶ τὴν Μαλακοπέαν καὶ τὴν Σιδηρόπαλον καὶ τὴν Ἀνδρασόν. ἀπέστειλε δὲ κοῦρσον χιλιάδας ξ, καὶ κατῆλθεν ἕως Ἀγκύρας, καὶ ἱστορήσας ταύτην ὑπέστρεψεν.Τούτῳ τῷ ἔτει Αέτιος ὁ πατρίκιος Λ ἀπαλλαγείς Σταυρακίου καὶ ἀπομεριμνήσας, τὸ κράτ τῆς εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετενέγκαι ἔσπευδεν, ἂν καὶ προεβάλετο μονοστράτηγον εἰς τὴν Θράκην καὶ Μακεδονίαν, αὐτὸς τὰ περατικὰ θέματα κατέχων ἀνα- τολικοὺς καὶ τὴν ὑψίκην · ἐπάρσεως οὖν μεστὸς ὑπάρχων, τοὺς ἐν τέλει ἄρχοντας κατευτελίζων, ἀντ οὐδενὸς ἐλογίζετο · οἶ καὶ λυπηθέντες κατ' αὐτοῦ σφό- δρα, στάσιν κατὰ τῆς βασιλίσσης μελετήσαντες, εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν. Ἔφθασαν δὲ καὶ ε οἱ ἀποσταλέν- τις παρὰ Καρούλου ἀποκρισιάριοι καὶ τοῦ πάπα Λέοντος πρὸς τὴν Εἰρήνην, αιτούμενοι ζευχθῆναι αὐτὴν τῷ Καρούλῳ πρὸς γάμον, καὶ ἐνῶσαι τὰ ἑῷα καὶ τὰ ἑσπέρια, ἥτις ὑπήκουσεν ἂν, εἰ μὴ 'Αέτιος οὗτος ὁ πολλάκις ῥηθεὶς οι εκώλυσεν, παραδυναστεύων καὶ τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν σφετεριζόμε- Δ. 11. 6295. — 'Ρωμαίων βασιλέως Νικητόρου έτος α Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Οκτωβρίῳ λα', ινδικτιῶνι τα', ώρα νυχτερινῇ δ', ἐπιφωσκούσης ημέρας δευτέ ρας, Νικηφόρος πατρίκιος καὶ γενικός λογοθέτης ἐτυράννησεν κατὰ τῆς εὐσεβεστάτης Αύγουστος Εἰρήνης, Θεοῦ μὲν συγχωρήσαντος ἀφάτοις κρίμα. σιν διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν, συνεργούντων δὲ αὐτῶν Νικήτα πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Σισινίου πατρικίου καὶ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, τῶν δολερῶν καὶ ἐπιόρκων Τριφυλλίων. Συνῆσαν δὲ αὐτοῖς καὶ Λέων πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ " ο Σεραν- τάπηχος καὶ Γρηγόριος ὁ πατρίκιος ὁ Μουσουλακίου καὶ Θεόκτιστος ὁ πατρίκιος καὶ κοιαίστωρ, καὶ Πέ τρος πατρίκιος 3, ἀπατήσαντες και τινας τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων. Καταλαβόντες δὲ τὴν λεγομένην Χαλκῆν, καὶ τοὺς φύλακας ἁθρόως ψευδῶς ἀπατήσαντες ", ἔπεισαν, ὅτι παρ' αὐτῆς ἀπεστάλησαν ἀναγορεῦσαι βασιλέα τὸν αὐτὸν Νίκη- φέρον, διὰ τὸ τὸν πατρίκιον 'Αέτιον βιάζεσθαι αὐτ τὴν τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Λέοντα ἀναγορεῦσαι βασιλέα. (ἱ δὲ πιστεύσαντες τῷ τηλικούτῳ το ψεύδει, συν ανηγόρευσαν βασιλέα τὸν τύραννον. Οὕτως οὖν ἐπὶ τὸ μέγα παλάτιον ἐλθόντες οἱ αὐτοὶ πατρίκιοι εἰσῆλθον ἐν αὐτῷ. Κἀκεῖθεν ἀποστείλαντες καθ' ὅλης τῆς πόλεως ἀσήμους “ τινὰς καὶ δούλους, τὴν ἀνα- γόρευσιν ἐποιήσαντο πρὸ τοῦ μεσονυκτίου, καὶ φύλακας περιέστησαν τῷ παλατίῳ τῶν Ελευ θερίου, ἐν ᾧ συνέβη αὐτὴν εἶναι. Όρθρου δὲ μεταστειλάμενοι αὐτήν, κατέκλεισαν ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ Μεγάλῃ Εκκλη σίᾳ ἐπὶ τὸ στέψα: τὸν ἀλιτήριον …. Συνῆλθεν δὲ πᾶν - Λ. ἦν καὶ προεβ. Α, ὁ καὶ προσεβ. εἰς τὴν Α, εἰς τὸ Ὀψίκιον Α, τὴν Ὀψίκην καὶ μὴ 'Αέτιος Α, μὴ ὁ βηθείς Αὐγούστης Νικήτα Α. Νικήτου δ καὶ κοιλίστωρ Α. ὁ Μουσ. Πέτρ. πατρ. Α. τοὺς καί τινας ε. ἀπατήσαντες Α. ἀπαντήσ. τὸν πατρ. Α, τὸν αὐτὸν πατρ. τηλικούτῳ ψεύδει Α, το τηλικούτο ψεύδος ναό. το ἀσήμους] ἄσης Λ. οι αλιτήρ. Α, ἀλητήρ. μια αύ τῷ - • CHRONOGRAPHIA. A. M. 6294. - vas. - M. B C C. 794. Hoc anno Actius patricius Stau- racii metu liber, et ab ea cura exoneratus, sum- mam imperii potestatem in fratrem suum trans- ferre operam omnem adhibebat, qua de causa supremum exercitus ducem per Thraciam et Mace- doniam eum iustitui curaverat, ipse qui orienta- lium et Opsicianorum themata trans fretum posita regebat. Tali arrogantia plenus et exastuans, pro- ceres ad dignitates evectos despiciens, reliquos nihili aestimandos opinabatur. Quare graviter irati, seditionem in imperatricem parantes, eam ad finem perducere moliti sunt. Porro apocrisiarii a Carole et a Leone papa missi Irenem Carolo ma- trimonio conjungendam, atque ita Orientis ct Oc- cidentis imperia in unum componenda postulantes advenerunt, quibus ipsa assensura erat, si non Aetius iste post' imperatricem, ut sæpe memoravi- mus, cuneta administrans, ac imperium in fratrem transferre meditatus, cjus se consiliis opposuisset. A. C. - 795. Romanorum imperatoris Nicephori annus primus. - Iloc anno mensis Octobris die tricesimo primo, indictione undecima, hora noctis quarta illuce- scentis feria secunda, Nicephorus patricius et gene- ralis logotheta, in piissiman Trenem, Deo delicto- rum nostrorum multitudine irritato, et ineffabilibus suis judiciis ita permittente, tyrannidem excitavit, adjutoribus ad id usus Nicetų patricio et schola- rum domestico et Sisinnio similiter patricio ejus fratre, dolosis et perjuris Triphylliis. Adjunxere se illis Leo patricius et quastor Serantapechus et Gre- gorius patricius, Musulacii filius, et Theoctistus patricius et quæstor, et Petrus patricius, qui quos- dam ex ducibus militarium ordinum in partes suas fraudulenter pertraxerunt. Postremum autem oc- cupata, quæ Chalce dicitur, custodes aliud cogi- tantes mendaciis deceptos in it inducunt, ut cre- dant, imperatricis mandato Nicephorum imperato- rem renuntiaturos se missos, quæ nimirum a patri- cio Actio, ut fratrem ejus Leonem invita ad im- perium promoveal et principem declaret, cogi se experiatur. Ili meudacio facilen adhibentes fidem, tyrannum salutaverunt imperatorem, atque ita ad palatium majus fidem patricii progressi, in' illud sc D immiserunt. Inde viris ex populi face et servis por totam^ urbem missis, imperatoris designationem ante noctis medium perfecere, et ad Eleutherii palatium, quo contigit Irenem tunc morari, cú- stodes constituerunt, eamque deinde sub dilucu- lum ex eo loco translatam in magno palatio inclu- serunt tuin vero hominem nefarium coronaturi VARIE LECTIONES. vulg. νulg. vulg. * prius add. ex A. 'A. vulg. add. ex A. 8) add. ex vulg. add. ex om. vulg. vulg. (sic) vulg. JAC. GOARI NOTÆ. --- tum; inferas ad Ægaum mare. Has Sasto el Abydo Framari dictum superius. includi ignorat cellus: illas Hiero castello
PG 108:961ὁ δὲ βασιλεὺς Νικηφόρος φόβῳ καὶ ἀμηχανίᾳ συσχεθεὶς ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς ἐν ἀπογνώσει, τὰ γενναῖα τῆς ταλαιπωρίας ἐπιδεικνύμενος· καὶ πολλὰ τρόπαια ποιήσας ἀπέστειλε πρὸς Ἀαρὼν τὸν μητροπολίτην Συνάδων καὶ Πέτρον, τὸν ἡγούμενον τοῦ Γουλαίου, καὶ Γρηγόριον, τὸν οἰκονόμον Ἀμάστρης, αἰτῶν εἰρήνην γενέσθαι· καὶ πολλὰ διαλεχθέντων αὐτῶν ἐστοίχησαν τὴν εἰρήνην, ἵνα τὸ κατ’ ἔτος τελῆται αὐτοῖς ἀνὰ λ χιλιάδων νομίσματα καὶ τρία νομίσματα κεφαλιτιῶν αὐτοῦ τοῦ βασιλέως, καὶ τρία τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. ἃ καὶ δεξάμενος Ἀαρὼν ἥσθη καὶ ἠγαλλιάσατο ὑπὲρ μυρίων ταλάντων ταῦτα δεξάμενος, ὡς ὑποτάξας τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν. ἐστοίχησαν δὲ καὶ τὰ παραληφθέντα κάστρα μὴ κτισθῆναι. ὑποστρεψάντων δὲ τῶν Ἀράβων, ἔκτισεν εὐθέως τὰ αὐτὰ κάστρα καὶ κατωχύρωσεν. καὶ τοῦτο μαθὼν Ἀαρών, ἀποστείλας πάλιν ἔλαβε τὴν Θήβασαν, καὶ πέμψας στόλον εἰς Κύπρον τάς τε ἐκκλησίας κατέστρεψε καὶ τοὺς Κυπρίους μετέστησε καὶ πολλὴν ἅλωσιν ποιήσας τὴν εἰρήνην διέστρεψεν. ε. κβ. ια. β.Β συνέχεσθαι, ὡς ἄτε γύναιον οὖσα σ', ἔφη γενναίῳ καὶ συνετῷ φρονήματι πρὸς τὸν χθὲς μὲν δοῦλον καὶ ἐπίορκον, σήμερον δὲ μοχθηρόν ἀνασειστὴν καὶ ἀναιδὴ τύραννον· . Ἐγὼ μὲν, ὦ ἄνθρωπε, Θεὸν ἡγοῦμαι τὸν πρὶν ὀρφανευθείσαν ὑψώσαντά με, καὶ ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς βασιλείας ἀναξίαν οὖσαν αναβιβάσαντά με όν, καὶ τὴν αἰτίαν τῆς καθαιρέ σεως ἐμαυτῇ προσάπτω καὶ τοῖς ἐμοῖς ἁμαρτήμα σιν. Ἐν πᾶσι δὲ καὶ κατὰ πάντα τρόπον εἴη τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου εὐλογημένον· κράζουσα του μό- Βασιλέως τῶν βασιλέων και Κυρίου τῶν κυ ρίων, τὸν δὲ τρόπον οι τῆς σῆς προαγωγής τῷ Κυ ρίῳ ἀποδίδωμι οὗ χωρὶς οὐδὲν γενέσθαι πεπίστευ κα. Τὰς δὲ κατὰ τοῦ μοι πολλάκις ἀνενεχθείσας περί τῆς νῦν σοι περικειμένης ἀξίας ἀληθεῖς “, ὡς τὸ τέλος ἀπέδειξε, τῶν πραγμάτων ἀκοὰς, ὃς οὐκ ἀγ- νοεῖς, αἷς εἰ καὶ συναπήχθην, ἀκωλύτως εἶχον τοῦ ἀνελεῖν σε. ᾿Αλλὰ τὸ μὲν τοῖς σοῖς ὅρκοις πειθομένη, τὸ δὲ φειδομένη σου πολλοὺς ἐννοήτορας, παρελογη- σάμην (17) τῷ Θεῷ, καὶ τηνικαῦτα τὰ κατ' ἐμαυτὴν ἀποδοῦσα, δι' οὗ βασιλεῖς βασιλεύουσι καὶ δυνάσται κρατοῦσι γῆς. Καὶ τὰ νῦν ὡς εὐσεβεῖ σοι καὶ ἐξ αὐτοῦ προβληθέντι, προσκυνώ σε ὡς βασιλέα. Καὶ αἰτοῦμαι φείσασθαί μου τῆς ἀσθενείας καὶ συγχω τῆσαί μοι τὸν ὑπ' ἐμοῦ κτισθέντα τῶν Ἐλευθερίου οἶκονείς ψυχαγωγίαν τῆς ἀσυγκρίτου μου συμφοράς. » Ὁ δὲ ἔφη· ι Καὶ εἰ τοῦτο θέλεις σοι γενέσθαι, ὅμοτόν μοι εἰς σε πᾶσαν θείαν δύναμιν μὴ ἀποκρύψαι τι των σε τῆς βασιλείας θησαυρῶν, καὶ πληρῶ σου τὴν αἴτησιν, καὶ πατάν σου θεραπείαν καὶ ἀνάπαυσιν ποιῶ. » δὲ ὤμοσεν αὐτῷ εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποια ξύλα, ὅτι ὁ Οὐκ ἀποκρύψω ἀπὸ σοῦ, ἕως ὀβολοῦ·, & πεποίηκεν. Ὁ δὲ τοῦ ποθουμένου ἐπιτυχών, παρευθύ ἐξώρισεν αὐτὴν ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἦν αὐτὴ σε ᾠκοδόμησεν, δντων ἀκμὴν τῶν ἐν ἀποκρισιαρίων Καρούλου ἐν τῇ πόλει (18) καὶ ὁρών ● των τὰ πραττόμενα. Ο γοῦν παμφάγος οὗτος τοῦ κράτους ἐπιλαβόμενος, οὐδὲ καὶ πρὸς " βραχὺ ισχυ- σεν ἐπικαλύψαι δι' ὑποκρίσεως τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ κακίαν καὶ φιλαργυρίαν · ἀλλ' ὡς δῆθεν μέλλων τὴν ἀδικίαν ἐκκόπτειν, τὸ πονηρὸν ἐν τῇ Μαγναύρα καὶ ἄδικον συνεστήσατο δικαστήριον. Σκοπὸς δὲ τῷ τυράννω, οὐ τοῖς πτωχοῖς τὰ δίκαια ἀποδιδόναι, ὡς ἔδειξε να τα πράγματα, ἀλλὰ διὰ τούτου πάντα, τοὺς ἐν τέλει ἀτιμάσαι τε τὸ καὶ αἰχμαλωτίσαι, καὶ εἰς ἑαυτὸν τὰ " πάντα μετενεγκεῖν· ὁ καὶ πεποίη- σε γύναιον οὖσα Α, γυναῖκα οὖσαν τῆς Α. με Α. μένου ι τὸν δὲ τρ. Α, καὶ τὸν τρ. σε ἀληθὴς καὶ δυν. Α, καὶ οἱ δ. εἰς Α. τῶν Ο ἦν αὐτή Α, ᾗ αὐτήν τῶν Α. προς Α. ἔδειξαν Α. τε Α. 61' CHRONOGRAPHIA. B . A Morbo quippe illo gravius laborabat homo auri voracissimus, spem suam omnem in congestas di- vitias reponèns. Sapiens autem et religiosa Irene, ceu mulier quamvis subita rerum mutatione tur- bari debuisset, generoso tamen atque prudenti animo cum, qui heri perjurus servus, hodie sc graven exactorem et impudentem tyrannum gere- bats allocuta : e Ego quidem, inquit, o liomo, orbatam quondam parentibus Deum me extulisse, et ad imperii thronum licet indignam evexisse certa จวน sum, quapropter exauctorationis hujusmodi causam mihi delictisque meis ascribo. In omnibus itaque et- per omnem modum sit nomen Domint benedictum. Solum Regem regum omnium et dominorunn foni- num obtestata, designationis tuæ modum ad ipsum re- latum volo, sine cujus nutu nil nobis posse contigere credidi. Rumores autem de ea, quam nunc adeptus es, dignitate adversus te sparsos et ad me quoque lalos fuisse veros, exitus comprobavit, sed nec eos ignoras : iis si permisissem me abduci, nullo sanc resistente periisses. Verum qua juribusjurandis tuis confirmata, qua consciis tuis parcilura, tuis, in- quam, qui hæc in me refundis, te tuosque com- mendatos volui Deo, per quem reges regnant et principes orbi dominantur. Imprasentiarum igitur te tanquam religiosum et ab eo promotùm impera- toren veneror. Quapropter infirmitati meæ parcas precor, et in incomparandæ præsentis meæ calami- ` tatis šolatium, Eleutherii ædem a me constructam habere me permittas, rogo. » Ad hæc ille: « llæc si tibi præstari cupis, per virtutem quamcunque divinam xal prius jura imperii thesaurorum nihil te occulturam, et confestim petitis acquiescam tuis, et de cultu tibi exhibento deque quiete relinquenda providebo. Illa in veneranda et vivifica crucis ligna jurata, Non abscondam, inquit, vel obolum unicum, à quod et præstitit. Is desideriorum compos in Principis insulam, in monasterium ab ipsa ædificatum, Ca- roli legatis adhuc in urbe agentibus et quæ gere- bantur´ spectantibus, eam relegavit. Sane the- saurorum iste helluo potestatem adeptus, ne brevi quidem temporis spatio innatam sibi ad malum pronitatem et avaritiam celare valuit, etiam simulationi addictus; quasi grassantem vero injustitiam recisurus atque funditus evulsurus esset, scelestum ac plane iniquum tri- VARIE LECTIONES. C D . vulg. add. ex add. ex add. ex A., vulg. vulg. vulg. add. ex add. ex A. vulg. add. ex aud. ex ald. ex t add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. juramentis tuis fidem hubers, qua tibi parcens, plures mihi bene consultum volentes contempsi, jam tum Deo res meas committens. Æquior longe Nicephoro auctor Vila S. Nicephori, quam cum aliis patriar- charum vitis eorum temporum historiam magna ex parte continentibus /tomo altero, alteraque illius parte me producturum spero. Combefis. (Jesse et Helingandus) de CP. reversi sunt ; et vene- runt cum eis legati Nicephori imperatoris qui tunc rempublicam gerebat (nam Irenem post adventum legationis Francica deposuerant), quorum nomina fuerunt Michael episcopus, Petrus abbas, Callistus candidatus. Qui venerunt ad imp. in Germaniu su- per fluvium Salam, in locum qui dicitur Sels, conditionem facienda pacis in scripto susccpcrum:. (47) Nihil clarius nihilque redditum obscurius. Qua (18) Eginhardus anno 805 : Legati imperatoris
Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Νικηφόρος κατὰ Βουλγάρων καὶ καταλαβὼν τὴν Ἀδριανούπολιν, στάσεως μελετωμένης κατ’ αὐτοῦ ὑπὸ τῶν βασιλικῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ταγμάτων αἰσθόμενος, ὑπέστρεψεν ἄπρακτος μηδὲν ἀνύσας, ἢ μόνον τοὺς ὁμοφύλους ἀμυνόμενος δαρμοῖς τε καὶ ἐξορίαις καὶ δημεύσεσι πολλοὺς ὑποβαλών. ἀποστείλας δὲ Βαρδάνιον τὸν σπαθάριον, τὸ ἐπίκλην Ἀνεμᾶν, πάντα προσήλυτον καὶ πάροικον ἐπαιχμαλωτεύσας ἐπέρασεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ, οἰόμενος οὐκ ὀλίγην ὁλκὴν χρυσοῦ πορίσασθαι ἐξ αὐτῶν ἐξ ἐτησίων τελεσμάτων, ὁ πάντα διὰ τὸν φιλούμενον αὐτῷ χρυσὸν καὶ οὐ διὰ τὸν Χριστὸν πράττων. 2. κγ. ιβ. γ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος α, Ἀαρών, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, μετὰ στόλου κατὰ τῆς Ῥόδου Χουμεὶ̈δ ἐξέπεμψεν. οὗτος ἀθρόως καταπλεύσας καὶ τὴν Ῥόδον καταλαβὼν πολλὴν ἅλωσιν ἐποιήσατο ἐν αὐτῇ· τὸ μέντοι ἐν αὐτῇ φρούριον διεφυλάχθη ἀπόρθητον. ἐν δὲ τῷ ἐπανέρχεσθαι αὐτὸν φανερῶς κατεπολεμήθη ὑπὸ τοῦ ἁγίου καὶ θαυματουργοῦ Νικολάου. ἐλθὼν γὰρ εἰς τὰ Μύρα καὶ τὴν ἱερὰν αὐτοῦ συντρίψαι πειραθεὶς λάρνακα ἄλλην ἀντ’ ἐκείνης πλησίον παρακειμένην κατέκλασεν·Β συνέχεσθαι, ὡς ἄτε γύναιον οὖσα σ', ἔφη γενναίῳ καὶ συνετῷ φρονήματι πρὸς τὸν χθὲς μὲν δοῦλον καὶ ἐπίορκον, σήμερον δὲ μοχθηρόν ἀνασειστὴν καὶ ἀναιδὴ τύραννον· . Ἐγὼ μὲν, ὦ ἄνθρωπε, Θεὸν ἡγοῦμαι τὸν πρὶν ὀρφανευθείσαν ὑψώσαντά με, καὶ ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς βασιλείας ἀναξίαν οὖσαν αναβιβάσαντά με όν, καὶ τὴν αἰτίαν τῆς καθαιρέ σεως ἐμαυτῇ προσάπτω καὶ τοῖς ἐμοῖς ἁμαρτήμα σιν. Ἐν πᾶσι δὲ καὶ κατὰ πάντα τρόπον εἴη τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου εὐλογημένον· κράζουσα του μό- Βασιλέως τῶν βασιλέων και Κυρίου τῶν κυ ρίων, τὸν δὲ τρόπον οι τῆς σῆς προαγωγής τῷ Κυ ρίῳ ἀποδίδωμι οὗ χωρὶς οὐδὲν γενέσθαι πεπίστευ κα. Τὰς δὲ κατὰ τοῦ μοι πολλάκις ἀνενεχθείσας περί τῆς νῦν σοι περικειμένης ἀξίας ἀληθεῖς “, ὡς τὸ τέλος ἀπέδειξε, τῶν πραγμάτων ἀκοὰς, ὃς οὐκ ἀγ- νοεῖς, αἷς εἰ καὶ συναπήχθην, ἀκωλύτως εἶχον τοῦ ἀνελεῖν σε. ᾿Αλλὰ τὸ μὲν τοῖς σοῖς ὅρκοις πειθομένη, τὸ δὲ φειδομένη σου πολλοὺς ἐννοήτορας, παρελογη- σάμην (17) τῷ Θεῷ, καὶ τηνικαῦτα τὰ κατ' ἐμαυτὴν ἀποδοῦσα, δι' οὗ βασιλεῖς βασιλεύουσι καὶ δυνάσται κρατοῦσι γῆς. Καὶ τὰ νῦν ὡς εὐσεβεῖ σοι καὶ ἐξ αὐτοῦ προβληθέντι, προσκυνώ σε ὡς βασιλέα. Καὶ αἰτοῦμαι φείσασθαί μου τῆς ἀσθενείας καὶ συγχω τῆσαί μοι τὸν ὑπ' ἐμοῦ κτισθέντα τῶν Ἐλευθερίου οἶκονείς ψυχαγωγίαν τῆς ἀσυγκρίτου μου συμφοράς. » Ὁ δὲ ἔφη· ι Καὶ εἰ τοῦτο θέλεις σοι γενέσθαι, ὅμοτόν μοι εἰς σε πᾶσαν θείαν δύναμιν μὴ ἀποκρύψαι τι των σε τῆς βασιλείας θησαυρῶν, καὶ πληρῶ σου τὴν αἴτησιν, καὶ πατάν σου θεραπείαν καὶ ἀνάπαυσιν ποιῶ. » δὲ ὤμοσεν αὐτῷ εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποια ξύλα, ὅτι ὁ Οὐκ ἀποκρύψω ἀπὸ σοῦ, ἕως ὀβολοῦ·, & πεποίηκεν. Ὁ δὲ τοῦ ποθουμένου ἐπιτυχών, παρευθύ ἐξώρισεν αὐτὴν ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἦν αὐτὴ σε ᾠκοδόμησεν, δντων ἀκμὴν τῶν ἐν ἀποκρισιαρίων Καρούλου ἐν τῇ πόλει (18) καὶ ὁρών ● των τὰ πραττόμενα. Ο γοῦν παμφάγος οὗτος τοῦ κράτους ἐπιλαβόμενος, οὐδὲ καὶ πρὸς " βραχὺ ισχυ- σεν ἐπικαλύψαι δι' ὑποκρίσεως τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ κακίαν καὶ φιλαργυρίαν · ἀλλ' ὡς δῆθεν μέλλων τὴν ἀδικίαν ἐκκόπτειν, τὸ πονηρὸν ἐν τῇ Μαγναύρα καὶ ἄδικον συνεστήσατο δικαστήριον. Σκοπὸς δὲ τῷ τυράννω, οὐ τοῖς πτωχοῖς τὰ δίκαια ἀποδιδόναι, ὡς ἔδειξε να τα πράγματα, ἀλλὰ διὰ τούτου πάντα, τοὺς ἐν τέλει ἀτιμάσαι τε τὸ καὶ αἰχμαλωτίσαι, καὶ εἰς ἑαυτὸν τὰ " πάντα μετενεγκεῖν· ὁ καὶ πεποίη- σε γύναιον οὖσα Α, γυναῖκα οὖσαν τῆς Α. με Α. μένου ι τὸν δὲ τρ. Α, καὶ τὸν τρ. σε ἀληθὴς καὶ δυν. Α, καὶ οἱ δ. εἰς Α. τῶν Ο ἦν αὐτή Α, ᾗ αὐτήν τῶν Α. προς Α. ἔδειξαν Α. τε Α. 61' CHRONOGRAPHIA. B . A Morbo quippe illo gravius laborabat homo auri voracissimus, spem suam omnem in congestas di- vitias reponèns. Sapiens autem et religiosa Irene, ceu mulier quamvis subita rerum mutatione tur- bari debuisset, generoso tamen atque prudenti animo cum, qui heri perjurus servus, hodie sc graven exactorem et impudentem tyrannum gere- bats allocuta : e Ego quidem, inquit, o liomo, orbatam quondam parentibus Deum me extulisse, et ad imperii thronum licet indignam evexisse certa จวน sum, quapropter exauctorationis hujusmodi causam mihi delictisque meis ascribo. In omnibus itaque et- per omnem modum sit nomen Domint benedictum. Solum Regem regum omnium et dominorunn foni- num obtestata, designationis tuæ modum ad ipsum re- latum volo, sine cujus nutu nil nobis posse contigere credidi. Rumores autem de ea, quam nunc adeptus es, dignitate adversus te sparsos et ad me quoque lalos fuisse veros, exitus comprobavit, sed nec eos ignoras : iis si permisissem me abduci, nullo sanc resistente periisses. Verum qua juribusjurandis tuis confirmata, qua consciis tuis parcilura, tuis, in- quam, qui hæc in me refundis, te tuosque com- mendatos volui Deo, per quem reges regnant et principes orbi dominantur. Imprasentiarum igitur te tanquam religiosum et ab eo promotùm impera- toren veneror. Quapropter infirmitati meæ parcas precor, et in incomparandæ præsentis meæ calami- ` tatis šolatium, Eleutherii ædem a me constructam habere me permittas, rogo. » Ad hæc ille: « llæc si tibi præstari cupis, per virtutem quamcunque divinam xal prius jura imperii thesaurorum nihil te occulturam, et confestim petitis acquiescam tuis, et de cultu tibi exhibento deque quiete relinquenda providebo. Illa in veneranda et vivifica crucis ligna jurata, Non abscondam, inquit, vel obolum unicum, à quod et præstitit. Is desideriorum compos in Principis insulam, in monasterium ab ipsa ædificatum, Ca- roli legatis adhuc in urbe agentibus et quæ gere- bantur´ spectantibus, eam relegavit. Sane the- saurorum iste helluo potestatem adeptus, ne brevi quidem temporis spatio innatam sibi ad malum pronitatem et avaritiam celare valuit, etiam simulationi addictus; quasi grassantem vero injustitiam recisurus atque funditus evulsurus esset, scelestum ac plane iniquum tri- VARIE LECTIONES. C D . vulg. add. ex add. ex add. ex A., vulg. vulg. vulg. add. ex add. ex A. vulg. add. ex aud. ex ald. ex t add. ex A. JAC. GOARI NOTÆ. juramentis tuis fidem hubers, qua tibi parcens, plures mihi bene consultum volentes contempsi, jam tum Deo res meas committens. Æquior longe Nicephoro auctor Vila S. Nicephori, quam cum aliis patriar- charum vitis eorum temporum historiam magna ex parte continentibus /tomo altero, alteraque illius parte me producturum spero. Combefis. (Jesse et Helingandus) de CP. reversi sunt ; et vene- runt cum eis legati Nicephori imperatoris qui tunc rempublicam gerebat (nam Irenem post adventum legationis Francica deposuerant), quorum nomina fuerunt Michael episcopus, Petrus abbas, Callistus candidatus. Qui venerunt ad imp. in Germaniu su- per fluvium Salam, in locum qui dicitur Sels, conditionem facienda pacis in scripto susccpcrum:. (47) Nihil clarius nihilque redditum obscurius. Qua (18) Eginhardus anno 805 : Legati imperatoris
PG 108:963αὐτίκα τε πολλὴ ἀνέμων καὶ θαλαττίων κυμάτων, βροντῶν τε καὶ ἀστραπῶν ἀνωμαλία τὸν στόλον κατέλαβεν, ὡς ἱκανὰ συντριβῆναι σκάφη, αὐτόν τε τὸν θεομάχον Χουμεὶ̈δ ἐπιγνῶναι τὴν τοῦ ἁγίου δύναμιν καὶ παρ’ ἐλπίδα τὸν κίνδυνον ἐκφυγεῖν. τῇ δὲ εἰκάδι τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς Νικηφόρος μετὰ πολλὴν ἐκλογὴν παρθένων ἐκ πάσης τῆς ὑπ’ αὐτὸν ἐξουσίας εἰς τὸ ζεῦξαι Σταυράκιον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ποιησάμενος, Θεοφανὼ τὴν Ἀθηναίαν, προσγενῆ τῆς μακαρίας Εἰρήνης, μεμνηστευμένην ἀνδρὶ καὶ πολλάκις αὐτῷ συγκοιτασθεῖσαν, χωρίσας αὐτὴν ἀπ’ αὐτοῦ τῷ ἀθλίῳ Σταυρακίῳ συνέζευξεν, ὡς εἰς πάντα καὶ ἐν τούτῳ παρανομήσας ἀναιδῶς, ἄλλας [δὲ] δύο ταύτης ὡραιοτέρας ἐκλεξάμενος σὺν αὐτῇ, προφανῶς αὐτὰς ἔφθειρε κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου παρὰ πάντων ὁ μιαρὸς γελώμενος. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ στάσιν ἐννοήσαντες κατ’ αὐτοῦ πολλοὶ τῶν ἐν τέλει Ἀρσαβήρ, τὸν κυαίστωρα καὶ πατρίκιον, ἄνδρα εὐσεβῆ καὶ λογιώτατον ἐψηφίζοντο.δεδιώς, μήπως μεμνημένοι τῆς εὐσεβοῦς Εἰρήνης εὐεργεσίας προσκαλέσωνται πάλιν του τα κρατῆσαι αὐτὴν, τῷ Νοεμβρίῳ μην χειμῶνος ἐπικειμένου βαρυτάτου, οὐκ ᾤκτειρεν αὐτὴν ὁ ἄσπλαγχνος, ἀλλ᾽ εξώρισεν αὐτὴν ἐν Λέσβῳ τῇ νήσῳ (19) ἀσφαλῶς φρουρεῖσθαι αὐτὴν προστάξας, καὶ παρ' οὐδενὸς τ ὁρᾶσθαι τὸ σύνολον· τῇ δὲ λ' τοῦ Ἀπριλλίου μηνός ἐπετελεύτησεν Νικήτας ὁ Τριφύλλιος, ὥς φασιν, ὑπὲ Νικηφόρου φαρμάχῳ ἀναιρεθείς. Καὶ τῇ δ' τοῦ Μαΐου μηνὸς ἡμέρᾳ ε' ἐξῆλθεν Νικηφόρος κατὰ τὴν Χαλκηδόνα ἐν προαστείῳ, καὶ ἐπιβὰς ἱππῳ πάνυ ἡμερωτάτῳ καὶ πράῳ ἐκ θείας προνοίας ", τοῦτον καταβαλών τὸν δεξιὸν αὐτοῦ πόδα συνέτριψεν. Τῇ δὲ ιθ' τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἡμέρᾳ δ', ὥρᾳ α'. Βαρδά νης ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ᾿Ανατολικῶν, τὸ ἐπίκλην * Τοῦρκος, ἀνηγορεύθη εἰς βασιλέα ὑπὸ τῶν Περατικῶν θεμάτων, ὅστις πολλὰ παραιτησάμε νος, διαδρᾶσαι αὐτοὺς οὐκ ἴσχυσεν · καὶ κατελθὼν ἕως Χρυσοπόλεως, καὶ περιπολεύσας ἡμέρας ή, καὶ μὴ δεχθεὶς ὑπὸ τῆς πόλεως, ὑπέστρεψεν ἕως τῶν Μαλαγίνων. Φοβηθεὶς δὲ τὸν Θεὸν, καὶ λογισάμενος, μήποτε δι' αὐτὸν " σφαγὴ γένηται Χριστιανῶν, ἀποστείλας δὲ πρὸς Νικηφόρον, καὶ λαβὼν λόγον ἐνυπόγραφον το ἐξ ιδιοχείρου αὐτοῦ, ἐν ᾧ καὶ Ταράσιος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης καὶ πάντες οἱ πατρίκιοι καθυπέγραψαν, ὥστε ἀβλαβῆ αὐτὸν δια- τηρηθῆναι καὶ ἀζήμιον, καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ, τῇ η' το τοῦ Σπτεμβρίου μηνὸς ὥρᾳ μεσονυχτίου λάθρα διαδρὰς κατῆλθεν ἐν τῇ Κίῳ τῆς Βιθυνίας, εἰς τὴν μονὴν τοῦ Ηρακλείου, καὶ εὑρὼν τὸ ἀπολυθέν χελάνδιον τοῦ βασιλέως, ἐπὶ τούτῳ ἀπεκάρθη (20), καὶ ἐνεδύσατο στολήν μοναδικήν, καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῷ 8, ἀπῆλθεν ἐπὶ νήσῳ τῇ λεγομένῃ Πρώτῃ, ἐν ᾗ οἰκοδομήσας ἦν μοναστήριον, οιόμενος ὅτι αίδε- σθήσεται τὸν φοβερὸν λόγον, ὃν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ παρα- λογιστής Νικηφόρος, καὶ οὐ μὴ βλάψῃ αὐτὸν οι ἐν οὐδενί. Ὁ δὲ πρῶτον μὲν γυμνοί αὐτὸν τῆς ὑπο- στάσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφορμῆς δραξάμενος πάντας τῶν θεμάτων τοὺς ἄρχοντας καὶ κτήτορας (21), τι νὰς δὲ ἐκ τῆς βασιλίδος πόλεως ήχμαλώτευσεν, τὸν δὲ στρατὸν ἅπαντα ἀρόγευτον εἴασεν. Καὶ εἰς λόγος δυνήσεται και πρὸς ἀξίαν διηγήσασθαι τὰ ἐν ταί; ἡμέραις ἐκείναις πραχθέντα ὑπ' αὐτοῦ ἔργα κατὰ κεν. Ἰδὼν δὲ πάντας λυπουμένους κατ αὐτοῦ, καὶ Β Θεοῦ παραχώρησιν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ; Τῇ δὲ του Α, τῶν θ' τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς ια' ἰνδικτιῶνος ἐτελεύ· τησεν ἡ βασίλισσα Ειρήνη ἐν τῇ ἐξορίᾳ τῆς Λέσβου νήσου, καὶ μετηνέχθη τι τὸ σῶμα αὐτῆς ἐν τῇ παρά τινος μὴ Α. το προμηθείας Α. * καταβαλών Α, καταβάλλων τὸ ἐπ. Α, ὁ ἐπ. δι' αὐτὸν Α, δι' αὐτοῦ νίκε ἐνυπόγρ. Α, ὑπογρ. η' αὐτῷ Α, αὐτῇ αὐτὸν οικ. Α. τῇ τ' Α, τῇ δὲ δυνήσηται μετηνέχθη Α Γ, μετήχθη ἐν τῇ αὐτῇ Λέσβω. THEOPHANIS bunal ad Magnaurani constituit. Is autem tyranno / quærebatur finis, non ut pauperibus, quod æquum tribueret, prout exitus manifestavit, sed ut nobiles ac positos in dignitate viros dedecore aliceret, ageret captivos, et corum bona cuncta as se deri- varet, quod ejus proposito felicissime successit. Universos vero sibi succensentes conspicatus, ac ne forte piæ Irenes beneficiorum memores eam denuo ad rempublicam administrandam revocarent, veritus, mense Novenbri, frigore asperrimo jam terris incumbente, inclemens ac nulla in eam pietate motus, in insulam Lesbum deportari, et sub strictissima teneri custodia, et a nemine penitus conspici mandavit. Mense porro Aprilis vie tricesimo, Triphyllius Nicetas veneno, ut aiunt, a Nicephoro propinato exstinctus est. Mensis B deinde Maii die quarto feria hebdomadis quinta, Nicephorus in Chalcedonis suburbana egressus, cum equo mansuetissimo atque mitissimo insideret, que Dei providentia fuit, in terram excussus, dexterum pedem contrivit. Mensis autem Julii die decimo pono, feria hebdomadis quarta, hora prima Bardanes patricius et orientalium dus, qui cognomento Turcus, a thematibus trans fretum positis imperator salutatus est, qui, cum pote- statem multum detreclassel, a militibus aufugere non valuit. Is Chrysopolim profectus, circun- ducto per dies octo exercitu, et ab urbis civibus haud admissus, ad Malagina usque reversus est. Tum vero Dei timore ductus, et, ne forte cjus causa nulla palrarentur cades, attentius cogitans, missis ad Nicephorum legatis, fidem accepit pro- pria ejus manu scriptam, cui etiam sanctissimus patriarcha Tarasius et patricii omnes subscripsere, qua se suosque omnes incolumes atque impunitos servatum iri sibi cavebat. Die postmodum Sep- tembris octavo sub mediam noctem fugam latenter arripiens, Cium Bithyniæ urbem profectus est in Heraclii monasterium ; ubi cum navigium ab imperatore ad hoc istuc missum invenissct, in eo cɔput abrasit, ac deinde monastico habitu indutus est. Mox conscenso navigio, in insulam, Proten vulgo dictam, in qua monasterium olim condiderat, trajecit, vesanum Nicephorum trenendi jurisjurandi fidem reveriturum arbitratus, et ab co nullam se D passurum injuriam. Ille vero primum quidem eum facultatibus nudat et, occasione arrepta, cunctos thematum proceres et locupletes viros, inter quos vulg. C VARLE LECTIONES. vulg. vulg. " vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. * JAC. GOARIŲ NOTÆ. est libera, ex qua dicta Mitylene ipsa insula, ut Ort.: unde et statim idem defunctam ail, COMBEFIS. Lene Anast. intellexit; non ut in ipso navigio de- tonsus sit, quod et sequentibus adversatur, quibas rationis, navigium ingressus dicitur. In. peractis omnibus quæ sunt monastica inaugo- intellige. (19) Cedr., εἰς Μιτυλήνην, quæ Lesbi insule urbs (20) In hunc finem missum caput abrasil. Sic (21) Anastasius, habitatores : cives potentiores
γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ πολυμήχανος Νικηφόρος, αὐτὸν μὲν τύψας καὶ ἀποκείρας μοναχὸν πεποίηκεν, ἐν Βιθυνίᾳ τοῦτον ἐξορίσας, τοὺς δὲ λοιποὺς δαρμοῖς καὶ ἐξορίαις, πρὸς δὲ καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν, οὐ μόνον τοὺς ἐν τῷ κοσμικῷ βίῳ ἄρχοντας, ἀλλὰ καὶ ἐπισκόπους ἁγίους καὶ μοναχοὺς καὶ τοὺς τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, τόν τε σύγκελλον καὶ τὸν σακελλάριον καὶ τὸν χαρτοφύλακα, ἄνδρας ἐλλογίμους ὑπάρχοντας καὶ αἰδοῦς ἀξίους. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη δ. ζ. α. ιγ. δ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀαρών, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τέθνηκεν εἰς τὴν ἐνδοτέραν Περσίδα, τὴν καλουμένην Χωρασάν, μηνὶ Μαρτίῳ, ἰνδικτιῶνος β. καὶ διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Μουάμεδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἀφυὴς κατὰ πάντα. πρὸς ὃν Ἀβδελᾶς, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, στασιάσας ἐκ τῆς αὐτῆς χώρας τοῦ Χωρασὰν ἅμα ταῖς πατρικαῖς δυνάμεσιν ἐμφυλίου πολέμου τῷ κατ’ αὐτοὺς ἔθνει γέγονεν αἴτιος. κἀντεῦθεν οἱ κατὰ τὴν Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Λιβύην εἰς διαφόρους κατατμηθέντες ἀρχὰς τά τε δημόσια πράγματα καὶ ἀλλήλους κατέστρεψαν, σφαγαῖς καὶ ἁρπαγαῖς καὶ παντοίαις ἀτοπίαις πρός τε ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτοὺς Χριστιανοὺς συγκεχυμένοι.δεδιώς, μήπως μεμνημένοι τῆς εὐσεβοῦς Εἰρήνης εὐεργεσίας προσκαλέσωνται πάλιν του τα κρατῆσαι αὐτὴν, τῷ Νοεμβρίῳ μην χειμῶνος ἐπικειμένου βαρυτάτου, οὐκ ᾤκτειρεν αὐτὴν ὁ ἄσπλαγχνος, ἀλλ᾽ εξώρισεν αὐτὴν ἐν Λέσβῳ τῇ νήσῳ (19) ἀσφαλῶς φρουρεῖσθαι αὐτὴν προστάξας, καὶ παρ' οὐδενὸς τ ὁρᾶσθαι τὸ σύνολον· τῇ δὲ λ' τοῦ Ἀπριλλίου μηνός ἐπετελεύτησεν Νικήτας ὁ Τριφύλλιος, ὥς φασιν, ὑπὲ Νικηφόρου φαρμάχῳ ἀναιρεθείς. Καὶ τῇ δ' τοῦ Μαΐου μηνὸς ἡμέρᾳ ε' ἐξῆλθεν Νικηφόρος κατὰ τὴν Χαλκηδόνα ἐν προαστείῳ, καὶ ἐπιβὰς ἱππῳ πάνυ ἡμερωτάτῳ καὶ πράῳ ἐκ θείας προνοίας ", τοῦτον καταβαλών τὸν δεξιὸν αὐτοῦ πόδα συνέτριψεν. Τῇ δὲ ιθ' τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἡμέρᾳ δ', ὥρᾳ α'. Βαρδά νης ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ᾿Ανατολικῶν, τὸ ἐπίκλην * Τοῦρκος, ἀνηγορεύθη εἰς βασιλέα ὑπὸ τῶν Περατικῶν θεμάτων, ὅστις πολλὰ παραιτησάμε νος, διαδρᾶσαι αὐτοὺς οὐκ ἴσχυσεν · καὶ κατελθὼν ἕως Χρυσοπόλεως, καὶ περιπολεύσας ἡμέρας ή, καὶ μὴ δεχθεὶς ὑπὸ τῆς πόλεως, ὑπέστρεψεν ἕως τῶν Μαλαγίνων. Φοβηθεὶς δὲ τὸν Θεὸν, καὶ λογισάμενος, μήποτε δι' αὐτὸν " σφαγὴ γένηται Χριστιανῶν, ἀποστείλας δὲ πρὸς Νικηφόρον, καὶ λαβὼν λόγον ἐνυπόγραφον το ἐξ ιδιοχείρου αὐτοῦ, ἐν ᾧ καὶ Ταράσιος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης καὶ πάντες οἱ πατρίκιοι καθυπέγραψαν, ὥστε ἀβλαβῆ αὐτὸν δια- τηρηθῆναι καὶ ἀζήμιον, καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ, τῇ η' το τοῦ Σπτεμβρίου μηνὸς ὥρᾳ μεσονυχτίου λάθρα διαδρὰς κατῆλθεν ἐν τῇ Κίῳ τῆς Βιθυνίας, εἰς τὴν μονὴν τοῦ Ηρακλείου, καὶ εὑρὼν τὸ ἀπολυθέν χελάνδιον τοῦ βασιλέως, ἐπὶ τούτῳ ἀπεκάρθη (20), καὶ ἐνεδύσατο στολήν μοναδικήν, καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῷ 8, ἀπῆλθεν ἐπὶ νήσῳ τῇ λεγομένῃ Πρώτῃ, ἐν ᾗ οἰκοδομήσας ἦν μοναστήριον, οιόμενος ὅτι αίδε- σθήσεται τὸν φοβερὸν λόγον, ὃν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ παρα- λογιστής Νικηφόρος, καὶ οὐ μὴ βλάψῃ αὐτὸν οι ἐν οὐδενί. Ὁ δὲ πρῶτον μὲν γυμνοί αὐτὸν τῆς ὑπο- στάσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφορμῆς δραξάμενος πάντας τῶν θεμάτων τοὺς ἄρχοντας καὶ κτήτορας (21), τι νὰς δὲ ἐκ τῆς βασιλίδος πόλεως ήχμαλώτευσεν, τὸν δὲ στρατὸν ἅπαντα ἀρόγευτον εἴασεν. Καὶ εἰς λόγος δυνήσεται και πρὸς ἀξίαν διηγήσασθαι τὰ ἐν ταί; ἡμέραις ἐκείναις πραχθέντα ὑπ' αὐτοῦ ἔργα κατὰ κεν. Ἰδὼν δὲ πάντας λυπουμένους κατ αὐτοῦ, καὶ Β Θεοῦ παραχώρησιν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ; Τῇ δὲ του Α, τῶν θ' τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς ια' ἰνδικτιῶνος ἐτελεύ· τησεν ἡ βασίλισσα Ειρήνη ἐν τῇ ἐξορίᾳ τῆς Λέσβου νήσου, καὶ μετηνέχθη τι τὸ σῶμα αὐτῆς ἐν τῇ παρά τινος μὴ Α. το προμηθείας Α. * καταβαλών Α, καταβάλλων τὸ ἐπ. Α, ὁ ἐπ. δι' αὐτὸν Α, δι' αὐτοῦ νίκε ἐνυπόγρ. Α, ὑπογρ. η' αὐτῷ Α, αὐτῇ αὐτὸν οικ. Α. τῇ τ' Α, τῇ δὲ δυνήσηται μετηνέχθη Α Γ, μετήχθη ἐν τῇ αὐτῇ Λέσβω. THEOPHANIS bunal ad Magnaurani constituit. Is autem tyranno / quærebatur finis, non ut pauperibus, quod æquum tribueret, prout exitus manifestavit, sed ut nobiles ac positos in dignitate viros dedecore aliceret, ageret captivos, et corum bona cuncta as se deri- varet, quod ejus proposito felicissime successit. Universos vero sibi succensentes conspicatus, ac ne forte piæ Irenes beneficiorum memores eam denuo ad rempublicam administrandam revocarent, veritus, mense Novenbri, frigore asperrimo jam terris incumbente, inclemens ac nulla in eam pietate motus, in insulam Lesbum deportari, et sub strictissima teneri custodia, et a nemine penitus conspici mandavit. Mense porro Aprilis vie tricesimo, Triphyllius Nicetas veneno, ut aiunt, a Nicephoro propinato exstinctus est. Mensis B deinde Maii die quarto feria hebdomadis quinta, Nicephorus in Chalcedonis suburbana egressus, cum equo mansuetissimo atque mitissimo insideret, que Dei providentia fuit, in terram excussus, dexterum pedem contrivit. Mensis autem Julii die decimo pono, feria hebdomadis quarta, hora prima Bardanes patricius et orientalium dus, qui cognomento Turcus, a thematibus trans fretum positis imperator salutatus est, qui, cum pote- statem multum detreclassel, a militibus aufugere non valuit. Is Chrysopolim profectus, circun- ducto per dies octo exercitu, et ab urbis civibus haud admissus, ad Malagina usque reversus est. Tum vero Dei timore ductus, et, ne forte cjus causa nulla palrarentur cades, attentius cogitans, missis ad Nicephorum legatis, fidem accepit pro- pria ejus manu scriptam, cui etiam sanctissimus patriarcha Tarasius et patricii omnes subscripsere, qua se suosque omnes incolumes atque impunitos servatum iri sibi cavebat. Die postmodum Sep- tembris octavo sub mediam noctem fugam latenter arripiens, Cium Bithyniæ urbem profectus est in Heraclii monasterium ; ubi cum navigium ab imperatore ad hoc istuc missum invenissct, in eo cɔput abrasit, ac deinde monastico habitu indutus est. Mox conscenso navigio, in insulam, Proten vulgo dictam, in qua monasterium olim condiderat, trajecit, vesanum Nicephorum trenendi jurisjurandi fidem reveriturum arbitratus, et ab co nullam se D passurum injuriam. Ille vero primum quidem eum facultatibus nudat et, occasione arrepta, cunctos thematum proceres et locupletes viros, inter quos vulg. C VARLE LECTIONES. vulg. vulg. " vulg. vulg. νulg. vulg. vulg. * JAC. GOARIŲ NOTÆ. est libera, ex qua dicta Mitylene ipsa insula, ut Ort.: unde et statim idem defunctam ail, COMBEFIS. Lene Anast. intellexit; non ut in ipso navigio de- tonsus sit, quod et sequentibus adversatur, quibas rationis, navigium ingressus dicitur. In. peractis omnibus quæ sunt monastica inaugo- intellige. (19) Cedr., εἰς Μιτυλήνην, quæ Lesbi insule urbs (20) In hunc finem missum caput abrasil. Sic (21) Anastasius, habitatores : cives potentiores
PG 108:965ἔνθεν δὴ καὶ αἱ κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν πόλιν ἐκκλησίαι ἠρήμωνται, τά τε μοναστήρια τῶν δύο μεγάλων λαυρῶν, τοῦ ἐν ἁγίοις Χαρίτωνος καὶ Κυριακοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Σάβα, καὶ τὰ λοιπὰ κοινόβια τῶν ἁγίων Εὐθυμίου καὶ Θεοδοσίου· ἐπεκράτησε δὲ τῆς τοιαύτης ἀναρχίας ἡ κατ’ ἀλλήλων καὶ ἡμῶν μιαιφονία ἔτη ε. Θεόδωρος δέ, ὁ ἡγούμενος τῶν Στουδίου, καὶ Ἰωσήφ, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ καὶ ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ἅμα Πλάτωνι ἐγκλείστῳ καὶ τοῖς λοιποῖς αὐτῶν μοναχοῖς τῆς κοινωνίας Νικηφόρου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, ἀπέστησαν διὰ Ἰωσὴφ τὸν οἰκονόμον ὡς παρανόμως στεφανώσαντα Κωνσταντῖνον καὶ Θεοδότην. Νικηφόρος δὲ ὁ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπισκόπους πολλοὺς καὶ ἡγουμένους ἀθροίσας σύνοδον κατ’ αὐτῶν κροτηθῆναι ἐκέλευσεν, δι’ ἧς ἐξεβλήθησαν τῆς μονῆς καὶ τῆς πόλεως ἐξορίᾳ παραπεμφθέντες μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος β. Τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει ῥόγας διδομένης τῷ λαῷ ἐν τῷ Στρυμῶνι ἐπιπεσόντες οἱ Βούλγαροι ταύτην ἀφείλαντο χρυσίου λίτρας αρ καὶ πολὺν λαὸν κατέσφαξαν σὺν τῷ στρατηγῷ καὶ τοῖς ἄρχουσιν. ἦσαν γὰρ καὶ τῶν λοιπῶν θεμάτων ταξάτοι ἄρχοντες οὐκ ὀλίγοι, καὶ πάντες ἐκεῖ ἀπώλοντο.δόμησεν. νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἣν * αὐτὴ ᾠκο \ Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ινδικτιῶνι ιβ'. ἔστεψεν Νικηφόρος τὸν υἱὸν αὐτοῦ Σταυράκιον διὰ Ταρασίου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβων τῆς Μεγάλης Εκκλησίας εἰς βασιλέα, ἀποίητον ὄντα κατὰ πάντα τῇ τε ἰδέᾳ καὶ ῥώμῃ καὶ γνώμῃ πρὸς τὴν τοιαύτην ἀξίαν. Ο δὲ μήποτε ἐν μηδενὶ φυλάξας ἀλήθειαν Νικηφόρος Λυκάονάς τινας, ἡ λυκανθρώπους, ὁμογνώμονας καὶ ὁμόφρονας ἀπο- στείλας εἰς τὴν Πρώτην ἐκέλευσεν νυκτὸς ἐπιβῆναι τῇ νήσῳ, καὶ τὸν προῤῥηθέντα έκτυφλῶσαι Βαρδά νεον, ὡς δῆθεν ἀγνοοῦντος αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὸ δράμα προσφυγεῖν τῇ ἐκκλησίᾳ. Τούτου δὲ γεγονότος δ τε πατριάρχης καὶ ἡ σύγκλητος δεινῶς ἤλγησαν, καὶ πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Θεόν. Ὁ δὲ παρανο- μώτατος βασιλεὺς Νικηφόρος ὅρκοις τοὺς ἐν τέλει Λυκάονας, τὴ δοχεῖν, ἐπεζήτει ἀνελεῖν, ἀμύνασθαι σχηματιζόμενος, ὁ πάντα κατ' ἐπίδειξιν ἀεὶ, καὶ μηδὲν κατὰ Θεὸν πράττων. Ην γὰρ αὐτῷ θα μετὰ τῶν λοιπῶν παρανομιῶν καὶ τὸ τοιοῦτον τῆς γνώμης ἐξαίρετον ἰδίωμα, δι' οὗ καὶ πρὸ τῆς βασιλείας πολ- λοὺς ἡπάτησεν. Πλήν γελοιότατος ἦν τοῖς εἰδόσιν. ἀκριβῶς οἱ τὸ ἐπιτήδευμα· ὥστε κἀκεῖνον ἀναιδείς πολλή ζεζοφωμένον τὸ μιαρώτατον αὐτοῦ πρόσο ωπον ἀεὶ, τότε ἀπρόϊτον γενέσθαι ἐπὶ ἡμέρας ζ' τοῦ βασιλικοῦ κοιτῶνος δολίως κλαυθμυριζόμενος, ἐπει καὶ φυσικῶς αὐτῷ γυναικώδη σε προσῆσαν δάκρυα, & τοῖς πολλοῖς τῶν φαύλων ψευδοχρίστοις προσείναι πέτυχεν. Αλλ' οὐκ ἔλαβεν τοὺς πολλούς. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἐξελθὼν * κατὰ ᾿Αράβων συνήντησεν αὐτοῖς εἰς Κρατὸν τῆς Φρυγίας, καὶ πολεμήσας ἡττᾶται· καὶ πολλοὺς ἀποβαλών … μικροῦ δεῖν καὶ αὐτὸς κρατεῖσθαι ἔμελλεν, εἰ μὴ τῶν ἀρχόντων τινὲς ἀνδρειότατοι τοῦτον μόλις τῆς ἀνάγκης περισώσασθαι ίσχυσαν. η Δ. Μ. 6297. -- Τούτῳ τῷ ἔτει στάσεως γενομένης Β κατὰ τὴν Περσικήν, κατῆλθεν ὁ τῶν Αράβων άρχο τγῆς εἰρηνοποιήσων αὐτούς. Νικηφόρος δὲ ἄδειαν εὑρών, ἔκτισεν τὴν ᾿Αγκυραν τῆς Γαλατίας καὶ τὴν Θήβασαν καὶ τὴν ᾿Ανδρασόν. Απέστειλεν δὲ καὶ ἐν Συρία κούρσον, καὶ μηδὲν ἀνύσαν ὑπέστρεψεν οι τουναντίον δὲ μᾶλλον καὶ πολλοὺς ἀποβαλόν. του Νικηφόρου ἔτος α'. - Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκύ Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Φεβρουαρίῳ κε', ἐνδικτιῶναι δ. Ταράσιος ὁ ἀγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταν ανουπόλεως ἐνδόξως ἀπεσίω, καὶ ἐξεκομίσθη τὸ - κι ήν Α, ᾗ εν ὅ τε Α, καὶ ὁ αὐτῷ Α, αὐτὸ ἀκριβῶς 1ος Α, γυναικώδει ἐξελθὼν Α, ἐλθὼν το ἀποβαλών Α', ἀποβάλλων επέστρεψαν — ἀποκαλὸν Λ, ἀνύσαντες ὑπέστρεψαν -- αποβάλλοντες γυναικων- οι ἀνύσαν CHRONOGRAPHIA. ex imperante erle nonnulli, in captivitatem misit, universum autem excrcitum debitis stipendiis defraudavit. Admissa porro diebus illis ab co scelera, Deo propter alia crimina nostra illa tole- ranie, quæ oratio valeat enarrare? Caterum mensis Augusti die nono, indictione undecima imperatrix Irene in Lesbum insulam relegata diem obiit in insulam autem Principi in mona- sterium, quod ipsa condidit, corpus ejus translatum fuit. - A. M. 6296. A. C. 796. Hoc anno mense Decembri indi- ctione duodecima Nicephorus filium suum Staurà - cium Tarasii sanctissimi patriarchæ manibus in ambone Magnæ ecclesiæ imperatorem coronavit, hominem, sive vultus speciem, sive corporis robur, seu denique mentis capiunt species, ad cam dignitatem plane ineptum. Is autem qui nusquam veritatis servatorem se prastitit, Nicephorus, Lycaonas nonnullos, ceu potius Lycanthropos belluas, iisdent cum eo mente ac moribus instru- ctos homines in Proten insulam missos, noctu ad terram appellentes, Bardanium, quem memoravi- mus, oculis privare, tanquam se nullatenus con- scio, et patrato facinore ad ecclesiam confugere jussit. Admissum scelus patriarcha et senatus universus omnesque, qui Dei timorem præ se ferebant, indigne tulerunt. Nefarius porro impera- tor Nicephorus, homo ad ostentationem omnia, nihil vero secundum Deum agens, in omnes Ly- caonum optimates, quasi Bardanem vindicare vo- luisset, per juramenta coepit inquirere. luerat enim homini præter alia naturæ vitia facilis ad simu- landum propensio; hoc ejus genii præcipuum munus, quo ctiam aute susceptum imperium plu- rimos decepit: simulatum tamen ejus studium et affectationem expertis deridiculo exstitit, adeo ut vultum suum exsecrandum, continua licet impu - dentia obscuratum, per dies septem imperatorio . cubiculo tectus et ejulans reddiderit co tempore inaccessun. Aderant enim homini faciles et mulie bres a natura concessæ lacrymæ, quod multis pravis hominibus christos et proplietas se falso jactitantibus innatum videatur : id tamen hau plures latuit. Cæterum mense Augusto adversus obviam illis factus, certamine initio superatus G Arabes profectione suscepta, ad Crasum Phrygiæ est, pluribusque suorum prostratis parum abfuit, quin hostium in manus incideret, nisi procerum nounulli animo et robore præstantes eum non sine difficultate periculo eripuissent. A. M. 6298. A. C. 797. Iloc anno tumultu in Persia exci- tato Arabum dux partes dissidentes compositurus,. illue se contulit. Interea Nicephorus capta ocea- sione Ancyram Galatiæ, Thebasam et Andrasum reparavit. Levi insuper et prædis cogendis apto exercitu in Syrian misso, n.ilites re infect:, quin imo pluribus corum desideratis, reversi sunt. A. C. 798. Cpoleos episcopi Nicephori annus primus. - Iloc anno mensis Februarii die vicesimo quinto indictione decima quarta Tarasius sanctissi- mus Cpolcos archiepiscopus, gloriosam montem VARLE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. - RR
ἔλαβον δὲ καὶ τὸ τοῦλδον ὅλον καὶ ὑπέστρεψαν. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει πρὸ τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα Κροῦμμος, ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγός, παραταξάμενος κατὰ Σερδικῆς ταύτην παρέλαβε δόλῳ καὶ λόγῳ, στρατεύματα Ῥωμαϊκὰ κατασφάξας χιλιάδας 2 χωρὶς ἰδιωτικοῦ πλήθους. Νικηφόρος δὲ δῆθεν κατ’ αὐτοῦ ἐξελθὼν τῇ γ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος τοῦ σωτηρίου πάθους ἀξιόλογον μὲν οὐδὲν πέπραχεν, τοῖς δὲ περισωθεῖσιν ἐκ τῆς σφαγῆς ἄρχουσιν αἰτοῦσι λόγον σωτηρίας ἀπαξιώσας δοῦναι, τοῖς ἐχθροῖς προσφυγεῖν ἐβιάσατο, ἐν οἷς ἦν καὶ Εὐμάθιος ὁ σπαθάριος μηχανικῆς ἔμπειρος. ὁ δὲ Νικηφόρος πρὸς τῇ πολλῇ ἀδοξίᾳ σάκραις ἐνόρκοις τὴν βασιλίδα πόλιν πείθειν ἐσπούδαξεν, ὅτι τὴν τοῦ πάσχα ἑορτὴν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ Κρούμμου ἑώρτασεν. τὴν δὲ παραληφθεῖσαν Σερδικὴν οἰκοδομεῖν βουλόμενος, ἀνθιστάμενα τὰ πλήθη φοβηθεὶς ὑποβάλλει διὰ τῶν στρατηγῶν καὶ ἀρχόντων πεῖσαι τοὺς ὄχλους αἰτήσασθαι τῷ βασιλεῖ περὶ τῆς οἰκοδομῆς. οἱ δὲ τὸ δρᾶμα κατανοήσαντες ὡς ἐκ τῆς ἐκείνου κακοπραγίας ὑποβεβλημένον στασιάζουσι κατ’ αὐτοῦ καὶ τῶν ἰδίων ἀρχόντων ὥρᾳ 2, καὶ ἐπελθόντες διαρρήσσουσι τὰς σκηνὰς αὐτῶν.δόμησεν. νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἣν * αὐτὴ ᾠκο \ Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ινδικτιῶνι ιβ'. ἔστεψεν Νικηφόρος τὸν υἱὸν αὐτοῦ Σταυράκιον διὰ Ταρασίου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβων τῆς Μεγάλης Εκκλησίας εἰς βασιλέα, ἀποίητον ὄντα κατὰ πάντα τῇ τε ἰδέᾳ καὶ ῥώμῃ καὶ γνώμῃ πρὸς τὴν τοιαύτην ἀξίαν. Ο δὲ μήποτε ἐν μηδενὶ φυλάξας ἀλήθειαν Νικηφόρος Λυκάονάς τινας, ἡ λυκανθρώπους, ὁμογνώμονας καὶ ὁμόφρονας ἀπο- στείλας εἰς τὴν Πρώτην ἐκέλευσεν νυκτὸς ἐπιβῆναι τῇ νήσῳ, καὶ τὸν προῤῥηθέντα έκτυφλῶσαι Βαρδά νεον, ὡς δῆθεν ἀγνοοῦντος αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὸ δράμα προσφυγεῖν τῇ ἐκκλησίᾳ. Τούτου δὲ γεγονότος δ τε πατριάρχης καὶ ἡ σύγκλητος δεινῶς ἤλγησαν, καὶ πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Θεόν. Ὁ δὲ παρανο- μώτατος βασιλεὺς Νικηφόρος ὅρκοις τοὺς ἐν τέλει Λυκάονας, τὴ δοχεῖν, ἐπεζήτει ἀνελεῖν, ἀμύνασθαι σχηματιζόμενος, ὁ πάντα κατ' ἐπίδειξιν ἀεὶ, καὶ μηδὲν κατὰ Θεὸν πράττων. Ην γὰρ αὐτῷ θα μετὰ τῶν λοιπῶν παρανομιῶν καὶ τὸ τοιοῦτον τῆς γνώμης ἐξαίρετον ἰδίωμα, δι' οὗ καὶ πρὸ τῆς βασιλείας πολ- λοὺς ἡπάτησεν. Πλήν γελοιότατος ἦν τοῖς εἰδόσιν. ἀκριβῶς οἱ τὸ ἐπιτήδευμα· ὥστε κἀκεῖνον ἀναιδείς πολλή ζεζοφωμένον τὸ μιαρώτατον αὐτοῦ πρόσο ωπον ἀεὶ, τότε ἀπρόϊτον γενέσθαι ἐπὶ ἡμέρας ζ' τοῦ βασιλικοῦ κοιτῶνος δολίως κλαυθμυριζόμενος, ἐπει καὶ φυσικῶς αὐτῷ γυναικώδη σε προσῆσαν δάκρυα, & τοῖς πολλοῖς τῶν φαύλων ψευδοχρίστοις προσείναι πέτυχεν. Αλλ' οὐκ ἔλαβεν τοὺς πολλούς. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἐξελθὼν * κατὰ ᾿Αράβων συνήντησεν αὐτοῖς εἰς Κρατὸν τῆς Φρυγίας, καὶ πολεμήσας ἡττᾶται· καὶ πολλοὺς ἀποβαλών … μικροῦ δεῖν καὶ αὐτὸς κρατεῖσθαι ἔμελλεν, εἰ μὴ τῶν ἀρχόντων τινὲς ἀνδρειότατοι τοῦτον μόλις τῆς ἀνάγκης περισώσασθαι ίσχυσαν. η Δ. Μ. 6297. -- Τούτῳ τῷ ἔτει στάσεως γενομένης Β κατὰ τὴν Περσικήν, κατῆλθεν ὁ τῶν Αράβων άρχο τγῆς εἰρηνοποιήσων αὐτούς. Νικηφόρος δὲ ἄδειαν εὑρών, ἔκτισεν τὴν ᾿Αγκυραν τῆς Γαλατίας καὶ τὴν Θήβασαν καὶ τὴν ᾿Ανδρασόν. Απέστειλεν δὲ καὶ ἐν Συρία κούρσον, καὶ μηδὲν ἀνύσαν ὑπέστρεψεν οι τουναντίον δὲ μᾶλλον καὶ πολλοὺς ἀποβαλόν. του Νικηφόρου ἔτος α'. - Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκύ Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Φεβρουαρίῳ κε', ἐνδικτιῶναι δ. Ταράσιος ὁ ἀγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταν ανουπόλεως ἐνδόξως ἀπεσίω, καὶ ἐξεκομίσθη τὸ - κι ήν Α, ᾗ εν ὅ τε Α, καὶ ὁ αὐτῷ Α, αὐτὸ ἀκριβῶς 1ος Α, γυναικώδει ἐξελθὼν Α, ἐλθὼν το ἀποβαλών Α', ἀποβάλλων επέστρεψαν — ἀποκαλὸν Λ, ἀνύσαντες ὑπέστρεψαν -- αποβάλλοντες γυναικων- οι ἀνύσαν CHRONOGRAPHIA. ex imperante erle nonnulli, in captivitatem misit, universum autem excrcitum debitis stipendiis defraudavit. Admissa porro diebus illis ab co scelera, Deo propter alia crimina nostra illa tole- ranie, quæ oratio valeat enarrare? Caterum mensis Augusti die nono, indictione undecima imperatrix Irene in Lesbum insulam relegata diem obiit in insulam autem Principi in mona- sterium, quod ipsa condidit, corpus ejus translatum fuit. - A. M. 6296. A. C. 796. Hoc anno mense Decembri indi- ctione duodecima Nicephorus filium suum Staurà - cium Tarasii sanctissimi patriarchæ manibus in ambone Magnæ ecclesiæ imperatorem coronavit, hominem, sive vultus speciem, sive corporis robur, seu denique mentis capiunt species, ad cam dignitatem plane ineptum. Is autem qui nusquam veritatis servatorem se prastitit, Nicephorus, Lycaonas nonnullos, ceu potius Lycanthropos belluas, iisdent cum eo mente ac moribus instru- ctos homines in Proten insulam missos, noctu ad terram appellentes, Bardanium, quem memoravi- mus, oculis privare, tanquam se nullatenus con- scio, et patrato facinore ad ecclesiam confugere jussit. Admissum scelus patriarcha et senatus universus omnesque, qui Dei timorem præ se ferebant, indigne tulerunt. Nefarius porro impera- tor Nicephorus, homo ad ostentationem omnia, nihil vero secundum Deum agens, in omnes Ly- caonum optimates, quasi Bardanem vindicare vo- luisset, per juramenta coepit inquirere. luerat enim homini præter alia naturæ vitia facilis ad simu- landum propensio; hoc ejus genii præcipuum munus, quo ctiam aute susceptum imperium plu- rimos decepit: simulatum tamen ejus studium et affectationem expertis deridiculo exstitit, adeo ut vultum suum exsecrandum, continua licet impu - dentia obscuratum, per dies septem imperatorio . cubiculo tectus et ejulans reddiderit co tempore inaccessun. Aderant enim homini faciles et mulie bres a natura concessæ lacrymæ, quod multis pravis hominibus christos et proplietas se falso jactitantibus innatum videatur : id tamen hau plures latuit. Cæterum mense Augusto adversus obviam illis factus, certamine initio superatus G Arabes profectione suscepta, ad Crasum Phrygiæ est, pluribusque suorum prostratis parum abfuit, quin hostium in manus incideret, nisi procerum nounulli animo et robore præstantes eum non sine difficultate periculo eripuissent. A. M. 6298. A. C. 797. Iloc anno tumultu in Persia exci- tato Arabum dux partes dissidentes compositurus,. illue se contulit. Interea Nicephorus capta ocea- sione Ancyram Galatiæ, Thebasam et Andrasum reparavit. Levi insuper et prædis cogendis apto exercitu in Syrian misso, n.ilites re infect:, quin imo pluribus corum desideratis, reversi sunt. A. C. 798. Cpoleos episcopi Nicephori annus primus. - Iloc anno mensis Februarii die vicesimo quinto indictione decima quarta Tarasius sanctissi- mus Cpolcos archiepiscopus, gloriosam montem VARLE LECTIONES. vulg. vulg. vulg. add. ex A. vulg. vulg. vulg. vulg. - RR
PG 108:967ἐλθόντες δὲ ἕως τῆς βασιλικῆς ὕβρεσι πολλαῖς καὶ ἀραῖς αὐτὸν ἔβαλλον μηκέτι φέρειν τὴν ἄμετρον φιλαργυρίαν καὶ κακομήχανον αὐτοῦ γνώμην ἐξομνύμενοι. ὁ δὲ τῷ ἀθρόῳ τῆς στάσεως σφόδρα καταπτοηθεὶς καὶ ἀναστὰς τῆς τραπέζης, πρῶτον μὲν διὰ Νικηφόρου καὶ Πέτρου τῶν πατρικίων ὅρκοις καὶ πιθανολογίαις κατευνάζειν ἐπειρᾶτο τὸ στράτευμα. οἱ δὲ μικρὸν παυσάμενοι βουνόν τινα κατέλαβον οἱ τρισάθλιοι τῆς ἐν χερσὶν ἐπιλαθόμενοι πράξεως, τό, κύριε ἐλέησον, ἀναβοῶντες ὡς ἐπί τινι σεισμῷ ἢ ἀνομβρία. ὁ δὲ πρὸς πᾶσαν κακουργίαν ἕτοιμος λαθραίαις δωρεαῖς διὰ τῆς νυκτὸς τοὺς πολλοὺς τῶν ἀρχόντων ἐξαπατήσας τῇ ἐπαύριον αὐτὸς δι’ ἑαυτοῦ μέσος ἐλθὼν τοῖς ὄχλοις διελέχθη, περὶ πάσης εὐημερίας ὅρκοις φρικτοῖς αὐτοὺς διαβεβαιωσάμενος καὶ τὰ τῆς ἴσης πρὸς τὰ τέκνα στοργῆς. καὶ παραυτίκα τὴν βασιλίδα καταλαμβάνει, Θεοδόσιον, πατρίκιον καὶ προμοσκρίνιον, τὸ ἐπίκλην Σαλιβαρᾶν, ἐάσας εἰς τὸ καταμαθεῖν δι’ ἀλλήλων τοὺς στασιάσαντας.Α λείψανον αὐτοῦ ἐν τῷ στενῷ τοῦ Πόντου, καὶ ἐτάφη ἐν τῷ μοναστηρίῳ ὑπ' αὐτοῦ κτισθέντι τετάρτῃ τῆς πρώτης ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν. Καὶ τῇ ιβ' τοῦ Απριλλίου μηνὸς τῇ μεγάλῃ Κυριακῇ τοῦ Πάσχα ἐχειροτονήθη Νικηφόρος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης ἀπὸ ἀσηκρητῶν ψήφῳ παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἱερέων, πρὸς δὲ καὶ τῶν βασιλέων. Πλάτων δὲ καὶ Θεόδωρος ἡγούμενος (22) τῆς μονῆς τῶν Στουδίου κα οὐ συνευδόκησαν τῇ χειροτονία Νικηφόρου, ἀλλὰ καὶ λίαν ἀντετάχθησαν σχίσμα μελετήσαντες, αἰτίαν δῆθεν εύλογον. ἔχοντες τὸ μὴ οι δεῖν ἀπὸ λαϊκῶν ἀθρόως εἰς ἐπισκοπὴν ἀνατρέχειν· οὓς ὁ βασιλεὺς Νικηφόρος τῆς πόλεως ἀπελάσαι βουληθεὶς ἀνετρά την συμβουλευόντων τινῶν οὐκ ἐπαινετὴν ἔσεσθαι τὴν κα τοῦ πατριάρχου χειροτονίαν ἐπὶ καταλύσει τηλικαύτης μονῆς ἑπτακοσίων που μοναστῶν ὑπὸ Θεοδώρου τεταγμένων. Καὶ οὐκ ἦν τὸ πρᾶγμα ξένον τῆς Ἐκκλησίας καὶ προσφάτως ἐπινοηθέν· ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι (25) ἀπὸ λαϊκῶν ἐπεσκόπησαν ἀξίως τῆς ἀξίας τῷ Θεῷ ἱερατεύσαντες· τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ααρών τὰ ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς τὴν Ῥωμανίαν σὺν δυνάμει τα βαρείᾳ ἀπό τε Μαυ ροφόρων καὶ Συρίας καὶ Παλαιστίνης καὶ Λιβύης χιλιάδων τριακοσίων. Καὶ ἐλθὼν εἰς Τύανα ᾠκοδό Στουδίου Α, Στουδίων και Α, ὁ Δαρών ἐν δυν. οι τὸ μὴ Α, τοῦ μὴ Περὶ Ταρασίου καὶ Νικηφόρου τῶν ἐν ἁγίοις πατριαρχῶν. Ὅτι Ταρά σιος και Νικηφόρος, κ. τ. λ. ἡγούμενοι, την Α. Ααρών Καὶ ταῦτα ὑπὲρ τίνος (πάλιν γὰρ ἀναλαμ βάνειν ἐκπλήξει το δράμα περιπονοῦμαι); Ιν' δ στεφανώσας τοὺς μοιχωμένους παρὰ τὸ Εὐαγγέλιον κατὰ ἀντίθεσιν τοῦ Προδρόμου, ὡς οικονομίαν σω τήριον τῇ Ἐκκλησίᾳ πεποιηκώς, αθωωθῇ τοῦ ἱερουρ γεῖν· καὶ οἱ τοῦτον μὴ προσιέμενοι εὐαγγελικῶς, Εκνομοι καὶ ηλλοτριωμένοι Θεοῦ νομίζοιντο. "Ο να μοι Θεοῦ καταφρονούμενοι! ω διώκτου πικρού, Χριστιανοῦ προσηγορίαν ἔχοντος, καὶ Χριστοῦ νό μου; καταπατεῖσθαι ζέοντος ! Τί οὕτω μέμηνας, βαρυκάρδιο καὶ ἀπηνέστατε, σὺν τῷ ὁμοτρόπῳ σου σκύμνῳ ; οὐκ οἶσθα ὅτι πρὸς ἀηττήτους νόμους Θεοῦ παρατάσσῃ, οὓς οὐδεὶς βασιλευσάντων νενίκηκεν; μὴ ὅτι γε καὶ προσκρούσας αὐτοῖς ὡς σὺ περιφα νως ἀπώλετο Ο THEOPHANIS obiit. Corpus cjus ad Ponti fauces delatum, in monasterio ab eo condito feria primæ jejuniorum hebdomadis quarta sepultum fuit. Mensis vero Aprilis die duodecima magna Paschalis Dominica Nicephorus sanctissimus patriarcha, prius asecre- tis, populi totius, sacerdotum atque etiam impera- torum suffragio electus est. Plato autem et Theo- dorus, Studii monasterii superior, Nicephori ordinationi non assenserunt, quin imo dissidium a cateris meditati firmiter obstiterunt, probabili videlicet argumento ducti, non oportere aliquem ab imo laicorum statu ad supremum episcopatus fastigium proxime evolare : quos imperator Nice- phorus urbe cjicere consiliatus adversa nonnulio- rum sententia cohibitus est, qui odiosam fore patriarchae ordinationem exposuerunt, si monachi B ad septingentos usque sub Theodoro militantes ejusque monasterium adeo celebre, illa asserta, dissiparentur et a fundamentis ruerent. Porro id neque novum in Ecclesia neque recens excogitatum. fuit factum, cum multi etiam alii, de laicis episcopi creati, Deo convenienter in sacerdotali dignitate se gesserint. Eodem anno Aaron Arabum dux, collectis maximis copiis ex Maurophoris, Syria, VARI LECTIONES. vulg. add. ex A. vulg. "' vulg, - vulg. JAC. GOARI sium et Nicephorum sanctissimos patriarchas zelum C discretionis nonnihil egenum, describunt Theodo- rus ipse in Platonis gestis Decembris apud Su- rium, et Ignatius in narratione de Theodoro insti- tula, quam ex utriusque communis amici pereru- diti Leonis Allatit scriptis contubernalis Franci- scus Combelis amice exhibuit : Εxstat narratio ista S. Theodori Studitæ operibus nostræ editionis appen- dicis vice subiuncta. Vide tom. scix, col. 1849. EDIT: PATR. -- 11a bene Cedr. non ut niodo codd. ipse- que Auast, quasi uterque illius monasterii præfectum ageret, non solus Theodorus, de quo * etiam postmodum subditur quod præsideret mona- chis in eo monasterio ; Platone tum vitam de- gente solitariam in inclusorio, eidemque nepoti suo Theodoro subdito, uti ipse pluribus in vita illius; in qua et loci hujus tragoediam totam prosequi- tur; aliamque ac præcipuam dissidii causam affert, quam narrat Theophanes, ac pro qua cxcusat, Nicephori scilicet promotionem ex laicis; quam etsi moleste habebant viri sanctissimi velut mon omnino ex canonum ratione. factam, haud tamen remi ejusmodi existimabant ut pacis studio dissi- mulanda non esset, uti jam in Tarasio et ipso ex ·laicis promoto dissimulaverant; quo etiam amice sub ipsum sacerdotii initium, tumque sublato scandalo, ac amoto Josepho Catharorni præposito incestarum nuptiarum ministro, usi fuerant. Ot- fendit quidem Plato in Nicephori electione, sed quod per litteras suffiagium rogatus ab imperatore, libere eum præsulein edixerit, quem tanto muneri aptiorem putaverat; quodque ut ille præficeretur ita adnixus sit, ut etiam imperatoris secretuin cui- dam ex proceribus sanguinis affinitate eidem con- juncto, communicaverit : quo scilicet sua ille auctoritate erga imperatorem obtineret, ut in cum imperator vota sua conferret, quem is ill potissime D NOTÆ. ་ add. ex ex omnibus nominasset. Secuta hæc Josephi Ca- tharorum præpositi jam Tarasio abdicati, restitutio: utque non aliter Tarasii admissa communio Pla toni a discipulis, quam Josephum ille sacris arceret; sic et ab iisdem etiam Nicephori spreta, postquam ipse ut imperatoris gratiam iniret ad pristina eum, munia instauraverat. Totam ergo iu ambos duces, ad discipulos vere dignam luctus tragoediam exsecutus Theodorus sic causam ex- plicat : hac vero cujus gratin ? iterum enim præ stupore fabulam ab ovo repetere enitar. Nempe, ut is, qui nuptiales corollas præter Evangelii jura, ac contrario præcursori molimine, adulteris impo- su rat, velut qui prudenter e re Ecclesire egisset, innoxius sucrorum minister sancifetur; iique, qui ex Evangelii rationibus non admiчerent, iniqui ac alieni a Deo haberentur. sprelas Dei leges! særum Christiano nomine persecutorem, Christique leges fervore animi conculcantem! quid ita dementia furis, homo gravi corde, ac immanissime, una cum ubi morum æmulo tuo catulo? Nescis adversus invictus Dei leges instructa te acie sture, quas nullus imperator vincere potuit ? quinimmo quisquis in cas offendit, quod tu palam moliris, periit. ConsEris. ris sancti saucta sententia. (22) Platonis et Theodori Studitarum in Tara- (25) in sancti gratiam, ac versus sanctus, auctos
PG 108:969ἐν δὲ τῷ ἐπανέρχεσθαι τὰ πλήθη ῥογεύειν αὐτοὺς προσποιησάμενος, κατὰ τὸν ἅγιον Μάμαντα δαρμοῖς τε καὶ κουραῖς καὶ ἐξορίαις τοὺς πλείστους τιμωρησάμενος, εἰς Χρυσόπολιν τοὺς λοιποὺς διεβίβαζε καταπατήσας τοὺς τηλικούτους φοβεροὺς ὅρκους. οἱ δὲ διὰ τὴν συμφορὰν πύρινον ποταμὸν τὸ Πέραμα προσηγόρευσαν. η. β. ιδ. ε. Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος μετὰ τὰς ἀθέους ὑπεξελεύσεις τὰ στρατεύματα πάντῃ ταπεινῶσαι σκεψάμενος Χριστιανοὺς ἀποικίσας ἐκ παντὸς θέματος ἐπὶ τὰς Σκλαυινίας γενέσθαι προσέταξεν, τὰς δὲ τούτων ὑποστάσεις πιπράσκεσθαι. καὶ ἦν αἰχμαλωσίας οὐκ ἔλαττον τὸ πρᾶγμα, πολλῶν ἐξ ἀνοίας βλασφημούντων καὶ ἐχθρῶν ἐφόδους αἰτούντων, ἑτέρων δὲ περὶ τοὺς γονικοὺς τάφους θρηνούντων καὶ τοὺς ἀποθανόντας μακαριζόντων· εἰσὶ δὲ οἳ καὶ ἀγχόναις ἐχρήσαντο πρὸς ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν. τά τε γὰρ προσόντα δυσκίνητα συνεπιφέρεσθαι ἠδυνάτουν καὶ τὴν ἐκ γονικῶν πόνων κτηθεῖσαν ὕπαρξιν ὀλλυμένην ἑώρων· καὶ πᾶσα τοὺς πάντας εἶχεν ἀμηχανία, τῶν μὲν πενήτων ἐν τούτοις καὶ τοῖς ἑξῆς ῥηθησομένοις, τῶν δὲ ὑπερεχόντων συμπασχόντων αὐτοῖς καὶ μὴ δυναμένων βοηθῆσαι ἀπεκδεχομένων τε βαρυτέρας συμφοράς.μησεν οἶκον τῆς βλασφημίας αὐτοῦ. Καὶ πολιορκήσας παρέλαβεν τὸ Ἡρακλέως κάστρον ὀχυρώτατον πάνυ ὑπάρχον καὶ τὴν Θήδασαν καὶ τὴν Μαλακοπαίαν κα καὶ τὴν Σιδηρόπαλον καὶ τὴν Ανδρασον. Απέστει δεν το δὲ ποῦρσον χιλιάδας εξήκοντα, καὶ κατῆλθεν ἕως Αγκύρας, καὶ ἱστορήσας ταύτην ὑπέστρεψεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Νικηφόρος φόβῳ καὶ ἀμηχανία συν σχεθείς, ἐξῆλθεν καὶ αὐτὸς ἐν ἀπογνώσει, τά τε γενναία τῆς ταλαιπωρίας επιδεικνύμενος (24), καὶ πολλὰ τρόπαια ποιήσας ἀπέστειλεν πρὸς Δαρὼν τὸν μητροπολίτην Συνάδων καὶ Πέτρον τὸν ἡγούμενον τοῦ Γουλαίου καὶ Γρηγόριον τὸν οἰκονόμον Αμά- στρης, αἰτῶν ' εἰρήνην γενέσθαι· καὶ πολλὰ διαλε- χθέντων αὐτῶν ἐστοίχησαν τὴν εἰρήνην ", ἵνα τὸ κατ' ἔτης τελῆται αὐτοῖς ἀνὰ τριάκοντα χιλιάδες νομίσματα καὶ τρία νομίσματα κεφαλιτών (25) αὐτοῦ τοῦ βασιλέως ', καὶ τρία τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. *Δ δεξάμενος Ααρών Ασθὴ καὶ ἠγαλλιάσατο ὑπὲρ μυρίων ταλάντων ταῦτα δεξάμενος, ὡς ὑποτάξας . τὴν τῶν Ῥωμαίων βασιλείαν. Εστοίχησαν δὲ καὶ τὰ παραληφθέντα ο κάστρα μὴ κτισθῆναι (26). Υποστρεψάντων δὲ τῶν ᾿Αράβων ἔκτισεν εὐθέως τὰ αὐτὰ κάστρα και παρωχύρωσεν. Καὶ τοῦτο μαθών 'Ααρών, ἀποστείλας πάλιν ἔλαβεν τὴν Θή- βασαν, καὶ πέμψας στόλον εἰς Κύπρον, τάς τε Εκκλησίας κατέστρεψεν, καὶ τοὺς • Κυπρίους μετα έστησεν, καὶ πολλὴν ἅλωσιν ποιήσας τὴν εἰρήνην διέστρεψεν. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Νι- Α. κηφόρος κατά Βουλγάρων, καὶ καταλαβὼν τὴν Αδριανούπολιν, στάσεως μελετωμένης κατ' αὐτοῦ ὑπὸ τῶν βασιλικῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ταγμάτων, αἰσθόμενος ὑπέστρεψεν άπρακτος μηδὲν ἀνύσας, ἢ μόνον τοὺς ὁμοφύλους αμυνόμενος, δαρμοίς τε καὶ εξορίαις, καὶ δημεύσεσι πολλοὺς ὑποβάλλων. Απο- στείλας δὲ Βαρδάνιον τὸν σπαθάριον, τὸ ἐπίκλην Ανεμών, πάντα προσήλυτον (27) καὶ πάροικον ἐπ- αιχμαλωτεύσας, επέρασεν ἐν τῇ Θρᾴκη, οιόμενος οὐκ ὀλίγὴν ὀλκὴν χρυσοῦ πορίσασθαι ἐξ αὐτῶν ἐξ -- Μαλακοπίαν Α. " ἀπέστη Γ. · αἰτῶν Α, αὐτῶν τὴν εἰρ. Α, εἰρ. Α . · τοῦ βασιλέως Α τῆς βασιλείας παραληφθ. Α, παραλειφθ. τούς τε τμίζ. " ἀποδ. Δ. καὶ τρία νομο · καὶ τοὺς Αν σάμενος, καὶ δὴ σκεψάμενος. τρόπαια τρόπαια προληφθέντα · CHRONOGRAPHIA. A Palestina et Libya, quæ ad trecenta millia accede- B bant, impressionen in Romanam ditionem fecit, et Tyana profectus blasphemiæ suæ consecravit ædem, munitissimumque Herculis castrum, Theba- sam, Malacopæam, Sideropalum et Aulrasum ar- mis et obsidione cepit, agmenque sexaginta mil- lium militum populatum misit, et Ancyram usque devenit, qua diligentius explorata et descripta, reversus est. Quare imperator Nicephorus in metumi atque auimi angustias adductus, ipse etiam contra processit, in hac rerum desperatione fortem adver- sus calamitates animum erigens, multaque sibi ipsi decernens trophæa, Synadensem metropolitam et Petrum Gulai præpositum, et Gregorium Ama- strensem œconomum pacem componendam postula- turos ad Aaronem legatos destinavit, qui multis hinc inde discussis, pacem ea conditione firmave- runt, ut in singulos annos triginta nummorum millia, et trim capitatorum ipsius nimirum impe- ratoris empie exsculpta, aliaque pariter tria Alit charactere notata Saracenis penderentur. Aaron eo censu accepto, quasi Romanorum imperio sibi subjecto gavisus est, neo oblatis talentorum decem millibus majore latitia triumphasset. Inter eos insuper convenit; ne castra expugnata repararentur. Sed vix Arabes discesserant, cum cadem castra Nicephorus redifcavit et munivit. Ea re comperta, misso exercitu Thebasam iterato cepit Aaron, et classe in Cyprum destinata, ecclesias evertit, Cyprios in alias provincias transportavit, et multis captivis àbductis, pacis initæ foedera violavit. - A. M. 6299. C C. 799. Hoc anno Nicephorus bellum in Bulgaros convertit, et Adrianopolim profectus, cum ab imperatoriis aulicis et militum ordinibus conspirationem in se notam iutellexisset, re pror- sus infecta, et a proposito sibi fine longe sepositus, nisi forte a severitate in eontribules cxercita, quos verberibus, exsiliis et bonorum proscriptionibus ultus est, Constantinopolim remeavit. Bardanio au- tem spathatio, cui cognomentum Anemas, misso, advenis et inquilinis omnibus in servitutem actis in Thraciam translit, haud leve auri pondus VARIÆ LECTIONES. vulg. ' vulg. add. ex e, vulg. * vulg. Ae JAC. GOARI NOTÆ. · paucitate sperneret, sed urajores illius copias exi- stimans in pacem consentiret. Hoc alias stratage- mate usi alii cladem depulere. Combefis. cas pitis imperatoris, et tria in censum capti ejus filii : quo Aaron censu sic delectatus est, prætuliique auri multis talentis, velut sic addicto Arabibus Romano imperio. Nihil e re quod redditum est. ID. mulsaque solertia usus. Velut esset, nolla sportw- quae vox auctor est, fraude nti, solertia decipere. Sic certe Cedr. Idem, zà yɛvvala zpérate in illa vi suada enituisse intel- ligit, qua Nicephorus Aaronis animum ad pacem inflexit, desperata alioqui salute: non quasi ipse ita animos ex calamitate hauserit, ut se ile ilio tropa erecturum speraverit, uti interpres non bene intellexit. Quid et intelligas, uti expο situm est imp. secundi lust. Rhinotmeti anno 3, cum is fuga lapsus Anchialo, dicitur posuisse su- per muros arma bellica, quo sic Bulgaris fucum faceret, nec illi ejus fugam adverterent ; ut hic quoque dicatur Nicephorus fecisse multa spó. nata, id est copioso armorum apparatu exercitňın PATROL GR CVIII. bes quas ille cepisset non reparandas: etiam Peyr. κrbes prius utrinque capias, at. ion improbanda Regii lectio urbes desolatur ; vel quas ille ex pacis condicto Romanis cesserat. Id. alienum. (25) Bene Anast.,tria pumisnata in censum (24) Ostendens quanta vis calamitatis exsistat, D instruxisse, ne omnino Arabum dux ex militum (26) Apud Cedr., παραληφθέντα ὑπ' αὐτοῦ· Ur- (27) Gentilem intellige, ct a Christiana religione
ταῦτα ἤρχθη μὲν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός, πρὸς δὲ τὸ ἅγιον πάσχα πεπέρασται. δευτέραν σὺν ταύτῃ κάκωσιν, προσέταξε στρατεύεσθαι πτωχοὺς καὶ ἐξοπλίζεσθαι παρὰ τῶν ὁμοχώρων, παρέχοντας καὶ ἀνὰ ὀκτωκαίδεκα ἡμίσους νομισμάτων τῷ δημοσίῳ, καὶ ἀλληλεγγύως τὰ δημόσια. τρίτην κακόνοιαν, ἐποπτεύεσθαι πάντας, καὶ ἀναβιβάζεσθαι τὰ τούτων τέλη, παρέχοντας καὶ χαρτιατικῶν ἕνεκα ἀνὰ κερατίων β· καὶ πρὸς τετάρτην, τοὺς κουφισμοὺς πάντας ἀναβιβάζεσθαι προσέταττεν. πέμπτην, τοὺς τῶν εὐαγῶν οἴκων παροίκους τοῦ τε ὀρφανοτροφείου καὶ τῶν ξενώνων καὶ γηροκομείων τε καὶ ἐκκλησιῶν καὶ μοναστηρίων βασιλικῶν τὰ καπνικὰ ἀπαιτεῖσθαι ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς αὐτοῦ τυραννίδος, τὰ δὲ κρείττονα τῶν κτημάτων εἰς τὴν βασιλικὴν κουρατορίαν αἴρεσθαι, τὰ μέντοι τέλη αὐτῶν ἐπιτίθεσθαι τοῖς ἐναπομείνασιν εἰς τοὺς αὐτοὺς εὐαγεῖς οἴκους κτήμασι καὶ παροίκοις, ὡς διπλοῦσθαι πολλῶν τὰ τέλη, τῶν οἰκήσεων στενουμένων αὐτοῖς καὶ τῶν χωρίων. ἕκτην, σκοπεῖσθαι παρὰ τῶν στρατηγούντων τοὺς ἀθρόως ἐκ πτωχείας ἀνακτησαμένους, καὶ ἀπαιτεῖσθαι χρήματα ὡς εὑρετὰς θησαυρῶν.μησεν οἶκον τῆς βλασφημίας αὐτοῦ. Καὶ πολιορκήσας παρέλαβεν τὸ Ἡρακλέως κάστρον ὀχυρώτατον πάνυ ὑπάρχον καὶ τὴν Θήδασαν καὶ τὴν Μαλακοπαίαν κα καὶ τὴν Σιδηρόπαλον καὶ τὴν Ανδρασον. Απέστει δεν το δὲ ποῦρσον χιλιάδας εξήκοντα, καὶ κατῆλθεν ἕως Αγκύρας, καὶ ἱστορήσας ταύτην ὑπέστρεψεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Νικηφόρος φόβῳ καὶ ἀμηχανία συν σχεθείς, ἐξῆλθεν καὶ αὐτὸς ἐν ἀπογνώσει, τά τε γενναία τῆς ταλαιπωρίας επιδεικνύμενος (24), καὶ πολλὰ τρόπαια ποιήσας ἀπέστειλεν πρὸς Δαρὼν τὸν μητροπολίτην Συνάδων καὶ Πέτρον τὸν ἡγούμενον τοῦ Γουλαίου καὶ Γρηγόριον τὸν οἰκονόμον Αμά- στρης, αἰτῶν ' εἰρήνην γενέσθαι· καὶ πολλὰ διαλε- χθέντων αὐτῶν ἐστοίχησαν τὴν εἰρήνην ", ἵνα τὸ κατ' ἔτης τελῆται αὐτοῖς ἀνὰ τριάκοντα χιλιάδες νομίσματα καὶ τρία νομίσματα κεφαλιτών (25) αὐτοῦ τοῦ βασιλέως ', καὶ τρία τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. *Δ δεξάμενος Ααρών Ασθὴ καὶ ἠγαλλιάσατο ὑπὲρ μυρίων ταλάντων ταῦτα δεξάμενος, ὡς ὑποτάξας . τὴν τῶν Ῥωμαίων βασιλείαν. Εστοίχησαν δὲ καὶ τὰ παραληφθέντα ο κάστρα μὴ κτισθῆναι (26). Υποστρεψάντων δὲ τῶν ᾿Αράβων ἔκτισεν εὐθέως τὰ αὐτὰ κάστρα και παρωχύρωσεν. Καὶ τοῦτο μαθών 'Ααρών, ἀποστείλας πάλιν ἔλαβεν τὴν Θή- βασαν, καὶ πέμψας στόλον εἰς Κύπρον, τάς τε Εκκλησίας κατέστρεψεν, καὶ τοὺς • Κυπρίους μετα έστησεν, καὶ πολλὴν ἅλωσιν ποιήσας τὴν εἰρήνην διέστρεψεν. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Νι- Α. κηφόρος κατά Βουλγάρων, καὶ καταλαβὼν τὴν Αδριανούπολιν, στάσεως μελετωμένης κατ' αὐτοῦ ὑπὸ τῶν βασιλικῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ταγμάτων, αἰσθόμενος ὑπέστρεψεν άπρακτος μηδὲν ἀνύσας, ἢ μόνον τοὺς ὁμοφύλους αμυνόμενος, δαρμοίς τε καὶ εξορίαις, καὶ δημεύσεσι πολλοὺς ὑποβάλλων. Απο- στείλας δὲ Βαρδάνιον τὸν σπαθάριον, τὸ ἐπίκλην Ανεμών, πάντα προσήλυτον (27) καὶ πάροικον ἐπ- αιχμαλωτεύσας, επέρασεν ἐν τῇ Θρᾴκη, οιόμενος οὐκ ὀλίγὴν ὀλκὴν χρυσοῦ πορίσασθαι ἐξ αὐτῶν ἐξ -- Μαλακοπίαν Α. " ἀπέστη Γ. · αἰτῶν Α, αὐτῶν τὴν εἰρ. Α, εἰρ. Α . · τοῦ βασιλέως Α τῆς βασιλείας παραληφθ. Α, παραλειφθ. τούς τε τμίζ. " ἀποδ. Δ. καὶ τρία νομο · καὶ τοὺς Αν σάμενος, καὶ δὴ σκεψάμενος. τρόπαια τρόπαια προληφθέντα · CHRONOGRAPHIA. A Palestina et Libya, quæ ad trecenta millia accede- B bant, impressionen in Romanam ditionem fecit, et Tyana profectus blasphemiæ suæ consecravit ædem, munitissimumque Herculis castrum, Theba- sam, Malacopæam, Sideropalum et Aulrasum ar- mis et obsidione cepit, agmenque sexaginta mil- lium militum populatum misit, et Ancyram usque devenit, qua diligentius explorata et descripta, reversus est. Quare imperator Nicephorus in metumi atque auimi angustias adductus, ipse etiam contra processit, in hac rerum desperatione fortem adver- sus calamitates animum erigens, multaque sibi ipsi decernens trophæa, Synadensem metropolitam et Petrum Gulai præpositum, et Gregorium Ama- strensem œconomum pacem componendam postula- turos ad Aaronem legatos destinavit, qui multis hinc inde discussis, pacem ea conditione firmave- runt, ut in singulos annos triginta nummorum millia, et trim capitatorum ipsius nimirum impe- ratoris empie exsculpta, aliaque pariter tria Alit charactere notata Saracenis penderentur. Aaron eo censu accepto, quasi Romanorum imperio sibi subjecto gavisus est, neo oblatis talentorum decem millibus majore latitia triumphasset. Inter eos insuper convenit; ne castra expugnata repararentur. Sed vix Arabes discesserant, cum cadem castra Nicephorus redifcavit et munivit. Ea re comperta, misso exercitu Thebasam iterato cepit Aaron, et classe in Cyprum destinata, ecclesias evertit, Cyprios in alias provincias transportavit, et multis captivis àbductis, pacis initæ foedera violavit. - A. M. 6299. C C. 799. Hoc anno Nicephorus bellum in Bulgaros convertit, et Adrianopolim profectus, cum ab imperatoriis aulicis et militum ordinibus conspirationem in se notam iutellexisset, re pror- sus infecta, et a proposito sibi fine longe sepositus, nisi forte a severitate in eontribules cxercita, quos verberibus, exsiliis et bonorum proscriptionibus ultus est, Constantinopolim remeavit. Bardanio au- tem spathatio, cui cognomentum Anemas, misso, advenis et inquilinis omnibus in servitutem actis in Thraciam translit, haud leve auri pondus VARIÆ LECTIONES. vulg. ' vulg. add. ex e, vulg. * vulg. Ae JAC. GOARI NOTÆ. · paucitate sperneret, sed urajores illius copias exi- stimans in pacem consentiret. Hoc alias stratage- mate usi alii cladem depulere. Combefis. cas pitis imperatoris, et tria in censum capti ejus filii : quo Aaron censu sic delectatus est, prætuliique auri multis talentis, velut sic addicto Arabibus Romano imperio. Nihil e re quod redditum est. ID. mulsaque solertia usus. Velut esset, nolla sportw- quae vox auctor est, fraude nti, solertia decipere. Sic certe Cedr. Idem, zà yɛvvala zpérate in illa vi suada enituisse intel- ligit, qua Nicephorus Aaronis animum ad pacem inflexit, desperata alioqui salute: non quasi ipse ita animos ex calamitate hauserit, ut se ile ilio tropa erecturum speraverit, uti interpres non bene intellexit. Quid et intelligas, uti expο situm est imp. secundi lust. Rhinotmeti anno 3, cum is fuga lapsus Anchialo, dicitur posuisse su- per muros arma bellica, quo sic Bulgaris fucum faceret, nec illi ejus fugam adverterent ; ut hic quoque dicatur Nicephorus fecisse multa spó. nata, id est copioso armorum apparatu exercitňın PATROL GR CVIII. bes quas ille cepisset non reparandas: etiam Peyr. κrbes prius utrinque capias, at. ion improbanda Regii lectio urbes desolatur ; vel quas ille ex pacis condicto Romanis cesserat. Id. alienum. (25) Bene Anast.,tria pumisnata in censum (24) Ostendens quanta vis calamitatis exsistat, D instruxisse, ne omnino Arabum dux ex militum (26) Apud Cedr., παραληφθέντα ὑπ' αὐτοῦ· Ur- (27) Gentilem intellige, ct a Christiana religione
PG 108:971ἑβδόμην, τοὺς πρὸ κ χρόνων εὑρηκότας καὶ μέχρι τῆς δεῦρο πίθον ἢ σκεῦος ὁτιοῦν καὶ αὐτοὺς ἐξαργυρίζεσθαι. ὀγδόην, τοὺς ἐκ πάππων ἢ πατέρων κληρονομήσαντας διαιρεθέντας, ἐκ τῶν αὐτῶν χρόνων κ ἐξαναδιδόναι τῷ δημοσίῳ, τοὺς πένητας· καὶ τοὺς ὠνησαμένους ἔξω τῆς Ἀβύδου σώματα οἰκετικά, ἀνὰ β νομισμάτων τελέσαι προσέταξεν, καὶ μάλιστα τοὺς κατὰ τὴν Δωδεκάνησον. ἐννάτην, τοὺς τὰς παραθαλασσίας οἰκοῦντας, μάλιστα τῆς μικρᾶς Ἀσίας, ναυκλήρους μηδέποτε γηπονικῶς ζήσαντας ἄκοντας ὠνεῖσθαι ἐκ τῶν καθαρπαγέντων αὐτῷ κτημάτων, ὡς ἂν ἐκτιμηθῶσι παρ’ αὐτῷ. δεκάτην, τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπισήμους ναυκλήρους συναγαγὼν δέδωκεν ἐπὶ τόκῳ τετρακεράτῳ τὸ νόμισμα ἀνὰ χρυσίου λιτρῶν δώδεκα τελοῦντας καὶ τὰ συνήθη κωμέρκια. ταῦτα ἐκ τῶν πολλῶν ὡς ἐν κεφαλαίῳ μικρά μοι ἐστηλογράφηται δηλοῦντι τὸ πρὸς πᾶν εἶδος πλεονεξίας αὐτοῦ πολυμήχανον.Α ετησίων τελεσμάτων ὁ πάντα διὰ τὸν φιλούμενου αὐτῷ χρυσὸν, καὶ οὐ διὰ τὸν Χριστὸν πράττων. Α. Μ. 6300. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ινδικτιῶνι α', 'Ααρὼν ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς μετά στόλου κατὰ τῆς Ῥόδου Χουμεῖο ἐξέπεμψεν. Ούτος αθρόως καταπλεύσεις, καὶ τὴν Ῥόδον καταλαβών πολλὴν ἅλωσιν ἐποιήσατο ἐν αὐτῇ. Τὸ μέντοι ἐν αὐτῇ φρούριον διεφυλάχθη ἀπόρθητον. Ἐν δὲ τῷ ἐπ ανέρχεσθαι αὐτὸν, φανερῶς κατεπολεμήθη ὑπὸ τοῦ ἁγίου καὶ θαυματουργοῦ Νικολάου. Ελθὼν γὰρ εἰς τὰ Μῦρα καὶ τὴν ἱερὰν αὐτοῦ συντρίψαι πειραθείς λάρνακα, ἄλλην ἀντ᾽ ἐκείνης πλησίον αὐτῆς κατο ἔκλασεν· αὐτίκα τε πολλὴ ἀνέμων καὶ θαλαττίων • κυμάτων, βροντῶν τε καὶ ἀστραπῶν ἀνωμαλία τὴν στόλον κατέλαβεν, ὡς ἱκανὰ συντριβῆναι σκάφη, αύ τόν τε τὸν θεομάχον Χουμεῖο ἐπιγνῶναι τὴν τοῦ ἁγίου δύναμιν, καὶ παρ' ἐλπίδα τὸν κίνδυνον έχει φυγεῖν. Τῇ δὲ κ' τοῦ Δεκεμβρίου μηνός Νικηφόρος μετὰ πολλὴν ἐκλογὴν παρθένων ἐκ πάσης τ8 τῆς ὑπ' αὐτοῦ ἐξουσίας εἰς τὸ ζεύξαι Σταυράκιον τὸν υἱὸν αὐτοῦ ποιησάμενος, Θεοφανώ τὴν ᾿Αθηναίαν προσ γενῆ τῆς μακαρίας Εἰρήνης μεμνηστευμένην ἀνδρὶ, καὶ πολλάκις αὐτῷ συγκοιτασθεῖσαν, χωρίσας αὐτὴν ἀπ' αὐτοῦ, τῷ ἀθλίῳ Σταυρακίῳ συνέζευξεν, ὡς εἰς πάντα καὶ εἰς τοῦτο " παρανομήσας ἀναιδώς, ἄλλας δύο ταύτης ωραιοτέρας ἐκλεξάμενος· σὺν αὐτῇ προφανῶς αὐτὰς ἔφθειρεν κατ᾿ αὐτὰς τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου παρὰ πάντων ὁ μιαρός γελώμενος. Τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ στάσιν ἐννοήσαντες κατ' αὐτοῦ πολλοὶ τῶν ἐν τέλει, 'Αρσαβὴρ τὸν κοιαίστωρα καὶ πατρίκιον άνδρα εὐσεβῆ καὶ λογιώτατον το εψηφί ζοντο. Ενοὺς δὲ τοῦτο ὁ πολυμήχανος Νικηφόρος, αὐτὸν μὲν τύψας καὶ ἀποχείρας, μοναχὸν πεποίηκεν, ἐν Βιθυνίᾳ τοῦτον ἐξορίσας, τοὺς δὲ λοιποὺς δαρμοῖς καὶ ἐξορίαις, πρὸς δὲ καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν, οὐ μόνον τοὺς ἐν τῷ κοσμικῷ βίῳ ἄρχοντας, αλλά καὶ ἐπισκόπους ἁγίους καὶ μοναχούς, καὶ τοὺς τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, τόν τε σύγκελλον καὶ τὸν απ κελλάριον καὶ τὸν χαρτοφύλακα, ἄνδρας ἀλλογίμου; ὑπάρχοντας καὶ αἰδοῦς ἀξίους. Αράβων ἀρχηγοῦ Μουαμίδ Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Δαρὼν ὁ τῶν Αράβων ἀρχηγός τέθνηκεν εἰς τὴν ἑνδοτέραν Περσίδα, τὴν καλουμένην Χωρασάν, μηνὶ Μαρτίῳ, ἐνδικτιῶνι β'. Καὶ διεθέ· ξατο τὴν ἀρχὴν Μουαμὶδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀφυής κατά πάντα, πρὸς ὂν ᾿Αβδελᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ στασιάσα; ἐκ τῆς αὐτοῦ χώρας τοῦ χωρασαν ἅμα ταῖς πατρι καῖς δυνάμεσιν ἐμφυλίου πολέμου τῷ κατ' αὐτοὺς ἔθνει γέγονεν αἴτιος. Καντεῦθεν οἱ κατὰ τὴν Συρίαν διὰ τὸν Α. διὰ τὸ τυίς. • πλησίον αὐτῆς] παρακειμένην Α. τον τὴν δύναμιν ἐκ πάσης ἐν τούτῳ Λ. 1ο λογικώτατον Α. τούτο το βίῳ Α. των Χουρασάν Α τον κίνδυνον Αγ δὲ τοῦτο Α, δὲ καὶ THEOPHANIS annuis vectigalibus ab eis exactis collectarum se arbitratus, qui dilecti sibi auri cupiditate, non Christi dilectione cuncta gerere vel administrare visus est. - A. C. lloc anno mense Septembri indi- ctionę prima, Aaron Arabum dux Chumid cum valida classe adversus Rhodum instruxit. Is ex improviso navigatione suscepta, Rhodam appel- lens ingentem prædæ copiam ex ea abegit, arce sola vastitatis immuni servata. At certe redeuntem sanctus et iniraudorum opifex Nicolaus manifesta ultione exagitavit. Myra etenim occupata, cum sacram ejus urnam confringere tentaret, et in vicinam ex errore vim et ictus inferret, extem- plo immanis ventorum procella, marinorum flu- ctuum impetui tonitruum fulgurumque promiscua B tempestas adeo classem jactavit, ut pleræque na- ves conquassatæ submergerentur, ipseque Dei hostis Chumid sancti virtutem expertus, vix ac præter spem eain potuerit effugere. Mensis autem Decembris die vicesimo Nicephorus Stauracio filio uxorem copulaturus, virginum Romanæ diti- onis accurata disquisitione præmissa, Theopha- hone Atheniensem beatæ Irenes affinem, viro, cum quo frequentius decubuerat, desponsatam et ab eo sejunctam, infelici Stauracio locavit, ut qui leges omnes violare solitus erat, etiam in hoc transgrederetur impudenter. Duas autem alias puellas istam forma longe superantes, quas una cum ea delegerat, in ipsis nuptiarum solemnibus diebus palam non sine bominum risu vir exsecran- dus constupravit. Cæterum mense Februario proceres haud pauci conspirationem in eum inachinati Arsaberem quæstorem et patricium, virum religiosum et eruditum, designaverunt im- peratorem. Ubi Nicephorus, dolis adverɛus aliva parandis exercitatissimus, insidias babuit detectas, Arsaberem verberibus cæsum et capillitio damn? · tum inter monachos reliquum vitæ acturum in Bithyyam relegavit, caeteros plagis impositis, exsiliis et facultatum proscriptionibus, non sæcularis modo convictus proceres, sed et sancios epi- scopos monachosque, necnon ipsos Magnæ ecclesiæ syncellum, sacellarium et chartophylacema viros spectabiles omnique veneratione dignos supposuit C A. C. 801. - Arabum ducis Muamed annus pri- D 1888. Hoc anno, Dense Martio, iudictione secunda, Arabum dux Aaron in interiore Persia, Chorasan agnominata, mortuus est; Muamed autem ejus Blius ad omnia prorsus ineptus imperium suscepit, adversus quem Abdellas ejus frater seditione mota, ex provincia Chorasan cum paternis viribus erumpens, civilis belli per nationem illam auctor fuit. Subinde qui Syriam, Ægyptum et Libyam - A. M. 6301. — VARIE LECTIONES. · add. ex A. νulg. add. ex A. • vulg. add. ex s add. ex A. a
τὰ γὰρ κατὰ τὴν βασιλίδα τοῖς ἐν τέλει καὶ μέσοις καὶ εὐτελέσιν ἐνδειχθέντα δεινὰ πέρα συγγραφῆς, τοὺς μὲν ἀνιχνεύοντος ὅπως οἴκοι ζῶσιν, καὶ καθυποβάλλοντος τοῖς πονηροῖς τῶν οἰκετῶν διαβάλλειν τοὺς δεσπότας, καὶ ἐν ἀρχαῖς δῆθεν διστάζοντος ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, ἔπειτα δὲ βεβαιοῦντος τὰς συκοφαντίας, τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ ἀσήμων κατ’ ἐπισήμων ἔδρα τιμῶν ἀξιῶν τοὺς εὖ διαβάλλοντας· τῶν δὲ οἴκων πολλοὺς τῶν οἰκητόρων ἀπὸ πρώτης εἰς τρίτην γενεὰν ἐξανέστρεψεν, ἐλπίδι τοῦ τάχιστα τούτους ἐκπεσεῖν καὶ ὑπ’ αὐτοῦ κληρονομηθῆναι. ἄξιον δέ τι καὶ ἡδύσματος ἢ παραδείγματος ἕνεκα μνησθῆναι καὶ τοῦτο. κηρουλλάριός τις ἦν ἐν τῷ Φόρῳ ἐκ πόνων ἰδίων ἀνενδεής. τοῦτον μεταστειλάμενος ὁ παμφάγος φησίν· θὲς τὴν χεῖρά σου κατὰ τῆς κεφαλῆς μου, καὶ ὄμοσόν μοι τὸ πόσος σοι χρυσός ἐστιν; ὁ δὲ μικρὸν ὡς ἀνάξιος δῆθεν παραιτούμενος ἐβιάσθη τοῦτο παρ’ αὐτοῦ ποιῆσαι, καὶ λίτρας ρ ἐξειπεῖν ἔχειν. καὶ τοῦτο κατὰ τὴν ὥραν προσέταξεν ἐνεχθῆναι φήσας· σὺ τί χρείαν ἔχεις περισπασμοῦ; συναρίστησόν μοι, καὶ ἆρον νομίσματα ρ, καὶ πορεύου ἀρκούμενος. θ. γ. ιε. 2.Α ετησίων τελεσμάτων ὁ πάντα διὰ τὸν φιλούμενου αὐτῷ χρυσὸν, καὶ οὐ διὰ τὸν Χριστὸν πράττων. Α. Μ. 6300. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ινδικτιῶνι α', 'Ααρὼν ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς μετά στόλου κατὰ τῆς Ῥόδου Χουμεῖο ἐξέπεμψεν. Ούτος αθρόως καταπλεύσεις, καὶ τὴν Ῥόδον καταλαβών πολλὴν ἅλωσιν ἐποιήσατο ἐν αὐτῇ. Τὸ μέντοι ἐν αὐτῇ φρούριον διεφυλάχθη ἀπόρθητον. Ἐν δὲ τῷ ἐπ ανέρχεσθαι αὐτὸν, φανερῶς κατεπολεμήθη ὑπὸ τοῦ ἁγίου καὶ θαυματουργοῦ Νικολάου. Ελθὼν γὰρ εἰς τὰ Μῦρα καὶ τὴν ἱερὰν αὐτοῦ συντρίψαι πειραθείς λάρνακα, ἄλλην ἀντ᾽ ἐκείνης πλησίον αὐτῆς κατο ἔκλασεν· αὐτίκα τε πολλὴ ἀνέμων καὶ θαλαττίων • κυμάτων, βροντῶν τε καὶ ἀστραπῶν ἀνωμαλία τὴν στόλον κατέλαβεν, ὡς ἱκανὰ συντριβῆναι σκάφη, αύ τόν τε τὸν θεομάχον Χουμεῖο ἐπιγνῶναι τὴν τοῦ ἁγίου δύναμιν, καὶ παρ' ἐλπίδα τὸν κίνδυνον έχει φυγεῖν. Τῇ δὲ κ' τοῦ Δεκεμβρίου μηνός Νικηφόρος μετὰ πολλὴν ἐκλογὴν παρθένων ἐκ πάσης τ8 τῆς ὑπ' αὐτοῦ ἐξουσίας εἰς τὸ ζεύξαι Σταυράκιον τὸν υἱὸν αὐτοῦ ποιησάμενος, Θεοφανώ τὴν ᾿Αθηναίαν προσ γενῆ τῆς μακαρίας Εἰρήνης μεμνηστευμένην ἀνδρὶ, καὶ πολλάκις αὐτῷ συγκοιτασθεῖσαν, χωρίσας αὐτὴν ἀπ' αὐτοῦ, τῷ ἀθλίῳ Σταυρακίῳ συνέζευξεν, ὡς εἰς πάντα καὶ εἰς τοῦτο " παρανομήσας ἀναιδώς, ἄλλας δύο ταύτης ωραιοτέρας ἐκλεξάμενος· σὺν αὐτῇ προφανῶς αὐτὰς ἔφθειρεν κατ᾿ αὐτὰς τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου παρὰ πάντων ὁ μιαρός γελώμενος. Τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ στάσιν ἐννοήσαντες κατ' αὐτοῦ πολλοὶ τῶν ἐν τέλει, 'Αρσαβὴρ τὸν κοιαίστωρα καὶ πατρίκιον άνδρα εὐσεβῆ καὶ λογιώτατον το εψηφί ζοντο. Ενοὺς δὲ τοῦτο ὁ πολυμήχανος Νικηφόρος, αὐτὸν μὲν τύψας καὶ ἀποχείρας, μοναχὸν πεποίηκεν, ἐν Βιθυνίᾳ τοῦτον ἐξορίσας, τοὺς δὲ λοιποὺς δαρμοῖς καὶ ἐξορίαις, πρὸς δὲ καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν, οὐ μόνον τοὺς ἐν τῷ κοσμικῷ βίῳ ἄρχοντας, αλλά καὶ ἐπισκόπους ἁγίους καὶ μοναχούς, καὶ τοὺς τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, τόν τε σύγκελλον καὶ τὸν απ κελλάριον καὶ τὸν χαρτοφύλακα, ἄνδρας ἀλλογίμου; ὑπάρχοντας καὶ αἰδοῦς ἀξίους. Αράβων ἀρχηγοῦ Μουαμίδ Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Δαρὼν ὁ τῶν Αράβων ἀρχηγός τέθνηκεν εἰς τὴν ἑνδοτέραν Περσίδα, τὴν καλουμένην Χωρασάν, μηνὶ Μαρτίῳ, ἐνδικτιῶνι β'. Καὶ διεθέ· ξατο τὴν ἀρχὴν Μουαμὶδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀφυής κατά πάντα, πρὸς ὂν ᾿Αβδελᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ στασιάσα; ἐκ τῆς αὐτοῦ χώρας τοῦ χωρασαν ἅμα ταῖς πατρι καῖς δυνάμεσιν ἐμφυλίου πολέμου τῷ κατ' αὐτοὺς ἔθνει γέγονεν αἴτιος. Καντεῦθεν οἱ κατὰ τὴν Συρίαν διὰ τὸν Α. διὰ τὸ τυίς. • πλησίον αὐτῆς] παρακειμένην Α. τον τὴν δύναμιν ἐκ πάσης ἐν τούτῳ Λ. 1ο λογικώτατον Α. τούτο το βίῳ Α. των Χουρασάν Α τον κίνδυνον Αγ δὲ τοῦτο Α, δὲ καὶ THEOPHANIS annuis vectigalibus ab eis exactis collectarum se arbitratus, qui dilecti sibi auri cupiditate, non Christi dilectione cuncta gerere vel administrare visus est. - A. C. lloc anno mense Septembri indi- ctionę prima, Aaron Arabum dux Chumid cum valida classe adversus Rhodum instruxit. Is ex improviso navigatione suscepta, Rhodam appel- lens ingentem prædæ copiam ex ea abegit, arce sola vastitatis immuni servata. At certe redeuntem sanctus et iniraudorum opifex Nicolaus manifesta ultione exagitavit. Myra etenim occupata, cum sacram ejus urnam confringere tentaret, et in vicinam ex errore vim et ictus inferret, extem- plo immanis ventorum procella, marinorum flu- ctuum impetui tonitruum fulgurumque promiscua B tempestas adeo classem jactavit, ut pleræque na- ves conquassatæ submergerentur, ipseque Dei hostis Chumid sancti virtutem expertus, vix ac præter spem eain potuerit effugere. Mensis autem Decembris die vicesimo Nicephorus Stauracio filio uxorem copulaturus, virginum Romanæ diti- onis accurata disquisitione præmissa, Theopha- hone Atheniensem beatæ Irenes affinem, viro, cum quo frequentius decubuerat, desponsatam et ab eo sejunctam, infelici Stauracio locavit, ut qui leges omnes violare solitus erat, etiam in hoc transgrederetur impudenter. Duas autem alias puellas istam forma longe superantes, quas una cum ea delegerat, in ipsis nuptiarum solemnibus diebus palam non sine bominum risu vir exsecran- dus constupravit. Cæterum mense Februario proceres haud pauci conspirationem in eum inachinati Arsaberem quæstorem et patricium, virum religiosum et eruditum, designaverunt im- peratorem. Ubi Nicephorus, dolis adverɛus aliva parandis exercitatissimus, insidias babuit detectas, Arsaberem verberibus cæsum et capillitio damn? · tum inter monachos reliquum vitæ acturum in Bithyyam relegavit, caeteros plagis impositis, exsiliis et facultatum proscriptionibus, non sæcularis modo convictus proceres, sed et sancios epi- scopos monachosque, necnon ipsos Magnæ ecclesiæ syncellum, sacellarium et chartophylacema viros spectabiles omnique veneratione dignos supposuit C A. C. 801. - Arabum ducis Muamed annus pri- D 1888. Hoc anno, Dense Martio, iudictione secunda, Arabum dux Aaron in interiore Persia, Chorasan agnominata, mortuus est; Muamed autem ejus Blius ad omnia prorsus ineptus imperium suscepit, adversus quem Abdellas ejus frater seditione mota, ex provincia Chorasan cum paternis viribus erumpens, civilis belli per nationem illam auctor fuit. Subinde qui Syriam, Ægyptum et Libyam - A. M. 6301. — VARIE LECTIONES. · add. ex A. νulg. add. ex A. • vulg. add. ex s add. ex A. a
Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος τὰς κατὰ Χριστιανῶν ἐπινοίας ἐπέτεινεν, ἐποψίας ἀθέους ἐπ’ ἀγορασμοῖς παντοίων ἀλόγων βοσκημάτων τε καὶ καρπῶν, ἀδίκους δημεύσεις τε καὶ ζημίας τῶν ἐν τέλει, τοκισμοὺς ἐν πλοίοις, ὁ πᾶσι νομοθετῶν τὸ μὴ τοκίζειν, καὶ ἄλλας μυρίας κακῶν ἐπινοίας, ὧν ἡ κατὰ μέρος ἱστορία φορτικὴ τοῖς ἐπιτετμημένα ζητοῦσι πέφυκε μανθάνειν τὰ πράγματα. τῇ δὲ α τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός, ἡμέρᾳ γ, σπασάμενός τις ἀφανὴς ἐν σχήματι μοναχοῦ ξίφος τινὸς τῶν στρατευομένων εἰσέδραμεν ἐν τῷ παλατίῳ Νικηφόρον ἀνελεῖν ζητῶν. τῶν δὲ περιεστώτων δύο [διατρεχόντων] ἐπιδραμόντων αὐτῷ, δεινῶς ἐπλήγησαν ὑπ’ αὐτοῦ. συλληφθεὶς δὲ καὶ πολλὰ τιμωρηθεὶς δαιμονᾷν προεφασίσατο, μηδένα συκοφαντήσας· ὁ δὲ τοῦτον ἐν τῷ ξύλῳ κατησφαλίσατο σὺν τοῖς πάσχουσιν. καὶ πολλοὶ ἐντεῦθεν οἰωνίσαντο μεγάλου κακοῦ σημεῖον εἶναι τοῦτο τοῖς τε κρατοῦσι καὶ τοῖς ὑπὸ χεῖρα, καθάπερ καὶ ἐπὶ τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου γέγονεν.Α ετησίων τελεσμάτων ὁ πάντα διὰ τὸν φιλούμενου αὐτῷ χρυσὸν, καὶ οὐ διὰ τὸν Χριστὸν πράττων. Α. Μ. 6300. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ινδικτιῶνι α', 'Ααρὼν ὁ τῶν ᾿Αράβων ἀρχηγὸς μετά στόλου κατὰ τῆς Ῥόδου Χουμεῖο ἐξέπεμψεν. Ούτος αθρόως καταπλεύσεις, καὶ τὴν Ῥόδον καταλαβών πολλὴν ἅλωσιν ἐποιήσατο ἐν αὐτῇ. Τὸ μέντοι ἐν αὐτῇ φρούριον διεφυλάχθη ἀπόρθητον. Ἐν δὲ τῷ ἐπ ανέρχεσθαι αὐτὸν, φανερῶς κατεπολεμήθη ὑπὸ τοῦ ἁγίου καὶ θαυματουργοῦ Νικολάου. Ελθὼν γὰρ εἰς τὰ Μῦρα καὶ τὴν ἱερὰν αὐτοῦ συντρίψαι πειραθείς λάρνακα, ἄλλην ἀντ᾽ ἐκείνης πλησίον αὐτῆς κατο ἔκλασεν· αὐτίκα τε πολλὴ ἀνέμων καὶ θαλαττίων • κυμάτων, βροντῶν τε καὶ ἀστραπῶν ἀνωμαλία τὴν στόλον κατέλαβεν, ὡς ἱκανὰ συντριβῆναι σκάφη, αύ τόν τε τὸν θεομάχον Χουμεῖο ἐπιγνῶναι τὴν τοῦ ἁγίου δύναμιν, καὶ παρ' ἐλπίδα τὸν κίνδυνον έχει φυγεῖν. Τῇ δὲ κ' τοῦ Δεκεμβρίου μηνός Νικηφόρος μετὰ πολλὴν ἐκλογὴν παρθένων ἐκ πάσης τ8 τῆς ὑπ' αὐτοῦ ἐξουσίας εἰς τὸ ζεύξαι Σταυράκιον τὸν υἱὸν αὐτοῦ ποιησάμενος, Θεοφανώ τὴν ᾿Αθηναίαν προσ γενῆ τῆς μακαρίας Εἰρήνης μεμνηστευμένην ἀνδρὶ, καὶ πολλάκις αὐτῷ συγκοιτασθεῖσαν, χωρίσας αὐτὴν ἀπ' αὐτοῦ, τῷ ἀθλίῳ Σταυρακίῳ συνέζευξεν, ὡς εἰς πάντα καὶ εἰς τοῦτο " παρανομήσας ἀναιδώς, ἄλλας δύο ταύτης ωραιοτέρας ἐκλεξάμενος· σὺν αὐτῇ προφανῶς αὐτὰς ἔφθειρεν κατ᾿ αὐτὰς τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου παρὰ πάντων ὁ μιαρός γελώμενος. Τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ στάσιν ἐννοήσαντες κατ' αὐτοῦ πολλοὶ τῶν ἐν τέλει, 'Αρσαβὴρ τὸν κοιαίστωρα καὶ πατρίκιον άνδρα εὐσεβῆ καὶ λογιώτατον το εψηφί ζοντο. Ενοὺς δὲ τοῦτο ὁ πολυμήχανος Νικηφόρος, αὐτὸν μὲν τύψας καὶ ἀποχείρας, μοναχὸν πεποίηκεν, ἐν Βιθυνίᾳ τοῦτον ἐξορίσας, τοὺς δὲ λοιποὺς δαρμοῖς καὶ ἐξορίαις, πρὸς δὲ καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν, οὐ μόνον τοὺς ἐν τῷ κοσμικῷ βίῳ ἄρχοντας, αλλά καὶ ἐπισκόπους ἁγίους καὶ μοναχούς, καὶ τοὺς τῆς Μεγάλης Εκκλησίας, τόν τε σύγκελλον καὶ τὸν απ κελλάριον καὶ τὸν χαρτοφύλακα, ἄνδρας ἀλλογίμου; ὑπάρχοντας καὶ αἰδοῦς ἀξίους. Αράβων ἀρχηγοῦ Μουαμίδ Έτος α'. Τούτῳ τῷ ἔτει Δαρὼν ὁ τῶν Αράβων ἀρχηγός τέθνηκεν εἰς τὴν ἑνδοτέραν Περσίδα, τὴν καλουμένην Χωρασάν, μηνὶ Μαρτίῳ, ἐνδικτιῶνι β'. Καὶ διεθέ· ξατο τὴν ἀρχὴν Μουαμὶδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀφυής κατά πάντα, πρὸς ὂν ᾿Αβδελᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ στασιάσα; ἐκ τῆς αὐτοῦ χώρας τοῦ χωρασαν ἅμα ταῖς πατρι καῖς δυνάμεσιν ἐμφυλίου πολέμου τῷ κατ' αὐτοὺς ἔθνει γέγονεν αἴτιος. Καντεῦθεν οἱ κατὰ τὴν Συρίαν διὰ τὸν Α. διὰ τὸ τυίς. • πλησίον αὐτῆς] παρακειμένην Α. τον τὴν δύναμιν ἐκ πάσης ἐν τούτῳ Λ. 1ο λογικώτατον Α. τούτο το βίῳ Α. των Χουρασάν Α τον κίνδυνον Αγ δὲ τοῦτο Α, δὲ καὶ THEOPHANIS annuis vectigalibus ab eis exactis collectarum se arbitratus, qui dilecti sibi auri cupiditate, non Christi dilectione cuncta gerere vel administrare visus est. - A. C. lloc anno mense Septembri indi- ctionę prima, Aaron Arabum dux Chumid cum valida classe adversus Rhodum instruxit. Is ex improviso navigatione suscepta, Rhodam appel- lens ingentem prædæ copiam ex ea abegit, arce sola vastitatis immuni servata. At certe redeuntem sanctus et iniraudorum opifex Nicolaus manifesta ultione exagitavit. Myra etenim occupata, cum sacram ejus urnam confringere tentaret, et in vicinam ex errore vim et ictus inferret, extem- plo immanis ventorum procella, marinorum flu- ctuum impetui tonitruum fulgurumque promiscua B tempestas adeo classem jactavit, ut pleræque na- ves conquassatæ submergerentur, ipseque Dei hostis Chumid sancti virtutem expertus, vix ac præter spem eain potuerit effugere. Mensis autem Decembris die vicesimo Nicephorus Stauracio filio uxorem copulaturus, virginum Romanæ diti- onis accurata disquisitione præmissa, Theopha- hone Atheniensem beatæ Irenes affinem, viro, cum quo frequentius decubuerat, desponsatam et ab eo sejunctam, infelici Stauracio locavit, ut qui leges omnes violare solitus erat, etiam in hoc transgrederetur impudenter. Duas autem alias puellas istam forma longe superantes, quas una cum ea delegerat, in ipsis nuptiarum solemnibus diebus palam non sine bominum risu vir exsecran- dus constupravit. Cæterum mense Februario proceres haud pauci conspirationem in eum inachinati Arsaberem quæstorem et patricium, virum religiosum et eruditum, designaverunt im- peratorem. Ubi Nicephorus, dolis adverɛus aliva parandis exercitatissimus, insidias babuit detectas, Arsaberem verberibus cæsum et capillitio damn? · tum inter monachos reliquum vitæ acturum in Bithyyam relegavit, caeteros plagis impositis, exsiliis et facultatum proscriptionibus, non sæcularis modo convictus proceres, sed et sancios epi- scopos monachosque, necnon ipsos Magnæ ecclesiæ syncellum, sacellarium et chartophylacema viros spectabiles omnique veneratione dignos supposuit C A. C. 801. - Arabum ducis Muamed annus pri- D 1888. Hoc anno, Dense Martio, iudictione secunda, Arabum dux Aaron in interiore Persia, Chorasan agnominata, mortuus est; Muamed autem ejus Blius ad omnia prorsus ineptus imperium suscepit, adversus quem Abdellas ejus frater seditione mota, ex provincia Chorasan cum paternis viribus erumpens, civilis belli per nationem illam auctor fuit. Subinde qui Syriam, Ægyptum et Libyam - A. M. 6301. — VARIE LECTIONES. · add. ex A. νulg. add. ex A. • vulg. add. ex s add. ex A. a
PG 108:973τῶν δὲ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιάνων καλουμένων, καὶ Ἀθιγγάνων τῶν κατὰ Φρυγίαν καὶ Λυκαονίαν, ἀγχιγειτόνων αὐτοῦ, φίλος ἦν διάπυρος, χρησμοῖς καὶ τελεταῖς αὐτῶν ἐπιχαίρων, ἐν οἷς καί, ὅταν Βαρδάνιος ὁ πατρίκιος ἐπανέστη αὐτῷ, τούτους προσκαλεσάμενος ταῖς αὐτῶν μαγγανείαις τοῦτον ὑπέταξεν. ταῦρον γὰρ ἔν τινι λάκκῳ ἐν σιδηρῷ πάλῳ ἐκ τῶν κεράτων προςδήσας εἰς γῆν νενευκότα, οὕτω μυκώμενον καὶ ἰλυσπώμενον ἀποκτανθῆναι πεποίηκεν, τὴν δὲ τούτου ἐσθῆτα ἐν μύλωνι ἀλήσας ἀντιστρόφως καὶ ἐπαοιδίαις χρησάμενος νίκην ἤρατο, παραχωρήσαντος τοῦ θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν. οὗτοι χώραν ἔλαβον ἐπὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀφόβως πολιτεύεσθαι καὶ πολλοὶ τῶν κουφοτέρων ταῖς ἀθεμίτοις αὐτῶν διεφθάρησαν δόξαις. ἐν δὲ τῷ Ἑξακιονίῳ ψευδερημίτης τις Νικόλαος τοὔνομα καὶ οἱ σὺν αὐτῷ γεγονότες ἦσαν καὶ κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἐβλασφήμουν, ὧν ἀντεποιεῖτο Νικηφόρος, καὶ ἐλύπει τὸν ἀρχιερέα καὶ πάντας τοὺς κατὰ θεὸν ζῶντας.καὶ Αίγυπτον καὶ Λιβύην εἰ; διαφόρους κατατμη· Α ο θέντες ἀρχὰς ", τά τε δημόσια πράγματα καὶ ἀλλή λους κατέστρεψαν, σφαγαῖς καὶ ἁρπαγαῖς καὶ παν- τοίαις ἀτοπίαις 30-πρός τε ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ὑπ' αὐτ τοὺς Χριστιανούς συγκεχυμένοι. Ενθα δὴ καὶ αἱει κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν πόλιν ἐκκλη- σίας ἠρήμωνται, τά τε μοναστήρια τῶν δύο μεγάλων λαυρῶν, τοῦ ἐν ἁγίοις Χαρίτωνος (28) καὶ Κυριακού, καὶ τοῦ ῾Αγίου Σάββα, καὶ τὰ λοιπὰ κοινόβια τῶν ἁγίων Εὐθυμίου καὶ Θεοδοσίου: ἐπεκράτησεν δὲ τῆς τοιαύτης αναρχίας ἢ κατ' ἀλλήλων καὶ ἡμῶν, μιαιφονία έτη ". Θεόδωρος δὲ ὁ ἡγούμενος τῶν Στουδίου *, καὶ Ἰωσὴφ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἀρχιεπίσκο- τος Θεσσαλονίκης, ἅμα Πλάτωνι ἐγκλείστῳ, καὶ τοῖς λοιποῖς αὐτῶν μοναχοῖς τῆς κοινωνίας Νικηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου ἀπέστησαν διὰ Ἰωσὴφ τὸν Β οἰκονόμον, ὡς παρανόμως στεφανώσαντα Κωνσταν τίνον καὶ Θεοδότην. Νικηφόρος δὲ ὁ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπισκόπους πολλούς καὶ ἡγουμένους ἀθροίσας σύνοδον κατ' αὐτῶν κροτηθῆναι ἐκέλευσεν, δι' ἧς ἐξεβλήθησαν τῆς μονῆς καὶ τῆς πόλεως ἐξορίᾳ παραπεμφθέντες μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ινδικτιῶνι β'. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ρόγας διδομένης τῷ λαῷ ἐν τῷ Στρο- μώνι, ἐπιπεσόντες οἱ Βούλγαροι ταύτην ἀφείλαντο χρυσίου λίτρας χιλίας καὶ ἑκατὸν, καὶ πολὺν λαόν κατέσφαξαν σὺν τῷ στρατηγῷ καὶ τοῖς ἄρχουσιν. Ησαν γὰρ καὶ τῶν λοιπῶν θεμάτων ταξάτοι ἄρχον- τες οὐκ ὀλίγοι, καὶ πάντες ἐκεῖ ἀπώλοντο. Έλαβον δὲ καὶ τὸ τοῦλδον ὅλον, καὶ ὑπέστρεψαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει πρὸ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα Κρούμμος ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγὸς παραταξάμενος κατὰ Σαρδικής, ταύτην παρέλαβεν δόλῳ καὶ λόγῳ, στρα τεύματα Ρωμαϊκά κατασφάξας χιλιάδας ἐξ, χωρίς ιδιωτικοῦ πλήθους. Νικηφόρος δὲ δῆθεν κατ' αὐτοῦ ἐξελθὼν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος " τοῦ σω τηρίου πάθους, ἀξιόλογον μὲν οὐδὲν πέπραχεν, τοῖς δὲ περισωθεῖσιν ἐκ τῆς φυγῆς ἄρχουσιν αὐτοῦσι λόγον σωτηρίας απαξιώσας δοῦναι, τοῖς ἐχθροῖς προσφυγεῖν τὸ ἐδιάσατο, ἐν οἷς ἦν καὶ τὸ Εὐθύμιος ὁ σπαθάριος μηχανικῆς ἔμπειρος. Ὁ δὲ Νικηφόρος πρὸς τῇ πολλῇ ἀδοξίᾳ σάκραις ενόρκοις τὴν οι βασι- λίδα πόλιν πείθειν ἐσπούδαζεν, ὅτι τὴν τοῦ Πάσχα ἡμέραν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ Κρούμμου ἑορτάσας, την πα ραλειφθείσαν ως Σαρδικήν οἰκοδομείν βουλόμενος, ἀνθιστάμενα τὰ τὰ πλήθη φοβηθεὶς ὑποβάλλει (29) διὰ τῶν στρατηγῶν καὶ ἀρχόντων πεῖσαι τοὺς ὄχλους " αιτήσασθαι τῷ βασιλεῖ περὶ τῆς οἰκοδομῆς. Οἱ δὲ τὸ δράμα κατανοήσαντες, ὡς ἐκ τῆς ἐκείνου κακοπρα- γιας υποβεβλημένον στασιάζουσι κατ' αὐτοῦ καὶ τῶν αρχάς Α. ατοπίαις έτη] ἔτι ει αἱ ἡ κατ' Α, τῆς κατ' Στουδίου Α, Στουδίων οι Στρυμώνι Α. τῆς ἑβδομάδος Δ. τοῖς δὲ περισ. Α, τους προσφυγείν Α. προς φυγήν να υποβάλλει η, υποβάλλη και οι τὴν -- ἡμέραν Α, τῆς — ἑορτῆ; σε παραληφθ. Α. " * τὰ Α. κι CHRONOGRAPHIA. iuculum in varias factiones divisi, rem publicam et privatos quosque pessumdederunt, cædibus, rapinis aliisque flagitiis cum in se invicem, tum in subditos Christianos confuse.desævientes. Isthine sane per sanctam Christi et Dei nostri civitatem ecclesias desolatio et vastitas occupavit: isthinc in duarum magnarum laurarum monasteria, sancti dico Charitonis et Cyriaci, atque sancti Sabæ, el. in reliqua sanctorum Euthymii et Theodosii co Mobia maxima clades erupit. Inva.uit Arabici im- perii confusio hujusmodi, cadesque nulus inter se et mobis illata annos. Theodorus autem, Stu- dii praepositus, et ejus frater Joseph Thessaloni- censis archiepiscopus, una cum Platone incluso et reliquis monachis, Nicephori sanctissimi patriar d . a chæ coinnunione, ob Joseph economnum corolas C juris sacris ad imperatricem urbem datis, sen- VARIE add. ex add. ex A. f : sed signum numeri deesse videtur. D nuptiales Constantino et Theodote illegitime pri- dem imponentem, seipsum segregavit, Imperator autem Nicephorus commodam occasionem nactus, variis episcopis et monasteriorum præpositis in unum collectis, synodum agi mandavit, cujus de- creto monasterio ét urbe ejecti, mense Januario indictionis secundæ in exsilium pulsi sunt. Hue codem anno erogato in milites stipendio ad Stromonem, Bulgari irruentes illud interceperunt, auri libras, centum supra mille, varía exercitus plebe trucidata cum ipso duce et pluribus-opti- matibus: aderant quippe ex aliis quoque themati- bus taxati proceres haud pauci, quorum com- munis fuit jactura: occupatisque universi exerci- tus sarcinis, Bulgari rediere. Hoc etiam anno ante Paschatis solemnia Crummus Bulgarorum princeps, expeditione suscepta, et instructo in Sardica exercitu, qua dolis, qua pactis, urbem cepit, ct es Romanis agminibus, promiscua privatorum hominum plebe baud numerata, militum millia sex interfecit. Nicephorus autem feria tertia salu- taris Dominicæ passionis hebdomadis adversus cum egressus, nihil laude dignum edidit, quinimo ducibus fuga sibi saluten consulentibus, veniam- que pro animi parvitate admissa petentibus cam denegavit, et in hostium partes transire compulit, inter quos Euthymius spatharius instruendarunı belli machinarumn peritissimus exstitit. Nicephorus autem proprio dedecori daturus accessionem, per- ctum Paschatis festum in Crummi aula se per- egisse mentius, ctiam Sardicam ab hostibus reli- clam restaurare volentem obsistentis exercitus vim LECTIONES. add. ex A. vulg. vulg. add. ex vulg. vulg. vulg. * aut. ex A. add. ex rulg. JAC. GOARI NOTÆ. lum. lacum ac procerum opera suadendum turbis, ut ima - peratori pro ædificio supplicent. Sic homo astutus, ad trahendos in invidiam milites, aut duris labori- bus mancipandos, ex quo secuta eorum seditio. COMBEFIS. 1. Κρούμμος ὁ τῶν Β. Α, ὁ Κροῦμμ. τῶν Β. vulg. (28) De Charitonis laura diximus ad Syncel- (39) Adrersantes milites veritum auctorem esse,
PG 108:975πολλάκις γὰρ κατ’ αὐτῶν ἐγκαλῶν ἠγανακτήθη, τοῖς πρὸς ἀλλήλους ἐχθραίνουσι σφόδρα συγχαίρων, ἐπιτωθάζων παντὶ Χριστιανῷ φιλοῦντι τὸν πλησίον ὡς ἀνατροπεὺς τῶν θείων ἐντολῶν· καὶ διὰ σπουδῆς ἦν αὐτῷ δίκας ἀλόγους καὶ εὐλόγους παντὶ Χριστιανῷ κινεῖν ἐν τῷ κολαστηρίῳ τῆς Μαγναύρας, πρὸς τὸ μηδένα σχολάζειν κατὰ τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ. τοὺς στρατιωτικοὺς ἄρχοντας δουλικῶς χρᾶσθαι τοῖς ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς ἐκέλευσε καταγομένους αὐθεντικῶς ἐν τοῖς ἐπισκοπείοις καὶ μοναστηρίοις, καὶ καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν. τοὺς ἀπ’ αἰῶνος ἀναθεμένους τῷ θεῷ χρυσᾶ ἢ ἀργυρᾶ σκεύη ἔψεγεν, καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ κοινοῦσθαι ἄξιον ἐδογμάτιζεν, ὡς Ἰούδας τὸ δεσποτικὸν μῦρον. τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς ἅπαντας ὡς ἀκυβερνήτους ἐμέμφετο, καθόλου τὴν πρόνοιαν ἀναιρῶν καὶ μηδένα λέγων γίνεσθαι τοῦ κρατοῦντος δυνατώτερον, εἰ βούλοιτο ὁ κρατῶν ἐντρεχῶς ἄρχειν. ἀλλ’ ἐματαιώθη ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτοῦ ὁ θεόκταντος.ἰδίων ἀρχόντων ὥρᾳ ἕκτῃ, καὶ ἐπελθόντες διαβρής σουσι τὰς σκηνὰς αὐτῶν. Ελθόντες δὲ ἕως τῆς βα σιλικής, ύβρεσι πολλαῖς καὶ ἀραῖς αὐτὸν ἔβαλλον, μηκέτι φέρειν τὴν ἄμετρον αὐτοῦ φιλαργυρίαν καὶ κακομήχανον αὐτοῦ γνώμην ἐξομνύμενοι. Ὁ δὲ τῷ άθρόῳ τῆς στάσεως σφόδρα καταπτοηθείς, καὶ ἀνα- στὰς τῆς τραπέζης, πρῶτον μὲν διὰ Νικηφόρου καὶ Πέτρου τῶν πατρικίων ὅρκοις καὶ οι πιθανολογίαις κατευνάζειν ἐπειρᾶτο ε τὸ στράτευμα. Οἱ δὲ μικρὸν παυσάμενοι, βουνόν τινα κατέλαβον οἱ τρισάθλιοι τῆς ἐν χερσὶν ἐπιλαθόμενοι πράξεως, το, Κύριε, ἐλέησον, ἀναβοῶντες, ὡς ἐπί τινι σεισμῷ ἢ ἀνομβρία. Ο πρὸς πᾶσαν κακουργίαν έτοιμος, λαθραίαις δωρεαίς διὰ τῆς νυκτὸς τοὺς πολλοὺς τῶν ἀρχόντων ἐξαπα τήσας, τῇ ἐπαύριον αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ μέσος ἐλθὼν Β τοῖς ὄχλοις διελέχθη περὶ πάσης ευημερίας ἔρχας το διαβρήσα. Α, διαρήσα. φριχτοῖς αὐτοὺς διαβεβαιωσάμενος καὶ τὰ τῆς ἴσης πρὸς τὰ τέκνα στοργής. Καὶ παραυτίκα τὴν βασιλίδα καταλαμβάνει, Θεοδόσιον πατρίκιον καὶ προμο κρί νιον, τὸ ἐπίκλην Σαλιβαράν (50), Κάσας εἰς τὸ κατα- μαθεῖν· δι' ἀλλήλων τοὺς πασιάσαντας. Ἐν δὲ τῷ επανέρχεσθαι τὰ πλήθη ῥογεύειν αὐτοὺς προσποιη σάμενος, κατὰ τὸν ᾿Αγιου Μάμαντα δαρμούς τε επί κουραῖς καὶ ἐξορίαις τους πλείστους τιμωρησάμενος, εἰς Χρυσόπολιν τοὺς πολλοὺς διεβίβαζεν, κατα κα τήσας τους τηλικούτους φοβερούς όρους. Οι τὴν συμφορὰν Πύρινον ποταμὸν τὸ πέραμα (51) προσ ηγόρευσαν. ἐς Δ. Μ. 6309. - Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος μετά τὰς ἀθίους ἐπεξελεύσεις (32), τα στρατεύματα πάντη οι ταπεινῶσαι σκεψάμενος, Χριστιανοὺς ἀπο- κίας ἐκ παντὸς θέματος ἐπὶ τὴν Σκλαβενία, γενέσθαι προσέταξεν, τὰς δὲ τούτων ὑποστάσει; πιπράσκεσθαι, καὶ ἦν αἰχμαλωσίας οὐκ ἔλαττον το ' πράγμα, πολλῶν ἐξ ἀνοίας βλασφημούντων καὶ έχθρῶν ἐφόδους αιτούντων, ἑτέρων δὲ περὶ τοὺς γονικούς τάφους θρηνούντων καὶ τοὺς ἀποθανόντας μακαριζόντων. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ “ ἀγχόναις ἐχρήσαντο πρὸς ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν. Τά τε γὰρ προσόντα δυσκίνητα συνεπιφέρεσθαι ἠδυνάτουν, καὶ τὴν ἐκ γονικῶν πόνων κτισθεῖσαν ύπαρξιν όλλυμένην χώρων, καὶ πᾶσα τοὺς πάντας εἶχεν ἀμηχανία, τῶν μὲν πενήτων ἐν τούτοις καὶ τοῖς ἑξῆς ῥηθησομένοις, τῶν ἄρχοις καὶ Α Γ, ὅρκοις αὐτοὺς καὶ νπές. τα ἐπειρᾶτο τὸ στρατ. Δ ε τ, αὐτοὺς ἐπειρᾶτο καὶ φοβ. Α. το έπεξελ. Α. ύπεξ. ναίς. Η πάντη Α, πάντα ἀποικίας Α Γ, ἀποικίσας τὰς Σκλαυϊνίας Δ. Η γενέσθαι κ. Δ. . “ περὶ Α. οι καὶ Α, καὶ οἱ σαλιβάριν, εἰ παλιβάρι, ξύλοις, Πέρα, πέραν τοῦ πορθμού. THEOPHANIS merito timuisse, quod nimirum ab urbe reparanda A ductorum suorum et procerum opera, copiæ omnes imperatorem violenter deterruerint, ipse per lille- ras persuadere conatus est. At isti totum drama maligna ejus vafritie compositum et instructum attendentes, in eum et proprios ductores circa horam sextam tumultuantur ac impetu facto, cversis et laceratis corum tentoriis, ad imperato- riam usque progressi principem ipsum contumeliis et maledictis appetebant, inexplebilem ejus circa divitias libidinem et scelestum ejus animum se non ultra toleraturos jurali. Ille subito violentoque motu exterritus, exsurgit e mensa, et per Nice- phorum Petrumque patricios jusjurandis et apuis ad suadendum verbis cos demulcere parat. Tum . illi a tumulta leviter abstinentes, collem quemdam occupant, mirelli propositi facile confciendi im- -memores, illud, Domine, miserere, quasi terra mo- Luis earn conquassaret, vel diuina imbris penuria acrem detineret, inclamant. Nicephorus utpote ad omnem malitiam exercitatus, muneribus per noctem clam distributis, varios exercitus duces sibi de Tinctos seducens, ipse corum medius, insequenti die ad exercitum procedens, de suo erga eos affectu deque sua erga ipsos æque ac filios propen- sione jusjurandis etiam tremendis certiores fa- cturus disserit. Ac confestim in urbem imperatricem convolat, Theodosio patricio et pr. miserinio, cui cognomen Salibaras, dignoscendis per mutuas ipsorum accusationes tumultus aucto- ribus, relicto. Militaribus autem copiis in urbem reversis, simulata stipendii erogatione, in varios ex militibus verberum tunsione, capillorum rasura, et exsiliis ad sanctum Mamantem animadvertit, ac demum tantis ac tam horrendis sacramentis summo contemptu quasi ad pedes conculcatis, plurimos Chrysopolim in exsilium deportavit. Illi tanta calamitate perculsi, portus trajectui igni amnis nomen indidere. - A. C. 802. Hoc anno Nicephorus, datis in C publicum veteratorise et a Deo penitus alienæ sun mentis per calliditates et astutias tot indiciis, mili- tares copias aligere ac deprimere meditates, milites Christianos ex unoquoque themate patriam dese- rere, et facultatibus divenditis in Sclaviniam ini- grare edicte premigato sanxit. Exstitit istud capil- vitate inducta non miuus borrendum spectaculum. Multi siquidem ad exsecrationes et diras evomen- das ex mentis alienatione converti, isti inimicas excursiones peroptare, alii a paternis sepulcris extorres se ipsos lugere, et vita functos præ se beatos prædicare; fuerunt qsiam qui laqueis a præ- sentibus calamitatibus libertatem quæsierint, bona siquidem immobilia secum una circumferre non vulg. A. VARIÆ LECTIONES. *e aútoù add. ex A. vulg. vulg. “ vulg. “ add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. – et magis barbare frenui. trajiciendum, a quo Galate oppidi regio quod De quo alibi. et Suid., contra nimirum fidem juramenti; de pœna enim superiori anno militibus tumultuanti- bus irrogata sermo, ad alios etiam isto proda- cla. CONBEFIS. (30) Frenorum opificem interpretor: σαλιάριον, D (31) Freinas portus CP. lintrihus, περαματικούς (32) Pest impias animadversiones, ut Irene Anas!.
τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ ἰνδικτιῶνος τῷ α σαββάτῳ τῶν νηστειῶν ὑπαντηθέντες οἱ Σαρακηνοὶ εἰς Εὐχάϊταν Λέοντι, στρατηγῷ τῶν Ἀρμενιάκων, σὺν τῇ ῥόγᾳ τοῦ θέματος ταύτην ἀφείλαντο σὺν πολλῷ πλήθει λαοῦ. τάλαντα δὲ ἦν ιγ γινόμενα λίτραι ατ· καὶ οὐδ’ οὕτως ἠλέγχετο Νικηφόρος τῆς πλεονεξίας παύσασθαι. ἐπὶ τοσούτοις οὖν σημείοις ὁ νέος Ἀχαὰβ μὴ παιδευθείς, ὁ Φαλάριδος καὶ Μίδου ἀπληστότερος, κατὰ Βουλγάρων παρατάττεται ἅμα Σταυρακίῳ, τῷ υἱῷ αὐτοῦ. καὶ τῇ τοῦ Μαί̈ου μηνὸς τῆς βασιλίδος ἐξιὼν ἐκέλευσε Νικήτᾳ, πατρικίῳ καὶ γενικῷ λογοθέτῃ, τὰ δημόσια τέλη τῶν ἐκκλησιῶν καὶ μοναστηρίων ἀναβιβάσαι καὶ ὀκτὼ ἐτῶν ὀπισθοτελείας τοὺς τῶν ἀρχόντων ἀπαιτηθῆναι οἴκους. καὶ ἦν θρῆνος μέγας. ἐγκαλούμενος δὲ ὑπό τινος γνησίου θεράποντος, Θεοδοσίου φημί, τοῦ Σαλιβαρᾶ πατρικίου ὄντος, ὅτι πάντες καταβοῶσιν ἡμῶν, δέσποτα, καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ πάντες ἐπιχαρήσονται τῇ πτώσει ἡμῶν· ἔφη πρὸς αὐτόν· εἰ ὁ θεὸς σκληρύνων ἐσκλήρυνε τὴν καρδίαν μου, ὡς τοῦ Φαραώ, τί ἀγαθὸν ἔσται τοῖς ὑπὸ χεῖρά μου; παρὰ Νικηφόρου, Θεοδόσιε, μὴ ἐκδέχου πλὴν τῶν ὁρωμένων σοι.ἰδίων ἀρχόντων ὥρᾳ ἕκτῃ, καὶ ἐπελθόντες διαβρής σουσι τὰς σκηνὰς αὐτῶν. Ελθόντες δὲ ἕως τῆς βα σιλικής, ύβρεσι πολλαῖς καὶ ἀραῖς αὐτὸν ἔβαλλον, μηκέτι φέρειν τὴν ἄμετρον αὐτοῦ φιλαργυρίαν καὶ κακομήχανον αὐτοῦ γνώμην ἐξομνύμενοι. Ὁ δὲ τῷ άθρόῳ τῆς στάσεως σφόδρα καταπτοηθείς, καὶ ἀνα- στὰς τῆς τραπέζης, πρῶτον μὲν διὰ Νικηφόρου καὶ Πέτρου τῶν πατρικίων ὅρκοις καὶ οι πιθανολογίαις κατευνάζειν ἐπειρᾶτο ε τὸ στράτευμα. Οἱ δὲ μικρὸν παυσάμενοι, βουνόν τινα κατέλαβον οἱ τρισάθλιοι τῆς ἐν χερσὶν ἐπιλαθόμενοι πράξεως, το, Κύριε, ἐλέησον, ἀναβοῶντες, ὡς ἐπί τινι σεισμῷ ἢ ἀνομβρία. Ο πρὸς πᾶσαν κακουργίαν έτοιμος, λαθραίαις δωρεαίς διὰ τῆς νυκτὸς τοὺς πολλοὺς τῶν ἀρχόντων ἐξαπα τήσας, τῇ ἐπαύριον αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ μέσος ἐλθὼν Β τοῖς ὄχλοις διελέχθη περὶ πάσης ευημερίας ἔρχας το διαβρήσα. Α, διαρήσα. φριχτοῖς αὐτοὺς διαβεβαιωσάμενος καὶ τὰ τῆς ἴσης πρὸς τὰ τέκνα στοργής. Καὶ παραυτίκα τὴν βασιλίδα καταλαμβάνει, Θεοδόσιον πατρίκιον καὶ προμο κρί νιον, τὸ ἐπίκλην Σαλιβαράν (50), Κάσας εἰς τὸ κατα- μαθεῖν· δι' ἀλλήλων τοὺς πασιάσαντας. Ἐν δὲ τῷ επανέρχεσθαι τὰ πλήθη ῥογεύειν αὐτοὺς προσποιη σάμενος, κατὰ τὸν ᾿Αγιου Μάμαντα δαρμούς τε επί κουραῖς καὶ ἐξορίαις τους πλείστους τιμωρησάμενος, εἰς Χρυσόπολιν τοὺς πολλοὺς διεβίβαζεν, κατα κα τήσας τους τηλικούτους φοβερούς όρους. Οι τὴν συμφορὰν Πύρινον ποταμὸν τὸ πέραμα (51) προσ ηγόρευσαν. ἐς Δ. Μ. 6309. - Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος μετά τὰς ἀθίους ἐπεξελεύσεις (32), τα στρατεύματα πάντη οι ταπεινῶσαι σκεψάμενος, Χριστιανοὺς ἀπο- κίας ἐκ παντὸς θέματος ἐπὶ τὴν Σκλαβενία, γενέσθαι προσέταξεν, τὰς δὲ τούτων ὑποστάσει; πιπράσκεσθαι, καὶ ἦν αἰχμαλωσίας οὐκ ἔλαττον το ' πράγμα, πολλῶν ἐξ ἀνοίας βλασφημούντων καὶ έχθρῶν ἐφόδους αιτούντων, ἑτέρων δὲ περὶ τοὺς γονικούς τάφους θρηνούντων καὶ τοὺς ἀποθανόντας μακαριζόντων. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ “ ἀγχόναις ἐχρήσαντο πρὸς ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν. Τά τε γὰρ προσόντα δυσκίνητα συνεπιφέρεσθαι ἠδυνάτουν, καὶ τὴν ἐκ γονικῶν πόνων κτισθεῖσαν ύπαρξιν όλλυμένην χώρων, καὶ πᾶσα τοὺς πάντας εἶχεν ἀμηχανία, τῶν μὲν πενήτων ἐν τούτοις καὶ τοῖς ἑξῆς ῥηθησομένοις, τῶν ἄρχοις καὶ Α Γ, ὅρκοις αὐτοὺς καὶ νπές. τα ἐπειρᾶτο τὸ στρατ. Δ ε τ, αὐτοὺς ἐπειρᾶτο καὶ φοβ. Α. το έπεξελ. Α. ύπεξ. ναίς. Η πάντη Α, πάντα ἀποικίας Α Γ, ἀποικίσας τὰς Σκλαυϊνίας Δ. Η γενέσθαι κ. Δ. . “ περὶ Α. οι καὶ Α, καὶ οἱ σαλιβάριν, εἰ παλιβάρι, ξύλοις, Πέρα, πέραν τοῦ πορθμού. THEOPHANIS merito timuisse, quod nimirum ab urbe reparanda A ductorum suorum et procerum opera, copiæ omnes imperatorem violenter deterruerint, ipse per lille- ras persuadere conatus est. At isti totum drama maligna ejus vafritie compositum et instructum attendentes, in eum et proprios ductores circa horam sextam tumultuantur ac impetu facto, cversis et laceratis corum tentoriis, ad imperato- riam usque progressi principem ipsum contumeliis et maledictis appetebant, inexplebilem ejus circa divitias libidinem et scelestum ejus animum se non ultra toleraturos jurali. Ille subito violentoque motu exterritus, exsurgit e mensa, et per Nice- phorum Petrumque patricios jusjurandis et apuis ad suadendum verbis cos demulcere parat. Tum . illi a tumulta leviter abstinentes, collem quemdam occupant, mirelli propositi facile confciendi im- -memores, illud, Domine, miserere, quasi terra mo- Luis earn conquassaret, vel diuina imbris penuria acrem detineret, inclamant. Nicephorus utpote ad omnem malitiam exercitatus, muneribus per noctem clam distributis, varios exercitus duces sibi de Tinctos seducens, ipse corum medius, insequenti die ad exercitum procedens, de suo erga eos affectu deque sua erga ipsos æque ac filios propen- sione jusjurandis etiam tremendis certiores fa- cturus disserit. Ac confestim in urbem imperatricem convolat, Theodosio patricio et pr. miserinio, cui cognomen Salibaras, dignoscendis per mutuas ipsorum accusationes tumultus aucto- ribus, relicto. Militaribus autem copiis in urbem reversis, simulata stipendii erogatione, in varios ex militibus verberum tunsione, capillorum rasura, et exsiliis ad sanctum Mamantem animadvertit, ac demum tantis ac tam horrendis sacramentis summo contemptu quasi ad pedes conculcatis, plurimos Chrysopolim in exsilium deportavit. Illi tanta calamitate perculsi, portus trajectui igni amnis nomen indidere. - A. C. 802. Hoc anno Nicephorus, datis in C publicum veteratorise et a Deo penitus alienæ sun mentis per calliditates et astutias tot indiciis, mili- tares copias aligere ac deprimere meditates, milites Christianos ex unoquoque themate patriam dese- rere, et facultatibus divenditis in Sclaviniam ini- grare edicte premigato sanxit. Exstitit istud capil- vitate inducta non miuus borrendum spectaculum. Multi siquidem ad exsecrationes et diras evomen- das ex mentis alienatione converti, isti inimicas excursiones peroptare, alii a paternis sepulcris extorres se ipsos lugere, et vita functos præ se beatos prædicare; fuerunt qsiam qui laqueis a præ- sentibus calamitatibus libertatem quæsierint, bona siquidem immobilia secum una circumferre non vulg. A. VARIÆ LECTIONES. *e aútoù add. ex A. vulg. vulg. “ vulg. “ add. ex vulg. JAC. GOARI NOTÆ. – et magis barbare frenui. trajiciendum, a quo Galate oppidi regio quod De quo alibi. et Suid., contra nimirum fidem juramenti; de pœna enim superiori anno militibus tumultuanti- bus irrogata sermo, ad alios etiam isto proda- cla. CONBEFIS. (30) Frenorum opificem interpretor: σαλιάριον, D (31) Freinas portus CP. lintrihus, περαματικούς (32) Pest impias animadversiones, ut Irene Anas!.
PG 108:979ταῦτα, κύριος οἶδεν, αὐτὸς ἐγὼ ζώσῃ φωνῇ ὁ συγγραφόμενος ἀκήκοα παρὰ Θεοδοσίου. ἐπισυνάξας δὲ τὰ στρατεύματα, οὐ μόνον ἐκ Θρᾴκης, ἀλλὰ καὶ τῶν περατικῶν θεμάτων, πένητάς τε πολλοὺς ἰδίοις ὀψωνίοις σφενδόναις καὶ ῥάβδοις ὡπλισμένους, βλασφημοῦντας ἅμα τοῖς στρατεύμασιν, ἤλασε κατὰ Βουλγάρων. Κροῦμμος δὲ τὰ πλήθη φοβηθείς, ὄντων αὐτῶν ἐν Μαρκέλλαις, ᾐτεῖτο εἰρήνην. ὁ δὲ ταῖς οἰκείαις κακοβουλίαις καὶ ταῖς τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ συμβούλων εἰσηγήσεσι διεκωλύθη, καὶ μετὰ πολλὰς περιαγωγὰς δι’ ἀβάτων τόπων ῥιψοκινδύνως ὁ θρασύδειλος εἰσέρχεται εἰς Βουλγαρίαν τῇ κ τοῦ Ἰουλίου μηνὸς (κυνὸς ἦν ἐπιτολὴ πανολέθριος), συχνῶς ἐπιφθεγγόμενος τό, τίς πορεύσεται καὶ ἀπατήσει τὸν Ἀχαάβ; λέγων, ὅτι κἂν ὁ θεὸς κἂν ὁ ἀντικείμενος ἕλκει ἄκοντα. πρὸ δὲ τοῦ εἰσελθεῖν αὐτόν, Βυζάντιος, ὁ τούτου ἐπιστήθιος οἰκέτης, πρὸς Κροῦμμον ἀπὸ Μαρκέλλων προσέφυγε συναρπάσας ἐσθῆτα βασιλικὴν καὶ χρυσίου λίτρας ρ. πολλοὶ δὲ τὴν τούτου φυγὴν ἐπὶ κακῷ Νικηφόρῳ οἰωνίσαντο.Β " Δ πλεονεξίας αὐτοῦ πολυμήχανον. Τὰ γὰρ κατὰ τὴν βασιλίδς τοῖς ἐν τέλει καὶ μέσοις καὶ εὐτελέσιν ἐν δειχθέντα δεινά πέρα συγγραφής, τοὺς μὲν ἐν ιχνεύοντος οι όπως οίκοι ζῶσιν, καὶ καθυποβάλλον της τοῖς πονηροῖς τῶν οἰκετῶν διαβάλλειν τους δεσπότας, καὶ ἐν ἀρχαῖς δῆθεν διστάζοντος ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, ἔπειτα βεβαιοῦντος τάς σ' συκοφαν τίας, τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ ἀσήμων κατ' επισήμων ἔδρα, τιμῶν ἀξιῶν τοὺς εὖ διαβάλλοντας ", τῶν δὲ οίκων πολλοὺς τῶν οἰκητόρων ἀπὸ πρώτης εἰς τρίτης γενεὰν ἐξανέστρεψεν, ἐλπίδι τοῦ τάχιστα τούτους εκπεσεῖν καὶ ὑπ' αὐτοῦ κληρονομηθῆναι. "Αξιον δ τι καὶ ἐν ἡδύσματος ή παραδείγματος Ένεκα μνη σθῆναι καὶ τούτου. Κηρουλλάριος τις ἦν ἐν τῷ φέρε ἐκ τῶν ἰδίων πόνων ἀνενδεής. Τοῦτον μετασταλά μενος ὁ παμφάγο; φησί· θὲς τὴν χεῖρά σου ἐπὶ " τῆς κεφαλῆς μου, καὶ ὅμοσόν μοι τὸν πόσος το χρυσός ἐστι. Ὁ δὲ μικρὸν ὡς ἀνάξιος δῆθεν παραι τούμενος, ἐδιάσθη τοῦτο παρ' αὐτοῦ ποιῆσαι, καὶ λίτρας ἑκατὸν ἐξειπεῖν ἔχειν. Καὶ τοῦτο κατὰ τὴν ώμαν προσέταξεν ἐνεχθῆναι, φήσας· Σὺ τί χρεία ἔχεις περισπασμού, συναρίστησόν μοι, καὶ ἄρον Η νομίσματα ἑκατόν, καὶ πορεύου ἀρκούμενος. Α. Μ. 6305. -- Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος τάς " κατά Χριστιανῶν το επέτεινεν ἐποψίας ἀθέους ἐξ. αγορασμούς τε παντοίων ἀλόγων, βοσκημάτων σε καὶ καρπῶν, ἀδίκους δημεύσεις τε καὶ ζημίας των ἐν τέλει λογισμοῖς ἐν πλοίοις, ὁ πᾶσι νομοθετῶν τὴ μὴ τοκίζειν, καὶ ἄλλας μυρίας κακῶν ἐπινοίας, ὧν ἢ κατὰ μέρος ἱστορία φορτικὴ τοῖς ἐπιτετμημένα ζη· τοῦσι πέφυκε μανθάνειν τὰ πράγματα. Τῇ δὲ πρώτη τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός ἡμέρα τρίτη, σπασάμενός τη ἀφανὴς ἐν σχήματι μοναχού ξίφος τινὸς τὸ τῶν στρι τενομένων, εἰσέδραμεν ἐν τῷ παλατίῳ Νικηφόρα ἀνελεῖν ζητῶν. Τῶν δὲ τὸ περιεστώτων δύο διατρεχόν των καὶ ἐπιδραμόντων αὐτῷ, δεινῶς ἐπλήγησαν ὑπ αὐτοῦ. Συλληφθεὶς δὲ, καὶ πολλὰ τιμωρηθεὶς δαιμονί προεφασίσατο, μηδένα το συκοφαντήσας. Ὁ δὲ τοῦτο ἐν τῷ ξύλῳ κατησφαλίσατο σὺν τοῖς πάσχουσι, επ' πολλοὶ ἐντεῦθεν οἰωνίσαντο μεγάλου κακού σημείο εἶναι τοῦτο τοῖς το κρατοῦσι καὶ τοῖς ὑπὸ χείρα καθάπερ καὶ ἐπὶ τοῦ το δυσσεβοῦς Νεστορίου γέγονεν Τῶν δὲ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιανῶν καλουμέ νων 10, καὶ ᾿Αθιγγάνων (30) τῶν κατὰ Φρυγίαν και σε ἀνιχνεύοντος, ὅπως Α, ἀνιχνεύοντας, ὅπως », ἀνιχνεύοντας όσοι το καθυποβάλλοντος Α. καθυποβάλ λων τυίg. να διστάζοντας βεβαιοῦντας ε' τὰς Α. * εὖ διαβάλλοντας] ἐνδιαβ. Α, εὐδια * και το ἐπὶ Α, κατὰ τὰς Α, τῆς τ ἐπινοίας Χριστ ἐπαγορ. Α. τινός Α, τινῶν δὲ Α. το μηδένα Δ. μηδέ τινα ν ἐντεῦθεν] λοιπὸν Δ το καὶ ἐπὶ τοῦ, Α, ἐπὶ τοῦ νυίς. " καλουμένων Δ, λεγομ. THEOPHANIS quanti ab eo estimata essent, emere præcepit. Decimum : collectis in unumn insignioribus Gpoleos 'naucleris, unicuique duodecim auri libras dedit, ea lege, ut in singula numismata quatuor ceratia in foenus penderent, ac nibilosecius consueta navigio- rum vectigalia reddere cogerentur. Ista ex mukis pauca compendio in medium protuli, ex quibus varias cjus ad omne rapinæ atque injustitiæ genus artes commonstraren. Quas enim is imperatrice urbe summi, medii atque infìmi loci hominibus injurias intulit, plures sunt, quam ut perscribi possint, dum ipse videlicet perquireret, quomodo unusquisque domi viveret, servosque ad calumnias in dominos struendas impelleret, qui quidem initio criminationes allatas in dubium revo- care simulans, eas postea comprobabat atque con- frabat, idque præcipue in ignobilibus adversus illustres viros admittebat, homines ad deferendum idoneos premiis atque honoribus aficiens. Prater- ea patres familias quamplurimos a prima ad ter- tials generationem domibus exturbavit, spe fretus, quo citius ruerent, co citius iHorum hæreditates ad se deyenwras. vero etiam dignum est quod memoriæ tradam, tam voluptati, quam utiti exemplo futurum. Agebat in fore cereorum quidam ven- ditor ex propriis laboribus nonnullas facultates adeptus. Eum ad se accersitum belluo ille pecunis: rum sie alloquitur: Apposita capiti meo manu, jura.quanta tibi eit auri copia. Is tanquam indignes manum extendere recusans et exsequi compulsus, centum auri libras possidere fassus est, quas imperator quantocius proferri cum jussisset : Quid, inquit, tibi ea sollicitudine opus est? Prande mean, et acceptis tibi nummis centum, in domum tuam contentus discede. A. C. 803. Hoc anno Nicephorus, qui lege C sancita fœnora exercenda prohibuit, solitas sibi at Deo invisas Christianorum inspectiones, bonoruın omnium et animalium, pabulorum, et fructuum ini- quas proscriptiones, usuras de navigiis captatas, aliaque mala infinita prorogavit in pejus, quorum narratio ex parte instituta molesta iis sit futura, qui res gestas compendio cognoscere student. Men- sis autem Octobris die primo, hebdomadis feria terlis, quidam incognitus monastico habitu tectus, edueto e cujuspiam militis latere gladio in palatium irruit, Nicephoro mortem inferre meditatus. Astau- tium autem duos eum insequentes ac retinere con- sendentes graviter vulnoravit. Comprehensus ita- que, et formentis examinatus, nullo criminis auctore vel conscio accusato, a dæmonio torqueri se finxit. Imperator virum pedicis ligneis, una cum iis, qui a demone exagitantur, arctari jussit, quod gravis mali tam imperantibus quam subdito cuique im- pendentis portentum dari, quale impii Nestorii temporibus visum, augurati sunt. Porro Manichæo- · - - VARIÆ LECTIONES. D " vulg. vulg. add. ex add. ex A. vulg. νulg. A' add. post vulg. * add. ex vulg. " vulg. JAC. GOARI NOTÆ. reliquiae_ac successores Italis Tsingari, nobis Boe- mi vel Ægyptii, quod ex Oriente profecti in illas partes, et inde versus nos penetrarint. De hemi num istorum fæce tractat abunde Delrio lib. dis quis. magic., cap. r, quest. 8. (39) Be Athinganis nonnulla Balsamo. Eorum
ἐπὶ δὲ τρισὶν ἡμέραις μετὰ τὰς πρώτας συμβολὰς δόξας κατευοδοῦσθαι οὐ τῷ κατευοδοῦντι θεῷ τὰ τῆς νίκης ἐπέγραφεν, ἀλλὰ Σταυρακίου μόνου τὴν εὐτυχίαν καὶ εὐβουλίαν ἐκήρυττε καὶ τοῖς κωλύουσι τὴν εἴσοδον ἄρχουσιν ἠπείλει. ἄλογα δὲ ζῶα καὶ βρέφη καὶ πᾶσαν ἡλικίαν ἀνηλεῶς φονεύεσθαι προσέταξε καὶ τὰ τῶν ὁμοφύλων νεκρὰ σώματα ἄταφα εἴασε μόνης ἐπιμελούμενος τῆς τῶν σκύλων συλλογῆς, κλεῖθρα δὲ καὶ σφραγῖδας τοῖς ταμείοις Κρούμμου ἐπιθεὶς ὡς ἴδια λοιπὸν ἠσφαλίσατο. ὦτα γοῦν καὶ ἕτερα μέλη Χριστιανῶν ἁψαμένων τῶν σκύλων ἀπέτεμε καὶ τὴν λεγομένην αὐλὴν τοῦ Κρούμμου ἐνέπρησεν, ἐκείνου σφόδρα ταπεινουμένου καὶ δηλοῦντος, ὅτι ἰδού, νενίκηκας. λάβε οὖν, εἴ τί σοι ἀρεστόν ἐστιν, καὶ ἔξελθε ἐν εἰρήνῃ. ὁ δὲ τῆς εἰρήνης ἐχθρὸς ταύτην οὐ προσήκατο· ἐφ’ οἷς [καὶ] χαλεπήνας ἐκεῖνος τὰς τῆς χώρας εἰσόδους καὶ ἐξόδους· περιπεφραγμένας ξυλίνοις ὀχυρώμασι πέμψας κατησφαλίσατο. Νικηφόρος δὲ τοῦτο γνούς, εὐθέως ὡς ἐμβρόντητος, ὅ τι πράξοι, ἠγνόει περιάγων. καὶ τοῖς συνοῦσι τὰ τῆς ἀπωλείας ἔλεγεν, ὅτι κἂν πτερωτοὶ γενώμεθα, μηδεὶς ἐλπίσοι διαφυγεῖν τὸν ὄλεθρον.Β " Δ πλεονεξίας αὐτοῦ πολυμήχανον. Τὰ γὰρ κατὰ τὴν βασιλίδς τοῖς ἐν τέλει καὶ μέσοις καὶ εὐτελέσιν ἐν δειχθέντα δεινά πέρα συγγραφής, τοὺς μὲν ἐν ιχνεύοντος οι όπως οίκοι ζῶσιν, καὶ καθυποβάλλον της τοῖς πονηροῖς τῶν οἰκετῶν διαβάλλειν τους δεσπότας, καὶ ἐν ἀρχαῖς δῆθεν διστάζοντος ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, ἔπειτα βεβαιοῦντος τάς σ' συκοφαν τίας, τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ ἀσήμων κατ' επισήμων ἔδρα, τιμῶν ἀξιῶν τοὺς εὖ διαβάλλοντας ", τῶν δὲ οίκων πολλοὺς τῶν οἰκητόρων ἀπὸ πρώτης εἰς τρίτης γενεὰν ἐξανέστρεψεν, ἐλπίδι τοῦ τάχιστα τούτους εκπεσεῖν καὶ ὑπ' αὐτοῦ κληρονομηθῆναι. "Αξιον δ τι καὶ ἐν ἡδύσματος ή παραδείγματος Ένεκα μνη σθῆναι καὶ τούτου. Κηρουλλάριος τις ἦν ἐν τῷ φέρε ἐκ τῶν ἰδίων πόνων ἀνενδεής. Τοῦτον μετασταλά μενος ὁ παμφάγο; φησί· θὲς τὴν χεῖρά σου ἐπὶ " τῆς κεφαλῆς μου, καὶ ὅμοσόν μοι τὸν πόσος το χρυσός ἐστι. Ὁ δὲ μικρὸν ὡς ἀνάξιος δῆθεν παραι τούμενος, ἐδιάσθη τοῦτο παρ' αὐτοῦ ποιῆσαι, καὶ λίτρας ἑκατὸν ἐξειπεῖν ἔχειν. Καὶ τοῦτο κατὰ τὴν ώμαν προσέταξεν ἐνεχθῆναι, φήσας· Σὺ τί χρεία ἔχεις περισπασμού, συναρίστησόν μοι, καὶ ἄρον Η νομίσματα ἑκατόν, καὶ πορεύου ἀρκούμενος. Α. Μ. 6305. -- Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος τάς " κατά Χριστιανῶν το επέτεινεν ἐποψίας ἀθέους ἐξ. αγορασμούς τε παντοίων ἀλόγων, βοσκημάτων σε καὶ καρπῶν, ἀδίκους δημεύσεις τε καὶ ζημίας των ἐν τέλει λογισμοῖς ἐν πλοίοις, ὁ πᾶσι νομοθετῶν τὴ μὴ τοκίζειν, καὶ ἄλλας μυρίας κακῶν ἐπινοίας, ὧν ἢ κατὰ μέρος ἱστορία φορτικὴ τοῖς ἐπιτετμημένα ζη· τοῦσι πέφυκε μανθάνειν τὰ πράγματα. Τῇ δὲ πρώτη τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός ἡμέρα τρίτη, σπασάμενός τη ἀφανὴς ἐν σχήματι μοναχού ξίφος τινὸς τὸ τῶν στρι τενομένων, εἰσέδραμεν ἐν τῷ παλατίῳ Νικηφόρα ἀνελεῖν ζητῶν. Τῶν δὲ τὸ περιεστώτων δύο διατρεχόν των καὶ ἐπιδραμόντων αὐτῷ, δεινῶς ἐπλήγησαν ὑπ αὐτοῦ. Συλληφθεὶς δὲ, καὶ πολλὰ τιμωρηθεὶς δαιμονί προεφασίσατο, μηδένα το συκοφαντήσας. Ὁ δὲ τοῦτο ἐν τῷ ξύλῳ κατησφαλίσατο σὺν τοῖς πάσχουσι, επ' πολλοὶ ἐντεῦθεν οἰωνίσαντο μεγάλου κακού σημείο εἶναι τοῦτο τοῖς το κρατοῦσι καὶ τοῖς ὑπὸ χείρα καθάπερ καὶ ἐπὶ τοῦ το δυσσεβοῦς Νεστορίου γέγονεν Τῶν δὲ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιανῶν καλουμέ νων 10, καὶ ᾿Αθιγγάνων (30) τῶν κατὰ Φρυγίαν και σε ἀνιχνεύοντος, ὅπως Α, ἀνιχνεύοντας, ὅπως », ἀνιχνεύοντας όσοι το καθυποβάλλοντος Α. καθυποβάλ λων τυίg. να διστάζοντας βεβαιοῦντας ε' τὰς Α. * εὖ διαβάλλοντας] ἐνδιαβ. Α, εὐδια * και το ἐπὶ Α, κατὰ τὰς Α, τῆς τ ἐπινοίας Χριστ ἐπαγορ. Α. τινός Α, τινῶν δὲ Α. το μηδένα Δ. μηδέ τινα ν ἐντεῦθεν] λοιπὸν Δ το καὶ ἐπὶ τοῦ, Α, ἐπὶ τοῦ νυίς. " καλουμένων Δ, λεγομ. THEOPHANIS quanti ab eo estimata essent, emere præcepit. Decimum : collectis in unumn insignioribus Gpoleos 'naucleris, unicuique duodecim auri libras dedit, ea lege, ut in singula numismata quatuor ceratia in foenus penderent, ac nibilosecius consueta navigio- rum vectigalia reddere cogerentur. Ista ex mukis pauca compendio in medium protuli, ex quibus varias cjus ad omne rapinæ atque injustitiæ genus artes commonstraren. Quas enim is imperatrice urbe summi, medii atque infìmi loci hominibus injurias intulit, plures sunt, quam ut perscribi possint, dum ipse videlicet perquireret, quomodo unusquisque domi viveret, servosque ad calumnias in dominos struendas impelleret, qui quidem initio criminationes allatas in dubium revo- care simulans, eas postea comprobabat atque con- frabat, idque præcipue in ignobilibus adversus illustres viros admittebat, homines ad deferendum idoneos premiis atque honoribus aficiens. Prater- ea patres familias quamplurimos a prima ad ter- tials generationem domibus exturbavit, spe fretus, quo citius ruerent, co citius iHorum hæreditates ad se deyenwras. vero etiam dignum est quod memoriæ tradam, tam voluptati, quam utiti exemplo futurum. Agebat in fore cereorum quidam ven- ditor ex propriis laboribus nonnullas facultates adeptus. Eum ad se accersitum belluo ille pecunis: rum sie alloquitur: Apposita capiti meo manu, jura.quanta tibi eit auri copia. Is tanquam indignes manum extendere recusans et exsequi compulsus, centum auri libras possidere fassus est, quas imperator quantocius proferri cum jussisset : Quid, inquit, tibi ea sollicitudine opus est? Prande mean, et acceptis tibi nummis centum, in domum tuam contentus discede. A. C. 803. Hoc anno Nicephorus, qui lege C sancita fœnora exercenda prohibuit, solitas sibi at Deo invisas Christianorum inspectiones, bonoruın omnium et animalium, pabulorum, et fructuum ini- quas proscriptiones, usuras de navigiis captatas, aliaque mala infinita prorogavit in pejus, quorum narratio ex parte instituta molesta iis sit futura, qui res gestas compendio cognoscere student. Men- sis autem Octobris die primo, hebdomadis feria terlis, quidam incognitus monastico habitu tectus, edueto e cujuspiam militis latere gladio in palatium irruit, Nicephoro mortem inferre meditatus. Astau- tium autem duos eum insequentes ac retinere con- sendentes graviter vulnoravit. Comprehensus ita- que, et formentis examinatus, nullo criminis auctore vel conscio accusato, a dæmonio torqueri se finxit. Imperator virum pedicis ligneis, una cum iis, qui a demone exagitantur, arctari jussit, quod gravis mali tam imperantibus quam subdito cuique im- pendentis portentum dari, quale impii Nestorii temporibus visum, augurati sunt. Porro Manichæo- · - - VARIÆ LECTIONES. D " vulg. vulg. add. ex add. ex A. vulg. νulg. A' add. post vulg. * add. ex vulg. " vulg. JAC. GOARI NOTÆ. reliquiae_ac successores Italis Tsingari, nobis Boe- mi vel Ægyptii, quod ex Oriente profecti in illas partes, et inde versus nos penetrarint. De hemi num istorum fæce tractat abunde Delrio lib. dis quis. magic., cap. r, quest. 8. (39) Be Athinganis nonnulla Balsamo. Eorum
PG 108:981ταῦτα δὲ ἦν ἐφ’ ἡμέρας δύο, πέμπτην καὶ παρασκευήν, τὰ μηχανήματα. καὶ τῇ νυκτὶ τοῦ σαββάτου τάραχοι καὶ ὄχλων ἐνόπλων περὶ Νικηφόρον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἀκουόμεναι παρατάξεις πάντας ἐξενεύρωσαν, πρὸ δὲ τῆς ἡμέρας ἐπελθόντες οἱ βάρβαροι κατὰ τῆς Νικηφόρου σκηνῆς καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μεγιστάνων ἀναιροῦσι τοῦτον οἰκτρῶς, ἐν οἷς ἦν καὶ Ἀέτιος πατρίκιος, καὶ Πέτρος πατρίκιος, καὶ Σισίννιος πατρίκιος ὁ Τριφύλλης, καὶ Θεοδόσιος πατρίκιος ὁ Σαλιβαρᾶς, ὁ πολλὰ λυπήσας καὶ κακὰ ἐνδειξάμενος τῇ μακαρίᾳ Εἰρήνῃ, καὶ ὁ ἔπαρχος πατρίκιος, καὶ Ῥωμανός, πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν, καὶ ἕτεροι πολλοὶ πρωτοσπαθάριοι καὶ σπαθάριοι, καὶ τῶν ταγμάτων οἱ ἄρχοντες, ὅ τε τοῦ ἐκσκουβίτου δομέστικος, καὶ ὁ δρουγγάριος τῆς βασιλικῆς βίγλας, καὶ ὁ τῆς Θρᾴκης στρατηγός, καὶ πολλοὶ ἄρχοντες τῶν θεμάτων σὺν ἀπείροις λαοῖς, πᾶσά τε ἡ τῶν Χριστιανῶν καλλονὴ διεφθάρη· τά τε ὅπλα πάντα ἀπώλοντο, καὶ τὰ τῆς βασιλείας σκεύη. τὰ δὲ τῆς τοιαύτης ἡμέρας ἀκαλλῆ ῥήματα μὴ γένοιτο Χριστιανοὺς ἰδεῖν ἔτι, ὡς παντὸς θρήνου ἐπέκεινα. γέγονε δὲ ταῦτα τῇ κ τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἰνδικτιῶνος δ.Λυκαονίαν, ἀγχιγειτόνων αὐτοῦ, φίλος ἦν διάπυρος, χρησμοῖς καὶ τελεταῖς αὐτῶν ἐπιχαίρων, ἐν οἷς ὅταν Βαρδάνης ὁ πατρίκιος επανέστη αὐτῷ, τούτους προσκαλεσάμενος, ταῖς αὐτῶν μαγγανείαις τοῦτον ὑπέταξεν. Ταῦρον γὰρ ἔν τινι λάκκῳ ἐν σιδηρῷ πάλῳ τὸ ἐκ τῶν κεράτων προσδήσας εἰς γῆν νενει. κότα, οὕτω μυκώμενον καὶ εἰλυσπώμενον οι ἀποκταν θῆναι πεποίηκεν, τὴν δὲ τούτου ἐσθῆτα ἐν μύλωνι ἀλήσας ἀντιστρόφως, καὶ ἐπαοιδίαις χρησάμενος νίκην ήρατο, παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν· οὗτοι χώραν ἔλαβον ἐπὶ τῆς βασι- λείας αὐτοῦ ἀφόβως πολιτεύεσθαι, καὶ πολλοὶ τῶν κουφοτέρων ταῖς ἀθεμίτοις αὐτῶν διεφθάρησαν δό ξαις, ἐν δὲ τῷ Εξακιονίῳ (40) ψευδερημίτης τις Νικόλαος τούνομα καὶ οἱ σὺν αὐτῷ γεγονότες ἦσαν, το καὶ κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἐβλασφήμουν, ὧν ἀντεποιεῖτο Νικηφόρος, καὶ ἐλύπει τὸν ἀρχιερέα καὶ πάντας τοὺς κατὰ Θεὸν ζῶντας. Πολλάκις γὰρ κατ' αὐτῶν ἐγκαλῶν ἠγανακτήθη, τοῖς πρὸς ἀλλήλους ἐχθραίνουσι σφόδρα συγχαίρων, ἐπιτωθάζων παντὶ Χριστιανῷ φιλοῦντι τὸν πλησίον, ὡς ἀνατροπεὺς τῶν θείων ἐντολῶν, καὶ διὰ σπουδῆς ἦν αὐτῷ δίκας ἀλόγους καὶ εὐλόγους παντὶ Χριστιανῷ κινεῖν ἐν τῷ κολαστηρίῳ τῆς Μαγναύρας, πρὸς τὸ μηδένα σχολάζειν κατὰ τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ. Τοὺς στρατιωτικούς ἄρχοντας δουλικώς χρᾶσθαι τοῖς ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς ἐκέλευσεν καταγομένους αὐθεντικῶς ἐν τοῖς ἐπισκοπείοις (41) καὶ μοναστη ρίοις, καὶ καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν κ. Τοὺς ἀπ' αἰῶ νος ἀναθεμένους τῷ Θεῷ. χρυσά ἢ ἀργυρά σκεύη Εξεγεν, καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ κοινοῦσθαι ἄξιον ἐδογμάτιζεν, ὡς Ἰούδας τὸ Δεσποτικόν μύρον. Τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς ἅπαντας ὡς ἀκυβερνήτους εμέμ- φετο, καθόλου τὴν Πρόνοιαν ἀναιρῶν (42), καὶ μηδένα λέγων γίνεσθαι τοῦ κρατοῦντος δυνατώτερον, εἰ βού- λοιτο ὁ κρατῶν ἐντρεχῶς ἄρχειν. Αλλ' ἐματαιώθη ἐν τοῖς διαλογισμοί; αὐτοῦ ὁ θεόκταντος. Τῷ δὲ Φεβρουα ρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ' ἐνδικτιῶνος τῷ πρώτῳ σαββάτῳ τῶν ἁγίων Νηστειῶν ὑπαντηθέντες οἱ Σαρακηνοὶ εἰς Ευχαιτα ο Λέοντι στρατηγῷ τῶν ᾿Αρμενιακῶν σὺν τῇ λόγα τοῦ θέματος, ταύτην οι ἀφείλαντο σὺν πολλῷ πλή. θες λαοῦ. Τάλαντα δὲ ἦν ιγ' (45) γινόμενα λίτραι χί λιας τριακόσιαι· καὶ οὐδ᾽ οὕτως [μὴ παιδευθείς σ] Ελέγχετο Νικηφόρος τῆς πλεονεξίας παύσασθαι. Ἐπὶ τοσούτοις οὖν σημείοις ὁ νέος ᾿Αχαάβ μὴ παιδευθείς, δ' Φαλάριδος καὶ Μίδου ἀπληστότερος, κατὰ Βουλγάρων παρατάττεται ἅμα Σταυρακίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ, καὶ τῇ σε ἐν σιδηροπάλῳ Α. οι ύλης τούμενον Δ, λυοσπώμενον σε αὐτῶν Α δ, αὐτὰ σκεύη !!!. * ἁγίων Εὐχαῖτα Α, Εὐχαῖταν τα ταύτην Α, αὐτὴν σ' γινόμενα Α, Α. γινόμεναι μὴ παιδευθείς Α. CHRONOGRAPHIA. A rum, quos uuuc Paulicianos dicimus, et Atlinga- B norum ex Phrygia et Lycaonia juxta patriam suam erumpentium amicus tolus eorum cupidine flagratis exstitis, et eorum vaticiniis et superstitionibus om- nino deditus ; iis enim accitis, cum Bardanius patricius seditionem movit, eorum præstigiis usus hominem in se rebellantern prostravit. Taurum siquidem in foveam demissum, et in terram capite procliven, cornibus ad palum ferreum alligatis, eo pacto mugientem et in luto volutantem. se occidi paravit, ejusdemque Bardanii veste sub mola in retroactum gyrum contorta conteri præcipiens, ac simul incantamenta effutiens, Deo ita permittente, ob innumerum peccatorum nostrorum numerum,. victoriam retulit. Quamobrem sub ejus imperium Manichæis istis libere cum aliis vivendi et civitatis jure citra metum utendi facultas dala, ex qup hiul- tos levioris ingenii homines nefariis eorum opi- nionibus depravari contigit. Fuit tum in flexacio- nio Nicolaus quidam, eremitæ nomen falso sibi arrogans, et quidam ejusdem vitæ participes, adver- sus rectam ſidem et venerandas imagines 'blasphe- mias evomere assueti. Istos sibi devincire, ponti- ficem vero Nicephorum reliquosque vitam suam ad Deľ placitum conformantes affligere stude- bat. Sæpius enim his illos incusantibus suecensuit, cum ex advèrso mutuas ad invicem foventes inimi- citias amplecteretur, et diligentes invicem conviciis morderet usque erat divinorum mandatorum acerrimus oppugnator, in id toto stadio raptus, ut, litibus per fas aut nefas cuilibet Christiano in Magnaurae carnificina intentatis, neminem impieta - tibus suis dignoscendis attendere permitteret. Mili- tares proceres episcopis et clericis herili jure epi- scopalibus et monasteriis abductis, in servorum modum uti eorumque bonis abuti jussit. Eos in- super, qui ab antiquo aurea vel argentea quæque vasa Deo devota consecrassent, ipse vituperiis incès- sebat, et que nunc possideret ecclesia communitas usibus deputanda, prout Judas Dominicum unguen- tum, deblaterabat. Ad haec qui praecesserunt impera - tores, cen rerum gerendarum imperitos, moderantia in universum sublata, accusabat, affirmans nemineri principe potentiorem esse, modo caute atque stre- nue is imperium gerat. Sed homo diving justitiæ vi- ctima in hisce suis vanis commentis deceptus est. Mense porro Februario indictionis ejusdem quartæ, VARIE LECTIONES. C D vulg. νulg. adul. ex A. vulg. vulg. ex vulg. om. JAC. GOARI NOTÆ. hæretica lue infaustum semper et infame. bus episcopalibus, et monasteriis divertere, etc., velut fere modo his jus metandi principum bene- ficentia tribuitur, etsi non concesso raro abu- tantur. Nihil e re, herili jure episcopis episcopa- tibus abductis: ita monasteria militibus addicebat Constanthus Cabalinus, non etiam Nicephorus episcopia. ContEFIS. quentia declarant, quibus imperii robur omne in versutia imperantis ponit, uti nunc quos Machia- velli schola impie politicos producit. Id. cunctis exemplaribus Græcis tredecim prodentibus, exscripserint. (40) Erocionium de quo supra in notis ad pag 150, (41) Non male Xyl. pro sua auctoritate in domi- (42) Tollens omnino providentiam; quod et se (43) Miror unde Anastasius et Miscella sexdecim,
τὴν δὲ Νικηφόρου κεφαλὴν ἐκκόψας ὁ Κροῦμμος ἐκρέμασεν ἐπὶ ξύλου ἡμέρας ἱκανάς, εἰς ἐπίδειξιν τῶν ἐρχομένων εἰς αὐτὸν ἐθνῶν καὶ αἰσχύνην ἡμῶν. μετὰ δὲ ταῦτα λαβὼν ταύτην καὶ γυμνώσας τὸ ὀστοῦν ἄργυρόν τε ἐνδύσας ἔξωθεν πίνειν εἰς αὐτὴν τοὺς τῶν Σκλαυινῶν ἄρχοντας ἐποίησεν ἐγκαυχώμενος. πολλῶν δὲ χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ γενομένων, καὶ θρήνου ἀκατασχέτου ὄντος, ἡ τούτου σφαγὴ πολλῶν παραμυθία γέγονεν. τὸν δὲ τρόπον τῆς τούτου σφαγῆς οὐδεὶς τῶν περισωθέντων ἀκριβῶς διηγήσατο· φασὶ γάρ τινες, ὅτι καὶ Χριστιανοὶ πεσόντα τοῦτον ἐπέτρωσαν. οἱ δὲ γυναικώδεις τῶν ἀνδρῶν οἰκέται αὐτοῦ, οἷς καὶ συνευνάζετο, οἱ μὲν τῷ τῆς σούδας πυρί, οἱ δὲ τοῖς ξίφεσιν ὤλοντο σὺν αὐτῷ. τούτου τῆς ἀρχῆς Χριστιανοὶ βαρυτέραν οὐδενὶ χρόνῳ ἠτύχησαν. πάντας γὰρ ἐν πλεονεξίαις καὶ ἀκολασίαις καὶ βαρβαρικαῖς ὠμότησιν ὑπερηκόντισε τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεύσαντας, περὶ ὧν κατὰ μέρος διεξιέναι καὶ τοῖς μετέπειτα δύσπιστον καὶ ἡμῖν ἐργῶδες, πλὴν ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα πρόδηλον, κατὰ τὴν παροιμίαν.Λυκαονίαν, ἀγχιγειτόνων αὐτοῦ, φίλος ἦν διάπυρος, χρησμοῖς καὶ τελεταῖς αὐτῶν ἐπιχαίρων, ἐν οἷς ὅταν Βαρδάνης ὁ πατρίκιος επανέστη αὐτῷ, τούτους προσκαλεσάμενος, ταῖς αὐτῶν μαγγανείαις τοῦτον ὑπέταξεν. Ταῦρον γὰρ ἔν τινι λάκκῳ ἐν σιδηρῷ πάλῳ τὸ ἐκ τῶν κεράτων προσδήσας εἰς γῆν νενει. κότα, οὕτω μυκώμενον καὶ εἰλυσπώμενον οι ἀποκταν θῆναι πεποίηκεν, τὴν δὲ τούτου ἐσθῆτα ἐν μύλωνι ἀλήσας ἀντιστρόφως, καὶ ἐπαοιδίαις χρησάμενος νίκην ήρατο, παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν· οὗτοι χώραν ἔλαβον ἐπὶ τῆς βασι- λείας αὐτοῦ ἀφόβως πολιτεύεσθαι, καὶ πολλοὶ τῶν κουφοτέρων ταῖς ἀθεμίτοις αὐτῶν διεφθάρησαν δό ξαις, ἐν δὲ τῷ Εξακιονίῳ (40) ψευδερημίτης τις Νικόλαος τούνομα καὶ οἱ σὺν αὐτῷ γεγονότες ἦσαν, το καὶ κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἐβλασφήμουν, ὧν ἀντεποιεῖτο Νικηφόρος, καὶ ἐλύπει τὸν ἀρχιερέα καὶ πάντας τοὺς κατὰ Θεὸν ζῶντας. Πολλάκις γὰρ κατ' αὐτῶν ἐγκαλῶν ἠγανακτήθη, τοῖς πρὸς ἀλλήλους ἐχθραίνουσι σφόδρα συγχαίρων, ἐπιτωθάζων παντὶ Χριστιανῷ φιλοῦντι τὸν πλησίον, ὡς ἀνατροπεὺς τῶν θείων ἐντολῶν, καὶ διὰ σπουδῆς ἦν αὐτῷ δίκας ἀλόγους καὶ εὐλόγους παντὶ Χριστιανῷ κινεῖν ἐν τῷ κολαστηρίῳ τῆς Μαγναύρας, πρὸς τὸ μηδένα σχολάζειν κατὰ τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ. Τοὺς στρατιωτικούς ἄρχοντας δουλικώς χρᾶσθαι τοῖς ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς ἐκέλευσεν καταγομένους αὐθεντικῶς ἐν τοῖς ἐπισκοπείοις (41) καὶ μοναστη ρίοις, καὶ καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν κ. Τοὺς ἀπ' αἰῶ νος ἀναθεμένους τῷ Θεῷ. χρυσά ἢ ἀργυρά σκεύη Εξεγεν, καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ κοινοῦσθαι ἄξιον ἐδογμάτιζεν, ὡς Ἰούδας τὸ Δεσποτικόν μύρον. Τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς ἅπαντας ὡς ἀκυβερνήτους εμέμ- φετο, καθόλου τὴν Πρόνοιαν ἀναιρῶν (42), καὶ μηδένα λέγων γίνεσθαι τοῦ κρατοῦντος δυνατώτερον, εἰ βού- λοιτο ὁ κρατῶν ἐντρεχῶς ἄρχειν. Αλλ' ἐματαιώθη ἐν τοῖς διαλογισμοί; αὐτοῦ ὁ θεόκταντος. Τῷ δὲ Φεβρουα ρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ' ἐνδικτιῶνος τῷ πρώτῳ σαββάτῳ τῶν ἁγίων Νηστειῶν ὑπαντηθέντες οἱ Σαρακηνοὶ εἰς Ευχαιτα ο Λέοντι στρατηγῷ τῶν ᾿Αρμενιακῶν σὺν τῇ λόγα τοῦ θέματος, ταύτην οι ἀφείλαντο σὺν πολλῷ πλή. θες λαοῦ. Τάλαντα δὲ ἦν ιγ' (45) γινόμενα λίτραι χί λιας τριακόσιαι· καὶ οὐδ᾽ οὕτως [μὴ παιδευθείς σ] Ελέγχετο Νικηφόρος τῆς πλεονεξίας παύσασθαι. Ἐπὶ τοσούτοις οὖν σημείοις ὁ νέος ᾿Αχαάβ μὴ παιδευθείς, δ' Φαλάριδος καὶ Μίδου ἀπληστότερος, κατὰ Βουλγάρων παρατάττεται ἅμα Σταυρακίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ, καὶ τῇ σε ἐν σιδηροπάλῳ Α. οι ύλης τούμενον Δ, λυοσπώμενον σε αὐτῶν Α δ, αὐτὰ σκεύη !!!. * ἁγίων Εὐχαῖτα Α, Εὐχαῖταν τα ταύτην Α, αὐτὴν σ' γινόμενα Α, Α. γινόμεναι μὴ παιδευθείς Α. CHRONOGRAPHIA. A rum, quos uuuc Paulicianos dicimus, et Atlinga- B norum ex Phrygia et Lycaonia juxta patriam suam erumpentium amicus tolus eorum cupidine flagratis exstitis, et eorum vaticiniis et superstitionibus om- nino deditus ; iis enim accitis, cum Bardanius patricius seditionem movit, eorum præstigiis usus hominem in se rebellantern prostravit. Taurum siquidem in foveam demissum, et in terram capite procliven, cornibus ad palum ferreum alligatis, eo pacto mugientem et in luto volutantem. se occidi paravit, ejusdemque Bardanii veste sub mola in retroactum gyrum contorta conteri præcipiens, ac simul incantamenta effutiens, Deo ita permittente, ob innumerum peccatorum nostrorum numerum,. victoriam retulit. Quamobrem sub ejus imperium Manichæis istis libere cum aliis vivendi et civitatis jure citra metum utendi facultas dala, ex qup hiul- tos levioris ingenii homines nefariis eorum opi- nionibus depravari contigit. Fuit tum in flexacio- nio Nicolaus quidam, eremitæ nomen falso sibi arrogans, et quidam ejusdem vitæ participes, adver- sus rectam ſidem et venerandas imagines 'blasphe- mias evomere assueti. Istos sibi devincire, ponti- ficem vero Nicephorum reliquosque vitam suam ad Deľ placitum conformantes affligere stude- bat. Sæpius enim his illos incusantibus suecensuit, cum ex advèrso mutuas ad invicem foventes inimi- citias amplecteretur, et diligentes invicem conviciis morderet usque erat divinorum mandatorum acerrimus oppugnator, in id toto stadio raptus, ut, litibus per fas aut nefas cuilibet Christiano in Magnaurae carnificina intentatis, neminem impieta - tibus suis dignoscendis attendere permitteret. Mili- tares proceres episcopis et clericis herili jure epi- scopalibus et monasteriis abductis, in servorum modum uti eorumque bonis abuti jussit. Eos in- super, qui ab antiquo aurea vel argentea quæque vasa Deo devota consecrassent, ipse vituperiis incès- sebat, et que nunc possideret ecclesia communitas usibus deputanda, prout Judas Dominicum unguen- tum, deblaterabat. Ad haec qui praecesserunt impera - tores, cen rerum gerendarum imperitos, moderantia in universum sublata, accusabat, affirmans nemineri principe potentiorem esse, modo caute atque stre- nue is imperium gerat. Sed homo diving justitiæ vi- ctima in hisce suis vanis commentis deceptus est. Mense porro Februario indictionis ejusdem quartæ, VARIE LECTIONES. C D vulg. νulg. adul. ex A. vulg. vulg. ex vulg. om. JAC. GOARI NOTÆ. hæretica lue infaustum semper et infame. bus episcopalibus, et monasteriis divertere, etc., velut fere modo his jus metandi principum bene- ficentia tribuitur, etsi non concesso raro abu- tantur. Nihil e re, herili jure episcopis episcopa- tibus abductis: ita monasteria militibus addicebat Constanthus Cabalinus, non etiam Nicephorus episcopia. ContEFIS. quentia declarant, quibus imperii robur omne in versutia imperantis ponit, uti nunc quos Machia- velli schola impie politicos producit. Id. cunctis exemplaribus Græcis tredecim prodentibus, exscripserint. (40) Erocionium de quo supra in notis ad pag 150, (41) Non male Xyl. pro sua auctoritate in domi- (42) Tollens omnino providentiam; quod et se (43) Miror unde Anastasius et Miscella sexdecim,
τιτρώσκεται δὲ καὶ Σταυράκιος, παῖς αὐτοῦ, καιρίως κατὰ τοῦ σπονδύλου τὸ δεξιὸν μέρος, καὶ μόλις τῆς μάχης ἐξῆλθε ζῶν καὶ κατέλαβε τὴν Ἀδριανούπολιν δεινῶς ὑπὸ τῆς πληγῆς κολαφιζόμενος. Στέφανος δέ, πατρίκιος καὶ δομέστικος τῶν σχολῶν, συμπαρόντος καὶ Θεοκτίστου μαγίστρου, ἀνηγόρευσε Σταυράκιον αὐτοκράτορα, καὶ διελέχθη τῷ περισωθέντι λαῷ κατὰ τοῦ ἰδίου πατρός, καὶ σφόδρα ἡδύνθησαν. Μιχαὴλ δὲ κουροπαλάτης ἀβλαβὴς περισωθεὶς πολλὰ παρεκλήθη ὑπὸ τῶν φίλων ἀναγορευθῆναι βασιλεύς, καὶ οὐ κατεδέξατο διὰ τοὺς πρὸς Νικηφόρον ὅρκους καὶ Σταυράκιον. τούτῳ Στέφανος δομέστικος ἀντεῖπεν ἐλπίδι τῆς ζωῆς Σταυρακίου· Θεόκτιστος δὲ ὁ μάγιστρος συνέτρεχε περὶ τῆς βασιλείας Μιχαήλ. Σταυράκιος δὲ δι’ οὔρων αἱμορραγήσας ἀμέτρως κατεξηράνθη μηροὺς καὶ σκέλη φορείῳ ἐλθὼν ἐν Βυζαντίῳ. τούτῳ Νικηφόρος ὁ πατριάρχης σφόδρα προσκείμενος συνεβούλευεν ἐξιλεώσασθαι τὸν θεὸν καὶ τοὺς πλεονεκτηθέντας ὑπὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ παραμυθήσασθαι· πρὸς ὃν ὁ τῆς πατρικῆς γνώμης γνήσιος κληρονόμος ἔλεγε μὴ δύνασθαι πλείω τριῶν ταλάντων ἀποδοῦναι. ταῦτα δὲ ἦν μικρὸν μόριον τῶν ἐκείνου ἀδικιῶν.Λυκαονίαν, ἀγχιγειτόνων αὐτοῦ, φίλος ἦν διάπυρος, χρησμοῖς καὶ τελεταῖς αὐτῶν ἐπιχαίρων, ἐν οἷς ὅταν Βαρδάνης ὁ πατρίκιος επανέστη αὐτῷ, τούτους προσκαλεσάμενος, ταῖς αὐτῶν μαγγανείαις τοῦτον ὑπέταξεν. Ταῦρον γὰρ ἔν τινι λάκκῳ ἐν σιδηρῷ πάλῳ τὸ ἐκ τῶν κεράτων προσδήσας εἰς γῆν νενει. κότα, οὕτω μυκώμενον καὶ εἰλυσπώμενον οι ἀποκταν θῆναι πεποίηκεν, τὴν δὲ τούτου ἐσθῆτα ἐν μύλωνι ἀλήσας ἀντιστρόφως, καὶ ἐπαοιδίαις χρησάμενος νίκην ήρατο, παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν· οὗτοι χώραν ἔλαβον ἐπὶ τῆς βασι- λείας αὐτοῦ ἀφόβως πολιτεύεσθαι, καὶ πολλοὶ τῶν κουφοτέρων ταῖς ἀθεμίτοις αὐτῶν διεφθάρησαν δό ξαις, ἐν δὲ τῷ Εξακιονίῳ (40) ψευδερημίτης τις Νικόλαος τούνομα καὶ οἱ σὺν αὐτῷ γεγονότες ἦσαν, το καὶ κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἐβλασφήμουν, ὧν ἀντεποιεῖτο Νικηφόρος, καὶ ἐλύπει τὸν ἀρχιερέα καὶ πάντας τοὺς κατὰ Θεὸν ζῶντας. Πολλάκις γὰρ κατ' αὐτῶν ἐγκαλῶν ἠγανακτήθη, τοῖς πρὸς ἀλλήλους ἐχθραίνουσι σφόδρα συγχαίρων, ἐπιτωθάζων παντὶ Χριστιανῷ φιλοῦντι τὸν πλησίον, ὡς ἀνατροπεὺς τῶν θείων ἐντολῶν, καὶ διὰ σπουδῆς ἦν αὐτῷ δίκας ἀλόγους καὶ εὐλόγους παντὶ Χριστιανῷ κινεῖν ἐν τῷ κολαστηρίῳ τῆς Μαγναύρας, πρὸς τὸ μηδένα σχολάζειν κατὰ τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ. Τοὺς στρατιωτικούς ἄρχοντας δουλικώς χρᾶσθαι τοῖς ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς ἐκέλευσεν καταγομένους αὐθεντικῶς ἐν τοῖς ἐπισκοπείοις (41) καὶ μοναστη ρίοις, καὶ καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν κ. Τοὺς ἀπ' αἰῶ νος ἀναθεμένους τῷ Θεῷ. χρυσά ἢ ἀργυρά σκεύη Εξεγεν, καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ κοινοῦσθαι ἄξιον ἐδογμάτιζεν, ὡς Ἰούδας τὸ Δεσποτικόν μύρον. Τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς ἅπαντας ὡς ἀκυβερνήτους εμέμ- φετο, καθόλου τὴν Πρόνοιαν ἀναιρῶν (42), καὶ μηδένα λέγων γίνεσθαι τοῦ κρατοῦντος δυνατώτερον, εἰ βού- λοιτο ὁ κρατῶν ἐντρεχῶς ἄρχειν. Αλλ' ἐματαιώθη ἐν τοῖς διαλογισμοί; αὐτοῦ ὁ θεόκταντος. Τῷ δὲ Φεβρουα ρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ' ἐνδικτιῶνος τῷ πρώτῳ σαββάτῳ τῶν ἁγίων Νηστειῶν ὑπαντηθέντες οἱ Σαρακηνοὶ εἰς Ευχαιτα ο Λέοντι στρατηγῷ τῶν ᾿Αρμενιακῶν σὺν τῇ λόγα τοῦ θέματος, ταύτην οι ἀφείλαντο σὺν πολλῷ πλή. θες λαοῦ. Τάλαντα δὲ ἦν ιγ' (45) γινόμενα λίτραι χί λιας τριακόσιαι· καὶ οὐδ᾽ οὕτως [μὴ παιδευθείς σ] Ελέγχετο Νικηφόρος τῆς πλεονεξίας παύσασθαι. Ἐπὶ τοσούτοις οὖν σημείοις ὁ νέος ᾿Αχαάβ μὴ παιδευθείς, δ' Φαλάριδος καὶ Μίδου ἀπληστότερος, κατὰ Βουλγάρων παρατάττεται ἅμα Σταυρακίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ, καὶ τῇ σε ἐν σιδηροπάλῳ Α. οι ύλης τούμενον Δ, λυοσπώμενον σε αὐτῶν Α δ, αὐτὰ σκεύη !!!. * ἁγίων Εὐχαῖτα Α, Εὐχαῖταν τα ταύτην Α, αὐτὴν σ' γινόμενα Α, Α. γινόμεναι μὴ παιδευθείς Α. CHRONOGRAPHIA. A rum, quos uuuc Paulicianos dicimus, et Atlinga- B norum ex Phrygia et Lycaonia juxta patriam suam erumpentium amicus tolus eorum cupidine flagratis exstitis, et eorum vaticiniis et superstitionibus om- nino deditus ; iis enim accitis, cum Bardanius patricius seditionem movit, eorum præstigiis usus hominem in se rebellantern prostravit. Taurum siquidem in foveam demissum, et in terram capite procliven, cornibus ad palum ferreum alligatis, eo pacto mugientem et in luto volutantem. se occidi paravit, ejusdemque Bardanii veste sub mola in retroactum gyrum contorta conteri præcipiens, ac simul incantamenta effutiens, Deo ita permittente, ob innumerum peccatorum nostrorum numerum,. victoriam retulit. Quamobrem sub ejus imperium Manichæis istis libere cum aliis vivendi et civitatis jure citra metum utendi facultas dala, ex qup hiul- tos levioris ingenii homines nefariis eorum opi- nionibus depravari contigit. Fuit tum in flexacio- nio Nicolaus quidam, eremitæ nomen falso sibi arrogans, et quidam ejusdem vitæ participes, adver- sus rectam ſidem et venerandas imagines 'blasphe- mias evomere assueti. Istos sibi devincire, ponti- ficem vero Nicephorum reliquosque vitam suam ad Deľ placitum conformantes affligere stude- bat. Sæpius enim his illos incusantibus suecensuit, cum ex advèrso mutuas ad invicem foventes inimi- citias amplecteretur, et diligentes invicem conviciis morderet usque erat divinorum mandatorum acerrimus oppugnator, in id toto stadio raptus, ut, litibus per fas aut nefas cuilibet Christiano in Magnaurae carnificina intentatis, neminem impieta - tibus suis dignoscendis attendere permitteret. Mili- tares proceres episcopis et clericis herili jure epi- scopalibus et monasteriis abductis, in servorum modum uti eorumque bonis abuti jussit. Eos in- super, qui ab antiquo aurea vel argentea quæque vasa Deo devota consecrassent, ipse vituperiis incès- sebat, et que nunc possideret ecclesia communitas usibus deputanda, prout Judas Dominicum unguen- tum, deblaterabat. Ad haec qui praecesserunt impera - tores, cen rerum gerendarum imperitos, moderantia in universum sublata, accusabat, affirmans nemineri principe potentiorem esse, modo caute atque stre- nue is imperium gerat. Sed homo diving justitiæ vi- ctima in hisce suis vanis commentis deceptus est. Mense porro Februario indictionis ejusdem quartæ, VARIE LECTIONES. C D vulg. νulg. adul. ex A. vulg. vulg. ex vulg. om. JAC. GOARI NOTÆ. hæretica lue infaustum semper et infame. bus episcopalibus, et monasteriis divertere, etc., velut fere modo his jus metandi principum bene- ficentia tribuitur, etsi non concesso raro abu- tantur. Nihil e re, herili jure episcopis episcopa- tibus abductis: ita monasteria militibus addicebat Constanthus Cabalinus, non etiam Nicephorus episcopia. ContEFIS. quentia declarant, quibus imperii robur omne in versutia imperantis ponit, uti nunc quos Machia- velli schola impie politicos producit. Id. cunctis exemplaribus Græcis tredecim prodentibus, exscripserint. (40) Erocionium de quo supra in notis ad pag 150, (41) Non male Xyl. pro sua auctoritate in domi- (42) Tollens omnino providentiam; quod et se (43) Miror unde Anastasius et Miscella sexdecim,
πλὴν καὶ περὶ ταῦτα ὤκνει ζῆσαι καραδοκῶν. ἄσπονδον δὲ ἔχων πατρικὴν γνώμην συχνότερον ἀτιμίαις ἔβαλλε Θεόκτιστον μάγιστρον καὶ Στέφανον δομέστικον καὶ Μιχαὴλ κουροπαλάτην, ἀποστρεφόμενος πάντη καὶ Προκοπίαν, τὴν ἰδίαν ἀδελφήν, ὡς ἐπιβουλεύσασαν αὐτῷ ταῖς Θεοφανοῦς τῆς αὐγούστης ὑποβολαῖς. αὐτίκα γὰρ ἡ τάλαινα κατὰ μίμησιν τῆς μακαρίας Εἰρήνης κρατήσειν ἤλπιζε τῆς βασιλείας ἄπαις οὖσα. ὁ δὲ Σταυράκιος ἀνιάτως ὁρῶν ἑαυτὸν διακείμενον τῇ γαμετῇ τὴν βασιλείαν ἐσπούδαζε περιποιήσασθαι, ἢ δημοκρατίαν ἐγεῖραι Χριστιανοῖς ἐπὶ τοῖς προλαβοῦσι κακοῖς. ἐφ’ ᾧ πτοηθέντες Νικηφόρος ὁ πατριάρχης καὶ Θεόκτιστος μάγιστρος καὶ Στέφανος δομέστικος ἐκ πολλῆς ἔχθρας εἰς φιλίαν ἀλλήλοις καὶ Μιχαὴλ κουροπαλάτης ἦλθον κατὰ τὰ τέλη τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ε ἰνδικτιῶνος. τῇ δὲ ἑσπέρᾳ τῆς α τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς προσκαλεσάμενος Σταυράκιος Στέφανον δομέστικον ἐπηρώτα, πῶς ἂν δυνηθείη ἀγαγεῖν Μιχαήλ, τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ, ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ πρὸς τὸ ἐκτυφλῶσαι αὐτόν;Λυκαονίαν, ἀγχιγειτόνων αὐτοῦ, φίλος ἦν διάπυρος, χρησμοῖς καὶ τελεταῖς αὐτῶν ἐπιχαίρων, ἐν οἷς ὅταν Βαρδάνης ὁ πατρίκιος επανέστη αὐτῷ, τούτους προσκαλεσάμενος, ταῖς αὐτῶν μαγγανείαις τοῦτον ὑπέταξεν. Ταῦρον γὰρ ἔν τινι λάκκῳ ἐν σιδηρῷ πάλῳ τὸ ἐκ τῶν κεράτων προσδήσας εἰς γῆν νενει. κότα, οὕτω μυκώμενον καὶ εἰλυσπώμενον οι ἀποκταν θῆναι πεποίηκεν, τὴν δὲ τούτου ἐσθῆτα ἐν μύλωνι ἀλήσας ἀντιστρόφως, καὶ ἐπαοιδίαις χρησάμενος νίκην ήρατο, παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν· οὗτοι χώραν ἔλαβον ἐπὶ τῆς βασι- λείας αὐτοῦ ἀφόβως πολιτεύεσθαι, καὶ πολλοὶ τῶν κουφοτέρων ταῖς ἀθεμίτοις αὐτῶν διεφθάρησαν δό ξαις, ἐν δὲ τῷ Εξακιονίῳ (40) ψευδερημίτης τις Νικόλαος τούνομα καὶ οἱ σὺν αὐτῷ γεγονότες ἦσαν, το καὶ κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἐβλασφήμουν, ὧν ἀντεποιεῖτο Νικηφόρος, καὶ ἐλύπει τὸν ἀρχιερέα καὶ πάντας τοὺς κατὰ Θεὸν ζῶντας. Πολλάκις γὰρ κατ' αὐτῶν ἐγκαλῶν ἠγανακτήθη, τοῖς πρὸς ἀλλήλους ἐχθραίνουσι σφόδρα συγχαίρων, ἐπιτωθάζων παντὶ Χριστιανῷ φιλοῦντι τὸν πλησίον, ὡς ἀνατροπεὺς τῶν θείων ἐντολῶν, καὶ διὰ σπουδῆς ἦν αὐτῷ δίκας ἀλόγους καὶ εὐλόγους παντὶ Χριστιανῷ κινεῖν ἐν τῷ κολαστηρίῳ τῆς Μαγναύρας, πρὸς τὸ μηδένα σχολάζειν κατὰ τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ. Τοὺς στρατιωτικούς ἄρχοντας δουλικώς χρᾶσθαι τοῖς ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς ἐκέλευσεν καταγομένους αὐθεντικῶς ἐν τοῖς ἐπισκοπείοις (41) καὶ μοναστη ρίοις, καὶ καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν κ. Τοὺς ἀπ' αἰῶ νος ἀναθεμένους τῷ Θεῷ. χρυσά ἢ ἀργυρά σκεύη Εξεγεν, καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ κοινοῦσθαι ἄξιον ἐδογμάτιζεν, ὡς Ἰούδας τὸ Δεσποτικόν μύρον. Τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς ἅπαντας ὡς ἀκυβερνήτους εμέμ- φετο, καθόλου τὴν Πρόνοιαν ἀναιρῶν (42), καὶ μηδένα λέγων γίνεσθαι τοῦ κρατοῦντος δυνατώτερον, εἰ βού- λοιτο ὁ κρατῶν ἐντρεχῶς ἄρχειν. Αλλ' ἐματαιώθη ἐν τοῖς διαλογισμοί; αὐτοῦ ὁ θεόκταντος. Τῷ δὲ Φεβρουα ρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δ' ἐνδικτιῶνος τῷ πρώτῳ σαββάτῳ τῶν ἁγίων Νηστειῶν ὑπαντηθέντες οἱ Σαρακηνοὶ εἰς Ευχαιτα ο Λέοντι στρατηγῷ τῶν ᾿Αρμενιακῶν σὺν τῇ λόγα τοῦ θέματος, ταύτην οι ἀφείλαντο σὺν πολλῷ πλή. θες λαοῦ. Τάλαντα δὲ ἦν ιγ' (45) γινόμενα λίτραι χί λιας τριακόσιαι· καὶ οὐδ᾽ οὕτως [μὴ παιδευθείς σ] Ελέγχετο Νικηφόρος τῆς πλεονεξίας παύσασθαι. Ἐπὶ τοσούτοις οὖν σημείοις ὁ νέος ᾿Αχαάβ μὴ παιδευθείς, δ' Φαλάριδος καὶ Μίδου ἀπληστότερος, κατὰ Βουλγάρων παρατάττεται ἅμα Σταυρακίῳ τῷ υἱῷ αὐτοῦ, καὶ τῇ σε ἐν σιδηροπάλῳ Α. οι ύλης τούμενον Δ, λυοσπώμενον σε αὐτῶν Α δ, αὐτὰ σκεύη !!!. * ἁγίων Εὐχαῖτα Α, Εὐχαῖταν τα ταύτην Α, αὐτὴν σ' γινόμενα Α, Α. γινόμεναι μὴ παιδευθείς Α. CHRONOGRAPHIA. A rum, quos uuuc Paulicianos dicimus, et Atlinga- B norum ex Phrygia et Lycaonia juxta patriam suam erumpentium amicus tolus eorum cupidine flagratis exstitis, et eorum vaticiniis et superstitionibus om- nino deditus ; iis enim accitis, cum Bardanius patricius seditionem movit, eorum præstigiis usus hominem in se rebellantern prostravit. Taurum siquidem in foveam demissum, et in terram capite procliven, cornibus ad palum ferreum alligatis, eo pacto mugientem et in luto volutantem. se occidi paravit, ejusdemque Bardanii veste sub mola in retroactum gyrum contorta conteri præcipiens, ac simul incantamenta effutiens, Deo ita permittente, ob innumerum peccatorum nostrorum numerum,. victoriam retulit. Quamobrem sub ejus imperium Manichæis istis libere cum aliis vivendi et civitatis jure citra metum utendi facultas dala, ex qup hiul- tos levioris ingenii homines nefariis eorum opi- nionibus depravari contigit. Fuit tum in flexacio- nio Nicolaus quidam, eremitæ nomen falso sibi arrogans, et quidam ejusdem vitæ participes, adver- sus rectam ſidem et venerandas imagines 'blasphe- mias evomere assueti. Istos sibi devincire, ponti- ficem vero Nicephorum reliquosque vitam suam ad Deľ placitum conformantes affligere stude- bat. Sæpius enim his illos incusantibus suecensuit, cum ex advèrso mutuas ad invicem foventes inimi- citias amplecteretur, et diligentes invicem conviciis morderet usque erat divinorum mandatorum acerrimus oppugnator, in id toto stadio raptus, ut, litibus per fas aut nefas cuilibet Christiano in Magnaurae carnificina intentatis, neminem impieta - tibus suis dignoscendis attendere permitteret. Mili- tares proceres episcopis et clericis herili jure epi- scopalibus et monasteriis abductis, in servorum modum uti eorumque bonis abuti jussit. Eos in- super, qui ab antiquo aurea vel argentea quæque vasa Deo devota consecrassent, ipse vituperiis incès- sebat, et que nunc possideret ecclesia communitas usibus deputanda, prout Judas Dominicum unguen- tum, deblaterabat. Ad haec qui praecesserunt impera - tores, cen rerum gerendarum imperitos, moderantia in universum sublata, accusabat, affirmans nemineri principe potentiorem esse, modo caute atque stre- nue is imperium gerat. Sed homo diving justitiæ vi- ctima in hisce suis vanis commentis deceptus est. Mense porro Februario indictionis ejusdem quartæ, VARIE LECTIONES. C D vulg. νulg. adul. ex A. vulg. vulg. ex vulg. om. JAC. GOARI NOTÆ. hæretica lue infaustum semper et infame. bus episcopalibus, et monasteriis divertere, etc., velut fere modo his jus metandi principum bene- ficentia tribuitur, etsi non concesso raro abu- tantur. Nihil e re, herili jure episcopis episcopa- tibus abductis: ita monasteria militibus addicebat Constanthus Cabalinus, non etiam Nicephorus episcopia. ContEFIS. quentia declarant, quibus imperii robur omne in versutia imperantis ponit, uti nunc quos Machia- velli schola impie politicos producit. Id. cunctis exemplaribus Græcis tredecim prodentibus, exscripserint. (40) Erocionium de quo supra in notis ad pag 150, (41) Non male Xyl. pro sua auctoritate in domi- (42) Tollens omnino providentiam; quod et se (43) Miror unde Anastasius et Miscella sexdecim,
PG 108:983τοῦ δὲ φήσαντος ἀδύνατον εἶναι τοῦτο ταύτῃ τῇ ὥρᾳ διὰ τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν καὶ τὸ τοῦ τόπου ἀσφαλὲς τῆς οἰκίας αὐτοῦ, παρεκάλει μὴ γνωσθῆναί τινι τὰ λεχθέντα. ὁ δὲ λόγοις πιθανοῖς πείσας αὐτὸν ἀμεριμνεῖν δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς τὰ περιλειφθέντα τῶν ταγμάτων στρατεύματα συνήγαγεν ἐν τῷ σκεπαστῷ ἱπποδρόμῳ μετὰ τῶν οἰκείων ἀρχόντων πρὸς τὸ ἀναγορεῦσαι τὸν αὐτὸν Μιχαὴλ εἰς βασιλέα. καὶ ἐλθούσης πάσης τῆς συγκλήτου τοῦ ὄρθρου ἐν τῷ παλατίῳ, τοῦτον ἀνηγόρευσαν βασιλέα, ὡς ἑξῆς δηλωθήσεται. Νικηφόρος δὲ ὁ πατριάρχης ἔγγραφον ἐξ ἰδιοχείρου παρὰ Μιχαὴλ ἠπαίτησε περὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τοῦ ἀναιμάτους φυλάξαι τὰς χεῖρας ἀπὸ Χριστιανῶν, καὶ περὶ ἱερατικῶν ἀνθρώπων ἢ μοναχῶν καὶ ὅλως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καταλόγου τοῦ μὴ τύπτεσθαι παρ’ αὐτοῦ. 70 Κόσμου ἔτη τδ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ωδ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μιχαὴλ ἔτη β. α. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη δ. δ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη ι. ι. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νικηφόρος ἔτη θ. ζ.(ο), Α του Μαΐου " μηνός τῆς βασιλίδος ἐξιών, ἐκέλευσεν Νικήτα πατρικίῳ καὶ γενικῷ λογοθέτη τα δημόσια τέλη τῶν ἐκκλησιῶν καὶ μοναστηρίων ἀναβιβάσε: καὶ ὀκτὼ ἐτῶν ὀπισθοτελείας (44) τοὺς τῶν ἀρχόντων ἀπαιτηθῆναι οἴκους. Καὶ ἦν θρήνος μέγας. Έγκα λούμενος δὲ ὑπό τινος γνησίου αὐτοῦ οι θεράποντος, Θεοδοσίου, φημί, τοῦ Σαλιβαρά σε πατρικίου όντος, ὅτι Πάντες καταβοώσιν ἡμῶν, δέσποτα, καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ πάντες ἐπιχειρήσονται ω τῇ πτώσει ἡμῶν· ἔφη πρὸς αὐτόν· Ε!“ ὁ Θεός σκλη ρύπων ἐσκλήρωσεν τὴν καρδίαν μου, ὡς τοῦ Φαραώ ", τί ἀγαθὸν ἔσται τοῖς ὑπὸ τὴν χεῖρά μου; Παρὰ Νικηφόρου, Θεοδόσιε, μὴ ἐπιδέχον πλὴν οι τῶν ὀρωμένων σοι. Ταῦτα, Κύριος οίδεν, αὐτὸς * ἐγὼ ζώσῃ φωνῇ " ακήκοα (44) παρά θεο δοσίου. Επισυνάξας δὲ τὰ στρατεύματα, οὐ μόνον ἐκ Θράκης, ἀλλὰ καὶ τῶν περατικών θεμάτων, πέρ νητάς τε πολλούς ιδίοις όψωνίοις, σφενδόναις καὶ ράβδοις ώπλισμένους, βλασφημούντας άμα τους ἅμα στρατεύμασιν, ήλασεν κατὰ Βουλγάρων. Κρούμμες δὲ τὰ πλήθη φοβηθείς, ὄντων αὐτῶν ἐν Μαρκέλ λαις (45), φτεῖτο εἰρήνην. Ὁ δὲ ταῖς οἰκείαις κατο βουλίαις καὶ ταῖς τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ συμβούλων εἰσηγήσεσι διεκωλύθη, καὶ μετὰ πολλὰς περιαγωγής δι' ἀβάτων τόπων ριψοκινδύνως ὁ θρασύδειλος εἰσ έρχεται εἰς Βουλγαρίαν τῇ εἰκοστῇ τοῦ Ιουλίου μηνός (Κυνὸς ἦν ἐπιτολὴ πανολέθριος), συχνῶς ἐπιφθεγγό μενος τό, Τις πορεύσεται καὶ ἀπατήσειν τὸν Αχαάβ ; λέγων, ὅτι κἂν ὁ Θεὸς, κἂν ὁ ἀντικείμε νος έλκῃ ἅπαντα 3. Πρὸ δὲ τοῦ εἰσελθεῖν αὐτὸν, Βυζάντιος ὁ τούτου ἐπιστήθιος οἰκέτης πρὸς Κρούμε μον ἀπὸ Μαρκέλλων προσέφυγεν, συναρπάσας ἐσθῆτε βασιλικὴν καὶ χρυσίου λίτρας ἑκατὸν, πολλοὶ δὲ τὴν τούτου φυγὴν ἐπὶ κακῷ Νικηφόρου ο οίωνίσαντο. Ἐπὶ δὲ τρισὶν ἡμέραις μετὰ τὰς πρώτας συμβολές δόξας κατευοδοῦσθαι, οὐ τῷ κατευοδοῦντι θεῷ τὰ τῆς νίκης ἐπέγραφεν, ἀλλὰ Σταυρακίου μόνου τὴν εὐ τυχίαν καὶ εὐβουλίαν ἐκήρυττεν, καὶ τοῖς κωλύουσι τὴν εἴσοδον ἄρχουσιν ἠπείλει. ᾿Αλογα δὲ ζῶα καὶ βρέφη καὶ πᾶσαν ηλικίαν ἀνηλεώς φονεύεσθαι προσ έταξεν, καὶ τὰ τῶν ὁμοφύλων νεκρά σώματα άταφα εἴασεν * μόνης ἐπιμελούμενος τῆς τῶν σκύλων συλ λογῆς, κλεῖθρα δὲ καὶ σφραγίδας τοῖς τοῦ Κρούμμου ταμείοις ἐπιθεῖς, ὡς ἴδια λοιπόν ήσφαλίσατο. ατε γοῦν καὶ ἕτερα μέλη Χριστιανῶν ἀψαμένων τῶν σκύλων ἀπέτεμεν, καὶ τὴν λεγομένην αὐλὴν τοῦ Κρούμμου ἐνέπρησεν, ἐκείνου σφόδρα ταπεινουμένου καὶ δηλοῦντος, ὅτι Ιδού ', νενίκηκας. Λάβε οὖν, εἴτι σοι ἀρεστόν ἐστι, καὶ ἔξελθε ἐν εἰρήνῃ. Ο το Μίδου Α. Μήδων αὐτοῦ Α. Σαλιβ. Α. Σαλλιδ. σε επιχαρ. Α, χαρ. ὡς τοῦ Φαροὼ οι πλὴν Α, παρὰ οι αὐτὸς ἐγὼ Α, ταῦτα ακήκοα ὁ συγγραφόμενο;. νὰ ἀπατήσει Δ, ἀπαντήσει τείς. * Έλκη Α, έλκει ἅπαντα] άκοντα Νικηφόρῳ είασεν Α, ελάσας καὶ ἔτ. δ, καὶ τὰ ἔτ. ίδου ὁ συγγραφόμενος. THEOPHANIS B primo Quadragesima Sablato Saraceni Leoni Ar' meniacorum duci militum suorum stipendia secum vehenti ad Euchaitam obviam facti, cuncta cum exercitus parte in potestatem suam mittunt. Erant autem talenta tredecim libras mille et trecentas confcientia. At ne quidem sic castigatus ab avari- tiae libidine ut resipisceret Nicephorus commoveri potuit. Tautis etiam signis haud eruditas novus ille Achab, Phalarim et Midam divitiarum cupidine su- perans, adversus Bulgaros una cum Stauracio filio exercitumn parat, et mensis Mail die " imperante arbe profectus, Niceta patricio et generali logothe- tæ mandavit, publicos ecclesiarum et monasterio- rum census augeret, et in octo sequentes annos pensionem a procerum domibus exigeret, quod gravi communique luctui causam delit. A quodam autem fideli suo famulo, Theodosio, inquam, Sal- libaræ filio, viro patricio, repreheusus est ac moni- tus verbis istiusmodi : Omnes adversum nos voci ferantur, inquit, domine, et si quid adversi nobis acciderit, omnes casu nostro latabuntur. Nicephorus respondit : Cam Deus cor meum obdurans obdura- veris, uti Pharaonis, quid boni meis subditis fuerit ? Noli, Theodori, alia exspectare a Nicephoro quam quæ cernis. Ista, Dominus novit, viva voce referen- tem Theodosium audivi. Igitur copiis non solum ex Thracia, sed ex ulterioribus etiam provin- ciis in unum collectis multisque pauperibus eo adactis, us propriis stipendiis militarent fundis et baculis armati, ex quo diris omnibus eum, et una exercitum ejus universum devovebant, adversus · Bulgaros contendit. At cum populares illæ turbæ Marcellas advenissent, extimuit Crummus, et de pace tractare molitus est, sed Nicephorus tam pro- prii consilii pravitatę, quam ejusdem secum sensus consiliariorum suggestionibus impeditus, tractatum Focusavit, tandemque post varios per invia loca circuitus, post expositum periculo exercitum cura- sotimidus mensis Julii die vicesimo, Bulgariam in- greditur, sub canis perniciosissimum exortum ; istud autem frequenter insonabat : Quis ibit et de- cipies Achab? Sive Deus etenim, sive oppositus ho- stis, cuncta trahit et regit. Prius autem quam in Bulgariam penetraret, Byzantius famulus ejus inti- mus imperatoria veste et auri libris centum secum D sublatis, a Marcellis ad Crummum profugit, quam domestici fugam plurimi in sinistrum omen inter- pretati sunt. Post dies vero tres et conflictus primos leviores, cum fortunam in vota conspirantem secum VARIE LECTIONES. c . vulg. e numerus diei in nullo cod. legitur. " om. vulg. vulg. os ei add. ex A. add. ex A. vulg. vulg. ante e adl. vulg. vulg. * vulg. vulg. * vulg. * add. ex A. • * A, JAC. GOARI NOTÆ. hibitiones; nec tam bona non bonis Xyl. commutan- da. Les arrerages de huici ans du passé. Flodoar. Hist. Rem. lib. v, c. 10, neque censum, ncque redhi- bitionem inde percipiant. ConDEFIS. (44') De se loquitur auctor : unde varia lectiones addunt (44) Bene Anast. octo annorum prateritorum red- (45) Alibi Μαρκέλλους vocal.
PG 108:98770 Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ β, ἰνδικτιῶνος ε, ἡμέρᾳ ε, ὥρᾳ α, Μιχαὴλ ὁ εὐσεβέστατος κουροπαλάτης ἀνηγορεύθη βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ὑπὸ πάσης τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ταγμάτων. Σταυράκιος δὲ τὴν τούτου ἀναγόρευσιν ἀκούσας, αὐτίκα τὴν κόμην ἀποκειράμενος μοναχικὰ περιεβάλετο ἱμάτια διὰ Συμεὼν μοναχοῦ συγγενοῦς αὐτοῦ, πολλὰ τὸν πατριάρχην ἐπιβοώμενος, ὃς ἐλθὼν ἐν τῷ παλατίῳ πολλὰ Σταυράκιον σὺν τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ καὶ τῇ ἀδελφῇ παρεκάλουν μὴ λυπεῖσθαι ἐν τῷ γεγονότι· οὐ γὰρ κατ’ ἐπιβουλήν, ἀλλὰ κατὰ ἀπόγνωσιν τῆς αὐτοῦ ζωῆς. ὁ δὲ τῇ πατρικῇ πονηρίᾳ λυττῶν οὐ προσήκατο εἰπὼν πρὸς αὐτόν· φίλον αὐτοῦ κρείττονα οὐχ εὑρήσεις. ὥρᾳ δὲ δ τῆς ἡμέρας ἐστέφθη Μιχαὴλ ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ἐφ’ ᾧ κοινὴ ἀγαλλίασις γέγονεν. καὶ ἐδωρήσατο τῷ πατριάρχῃ χρυσίου λίτρας ν καὶ τῷ κλήρῳ κε. μεγαλόψυχος γὰρ καὶ ἀφιλάργυρος ὢν πάντας παρεμυθήσατο τοὺς ἐκ τῆς Νικηφόρου πλεονεξίας ἠδικημένους δωρεαῖς τε τὴν σύγκλητον καὶ τὰ στρατεύματα ἀνεκτήσατο.οἱ μὲν τῷ τῆς τούδας πυρ. (19), οἱ δὲ τοῖς το ξέφεσιν άλοντο σὺν αὐτῷ. Τούτου τῆς ἀρχῆς Χριστιαν βαρυτέραν οὐδενὶ χρόνῳ ἡτύχησαν. Πάντας γὰρ ἐν πλεονεξίαις καὶ ἀκολασίαις καὶ βαρβαρικαίς έμό τησιν υπερηκόντισεν τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεύσαντες, περὶ τον κατά μέρος διεξιέναι καὶ τοῖς μετέπειτα δύσπιστου καὶ ἡμῖν ἐργώδες, πλην ἐκ τοῦ κρασπέδου το ύφασμα πρόδηλον, κατὰ τὴν παροιμίαν. Τι τρώ σκεται δὲ καὶ Σταυρίκιος παῖς αὐτοῦ καιρίως * πετά τοῦ σπονδύλου τὸ δεξιόν μέρος, καὶ μόλις τῆς μάχης ἐξῆλθεν ζῶν, καὶ κατέλαβεν στην Αδριανούπολιν δει νῶς ὑπὸ τῆς πληγής καλαφιζόμενος. Στέφανος δ πατρίκιος και δομέστικος τῶν σχολών συμπαρόντος καὶ Θεοκτίστου μαγίστρου ανηγόρευσαν το Σταυρά πιον αὐτοκράτορα, καὶ διελέχθη τῷ περισωθέντι λαῷ κατὰ τοῦ ἰδίου πατρὸς (50), καὶ σφόδρα ήδύνθησαν Μιχαὴλ δὲ κουροπαλάτης ἀβλαβής περισωθείς, πολλά παρεκλήθη ὑπὸ τῶν φίλων ἀναγορευθῆναι βασιλεὺς, καὶ οὐ κατεδέξατο διὰ τοὺς πρὸς Νικηφόρον όρκους καὶ Σταυράκιον. Τούτῳ Στέφανος δομέστικος ἀντειπε ελπίδι τῆς ζωῆς Σταυρακίου, Θεόκτιστος δὲ ὁ μάτ γιατρός συνέτρεχεν περὶ τῆς βασιλείας Μιχαή Σταυράκιος δὲ δι' ούρων αἱμορραγήσας ἀμέτρως κατεξηράνθη μηροὺς καὶ σκέλη, φορείοις ἐλθὼν ἐν Βυζαντίῳ. Τούτη Νικηφόρος ο πατριάρχης πάνω προσκείμενος συνεβούλευεν ἐξιλεώσασθαι τὸν Θεόν, καὶ τοὺς πλεονεκτηθέντας ὑπὸ " τοῦ πατρὸς αὐτοῦ παραμυθήσασθαι, πρὸς ἐν ὁ τῆς πατρικῆς γνώμης γνήσιος κληρονόμος ἔλεγεν, μὴ δύνασθαι πλείω τριῶν ταλάντων ἀποδοῦναι. Ταῦτα δὲ ἦν μικρὸν τ μόριον τῶν ἐκείνου ἀδικῶν. Πλὴν καὶ περὶ ταῦτε ᾤχνει, ζῆσαι καραδοκών. Ασπονδον δὲ ἔχων παι τρικήν γνώμην συχνότερον ἀτιμίαις ἔβαλλεν Θεό κτιστον μάγιστρον καὶ Στέφανον δομέστικον καὶ Μιχαηλ κουροπαλάτην, ἀποστρεφόμενος πάντη καὶ Προκοπίαν τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν, ὡς ἐπιβουλεύσα σαν αὐτῷ ταῖς Θεοφανώ τῆς " Αὐγούστης ἐπιβου- λαῖς "' (51). Αὐτίκα γὰρ ἡ τάλαινα κατά μίμησιν τῆς ἁγίας Ειρήνης κρατήσειν ήλπιζε τῆς βασι- λείας ἔπαις οὖσα. Ο δὲ Σταυράκιος ανιάτως ἑαυ τὸν ὁρῶν διακείμενον τῇ γαμετῇ τὴν βασιλείαν ἐσπούδαζε περιποιήσασθαι, ἡ δημοκρατίαν ἐγείραι Χριστιανοῖς ἐπὶ τοῖς προλαβοῦσι κἀκεῖς. Ἐφ᾽ ᾧ πτοηθέντες Νικηφόρος ὁ πατριάρχης καὶ ὁ Θεόκτι στος μάγιστρος καὶ Στέφανος δομέστικος ἐκ πολλῆς ἔχθρας εἰς φιλίαν ἀλλήλοις καὶ Μιχαὴλ κουροπαλά το τοῖς Α. οι καιρίως Α, κυρίως ἀνηγόρευσαν Α, ἀνηγόρευσεν σφόδρα πρ. Α. οι ὑπὸ Α, παρὰ νικ. " ήν μικρόν Α, ἦν τὸ μ. της Α. υποβολαῖς Α. τῆς μακαρίας Εἰρ. Α. δίνοις ὀχυρώματα, κι ὁ πατρίκιος επ ἐπιβολαῖς, βολαίς, • THEOPHANIS perunt ista mensis Julii die vicesimo quinto indi- a ctione quarta. Crummus autem amputatum Nice- phori caput, advenientibus ad se variis nalionibus, ostentandum per dies multos in Romanorum dede- cus et vituperium in ligno suspendit. Postmodum vero lind suspendio revulsum, carnibus nada- tw, et argento tectum, compotaturis Sclavino - rum principibus in poculam gloriabundus effor- mavit. Innumeris vidnis et orphanis uno die factis, luctuique intolerabili totum imperium obtinenti, cola ejus mors medelae periter et sufatio fuit. Cadis ejus modum nullus qui e prælio evasit incolumis enarrare potuit. Quidam etenim eadentem a Chri- stianis petrarum cumulo obrutum referunt. Efle- minati autem ejus ministri evirati, cum quibus Ipse concumbebat, partim valli incendio consum pu, partim ense jugulari, una cum eo interierunt. Nullam certe tempus Christianis calamitosius hoe Nicephori imperio exstitit, adeo ut crudelissimos quosque antecessores suos avaritia, libidine et bar- Darica prorsus sevitia superarit, quorum singula enarraturus si percurrerim, posteris incredibilis, nobis autem onerosa susciperetur historia; verum ex fimbria et limbo panol contextus tolus digno- scitur, quod vulgare fert proverbium. Ad spondy- lorum autem dextram partem letale vulnus accepit Alius Nicephori Stauracius, vixque vivus conflictu ereptus plage doloribus vehementer exagitatus Adrianopolim pervenit. Porro Stephanus patricius et scholarum doneticas, Theoctisto magistro prae- c sente, Stauracium imperatorem declaravit, et de patris ejus imperandi ratione ad exercitus reliquias, ques se fuga leto subripuerant, orationem habuit, a quem illi lætis animis exceperunt. Michael porro curopalates salvus e prælio redux, imperatorem salutari se permitteret, plurimum ab amicis rogatus, ob sacramenta Nicephoro et Stauracio a se data, potestatem oblatam recusavit. Huic etiam melloris valetudinis a Stauracio recipienda spe fretus Stephanus domesticus fortiter obsistebat, eldem vero Michaeli imperium conferendum solli- cite curabat Theoctistus magister. Stauracio autem canguinem cum urina emittenti, femnora atque crura lia extabuerunt, ut lectica in urbem sit invectus. llulo patriarcha Nicephorus bene aflectus Deum D' placaret, et patris ejus rapinis oppressos consola. B VARIA LECTIONES. ndil, ex vulg. " vulg. add. vulg. add. ex suprascr. JAC. GOARI NOTÆ. illis quibus Nicephori castra cir- cumsepivisse Crummus nuperrime relatus est, ip- sius jussu ignem suppositum, et evadendi viam in- terdictam suspicor. Anast., nempe totam acceptæ cladis in eum con - ferens invidiam. Commeris. Oderal sororem Procopiam velut quae re in- sidias molita esset, Theophanone Augusta illi fusidian- te; vel, id ei suggerente: nempe marite sinistram eam de sorore opinionem; non ut Procopia Theo- phanonis consiliis Stauracio fratri insistias niolita sit, ut est redditum, quo nomine is eam majori quam sororem odio haberet, nedum in illam rerum sam- mam transferre minime cogitaret. Ib. (49) Igne valli, reposuit Anastasius. Sane ξυ- (50) Declamavit adversus patrem suum. Sic et (51) Legit Anast., quod et ipsum congruit, υπο
τῇ δὲ ιβ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἐστέφθη Προκοπία αὐγούστα ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγουστέως καὶ πολλαῖς δωρεαῖς τὴν σύγκλητον ἐφιλοτιμήσατο. τῶν δὲ ἀναιρεθέντων ἐν Βουλγαρίᾳ θεματικῶν στρατιωτῶν ταῖς γυναιξὶ ε τάλαντα χρυσίου ἐδωρήσατο, τὴν δὲ γαμετὴν Σταυρακίου Θεοφανὼ κατεπλούτισε μονάσασαν καὶ τοὺς συγγενεῖς αὐτῆς οἰκτρῶς ζήσαντας ἐπὶ Νικηφόρου, ἐν οἷς καὶ ἐπίσημον οἶκον εἰς μοναστήριον, τὰ Ἑβραϊκὰ λεγόμενον, αὐτῇ παρέσχεν, ἔνθα Σταυράκιος ἐτάφη. πάντας δὲ τοὺς πατρικίους καὶ συγκλητικούς, ἀρχιερεῖς τε καὶ ἱερεῖς καὶ μοναχούς, στρατευομένους τε καὶ πτωχούς, τούς τε κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν καὶ ἐν τοῖς θέμασι κατεπλούτισεν, ὥστε τὴν ἄμετρον φιλαργυρίαν Νικηφόρου, δι’ ἣν καὶ κακῶς ὤλετο, ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἀφανισθῆναι. πρὸς δὲ τοῖς πολλοῖς καὶ καλλίστοις αὐτοῦ τρόποις εὐσεβὴς καὶ ὀρθοδοξότατος ὢν ἐλυπεῖτο ἐπὶ τοῖς ἀποσχίζουσι τῆς ἁγίας ἐκκλησίας ἐφ’ οἵᾳ δήποτε προφάσει εὐλόγῳ ἢ ἀλόγῳ, πολλά τε τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην καὶ τοὺς δυναμένους συντρέχειν τῇ κοινῇ εἰρήνῃ παρακαλῶν οὐκ ἐπαύετο.οἱ μὲν τῷ τῆς τούδας πυρ. (19), οἱ δὲ τοῖς το ξέφεσιν άλοντο σὺν αὐτῷ. Τούτου τῆς ἀρχῆς Χριστιαν βαρυτέραν οὐδενὶ χρόνῳ ἡτύχησαν. Πάντας γὰρ ἐν πλεονεξίαις καὶ ἀκολασίαις καὶ βαρβαρικαίς έμό τησιν υπερηκόντισεν τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεύσαντες, περὶ τον κατά μέρος διεξιέναι καὶ τοῖς μετέπειτα δύσπιστου καὶ ἡμῖν ἐργώδες, πλην ἐκ τοῦ κρασπέδου το ύφασμα πρόδηλον, κατὰ τὴν παροιμίαν. Τι τρώ σκεται δὲ καὶ Σταυρίκιος παῖς αὐτοῦ καιρίως * πετά τοῦ σπονδύλου τὸ δεξιόν μέρος, καὶ μόλις τῆς μάχης ἐξῆλθεν ζῶν, καὶ κατέλαβεν στην Αδριανούπολιν δει νῶς ὑπὸ τῆς πληγής καλαφιζόμενος. Στέφανος δ πατρίκιος και δομέστικος τῶν σχολών συμπαρόντος καὶ Θεοκτίστου μαγίστρου ανηγόρευσαν το Σταυρά πιον αὐτοκράτορα, καὶ διελέχθη τῷ περισωθέντι λαῷ κατὰ τοῦ ἰδίου πατρὸς (50), καὶ σφόδρα ήδύνθησαν Μιχαὴλ δὲ κουροπαλάτης ἀβλαβής περισωθείς, πολλά παρεκλήθη ὑπὸ τῶν φίλων ἀναγορευθῆναι βασιλεὺς, καὶ οὐ κατεδέξατο διὰ τοὺς πρὸς Νικηφόρον όρκους καὶ Σταυράκιον. Τούτῳ Στέφανος δομέστικος ἀντειπε ελπίδι τῆς ζωῆς Σταυρακίου, Θεόκτιστος δὲ ὁ μάτ γιατρός συνέτρεχεν περὶ τῆς βασιλείας Μιχαή Σταυράκιος δὲ δι' ούρων αἱμορραγήσας ἀμέτρως κατεξηράνθη μηροὺς καὶ σκέλη, φορείοις ἐλθὼν ἐν Βυζαντίῳ. Τούτη Νικηφόρος ο πατριάρχης πάνω προσκείμενος συνεβούλευεν ἐξιλεώσασθαι τὸν Θεόν, καὶ τοὺς πλεονεκτηθέντας ὑπὸ " τοῦ πατρὸς αὐτοῦ παραμυθήσασθαι, πρὸς ἐν ὁ τῆς πατρικῆς γνώμης γνήσιος κληρονόμος ἔλεγεν, μὴ δύνασθαι πλείω τριῶν ταλάντων ἀποδοῦναι. Ταῦτα δὲ ἦν μικρὸν τ μόριον τῶν ἐκείνου ἀδικῶν. Πλὴν καὶ περὶ ταῦτε ᾤχνει, ζῆσαι καραδοκών. Ασπονδον δὲ ἔχων παι τρικήν γνώμην συχνότερον ἀτιμίαις ἔβαλλεν Θεό κτιστον μάγιστρον καὶ Στέφανον δομέστικον καὶ Μιχαηλ κουροπαλάτην, ἀποστρεφόμενος πάντη καὶ Προκοπίαν τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν, ὡς ἐπιβουλεύσα σαν αὐτῷ ταῖς Θεοφανώ τῆς " Αὐγούστης ἐπιβου- λαῖς "' (51). Αὐτίκα γὰρ ἡ τάλαινα κατά μίμησιν τῆς ἁγίας Ειρήνης κρατήσειν ήλπιζε τῆς βασι- λείας ἔπαις οὖσα. Ο δὲ Σταυράκιος ανιάτως ἑαυ τὸν ὁρῶν διακείμενον τῇ γαμετῇ τὴν βασιλείαν ἐσπούδαζε περιποιήσασθαι, ἡ δημοκρατίαν ἐγείραι Χριστιανοῖς ἐπὶ τοῖς προλαβοῦσι κἀκεῖς. Ἐφ᾽ ᾧ πτοηθέντες Νικηφόρος ὁ πατριάρχης καὶ ὁ Θεόκτι στος μάγιστρος καὶ Στέφανος δομέστικος ἐκ πολλῆς ἔχθρας εἰς φιλίαν ἀλλήλοις καὶ Μιχαὴλ κουροπαλά το τοῖς Α. οι καιρίως Α, κυρίως ἀνηγόρευσαν Α, ἀνηγόρευσεν σφόδρα πρ. Α. οι ὑπὸ Α, παρὰ νικ. " ήν μικρόν Α, ἦν τὸ μ. της Α. υποβολαῖς Α. τῆς μακαρίας Εἰρ. Α. δίνοις ὀχυρώματα, κι ὁ πατρίκιος επ ἐπιβολαῖς, βολαίς, • THEOPHANIS perunt ista mensis Julii die vicesimo quinto indi- a ctione quarta. Crummus autem amputatum Nice- phori caput, advenientibus ad se variis nalionibus, ostentandum per dies multos in Romanorum dede- cus et vituperium in ligno suspendit. Postmodum vero lind suspendio revulsum, carnibus nada- tw, et argento tectum, compotaturis Sclavino - rum principibus in poculam gloriabundus effor- mavit. Innumeris vidnis et orphanis uno die factis, luctuique intolerabili totum imperium obtinenti, cola ejus mors medelae periter et sufatio fuit. Cadis ejus modum nullus qui e prælio evasit incolumis enarrare potuit. Quidam etenim eadentem a Chri- stianis petrarum cumulo obrutum referunt. Efle- minati autem ejus ministri evirati, cum quibus Ipse concumbebat, partim valli incendio consum pu, partim ense jugulari, una cum eo interierunt. Nullam certe tempus Christianis calamitosius hoe Nicephori imperio exstitit, adeo ut crudelissimos quosque antecessores suos avaritia, libidine et bar- Darica prorsus sevitia superarit, quorum singula enarraturus si percurrerim, posteris incredibilis, nobis autem onerosa susciperetur historia; verum ex fimbria et limbo panol contextus tolus digno- scitur, quod vulgare fert proverbium. Ad spondy- lorum autem dextram partem letale vulnus accepit Alius Nicephori Stauracius, vixque vivus conflictu ereptus plage doloribus vehementer exagitatus Adrianopolim pervenit. Porro Stephanus patricius et scholarum doneticas, Theoctisto magistro prae- c sente, Stauracium imperatorem declaravit, et de patris ejus imperandi ratione ad exercitus reliquias, ques se fuga leto subripuerant, orationem habuit, a quem illi lætis animis exceperunt. Michael porro curopalates salvus e prælio redux, imperatorem salutari se permitteret, plurimum ab amicis rogatus, ob sacramenta Nicephoro et Stauracio a se data, potestatem oblatam recusavit. Huic etiam melloris valetudinis a Stauracio recipienda spe fretus Stephanus domesticus fortiter obsistebat, eldem vero Michaeli imperium conferendum solli- cite curabat Theoctistus magister. Stauracio autem canguinem cum urina emittenti, femnora atque crura lia extabuerunt, ut lectica in urbem sit invectus. llulo patriarcha Nicephorus bene aflectus Deum D' placaret, et patris ejus rapinis oppressos consola. B VARIA LECTIONES. ndil, ex vulg. " vulg. add. vulg. add. ex suprascr. JAC. GOARI NOTÆ. illis quibus Nicephori castra cir- cumsepivisse Crummus nuperrime relatus est, ip- sius jussu ignem suppositum, et evadendi viam in- terdictam suspicor. Anast., nempe totam acceptæ cladis in eum con - ferens invidiam. Commeris. Oderal sororem Procopiam velut quae re in- sidias molita esset, Theophanone Augusta illi fusidian- te; vel, id ei suggerente: nempe marite sinistram eam de sorore opinionem; non ut Procopia Theo- phanonis consiliis Stauracio fratri insistias niolita sit, ut est redditum, quo nomine is eam majori quam sororem odio haberet, nedum in illam rerum sam- mam transferre minime cogitaret. Ib. (49) Igne valli, reposuit Anastasius. Sane ξυ- (50) Declamavit adversus patrem suum. Sic et (51) Legit Anast., quod et ipsum congruit, υπο
PG 108:989ἐν οἷς καὶ Θεόδωρον, τὸν ἡγούμενον τῶν Στουδίου, καὶ Πλάτωνα καὶ Ἰωσήφ, ἀρχιεπίσκοπον Θεσσαλονίκης, ἀδελφὸν Θεοδώρου, ἐν φυλακαῖς πικραῖς συνεχομένους μετὰ καὶ τῶν προυχόντων τῆς κατ’ αὐτοὺς μονῆς ἔσπευδεν ἑνωθῆναι, ὃ καὶ πεποίηκεν. ἀπέστειλε δὲ καὶ πρὸς Κάρουλον, βασιλέα τῶν Φράγγων, περὶ εἰρήνης καὶ συναλλαγῆς εἰς Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, καὶ Νικηφόρος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης ἀπέστειλε συνοδικὰ [γράμματα] πρὸς Λέοντα τὸν ἁγιώτατον πάπαν Ῥώμης· πρὸ τούτου γὰρ ἐκωλύετο ὑπὸ Νικηφόρου τοῦτο ποιῆσαι. τῇ δὲ κε τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς τῆς ε ἰνδικτιῶνος Μιχαὴλ ὁ γαληνότατος ἔστεψε Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, εἰς βασιλέα ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ἡμέρᾳ ε τῆς ἑβδομάδος, καὶ προσήγαγε πολυτελῆ κόσμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ ἐν σκεύεσι χρυσοῦ διαλίθοις καὶ τετραβήλοις ἀρχαιοτεύκτοις ἐκ χρυσοῦ καὶ πορφύρας λαμπρῶς καθυφασμένοις καὶ θαυμασταῖς ἁγίαις εἰκόσι πεποικιλμένοις. ἐδωρήσατο δὲ καὶ τῷ πατριάρχῃ χρυσίου λίτρας κε, καὶ τῷ εὐαγεῖ κλήρῳ λίτρας ρ φαιδρύνας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν καὶ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναγόρευσιν.τῆς ἦλθον κατὰ τὰ τέλη του Σεπτεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης ἐνδικτιῶνος. Τῇ δὲ ἑσπέρᾳ τῆς πρώτης τοῦ Οκτωβρίου μηνός προσκαλεσάμενος Σταυράκιος το Στέφανον δομέστικον ἐπηρώτα, πῶς ἂν δυνηθείη το ἀγαγεῖν Μιχαὴλ τὸν γαμβρόν αὐτοῦ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ πρὸς τὸ ἐκτυφλῶσαι οι αὐτόν. Τοῦ δὲ δε φής σαντος ἀδύνατον εἶναι τοῦτο δὲ ταύτῃ τῇ ὥρᾳ διὰ τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν, καὶ τὸ τοῦ δὲ τόπου ἀσφα λὲς τῆς οἰκίας αὐτοῦ, παρεκάλει μή γνωσθῆναι τινί τὰ λεχθέντα. Ο δὲ λόγοις πειθανοίς πείσας αὐτὸν ἀμεριμνεῖν 20, δι' ὅλης νυκτὸς τὰ περιλειφθέντα τῶν ταγμάτων στρατεύματα συνήγαγεν ἐν τῷ σχε παστῷ ἱπποδρόμῳ μετὰ τῶν οἰκείων ἀρχόντων πρὸς τὸ ἀναγορεῦσαι τὸν αὐτὸν Μιχαὴλ εἰς βασιλέα. Καὶ ἐλθούσης πάσης κ τῆς συγκλήτου τοῦ ἄρθρου ἐν τῷ παλατίῳ, τοῦτον ἀνηγόρευσαν βασιλέα, ὡς ἑξῆς δη λωθήσεται. Νικηφόρος δὲ ὁ πατριάρχης ἔγγραφον ἐξ ιδιοχείρου παρὰ Μιχαὴλ ἀπῄτησεν περὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως, καὶ τοῦ ἀναιμάκτους φυλάξαι τὰς χεῖρας ἀπὸ Χριστιανῶν, καὶ περὶ ἱερατικῶν ἀνθρώπων ἢ - μοναχῶν, καὶ ὅλως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καταλόγου, τοῦ μὴ τύπτεσθαι παρ' αὐτοῦ. έτος σ. - Ρωμαίων βασιλέως Μιχαήλ Α. ε Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ β', ινδικτιῶνι ε.. ημέρα ε', ώρα α'. Μιχαὴλ ὁ εὐσεβέστατος κουροπαλάτης ἀνηγορεύθη βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ὑπὸ πάσης τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ταγμάτων. Σταυρά- πιος δὲ τὴν τούταν ἀναγόρευσιν ἀκούσας, αὐτίκα τὴν κόμην ἀποκειράμενος, μοναχικά περιεβάλετο ιμά- τια διὰ Συμεών μοναχοῦ συγγενοῦς αὐτοῦ, πολλὰ τὸν πατριάρχην ἐπιβοώμενος· ὃς ἐλθὼν ἐν τῷ παλατίῳ πολλὰ Σταυράκιον σὺν τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ καὶ τῇ ἀδελφῇ παρεκάλουν μὴ λυπεῖσθαι ἐν τῷ γεγονότι· οὐ γὰρ κατ' ἐπιβουλήν, ἀλλὰ κατ' ἀπόγνωσιν τῆς αὐ- · τοῦ ζωῆς. Ὁ δὲ τῇ πατρικῇ πονηρία λυττῶν, οὐ προσήκατο το εἰπὼν πρὸς αὐτόν· Φίλον αὐτοῦ κρείττονα οὐχ εὑρήσεις. Ωρᾳ δὲ τετάρτῃ τῆς ἡμέ. ρας εστέφθη Μιχαήλ από οι Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι της Μεγάλης Εκκλησίας, ἐφ᾽ ᾧ κοινὴ ἀγαλλίασις γέγονεν, καὶ ἐδωρήσατο τῷ παι • Σταυράκιος Α. τοῦ δὲ τοῦτο σε περιλειφθ. Α, παραλ. το προκήκατο κι ὑπὸ Δ, αυ κ τοῦ δὲ Α, ἀμεριμναν το δυνηθείη Α, δυνηθῇ ναίς. οι εκτυφλ. Α, τυφλ. Η καὶ τὸ τοῦ Δ, καὶ τοῦ ἐν ἀμεριμνεῖν Α. εν πάσης Α. αναιμάκτως Δ το περιεβάλετο Α, περιεβάλλ. νυίκ. παρὰ νύίς. CHRONOGRAPHIA. A retur ac levaret, consulebat, ad quem paterna B sententiæ legitimus successor, se non amplius quam tria talenta restituere posse retulit, quæ in- justorum ejus raptorum minima pars erant, quam tamen filius quasi de vita securus reddere cuncta- batur. Paternorum fnsuper morum imitator reddi- tus, cum ‘anima inimicitiis reconciliando prorsus aversum se exhiberet, Theoctistum magistrum, Stephanum domesticum et Michaelem curopalatem sæpius contumeliis affecit, Procopiam quoque soro- rem. vehementer (aversabatur, quasi Theophanone Augusta ita suadente sibi parasset insidias. In- felix enim hæc femina beats frenes exemplo, continuo in spem potiundi imperii venit, cum sine liberis esset. Stanracius vero agritudine remediis omnibus superiore cum se jactatum cerneret, impe- rium conjugi comparare, vel in populi potestatem reipublicae totius summam revocare, quæ certo præteriarum calamitatum fuisset summa, stadiis omnibus contendebat : qua re Nicephorus patriarcha el Theoetistus magister, quemadmodum ét Michael curopalates in metum adducti, ex inimicitia prius ´ad invicem exercita in concordiam redierunt circa mensis Septembris exitum, indictione quinta. Porro mensis Octobris die primo sub vesperam Stauracius Stephanum domesticum ad se accersitum interroga- vit, quaṇam via Michaelem ex sorore sibi levirum oculis, quantocius orbandum demo posset extrahc- re ? quod ille cum ob circumstipantium vires, tum ob incommodam horæ tempestatem, tum denique ob mailissimam domus ejus situm, haud feri posse responderet, Stauracius eum deprecatus est, ne ista ulli revelarot. Ille verbis ad suadendum compositis a cura hujusmodi alienum esse rogat, mox per to- tam noctem in sectis Hippodromi locis collectis residuorum agminun, reliquiis, eorum duces Michae. lem renunţiaturos imperatorem illo convocavit. Senatus insuper palatium diluculo conveniens, im- perii potestatem ei committendam decrevit, prout sequentibus declarabitur. Nicephorus autem patriar- cha cautionem propria manu scriptam a Michaele exegit, quod ipse rectam fidem defensurus, manusque a Christianorum effundendo sanguine allenas servaturus esset, hominesque ex sacro cle- ricorum ordine, vel monachos, cæterosque omnes in ecclesiasticum catalogum relatos verberibus et injuriis minime læsurus. A. M. 6304. .. C. 804. annus primus. add. es vulg. " add. ex vulg. vulg. A. - Romanorum imperatoris Michael Hoc anno mensis Octobris dié secundo indictione quinta, feria hebdomadis quinta, hora prima, Michael piissimus curopalates a senatu et militaribus ordi nibus in Hippodromo imperator salutatus. Stauracius. autem imperatoris allerius audita designatione, de- topsis illico capillis, monasticum habitum, Symeono monacho ejus consanguineo illuns conferente, in- duit, et patriarchae opem, ne sibi deficeret, pluribus interpellavit. Patriarcha in palatium profectus, Stauracium ipsum, una cum imperatore et sorore rogantibus, mutuis urgebat precibus, ne insidiis in ejus salutem struendis, sed desperato vitae ejus statui, quod gestum erat, ascriberet. Is paternæ nequitiae sectaturus exemplum in rabiem acius, respondit : Amicum meliorem me non invenies. Quarta vero diei hora in ambone Magnæ ecclesia a Nicephoro patriarcha Michael coronalus est, cum nia- VARIE LECTIONES. D " vulg. vulg. vulg. om. xapà vulg.
ζήλῳ δὲ θεοῦ πολλῷ κινηθεὶς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς κατὰ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιάνων, καὶ Ἀθιγγάνων τῶν ἐν Φρυγίᾳ καὶ Λυκαονίᾳ, κεφαλικὴν τιμωρίαν ἀποφηνάμενος ταῖς Νικηφόρου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, καὶ ἄλλων εὐσεβῶν εἰσηγήσεσιν ἀνετράπη δι’ ἑτέρων κακοτρόπων συμβούλων προφάσει μετανοίας, ὅπερ ἦν ἀδύνατον τοὺς τῇ πλάνῃ ἐκείνῃ ἑαλωκότας μετανοῆσαι. ἐδογμάτιζον δὲ ἀμαθῶς μὴ ἐξεῖναι ἱερεῦσιν ἀποφαίνεσθαι κατὰ ἀσεβῶν θάνατον, κατὰ πάντα ταῖς θείαις γραφαῖς ἐναντιούμενοι περὶ τούτου. εἰ γὰρ Πέτρος μὲν ὁ κορυφαῖος Ἀνανίαν καὶ Σάπφειραν ἐπὶ ψεύσματι μόνῳ τεθανάτωκεν, Παῦλος δὲ ὁ μέγας βοᾷ λέγων, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν, καὶ ταῦτα περὶ σωματικῆς μόνης ἁμαρτίας· πῶς οὐκ ἐναντίοι αὐτῶν εἶεν οἱ τοὺς πάσης ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀκαθαρσίας ἐμπλέους καὶ δαιμόνων λάτριας ὑπάρχοντας λυτρούμενοι τοῦ ξίφους; ἀλλ’ ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς Μιχαὴλ οὐκ ὀλίγους αὐτῶν ἀπέτεμεν.τῆς ἦλθον κατὰ τὰ τέλη του Σεπτεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης ἐνδικτιῶνος. Τῇ δὲ ἑσπέρᾳ τῆς πρώτης τοῦ Οκτωβρίου μηνός προσκαλεσάμενος Σταυράκιος το Στέφανον δομέστικον ἐπηρώτα, πῶς ἂν δυνηθείη το ἀγαγεῖν Μιχαὴλ τὸν γαμβρόν αὐτοῦ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ πρὸς τὸ ἐκτυφλῶσαι οι αὐτόν. Τοῦ δὲ δε φής σαντος ἀδύνατον εἶναι τοῦτο δὲ ταύτῃ τῇ ὥρᾳ διὰ τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν, καὶ τὸ τοῦ δὲ τόπου ἀσφα λὲς τῆς οἰκίας αὐτοῦ, παρεκάλει μή γνωσθῆναι τινί τὰ λεχθέντα. Ο δὲ λόγοις πειθανοίς πείσας αὐτὸν ἀμεριμνεῖν 20, δι' ὅλης νυκτὸς τὰ περιλειφθέντα τῶν ταγμάτων στρατεύματα συνήγαγεν ἐν τῷ σχε παστῷ ἱπποδρόμῳ μετὰ τῶν οἰκείων ἀρχόντων πρὸς τὸ ἀναγορεῦσαι τὸν αὐτὸν Μιχαὴλ εἰς βασιλέα. Καὶ ἐλθούσης πάσης κ τῆς συγκλήτου τοῦ ἄρθρου ἐν τῷ παλατίῳ, τοῦτον ἀνηγόρευσαν βασιλέα, ὡς ἑξῆς δη λωθήσεται. Νικηφόρος δὲ ὁ πατριάρχης ἔγγραφον ἐξ ιδιοχείρου παρὰ Μιχαὴλ ἀπῄτησεν περὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως, καὶ τοῦ ἀναιμάκτους φυλάξαι τὰς χεῖρας ἀπὸ Χριστιανῶν, καὶ περὶ ἱερατικῶν ἀνθρώπων ἢ - μοναχῶν, καὶ ὅλως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καταλόγου, τοῦ μὴ τύπτεσθαι παρ' αὐτοῦ. έτος σ. - Ρωμαίων βασιλέως Μιχαήλ Α. ε Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ β', ινδικτιῶνι ε.. ημέρα ε', ώρα α'. Μιχαὴλ ὁ εὐσεβέστατος κουροπαλάτης ἀνηγορεύθη βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ὑπὸ πάσης τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ταγμάτων. Σταυρά- πιος δὲ τὴν τούταν ἀναγόρευσιν ἀκούσας, αὐτίκα τὴν κόμην ἀποκειράμενος, μοναχικά περιεβάλετο ιμά- τια διὰ Συμεών μοναχοῦ συγγενοῦς αὐτοῦ, πολλὰ τὸν πατριάρχην ἐπιβοώμενος· ὃς ἐλθὼν ἐν τῷ παλατίῳ πολλὰ Σταυράκιον σὺν τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ καὶ τῇ ἀδελφῇ παρεκάλουν μὴ λυπεῖσθαι ἐν τῷ γεγονότι· οὐ γὰρ κατ' ἐπιβουλήν, ἀλλὰ κατ' ἀπόγνωσιν τῆς αὐ- · τοῦ ζωῆς. Ὁ δὲ τῇ πατρικῇ πονηρία λυττῶν, οὐ προσήκατο το εἰπὼν πρὸς αὐτόν· Φίλον αὐτοῦ κρείττονα οὐχ εὑρήσεις. Ωρᾳ δὲ τετάρτῃ τῆς ἡμέ. ρας εστέφθη Μιχαήλ από οι Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι της Μεγάλης Εκκλησίας, ἐφ᾽ ᾧ κοινὴ ἀγαλλίασις γέγονεν, καὶ ἐδωρήσατο τῷ παι • Σταυράκιος Α. τοῦ δὲ τοῦτο σε περιλειφθ. Α, παραλ. το προκήκατο κι ὑπὸ Δ, αυ κ τοῦ δὲ Α, ἀμεριμναν το δυνηθείη Α, δυνηθῇ ναίς. οι εκτυφλ. Α, τυφλ. Η καὶ τὸ τοῦ Δ, καὶ τοῦ ἐν ἀμεριμνεῖν Α. εν πάσης Α. αναιμάκτως Δ το περιεβάλετο Α, περιεβάλλ. νυίκ. παρὰ νύίς. CHRONOGRAPHIA. A retur ac levaret, consulebat, ad quem paterna B sententiæ legitimus successor, se non amplius quam tria talenta restituere posse retulit, quæ in- justorum ejus raptorum minima pars erant, quam tamen filius quasi de vita securus reddere cuncta- batur. Paternorum fnsuper morum imitator reddi- tus, cum ‘anima inimicitiis reconciliando prorsus aversum se exhiberet, Theoctistum magistrum, Stephanum domesticum et Michaelem curopalatem sæpius contumeliis affecit, Procopiam quoque soro- rem. vehementer (aversabatur, quasi Theophanone Augusta ita suadente sibi parasset insidias. In- felix enim hæc femina beats frenes exemplo, continuo in spem potiundi imperii venit, cum sine liberis esset. Stanracius vero agritudine remediis omnibus superiore cum se jactatum cerneret, impe- rium conjugi comparare, vel in populi potestatem reipublicae totius summam revocare, quæ certo præteriarum calamitatum fuisset summa, stadiis omnibus contendebat : qua re Nicephorus patriarcha el Theoetistus magister, quemadmodum ét Michael curopalates in metum adducti, ex inimicitia prius ´ad invicem exercita in concordiam redierunt circa mensis Septembris exitum, indictione quinta. Porro mensis Octobris die primo sub vesperam Stauracius Stephanum domesticum ad se accersitum interroga- vit, quaṇam via Michaelem ex sorore sibi levirum oculis, quantocius orbandum demo posset extrahc- re ? quod ille cum ob circumstipantium vires, tum ob incommodam horæ tempestatem, tum denique ob mailissimam domus ejus situm, haud feri posse responderet, Stauracius eum deprecatus est, ne ista ulli revelarot. Ille verbis ad suadendum compositis a cura hujusmodi alienum esse rogat, mox per to- tam noctem in sectis Hippodromi locis collectis residuorum agminun, reliquiis, eorum duces Michae. lem renunţiaturos imperatorem illo convocavit. Senatus insuper palatium diluculo conveniens, im- perii potestatem ei committendam decrevit, prout sequentibus declarabitur. Nicephorus autem patriar- cha cautionem propria manu scriptam a Michaele exegit, quod ipse rectam fidem defensurus, manusque a Christianorum effundendo sanguine allenas servaturus esset, hominesque ex sacro cle- ricorum ordine, vel monachos, cæterosque omnes in ecclesiasticum catalogum relatos verberibus et injuriis minime læsurus. A. M. 6304. .. C. 804. annus primus. add. es vulg. " add. ex vulg. vulg. A. - Romanorum imperatoris Michael Hoc anno mensis Octobris dié secundo indictione quinta, feria hebdomadis quinta, hora prima, Michael piissimus curopalates a senatu et militaribus ordi nibus in Hippodromo imperator salutatus. Stauracius. autem imperatoris allerius audita designatione, de- topsis illico capillis, monasticum habitum, Symeono monacho ejus consanguineo illuns conferente, in- duit, et patriarchae opem, ne sibi deficeret, pluribus interpellavit. Patriarcha in palatium profectus, Stauracium ipsum, una cum imperatore et sorore rogantibus, mutuis urgebat precibus, ne insidiis in ejus salutem struendis, sed desperato vitae ejus statui, quod gestum erat, ascriberet. Is paternæ nequitiae sectaturus exemplum in rabiem acius, respondit : Amicum meliorem me non invenies. Quarta vero diei hora in ambone Magnæ ecclesia a Nicephoro patriarcha Michael coronalus est, cum nia- VARIE LECTIONES. D " vulg. vulg. vulg. om. xapà vulg.
Σταυράκιος δὲ ἑλκωθεὶς ἐκ τῆς καιρίας πληγῆς τὰ περὶ τὴν ῥάχιν, ὡς μὴ δύνασθαί τινα προσεγγίζειν αὐτῷ διὰ τὴν πολλὴν δυσωδίαν, τέθνηκε τῇ ια τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς ε ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας, τὸ δοκεῖν, μῆνας β ἡμέρας 2. τῇ δὲ ιδ τοῦ Μαί̈ου μηνός, ἡμέρᾳ 2, ἔκλειψις ἡλιακὴ γέγονε μεγάλη ἐπὶ ὥρας τρεῖς ἥμισυ, ἀπὸ η ὥρας ἕως ὥρας ια. καὶ τῇ ζ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθε Μιχαὴλ κατὰ Βουλγάρων, συνεξελθούσης αὐτῷ καὶ Προκοπίας ἕως Τζουρουλοῦ. τοῦ δὲ Βουλγάρων ἀρχηγοῦ Κρούμμου ἑλόντος τὴν Δεβελτὸν πολιορκίᾳ καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ σὺν τῷ ἐπισκόπῳ μετοικίσαντος προσρυέντας αὐτῷ, διὰ πολλὴν κακοβουλίαν τῶν παρασυμβούλων τοῦ βασιλέως εἰς ἐπιβουλὴν ἐτράπησαν καὶ ὕβρεις τὰ πλήθη μάλιστα τοῦ Ὀψικίου καὶ τῶν Θρᾳκησίων, οὓς κατευνάσας Μιχαὴλ δωρεαῖς καὶ παραινέσεσι κατεσίγησεν. οἱ δὲ Βούλγαροι τὰ τῆς στάσεως μαθόντες τῶν στρατευμάτων, καὶ ὅτι πτοούμενοι τὸν πόλεμον καὶ τὸν ταξατιῶνα ἀτακτοῦσιν, πλέον κατίσχυσαν Θρᾴκης καὶ Μακεδονίας.τῆς ἦλθον κατὰ τὰ τέλη του Σεπτεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης ἐνδικτιῶνος. Τῇ δὲ ἑσπέρᾳ τῆς πρώτης τοῦ Οκτωβρίου μηνός προσκαλεσάμενος Σταυράκιος το Στέφανον δομέστικον ἐπηρώτα, πῶς ἂν δυνηθείη το ἀγαγεῖν Μιχαὴλ τὸν γαμβρόν αὐτοῦ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ πρὸς τὸ ἐκτυφλῶσαι οι αὐτόν. Τοῦ δὲ δε φής σαντος ἀδύνατον εἶναι τοῦτο δὲ ταύτῃ τῇ ὥρᾳ διὰ τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν, καὶ τὸ τοῦ δὲ τόπου ἀσφα λὲς τῆς οἰκίας αὐτοῦ, παρεκάλει μή γνωσθῆναι τινί τὰ λεχθέντα. Ο δὲ λόγοις πειθανοίς πείσας αὐτὸν ἀμεριμνεῖν 20, δι' ὅλης νυκτὸς τὰ περιλειφθέντα τῶν ταγμάτων στρατεύματα συνήγαγεν ἐν τῷ σχε παστῷ ἱπποδρόμῳ μετὰ τῶν οἰκείων ἀρχόντων πρὸς τὸ ἀναγορεῦσαι τὸν αὐτὸν Μιχαὴλ εἰς βασιλέα. Καὶ ἐλθούσης πάσης κ τῆς συγκλήτου τοῦ ἄρθρου ἐν τῷ παλατίῳ, τοῦτον ἀνηγόρευσαν βασιλέα, ὡς ἑξῆς δη λωθήσεται. Νικηφόρος δὲ ὁ πατριάρχης ἔγγραφον ἐξ ιδιοχείρου παρὰ Μιχαὴλ ἀπῄτησεν περὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως, καὶ τοῦ ἀναιμάκτους φυλάξαι τὰς χεῖρας ἀπὸ Χριστιανῶν, καὶ περὶ ἱερατικῶν ἀνθρώπων ἢ - μοναχῶν, καὶ ὅλως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καταλόγου, τοῦ μὴ τύπτεσθαι παρ' αὐτοῦ. έτος σ. - Ρωμαίων βασιλέως Μιχαήλ Α. ε Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ β', ινδικτιῶνι ε.. ημέρα ε', ώρα α'. Μιχαὴλ ὁ εὐσεβέστατος κουροπαλάτης ἀνηγορεύθη βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ὑπὸ πάσης τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ταγμάτων. Σταυρά- πιος δὲ τὴν τούταν ἀναγόρευσιν ἀκούσας, αὐτίκα τὴν κόμην ἀποκειράμενος, μοναχικά περιεβάλετο ιμά- τια διὰ Συμεών μοναχοῦ συγγενοῦς αὐτοῦ, πολλὰ τὸν πατριάρχην ἐπιβοώμενος· ὃς ἐλθὼν ἐν τῷ παλατίῳ πολλὰ Σταυράκιον σὺν τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ καὶ τῇ ἀδελφῇ παρεκάλουν μὴ λυπεῖσθαι ἐν τῷ γεγονότι· οὐ γὰρ κατ' ἐπιβουλήν, ἀλλὰ κατ' ἀπόγνωσιν τῆς αὐ- · τοῦ ζωῆς. Ὁ δὲ τῇ πατρικῇ πονηρία λυττῶν, οὐ προσήκατο το εἰπὼν πρὸς αὐτόν· Φίλον αὐτοῦ κρείττονα οὐχ εὑρήσεις. Ωρᾳ δὲ τετάρτῃ τῆς ἡμέ. ρας εστέφθη Μιχαήλ από οι Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι της Μεγάλης Εκκλησίας, ἐφ᾽ ᾧ κοινὴ ἀγαλλίασις γέγονεν, καὶ ἐδωρήσατο τῷ παι • Σταυράκιος Α. τοῦ δὲ τοῦτο σε περιλειφθ. Α, παραλ. το προκήκατο κι ὑπὸ Δ, αυ κ τοῦ δὲ Α, ἀμεριμναν το δυνηθείη Α, δυνηθῇ ναίς. οι εκτυφλ. Α, τυφλ. Η καὶ τὸ τοῦ Δ, καὶ τοῦ ἐν ἀμεριμνεῖν Α. εν πάσης Α. αναιμάκτως Δ το περιεβάλετο Α, περιεβάλλ. νυίκ. παρὰ νύίς. CHRONOGRAPHIA. A retur ac levaret, consulebat, ad quem paterna B sententiæ legitimus successor, se non amplius quam tria talenta restituere posse retulit, quæ in- justorum ejus raptorum minima pars erant, quam tamen filius quasi de vita securus reddere cuncta- batur. Paternorum fnsuper morum imitator reddi- tus, cum ‘anima inimicitiis reconciliando prorsus aversum se exhiberet, Theoctistum magistrum, Stephanum domesticum et Michaelem curopalatem sæpius contumeliis affecit, Procopiam quoque soro- rem. vehementer (aversabatur, quasi Theophanone Augusta ita suadente sibi parasset insidias. In- felix enim hæc femina beats frenes exemplo, continuo in spem potiundi imperii venit, cum sine liberis esset. Stanracius vero agritudine remediis omnibus superiore cum se jactatum cerneret, impe- rium conjugi comparare, vel in populi potestatem reipublicae totius summam revocare, quæ certo præteriarum calamitatum fuisset summa, stadiis omnibus contendebat : qua re Nicephorus patriarcha el Theoetistus magister, quemadmodum ét Michael curopalates in metum adducti, ex inimicitia prius ´ad invicem exercita in concordiam redierunt circa mensis Septembris exitum, indictione quinta. Porro mensis Octobris die primo sub vesperam Stauracius Stephanum domesticum ad se accersitum interroga- vit, quaṇam via Michaelem ex sorore sibi levirum oculis, quantocius orbandum demo posset extrahc- re ? quod ille cum ob circumstipantium vires, tum ob incommodam horæ tempestatem, tum denique ob mailissimam domus ejus situm, haud feri posse responderet, Stauracius eum deprecatus est, ne ista ulli revelarot. Ille verbis ad suadendum compositis a cura hujusmodi alienum esse rogat, mox per to- tam noctem in sectis Hippodromi locis collectis residuorum agminun, reliquiis, eorum duces Michae. lem renunţiaturos imperatorem illo convocavit. Senatus insuper palatium diluculo conveniens, im- perii potestatem ei committendam decrevit, prout sequentibus declarabitur. Nicephorus autem patriar- cha cautionem propria manu scriptam a Michaele exegit, quod ipse rectam fidem defensurus, manusque a Christianorum effundendo sanguine allenas servaturus esset, hominesque ex sacro cle- ricorum ordine, vel monachos, cæterosque omnes in ecclesiasticum catalogum relatos verberibus et injuriis minime læsurus. A. M. 6304. .. C. 804. annus primus. add. es vulg. " add. ex vulg. vulg. A. - Romanorum imperatoris Michael Hoc anno mensis Octobris dié secundo indictione quinta, feria hebdomadis quinta, hora prima, Michael piissimus curopalates a senatu et militaribus ordi nibus in Hippodromo imperator salutatus. Stauracius. autem imperatoris allerius audita designatione, de- topsis illico capillis, monasticum habitum, Symeono monacho ejus consanguineo illuns conferente, in- duit, et patriarchae opem, ne sibi deficeret, pluribus interpellavit. Patriarcha in palatium profectus, Stauracium ipsum, una cum imperatore et sorore rogantibus, mutuis urgebat precibus, ne insidiis in ejus salutem struendis, sed desperato vitae ejus statui, quod gestum erat, ascriberet. Is paternæ nequitiae sectaturus exemplum in rabiem acius, respondit : Amicum meliorem me non invenies. Quarta vero diei hora in ambone Magnæ ecclesia a Nicephoro patriarcha Michael coronalus est, cum nia- VARIE LECTIONES. D " vulg. vulg. vulg. om. xapà vulg.
PG 108:995τότε καὶ Ἀγχίαλον καὶ Βέροιαν ἀφέντες Χριστιανοὶ ἔφυγον, μηδενὸς διώκοντος, Νίκαιάν τε καὶ τὸ Προβάτου κάστρον καὶ ἄλλα τινὰ ὀχυρώματα, ὡσαύτως καὶ τὴν Φιλιππούπολιν καὶ Φιλίππους· καὶ οἱ τὸν Στρυμῶνα οἰκοῦντες μέτοικοι προφάσεως δραξάμενοι ἐν τοῖς ἰδίοις φεύγοντες ἐπανῆλθον. τοῦτο δὲ ἦν θεομηνία τὴν τοῦ Νικηφόρου μανίαν ἐλέγχουσα, δι’ ἣν τὰ δοκοῦντα κατορθώματα αὐτοῦ, ἐφ’ οἷς ηὔχει, τάχιστα διαπέπτωκεν. καὶ τὰς τῶν πολλῶν κακοδοξίας οἱ τὰς θεομάχους αἱρέσεις πλεοναζούσας Παυλικιάνων καὶ Ἀθιγγάνων, Εἰκονοκλαστῶν καὶ Τετραδιτῶν ἀφέντες αἰτιᾶσθαι (ἀφῶ γὰρ λέγειν μοιχείας καὶ πορνείας, ἀσελγείας τε καὶ ἐπιορκίας, μισαδελφίας τε καὶ πλεονεξίας,) καὶ τῶν λοιπῶν παρανομιῶν, κατὰ τῶν θείων καὶ σεπτῶν εἰκόνων καὶ τοῦ μοναδικοῦ σχήματος ἐκίνουν τὰς γλώσσας, μακαρίζοντες Κωνσταντῖνον τὸν θεοβδέλυκτον καὶ τρισάθλιον ὡς κατὰ Βουλγάρων ἀριστεύσαντα δι’ ἥν, ὡς ἐκεῖνοι ἀσεβῶς ἔλεγον οἱ τάλανες, εἶχεν εὐσέβειαν.ΓΟ, γὰρ ἐκωλύετο ὑπὸ Νικηφόρου τοῦτο ποιῆσαι. Τῇ δὲ εἰκοστῇ πέμπτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος Μιχαὴλ ὁ γαληνότατος βασιλεὺς ἔστεψεν Θεοφύλακτον * τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα ὑπὸ Νι- κηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ἡμέρᾳ πέμπτῃ τῆς ἑβδομάδος, καὶ προσ- ἤγαγεν πολυτελή κόσμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ, ἐν σκεύεσι χρυσοῦ διαλίθοις καὶ τετραβήλοις αρχαιο τεύκτοις τε ἐκ χρυσοῦ καὶ πορφύρας λαμπρῶς καθ- υφασμένοις καὶ θαυμασταῖς ἁγίαις εἰκόσι πεποιχιλ- μένοι;. Εδωρήσατο δὲ καὶ τῷ πατριάρχη χρυσ σίου οι λίτρας κε', καὶ τῷ εὐαγεί πλήρῳ λίτρας ἑκατὸν, φαιδρύνας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν καὶ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναγόρευσιν. Ζήλῳ δὲ Θεοῦ πολλῷ κίνη- θεὶς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς κατὰ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιανῶν, καὶ 'Αθιγγάνων τῶν ἐν Φρυ- γιατι καὶ Λυκαονία, κεφαλικὴν τιμωρίαν ἀποφηνά- μενος ταῖς Νικηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου καὶ ἄλλων εὐσεβῶν εἰσηγήσεσιν (55), ανετράπη δι' τα ἑτέρων κακοτρόπων συμβούλων προφάσει μετα- νοίας, ὅπερ ἦν ἀδύνατον τοὺς τῇ πλάνῃ ἐκείνῃ ἑαλω κότας μετανοήσαι. Ἐδογμάτιζον δὲ ἀμαθῶς μὴ ἐξεῖναι ἱερεῦσιν κι ἀποφαίνεσθαι κατὰ ἀσεβῶν κ θάνατον, κατὰ πάντα ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐναντιού μενοι περὶ τούτου ". Εἰ γὰρ Πέτρος ὁ κορυφαῖος σε Ανανίαν καὶ Σαπφειραν ἐπὶ ψεύσματι μόνῳ τεθανά τωχεν 4, Παῦλος δὲ ὁ μέγας βου λέγων 60, ὅτι οἱ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσὶν, καὶ ταῦτα περὶ σωματικῆς μόνης ἁμαρτίας· πῶς οὐκ ἐναντίοι αὐτῶν εἶεν οἱ τοὺς πάσης ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀκαθαρσίας ἐμπλέους καὶ δαιμόνων λατρείας οι υπο άρχοντας λυτρούμενοι τοῦ ξίφους ; Αλλ' ὁ εὐσεβής βασιλεὺς Μιχαήλ οὐκ ὀλίγους αὐτῶν ἀπέτεμεν. Σταυ ράπιος δὲ ἐλπωθεὶς ἐκ τῆς-καιρίας πληγῆς τὰ περὶ τὴν μάχιν, ὡς μὴ δύνασθαί τινα προσεγγίζειν αὐτῷ διὰ τὴν πολλὴν δυσωδίαν, τέθνηκεν τῇ ἰα' τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνὸς τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος, βασιλεύσας τῷ δοκεῖν μῆνας δύο ἡμέρας ἕξ. Τῇ ιδ' τοῦ “ Μαΐου μηνὸς ἡμέρᾳ ἕκτῃ, έκλειψις ἡλιακὴ γέγονεν μεγάλη ἐπὶ ὥρας τρεῖς ἥμισυ, ἀπὸ ὀγδόης ώρας έως ώρας Ενδεκάτης. Καὶ τῇ ιζ' α τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν Μιχαήλ κατὰ Βουλγάρων, συνεξελθούσης αὐτῷ καὶ Προκοπίας έως Τζουλού ". Τοῦ δὲ Βουλγάρων ἀρχη τοῦ Κρούμμου ἐλόντος τὴν Δεβελτον πολιορκείν, και τοὺς ἐν αὐτῇ σὺν τῷ ἐπισκόπω μετοικήσαντας ", προσρυέντα σ' αὐτῷ διὰ πολλὴν κακοβουλίαν τῶν παρασυμβούλων τοῦ βασιλέως εἰς ἐπιβουλὴν ἐτρά- πησαν καὶ ὕβρεις τὰ πλήθη μάλιστα τοῦ Ὀψικίου καὶ τῶν θρακησίων· οὓς κατευνάσας Μιχαὴλ δωρεαῖς . καὶ ( Θεοφύλ. δὲ ἀρχαιότευκτοις Α, ἀρχαιοτάτοις οι χρυσίου λίτρας κι' σε ἐν Φρ. Α, ἐν τῇ Φρ. κι ἐτράπη δὲ καὶ δι' λ. δε κακοτρόπων Α, κακοβούλων μὴ ἐν Ιερ. Α. τὰ ἀσεβῶν Α, εὐσεβῶν δι' τούτου Α, τούτων Πέτρος ὁ κ. Α, Πέτρ. μὲν ὁ κορ. το ἐθανάτωσεν Α.. λέγων οι λάτρας Α.. ὡς τοῦ Α. ὥρας ἐξ καὶ ἡμ. 8, ὥρας ἐπτά 2. και τη ζ' Α. Τζουρούλου Α. ™" μετοικήσαντας Α, μετοικήσαντος προσφυέντες CHRONOGRAPHIA. ་་ stuarit, qui ite pace atque matrimonio cum Theophylacto ejus fho ineundo tractarent, seul et Nicephorus sanctissimus patriarcha ad Leou"m sanctissimum Romæ papain synodicas litteras traus- misit; ad hoc enim usque tempus a Nicephoro imperatore prohibitus fuerat, quo minus id præ- staret. Mensis porro Decembris die vicesimo quinto, feria hebdomadis quinta, Michael serenis- simus imperator flium suum Nicephori patriarcha opera in Magnæ ecclesiæ ambone imperatorem coronavit, tum vero sanctum altare opulentissime exornavit Vasis aureis gemon:adisque, et velis quadrangulis ad antiquam formam, ex auro et purpura splendide contextis, sanctisque imaginibus manus optimæ distinctis. Ad hæc patriarchæ νiginti quinque auri fibres et venerabili cle sanctum Dei festum et filii designatio - nem exhilaraturus, centune libras contulit. Zelo quoque divino pientissimus imperator motus, in Manichaos, qui nunc Pauliciani, et Atlitiganos e Phrygia et Lycaonia capiuis poena Nicephori san- etissimi patriarchæ et aliorum devotorum hortati- bus pronuntiata, atiorum male feriatorum consiliis, poenitentiæque ab istis ineunda obtentu, ne sententiam exsequeretur impeditus est : cum tamen fieri nequeat ontnino, ut ii, qui în hoc errore versati sunt, usquam sincera pœnitentia ducantur. Porro isti dogmatum novatores palam asserebant sacerdotibus haud licere capitalem sententiam adversus impios ferre, sed in eo divinis Scripturis adversos simul ae proferebant. Etenim si Petrus apostolorum coryphæus Ananiam et Sapphiram unius mendacii reos morti addixit, nec non Paulus liquido testatur, qui talia perpetrant morte dignos esse, idque tantuminodo pro „corporeo delicto, nonne apostolorum adversarii atque dissimiles erunt, qui homines, tam animæ quam corpo- ris impuritate scalentes, et daemonum obsequiο mancipatos, gladio divinam ultionem peragend eripient? Eorum tanen haud paucos pius impera- tar Michael capitis abscissione damnavit. Interea Stauracius ulcere ex letali plaga, quam in dorsi spinam acceperat, irritato, adeo ut nullus ol fatorem ad eum propius accedere posset, vita A Legalos etiam ad Carolin Francorum regen de- D tandem excessit mensis Januarii die undecimo quinta indictione, cum juxta quorumdam sensunr menses: duos des sex imperium tenuisset. Carles rum niensis Maii die decimo quarto ingens solis VARLE LECTIONES. * add. ex A. vulg, edd. ex. A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A, item cl. add. ex A. vulg. mg. edit. JAC. COARI NOTÆ. Nicephori scriptis exagitasse tradit per illius tran- quilli otium, ac imperatoris auctoritate compescuis- se: pœnam vero capitis curasse in eos decerni non dicit, aut ejus rei meminit. Severior in eos disci plina haud satis e rep. postea cessit. COMBEFTS. (55) Nicephori suasionibus. Ignatius in Vita S.
οἱ δὲ κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν ὡπλίζοντο τὴν ὀρθόδοξον πίστιν μετὰ σύνοδον οἰκουμενικὴν ἀνατρέπειν, τυφλοὺς βουλόμενοι βασιλεύειν χωρὶς θεοῦ οἱ πεπηρωμένοι τὰς ψυχὰς τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου τοῦ θεομάχου φρουρουμένους ἐν τῇ Πανόρμῳ νήσῳ κλέψαι διὰ νυκτὸς ἠβουλήθησαν καὶ ἀγαγεῖν εἰς τὸ στράτευμα· ἀλλὰ κύριος τούτους κατῄσχυνε διεγείρας Μιχαὴλ τὸν εὐσεβέστατον εἰς ἐκδίκησιν τῆς ἀληθείας. διαλεχθεὶς γὰρ τὰ εἰκότα περὶ πίστεως τοῖς λαοῖς ἀνυποκρίτως ἀνέζευξεν ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν, καὶ σοφὸν διανοηθεὶς τοὺς πολλοὺς τῶν νεωτεριστῶν δι’ ὀλίγων πληγῶν κατεπτόησεν, ἐξορίσας καὶ τοὺς Κωνσταντίνου τυφλοὺς παῖδας εἰς Ἀφουσίαν. ἕνα δὲ τῶν ἐμπεριάκτων ψευδερημίτην, Νικολάου τοῦ Ἑξακιονίτου συγγόητα, εἰκόνα τῆς παναγίας θεοτόκου ξέσαντα καὶ ἀτιμάσαντα ἐγλωσσοτόμησεν, ὅστις καὶ τέθνηκε σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι· τὸν δὲ τούτου σύμφρονα Νικόλαον ἐπαγγειλάμενον μετανοεῖν ἐπὶ πάντων ἐθριάμβευσεν, ἐξομολογούμενον τὰ ἑαυτοῦ κακά· καὶ παρέδωκεν αὐτὸν ἐν μοναστηρίῳ πρὸς τὸ μὴ αὐτεξουσίως διάγειν.ΓΟ, γὰρ ἐκωλύετο ὑπὸ Νικηφόρου τοῦτο ποιῆσαι. Τῇ δὲ εἰκοστῇ πέμπτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος Μιχαὴλ ὁ γαληνότατος βασιλεὺς ἔστεψεν Θεοφύλακτον * τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα ὑπὸ Νι- κηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ἡμέρᾳ πέμπτῃ τῆς ἑβδομάδος, καὶ προσ- ἤγαγεν πολυτελή κόσμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ, ἐν σκεύεσι χρυσοῦ διαλίθοις καὶ τετραβήλοις αρχαιο τεύκτοις τε ἐκ χρυσοῦ καὶ πορφύρας λαμπρῶς καθ- υφασμένοις καὶ θαυμασταῖς ἁγίαις εἰκόσι πεποιχιλ- μένοι;. Εδωρήσατο δὲ καὶ τῷ πατριάρχη χρυσ σίου οι λίτρας κε', καὶ τῷ εὐαγεί πλήρῳ λίτρας ἑκατὸν, φαιδρύνας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν καὶ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναγόρευσιν. Ζήλῳ δὲ Θεοῦ πολλῷ κίνη- θεὶς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς κατὰ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιανῶν, καὶ 'Αθιγγάνων τῶν ἐν Φρυ- γιατι καὶ Λυκαονία, κεφαλικὴν τιμωρίαν ἀποφηνά- μενος ταῖς Νικηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου καὶ ἄλλων εὐσεβῶν εἰσηγήσεσιν (55), ανετράπη δι' τα ἑτέρων κακοτρόπων συμβούλων προφάσει μετα- νοίας, ὅπερ ἦν ἀδύνατον τοὺς τῇ πλάνῃ ἐκείνῃ ἑαλω κότας μετανοήσαι. Ἐδογμάτιζον δὲ ἀμαθῶς μὴ ἐξεῖναι ἱερεῦσιν κι ἀποφαίνεσθαι κατὰ ἀσεβῶν κ θάνατον, κατὰ πάντα ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐναντιού μενοι περὶ τούτου ". Εἰ γὰρ Πέτρος ὁ κορυφαῖος σε Ανανίαν καὶ Σαπφειραν ἐπὶ ψεύσματι μόνῳ τεθανά τωχεν 4, Παῦλος δὲ ὁ μέγας βου λέγων 60, ὅτι οἱ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσὶν, καὶ ταῦτα περὶ σωματικῆς μόνης ἁμαρτίας· πῶς οὐκ ἐναντίοι αὐτῶν εἶεν οἱ τοὺς πάσης ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀκαθαρσίας ἐμπλέους καὶ δαιμόνων λατρείας οι υπο άρχοντας λυτρούμενοι τοῦ ξίφους ; Αλλ' ὁ εὐσεβής βασιλεὺς Μιχαήλ οὐκ ὀλίγους αὐτῶν ἀπέτεμεν. Σταυ ράπιος δὲ ἐλπωθεὶς ἐκ τῆς-καιρίας πληγῆς τὰ περὶ τὴν μάχιν, ὡς μὴ δύνασθαί τινα προσεγγίζειν αὐτῷ διὰ τὴν πολλὴν δυσωδίαν, τέθνηκεν τῇ ἰα' τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνὸς τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος, βασιλεύσας τῷ δοκεῖν μῆνας δύο ἡμέρας ἕξ. Τῇ ιδ' τοῦ “ Μαΐου μηνὸς ἡμέρᾳ ἕκτῃ, έκλειψις ἡλιακὴ γέγονεν μεγάλη ἐπὶ ὥρας τρεῖς ἥμισυ, ἀπὸ ὀγδόης ώρας έως ώρας Ενδεκάτης. Καὶ τῇ ιζ' α τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν Μιχαήλ κατὰ Βουλγάρων, συνεξελθούσης αὐτῷ καὶ Προκοπίας έως Τζουλού ". Τοῦ δὲ Βουλγάρων ἀρχη τοῦ Κρούμμου ἐλόντος τὴν Δεβελτον πολιορκείν, και τοὺς ἐν αὐτῇ σὺν τῷ ἐπισκόπω μετοικήσαντας ", προσρυέντα σ' αὐτῷ διὰ πολλὴν κακοβουλίαν τῶν παρασυμβούλων τοῦ βασιλέως εἰς ἐπιβουλὴν ἐτρά- πησαν καὶ ὕβρεις τὰ πλήθη μάλιστα τοῦ Ὀψικίου καὶ τῶν θρακησίων· οὓς κατευνάσας Μιχαὴλ δωρεαῖς . καὶ ( Θεοφύλ. δὲ ἀρχαιότευκτοις Α, ἀρχαιοτάτοις οι χρυσίου λίτρας κι' σε ἐν Φρ. Α, ἐν τῇ Φρ. κι ἐτράπη δὲ καὶ δι' λ. δε κακοτρόπων Α, κακοβούλων μὴ ἐν Ιερ. Α. τὰ ἀσεβῶν Α, εὐσεβῶν δι' τούτου Α, τούτων Πέτρος ὁ κ. Α, Πέτρ. μὲν ὁ κορ. το ἐθανάτωσεν Α.. λέγων οι λάτρας Α.. ὡς τοῦ Α. ὥρας ἐξ καὶ ἡμ. 8, ὥρας ἐπτά 2. και τη ζ' Α. Τζουρούλου Α. ™" μετοικήσαντας Α, μετοικήσαντος προσφυέντες CHRONOGRAPHIA. ་་ stuarit, qui ite pace atque matrimonio cum Theophylacto ejus fho ineundo tractarent, seul et Nicephorus sanctissimus patriarcha ad Leou"m sanctissimum Romæ papain synodicas litteras traus- misit; ad hoc enim usque tempus a Nicephoro imperatore prohibitus fuerat, quo minus id præ- staret. Mensis porro Decembris die vicesimo quinto, feria hebdomadis quinta, Michael serenis- simus imperator flium suum Nicephori patriarcha opera in Magnæ ecclesiæ ambone imperatorem coronavit, tum vero sanctum altare opulentissime exornavit Vasis aureis gemon:adisque, et velis quadrangulis ad antiquam formam, ex auro et purpura splendide contextis, sanctisque imaginibus manus optimæ distinctis. Ad hæc patriarchæ νiginti quinque auri fibres et venerabili cle sanctum Dei festum et filii designatio - nem exhilaraturus, centune libras contulit. Zelo quoque divino pientissimus imperator motus, in Manichaos, qui nunc Pauliciani, et Atlitiganos e Phrygia et Lycaonia capiuis poena Nicephori san- etissimi patriarchæ et aliorum devotorum hortati- bus pronuntiata, atiorum male feriatorum consiliis, poenitentiæque ab istis ineunda obtentu, ne sententiam exsequeretur impeditus est : cum tamen fieri nequeat ontnino, ut ii, qui în hoc errore versati sunt, usquam sincera pœnitentia ducantur. Porro isti dogmatum novatores palam asserebant sacerdotibus haud licere capitalem sententiam adversus impios ferre, sed in eo divinis Scripturis adversos simul ae proferebant. Etenim si Petrus apostolorum coryphæus Ananiam et Sapphiram unius mendacii reos morti addixit, nec non Paulus liquido testatur, qui talia perpetrant morte dignos esse, idque tantuminodo pro „corporeo delicto, nonne apostolorum adversarii atque dissimiles erunt, qui homines, tam animæ quam corpo- ris impuritate scalentes, et daemonum obsequiο mancipatos, gladio divinam ultionem peragend eripient? Eorum tanen haud paucos pius impera- tar Michael capitis abscissione damnavit. Interea Stauracius ulcere ex letali plaga, quam in dorsi spinam acceperat, irritato, adeo ut nullus ol fatorem ad eum propius accedere posset, vita A Legalos etiam ad Carolin Francorum regen de- D tandem excessit mensis Januarii die undecimo quinta indictione, cum juxta quorumdam sensunr menses: duos des sex imperium tenuisset. Carles rum niensis Maii die decimo quarto ingens solis VARLE LECTIONES. * add. ex A. vulg, edd. ex. A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A, item cl. add. ex A. vulg. mg. edit. JAC. COARI NOTÆ. Nicephori scriptis exagitasse tradit per illius tran- quilli otium, ac imperatoris auctoritate compescuis- se: pœnam vero capitis curasse in eos decerni non dicit, aut ejus rei meminit. Severior in eos disci plina haud satis e rep. postea cessit. COMBEFTS. (55) Nicephori suasionibus. Ignatius in Vita S.
τοῖς δὲ λαοῖς σιλεντιακῶς ἐπὶ τῆς Μαγναύρας διαλεχθεὶς τὰ τῆς κατὰ θεὸν αὐτοῦ εὐσεβοῦς γνώμης ἐφανέρωσε δόγματα. τοὺς δὲ Ἀθιγγάνους δημεύσας ἐξορίᾳ παραδέδωκε διὰ Λέοντος, τοῦ στρατηγοῦ τῶν ἀνατολικῶν. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς ε ἰνδικτιῶνος Θεβὶθ κατὰ Χριστιανῶν ἐπεστράτευσεν. τούτῳ συμβαλὼν Λέων, ὁ τῶν ἀνατολικῶν στρατηγός, εὐδοκίμησε δισχιλίους κατασφάξας καὶ ἵππους καὶ ἄρματα συλλαβόμενος. Μουάμεδ δέ, ὁ πρῶτος υἱὸς Ἀαρών, κρατῶν τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔθνους, συμβαλὼν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ἀβδελᾷ κατὰ τὴν ἐνδοτέραν Περσικὴν ἡττήθη· καὶ καταφυγὼν εἰς τὸ Βάγδα τοῦτο ἐκράτησεν. τὴν δὲ Δαμασκὸν ἄλλος κατέσχε τύραννος, καὶ τὴν Αἴγυπτον καὶ Ἀφρικὴν δύο κατεμερίσαντο, καὶ τὴν Παλαιστίνην ἕτερος λῃστρικῶς κατενέμετο. τε. ωε. β. ιζ. η. Τούτῳ τῷ ἔτει Κροῦμμος, ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγός, διὰ Δαργαμηροῦ τὰ περὶ τῆς εἰρήνης αὖθις πρὸς Μιχαὴλ τὸν βασιλέα ἐπρεσβεύσατο, ζητῶν τὰς ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Ἀδραμυτινοῦ στοιχηθείσας καὶ Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου σπονδὰς πρὸς Κορμέσιον, τὸν κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ κύριον Βουλγαρίας·ΓΟ, γὰρ ἐκωλύετο ὑπὸ Νικηφόρου τοῦτο ποιῆσαι. Τῇ δὲ εἰκοστῇ πέμπτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος Μιχαὴλ ὁ γαληνότατος βασιλεὺς ἔστεψεν Θεοφύλακτον * τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα ὑπὸ Νι- κηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ἡμέρᾳ πέμπτῃ τῆς ἑβδομάδος, καὶ προσ- ἤγαγεν πολυτελή κόσμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ, ἐν σκεύεσι χρυσοῦ διαλίθοις καὶ τετραβήλοις αρχαιο τεύκτοις τε ἐκ χρυσοῦ καὶ πορφύρας λαμπρῶς καθ- υφασμένοις καὶ θαυμασταῖς ἁγίαις εἰκόσι πεποιχιλ- μένοι;. Εδωρήσατο δὲ καὶ τῷ πατριάρχη χρυσ σίου οι λίτρας κε', καὶ τῷ εὐαγεί πλήρῳ λίτρας ἑκατὸν, φαιδρύνας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν καὶ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναγόρευσιν. Ζήλῳ δὲ Θεοῦ πολλῷ κίνη- θεὶς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς κατὰ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιανῶν, καὶ 'Αθιγγάνων τῶν ἐν Φρυ- γιατι καὶ Λυκαονία, κεφαλικὴν τιμωρίαν ἀποφηνά- μενος ταῖς Νικηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου καὶ ἄλλων εὐσεβῶν εἰσηγήσεσιν (55), ανετράπη δι' τα ἑτέρων κακοτρόπων συμβούλων προφάσει μετα- νοίας, ὅπερ ἦν ἀδύνατον τοὺς τῇ πλάνῃ ἐκείνῃ ἑαλω κότας μετανοήσαι. Ἐδογμάτιζον δὲ ἀμαθῶς μὴ ἐξεῖναι ἱερεῦσιν κι ἀποφαίνεσθαι κατὰ ἀσεβῶν κ θάνατον, κατὰ πάντα ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐναντιού μενοι περὶ τούτου ". Εἰ γὰρ Πέτρος ὁ κορυφαῖος σε Ανανίαν καὶ Σαπφειραν ἐπὶ ψεύσματι μόνῳ τεθανά τωχεν 4, Παῦλος δὲ ὁ μέγας βου λέγων 60, ὅτι οἱ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσὶν, καὶ ταῦτα περὶ σωματικῆς μόνης ἁμαρτίας· πῶς οὐκ ἐναντίοι αὐτῶν εἶεν οἱ τοὺς πάσης ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀκαθαρσίας ἐμπλέους καὶ δαιμόνων λατρείας οι υπο άρχοντας λυτρούμενοι τοῦ ξίφους ; Αλλ' ὁ εὐσεβής βασιλεὺς Μιχαήλ οὐκ ὀλίγους αὐτῶν ἀπέτεμεν. Σταυ ράπιος δὲ ἐλπωθεὶς ἐκ τῆς-καιρίας πληγῆς τὰ περὶ τὴν μάχιν, ὡς μὴ δύνασθαί τινα προσεγγίζειν αὐτῷ διὰ τὴν πολλὴν δυσωδίαν, τέθνηκεν τῇ ἰα' τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνὸς τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος, βασιλεύσας τῷ δοκεῖν μῆνας δύο ἡμέρας ἕξ. Τῇ ιδ' τοῦ “ Μαΐου μηνὸς ἡμέρᾳ ἕκτῃ, έκλειψις ἡλιακὴ γέγονεν μεγάλη ἐπὶ ὥρας τρεῖς ἥμισυ, ἀπὸ ὀγδόης ώρας έως ώρας Ενδεκάτης. Καὶ τῇ ιζ' α τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν Μιχαήλ κατὰ Βουλγάρων, συνεξελθούσης αὐτῷ καὶ Προκοπίας έως Τζουλού ". Τοῦ δὲ Βουλγάρων ἀρχη τοῦ Κρούμμου ἐλόντος τὴν Δεβελτον πολιορκείν, και τοὺς ἐν αὐτῇ σὺν τῷ ἐπισκόπω μετοικήσαντας ", προσρυέντα σ' αὐτῷ διὰ πολλὴν κακοβουλίαν τῶν παρασυμβούλων τοῦ βασιλέως εἰς ἐπιβουλὴν ἐτρά- πησαν καὶ ὕβρεις τὰ πλήθη μάλιστα τοῦ Ὀψικίου καὶ τῶν θρακησίων· οὓς κατευνάσας Μιχαὴλ δωρεαῖς . καὶ ( Θεοφύλ. δὲ ἀρχαιότευκτοις Α, ἀρχαιοτάτοις οι χρυσίου λίτρας κι' σε ἐν Φρ. Α, ἐν τῇ Φρ. κι ἐτράπη δὲ καὶ δι' λ. δε κακοτρόπων Α, κακοβούλων μὴ ἐν Ιερ. Α. τὰ ἀσεβῶν Α, εὐσεβῶν δι' τούτου Α, τούτων Πέτρος ὁ κ. Α, Πέτρ. μὲν ὁ κορ. το ἐθανάτωσεν Α.. λέγων οι λάτρας Α.. ὡς τοῦ Α. ὥρας ἐξ καὶ ἡμ. 8, ὥρας ἐπτά 2. και τη ζ' Α. Τζουρούλου Α. ™" μετοικήσαντας Α, μετοικήσαντος προσφυέντες CHRONOGRAPHIA. ་་ stuarit, qui ite pace atque matrimonio cum Theophylacto ejus fho ineundo tractarent, seul et Nicephorus sanctissimus patriarcha ad Leou"m sanctissimum Romæ papain synodicas litteras traus- misit; ad hoc enim usque tempus a Nicephoro imperatore prohibitus fuerat, quo minus id præ- staret. Mensis porro Decembris die vicesimo quinto, feria hebdomadis quinta, Michael serenis- simus imperator flium suum Nicephori patriarcha opera in Magnæ ecclesiæ ambone imperatorem coronavit, tum vero sanctum altare opulentissime exornavit Vasis aureis gemon:adisque, et velis quadrangulis ad antiquam formam, ex auro et purpura splendide contextis, sanctisque imaginibus manus optimæ distinctis. Ad hæc patriarchæ νiginti quinque auri fibres et venerabili cle sanctum Dei festum et filii designatio - nem exhilaraturus, centune libras contulit. Zelo quoque divino pientissimus imperator motus, in Manichaos, qui nunc Pauliciani, et Atlitiganos e Phrygia et Lycaonia capiuis poena Nicephori san- etissimi patriarchæ et aliorum devotorum hortati- bus pronuntiata, atiorum male feriatorum consiliis, poenitentiæque ab istis ineunda obtentu, ne sententiam exsequeretur impeditus est : cum tamen fieri nequeat ontnino, ut ii, qui în hoc errore versati sunt, usquam sincera pœnitentia ducantur. Porro isti dogmatum novatores palam asserebant sacerdotibus haud licere capitalem sententiam adversus impios ferre, sed in eo divinis Scripturis adversos simul ae proferebant. Etenim si Petrus apostolorum coryphæus Ananiam et Sapphiram unius mendacii reos morti addixit, nec non Paulus liquido testatur, qui talia perpetrant morte dignos esse, idque tantuminodo pro „corporeo delicto, nonne apostolorum adversarii atque dissimiles erunt, qui homines, tam animæ quam corpo- ris impuritate scalentes, et daemonum obsequiο mancipatos, gladio divinam ultionem peragend eripient? Eorum tanen haud paucos pius impera- tar Michael capitis abscissione damnavit. Interea Stauracius ulcere ex letali plaga, quam in dorsi spinam acceperat, irritato, adeo ut nullus ol fatorem ad eum propius accedere posset, vita A Legalos etiam ad Carolin Francorum regen de- D tandem excessit mensis Januarii die undecimo quinta indictione, cum juxta quorumdam sensunr menses: duos des sex imperium tenuisset. Carles rum niensis Maii die decimo quarto ingens solis VARLE LECTIONES. * add. ex A. vulg, edd. ex. A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A, item cl. add. ex A. vulg. mg. edit. JAC. COARI NOTÆ. Nicephori scriptis exagitasse tradit per illius tran- quilli otium, ac imperatoris auctoritate compescuis- se: pœnam vero capitis curasse in eos decerni non dicit, aut ejus rei meminit. Severior in eos disci plina haud satis e rep. postea cessit. COMBEFTS. (55) Nicephori suasionibus. Ignatius in Vita S.
αἳ τοὺς ὅρους περιεῖχον ἀπὸ Μηλεώνων τῆς Θρᾴκης, ἐσθῆτάς τε καὶ κόκκινα δέρματα ἕως τιμῆς λ λιτρῶν χρυσίου· καὶ ἐπὶ τούτοις τοὺς πρόσφυγας ἑκατέρων ἀποστρέφεσθαι πρὸς ἑκάτερον, κἂν τύχωσιν ἐπιβουλεύοντες ταῖς ἀρχαῖς, τοὺς δὲ ἐμπορευομένους εἰς ἑκατέρας χώρας διὰ σιγιλλίων καὶ σφραγίδων συνίστασθαι, [τοῖς δὲ σφραγῖδας μὴ ἔχουσιν ἀφαιρεῖσθαι] τὰ προσόντα αὐτοῖς καὶ εἰσκομίζεσθαι τοῖς δημοσίοις λόγοις. ἔγραψε δὲ καὶ κατακρίσεις πρὸς τὸν βασιλέα, ὅτι· εἰ μὴ σπεύσῃ πρὸς τὴν εἰρήνην τῷ κρίματί σου παρατάσσομαι κατὰ Μεσημβρίας. ταῦτα δεξάμενος ὁ βασιλεὺς ταῖς τῶν κακοσυμβούλων εἰσηγήσεσιν οὐ προςήκατο τὴν εἰρήνην. εὐσεβείας γὰρ δῆθεν ψευδοῦς, μᾶλλον δὲ ἀμαθίας καὶ περὶ τὸ κοινὸν ἀπωλείας οἱ παρασυμβουλευταὶ ἔφασκον ὅτι οὐ δεῖ τοὺς προσφεύγοντας ἀποδίδοσθαι, ἐπιφθεγγόμενοι εἰς μαρτυρίαν καὶ τὸ εὐαγγελικὸν τοῦ κυρίου λόγιον, ὅτι τὸν ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω. μεσοῦντος δὲ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς παρετάξατο ὁ Κροῦμμος κατὰ Μεσημβρίας ἐν μηχανήμασι μαγγανικῶν καὶ ἑλεπόλεων, ἃ τῇ προφάσει Νικηφόρου, τοῦ καταλύτου τῶν Χριστιανῶν, μεμάθηκεν.ΓΟ, γὰρ ἐκωλύετο ὑπὸ Νικηφόρου τοῦτο ποιῆσαι. Τῇ δὲ εἰκοστῇ πέμπτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος Μιχαὴλ ὁ γαληνότατος βασιλεὺς ἔστεψεν Θεοφύλακτον * τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα ὑπὸ Νι- κηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ἡμέρᾳ πέμπτῃ τῆς ἑβδομάδος, καὶ προσ- ἤγαγεν πολυτελή κόσμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ, ἐν σκεύεσι χρυσοῦ διαλίθοις καὶ τετραβήλοις αρχαιο τεύκτοις τε ἐκ χρυσοῦ καὶ πορφύρας λαμπρῶς καθ- υφασμένοις καὶ θαυμασταῖς ἁγίαις εἰκόσι πεποιχιλ- μένοι;. Εδωρήσατο δὲ καὶ τῷ πατριάρχη χρυσ σίου οι λίτρας κε', καὶ τῷ εὐαγεί πλήρῳ λίτρας ἑκατὸν, φαιδρύνας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν καὶ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναγόρευσιν. Ζήλῳ δὲ Θεοῦ πολλῷ κίνη- θεὶς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς κατὰ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιανῶν, καὶ 'Αθιγγάνων τῶν ἐν Φρυ- γιατι καὶ Λυκαονία, κεφαλικὴν τιμωρίαν ἀποφηνά- μενος ταῖς Νικηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου καὶ ἄλλων εὐσεβῶν εἰσηγήσεσιν (55), ανετράπη δι' τα ἑτέρων κακοτρόπων συμβούλων προφάσει μετα- νοίας, ὅπερ ἦν ἀδύνατον τοὺς τῇ πλάνῃ ἐκείνῃ ἑαλω κότας μετανοήσαι. Ἐδογμάτιζον δὲ ἀμαθῶς μὴ ἐξεῖναι ἱερεῦσιν κι ἀποφαίνεσθαι κατὰ ἀσεβῶν κ θάνατον, κατὰ πάντα ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐναντιού μενοι περὶ τούτου ". Εἰ γὰρ Πέτρος ὁ κορυφαῖος σε Ανανίαν καὶ Σαπφειραν ἐπὶ ψεύσματι μόνῳ τεθανά τωχεν 4, Παῦλος δὲ ὁ μέγας βου λέγων 60, ὅτι οἱ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσὶν, καὶ ταῦτα περὶ σωματικῆς μόνης ἁμαρτίας· πῶς οὐκ ἐναντίοι αὐτῶν εἶεν οἱ τοὺς πάσης ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀκαθαρσίας ἐμπλέους καὶ δαιμόνων λατρείας οι υπο άρχοντας λυτρούμενοι τοῦ ξίφους ; Αλλ' ὁ εὐσεβής βασιλεὺς Μιχαήλ οὐκ ὀλίγους αὐτῶν ἀπέτεμεν. Σταυ ράπιος δὲ ἐλπωθεὶς ἐκ τῆς-καιρίας πληγῆς τὰ περὶ τὴν μάχιν, ὡς μὴ δύνασθαί τινα προσεγγίζειν αὐτῷ διὰ τὴν πολλὴν δυσωδίαν, τέθνηκεν τῇ ἰα' τοῦ Ἰα- νουαρίου μηνὸς τῆς πέμπτης Ινδικτιώνος, βασιλεύσας τῷ δοκεῖν μῆνας δύο ἡμέρας ἕξ. Τῇ ιδ' τοῦ “ Μαΐου μηνὸς ἡμέρᾳ ἕκτῃ, έκλειψις ἡλιακὴ γέγονεν μεγάλη ἐπὶ ὥρας τρεῖς ἥμισυ, ἀπὸ ὀγδόης ώρας έως ώρας Ενδεκάτης. Καὶ τῇ ιζ' α τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν Μιχαήλ κατὰ Βουλγάρων, συνεξελθούσης αὐτῷ καὶ Προκοπίας έως Τζουλού ". Τοῦ δὲ Βουλγάρων ἀρχη τοῦ Κρούμμου ἐλόντος τὴν Δεβελτον πολιορκείν, και τοὺς ἐν αὐτῇ σὺν τῷ ἐπισκόπω μετοικήσαντας ", προσρυέντα σ' αὐτῷ διὰ πολλὴν κακοβουλίαν τῶν παρασυμβούλων τοῦ βασιλέως εἰς ἐπιβουλὴν ἐτρά- πησαν καὶ ὕβρεις τὰ πλήθη μάλιστα τοῦ Ὀψικίου καὶ τῶν θρακησίων· οὓς κατευνάσας Μιχαὴλ δωρεαῖς . καὶ ( Θεοφύλ. δὲ ἀρχαιότευκτοις Α, ἀρχαιοτάτοις οι χρυσίου λίτρας κι' σε ἐν Φρ. Α, ἐν τῇ Φρ. κι ἐτράπη δὲ καὶ δι' λ. δε κακοτρόπων Α, κακοβούλων μὴ ἐν Ιερ. Α. τὰ ἀσεβῶν Α, εὐσεβῶν δι' τούτου Α, τούτων Πέτρος ὁ κ. Α, Πέτρ. μὲν ὁ κορ. το ἐθανάτωσεν Α.. λέγων οι λάτρας Α.. ὡς τοῦ Α. ὥρας ἐξ καὶ ἡμ. 8, ὥρας ἐπτά 2. και τη ζ' Α. Τζουρούλου Α. ™" μετοικήσαντας Α, μετοικήσαντος προσφυέντες CHRONOGRAPHIA. ་་ stuarit, qui ite pace atque matrimonio cum Theophylacto ejus fho ineundo tractarent, seul et Nicephorus sanctissimus patriarcha ad Leou"m sanctissimum Romæ papain synodicas litteras traus- misit; ad hoc enim usque tempus a Nicephoro imperatore prohibitus fuerat, quo minus id præ- staret. Mensis porro Decembris die vicesimo quinto, feria hebdomadis quinta, Michael serenis- simus imperator flium suum Nicephori patriarcha opera in Magnæ ecclesiæ ambone imperatorem coronavit, tum vero sanctum altare opulentissime exornavit Vasis aureis gemon:adisque, et velis quadrangulis ad antiquam formam, ex auro et purpura splendide contextis, sanctisque imaginibus manus optimæ distinctis. Ad hæc patriarchæ νiginti quinque auri fibres et venerabili cle sanctum Dei festum et filii designatio - nem exhilaraturus, centune libras contulit. Zelo quoque divino pientissimus imperator motus, in Manichaos, qui nunc Pauliciani, et Atlitiganos e Phrygia et Lycaonia capiuis poena Nicephori san- etissimi patriarchæ et aliorum devotorum hortati- bus pronuntiata, atiorum male feriatorum consiliis, poenitentiæque ab istis ineunda obtentu, ne sententiam exsequeretur impeditus est : cum tamen fieri nequeat ontnino, ut ii, qui în hoc errore versati sunt, usquam sincera pœnitentia ducantur. Porro isti dogmatum novatores palam asserebant sacerdotibus haud licere capitalem sententiam adversus impios ferre, sed in eo divinis Scripturis adversos simul ae proferebant. Etenim si Petrus apostolorum coryphæus Ananiam et Sapphiram unius mendacii reos morti addixit, nec non Paulus liquido testatur, qui talia perpetrant morte dignos esse, idque tantuminodo pro „corporeo delicto, nonne apostolorum adversarii atque dissimiles erunt, qui homines, tam animæ quam corpo- ris impuritate scalentes, et daemonum obsequiο mancipatos, gladio divinam ultionem peragend eripient? Eorum tanen haud paucos pius impera- tar Michael capitis abscissione damnavit. Interea Stauracius ulcere ex letali plaga, quam in dorsi spinam acceperat, irritato, adeo ut nullus ol fatorem ad eum propius accedere posset, vita A Legalos etiam ad Carolin Francorum regen de- D tandem excessit mensis Januarii die undecimo quinta indictione, cum juxta quorumdam sensunr menses: duos des sex imperium tenuisset. Carles rum niensis Maii die decimo quarto ingens solis VARLE LECTIONES. * add. ex A. vulg, edd. ex. A. vulg. vulg. vulg. vulg. vulg. add. ex A, item cl. add. ex A. vulg. mg. edit. JAC. COARI NOTÆ. Nicephori scriptis exagitasse tradit per illius tran- quilli otium, ac imperatoris auctoritate compescuis- se: pœnam vero capitis curasse in eos decerni non dicit, aut ejus rei meminit. Severior in eos disci plina haud satis e rep. postea cessit. COMBEFTS. (55) Nicephori suasionibus. Ignatius in Vita S.
PG 108:999Ἄραβα γάρ τινα προσελθόντα τῷ βαπτίςματι πάνυ ἔμπειρον μηχανικῆς ὑπάρχοντα στρατεύσας ἐν Ἀδριανουπόλει κατέστησεν, μηδεμίαν κατ’ ἀξίαν ἀντίληψιν εἰς αὐτὸν ἢ εὐεργεσίαν πεποιηκώς, ἀλλ’ ἢ μᾶλλον καὶ τὴν ῥόγαν αὐτοῦ κολοβώσας, τὸν δὲ γογγύσαντα ἔτυψε σφοδρῶς· ἀπονοηθεὶς δὲ ἐπὶ τούτῳ προσέφυγε τοῖς Βουλγάροις καὶ ἐδίδαξεν αὐτοὺς πᾶσαν μαγγανικὴν τέχνην. ἐν τούτοις παραστησάμενος, μηδενὸς ἀντιταξαμένου διὰ πολλὴν σκαιότητα δι’ ὅλου τοῦ μηνός, παρέλαβεν αὐτήν. τῇ δὲ α τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς προσκαλεσάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν πατριάρχην, περιστατηθεὶς ἐβουλεύετο περὶ εἰρήνης· παρῆσαν δὲ καὶ μητροπολῖται, ὅ τε Νικαίας καὶ ὁ Κυζίκου, συμπαρόντων καὶ τῶν παρασυμβούλων [σὺν Θεωδώρῳ, τῷ ἡγουμένῳ τῶν Στουδίου]. καὶ ὁ μὲν πατριάρχης καὶ οἱ μητροπολῖται σὺν τῷ βασιλεῖ τὴν εἰρήνην ἠσπάζοντο, οἱ δὲ κακοὶ σύμβουλοι σὺν Θεοδώρῳ, τῷ ἡγουμένῳ τῶν Στουδίου, ταύτην ἀνέτρεπον φάσκοντες· ἐπ’ ἀνατροπῇ τῆς θείας ἐντολῆς οὐ δεῖ ἀσπάζεσθαι τὴν εἰρήνην. τὸν γὰρ ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω, ὁ κύριος ἀπεφήνατο, μὴ εἰδότες, μήτε ἃ λέγουσιν, μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται·γάνους δημεύσας, ἐξορίᾳ παραδέδωκεν οι διὰ Λέοντος τοῦ στρατηγοῦ τῶν ᾿Ανατολικῶν. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς πέμπτης Ινδικτιῶνος Θεσὶθ κατά Χριστια νῶν ἐπεστράτευσεν. Τούτῳ συμβαλών Λέων ὁ τῶν Ανατολικῶν στρατηγὸς εὐδοκίμησε δισχιλίους κατα- πράξης, καὶ ἵππους καὶ ἄρματα συλλαβόμενος, Μουαμὲδ δὲ ὁ πρῶτος υἱὸς Μαρῶν κρατῶν τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔθνους, συμβαλὼν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ 16. δελλῇ κατὰ τὴν ἐνδοτέραν Περσικήν ἡττήθη· καὶ καταφυγὼν εἰς τὸ Βαγδά (59) τοῦτο ἐκράτησεν. Τήν τε Δαμασκὸν ἄλλος κατέσχεν τύραννος, καὶ τὴν Αίγυπτον καὶ Αφρικήν δύο κατεμερίσαντο, καὶ τὴν Παλαιστίνην ἄλλος * ληστρικώς κατανέμετο. σεβοῦς γνώμης εφανέρωσεν δόγματα. Τοὺς δὲ 'Αθ- Τούτῳ τῷ ἔτσι Κροῦμμος ὁ τῶν Β Βουλγάρων ἀρχηγὸς σὲ διὰ Δαργαμηροῦ τὰ περὶ τῆς αἰρήνης αὖθις πρὸς Μιχαὴλ τόν τε βασιλέα έπρε εδεύσατο, ζητῶν τὰς ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Ἀδραμυντι νοῦ στοιχηθείσας καὶ Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου στον δὰς πρὸς Κομέρσιον τὸν κατ' ἐκεῖνο * καιροῦ κύριον Βουλγαρίας· αἱ τοὺς όρους περιεῖχον ἀπὸ Μηλεών νων τῆς Θρᾴκης. Ἐσθῆτά τε καὶ κόκκινα δέρματα έως το τιμῆς τριάκοντα λιτρων χρυσίου· καὶ ἐπὶ τούτοις τοὺς πρόσφυγας ἑκατέρων τῶν μερῶν ® ἀπο- στρέφεσθαι πρὸς ἑκάτερον, καν τύχωσιν ἐπιβου- λεύοντες ταῖς ἀρχαῖς. Τοὺς δὲ ἐμπορευομένους εἰς ἑκατέρας τὰς χώρας διὰ σιγιλλίων (60) καὶ σφραγί δων συνίστασθαι τὰ προσόντα αὐτοῖς καὶ εἰσκο μίζεσθαι τοῖς δημοσίοις λόγοις. Εγραψεν δὲ καὶ τα κατακρίσεις (62) πρὸς τὸν βασιλέα, παρέδωκεν Α. του Εx Α. εἰ ἐκεῖνο Α, ἐκείνου ε' τους δὲ ὅτι Εἰ μὴ ο άλλος] Ετερος Α. οι ἀρχηγὸς Α, στρατηγός Με την ἄλλος]ἕτερος Α. ο έως τῶν μερῶν οι. Α. τὸ σιγίλλιον Σιγελλίῳ σφραγὶς, Καθὼς καὶ ἐν τοῖς σιγιλλίοις τῶν παλαιῶν ἀναγράφονται · δεδωκώς περὶ αὐτῶν καὶ σιγίλλιον ἐν τῇ αὐτῇ μητροπόλει • τὰ γὰρ πάλαι διὰ χρυσοβούλλων καὶ σιγιλλίων διακριθέντα, να καὶ CHRONOGRAPHIA. A Verum Dominus ipsos cum dedecore compesruit. qui piissimum Michaelem ad veritatem vindican- dam excitavit, qui cum audenter et simulatione rejecta congruentem & fide sermonem ad milites habuisset, ad imperantem urbem iter convertit, ubi solerti consilio inito, novatorum quam plurimos plagis haud multis iudictis deterruit, et Constantini Alios oculis pridem arbatos Aphusiam in exsilium deportari jussit. Uni porro ex istis planis falsaria oremitæ Nicolai Hexacionitæ in edendis præstigins symbrista, sanctissing Dei Genitricis imaginem abra dere et contumeliis afficere auso linguam præscidit, qui animae simul et corporis interit raptus est, sen - tentiæ vero morumque sodalem Nicolaum pœni - tentiam agere pollicitum per civium urbis omnium oculos crimina sua publice fateri coactum traduxit, ac ne libere quæ placita forent exsequeretur, in monasterium retrusit. Universo autem exercituj ad allocutionem ad Magnauram convocato, religiose suæ in Deum mentis dogmata cuncta exposuit, ad- hibita quoque Leonis Orientalium ducis opera, Athinganos publice proscriptos in exsilium aman- davit. Indictionis autem quintæ Augusto mense Thebith in Christianos arma movit. Pugna subinde cym co inita, Leo oricutalium agminum dux bis mille ex ejus militibus prostraţis, equis etiam eo- rum et armis captis, ingens ex illa victoria women sibi peperit. Cæterum Muamed Aliorum Aaron se- nior, ac gentis imperio. potitus, commisso cum fratre Abdella certamine, in Persia interiore succu- buit, arreptaque fuga Bagdan se recipiens, locum occupavit. Damascum vero alius obtinuit tyrannus. et alii duo Ægyptum et Africam inter se partiti sunt; et Palæstinam demum alter prædonis in mo- rem depopulatus est - A. M. 6305. (G1), es add. ex A. vulg. post add. ex A. - A. C. 805. - Hoc anno Crummus Bulgarorum princeps Dargamerum legatum cum imperatore Michaele tractaturum misit, conditionesque Comer- sio tunc temporis Bulgariæ domino concessas, ac sub Theodosio Adramytino et Germano patriarcha ictas adimpleri postulavit. Eæ porro ditionibus utriusque principis limites præfgebant a Thraci Meleonis, vestes rubrasque pelles ad auri librarum triginta pretium dandas, insuper ex ulra- que parte fugitivos utrique principi mutuo resti- tuendos, licet in rempublicam perduelles forent, mercaturam inter utramque ditionem exercentes res suas venales litteris et sigillis commendaꞌas et firmatas in publicas rationes inferre deberent. Scri- ptis præterea minis imperatorem contestatus, Nisi C pacem, inquit, quantocius duxeris amplexandam, G VARIE LECTIONES. vulg. ad. add. ex add. ex A. * JAC. GOAR cella Bagda. Recentiores Bagdat pronuntiant. Abraham Ecchellensis in Historia Saracenica : Abu- giafar Abd-alla (ultimus est hujus nominis a Theo- phane inter Arabum principes sive caliphas recensi- tus) construxit Bagdadum, sive Babylonem et incoluit eam anno centesimo quadragesimo quinto. soles apponi, refert. nanique, sigillum, et principis character adjungi- tur. Ipsi textus a Meursio in medium adducti id convincunt. Isacii Conueni Const. Prowl in veterum diplomatibus refertur. Constantini. De ad- ministr. p. dato in ipsa metropoli diplomate Methodii in epist. ad Zygomalam, Quæ quon- NOTÆ. aam per aureas bullas, el diplomata dijudicala. neque enim mercatoribus, qui sub sigillis ac fide publica advectas merces repræsentant, congruit, ut illæ in publicas rationes inferantur, quod est fis- co addici. Suppl. ergo ex Anast., si qui vero sine signaculis inventi fu ssent, diriperentur, et in publi- cas rationes inferrentur: qua fere pœna mulantur, qui furtive merces invehunt. COMBEFIS. severe nolat sententiam Theopbanes, ut non essent reddendi profugi, essetque illorum causa bellum suscipiendum, etiam deinceps CP. probata fuit, spreta illa Theophanis contraria, quam etiam ano- nymus continuator bresi producendus multis tue- tur ac laudat. Potuisset forsan auctor mitior esse in præclarissimum fidei pugilem, totiusque religio- uis columen Theodorum Studitam. ID. · (59) Ita Graci codices cuncti Anastasius et Mis- (60) Haud sigillum modo, sed et diploma, cui (61) Ame καὶ εἰσκομίζεσθαι liquet esse lacunam: (62) Sed et conceptum.decretum misit. Quam sic
πρῶτον μέν, ὅτι μηδενὸς πρὸς ἡμᾶς ἐξ αὐτῶν προσφεύγοντος, ἡμεῖς τοὺς ἔσω τῆς αὐλῆς προδεδώκαμεν δυνάμενοι τούτους εἰρηνεύοντες περισώσασθαι· δεύτερον δὲ ὅτι, εἰ καὶ προσέφυγόν τινες σπάνιοι, τὴν τῶν πλειόνων μᾶλλον καὶ ὁμοφύλων σωτηρίαν ἐχρῆν πραγματεύσασθαι, ἢ ἐπ’ ἀδήλοις καὶ ἀφανέσι πλουτεῖν. φίλον γὰρ θεῷ πλείους ἢ ὀλίγους σώζεσθαι. τὸ δὲ ζημιοῦσθαι πλεῖστα διὰ μικρὸν κέρδος πρώτης ἀνοίας. ἀλλὰ καὶ ὁ περὶ τοὺς οἰκείους ἀπρονοήτως διακείμενος τὴν πίστιν κατὰ Παῦλον ἤρνηται καὶ χείρων ἀπίστου κρίνεται. ποῦ δὲ καὶ τό· μετὰ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην ἤμην εἰρηνικός, εἰ μή που καὶ Παύλου καὶ Δαβὶδ οὗτοι σοφώτεροι; τίς δὲ Γερμανοῦ τοῦ τρισμάκαρος σοφώτερος νῦν, εἰ μὴ κατὰ τὴν ψυχόλεθρον οἴησιν οἱ κακοὶ παρασύμβουλοι, οἱ τὴν εἰρήνην κωλύσαντες; ταῦτα κατὰ τὴν α γέγονε τοῦ Νοεμβρίου μηνός, ὡς εἴρηται. τῇ δὲ δ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ὤφθη κομήτης ἐν σχήματι λαμπρῶν δύο σεληνίων ἑνωθέντων καὶ πάλιν διαιρεθέντων εἰς διάφορα σχήματα, ὡς καὶ εἰς ἀκεφάλου ἀνδρὸς διάπλασιν τυπωθῆναι.γάνους δημεύσας, ἐξορίᾳ παραδέδωκεν οι διὰ Λέοντος τοῦ στρατηγοῦ τῶν ᾿Ανατολικῶν. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς πέμπτης Ινδικτιῶνος Θεσὶθ κατά Χριστια νῶν ἐπεστράτευσεν. Τούτῳ συμβαλών Λέων ὁ τῶν Ανατολικῶν στρατηγὸς εὐδοκίμησε δισχιλίους κατα- πράξης, καὶ ἵππους καὶ ἄρματα συλλαβόμενος, Μουαμὲδ δὲ ὁ πρῶτος υἱὸς Μαρῶν κρατῶν τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔθνους, συμβαλὼν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ 16. δελλῇ κατὰ τὴν ἐνδοτέραν Περσικήν ἡττήθη· καὶ καταφυγὼν εἰς τὸ Βαγδά (59) τοῦτο ἐκράτησεν. Τήν τε Δαμασκὸν ἄλλος κατέσχεν τύραννος, καὶ τὴν Αίγυπτον καὶ Αφρικήν δύο κατεμερίσαντο, καὶ τὴν Παλαιστίνην ἄλλος * ληστρικώς κατανέμετο. σεβοῦς γνώμης εφανέρωσεν δόγματα. Τοὺς δὲ 'Αθ- Τούτῳ τῷ ἔτσι Κροῦμμος ὁ τῶν Β Βουλγάρων ἀρχηγὸς σὲ διὰ Δαργαμηροῦ τὰ περὶ τῆς αἰρήνης αὖθις πρὸς Μιχαὴλ τόν τε βασιλέα έπρε εδεύσατο, ζητῶν τὰς ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Ἀδραμυντι νοῦ στοιχηθείσας καὶ Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου στον δὰς πρὸς Κομέρσιον τὸν κατ' ἐκεῖνο * καιροῦ κύριον Βουλγαρίας· αἱ τοὺς όρους περιεῖχον ἀπὸ Μηλεών νων τῆς Θρᾴκης. Ἐσθῆτά τε καὶ κόκκινα δέρματα έως το τιμῆς τριάκοντα λιτρων χρυσίου· καὶ ἐπὶ τούτοις τοὺς πρόσφυγας ἑκατέρων τῶν μερῶν ® ἀπο- στρέφεσθαι πρὸς ἑκάτερον, καν τύχωσιν ἐπιβου- λεύοντες ταῖς ἀρχαῖς. Τοὺς δὲ ἐμπορευομένους εἰς ἑκατέρας τὰς χώρας διὰ σιγιλλίων (60) καὶ σφραγί δων συνίστασθαι τὰ προσόντα αὐτοῖς καὶ εἰσκο μίζεσθαι τοῖς δημοσίοις λόγοις. Εγραψεν δὲ καὶ τα κατακρίσεις (62) πρὸς τὸν βασιλέα, παρέδωκεν Α. του Εx Α. εἰ ἐκεῖνο Α, ἐκείνου ε' τους δὲ ὅτι Εἰ μὴ ο άλλος] Ετερος Α. οι ἀρχηγὸς Α, στρατηγός Με την ἄλλος]ἕτερος Α. ο έως τῶν μερῶν οι. Α. τὸ σιγίλλιον Σιγελλίῳ σφραγὶς, Καθὼς καὶ ἐν τοῖς σιγιλλίοις τῶν παλαιῶν ἀναγράφονται · δεδωκώς περὶ αὐτῶν καὶ σιγίλλιον ἐν τῇ αὐτῇ μητροπόλει • τὰ γὰρ πάλαι διὰ χρυσοβούλλων καὶ σιγιλλίων διακριθέντα, να καὶ CHRONOGRAPHIA. A Verum Dominus ipsos cum dedecore compesruit. qui piissimum Michaelem ad veritatem vindican- dam excitavit, qui cum audenter et simulatione rejecta congruentem & fide sermonem ad milites habuisset, ad imperantem urbem iter convertit, ubi solerti consilio inito, novatorum quam plurimos plagis haud multis iudictis deterruit, et Constantini Alios oculis pridem arbatos Aphusiam in exsilium deportari jussit. Uni porro ex istis planis falsaria oremitæ Nicolai Hexacionitæ in edendis præstigins symbrista, sanctissing Dei Genitricis imaginem abra dere et contumeliis afficere auso linguam præscidit, qui animae simul et corporis interit raptus est, sen - tentiæ vero morumque sodalem Nicolaum pœni - tentiam agere pollicitum per civium urbis omnium oculos crimina sua publice fateri coactum traduxit, ac ne libere quæ placita forent exsequeretur, in monasterium retrusit. Universo autem exercituj ad allocutionem ad Magnauram convocato, religiose suæ in Deum mentis dogmata cuncta exposuit, ad- hibita quoque Leonis Orientalium ducis opera, Athinganos publice proscriptos in exsilium aman- davit. Indictionis autem quintæ Augusto mense Thebith in Christianos arma movit. Pugna subinde cym co inita, Leo oricutalium agminum dux bis mille ex ejus militibus prostraţis, equis etiam eo- rum et armis captis, ingens ex illa victoria women sibi peperit. Cæterum Muamed Aliorum Aaron se- nior, ac gentis imperio. potitus, commisso cum fratre Abdella certamine, in Persia interiore succu- buit, arreptaque fuga Bagdan se recipiens, locum occupavit. Damascum vero alius obtinuit tyrannus. et alii duo Ægyptum et Africam inter se partiti sunt; et Palæstinam demum alter prædonis in mo- rem depopulatus est - A. M. 6305. (G1), es add. ex A. vulg. post add. ex A. - A. C. 805. - Hoc anno Crummus Bulgarorum princeps Dargamerum legatum cum imperatore Michaele tractaturum misit, conditionesque Comer- sio tunc temporis Bulgariæ domino concessas, ac sub Theodosio Adramytino et Germano patriarcha ictas adimpleri postulavit. Eæ porro ditionibus utriusque principis limites præfgebant a Thraci Meleonis, vestes rubrasque pelles ad auri librarum triginta pretium dandas, insuper ex ulra- que parte fugitivos utrique principi mutuo resti- tuendos, licet in rempublicam perduelles forent, mercaturam inter utramque ditionem exercentes res suas venales litteris et sigillis commendaꞌas et firmatas in publicas rationes inferre deberent. Scri- ptis præterea minis imperatorem contestatus, Nisi C pacem, inquit, quantocius duxeris amplexandam, G VARIE LECTIONES. vulg. ad. add. ex add. ex A. * JAC. GOAR cella Bagda. Recentiores Bagdat pronuntiant. Abraham Ecchellensis in Historia Saracenica : Abu- giafar Abd-alla (ultimus est hujus nominis a Theo- phane inter Arabum principes sive caliphas recensi- tus) construxit Bagdadum, sive Babylonem et incoluit eam anno centesimo quadragesimo quinto. soles apponi, refert. nanique, sigillum, et principis character adjungi- tur. Ipsi textus a Meursio in medium adducti id convincunt. Isacii Conueni Const. Prowl in veterum diplomatibus refertur. Constantini. De ad- ministr. p. dato in ipsa metropoli diplomate Methodii in epist. ad Zygomalam, Quæ quon- NOTÆ. aam per aureas bullas, el diplomata dijudicala. neque enim mercatoribus, qui sub sigillis ac fide publica advectas merces repræsentant, congruit, ut illæ in publicas rationes inferantur, quod est fis- co addici. Suppl. ergo ex Anast., si qui vero sine signaculis inventi fu ssent, diriperentur, et in publi- cas rationes inferrentur: qua fere pœna mulantur, qui furtive merces invehunt. COMBEFIS. severe nolat sententiam Theopbanes, ut non essent reddendi profugi, essetque illorum causa bellum suscipiendum, etiam deinceps CP. probata fuit, spreta illa Theophanis contraria, quam etiam ano- nymus continuator bresi producendus multis tue- tur ac laudat. Potuisset forsan auctor mitior esse in præclarissimum fidei pugilem, totiusque religio- uis columen Theodorum Studitam. ID. · (59) Ita Graci codices cuncti Anastasius et Mis- (60) Haud sigillum modo, sed et diploma, cui (61) Ame καὶ εἰσκομίζεσθαι liquet esse lacunam: (62) Sed et conceptum.decretum misit. Quam sic
καὶ τῇ ἐπαύριον ἡ περὶ τῆς ἁλώσεως Μεσημβρίας ἦλθεν ἡμῖν ἐλεεινὴ φάσις πάντας πτοοῦσα διὰ μειζόνων κακῶν ἀπεκδοχήν. εὑρόντες γὰρ αὐτὴν οἱ ἐχθροὶ πεπλησμένην πάντων τῶν ὀφειλόντων πρὸς κατοίκησιν ἀνθρώπων παρεῖναι πραγμάτων, ταύτην ἐκράτησαν σὺν τῇ Δεβελτῷ, ἐν οἷς καὶ σίφωνας χαλκοῦς εὗρον λ, καὶ τοῦ δι’ αὐτῶν ἐκπεμπομένου ὑγροῦ πυρὸς οὐκ ὀλίγον, χρυσοῦ τε καὶ ἀργύρου πλῆθος. τῷ δ’ αὐτῷ ἔτει πολλοὶ τῶν κατὰ Παλαιστίνην Χριστιανῶν μοναχοὶ καὶ λαϊκοὶ καὶ ἐκ πάσης Συρίας τὴν Κύπρον κατέλαβον φεύγοντες τὴν ἄμετρον κάκωσιν τῶν Ἀράβων. ἀναρχίας γὰρ καθολικῆς κατασχούσης Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Ἀφρικὴν καὶ πᾶσαν τὴν ὑπ’ αὐτοὺς ἀρχήν, φόνοι τε καὶ ἁρπαγαὶ καὶ μοιχεῖαι, ἀσέλγειαί τε καὶ πᾶσαι πράξεις θεοστυγεῖς ἐν κώμαις καὶ πόλεσι ὑπὸ τοῦ θεολέστου ἔθνους αὐτῶν ἐπράττοντο, οἵ τε κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν πόλιν σεβάσμιοι τόποι τῆς ἁγίας ἀναστάσεως, τοῦ κρανίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐβεβηλώθησαν. ὁμοίως δὲ καὶ αἱ κατὰ τὴν ἔρημον διαβόητοι λαῦραι τοῦ ἁγίου Χαρίτωνος καὶ τοῦ ἁγίου Σάβα, καὶ τὰ λοιπὰ μοναστήρια καὶ αἱ ἐκκλησίαι ἠρημώθησαν.γάνους δημεύσας, ἐξορίᾳ παραδέδωκεν οι διὰ Λέοντος τοῦ στρατηγοῦ τῶν ᾿Ανατολικῶν. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς πέμπτης Ινδικτιῶνος Θεσὶθ κατά Χριστια νῶν ἐπεστράτευσεν. Τούτῳ συμβαλών Λέων ὁ τῶν Ανατολικῶν στρατηγὸς εὐδοκίμησε δισχιλίους κατα- πράξης, καὶ ἵππους καὶ ἄρματα συλλαβόμενος, Μουαμὲδ δὲ ὁ πρῶτος υἱὸς Μαρῶν κρατῶν τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔθνους, συμβαλὼν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ 16. δελλῇ κατὰ τὴν ἐνδοτέραν Περσικήν ἡττήθη· καὶ καταφυγὼν εἰς τὸ Βαγδά (59) τοῦτο ἐκράτησεν. Τήν τε Δαμασκὸν ἄλλος κατέσχεν τύραννος, καὶ τὴν Αίγυπτον καὶ Αφρικήν δύο κατεμερίσαντο, καὶ τὴν Παλαιστίνην ἄλλος * ληστρικώς κατανέμετο. σεβοῦς γνώμης εφανέρωσεν δόγματα. Τοὺς δὲ 'Αθ- Τούτῳ τῷ ἔτσι Κροῦμμος ὁ τῶν Β Βουλγάρων ἀρχηγὸς σὲ διὰ Δαργαμηροῦ τὰ περὶ τῆς αἰρήνης αὖθις πρὸς Μιχαὴλ τόν τε βασιλέα έπρε εδεύσατο, ζητῶν τὰς ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Ἀδραμυντι νοῦ στοιχηθείσας καὶ Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου στον δὰς πρὸς Κομέρσιον τὸν κατ' ἐκεῖνο * καιροῦ κύριον Βουλγαρίας· αἱ τοὺς όρους περιεῖχον ἀπὸ Μηλεών νων τῆς Θρᾴκης. Ἐσθῆτά τε καὶ κόκκινα δέρματα έως το τιμῆς τριάκοντα λιτρων χρυσίου· καὶ ἐπὶ τούτοις τοὺς πρόσφυγας ἑκατέρων τῶν μερῶν ® ἀπο- στρέφεσθαι πρὸς ἑκάτερον, καν τύχωσιν ἐπιβου- λεύοντες ταῖς ἀρχαῖς. Τοὺς δὲ ἐμπορευομένους εἰς ἑκατέρας τὰς χώρας διὰ σιγιλλίων (60) καὶ σφραγί δων συνίστασθαι τὰ προσόντα αὐτοῖς καὶ εἰσκο μίζεσθαι τοῖς δημοσίοις λόγοις. Εγραψεν δὲ καὶ τα κατακρίσεις (62) πρὸς τὸν βασιλέα, παρέδωκεν Α. του Εx Α. εἰ ἐκεῖνο Α, ἐκείνου ε' τους δὲ ὅτι Εἰ μὴ ο άλλος] Ετερος Α. οι ἀρχηγὸς Α, στρατηγός Με την ἄλλος]ἕτερος Α. ο έως τῶν μερῶν οι. Α. τὸ σιγίλλιον Σιγελλίῳ σφραγὶς, Καθὼς καὶ ἐν τοῖς σιγιλλίοις τῶν παλαιῶν ἀναγράφονται · δεδωκώς περὶ αὐτῶν καὶ σιγίλλιον ἐν τῇ αὐτῇ μητροπόλει • τὰ γὰρ πάλαι διὰ χρυσοβούλλων καὶ σιγιλλίων διακριθέντα, να καὶ CHRONOGRAPHIA. A Verum Dominus ipsos cum dedecore compesruit. qui piissimum Michaelem ad veritatem vindican- dam excitavit, qui cum audenter et simulatione rejecta congruentem & fide sermonem ad milites habuisset, ad imperantem urbem iter convertit, ubi solerti consilio inito, novatorum quam plurimos plagis haud multis iudictis deterruit, et Constantini Alios oculis pridem arbatos Aphusiam in exsilium deportari jussit. Uni porro ex istis planis falsaria oremitæ Nicolai Hexacionitæ in edendis præstigins symbrista, sanctissing Dei Genitricis imaginem abra dere et contumeliis afficere auso linguam præscidit, qui animae simul et corporis interit raptus est, sen - tentiæ vero morumque sodalem Nicolaum pœni - tentiam agere pollicitum per civium urbis omnium oculos crimina sua publice fateri coactum traduxit, ac ne libere quæ placita forent exsequeretur, in monasterium retrusit. Universo autem exercituj ad allocutionem ad Magnauram convocato, religiose suæ in Deum mentis dogmata cuncta exposuit, ad- hibita quoque Leonis Orientalium ducis opera, Athinganos publice proscriptos in exsilium aman- davit. Indictionis autem quintæ Augusto mense Thebith in Christianos arma movit. Pugna subinde cym co inita, Leo oricutalium agminum dux bis mille ex ejus militibus prostraţis, equis etiam eo- rum et armis captis, ingens ex illa victoria women sibi peperit. Cæterum Muamed Aliorum Aaron se- nior, ac gentis imperio. potitus, commisso cum fratre Abdella certamine, in Persia interiore succu- buit, arreptaque fuga Bagdan se recipiens, locum occupavit. Damascum vero alius obtinuit tyrannus. et alii duo Ægyptum et Africam inter se partiti sunt; et Palæstinam demum alter prædonis in mo- rem depopulatus est - A. M. 6305. (G1), es add. ex A. vulg. post add. ex A. - A. C. 805. - Hoc anno Crummus Bulgarorum princeps Dargamerum legatum cum imperatore Michaele tractaturum misit, conditionesque Comer- sio tunc temporis Bulgariæ domino concessas, ac sub Theodosio Adramytino et Germano patriarcha ictas adimpleri postulavit. Eæ porro ditionibus utriusque principis limites præfgebant a Thraci Meleonis, vestes rubrasque pelles ad auri librarum triginta pretium dandas, insuper ex ulra- que parte fugitivos utrique principi mutuo resti- tuendos, licet in rempublicam perduelles forent, mercaturam inter utramque ditionem exercentes res suas venales litteris et sigillis commendaꞌas et firmatas in publicas rationes inferre deberent. Scri- ptis præterea minis imperatorem contestatus, Nisi C pacem, inquit, quantocius duxeris amplexandam, G VARIE LECTIONES. vulg. ad. add. ex add. ex A. * JAC. GOAR cella Bagda. Recentiores Bagdat pronuntiant. Abraham Ecchellensis in Historia Saracenica : Abu- giafar Abd-alla (ultimus est hujus nominis a Theo- phane inter Arabum principes sive caliphas recensi- tus) construxit Bagdadum, sive Babylonem et incoluit eam anno centesimo quadragesimo quinto. soles apponi, refert. nanique, sigillum, et principis character adjungi- tur. Ipsi textus a Meursio in medium adducti id convincunt. Isacii Conueni Const. Prowl in veterum diplomatibus refertur. Constantini. De ad- ministr. p. dato in ipsa metropoli diplomate Methodii in epist. ad Zygomalam, Quæ quon- NOTÆ. aam per aureas bullas, el diplomata dijudicala. neque enim mercatoribus, qui sub sigillis ac fide publica advectas merces repræsentant, congruit, ut illæ in publicas rationes inferantur, quod est fis- co addici. Suppl. ergo ex Anast., si qui vero sine signaculis inventi fu ssent, diriperentur, et in publi- cas rationes inferrentur: qua fere pœna mulantur, qui furtive merces invehunt. COMBEFIS. severe nolat sententiam Theopbanes, ut non essent reddendi profugi, essetque illorum causa bellum suscipiendum, etiam deinceps CP. probata fuit, spreta illa Theophanis contraria, quam etiam ano- nymus continuator bresi producendus multis tue- tur ac laudat. Potuisset forsan auctor mitior esse in præclarissimum fidei pugilem, totiusque religio- uis columen Theodorum Studitam. ID. · (59) Ita Graci codices cuncti Anastasius et Mis- (60) Haud sigillum modo, sed et diploma, cui (61) Ame καὶ εἰσκομίζεσθαι liquet esse lacunam: (62) Sed et conceptum.decretum misit. Quam sic
PG 108:1001καὶ οἱ μὲν ἀνῃρέθησαν μαρτυρικῶς, οἱ δὲ τὴν Κύπρον κατέλαβον καὶ ἐκ ταύτης τὸ Βυζάντιον, οὓς Μιχαήλ, ὁ εὐσεβὴς βασιλεύς, καὶ Νικηφόρος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, φιλοφρόνως ἐξένισαν. τοῖς μὲν γὰρ ἐλθοῦσιν ἐν τῇ πόλει μοναστήριον ἐπίσημον ἐδωρήσατο, τοῖς δὲ κατὰ τὴν Κύπρον ἐναπομείνασι μοναχοῖς τε καὶ λαϊκοῖς τάλαντον χρυσίου ἀπέστειλεν, καὶ παντοίως τούτους ἐθεράπευσεν. ἦν μὲν οὖν Μιχαὴλ εἰς πάντας χρηστὸς καὶ ἐπιεικής, περὶ δὲ τῆς τῶν πραγμάτων διοικήσεως ἀκυβέρνητος, δεδουλωμένος Θεοκτίστῳ μαγίστρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἄρχουσιν. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ δύο Χριστιανῶν ἐκ Βουλγαρίας φυγόντων, ἐμήνυσαν τῷ βασιλεῖ Κροῦμμον λοχῆσαι σπεύδοντα τοὺς ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἀθρόως. καὶ τῇ ιε τοῦ μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς τῆς πόλεως, καὶ θεοῦ προνοίᾳ ἄπρακτος ἀνέστρεψε Κροῦμμος οὐκ ὀλίγους ἀποβαλών. ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν Ἀδριανούπολιν καταλαβὼν καὶ διευθετήσας τὰ κατ’ αὐτὴν ἀνέστρεψε μετὰ χαρᾶς, καὶ ἀνελθὼν εἰς τὴν μονὴν τοῦ ἁγίου Ταρασίου τοῦ πατριάρχου καὶ ἐπιτελέσας αὐτοῦ τὰ μνημόσυνα ἅμα Προκοπίᾳ τῇ αὐγούστῃ, ἀργυρῷ πετάλῳ λιτρῶν ε τὸν ἱερὸν αὐτοῦ τάφον ἠμφίασεν.κωλύσαντες; Ταύτα κατά την πρώτην γέγονε τοῦ Νοεμβρίου μηνός ", ὡς εἴρηται. Τῇ δὲ τετάρτῃ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ὤφθη κομήτης εν σχήματι λαμ- πρῶν δύο σεληνίων ενωθέντων καὶ πάλιν διαιρε- θέντων εἰς διάφορα σχήματα, ὡς καὶ ἀκεφάλου ἀν- δρὸς " διάπλασιν τυπωθῆναι. Καὶ τῇ ἐπαύριον ἡ περὶ τῆς ἁλώσεως Μεσημβρίας ἦλθεν ἡμῖν ἐλεεινὴ φάσις πάντας πτοούσα διὰ μειζόνων κακῶν ἀπεκ- δοχήν. Ευρόντες γὰρ αὐτὴν οἱ ἐχθροὶ πεπλησμέ- την πάντων τῶν ὀφειλόντων πρὸς κατοίκησιν ἀνθρώ- των παρείναι πραγμάτων, ταύτην ἐκράτησαν σὺν τῇ Δεβελτῷ, ἐν οἷς καὶ σίφωνας χαλκοῦς εὗρον λς', καὶ τοῦ δι' αὐτῶν ἐκπεμπομένου το υγροῦ πυρὸς οὐκ ὀλι γην, χρυσοῦ τε καὶ ἀργύρου πλῆθος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ πολλοὶ τῶν κατὰ Παλαιστίνην Χριστιανῶν μονα- χῶν καὶ λαϊκῶν καὶ ἐκ πάσης Συρίας την Κύπρον κατα έλαβον, φεύγοντες τὴν ἄμετρον κάκωσιν τῶν ᾿Αρά- βων. Αναρχίας γὰρ καθολικῆς κατασχούσης Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Ἀφρικὴν καὶ πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτ τους εν ἀρχὴν, φόνοι τε καὶ ἁρπαγαὶ καὶ μοιχεῖαι, ἀσέλγειαί τε καὶ πᾶσαι πράξεις θεοστυγεῖς ἐν κώ μαις τε καὶ πόλεσι ὑπὸ τοῦ θεολέτου αὐτῶν ἔθνους ἐπράττοντο 10. Οἱ τε κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν πόλιν σεβάσμιοι τόποι τῆς ἁγίας ἀναστάσεως, τοῦ Κρανίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐβεβηλώ- Θησαν. Ομοίως δὲ καὶ αἱ κατὰ τὴν ἔρημον διαβόητοι λαθρας τοῦ ᾿Αγίου Χαρίτωνος (84) καὶ τοῦ ᾿Αγίου Σάββα, καὶ τὰ λοιπὰ μοναστήρια καὶ αἱ ἐκκλησίαι ἠρημώθησαν. Καὶ οἱ μὲν ἀνηρέθησαν μαρτυρικῶς, οἱ δὲ τὴν Κύπρον κατέλαβον, καὶ ἐκ ταύτης τὸ Βυ- ζάντιον, οὓς Μιχαὴλ ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς καὶ Νικη. φόρος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης φιλοφρόνως το ἐξένι- σαν. Τοῖς μὲν γὰρ ἐλθοῦσιν ἐν τῇ πόλει μοναστήριον επίσημον ἐδωρήσαντος· τοῖς δὲ κατὰ τὴν Κύπρον ἐναπομείνασι μοναχοῖς τε καὶ λαϊκοῖς τάλαντον χρυ σίου απέστειλαν, καὶ παντοίως τούτους ἐθεράπευσαν. Εν μὲν οὖν Μιχαήλ εἰς πάντας χρηστὸς καὶ ἐπιει- κῆς, περὶ δὲ τῆς τῶν πραγμάτων διοικήσεως ἀκυβέρνητος, δεδουλωμένος Θεοκτίστῳ μαγίστρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἄρχουσιν. Τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ δύο Χριστιανῶν ἐκ Βουλγαρίας φυγόντων, εμήνυσαν τῷ βασιλεῖ Κροῦμμον λοχῆσαι σπεύδοντα τοὺς ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἀθρόως. Καὶ τῇ ιε' τοῦ μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βασι- λεὺς τῆς πόλεως, καὶ Θεοῦ προνοία άπρακτος ἀν έστρεψεν Κροῦμμος οὐκ ὀλίγους ἀποβαλών. Ὁ δὲ βα- σιλεὺς τὴν Ἀδριανούπολιν καταλαβὼν, καὶ διευθε τήσας τὰ κατ' αὐτὴν, ἀνέστρεψεν μετὰ χαρᾶς. Καὶ ἀνελθὼν εἰς τὴν μονὴν τοῦ Ἁγίου Ταρασίου τοῦ πα- τριάρχου, καὶ ἐπιτελέσας αὐτοῦ τὰ μνημόσυνα ἅμα μηνός Α. τοῦ αὐτοῦ Α, τοῦ Αὐγούστου σεληνίων Α, σεληνῶν νυΐβ. σε ὡς καὶ ἀκεφάλου ἀνδρὸς 4, καὶ εἰς ἀκέφαλον ἄνδρα φάτις Α, φαύσις ἐκπεμπομένου Α, έκπε πομ- πάνου τείς. Αν αὐτοὺς Α, αὐτῶν ναίβ· το θεολέτου Δ, θεολέπτου ἐπράττοντο λ. ἐπράττετο το φιλοφρόνως 4, φιλοπόνως ταίς. ἐξωρήσαντο ἀπέστειλαν στειλεν - ἐθεράπευσεν των ἐθεράπευσαν Δ, ἐδωρήσατο. - ἀπε CHRONOGRAPHIA. B i A judice fidem abnegat, et infideli deteriorem s prestat : quo vero loco reponendum illud, cum iis qui pacem ollerauit, pacem ego agebam ; nisi forte Paulo et Davide sapientiores esse se prædicent ? vel quis ter beato Gernano prudentior, nisi forte isti ex fastu animæ pernicioso pessimi consiliarii, qui paci confciende impedimentum opponere non sunt veriti ? Ista, ut præmisimus, Novembris die primo gesta sunt. Mensis autem ejusdem die quarto co- metes visus est lunarum duarum ad invicem jun- clarum formam referens, quæ rursus ab invicemn sejunctæ, et in varias formas figuratæ, in hominis capite truncati speciem desierunt. Insequenti die infelix nuntius de Mesembriæ clade ad nos delatu est, qui omnes ob graviorum malorum exspectatio- nem perterruit. Eam enim bonorum omnium ad commodam babitationem necessariorum copia re- fertam comperientes, una cum Debello cepere, quibus in locis siphones ærei triginta sex, atque ignis liquidi per eos emittendi, necnon auri argentique vis immensa reperta est. Eodem etiam anno Chri- stiani plurimi, cum monastici, tum laici ordinis ex Palæstina et universa Syria, intolerandum Arabum jugum illatamque sibi vexationem fugientes, Cyprum se receperunt. Cum enim imperandi jus universum, et potestatis legitime gubernantis ordo per Syriam,. Ægyptum, African, et universam Arabuin ditionem divulsus ac penitus prostratus jacèreţ, cædes, ra- pinæ, adulteria, libidines, omnia denique scelera Deo odiosa, tam in plagis, quam in ipsis civitatibus ab ista gente cœlitus profliganda admittebantur. Tum vero in sancta Christi Dei nostri civitate, sanctae re- surrectionis et Calvariæ veneranda loca, nec non alia quaeque sacra vestigia profanata sunt; celebresque illæ per desertum positæ Lauræ, SS. Charitonis et Sabbæ, reliquaque monasteria et ecclesiæ cuncta desolatæ, et Christianorum quidem nonnulli vitam martyrio commutarunt, alii Cyprus fuga lapsi, ex ea Byzantium petierunt, quos plentissimus impera- μtor Michael et sanctissimus patriarcha Nicephorus sollicitis charitatis operibus relevandos curarunt. In urbem enim confucutibus monasterium insigne dedit incolendum, ad eos autem qui in Cy- pro se continuerant, monachis ex æquo et laicis auri talento destinato, cancios sedule cultu prose- . cutus est. Ingenii siquidem humani, et in lenitatem propensi Michael exstitit, rerum licet administran- darum inexpertum prorsus se præstiterit : quippe. qui Theoctisto magistro celerisque proceribus VARIE LECTIONES. · C D * add. ex vulg. vulg. " vulg. “ vulg. “ vulg. vulg. add. ex A. - JAC. GOARI NOTÆ. structa, quain vidisse so Georgius Syncellus testa- ter pag. 57. Laura porro majus monasterium est, et cellarum ab invicem dissitarum et per æqua PATROL. GR. CVIII. - spatia distributarum ordinata collectio: qualis Camaldulensium vel Cartusianorum. Cyrillus in §. Sabæ Vita : nos quoque ad memoratum Syncel- li locum, et ad pag. 239. (64) Haec ad Bethleem et Bachelis sepulcrum ex-
μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν Μεσημβρίας ἀπειπὼν ὁ βασιλεὺς τὰ πρὸς εἰρήνην Κρούμμου, ἐκ πάντων τῶν θεμάτων στρατολογήσας πρὸ τοῦ ἔαρος εἰς τὴν Θρᾴκην περαιοῦσθαι ἐκέλευσεν· ὥστε πάντας δυσχεραίνειν, μάλιστα τοὺς Καππάδοκας καὶ Ἀρμενιάκους. τοῦ δὲ βασιλέως ἐξελθόντος μετὰ τῶν ταγμάτων μηνὶ Μαί̈ῳ συνεξῆλθε πάλιν καὶ Προκοπία ἡ αὐγούστα ἕως τῶν Ἀκεδούκτου πλησίον Ἡρακλείας. τὰ δὲ πλήθη ἐπὶ τούτῳ δυσχεραίνοντα εἰς δυσφημίαν καὶ λοιδορίαν ἐτράπησαν κατὰ Μιχαήλ. τῇ δὲ δ τοῦ Μαί̈ου μηνὸς ἔκλειψις ἡλίου γέγονε περὶ τὴν ιβ μοῖραν τοῦ Ταύρου κατὰ τὸν ὡροσκόπον ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου· καὶ πολὺς φόβος ἐπέπεσε τοῖς ὄχλοις. ὁ δὲ βασιλεὺς περιεπόλευε τὴν Θρᾴκην σὺν τοῖς στρατηγοῖς καὶ τοῖς στρατεύμασιν, μήτε κατὰ Μεσημβρίας ἀπερχόμενος, μηδ’ ἄλλο τι τῶν ὀφειλόντων εἰς καθαίρεσιν ἐχθρῶν διαπραττόμενος, ἀλλ’ ἢ μόνον πειθόμενος λόγοις ματαίοις τῶν ἀπειροπολέμων αὐτοῦ συμβούλων φασκόντων μὴ τολμᾷν τὸν ἐχθρὸν κατ’ αὐτοῦ ἐλθεῖν ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ καθεζομένου. καὶ ἦν βαρβαρικῆς ἐφόδου βαρυτέρα ἡ τῶν ὁμοφύλων πληθὺς ἀπορουμένων εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας καὶ ἁρπαγαῖς καὶ ἐπιβάσεσι λυμαινομένων τοὺς ἐγχωρίους.κωλύσαντες; Ταύτα κατά την πρώτην γέγονε τοῦ Νοεμβρίου μηνός ", ὡς εἴρηται. Τῇ δὲ τετάρτῃ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ὤφθη κομήτης εν σχήματι λαμ- πρῶν δύο σεληνίων ενωθέντων καὶ πάλιν διαιρε- θέντων εἰς διάφορα σχήματα, ὡς καὶ ἀκεφάλου ἀν- δρὸς " διάπλασιν τυπωθῆναι. Καὶ τῇ ἐπαύριον ἡ περὶ τῆς ἁλώσεως Μεσημβρίας ἦλθεν ἡμῖν ἐλεεινὴ φάσις πάντας πτοούσα διὰ μειζόνων κακῶν ἀπεκ- δοχήν. Ευρόντες γὰρ αὐτὴν οἱ ἐχθροὶ πεπλησμέ- την πάντων τῶν ὀφειλόντων πρὸς κατοίκησιν ἀνθρώ- των παρείναι πραγμάτων, ταύτην ἐκράτησαν σὺν τῇ Δεβελτῷ, ἐν οἷς καὶ σίφωνας χαλκοῦς εὗρον λς', καὶ τοῦ δι' αὐτῶν ἐκπεμπομένου το υγροῦ πυρὸς οὐκ ὀλι γην, χρυσοῦ τε καὶ ἀργύρου πλῆθος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ πολλοὶ τῶν κατὰ Παλαιστίνην Χριστιανῶν μονα- χῶν καὶ λαϊκῶν καὶ ἐκ πάσης Συρίας την Κύπρον κατα έλαβον, φεύγοντες τὴν ἄμετρον κάκωσιν τῶν ᾿Αρά- βων. Αναρχίας γὰρ καθολικῆς κατασχούσης Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Ἀφρικὴν καὶ πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτ τους εν ἀρχὴν, φόνοι τε καὶ ἁρπαγαὶ καὶ μοιχεῖαι, ἀσέλγειαί τε καὶ πᾶσαι πράξεις θεοστυγεῖς ἐν κώ μαις τε καὶ πόλεσι ὑπὸ τοῦ θεολέτου αὐτῶν ἔθνους ἐπράττοντο 10. Οἱ τε κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν πόλιν σεβάσμιοι τόποι τῆς ἁγίας ἀναστάσεως, τοῦ Κρανίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐβεβηλώ- Θησαν. Ομοίως δὲ καὶ αἱ κατὰ τὴν ἔρημον διαβόητοι λαθρας τοῦ ᾿Αγίου Χαρίτωνος (84) καὶ τοῦ ᾿Αγίου Σάββα, καὶ τὰ λοιπὰ μοναστήρια καὶ αἱ ἐκκλησίαι ἠρημώθησαν. Καὶ οἱ μὲν ἀνηρέθησαν μαρτυρικῶς, οἱ δὲ τὴν Κύπρον κατέλαβον, καὶ ἐκ ταύτης τὸ Βυ- ζάντιον, οὓς Μιχαὴλ ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς καὶ Νικη. φόρος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης φιλοφρόνως το ἐξένι- σαν. Τοῖς μὲν γὰρ ἐλθοῦσιν ἐν τῇ πόλει μοναστήριον επίσημον ἐδωρήσαντος· τοῖς δὲ κατὰ τὴν Κύπρον ἐναπομείνασι μοναχοῖς τε καὶ λαϊκοῖς τάλαντον χρυ σίου απέστειλαν, καὶ παντοίως τούτους ἐθεράπευσαν. Εν μὲν οὖν Μιχαήλ εἰς πάντας χρηστὸς καὶ ἐπιει- κῆς, περὶ δὲ τῆς τῶν πραγμάτων διοικήσεως ἀκυβέρνητος, δεδουλωμένος Θεοκτίστῳ μαγίστρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἄρχουσιν. Τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ δύο Χριστιανῶν ἐκ Βουλγαρίας φυγόντων, εμήνυσαν τῷ βασιλεῖ Κροῦμμον λοχῆσαι σπεύδοντα τοὺς ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἀθρόως. Καὶ τῇ ιε' τοῦ μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βασι- λεὺς τῆς πόλεως, καὶ Θεοῦ προνοία άπρακτος ἀν έστρεψεν Κροῦμμος οὐκ ὀλίγους ἀποβαλών. Ὁ δὲ βα- σιλεὺς τὴν Ἀδριανούπολιν καταλαβὼν, καὶ διευθε τήσας τὰ κατ' αὐτὴν, ἀνέστρεψεν μετὰ χαρᾶς. Καὶ ἀνελθὼν εἰς τὴν μονὴν τοῦ Ἁγίου Ταρασίου τοῦ πα- τριάρχου, καὶ ἐπιτελέσας αὐτοῦ τὰ μνημόσυνα ἅμα μηνός Α. τοῦ αὐτοῦ Α, τοῦ Αὐγούστου σεληνίων Α, σεληνῶν νυΐβ. σε ὡς καὶ ἀκεφάλου ἀνδρὸς 4, καὶ εἰς ἀκέφαλον ἄνδρα φάτις Α, φαύσις ἐκπεμπομένου Α, έκπε πομ- πάνου τείς. Αν αὐτοὺς Α, αὐτῶν ναίβ· το θεολέτου Δ, θεολέπτου ἐπράττοντο λ. ἐπράττετο το φιλοφρόνως 4, φιλοπόνως ταίς. ἐξωρήσαντο ἀπέστειλαν στειλεν - ἐθεράπευσεν των ἐθεράπευσαν Δ, ἐδωρήσατο. - ἀπε CHRONOGRAPHIA. B i A judice fidem abnegat, et infideli deteriorem s prestat : quo vero loco reponendum illud, cum iis qui pacem ollerauit, pacem ego agebam ; nisi forte Paulo et Davide sapientiores esse se prædicent ? vel quis ter beato Gernano prudentior, nisi forte isti ex fastu animæ pernicioso pessimi consiliarii, qui paci confciende impedimentum opponere non sunt veriti ? Ista, ut præmisimus, Novembris die primo gesta sunt. Mensis autem ejusdem die quarto co- metes visus est lunarum duarum ad invicem jun- clarum formam referens, quæ rursus ab invicemn sejunctæ, et in varias formas figuratæ, in hominis capite truncati speciem desierunt. Insequenti die infelix nuntius de Mesembriæ clade ad nos delatu est, qui omnes ob graviorum malorum exspectatio- nem perterruit. Eam enim bonorum omnium ad commodam babitationem necessariorum copia re- fertam comperientes, una cum Debello cepere, quibus in locis siphones ærei triginta sex, atque ignis liquidi per eos emittendi, necnon auri argentique vis immensa reperta est. Eodem etiam anno Chri- stiani plurimi, cum monastici, tum laici ordinis ex Palæstina et universa Syria, intolerandum Arabum jugum illatamque sibi vexationem fugientes, Cyprum se receperunt. Cum enim imperandi jus universum, et potestatis legitime gubernantis ordo per Syriam,. Ægyptum, African, et universam Arabuin ditionem divulsus ac penitus prostratus jacèreţ, cædes, ra- pinæ, adulteria, libidines, omnia denique scelera Deo odiosa, tam in plagis, quam in ipsis civitatibus ab ista gente cœlitus profliganda admittebantur. Tum vero in sancta Christi Dei nostri civitate, sanctae re- surrectionis et Calvariæ veneranda loca, nec non alia quaeque sacra vestigia profanata sunt; celebresque illæ per desertum positæ Lauræ, SS. Charitonis et Sabbæ, reliquaque monasteria et ecclesiæ cuncta desolatæ, et Christianorum quidem nonnulli vitam martyrio commutarunt, alii Cyprus fuga lapsi, ex ea Byzantium petierunt, quos plentissimus impera- μtor Michael et sanctissimus patriarcha Nicephorus sollicitis charitatis operibus relevandos curarunt. In urbem enim confucutibus monasterium insigne dedit incolendum, ad eos autem qui in Cy- pro se continuerant, monachis ex æquo et laicis auri talento destinato, cancios sedule cultu prose- . cutus est. Ingenii siquidem humani, et in lenitatem propensi Michael exstitit, rerum licet administran- darum inexpertum prorsus se præstiterit : quippe. qui Theoctisto magistro celerisque proceribus VARIE LECTIONES. · C D * add. ex vulg. vulg. " vulg. “ vulg. “ vulg. vulg. add. ex A. - JAC. GOARI NOTÆ. structa, quain vidisse so Georgius Syncellus testa- ter pag. 57. Laura porro majus monasterium est, et cellarum ab invicem dissitarum et per æqua PATROL. GR. CVIII. - spatia distributarum ordinata collectio: qualis Camaldulensium vel Cartusianorum. Cyrillus in §. Sabæ Vita : nos quoque ad memoratum Syncel- li locum, et ad pag. 239. (64) Haec ad Bethleem et Bachelis sepulcrum ex-
PG 108:1003περὶ δὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθε Κροῦμμος, ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγός, σὺν τοῖς ἰδίοις στρατεύμασιν, ὑφορώμενος τὰ τῶν Χριστιανῶν πολλὰ εἶναι σφόδρα. στρατοπεδεύσας δὲ εἰς Βερσινικίαν ὡς ἀπὸ σημείων λ τοῦ βασιλικοῦ φωσάτου, Λέων, ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν, καὶ Ἰωάννης, πατρίκιος καὶ στρατηγὸς Μακεδονίας, ὁ Ἀπλάκης, πολλὰ προθυμούμενοι τούτους πολεμῆσαι ἐκωλύθησαν ὑπὸ τοῦ βασιλέως διὰ τῶν κακῶν συμβούλων. τῆς δὲ πόλεως λιτανευούσης μετὰ τοῦ ἀρχιερέως ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, τινὲς τῶν δυσσεβῶν τῆς μιαρᾶς αἱρέσεως τοῦ θεοστυγοῦς Κωνσταντίνου μοχλεύσαντες τὴν πύλην τῶν βασιλικῶν τάφων, μηδενὸς προσέχοντος διὰ τὴν συνοχὴν τοῦ ὄχλου, ἀθρόως ἀνοιχθῆναι μετά τινος κτύπου παρεσκεύασαν, ὡς ἐκ θείας τινὸς τερατουργίας· καὶ ἔνδον εἰσπηδήσαντες προσέπιπτον τῷ τοῦ πλάνου μνήματι τοῦτον ἐπικαλούμενοι καὶ οὐ θεόν, ἀνάστηθι, λέγοντες, καὶ βοήθησον τῇ πολιτείᾳ ἀπολλυμένῃ· διαφημίσαντες, ὅτι ἀνέστη ἔφιππος καὶ πορεύεται πολεμῆσαι Βουλγάρους ὁ τάρταρον οἰκῶν μετὰ δαιμόνων.Προκοπίᾳ τῇ Αὐγούστῃ, ἀργυροπετάλῳ λιτρῶν ἐνενήκοντα πέντε τὸν ἱερὸν αὐτοῦ τάφον ἡμφίασεν. Μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν " Μεσημβρίας ἀπειπὼν ὁ βα- σιλεὺς τὰ πρὸς εἰρήνην Κρούμμου, ἐκ πάντων τῶν θεμάτων στρατολογήσας, πρὸ τοῦ ἔαρος εἰς τὴν Θράκην περαιούσθαι ἐκέλευσιν· ὥστε πάντας δυσ. χεραίνειν, μάλιστα τοὺς Καππαδόκας καὶ ᾿Αρμενιά- κούς. Τοῦ δὲ βασιλέως ἐξελθόντος μετὰ τῶν ταγμά των μηνί Μαΐῳ συνεξῆλθεν πάλιν καὶ Προκοπία ἡ Αὐγούστα έως τῶν ᾿Ακιδούκτου πλησίον Ηρα κλείας. Τὰ δὲ πλήθη ἐπὶ τούτῳ δυσχεραίνοντα εἰς δυσφημίαν καὶ λοιδορίαν ετράπησαν κατὰ Μιχαήλ. Τῇ δὲ δ' τοῦ Μαΐου μηνὲς ἔκλειψις ηλίου γέγονεν περὶ τὴν δωδεκάτην μοίραν τοῦ Ταύρου κατὰ τὸν ὡροσκόπον ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου· καὶ πολὺς φόβος ἔπεσε τοῖς ὄχλοις. Ὁ δὲ βασιλεὺς περιεπόμευσε την Θρᾴκην σὺν τοῖς στρατηγεῖς καὶ τοῖς στρατεύμασι, μήτε κατὰ Μεσημβρίαν ἀπερχόμενος, μήτ' ἄλλο τι τῶν ὀφειλόντων εἰς καθαίρεσιν ἐχθρῶν διαπραττό μενος, ἀλλ' ἡ μόνον πειθόμενος λόγοις ματαίοις τῶν απειροπολέμων αὐτοῦ συμβούλων φασκόντων μὴ τολμᾷν τὸν ἐχθρὸν κατ᾿ αὐτοῦ ἐλθεῖν ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρα καθεζομένου. Καὶ ἦν βαρβαρικῆς ἐφόδου βα- ρυτέρα ἡ τῶν ὁμοφύλων πληθύς, ἀπορουμένων εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, καὶ ἁρπαγαῖς καὶ ἐπιβάσεσι λυμαινομένων τοὺς ἐγχωρίους. Περὶ δὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν Κροῦμμος ὁ τῶν Βουλ- γάρων ἀρχηγὸς σὺν τοῖς ἰδίοις στρατεύμασιν, ὑφ ορώμενος τὰ τῶν Χριστιανῶν πολλὰ εἶναι σφόδρα. Στρατοπεδεύσας δὲ εἰς Βερσινικίαν ὡς ἀπὸ σημείων τριάκοντα τοῦ βασιλικού φοσσάτου, Λέων ὁ τῶν Ανατολικῶν πατρίκιος καὶ στρατηγός, καὶ Ἰωάννης πατρίκιος καὶ στρατηγός Μακεδονίας, ὁ ᾿Απλάκης, πολλὰ προθυμούμενοι τούτους πολεμῆσαι, ἐκωλύθη- σαν ὑπὸ τοῦ βασιλέως διὰ τῶν κακοσυμβούλων. Τῆς δὲ πόλεως λιτανευούσης μετὰ τοῦ ἀρχιερέως ἐν τῷ ναῷ τῶν 'Αγίων Αποστόλων, τινὲς τῶν δυσσεβῶν τῆς μιαρας αἱρέσεως τοῦ θεοστυγούς Κωνσταντίνου μοχλεύσαντες τὴν πύλην τῶν βασιλικῶν τάφων, μηδενὸς προσέχοντος διὰ τὴν συνοχὴν τοῦ ὄχλου, αθρόως ἀνοιχθῆναι μετά τινος κτύπου παρεσκεύα σαν, ὡς ἐκ θείας τινός τερατουργίας· καὶ ἔνδον εισπηδήσαντες, προσέπιπτον τῷ τοῦ πλάνου μνήματι τοῦτον ἐπικαλούμενοι, καὶ οὐ Θεόν, Ανάστηθι, λέγοντες, καὶ βοήθησον τῇ πολιτείᾳ ἀπολλυμένη διαφημίσαντες, ὅτι ἀνέστη έφιππος, καὶ πορεύεται πολεμήσαι Βουλγάρους ὁ τάρταρον οἰκῶν μετὰ δαι- δ μόνων. Τούτους συλλαβόμενος ὁ τῆς πόλεως υπο αρχος τὸ μὲν πρῶτον ἐψεύδοντο θεόθεν αὐτομάτως τὰς τῶν τάφων πύλας ἀνεῴχθαι· παραστάντες δὲ τῷ επαρχικῷ βήματι, καὶ περὶ τὴν μαρτυρίαν ἐκλά σαντες, τὸ τῆς μοχλεύσεως δραμα πρὸ πάσης ἐξ εἶπον " τιμωρίας· οὓς ἀξίως μοχλεύσας πομπή δημοσίᾳ παρέπεμψεν ἀναβοῶντας τῆς τιμωρίας τὴν ἀργυροπετάλῳ Α, ἀργυροπετάλων εἰ ἅλωσιν Α, ἀνάλωσιν καὶ Πρ. ἡ Αύγ. Α, ή Πρ. Αὐγ. τούτῳ] τοῦτο Α, τούτου Μεσημβρίαν Α. Μεσημβρίας Κρ. Α, ο Κρι κακοσυμβούλων Α, κακῶν συμβούλων ἔπαρχος Δ. οι εξείπω Γ. THEOPHANIS B servili more se submitteret. Porro mense Februario Christiani duo ex Bulgaria fuga lapsi, Crummum ex improviso Thraciam devastare consiliatum im, peratori nuntiaverunt. Mensis autem ejusdem die decino quinto imperatore profectionem suscipiente, Crummus, Deo ita provide disponente, multis exer- citus sui desideratis, infecta re pedem in propriam ditionem retulit. Imperator vero Adrianopolim se conferens, rebus in éa secundum ordinem compo- sitis, cum gaudio Cpolim reversus est. In sancti subinde patriarchæ Tarasii monasterium una cum Procopia Augusta profectus, defuncti memoria justis parentatis, sacrum ejus sepulcrum laminis argenteis pondo nonaginta quinque librarum cir- cumtexit. Caeterum Mesembria Romanis erepta, iinperator pacis conditiones a Crummo oblatas. repudians, exercitum ex thematibus cunctis col- lectum in Thraciam jussit trajicere, quod cuncti moleste ferre, maxime Cappadoces atque Armeniaci. Imperatorem itaque militares copias urbe educen- tem, Procopia Augusta usque ad aquæductus juxta Heracliam prosecuta est, quod milites ægerrime passi, imperatorem conviciis et contumeliis palam incessebant. Maii porro mensis die quarto solis de- Lectio contigit, ipso secundum boroscopus: ad gra- dum Tauri duodecimum exoriente, ex quo terror ingens militum animis incubuit. Imperator autem dacibus et militaribus ordinibus eductis, Thraciam obambulare, sed neque Mesembriam aggredi, ne- que proligandis hostibus necessarium quippiam moliri ausus est : insanis nimirum consiliariorum suorum sermonibus fidem adhibens, qui cum artis bellicæ rudes plane essent, hostem in eum minime processurum afirmabant, sed potius in propria regione semper consessurum. Porro provincialium rebus necessariis destitutorum, rapinisque et inva- sipibus oppidanos vexantium barbarica excursione gravior multo damnosiorque exstitit adventus. Sub mnensis autem Junii principium Crumnus Bulgaro- rum princeps, a'ciebus ad pugnam paratis, Chri- stianorum exercitum numerosissimum esse suspi- catus, in Romanos anovit, et ad Bersiniciam tricesimo circiter lapide ab imperatoris castris sua posuit. Tum vero Leo Orientalium dux et patricius, et Joannes cognomento Aplaces Mac cedoniæ dux ac pariter patricius, ad pugnam com- mittendam expediti, et animis incitati, a perversis imperatoris consiliariis præpediti sunt. Urbe au- tein universa una cum suo pontifice preces ac pro- cessiones ad sanctorum Apostolorum peragente, quidam ex impiis sectatoribus læreseos, quam Deo exosus Constantinus tenuit, imperatorialium sepulcrorum, nemine propter turbæ. frequentiam advertente, portam, vecte in eam impulso dere- D VARIE LECTIONES. · vulg. vulg. vulg. • vulg. vulg. & vulg. vulg. '
τούτους συλλαβόμενος ὁ τῆς πόλεως ἔπαρχος, τὸ μὲν πρῶτον ἐψεύδοντο θεόθεν αὐτομάτως τὰς τῶν τάφων πύλας ἀνεῷχθαι· παραστάντες δὲ τῷ ἐπαρχικῷ βήματι καὶ περὶ τὴν μαρτυρίαν ὀκλάσαντες τὸ τῆς μοχλεύσεως δρᾶμα πρὸ πάσης ἐξεῖπον τιμωρίας· οὓς ἀξίως μοχλεύσας πομπῇ δημοσίᾳ παρέπεμψεν ἀναβοῶντας τῆς τιμωρίας τὴν πρόφασιν· οὕτω γὰρ ὁ τῆς κακίας εὑρετὴς διάβολος τοὺς στρατευομένους ἐξεπαίδευσεν, ὡς μὴ αἰτιᾶσθαι τὰς ἑαυτῶν ἁμαρτίας, ἀλλὰ τὴν ὀρθόδοξον καὶ πατροπαράδοτον πίστιν, καὶ τὸ τῶν μοναστῶν ἱερὸν σχῆμα, τὸ τῆς κατὰ θεὸν φιλοσοφίας γυμνάσιον. οἱ δὲ πολλοὶ τῶν ταῦτα βλασφημούντων σχήματι μόνον ἦσαν Χριστιανοί, τῇ δὲ ἀληθείᾳ Παυλικιάνοι, οἵ τινες μὴ δυνάμενοι τὰ ἑαυτῶν μυσαρὰ δόγματα παρεμφαίνειν τῇ τοιαύτῃ προφάσει τοὺς ἀμαθεῖς παρενόθευον, Κωνσταντῖνον τὸν Ἰουδαιόφρονα μακαρίζοντες ὡς προφήτην καὶ νικητὴν καὶ τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ ἐπ’ ἀνατροπῇ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀσπαζόμενοι.Προκοπίᾳ τῇ Αὐγούστῃ, ἀργυροπετάλῳ λιτρῶν ἐνενήκοντα πέντε τὸν ἱερὸν αὐτοῦ τάφον ἡμφίασεν. Μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν " Μεσημβρίας ἀπειπὼν ὁ βα- σιλεὺς τὰ πρὸς εἰρήνην Κρούμμου, ἐκ πάντων τῶν θεμάτων στρατολογήσας, πρὸ τοῦ ἔαρος εἰς τὴν Θράκην περαιούσθαι ἐκέλευσιν· ὥστε πάντας δυσ. χεραίνειν, μάλιστα τοὺς Καππαδόκας καὶ ᾿Αρμενιά- κούς. Τοῦ δὲ βασιλέως ἐξελθόντος μετὰ τῶν ταγμά των μηνί Μαΐῳ συνεξῆλθεν πάλιν καὶ Προκοπία ἡ Αὐγούστα έως τῶν ᾿Ακιδούκτου πλησίον Ηρα κλείας. Τὰ δὲ πλήθη ἐπὶ τούτῳ δυσχεραίνοντα εἰς δυσφημίαν καὶ λοιδορίαν ετράπησαν κατὰ Μιχαήλ. Τῇ δὲ δ' τοῦ Μαΐου μηνὲς ἔκλειψις ηλίου γέγονεν περὶ τὴν δωδεκάτην μοίραν τοῦ Ταύρου κατὰ τὸν ὡροσκόπον ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου· καὶ πολὺς φόβος ἔπεσε τοῖς ὄχλοις. Ὁ δὲ βασιλεὺς περιεπόμευσε την Θρᾴκην σὺν τοῖς στρατηγεῖς καὶ τοῖς στρατεύμασι, μήτε κατὰ Μεσημβρίαν ἀπερχόμενος, μήτ' ἄλλο τι τῶν ὀφειλόντων εἰς καθαίρεσιν ἐχθρῶν διαπραττό μενος, ἀλλ' ἡ μόνον πειθόμενος λόγοις ματαίοις τῶν απειροπολέμων αὐτοῦ συμβούλων φασκόντων μὴ τολμᾷν τὸν ἐχθρὸν κατ᾿ αὐτοῦ ἐλθεῖν ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρα καθεζομένου. Καὶ ἦν βαρβαρικῆς ἐφόδου βα- ρυτέρα ἡ τῶν ὁμοφύλων πληθύς, ἀπορουμένων εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, καὶ ἁρπαγαῖς καὶ ἐπιβάσεσι λυμαινομένων τοὺς ἐγχωρίους. Περὶ δὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν Κροῦμμος ὁ τῶν Βουλ- γάρων ἀρχηγὸς σὺν τοῖς ἰδίοις στρατεύμασιν, ὑφ ορώμενος τὰ τῶν Χριστιανῶν πολλὰ εἶναι σφόδρα. Στρατοπεδεύσας δὲ εἰς Βερσινικίαν ὡς ἀπὸ σημείων τριάκοντα τοῦ βασιλικού φοσσάτου, Λέων ὁ τῶν Ανατολικῶν πατρίκιος καὶ στρατηγός, καὶ Ἰωάννης πατρίκιος καὶ στρατηγός Μακεδονίας, ὁ ᾿Απλάκης, πολλὰ προθυμούμενοι τούτους πολεμῆσαι, ἐκωλύθη- σαν ὑπὸ τοῦ βασιλέως διὰ τῶν κακοσυμβούλων. Τῆς δὲ πόλεως λιτανευούσης μετὰ τοῦ ἀρχιερέως ἐν τῷ ναῷ τῶν 'Αγίων Αποστόλων, τινὲς τῶν δυσσεβῶν τῆς μιαρας αἱρέσεως τοῦ θεοστυγούς Κωνσταντίνου μοχλεύσαντες τὴν πύλην τῶν βασιλικῶν τάφων, μηδενὸς προσέχοντος διὰ τὴν συνοχὴν τοῦ ὄχλου, αθρόως ἀνοιχθῆναι μετά τινος κτύπου παρεσκεύα σαν, ὡς ἐκ θείας τινός τερατουργίας· καὶ ἔνδον εισπηδήσαντες, προσέπιπτον τῷ τοῦ πλάνου μνήματι τοῦτον ἐπικαλούμενοι, καὶ οὐ Θεόν, Ανάστηθι, λέγοντες, καὶ βοήθησον τῇ πολιτείᾳ ἀπολλυμένη διαφημίσαντες, ὅτι ἀνέστη έφιππος, καὶ πορεύεται πολεμήσαι Βουλγάρους ὁ τάρταρον οἰκῶν μετὰ δαι- δ μόνων. Τούτους συλλαβόμενος ὁ τῆς πόλεως υπο αρχος τὸ μὲν πρῶτον ἐψεύδοντο θεόθεν αὐτομάτως τὰς τῶν τάφων πύλας ἀνεῴχθαι· παραστάντες δὲ τῷ επαρχικῷ βήματι, καὶ περὶ τὴν μαρτυρίαν ἐκλά σαντες, τὸ τῆς μοχλεύσεως δραμα πρὸ πάσης ἐξ εἶπον " τιμωρίας· οὓς ἀξίως μοχλεύσας πομπή δημοσίᾳ παρέπεμψεν ἀναβοῶντας τῆς τιμωρίας τὴν ἀργυροπετάλῳ Α, ἀργυροπετάλων εἰ ἅλωσιν Α, ἀνάλωσιν καὶ Πρ. ἡ Αύγ. Α, ή Πρ. Αὐγ. τούτῳ] τοῦτο Α, τούτου Μεσημβρίαν Α. Μεσημβρίας Κρ. Α, ο Κρι κακοσυμβούλων Α, κακῶν συμβούλων ἔπαρχος Δ. οι εξείπω Γ. THEOPHANIS B servili more se submitteret. Porro mense Februario Christiani duo ex Bulgaria fuga lapsi, Crummum ex improviso Thraciam devastare consiliatum im, peratori nuntiaverunt. Mensis autem ejusdem die decino quinto imperatore profectionem suscipiente, Crummus, Deo ita provide disponente, multis exer- citus sui desideratis, infecta re pedem in propriam ditionem retulit. Imperator vero Adrianopolim se conferens, rebus in éa secundum ordinem compo- sitis, cum gaudio Cpolim reversus est. In sancti subinde patriarchæ Tarasii monasterium una cum Procopia Augusta profectus, defuncti memoria justis parentatis, sacrum ejus sepulcrum laminis argenteis pondo nonaginta quinque librarum cir- cumtexit. Caeterum Mesembria Romanis erepta, iinperator pacis conditiones a Crummo oblatas. repudians, exercitum ex thematibus cunctis col- lectum in Thraciam jussit trajicere, quod cuncti moleste ferre, maxime Cappadoces atque Armeniaci. Imperatorem itaque militares copias urbe educen- tem, Procopia Augusta usque ad aquæductus juxta Heracliam prosecuta est, quod milites ægerrime passi, imperatorem conviciis et contumeliis palam incessebant. Maii porro mensis die quarto solis de- Lectio contigit, ipso secundum boroscopus: ad gra- dum Tauri duodecimum exoriente, ex quo terror ingens militum animis incubuit. Imperator autem dacibus et militaribus ordinibus eductis, Thraciam obambulare, sed neque Mesembriam aggredi, ne- que proligandis hostibus necessarium quippiam moliri ausus est : insanis nimirum consiliariorum suorum sermonibus fidem adhibens, qui cum artis bellicæ rudes plane essent, hostem in eum minime processurum afirmabant, sed potius in propria regione semper consessurum. Porro provincialium rebus necessariis destitutorum, rapinisque et inva- sipibus oppidanos vexantium barbarica excursione gravior multo damnosiorque exstitit adventus. Sub mnensis autem Junii principium Crumnus Bulgaro- rum princeps, a'ciebus ad pugnam paratis, Chri- stianorum exercitum numerosissimum esse suspi- catus, in Romanos anovit, et ad Bersiniciam tricesimo circiter lapide ab imperatoris castris sua posuit. Tum vero Leo Orientalium dux et patricius, et Joannes cognomento Aplaces Mac cedoniæ dux ac pariter patricius, ad pugnam com- mittendam expediti, et animis incitati, a perversis imperatoris consiliariis præpediti sunt. Urbe au- tein universa una cum suo pontifice preces ac pro- cessiones ad sanctorum Apostolorum peragente, quidam ex impiis sectatoribus læreseos, quam Deo exosus Constantinus tenuit, imperatorialium sepulcrorum, nemine propter turbæ. frequentiam advertente, portam, vecte in eam impulso dere- D VARIE LECTIONES. · vulg. vulg. vulg. • vulg. vulg. & vulg. vulg. '
PG 108:1005τῇ δὲ κβ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς παραταξάμενοι Χριστιανοί τε καὶ Βούλγαροι οὐ μακρὰν Ἀδριανουπόλεως, πταίουσι μὲν Χριστιανοὶ σφόδρα δεινῶς περὶ τὸν πόλεμον, κρατοῦσι δὲ τῆς μάχης οἱ ἐχθροὶ τοσοῦτον, ὥστε τοὺς πλείστους Χριστιανοὺς μήτε τὴν πρώτην συμβολὴν θεασαμένους ἄκρᾳ φυγῇ χρήσασθαι· ὥστε τὸν Κροῦμμον καταπλαγέντα νομίσαι λοχισμοῦ τινος τρόπον εἶναι τὸ γινόμενον, καὶ μικρὸν ἐπισχεῖν τοὺς αὐτοῦ πρὸς τὴν δίωξιν. ἐπεὶ δὲ εἶδεν αὐτοὺς ἀκρατῶς φεύγοντας, καταδιώξας ἀνεῖλε πλήθη πολλά, καταλαβόντες καὶ τὸ τοῦλδον καὶ τοῦτο λαφυραγωγήσαντες. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν πόλιν φεύγων ἐπανήρχετο τά τε πλήθη καὶ τοὺς τούτων ἄρχοντας ἐπαρώμενος, ἔτι δὲ καὶ τῆς βασιλείας τὴν ἀπόθεσιν ἐξομνύμενος· ἐν οἷς καὶ Λέοντι, πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ τῶν ἀνατολικῶν, ὡς εὐσεβεῖ καὶ ἀνδρειοτάτῳ καὶ κατὰ πάντα πεποιημένῳ περὶ τοῦ κρατῆσαι τὴν βασιλείαν ἐκοινώσατο. τοῦ δὲ μηδ’ ὅλως εἴξαντος, ἐάσας αὐτὸν προί̈στασθαι τῶν θεμάτων αὐτὸς τὴν βασιλίδα κατέλαβε τῇ κδ τοῦ Ἰουνίου μηνός, θέλων μὲν ἀποθέσθαι τὸ κράτος καὶ ἄλλον προχειρίσασθαι, μὴ συγχωρούμενος δὲ παρά τε τῆς γαμετῆς καὶ τῶν παραδυναστευόντων.πρόφασιν. Οὕτω γὰρ ὁ τῆς κακίας εὑρετής διάβολος & τοὺς στρατευομένους ἐξεπαίδευσεν, ὡς μὴ αἰτιᾶσθαι τὰς ἑαυτῶν ἁμαρτίας, ἀλλὰ τὴν ὀρθόδοξον καὶ πατροπαράδοτον πίστιν, καὶ τὸ τῶν μοναστῶν ἱερὸν σχῆμα, τὸ τῆς κατὰ Θεὸν φιλοσοφίας γυμνάσιον. Οἱ δὲ πολλοὶ τῶν ταῦτα βλασφημούντων σχήματι μόνον ἦσαν Χριστιανοί, τῇ δὲ ἀληθείᾳ Παυλικιανοί· οἵτινες μήτε δυνάμενοι τὰ μυσαρὰ ἑαυτῶν δόγματα παρ εμφαίνειν, τῇ τοιαύτῃ προφάσει τοὺς ἀμαθεῖς παρ- ενόθευον, Κωνσταντῖνον τὸν Ἰουδαιόφρονα μακαρί ζοντες, ὡς προφήτην και νικητήν, καὶ τὴν κακο- δοξίαν αὐτοῦ ἐπ' ἀνατροπῇ τῆς ἐνσάρκου οἰκονο μίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀσπαζόμενοι. Τῷ δὲ κα' τοῦ Ἰουνίου μηνός παραταξάμενοι, Χριστιανοί τε καὶ Βούλγαροι οὐ μακρὰν τῆς Ἀδρια- νουπόλεως, πταίουσι μὲν οἱ Χριστιανοι σφόδρα δεινῶς περὶ τὸν πόλεμον· κρατοῦσι δὲ τῆς μά- χης οἱ ἐχθροὶ τοσοῦτον, ὥστε τοὺς πλείστους Χρι- στιανούς μήτε την πρώτην συμβολήν θεασαμένους Μέρα φυγή χρήσασθαι· ὥστε τὸν Κροῦμμον κατα- πλαγέντα νομίσαι λοχισμού τινος τρόπον εἶναι τὸ γινόμενον, καὶ μικροῦ ἐπισχεῖν τοὺς ἑαυτοῦ πρὸς τὴν δίωξιν. Ἐπεὶ δὲ εἶδεν αὐτοὺς ἀκρατῶς φεύγον- τας, καταδιώξας, ἀνεῖλεν πλήθη πολλὰ, καταλαβόν- τες καὶ τὸ τοῦλδον καὶ τοῦτο λαφυραγωγήσαντες. Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰς τὴν πόλιν, φεύγων ἐπανήρχετο, τά τα πλήθη καὶ τοὺς τούτων ἄρχοντας ἐπαρώμενος, ἔτι δὲ καὶ τῆς βασιλείας τὴν ἀπόθεσιν ἐξομνύμενος· ἐν οἷς καὶ Λέοντι πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ τῶν ᾿Ανα- τολικῶν, ὡς εὐσεβεῖ τε καὶ ἀνδρειοτάτῳ (65) καὶ κατὰ πάντα πεποιημένῳ περὶ τοῦ κρατῆσαι τὴν βασιλείαν ἐκοινωνήσατο. Τοῦ δὲ μηδ' όλως είξαντος, λάσας αὐτὸν προΐστασθαι τῶν θεμάτων, αὐτὸς τὴν βασιλίδα κατέλαβεν τῇ κδ' τοῦ Ἰουνίου μηνός, θέλων μὲν ἀποθέσθαι τὸ κράτος καὶ ἄλλον προχειρίσασθαι, μὴ συγχωρούμενος δὲ παρά τε τῆς γαμετῆς καὶ τῶν παραδυναστευόντων. Νικηφόρος δὲ δ᾽ ἀγιώτατος πατριάρχης ἐν τούτῳ συνήνει, ὡς καὶ αὐτοῦ καὶ τῶν Β μη- κ οἴτινες μὴ : ἀσεβῆς καὶ θηριώδης Εισι δ' οἱ καὶ τὰς δυνάμεις μᾶλλον τῷ Λέον τι διδόασι διασώσαι, καὶ καρτερικῶς ἀγωνίσασθαι· τῶν βασιλικῶν ἐθελοκακησάντων, καὶ τὴν οἰκείαν Λέοντα μέρους• CHRONOGRAPHIA. pente cum fragore, tanquam divino quopiam edit " B miraculo, fecerunt apertam : mox intro se feren- tes, ad seductoris tumulum prostrati, ipsum, non Deum, invocavere, dicentes : Exsurge, et reipa- blicæ jamjam pereunti succurre : confestimque eum, qui tartarum cum dæmonibus incalit, equo insi- dentem ad prælium in Barbaros processisse de nunțiaverunt. Isti ab urbis præfecto comprehensi, primo quidem sepulcrorum portas, se ipsis ac divina manu reseratas mendaciter asserentes ; ul i ad præfecti tribunal astiterunt, testimoniis labantes, 10tam vectium impulsoram fabulam nondum cru- ciatibus ac quæstionibus applicati enarravere. Eos urbis præfectus vectibus ex hac causa alligatos ad ignominiæ pompam, poenae causam ac delictum ore aperte conclamantes publice traducendos edixit. Isto namque pacto sub signis suis militantes ominis nişlitiæ diabolus auctor instruxit, ut non propria in- cusarent flagitia, sed orthodoxam et a Patribus acceptam fidem sacrumque monasticam vitam agentium ordinem, qui philosophiæ al Dei placi tum institutæ exercitamentum est, crimipentur. Plures quippe blasphemias ejuscemodi deblateral- tium solo habitu Christiani, re vera Pauliciani in animo erant, qui abominanda sua sensa profere non ausi, ejusmodi prætextu imperitorum simpli- citati credebant illusyros se, ubi Constantino Su- daicæ mentis homine tanquam propheta et victore pronuntiato, ipsi pravam illius hæresim in disper- sationis per carnem Domini nostri Jesu Christi per- niciem amplecterentur. Mensis porre Julii die vice- simo secundo Christianis simul et Bulgaris ad gnam in invicem committendam ad Adrianopolim ex æquo instructis, Christiani in prælio pessime se ges- serunt, id autem victoria cesserunt hostibus, ut plu res ex ipsis nondum primi conflictus initi spectatores electi, velocissima tamen fuga pugna se subduxe- rint adeo ut Crummus ipse spectaculi novitate VARIE LECTIONES. in his verbis desinit codes A. C JAC. GOARI NOTÆ. D Christi servos crudeliter aixk? Ejus impietate nondum patefacta, Theophanem bæc scripsisse credendum. Ipse quam Adwv, postmodum Theophanes expertus est. Vide Ex his conjectura scripsisse hæc Theophanem sub ipso rei eventu, cum necdum Leo hæresim prodidis set; ut ejus deinceps impietatis ae sævitiæ tædio chronographiam hic suam abruperit. Ejus proditione victoriam Bulgaris cessisse babent Cedr. regiusque Leonis Vitè auctur, atque ea sibi arte imperium vindi- casse: quam etiam opinionem refert Theophanis Ya- ticanus continuator, ut jam a superioribus quibus dam scripto consignatam, recitata tamen statim alia, que istis Theophanis valde consonat, non Leo, ejusque Orientales, sed prætoriani aliæque tur- mase ita furram ignavia arripuerint, remque prodi- derint. Leoni tribuant, fortiter dimicasse scribant : cum Sunt qui laudem servati exercitus imperatoric cohortes sponte fugissent, ac suam sta- tionem prodidissent; non sic vero Leonis turmæ. Sie revera se rem habuisse sequentia indicant. Quo- modo enim alias Michael Leonem præsidio relictu- rus erat universa ditioni Romanse adversus Bulga- ros, quorum conspectum integro exercitu ne tu- lisset quidem? Quomodo autem sic Michaelem ignavia notare, seque unum reip. labanti restituendæ fore cohortibus persuasisset, qui insignis ipse ig- naviæ specimen nuper exhibuisset? Leoni ergo facta sit strues, ut ita infamaretur, odio forsan persecutionis illius quam excitavit in orthodoxos. Auctor Vitæ Nicolai Studitæ, grayis utique scriptor. ac gestis suppar, nihil Leonis illius ignaviæ memi nit, sed muneribus sibi devinxisse militum animos, ut ita imperator crearetur, cuin et alia accederent, ac strenuì ducis partes non raro implevisset. (63) An non Ecclesia demum persecutor factus, προδεδωκότων παράταξιν · ἀλλ' οὐ τοῦ κατὰ τὴν
Νικηφόρος δέ, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, εἰς τοῦτο συνῄνει, ὡς καὶ αὐτοῦ καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ περισωθησομένων, εἰ οὕτω προχειρισθείη τις. οἱ δὲ στρατηγοὶ καὶ τὰ πλήθη μαθόντες τὸν βασιλέα ἐπὶ τὴν πόλιν πεφευγέναι, ἀπογνόντες τὸ βασιλεύεσθαι παρ’ αὐτοῦ τὸ λοιπὸν καὶ βουλευσάμενοι καθ’ ἑαυτοὺς ἐδυσώπουν Λέοντα, τὸν [πατρίκιον καὶ] στρατηγὸν τῶν ἀνατολικῶν, βοηθῆσαι τῷ κοινῷ καὶ τῆς Χριστιανῶν πολιτείας ἀνθέξασθαι. ὁ δὲ μέχρι μέν τινος σφοδρῶς ἀνεβάλλετο, τοῦ καιροῦ στοχαζόμενος τὸ δυσάντητον καὶ τῆς τῶν βαρβάρων ἐπιδρομῆς τὸ ἀνύποιστον, καὶ ἑαυτὸν πρὸς τοὺς βασιλεύοντας φυλάττων ὀρθὸν καὶ ἀνεπίβουλον. ἐπεὶ δὲ κατὰ τῆς πόλεως ἐπειγόμενον τὸν ἐχθρὸν ἐθεάσατο, γράφει μὲν Νικηφόρῳ τῷ πατριάρχῃ τὰ περὶ τῆς ἑαυτοῦ ὀρθοδοξίας διαβεβαιούμενος, αἰτῶν μετὰ τῆς εὐχῆς καὶ ἐπινεύσεως αὐτοῦ τοῦ κράτους ἐπιλαβέσθαι. καὶ καταλαβὼν τὸ πρὸ τῆς πόλεως τριβουνάλιον ἅμα τοῖς στρατηγοῖς καὶ τοῖς στρατεύμασιν ἐννομώτατος βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀναδείκνυται. καὶ μεσούσης ἡμέρας ἐν Κωνσταντινουπόλει διὰ τῆς Χαρσίου πόρτης εἰσέρχεται καταλαβὼν τὰ βασίλεια.πρόφασιν. Οὕτω γὰρ ὁ τῆς κακίας εὑρετής διάβολος & τοὺς στρατευομένους ἐξεπαίδευσεν, ὡς μὴ αἰτιᾶσθαι τὰς ἑαυτῶν ἁμαρτίας, ἀλλὰ τὴν ὀρθόδοξον καὶ πατροπαράδοτον πίστιν, καὶ τὸ τῶν μοναστῶν ἱερὸν σχῆμα, τὸ τῆς κατὰ Θεὸν φιλοσοφίας γυμνάσιον. Οἱ δὲ πολλοὶ τῶν ταῦτα βλασφημούντων σχήματι μόνον ἦσαν Χριστιανοί, τῇ δὲ ἀληθείᾳ Παυλικιανοί· οἵτινες μήτε δυνάμενοι τὰ μυσαρὰ ἑαυτῶν δόγματα παρ εμφαίνειν, τῇ τοιαύτῃ προφάσει τοὺς ἀμαθεῖς παρ- ενόθευον, Κωνσταντῖνον τὸν Ἰουδαιόφρονα μακαρί ζοντες, ὡς προφήτην και νικητήν, καὶ τὴν κακο- δοξίαν αὐτοῦ ἐπ' ἀνατροπῇ τῆς ἐνσάρκου οἰκονο μίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀσπαζόμενοι. Τῷ δὲ κα' τοῦ Ἰουνίου μηνός παραταξάμενοι, Χριστιανοί τε καὶ Βούλγαροι οὐ μακρὰν τῆς Ἀδρια- νουπόλεως, πταίουσι μὲν οἱ Χριστιανοι σφόδρα δεινῶς περὶ τὸν πόλεμον· κρατοῦσι δὲ τῆς μά- χης οἱ ἐχθροὶ τοσοῦτον, ὥστε τοὺς πλείστους Χρι- στιανούς μήτε την πρώτην συμβολήν θεασαμένους Μέρα φυγή χρήσασθαι· ὥστε τὸν Κροῦμμον κατα- πλαγέντα νομίσαι λοχισμού τινος τρόπον εἶναι τὸ γινόμενον, καὶ μικροῦ ἐπισχεῖν τοὺς ἑαυτοῦ πρὸς τὴν δίωξιν. Ἐπεὶ δὲ εἶδεν αὐτοὺς ἀκρατῶς φεύγον- τας, καταδιώξας, ἀνεῖλεν πλήθη πολλὰ, καταλαβόν- τες καὶ τὸ τοῦλδον καὶ τοῦτο λαφυραγωγήσαντες. Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰς τὴν πόλιν, φεύγων ἐπανήρχετο, τά τα πλήθη καὶ τοὺς τούτων ἄρχοντας ἐπαρώμενος, ἔτι δὲ καὶ τῆς βασιλείας τὴν ἀπόθεσιν ἐξομνύμενος· ἐν οἷς καὶ Λέοντι πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ τῶν ᾿Ανα- τολικῶν, ὡς εὐσεβεῖ τε καὶ ἀνδρειοτάτῳ (65) καὶ κατὰ πάντα πεποιημένῳ περὶ τοῦ κρατῆσαι τὴν βασιλείαν ἐκοινωνήσατο. Τοῦ δὲ μηδ' όλως είξαντος, λάσας αὐτὸν προΐστασθαι τῶν θεμάτων, αὐτὸς τὴν βασιλίδα κατέλαβεν τῇ κδ' τοῦ Ἰουνίου μηνός, θέλων μὲν ἀποθέσθαι τὸ κράτος καὶ ἄλλον προχειρίσασθαι, μὴ συγχωρούμενος δὲ παρά τε τῆς γαμετῆς καὶ τῶν παραδυναστευόντων. Νικηφόρος δὲ δ᾽ ἀγιώτατος πατριάρχης ἐν τούτῳ συνήνει, ὡς καὶ αὐτοῦ καὶ τῶν Β μη- κ οἴτινες μὴ : ἀσεβῆς καὶ θηριώδης Εισι δ' οἱ καὶ τὰς δυνάμεις μᾶλλον τῷ Λέον τι διδόασι διασώσαι, καὶ καρτερικῶς ἀγωνίσασθαι· τῶν βασιλικῶν ἐθελοκακησάντων, καὶ τὴν οἰκείαν Λέοντα μέρους• CHRONOGRAPHIA. pente cum fragore, tanquam divino quopiam edit " B miraculo, fecerunt apertam : mox intro se feren- tes, ad seductoris tumulum prostrati, ipsum, non Deum, invocavere, dicentes : Exsurge, et reipa- blicæ jamjam pereunti succurre : confestimque eum, qui tartarum cum dæmonibus incalit, equo insi- dentem ad prælium in Barbaros processisse de nunțiaverunt. Isti ab urbis præfecto comprehensi, primo quidem sepulcrorum portas, se ipsis ac divina manu reseratas mendaciter asserentes ; ul i ad præfecti tribunal astiterunt, testimoniis labantes, 10tam vectium impulsoram fabulam nondum cru- ciatibus ac quæstionibus applicati enarravere. Eos urbis præfectus vectibus ex hac causa alligatos ad ignominiæ pompam, poenae causam ac delictum ore aperte conclamantes publice traducendos edixit. Isto namque pacto sub signis suis militantes ominis nişlitiæ diabolus auctor instruxit, ut non propria in- cusarent flagitia, sed orthodoxam et a Patribus acceptam fidem sacrumque monasticam vitam agentium ordinem, qui philosophiæ al Dei placi tum institutæ exercitamentum est, crimipentur. Plures quippe blasphemias ejuscemodi deblateral- tium solo habitu Christiani, re vera Pauliciani in animo erant, qui abominanda sua sensa profere non ausi, ejusmodi prætextu imperitorum simpli- citati credebant illusyros se, ubi Constantino Su- daicæ mentis homine tanquam propheta et victore pronuntiato, ipsi pravam illius hæresim in disper- sationis per carnem Domini nostri Jesu Christi per- niciem amplecterentur. Mensis porre Julii die vice- simo secundo Christianis simul et Bulgaris ad gnam in invicem committendam ad Adrianopolim ex æquo instructis, Christiani in prælio pessime se ges- serunt, id autem victoria cesserunt hostibus, ut plu res ex ipsis nondum primi conflictus initi spectatores electi, velocissima tamen fuga pugna se subduxe- rint adeo ut Crummus ipse spectaculi novitate VARIE LECTIONES. in his verbis desinit codes A. C JAC. GOARI NOTÆ. D Christi servos crudeliter aixk? Ejus impietate nondum patefacta, Theophanem bæc scripsisse credendum. Ipse quam Adwv, postmodum Theophanes expertus est. Vide Ex his conjectura scripsisse hæc Theophanem sub ipso rei eventu, cum necdum Leo hæresim prodidis set; ut ejus deinceps impietatis ae sævitiæ tædio chronographiam hic suam abruperit. Ejus proditione victoriam Bulgaris cessisse babent Cedr. regiusque Leonis Vitè auctur, atque ea sibi arte imperium vindi- casse: quam etiam opinionem refert Theophanis Ya- ticanus continuator, ut jam a superioribus quibus dam scripto consignatam, recitata tamen statim alia, que istis Theophanis valde consonat, non Leo, ejusque Orientales, sed prætoriani aliæque tur- mase ita furram ignavia arripuerint, remque prodi- derint. Leoni tribuant, fortiter dimicasse scribant : cum Sunt qui laudem servati exercitus imperatoric cohortes sponte fugissent, ac suam sta- tionem prodidissent; non sic vero Leonis turmæ. Sie revera se rem habuisse sequentia indicant. Quo- modo enim alias Michael Leonem præsidio relictu- rus erat universa ditioni Romanse adversus Bulga- ros, quorum conspectum integro exercitu ne tu- lisset quidem? Quomodo autem sic Michaelem ignavia notare, seque unum reip. labanti restituendæ fore cohortibus persuasisset, qui insignis ipse ig- naviæ specimen nuper exhibuisset? Leoni ergo facta sit strues, ut ita infamaretur, odio forsan persecutionis illius quam excitavit in orthodoxos. Auctor Vitæ Nicolai Studitæ, grayis utique scriptor. ac gestis suppar, nihil Leonis illius ignaviæ memi nit, sed muneribus sibi devinxisse militum animos, ut ita imperator crearetur, cuin et alia accederent, ac strenuì ducis partes non raro implevisset. (63) An non Ecclesia demum persecutor factus, προδεδωκότων παράταξιν · ἀλλ' οὐ τοῦ κατὰ τὴν
PG 108:1007Μιχαὴλ δὲ ἀκούσας τὴν τούτου ἀναγόρευσιν ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ Φάρου προσδραμὼν σὺν Προκοπίᾳ καὶ τοῖς αὐτῶν τέκνοις, ἀποκειράμενοι τὰς τρίχας μοναχικὰ περιεβάλοντο τῇ ια τοῦ Ἰουλίου μηνὸς τῆς 2 ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ β. τῇ δὲ ἐπαύριον στεφθεὶς ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας τὰ κατὰ τὴν πόλιν προστάττει φρουρηθῆναι, τὰ τείχη νυκτὸς καὶ ἡμέρας αὐτὸς δι’ ἑαυτοῦ περιπολεύων καὶ πάντας διεγείρων εὐέλπιδάς τε παραινῶν εἶναι, ὡς τοῦ θεοῦ παραδοξοποιήσαντος τάχιστα διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς παναχράντου θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων, καὶ μὴ πάντη καταισχυνθῆναι παραχωροῦντος διὰ πλῆθος πταισμάτων ἡμῶν.Α τέκνων αὐτοῦ περισωθησομένων, εἰ οὕτω προχειρι σθείη τις. Οἱ δὲ στρατηγοὶ καὶ τὰ πλήθη μαθόντες τὸν βασι λέα πεφευγέναι, ἀπογνόντες τὸ βασιλεύεσθαι παρ' αὐτοῦ, λοιπὸν καὶ βουλευσάμενοι καθ' ἑαυτοὺς, έδω σώπουν Λέοντα τὸν στρατηγὸν τῶν ᾿Ανατολικών βοη θῆσαι τῷ κοινῷ, καὶ τῆς Χριστιανῶν πολιτείας ἀνθ έξασθαι. Ὁ δὲ μέχρι μέν τινος σφοδρῶς ἀνεβάλλετο, τοῦ καιροῦ στοχαζόμενος τὸ δυσάντητον, καὶ τῆς τῶν βαρβάρων ἐπιδρομῆς τὸ ἀνύπαιστον, καὶ τὸ πρὸς τοὺς βασιλεύοντας φυλάττων ὀρθὸν καὶ ἀνεπιβούλευ τον 10. Ἐπεὶ δὲ κατὰ τῆς πόλεως τὸν ἐχθρὸν ἐπειγό μενον εθεάσατο, γράφει μὲν Νικηφόρῳ τῷ πατρι- ἀρχῃ τὰ περὶ τῆς ἑαυτοῦ ὀρθοδοξίας διαβεβαιούμε νος, αἰτῶν μετὰ τῆς εὐχῆς καὶ ἐπινεύσεως αὐτοῦ τοῦ κράτους ἐπιλαβέσθαι. Καὶ καταλαβὼν τὸ πρὸ τοῖς στρατεύμασιν έννομώτατος βασιλεὺς Ρωμαίων ἀναδείχνυται. Καὶ μεσούσης ημέρας ἐν Κωνσταντι νουπόλει διὰ τῆς Χρυσής πόρτας εἰσέρχεται, κατα σὺν Προκοπίᾳ καὶ τοῖς αὐτῶν τέκνοις, ἀπιχειρή μενοι τὰς τρίχας μοναχικά περιεβάλοντο. Τη & τοῦ Ἰουλίου μηνὸς ἕκτῃ ἐνδικτιῶν, ἡμέρᾳ δευτέρα, τῇ ἐπαύριον στεφθεὶς ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν πάντες διαγείρων, εὐέλπιδες σε παραιτών είναι, ὡς THEOPHANIS CHRONOGRAPHIA deterritus, Insidiarum in suos structarum, quod oculis probabat, apparatum existimaret, ac ne fu- obaly is. gientes insoquerentur, suos aliquando detinuerit: ubi vero præcipitis ejusmodi fugæ veritatem animadvertit, bostes a tergo insectatus, castris eorum et opimis spolis direptis, stragem maximam edidit. Imperator pariter fuga elapsus versus urbem pedem referebat, et militares ordines et corum ductores maledictis incessens, imperii potestate sese abdicaturum dato jurejurando pollicitus est, ac Leoni patricio et Orientalium duci, ceu viro pietate conspicuo et militari virtute præstanti ać jam rei- publicæ administrandæ idoneo, confestim aperuit consilium, sed eo dignitatem ultro delatam admit- tere recusante, thematum regendorum potestate ipsi relicta, Janii die vicesimo quarto imperantem urbem repetiit ac imperium quidem deponere, aliumque principem in thronum subrogare medita- tus, ab uxore et proceribus summam post eum in administranda' republica potestatem adeptis, con- silium exsequi non est permissus. Sane Nicephorus sanctissimus patriarcha propositis assentiebatur, cum nimirum, si eo pacto novus imperator designaretur, ipse Michael et liberi ejus incolumes fa- cite forent salvandi. C Interea duces militaresque copiae omnes de B Imperatoris fuga certiores factae, ab ejuscemodi homine imperari non amplius ferendum ratæ, con- silio inter se inito, Leonem Orientalium ducem bono publico consuleret, et Christianam rempu- blicam erigeret rogaverunt. ille ruimam imperio imminentem et Barbarorum, qui vix reprimi pos- sent, violentas excursiones mente perpendens. adeique arga imperatores servande suique ipsius a fraudis labe immunem custodiendi studiosus alique tempore substitit, et pro viribus dignitati · admittendæ moras opposuit. At cum hostem ma- guis itineribus ad urbem contendere animadvertit, a patriarcha Nicephoro, quem de reeta sua in Deum de certiorein fecit, ut ex ipsius nutu, et ejus prece comita profectum colligat imperium, per litteras expetiit. Tum vero ducibus et universis agminibus stipatus, in tribunalium ante urbem positum couscendens, legitimus Romanorum im- perator salutatur, medioque jam die Сpoleos porta, quæ Chryse dicitur, ingressus, in regiam se con- fort. Michael Leonis designatione audita, cum Pro- copia et liberis in oratorium, quod ad forum est, confugiens, capillis detonsis, una cum suis mona- sticum habitum induit. Postera luce, quæ Julii mensis fuit undecima, indictione sexta, feria.hebdo- madis secunda, in Magan ecclesin ambene a Ni- cephore patriarcha coronatus, urbis mures de die et nocte diligentius custodiri præcepit: ¡pse conctus excitans, et ad meliorem spem concipien- dam animans, Deum immaculatæ Dei genitri- ³ cis sancio:umque omnium interventa brevi posthac norum et inopinatum aliquod opus oditurum, propter peccatorum nostrorum mukitudinem am usquequaque nos pudore suffuadend confibus, aneres per se ipsum continues explorater obibet. Perro Grammus junior Sennacherim victo- ris în superbiam elatus, proprie fraire ad ober- ;w; sprbourálov Sua veiç orperŋyołę zai thần có polisu. Mixed a buong si cong dvaɣépensiv tv cŷ súxtyply toū pépov xpeedpakův vçu &pbwn rác Meyday; Exxènsing, và xati shy múdry xpostártes ppowpębjuzi zá szíxy russię nal tpipes, aŭtkę &' kauro) .xspinalsómov, xul Doʊ Oceš zapušefenschenvies, sixcom, die spes ofciüv się saveypávrov Ococínou með sári kylawv, xał pý náveą netz:spordivai nepayupoër- sa; did zlibo; starépánev tpôs. † & xéos Inve xepla Kpočµpo; kplek vỷ vág, mamlımòv sóv Bbwoy děckpòv prvi vā; obzrin; šuvējas; modispersłu shy 'Alporveúmdev peek EĘ įpépa, vig sởcal vaping Aderces, Insèbèv dy donépest mal Exm friik müci, sepetjes zyad suv saɖúv daì privac việc Xpovą; népcąc (85), kzaleczvjj evoç VARLE LECTIONES. Telev f. JAC. GOARI NOTĀ nominis porta fait CP., quod tyransi- shopturi per cam imperatores sulemaem in gressum agerent. Nicephor iconoclasta : Kai ôç þv ko; |
PG 108:1009ὁ δὲ νέος Σενναχερὶμ Κροῦμμος ἀρθεὶς τῇ νίκῃ, καταλιπὼν τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετὰ τῆς ἰδίας δυνάμεως πολιορκεῖν τὴν Ἀδριανούπολιν, μετὰ 2 ἡμέρας τῆς αὐτοκρατορίας Λέοντος ἐπελθὼν ἐν δυνάμεσι καὶ ἵπποις τῇ βασιλίδι πόλει περιῄει πρὸ τῶν τειχῶν ἀπὸ Βλαχερνῶν ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης ἐπιδεικνύμενος τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν, [καὶ] ἐπιτελέσας μιαρὰς καὶ δαιμονιώδεις θυσίας ἐν τῷ πρὸς θάλασσαν λιβαδίῳ τῆς Χρυσῆς πόρτης, ᾐτήσατο τῷ βασιλεῖ πῆξαι τὸ δόρυ αὐτοῦ κατ’ αὐτῆς τῆς Χρυσῆς πόρτης. τοῦ δὲ τοῦτο μὴ καταδεξαμένου, ὑπέστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν σκηνήν. θαυμάσας δὲ τὰ τῆς πόλεως τείχη καὶ τὴν εὔτακτον τοῦ βασιλέως παράταξιν, καὶ τῆς ἐλπιζομένης αὐτῷ πολιορκίας ἀπογνοὺς ἐπὶ συμβάσεις τρέπεται καὶ περὶ εἰρήνης πειραστικοὺς λόγους ἐποιεῖτο. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπειράθη τοῦτον λοχῆσαι· ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν τοῦτο εἰς πέρας ἀγαγεῖν ἐκωλύθη τῇ τῶν καθυπουργησάντων τῷ τοιούτῳ τροπαίῳ ἀφυί̈ᾳ, πληγωσάντων μὲν τοῦτον, καιρίαν δὲ μὴ ἐπαγαγόντων πληγήν.τὴν περὶ αὐτὴν δύναμιν, ἐπιτελέσας μικρὰς καὶ δαιμονιώδεις θυσία; ἐν τῷ πρὸς θάλασσαν λιβαδίῳ τῆς Χρυσῆς πόρτης, ᾐτήσατο τῷ βασιλεῖ πῆξαι τὸ δόρυ αὐτοῦ κατ' αὐτῆς τῆς Χρυσῆς πόρτης. Τοῦ δὲ τοῦτο μὴ καταδεξαμένου, υπέστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν σκηνήν. Θαυμάσας δὲ τὰ τῆς πόλεως τείχη καὶ τὴν εύτακτον τοῦ βασιλέως παράταξιν, καὶ τῆς ἐλπιζομέ- νης αὐτοῦ πολιορκίας ἀπογνούς, ἐπὶ συμβάσεις τρέ- πεται · καὶ πρὶν εἰρήνης περαστικούς λόγους ἐποιεῖτο. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπειράθη τοῦτον λογχίσαι ευ· ἀλλ' ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν τοῦτο εἰς πέρας ἀγαγεῖν ἐκωλύθη τῇ τῶν καθυπουργησάντων τοιούτῳ ἀφυΐα, πληγωσάντων μὲν τοῦτον, καιρίαν δὲ μὴ ἐπαγόντων πληγήν. Ἐπὶ τοῦτο μανεὶς ὁ ἀλάστωρ ἀποστείλας κοῦρσον ἐν τῷ Ἁγίῳ Μάμαντι, τὸ ἐκεῖσε παλάτιον Β ἐνέπρησε, καὶ τὸν χαλκοῦν λέοντα τοῦ ἱππικοῦ σύν τῷ δράκοντι τοῦ Ὑδρίου, καὶ μαρμάροις ἐπιλέ- κτοις ἐν ἀμάξεις φορτώσας υπέστρεψεν, παρακαθί σας Αδριανουπόλει, καὶ ταύτην ἐλών. οι ητήσατο --- πόρτης Θ. Γ. λοχῆσαι Θ. πίου δοχῆς διὰ τῆς Χρυσῆς καλουμένης πύλης εἰς τὸ Βυζάντιον εἰσελαύνει, καὶ τῇ Μεγάλη Εκκλησία γενόμενος, ἐκεῖσε τὸν τῆς βασιλείας ανεδήσατο στι φανον. ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΟΥ ΤΑ ΚΑΤΑ (1) ΛΕΟΝΤΟΣ ΥΙΟΥ ΒΑΡΔΑ ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΣΑ, Σείας αὐτοῦ ἐστεψεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεοφύλακτον εἰς τὰς ἑορτάς... προελθούσης καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ εἰς τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστοῦ γεννών, φθα σάντων τῶν ἑορτῶν· INCERTI AUCTORIS VITA LEONIS ARMENI. ม A dendam Adrianopolim cum suis copiis relicto, post dies sex a demandato Leoni imperio, cum maximo peditum equitumque numero ad urbem propius accedens, ostentata exercitus sequentis se virtule, ad muros a Blachernis ad Chrysen usque portam protensos obambulabat, profanisque et vere damo- niacis sacrificiis ad pratum Chryse porte adjacens peractis, in ipsam Chrysen portam hastam iuligere ab imperatore expetiit: quo petita respuente, in proprium tentorium recessit. Cum autem civitatis muros et instructissimum imperatoris exercitum haud sine admiratione vidisset, obsidionem ponere posse desperans, ad pacis ineunda foedera couver- titur. Nam igitur pacem Romani expeterent, inito cum eis colloquio experiri tentavit. Imperator occasione capiata lancea perfodere molitus est: verum delictorum nostrorum multitudine probibi- tus, et ad hujusmodi tropæum excitandum socio- rum ineptitudine delusus, cœptum opus in felicem exitum deducere non valuit. Crummo enim faci- noris. administri plura vulnera înflixerunt, nullum tamen intulerunt letale, ex quo in rabiem versus bomo perditissimus, expeditis militibus ad sanctum Mamantem missis, palatium ibidem erectum igne supposito consumpsit. Tuin vero æreo circi leone et Hydrii dracone com selectioribus marmo- ribus in currus conjectis, retro pedem tulit, et obsidione ad Adrianopolim posita, eam armorum vi subjugavit. F. VARIE LECTIONES. JAC. GOARI NOTÆ. Hic, ut imperatores solent, solemni pompa sus- ceptus, Aurea porta Byzantinus ingreditur, alque in Majore ecclesia coronam accipit. CHRONOGRAPHICA NARRATIO COMPLECTENS EA QUÆ TEMPORE LEONIS FILII BARDÆ ARMENI CONTIGERUNT. Michael imperator anno imperii priuo co- ronavit filium suum Theophylactum in festis….. pro- cedente magno cum apparatu et gloria Procopia, FRANC. COMBEFISHI NOTÆ. Jac. Goari nonnullas emcndationes marginales in textu inter uncos admisimus. nibil insolens. indical esse hæc ex pleniori historia, ad supple- mentum aliquod Chronologiæ Theophanis, extra- eta. Quæ ipso limine occurrit lacuna facile sarci- enda ex Theophane, qui et ipse prime. Michaelis anno coronatum ait ejus filium” Theophylactum) die Decembris : adeoque scriptum sit, in Christi die navali : nisi auctor affectata brevitate sic locutus est, ut et infra p. de Leone coronasse filium sit, iterumque codem modo loqui tur, cum de illius ficta crucis ac imaginis adora- tione. (3) Μιχαὴλ ὁ βασιλεὺς τῷ πρώτῳ ἔτει της βασι- (1) Τό, κατά, ἀντὶ τοῦ, περὶ cum gignendi casu, (2) Ms. Καὶ λοιπὸν Μιχαήλ, qui modus loquendi
ἐπὶ τούτῳ μανεὶς ὁ ἀλάστωρ, ἀποστείλας κοῦρσον ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι τό τε ἐκεῖσε παλάτιον ἐνέπρησε καὶ τὸν χαλκοῦν λέοντα τοῦ ἱππικοῦ σὺν τῇ ἄρκῳ καὶ τῷ δράκοντι τοῦ ὑδρίου καὶ μαρμάροις ἐπιλέκτοις ἐν ἁμάξαις φορτώσας ὑπέστρεψεν, παρακαθίσας τῇ Ἀδριανουπόλει καὶ ταύτην ἑλών.τὴν περὶ αὐτὴν δύναμιν, ἐπιτελέσας μικρὰς καὶ δαιμονιώδεις θυσία; ἐν τῷ πρὸς θάλασσαν λιβαδίῳ τῆς Χρυσῆς πόρτης, ᾐτήσατο τῷ βασιλεῖ πῆξαι τὸ δόρυ αὐτοῦ κατ' αὐτῆς τῆς Χρυσῆς πόρτης. Τοῦ δὲ τοῦτο μὴ καταδεξαμένου, υπέστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν σκηνήν. Θαυμάσας δὲ τὰ τῆς πόλεως τείχη καὶ τὴν εύτακτον τοῦ βασιλέως παράταξιν, καὶ τῆς ἐλπιζομέ- νης αὐτοῦ πολιορκίας ἀπογνούς, ἐπὶ συμβάσεις τρέ- πεται · καὶ πρὶν εἰρήνης περαστικούς λόγους ἐποιεῖτο. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπειράθη τοῦτον λογχίσαι ευ· ἀλλ' ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν τοῦτο εἰς πέρας ἀγαγεῖν ἐκωλύθη τῇ τῶν καθυπουργησάντων τοιούτῳ ἀφυΐα, πληγωσάντων μὲν τοῦτον, καιρίαν δὲ μὴ ἐπαγόντων πληγήν. Ἐπὶ τοῦτο μανεὶς ὁ ἀλάστωρ ἀποστείλας κοῦρσον ἐν τῷ Ἁγίῳ Μάμαντι, τὸ ἐκεῖσε παλάτιον Β ἐνέπρησε, καὶ τὸν χαλκοῦν λέοντα τοῦ ἱππικοῦ σύν τῷ δράκοντι τοῦ Ὑδρίου, καὶ μαρμάροις ἐπιλέ- κτοις ἐν ἀμάξεις φορτώσας υπέστρεψεν, παρακαθί σας Αδριανουπόλει, καὶ ταύτην ἐλών. οι ητήσατο --- πόρτης Θ. Γ. λοχῆσαι Θ. πίου δοχῆς διὰ τῆς Χρυσῆς καλουμένης πύλης εἰς τὸ Βυζάντιον εἰσελαύνει, καὶ τῇ Μεγάλη Εκκλησία γενόμενος, ἐκεῖσε τὸν τῆς βασιλείας ανεδήσατο στι φανον. ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΟΥ ΤΑ ΚΑΤΑ (1) ΛΕΟΝΤΟΣ ΥΙΟΥ ΒΑΡΔΑ ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΣΑ, Σείας αὐτοῦ ἐστεψεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεοφύλακτον εἰς τὰς ἑορτάς... προελθούσης καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ εἰς τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστοῦ γεννών, φθα σάντων τῶν ἑορτῶν· INCERTI AUCTORIS VITA LEONIS ARMENI. ม A dendam Adrianopolim cum suis copiis relicto, post dies sex a demandato Leoni imperio, cum maximo peditum equitumque numero ad urbem propius accedens, ostentata exercitus sequentis se virtule, ad muros a Blachernis ad Chrysen usque portam protensos obambulabat, profanisque et vere damo- niacis sacrificiis ad pratum Chryse porte adjacens peractis, in ipsam Chrysen portam hastam iuligere ab imperatore expetiit: quo petita respuente, in proprium tentorium recessit. Cum autem civitatis muros et instructissimum imperatoris exercitum haud sine admiratione vidisset, obsidionem ponere posse desperans, ad pacis ineunda foedera couver- titur. Nam igitur pacem Romani expeterent, inito cum eis colloquio experiri tentavit. Imperator occasione capiata lancea perfodere molitus est: verum delictorum nostrorum multitudine probibi- tus, et ad hujusmodi tropæum excitandum socio- rum ineptitudine delusus, cœptum opus in felicem exitum deducere non valuit. Crummo enim faci- noris. administri plura vulnera înflixerunt, nullum tamen intulerunt letale, ex quo in rabiem versus bomo perditissimus, expeditis militibus ad sanctum Mamantem missis, palatium ibidem erectum igne supposito consumpsit. Tuin vero æreo circi leone et Hydrii dracone com selectioribus marmo- ribus in currus conjectis, retro pedem tulit, et obsidione ad Adrianopolim posita, eam armorum vi subjugavit. F. VARIE LECTIONES. JAC. GOARI NOTÆ. Hic, ut imperatores solent, solemni pompa sus- ceptus, Aurea porta Byzantinus ingreditur, alque in Majore ecclesia coronam accipit. CHRONOGRAPHICA NARRATIO COMPLECTENS EA QUÆ TEMPORE LEONIS FILII BARDÆ ARMENI CONTIGERUNT. Michael imperator anno imperii priuo co- ronavit filium suum Theophylactum in festis….. pro- cedente magno cum apparatu et gloria Procopia, FRANC. COMBEFISHI NOTÆ. Jac. Goari nonnullas emcndationes marginales in textu inter uncos admisimus. nibil insolens. indical esse hæc ex pleniori historia, ad supple- mentum aliquod Chronologiæ Theophanis, extra- eta. Quæ ipso limine occurrit lacuna facile sarci- enda ex Theophane, qui et ipse prime. Michaelis anno coronatum ait ejus filium” Theophylactum) die Decembris : adeoque scriptum sit, in Christi die navali : nisi auctor affectata brevitate sic locutus est, ut et infra p. de Leone coronasse filium sit, iterumque codem modo loqui tur, cum de illius ficta crucis ac imaginis adora- tione. (3) Μιχαὴλ ὁ βασιλεὺς τῷ πρώτῳ ἔτει της βασι- (1) Τό, κατά, ἀντὶ τοῦ, περὶ cum gignendi casu, (2) Ms. Καὶ λοιπὸν Μιχαήλ, qui modus loquendi
Second witness · khazarzar edition
Chronographia ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΑΓΡΟΥ ΚΑΙ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΕΤΩΝ ΦΚΗʹ ΑΡΧΟΜΕΝΗ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ΔΙΟΚΛΗΤΙΑΝΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΕΤΟΥΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΥΙΟΥ ΑΥΤΟΥ· ΤΟΥΤ' ΕΣΤΙΝ ΑΠΟ ΤΟΥ ΕΨΟΖʹ ΕΤΟΥΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΕΩΣ ΕΤΟΥΣ ΣΤΕʹ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΣ, ΚΑΤΑ ΔΕ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΣΤΚΑʹ. Ὁ μὲν μακαριώτατος ἀββᾶς Γεώργιος, ὁ καὶ σύγκελλος γεγονὼς Ταρασίου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ἐλλόγιμος ἀνὴρ καὶ πολυμαθέστατος ὑπάρχων πολλούς τε χρονογράφους καὶ ἱστοριογράφους ἀναγνοὺς καὶ ἀκριβῶς τούτους διερευνησάμενος, σύντομον χρονογραφίαν ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Διοκλητιανοῦ, τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων καὶ διώκτου τῶν Χριστιανῶν, ἀκριβῶς συνεγράψατο, τούς τε χρόνους ἐν πολλῇ ἐξετάσει ἀκριβολογησάμενος καὶ τὰς τούτων διαφωνίας συμβιβάσας καὶ ἐπιδιορθωσάμενος καὶ συστήσας ὡς οὐδεὶς ἄλλος τῶν πρὸ αὐτοῦ, τάς τε τῶν ἀρχαίων βασιλέων παντὸς ἔθνους πολιτείας τε καὶ τοὺς χρόνους ἀναγραψάμενος καὶ κατὰ τὸ ἐφικτὸν αὐτῷ τοὺς ἀρχιερεῖς τῶν μεγάλων καὶ οἰκουμενικῶν θρόνων, Ῥώμης τε, φημί, καὶ Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας τε καὶ Ἀντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων, τούς τε ὀρθοδόξως τὴν ἐκκλησίαν ποιμάναντας καὶ τοὺς ἐν αἱρέσει λῃστρικῶς ἄρξαντας καὶ τοὺς τούτων χρόνους ἀκριβῶς ἐνέταξεν. ἐπεὶ δὲ τὸ τέλος τοῦ βίου τοῦτον κατέλαβε καὶ εἰς πέρας ἀγαγεῖν τὸν ἑαυτοῦ σκοπὸν οὐκ ἴσχυσεν, ἀλλά, καθὼς προέφημεν, μέχρι Διοκλητιανοῦ συγγραψάμενος τὸν τῇδε βίον κατέλιπε καὶ πρὸς κύριον ἐξεδήμησεν ἐν ὀρθοδόξῳ πίστει, 4 ἡμῖν, ὡς γνησίοις φίλοις, τήν τε βίβλον ἣν συνέταξε καταλέλοιπε καὶ ἀφορμὰς παρέσχε τὰ ἐλλείποντα ἀναπληρῶσαι. ἡμεῖς δὲ τὴν ἑαυτῶν ἀμαθίαν οὐκ ἀγνοοῦντες καὶ τὸ στενὸν τοῦ λόγου παρῃτούμεθα τοῦτο ποιῆσαι, ὡς ὑπὲρ ἡμᾶς τὴν ἐγχείρησιν οὖσαν. αὐτὸς δὲ πολλὰ παρακαλέσας ἡμᾶς μὴ ὀκνῆσαι καὶ ἀτέλεστον καταλιπεῖν τὸ ἔργον ἐβιάσατο ἐπὶ τοῦτο ἐλθεῖν. διὸ καὶ ἀναγκασθέντες διὰ τὴν τούτου ὑπακοήν, εἰς τὰ ὑπὲρ ἡμᾶς ἐγχειρήσαντες κόπον οὐ τὸν τυχόντα κατεβαλόμεθα. πολλὰς γὰρ βίβλους καὶ ἡμεῖς ἐκζητήσαντες κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν καὶ ἐρευνήσαντες τόδε τὸ χρονογραφεῖον ἀπὸ Διοκλητιανοῦ μέχρι τῆς βασιλείας Μιχαὴλ καὶ Θεοφυλάκτου, τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τάς τε βασιλείας καὶ τοὺς πατριάρχας καὶ τὰς τούτων πράξεις σὺν τοῖς χρόνοις κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν ἀκριβῶς συνεγραψάμεθα, οὐδὲν ἀφ' ἑαυτῶν συντάξαντες, ἀλλ' ἐκ τῶν ἀρχαίων ἱστοριογράφων τε καὶ λογογράφων ἀναλεξάμενοι ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις τετάχαμεν ἑκάστου χρόνου τὰς πράξεις, ἀσυγχύτως κατατάττοντες· ἵνα εἰδέναι ἔχωσιν οἱ ἀναγινώσκοντες ἐν ποίῳ χρόνῳ ἑκάστου βασιλέως ποία πρᾶξις γέγονεν, εἴτε πολεμική, εἴτε ἐκκλησιαστική, εἴτε πολιτική, εἴτε δημώδης, εἴτε τις ἑτέρα. οὐ γὰρ μικρὰν ὠφέλειαν, ὡς οἶμαι, καρποῦται τῶν ἀρχαίων τὰς πράξεις ἀναγινώσκων. εἴ τις δέ τι ἐν τούτῳ τῷ ὁ πονήματι ἡμῶν ὀνησιφόρον εὕροι, τὴν πρέπουσαν τῷ θεῷ εὐχαριστίαν ἀποδώσῃ καὶ ἡμῖν τοῖς ἀμαθέσι καὶ ἁμαρτωλοῖς διὰ τὸν κύριον ὑπερεύξηται· καὶ εἴ τι ἐλλεῖπον εὕροι, τῇ ἀμαθίᾳ ἡμῶν τοῦτο λογίσηται καὶ τῇ ἀργίᾳ τοῦ χαμερποῦς νοὸς ἡμῶν· καὶ συγγνώσεται ἡμῖν διὰ τὸν κύριον. φίλον γὰρ θεῷ τὸ κατὰ δύναμιν. 5 Κοινῶς κατὰ ταὐτὸν ἐβασίλευον Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκούλιος· Τούτων τέκνα· Μαξιμιανοῦ Μαξέντιος ὁ τυραννήσας Ῥώμην. Θεοδώραν ἔγημε Κωνστῖνος (σιξ), ὁ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πατήρ, τοῦ τεκόντος αὐτὸν ἐξ 1
Ἑλένης τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναικός. Φαῦστα, γαμετὴ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Τούτων ἀποθεμένων τὴν βασιλείαν οἱ ὑπ' αὐτῶν γενόμενοι καίσαρες κατὰ ταὐτὸν ἄμφω ἐβασίλευσαν Μαξιμιανὸς Γαλλέριος, γαμβρὸς Διοκλητιανοῦ ἐπὶ θυγατρὶ Βαλερίᾳ, καὶ Κωνστάντιος· ὅστις γήμας Θεοδώραν, θυγατέρα τοῦ Ἐρκουλίου γεννᾷ· Κωνστάντιον, Ἀναβαλλιανόν. Κωνσταντίαν, πατέρα Γάλλου καὶ Ἰουλιανοῦ τοῦ ἀποστάτου.γαμετὴν Λικινίου. ἐκ δὲ Ἑλένης τῆς θεοφιλοῦς γεννᾷ· τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον. Οὗτος δὲ ἐκ Φαύστας, θυγατρὸς Ἐρκουλίου, γεννᾷ· Κρίσπον. Κωνστάντιον. Κωνσταντῖνον. Κώνσταντα. Ἑλένην, γαμετὴν Ἰουλιανοῦ τοῦ ἀποστάτου.
6 ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΔΙΟΚΛΗΤΙΑΝΟΥ ΕΩΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ. Κόσμου ἔτη εψοζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη σοζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Διοκλητιανὸς ἔτη κʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαρράχης ἔτη ιζʹ. ιεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος κθʹ Γάϊος ἔτη ιεʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος κηʹ Ὑμέναιος ἔτη κδʹ. ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος ιϛʹ Θεωνᾶς ἔτη ιθʹ. ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος ιθʹ Τύραννος ἔτη ιγʹ. βʹ. βʹ. ιϛʹ. ηʹ. ιδʹ. ιβʹ. γʹ. γʹ. ιζʹ. θʹ. ιεʹ. ιγʹ. δʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτος αʹ. δʹ. αʹ. ιʹ. ιϛʹ. ιδʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Διοκλητιανὸς Μαξιμιανὸν τὸν Ἐρκούλιον κοινωνὸν ἀνέδειξε τῆς αὐτοῦ βασιλείας τῷ τετάρτῳ αὐτοῦ χρόνῳ. Περσῶν βασιλεὺς ζʹ Ναρσῆς ἔτη ηʹ. εʹ. αʹ. ιαʹ. ιζʹ. ιεʹ. ϛʹ. ϛʹ. βʹ. ιβʹ. ιηʹ. ιϛʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκούλιος Ὁβούσιριν καὶ Κόπτον, πόλεις ἐν Θήβαις τῆς Αἰγύπτου, εἰς ἔδαφος κατέσκαψαν ἀποστατησάσας τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς. ζʹ. γʹ. ιγʹ. ιθʹ. ιζʹ. ηʹ. ηʹ. δʹ. ιδʹ. κʹ. ιηʹ. θʹ. θʹ. εʹ. ιεʹ. καʹ. ιθʹ. ιʹ. 7 Τούτῳ τῷ ἔτει Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκούλιος καίσαρας ἐποίησαν Κωνστάντιον καὶ Μαξιμιανὸν Γαλλέριον. καὶ ὁ μὲν Διοκλητιανὸς δέδωκε τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα πρὸς γάμον τῷ Γαλλερίῳ, ὁ δὲ Ἐρκούλιος Μαξιμιανὸς Θεοδώραν, τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα, τῷ Κωνσταντίῳ συνέζευξεν, καίτοι γε ἑκατέρων γαμετὰς ἐχόντων, ἃς ἀπώσαντο διὰ τὴν πρὸς τοὺς βασιλεῖς στοργήν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Μαρκελλῖνος ἔτη βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ὁ μάρτυς ἔτη ιαʹ. ιʹ. ϛʹ. αʹ. κβʹ. αʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀλεξάνδρεια σὺν τῇ Αἰγύπτῳ εἰς ἀποστασίαν ὑπὸ Ἀχιλλέως ἀχθεῖσαι οὐκ ἀντέσχον τῇ Ῥωμαίων προσβολῇ, καθ' ἣν πλεῖστοι ἀνῃρέθησαν, δίκην δεδωκότων τῶν τῆς ἀποστασίας αἰτίων. ιαʹ. ζʹ. βʹ. κγʹ. βʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκούλιος διωγμὸν μέγαν καὶ φρικωδέστατον κατὰ Χριστιανῶν ἤγειραν καὶ πολλὰς μυριάδας μάρτυρας ἐποίησαν, παντοίας βασάνους ἐπινοοῦντες καὶ πολλὰ κακὰ ἐργαζόμενοι. περὶ ὧν τις ἐπερχόμενος τὴν ηʹ βίβλον τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου εἴσεται. Κόσμου ἔτη εψπηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη σπηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Διοκλητιανὸς ἔτη κʹ. ιβʹ. Περσῶν βασιλεὺς ζʹ Ναρσῆς ἔτη ηʹ. ηʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος λʹ Εὐσέβιος ἔτος αʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος κηʹ Ὑμέναιος ἔτη κδʹ. κδʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος ιζʹ Πέτρος ἔτη ιαʹ. γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος ιθʹ Τύραννος ἔτη ιγʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει νεωτερισμοῦ γεγονότος ἐν Γαλλίαις ὑπὸ Ἀμάνδου καὶ Αἰλιανοῦ Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκούλιος διαβὰς καθεῖλεν 8 αὐτούς. ἀλλὰ καὶ Κράσος ἀντῇρε καὶ Βρεττανίαν κατέσχεν, καὶ οἱ πέντε Γεντιανοὶ τὴν Ἀφρικήν, καὶ Ἀχιλλεὺς τὴν Αἴγυπτον. ἀλλὰ Κράσον μὲν ἐπὶ τρισὶν ἔτεσι τὴν Βρεττανίαν κατασχόντα Ἀσκληπιόδοτος ὁ ἔπαρχος ἀνεῖλεν. ἐν δὲ ταῖς Γαλλίαις ἀγχίστροφος ἐκ παραδόξου γέγονε Κωνσταντίῳ τῷ καίσαρι τύχη· ἐν ὥραις γὰρ ἓξ τῆς αὐτῆς ἡμέρας καὶ ἡττώμενος ὤφθη καὶ νικῶν ἀπεδείχθη. ἄρτι μὲν γὰρ ἐπικλύσαντες οἱ Ἀλαμάνοι 2
τῷ Κωνσταντίου στρατῷ ἄχρι καὶ εἰς τὰ τείχη κατεδίωξαν, αὐτὸς δὲ ἠκολούθει τελευταῖος φεύγοντι τῷ στρατῷ. ἐπειδὴ δὲ κεκλεισμένων τῶν πυλῶν οὐδὲ ἔσω τοῦ τείχους ἠδυνήθη εἰσελθεῖν, χεῖρας ἐξέτεινον οἱ πολέμιοι πρὸς τὸ συλλαβεῖν αὐτόν· σχοίνους δὲ καθέντες ἀπὸ τοῦ τείχους ἀνείλκυσαν αὐτόν. ἔσω δὲ γενόμενος καὶ τὸν στρατὸν παραθαρσύνας, ἐπεξελθὼν τοῖς Ἀλαμάνοις νίκην ἔσχε λαμπράν, ὥστε ἑξακισχιλίους πεσεῖν. Μαξιμιανὸς δὲ ὁ Ἐρκούλιος τῶν πέντε Γεντιανῶν ἐν τῇ Ἀφρικῇ ἐκράτησεν. Διοκλητιανὸς δὲ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τὸν Ἀχιλλέα καθεῖλεν. συνῆν δὲαὐτῷ καὶ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς Κωνσταντίου, κομιδῆ νέος ὑπάρχων, ἀριστεύων ἐν τοῖς πολέμοις. ὃν ὁρῶν Διοκλητιανὸς φθόνῳ κινηθεὶς δόλῳ ἀνελεῖν ἐσπούδαζεν. θεὸς δὲ τοῦτον παραδόξως διέσωσε καὶ τῷ πατρὶ ἀπέδωκεν. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ϛʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Μιλτιάδης ἔτη δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος κθʹ Ζάβδας ἔτη ιʹ. ιγʹ. αʹ. αʹ. αʹ. γʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐετήριος στρατοπεδάρχης τοὺς ἐν στρατείᾳ Χριστιανοὺς ἤλαυνε μετρίως, ἔκτοτε τοῦ κατὰ πάντων ὑποτύφοντος διωγμοῦ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κʹ Βιτάλιος ἔτη ϛʹ. ιδʹ. βʹ. β. βʹ. δʹ. αʹ. ιεʹ. γʹ. γʹ. γʹ. εʹ. βʹ. ιϛʹ. δʹ. δʹ. δʹ. ϛʹ. γʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος λβʹ Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. ιζʹ. εʹ. αʹ. εʹ. ζʹ. δʹ. 9 Τούτῳ τῷ ἔτει Μαξιμιανὸς Γαλλέριος κατὰ Νάρσεως, τοῦ τῶν Περσῶν βασιλέως τὸ τηνικαῦτα τὴν Συρίαν καταδραμόντος καὶ ληϊζομένου, ἀπεστάλη ὑπὸ Διοκλητιανοῦ. καὶ συμβαλὼν αὐτῷ κατὰ τὴν πρώτην μάχην ἡττᾶται περὶ Καλλίνικον καὶ Κάρρας. ἐπανιὼν δὲ ἐκ τῆς φυγῆς ὑπήντησε Διοκλητιανῷ ἐπ' ὀχήματος φερομένῳ. ὁ δὲ τὸν καίσαρα μετὰ τοῦ ἰδίου σχήματος οὐ προσδεξάμενος ἀφῆκεν ἐπὶ πλεῖστον τρέχειν καὶ προηγεῖσθαι τοῦ ὀχήματος. μετὰ δὲ ταῦτα συναχθείσης δυνάμεως πολλῆς πάλιν Μαξιμιανὸς ὁ Γαλλέριος καῖσαρ ἐπὶ τὸν Νάρσεως πόλεμον ἐκπέμπεται χρησάμενος δεξιᾷ τύχῃ, τολμήσας καὶ πράξας ἃ μηδεὶς ἕτερος. τόν τε γὰρ Νάρσεα μέχρι τῆς ἐνδοτέρας Περσίδος ἐδίωξε καὶ κατέσφαξε πᾶν τὸ στρατόπεδον καὶ τὰς τούτου γυναῖκας καὶ παῖδας καὶ ἀδελφὰς παρέλαβε καὶ πάντα ὅσα ἐκεῖνος ἐπεφέρετο, χρημάτων θησαυροὺς καὶ τοὺς ἐν Πέρσαις λαμπρούς, μεθ' ὧν ἐπανελθόντα Διοκλητιανὸς ἐν Μεσοποταμίᾳ διάγων ἀσμένως ἐδέξατο τιμήσας. καὶ ἰδίᾳ ἕκαστος καὶ κοινῇ πάντες οὗτοι πρὸς πολλοὺς τῶν βαρβάρων πολεμήσαντες πάντα κατώρθωσαν. ἀρθεὶς δὲ ὑπὸ τῆς τῶν πραγμάτων εὐροίας Διοκλητιανὸς προσκυνεῖσθαι ὑπὸ τῶν συγκλητικῶν, καὶ οὐ προσαγορεύεσθαι κατὰ τὸ πρότερον σχῆμα ἀπῄτησεν. ἐκαλλώπισε δὲ καὶ τὰς βασιλικὰς ἐσθῆτας καὶ τὸ ὑπόδημα χρυσίῳ καὶ μαργαρίταις καὶ λίθοις τιμίοις. Κωνσταντίνου δέ, τοῦ υἱοῦ Κωνσταντίου, ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ Παλαιστίνῃ διάγοντος καὶ τὰ Χριστιανῶν φρονοῦντος, ὁρῶν τοῦτον ὁ Γαλλέριος Μαξιμιανὸς συνέσει ψυχῆς καὶ σώματος ῥώμῃ καὶ τῇ περὶ τὴν παίδευσιν εὐφυίᾳ προκόπτοντα μαντευσάμενός τε τοῦτον καταλυτὴν ἔσεσθαι τῆς τυραννίδος καὶ τῶν δογμάτων αὐτοῦ, δόλῳ θανατῶσαι τοῦτον ἐσκέψατο. θείᾳ δὲ προμηθείᾳ τὸν δόλον μαθών, ὡς Δαβίδ, φυγῇ τὴν σωτηρίαν πορίζεται καὶ πρὸς τὸν ἴδιον πατέρα διασώζεται, πολλὰ σὺν αὐτῷ τῷ Χριστῷ εὐχαριστῶν τῷ σώσαντι αὐτόν. ιηʹ. ϛʹ. βʹ. ϛʹ. ηʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοτέκνῳ γόητι πειθόμενος ὁ Γαλλέριος Μαξιμιανὸς ἐν τῷ θύειν τοῖς δαίμοσι καὶ λαμβάνειν χρησμούς, ὑποδὺς τῷ ἄντρῳ ὁ Θεότεκνος χρησμόν, κατὰ Χριστιανῶν ἐγεῖραι διωγμόν, τούτῳ δέδωκεν. τὰ δὲ ὑπομνήματα τοῦ σωτῆρος ἐπλάσατο καὶ πανταχόσε ἐφ' ὕβρει ἀπέστειλε καὶ τοῖς γραμματοδιδασκάλοις τοὺς παῖδας δι δάσκειν προσέταξεν, ὡς διαγελᾶσθαι τὸ καθ' ἡμᾶς μυστήριον παρασκευάζων. Περσῶν βασιλεὺς θʹ Σαβώρης ἔτη οʹ. ιθʹ. αʹ. γʹ. ζʹ. θʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει προστάγματα βασιλικὰ ἐδόθη, τὰς ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ ἐδαφίζεσθαι καὶ τὰς θείας βίβλους κατακαίεσθαι, ἱερεῖς δὲ καὶ πάντας Χριστιανοὺς βασάνοις παραδίδοσθαι καὶ θύειν εἰδώλοις ἀναγκάζεσθαι. καὶ ἦν οὗτος ὁ διωγμὸς πάντων φρικωδέστατος 3
ἀναριθμήτους μάρτυρας ἀποτελέσας. κʹ. βʹ. δʹ. ηʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκούλιος ἐξ ἀπονοίας τὴν βασιλείαν ἀπέθεντο ἰδιωτικὸν ἀναλαβόμενοι σχῆμα. καὶ Διοκλητιανὸς μὲν κατὰ Σάλωνα τῆς Δελματίας τὴν ἑαυτοῦ πόλιν ἰδιωτεύων βιοῖ, Ἐρκούλιος δὲ Μαξιμιανὸς ἐν Λυκαονίᾳ, πρότερον τὴν ἐπινίκιον ἐν Ῥώμῃ ἐπιτελέσαντες πομπήν, ἐν ᾗ προεπόμπευον μὲν Ναρσέου τῶν ὀχημάτων τὸ πλῆθος καὶ αἱ τούτου γυναῖκες καὶ παῖδες καὶ ἀδελφαί· μετὰ ταῦτα δὲ ἀναχωρήσαντες διῆγον ἐφ' ἑαυτῶν, καταστήσαντες ἀντ' αὐτῶν βασιλεύειν τῆς μὲν ἑῴας Γαλλέριον Μαξιμιανόν, τῶν δὲ ἑσπερίων μερῶν Κωνστάντιον, ὃς ὀλίγῳ μέρει τῆς ἀρχῆς ἀρκούμενος λίαν ἦν ἥμερος καὶ ἀγαθὸς τὸν τρόπον, καὶ οὐδὲν αὐτῷ πρὸς τὸ ταμιεῖον ἐσπουδάζετο· μᾶλλον γὰρ τοὺς ὑπηκόους θησαυροὺς ἔχειν ἐβούλετο. καὶ τοσοῦτον ἦν ἐγκρατὴς περὶ χρημάτων κτῆσιν, ὥστε καὶ πανδήμους ἐπιτελεῖν ἑορτὰς καὶ πολλοὺς τῶν φίλων συμποσίοις τιμῶν ἠγαπᾶτο πάνυ παρὰ τῶν Γάλλων τῷ πικρῷ Διοκλητιανοῦ καὶ τῷ φονικῷ Μαξιμιανοῦ τοῦ Ἐρκουλίου συγκρινόντων, ὧν ἀπηλλάγησαν δι' αὐτοῦ. οὗτος τελευτᾷ ἐν Βρεττανίαις βασιλεύσας ἔτη ιαʹ, ἀναγορεύσας ἀντ' αὐτοῦ βασιλέα Κωνσταντῖνον τὸν πρωτότοκον υἱὸν αὐτοῦ ζῶν ἔτι ἐπ' ὄψεσι παντὸς τοῦ λαοῦ, περιόντων καὶ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ παίδων τῶν ὁμοπατρίων Κωνσταντίνου, Κωνσταντίου, φημί, καὶ Ἀναβαλλιανοῦ, τοῦ καὶ Δαλματίου, 11 γεννηθέντων ἐκ Θεοδώρας, θυγατρὸς Ἐρκουλίου. ὁ γὰρ Κωνσταντῖνος ἐξ Ἑλένης ἦν, τῆς προτέρας γυναικὸς Κωνσταντίου. ὁ δὲ Κωνστάντιος, ὁ τούτων πατήρ, θυγατρίδης ἦν Κλαυδίου τοῦ βασιλέως, Γαλλέριος δὲ γαμβρὸς Διοκλητιανοῦ ἐπὶ θυγατρὶ Βαλερίᾳ. τότε Γαλλέριος Μαξιμιανὸς ἐπὶ Ἰταλίαν ἐλθὼν ἐχειροτόνησε καίσαρας δύο· καὶ ἐπέστησε Μαξιμιανὸν μέν, τὸν ἴδιον υἱόν, κατὰ τὴν ἑῴαν, Σευῆρον δὲ κατὰ τὴν Ἰταλίαν. οἱ δὲ ἐν Ῥώμῃ στρατιῶται ἀνηγόρευσαν Μαξέντιον, τὸν υἱὸν Μαξιμιανοῦ τοῦ Ἐρκουλίου, βασιλέα. ὅθεν ὁ Ἐρκούλιος εἰς ἐπιθυμίαν πάλιν τῆς βασιλείας ἀρθεὶς ἐπεχείρησε μὲν ἀποδῦσαι τὸν ἴδιον υἱὸν Μαξέντιον, ἐπεχείρησε δὲ δόλῳ τὸν γαμβρὸν Κωνστάντιον ἀνελεῖν. ἀλλὰ τῆς μὲν πρὸς τὸν υἱὸν ἐπιχειρήσεως ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀπηλάθη, ἐν δὲ τῇ κατὰ τὸν γαμβρὸν ὑπὸ Φαύστης τῆς θυγατρὸς καταμηνυθεὶς ἀναιρεῖται κακῶς πράξας. Εὐσέβιος δὲ ὁ Καισαρεύς φησιν, ὅτι Διοκλητιανὸς παράφρων γενόμενος καὶ σὺν τῷ Ἐρκουλίῳ τὴν βασιλείαν ἀποθέμενος ἰδιωτικὸν βίον ἀνέλαβεν. καὶ ὁ μὲν ἀγχόνῃ τὸν βίον μετήλλαξεν, Διοκλητιανὸς δὲ νόσῳ μακρᾷ δαπανώμενος ἐμαράνθη. Γελάσιος δὲ ὁ Καισαρείας τῆς αὐτῆς ἐπίσκοπός φησιν, ὅτι μεταμεληθέντες καὶ πάλιν βασιλεῦσαι θελήσαντες ψήφῳ κοινῇ τῆς συγκλήτου ἀναιροῦνται. τούτων οὖν ἐκ μέσου γενομένων, καὶ τοῦ χριστιανόφρονος Κωνσταντίου τελευτήσαντος, τὴν βασιλείαν, ὡς προέφην, κατέσχον Κωνσταντῖνος Σεβαστὸς καὶ Μαξιμιανὸς ὁ Γαλλέριος. Κόσμου ἔτη εψϟζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ςϟζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ αʹ. Περσῶν βασιλεὺς θʹ Σαβώρης ἔτη οʹ γʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος λβʹ Σίλβεστρος ἔτη κηʹ εʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος λʹ Ζάβδας ἔτη ιʹ θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος ιζʹ Πέτρος ὁ μάρτυς ἔτη ιαʹ ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φιλόγονος ἔτη εʹ αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ θειότατος καὶ χριστιανικώτατος Ῥωμαίων ἐβασίλευσεν ἐν Γαλλίαις καὶ Βρεττανίᾳ. κατὰ τὸν αὐτὸν 12 οὖν χρόνον τέσσαρες οὗτοι συνεβασίλευον αὐτῷ, Μαξιμιανὸς ὁ Γαλλέριος σὺν δυσὶ καίσαρσι Σευήρῳ καὶ Μαξιμίνῳ, τῷ Γαλλερίου υἱῷ, καὶ Μαξεντίῳ, τῷ υἱῷ τοῦ Ἐρκουλίου, ἐν Ῥώμῃ ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀναγορευθέντι βασιλεῖ. οὗτοι ἀλλήλους ὑπερβαλεῖν ἔσπευδον εἰς τὸν κατὰ Χριστιανῶν διωγμόν. Μαξέντιος δὲ ὁ τύραννος τὴν Ῥώμην ἀνόμως βασιλεύων πάνδεινα εἰργάσατο κακά, μοιχείας τῶν ἐν τέλει γυναικῶν, φόνους καὶ ἁρπαγὰς καὶ ὅσα τούτοις ὅμοια. κατὰ δὲ τὴν ἀνατολὴν Μαξιμῖνος χείρονα διεπράττετο κακά, δύο κακῶν μεγίστων ἀνατολὴν καὶ δύσιν κληρωσαμένων καὶ τὸν 4
κατὰ Χριστιανῶν πόλεμον ἀναρριπιζόντων. τότε καὶ Λικίνιον καίσαρα Ῥωμαῖοι ἀνηγόρευσαν χαριζόμενοι Κωνσταντίνῳ γαμβρὸν αὐτοῦ ὄντα εἰς ἀδελφὴν Κωνσταντίαν καὶ ὑποκρινόμενον ψευδῶς τὴν καθ' ἡμᾶς εὐσέβειαν, Σευήρου δηλαδὴ τελευτήσαντος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πέτρος, ὁ ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, ἐν τῇ φυλακῇ ὑπάρχων προστάγματι Μαξιμιανοῦ τοῦ Γαλλερίου καὶ Μαξιμίνου, τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθεὶς ἐνδόξως ἐμαρτύρησεν· ὅστις τὸν Ἄρειον διάκονον ὄντα τῆς αὐτοῦ ἐκκλησίας ἀκοινώνητον ἐποίησεν· ὅστις μετὰ ταῦτα κακοδόξου αἱρέσεως προστάτης γεγονὼς πολλοὺς τῆς εὐσεβείας ἀπέστησεν. πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι ἐπὶ τούτων τῶν τυράννων τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρικὸν στέφανον ἀνεδήσαντο, ὧν εἰσι Φιλέας ἐπίσκοπος Θμούεως τῆς Αἰγύπτου, Πηλεὺς καὶ Νεῖλος ἐπίσκοποι τῆς Αἰγύπτου, Ἄνθιμος ἐπίσκοπος Νικομηδείας, Τυραννίων ἐπίσκοπος Τύρου, Σιλουανὸς ἐπίσκοπος Ἐμέσης, καὶ Σιλουανὸς ἐπίσκοπος Γάζης, Λουκιανὸς πρεσβύτερος Ἀντιοχείας, Ζηνόβιος πρεσβύτερος Σιδῶνος, Πάμφιλος πρεσβύτερος Καισαρείας, καὶ ἄλλοι ἀναρίθμητοι. οὗτος ὁ Γαλλέριος Μαξιμιανὸς γυναικομανέστατος ἦν τοσοῦτον, ὥστε τοὺς ὑπ' αὐτὸν τελοῦντας μελετᾷν, ποῦ κρύψωσι 13 τὰς ἰδίας γαμετάς, ἐκτετηκὼς καὶ τῇ τῶν πλάνων δαιμόνων ἀπάτῃ, ὡς μὴ ἀνέχεσθαί τινος γεύσασθαι ἄνευ μαντείας. οὗτος πανωλεθρίαν Χριστιανῶν γενέσθαι προσέταξεν, οὐ τοσοῦτον διὰ τὴν ἑαυτοῦ ἀσέβειαν, ὅσον διὰ τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν. τοῦτον οὖν θεία δίκη μετῆλθε διὰ τὴν ἄμετρον ἀκολασίαν καὶ τὴν περὶ τοὺς Χριστιανοὺς ἀνύποιστον κάκωσιν. χαλεπὸν γὰρ ἕλκος κατὰ τὸ τῆς ἀκολασίας αὐτοῦ μόριον ἐκφυὲν κρεῖττον πάσης ἀνθρωπίνης βοηθείας ἐτύγχανεν, νομῆς καταλαβούσης καὶ σκωλήκων φθορᾶς τοὺς τόπους. ἦν γὰρ καὶ πολύσαρκος. οὗτος ὑπολαβών, ὡς ἄρα διὰ τοὺς ἀδίκους φόνους πέπληκται, προστάγματα κατὰ παντὸς τόπου ὑπὲρ Χριστιανῶν ἔγραψε πᾶν κελεύων καταθυμίως πράττειν καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ εὔχεσθαι. οὗ γεγονότος, εὐθέως τοῦ χαλεπωτάτου πάθους τῇ εὐχῇ τῶν Χριστιανῶν θεραπευθέντος παρ' ἐλπίδα, μήπω δὲ τοῦ τραύματος καλῶς συνουλώσαντος, μειζόνως ἐμαίνετο τῶν ἀθεμίτων ἐχόμενος πράξεων. ἀλλ' εὐθὺς πάλιν πόλεμοι καὶ ἐπαναστάσεις, λιμοί τε καὶ λοιμοὶ καὶ αὐχμοὶ ἀθρόοι ἐπέσκηπτον, ὡς μὴ ἀρκεῖν θάψαι τοὺς ζῶντας τοὺς τεθνεῶτας· κεραυνοί τε καὶ φόβητρα ἐξαπεστέλλετο, ὡς ἕκαστον ἑαυτοῦ μόνου φροντίζειν, καὶ τὰ πολλὰ τῶν προσταγμάτων ἄπρακτα διαμένειν. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἑρμὼν ἔτη θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀχιλλᾶς ἔτος αʹ. βʹ. δʹ. ϛʹ. αʹ. αʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος ιθʹ Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. γʹ. εʹ. ζʹ. βʹ. αʹ. γʹ. δʹ. ϛʹ. ηʹ. γʹ. βʹ. δʹ. εʹ. ζʹ. θʹ. δʹ. γʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παυλῖνος ἔτη εʹ. ϛʹ. ηʹ. ιʹ. εʹ. δʹ. αʹ Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ θειότατος εἰς τὴν κατὰ τῶν τυράννων διανέστη κατάλυσιν. Μαξέντιος δὲ ὁ δυσσεβὴς ναυσὶ γεφυρώσας τὸν παραρρέοντα τῇ Ῥώμῃ ποταμὸν παρετάξατο κατὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος ἐδεδίει τὰς Μαξεν τίου γοητείας βρέφη ἀνατεμόντος διὰ μαντείας ἀθεμίτους. ἐν πολλῇ δὲ ἀγωνίᾳ ὄντι ὤφθη αὐτῷ ἐν ὥρᾳ ἕκτῃ τῆς ἡμέρας ὁ τίμιος σταυρὸς ἐκ φωτὸς κατεσκευασμένος, ἔχων ἐπιγραφήν· "ἐν τούτῳ νίκα." ἐπιστὰς δὲ αὐτῷ ὁ κύριος εἶπεν αὐτῷ ἐν ὁράματι τῆς νυκτός· "χρῆσαι τῷ δειχθέντι σοι, καὶ νίκα." τότε σταυρὸν σχεδιάσας χρυσοῦν, ὃς ἔστι μέχρι τῆς σήμερον, ἐκέλευσε προάγειν αὐτὸν ἐν τῷ πολέμῳ. καὶ συμβολῆς γενομένης ἡττήθησαν οἱ περὶ τὸν Μαξέντιον, ὧν οἱ πλείους ἀνῃροῦντο. Μαξέντιος δὲ σὺν τοῖς λοιποῖς φεύγων, τῆς γεφύρας θείᾳ δυνάμει διαρραγείσης, ἐν τῷ ποταμῷ καταποντίζεται, ὡς πάλαι Φαραὼ πανστρατί, ὥστε τὸν ποταμὸν πληρωθῆναι ἵππων σὺν ἀναβάταις πεπνιγμένοις. οἱ δὲ πολῖται τῆς Ῥώμης, ὡς αἰτησάμενοι αὐτὸν διαναστῆναι εἰς τὴν βοήθειαν αὐτῶν, λυτρωθέντες τῆς τοῦ πονηροῦ Μαξεντίου τυραννίδος, τὴν πόλιν στεφανώσαντες εἰσεδέξαντο μετὰ χαρᾶς τὸν νικητὴν Κωνσταντῖνον σὺν τῷ νικοποιῷ σταυρῷ 5
σωτῆρα αὐτὸν ἀνευφημοῦντες. Κόσμου ἔτη εωγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. ζʹ. Περσῶν βασιλεὺς θʹ Σαβώρης ἔτη οʹ. θʹ. Ῥώμης ἐπίσκ. λβʹ Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. ιαʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκ. λαʹ Ἑρμὼν ἔτη θʹ. ϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκ. ιθʹ Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκ. κβʹ Παυλῖνος ἔτη εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσας τὴν Ῥώμην Κωνσταντῖνος ὁ θεοσυνέργητος πρὸ πάντων τὰ λείψανα τῶν ἁγίων μαρτύρων ἐκέλευσε συλλεγέντα ὁσίᾳ ταφῇ παραδοθῆναι. καὶ ἦσαν οἱ Ῥωμαῖοι ἄγοντες ἐπινίκιον ἑορτήν, γεραίροντες τὸν κύριον καὶ τὸν ζωοποιὸν σταυρὸν ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας καὶ Κωνσταντῖνον τὸν νικητὴν μεγαλύνοντες. ηʹ. ιʹ. ιβʹ. ζʹ. ϛʹ. γʹ. θʹ. ιαʹ. ιγʹ. ηʹ. ζʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαξιμῖνος, ὁ υἱὸς Γαλλερίου, ἐπιπηδήσας καὶ ἑαυτῷ τὴν βασιλείαν ἐπιτρέψας αἰσχρῶς καταλύει τὸν βίον ἐν Κιλικίᾳ. ἀκούσας δὲ Μαξιμιανὸς ὁ Γαλλέριος, ὁ τούτου πατήρ, ὅτι Μαξέντιος, ὁ 15 υἱὸς Ἐρκουλίου, ἐν Ῥώμῃ ὑπὸ Κωνσταντίνου τῇ δυνάμει τοῦ σταυροῦ κατεπτώθη, φοβηθεὶς τὸν κατὰ τῶν Χριστιανῶν ἀνῆκε διωγμόν. ιʹ. ιβʹ. ιδʹ. θʹ. ηʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ θειότατος σὺν Λικινίῳ καίσαρι ζήλῳ θεοῦ φερόμενος ἐπεστράτευσε κατὰ Μαξιμιανοῦ τοῦ Γαλλερίου τὴν ἑῴαν διέποντος· κἀκεῖνος ἀντιστρατευσάμενος ἀμέτρῳ πλήθει συνέβαλεν αὐτοῖς, πεποιθὼς ὡς ὁ Μαξέντιος μαντεύμασι δαιμόνων καὶ γοητικαῖς μαγγανείαις. τοῦ δὲ ζωοποιοῦ σταυροῦ προάγοντος τῷ μεγάλῳ Κωνσταντίνῳ, ἅμα τῇ προσβολῇ τραπεὶς ὁ τύραννος σὺν τῷ πλήθει κατασφαττομένῳ, τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα ἀπέθετο καὶ στρατιωτικὸν περιθέμενος σχῆμα μετ' ὀλίγων εὐνουστάτων τε διαδρὰς ἀπὸ κώμης εἰς κώμην ᾤχετο, καὶ τοὺς ἱερεῖς τῶν εἰδώλων καὶ μάντεις ἀθροίσας καὶ τοὺς διαβεβοημένους ἐπὶ μαγείᾳ καὶ προφήτας αὐτοῦ ὡς ἀπατεῶνας κατέσφαξεν. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος λβʹ Μακάριος ἔτη κʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κγʹ Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. ιαʹ. ιγʹ. ιεʹ αʹ. θʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μέλλοντα τὸν εὐσεβέστατον Κωνταντῖνον ζῶντα χειροῦσθαι τὸν Γαλλέριον Μαξιμιανὸν προλαβοῦσα θεία ὀργὴ κατέλαβε τοῦτον. φλὸξ γὰρ ἐκ βάθους τῶν σπλάγχνων καὶ μυελῶν αὐτῷ ἀναφθεῖσα μετ' ὀδύνης ἀνυποίστου πρηνῆ κατὰ τοῦ ἐδάφους ἀσθμαίνοντα διέθετο, ὡς ἀμφότερα τὰ ὄμματα αὐτοῦ ἐκπηδῆσαι καὶ τυφλὸν καταλιπεῖν τὸν ἀνόσιον, αἱ δὲ σάρκες αὐτοῦ συσσαπεῖσαι τῇ ἀμέτρῳ ἐκκαύσει τῶν ὀστῶν ἀπέπιπτον. οὕτω κατασαπεὶς ἀπέρρηξε τὴν θεομάχον ψυχήν. ιβʹ. ιδʹ. ιϛʹ. βʹ. ιʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λικινίῳ συμμαχήσαντι τῷ θείῳ Κωνσταντίνῳ καὶ ὑποκρινομένῳ δολερῶς τὸν Χριστιανισμὸν ἀφορίσας μοῖραν τῆς Ῥωμαίων γῆς ἀπένειμεν, ἀναγορεύσας αὐτὸν βασιλέα, ἀπαιτήσας αὐτὸν συνθήκας μηδὲν κατὰ Χριστιανῶν πράττειν. ἐντεῦθεν ὁ τῶν τυράννων καθ' ἡμῶν χάριτι Χριστοῦ πέπαυται διωγμός. 16 ιγʹ. ιεʹ. ιζʹ. γʹ. ιαʹ. γʹ. Κόσμου ἔτη εωιʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τιʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. ιδʹ. Περσῶν βασιλεὺς θʹ Σαβώρης ἔτη οʹ. ιϛʹ. Ῥώμης ἐπίσκ. λβʹ Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. ιηʹ. Βυζαντίου ἐπίσκ. αʹ Μητροφάνης ἔτη ιʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκ. λβʹ Μακάριος ἔτη κʹ. δʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκ. ιθʹ Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκ. κγʹ Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ μέγας Κωνσταντῖνος πάσης Ῥωμαίων γῆς μονοκράτωρ γενόμενος πᾶσαν εἰς τὰ θεῖα μετήγαγε τὴν φροντίδα, ἐκκλησίας ἀνεγείρων καὶ φιλοτίμως ταύτας πλουτῶν ἐκ τοῦ δημοσίου λόγου. οὗτος πρῶτον νόμον ἔγραψε τοὺς τῶν εἰδώλων ναοὺς ἀποδίδοσθαι τοῖς τῷ Χριστῷ ἀφιερωμένοις (συνενομοθέτει δὲ αὐτῷ καὶ Κρίσπος ὁ υἱὸς αὐτοῦ)· δεύτερον δὲ Χριστιανοὺς μόνους στρατεύεσθαι ἐθνῶν τε καὶ στρατοπέδων ἄρχειν, τοὺς δὲ ἐπιμένοντας τῇ εἰδωλολατρείᾳ κεφαλικῶς τιμωρεῖσθαι· τρίτον τὰς πασχαλίους δύο ἑβδομάδας ἀπράκτους τελεῖν, τήν τε πρὸ τῆς ἀναστάσεως καὶ τὴν μετ' αὐτήν. τούτων οὕτως ἐχόντων, εἰρήνη βαθεῖα καὶ γαλήνη κατέσχε τὴν οἰκουμένην καὶ ἀγαλλίασις τοὺς πιστούς, προστρεχόντων 6
ὁσημέραι πάντων τῶν ἐθνῶν τῇ πίστει Χριστοῦ καὶ βαπτιζομένων καὶ τὰ πατρῷα εἴδωλα συνθλαττόντων. τὸν δὲ πῆχυν τῆς ἀναβάσεως τοῦ κατὰ τὴν Αἴγυπτον ποταμοῦ Νείλου ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐνομοθέτησεν ἀναφέρεσθαι, καὶ οὐκ ἐν τῷ Σαραπίῳ, ὡς εἴθιστο τοῖς Ἕλλησιν. Λικίνιος δὲ πρὸ τοῦ τελείως μανῆναι εἰς Ἀντιόχειαν ἐλθὼν Θεότεκνον γόητα καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ μετὰ πολλὰς βασάνους ἀνεῖλεν. ιεʹ. ιζʹ. ιθʹ. ιʹ. εʹ. ιγʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λικίνιος ἤρξατο κατὰ Χριστιανῶν διωγμὸν κινεῖν. καὶ πρῶτον μὲν τοὺς ἐν τῷ παλατίῳ Χριστιανοὺς ἐδίωξε λήθην λαβὼν τῆς τῶν πρὸ αὐτοῦ τυράννων καθαιρέσεως καὶ τῶν πρὸς τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον συνθηκῶν. γυναικομανῶν δὲ καὶ ἀδικῶν 17 καὶ φονεύων Χριστιανοὺς οὐκ ἐπαύετο· τούτῳ διὰ γραμμάτων ὁ θεῖος Κωνσταντῖνος κελεύσας ἀποστῆναι τῆς μανίας οὐκ ἔπεισεν. οὗτος καὶ Βασιλέα, τὸν ἐπίσκοπον Ἀμασείας, καί, ὥς τινές φασιν, καὶ τοὺς ἁγίους τεσσαράκοντα μάρτυρας καὶ ἄλλους πολλοὺς διὰ βασάνων τελειωθῆναι ἐποίησεν. Βυζαντίου ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιϛʹ. ιηʹ. κʹ. αʹ. ϛʹ. ιδʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἄρειος, ὁ τῆς μανίας ἐπώνυμος, ἐν Ἀλεξανδρείᾳτὴν ἑαυτοῦ αἵρεσιν ἐπ' ἐκκλησίας ἐφανέρωσε καὶ σχίσμα εἰργάσατο, συνεργοῦντος αὐτῷ τοῦ πονηροῦ μὴ φέροντος βλέπειν τὴν εἰρήνην τῆς ἐκκλησίας. ἐγένετο δὲ καὶ σεισμὸς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ λαβρότατος, ὥστε πεσεῖν οἰκίας πολλὰς καὶ λαὸν πολὺν ὀλέσαι. ιζʹ. ιθʹ. καʹ. βʹ. ζʹ. ιεʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μαθὼν ὁ μέγας Κωνσταντῖνος τὴν τοῦ Ἀρείου κίνησιν σφόδρα λυπηθεὶς ἔγραψεν Ἀλεξάνδρῳ καὶ Ἀρείῳ κοινὴν ἐπιστολήν, συμβουλεύων καταλῦσαι τὴν πονηρὰν κίνησιν καὶ εἰρηνεῦσαι εἰς ἀλλήλους. ἀπέστειλε δὲ καὶ Ὅσιον, τὸν ἐπίσκοπον Κουδρούβης, ἐν Ἀλεξανδρείᾳ περὶ Ἀρείου καὶ ἐν τῇ ἀνατολῇ διορθσόμενον τοὺς ἀνατολικοὺς ἐκ παλαιᾶς συνηθείας Ἰουδαϊκώτερον ἑορτάζοντας τὸ πάσχα. ὑπέστρεψε δὲ ἄπρακτος πρὸς ἀμφότερα. Τούτῳ τῷ ἔτει καὶ Κώνσταν, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, Κωνσταντῖνος ὁ μέγας προεβάλετο καίσαρα καὶ ἀπέστειλεν εἰς Γαλλίας. ιηʹ. κʹ. κβʹ. γʹ. ηʹ. ιϛʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, ὥς φασί τινες, Κωνσταντῖνος ὁ μέγας σὺν Κρίσπῳ, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, ἐν Ῥώμῃ ὑπὸ Σιλβέστρου ἐβαπτίσθη, ὡς οἱ κατὰ τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην μέχρι σήμερον τὸν βαπτιστῆρα ἔχουσιν εἰς μαρτυρίαν, ὅτι ὑπὸ Σιλβέστρου ἐν Ῥώμῃ ἐβαπτίσθη μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τῶν τυράννων. οἱ δὲ κατὰ τὴν ἀνατολὴν ἐν Νικομηδείᾳ φασὶν αὐτὸν περὶ τὸν θάνατον ὑπὸ Εὐσεβίου τοῦ Νικομηδέως Ἀρειανοῦ βεβαπτίσθαι· ἔνθα καὶ ἔτυχεν αὐτὸν κοιμηθῆναι. ἀναβαλλόμενος γὰρ ἦν, φασίν, τὸ βάπτισμα, ἐλπίζων ἐν τῷ Ἰορδάνῃ βαπτισθῆναι ποταμῷ. 18 ἐμοὶ δὲ ἀληθέστερον φαίνεται τὸ ὑπὸ Σιλβέστρου ἐν Ῥώμῃ βεβαπτίσθαι αὐτόν, καὶ τὰς ἐπ' ὀνόματι αὐτοῦ φερομένας διατάξεις πρὸς Μιλτιάδην πεπλασμένας εἶναι τοῖς Ἀρειανοῖς, δόξαν ἐντεῦθεν περιποιεῖσθαι σπουδάζουσιν ἑαυτοῖς, ἢ καὶ τὸν πανευσεβῆ βασιλέα κακίζειν ἐθέλουσιν, ἀβάπτιστον δεικνύντες ἐντεῦθεν, ὅπερ ἄτοπόν ἐστι καὶ ψευδές. εἰ γὰρ οὐκ ἦν βεβαπτισμένος ἐν τῇ κατὰ Νίκαιαν συνόδῳ, λοιπὸν οὐδὲ μετελάμβανε τῶν θείων μυστηρίων, οὐδὲ συνηύχετο τοῖς ἁγίοις πατράσιν, ὅπερ ἀτοπώτατόν ἐστι καὶ λέγειν καὶ φρονεῖν. ἄλλοι δὲ Ἀρειανοὶ καὶ Ἕλληνες ὡς νόθον διαβάλλουσι τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον· ψεύδονται δὲ καὶ οὗτοι. ἡ γὰρ γενεαλογία αὐτοῦ βασιλικὴ ὑπῆρχε καὶ πρὸ Διοκλητιανοῦ. ὁ γὰρ πατὴρ αὐτοῦ Κωνστάντιος θυγατρίδης ἦν Κλαυδίου τοῦ βασιλέως καὶ ἐξ Ἑλένης τῆς πρώτης αὐτοῦ γυναικὸς ἔσχε τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον. εἶχε δὲ καὶ ἄλλους υἱοὺς ἐκ Θεοδώρας, τῆς θυγατρὸς Μαξιμιανοῦ τοῦ Ἐρκουλίου, ἀδελφῆς δὲ Μαξεντίου τοῦ κατὰ τὴν Ῥώμην τυραννήσαντος καὶ ἀναιρεθέντος ὑπὸ Κωνσταντίνου περὶ Μουλυΐαν τὴν γέφυραν (ὅτε καὶ τὸ τοῦ σταυροῦ σημεῖον ἐθεάσατο ἐν τῷ οὐρανῷ), καὶ Φαύστας, τῆς γαμετῆς τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. καὶ μηδεὶς θαυμαζέτω, εἰ πρὸ τοῦ βαπτίσματος ἑλληνίζοντες δύο ἀδελφὰς ἔγημαν ὁ πατὴρ καὶ ὁ υἱός. εἰσὶ δὲ αἱ γενέσεις αὐτῶν οὕτως, ὡς ὑποτέτακται. 19 Κωνστάντιος [ὁ μέγας] ἐκ Θεοδώρας, 7
θυγατρὸς Ἐρκουλίου, γεννᾷ Κωνστάντιον, πατέρα Γάλλου καὶ Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. Ἀναβαλλιανόν, τὸν καὶ Γάλλον Δαλμάτιον, ἐξ οὗ Δαλμάτιος ὁ νέος. Ἐκ δὲ Ἑλένης γεννᾷ Κωνσταντῖνον τὸν μέγαν καὶ μόνον. Ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος ἐκ Φαύστας, θυγατρὸς Ἐρκουλίου, γεννᾷ Κρίσπον. Κωνσταντῖνον. Κωνστάντιον. Κώνσταντα. καὶ Ἑλένην, γαμετὴν Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. Κωνσταντίαν, γαμετὴν Λικινίου. Κόσμου ἔτη εωιεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τιεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. ιθʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. καʹ. Ῥώμης ἐπίσκ. λβʹ Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. κγʹ. Βυζαντίου ἐπίσκ. βʹ Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκ. λβʹ Μακάριος ἔτη κʹ. θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκ. ιθʹ Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκ. κγʹ Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἰδὼν Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβὴς Λικίνιον μανικώτερον τῷ διωγμῷ χρώμενον καὶ ἐπιβουλὴν κατὰ τοῦ εὐεργέτου 20 μελετῶντα ὁπλίζεται κατ' αὐτοῦ διά τε ξηρᾶς καὶ θαλάσσης· καὶ δὴ πολέμου δημοσίου κροτηθέντος κατὰ τὴν Βιθυνίαν, ζῶν συλλαμβάνεται ἐν Χρυσοπόλει καὶ εἰς τὰς χεῖρας Κωνσταντίνου παραδίδοται. ὁ δὲ τῇ συνήθει φιλανθρωπίᾳ χρησάμενος χαρίζεται αὐτῷ τὴν ζωὴν καὶ εἰς Θεσσαλονίκην τοῦτον ἐκπέμπει φρουρεῖσθαι. μετ' οὐ πολὺ δὲ βαρβάρους μισθωσάμενος νεωτερίζειν ἤμελλεν, εἰ μὴ προγνοὺς τοῦτο ὁ πρᾳότατος Κωνσταντῖνος διὰ ξίφους τοῦτον ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν· καὶ οὕτω λοιπὸν τελείας ἀπήλαυσε γαλήνης τὰ πράγματα τῆς Χριστιανῶν πολιτείας, τῇ δυνάμει τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ γεγονότων ἐκποδὼν τῶν τυράννων, καὶ μόνου κρατήσαντος τοῦ θεοσυνεργήτου Κωνσταντίνου τῆς τῶν Ῥωμαίων ἀρχῆς. καταστήσαντος οὖν τοὺς ἰδίους παῖδας καίσαρας ἀπήλαυσεν εἰρήνης. ἦν δὲ ἀνὴρ τὰ πάντα λαμπρός, δι' ἀνδρείαν ψυχῆς, δι' ὀξύτητα νοός, δι' εὐπαιδευσίαν λόγων, διὰ δικαιοσύνης ὀρθότητα, δι' εὐεργεσίας ἑτοιμότητα, διὰ ἀξιοπρέπειαν ὄψεως, διὰ τὴν ἐν πολέμοις ἀνδρείαν καὶ εὐτυχίαν, ἐν τοῖς βαρβαρικοῖς μέγας, ἐν τοῖς ἐμφυλίοις ἀήττητος, ἐν τῇ πίστει στερρὸς καὶ ἀσάλευτος. ὅθεν καὶ κατὰ πάντων τῶν πολεμίων ὑπηγάγετο τῇ εὐχῇ τὴν νίκην. διὸ καὶ κυριακὰ πρὸς ἐπιστροφὴν τῶν ἐθνῶν κατὰ τόπους εἰς τιμὴν τοῦ θεοῦ πεποίηκεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Μαρτῖνος ἐσφάγη τυραννήσας μῆνας τρεῖς. καὶ Λικινιανός, ὁ υἱὸς Λικινίου, καῖσαρ ἀπεδύθη ὑπὸ Κωνσταντίνου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ναρσῆς, ὁ υἱὸς τοῦ τῶν Περσῶν βασιλέως, κατέδραμε τὴν Μεσοποταμίαν καὶ λαμβάνει πόλιν Ἄμιδαν. τούτῳ Κωνστάντιος ὁ καῖσαρ, Κωνσταντίνου παῖς, πολεμεῖ καὶ πταίσας ὀλίγα τέλος οὕτω τῆς μάχης ἐκράτησεν, ὡς καὶ αὐτὸν ἀνελεῖν τὸν Ναρσῆν. 21 Κόσμου ἔτη εωιϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τιϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. κʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. κβʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. κδʹ. Βυζαντίου ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. εʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μακάριος ἔτη κʹ. ιʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιηʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰκοσαετηρὶς τῆς Κωνσταντίνου τοῦ Αὐγούστου βασιλείας ἐτελέσθη. καὶ ἐγένετο ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ πρώτη σύνοδος τῶν τιηʹ πατέρων, ὧν οἱ πολλοὶ θαυματουργοί τε καὶ ἰσάγγελοι ὑπῆρχον, τὰ στίγματα τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ σώματι φέροντες ἐκ τῶν προλαβόντων διωγμῶν. ἐν οἷς καὶ Παφνούτιος καὶ Σπυρίδων καὶ Μακάριος καὶ ὁ Νισιβηνὸς Ἰάκωβος, θαυματουργοὶ καὶ νεκροὺς ἀναστήσαντες καὶ πολλὰ παράδοξα ποιήσαντες. τῆς δὲ ἁγίας συνόδου ἐν Νικαίᾳ τῆς Βιθυνίας γενομένης, ἐξῆρχον αὐτῆς Μακάριος ὁ Ἱεροσολύμων καὶ Ἀλέξανδρος Ἀλεξανδρείας, ὑπὲρ δὲ τοῦ Ῥώμης Βίτων καὶ Βικέντιος παρῆσαν. τῆς δὲ Ἀντιοχέων ἐκκλησίας χηρευούσης, ἡ σύνοδος Εὐστάθιον ἐκύρωσεν, τὸν ἐπίσκοπον Βεροίας τῆς Συρίας. Ἀλέξανδρος δέ, ὁ τοῦ Βυζαντίου, οὐ παρῆν ἐν τῇ συνόδῳ διὰ γῆρας βαθύτατον καὶ ἀσθένειαν σώματος· πρεσβύτεροι δὲ αὐτοῦ τὸν τόπον ἀνεπλήρωσαν. τότε καὶ Παῦλος ὁ Νεοκαισαρείας παρῆν τῇ συνόδῳ καὶ ἄλλο πλῆθος ἁγίων ἀνδρῶν 8
βίῳ καὶ λόγῳ διαπρεπόντων, περὶ ὧν μεγάλους ἐπαίνους ἐν τῷ τρίτῳ λόγῳ τῶν εἰς τὸν βασιλέα Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου ἔγραψεν. πᾶσι δὲ τὰ πρὸς χρείαν δαψιλῶς ὁ χριστιανικώτατος βασιλεὺς ἐχορήγει. αὕτη ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος συνεργίᾳ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου τριάδος Ἄρειον καθεῖλε καὶ τοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ, Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας καὶ Θεόγνιν τὸν Νικαίας καὶ τοὺς περὶ αὐτούς, χωρὶς Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου συνθεμένου τῇ φωνῇ τοῦ ὁμοουσίου πρὸς τὸ παρόν, καὶ τούτους ἐξορίαις παρέπεμψεν, συμπαρόντος αὐτοῖς καὶ τοῦ πανευφήμου βασιλέως Κωνσταντίνου καὶ συνεργοῦντος ἐν πᾶσι τοῖς κατὰ θεόν, ἄλλους τε ἀντ' 22 αὐτῶν χειροτονηθῆναι ἐκέλευσε πίστεώς τε ἔκθεσιν ἔγγραφον ἐξήνεγκε τὴν κατὰ πᾶσαν ἐκκλησίαν ὀρθοδόξων νῦν ἀπαγγελλομένην. τότε Ἀρείου τοῦ δυσσεβοῦς παρόντος ἐν τῇ συνόδῳ καὶ κρινομένου, Εὐσέβιος ὁ Νικομηδείας καὶ Θεόγνις καὶ Μάρις καὶ Νάρκισσος καὶ Θεόφαντος καὶ Πατρόφιλος ἀντεποιοῦντο Ἀρείου, οἳ συντάξαντες πίστεως λόγον βλάσφημον ἐπέδωκαν τῇ συνόδῳ. τοῦ δὲ διαρρηχθέντος, οἱ πεποιηκότες τοῦτον ἀντιστραφέντες κατεδίκασαν Ἄρειον χωρὶς Σεκούνδου Πτολεαΐδος τῆς Αἰγύπτου καὶ Θεωνᾶ τοῦ Μαρμαρικῆς, ὧν ἐκβληθέντων σὺν Ἀρείῳ καὶ ἀναθεματισθέντων, τὸ ἅγιον σύμβολον τῆς πίστεως ὑπηγόρευσαν ὑπογράψαντες ἅπαντες σὺν τῷ πανευσεβεῖ βασιλεῖ, καὶ εὐφήμησαν, καὶ οὕτω διελύθη ὁ σύλλογος. Τούτῳ τῷ ἔτει Κρίσπος, ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως, Χριστιανὸς ἐκοιμήθη· καὶ τὸ Βυζάντιον ἤρξατο κτίζεσθαι. Συνέστη οὖν ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ πρώτη σύνοδος τῇ δωδεκάτῃ ἰνδικτιῶνι, ἔτει εἰκοστῷ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, μηνὶ Μαίῳ κʹ. ἔγραψε δὲ ἐπιστολὴν ἐγκύκλιον ἡ σύνοδος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ Λιβύῃ καὶ Πενταπόλει, δι' ἧς ἐδήλωσε τὴν ἐκβολὴν Ἀρείου καὶ Σεκούνδου καὶ Θεωνᾶ· ἐσήμανε δὲ καὶ περὶ Μελετίου, ὥστε ἰδιάζειν ἐν τῇ ἰδίᾳ πόλει ἡσυχάζοντα, τοὺς δὲ ὑπ' αὐτοῦ χειροτονηθέντας μυστικωτέρᾳ χειροτονίᾳ βεβαιοῦσθαι. ἔγραψε δὲ καὶ περὶ τοῦ πάσχα μηκέτι μετὰ Ἰουδαίων αὐτὸ ποιεῖν, ἀλλὰ τῷ κατὰ Ἰταλίαν τύπῳ κατὰ τὴν κυριακὴν μᾶλλον ἡμέραν ἑορτάζοντας. ὁμοίως καὶ ὁ πανευσεβὴς βασιλεὺς ἐπιστολὰς ἔγραψε πανταχοῦ τὰ αὐτὰ κελευούσας καὶ βεβαιούσας τὰ παρὰ τῆς ἁγίας συνόδου ἐκφωνηθέντα, καὶ Ἄρειον ἅμα τοῖς ὁμόφροσιν αὐτοῦ ἀποκηρύττων, Πορφυριανούς τε αὐτοὺς ὀνομάζεσθαι, καὶ τὰ συγγράμματα αὐτῶν κατακαίεσθαι, καὶ τοὺς μὴ τοῦτο ποιοῦντας θανατοῦσθαι· ἐξέθετο δὲ καὶ νόμον βασιλικὸν οὕτω ταῦτα γενέσθαι. τῆς δὲ ἑορτῆς ἐνστάσης κατ' αὐτὸ τῆς εἰκοσαετηρίδος τῆς αὐτοῦ βασιλείας, πάντας τοὺς πατέρας εἰς ἑστίασιν προετρέψατο, συγκατακλιθεὶς αὐτοῖς καὶ λαμπρῶς τιμήσας αὐτούς· Παφνουτίου δὲ καὶ τῶν ὁμοίων ὁμολογητῶν τοὺς ἐξορυχθέντας ὀφθαλμοὺς καὶ τὰ πηρωθέντα μέλη ἐν τῷ διωγμῷ κατεφίλει, ἁγιασμὸν ἐξ αὐτῶν ποριζόμενος. 23 παρῄνει δὲ πᾶσι τοῖς ἐπισκόποις εἰρήνην ἄγειν καὶ τῶν κατὰ τοῦ πλησίον λοιδοριῶν ἀπέχεσθαι. τοὺς δὲ λιβέλλους, οὓς κατ' ἀλλήλων τινὲς ἐπιδεδώκασιν, πυρὶ κατέκαυσεν ὅρκῳ βεβαιῶν, ὡς, εἰ ἴδοι ἐπίσκοπον μοιχεύοντα, τῇ πορφυρίδι σκέπειν τοῦτον προθύμως. πολλὰ δὲ πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις δωρησάμενος καὶ τοῖς ἄρχουσι τῶν ἐθνῶν τιμᾷν τοὺς ἱερεῖς παρακελευσάμενος χαίροντας ἅπαντας ἐξαπέστειλεν. τοῦ δὲ βασιλέως ὑπὸ φιλοσόφων Ἑλλήνων ὀνειδισθέντος ἐν Βυζαντίῳ, ὡς οὐ πράττει καλῶς παρὰ τὰ ἔθη τῶν βασιλέων Ῥωμαίων νεωτερίζων τὴν θρησκείαν, ἔδοξε τῷ βασιλεῖ ἕνα τῶν φιλοσόφων Ἀλεξάνδρῳ τῷ ἐπισκόπῳ τοῦτον πρὸς τὸ διαλεχθῆναι μετ' αὐτοῦ παραπέμψαι. ὁ δὲ Ἀλέξανδρος θεῖος μὲν ἦν ἀνήρ, λόγων δὲ ἄπειρος. εἶπε δὲ τῷ διαλεκτικῷ φιλοσόφῳ γλωσσαλγοῦντι· "ἐπιτάττω σοι ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ σιωπᾷν καὶ μὴ φθέγγεσθαι." ἅμα δὲ τῷ λόγῳ ἐφιμώθη καὶ γέγονεν ἄλαλος. τῷ δὲ ἐπισκόπῳ Ἱεροσολύμων Μακαρίῳ παρόντι ἐν τῇ συνόδῳ προσέταξεν ὁ βασιλεὺς ἐπανιόντι ἐρευνῆσαι τὸν τόπον τῆς ἁγίας ἀναστάσεως καὶ τὸν τοῦ 9
κρανίου Γολγοθὰ καὶ τὸ ζωοποιὸν ξύλον. τῷ δ' αὐτῷ, ἔτει Ἑλένην, τὴν θεόφρονα αὐτοῦ μητέρα, ἔστεψε καὶ μονήταν ὡς βασιλίδι ἀπένειμεν. αὕτη δὲ ὀπτασίαν ἑώρακε κελεύουσαν αὐτῇ καταλαβεῖν τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ τοὺς ὑπὸ ἀνόμων καταχωσθέντας θείους τόπους εἰς φῶς ἀγαγεῖν. ἡ δὲ τὸν παῖδα Κωνσταντῖνον ᾐτήσατο τὰ θεόθεν αὐτῇ κελευσθέντα πληρῶσαι. ὁ δὲ τὴν ὑπακοὴν πεποίηκεν. θείῳ δὲ νεύματι κινούμενος ὁ εὐσεβὴς Κωνσταντῖνος πόλιν εἰς ἴδιον ὄνομα κτίσαι βουληθεὶς ἐν τῷ πρὸ τοῦ Ἰλίου πεδίῳ ὑπὲρ τὸν Αἴαντος τάφον, οὗ δή φασι τὸν ναύσταθμον ἐσχηκέναι τοὺς ἐπὶ Τροίαν στρατεύσαντας Ἕλληνας, θεὸς κατ' ὄναρ αὐτῷ ἐκέλευσεν ἐν τῷ Βυζαντίῳ κτίσαι τὴν νῦν Κωνσταντινούπολιν· ἣν καὶ φιλοτίμως δειμάμενος οἴκοις περιφανέσιν, τοὺς ἀπὸ Ῥώμης ἀξιολόγους μετῴκισεν, καὶ ἐξ ἄλλων τόπων κατὰ γένος ἐπιλεξάμενος καὶ οἴκους μεγάλους αὐτοῖς χαρισάμενος οἰκῆσαι τὴν πόλιν πεποίηκεν. τότε δὴ τὸν ναὸν τῆς ἁγίας Εἰρήνης καὶ τῶν ἀποστόλων καὶ τοῦ ἁγίου Μωκίου καὶ τοῦ ἀρχαγγέλου ἐν 24 τῷ Ἀνάπλῳ ὁ φιλόχριστος βασιλεὺς ᾠκοδόμησεν, τοὺς δὲ τῶν Ἑλλήνων εἰδωλικοὺς ναοὺς καταλύεσθαι προσέταξε καὶ ἐκκλησίας οἰκοδομεῖσθαι. τότε κατεσκάφη ὁ ἐν Αἰγαῖς Ἀσκληπιοῦ ναὸς καὶ ὁ ἐν Ἀφάκοις τῆς Ἀφροδίτης καὶ πολλοὶ ἕτεροι. καὶ τὰς τούτων προσόδους ταῖς ἐκκλησίαις ἐδωρήσατο. τότε πολλὰ ἔθνη τῷ βαπτίσματι προσῆλθον τοῖς θαύμασι τοῖς γινομένοις ὑπὸ τῶν αἰχμαλώτων τῶν ἐπὶ Γαλιήνου τοῦ βασιλέως αἰχμαλωτισθέντων ἱερέων πρότερον ἐκ τῶν ἐπιδραμόντων τοῖς Ῥωμαίοις Γότθων καὶ Κελτῶν καὶ Γαλατῶν τῶν ἑσπερίων. καὶ νῦν δὲ ἐπὶ τοῦ νικητοῦ Κωνσταντίνου πλεῖστα τῶν ἐθνῶν ἐφωτίσθησαν τῷ Χριστῷ προσδραμόντα. Ἰνδοὶ οἱ ἐνδότεροι ἐπίστευσαν τῷ Χριστῷ, Μερωπίου φιλοσόφου Τύρου Αἰδέσιον καὶ Φρουμέντιον τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λαβόντος καὶ εἰσελθόντος ἐκεῖ ἱστορῆσαι τοὺς τόπους καὶ διδάξαντος αὐτοὺς τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. πρῶτον ἐπίσκοπον Φρουμέντιον χειροτονεῖ Ἀθανάσιος ἐν αὐτοῖς. ὁμοίως καὶ Ἴβηρες ἐπὶ αὐτοῦ ἐπίστευσαν τὰ ὑπὸ τῆς αἰχμαλώτου γυναικὸς Χριστιανῆς ὁρῶντες γινόμενα θαύματα καὶ τὴν ἐπιπεσοῦσαν ἀχλὺν τῷ βασιλεῖ αὐτῶν κυνηγοῦντι. ταῦτα Ῥουφῖνος ἱστορεῖ παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως τῶν Ἰβήρων Βακκουρίου ἀκηκοώς. ὁμοίως καὶ Ἀρμένιοι τελείως ἐπὶ αὐτοῦ ἐπίστευσαν, διὰ Τηριδάτου βασιλέως αὐτῶν καὶ Γρηγορίου ἐπισκόπου αὐτῶν τὴν σωτηρίαν δεξάμενοι. τότε καὶ Δωρόθεος, ἐπίσκοπος Τύρου, ὁ ἐπὶ Διοκλητιανοῦ πολλὰ κακοπαθήσας καὶ ἐξορίας καὶ βάσανα ὑπομείνας, ἤκμαζεν, πλεῖστα συγγράμματα καταλιπὼν Ῥωμαϊκὰ καὶ Ἑλληνικά, ὡς ἀμφοτέρων γλωσσῶν ἐμπειρότατος καὶ πολυΐστωρ δι' εὐφυΐαν γενόμενος. οὗτος ἀκριβῶς καὶ περὶ τῶν ἐπισκόπων τοῦ Βυζαντίου καὶ ἄλλων πολλῶν τόπων διεξῆλθεν. ὁ αὐτὸς ἐπανελθὼν ἐκ τῆς ἐξορίας καὶ ἐν τῇ συνόδῳ εὑρεθείς, καταλαβὼν τὴν ἰδίαν παροικίαν διήρκεσεν ἕως Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. καὶ ἐπειδήπερ οὐ προφανῶς ἀλλὰ κρυπτῶς διὰ τῶν ἀρχόντων ὁ μιαρὸς ἀνὴρ εἰς τοὺς Χριστιανοὺς παροίνει, πάλιν ὁ μακάριος Δωρόθεος κατέλαβε τὴν Ὀδυσσόπολιν, ἔνθα καὶ συσχεθεὶς ὑπὸ τῶν ἀρχόντων Ὀυλιανοῦ καὶ πολλοὺς ὑπομείνας αἰκισμοὺς ἐν βαθυτάτῳ γήρᾳ διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ὁμολογίαν ταῖς βασάνοις ἐναπέθανεν ρζʹ ἐτῶν ἤδη τυγχάνων. 25 Κόσμου ἔτη εωιζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τιζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. καʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. κγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. κεʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μακάριος ἔτη κʹ. ιαʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιθʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουδαῖοί τε καὶ Πέρσαι τὸν χριστιανισμὸν ὁρῶντες ἀκμάζοντα κατὰ τὴν Περσίδα διαβάλλουσι Σαβώρῃ, βασιλεῖ Περσῶν, Συμεῶνα, τὸν ἀρχιεπίσκοπον Κτησιφῶντος, καὶ τὸν Σελευκείας, ὡς φίλους τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων καὶ μηνυτὰς τῶν Περσικῶν πραγμάτων· ὥστε διωγμοῦ μεγάλου 10
ἐν Περσίδι κινηθέντος πλεῖστοι τῷ ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρίῳ κατεκοσμήθησαν, ἐν οἷς καὶ Οὐσθαξάδης, παιδαγωγὸς Σαβώρου, καὶ Συμεὼν ὁ ἀρχιεπίσκοπος καὶ πρὸς ἄλλοις πολλοῖς ἑκατὸν κληρικοὶ καὶ ἐπίσκοποι ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ ἐμαρτύρησαν καὶ πολλὰ πλήθη ἀναρίθμητα. ἐκ δὲ τῶν πολλῶν τοὺς ἐπισήμους ιηʹ χιλιάδας ἠρίθμησαν μαρτύρων βασάνοις φρικώδεσι καὶ ξέναις τῆς φύσεως τελειωθέντας ὑπὸ Σαβώρου τοῦ ἀθεωτάτου. τότε καὶ Ἀκεψιμᾶς ἐπίσκοπος καὶ Ἀειθαλᾶς πρεσβύτερος καὶ Τερβουλία, ἡ ἀδελφὴ Συμεὼν τοῦ ἀρχιεπισκόπου, σὺν ἑτέραις πλείσταις ἐμαρτύρησαν. Κωνσταντῖνος δέ, ὁ θειότατος βασιλεύς, Σαβώρῃ διὰ γραμμάτων παρῄνει φείσασθαι Χριστιανῶν αἰτῶν καὶ παύσασθαι τῆς τοσαύτης ὠμότητος· ἥ τις ἐπιστολὴ θαυμασίως συντέτακται καὶ θειότατα· ἀλλ' οὐκ ἔπεισεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἑλένην τὴν μακαρίαν μετὰ χρημάτων καὶ στρατευμάτων ἀπέστειλεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ὁ θεῖος Κωνσταντῖνος πρὸς τὸ ἀναζητῆσαι τὸν ζωοποιὸν τοῦ κυρίου σταυρόν. Μακάριος δέ, ὁ πατριάρχης Ἱεροσολύμων, συναντήσας τῇ βασιλίδι μετὰ τῆς δεούσης τιμῆς τὴν ζήτησιν τοῦ ποθουμένου ζωοποιοῦ ξύλου ἐποιεῖτο σὺν αὐτῇ μεθ' ἡσυχίας καὶ προσευχῶν σπουδαίων καὶ νηστείας. 26 τούτων δὲ γενομένων, ἐφάνη συντόμως θεόθεν ὁ τόπος τῷ αὐτῷ Μακαρίῳ δειχθείς, ἐν ᾧ ἵδρυτο τῆς ἀκαθάρτου δαίμονος Ἀφροδίτης ὁ ναὸς καὶ τὸ ἄγαλμα· ὃν τῇ βασιλικῇ αὐθεντίᾳ χρωμένη συντόμως καθεῖλεν ἡ θεόστεπτος Ἑλένη διὰ πλήθους τεχνιτῶν ἐκ βάθρων κατασκάψασα καὶ τὸν χοῦν ἀπορρίψασα, ὑπὸ Ἀδριανοῦ Αἰλίου πάλαι κτισθέντα πολυτελῶς. αὐτίκα δὲ τὸ ἅγιον μνῆμα καὶ ὁ τόπος τοῦ κρανίου ἀνεδείχθησαν, καὶ πρὸς ἀνατολὴν σύνεγγυς τούτων τρεῖς σταυροὶ κεχωσμένοι· ἐρευνήσαντες δὲ εὗρον καὶ τοὺς ἥλους. ἀμηχανούντων· δὲ πάντων, ποῖος ἄρα εἴη ὁ δεσποτικὸς σταυρός, καὶ σφόδρα τῆς μακαρίας Ἑλένης λυπουμένης, ὁ Μακάριος φερώνυμος ἐπίσκοπος διὰ πίστεως ἔλυσε τὸ ζητούμενον. ἀπεγνωσμένῃ γάρ τινι γυναικὶ τῶν ἐμφανῶν καὶ σχεδὸν τεθνηκυίᾳ προσαγαγὼν ἑκάτερον τῶν σταυρῶν τὸν δεσποτικὸν διέγνω. μόνον γὰρ ἤγγισε τῇ ἀσθενούσῃ ἡ σκιὰ αὐτοῦ, καὶ εὐθὺς ἡ ἄπνους καὶ ἀκίνητος θείᾳ δυνάμει παραχρῆμα ἀνεπήδησε δοξάζουσα τὸν θεὸν μεγάλῃ φωνῇ. ἡ δὲ πανευσεβὴς Ἑλένη μετὰ φόβου καὶ πολλῆς χαρᾶς ἀνελομένη τὸ ζωοποιὸν ξύλον μέρος μὲν αὐτοῦ σὺν τοῖς ἥλοις ἤγαγε πρὸς τὸν παῖδα, τὸ δὲ λοιπὸν εἰς ἀργυροῦν καταθεμένη γλωσσόκομον παρέδωκε τῷ ἐπισκόπῳ Μακαρίῳ εἰς μνημόσυνον ταῖς μετέπειτα γενεαῖς. τότε δὲ καὶ ἐκκλησίας ἐκέλευσε κτισθῆναι ἔν τε τῷ ἁγίῳ μνήματι καὶ ἐν τῷ κρανίῳ καὶ ἐπ' ὀνόματι τοῦ ἑαυτῆς υἱοῦ, ἔνθα εὑρέθη τὸ ζωοποιὸν ξύλον, καὶ ἐν Βηθλεὲμ καὶ ἐν τῷ ὄρει τῶν ἐλαιῶν· καὶ οὕτως ἐπανῆλθε πρὸς τὸν πανεύφημον Κωνσταντῖνον ὁ δὲ δεξάμενος αὐτὴν μετὰ χαρᾶς τὴν μὲν τοῦ ζωοποιοῦ ξύλου μοῖραν ἐν χρυσῇ θήκῃ παρέθετο, παραδοὺς τῷ ἐπισκόπῳ εἰς τήρησιν· τῶν δὲ ἥλων τοὺς μὲν εἰς τὴν ἑαυτοῦ περικεφαλαίαν ἐχάλκευσεν, τοὺς δὲ ἀνέμιξε τῷ σαλιβαρίῳ τοῦ ἵππου αὐτοῦ, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· "ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται τὸ ἐπὶ τὸν χαλινὸν τοῦ ἵππου ἅγιον τῷ κυρίῳ παντοκράτορι." ὁ δὲ αὐτὸς πανεύφημος Κωνσταντῖνος ἔγραψε τῷ φερωνύμῳ Μακαρίῳ ἐπισπεύδειν τὴν οἰκοδομήν, καὶ ἄρχοντα τοῦ ἔργου ἀπέστειλε μετὰ δαψιλείας χρημάτων, κελεύσας οὕτω κτισθῆναι τοὺς ἁγίους τόπους, ὡς μὴ εἶναι τοιαύτην καλλονὴν ἐν ὅλῃ τῇ οἰκου μένῃ, γράψας καὶ τοῖς ἡγεμόσι τῆς ἐπαρχίας συνδραμεῖν τοῖς ἔργοις σπουδαίως ἐκ τοῦ δημοσίου λόγου. ἦν δὲ ὁ βασιλεὺς φαιδρῶς ἑορτάζων καὶ εὐχαριστῶν τῷ θεῷ τῷ ποιήσαντι τοιαῦτα ἀγαθὰ ἐν τοῖς χρόνοις αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ φερώνυμος Μακάριος, ὁ πατριάρχης Ἱεροσολύμων, ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ, καὶ διεδέξατο τὸν θρόνον αὐτοῦ Μάξιμος, πρᾷος ἀνὴρ καὶ ἐπίσημος, πολλὰς βασάνους ὑποστὰς διὰ τὸν θεὸν ἐν τῷ διωγμῷ καὶ τὸν δεξιὸν ὀφθαλμὸν ἀπολέσας. Κατ' αὐτὸν τὸν καιρὸν καὶ ἡ μακαρία Ἑλένη ἐκοιμήθη ἐν κυρίῳ ἐτῶν πʹ πολλὰ 11
ἐντειλαμένη τῷ υἱῷ περὶ τῆς εἰς Χριστὸν εὐσεβείας. ἐτάφη δὲ ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὃν ἔκτισεν ὁ υἱὸς αὐτῆς Κωνσταντῖνος εἰς τὸ θάπτεσθαι τοὺς τελευτῶντας βασιλεῖς Χριστιανούς. πρώτη δὲ ἐτάφη ἐν αὐτῷ ἡ μακαρία Ἑλένη, μνήμαις φαιδραῖς καὶ παννυχίσι τιμηθεῖσα. αἱ δὲ ἐν Ἱεροσολύμοις ἱεραὶ παρθένοι, ἃς ἑστιῶσα δι' ἑαυτῆς, ὡς θεράπαινα, ταῖς τραπέζαις διηκόνει ἡ θεόφρων Ἑλένη, διὰ παντὸς θείαις μνήμαις αὐτὴν ἐμακάριζον. Εὐσεβίῳ δὲ τῷ Παμφίλου βίβλους ἱερὰς κατασκευάσαι ὁ βασιλεὺς προσέταξε λόγῳ τῶν ἐκκλησιῶν Κωνσταντινουπόλεως παρασχὼν αὐτῷ καὶ δημόσια χρήματα. Κόσμου ἔτη εωιηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τιή. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. κβʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. κδʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σίλβεστρος ἔτη κηʹ. κϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μακάριος ἔτη κ. ιβʹ Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. κʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκ. κγʹ Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος νικητὴς εὐσεβέστατος κατὰ Γερμανῶν καὶ Σαρματῶν καὶ Γότθων στρατεύσας νίκην ἤρατο κραταιὰν διὰ τῆς 28 τοῦ σταυροῦ δυνάμεως, καὶ τούτους ἐρημώσας εἰς ἐσχάτην αὐτοὺς κατήγαγε δουλείαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Δρεπάναν ἐπικτίσας εἰς τιμὴν Λουκιανοῦ τοῦ ἐκεῖσε μάρτυρος ὁμώνυμον τῇ μητρὶ αὐτοῦ Ἑλενόπολιν κέκληκεν. τῷ συμβόλῳ τῆς ἐκτεθείσης ἐν Νικαίᾳ ὑπὸ τῶν πατέρων πίστεως πᾶσαν ὀρθοδοξίαν Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου μαρτυρεῖ γράφων τοῖς ἑαυτοῦ πολίταις καὶ ἑρμηνεύων τὰ ῥήματα πρὸς τὴν διάνοιαν. Ἀθανάσιος δὲ ἐν τῇ πρὸς Ἄφρους ἐπιστολῇ μαρτυρεῖ τῷ Παμφίλου ὡς δεξαμένῳ τὴν φωνὴν τοῦ ὁμοουσίου. ὁ δὲ Θεοδώρητός φησιν ὅτι Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου σύμφρων τῶν Ἀρειανῶν ὑπῆρχεν, Εὐσεβίου τοῦ Νικομηδείας καὶ τῶν σὺν αὐτῷ, ὅθεν καὶ τῇ καθαιρέσει τοῦ θείου Εὐσταθίου Ἀντιοχείας συνέδραμεν, μεθ' ὧν καὶ τὸν βασιλέα πείσας δικαίως αὐτὸν καθαιρεῖσθαι ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ παρεσκεύασεν αὐτὸν ἐξορισθῆναι. κγʹ. κεʹ. κζʹ. ηʹ. ιγʹ. καʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐν Ἀντιοχείᾳ τὸ ὀκτάγωνον κυριακὸν ἤρξατο οἰκοδομεῖσθαι. κδʹ. κϛʹ. κηʹ. θʹ. ιδʹ. κβʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβὴς τὸν Δανοῦβιν περάσας γέφυραν ἐν αὐτῷ λιθίνην πεποίηκε καὶ τοὺς Σκύθας ὑπέταξεν. Ῥώμης ἐπίσκοπος λβʹ Μάρκος ἔτη βʹ. κεʹ. κζʹ. αʹ. ιʹ. ιεʹ. κγʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κτίζων Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβὴς τὴν Κωνσταντινούπολιν Ῥώμην νέαν χρηματίζειν ταύτην ἐθέσπισε καὶ σύγκλητον ἔχειν ἐκέλευσεν, στήσας καὶ πορφυροῦν κίονα καὶ ἐπάνω αὐτοῦ ἀνδριάντα ἑαυτοῦ ἀπὸ τοῦ τόπου, οὗ ἤρξατο οἰκοδομεῖν τὴν πόλιν, ἐπὶ τὸ δυτικὸν μέρος τῆς ἐπὶ Ῥώμην ἐξιούσης πύλης, κοσμήσας τὴν πόλιν καὶ κομίσας ἐν αὐτῇ ἀπὸ πάσης ἐπαρχίας καὶ πόλεως, εἴ τι ἔργον ἦν εὐκοσμίας καὶ ἀνδριάντων καὶ χαλκοῦ καὶ μαρμάρου. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. κϛʹ. κηʹ. βʹ. ιαʹ. ιϛʹ. αʹ. ιϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπέτεινε Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβὴς τὴν κατὰ τῶν εἰδώλων καὶ τῶν ναῶν αὐτῶν κατάλυσιν, καὶ κατὰ τόπους ἠφανίζοντο· καὶ αἱ πρόσοδοι αὐτῶν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ἀπεδίδοντο. 29 Κόσμου ἔτη εωκγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τκγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. κζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. κθʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰούλιος ἔτη ιεʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιβʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μακάριος ἔτη κʹ. ιζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐστάθιος ἔτη ιηʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ ἐν Νικομηδείᾳ βασιλικὴ πυρὶ θείῳ κατεφλέχθη. κηʹ. λʹ. βʹ. ιγʹ. ιηʹ. γʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μελλούσης τῆς ἑβδόμης ἰνδικτιῶνος ἐπιλαμβάνεσθαι, λιμὸς ἐγένετο ἐν τῇ ἀνατολῇ ἐπικρατήσας σφοδρότερον, ὥστε κώμας κατὰ τὸ αὐτὸ ἐν ὄχλῳ πολλῷ συναγομένας ἐπὶ τῆς χώρας Ἀντιοχέων καὶ τῆς Κύρου ἐπέρχεσθαι κατ' ἀλλήλων καὶ ἁρπάζειν μὲν ὡς ἐν νυκτὶ ταῖς ἐφόδοις, ἔσχατον δὲ ἐν ἡμέρᾳ ἐπεισιέναι εἰς τοὺς σιτοβολῶνας καὶ ἐν ταῖς 12
ἀποθήκαις καὶ πάντα πραιδεύοντας ἁρπάζειν καὶ ἀναχωρεῖν, γενέσθαι δὲ τὸν μόδιον τοῦ σίτου υʹ ἀργυρίων. ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος σιτομέτριον ταῖς ἐκκλησίαις κατὰ πόλιν ἐχαρίσατο εἰς διατροφὴν διηνεκῶς χήραις καὶ ξενοδοχείοις πένησί τε καὶ τοῖς κληρικοῖς. ἡ δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐκκλησία ἐλάμβανε σίτου μοδίους τρισμυρίους ἑξακισχιλίους. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει, σεισμοῦ λαβροτάτου γενομένου ἐν Κύπρῳ, Σαλαμίνα πόλις κατέπεσε καὶ ἱκανὴν πληθὺν διέφθειρεν. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐλάλιος ἔτη γʹ. κθʹ. λαʹ. γʹ. ιδʹ. ιθʹ. δ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Δαλμάτιος καῖσαρ ἀνηγορεύθη. Καλόκαιρος δὲ ἐν Κύπρῳ τῇ νήσῳ τυραννήσας οὐκ ἀντέσχε τῇ Ῥωμαίων προσβολῇ· καὶ ἡττηθεὶς ἅμα τοῖς αἰτίοις ἀνῃρέθη ἐν Ταρσῷ τῆς Κιλικίας καυθεὶς ζῶν ὑπὸ Δαλματίου καίσαρος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Ἄρειος ἐκ τῆς ἐξορίας ἀνακληθεὶς δι' ἐπιπλάστου δῆθεν μετανοίας καὶ εἰς Ἀλεξάνδρειαν πεμφθεὶς οὐκ ἐδέχθη ὑπὸ Ἀθανασίου. λʹ. λβʹ. δʹ. ιεʹ. κʹ. εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντίνου τοῦ εὐσεβεστάτου καὶ νικητοῦ ἤχθη τριακονταετηρὶς πάνυ φιλοτίμως. καὶ ἐφάνη ἀστὴρ 30 ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐν ἡμέρᾳ ἐν τῷ οὐρανῷ κατὰ τὸ ἀνατολικὸν μέρος καπνίζων σφόδρα ὡς ἀπὸ καμίνου, ἀπὸ ὥρας τρίτης ἕως ὥρας πέμπτης. ὁ δὲ Ἄρειος σὺν τῷ Νικομηδείας Εὐσεβίῳ καὶ τοῖς ὁμόφροσιν αὐτοῦ διανέστησαν μεθ' ὅρκων λιβέλλους ὀρθοδοξίας ἐπιδεδωκότες τῷ βασιλεῖ διψῶντι τὴν τῶν διῃρημένων ἕνωσιν· καὶ ἔπεισαν αὐτὸν ὅτι ὁμοφρονοῦσι τοῖς ἐν Νικαίᾳ πατράσιν, ψευδόμενοι. τούτοις παραπεισθεὶς ὁ βασιλεὺς ἠγανάκτησε κατὰ Ἀθανασίου, ἐφ' οἷς Ἄρειον καὶ Εὐζώϊον οὐκ ἐδέξατο τοὺς ὑπὸ Ἀλεξάνδρου καθαιρεθέντας, διακόνου ὄντος τότε Εὐζωΐου. εὑρὼν δὲ ἀφορμὴν ὁ Εὐσέβιος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἠγωνίζοντο κατὰ Ἀθανασίου ὡς προμάχου τῆς ὀρθῆς πίστεως. Κόσμου ἔτη εωκζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τκζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λβʹ. λαʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. λγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰούλιος ἔτη ιεʹ. εʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μάξιμος ἔτη ϛʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐλάλιος ἔτη γʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ βασιλέως τὴν κατὰ Ἀθανασίου γενομένην διὰ τὸ μὴ δέξασθαι Ἄρειον καὶ Εὐζώϊον μετὰ τὴν ἐπίπλαστον δῆθεν ἐπιστροφὴν οἱ περὶ τὸν Νικομηδείας Εὐσέβιον ἅμα τοῖς Μελιτιανοῖς ὄργανον κακίας εὑρόντες τὰ κατὰ Ἀθανασίου συνεσκεύαζον. καὶ πρῶτον μὲν τὴν χειροτονίαν αὐτοῦ διέβαλλον, καίπερ Ἀπολιναρίου τοῦ Σύρου μεγάλα περὶ τῆς Ἀθανασίου χειροτονίας μαρτυροῦντος· δεύτερον δὲ περὶ τῆς λινῆς ἐσθῆτος, ἣν οἱ ἐχθροὶ ἐπιθεῖναι τὸν ἅγιον ἐσυκοφάντουν· τρίτον περὶ Φιλουμένου, ᾧ χρυσίον πολὺ πέμψαι ἔλεγον ψευδόμενοι εἰς ἐπιβουλὴν τοῦ βασιλέως. μετακαλεσάμενος δὲ ὁ βασιλεὺς Ἀθανάσιον καὶ πάντα ψευδῆ εὑρὼν μετὰ γραμμάτων καὶ τιμῆς πολλῆς εἰς Ἀλεξάνδρειαν τοῦτον ἀπέστειλεν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ἡ κατὰ Ἰσχύραν ἐπιβουλὴ Ἀθανασίου ἐτυρεύθη ἐν τῷ Μαρεώτῃ. οὗτος ὁ Ἰσχύρας ἱερέα ἑαυτὸν σχηματίσας περιῄει ἱερουργῶν· ὅπερ μαθὼν Ἀθανάσιος τοῦτον ἐκώλυσε 31 τοῦ τολμήματος διὰ Μακαρίου πρεσβυτέρου. ὁ δὲ φυγὼν ἦλθε πρὸς 31 Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας, κατηγορῶν Ἀθανασίου ὡς ἱερὰ σκεύη τῷ καιρῷ τῆς μυσταγωγίας ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου κατεάξαντος καὶ ἱερὰς βίβλους διὰ Μακαρίου καύσαντος· Ἀρσενίου τε τὴν περιβόητον χεῖρα κατεψεύσαντο πρὸς μαγείας ταύτῃ κεχρῆσθαι τὸν ἅγιον οὕτως ἀναιδῶς διαβάλλοντες. γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς τὰς κατὰ Ἀθανασίου διαβολὰς Δαλματίῳ πρῶτον τῷ ἰδίῳ ἀνεψιῷ ἐπιτρέπει τὴν ζήτησιν εἰς Ἀντιόχειαν ὄντι. ὕστερον δὲ μεταφέρει τὴν δίκην εἰς Καισάρειαν, ἣν ὑπερθέμενος Ἀθανάσιος διὰ τὸν Παμφίλου Εὐσέβιον ἐν Τύρῳ κρίνεται ὑπὸ τῶν ἀντιδίκων τῆς ἀληθείας, Εὐσεβίου, φημί, τοῦ Νικομηδείας ἀπατήσαντος τὸν βασιλέα ἐπιθυμίᾳ δῆθεν τῶν οἰκοδομηθέντων ἁγίων τόπων καὶ τοῦ εὑρεθῆναι εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν αὐτῶν. ὃν καὶ μετὰ μεγάλης τιμῆς ἀπέλυσε κελεύσας λυθῆναι τὰς κατὰ Ἀθανασίου 13
διαβολάς, καὶ οὕτω σὺν Ἀθανασίῳ εἰς τὴν ἑορτὴν τῶν ἐγκαινίων γενέσθαι. συνελθόντων οὖν αὐτῶν ἐν Τύρῳ, εὑρέθη καὶ Μάξιμος ὁ Ἱεροσολύμων ἀγνοῶν τὰς κατὰ Ἀθανασίου συσκευάς. εἰσελθὼν δὲ Ἀθανάσιος εἰς τὸ συνέδριον τῶν κακοφρόνων ἀράχνης δίκην τὰς συκοφαντίας τῶν κατηγόρων διέσπασεν, ὥστε αὐτούς, ἐφ' οἷς ὤφθησαν ψευδόμενοι, μανέντας συγχεῖν ἅπαντα καὶ βοᾷν· "ἄρατε τὸν γοητείᾳ πάντας φιμώσαντα." Δαλμάτιος δὲ ὁ καῖσαρ καὶ ἀνεψιὸς τοῦ βασιλέως μετὰ στρατιωτικῆς χειρὸς μόλις Ἀθανάσιον περιέσωσεν ἀναιρεῖσθαι ὑπ' αὐτῶν μέλλοντα. τότε καὶ Ἀρσένιος κατὰ θεοῦ πρόνοιαν ἐν Τύρῳ παρεγένετο, καὶ τοῦ κατ' αὐτὸν πλάσματος διελεγχθέντος, ἐπὶ τὴν κατὰ Ἰσχύραν συκοφαντίαν οἱ ἐχθροὶ ἐτρέποντο. Ἀθανάσιος δὲ διὰ τὰς ἀφορήτους κατ' αὐτοῦ ἐπιβουλὰς ὑπεχώρησε τῆς Τύρου. πρᾶξιν δὲ κατὰ μονομέρειαν συστησάμενοι οἱ Ἀρειανόφρονες καθαιροῦσιν ἀπόντα τὸν Ἀθανάσιον, ἀρείῳ δὲ καὶ Εὐζωΐῳ συγκοινωνήσαντες εἰς Ἀλεξάνδρειαν τούτους ἐξέπεμψαν· καὶ οὕτως ἀνῆλθον ᾑμαγμέναις χερσὶν εἰς τὰ ἐγκαίνια. πάντων δὲ τῶν κακῶν ἦν ἀρχηγὸς ὁ Νικομηδείας Εὐσέβιος. λόγος δὲ ἀληθὴς κρατεῖ, ὅτι ὁ μέγας Ἀθανάσιος φυγὼν ἐκ Τύρου ἀνῆλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ποιήσας εὐχὰς καὶ τῷ ἁγίῳ χρίσας μύρῳ καὶ ἁγιάσας τοὺς εὐκτηρίους οἴκους πρὸ τῆς τῶν δυσσε βῶν παρουσίας οὗτος κατέλαβε τὸν βασιλέα καὶ πάντα καθ' ἑαυτὸν ἐξηγήσατο. ὁ δὲ πανεύφημος Κωνσταντῖνος θαυμάσας τὴν τῶν ἀντιδίκων αὐτοῦ πονηρίαν, τιμῆς μεγίστης ἀξιώσας αὐτὸν μετὰ γραμμάτων ἀπέλυσεν εἰς Ἀλεξάνδρειαν. μετὰ δὲ τὴν ἐκ τῶν ἐγκαινίων ἐπάνοδον ὁ πάσης εὐσεβείας ἀλλότριος Νικομηδείας Εὐσέβιος καὶ Θεόγνις καὶ Οὐρσάκιος καὶ Πατρόφιλος καταλαβόντες τὸ Βυζάντιον καὶ τὰς πρώτας κατὰ Ἀθανασίου διαβολὰς σιωπήσαντες μάρτυρας ψευδεῖς προεβάλοντο τέσσαρας ἐπισκόπων χειροτονίας ἔχοντας, οἵ τινες μεθ' ὅρκου εἰπεῖν ἐτόλμησαν, ὅτι ἤκουσαν Ἀθανασίου ἀπειλοῦντος κωλύειν τὴν σιτοπομπίαν τὴν ἐρχομένην ἐξ Αἰγύπτου εἰς τὸ Βυζάντιον. ὅθεν καὶ κινήσαντες εἰς ὀργὴν τὸν φιλόχριστον βασιλέα παρεσκεύασαν ἐξορίσαι τὸν μέγαν Ἀθανάσιον εἰς Τρίβεριν τῆς Γαλλίας. Ἀθανασίου δὲ ἐξορισθέντος, Ἄρειος πάλιν ἐτάραττε τὴν Αἴγυπτον. γνοὺς δὲ ὁ βασιλεύς, μεταπεμψάμενος αὐτὸν ἠρώτα, εἰ τοῖς ἐν Νικαίᾳ δόγμασι συντίθεται περὶ τοῦ ὁμοουσίου· τοῦ δὲ μεθ' ὅρκου εἰπόντος συντίθεσθαι, δόλον τε καὶ νῦν, ὡς ἀεί, ἐργασαμένου· (δύο γὰρ χάρτας συντέθεικεν, ἕνα μὲν ὑπὲρ τοῦ ὁμοουσίου, θάτερον δὲ κατ' αὐτοῦ· ὃν καὶ δι' ἑαυτοῦ ἔγραψεν, τὸν πρῶτον δι' ἑτέρου γράψας·) πείθει τοίνυν τὸν βασιλέα ὀμόσας οὕτω πιστεύειν κελεῦσαι δεχθῆναι αὐτοῦ· ἐν τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ. ὅπερ μαθὼν ὁ θεῖος Ἀλέξανδρος τῷ θεῷ προσέκλαυσεν εἰς τὴν καλουμένην Εἰρήνην ἐκκλησίαν· καὶ λόγου θᾶττον ἡ θεία δίκη μετῆλθε τὸν Ἄρειον ἐν τόποις ἀξίοις τῶν τῆς γλώσσης ἀμαρευμάτων ἐκκόψασα τοῦ ζῇν ἐν τῷ νῦν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, τῶν σπλάγχνων αὐτῷ κατενεχθέντων ἐν ἀφόδοις, καθ' ἣν ὥραν ἔμελλε τῶν ἱερῶν ἀναξίως ἐπιβαίνειν περιβόλων. ταῦτα τῷ τριακοστῷ πρώτῳ ἔτει γέγονε τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, τοῦ θείου Ἀλεξάνδρου ἐπισκοποῦντος τὴν Κωνσταντινούπολιν, καὶ οὐχ ὥς φησιν Εὐσέβιος μόνος, ὅτι ὁ Νικομηδείας Εὐσέβιος, ὅτε εἰς τὰ ἐγκαίνια τὰ κατὰ Ἀθανασίου ἐσκεύαζεν, τὸν Κωνσταντινουπόλεως θρόνον ἐπεῖχεν. τοῦτο γὰρ καὶ ἐκ τῆς τῶν χρόνων ὁμάδος δείκνυται ψεῦδος, ἐπείπερ Κωνσταντῖνος τὰ ὅλα ἔτη λβʹ ἐβασίλευσεν. ὃς μετὰ τὴν πρώτην δεκαετηρίδα, τῷ δεκάτῳ τρίτῳ αὐτοῦ ἔτει, καταλαβὼν τὸ Βυζάντιον Μητροφάνην τὸν πρὸ Ἀλεξάνδρου εὗρεν ἐπισκοποῦντα, εἶτα Ἀλέξανδρος ἔτη τρία καὶ εἴκοσιν ἐπισκόπησεν· ὡς εἶναι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς βασι λείας τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἕως κοιμήσεως Ἀλεξάνδρου ἔτη λζʹ, ἅπερ Κωνσταντῖνος οὐκ ἔφθασεν· καὶ οὕτω μὲν ἐκ τῆς χρονικῆς ὁμάδος δείκνυται μὴ ἄρξαι τὸν Εὐσέβιον ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως. δείκνυται δὲ καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων ἀνωτέρω περὶ Ἀρείου καὶ Ἀθανασίου. ἥ τε γὰρ Ἀθανασίου 14
ἐξορίακαὶ ἡ Ἀρείου κατάλυσις μετὰ τὸ τριακοστὸν ἔτος Κωνσταντίνου γέγονε καὶ μετὰ τὰ ἐγκαίνια Ἱεροσολύμων· ὁ δὲ μέγας Ἀλέξανδρος ἔτι περιῆν. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κεʹ Εὐφρόνιος ἔτη ηʹ. λβʹ. λδʹ. ϛʹ. ιζʹ. βʹ. ζʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Εὐστάθιος, πρεσβύτερος Κωνσταντινουπόλεως, ἀποστολικὸν βίον ἐπανῃρημένος καὶ εἰς ἄκρον ἀρετῆς ἐληλακώς, διαπρέπων ἐγνωρίζετο, καὶ Ζηνόβιος ἀρχιτέκτων, ὁ τὸ Μαρτύριον ἐν Ἱεροσολύμοις οἰκοδομήσας τῇ Κωνσταντίνου ἐπιταγῇ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει πολλοὶ τῶν ἐν Πέρσαις Ἀσσυρίων ἐν Μεσοποταμίᾳ ὑπὸ Σαρακηνῶν ἐπιπράσκοντο, Πέρσαι δὲ ἐδήλωσαν πόλεμον πρὸς Ῥωμαίους· καὶ ἐπιβὰς Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβὴς τῇ Νικομηδέων πόλει κατὰ Περσῶν παραταξάμενος, ἀσθενήσας ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ, ὥς τινές φασιν Ἀρειανόφρονες τότε καταξιωθεὶς τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ὑπὸ Εὐσεβίου τοῦ Νικομηδείας μετατεθέντος ἐν Κωνσταντινουπόλει· ὅπερ ψευδές ἐστιν, ὡς ἀποδέδεικται· ἐν γὰρ Ῥώμῃ ὑπὸ Σιλβέστρου ἐβαπτίσθη, ὡς προαπεδείξαμεν. ἔζησε δὲ τὰ ὅλα τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἔτη ξεʹ, βασιλεύσας ἔτη λαʹ καὶ μῆνας ιʹ. γράψας δὲ διαθήκας τοῖς τρισὶν υἱοῖς αὐτοῦ τὴν βασιλείαν κατέλιπεν, Κωνσταντίνῳ, Κώνστᾳ καὶ Κωνσταντίῳ, εὐσεβῶς καὶ πρᾴως τῇ ἀρχῇ χρησάμενος, πρῶτος βασιλεὺς Χριστιανῶν θεοῦ προνοίᾳ χρηματίσας πολλῶν βαρβάρων ἐκράτησεν ἀπὸ Βρεττανίας ἕως Περσικῆς καὶ τῶν ὁμοφύλων τυράννων, τῷ σημείῳ τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ τοὺς ἐχθροὺς ὀλέσκων. τὰς δὲ διαθήκας αὐτοῦ Ἀρειανῷ τινι πρεσβυτέρῳ ὑπὸ Κωνσταντίας, τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ, κακοφρόνως παρεισαχθέντι παρέθετο, ἐντειλάμενος μηδενὶ ταύτας παρασχεῖν πλὴν Κωνσταντίῳ, τῷ τῆς ἑῴας βασιλεῖ· ἐκέλευσε δὲ Ἀθανάσιον τῆς ἐξορίας ἐπανελθεῖν. Κωνστάντιος δὲ καταλαβὼν ἐκ τῆς ἑῴας τὸ τοῦ πατρὸς σῶμα ἐν τοῖς ἀποστόλοις κατέθετο. 34 ὁ δὲ ἀνόσιος Ἀρειανὸς πρεσβύτερος ἐπιδοὺς Κωνσταντίῳ τὰς διαθήκας πολλῆς ἔτυχε παρρησίας ἐν τοῖς βασιλείοις καὶ αὐτὴν τὴν βασιλίδα ἀρειανίζειν ἔπεισε συνεργὸν ἔχων Εὐσέβιον, τὸν τῶν εὐνούχων πρῶτον, καὶ Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας καὶ τοὺς ὁμόφρονας αὐτῶν Ἀρειανούς. Κόσμου ἔτη εωκθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τκθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνστάντιος ἔτη κδʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. λεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰούλιος ἔτη ιεʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. ιηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μάξιμος ἔτη ϛʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. ηʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐφρόνιος ἔτη ηʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου καὶ ἁγίου ἀναπαυσαμένου, οἱ τρεῖς υἱοὶ ἐκράτησαν τῶν Ῥωμαίων, τῆς μὲν ἑῴας Κωνστάντιος, τῶν δὲ Γαλλιῶν Κώνστας, καὶ Κωνσταντῖνος τῆς Ἰταλίας. Κωνστάντιος δὲ Ἀθανάσιον ἐκ τῆς ἐξορίας ἀνακαλεσάμενος μετὰ γραμμάτων συστατικῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἀπέλυσεν· ὃν μετὰ πολλῆς χαρᾶς ἀπεδέξαντο οἱ Ἀλεξανδρεῖς, καὶ μάλιστα ὁ κλῆρος. Εὐσέβιος δὲ ὁ τοῦ Παμφίλου ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ κατὰ Μαρκέλλου καὶ ἐν τῷ τρίτῳ σφόδρα κατηγορεῖ τῶν τολμώντων κτίσμα λέγειν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ· οὗ καὶ τὰς χρήσεις φέρων ὁ Σωκράτης ὑπεραπολογεῖται Εὐσεβίου σπουδάζων δεῖξαι, ὅτι οὐκ ἦν Ἀρειανόφρων. ἡ δὲ ἀλήθεια δείκνυσιν αὐτὸν ἀστατοῦντα τὸν λογισμὸν καὶ ἄλλοτε ἄλλως κατὰ τοὺς καιροὺς φερόμενον. εὐθὺς δὲ μετὰ τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον ἀπέθανεν Ἀκάκιον μαθητὴν καὶ διάδοχον τοῦ θρόνου Καισαρείας ἐάσας, ἐλλόγιμον μὲν ἄνδρα, τὸν καὶ τὰ σύμμικτα συγγραψάμενον, τοῖς δὲ Ἀρειανοῖς λίαν συγκείμενον, δηλονότι τῇ πρὸς τὸν διδάσκαλον ὁμοφροσύνῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Σαβώρης, ὁ Περσῶν βασιλεύς, ἐπῆλθε τῇ Μεσοποταμίᾳ πορθήσων Νισίβιν, καὶ παρεκάθισεν αὐτὴν ἡμέρας ξγʹ, 35 καὶ μὴ κατισχύσας λαβεῖν αὐτὴν ἀνεχώρησεν. Ἰάκωβος δέ, Νισιβηνῶν ἐπίσκοπος, ἐν τῷ τῆς θεοσεβείας ἤθει διαμένων εὐχαῖς τὰ κατὰ γνώμην ῥᾳδίως ἐξήνυσεν· ὅστις καί, τῶν Περσῶν τὴν Νισίβιν ἐλπιζόντων καταστρέψασθαι, διημαρτηκέναι τῆς ἐλπίδος πεποίηκεν. αὐτίκα γὰρ τῆς μὲν πόλεως ὑπεχώρουν τῷ τῆς εὐχῆς πνεύματι διωκόμενοι, εἰς δὲ τὴν 15
ἑαυτῶν χώραν ἐλθόντες λιμοῦ τε καὶ λοιμοῦ ὑπεδέξαντο μισθὸν τῆς ἀσεβείας, ἧσπερ ἔδρων, ἀντιλαμβάνοντες. Δαλμάτιος δὲ ὁ καῖσαρ εὐθὺς μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀνῃρέθη, οὐ κελεύσαντος Κωνσταντίου τὴν σφαγήν, ἀλλὰ μὴ κωλύσαντος. βʹ. λϛʹ. ηʹ. ιθʹ. δʹ. θʹ. γʹ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει τοῦ νέου Δαλματίου ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀναιρεθέντος, ἤμελλεν συναναιρεῖσθαι καὶ Γάλλος καὶ Ἰουλιανός, οἱ Κωνσταντίου, τοῦ ἀδελφοῦ Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου, παῖδες. ἀλλὰ τὸν μὲν Γάλλον νόσος, Ἰουλιανὸν δὲ ἡ νηπιότης διέσωσεν· ὀκταετὴς γὰρ ἦν. Κωνστάντιος δὲ πρότερον δεχόμενος τὸ ὁμοούσιον ὕστερον μετέθετο κουφότητι γνώμης καὶ ἀπάτῃ τοῦ Ἀρειανοῦ πρεσβυτέρου καὶ Εὐσεβίου, τοῦ τῶν εὐνούχων πρωτεύοντος, καὶ τοῦ Νικομηδείας Εὐσεβίου καὶ τῶν περὶ αὐτούς. Κόσμου ἔτη εωλαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τλαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνστάντιος ἔτη κδʹ. γʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. λζʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰούλιος ἔτη ιεʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. κʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μάξιμος ἔτη ϛʹ. εʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. ιʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐφρόνιος ἔτη ηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐπελθὼν τοῖς Κώνσταντος, τοῦ ἰδίου ἀδελφοῦ, μέρεσι καὶ συμβαλὼν πόλεμον ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀνῃρέθη. καὶ ἐκράτησε Κώνστας μόνος πάσης τῆς ἑσπερίου γῆς. Κωνστάντιος δὲ τῆς ἑῴας βασιλεύων Γάλλον καὶ Ἰουλιανὸν παιδευθῆναι παρέδωκεν ἐν χωρίῳ Δεμακέλλῃ 36 καλουμένῳ, πλησίον Καισαρείας Καππαδοκίας ὄντι. οὗτοι οἱ δύο ἀδελφοὶ ἀναγνῶσται γεγόνασι καὶ ἐκκλησίαν κτίσαι τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Μάμαντι προεθυμήθησαν. ἐν ᾧ δὲ μέρει κτίζειν Ἰουλιανὸς ἔλαχεν, τοῦτο ἡ γῆ οὐκ ἐδέχετο. ἀποκειράμενος δὲ τὰς τρίχας μοναχικὴν ἄσκησιν ὑπεκρίνατο. Κωνστάντιος καὶ Κώνστας ἐνομοθέτησαν Ἰουδαῖον μὴ ὠνεῖσθαι δοῦλον, ἐπεὶ ἀφαιρεῖσθαι αὐτὸν εἰς τὸν δημόσιον λόγον· εἰ δὲ καὶ περιτεμεῖν τολμήσοι δοῦλον, ξίφει τιμωρεῖσθαι καὶ δημεύεσθαι. δʹ. ληʹ ιʹ. καʹ. ϛʹ. ιαʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνστάντιος Ἄμιδαν οἰκοδομεῖ τειχίσας γενναίως. κτίζει καὶ Κωνσταντίαν, τὴν πρώην Ἀντωνίου πόλιν λεγομένην, ἐπονομάσας αὐτὴν ἑαυτῷ, διεστῶσαν Ἀμίδης σταδίους ψʹ κατὰ μεσημβρίαν. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη ιεʹ. εʹ. λθʹ. ιαʹ. κβʹ. αʹ. ιβʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει συνόδου γενομένης ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐπισκόπων ρϟʹ, ὧν ἡγεῖτο Εὐσέβιος ὁ Νικομηδείας, προχειρίζονται Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπον Εὐσέβιον τὸν Ἐμέσης. οὗ μὴ δεχθέντος, καίπερ Σαβελλιανοῦ ὄντος, Γρηγόριον τὸν Ἀρειανὸν σὺν πολλῷ στρατῷ καὶ στρατηγῷ τινι Συριανῷ ἐκπέμπουσιν ἐκδιῶξαι Ἀθανάσιον τοῦ θρόνου Ἀλεξανδρείας, ἢ καὶ ἀνελεῖν. τότε Ἀθανάσιος θεόθεν σοφῶς βουλευσάμενος, μετὰ τῶν ψαλλόντων τῆς ἐκκλησίας ἐξελθὼν τὸν ἐπηρτημένον διέφυγε θάνατον. Εὐσέβιον δὲ τὸν μὴ δεχθέντα ὑπὸ τῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ......... τὴν πίστιν μεταποιοῦσιν οἱ αὐτοί, Ἄρειον μὲν φανερῶς δεχόμενοι καὶ μετὰ θάνατον· καὶ ἔκθεσιν πίστεως δευτέραν γράψαντες τὸ ὁμοούσιον παρεσιώπησαν. τότε τὰ ἐγκαίνια τῆς ἐκκλησίας Ἀντιοχείας, ἧς ἔκτισε Κωνσταντῖνος ὁ μέγας, ἐποίησαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἀντιόχεια ὑπὸ σεισμῶν μεγάλων ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἐκινδύνευσεν. ἦν δὲ ἡ ἐγκαινισθεῖσα ἐκκλησία σφαιροειδὴς ἓξ ἔτεσι κτισθεῖσα, ὑπὸ μὲν Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου θεμελιωθεῖσα, ὑπὸ Κωνσταντίου δὲ πληρωθεῖσα καὶ ἐγκαινισθεῖσα. 37 Κόσμου ἔτη εωλδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τλδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνστάντιος ἔτη κδʹ. ϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. μʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰούλιος ἔτη ιεʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. κγʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη ιεʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. ιγʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κεʹ Εὐφρόνιος ἔτη ηʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνστάντιος Ἀσσυρίους νικήσας ἐθριάμβευσεν. Σαβώρης δέ, ὁ τῶν Περσῶν 16
βασιλεύς, πρὸς τοῖς αὐτοῦ κακοῖς καὶ τοὺς ὑπὸ χεῖρα Χριστιανοὺς ἐδίωκεν. Κώνστας δὲ ἐν τῇ δύσει Φράγγους ἐπόρθησεν. σεισμοῦ δὲ γενομένου μεγάλου ἐν Κύπρῳ, Σαλαμίνης τῆς πόλεως τὰ πλεῖστα διαπέπτωκεν. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ὁ ὁμολογητὴς ἔτη γʹ. ζʹ. μαʹ. ιγʹ. αʹ. γʹ. ιδʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμοῦ μεγάλου γενομένου, Νεοκαισάρεια Πόντου κατεπτώθη πλὴν τῆς ἐκκλησίας καὶ τοῦ ἐπισκοπείου καὶ τῶν ἐκεῖ εὑρεθέντων εὐλαβῶν ἀνδρῶν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι συνέβαλον πόλεμον μετὰ Περσῶν καὶ πολλοὺς αὐτῶν ἀνεῖλον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Παῦλος ὁ ὁμολογητὴς χειροτονεῖται ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κϛʹ Φλάκιτος ἔτη ιβʹ. ηʹ. μβʹ. ιδʹ. βʹ. δʹ. ιεʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμοῦ γενομένου μεγάλου, Ῥόδος ἡ νῆσος κατέπεσεν. οἱ δὲ Ἀλεξανδρεῖς. Γρηγόριον τὸν λῃστρικῶς ἐπιβάντα Ἀθανασίῳ καὶ τὸν θρόνον κατασχόντα τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπὶ ἓξ ἔτεσιν ἀνεῖλον. καὶ χειροτονεῖται Γεώργιος Ἀρειανὸς ὑπὸ Ἀρειανῶν, τέρας τι Καππαδόκιον. θ. μγʹ. ιεʹ. γʹ. εʹ. ιϛʹ βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Δυρράχη τῆς Δαλματίας ὑπὸ σεισμοῦ διεφθάρη· καὶ Ῥώμη ἡμέρας τρεῖς ἐκινδύνευσε σειομένη· τῆς δὲ Καμπανίας ιβʹ πόλεις διεφθάρησαν. Παῦλον δέ, τὸν ἐπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως, ἐλθὼν Κωνστάντιος εἰς τὸ Βυζάντιον τοῦ θρόνου ἀπήλασε καὶ τὸν 38 ἀσεβέστατον Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας ἀντεισήγαγε λῃστρικῶς καὶ ἀθέσμως, τὸ τῶν κακῶν καταγώγιον. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λιβέριος ἔτη ϛʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Εὐσέβιος ὁ Νικομηδείας ἔτη ιβʹ. ιʹ. μδʹ. αʹ. αʹ. ϛʹ. ιζʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνστάντιος τὸν ἐν Σελευκείᾳ τῆς Συρίας λιμένα πεποίηκεν ὄρος ἐπὶ πολὺ διατεμών, καὶ τὴν πόλιν ἀνῳκοδόμησεν. καὶ πόλιν ἔκτισεν ἐν τῇ Φοινίκῃ, ἣν Κωνσταντίαν κέκληκεν, τὸ πρότερον καλουμένην Ἀντάραδον. Σαβώρης δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, ἐπελθὼν τῇ Μεσοποταμίᾳ Νισίβιν παρεκάθισεν ἡμέρας οηʹ καὶ πάλιν αἰσχυνθεὶς ἀνεχώρησεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἔκλειψις ἡλίου ἐγένετο, ὥστε καὶ ἀστέρας φανῆναι ἐν τῷ οὐρανῷ ἐν ὥρᾳ τρίτῃ τῆς ἡμέρας μηνὶ Δαισίῳ ϛʹ. Ἀθανάσιος δὲ καὶ Παῦλος, καὶ ὅσοι ὑπὲρ τοῦ ὀρθοῦ λόγου ἐξεβλήθησαν, ἐν Ῥώμῃ πρὸς Ἰούλιον κατέφυγον, καὶ τὰ καθ' ἑαυτὸν ἕκαστος Ἰούλιον ἐδίδαξεν· ὧν ἕκαστον τῇ ἰδίᾳ ἐκκλησίᾳ μετὰ γραμμάτων ἀπεκατέστησεν. Κόσμου ἔτη εωλθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τλθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνστάντιος ἔτη κδʹ. ιαʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. μεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λιβέριος ἔτη ϛʹ βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐσέβιος ἔτη ιβʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη ιεʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. ιηʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κϛʹ Φλάκιτος ἔτη ιβʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀθανάσιος καὶ Παῦλος καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς τοῖς γράμμασιν Ἰουλίου, τοῦ πάπα Ῥώμης, θαρρήσαντες τοὺς ἰδίους θρόνους κατέλαβον. ὁ δὲ Κωνστάντιος ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγων, μαθών, ὅτι Παύλῳ καὶ Ἀθανασίῳ διὰ γραμμάτων ὁ Ἰούλιος τοὺς ἰδίους ἀπέδωκε θρόνους, καὶ ὀργισθεὶς κελεύει αὐτοὺς ἀπελασθῆναι τῶν ἰδίων θρόνων. 39 Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ ἥλιος πάλιν αὐχμηρότερος γέγονεν ἐν ὥρᾳ δευτέρᾳ τῆς κυριακῆς ἡμέρας. ιβʹ. μϛʹ. γʹ. γʹ. ηʹ. ιθʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμοῦ γενομένου μεγάλου ἐν Βηρυτῷ τῆς Φοινίκης, τὸ πλεῖστον τῆς πόλεως πέπτωκεν· ὥστε πλῆθος τῶν ἐθνικῶν εἰσεληλυθέναι εἰς τὴν ἐκκλησίαν ὁμοίως ἡμῖν χριστιανίζειν ἐπαγγελλόμενοι. ἐντεῦθεν νεωτερίσαντές τινες τοὺς τύπους τῆς ἐκκλησίας ὥσπερ ἀποσυλήσαντες ἐξῄεσαν, καὶ τόπον εὐχῆς ἐπονομάσαντες τὸ πλῆθος ἐν αὐτῷ ὑπεδέξαντο, ἅπαντα τὰ τῆς ἐκκλησίας μιμούμενοι, παραπλήσιον γεγονότες πρὸς ἡμᾶς, ὡς ἡ τῶν Σαμαρειτῶν πρὸς Ἰουδαίους αἵρεσις, ἐθνικῶς ζῶντες. ιγʹ. μζʹ. δʹ. δʹ. θʹ. κʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σαβώρης πάλιν, ὁ βασιλεὺς Περσῶν, τὴν Νισίβιν παρακαθεσθεὶς ἱκανῶς αὐτῇ διηνόχλει, ὡς καὶ ἐλεφάντων πλῆθος ἀγαγεῖν ἐπιτηδείων πρὸς συμμαχίαν καὶ βασιλεῖς μισθωτοὺς μάγγανά τε παντοῖα, οἷς, εἰ μὴ βούλοιντο ἐκχωρήσειν, τὴν πόλιν ἐξαφανίζειν ἐκ 17
βάθρων ἠπείλουν. τῶν δὲ Νισιβηνῶν ἀντεχόντων πρὸς τὴν παράδοσιν, τότε λοιπὸν ἐξυδατῶσαι ταύτην τῷ πρὸς αὐτῇ ποταμῷ διεγνώκει. οἱ δὲ ἄνδρες ταῖς εὐχαῖς ἐνίκων τοὺς πολεμίους εὐμενῆ τὸν θεὸν ἔχοντες. τῶν γὰρ ὑδάτων μελλόντων τὴν θέσιν τῶν τειχῶν ἐξομαλίζειν πρὸς τὴν πτῶσιν, μέρος μέν τι τοῦ τείχους ἐπεπόνθει, καὶ τοῦτο κατὰ θεοῦ συγχώρησιν, ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς δηλωθήσεται. εὐθέως γὰρ γίνεται τήν τε πόλιν φυλαχθῆναι, καὶ τοὺς πολεμίους τοῖς ὕδασι νήχεσθαι καὶ πολλοὺς ὑπὸ τοῦ ὕδατος διεφθάρθαι. οἱ δὲ καὶ τοῦτο πεπονθότες ἠπείλουν διὰ τοῦ καταπεσόντος τείχους εἰσελθεῖν παραστήσαντες τοὺς ἐλέφαντας ἐνόπλους καὶ τὸν ὄχλον εὐτρεπίσαντες προσέχειν ἐμβριθέστερον τῷ πολέμῳ μαγγάνοις τε παντοίοις. οἱ δὲ τὴν πόλιν φρουροῦντες στρατιῶται ἐντεῦθεν τὴν νίκην θεοῦ προνοίᾳ ἐσχήκασι τόν τε τόπον ἐπλήρουν παντοίοις ὅπλοις, ὀνάγροις δὲ τοὺς πλείους ἐλέφαντας ἀπέκτειναν· ἕτεροι δὲ ἐν τοῖς κατατέλμασι τῶν τάφρων ἐνέπεσον· ἄλλοι δὲ κρουσθέντες ἀπεστράφησαν εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ ὑπὲρ μυρίους αὐτῶν ὁπλῖται ἀπέθανον. 40 τοῖς δὲ λοιποῖς σκηπτὸς οὐρανόθεν ἔπεσεν, καὶ νεφελῶν γνοφωδῶν καὶ ὑετῶν λάβρων καὶ βροντῶν φωναὶ ἅπαντας ἐξέπληττον, ὡς τοὺς πλείους τῷ φόβῳ διαφθαρῆναι. πάντοθεν δὲ ὁ νέος Φαραὼ Σαβώρης στενούμενος ἡττᾶτο τοῖς τοῦ φόβου κύμασιν· ὃς ἀτενίσας τοῖς ὀφθαλμοῖς πρὸς τῷ καταπεσόντι τοῦ τείχους ὁρᾷ ἄγγελον ἐπὶ τὸ ἄκρον ἑστῶτα, λαμπρῶς ἐστολισμένον καὶ παρὰ χεῖρα τὸν βασιλέα Κωνστάντιον κρατοῦντα· ὃς εὐθέως ταραχθεὶς τοῖς μάγοις θάνατον ἠπείλει. μαθόντες δὲ τὴν αἰτίαν διεγνώκεισαν τοῦ φανέντος τὴν δύναμιν ἑρμηνεύειν τῷ βασιλεῖ, ὡς μείζων, ἢ κατ' αὐτούς. [δι' ἧς] ἐντεῦθεν ἐπιγνοὺς τοῦ κινδύνου τὴν αἰτίαν καὶ ἔμφοβος γεγονὼς ἐκέλευσε τά τε μάγγανα καῆναι, καὶ ὅσα πρὸς τὴν τοῦ πολέμου παρασκευὴν εὐτρέπισε διαλυθῆναι. αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς ἰδίοις φυγῇ ἐδίωκε τὴν πατρίδα, πρότερον λοιμικῇ νόσῳ διαφθαρέντες. ιδʹ. μηʹ. εʹ. εʹ. ιʹ. καʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνστάντιος ὁ Αὔγουστος μόνος βασιλεύων Γάλλον, ἀνεψιὸν ἴδιον, κοινωνὸν τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας καίσαρα ἀναγορεύσας, μετονομάσας αὐτὸν Κωνστάντιον ἐν τῇ ἀνατολῇ ἀπέστειλε κατὰ τὴν Ἀντιόχειαν, τῶν Περσῶν ἔτι ἐπικειμένων. ιεʹ. μθʹ. ϛʹ. ϛʹ. ιαʹ. κβʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει οἱ κατὰ Παλαιστίνην Ἰουδαῖοι ἀντῇραν· καὶ πολλοὺς τῶν ἀλλοεθνῶν, Ἑλλήνων τε καὶ Σαμαρειτῶν, ἀνεῖλον· καὶ αὐτοὶ δὲ παγγενεὶ ὑπὸ τοῦ στρατοῦ Ῥωμαίων ἀνῃρέθησαν, καὶ ἡ πόλις αὐτῶν Διοκαισάρεια ἠφανίσθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κωνστάντιος Λιβερίῳ γράψαντι πρὸς αὐτὸν ὑπὲρ τοῦ ὁμοουσίου καὶ τοῦ ἱεροῦ Ἀθανασίου θυμωθεὶς καὶ ἀποστείλας ἐξώρισε τοῦτον κατὰ τὴν Βέροιαν τῆς Θρᾴκης, Εὐσεβίου, τοῦ πρώτου τῶν εὐνούχων, τοῦτο παρασκευάσαντος τοῦ Ἀρειανόφρονος· Φίλικα δὲ ἀντ' αὐτοῦ ἐχειροτόνησαν, ὃς διάκονος μὲν τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας ἦν, τὴν δὲ ἐν Νικαίᾳ σύνοδον ἀποδεχόμενος, Ἀρειανοῖς δὲ κοινωνῶν ἀλόγως. τούτῳ κοινωνεῖν οἱ κατὰ τὴν Ῥώμην οὐκ ἠνέσχοντο, ἀλλ' ἰδίᾳ καθ' ἑαυτοὺς ἐκκλησίαζον. κατὰ δὲ κέλευσιν Κων σταντίου συνηθροίσθη σύνοδος ἐν Μεδιολάνῳ, τʹ μὲν ἐπισκόπων δυτικῶν, ἀνατολικῶν δὲ πάνυ ὀλίγων. διελύθη δὲ ἄπρακτος, τῶν δυτικῶν μὴ καταδεξαμένων πάλιν τὰς κατὰ τοῦ ἱεροῦ Ἀθανασίου συσκευάς. τῶν δὲ Ῥωμαίων αἰτησαμένων τῷ βασιλεῖ, βιασθεὶς ἀνακαλεῖται Λιβέριον καὶ ἀποκαθιστᾷ τῷ θρόνῳ· Φίλιξ δὲ ἐξελθὼν τῆς Ῥώμης οὐκ ἔτι ἐπανῆλθεν. Ῥώμης ἐπίσκοπος λεʹ Φίλιξ ἔτος αʹ. ιϛʹ. νʹ. αʹ. ζʹ. ιβʹ. κγʹ. θʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος λϛʹ Δάμασος ἔτη κηʹ. ιζʹ. ναʹ. αʹ. ηʹ. ιγʹ. κδʹ. ιʹ. ιηʹ. νβʹ. βʹ. θʹ. ιδʹ. κεʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Γάλλος, ὁ καὶ Κωνστάντιος, καῖσαρ ὢν καὶ ἐν πολέμοις ἀριστεύων, τὴν εὐπραγίαν μὴ ἐνεγκὼν τυραννίδα μελετᾷ, κτείνει τε Δομετιανόν, ἔπαρχον τῆς ἑῴας, καὶ Μάγνον κυαίστορα, μηνύσαντας Κωνσταντίῳ τὰ τῆς ἐπιβουλῆς. τοῦτον μεταπεμψάμενος ὁ Κωνστάντιος περὶ Θαλμῶνα τὴν νῆσον ἀναιρεθῆναι ἐκέλευσεν, Ἰουλιανὸν δέ, τὸν τούτου ἀδελφόν, ἐν φρουρᾷ κατέσχεν. Εὐσεβία δέ, ἡ γαμετὴ Κωνσταντίου, τοῦτον 18
ἐξαιτησαμένη ἐν Ἀθήναις ἀπέστειλεν. Κόσμου ἔτη εωμζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τμζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνστάντιος ἔτη κδʹ. ιθʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. νγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. γʹ. Κωνσταντιν. ἐπίσκοπος Εὐσέβιος ἔτη ιβʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἱλάριος ἔτη ιβʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. κϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλάκιτος ἔτη ιβʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μάξιμον τὸν Ἱεροσολύμων καθεῖλεν Ἀκάκιος ὁ Καισαρείας καὶ Πατρόφιλος ὁ Σκυθοπόλεως Ἀρειανοὶ ὄντες, καὶ ἀντεισήγαγον Κύριλλον δοκοῦντες ἔχειν αὐτὸν ὁμόφρονα. ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ, Κυρίλλου ἐπισκοποῦντος Ἱεροσολύμων, τὸ σημεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ ἐφάνη ἐν τῷ οὐρανῷ τῇ ἡμέρᾳ τῆς πεντηκοστῆς, φωτοειδές, τεταμένον ἀπὸ τοῦ Γολγοθᾶ, ἔνθα ἐσταυρώθη ὁ Χριστός, ἕως τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν, ὅθεν ἀνελήφθη. κύκλῳ δὲ τοῦ φανέντος σημείου στέφανος, ὡς ἴρις τὸ εἶδος ἔχων. καὶ τῇ αὐτῇ δὲ ἡμέρᾳ καὶ 42 Κωνσταντίῳ ὤφθη. περὶ τούτου δὲ φέρεται Κυρίλλου ἐπιστολὴ πρὸς τὸν βασιλέα Κωνστάντιον, ἐν ᾗ εὐσεβέστατον αὐτὸν καλεῖ. ὅθεν τινὲς Ἀρειανόφρονα διαβάλλουσι τὸν αὐτὸν Κύριλλον λέγοντες, καὶ τὴν τοῦ ὁμοουσίου φωνὴν παρασεσιγηκέναι αὐτὸν ἐν ταῖς κατηχήσεσιν, αἷς ἐξέθετο ἐπ' ὠφελείᾳ τῶν ἀπείρων λαῶν, τῶν τῷ θείῳ προσελθόντων βαπτίσματι διὰ τὸ θαῦμα τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ. σφάλλονται δὲ καὶ ἁμαρτάνουσιν. ἐχρῆν γὰρ καὶ τὸν βασιλέα ἐξ ἁπλότητος, καὶ οὐκ ἐκ διαθέσεως τῇ κακουργίᾳ τῶν Ἀρειανῶν ὑποκλαπέντα εἰς τὴν αἵρεσιν, καὶ τοῦ ἑλληνισμοῦ μήπω τελείως καταστραφέντος, εὐσεβέστατον οἰκονομικῶς λέγειν, καὶ τὴν τοῦ ὁμοουσίου φωνὴν σιγῆσαι τέως ταράττουσαν τοὺς πολλοὺς καὶ τῇ ἀντιθέσει τῶν ἐχθρῶν ἐκκόπτουσαν τοὺς βαπτιζομένους, διὰ δὲ τῶν ἰσοδυναμούντων λέξεων τὸ τοῦ ὁμοουσίου τρανῶσαι· ὃ καὶ πεποίηκεν ὁ μακάριος Κύριλλος τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν κατὰ λέξιν ἀναπτύξας καὶ θεὸν ἀληθινὸν τὸν υἱὸν ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ τοῦ πατρὸς κηρύξας. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος κζʹ Στέφανος αʹ Ἀρειανὸς ἔτη γʹ. κʹ. νδʹ. δʹ. ιαʹ. βʹ. λʹ. αʹ. καʹ. νεʹ. εʹ. ιβʹ. γʹ. λαʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀθανάσιος καὶ Παῦλος, τελευτήσαντος Εὐσεβίου τοῦ δυσσεβῶς ἄρξαντος τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως, κατῆλθον πάλιν εἰς Ῥώμην πρὸς Ἰούλιον τὸν πάπαν καὶ Κώνσταντα τὸν βασιλέα, ἀδελφὸν Κωνσταντίου. τοῦ γὰρ Εὐσεβίου θανόντος, ὁ λαὸς τὸν Παῦλον τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπόλεως ἀπεκατέστησεν, οἱ δὲ Ἀρειανοὶ τὸν Μακεδόνιον ἀντεχειροτόνησαν, ὡς ἐντεῦθεν ἐμφύλιον γενέσθαι πόλεμον. ὅπερ μαθὼν ὁ Κωνστάντιος ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγων Ἑρμογένει στρατηλάτῃ κατὰ τὴν Θρᾴκην πεμφθέντι κελεύει ὁδοῦ πάρεργον ποιήσασθαι καὶ ἐκβαλεῖν Παῦλον τῆς ἐκκλησίας· ὅπερ τοῦ Ἑρμογένους πληρῶσαι δοκιμάσαντος, ὁ δῆμος τὸν οἶκον αὐτοῦ ἐνέπρησε καὶ αὐτὸν Ἑρμογένην ἀπέκτεινε καὶ εἰς τὴν θάλασσαν ἔρριψεν. τότε οὖν ὁ βασιλεὺς μαθὼν ἐξ Ἀντιοχείας εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἤλασε καὶ τὸν Παῦλον τοῦ θρόνου ἐκβαλὼν Μακεδόνιον τέως οὐκ ἐνεθρόνισεν. τότε ὀργιζόμενος διὰ τὸν Ἑρμογένους φόνον τὴν πόλιν ἐζημίωσε τέσσαρας μυριάδας ἄρτων ἡμερησίων ἐκ τῶν δωρηθέντων ὑπὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μυριάδων ηʹ. τότε οὖν ὁ Παῦλος, ὡς προείρηται, πρὸς Ἰούλιον ἦλθε Ῥώμης καὶ ἐπανῆλθε μετὰ γραμμάτων αὐτοῦ 43 ἐν Κωνσταντινουπόλει. ὁ δὲ Κωνστάντιος καὶ τότε ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγων, μαθών, ὅτι τὸν Παῦλον Ἰούλιος τῷ θρόνῳ ἀπεκατέστησεν, ὀργισθεὶς κελεύει Φιλίππῳ τῷ ἐπάρχῳ Παῦλον ἐκδιῶξαι καὶ Μακεδόνιον ἀντικαταστῆσαι τῷ θρόνῳ. ὁ δὲ ἔπαρχος φόβῳ τῶν γεγονότων εἰς Ἑρμογένην διὰ τὸν Παῦλον εἰς τὸ κατὰ τὸν Ζεύξιππον λουτρὸν μεταστειλάμενος τὸν Παῦλον, διὰ θυρίδος χαλάσας εἰς Θεσσαλονίκην ἐξώρισεν, ὅθεν καὶ ὡρμᾶτο. Μακεδόνιον δὲ τῷ ἑαυτοῦ ὀχήματι ἀναλαβὼν ἀπεκατέστησεν ὡς τύραννον τῆς ἐκκλησίας λῃστρικῶς, τῶν ὀρθοδόξων ἀντιστάντων ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς ἀναιρεθῆναι γρνʹ ἄνδρας, καὶ οὕτω τῆς ἐκκλησίας Ἀρειανοὺς κρατῆσαι. τότε καὶ Ἀθανασίῳ θάνατον ἠπείλησε Κωνστάντιος, ὅπερ 19
φοβηθεὶς φυγὰς αὖθις τὴν Ῥώμην κατέλαβεν, παραυτὰ δὲ καὶ Παῦλος ἀπὸ Θεσσαλονίκης· οἳ καὶ προσελθόντες τῷ Κώνσταντι τὰ καθ' ἑαυτοὺς διηγήσαντο. ὁ δὲ Κώνστας ἐπαλγήσας τοῖς ἁγίοις γράφει Κωνσταντίῳ τῷ ἀδελφῷ λυπούμενος, ἢ ἀποδοῦναι Παύλῳ καὶ Ἀθανασίῳ τοὺς ἰδίους θρόνους, ἢ πόλεμον ἀπειλῶν κινεῖν κατ' αὐτοῦ. προετρέψατο δὲ αὐτὸν καὶ τοῦ γενέσθαι σύνοδον ἐν Σερδικῇ, ἐν ᾗ τῶν ἑσπερίων συνῆλθον ἐπίσκοποι τʹ, ἀνατολικοὶ δὲ λϛʹ. οὗτοι τοῖς δυτικοῖς ἀντέπιπτον αἰτοῦντες ἐξελασθῆναι πρότερον Ἀθανάσιον καὶ Παῦλον· ὁ δὲ Ὅσιος, ὁ Κουδρούβης ἐπίσκοπος, καὶ Πρωτογένης Σερδικῆς οὐκ ἠνέσχοντο μὴ παρεῖναι τοὺς ἁγίους Ἀθανάσιον καὶ Παῦλον. τότε οἱ ἀνατολικοὶ ἐν Φιλιππουπόλει γενόμενοι ἀναιδῶς τὸ ὁμοούσιον ἀνεθεμάτισαν. οἱ δὲ ἐν Σερδικῇ ὀρθόδοξοι τὸν ὀρθὸν τῆς ἐν Νικαίᾳ πίστεως ὅρον ἐκύρωσαν τὸ ἀνόμοιον ἀναθεματίσαντες· ἀποδεδώκασι δὲ καὶ τοὺς θρόνους Ἀθανασίῳ καὶ Παύλῳ καὶ Μαρκέλλῳ τῷ Ἀγκύρας ὁμολογοῦντι τὸ ὁμοούσιον καὶ ἀπολογουμένῳ, μὴ ἐννοεῖσθαι τὰ συγγραφέντα αὐτῷ τοῖς διαβάλλουσιν αὐτόν. οὕτω τῆς ἐν Σερδικῇ συνόδου πραξάσης κατὰ τῶν ἀποδιαστάντων ἀνατολικῶν καὶ κυρωσάσης τὸ ὁμοούσιον, Κωνστάντιος δῆθεν Ἀθανάσιον καὶ Παῦλον ἐντίμως ἐδέξατο καὶ τοὺς ἰδίους θρόνους ἀποδέδωκεν· καὶ οὕτως Ἀθανάσιος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἦλθε καὶ ἀπεδέχθη μετὰ χαρᾶς μεγάλης ἐξώσας Γεώργιον τὸν Ἀρειανόν. Μαγνεντίου δὲ ἐν Γαλλίαις τυραννήσαντος καὶ Κώνσταν τὸν 44 εὐσεβῆ ἀνελόντος, Κωνστάντιος ὁ Αὔγουστος διατρίβων ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ μαθών, παρευθὺ τὸν Παῦλον ἀποστείλας τῆς πόλεως ἐξώρισεν ἐν Κουκουσῷ· κἀκεῖ ὑπὸ Ἀρειανῶν ἀναιρεῖται. καὶ τότε Μακεδόνιος τοῦ θρόνου ἐπιλαμβάνεται· Κωνστάντιος δὲ κατὰ Μαγνεντίου ἐπὶ τὴν Ἰταλίαν ἐξώρμησεν. ἡ δὲ σύγκλητος ἐν Ῥώμῃ Νεπωτιανὸν ἐνδύσασα κατὰ Μαγνεντίου ἀπέλυσεν. ὃς συμβαλὼν τῷ Μαγνεντίῳ ἐν Ῥώμῃ ἀναιρεῖται ὑπ' αὐτοῦ βασιλεύσας μῆνας τρεῖς. πρὶν ἢ δὲ φθάσαι ἀπελθεῖν τὸν βασιλέα ἐν Ῥώμῃ, Κωνσταντία, ἡ καὶ Ἑλένη, ἡ Κωνσταντίου ἀδελφή, ἀνηγόρευσε Βρετανίωνα εἰς βασιλέα, ἄνδρα ἔντιμον, καὶ ἀντέστησε τῷ Μαγνεντίῳ πρὸς τὴν μάχην. φθάσας δὲ Κωνστάντιος ἐν Ῥώμῃ καὶ ἀποδεξάμενος τὸν Βρετανίωνα μετὰ πολλῆς τιμῆς, ἐπολέμησαν ἄμφω τὸν Μαγνέντιον περὶ Μοῦρσαν. καὶ ἡττηθεὶς ὁ Μαγνέντιος ἔφυγεν ἐπὶ Ἰταλίαν. πολλάκις δὲ ὑπὸ τῶν στρατηγῶν Κωνσταντίου πολεμηθείς, συμβαλὼν ἐν Μόντῳ Σελεύκῳ καὶ ἡττηθεὶς ἔφυγεν εἰς Λογδοῦνον· καὶ τὸν ἀδελφὸν ἑαυτοῦ πρῶτον σφάξας καὶ τὴν ἰδίαν μητέρα, ὕστερον καὶ ἑαυτὸν ἀνήλωσεν· καὶ Δικέντιος καῖσαρ, ὁ τούτου ἀδελφός, ἀγχόνῃ ἐχρήσατο. Τότε καὶ Σιλβανὸς τυραννήσας ἐν Γαλλίαις ἀνῃρέθη ὑπὸ τῶν στρατηγῶν Κωνσταντίου. ἐλθὼν δὲ ἐν Ῥώμῃ Κωνστάντιος εἰσῆλθε μετὰ πολλῆς φαντασίας καὶ παρατάξεως ὀνομασθεὶς ὑπὲρ τοὺς πρὸ ἑαυτοῦ βασιλεῖς· συνῆλθε δὲ αὐτῷ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Εὐσεβία, καὶ ἐποίησε ιδʹ ἡμέρας ἐν τῇ Ῥώμῃ. ἐν δὲ τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν Ῥώμῃ ἐξελθὼν ἐν τῷ Τριβουναλίῳ Κάμπῳ καὶ στὰς ἐφ' ὕψους συμπαρόντος αὐτῷ τοῦ στρατοπέδου καὶ τοῦ Βρετανίωνος, ἐδημηγόρει πείθων τὸν λαόν, ἀκόλουθον εἶναι τῆς βασιλείας τὴν ἐξουσίαν ὑπάρχειν τῷ ἐκ προγόνων βασιλέων διαδεξαμένῳ ταύτην, συμφέρειν δὲ καὶ τῷ κοινῷ ὑπὸ μίαν ἐξουσίαν διοικεῖσθαι τὰ δημόσια, καὶ ὅσα τούτοις ἀκόλουθα. τότε ἀποδύσας τὸν Βρετανίωνα βασιλεύσαντα μῆνας ιʹ κατ' αὐτὴν 45 τὴν ὥραν τραπέζης αὐτῷ πρὸς ἑστίασιν ἐκοινώνησεν, καὶ μετὰ πάσης τιμῆς καὶ δορυφορίας καὶ πολλῶν χαρισμάτων ἐν Προύση τῆς Βιθυνίας ἀπέστειλεν. Χριστιανὸς δὲ ὢν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐσχόλαζε καὶ πολλὰς ἐλεημοσύνας ἐποίει εἰς τοὺς πένητας· ἐτίμα δὲ καὶ τοὺς ἱερεῖς ἕως ἡμέρας τελευτῆς αὐτοῦ. ὁ δὲ Κωνστάντιος ὑποστρέψας εἰς τὸ Βυζάντιον, παρακληθεὶς ὑπὸ Εὐσεβίας, τῆς ἰδίας γυναικός, Ἰουλιανόν, τὸν ἀδελφὸν Γάλλου, ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξαγαγὼν καίσαρα προβάλλεται καὶ εἰς Γαλλίας ἐκπέμπει ζεύξας αὐτῷ πρὸς γάμον καὶ τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν Ἑλένην, 20
τὴν καὶ Κωνσταντίαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Ἰούλιος ὁ πάπας ἐν Ῥώμῃ ἐκοιμήθη, καὶἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ Λιβέριος, ἀνὴρ τὰ πάντα θαυμαστὸς καὶ ὀρθόδοξος. οἱ δὲ Ἀρειανοὶ τὸν βασιλέα κατὰ Ἀθανασίου οὕτω παρέπεισαν, ὡς κεφαλικὴν αὐτοῦ τιμωρίαν καταψηφίσασθαι. ἀλλὰ καὶ τότε φυγῇ ὁ ἅγιος τὴν σωτηρίαν ἐπραγματεύσατο. Κόσμου ἔτη εωνʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τνʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνστάντιος ἔτη κδʹ. κβʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. νϛʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. ϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτος αʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἱλάριος ἔτη ιβʹ. δʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. λβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη γʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμοῦ μεγάλου γενομένου ἐν Νικομηδείᾳ περὶ ὥραν τρίτην νυκτερινὴν τὴν πόλιν κατέβαλε καὶ πλήθη πολλὰ διέφθειρεν· συναπώλετο δὲ καὶ ὁ ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Κεκρόπιος. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Λεόντιος ἔτη ηʹ. κγʹ. νζʹ. ζʹ. βʹ. εʹ. λγʹ. αʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Εὐδόξιος, ἐκβληθέντος Μακεδονίου. κδʹ. νηʹ. ηʹ. αʹ. ϛʹ. λδʹ. βʹ. 46 Μακεδονίου τοίνυν τυραννικῶς τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως κατέχοντος, μετήγαγε τὸ σῶμα τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου εἰς τὸν ἅγιον Ἀκάκιον ἀπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων πτῶσιν προφασιζόμενος τοῦ ναοῦ. τοῦ δὲ λαοῦ κωλύοντος, φόνος γέγονε πολύς, ὥστε πληρωθῆναι τὸ φρέαρ καὶ τὴν αὐλὴν τοῦ μαρτυρίου αἱμάτων καὶ τὰς περικειμένας πλατείας· ὅπερ γνοὺς ὁ Κωνστάντιος ἠγανάκτησε κατὰ Μακεδονίου, καὶ τοῦτον καθαιρεθῆναι κελεύσας Εὐδόξιον ἀντεκατέστησεν, μείζονι κακῷ μέγα κακὸν ἀμειψάμενος. Τούτῳ τῷ ἔτει Πέρσαι τὸ Βεδζάβδη καλούμενον παρέλαβον κάστρον. Κωνστάντιος δὲ ἀκηκοώς, ὅτι Ἰουλιανὸς ἐν Γαλλίαις ἐν πολέμοις εὐδοκιμήσας ὑπὸ τοῦ στρατοῦ βασιλεὺς ἀνηγορεύθη, ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγων διὰ τὸν Περσικὸν πόλεμον, ἐξώρμησε κατὰ Ἰουλιανοῦ τοῦ τυράννου· καὶ ἐλθὼν ἐν Μαμψουκρήναις, πρώτῃ μονῇ ἀπὸ Ταρσοῦ τῆς Κιλικίας, ἐτελεύτησε μηνὶ Δίῳ γʹ, πολλὰ τῆς ἑαυτοῦ ἀνοίας καταγνούς. ἐβαπτίσθη δὲ τότε εἰς Ἀντιόχειαν ὑπὸ Εὐζωΐου τοῦ Ἀρειανοῦ, τοῦ καθολικοῦ κοσμικοῦ ἔτους εωνβʹ, τῆς δὲ ιαʹ περιόδου φλβʹ, ἀρχομένης τῆς ιβʹ. τότε λοιπὸν Ἰουλιανὸς μονοκράτωρ γενόμενος ἀναιδῶς ἑλλήνιζεν, αἵματι θυσιῶν τὸ ἅγιον βάπτισμα ἀποπλυνάμενος καὶ πάντα ποιῶν, ὅσοις οἱ δαίμονες θεραπεύονται. Κόσμου ἔτη εωνγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τνγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουλιανὸς ἔτη γʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. νθʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐδόξιος ἔτη ιʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἱλάριος ἔτη ιβʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. λεʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Λεόντιος ἔτη ηʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβασίλευσεν Ἰουλιανὸς ὁ παραβάτης μοναρχήσας διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν. ἐπαρθεὶς γὰρ τῇ τῶν βαρβάρων νίκῃ, ἑαυτῷ τὸ κράτος ἐπιστρέψας καὶ διάδημα περιθέμενος 47 πρὸ τῆς Κωνσταντίου τελευτῆς εἰς ἑλληνισμὸν ἀναιδῶς ἐξετράπη. ὅπερ Κωνστάντιος πλεῖστα μεταμελούμενος ἀπέδωκε τὸ πνεῦμα ἐπί τε τῷ τοῦ γένους φόνῳ καὶ τῇ καινοτομίᾳ τῆς πίστεως καὶ τῇ ἀναρρήσει τοῦ ἀποστάτου. Ἰουλιανοῦ δὲ τοῦ ἀποστάτου θείοις κρίμασι μονοκρατορήσαντος, παντοδαποὶ θεήλατοι ὀργαὶ τὴν Ῥωμαίων γῆν κατειλήφασιν. θέλων δεῖξαι τὸν Κωνστάντιον ἄδικον καὶ ἀπάνθρωπον, ὑποκρινόμενος δικαιοσύνην ὁ παράνομος τοὺς ἐν ἐξορίᾳ ἐπισκόπους ἀνεκαλέσατο, Εὐσέβιον δέ, τὸν πρῶτον τῶν βασιλικῶν εὐνούχων, ἀνεῖλεν ὡς δῆθεν ἄδικον. ἐδίωξε δὲ καὶ τοὺς ἄλλους εὐνούχους τοῦ παλατίου διὰ τὸ ἀποβαλεῖν τὴν γαμετήν, ἣν συνῆψεν αὐτῷ Κωνστάντιος ἀδελφὴν ἑαυτοῦ· ὁμοίως καὶ μαγείρους διὰ τὸ λιτὸν τῆς διαίτης καὶ κουρίσκους διὰ τὸ ἕνα πολλοῖς ἀρκεῖν, ὡς ἔλεγεν. τοῦ δὲ δημοσίου δρόμου τάς τε καμήλους καὶ ὄνους, βόας καὶ ἡμιόνους ἐξέβαλεν, μόνους ἵππους συγχωρήσας ὑπουργεῖν διὰ πολλὴν φιλαργυρίαν ἧς δοῦλος ἦν, ὡς πρὸς τῆς 21
εἰδωλολατρείας. τότε οἱ κατὰ τὴν ἀνατολὴν Ἕλληνες ἐπαρθέντες εὐθέως ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Γεώργιον τὸν ἐπίσκοπον σύροντες ἀνεῖλον, καὶ τὸ λείψανον αὐτοῦ ἀθέως ἐνυβρίζοντες καὶ καμήλῳ ἐπιθέντες ἐπόμπευον διὰ τῆς πόλεως, καὶ μετὰ νεκρῶν ἀλόγων ὀστέων μίξαντες αὐτοῦ τὸ λείψανον κατέκαυσαν καὶ διεσκόρπισαν. τότε Ἀθανάσιος πρός τινα παρθένον κρυπτόμενος χρόνον πολύν, ἐξελθὼν σύνοδον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐκρότησε καὶ τὰ κατὰ Νίκαιαν κυρώσας δόγματα τὰς ἐκκλησίας ἀπέλαβεν. οἱ δὲ Ἀρειανοὶ μετὰ Γεώργιον Λούκιον προεχειρίσαντο ἑαυτοῖς καὶ ἐν οἴκῳ κοινῷ συνήγοντο. πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους Χριστιανοὺς οἱ Ἕλληνες ἀνεσταύρωσαν καὶ κατέσφαξαν. τὰ δὲ τοῦ ἁγίου Πατροφίλου, τοῦ ἐν Σκυθοπόλει ἐπισκόπου, λείψανα ἀνορύξαντες τὰ μὲν ἄλλα διεσκόρπισαν, τὸ δὲ κρανίον ἐφυβρίστως κρεμάσαντες ἐνέπαιζον. ἐν δὲ Γάζῃ καὶ Ἀσκάλωνι πρεσβυτέρους καὶ ἀειπαρθένους ἀναιροῦντες ἀνέπτυσσον τὰ σπλάγχνα αὐτῶν, καὶ κριθῶν πληροῦντες τοῖς χοίροις παρέβαλον. ἐν δὲ Φοινίκῃ Κύριλλον διάκονον Ἡλιουπολῖται ἀνελόντες τοῦ ἥπατος αὐτοῦ ἀπεγεύσαντο, ἐπειδὴ τὰ εἴδωλα αὐτῶν ἐπὶ τοῦ μακαρίου Κωνσταντίνου κατέστρεψεν. ὁ δὲ ἀνατεμὼν τὸν 48 διάκονον καὶ ἀπογευσάμενος τοῦ ἥπατος αὐτοῦ πέπονθε ταῦτα· τὴν μὲν γλῶσσαν σαπεῖσαν κατέρρευσε καὶ τοὺς ὀδόντας ἀπέβαλε καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπηρώθη, καὶ οὕτω βασανιζόμενος ἀπέθανεν. τοῖς δὲ ἐν Καισαρείᾳ Καππαδοκίας Χριστιανοῖς πολλὰ κακὰ ἐνεδείξατο Ἰουλιανός, ἀφείλατο δὲ καὶ τὰ δίκαια τῆς πόλεως καὶ τὸ ὄνομα τοῦ καλεῖσθαι αὐτὴν Καισάρειαν, Μάζακα δὲ αὐτὴν ὡς τὸ πρὶν ἐκέλευσε λέγεσθαι, ὅτι οἱ αὐτόθι Χριστιανοὶ ἐπὶ Κωνσταντίου πολλὰ κακὰ τοῖς Ἕλλησιν ἐποίησαν καὶ τὸν ναὸν τῆς Τύχης κατέσπασαν. ἐν δὲ Ἀρεθούσῃ φοβερὰ κατὰ Χριστιανῶν διεπράξατο· ἐν οἷς καὶ Μάρκον τὸν ἁγιώτατον μοναχόν, τὸν καὶ σώσαντα καὶ κρύψαντα Ἰουλιανὸν ἐν τῷ ἀνελεῖν τὸν στρατὸν τὸ γένος Κωνσταντίου, τούτου τὰ σπλάγχνα ζῶντος .... ἐν Ἐμέσῃ ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησία τὸ τοῦ Διονύσου εἴδωλον ἵδρυσεν, τὴν δὲ παλαιὰν ἐκκλησίαν κατέστρεψεν. Μάρις. δὲ ὁ Χαλκηδόνος πολλὰς ὕβρεις τῷ Ἰουλιανῷ κατὰ πρόσωπον εἰς τὸν οἶκον τῆς Τύχης θύσοντι ἐπήγαγεν, ὁ δὲ ὡς φιλόσοφος δῆθεν τὰς ὕβρεις ὑπήνεγκεν. βʹ. ξʹ. ιʹ. γʹ. ηʹ. λϛʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ δυσσεβὴς Ἰουλιανὸς ἐνομοθέτησε μὴ μετέχειν Χριστιανοὺς Ἑλληνικῶν μαθημάτων. Ἀπολινάριος δὲ τῇ μὲν θείᾳγραφῇ χρησάμενος ὕλῃ, τοὺς χαρακτῆρας δὲ τῶν ἀρχαίων μιμησάμενος καὶ κατὰ Ἰουλιανοῦ λόγον συγγράψας, ὃν "ὑπὲρ ἀληθείας" ἐπέγραψεν, πολλὰ τὴν ἐκκλησίαν ὠφέλησεν. Ἀθανάσιον δὲ τὸν μέγαν Ἀλεξανδρείας ἐξελαθῆναι, ἐκέλευσεν, τῶν Ἑλλήνων σφοδρῶς αὐτὸν παροξυνάντων κατ' αὐτοῦ. ὁ δὲ ἐξερχόμενος θαρρεῖν εἶπε Χριστιανοῖς τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ δακρύουσι φήσας· "θαρσεῖτε, νεφύδριόν ἐστι καὶ παρέρχεται." καὶ Τίτον, τὸν ἱερὸν ἐπίσκοπον Βόστρων, Ἰουλιανὸς ἔγραψε Βοστρηνοῖς ἐξελάσαι τοῦτον τῆς πόλεως. Δωρόθεον δέ, τὸν πολύαθλον ἐπίσκοπον Τύρου, τὸν πολλὰς ἱστορίας γράψαντα ἐκκλησιαστικὰς καὶ ἐν λόγοις διαπρέποντα, τὸν ἐπὶ Διοκλητιανοῦ ὁμολογητὴν γεγονότα καὶ αὖθις ἐπὶ Λικινίου, ἐν γήρᾳ βαθεῖ φθάσαντα ἐν τῷ δευτέρῳ χρόνῳ τοῦ παραβάτου οἱ τούτου ἄρχοντες ἐν Ὀδυσσο πόλει τοῦτον εὑρόντες ἰδιάσαντα, πολλοὺς αἰκισμοὺς διὰ τὴν εἰς 49 Χριστὸν πίστιν ἐπαγαγόντες ἐθανάτωσαν αὐτὸν ρζʹ χρόνων ὑπάρχοντα. τὰς δὲ Χριστιανῶν εὐποιΐας μιμούμενος ξενῶσι καὶ πτωχοῖς τὰ πρὸς τὴν χρείαν χορηγεῖσθαι ἐκέλευσεν ἀπατῶν τοὺς ἁπλουστέρους. ταῖς εἰκόσιν αὐτοῦ Δία καὶ Ἄρεα καὶ Ἑρμῆν συγγράφεσθαι προσέταξεν ὁ δυσσεβὴς καὶ τοὺς λοιποὺς δαίμονας, καὶ τοὺς ἀναβαλλομένους τὴν τούτων προσκύνησιν ὡς ἐχθροὺς τοῦ βασιλέως κολάζεσθαι. τῷ δὲ στρατῷ τὴν ῥόγαν διανέμων πῦρ προετίθει καὶ λίβανον καὶ θυμιᾷν τὸ στράτευμα ἠνάγκαζεν. ἐν Καισαρείᾳ τῇ Φιλίππου, τῇ νῦν Πανεάδι, ὅθεν κατήγετο ἡ αἱμορροοῦσα, ἀνδριὰς ἵστατο πρὸ τοῦ οἴκου αὐτῆς τοῦ κυρίου, ὃν ἐθνικῷ 22
ἔθει εὐχαριστήριον ἀνέστησεν. τοῦτον κατενεχθῆναι προσέταξεν ὁ δυσσεβὴς Ἰουλιανός· ὃ καὶ γέγονεν, κατ' ἐμπαιγμὸν δῆθεν συράντων Ἑλλήνων τὸν ἀνδριάντα καὶ ἀντ' αὐτοῦ ξόανον ὀνόματι Ἰουλιανοῦ στησάντων. τοῦτον δὲ Χριστιανοὶ λαβόντες τὸν ἀνδριάντα εἰς ἐκκλησίαν ἀπέθεντο. τὸ δὲ τοῦ παραβάτου ξόανον κατελθὸν πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατέφλεξεν. βοτάνη δὲ ἐφύετο ὑπὸ τὴν βάσιν τοῦ ἀνδριάντος πάσης νόσου ἀλεξητήριος, ἥτις καὶ πρὸς φθόνον ἐκίνησε τὸν ἀποστάτην Ἰουλιανὸν καταστρέψαι τὸν τοῦ κυρίου ἀνδριάντα. ἐν Νικοπόλει τῆς Παλαιστίνης, τῇ λεγομένῃ τὸ πρὶν Ἐμμαούς, πηγή ἐστι παντοίων παθῶν ἀνθρώπων τε καὶ ἀλόγων ἰάσεις παρέχουσα· ἐν αὐτῇ γάρ φασι τὸν κύριον καὶ θεὸν ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τοὺς πόδας ἀπονίψασθαι ἐξ ὁδοιπορίας· καὶ ταύτην καταχωσθῆναι ἐπέτρεψεν. ἐν Ἑρμουπόλει τῆς Θηβαΐδος δένδρον ἵσταται περσέα. ταύτης φύλλον ἢ κάρφος εἰ λάβοι τις, πρὸς πᾶσαν ἀνθρώπων ἐστὶν ἴασιν. φασὶ δέ, ὅτι, ἡνίκα ὁ κύριος εἰς Αἴγυπτον ἔφυγε τὸν Ἡρώδην σὺν τῇ θεοτόκῳ καὶ τῷ Ἰωσὴφ κατὰ τὸν τόπον ἐκεῖνον γενόμενος, κλιθὲν τὸ δένδρον ἐπὶ τὴν γῆν προσεκύνησεν αὐτῷ καὶ μέχρι τοῦ νῦν σώζει τὸ σχῆμα τῆς προσκυνήσεως. Ἰουλιανὸς δὲ διάγων ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ συνεχῶς ἐν Δάφνῃ ἀνιὼν καὶ τὸ τοῦ Ἀπόλλωνος θεραπεύων εἴδωλον οὐδεμιᾶς ἀποκρίσεως, ὡς ᾤετο, ἐτύγχανεν ὑπὸ τοῦ εἰδώλου. νοήσας δέ, ὅτι διὰ τὰ ἀποκείμενα ἐν τῇ Δάφνῃ λείψανα τοῦ ἁγίου μάρτυρος Βαβυλᾶ ἀποσιωπᾷ τὸ εἴδωλον, 50 δόγμα ἐξέπεμψε πάντα τὰ ἀποκείμενα ἐκεῖ τῶν νεκρῶν λείψανα μετατεθῆναι σὺν τοῖς τοῦ μάρτυρος· καὶ τούτου γενομένου ἀθρόως τῇ νυκτὶ κατεφλέχθη οὐρανόθεν ὁ ναός, τὸ δὲ εἴδωλον οὕτω κατεκάη, ὥστε μηδὲ ἴχνος αὐτοῦ φανῆναι, (ἐλέγετο δὲ πρὸ ἐτῶν ἑστηκέναι), ὁ δὲ ναὸς οὕτω κατεριπώθη, ὥστε τοὺς μετέπειτα ὁρᾷ τὴν τούτου τέφρωσιν καὶ ἐπὶ τῷ παραδόξῳ ἐκθαμβεῖσθαι τῆς τοῦ θεοῦ παραδοξοποιΐας. ἐπὶ τούτῳ ἔκθαμβος γενόμενος Ἰουλιανός, ὑπονοήσας κατ' ἐπιβουλὴν τῶν Χριστιανῶν τοῦτο γενέσθαι, ἐπὶ ἐξέτασιν τῶν παραμενόντων ἱερέων ἐχώρει, καὶ παντοίαις βασάνοις αὐτοὺς ὑποβαλών, ὡς καὶ ἀποθανεῖν ἐξ αὐτῶν, τοῦτο μόνον ἤκουσε παρ' αὐτῶν, ὅτι οὔτε ὑπὸ Χριστιανῶν, οὔτε ἀπὸ ἀνθρωπίνης ἐπιβουλῆς τοῦτο γέγονεν, ἀλλ' ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πῦρ κατελθὸν ἐνέπρησε τὸν ναὸν καὶ τὰ ἀγάλματα· ὡς καὶ ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ τισὶ φανῆναι ἐν τῇ ἀγροικίᾳ τὸ πῦρ καταφερόμενον. θυμωθεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς καὶ ὥσπερ τῷ θεῷ μαχόμενος τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν ἀπέκλεισε καὶ πάντα τὰ ἱερὰ ἐδήμευσεν. τῶν δὲ ἀποσταλέντων ἐπὶ τούτῳ κομήτων δύο, Φίλικος καὶ Ἰουλιανοῦ ἀποστατῶν, ἔλεγον ταῦτα· "ἐνομίζομεν ἐποπτικήν τινα εἶναι δύναμιν τὴν ὀφείλουσαν ἡμᾶς κωλῦσαι." ὁ δὲ Φίλιξ· "ἴδε εἰς ποταπὰ σκεύη ὑπηρετεῖτο ὁ υἱὸς Μαρίας." καὶ μετ' ὀλίγον ὁ μὲν Φίλιξ ἀθρόως διὰ στόματος αἷμα ἀναγαγών, βασανιζόμενος κατέστρεψε τὸν βίον· Ἰουλιανὸς δὲ ὁ κόμης κατ' αὐτὴν τὴν ἡμέρα νόσῳ χαλεπωτάτῃ περιπεσών, ὡς καὶ τὰ ἐντὸς αὐτοῦ διαφθαρῆναι καὶ κόπρον διὰ στόματος ἀναγαγεῖν, βασανιζόμενος ἀπέθανεν. Κόσμου ἔτη εωνεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τνεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουλιανὸς ἔτη γʹ. γʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. ξαʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. ιαʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐδόξιος ἔτη ιʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἱλάριος ἔτη ιβʹ. θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. λζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Λεόντιος ἔτη ηʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τινὲς ἠπατήθησαν τῶν ἐν στρατείαις ἐξεταζομένων πρὸς ἀποστασίαν, οἱ μὲν ἐπαγγελίαις δόσεων καὶ ἀξιωμάτων, οἱ δὲ καὶ ἀνάγκαις ἐπιτιθεμέναις ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων. καὶ Θεότεκνος πρεσβύτερος ἐν προαστείῳ Ἀντιοχείας ἐκκλησίαν πεπιστευ μένος ἐξ ὑποσχέσεως ἀπατηθεὶς αὐτομάτως ἐπὶ τὴν εἰδωλολατρείαν ἐχώρησεν· ὃν ὁ θεὸς ἐτιμωρήσατο παραχρῆμα. σκωληκόβρωτος γὰρ γενόμενος καὶ τὰς ὄψεις ἀποβαλών, τὴν γλῶσσαν ἐσθίων ἀπέθανεν. καὶ Ἥρων, ἐπίσκοπος τῆς Θηβαΐδος, αὐτομάτως ἀπεστάτησεν ἐν τῇ Ἀντιοχέων πόλει, ὃν ὁ θεὸς παρευθὺ εἰς 23
παράδειγμα καὶ φόβον πολλῶν ἐτιμωρήσατο οὕτως· σηπεδόνος νοσήματι διαλυθέντων αὐτοῦ τῶν μελῶν ἐν τῇ πλατείᾳ ἐρριμμένος ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων ἐξέψυξεν. ἀλλ' ἐν τούτοις διέπρεψαν ὁμολογίᾳ τῇ εἰς Χριστὸν Οὐαλεντινιανός, τριβοῦνος τότε ὢν τάγματος, Κορνούτων λεγομένων νουμέρου, οὐ μόνον τοῦ ἀξιώματος καταφρονήσας, ἀλλὰ καὶ ἐξορίᾳ ὑποβληθείς, ὅστις μετὰ ταῦτα ὑπὸ θεοῦ βασιλεὺς ἀνεδείχθη· ὁμοίως καὶ Ἰουβιανὸς τὴν ζώνην ἔλυσε κράζων· Χριστιανός εἰμι· ὃν ὁ λαὸς ἀγαπῶν στρατοπεδάρχην ὄντα ἐξῃτήσατο τὸν βασιλέα μὴ ἀδικῆσαι αὐτόν· ὅστις καὶ βασιλεὺς μετὰ Ἰουλιανὸν ἀνηγορεύθη. Ἀρτέμιός τε, ὁ δοὺξ τῆς κατ' Αἴγυπτον διοικήσεως, ἐπειδήπερ ἐπὶ Κωνσταντίου ζῆλον κατὰ τῶν εἰδώλων πολὺν ἐνεδείξατο ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ἐδημεύθη τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθείς. ἐμαρτύρησε δὲ καὶ ἐν Δοροστόλῳ τῆς Θρᾴκης Αἰμιλιανὸς ἀπὸ στρατιωτῶν, πυρὶ παραδοθεὶς ὑπὸ Καπετωλίνου· καὶ πολλοὶ ἄλλοι κατὰ διαφόρους τόπους καὶ τρόπους διέπρεψαν ἐν τῇ εἰς Χριστὸν ὁμολογίᾳ. Θαλάσσιος δέ τις ἐπ' ἀσελγείαις καὶ ἀσωτίαις ἐπίσημος, ὁ καὶ τῆς ἑαυτοῦ θυγατρὸς ἐπ' αἰσχρουργίᾳ προαγωγεύς, ἐτιμᾶτο ὑπὸ τοῦ βασιλέως ὡς σπλαγχνοσκόπος, οἰκῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ πλησίον τοῦ παλατίου. συμπεσόντος οὖν αὐτῷ τοῦ οἴκου μόνος ἀπώλετο μετὰ ἑνὸς εὐνούχου, ᾧ καὶ συμπεπλεγμένος εὑρέθη. ἐσώθησαν δὲ πάντες οἱ σὺν αὐτῷ εὑρεθέντες, οἱ ἴδιοι αὐτοῦ Χριστιανοὶ ὄντες, ἥ τε τούτου γυνὴ καὶ οἱ σὺν αὐτῇ. παιδίον δὲ ὡς ἐτῶν ἑπτὰ ἐκεῖ εὑρεθὲν καὶ σωθέν, ἐρωτώμενον, πῶς ἐσώθη, εἴρηκεν, ὡς ὑπὸ ἀγγέλου βασταχθέν. ὁ δὲ δυσώνυμος Ἰουλιανὸς ἐπ' ἀνατροπῇ τῆς θείας ἀποφάσεως τὸν Ἰουδαίων ναὸν οἰκοδομηθῆναι προσέταξεν, Ἀλύπιον Ἕλληνά τινα σπουδαῖον κατὰ Χριστοῦ προστησάμενος τοῦ ἔργου. τοῦ δὲ καὶ τὰ ἀφανῆ τῶν θεμελίων κατορύ ξαντος, διὰ τὸν ἐκχοϊσμὸν ἄνεμος βιαιότατος ἐπιπνεύσας σὺν λαίλαπι τὴν παρεσκευασμένην ἄσβεστον ἐξηφάνισε μοδίων μυριάδων κʹ οὖσαν· ἐπιμενόντων δὲ τῶν Ἰουδαίων τῇ ἐγχειρήσει τοῦ ἔργου, πῦρ ἐξελθὸν τούτους κατέφλεξεν, καὶ οὕτως ἐπαύσαντο τῆς τόλμης. ἀνατροπὴν δὲ Ἰουλιανὸς ὁ δυσσεβὴς ἔγραψε τῶν θείων εὐαγγελίων, ἣν ὁ μέγας Κύριλλος Ἀλεξανδρείας ἐν ἐξαιρέτῳ πραγματείᾳ λαμπρῶς ἐπανέτρεψεν. Πορφύριος δέ, ὁ καθ' ἡμῶν λυττήσας, Τύριος μὲν ἦν τῷ γένει, Χριστιανὸς δὲ τὸ πρὶν ὁ ἄθλιος· τυφθεὶς δὲ ὑπὸ Χριστιανῶν ἐν Καισαρείᾳ τῆς Παλαιστίνης κατ' ὀργὴν μετῆλθεν εἰς τὸν ἑλληνισμόν, καὶ τότε γράψαι κατὰ τῆς ἀληθείας ὁ κύων ἐτόλμησεν. ἐπὶ τούτοις ὤφθη ὁ θεῖος σταυρὸς ἐν τῷ οὐρανῷ φωτοειδὴς κυκλούμενος ὑπὸ στεφάνου φωτὸς ἀπὸ τοῦ Γολγοθᾶ ἕως τοῦ ἁγίου ὄρους τῶν ἐλαιῶν, λαμπρότερος μᾶλλον ἢ ἐπὶ Κωνσταντίου· αὐτομάτως τε τοῖς ἁπλώμασι τῶν θυσιαστηρίων καὶ βίβλοις καὶ ἄλλοις ἐσθήμασι τῶν ἐκκλησιῶν καὶ ἐν ἱματίοις οὐ μόνον Χριστιανῶν, ἀλλὰ καὶ Ἰουδαίων, ἐπεπόλαζε τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ, οὐ μόνον ἐν Ἱεροσολύμοις, ἀλλὰ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ ἄλλαις πόλεσιν· καὶ ὧν ἀναισχύντως ἠπίστουν Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες, εὑρίσκοντο τὰ ἱμάτια αὐτῶν πεπληρωμένα σταυρῶν· ἔν τισι δὲ καὶ ἐμελάνιζον. Ἰουλιανὸς πολλοὺς ἐν διαφόροις τόποις ἀπέστειλεν εἴς τε μαντείας καὶ χρηστήρια, ὅπως ἂν δόξῃ μετ' ἐπιτροπῆς τῶν δαιμόνων ἐπὶ Πέρσας πόλεμον ἐγχειρεῖν. καὶ πολλῶν ἐκ διαφόρων κομισθέντων αὐτῷ χρησμῶν, ἑνὸς ἐπιμνησθήσομαι. ἔχει δὲ οὕτως· νῦν πάντες ὡρμήθημεν θεοὶ νίκης τρόπαια κομίσασθαι παρὰ θηρὶ ποταμῷ, τῶν δὲ ἐγὼ ἡγεμονεύω θοῦρος πολεμόκλονος Ἄρης. τούτοις βεβαιωθεὶς πρὸς τὸν κατὰ Περσῶν ὁπλίζεται πόλεμον πολλὰ χρήματα τοὺς Χριστιανοὺς ζημιώσας. ἐν Ἀντιοχείᾳ δὲ γενόμενος προφάσει τῶν ὠνίων ὑβρίσθη σφοδρῶς παρὰ τῶν Ἀντιοχέων. ὅτε καὶ τὸν Μισοπώγωνα λόγον Ἀντιοχικὸν πρὸς ἄμυναν δῆθεν ἐπόνεσεν· Θεόδωρον δέ τινα νεανίαν προκατάρξαντα τῶν κατ' αὐτοῦ ὕβρεων πικρῶς ᾐκίσατο. πολλὰ δὲ καὶ μεγάλα κατὰ Χριστιανῶν ποιήσας καὶ πλείονα ποιεῖν μετὰ τὸν Περσικὸν πόλεμον ἐπαγγειλάμενος κακῶς 53 τὸν παμμίαρον αὐτοῦ 24
βίον ἐν αὐτῷ πεπλήρωκεν· ὑπερόριος γὰρ θείᾳ δίκῃ ἀνῃρέθη. τούτῳ τῷ ἔτει, βασιλεύσας ἔτη βʹ μῆνας θʹ, κατὰ τὴν Περσικὴν θεόκταντος γέγονε τῇ κϛʹ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς ἰνδικτιῶνος ἕκτης ἐτῶν ὑπάρχων λαʹ. ἐγένετο δὲ σημεῖον ὄντος αὐτοῦ ἐν τῇ Περσίδι μηνὶ Δαισίῳ. ὑδρία πεπληρωμένη ὕδατος ἐν οἰκίᾳ ἀγροικίδος τινὸς Χριστιανῆς μετεβλήθη εἰς οἶνον βράζοντα μοῦστον κατὰ τὴν δειλινὴν ὥραν. αὐτῇ δὲ τῇ ὥρᾳ τὸ ἀγγεῖον πεπληρωμένον προσήνεγκαν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ χωρίου. ὁ δὲ κατὰ τὸν τόπον πρεσβύτερος πληρώσας μικρὸν ἀγγεῖον ἐξ αὐτοῦ ἐκόμισε τῷ ἐπισκόπῳ Αὐγάρῳ. ἐν Κάρραις εὑρέθη γυνὴ ἐκ τῶν τριχῶν κρεμαμένη, καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ κρανία ἀνθρώπων πολλά, δι' ὧν ὁ παραβάτης τὰ μαντεῖα τοῦ κατὰ Περσῶν πολέμου ποιούμενος σφραγῖδας καὶ κλεῖθρα τοῖς τόποις ἐπέθηκεν. Κόσμου ἔτη εωνϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τνϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουβιανὸς ἔτος αʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. ξβʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐδόξιος ἔτη ιʹ. εʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἱλάριος ἔτη ιβʹ. ιʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. ληʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Λεόντιος ἔτη ηʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουβιανὸς χιλίαρχος, ἀνὴρ πρᾳότατος καὶ ὀρθόδοξος Χριστιανός, βασιλεὺς Ῥωμαίων ὑπὸ παντὸς τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν στρατηγῶν καὶ τῶν ὑπάτων ἀνηγορεύθη ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ τῆς Περσῶν γῆς, ἐν ᾧ ὁ παραβάτης ἀνῃρέθη. καὶ μετὰ μίαν συμβολὴν πολέμου εἰρήνη ὡς ἀπὸ θεοῦ συμφώνως ἀνεβοήθη ὑπό τε Ῥωμαίων καὶ Περσῶν καὶ ὡρίσθη ἔτη λʹ. ὁ δὲ παρῃτεῖτο τὴν βασιλείαν φάσκων μὴ δύνασθαι αὐτὸν ἄρχειν στρατοῦ ἑλληνίσαντος ἐπὶ Ἰουλιανοῦ. πρὸς ὃν πάντες ὁμοφώνως ἐβόησαν Χριστιανοὶ ὑπάρχειν. Ἰουβιανὸς πόλιν μεγάλην Νισίβιν Πέρσαις παρεχώρησε σωτήρια τοῦ περιλειφθέντος λαοῦ καὶ εἰρήνευσεν. νόμους δὲ γενικοὺς κατέπεμψεν ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιῶν εἰς πᾶσαν γῆν Ῥωμαίων, τὴν ἐπὶ τοῦ μακαρίου Κων σταντίνου τοῦ μεγάλου κατάστασιν καὶ τιμὴν τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ ἀποδιδούς· τοὺς δὲ ἐν ἐξορίᾳ ἐπισκόπους ἀνεκαλέσατο καὶ τῷ ἱερῷ Ἀθανασίῳ ἔγραψε τῆς ἀμωμήτου πίστεως ἐγγράφως σημᾶναι αὐτῷ ἀκρίβειαν· ὅπερ καὶ πέπραχε πάσης ὀρθοδοξίας Ἰουβιανῷ ἐπιστολὴν γράψας. ὅθεν Ἰουβιανὸς βεβαιότερος εἰς ὀρθοδοξίαν γενόμενος τοῖς δοξάζουσι τὸ ὁμοούσιον ἐδωρήσατο πολλὰ καὶ ἀτελεῖς ἐποίησεν. Ἀκάκιος δέ, ὁ κάκιστος Καισαρείας Ἀρειανός, συνελθὼν μεθ' ἑτέρων ἐπισκόπων εἰς Ἀντιόχειαν λίβελλον ὀρθοδοξίας δῆθεν συνέταξε τὸ ὁμοούσιον καὶ τὴν ἐν Νικαίᾳ σύνοδον ὁμολογῶν φόβῳ τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως, καὶ οὐ κατὰ θεόν. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ Ἰουβιανὸς ἐπέβη τῇ Ἀντιοχέων μηνὶ Ὑπερβερεταίῳ. καὶ ἐγεννήθη παιδίον ἔξω τῆς πύλης τῆς πόλεως ἐπὶ τὸ λεγόμενον Τρίπυλον ἀγροίκῳ κηπωρῷ θῆλυ ἑπταμηναῖον ἔχον κεφαλὰς δύο διωρισμένας, ἑκάστῃ τὸ πλάσμα τετελειωμένον, ὡς ἀπὸ τοῦ τραχήλου ἑκάστης κεφαλῆς κεχωρισμένης. νεκρὸν δὲ τοῦτο ἐτέχθη μηνὶ Δίῳ, ὅ ἐστι Νοέμβριος. ἐξώρμησεν Ἰουβιανὸς ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν καὶ ἐλθὼν ἐν Ἀγκύρᾳ τῆς Γαλατίας ὕπατος προῆλθε σὺν τῷ αὐτοῦ υἱῷ Οὐαρωνιανῷ ἐπιφανέντα τὸν αὐτὸν ἀναγορεύσας ἄνευ τοῦ ἐνδῦσαι αὐτῷ πορφύραν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει βασιλεύσας μῆνας θʹ ἡμέρας ιεʹ Ἰουβιανὸς ὁ χριστιανικώτατος ἐν Δαδασθάνοις, χωρίῳ τῆς Βιθυνίας, γενόμενος ἐτελεύτησεν· καὶ ἀνηγορεύθη βασιλεὺς Οὐαλεντινιανὸς Αὔγουστος ἔτη ιαʹ ὑπὸ τοῦ στρατοπέδου διὰ τὸ εὐδοκιμῆσαι αὐτὸν ὡς Χριστιανὸν ἐν τῇ ὁμολογίᾳ καὶ εὐθέως ἐξώρμησεν ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν καὶ φθάσας τὴν βασιλεύουσαν Οὐάλεντα, τὸν ἴδιον ἀδελφόν, κοινωνὸν τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἀνηγόρευσεν, ἀπονείμας αὐτῷ τὰ ἀνατολικὰ μέρη, αὐτὸς δὲ τὰ δυτικὰ κατέσχεν. Κόσμου ἔτη εωνζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τνζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Οὐαλεντινιανὸς ἔτη ιʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. ξγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. ιγʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος 25
Εὐδόξιος ἔτη ιʹ. ϛʹ Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἱλάριος ἔτη ιβʹ. ιαʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. λθʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Λεόντιος ἔτη ηʹ. ζʹ. 55 Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλεντινιανὸς ὁ Αὔγουστος Γρατιανὸν τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν Αὔγουστον ἀνηγόρευσεν, κοινωνὸν τῆς βασιλείας ὁμοῦ καὶ ὕπατον, προαναγορεύσας καὶ Οὐάλεντα τὸν ἀδελφὸν βασιλέα, ὡς προλέλεκται, διάπυρον Ἀρειανὸν ὑπάρχοντα καὶ ὑπὸ Εὐδοξίου βαπτισθέντα. οἱ δὲ ὀρθόδοξοι προσῆλθον Οὐαλεντινιανῷ δι' Ὑπατίου, ἐπισκόπου Ἡρακλείας, δεόμενοι ἐπιτραπῆναι συνελθεῖν ἐπὶ διορθώσει τοῦ ὁμοουσίου δόγματος. πρὸς οὓς Οὐαλεντινιανὸς ἀπεκρίνατο. "ἐμοὶ μετὰ λαοῦ τεταγμένῳ περὶ τοιούτων πολυπραγμονεῖν οὐ θέμις. ὡς οὖν δοκεῖ ὑμῖν τοῖς ἱερεῦσι διαγίνεσθε." τότε συνελθόντες εἰς Λάμψακον καὶ δύο μῆνας ἐκεῖ διατρίψαντες τελευταῖον ἠκύρωσαν τὰ ὑπὸ Εὐδοξίου καὶ Ἀκακίου ἐν Κωνσταντινουπόλει πραχθέντα, κρατεῖν δὲ τὴν ἐν Σελευκείᾳ πίστιν. Οὐάλης δὲ ὁ δυσσεβὴς τὰ ἐν Λαμψάκῳ πραχθέντα ἀνέτρεψε καὶ τοὺς συνελθόντας ἐκεῖ ἐπισκόπους ἐξορίᾳ παρέπεμψεν, Εὐδοξίῳ δὲ τῷ ὁμόφρονι τὰς ἐκκλησίας παρέδωκε Κωνσταντινουπόλεως· καὶ οἱ ὀρθόδοξοι οὔτε ποιμένα οὔτε ἐκκλησίαν εἶχον. βʹ. ξδʹ. ιδʹ. ζʹ. ιβʹ. μʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λιβέριος, ἐπίσκοπος Ῥώμης, καὶ ἈθανάσιοςἈλεξανδρείας καὶ Μελέτιος Ἀντιοχείας καὶ ὁ Σαμοσάτων Εὐσέβιος ἀνακληθέντες ἐκ τῆς ἐξορίας ὑπὸ Ἰουβιανοῦ ἐν τῷ ὀρθῷ λόγῳ διέπρεπον καὶ ὁ Ἱεροσολύμων Κύριλλος καὶ ἕτεροι ἐπίσκοποι τῆς ὀρθοδοξίας πρόμαχοι. Ἀρειανῶν δὲ προΐστατο ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Λούκιος καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ Εὐζώϊος, Παυλῖνος δὲ τοῦ ἑνὸς μέρους τῶν ὀρθοδόξων εἰς δύο διῃρημένων, καὶ τοῦ ἄλλου Μελέτιος. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐδόξιος ἔτη βʹ. γʹ. ξεʹ. ιεʹ. ηʹ. αʹ. μαʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Προκόπιος ἀντῇρεν ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, καὶ ἐξελθὼν ἐπὶ Νακόλειαν καὶ πλείστῳ στρατῷ φραξάμενος φόβον ἐποίησε τῷ Οὐάλεντι· καὶ τὸν κατὰ τῶν ἐκκλησιῶν πόλεμον ἀνῆκε πρὸς βραχύ, ἕως Προκόπιον προέδωκαν οἱ ἴδιοι στρατηγοὶ Ἀγέλων καὶ Γομάρις. ὅν τινα Προκόπιον εἰς δύο δένδρα ἐγγίζοντα πρὸς ἄλληλα ἐξαρτήσας τῶν σκελῶν ἀφεθῆναι κλιθέντα ἐκέλευσεν, ἅ τινα βιαίως ὀρθωθέντα διέσπασαν τὸν τύραννον. τοὺς δὲ προδεδωκότας αὐτὸν στρατηγοὺς Ἀγέλωνα καὶ Γομάριν πρισθῆναι ἐκέλευσεν, ὃ καὶ 56 πεπόνθασιν οἱ τάλανες ἀναξίῳ εὐνοήσαντες. τότε καὶ Χαλκηδόνος τὰ τείχη καθεῖλε φόβῳ Προκοπίου. ἀνελὼν δὲ τὸν Προκόπιον κατὰ τῆς ἀληθείας πάλιν κεκίνηται. τότε καὶ Ἐλεύσιον τὸν Κυζίκου ἠνάγκαζεν ὁμολογῆσαι τὸ ἑτερούσιον. οὗτος δὲ ὁ Ἐλεύσιος ἐλθὼν ἐν Κυζίκῳ καὶ ἐξαγγείλας τὴν ἑαυτοῦ παρανομίαν ἀνάξιόν τε τοῦ ἱερατεύειν εἰπὼν ἑαυτὸν ἕτερον προβληθῆναι ἐπίσκοπον τῇ Κυζίκῳ προέτρεψεν. τοῦτο μαθὼν ὁ Εὐδόξιος ὁ κακόφρων Εὐνόμιον ἀντ' αὐτοῦ κατέστησε τῆς Κυζίκου ἐπίσκοπον. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ διῆγεν Οὐάλης ὁ βασιλεὺς ἐν Μαρκιανουπόλει τῆς Μυσίας. σεισμὸς δὲ μέγας γέγονε καθ' ὅλης τῆς γῆς ἐν τῇ ηʹ ἰνδικτιῶνι ἐν νυκτί, ὡς καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πλοῖα προσωρμισμένα τῷ αἰγιαλῷ ἐπαρθῆναι εἰς ὕψος καὶ ὑπερβῆναι τὰς ὑψηλὰς οἰκοδομὰς καὶ τὰ τείχη καὶ μετατεθῆναι ἔνδον εἰς τὰς αὐλὰς καὶ τὰ δώματα τὰ πλοῖα· ὑπαναχωρησάσης δὲ τῆς θαλάσσης, ἔμειναν ἐπὶ ξηρᾶς. οἱ δὲ λαοὶ ἐκ τῆς πόλεως φυγόντες διὰ τὸν σεισμόν, θεωρήσαντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τῆς ξηρᾶς εἰς ἁρπαγὴν τῶν ἐν τοῖς πλοίοις φορτίων ἐπῆλθον· καὶ ἐπιστρέψαν τὸ ὕδωρ πάντας ἐκάλυψεν. ἄλλους δὲ ναυτικοὺς διηγήσασθαι, ὡς κατ' ἐκείνην τὴν ὥραν ἐν μέσῳ τοῦ Ἀδρία πλέοντες καταληφθῆναι, ἐξαίφνης δὲ ἐν τῷ πελάγει εἰς τὸ ἔδαφος καθίσαι τὸ πλοῖον· καὶ μετὰ βραχὺ πάλιν ἐπανελθεῖν τὸ ὕδωρ, καὶ οὕτω πλεῦσαι. δʹ. ξϛʹ. ιϛʹ. θʹ. βʹ. μβʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλεντινιανὸς ὁ μέγας ζώσης τῆς αὐτοῦ γαμετῆς Σευήρας, τῆς μητρὸς Γρατιανοῦ, ἔγημε παρανόμως Ἰουστῖναν διὰ κάλλος μαρτυρηθεῖσαν ὑπὸ Σευήρας, ἐξ ἧς ἔσχε 26
τέκνα Οὐαλεντινιανὸν νέον λεγόμενον, ὃν ὁ στρατὸς μετὰ θάνατον τοῦ πατρὸς βασιλέα ἀνηγόρευσεν, καὶ θυγατέρας τρεῖς, Ἰοῦσταν, Γρᾶταν, Γάλλαν, ἣν καὶ ἔγημεν ὁ μέγας Θεοδόσιος κατὰ δεύτερον γάμον, ἐξ ἧς ἐτέχθη αὐτῷ ἡ Πλακιδία· Ἀρκάδιος γὰρ καὶ Ὀνώριος ἐκ Πλακίλλης ἦσαν Θεοδοσίῳ τῆς πρώτης γαμετῆς. ἔγραψε δὲ καὶ νόμον παράνομον τῷ θέλοντι δύο γυναῖκας ἔχειν κατ' αὐτὸν μὴ κωλύεσθαι. Οὐάλης δὲ ὁ δυσσεβὴς 57 δύο θυγατέρας ἔσχεν, Ἀναστασίαν καὶ Καρῶσσαν, ὧν καὶ ἐπ' ὀνόμασι δύο λοετρὰ ἔκτισε καὶ τὸν ἀγωγόν, τὸν μέχρι νῦν Οὐαλεντινιακὸν λεγόμενον. τινὲς δέ φασιν, ὅτι Δομνίκα, ἡ γυνὴ Οὐάλεντος, ἔπεισεν αὐτὸν ἀρειανίζειν οὕτω σφοδρῶς. ἄλλοι δὲ ἱστοροῦσιν, ὅτι μετὰ τὸ βασιλεῦσαι βαπτισθεὶς ὑπὸ Εὐδοξίου ὅρκῳ διεβεβαιώσατο αὐτὸν ἐν αὐτῷ τῷ βαπτίσματι τὰ Ἀρείου φρονεῖν καὶ μὴ δέχεσθαι τὸ ὁμοούσιον, καὶ οὕτως οἱ ἀμφότεροι μυρίους διωγμοὺς κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐκίνησαν οἱ ἀνόσιοι. πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς Λιβέριον τὸν Ῥώμης Εὐστάθιον τὸν Ἀρμένιον καὶ Σιλβανὸν τὸν Ταρσοῦ καὶ Θεόφιλον Κασταβάλων ὑπισχνούμενοι δι' αὐτῶν δέχεσθαι τὸ ὁμοούσιον. οὗτοι Λιβερίῳ ἔγγραφον ὑπὲρ τοῦ ὁμοουσίου λίβελλον ἐπέδωκαν ὁμολογήσαντες πᾶσαν αἵρεσιν ἀποστρέφεσθαι ἐναντιουμένην τῇ ἐν Νικαίᾳ συνόδῳ· οὓς καὶ ἀποδεξάμενος Λιβέριος ἐκοινώνησε γράψας τοῖς τῆς ἀνατολῆς, μαρτυρῶν αὐτοῖς ὀρθοδοξίαν. ἐν Μαρκιανουπόλει δὲ Οὐάλης στρατεύων κατὰ Γότθων παρεχείμαζεν ἐκεῖ. Κόσμου ἔτη εωξαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τξαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Οὐαλεντινιανὸς ἔτη ιαʹ. εʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη οʹ. ξζʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. ιζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐδόξιος ἔτη ιʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη μϛʹ. μγʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀνιανὸς ἔτη δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σύνοδος ἐν Τυάνοις γέγονεν, ἐν ᾗ εὑρέθησαν Εὐσέβιος ὁ Καισαρείας Καππαδοκίας καὶ Γρηγόριος ὁ Ναζιανξοῦ, ὁ πατὴρ τοῦ Θεολόγου καὶ ὁ Μελιτηνῆς Ὁτρήϊος καὶ ἕτεροι, οἵ τινες τοῖς Λιβερίου γράμμασιν ἀγαλλιασάμενοι πᾶσι τοῖς ὀρθοδόξοις ἐπισκόποις ἐσήμαναν παραγενέσθαι εἰς Ταρσὸν ἐπὶ βεβαιώσει τῆς ὀρθῆς πίστεως· ὅπερ ἀκούσας Οὐάλης ἐκώλυσε γενέσθαι. Εὐδόξιος δὲ πάλιν Οὐάλεντα παρεσκεύασε κελεῦσαι τοῖς κατὰ τόπον ἄρχουσιν ἐξορισθῆναι πάντας τοὺς ὑπὸ Κωνσταντίου ἐξορισθέντας ἐπισκόπους καὶ ὑπὸ Ἰου λιανοῦ καὶ Ἰουβιανοῦ ἀνακληθέντας. τότε Ἀθανάσιος ἑκουσίως ἐξῆλθεν Ἀλεξανδρείας, μὴ συγχωροῦντος τοῦ δήμου τῷ ἄρχοντι ἐκβαλεῖν αὐτόν, ὃς καὶ πολὺν χρόνον ἐκρύπτετο ἐν πατρῴῳ μνήματι· ὕστερον δὲ Οὐάλης φόβῳ στάσεως τῶν Ἀλεξανδρέων ἔγραψεν ἐπανελθεῖν τὸν Ἀθανάσιον. τῆς δὲ κοινωνίας Εὐδοξίου ἀπέσχισεν Εὐνόμιος διὰ τὸ μὴ κοινωνεῖν Εὐδόξιον Ἀετίῳ, τῷ διδασκάλῳ Εὐνομίου. εἰ γὰρ καὶ ἀμφότεροι ὁμόφρονες ἦσαν, ἀλλὰ διὰ τὸ παρὰ πάντων μισεῖσθαι Ἀέτιον Εὐδόξιος ἀπεστρέφετο αὐτόν, μὴ αἰσχυνόμενος προδήλως τοῖς οἰκείοις δόγμασιν ὡς ἀσεβέσιν ἀποστρέφεσθαι. Εὐνόμιος γὰρ ὑπογραφεὺς γέγονε τοῦ ἀθέου Ἀετίου σοφιστικοὺς λόγους μαθών, ἐξ ὧν δῆθεν ἐκόμπαζεν, τῶν θείων γραφῶν ἀμύητος ὢν πάντη, ὡς δηλοῦσι μάλιστα οἱ ἑπτὰ αὐτοῦ τόμοι. οἱ δὲ Κυζικηνοὶ ἐδίωξαν Εὐνόμιον ὡς αἱρετικὸν καὶ βλάσφημον. οὗτος δὲ ἐλθὼν ἡνώθη Εὐδοξίῳ. δεινῶς δὲ ἦν βλάσφημος τολμῶν λέγειν, ὅτι ὁ θεὸς περὶ τῆς ἰδίας οὐσίας οὐδὲν οἶδε πλέον ἡμῶν. ἑλληνικοῦ δὲ διωγμοῦ πλείονα συνέβη τοῖς ὀρθοδόξοις ἐπὶ Οὐάλεντος καὶ Εὐδοξίου τῶν ἀσεβῶν. Τούτῳ δὲ τῷ χρόνῳ Εὐδοξίου τελευτήσαντος Δημόφιλον Ἀρειανοὶ προεβάλοντο ἐπίσκοπον, οἱ δὲ ὀρθόδοξοι Εὐάγριόν τινα, ὃν ἐχειροτόνησεν Εὐστάθιος ὁ ἱερὸς Ἀντιοχείας λαθραίως διάγων ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐπανελθὼν ἐκ τῆς ἐξορίας ἐπὶ Ἰουβιανοῦ· μὴ εὑρὼν δὲ αὐτὸν ζῶντα ἐν τῇ πόλει ἐκρύπτετο. τὴν δὲ Εὐαγρίου χειροτονίαν ἀκούσας Οὐάλης ἐν Μαρκιανουπόλει διάγων Εὐστάθιον μὲν τὸν ἱερὸν εἰς Βιζύην ἐξώρισεν, Εὐάγριον δὲ τῆς πόλεως ἐκβαλὼν Δημοφίλῳ τὰς 27
ἐκκλησίας παρέδωκε τῷ Ἀρειανῷ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Δημόφιλος ἔτη ιβʹ. ϛʹ. ξηʹ. ιηʹ. αʹ. δʹ. μδʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐάλεντι τῷ δυσσεβεῖ πρεσβείαν ἀπέστειλαν οἱ ὀρθόδοξοι ἐν Νικομηδείᾳ ἐλθόντι ἄνδρας ἱερατικοὺς πʹ πέμψαντες, ὧν προηγοῦντο Θεόδωρος καὶ Οὐρβανὸς καὶ Μενέδημος, οὓς πάντας σὺν τῷ πλοίῳ ὑφαφθῆναι ὁ Οὐάλης ἐκέλευσεν· καὶ πάντες σὺν τῇ νηῒ κατεφλέχθησαν, μέχρι Δακιδίζων τοῦ πλοίου διαρκέσαντος. εωξγʹ. τξγʹ. ζʹ. ξθʹ. ιθʹ. βʹ. εʹ. μεʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐάλης ὁ μιαρὸς τοῖς Ἕλλησιν ἄδειαν δέδωκε 59 θυσίας καὶ πανηγύρεις ἐπιτελεῖν· ὡσαύτως δὲ καὶ Ἰουδαίους ἔθαλπε καὶ ἐτίμα, μόνους τοὺς ὀρθοδόξους καὶ τῆς ἀποστολικῆς ἐκκλησίας δεινῶς διώκων. ηʹ. οʹ. κʹ. γʹ. ϛʹ. μϛʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐάλης ἐν Ἀντιοχείᾳ τῆς Συρίας ἐλθὼν πάνδεινα τοῖς ὀρθοδόξοις ἐνεδείξατο πολλοὺς ἀνελὼν μαχαίρᾳ καὶ ἄλλους ἀποπνίξας εἰς τὸν παραρρέοντα Ὀρέντην ποταμόν. ὡσαύτως δὲ καὶ τὴν Ἔδεσαν καταλαβὼν χείρονα ἔπραξε κελεύσας Μοδέστῳ τῷ ἐπάρχῳ τὸ πλῆθος τῶν ὀρθοδόξων συλλαβεῖν εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Θωμᾶ συνερχόμενον καὶ φονεῦσαι. τὸ δὲ κατὰ τὴν γυναῖκα συμβάν, τὴν ἕλκουσαν τὸ τέκνον σπουδῇ ἐπὶ τὸν θάνατον, τόν τε Οὐάλεντα ᾔσχυνε καὶ τὸν ἔπαρχον κατέπληξε καὶ τὸ ἄγος ἐκώλυσεν, θεοῦ δηλονότι τοῦτο οἰκονομήσαντος. Εὐσέβιον δὲ τὸν Σαμοσάτων ἐξώρισεν εἰς τὴν Θρᾴκην, ὅτε καὶ πλέον ἐθαυμάσθη ὁ ἅγιος ἑκουσίως τῆς πόλεως ἐξελθὼν καὶ ἀκολουθήσας τοῖς ἐλαύνουσιν, μὴ συγχωροῦντος τοῦ λαοῦ· ἀντ' αὐτοῦ δὲ οἱ Ἀρειανοὶ Εὐνόμιόν τινα, Ἀρειανὸν διάπυρον, προεβάλοντο, ᾧ οὐδεὶς τῶν Σαμοσατέων ἐκοινώνησεν. τούτου λουομένου καὶ τὸν λαὸν συλλούσασθαι προτρεπομένου, εἰ μὴ τὸ ὕδωρ τῆς ἐμβατῆς, ἐν ᾗ εἰσῆλθεν Εὐνόμιος, ἐκένωσαν καὶ ἄλλου ἐπλήρωσαν, οὐκ ἠνείχοντο λούσασθαι, μεμιάνθαι λέγοντες ὑπὸ Εὐνομίου τὸ πρότερον. ὅπερ μαθὼν ἔφυγε τῆς πόλεως ἀσπόνδως μισούμενος. τούτου δὲ ὑποχωρήσαντος, Λούκιόν τινα προφανῆ λύκον Ἀρειανοὶ προεβάλοντο. ὁμοίως καὶ ἐν Καππαδοκίᾳ τὰς ἐκκλησίας Ἀρειανοῖς παραδοῦναι ἐσπούδαζε τῆς ἐναντιώσεως δραξάμενος, ἧς ἔσχε παρὰ τοῦ μεγάλου Βασιλείου, πρεσβυτέρου τότε τῆς ἐκκλησίας Καισαρείας ὑπάρχοντος καὶ Εὐσέβιον τὸν ἐπίσκοπον διεγείροντος εἰς ζῆλον ὀρθοδοξίας, μὴ ὑπείκειν τῇ δυσσεβείᾳ Οὐάλεντος. Περσῶν βασιλεὺς Ἀρταξὴρ ἔτη δʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτος αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος λαʹ πάλιν Μελέτιος ἔτη κεʹ. θʹ. αʹ. καʹ. δʹ. ζʹ. αʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐάλεντος ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγοντος εὑρέθησάν τινες ἐπιβουλὴν κατ' αὐτοῦ μελετῶντες, καὶ ἀνῃρέθησαν στῖφος ἀσεβῶν· 60 διὰ γὰρ μαντειῶν καὶ θυσιῶν τὴν συσκευὴν κατειργάζοντο. τοῦ δὲ πολυάθλου καὶ πολλὰ καμόντος Ἀθανασίου μεταστάντος πρὸς κύριον, ἐπισκοπήσαντος ἔτη μϛʹ, ἐν διωγμοῖς δὲ καὶ τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας κινδύνοις τὰ μʹ, Πέτρος τὴν ἐπισκοπὴν διεδέξατο, ὃν οἱ Ἀρειανοὶ διά τινος Μάγνου, τῶν βασιλικῶν θησαυρῶν ταμία, ἀπήλασαν· Λούκιον δὲ ἀντεκατέστησαν. τότε πολλοὶ τῶν ὀρθοδόξων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν παρθένων ἀθέως ᾐκίσθησαν, πολλοὶ δὲ καὶ ἐν βασάνοις ἐτελειώθησαν. ὁ δὲ Πέτρος φυγὰς εἰς Ῥώμην ᾤχετο πρὸς Δάμασον ὡς ὁμόδοξον· ὅτε καὶ τὰ γενόμενα ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δι' ἐπιστολῆς ἔγραψε φρικώδη ὑπὸ Ἀρειανῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Βασίλειος ὁ τῆς Καισαρέων ἐπισκόπησεν, Εὐσεβίου εὐσεβῶς κοιμηθέντος. Κόσμου ἔτη εωξϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τξϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Οὐαλεντινιανὸς ἔτη ιαʹ. ιʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἀρταξὴρ ἔτη δʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. κβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Δημόφιλος ἔτη ιβʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. ηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Λούκιος ἔτη ϛʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀμβρόσιος μετὰ Αὐξέντιον τῆς ἐκκλησίας Μεδιολάνων ἡγήσατο οὕτως· τοῦ δήμου στασιάζοντος περὶ προβολῆς ἐπισκόπου, Ἀμβρόσιος ἡγεμὼν τῆς χώρας τελῶν 28
ἐπέμφθη ὑπὸ Οὐαλεντινιανοῦ τοῦ βασιλέως ἐκεῖσε διάγοντος κωλῦσαι τὴν στάσιν, ἀβάπτιστος μὲν ἔτι ὤν, πάνυ δὲ τοῦ δικαίου φροντίζων καὶ τοὺς μείζονας ἄρχοντας γενναίως διελέγχων ἀδικοῦντας. ὁ οὖν δῆμος παυσάμενος τῆς ἔριδος, ὁμοφώνως τὸν Ἀμβρόσιον ἐπίσκοπον ἐψηφίσαντο· ὅπερ ἀκούσας Οὐαλεντινιανὸς ἐκέλευσε μυηθέντα χειροτονηθῆναι τὸν Ἀμβρόσιον ἐπίσκοπον, εὐχαριστῶν ἐπ' ὄψεσι πάντων τῷ θεῷ καὶ λέγων· "χάρις σοι, δέσποτα παντοκράτορ, σῶτερ ἡμέτερε, ὅτι ψυχὰς ἐνεχείρισας τῷδε τῷ ἀνδρὶ σωμάτων ἄρχοντι παρ' ἐμοῦ γενομένῳ, καὶ τὰς ἐμὰς ψήφους δικαίας ἀπέφηνας." Λούκιος δὲ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πολλὰ κακὰ σὺν τοῖς Ἀρειανοῖς διεπράξατο. ᾠδὰς γὰρ δαιμόνων εἰς τὴν Θεωνᾶ ἐκκλησίαν ᾖδον καὶ ὀρχηστὰς 61 εἰσῆγον, τῶν παρθένων τε τὰς ἐσθῆτας ἀποσκεπάζοντες, σὺν θυμῷ ῥινοκτυποῦντες γυμνὰς διὰ τῆς πόλεως περιῆγον, ἀσελγῶς αὐταῖς χρώμενοι· τὰς δὲ καὶ ἀνεῖλον μηδὲ πρὸς ταφὴν δόντες τοῖς γονεῦσι τὰ σώματα αὐτῶν λίαν ὀδυρομένοις. εἰς δὲ τὸ θυσιαστήριον ἔνδον μειράκιον ἀσελγὲς αἰσχρουργῆσαι ἀνήγαγον. τῆς δὲ δύσεως πάσης τριάδα ὁμοούσιον πρεσβευούσης, ᾐτήσαντο Οὐαλεντινιανὸν καὶ ἐποίησαν σύνοδον ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ καὶ τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν ἐκύρωσαν. ἴδικτον δὲ Οὐαλεντινιανὸς ἔγραψε τοῖς ἐν Ἀσίᾳ καὶ Φρυγίᾳ καὶ πάσῃ τῇ ἀνατολῇ ἐπισκόποις ἐμμένειν τοῖς ὡρισμένοις παρὰ τῆς συνόδου παρεγγυώμενος, κοινωνὸν καὶ Οὐάλεντα τὸν ἀδελφὸν καὶ Γρατιανὸν τὸν υἱὸν ἐν τῷ ἰδίκτῳ προσλαβόμενος. τότε καὶ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος τῆς κατὰ Κωνσταντινούπολιν ἐκκλησίας προέστη ταῖς Βασιλείου καὶ Μελετίου καὶ τῶν λοιπῶν τῆς εὐσεβείας ὑπερμάχων εἰσηγήσεσιν. καὶ εἰ μὴ φθάσας τὴν πόλιν ἀνεκαλέσατο, πᾶσα ἂν τῆς Ἀρείου καὶ Εὐνομίου λώβης ἐπεπλήρωτο· πάσας γὰρ τὰς ἐκκλησίας αὐτοὶ κατεῖχον πλὴν τοῦ εὐκτηρίου Ἀναστασίας τῆς μάρτυρος· ἐπισκόπει δὲ τῶν Ἀρειανῶν Δημόφιλος. Γρηγόριος τότε ὁ Νύσης καὶ Πέτρος, ἀδελφοὶ Βασιλείου, διέλαμπον Ὄπτιμός τε ἐν Πισιδίᾳ καὶ Ἀμφιλόχιος ἐν Ἰκονίῳ. Βάρσην δέ, τὸν ἐπίσκοπονἘδέσης, καὶ Πελάγιον Λαοδικείας ὡς προμάχους τῆς ὀρθοδοξίας ὁ Οὐάλης ἐξώρισεν. Οὐαλεντινιανὸς ὠνείδισεν Οὐάλεντα τὸν ἀδελφὸν ὡς κακόδοξον, μὴ πέμψας αὐτῷ βοήθειαν κατὰ τῶν Γότθων αἰτοῦντι, ἀλλ' εἰπών· "οὐ θέμις ἐπαμύνειν ἀνδρὶ θεομάχῳ." ιαʹ. βʹ. κγʹ. εʹ. θʹ. βʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλεντινιανὸς ὁ μέγας ἐτελεύτησεν ἐτῶν πδʹ, βασιλεύσας ἔτη ιαʹ, τρόπῳ τοιῷδε· Σαυρομάται, ἔθνος [μικρόν τε καὶ] οἰκτρόν, ἐπαναστάντες αὐτῷ καὶ ἡττηθέντες πρέσβεις ἔπεμψαν αἰτοῦντες τὴν εἰρήνην. Οὐαλεντινιανοῦ δὲ τοὺς πρέσβεις ἐρωτῶντος, εἰ πάντες οἱ Σαυρομάται τοιοῦτοί εἰσι τοῖς σώμασιν οἰκτροί, καὶ αὐτῶν εἰπόντων, ὅτι "τοὺς κρείττονας πάντων ὧδε ἔχεις καὶ ὁρᾷς," ἀνακράξας βιαίως ἔφη· "δεινὰ Ῥωμαίων ἡ βασιλεία ὑπομένει εἰς Οὐαλεντινιανὸν λήξασα, εἰ Σαυρομάται τοιοῦτοι ὄντες Ῥωμαίων κατεξανίστανται." ἐκ δὲ τῆς διατάσεως καὶ τοῦ κρότου 62 τῶν χειρῶν φλεβὸς ῥαγείσης καὶ πλείστου ἀναδοθέντος αἵματος, ἔν τινι φρουρίῳ Γαλλίας θνήσκει μηνὶ Δίῳ ιζʹ ἰνδικτιῶνος γʹ. Γρατιανοῦ δέ, τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, μὴ εὑρεθέντος ἐκεῖσε, καὶ Οὐάλεντος ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγοντος, τὸ εὑρεθὲν στρατόπεδον ἐν τῷ τόπῳ, ἐν ᾧ ἐτελεύτησεν Οὐαλεντινιανὸς ὁ μέγας, Οὐαλεντινιανόν, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὡς ἐτῶν δ' ἀνηγόρευσαν Αὔγουστον, συμπαρούσης καὶ Ἰουστίνης, τῆς μητρὸς αὐτοῦ, ἐν τῇ Πανονίᾳ. τοῦτο μαθὼν Γρατιανὸς τὸν μὲν ἀδελφὸν αὐτοῦ εἶχε συμβασιλεύοντα μεθ' ἑαυτοῦ, τοὺς δὲ ἀναγορεύσαντας διαφόροις τρόποις ἐτιμωρήσατο διὰ τὸ παρὰ γνώμην αὐτοῦ τοῦτο γενέσθαι. Οὐάλης δὲ κατὰ Γότθων Τραϊανὸν στρατηγὸν πέμπει, ὃς ἡττηθεὶς ἀτίμως ἀνέκαμψεν. ὀνειδιζόμενος δὲ μαλακίαν ὑπὸ Οὐάλεντος ἀπεκρίνατο· "οὐκ ἐγὼ ἥττημαι, βασιλεῦ, ἀλλὰ σύ, ὁ κατὰ θεοῦ στρατευόμενος καὶ τὴν αὐτοῦ ῥοπὴν προξενῶν τοῖς βαρβάροις." πολλοὺς δὲ ἀνεῖλεν Οὐάλης διὰ τοὺς ἐκ τῶν μαντειῶν ὑπονοηθέντας βασιλεύειν ἀπὸ τοῦ Θ στοιχείου, ἐν οἷς καὶ Θεόδωρόν 29
τινα, πρῶτον ἐν πατρικίοις. Ἐν τῷ αὐτῷ δὲ χρόνῳ τινὲς τῶν Ναυατιανῶν ἐν Φρυγίᾳ τὸ πάσχα ἤρξαντο ποιεῖν μετὰ Ἰουδαίων συνελθόντες ἐν Παζῷ τῇ κώμῃ, καὶ νόμον ἐξέθεντο μετὰ Ἰουδαίων πασχάζειν. ἐκ τούτων οἱ λεγόμενοι Σαββατιανοὶ ἀπὸ Σαββατίου τινὸς ἀνεφύησαν ὕστερον. καὶ Ἀπολινάριος ὁ Σύρος τότε φανερῶς ἀπέστη τῆς ἐκκλησίας, Δάμασός τε ὁ Ῥώμης καὶ Πέτρος Ἀλεξανδρείας πρῶτοι τούτους ἀπεκήρυξαν. καὶ Εὐνόμιος ὁ δυσσεβὴς ἐτόλμησε τὸ βάπτισμα ἐν μιᾷ καταδύσει τελεῖν, "οὐκ εἰς τριάδα, ἀλλ' εἰς τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ δεῖ βαπτίζεσθαι," λέγων· καὶ τοὺς ἐν τριάδι βαπτιζομένους ἀνεβάπτιζεν. Ἰουλιανός, ὁ καὶ Σάβας, ἱερὸς ἀσκητὴς εἰς Ἀντιόχειαν ἐλθὼν ἀπὸ Ἐδέσης τοὺς τὸ ὁμοούσιον δοξάζοντας ὀρθοδόξους ὑπεστήριζε προφανῶς ἀναθεματίζων τοὺς Ἀρειανούς. Ἀφραάτης ὁ θεῖος μετὰ πολλῆς παρρησίας κατὰ πρόσωπον ἐν Ἀντιοχείᾳ διήλεγξε τὴν τοῦ Οὐάλεντος ἀσέβειαν. εἷς δὲ τῶν εὐνούχων θρασέως τῷ Ἀφραάτῃ λοιδορήσας καὶ ἀπειλήσας, κατελθὼν ἑτοιμάσαι βαλανεῖον τῷ βασιλεῖ, πληγεὶς τὴν διάνοιαν ἑαυτὸν εἰς τὸ θερμὸν ὕδωρ βαλὼν ἀπώλετο. καὶ Ἐφραῒμ ὁ μέγας ἐν ἀσκήσει καὶ θείᾳ διδασκαλίᾳ διέλαμπεν, πολλοὺς μὲν λόγους ἀσκητικούς, πλείστους δὲ καὶ δογματικοὺς ἐκ θείου 63 πνεύματος ἀναβλύσας· τινὰ δὲ τῶν πονημάτων καὶ ᾄδεσθαι Σύροις παρέδωκε διὰ τοῦ μέλους τοὺς ἀργοτέρους ἐφελκόμενος· φασὶ γοῦν τριακοσίας μυριάδας στίχων αὐτὸν ἐκδεδωκέναι τὸν ὄντως θεόσοφον. Κόσμου ἔτη εωξηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τξηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Οὐάλης ἔτη γʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἀρταξὴρ ἔτη δʹ. γʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. κδʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Δημόφιλος ἔτη ιβʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. ιʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Λούκιος ἔτη ϛʹ. γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ τῶν Μεσαλιανῶν αἵρεσις ἤγουν Εὐχητῶν καὶ Ἐνθουσιαστῶν ἀνεφύη. οὗτοι ψάλλοντες βαλλίζουσι καὶ κροταλίζουσι τὰ παρὰ τῷ Δαβὶδ παχέως ἐκλαμβάνοντες καὶ ἀνοήτως. ταύτης αἱρεσιάρχαι Δαδώης καὶ Σάβας καὶ Ἀδέλφιος, φασὶ δέ τινες, ὅτι καὶ ὁ Σεβαστείας Εὐστάθιος· οἷς ἀντέστησαν γενναίως Ἀμφιλόχιος Ἰκονίου, Λητώϊος Μελιτηνῆς, ὕστερον δὲ καὶ Φλαβιανὸς Ἀντιοχείας. Οὐάλης δὲ πᾶσαν ἐκκλησίαν πορθήσας ἧκεν εἰς Καισάρειαν ἐξ ἀνατολῆς κατὰ τοῦ θείου Βασιλείου μαινόμενος· ἔπραξε δὲ ἃ καὶ ὁ μέγας Γρηγόριος εἰς τὸν Βασιλείου ἐπιτάφιον ἔλεξεν· ἡνίκα καὶ Γαλάτης, ὁ Οὐάλεντος υἱός, χαλεπῶς χειμασθεὶς ἀπέθανεν, καὶ ἡ σύμβιος Δομνίκα δεινῶς ἐνόσησεν. Δημοσθένους δέ, ἑνὸς τῶν ὀψοποιῶν Οὐάλεντος, ἐν τῇ πρὸς τὸν βασιλέα συντυχίᾳ τοῦ θείου Βασιλείου καταδραμόντος καὶ βαρβαρίσαντος, μικρὸν μειδιάσας ἔφη πρὸς αὐτὸν ὁ διδάσκαλος· "ἰδού· ἐθεασάμεθα καὶ Δημοσθένην ἀγράμματον." Οὐάλης αἰδεσθεὶς Βασίλειον πολλὰ χωρία καὶ κάλλιστα τοῖς ὑπ' αὐτοῦ φροντιζομένοις λελωβημένοις ἐδωρήσατο· καὶ τὸ στερρὸν καὶ ἀκλινὲς Βασιλείου ὁρῶν ἐξορίαν κατ' αὐτοῦ 64 ἐψηφίσατο· τὸ δὲ γράμμα τῆς ἐξορίας ὑπογράψαι θελήσας οὐκ ἴσχυσεν, τριῶν μὲν καλάμων συντριβέντων, ἔσχατον δὲ καὶ τῆς χειρὸς αὐτοῦ παρεθείσης. βʹ. δʹ. κεʹ. ζʹ. ιαʹ. δʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαυΐα, Σαρακηνῶν βασίλισσα, πολλὰ κακὰ Ῥωμαίοις ποιήσασα εἰρήνην ᾐτήσατο καὶ Μωσῆν τινα τῶν ἀσκούντων κατὰ τὴν ἔρημον ἐπίσκοπον δοθῆναι τοῖς χριστιανίζουσι παρ' αὐτῇ Σαρακηνοῖς ᾔτησεν. τοῦ δὲ βασιλέως σπουδαίως τοῦτο ποιήσαντος, Μωσῆς οὐ κατεδέξατο ὑπὸ Λουκίου τοῦ Ἀρειανοῦ χειροτονηθῆναι, ἀλλ' ὑπό τινος τῶν ἐν ἐξορίᾳ ὀρθοδόξων· ὅπερ καὶ γέγονεν. τοῦτον λαβοῦσα Μαυΐα πολλοὺς Χριστιανοὺς ἀπὸ Σαρακηνῶν ἐποίησεν. φασὶ δέ, ὅτι καὶ αὐτὴ Χριστιανὴ ἦν, Ῥωμαία τῷ γένει, καὶ ληφθεῖσα αἰχμάλωτος ἤρεσε διὰ κάλλος τῷ βασιλεῖ τῶν Σαρακηνῶν· καὶ οὕτω τῆς βασιλείας ἐκράτησεν. ἱστορεῖ δὲ πολλὰ περὶ τοῦ ἔθνους ὁ Σωζομενός, ὅθεν τε ἤρξατο, καὶ ὀνομάζεται, καὶ ὅτι ιγʹ ἐτῶν περιτέμνεται. οἱ δὲ Γότθοι ὑπὸ Οὔννων πολεμηθέντες βοήθειαν 30
αἰτοῦνται παρὰ Οὐάλεντος δι' Εὐφίλα, ἐπισκόπου αὐτῶν Ἀρειανόφρονος, προσυνδιατρίψαντος ἐπὶ Κωνσταντίου Εὐδοξίῳ καὶ Ἀκακίῳ τοῖς Ἀρειανοῖς. οὗτος ἀρειανίζειν τοὺς Γότθους ἐδίδαξεν. οἱ δὲ Γότθοι διῃρέθησαν εἰς δύο· καὶ τῶν μὲν ἐστρατήγει Ἀθανάριχος, τῶν δὲ Φριτιγέρνης· οὗτος ἡττηθεὶς καὶ βοήθειαν λαβὼν παρὰ Οὐάλεντος νικᾷ τοὺς περὶ Ἀθανάριχον· Οὐάλεντι δὲ χαριζόμενος ἀρειανίζειν ἐπὶ πλεῖον τοὺς Γότθους ἐδίδαξεν. Κόσμου ἔτη εωοʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τοʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Οὐάλης ἔτη γʹ. γʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη εʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. κϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Δημόφιλος ἔτη ιβʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. ιβʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Λούκιος ἔτη ϛʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει οἱ Γότθοι πάλιν ἑνωθέντες ἐξῆλθον εἰς τὴν 65 γῆν τῶν Ῥωμαίων καὶ ἠρήμωσαν πολλὰς ἐπαρχίας, Σκυθίαν, Μυσίαν, Θρᾴκην, Μακεδονίαν, καὶ Ἀχαΐαν, καὶ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα, περὶ τὰς εἴκοσιν ἐπαρχίας. ἐθεάθησαν δὲ ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τῷ ἀέρι [ἐν] ταῖς νεφέλαις ἐσχηματισμένοι ἄνδρες ἔνοπλοι. ἐγεννήθη δὲ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ παιδίον ἐντελῆ μὲν τὰ ἄλλα μέρη, ὀφθαλμὸν δὲ ἕνα ἔχον ἐν μέσῳ τῷ μετώπῳ, χεῖρας δὲ τέσσαρας καὶ πόδας τέσσαρας καὶ πώγωνα. Οὐάλης δὲ διάγων ἐν τῇ Ἀντιοχέων καὶ μαθὼν περὶ τῶν Γότθων ἦλθεν ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν, οἱ δὲ Βυζάντιοι ὕβριζον αὐτὸν ὡς ἄνανδρον καὶ φυγοπόλεμον. Ἰσαάκιος δέ, ὁ ἱερὸς μοναχός, κρατήσας τοῦ χαλινοῦ τοῦ ἵππου Οὐάλεντος ἐξερχομένου κατὰ Γότθων τὸ ἔσχατον εἰς πόλεμον ἔφη πρὸς αὐτόν· "ποῦ βαδίζεις, βασιλεῦ, κατὰ θεοῦ στρατευόμενος καὶ θεὸν ἔχων ἀντίπαλον;" ᾧ τινι ὀργισθεὶς φρουρᾷ παρέδωκεν ἀπειλήσας αὐτῷ θάνατον, εἰ ἐπανέλθοι, ὡς τῷ Μιχαίᾳ ποτὲ Ἀχαάβ. μετὰ δὲ τὴν ἔξοδον αὐτοῦ ἐξωμολογήσαντό τινες τῶν περὶ αὐτόν, ὡς κατ' ἐπιτροπὴν αὐτοῦ γενέσθαι μαντείας περὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ ὁρμῆς ἐν τῷ πολέμῳ. ἐν ᾧ συμβαλὼν τοῖς Γότθοις Οὐάλης καὶ ἡττηθεὶς φεύγει σὺν ὀλίγοις ἐν οἰκίσκῳ. τοῦτον δὲ καταλαβόντες οἱ βάρβαροι καὶ τὴν οἰκίαν ἀνάψαντες, ἀγνοοῦντες τοὺς ἐν αὐτῇ πάντας κατέκαυσαν. φασὶ δὲ ὅτι ὁ θεῖος Ἰσαάκιος ἐν τῇ φρουρᾷ τῆς δυσωδίας Οὐάλεντος ἐμπριζομένου ἀντελάβετο θείῳ χαρίσματι καὶ ψυχῆς καθαρότητι προεῖπέ τε τὴν ἀναίρεσιν αὐτοῦ τοῖς συνοῦσιν, πρὶν ἢ παραγενέσθαι τοὺς ἀπαγγέλλοντας ἐκ τοῦ πολέμου τὰ πεπραγμένα. μετὰ δὲ τὴν ἧτταν καὶ τὸν διὰ πυρὸς θάνατον Οὐάλεντος ἐπαρθέντες οἱ Γότθοι τῇ νίκῃ δεινῶς τὰ προάστεια Κωνσταντινουπόλεως ἐδῄουν. Μαυΐα δέ, ἡ τῶν Σαρακηνῶν βασίλισσα, πέμψασα Σαρακηνῶν στρατόν, καὶ Δομνίκα, ἡ γαμετὴ Οὐάλεντος, ἐξαγαγοῦσα τὸν δῆμον τῆς πόλεως τοὺς βαρβάρους ἐδίωξεν. τούτων δὲ οὕτω διατεθέντων, γνοὺς Γρατιανὸς ὁ Αὔγουστος, ἐν τῇ Πανονίᾳ κατερχόμενος ὡς πρὸς βοήθειαν ἀντὶ Οὐάλεντος ἐνέδυσε 66 Θεοδόσιον Αὔγουστον καὶ ἀνηγόρευσε βασιλέα καὶ ἀπέστειλεν εἰς τὸν κατὰ τῶν Γότθων πόλεμον. Γότθους δὲ ἐπιχωρίως τοὺς Σκύθας λέγεσθαι Τραϊανὸς ὁ πατρίκιος ἐν τῇ κατ' αὐτὸν ἱστορίᾳ φησίν. Δωρόθεος ὁ ἐν ἁγίοις ἐπὶ τοῦ δυσσεβοῦς Οὐάλεντος ἐμαρτύρησεν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ θηρίοις παραδοθεὶς ἐν τῷ Κυνηγίῳ ὑπὸ Ἀρειανῶν. Κόσμου ἔτη εωοαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τοαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη ιϛʹ αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη εʹ. βʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Δάμασος ἔτη κηʹ. κζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Δημόφιλος ἔτη ιβʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Λούκιος ἔτη ϛʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. ζʹ Τούτῳ τῷ ἔτει Γρατιανὸς ὁ βασιλεὺς κοινωνὸν τῆς βασιλείας Θεοδόσιον προσελάβετο, τῷ γένει μὲν Ἴβηρα Ἑσπέριον, εὐγενῆ δέτινα καὶ θαυμάσιον περὶ τοὺς πολέμους γενόμενον. οὗτος εὐθὺς τοὺς ἐν Θρᾴκῃ βαρβάρους κατὰ κράτος ἐνίκησεν, εὐσεβὴς ὢν καὶ ὀρθόδοξος. Γρατιανὸς δὲ καὶ Οὐαλεντινιανὸς νόμῳ τοὺς ἐν ἐξορίᾳ ἐπισκόπους ἀνεκαλέσαντο, τοὺς δὲ 31
ἀρειανίζοντας ἐδίωξαν, Δαμάσου, τοῦ πάπα Ῥώμης, συμπράττοντος. τότε καὶ Πέτρος, Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος, ὑποστρέψας καὶ Λούκιον ἀπελάσας τὸν ἴδιον θρόνον ἀπέλαβεν, ὀλίγον δὲ χρόνον ἐπιβιοὺς ἐτελεύτησεν. Τιμόθεος δέ, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἀντ' αὐτοῦ χειροτονεῖται τῆς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων ἐπίσκοπος. ἐν δὲ Ἀντιοχείᾳ τῆς Συρίας διχῇ διῃρημένων τῶν ὀρθοδόξων μετὰ τὰ κατὰ τὸν θεῖον Εὐστάθιον, οἱ μὲν Παυλῖνον εἶχον ἐπίσκοπον, οἱ δὲ Μελέτιον τὸν ἱερὸν μετὰ τὴν προαγωγὴν Εὐζωΐου, τοῦ Ἀρειανῶν ἐπισκόπου ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐξ αὐτῶν ἀποσχίσαντος. οἱ δὲ βασιλεῖς νόμον ἔγραψαν ὑπὲρ τῶν ὀρθοδόξων καὶ ἐξέπεμψαν διὰ Σάπωρός τινος στρατηγοῦ κατὰ τὴν ἑῴαν, ὃς καταλαβὼν Ἀντιόχειαν εὗρεν ἔριδα Παυλίνου, τῆς ἐπισκοπῆς ἀντιποιουμένου, καὶ Ἀπολιναρίου ἐπιτρέχοντος τῷ θρόνῳ, Με λέτιον δὲ τὸν ἱερὸν ἀμάχως ἡσυχάζοντα, Φλαβιανὸν δὲ τότε πρεσβύτερον ὄντα καὶ Παυλίνῳ μὲν ἀντιταττόμενον, Ἀπολινάριον δὲ καταισχύνοντα καὶ Μελετίῳ τὸν θρόνον ἀποδοῦναι τὸν στρατηγὸν Σάπωρα παρεγγυώμενον· καὶ τοῦτον κυρώσας ἀνεχώρησεν. τότε Διόδωρον, τὸν ἐπίσκοπον Ταρσοῦ, ὁ μέγας Μελέτιος ἐχειροτόνησεν. Εὐσέβιός τε, ὁ Σαμοσάτων ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς ἐξορίας ἐπανελθὼν πολλοὺς ἐπισκόπους ἐχειροτόνησε διαφόροις πόλεσιν. ἐλθὼν δὲ καὶ ἐν Δολίχῃ χειροτονῆσαι Μάριν ἐπίσκοπον, εἰσερχόμενος ἐν τῇ πόλει φονεύεται, γυναικὸς Ἀρειανῆς ἐξ ὕψους ῥιψάσης κεραμίδα κατὰ τῆς ἱερᾶς τοῦ ἁγίου κεφαλῆς, θεοῦ συγχωρήσαντος οἵοις οἶδε κρίμασιν· περὶ οὗ καὶ ὁ θεολόγος Γρηγόριός φησιν· "ζητῶ μου τὸ χθὲς ὑμῶν σφάγιον, τὸν Ἀβραμιαῖον γέροντα." τότε καὶ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος παρρησιαστικώτερον ἐδίδασκεν ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει εἰς τὸ εὐκτήριον τῆς ἁγίας Ἀναστασίας, ἔνθα καὶ παράδοξα γίνεσθαι θαύματα ἐξ ἐμφανείας τῆς παναγίας δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου λέγουσιν. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ηʹ. βʹ. γʹ. κηʹ. ιʹ. ιδʹ. αʹ. ηʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιρίκιος ἔτη ιεʹ. γʹ. δʹ. αʹ. ιαʹ. ιεʹ. βʹ. θʹ. Κόσμου ἔτη εωοδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τοδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη ιϛʹ. δʹ. Περσῶν βασιλεὺς Σαβώρης ἔτη εʹ. εʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιρίκιος ἔτη ιεʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Δημόφιλος ἔτη ιβʹ. ιβʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ηʹ. γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Γρατιανὸς ὁ βασιλεὺς ἀνῃρέθη δόλῳ Ἀνδραγαθίου, τοῦ στρατηγοῦ Μαξίμου τοῦ τυράννου. οὗτος γὰρ ἐφ' 68 ἁμάξης εἰσελθὼν ὑπεκρίθη εἶναι ἡ γαμετὴ Γρατιανοῦ, καὶ οὕτως ὑπαντήσας ἀφυλάκτῳ αὐτῷ ἀνεῖλεν αὐτὸν ὁ Ἀνδραγάθιος. τούτου δὲ ἀναιρεθέντος, ἐκράτησεν Οὐαλεντινιανὸς τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ Θεοδόσιος ὁ μέγας νόσῳ περιπεσὼν ἐν Θεσσαλονίκῃ βαπτίζεται ὑπὸ Ἀχολίου τοῦ ἐπισκόπου, καὶ νόμον ὑπὲρ τῶν ὀρθοδόξων τοῦ ὁμοουσίου ἔγραψεν, ὃν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀπέστειλεν. ἐλθὼν δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐδήλωσε Δημοφίλῳ, ἢ ἀποστῆναι τῆς Ἀρείου πλάνης, ἢ ταχέως τῶν ἐκκλησιῶν ἐξελθεῖν. ὁ δὲ τὸ πλῆθος τῶν Ἀρειανῶν συνάξας ἔξω τῆς πόλεως ἐκκλησίαζεν, ἔχων καὶ Λούκιον, τὸν Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπον Ἀρειανόν, σὺν αὐτῷ· καὶ οὕτω λοιπὸν ὁ θεῖος Γρηγόριος, μεθ' ὧν αὐτὸς εἰς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν ἐφώτισεν, τὰς ἐκκλησίας πάσας παρέλαβεν, μʹ ἔτη τῶν Ἀρειανῶν καὶ μικρὸν πρὸς κατασχόντων αὐτάς. Περσῶν βασιλεὺς ιβʹ Οὐαραράνης ἔτη ιαʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἔτη βʹ. εʹ. αʹ. γʹ. αʹ. ιζʹ. δʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν γειτονίᾳ Ἰοβιτῶν οὕτω α·μένων, γυνὴ ἔτεκεν ὁμοῦ κατὰ τὸ αὐτὸ παιδία τέσσαρα ἀρσενικά· καὶ ἐπέζησαν μῆνας δύο καὶ ἀπέθανον, ἓν ἐπὶ τὸ ἓν, τὰ τέσσαρα. ϛʹ. βʹ. δʹ. βʹ. ιηʹ. εʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ μεγάλη καὶ οἰκουμενικὴ ἁγία δευτέρα σύνοδος τῶν ρνʹ ὀρθοδόξων ἐπισκόπων ἐν Κωνσταντινουπόλει ὑπὸ Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου συνηθροίσθη πρὸς βεβαίωσιν τῶν ἐν Νικαίᾳ δογμάτων. μετεστείλατο δὲ καὶ ἐκ τῆς Μακεδονίου αἱρέσεως ἐπισκόπους 32
λϛʹ, ὧν ἡγεῖτο Ἐλεύσιος. τῶν δὲ ρνʹ ἁγίων πατέρων προηγοῦντο Τιμόθεος Ἀλεξανδρείας, Μελέτιος, ὁ ἱερώτατος Ἀντιοχείας, Κύριλλος,ὁ ἱερώτατος Ἱεροσολύμων, καὶ ὁ θεῖος Γρηγόριος Κωνσταντινουπόλεως. οἱ δὲ τὰ Μακεδονίου φρονοῦντες λϛʹ ἐπίσκοποι προτραπέντες ὑπὸ τῶν πατέρων τὰ ἐν Νικαίᾳ δέξασθαι δόγματα, καθὰ καὶ Λιβερίῳ ἐπὶ Οὐάλεντος συνθέμενοι λιβέλλους ἐπέδωκαν οἱ περὶ 69 Σιλβανὸν ἐν Ῥώμῃ πεμφθέντες, ἀπηνήναντο τῇ ἀληθείᾳ συνθέσθαι καὶ ἀνεχώρησαν γέλως ἅπασι γεγονότες, ἄλλα μὲν φρονοῦντες, ἄλλα δὲ συνθέμενοι, ἀπατηλῶς τὰς Λιβερίου ἐπιστολὰς ἐπαγόμενοι μαρτυρούσας αὐτοῖς ὀρθοδοξίαν. ἡ δὲ ἁγία σύνοδος Γρηγορίῳ τῷ Θεολόγῳ τὴν ἐπισκοπὴν Κωνσταντινουπόλεως ἐκύρωσεν, καὶ ἄκοντα τοῦτον τῷ θρόνῳ ἐνίδρυσαν ὡς πολλὰ καμόντα καὶ τῆς λώβης τῶν αἱρέσεων τὴν πόλιν ἐλευθερώσαντα. τινὰς δὲ τῶν ἐξ Αἰγύπτου μαθὼν ὁ τὰ πάντα σοφὸς καὶ μακαριώτατος φθονήσαντας τῷ πράγματι, τὸν συντακτήριον λόγον ἐπιδειξάμενος ἑκουσίως τοῦ θρόνου τῆς βασιλίδος ὑπεχώρησεν. τούτου δὲ ἀποταξαμένου, Νεκτάριον ὁ βασιλεὺς καὶ ἡ σύνοδος προχειρίζεται, Ταρσέα μὲν τῷ γένει, τὴν τοῦ πραίτωρος δὲ ἀρχὴν τότε διέποντα, ἀβάπτιστον μὲν ἕως τότε τυγχάνοντα, σεμνὸν δὲ καὶ εὐλαβῆ περὶ βίον. ἡ δὲ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος τὸ ὁμοούσιον ἐκύρωσεν, προσέθηκε δὲ τῷ συμβόλῳ καὶ τὴν θεολογίαν τοῦ πνεύματος. ἐξέθετο δὲ καὶ κανόνας, ἐν οἷς τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπόλεως τὰ πρεσβεῖα νέας Ῥώμης ἀπένειμεν. τότε Γρηγόριος ὁ Νύσης καὶ Πελάγιος Λαοδικείας, Εὐλόγιός τε Ἐδέσης καὶ Ἀμφιλόχιος Ἰκονίου ἐν ταύτῃ διέλαμπον σὺν τῷ μεγάλῳ Γρηγορίῳ καὶ τοῖς προρρηθεῖσιν. ἡ δὲ ἁγία σύνοδος Ἄρειόν τε καὶ Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας, Εὐζώϊόν τε καὶ Ἀκάκιον, Θεόγνιν καὶ Εὐφρόνιον καὶ τοὺς λοιποὺς ἀνεθεμάτισεν, πρὸς τούτοις δὲ καὶ Μακεδόνιον τὸν πνευματομάχον, Εὐδόξιόν τε καὶ Ἀέτιον καὶ Εὐνόμιον ἀπεκήρυξεν. Μελέτιος δὲ ὁ μέγας μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὴν σύνοδον ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐν εἰρήνῃ ἐκοιμήθη. τὸ δὲ ἱερὸν αὐτοῦ σῶμα διεκομίσθη εἰς Ἀντιόχειαν καὶ ἐτέθη πλησίον τῆς θήκης τοῦ ἁγίου μάρτυρος Βαβυλᾶ. ἐχειροτονήθη δὲ Φλαβιανὸς Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος, ζῶντος καὶ Παυλίνου, καίπερ ὅρκων δεδομένων, ὅτι οὐ καταδέξεται ἐπισκόπου χειροτονίαν Φλαβιανός. πάλιν οὖν ταραχὴ τὴν ἐκκλησίαν Ἀντιοχείας εἶχεν, τῶν μὲν Παυλίνῳ, τῶν δὲ Φλαβιανῷ ὑπεικόντων. τότε καὶ Παύλου τοῦ ὁμολογητοῦ τὸ σῶμα ὁ βασιλεὺς εἰς Κωνσταντινούπολιν ἤγαγε καὶ ἀπέθετο εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἣν ᾠκοδόμησε Μακεδόνιος ἐπιβουλεύων Παύλῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Νεκτάριος ἔτη ιϛʹ. ζʹ. γʹ. εʹ. αʹ. ιθʹ. ϛʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδόσιος Αὔγουστος Ὀνώριον, υἱὸν αὐτοῦ, τὸν γεννηθέντα ἐκ Πλακίλλης τῆς εὐσεβεστάτης, ἐπιφανέστατον καὶ ὕπατον ἀνέδειξεν. εὐτρεπίσθη δὲ πολεμεῖν τῷ τυράννῳ Μαξίμῳ. καὶ πολεμοῦντος πρὸς αὐτὸν ἐπὶ τὰ ἑσπέρια μέρη, φήμης ψευδοῦς ἐξελθούσης, ὅτι νενίκηκε Μάξιμος, οἱ Ἀρειανοὶ ἀνασυρθέντες τὴν οἰκίαν Νεκταρίου ἐνέπρησαν, τοῦ ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. ηʹ. δʹ. ϛʹ. βʹ. κʹ. ζʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐπεκτίσθη ἐν τῇ Ταυριανῇ λεγομένῃ πύλῃ προσθήκη εἰς πλάτος τῆς γεφύρας καὶ ἐπεστεγάσθη· ἐπεκτίσθη δὲ καὶ μικρὰ βασιλικὴ ἐν τῇ παλαιᾷ πλησίον τῆς μεγάλης. ἐν δὲ Παλαιστίνῃ, Ἐμμαοὺς κώμῃ, παιδίον ἐγεννήθη τέλειον ἀπὸ τοῦ ὀμφαλοῦ, καὶ ἄνω διῃρημένον, ὡς εἶχε δύο στήθη, δύο κεφαλάς, καὶ ἕκαστον τὰς αἰσθήσεις ἔχον. τὸ ἓν ἤσθιε καὶ ἔπινεν, καὶ τὸ ἕτερον οὐκ ἤσθιεν· τὸ ἓν ἐκάθευδεν, καὶ τὸ ἕτερον ἐγρηγόρει· ἔστι δὲ ὅτε καὶ συνέπαιζον πρὸς ἄλληλα, καὶ ἔκλαιον ἀμφότερα, καὶ ἔκλαιον ἀμφότερα, καὶ ἔτυπτον ἄλληλα. ἔζησαν δὲ μικρὸν πρὸς ἔτη δύο. καὶ τὸ μὲν ἓν ἀπέθανεν, τὸ δὲ ἕτερον ἔζησεν ἡμέρας τέσσαρας, καὶ ἀπέθανε καὶ αὐτό. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἔστησεν ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος τὸν κίονα τοῦ Ταύρου. θʹ. εʹ. ζʹ. γʹ. καʹ. ηʹ.
ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, Τιμοθέου τελευτήσαντος τοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας μηνὶ Ἐπιφὶ εἰκάδι ἕκτῃ, χειροτονεῖται ἀντ' αὐτοῦ Θεόφιλος. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. ιʹ. ϛʹ. ηʹ. δʹ. κβʹ. αʹ. ιϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδόσιος, ὁ εὐσεβὴς βασιλεύς, νικήσας Μάξιμον τὸν τύραννον ἀνεῖλε πρὸ ιβʹ καλανδῶν Αὐγούστου, καὶ Ἀνδραγάθιον, τὸν στρατηγὸν αὐτοῦ, ὡς δολοφονήσαντα Γρατιανόν. ιαʹ. ζʹ. θʹ. εʹ. κγʹ. βʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἦλθε Θεοδόσιος ἐν Ῥώμῃ μετὰ Ὀνωρίου, τοῦυἱοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐκάθισεν αὐτὸν βασιλέα ἐν αὐτῇ πρὸ εʹ ἰδῶν Ἰουνίου, καὶ ἀνῆλθεν ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν. 71 ιβʹ. ηʹ. ιʹ. ϛʹ. κδʹ. γʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Εὐγένιος ἐτυράννησεν, ὁ ἀπὸ γραμματικῶν ἀντιγραφεὺς καὶ σχῆμα βασιλικὸν περιθέμενος, συνόντος αὐτῷ καὶ Ἀργαβάστου τοῦ ἀπὸ τῆς μικρᾶς Γαλατίας. καὶ ἀκούσας Οὐαλεντινιανὸς ὁ μικρός, ὁ υἱὸς Οὐαλεντινιανοῦ τοῦ μεγάλου καὶ Ἰούστας, ἑαυτὸν ἀνεῖλεν ἀγχόνῃ. ὁ δὲ Θεοδόσιος τοῦτο μαθὼν ἐξωπλίζετο τοῦ κατελθεῖν εἰς ἐκδίκησιν αὐτοῦ. Θεόφιλος δέ, ὁ ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, αἰτήσας Θεοδόσιον τὸν βασιλέα τὸ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἱερὸν τῶν Ἑλλήνων ἐξεκάθηρε καὶ εἰς ἐκκλησίαν μετεσκεύασεν, τὰ δὲ ὄργια τῶν Ἑλλήνων ἐδημοσίευσεν, φαλλούς τε καὶ εἴ τι τούτων ἀσελγέστερον καὶ βεβηλότερον. ὅθεν τὸ πλῆθος τῶν Ἑλλήνων αἰσχυνθὲν πολλοὺς φόνους εἰργάσατο. Θεοδόσιος δὲ μαθὼν τοὺς γεγονότας ὑπ' αὐτῶν φόνους, τοὺς μὲν ἀναιρεθέντας Χριστιανοὺς ὡς μάρτυρας ἐμακάρισεν· τοῖς δὲ Ἕλλησι συγχωρεῖν ἐπηγγείλατο, εἰ πρὸς χριστιανισμὸν μεταθεῖντο· τὰ δὲ ἱερὰ αὐτῶν καθαιρεθῆναι καὶ τὰ εἴδωλα χωνευθῆναι καὶ εἰς χρείας πενήτων δοθῆναι ἐκέλευσεν. τοῦ δὲ ναοῦ τοῦ Σεράπιδος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ λυομένου, ἱερογλυφικὰ γράμματα εὑρέθησαν σταυροῦ τύπον ἔχοντα, ἅπερ οἱ ἐξ Ἑλλήνων πιστεύσαντες θεασάμενοι εἶπον σημαίνειν τὸν σταυρὸν κατὰ τὴν τῶν ἱερογλυφικῶν γραμμάτων ἔννοιαν ζωὴν ἐπερχομένην. Κόσμου ἔτη εωπγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τπγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη ιϛʹ. ιγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη ιαʹ. θʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιρίκιος ἔτη ιεʹ. ιαʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νεκτάριος ἔτη ιϛʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. κεʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. δʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. ιθʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μάρκελλος, ὁ Ἀπαμείας τῆς Συρίας ἐπίσκοπος, ζήλῳ θείῳ κινούμενος τὰ ἱερὰ τῶν Ἑλλήνων ἐν Ἀπαμείᾳ κατέστρεψε καὶ διὰ τοῦτο ἀνῃρέθη ὑπὸ Ἑλλήνων. Νεκτάριος δὲ ὁ Κωνσταντινουπόλεως ἐκώλυσε τὸν ἐπὶ τῆς μετανοίας πρεσβύτερον διὰ τὸ γεγονὸς 72 ἁμάρτημα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ὑπό τινος διακόνου εἰς τὴν γυναῖκα τὴν ἐπὶ τῇ μετανοίᾳ σχολάζουσαν. ἐν δὲ Ῥώμῃ καὶ πάσῃ τῇ δύσει ἐπιμελῶς φυλάττεται ἕως τοῦ νῦν, καὶ τόπος ἠφόρισται τοῖς μετανοοῦσιν. Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς νόμον ἔγραψε γυναῖκα εἰς διακονίαν μὴ προβαίνειν, εἰ μὴ ὑπερβῇ τὰ ξʹ ἔτη κατὰ τὸν ἀπόστολον. Εὐνόμιον δὲ ἐξώρισε παρασυναγωγὰς ποιοῦντα καὶ λαοὺς ἀπατῶντα, καὶ ἐν τῇ ἐξορίᾳ ἀπέθανεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πλακίλλα, ἡ γαμετὴ Θεοδοσίου, ἐκοιμήθη εὐσεβὴς οὖσα καὶ φιλόπτωχος οἰκείαις χερσὶ λωβοῖς καὶ νοσοῦσιν ὑπηρετοῦσα. ταύτης ἀνδριάντα κατέαξαν οἱ Ἀντιοχεῖς καὶ ἔσυραν ἀγανακτοῦντες διὰ τὰ ἐπιτεθέντα δημόσια παρὰ τοῦ βασιλέως τελεῖν αὐτοῖς. οἷς καὶ ὀργισθεὶς σφόδρα πόθῳ τῷ πρὸς Πλακίλλαν τὴν εὐσεβεστάτην ἤμελλε πάντας ἀπολλύειν, εἰ μὴ Φλαβιανός, ὁ ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας, ἐλθὼν ὑπὲρ Ἀντιοχέων ἐπρέσβευσεν· Ἰωάννης δὲὁ Χρυσόστομος πρεσβύτερος ὢν Ἀντιοχείας τότε καὶ παρὼν λόγους θαυμαστοὺς πρὸς παραίνεσιν τῶν τολμησάντων κατὰ τῶν βασιλικῶν ἀνδριάντων ἐπεδείξατο. ιδʹ. ιʹ. ιβʹ. ηʹ. κϛʹ. εʹ. κʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπιστρατεύσαντος Θεοδοσίου κατὰ Εὐγενίου τοῦ τυράννου καὶ κατελθόντος ἐν Θεσσαλονίκῃ μετὰ τοῦ στρατοῦ αὐτοῦ καὶ εἰσελθόντος ἐν τῇ πόλει, ἐταράχθη ἡ πόλις διὰ τὰ μητάτα τοῦ στρατοῦ καὶ διὰ πρόφασιν ἡνιόχου καὶ τοῦ παιδὸς τοῦ ἐπάρχου· 34
καὶ ὕβρισαν τὸν βασιλέα καὶ τὸν ἔπαρχον ἐφόνευσαν. τοῦ δὲ βασιλέως μακροθυμήσαντος πρὸς βραχὺ καὶ τὸν λαὸν κατασιγήσαντος, ἱππικὸν γενέσθαι ἐκέλευσεν· καὶ συναχθέντων τῶν λαῶν καὶ τῶν δήμων εἰς τὴν τοῦ ἱππικοῦ θέαν, ἐκέλευσε τὸν στρατὸν τοξεῦσαι αὐτούς· καὶ ἀπέθανον τοῦ λαοῦ χιλιάδες δεκαπέντε. ἐλθόντος δὲ αὐτοῦ ἐν Μεδιολάνῳ, Ἀμβρόσιος ὁ ἐπίσκοπος ἐκώλυσεν αὐτὸν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ἐκκλησίαν. ἐν δὲ τῇ τοῦ σωτῆρος γενεθλίῳ ἑορτῇ Ῥουφίνῳ μαγίστρῳ εἰς παράκλησιν ἐλθόντι δεινῶς ἐπέπληξεν 73 Ἀμβρόσιος. νόμον δὲ ἐκθεμένου Θεοδοσίου τοῖς καταδικαζομένοις θανάτῳ ἢ δημεύσει προθεσμίαν λʹ ἡμερῶν εἰς διάσκεψιν δίδοσθαι ἐξ ἐπιτροπῆς Ἀμβροσίου, τότε προσεδέξατο αὐτὸν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἔξωθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ οὐ κατὰ τὴν προτέραν συνήθειαν ἔσω· ὅθεν καὶ μέχρι νῦν καλῶς ἐκράτησε τὸ ἔθος ἔξω τοῦ θυσιαστηρίου τοὺς βασιλεῖς ἵστασθαι μετὰ τοῦ λαοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει τοῦ Νείλου ποταμοῦ κατὰ τὸ ἔθος μὴ ἀνελθόντος, ἔχαιρον οἱ Ἕλληνες λέγοντες αἴτιον εἶναι τούτου τὸ κωλυθῆναι θύειν τοῖς θεοῖς αὐτῶν. ὅπερ μαθὼν ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς ἀπεκρίθη· "μὴ γένοιτό ποτε ποταμὸν θυσίαις χαίροντα ἐπὶ τὴν γῆν πλημμυρῆσαι." ὁ δὲ θεὸς τοῦτο ἀποδεξάμενος ἐπὶ τοσοῦτον εὐλόγησε τὴν ἀνάβασιν τοῦ ποταμοῦ, ὥστε πάντας τοὺς κατ' Αἴγυπτον φοβηθῆναι, μὴ καὶ αὐτὴν Ἀλεξάνδρειαν κατακλύσῃ ἡ τοῦ ὕδατος πλημμύρα. Κόσμου ἔτη εωπεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τπεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη ιϛʹ. ιεʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη ιαʹ. ιαʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιρίκιος ἔτη ιεʹ. ιγʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νεκτάριος ἔτη ιϛʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. κζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μελέτιος ἔτη κεʹ. καʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδόσιος, ὁ εὐσεβὴς βασιλεύς, Εὐγενίῳ κραταιῶς μαχησάμενος ἐν ταῖς Ἀλπίσι πύλαις ζῶντά τε συλλαβὼν αὐτὸν ἀνεῖλεν. Ἀργαβάστης δὲ διαδρὰς ἑαυτὸν διεχειρίσατο. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει τὰ τῶν προφητῶν Ἀμβακοὺμ καὶ Μιχαίου λείψανα θεόθεν εὑρέθη Ζεβένῳ, τῷ ἐπισκόπῳ Ἐλευθεροπόλεως τῆς Παλαιστίνης χρηματισθέντι, ἐν δυσὶ χωρίοις τῆς περιοικίδος Ἐλευθεροπόλεως. ἐλθόντι δὲ τῷ βασιλεῖ ἐν Ῥώμῃ προσῆλθον αὐτῷ ἐπίσκοποι γνώμῃ Ἰννοκεντίου τοῦ Ῥώμης κατὰ Φλαβιανοῦ ἐπισκόπου Ἀντιοχείας. ὁ δὲ χριστιανικώτατος βασιλεὺς τὰ πρὸς εἰρήνην παραινέσας αὐτοῖς ἥνωσε διὰ ιζʹ ἐτῶν, κελεύσας ἐπισκόπους ἐκ τῆς 74 ἀνατολῆς ἐν Ῥώμῃ εἰς τοῦτο παραγενέσθαι, μεθ' ὧν καὶ Ἀκάκιος ὁ Βεροίας ἐστάλη. πολλὰ δὲ χαρίσματα δέδωκε τῇ Ῥώμῃ Θεοδόσιος, περιελὼν καὶ τὰ γινόμενα ἐν τοῖς μαγκιπίοις ἄτοπα κατὰ τῶν ἐμπιπτόντων ξένων καὶ ἀποκλειομένων ἕως γήρους ἐν τοῖς μύλωσιν, ὁμοίως δὲ καὶ τὴν τῶν μοιχευομένων γυναικῶν ὕβριν ἐν τοῖς πορνείοις, μὴ συγχωρήσας ταύτας ἔτι συγκλείεσθαι καὶ διὰ κώδωνος τὴν πρᾶξιν ἐλέγχεσθαι. ιϛʹ. ιβʹ. ιδʹ. ιʹ. κηʹ. ζʹ. κβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μετὰ τὴν Εὐγενίου τοῦ τυράννου ἀναίρεσιν καὶ τὴν τῶν πραγμάτων κατάστασιν ἀπῆρεν ἀπὸ Ῥώμης ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς Θεοδόσιος καὶ ἤρχετο ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν. ἐλθὼν δὲ ἐν Μεδιολάνῳ ἀρρωστήσας Ὀνώριον τὸν υἱὸν μετεστείλατο καὶ θεασάμενος αὐτὸν ῥᾷον ἔσχεν. ἱπποδρομίαν δὲ ἰδὼν μετὰ τὸ ἄριστον κακῶς διετέθη ἀθρόως, καὶ μὴ ἰσχύσας τῇ δείλῃ ἀνελθεῖν τῷ υἱῷ ἐκέλευσε ταύτην πληρῶσαι· καὶ τῇ ἐπελθούσῃ νυκτὶ ἐκοιμήθη ἐν κυρίῳ ὑπάρχων ἐτῶν ξʹ, βασιλεύσας ἔτη ιϛʹ, καταλείψας βασιλεῖς τοὺς δύο αὐτοῦ υἱούς, Ἀρκάδιον μὲν τὸν πρεσβύτερον τῆς ἑῴας, Ὀνώριον δὲ τῶν ἑσπερίων. τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ μετήνεγκεν Ἀρκάδιος ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἔθαψεν εἰς τοὺς ἁγίους ἀποστόλους. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀρκάδιος, υἱὸς Θεοδοσίου, ἔτη ιδʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη καʹ. αʹ. αʹ. ιεʹ. ιαʹ. κθʹ. ηʹ. κγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀρκάδιος αὐτοκράτωρ ἀναδειχθεὶς τὸν μέγαν ἔμβολον ἄντικρυς τοῦ πραιτωρίου ἔκτισεν. Ῥώμης ἐπίσκοπος ληʹ Ἀναστάσιος ἔτη γʹ.
βʹ. βʹ. αʹ. ιβʹ. λʹ. θʹ. κδʹ. γʹ. γʹ. βʹ. ιγʹ. λαʹ. ιʹ. κεʹ. 75 Κόσμου ἔτη εωϟʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τϟʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀρκάδιος ἔτη ιδʹ. δʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη καʹ. δʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰννοκέντιος ἔτη ιεʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νεκτάριος ἔτη ιϛʹ. ιδʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λεʹ. λβʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη κβʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μετετέθη τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου προφήτου προδρόμου καὶ βαπτιστοῦ Ἰωάννου ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πρὸ ἓξ καλανδῶν Ἰουλίου, μηνὶ Παυνὶ βʹ. εʹ. εʹ. βʹ. ιεʹ. λγʹ. ιβʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκάη Ἀνατόλιος ὁ λαμπρότατος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ.Ἀρκάδιος δὲ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν ἴδιον ἀριθμὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει, οὓς ἐκάλεσεν Ἀρκαδιακούς. ϛʹ. ϛʹ. γʹ. ιϛʹ. λδʹ. ιγʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Νεκτάριος, ὁ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ἐκοιμήθη. Θεόφιλος δέ, ὁ Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος, παρὼν ἐσπούδασε κωλῦσαι τὴν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ψῆφον, Ἰσίδωρόν τινα ἴδιον πρεσβύτερον μαρτυρῶν ἐπίσκοπον τῆς βασιλίδος διακονήσαντα αὐτῷ, ἡνίκα Θεοδόσιος πρὸς Μάξιμον τὸν τύραννον ἐπολέμει, δισσὰς ἐπιστολὰς καὶ δῶρα ὑπ' αὐτοῦ ἐγχειρισθείς. ὁ δὲ βασιλεὺς καὶ πᾶσα ἡ πόλις τὸν Ἰωάννην ἀπὸ Ἀντιοχείας ὑπ' αὐτοῦ ἐπὶ τοῦτο προσκληθέντα χειροτονηθῆναι εὐδόκησαν. ἦν δὲ Ἰωάννης τῶν περιφανεστάτων Ἀντιοχείας, Σεκούνδου πατρὸς καὶ μητρὸς Ἀνθούσης. οὗτος ἐλλογιμώτατος σφόδρα τυγχάνων ἐκ θείας τὸ πλεῖστον χάριτος καὶ τοῖς δεινοτάτοις τῶν Ἑλλήνων σοφισταῖς ἐθαυμάζετο· ὅθεν Λιβάνιος περὶ τὸν θάνατον ἐρωτηθεὶς ὑπὸ τῶν φοιτητῶν, τίς ἄρα διαδέξοιτο τὴν διατριβὴν μετ' αὐτόν, ἔφη· "Ἰωάννην ἔλεγον, εἰ μὴ τοῦτον ἡμῶν οἱ Χριστιανοὶ ἀπεσύλησαν." τὰς μέντοι θείας γραφὰς ὁ Χρυσόστομος παρὰ Καρτερίῳ τινὶ ἡγουμένῳ μοναστηρίου ἐπαιδεύθη, τὰ δὲ ἐγκύκλια παρὰ Λιβανίῳ τῷ προειρημένῳ. 76 Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Ἀρκαδίῳ υἱὸς ἐξ Εὐδοξίας τῆς Αὐγούστης Θεοδόσιος ὁ μικρός, ὃν ἐδέξατο Ἰωάννης ἐν τῷ βαπτίσματι ὁ Χρυσόστομος. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἔτη ϛʹ. ζʹ. ζʹ. δʹ. αʹ. λεʹ. ιδʹ. δʹ. Τῷ ἑβδόμῳ ἔτει Ἀρκαδίου γεννᾶται υἱὸς αὐτῷ Θεοδόσιος ὁ μικρὸς ἐξ Εὐδοξίας. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιϛʹ. ηʹ. ηʹ. εʹ. βʹ. αʹ. ιεʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Γαϊνᾶς ἐτυράννησε κατὰ Ἀρκαδίου καὶ πολλὰ κακὰ τῷ Βυζαντίῳ ἐπεδείξατο. ὅρκους δὲ λαβὼν παρὰ Ἀρκαδίου καὶ δοὺς ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας Εὐφημίας ἐν Χαλκηδόνι, τούτους παρέβη καὶ πλείονα δράσας κακὰ εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει χωρήσας πρὸς ἁρπαγὰς καὶ ἑτέρας ἀτοπίας. οὗτος ἐξελθὼν εἰς τὴν Χερρόνησον τῆς Θρᾴκης σχεδίας ποιήσας κατεσκεύασεν, ἵνα πρὸς τὴν Ἀσίαν διαπεράσας τὰς ἀνατολικὰς πόλεις χειρώσηται. ἔνθα πολέμου σφοδροῦ συρραγέντος κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, ἀπώλετο σὺν τῷ στρατεύματι. θʹ. θʹ. ϛʹ. γʹ. βʹ. ιϛʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ὀνώριος ἐν Ῥώμῃ ταραχὰς καὶ στάσεις ἐκίνησεν. ἐπὶ σμικροῖς γάρ τισι πράγμασι κινηθεὶς πρὸς τοὺς πολίτας καὶ μὴ κατασχὼν τῆς ὀργῆς εἰς Ῥάβενναν μεθίσταται, πόλιν τῆς Ἰταλίας παράλιον. πέμψας δέ τινα τῶν παραδυναστευόντων αὐτῷ βάρβαρον τὸ γένος Γάλλον μετὰ πλήθους στρατοῦ ἐκέλευσε πραιδεῦσαι καὶ λυπῆσαι τοὺς εἰς αὐτὸν ἁμαρτήσαντας· ὑφ' οὗ μικροῦ δεῖν ἡ Ῥώμη πολιορκουμένη διεφθάρη πᾶσα. ὁ δὲ Ἀλάριχος παρέθετο ἑαυτὸν τοῖς συγκλητικοῖς τῆς πόλεως καὶ πάντα τὰ χρήματα τοῦ παλατίου λαβὼν καὶ τὴν ἀδελφὴν Ὀνωρίου ἀπὸ πατρὸς Πλακιδίαν, μικρὰν οὖσαν παρθένον, πρὸς τὸ οἰκεῖον ἔθνος ἀπῆλθεν εἰς τὰς Γαλλίας. Κωνστάντιος δέ τις κόμης ὢν μετὰ Ἀλαρίχου, πιστευθεὶς τὴν κόρην Πλακιδίαν ἔλαβεν αὐτὴν καὶ φυγὼν ἤγαγεν αὐτὴν πρὸς τὸν βασιλέα Ὀνώριον. καὶ ἀποδεξάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν Κωνστάντιον ἐποίησεν αὐτὸν συγκλητικόν. μετ' ὀλίγον δὲ χρόνον ἔδωκεν 77 αὐτῷ τὴν κόρην πρὸς γάμον καὶ ἀνηγόρευσεν αὐτὸν βασιλέα· ἐξ ἧς ἔσχεν υἱόν, ὃν 36
ἐκάλεσεν Οὐαλεντινιανὸν νέον. καὶ ἀγωνισάμενος Κωνστάντιος σὺν Ὀνωρίῳ ἀνεῖλεν ἐν Ῥώμῃ τοὺς τυράννους· καὶἐδήμευσαν τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ εἰρήνευσαν τὴν πόλιν. Ἰωάννης δέ, ὁ μέγας διδάσκαλος, κατεφώτισεν οὐ μόνον τὴν ἐκκλησίαν Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλὰ καὶ Θρᾴκης καὶ Ἀσίας καὶ Πόντου, ὥστε καὶ πρὸ τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου τῶν ἐκκλησιῶν τούτων ὁ Κωνσταντινουπόλεως ἦρχεν. Μακεδονιανὸς δέ τις διὰ τῆς τοῦ πατρὸς διδασκαλίας προσῆλθε τῇ ἐκκλησίᾳ· παραινέσας δὲ καὶ τῇ ἰδίᾳ γυναικὶ ἐπιστρέψαι καὶ κοινωνῆσαι μόλις ἔπεισεν. ἡ δὲ κοινωνίαν δοῦσα τῇ ἰδίᾳ παιδίσκῃ ἐκ τῶν Μακεδονιανῶν ἐκέλευσεν ἔχειν μεθ' ἑαυτῆς. καὶ δὴ προσελθοῦσα τῷ Χρυσοστόμῳ καὶ δεξαμένη τὴν κοινωνίαν ἐκ τῶν ἁγίων αὐτοῦ χειρῶν, ὑποκριθεῖσα ταύτην μεταλαμβάνειν ἐσχάτως ἀπέδωκε ταύτην τῇ παιδίσκῃ, καὶ λαβοῦσα τὴν τῶν Μακεδονιανῶν προσάγει τῷ στόματι καὶ εὗρεν αὐτὴν λίθον γεγονυῖαν· καὶ φρίξασα προσῆλθεν ὑπότρομος τοῖς ποσὶν Ἰωάννου ἐξαγορεύουσα τὸ τόλμημα καὶ εἰλικρινῶς προσερχομένη τῇ ἐκκλησίᾳ· ὁ δὲ λίθος ἐν τῷ σκευοφυλακίῳ ἀπετέθη φυλάττεσθαι. ἡ δὲ τοῦ Χρυσοστόμου ἐπιστολή, ἡ πρὸς Θεόδωρον Μομψουεστίας, οὐχὶ πρὸς τὸν πρῶτον, ἀλλὰ πρὸς τὸν ἔσχατον γενόμενόν ἐστιν. Ἀρσένιος ὁ μέγας κατὰ κόσμον γεγονὼς καὶ πάντων καταφρονήσας τὴν θείαν φιλοσοφίαν ἐν Αἰγύπτῳ μετήρχετο, βίῳ καὶ λόγῳ καὶ θαύμασι διαλάμπων ἐν τῷ μοναχικῷ τάγματι. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἀρκάδιος ἔστησε τὸν κίονα τοῦ Ξηρολόφου, καὶ τὴν Ἀρκαδιούπολιν ἔκτισε τῆς Θρᾴκης. Κόσμου ἔτη εωϟϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη τϟϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀρκάδιος ἔτη ιδʹ. ιʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη καʹ. ιʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰννοκέντιος ἔτη ιεʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ϛʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιϛʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. ιζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη κβʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος πολὺς ἦν ἐν βίῳ καὶ 78 λόγῳ καὶ θείοις χαρίσμασι διαλάμπων καὶ ἀκριβὴς περὶ πᾶσαν ἀρετήν. τοῦτον ἠγάπα πᾶς ὁ λαὸς οἰκοδομούμενος σφόδρα ταῖς διδασκαλίαις αὐτοῦ, οἱ δὲ ζῶντες ἀσώτως ἀπεστρέφοντο αὐτόν· οἳ καὶ εἰς τὸν κατ' αὐτοῦ πόλεμον συνήργησαν. ἐν οἷς συνέβη καὶ τὰ κατὰ Εὐτρόπιον τὸν εὐνοῦχον, ἔτι δὲ καὶ ἡ φιλονεικία Σευηριανοῦ τοῦ Γαβάλων πρὸς Σαραπίωνα τὸν ἀρχιδιάκονον Ἰωάννου, καὶ τὸ τῶν Μακρῶν, τῶν ἐξ Αἰγύπτου φυγόντων διὰ Θεόφιλον, καὶ τὰ παρὰ Θεοφίλου πρὸς Ἐπιφάνιον γράμματα· ἐξ ὧν ἁπάντων ὁ θεράπων τοῦ θεοῦ Ἰωάννης ἐπεβουλεύετο. Ἐπιφάνιος δὲ ὁ Κύπρου ἐλθὼν ἐν τῷ Ἑβδόμῳ χειροτονίας καὶ συνάξεις παρὰ τὴν Ἰωάννου γνώμην ἐποίησεν. τοῦ δὲ Ἰωάννου τοῦτο παρορῶντος διὰ τὴν θείαν ἀγάπην καὶ μᾶλλον προτρεψαμένου τὸν Ἐπιφάνιον ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ συμμεῖναι αὐτῷ, οὐχ εἵλατο προκαταληφθεὶς ταῖς διαβολαῖς Θεοφίλου ταῖς κατὰ τοῦ μακαρίου Ἰωάννου. ιαʹ. ιαʹ. ηʹ. εʹ. δʹ. ιηʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος λόγον κατὰ γυναικῶν πονηρῶν ἐποίησεν, ὃν οἱ δυσμενεῖς καὶ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ τὴν Εὐδοξίαν παρώξυναν λέγοντες κατ' αὐτῆς εἰρῆσθαι τὸν λόγον. ἡ δὲ πρὸς Ἀρκάδιον δεινὰ πεπονθέναι παρὰ Ἰωάννου λέγουσα τοῦτον παρεσκεύασε μετασταλῆναι Θεόφιλον πρόδηλον ὄντα τοῦ Ἰωάννου ἐχθρόν· ὃς παραγενόμενος ἐν τῇ Δρυΐ, τῇ νῦν Ῥουφινιαναῖς λεγομένῃ, τὴν κατὰ Ἰωάννου ἐπιβουλὴν εἰργάσατο· καὶ τοῦτον τῆς πόλεως ἐξέβαλον. τοῦτο δὲ γνοὺς ὁ λαὸς στάσιν μεγάλην ἐποίησε μὴ συγχωρῶν ἐκβληθῆναι τὸν Ἰωάννην. ἐν οἷς καὶ Εὐδοξία τοῖς ὀδυρμοῖς τοῦ λαοῦ ἐπικαμφθεῖσα παρεκάλεσεν Ἀρκάδιον τὸν βασιλέα, καὶ πέμψας Βρίσωνα εὐνοῦχον ἀπὸ Πραινέτου τὸν Ἰωάννην ἀνέκαμψεν. ὁ δὲ πρὸ δοκιμασίας συνόδου εἰσελθεῖν οὐκ ἠνέσχετο, εἰς προάστειον δὲ κατὰ τὸν Ἀνάπλουν διέτριβεν. ὁ δὲ λαὸς καταβοῶν τῶν βασιλέων εἰσαγαγεῖν τὸν Ἰωάννην ἠνάγκασε καὶ τῷ θρόνῳ ἐγκαταστῆσαι· ὥστε Θεόφιλον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ φοβηθέντας φυγεῖν ἐκ τῆς πόλεως. τότε ξʹ ἐπίσκοποι 37
συνελθόντες ἄκυρα πάντα τὰ κατὰ 79 τοῦ θείου Ἰωάννου παρὰ Θεοφίλου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ἐκύρωσαν δικαίως. ιβʹ. ιβʹ. θʹ. ϛʹ. εʹ. ιθʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ βασίλισσα Εὐδοξία ἀργυρέαν στήλην ἰδίαν ποιήσασα ἔστησεν ἐν τόπῳ λεγομένῳ τὰ Πιττάκια πλησίον τῆς ἁγίας Εἰρήνης. ὁ δὲ τῆς πόλεως ἔπαρχος, Μανιχαῖος καὶ ἑλληνόφρων ὤν, κρότους καὶ χοροὺς καὶ ὀρχήσεις ἐνώπιον τῆς στήλης ἐπιτελῶν θορύβους τε ποιῶν ἐλύπει τὸν Ἰωάννην, μὴ συγχωρῶν αὐτὸν ἡσύχως τὰς θείας λειτουργίας ἐπιτελεῖν· πολλάκις γὰρ ἔφυρε τοὺς ψάλλοντας. ὁ δὲ ἱερὸς Ἰωάννης ἐπηνέχθη τούτῳ διὰ τοῦ λόγου. αὐτὸς δὲ τὴν Εὐδοξίαν κατὰ τοῦ Ἰωάννου διήγειρεν ὡς δυσχεραίνοντος ἐπὶ τῇ τιμῇ τῆς στήλης αὐτῆς. καὶ λοιπὸν πάλιν μῖσος κατὰ Ἰωάννου, πάλιν ὀργή. αὐτὸς δὲ τότε τὸν λόγον ἐπεδείξατο, οὗ ἡ ἀρχή· "πάλιν Ἡρωδιὰς μαίνεται." τότε ἔχθρα τελεία τῆς βασιλίσσης κατ' αὐτοῦ ἐκινήθη, καὶ πάλιν καθαίρεσις καὶ ἐξορία. ὁ δὲ λαὸς τὴν ἐκκλησίαν ἐνέπρησεν· πολλοί τε ὑπὲρ Ἰωάννου ἐκινδύνευσαν. Ἰωάννης δὲ ἐξηλάθη τῆς πόλεως καὶ ἐξωρίσθη εἰς Κουκουσόν, ἐκεῖθέν τε μετηνέχθη εἰς Πιτυοῦντα. γενόμενος δὲ ἐν Κομάνοις κατὰ πάροδον τῆς Ἀρμενίας ἐτελειώθη ἐν κυρίῳ. τούτου δὲ ἐξορισθέντος Ἀρσάκιος ἐχειροτονήθη, ὁ ἀδελφὸς Νεκταρίου τοῦ πρὸ τοῦ Χρυσοστόμου. Ἰννοκέντιος δὲ ὁ Ῥώμης καὶ Φλαβιανὸς Ἀντιοχείας οὐκ ἐκοινώνησαν τῇ ἐκβολῇ Ἰωάννου, ἀλλὰ διὰ γραμμάτων τὸν κλῆρον τῆς πόλεως παρεμυθήσαντο καὶ ἐδυσχέραινον ἐπὶ τοῖς τολμήμασιν. Ἐπιφάνιος δὲ ἐπὶ Κύπρον ἀπέπλευσεν, τοῦ θεοῦ, ὡς ἔοικεν, τὴν μετάστασιν αὐτοῦ προμηνύσαντος. φασὶ δὲ ὅτι καὶ Ἰωάννῃ τὴν ἐν τῇ ἐξορίᾳ τελευτὴν ἐδήλωσεν, καὶ Ἰωάννης Ἐπιφανίῳ τὴν ἐν τῷ πλοίῳ. Ἐπιφάνιος τοῖς προπέμπουσιν εἶπεν· "σπεύδω ἐγώ, ἀφίημι δὲ ὑμῖν τὰ βιβλία τὴν πόλιν καὶ τὴν ὑπόκρισιν." Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει τελευτᾷ καὶ ἡ Εὐδοξίᾳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἀρσάκιος ἔτη βʹ. ιγʹ. ιγʹ. ιʹ. αʹ. ϛʹ. κʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀρκάδιος ὁ βασιλεὺς γενόμενος ἐν Καρύᾳ, ἐν ᾗ καὶ τὸν ἅγιον μάρτυρα Ἀκάκιον λέγουσι παθεῖν, εὐξάμενός τε 80 καὶ ἐξελθὼν ἐκ τοῦ ναοῦ, εὐθέως ὁ μέγιστος οἶκος ὁ ἐν τῇ Καρύᾳ κατέπεσεν. τὸ δὲ πλῆθος σωθὲν τῇ εὐχῇ τοῦ βασιλέως τὴν σωτηρίαν ἐπέγραψεν. ιδʹ. ιδʹ. ιαʹ. βʹ. ζʹ. καʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐν Ῥώμῃ ἐμυκήθη ἡ γῆ ἐπὶ ἡμέρας ζʹ. καὶ ἐσφάγη Στιλίχων ὁ λαμπρότατος ἐν Ῥαβέννῃ, καὶ ἄλλοι δὲ δυνάσται. αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει Ἀρκάδιος ἐτελεύτησε πρὸ ιαʹ καλανδῶν Σεπτεμβρίου. Τὸν δὲ νέον Θεοδόσιον μικρότατον ὄντα καὶ ἀπερίστατον κατανοήσας Ἀρκάδιος ὁ πατήρ, καὶ δείσας, μὴ ἀπό τινος ἐπιβουλευθῇ, βασιλέα αὐτὸν ἀναγορεύσας κουράτορα αὐτοῦ κατὰ διαθήκας κατέστησεν Ἰσδιγέρδην, τὸν τῶν Περσῶν βασιλέα. Ἰσδιγέρδης δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, τὴν Ἀρκαδίου διαθήκην δεξάμενος εἰρήνῃ ἀφθόνῳ πρὸς Ῥωμαίους χρησάμενος Θεοδοσίῳ τὴν βασιλείαν διεσώσατο· καὶ Ἀντίοχόν τινα θαυμαστόν τε καὶ λογιώτατον ἐπίτροπόν τε καὶ παιδαγωγὸν ἀποστείλας γράφει τῇ συγκλήτῳ Ῥωμαίων τάδε· Ἀρκαδίου κοιμηθέντος κἀμὲ κουράτορα τοῦ παιδὸς καταστήσαντος, τὸν ἀναπληροῦντα τὸν ἐμὸν τόπον ἀπέστειλα. μή τις οὖν εἰς ἐπιβουλὴν τοῦ παιδὸς ἐπιχειρήσῃ, ἵνα μὴ πόλεμον ἄσπονδον κατὰ Ῥωμαίων ἀνακαινίσω. ὁ δὲ Ἀντίοχος ἐλθὼν ἦν σὺν τῷ βασιλεῖ· ὑπὸ δὲ τῷ αὐτοῦ θείῳ Ὀνωρίῳ καὶ Πουλχερίᾳ τῇ ἀδελφῇ αὐτοῦ τὰ Χριστιανῶν ἐπιστημόνως ἐπαιδεύετο. καὶ ἦν εἰρήνη ἀναμεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Περσῶν, μάλιστα τοῦ Ἀντιόχου πολλὰ ὑπὲρ Χριστιανῶν γράφοντος· καὶ οὕτως ἐπλατύνθη ἐν Περσίδι ὁ χριστιανισμός, Μαρουθᾶ, τοῦ ἐπισκόπου Μεσοποταμίας, μεσιτεύοντος. Κόσμου ἔτη εϠαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη καʹ. ιεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰννοκέντιος ἔτη ιεʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀττικὸς ἔτη κʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιϛʹ. ηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. κβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς 38
ἔτη κβʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀρκαδίου τοῦ βασιλέως τελευτήσαντος, ὃς ἐβα σίλευσε μετὰ τὴν τελευτὴν Θεοδοσίου τοῦ πατρὸς ἔτη ιδʹ, μῆνας γʹ, ἡμέρας ιδʹ, συμβασιλεύσας καὶ τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἔτη ιβʹ, κατέλιπε Θεοδόσιον τὸν υἱὸν αὐτοῦ βασιλέα ἐτῶν ηʹ ὄντα, συμβασιλεύσαντα δὲ τῷ πατρὶ Ἀρκαδίῳ ἔτη ϛʹ. Θεοδοσίου δὲ αὐτοκράτορος γενομένου, Πουλχερία, ἡ τούτου ἀδελφή, παρθένος δέκα καὶ πέντε ἐτῶν οὖσα τὴν βασιλείαν σὺν θεῷ καλῶς διῴκει. εἶχε δὲ καὶ ἄλλας δύο ἀδελφάς, Ἀρκαδίαν καὶ Μαρίναν· καὶ ταύτας παρθενεύειν ἡ Πουλχερία ἔπεισεν. Θεοδόσιον δὲ τὸν ἀδελφὸν ἐπαίδευσε σοφωτάτη τυγχάνουσα καὶ θεῖον νοῦν κεκτημένη. τὸν δὲ ἀδελφὸν Θεοδόσιον πρὸ πάντων μὲν εἰς τὴν κατὰ θεὸν εὐσέβειαν, ἔπειτα δὲ καὶ εἰς ἦθος καὶ λόγον καὶ βάδισμα καὶ γέλωτα καὶ στολὴν καὶ καθέδραν καὶ στάσιν βασιλικῶς ἐξεπαίδευσεν. πολλὰς δὲ ἐκκλησίας καὶ πτωχεῖα ξενῶνάς τε καὶ μοναστήρια κτίσασα πᾶσι καὶ τὰς ἁρμοδίους προσόδους βασιλικῶς ἀπένειμεν. ὁ δὲ Σωζομενός φησι περὶ αὐτῆς, ὅτι καὶ θείας ἐμφανείας ἠξιοῦτο. βʹ. ιϛʹ. ιγʹ. βʹ θʹ. κγʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀττικός, ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Ἰουδαῖόντινα παραλυτικὸν νουθετήσας, πείσας τε καὶ βαπτίσας ὑγιῆ ἐκ τῆς κολυμβήθρας ἀνήγαγεν. κατὰ θεὸν γὰρ λέγεται βεβιωκέναι. γʹ. ιζʹ. ιδʹ. γʹ. ιʹ. κδʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ῥώμη παρελήφθη ὑπὸ Ἀλαρίχου πρὸ θʹ καλανδῶν Σεπτεμβρίου· καὶ μεθ' ἡμέρας ὀλίγας Κωνσταντῖνος ὁ λαμπρότατος ἐσφάγη καὶ ἄλλοι πολλοί. δʹ. ιηʹ. ιεʹ. δʹ. ιαʹ. κεʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσφάγησαν ἐν Γαλλίαις Ἰοβιανὸς καὶ Σεβαστιανὸς οἱ λαμπρότατοι. καὶ ἦλθον αἱ κεφαλαὶ αὐτῶν ἐν Ῥώμῃ, καὶ μεθ' ἡμέρας ιεʹ ἐσφάγησαν Σαλούστιος καὶ Ἡρακλειανός. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζώσιμος ἔτη ηʹ. εʹ. ιθʹ. αʹ. εʹ. ιβʹ. κϛʹ. ιϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει οἱ Ἰουδαῖοι ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κακὰ πολλὰ Χριστιανοῖς ἐνεδείξαντο. συνθέμενοι γὰρ πρὸς ἀλλήλους φορεῖν δακτύλιον ἀπὸ φοίνικος, τῇ νυκτὶ βοᾷν παρεσκεύασαν κήρυκας, ὅτι ἡ ἐκκλησία ἐνεπρήσθη. τῶν δὲ Χριστιανῶν συνδραμόντων, τούτους 82 οἱ Ἰουδαῖοι κατέσφαζον. τοῦ δὲ δράματος φωραθέντος, οἱ Χριστιανοὶ ἄρχοντες τούτους τῆς Ἀλεξανδρείας ἐξήλασαν καὶ τὰς ὑποστάσεις αὐτῶν ἐδήμευσαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἀντίοχος ὁ Πέρσης ἐκποδὼν γέγονεν, καὶ ἡ μακαρία Πουλχερία τελείως τῶν πραγμάτων ἐκράτησεν. Κόσμου ἔτη εϠϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. ϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη καʹ. κʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζώσιμος ἔτη ηʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀττικὸς ἔτη κʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιϛʹ. ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόφιλος ἔτη κηʹ. κζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη κβʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ὑπατίαν τὴν φιλόσοφον, θυγατέρα Θέωνος τοῦ φιλοσόφου, βιαίῳ θανάτῳ τινὲς ἀνεῖλον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰσδιγέρδης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, πρότερον Μαρουθᾶ, τοῦ ἐπισκόπου Μεσοποταμίας, ταῖς παραινέσεσι πειθόμενος καὶ Ἀβδαᾶ, τοῦ τῆς βασιλευούσης ἐν Περσίδι πόλεως ἐπισκόπου, εἰς ἄκρον θεοσεβὴς γέγονεν, ὥστε ἔμελλε σχεδὸν βαπτίζεσθαι διὰ τὰς θαυματουργίας τοῦ Μαρουθᾶ, καὶ τοὺς μάγους ὡς ἀπατεῶνας ἐκόλαζεν. τῷ δὲ κʹ ἔτει ὑπὸ τῶν μάγων ἀπατηθεὶς μέγαν κατὰ τῶν ἐν Περσίδι Χριστιανῶν διωγμὸν ἀνεκίνησεν· τῷ δὲ καʹ ἔτει τετελεύτηκεν. αἰτία δὲ τοῦ διωγμοῦ αὕτη γέγονεν· Ἀβδαᾶς, ὁ τῆς βασιλευούσης ἐν Περσίδι ἐπίσκοπος, ζήλῳ μὲν θεοῦ φερόμενος, οὐκ εἰς δέον δὲ τῷ ζήλῳ χρησάμενος τὸν ναὸν τοῦ Πυρὸς ἐνέπρησεν. τοῦτο δὲ γνοὺς ὁ βασιλεὺς τὰς ἐν Περσίδι ἐκκλησίας καταλυθῆναι προσέταξε καὶ τὸν Ἀβδαᾶν διαφόροις κολάσεσιν ἐτιμωρήσατο. τοῦ δὲ διωγμοῦ ἐπὶ εʹ χρόνους κρατήσαντος, πολλοὶ μάρτυρες καὶ ἀναρίθμητοι ἀνεδείχθησαν· οἱ γὰρ μάγοι κατὰ πόλεις καὶ κώμας ἐπιμελῶς ἐθήρευον τοὺς λανθάνοντας. ἄλλοι δὲ καὶ αὐτομάτως ἑαυτοὺς κατεμήνυον, ὥστε μὴ σιγῇ δόξαι τὸν Χριστὸν ἀπαρνεῖσθαι. ἀφειδῶς δὲ 83 τῶν Χριστιανῶν κτεινομένων, πλεῖστοι καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς βασιλείοις 39
ἀνῃρέθησαν. πολλοὶ δὲ καὶ τοῖς Ῥωμαίοις προσέφυγον. ζʹ. καʹ. γʹ. ζʹ. ιδʹ. κηʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεόφιλος, ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, ἀπεβίω, καὶ Κύριλλος, ἀνεψιὸς αὐτοῦ, ἀντ' αὐτοῦ προεχειρίσθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἤνθει ταῖς διδασκαλίαις Ἡσύχιος, πρεσβύτερος Ἱεροσολύμων. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη κʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. ηʹ. αʹ. δʹ. ηʹ. ιεʹ. αʹ. ιθʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουδαῖοι εἰς τὸ Ἰμμὸν παιδίον Χριστιανὸνσυλλαβόντες, ὡς παίζοντες δῆθεν καὶ τὸν σταυρὸν διασύροντες, τὸν αὐτὸν παῖδα ἐκρέμασαν ἐπὶ ξύλου ἀνελόντες βασάνοις. τοῦτο γνοὺς ὁ βασιλεὺς Ἰουδαίους πρεπόντως ἐκόλασεν. θʹ. βʹ. εʹ. θʹ. ιϛʹ. βʹ. κʹ. ιʹ. γʹ. ϛʹ. ιʹ. γʹ. καʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πραΰλιος ἔτη κʹ. ιαʹ. δʹ. ζʹ. ιαʹ. αʹ. δʹ. κβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λεοντίου τοῦ φιλοσόφου θυγατέρα Ἀθηναΐδα λεγομένην ἐβάπτισεν Ἀττικὸς καὶ Εὐδοκίαν μετωνόμασεν, ἥτις κατὰ γνώμην Πουλχερίας γημᾶται Θεοδοσίῳ, κάλλει σώματος καὶ συνέσει ψυχῆς καὶ ἐν λόγοις διαπρέπουσα. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐγεννήθη Οὐαλεντινιανός, ὁ υἱὸς Κωνσταντίου καὶ Γάλλας Πλακιδίας ἐν Ῥαβέννῃ. Κόσμου ἔτη εϠιβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υιβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. ιβʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη κʹ. εʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζώσιμος ἔτη ηʹ. ηʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀττικὸς ἔτη κʹ. ιβʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πραΰλιος ἔτη κʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Θεόδοτος ἔτη δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀττικὸς ὁ ἐπίσκοπος τοὺς Ἰωαννίτας ὁρῶνἔξω τῆς ἐκκλησίας συνάγοντας, τὸ ὄνομα Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου 84 ἐν τοῖς διπτύχοις ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ μνημονεύεσθαι προσέταξε καὶ πολλοὺς τῇ ἐκκλησίᾳ ἥνωσεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐγεννήθη Οὐαλεντινιανὸς ὁ μικρός, υἱὸς Κωνσταντίου, ἐν Ῥαβέννῃ, ἐξάδελφος Θεοδοσίου. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βονιφάτιος ἔτη δʹ. ιγʹ. ϛʹ. αʹ. ιγʹ. γʹ. ϛʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνστάντιος, ὁ πατὴρ Οὐαλεντινιανοῦ, ἐβασίλευσε πρὸ ϛʹ ἰδῶν Φεβρουαρίων· καὶ ἐσφάγη πρὸ δʹ νώνων Σεπτεμβρίων. ιδʹ. ζʹ. βʹ. ιδʹ. δʹ. ζʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσφάγη Κάλλιστος ὁ αὐγουστάλιος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ὑπὸ τῶν ἰδίων δούλων μηνὶ Θὼθ ιʹ. ιεʹ. ηʹ. γʹ. ιεʹ. εʹ. ηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐτελεύτησεν Ὀνώριος ὁ βασιλεὺς ἐν Ῥώμῃ τῇιεʹ τοῦ Αὐγούστου μηνός, καὶ ἐδηλώθη ἐν Κωνσταντινουπόλει· καὶ ἐκλείσθη ἡ πόλις ἡμέρας ζʹ. τούτου δὲ τελευτήσαντος, Ἰωάννης τις ἐκ τῶν βασιλικῶν ὑπογραφέων τὴν ἐν Ῥώμῃ βασιλείαν ἁρπάζει καὶ πρεσβείαν πρὸς Θεοδόσιον ἀποστέλλει δεχθῆναι εἰς βασιλέα δεόμενος. ὁ δὲ Θεοδόσιος τοὺς πρεσβευτὰς ἐν φρουρᾶ κατακλείσας Ἀρδαβούριον τὸν στρατηγὸν ἀποστέλλει κατ' αὐτοῦ· ὅν τινα ὁ τύραννος εἰς Ῥάβενναν χειρωσάμενος κατέκλεισεν. τοῦτο μαθὼν Θεοδόσιος Ἄσπαρα, τὸν τούτου υἱόν, ἀποστέλλει κατ' αὐτοῦ, καὶ τῇ τοῦ θεοφιλοῦς βασιλέως εὐχῇ ἄγγελος κυρίου ἐν σχήματι ποιμένος φανεὶς ὡδήγησε τὸν Ἄσπαρα καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ· καὶ ἄγει αὐτοὺς διὰ τῆς παρακειμένης τῇ Ῥαβέννῃ λίμνης ἀβάτου οὔσης, ἣν ὁ θεὸς βατὴν εἰργάσατο ὥσπερ ἐπὶ τῶν Ἰσραηλιτῶν. καὶ διαβάντες διὰ ξηρᾶς, ἀνεῳγμένας τὰς πύλας τῆς πόλεως εὑρόντες, τὸν μὲν τύραννον ἀνεῖλον, τὸν δὲ Ἀρδαβούριον τῶν δεσμῶν ἀπέλυσαν. τούτου δὲ ἀναιρεθέντος, ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος Οὐαλεντινιανόν, τὸν υἱὸν 85 Κωνσταντίου καὶ Γάλλας Πλακιδίας, καίσαρα ποιήσας ἐπὶ τὰ ἑσπέρια ἀπέστειλε μετὰ τῆς ἰδίας μητρός, Ἡλίωνα δὲ τὸν πατρίκιον συναπέστειλεν ὡς ὀφείλοντα καταστῆσαι αὐτόν· καὶ ἐβασίλευσεν ἔτη λβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιηʹ. ιϛʹ. θʹ. δʹ. ιϛʹ. ϛʹ. θʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀκαταστασίαι καὶ ἀλληλοκτονίαι ἐν Ἀλεξανδρείᾳ γεγόνασι πολλαί. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Θεοδόσιος διὰ Ἡλίωνος πατρικίου στέφανον βασιλικὸν ἔπεμψε τῷ Οὐαλεντινιανῷ ἐν Ῥώμῃ. Μαρουθᾶς δέ, ὁ ἐπίσκοπος Μεσοποταμίας, τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως Περσῶν Ἰσδιγέρδην δαιμονῶντα ἰάσατο διὰ προσευχῆς καὶ νηστείας, ὅθεν ὁ Ἰσδιγέρδης πολλὴν πληροφορίαν εἰς τὸν χριστιανισμὸν προσελάβετο. Κόσμου ἔτη εϠιζʹ. Τῆς 40
θείας σαρκώσεως ἔτη υιζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. ιζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη κʹ. ιʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κελεστῖνος ἔτη ιʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀττικὸς ἔτη κʹ. ιζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πραΰλιος ἔτη κʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. ιʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιηʹ. βʹ. ιηʹ. ιαʹ. βʹ. ιηʹ. ηʹ. ιαʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ Ἰσδιγέρδου θανόντος, Οὐαραράνης, ὁ τούτου παῖς, σὺν τῇ βασιλείᾳ καὶ τὸν τῆς εὐσεβείας διωγμὸν διεδέξατο καὶ πρὸς Θεοδόσιον πρέσβεις ἔπεμψε τοὺς φυγάδας ἐξαιτούμενος. Θεοδόσιος δέ, ὁ τῶν Ῥωμαίων βασιλεύς, οὐ κατεδέξατο τούτους προδοῦναι. ἐκ τούτου ἀρθεισῶν τῶν σπονδῶν πόλεμος δεινὸς συνεκροτήθη. καὶ ὁ μὲν Θεοδόσιος ἀποστέλλει Ἀρδαβούριον στρατηγὸν μετὰ δυνάμεως Ῥωμαϊκῆς, Οὐαραράνης δὲ ἀποστέλλει Ναρσαῖον στρατηγὸν σὺν δυνάμει Περσικῇ, καὶ πολλὰς μυριάδας Σαρακηνῶν πρὸς βοήθειαν ἔχων. ὁ δὲ Ἀρδαβούριος καταλαβὼν τὴν Περσίδα καὶ πορθήσας τὴν λεγομένην Ἀρζανηνὴν ἐπαρχίαν ἐπὶ 86 τὴν Μεσοποταμίαν ἔρχεται, ὁμοίως καὶ ὁ τῶν Περσῶν στρατηγὸς κατέλαβε τὴν Μεσοποταμίαν πλησίον τοῦ Εὐφράτου· καὶ νομίσαντες τὴν Ῥωμαίων δύναμιν ἐπέρχεσθαι αὐτοῖς, ἐκ θεοῦ δειλανθέντες εἰς τὸν ποταμὸν ἑαυτοὺς ἔνοπλοι ἔρριπτον· καὶ οὕτω περὶ τὰς ιʹ μυριάδας πνιγέντες διεφθάρησαν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τοὺς λοιποὺς μεσολαβήσαντες πάντας αὐτῶν καὶ τὴν μυριάδα τῶν παρ' αὐτοῖς λεγομένων Ἀθανάτων ἀνεῖλον καὶ τοὺς στρατηγοὺς αὐτῶν, τοῦ Χριστοῦ δίκην εἰσπραξαμένου τοὺς Πέρσας, ἀνθ' ὧν πολλοὺς τῶν εὐσεβῶν ἀπέκτειναν ἀδίκως. Κόσμου ἔτη εϠιθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υιθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. ιθʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη κʹ. ιβʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κελεστῖνος ἔτη ιʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀττικὸς ἔτη κʹ. ιθʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πραΰλιος ἔτη κʹ. θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. ιβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ προφήτου Ζαχαρίου τὰ λείψανα εὑρέθησαν ἐν κώμῃ τινὶ κατὰ τὴν περιοικίδα Ἐλευθεροπόλεως, ὁμοίως καὶ Στεφάνου τοῦ πρωτομάρτυρος ἐν κώμῃ Καπαργαμάλα, ἐν ᾗ Γαμαλιήλ, ὁ διδάσκαλος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, σὺν Ἀβίβῳ, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, ἔθαψαν κηδεύσαντες τὸ σῶμα τοῦ πρωτομάρτυρος. κʹ. ιγʹ. δʹ. κʹ. ιʹ. ιγʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδόσιος ὁ εὐσεβὴς κατὰ μίμησιν τῆς μακαρίας Πουλχερίας πολλὰ χρήματα τῷ ἀρχιεπισκόπῳ Ἱεροσολύμων ἀπέστειλεν εἰς διάδοσιν τῶν χρείαν ἐχόντων, καὶ σταυρὸν χρυσοῦν διάλιθον πρὸς τὸ παγῆναι ἐν τῷ ἁγίῳ κρανίῳ. ὁ δὲ ἀρχιεπίσκοπος ἀντίδωρον ἀποστέλλει λείψανα τῆς δεξιᾶς χειρὸς τοῦ πρωτομάρτυρος Στεφάνου διὰ τοῦ ἐν ἁγίοις Πασσαρίωνος. τούτου δὲ εἰς Χαλκηδόνα φθάσαντος, θεωρεῖ ἡ μακαρία Πουλχερία αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἐν ὁράματι τὸν 87 ἅγιον Στέφανον λέγοντα αὐτῇ· "ἰδού, ἡ προσευχή σου εἰσηκούσθη, καὶ ἡ αἰτησίς σου γέγονεν, καὶ ἦλθον εἰς Χαλκηδόνα." ἡ δὲ ἀναστᾶσα καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτῆς λαβοῦσα ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν τῶν ἁγίων λειψάνων, καὶ ταῦτα εἰς τὸ παλάτιον λαβοῦσα κτίζει οἶκον ἔνδοξον τῷ ἁγίῳ πρωτομάρτυρι κἀκεῖ τὰ ἅγια κατέθετο λείψανα. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Σισίννιος ἔτη βʹ. καʹ. ιδʹ. εʹ. αʹ. ιαʹ. ιδʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀγαθότητι πολλῇ κινούμενος Θεοδόσιος ὁ βασιλεύς, καίπερ νικήσας κατὰ κράτος τοὺς Πέρσας, φειδοῖ τῶν κατοικούντων ἐν Περσίδι Χριστιανῶν εἰρήνην ἀσπάζεται καὶ ἀποστέλλει πρεσβευτὰς Ἡλίωνά τε τὸν πατρίκιον, ὃν πάνυ διὰ τιμῆς ἦγεν, καὶ Ἀνατόλιον, τὸν τῆς ἀνατολῆς στρατηγόν, εἰρήνην σπείσασθαι. Οὐαραράνης δὲ γνοὺς τὴν ἑαυτοῦ ἧτταν δέχεται τὴν πρεσβείαν, καὶ οὕτως ὁ κατὰ τῶν Χριστιανῶν ἐπαύσατο διωγμός. ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιος ἐπὶ ταῖς τοιαύταις εὐεργεσίαις τὸν θεὸν εὐχαριστῶν γεραίρειν τοῖς ὕμνοις οὐκ ἐπαύετο, κοινωνοὺς ἔχων τῆς ὑμνῳδίας τὰς ἰδίας ἀδελφὰς διὰ βίου τὴν παρθενίαν ἀσκούσας. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Σισίννιος, ὁ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, 41
Πρόκλον χειροτονεῖ ἐπίσκοπον Κυζίκου· ὅν τινα οἱ Κυζικηνοὶ μὴ δεξάμενοι μοναχόν τινα παρὰ γνώμην Σισιννίου Δαλμάτιον λεγόμενον χειροτονοῦσιν. ὁ δὲ Πρόκλος ἐκκλησίαν ἰδίαν μὴ ἔχων ἐν Κωνσταντινουπόλει προτροπῇ Σισιννίου ταῖς διδασκαλίαις ἦν διαπρέπων. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ κατὰ τῶν Χριστιανῶν διωγμὸς ἐν Περσίδι ἐπαύσατο. κβʹ. ιεʹ. ϛʹ. βʹ. ιβʹ. ιεʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φίλιππος, πρεσβύτερος Σίδης, χριστιανικὴν ἱστορίαν συγγραψάμενος ἐν λϛʹ βιβλίοις πολλὰ καθάπτεται Σισιννίου διὰ τὸ προκριθῆναι τὸν Σισίννιον Φιλίππου εἰς τὴν ἐπισκοπὴν ἅμα καὶ Πρόκλῳ· εὐθὺς δὲ Σισίννιος ἐτελεύτησεν. 88 Κόσμου ἔτη εϠκγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υκγʹ Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. κγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη κʹ. ιϛʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κελεστῖνος ἔτη ιʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νεστόριος ἔτη γʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πραΰλιος ἔτη κʹ. ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. ιϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιηʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σισιννίου, ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, κοιμηθέντος, Νεστόριος τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται Γερμανικεὺς τῷ γένει. ἅμα δὲ τῷ θρόνῳ ἐπέβη, παραυτίκα ἡ αὐτοῦ κακοπιστία, καὶ τὸ ἐν τοῖς δόγμασι διεστραμμένον φρόνημα ἐδείκνυτο. ὁμιλίαν γὰρ περὶ πίστεως ἐκδέδωκε τῷ ἑαυτοῦ συγκέλλῳ, κελεύσας αὐτῷ ταύτην ἐπ' ἐκκλησίας κηρῦξαι ἔχουσαν οὕτως· "θεοτόκον τὴν Μαρίαν καλείτω μηδείς· Μαρία γὰρ ἄνθρωπος ἦν, καὶ ὑπὸ ἀνθρώπου θεὸν τεχθῆναι ἀδύνατον." ταύτης ἐπελάβετο πρῶτον τῆς φωνῆς Εὐσέβιός τις, σχολαστικὸς τῆς βασιλικῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὅθεν πολλοὶ τῶν Βυζαντίων ἐταράχθησαν. ὁ δὲ Νεστόριος τὸν λόγον κυρῶσαι σπεύδων πανταχοῦ τὴν θεοτόκον φωνὴν ἐξέβαλε ψιλὸν ἄνθρωπον λέγων τὸν κύριον. ἐν μιᾷ δὲ κυριακῇ προκαθημένου Νεστορίου, προτραπεὶς Πρόκλος τοῦ ἐξηγήσασθαι εἶπεν ὁμιλίαν εἰς τὴν θεοτόκον, ἧς ἡ ἀρχή· "παρθενικὴ πανήγυρις σήμερον, ἀδελφοί." τότε μισητὸς γενόμενος παρὰ πᾶσιν ὁ δυσσεβὴς Νεστόριος διὰ τῦφον καὶ κακοπιστίαν· εἶχε γὰρ καὶ Ἀναστάσιόν τινα, πρεσβύτερον Ἀντιοχέα, ὃν σφόδρα περιεποιεῖτο ὡς ὁμόφρονα, ἄνδρα τολμηρότατον, ἐπ' ἐκκλησίας βλασφημοῦντα τὴν ἀειπάρθενον θεοτόκον. τούτου δὲ Εὐσέβιος, ὁ τοῦ Δορυλαίου, πρῶτος κατεῖπεν. οὕτω δὲ διαπραττόμενος πολλοὺς θορύβους ἤγειρε καὶ ταραχάς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὸ φοβερὸν θαῦμα τῶν ἁγίων ἑπτὰ παίδων ἐν Ἐφέσῳ γέγονεν, ἀναστάντων αὐτῶν διὰ ρπβʹ ἐτῶν. κδʹ. ιζʹ. ηʹ. βʹ. ιδʹ. ιζʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μαθὼν Κύριλλος, ὁ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπίσκοπος, τὰς τοῦ Νεστορίου βλασφημίας γράφει αὐτῷ παρακαλῶν καὶ νουθε τῶν ὡς ἀδελφὸν ἀπέχεσθαι τῶν διεστραμμένων αὐτοῦ δογμάτων καὶ τῆς ὀρθῆς ἀντέχεσθαι πίστεως. ὁ δὲ Νεστόριος ἀνταπέστειλεν ὑβρίζων ἅμα καὶ βλασφημῶν. τότε Κύριλλος γράφει τῷ πάπᾳ Ῥώμης Κελεστίνῳ τὰ περὶ Νεστορίου καὶ τὰ πρὸς αὐτὸν γραφέντα παρὰ Νεστορίου βλάσφημα κατάδηλα αὐτῷ ποιεῖ. τότε Κελεστῖνος γράφει Νεστορίῳ ὁρίσας αὐτῷ ἡμερῶν ιʹ προθεσμίαν, ἵνα παύσηται τῶν βλασφημιῶν καὶ μετανοήσῃ· ἐπιμένοντα δὲ τῇ κακοδοξίᾳ μηκέτι εἶναι αὐτὸν κοινωνικὸν ἱερέα. γράφουσι δὲ ὁμοίως Κελεστῖνός τε καὶ Κύριλλος Ἰωάννῃ, τῷ ἀρχιεπισκόπῳ Ἀντιοχείας, καὶ Ἰουβεναλίῳ τῶἹεροσολύμων περὶ Νεστορίου καὶ τῆς κατ' αὐτὸν αἱρέσεως. Ἰωάννης δὲ γράφει Νεστορίῳ συμβουλεύων αὐτῷ ἀποστῆναι τῆς αἱρέσεως, ὑπομνήσκων αὐτὸν τὸ τοῦ ἀποστόλου ῥητὸν τό· "ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ γενόμενον ἐκ γυναικός." γνοὺς δὲ ὁ Νεστόριος, ὅτι οὐκ ἀνέχονται οἱ πατριάρχαι παρασιωπῆσαι οὕτω τεταραγμένων τῶν ἐκκλησιῶν, παρεσκεύασε τὸν βασιλέα γράψαι σάκραν πρὸς Κύριλλον πλήρη στιγμάτων, καὶ δοκῶν αὐτὸν ἐκ τούτου κτυπεῖν, μᾶλλον διήγειρεν. διαναστὰς γὰρ γράφει τῷ βασιλεῖ καὶ ταῖς τούτου ἀδελφαῖς περί τε τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τῆς Νεστορίου κακοδοξίας, ἅμα καὶ αἰτούμενος σύνοδον οἰκουμενικὴν γενέσθαι εἰς τὸ 42
γυμνασθῆναι κανονικῶς τὰ κατὰ Νεστόριον. τότε ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος γράφει πᾶσι τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόποις παραγενέσθαι εἰς Ἔφεσον χωρὶς πάσης ὑπερθέσεως μετὰ τὸ πάσχα, ὁρίσας ὅτι "οὐδεμίαν ἕξει πρὸς θεὸν οὐδὲ πρὸς ἡμᾶς ἀπολογίαν ὁ μὴ τὴν ἡμέραν τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς εὑρισκόμενος ἐν τῇ συνόδῳ εἰς Ἔφεσον." ὁ δὲ τῆς Ῥώμης Κελεστῖνος γράφει Κυρίλλῳ τῷ Ἀλεξανδρείας τὸν αὐτοῦ τόπον ἐπέχειν ἐν τῇ συνόδῳ, διὰ τὸν τῆς θαλάσσης κόπον τοῦ χειμῶνος μὴ δυνηθεὶς εὑρεθῆναι. κεʹ. ιηʹ. θʹ. γʹ. ιεʹ. ιηʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ ἐν Ἐφέσῳ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ τρίτη σύνοδος τῶν σʹ πατέρων συνηθροίσθη. πάντων τοίνυν τῶν ἐπισκόπων 90 ἐλθόντων, Ἰωάννης ὁ Ἀντιοχείας καὶ οἱ ἀνατολικοὶ οὐκ ἀπήντησαν τῇ ὡρισμένῃ προθεσμίᾳ, καὶ τῇ ιϛʹ ἡμέρᾳ μετὰ τὴν ὡρισμένην, τοῦ Ἰωάννου μὴ ἐλθόντος, ἔφθασεν ὁ Νεστόριος μετὰ πολλῆς τῆς ἀλαζονείας. καὶ τῇ εἰκάδι τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐκροτήθη ἡ σύνοδος, Νεστορίου καὶ Κυρίλλου καὶ Ἰουβεναλίου προκαθεσθέντων, τοῦ δὲ Κυρίλλου τὸν τόπον τοῦ Ῥώμης ἐπέχοντος. καὶ πάντων θεολογούντων λέγει ὁ Νεστόριος [μετὰ πολλῆς τῆς ἀλαζονείας]· "ἐγὼ τὸν γενόμενον διμηναῖον καὶ τριμηναῖον οὐκ ἂν θεὸν ὀνομάσοιμι. καὶ διὰ τοῦτο καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος ὑμῶν· καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν πρὸς ὑμᾶς οὐκ ἐπανέρχομαι." καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐξῆλθε μετὰ ἓξ ἐπισκόπων τῶν γνώμῃ ἀκολουθησάντων αὐτῷ. οἱ δὲ περὶ Κύριλλον τῇ ἑξῆς συνελθόντες ἀπέστειλαν τρεῖς ἐπισκόπους καλέσαι αὐτόν, καὶ οὐχ ὑπήκουσεν. ὁμοίως καὶ δεύτερον καὶ τρίτον [καὶ τέταρτον] προσκληθεὶς ὑπὸ τῆς συνόδου οὐ παρεγένετο, ἀλλὰ καὶ τοὺς σταλέντας ὑβρισθῆναι καὶ ἀτιμασθῆναι παρεκέλευσεν. τότε ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος ὑβρισμένους καὶ ἠτιμασμένους δεξαμένη τοὺς ἀποσταλέντας ἐπισκόπους ἀπεφήνατο κατ' αὐτοῦ καὶ ἀλλότριον αὐτὸν ὥρισε παντὸς ἱερατικοῦ ἀξιώματος· καὶ ἀπέστειλαν αὐτῷ εἰς πρόσωπον τὴν οἰκείαν καθαίρεσιν. τούτων οὕτω τελεσθέντων, ἦλθε μετὰ τρεῖς ἡμέρας Ἰωάννης, ὁ Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος, κϛʹ ἐπισκόπους ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ, οἵ τινες μαθόντες καθαιρεθέντα Νεστόριον, ἀποσχίσαντες τῆς ἁγίας συνόδου καὶ μετὰ Νεστορίου συνεδρεύσαντες καθεῖλαν, ὡς ἐνόμισαν, Κύριλλον καὶ Μέμνονα τὸν Ἐφέσιον. Θεοδώρητος μέντοι νομίσας Κύριλλον καταδραμεῖν, τὰ δώδεκα κεφάλαια παρεξηγησάμενος ἐκεῖσε τὸν Νεστορίου ἐξήμεσεν ἰόν. ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Κύριλλος γενναίως διαναστὰς ὑπὲρ τῶν αὐτῶν κεφαλαίων ἀπελογήσατο, ἑρμηνεύων αὐτὰ καὶ τὸν ἐν αὐτοῖς ἐκκλησιαστικὸν θησαυρὸν ἀνακαλύπτων καὶ τὸν οἰκεῖον εὐσεβῆ σκοπὸν φανεροποιῶν πᾶσιν. ὑπὸ δὲ τῆς ἁγίας συνόδου κληθεὶς ὁ Ἰωάννης, ὁ τῆς Ἀντιοχέων, ἐκ τρίτου καὶ μὴ ὑπακούσας τοῦ παραγενέσθαι, ἀπόφασιν ἐδέξατο 91 σὺν τοῖς μετ' αὐτοῦ ὡς ἀλλοτριοῦσθαι πάσης ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας, ἄχρις ἂν ἑαυτῶν καταγνόντες τὸ οἰκεῖον ὁμολογήσωσι σφάλμα. καὶ τοῦτο δὲ ἡ ἁγία ὥρισε σύνοδος, ὥστε τὰ παρὰ τῶν ἀνατολικῶν ἀθέσμως καὶ ἀκανονίστως ἐφ' ὕβρει τῶν ἁγιωτάτων τῆς ἐκκλησίας προέδρων Κυρίλλου καὶ Μέμνονος ἰσχύν τινα μηδ' ὅλως ἔχειν. τούτων τοίνυν πάντων δι' ἀναφορᾶς τῷ βασιλεῖ Θεοδοσίῳ ἀνενεχθέντων, ἐκελεύσθησαν ἐκ τῶν ἀμφοτέρων μερῶν ἐπίσκοποι ἀνελθεῖν ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ ἀνελθόντες τῇ συνεργίᾳ τοῦ θεοῦ ἐνίκησαν οἱ τῆς ἁγίας συνόδου· καὶ κυρωθείσης τῆς καθαιρέσεως Νεστορίου, Μαξιμιανὸς χειροτονεῖται ἐπίσκοπος ἐν Κωνσταντινουπόλει, πρεσβύτερος ὢν τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας. οἱ δὲ ἀνατολικοὶ ἔλαβον τὸν Νεστόριον μεθ' ἑαυτῶν εἰς ἀνατολήν. τῷ δὲ τετάρτῳ χρόνῳ τῆς Νεστορίου καθαιρέσεως Ἰωάννης, ὁ τῆς Ἀντιοχέων ἐπίσκοπος, τὸν τοῦ θεοῦ φόβον κεκτημένος, βλέπων πολλοὺς τῶν κατὰ τὴν Ἀντιόχειαν λογάδων ὑπὸ Νεστορίου νοθευομένους γράφει παρακαλῶν τὸν βασιλέα τοῦτον ἐξεῶσαι τῆς ἀνατολῆς. ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Νεστόριον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ὀάσει, προστάγματα δὲ ἐκπέμπει Κυρίλλῳ καὶ Ἰωάννῃ ἀνυπερθέτως ἑνωθῆναι πρὸς τὸ ἀπαλλάξαι τὰς ἐκκλησίας διχονοίας ἁπάσης. εἶξε δὲ τῷ προστάγματι Ἰωάννης καὶ γράφει Κυρίλλῳ 43
τὴν ἑαυτοῦ πίστιν καὶ τὴν τῶν ἐν Νικαίᾳ πατέρων ὁμολογίαν καὶ τῶν ρνʹ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀποδεχόμενος καὶ τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα. τότε ὁ θεῖος Κύριλλος ἀποδεξάμενος γράφει Ἰωάννῃ καὶ τοῖς ἀνατολικοῖς ἐπιστολήν, ἧς ἡ ἀρχή· "εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ." καὶ τῇ αὐτῇ ὁμολογίᾳ συνθέμενοι ἀμφότεροι ἡνώθησαν πρὸς εἰρήνην καὶ ὁμόνοιαν αἱ παρ' ἑκατέροις ἁγίαι ἐκκλησίαι. κατὰ τοῦτον δὲ τὸν χρόνον Νόννος ὁ θεοφόρος ἐποίμαινε τὴν τῶν Ἐδεσηνῶν ἐκκλησίαν, ὁ τὴν πρώτην τῶν μιμάδων Ἀντιοχείας τῷ θεῷ ἀφιερώσας καὶ ἀντὶ Μαργαριτοῦς πόρνης ἁγίαν αὐτὴν Πελαγίαν παραστήσας τῷ Χριστῷ. οὗτος οὖν ὁ ἐν ἁγίοις ἀγαλλιώμενος ἐπὶ τῇ τῶν ἁγίων ὁμονοίᾳ γράφει τῷ ἀρχιεπισκόπῳ Ἰωάννῃ νουθεσίας καὶ διδασκαλίας ῥήματα, ἐν οἷς καὶ τοῦτο· "κάθαρον τὴν ἐκκλησίαν, ὦ ἄνθρωπε τοῦ θεοῦ, ἀπὸ τῶν 92 Νεστοριανῶν ζιζανίων καὶ τῆς αὐτῶν δεινότητος." τὸν δὲ ἀσεβῆ καὶ βλάσφημον Νεστόριον ἐν τῇ ἐξορίᾳ ἡ θεία δίκη μετῆλθεν· σηπεδόνι τῶν μελῶν πάντων, μάλιστα δὲ τῆς μιαρᾶς γλώσσης περιπεσὼν διεφθάρη τῷ θανάτῳ, προλαβὼν τὴν ἀπὸ Ὀάσεως ἀνάκλησιν εἰς ἕτερον τόπον. Κόσμου ἔτη εϠκϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υκϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. κϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαραράνης ἔτη κʹ. ιθʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κελεστῖνος ἔτη ιʹ. ιʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μαξιμιανὸς ἔτη βʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πραΰλιος ἔτη κʹ. ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. ιθʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιηʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἦλθεν Οὐαλεντινιανὸς ἀπὸ Ῥώμης, ὁ Γάλλας Πλακιδίας καὶ Κωνσταντίου υἱός, ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἔγημε γυναῖκα τὴν θυγατέρα Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως Εὐδοξίαν, τὴν ἐξ Εὐδοκίας γεννηθεῖσαν αὐτῷ, καὶ ἐπανῆλθεν ἐν Ῥώμῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἡσύχιος, ὁ πρεσβύτερος Ἱεροσολύμων, ἐτελεύτησεν. καὶ ἡ μακαρία Μελάνη, ἡ τῆς μεγάλης ἐγγόνη, ἐν ἀσκήσει ἐκοιμήθη ἐν βίῳ τελείῳ ἐν Ἱερουσαλήμ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ξύστος ἔτη ηʹ. κζʹ. κʹ. αʹ. βʹ. ιζʹ. κʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς τὴν γαμετὴν Εὐδοκίαν εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπέστειλεν εὐχαριστηρίους ὕμνους προσάξουσαν τῷ θεῷ· ἥτις πάμπολλα ταῖς ἐκκλησίαις ἐδωρήσατο καὶ προσκυνήσασα τόν τε ἅγιον σταυρὸν καὶ τοὺς σεβασμίους τόπους ὑπέστρεψεν εἰς τὰ βασίλεια. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη ιζʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Πρόκλος ἔτη ιβʹ. κηʹ. αʹ. βʹ. αʹ. ιηʹ. καʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σύμπτωσις ἐγένετο ἐν τῷ θεάτρῳ Ἀλεξανδρείας, καὶ ἀπέθανον ἄνδρες φοβʹ τῇ παννυχίδι τῶν Νειλώων. κθʹ. βʹ. γʹ. βʹ. ιθʹ. κβʹ. ιδʹ. λʹ. γʹ. δʹ. γʹ. κʹ. κγʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Πρόκλος, ὁ ἁγιώτατος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, αἰτήσας τὸν βασιλέα Θεοδόσιον τὸ λείψανον Ἰωάννου 93 τοῦ Χρυσοστόμου ἀπὸ Κομάνων εἰς τὴν βασιλεύουσαν μετεκόμισεν. καὶ τῷ ἐχομένῳ ἔτει διὰ λγʹ ἐτῶν τοῦτο δημοσίᾳ ἐπὶ προελεύσεως πομπεύσας σὺν τῷ βασιλεῖ καὶ τῇ μακαρίᾳ Πουλχερίᾳ εἰς τὴν τῶν ἀποστόλων ἀπέθετο ἐκκλησίαν, καὶ οὕτω τοὺς διὰ τὴν ἐκείνου καθαίρεσιν τῆς ἐκκλησίας χωρισθέντας ἥνωσεν. ἐπὶ τούτου τοῦ ἐν ἁγίοις Πρόκλου σεισμοὶ γεγόνασι μεγάλοι ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ τέσσαρας μῆνας, ὥστε φοβηθέντες οἱ Βυζάντιοι ἔφυγον ἔξω τῆς πόλεως ἐν τῷ λεγομένῳ Κάμπῳ καὶ ἦσαν διημερεύοντες σὺν τῷ ἐπισκόπῳ ἐν ταῖς πρὸς θεὸν δεήσεσι λιτανεύοντες. ἐν μιᾷ οὖν κυμαινομένης τῆς γῆς, καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ κράζοντος τὸ "κύριε ἐλέησον" ἐκτενῶς, περὶ ὥραν τρίτην ἄφνω πάντων ὁρώντων συέβη ὑπὸ θείας δυνάμεως ἀρθῆναί τινα νεανίσκον εἰς τὸν ἀέρα καὶ ἀκοῦσαι θείας φωνῆς παρεγγυώσης αὐτὸν ἀναγγεῖλαι τῷ ἐπισκόπῳ καὶ τῷ λαῷ λιτανεύειν οὕτω καὶ λέγειν· "ἅγιος ὁ θεός, ἅγιος ἰσχυρός, ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς." μηδὲν ἕτερον προστιθέντας. ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Πρόκλος ταύτην δεξάμενος τὴν ἀπόφασιν ἐπέτρεψε τῷ λαῷ ψάλλειν οὕτῳ, καὶ εὐθέως ἔστη ὁ σεισμός. ἡ δὲ μακαρία Πουλχερία καὶ ὁ ταύτης ἀδελφὸς ὑπεραγασθέντες τῷ θαύματι 44
ἐθέσπισαν κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην τὸν θεῖον τοῦτον ψάλλεσθαι ὕμνον· καὶ ἀπὸ τότε παρέλαβον πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι καθ' ἑκάστην ἡμέραν ᾄδειν αὐτὸν τῷ θεῷ. Κόσμου ἔτη εϠλαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υλαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. λαʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη ιζʹ. δʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ξύστος ἔτη ηʹ. εʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Πρόκλος ἔτη ιβʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. κδʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιηʹ. ιϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλεντινιανὸς οὐ μόνον Βρετανίαν καὶ Γαλλίαν καὶ Ἱσπανίαν ἀνασώσασθαι οὐκ ἴσχυσεν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἑσπέριον Λιβύην, τὴν τῶν Ἄφρων καλουμένην χώραν, προσαπώλεσε τρόπῳ τοιῷδε. δύο στρατηγοὶ ἦσαν Ἀέτιος καὶ Βονιφάτιος, οὓς Θεοδόσιος 94 κατὰ αἴτησιν Οὐαλεντινιανοῦ εἰς Ῥώμην ἀπέστειλεν. Βονιφατίου δὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἑσπερίου Λιβύης λαβόντος, φθονήσας ὁ Ἀέτιος διαβολὴν ποιεῖται κατ' αὐτοῦ ὡς ἀνταρσίαν μελετῶντος καὶ τῆς Λιβύης κρατῆσαι σπεύδοντος· καὶ ταῦτα μὲν πρὸς Πλακιδίαν ἔλεγεν, τὴν τοῦ Οὐαλεντινιανοῦ μητέρα. γράφει δὲ Βονιφατίῳ ὅτι· "ἐὰν μεταπεμφθῇς, παραγενέσθαι μὴ θελήσῃς, διεβλήθης γάρ, καὶ δόλῳ σε οἱ βασιλεῖς βούλονται χειρώσασθαι." ταῦτα δεξάμενος Βονιφάτιος καὶ ὡς γνησίῳ φίλῳ Ἀετίῳ πιστεύσας μεταπεμφθεὶς οὐ παρεγένετο. τότε οἱ βασιλεῖς τὸν Ἀέτιον ὡς εὐνοοῦντα ἀπεδέξαντο. ἦσαν δὲ τότε Γοτθικὰ ἔθνη πολλά τε καὶ μέγιστα πέραν τοῦ Δανουβίου ἐν τοῖς ὑπερβορείοις τόποις κατῳκισμένα. τούτων δὲ ἀξιολογώτερά εἰσι τέσσαρα, Γότθοι, Ἰσίγοτθοι, Γήπαιδες καὶ Οὐανδῆλοι ἐν ὀνόμασι μόνον καὶ οὐδενὶ ἑτέρῳ διαλλάττοντες, μιᾷ διαλέκτῳ κεχρημένοι· πάντες δὲ τῆς Ἀρείου ὑπάρχουσι κακοπιστίας. οὗτοι ἐπὶ Ἀρκαδίου καὶ Ὀνωρίου τὸν Δανοῦβιν διαβάντες ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων γῇ κατῳκίσθησαν. καὶ οἱ μὲν Γήπαιδες, ἐξ ὧν ὕστερον διῃρέθησαν Λογγίβαρδοι καὶ Ἄβαρεις, τὰ περὶ Σιγγιδόνα καὶ Σέρμιον χωρία ᾤκησαν. οἱ δὲ Ἰσίγοτθοι μετὰ Ἀλάριχον τὴν Ῥώμην πορθήσαντες εἰς Γαλλίας ἐχώρησαν καὶ τῶν ἐκεῖ ἐκράτησαν. Γότθοι δὲ Πανονίαν ἔσχον πρῶτον, ἔπειτα τῷ ιθʹ ἔτει τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ νέου ἐπιτρέψαντος τὰ τῆς Θρᾴκης χωρία ᾤκησαν καὶ ἐπὶ νηʹ χρόνους ἐν τῇ Θρᾴκῃ διατρίψαντες Θευδερίχου ἡγεμονεύοντος αὐτῶν, πατρικίου καὶ ὑπάτου, Ζήνωνος αὐτοῖς ἐπιτρέψαντος, τῆς ἑσπερίου βασιλείας ἐκράτησαν. οἱ δὲ Οὐανδῆλοι Ἀλανοὺς ἑταιρισάμενοι καὶ Γερμανοὺς τοὺς νῦν καλουμένους Φράγγους, διαβάντες τὸν Ῥῆνον ποταμόν, ἡγούμενον 95 ἔχοντες Γοδιγίσκλον κατῴκησαν ἐν Ἱσπανίᾳ, πρώτῃ οὔσῃ χώρᾳ τῆς Εὐρώπης ἀπὸ τοῦ ἑσπερίου Ὠκεανοῦ. Βονιφάτιος δὲ φοβηθεὶς τοὺς τῶν Ῥωμαίων βασιλεῖς, περάσας ἀπὸ Λιβύης εἰς Ἱσπανίαν πρὸς τοὺς Οὐανδήλους ἦλθεν. καὶ εὑρὼν τὸν μὲν Γοδιγίσκλον τελευτήσαντα, τοὺς δὲ ἐκείνου παῖδας Γόνθαρίν τε καὶ Γιζέριχον τὴν ἀρχὴν διέποντας, τούτους προτρεψάμενος τὴν ἑσπέριον Λιβύην εἰς τρία μέρη διελεῖν ὑπέσχετο, ἐφ' ᾧ ἕκαστον τοῦ τρίτου μέρους ἄρχειν σὺν αὐτῷ, κοινῇ δὲ ἀμύνεσθαι τὸν οἷον δήποτε πολέμιον. ἐπὶ ταύταις ταῖς ὁμολογίαις οἱ Οὐανδῆλοι τὸν πορθμὸν διαβάντες τὴν Λιβύην κατῴκησαν ἀπὸ τοῦ Ὠκεανοῦ μέχρι Τριπόλεως τῆς κατὰ Κυρήνην. οἱ δὲ Ἰσίγοτθοι ἀναστάντες ἀπὸ Γαλλίας ἐκράτησαν καὶ τὴν Ἱσπανίαν. τινὲς δὲ τῆς συγκλήτου Ῥωμαίων, φίλοι Βονιφατίου, τὴν Ἀετίου ψευδοκατηγορίαν ἀνήγγειλαν τῇ Πλακιδίᾳ, ἐμφανῆ ποιήσαντες καὶ τὴν πρὸς Βονιφάτιον Ἀετίου ἐπιστολήν, τοῦ Βονιφατίου ταύτην αὐτοῖς ἀποστείλαντος. ἡ δὲ Πλακιδία ἐκπλαγεῖσα τὸν μὲν Ἀέτιον οὐδὲν ἠδίκησεν, Βονιφατίῳ δὲ λόγον προτρεπτικὸν μεθ' ὅρκων ἀπέστειλεν. τοῦ δὲ Γονθαρίου τελευτήσαντος, Γιζέριχος τῶν Οὐανδήλων γέγονεν αὐτοκράτωρ. Βονιφάτιος οὖν τὸν λόγον δεξάμενος τῶν Οὐανδήλων κατεστράτευσεν, στρατοῦ μεγάλου ἐλθόντος αὐτῷ ἀπό τε Ῥώμης καὶ τοῦ Βυζαντίου, στρατηγοῦντος Ἄσπαρος. πολέμου δὲ 45
κροτηθέντος πρὸς Γιζέριχον, ἡττήθη ὁ τῶν Ῥωμαίων στρατός· καὶ οὕτω Βονιφάτιος μετὰ Ἄσπαρος εἰς Ῥώμην ἐλθὼν τὴν ὑποψίαν διέλυσεν, ἀποδείξας τὴν ἀλήθειαν· ἡ δὲ Ἀφρικὴ ὑπὸ Οὐανδήλους γέγονεν. τότε καὶ Μαρκιανὸς στρατιώτης ὢν καὶ δουλεύων τῷ Ἄσπαρι, ζῶν συνελήφθη ὑπὸ Γιζερίχου, ὁ μετὰ ταῦτα βασιλεύσας. λβʹ. εʹ. ϛʹ. εʹ. βʹ. κεʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μετετέθη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἡ ἁγία μάρτυς Εὐφημία πρὸ ϛʹ καλανδῶν Ὀκτωβρίων. 96 λγʹ. ϛʹ. ζʹ. ϛʹ. γʹ. κϛʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ Κάνθαρος τὸ βαλανεῖον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐπληρώθη. μοναχοὶ δέ τινες ἐλθόντες ἐν Κωνσταντινουπόλει παρηνόχλουν τῷ βασιλεῖ κατὰ Θεοδώρου τοῦ γενομένου ἐπισκόπου Μομψουεστίας μετὰ θάνατον αὐτοῦ, ὡς αἱρετικὸν διαβάλλοντες. ὁ δὲ βασιλεὺς Πρόκλῳ ἐπέτρεψε τοῖς τῆς ἀνατολῆς ἐπισκόποις γράψαι τὴν ζήτησιν ποιήσασθαι καί, εἰ ἀληθεύουσιν, ἀναθεματίσαι Θεόδωρον. Ἰωάννης δὲ ὁ Ἀντιοχείας ἀντέγραψε Πρόκλῳ μετὰ τῆς ἰδίας συνόδου καὶ τῷ βασιλεῖ ὀρθοδοξίαν μαρτυρῶν Θεοδώρῳ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ηʹ. λδʹ. ζʹ. ηʹ. ζʹ. δʹ. κζʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσείσθη ἡ γῆ καὶ ἐμυκήθη πρὸ ιεʹ καλανδῶν Μαΐων. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη καʹ. λεʹ. ηʹ. αʹ. ηʹ. εʹ. κηʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Χαρμόσυνος ὁ αὐγουστάλιος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐκροταφίσθη ἐν τῷ Κυνηγίῳ, καὶ ἀπέθανε μηνὶ Ἐπιφὶ αʹ. λϛʹ. θʹ. βʹ. θʹ. ϛʹ. κθʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς Ἀντίοχον τὸν πραιπόσιτον καὶ πατρίκιον, τὸν καὶ βάγυλον αὐτοῦ, ἐποίησε παπᾶν, δημεύσας καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ ὡς κατεπαιρομένου τοῦ βασιλέως καὶ καταφρονοῦντος αὐτοῦ. διὸ καὶ νόμον ἔθετο μὴ εἰσέρχεσθαι εἰς πατρικίου ἀξίαν εὐνοῦχον. Κόσμου ἔτη εϠλζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υλζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. λζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη ιζʹ. ιʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη καʹ. γʹ. Κωνσταντινουπ. ἐπίσκοπος Πρόκλος ἔτη ιβʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κύριλλος ἔτη λβʹ. λʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κῦρον, τὸν ἔπαρχον τῆς πόλεως καὶ τῶν πραιτωρίων, ἄνδρα σοφώτατον καὶ ἱκανὸν κτίσαντά τε τὰ τείχη τῆς 97 πόλεως καὶ ἀνανεώσαντα πᾶσαν Κωνσταντινούπολιν, περὶ οὗ ἔκραξαν οἱ Βυζάντιοι ἐπὶ τοῦ ἱππικοῦ καθεζομένου τοῦ βασιλέως καὶ ἀκούοντος. "Κωνσταντῖνος ἔκτισεν, Κῦρος ἀνενέωσεν." καὶ ἐχόλεσεν ὁ βασιλεὺς ὅτι ταῦτα εἶπον περὶ αὐτοῦ, καὶ προφασισάμενος αὐτὸν ἑλληνόφρονα εἶναι καθεῖλεν αὐτὸν τῆς ἀρχῆς καὶ ἐδήμευσεν αὐτόν. ὁ δὲ προσφυγὼν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐγένετο παπᾶς καὶ αὐτός. ὁ δὲ βασιλεὺς σπλαγχνισθεὶς ἐπ' αὐτῷ ἐκέλευσε γενέσθαι αὐτὸν ἐπίσκοπον Σμύρνης τῆς ἐν Ἀσίᾳ. οἱ δὲ Σμυρναῖοι καταλαβόντα αὐτὸν πρὸ τῶν ἁγίων θεοφανίων ὑφορώμενοι αὐτὸν ὡς ἑλληνόφρονα ἠβούλοντο αὐτὸν ἀνελεῖν. τοῦ δὲ εἰσελθόντος ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ προτραπέντος λαλῆσαι τῷ λαῷ, ἔφη· "ἄνδρες ἀδελφοί, ἡ γέννησις τοῦ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ σιωπῇ τιμάσθω, ὅτι ἀκοῇ καὶ μόνῃ συνελήφθη ἐν τῇ ἁγίᾳ παρθένῳ ὁ τοῦ θεοῦ λόγος· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας, ἀμήν." καὶ ἐχάρη ὁ λαός, καὶ εὐφήμησαν αὐτόν, καὶ ἐπισκόπησεν αὐτοὺς εὐσεβῶς. ληʹ. ιαʹ. δʹ. ιαʹ. ηʹ. λαʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐτυράννησεν Ἰωάννης ἕτερος, ὁ λεγόμενος Οὐανδαλός, κατὰ Οὐαλεντινιανοῦ ἐν Ῥώμῃ· καὶ ἀποστείλας Θεοδόσιος δύναμιν σὺν τῷ Ἄσπαρι καὶ Ἀρδαβουρίῳ τοῖς στρατηγοῖς, καὶ πολέμου κροτηθέντος, ἡττήθη Ἰωάννης καὶ λαβὼν λόγον παρέδωκεν ἑαυτὸν ζῶντα. καὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα Θεοδόσιον, καὶ τιμῆς ἀξιωθῆναι αὐτὸν παρασκευάζουσιν. ὁ δὲ Χρυσάφιος, εὐνοῦχος ὢν καὶ παραδυναστεύων ἐν τοῖς βασιλείοις, δολοφονήσας ἀνεῖλεν αὐτόν· ἀλλ' οὐκ εἰς μακρὰν τοῦτον ἡ δίκη μετῆλθεν. λθʹ. ιβʹ. εʹ. ιβʹ. θʹ. λβʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κύριλλος Ἀλεξανδρείας καὶ Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως εὐσεβῶς ἐκοιμήθησαν. καὶ τὸν μὲν Πρόκλον Φλαβιανὸς ὁ πρεσβύτερος καὶ σκευοφύλαξ τῆς ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως 46
διεδέξατο, ἀνὴρ ἱερώτατος καὶ ἐνάρετος. Κύριλλον δὲ Διόσκορος ὁ δυσσεβὴς διεδέξατο, μηδ' ὅλως ὢν διδασκαλικός, ἄγριος δὲ καὶ ἀνήμερός τις, ἐξαιρέτως δὲ ἐν τοῖς συγγενέσι Κυρίλλου γενόμενος, ὡς καὶ τὴν οἰκίαν αὐτῶν καίπερ οὖσαν ἐν ὕψει πολλῶ ἐπάνω τρίστεγον οἶκον καθιερῶσαι. 98 Κόσμου ἔτη ε Ϡμʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υμʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτη μβʹ. μʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη ιζʹ. ιγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη καʹ. ϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη βʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. ιʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Διόσκορος ἔτη εʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ηʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Χρυσάφιος εὐνοῦχος τοῦ τε παλατίου καὶ τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου κρατῶν, τῇ Φλαβιανοῦ χειροτονίᾳ φθονήσας, ὑπέθετο τῷ βασιλεῖ ἀκάκῳ ὄντι καὶ εἰς Χαλκηδόνα διάγοντι δηλῶσαι τῷ πατριάρχῃ ἀποστεῖλαι τὰς ὑπὲρ τῆς χειροτονίας εὐλογίας. ὁ δὲ Φλαβιανὸς καθαροὺς ἄρτους ἀπέστειλεν εὐλογίας. ὁ δὲ Χρυσάφιος ἀποστρέψας ταύτας ἐδήλωσε χρυσᾶς εὐλογίας ζητεῖν τὸν βασιλέα. ὁ δὲ ἐπίσκοπος ἀντεδήλου μὴ ἔχειν χρήματα ἀποστεῖλαι, εἰ μή τισι χρήσομαι τῶν ἱερῶν σκευῶν. γίνεται οὖν ἐκ τούτου οὐ μικρὰ λύπη ἐν μέσῳ αὐτῶν, Πουλχερίας ταῦτα μὴ εἰδυίας. καὶ ταῦτα μὲν ἐν Κωνσταντινουπόλει. ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δὲ Διόσκορος εὐθὺς ἐκ προοιμίων τοὺς συγγενεῖς Κυρίλλου πορθεῖ καὶ τὰ τούτων ληΐζεται, τὸν δὲ ἀδελφιδοῦν αὐτοῦ Ἀθανάσιον πρεσβύτερον ὄντα καθεῖλεν ἀναιτίως, δημεύσας αὐτὸν ἐσχάτως. ταῦτα ἐποίει ἐναντιούμενος τῇ ὀρθῇ πίστει Κυρίλλου αἱρετικὸς ὢν καὶ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων τὰ Ὠριγένους φρονῶν. ἐνεῖχε δὲ καὶ Φλαβιανῷ, διότι μικρὰν ἐπικουρίαν παρέσχε τοῖς συγγενέσι τοῦ μακαρίου Κυρίλλου. ὁ δὲ Χρυσάφιος δυσσεβὴς ὢν καὶ μὴ φέρων ὁρᾷν τὴν τῶν ἐκκλησιῶν ὁμόνοιαν σπουδὴν ποιεῖται ταύτας ταράξαι, καὶ παντοῖος γίνεται εἰς τὸ Φλαβιανὸν τῆς ἐπισκοπῆς ἐξεῶσαι, βουλόμενος Εὐτύχην τινὰ ἀρχιμανδρίτην ὁμόφρονα αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπισκοπὴν προχειρίσασθαι. καὶ ἐπειδὴ Πουλχερίας κρατούσης τῶν πραγμάτων οὐδὲν ἴσχυσεν, πρῶτον ὑπεισέρχεται τῇ Εὐδοκίᾳ ἀπείρῳ οὔσῃ, καὶ εἰς φθόνον αὐτὴν ἐρεθίζει κατὰ τῆς ἰδίας μητρὸς καὶ ὑποτίθεται αὐτῇ λοιδορῆσαι αὐτὴν παρὰ τῷ βασιλεῖ πρὸς τὸ λαβεῖν αὐτὴν τὸν πραιπόσιτον, ἐπειδὴ ἡ Πουλχερία τὴν διοίκησιν τῶν πραγμάτων ἐκράτει καὶ ἀναγκαίως εἶχε τὸν πραιπόσιτον. ὁ δὲ βασιλεὺς ὑπὸ τῆς 99 γυναικὸς ἐνοχλούμενος διαπέμπεται αὐτῇ λέγων· "μή σε τοῦτο λυπήσῃ· πραιπόσιτον γὰρ ἔχειν σε οὐκ ἔστι δυνατόν· οὐδὲ τὴν ἐμὴν ἀδελφὴν καλῶς διοικοῦσαν καὶ ἐμπείρως καὶ εὐσεβῶς ἐγὼ παραστέλλω." τούτου δὲ ἀποτυχὼν ὁ Χρυσάφιος ἐφ' ἑτέραν μετέρχεται συσκευὴν καὶ ὑποτίθεται τῇ Εὐδοκίᾳ ὀχλῆσαι τῷ βασιλεῖ, καὶ ἐπιτρέψαι τῷ πατριάρχῃ χειροτονῆσαι αὐτὴν διάκονον ὡς παρθενεύειν ᾑρημένην. καὶ ἐπὶ πλεῖον τῆς Εὐδοκίας ὀχλούσης, ἔπεισε τὴν κουφότητα τοῦ βασιλέως. καὶ τοῦτο προτραπεὶς ὁ μακάριος Φλαβιανὸς παρὰ τοῦ βασιλέως ποιῆσαι ἐλυπήθη σφόδρα προβλέπων τὰ μέλλοντα ἐκ τούτου ἀναφυῆναι σκάνδαλα. καὶ τῷ μὲν βασιλεῖ ὑπέσχετο, τῇ δὲ Πουλχερίᾳ ἔγραψε παρακαλῶν αὐτὴν μὴ δεχθῆναι εἰς πρόσωπον αὐτῆς, "ἵνα μὴ ἀναγκασθῶ," φησίν, "τῶν λυπούντων σε πρᾶξαί τι." ἡ δὲ ἐκ τῶν γραφέντων νοήσασα τὸ μελετώμενον τὸν μὲν πραιπόσιτον τῇ Εὐδοκίᾳ ἀπέστειλεν, εἰς δὲ τὸ Ἕβδομον ἐξελθοῦσα ἡσύχαζεν. ἐκ τούτου ὁ βασιλεὺς καὶ ἡ Εὐδοκία σφόδρα κατὰ Φλαβιανοῦ ἐλυπήθησαν ὡς τὸ μυστήριον ἐκκαλύψαντος. τῆς δὲ Πουλχερίας ἡσυχαζούσης, καὶ Εὐδοκίας τὴν βασιλείαν ἰθυνούσης, συνηνέχθη τι τοιοῦτον. Παυλῖνός τις μάγιστρος ἠγαπᾶτο παρὰ τῆς Εὐδοκίας ὡς λογιώτατος καὶ ὡραιότατος, ᾧ τινι συχνῶς ἰδίως συνετύγχανεν. τῇ οὖν ἡμέρᾳ τῶν ἁγίων θεοφανίων προσήγαγέ τις τῷ βασιλεῖ μῆλον μέγα τε καὶ θαυμαστόν. ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο θαυμάσας ἀπέστειλεν αὐτὸ τῇ Εὐδοκίᾳ, κἀκείνη ἀπέστειλεν αὐτὸ τῷ Παυλίνῳ· ὁ δὲ Παυλῖνος 47
μετὰ δύο ἡμέρας ἀπέστειλεν αὐτὸ τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο γνωρίσας ἔκρυψεν. καὶ ἀπελθὼν λέγει τῇ αὐγούστῃ· "τὴν σωτηρίαν μου, τὸ μῆλον, ὃ ἔπεμψά σοι, ποῦ ἔστιν;" ἡ δὲ ἔφη· "μὰ τὴν σωτηρίαν σου, ἔφαγον αὐτό." τότε εἰς ὀργὴν κινηθεὶς κελεύει τὸ μῆλον ἐνεχθῆναι καὶ τὸν Παυλῖνον ἐξορισθῆναι εἰς Καππαδοκίαν κἀκεῖ σφαγῆναι. ὁ δὲ ἀνωτέρω μνημονευθεὶς Εὐσέβιος ὁ σχολαστικός, ὁ πρῶτος Νεστορίου λαβόμενος, προαχθεὶς εἰς ἐπισκοπὴν τοῦ Δορυλαίου καὶ πρὸς Εὐτύχην τὸν ἀρχιμανδρίτην περὶ πίστεως διαλεγόμενος εὗρεν οὐκ ὀρθὰ φρονοῦντα αὐτόν. πολλὰ δὲ παραινέσας ὠφελῆσαι αὐτὸν οὐκ ἴσχυσεν. τότε ὁ Εὐσέβιος ἀνήγαγε τὰ περὶ αὐτοῦ Φλαβιανῷ τῷ ἐπισκόπῳ, ὅστις συγκροτήσας σύνοδον μʹ ἐπισκόπων μεταστέλλεται τὸν Εὐτυχέα καὶ κατὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν τῶν ἐκκλη σιαστικῶν κανόνων ἀνακρίνας καὶ εὑρὼν αὐτὸν αἱρετικὸν καὶ ὕπουλον καθεῖλεν αὐτόν. Χρυσάφιος δέ, ὁ τούτου σύμφρων, τοῦ παλατίου κρατῶν καὶ ταῦτα μαθὼν ἐξάπτεται εἰς ὀργὴν ἐπὶ πλεῖον κατὰ Φλαβιανοῦ καὶ δηλοῖ Διοσκόρῳ τῷ Ἀλεξανδρείας εἰς πάντα αὐτῷ συνεργεῖν τὰ καταθύμια, εἰ ταῖς κατὰ Φλαβιανοῦ καὶ Εὐσεβίου συνδράμῃ αὐτῷ κατηγορίαις καὶ ὑπὲρ Εὐτυχοῦς ἀγωνίσηται. κινεῖ δὲ πρὸς τοῦτο καὶ τὴν αὐγούσταν Εὐδοκίαν τὰ περὶ Πουλχερίας λυπηρὰ κατὰ Φλαβιανοῦ ὑπομιμνήσκων αὐτήν· καὶ παρασκευάζουσιν ἀμφότεροι τὸν βασιλέα θεσπίσαι δευτέραν ἐν Ἐφέσῳ συγκροτηθῆναι σύνοδον, καὶ παρέχουσι Διοσκόρῳ ἐξάρχειν τῆς συνόδου, ἀποστείλαντες αὐτῷ στρατὸν πλεῖστον πρὸς βοήθειαν. μαʹ. ιδʹ. ζʹ. βʹ. ιαʹ. βʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κελεύσει τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου ἡ λῃστρικὴ καὶ παράνομος συνηθροίσθη σύνοδος ἐν Ἐφέσῳ τοῦ κριθῆναι τὰ περὶ Φλαβιανοῦ καὶ Εὐτυχοῦς ὑπὸ Διοσκόρου τοῦ δυσσεβοῦς κατὰ παραίνεσιν Χρυσαφίου τοῦ εὐνούχου, τοῦ ἐπίκλην Τζουμᾶ, τὴν τοῦ βασιλέως κουφότητα παραπείσαντος. συναθροισθέντων δὲ πάντων ἐν Ἐφέσῳ, προκαθίσας ὁ Διόσκορος οὐ συνεχώρησε παρεῖναι νοτάριον ἕτερον τῇ συνόδῳ, ἀλλὰ τοὺς ἰδίους μόνους ἐποίησε γράφειν τὰ πραττόμενα. ζητήσεως οὖν γενομένης ἀπῃτεῖτο Εὐτύχης τὴν ἰδίαν δόξαν ἐκφάναι, καὶ ἀπεκρίνατο λέγων· "ὁμολογῶ ἐκ δύο φύσεων γενέσθαι τὸν κύριον ἡμῶν πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν ἕνωσιν μίαν φύσιν ὁμολογῶ." τότε Διόσκορος εἶπεν· "καὶ ἡμεῖς τούτοις συντιθέμεθα πάντες." καὶ οἱ μὲν τοποτηρηταὶ τοῦ πάπα Λέοντος Ῥώμης θεασάμενοι τὴν Διοσκόρου ὁρμήν, καὶ ὅτι τὴν ἐπιστολὴν τοῦ πάπα τὴν πρὸς Φλαβιανὸν οὐ συνεχώρησεν ἀναγνωσθῆναι οὔτε τὴν πρὸς τὴν σύνοδον, ἀλλὰ παρωράθησαν, ἔφυγον καὶ κατῆλθον ἐν Ῥώμῃ. ὁ δὲ Διόσκορος τῷ Εὐτυχίῳ μὲν τὴν ἱερωσύνην ἀποδίδωσιν, Εὐσέβιον δὲ τὸν τοῦ Δορυλαίου καὶ Φλαβιανὸν τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἑτοίμως καθεῖλεν. ὃς καὶ πρὸς τῇ καθαιρέσει ὠθισμοῖς καὶ λακτίσμασι τῶν ὑπὸ Διοσκόρου ἐκβαλλόμενος τριταῖος τὸν βίον μετήλ λαξεν. καὶ τῇ ἑξῆς βίᾳ στρατιωτῶν καὶ ξιφῶν ὑπογράψαι οἱ ἐπίσκοποι κατηναγκάσθησαν. ὁ δὲ Δόμνος, Ἀντιοχέων ἐπίσκοπος, βίᾳ ὑπογράψας καὶ εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν ἀντέστη Διοσκόρῳ καὶ τοῖς ἄρχουσι καταβοῶν τῶν πραχθέντων καὶ ἀσέβειαν τὴν σύνοδον ὀνομάζων καὶ τὴν ἑαυτοῦ ὑπογραφὴν ζητῶν ἀναλαβεῖν. ταῦτα μαθὼν ὁ πάπας Λέων πρόσεισι τῷ βασιλεῖ Οὐαλεντινιανῷ καὶ ταῖς αὐγούσταις μετὰ δακρύων αἰτῶν ἐπιστολὰς Θεοδοσίῳ τῷ βασιλεῖ, διόρθωσιν γενέσθαι τῶν ἐν Ἐφέσῳ ἀθέσμως καὶ ἀκανονίστως πραχθέντων. ὁ δὲ ἀντιγράφει τῇ θυγατρὶ Εὐδοξίᾳ οὕτως· "τοῦτο τῇ σῇ γλυκύτητι γνωρίσαι βούλομαι, ὅτι ὁ Φλαβιανὸς θείᾳ κρίσει τῶν ἐκκλησιῶν ἐξεβλήθη ὡς ταραχῶν πολλῶν αἴτιος." ὁ δὲ Διόσκορος καθῇρε καὶ Θεοδώρητον καὶ Ἴβαν καὶ Ἀνδρέαν καὶ Δόμνον τὸν Ἀντιοχείας καὶ ἄλλουςἀνατολικοὺς ἐπισκόπους ἀπόντας. Θεοδόσιος δὲ ὁ βασιλεὺς εὐρίπιστος ἦν, παντὶ ἀνέμῳ φερόμενος, ὅθεν καὶ χάρταις ἀπαραναγνώστοις πολλάκις ὑπέγραφεν· ἐν οἷς καὶ Πουλχερία ἡ σοφωτάτη δωρεὰν ὑπέβαλεν ἀπαρανάγνωστον ἐκχωροῦσαν πρὸς δουλείαν Εὐδοκίαν, τὴν 48
γαμετὴν αὐτοῦ, καὶ ὑπέγραψε δεινῶς παρὰ Πουλχερίας ὀνειδισθείς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Γιζέριχος τῷ Οὐανδαλικῷ πλήθει πολὺς γενόμενος καὶ ῥῆγα καλέσας ἑαυτὸν γῆς τε καὶ θαλάσσης καὶ νήσων πολλῶν τοῖς Ῥωμαίοις ὑποτελῶν κατασχὼν ἐλύπει τὸν Θεοδόσιον. καὶ ἀποστέλλει χιλίας ρʹ ὁλκάδας μετὰ δυνάμεως Ῥωμαϊκῆς Ἀρεοβίνδου καὶ Ἀνσίλα καὶ Ἰνοβίνδου καὶ Ἀρινθέου καὶ Γερμανοῦ τῶνστρατηγῶν. ταύτης οὖν τῆς δυνάμεως τῇ Σικελίᾳ προσορμισθείσης, καταπλαγεὶς ὁ Γιζέριχος πρεσβεύεται Θεοδοσίῳ περὶ σπονδῶν. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἀνατόλιος ἔτη θʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μάξιμος ἔτη δʹ. μβʹ. ιεʹ. ηʹ. αʹ. ιβʹ. γʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπιλογισάμενος Θεοδόσιος καὶ γνοὺς ἑαυτὸν ἀπατηθέντα ὑπὸ τῆς Χρυσαφίου πανουργίας ἐλυπεῖτο περὶ τῆς εἰς Φλαβιανὸν γεγενημένης ἀσεβείας καὶ τῆς εἰς τοὺς λοιποὺς ἐπισκόπους ἀδικίας. καὶ ἀγανακτήσας σφόδρα πρῶτον μὲν Χρυσάφιον ἐξώρισεν εἴς τινα νῆσον, τῇ δὲ Εὐδοκίᾳ ἐπιφέρεται σφοδρῶς πάντων τῶν κακῶν αἰτίαν αὐτὴν ἀποκαλῶν, ὡς καὶ Πουλχερίαν τῶν βασιλείων 102 ἀποδιώξασαν, ἅμα δὲ καὶ τὰ κατὰ τὸν Παυλῖνον ὀνειδίζων αὐτῇ. ἡ δὲ ἀπογνοῦσα παρεκάλεσεν ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἀπολυθῆναι αὐτήν. καὶ λαβοῦσα μεθ' ἑαυτῆς Σευῆρον τὸν πρεσβύτερον καὶ Ἰωάννην τὸν διάκονον ἦλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα. καὶ μαθὼν ὁ βασιλεύς, ὅτι οὗτοι καὶ ἐν τῇ πόλει αὐτῇ ἐσύχναζον καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις μετ' αὐτῆς εἰσιν, καὶ πολλὰ αὐτοῖς δωρεῖται, ἀποστείλας ἀπεκεφάλισεν αὐτούς. τότε ὁ βασιλεὺς τὴν μακαρίαν Πουλχερίαν πολλὰ παρακαλέσας ἤγαγεν εἰς τὰ βασίλεια· ἥτις εὐθέως ἀποστείλασα εἰς Ἔφεσον ἤγαγε τὸ λείψανον τοῦ ἁγίου Φλαβιανοῦ· καὶ μετὰ δορυφορίας διὰ τῆς Μέσης ἐκκομίσασα ἔθαψεν ἐν τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις. τότε τὴν τῶν Χαλκοπρατείων ἐκκλησίαν τῇ ἁγίᾳ θεοτόκῳ ἀνήγειρε συναγωγὴν Ἰουδαίων πρότερον οὖσαν. Τοῦ δὲ στόλου, ὡς προέφημεν, ἐν Σικελίᾳ ἐκδεχομένου τὴν τῶν πρεσβευτῶν Γιζερίχου ἄφιξιν καὶ τὴν τοῦ βασιλέως κέλευσιν, ἐν τῷ μεταξὺ Ἀττίλας, ὁ Μουνδίου παῖς, Σκύθης, γενόμενος ἀνδρεῖος καὶ ὑπερήφανος, ἀποβαλὼν Βδελλάν, τὸν πρεσβύτερον ἀδελφόν, καὶ μόνος ἄρχων τὸ τῶν Σκυθῶν βασίλειον, οὓς καὶ Οὔννους καλοῦσιν, κατατρέχει τὴν Θρᾴκην. δι' ὃν μάλιστα Θεοδόσιος σπένδεται Γιζέριχον καὶ ἐπανάγει τὸν στόλον ἐκ Σικελίας. ἀποστέλλει δὲ τὸν Ἄσπαρα σὺν τῇ ὑπ' αὐτὸν δυνάμει καὶ Ἀρεόβινδον καὶ Ἀργαγίσκλον ἐπὶ τὸν Ἀττίλαν Ῥατιαρίαν ἤδη καὶ Νάϊσον καὶ Φιλιππούπολιν καὶ Ἀρκαδιούπολιν καὶ Κωνσταντίαν καὶ ἕτερα πλεῖστα πολίσματα καταστρεψάμενον καὶ σὺν αἰχμαλώτοις πολλοῖς ὑπέρογκον συμφορήσαντα λείαν. τῶν οὖν στρατηγῶν ἐλαττωθέντων σφόδρα ταῖς μάχαις, προῆλθεν Ἀττίλας καὶ μέχρι θαλάσσης ἑκατέρας, τῆς τε τοῦ Πόντου καὶ τῆς πρὸς Καλλιπόλει καὶ Σηστῷ κεχυμένης, πᾶσαν πόλιν καὶ φρούρια 103 δουλούμενος πλὴν Ἀδριανουπόλεως καὶ Ἡρακλείας, τῆς ποτε Πειρίνθου κληθείσης, ὥστε καὶ εἰς τὸν Ἀθύραν αὐτὸν φρούριον ἐλθεῖν. ἀναγκάζεται οὖν Θεοδόσιος πρεσβεύσασθαι πρὸς Ἀττίλαν καὶ ἑξακισχιλίας χρυσίου λίτρας ὑπὲρ τῆς ἀναχωρήσεως παρασχεῖν, χιλίων δὲ χρυσίου λιτρῶν ἐτήσιον φόρον αὐτῷ ἠρεμοῦντι προσομολογῆσαι τελεῖν. τότε τοίνυν ἐπανελθούσης τῆς Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως ἐκ τοῦ πολέμου τοῦ πρὸς Ἀττίλαν, μετὰ βραχὺ τελευτᾷ Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς μηνὶ Ἰουλίῳ κʹ, ἰνδικτιῶνι γʹ. ἡ δὲ μακαρία Πουλχερία, μήπω τινὶ τῆς τοῦ βασιλέως τελευτῆς γνωσθείσης, μεταστειλαμένη Μαρκιανόν, ἄνδρα ἐν σωφροσύνῃ καὶ σεμνότητι διαπρέποντα γέροντά τε ὄντα καὶ ἱκανώτατον, λέγει πρὸς αὐτόν· "ἐπειδὴ ὁ βασιλεὺς ἐτελεύτησεν, ἐγὼ δέ σε ἐξελεξάμην ἐκ πάσης τῆς συγκλήτου, ὡς ἐνάρετον, δός μοι λόγον, ὅτι φυλάττεις τὴν παρθενίαν μου, ἣν τῷ θεῷ ἀνεθέμην, καὶ ἀναγορεύω σε βασιλέα." τοῦ δὲ συνθεμένου τοῦτο, μεταστέλλεται τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύγκλητον καὶ ἀναγορεύει αὐτὸν βασιλέα Ῥωμαίων. Κόσμου ἔτη εϠμγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υμγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαρκιανὸς 49
ἔτη ϛʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ἰσδιγέρδης ἔτη ιζʹ. ιϛʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη καʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀνατόλιος ἔτη θʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Διόσκορος ἔτη εʹ. δʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μάξιμος ἔτη δʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαρκιανὸς ὁ εὐσεβὴς θείᾳ ψήφῳ αὐτοκράτωρ ἀναδειχθεὶς τοὺς ἐν ἐξορίᾳ πάντας ἀνεκαλέσατο. ἡ δὲ μακαρία Πουλχερία τὸν παμμίσητον Χρυσάφιον τὸν εὐνοῦχον ἐκδέδωκεν Ἰορδάνῃ, τῷ παιδὶ Ἰωάννου, τοῦ ἐν Ῥώμῃ τυραννήσαντος καὶ προσχωρήσαντος πρὸς Ἀρδαβούριον καὶ Ἄσπαρα καὶ εἰς τὸ Βυζάντιον ἐλθόντος καὶ τιμῆς ἀξιωθέντος, ἀναιρεθέντος τε δόλῳ ὑπὸ Χρυσαφίου· ὃν λαβὼν Ἰορδάνης ἀνεῖλεν. ἄξιον δέ ἐστι καὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς τοῦ θεοῦ εἰς 104 Μαρκιανὸν τὸν βασιλέα ἐκλογὴν σημᾶναι. ἐν τοῖς παρῳχηκόσι χρόνοις, ἐν οἷς ὁ Περσικὸς ἐκινήθη πόλεμος, στρατιώτης ὢν λιτὸς ὁ Μαρκιανὸς μετὰ τοῦ ἰδίου νουμέρου ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος κατὰ Περσῶν ἀπῄει καὶ γενόμενος ἐν Λυκίᾳ ἀρρωστίᾳ περιέπεσεν. καὶ καταλειφθεὶς ἐν πόλει Σιδήμᾳ κἀκεῖσε χρονοτριβήσας προσκολλᾶται δύο ἀδελφοῖς τισιν, Ἰουλίῳ καὶ Τατιανῷ καλουμένοις, οἵ τινες εἰς τὸν ἴδιον οἶκον λαβόντες αὐτὸν διανέπαυον· εἰς θήραν δὲ ἐξελθόντες ἔλαβον αὐτὸν μεθ' ἑαυτῶν. κοπιάσαντες δὲ περὶ μεσημβρίαν ἐκοιμήθησαν. προεξυπνισθεὶς δὲ ὁ Τατιανὸς θεωρεῖ τὸν Μαρκιανὸν εἰς τὸν ἥλιον κοιμώμενον, καὶ ἀετὸν παμμεγεθέστατον ἐπ' αὐτὸν ἐλθόντα καὶ τὰς ἑαυτοῦ πτέρυγας διαπετάσαντα καὶ σκιὰν ἐπ' αὐτῷ περιποιούμενον. καὶ τοῦτο θεασάμενος ἐγείρει τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν καὶ τὸ θαῦμα ὑποδείκνυσιν· καὶ ἐπὶ πολὺ θαυμάζοντες τὴν τοῦ πετεινοῦ εὐνοϊκὴν δουλείαν ἐξυπνίζουσιν αὐτὸν καὶ λέγουσιν· "ἐὰν βασιλεύσῃς, τί ἡμῖν χαρίζῃ;" ὁ δὲ εἶπεν· "τίς γάρ εἰμι, ἵνα εἰς ἐμὲ τοῦτο γένηται;" οἱ δὲ ἐκ δευτέρου τὸν λόγον εἶπον. λέγει ὁ Μαρκιανός· "ἐὰν τοῦτο ἐκ θεοῦ γένηται, πατέρας ὑμᾶς ἀνακηρύξω." τότε διδόασιν αὐτῷ σʹ νομίσματα λέγοντες· "πορεύου ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ μέμνησο ἡμῶν, ὅταν ὁ θεός σε ὑψώσῃ." ὁ δὲ ἀπελθὼν προσκολλᾶται Ἀρδαβουρίῳ καὶ Ἄσπαρι τοῖς στρατηγοῖς Ἀρειανοῖς οὖσιν, καὶ ποιήσας παρ' αὐτοῖς ιεʹ χρόνους καὶ δομέστικος αὐτῶν γεγονὼς κατῆλθε μετὰ τοῦ Ἄσπαρος εἰς Ἀφρικὴν παρατάξασθαι πρὸς Γιζέριχον, καὶ ἐν τῷ πολέμῳ ἐκρατήθη ὑπὸ Γιζερίχου· τοῦ δὲ Γιζερίχου ἐν τῇ ἰδίᾳ αὐλῇ τοὺς αἰχμαλωτισθέντας ἀποκλείσαντος ἐκ τῶν ὑπερῴων κατανοεῖ αὐτούς, καὶ περὶ μεσημβρίαν παρακύψας ὁρᾷ τὸν Μαρκιανὸν καθεύδοντα, καὶ ἀετὸν ἐλθόντα καὶ τὰς πτέρυγας ἐκτείνοντα καὶ σκιάζοντα αὐτόν· καὶ τοῦτον ἰδὼν ὁ Γιζέριχος θείαν εἶναι οἰκονομίαν ἐλογίσατο ταύτην. καὶ μεταπεμψάμενος τὸν ἄνδρα καὶ γνοὺς εἶναι αὐτὸν δομέστικον τοῦ Ἄσπαρος ἔγνω, ὅτι εἰς βασιλείαν ἀνάγεσθαι μέλλει. καὶ ἀποκτεῖναι αὐτὸν οὐκ ἠθέλησε λογισάμενος, ὅτι τὴν τοῦ θεοῦ βουλὴν οὐδεὶς δύναται κωλῦσαι, ὅρκον δὲ αὐτὸν ἀπῄτησεν, ὅτι, εἰ τῷ θεῷ φίλον 105 βασιλεύειν αὐτόν, οὐ πολεμήσει ποτὲ Οὐανδήλοις. καὶ οὕτως ἀβλαβὴς ἀπολυθεὶς ὁ Μαρκιανὸς ἦλθεν εἰς τὸ Βυζάντιον. χρόνου δὲ ὀλίγου διελθόντος, καὶ Θεοδοσίου τελευτήσαντος, βασιλεὺς ἀνεδείχθη, ὡς προέφημεν. ἐγένετο δὲ χρηστὸς περὶ πάντας τοὺς ὑπηκόους. ὁ δὲ Ἀττίλας ἐπανίσταται τοῖς βασιλεῦσι ..... Ῥώμης Οὐαλεντινιανῷ, διότι οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ εἰς γυναῖκα τὴν οἰκείαν ἀδελφὴν Ὀνωρίαν· καὶ ἐλθὼν μέχρι πόλεως Αὐρηλίας, συμπλακεὶς Ἀετίῳ, τῷ στρατηγῷ Ῥωμαίων καὶ ἡττηθείς, πλείστους ἀποβαλὼν τῆς δυνάμεως παρὰ Λίγυν ποταμὸν ὑπέστρεψε κατῃσχυμμένος. ὁ δὲ Μαρκιανὸς τῆς ἐν Λυκίᾳ γεγενημένης αὐτῷ ἀναμνησθεὶς εὐεργεσίας, Τατιανὸν καὶ Ἰούλιον μεταπεμψάμενος πατέρας αὐτοὺς ἀνεκήρυξεν. καὶ τὸν μὲν Τατιανὸν ἔπαρχον ἐποίησε τῆς πόλεως, τῷ δὲ Ἰουλίῳ τὴν τῶν Λυκίων ἐνεχείρισεν ἀρχήν. ἡ δὲ μακαρία Πουλχερία πολλὰς μὲν καὶ ἄλλας ἀνήγειρε τῷ Χριστῷ ἐκκλησίας, ἐξαιρέτως δὲ τὴν ἐν Βλαχέρναις τῆς πανυμνήτου δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου ἐν ἀρχῇ τῆς βασιλείας τοῦ εὐσεβοῦς Μαρκιανοῦ. Λέων δέ, ὁ μακάριος πάπας Ῥώμης, ἔγραψε 50
Μαρκιανῷ αἰτῶν τὰ τολμηθέντα παρὰ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχοῦς ἐν Ἐφέσῳ εἰς τὸν ἅγιον Φλαβιανὸν ζητηθῆναι ἐπὶ οἰκουμενικῆς συνόδου· καὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς συναχθῆναι πάντας τοὺς ἐπισκόπους. βʹ. ιζʹ. ιʹ. γʹ. ιδʹ. εʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ ἐν Χαλκηδόνι ἁγία τετάρτη γέγονε σύνοδος μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνι εʹ μετὰ ἐνιαυτὸν καὶ μῆνας δύο τῆς ἀναγορεύσεως Μαρκιανοῦ· πάντων δὲ τῶν ἐπισκόπων συνελθόντων ἐν τῷ μαρτυρίῳ τῆς ἁγίας Εὐφημίας καὶ τῆς συγκλήτου, καὶ γυμνασθέντων τὰ ἐπὶ τῆς πρώτης ἰνδικτιῶνος κατὰ Εὐτυχοῦς πραχθέντα καὶ τὰ ἐν Ἐφέσῳ ὑπὸ Διοσκόρου νεωτερισθέντα, ἐγκαλούμενος ὁ Διόσκορος περὶ τούτων ἐπὶ τὴν ἄγνοιαν τῶν πεπραγμένων καταφεύγει καὶ μὴ δυνηθεὶς ἐκφυγεῖν τὸν ἐν τοῖς πραχθεῖσιν ἔλεγχον ἠπορεῖτο, 106 καὶ ἡ ἀλήθεια παρεγυμνοῦτο. τότε μὴ ἔχων ἀπολογίαν κατῃσχύνθη. οἱ δὲ συνεδρεύσαντες αὐτῷ ἐν τῇ λῃστρικῇ συνόδῳ ἤλεγχον αὐτῷ τὴν βίαν καὶ τὴν ἀνάγκην, ἣν ὑπέμειναν παρ' αὐτοῦ, καὶ συγγνώμην τῇ συνόδῳ αἰτήσαντες ἐδέχθησαν· ὧν εἷς ὑπῆρχε καὶ Ἰουβενάλιος, ὁ Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος. ἀπορήσας δὲ ὁ Διόσκορος καὶ μὴ ἔχων ἀπολογίαν οὐκέτι ἐτόλμησεν ἐμφανισθῆναι τῇ συνόδῳ. τότε ἡ σύνοδος, συμπαρόντος καὶ τοῦ βασιλέως Μαρκιανοῦ ἅμα τῇ συγκλήτῳ, ἀπεφήναντο κατὰ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχοῦς, καὶ τούτους καθεῖλαν. ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Διόσκορον εἰς Γάγγραν ἐξώρισεν, τὴν δὲ σύνοδον ἐπαινέσας εἶπεν· "χάριν μεγίστην ὁμολογῶ τῷ πάντων ἡμῶν θεῷ, ὅτι ἀναιρεθείσης τῆς διχονοίας, εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ὁμολογίαν πάντες συνεληλύθαμεν." καὶ φιλοφρονήσας τοὺς χλʹ ἁγίους πατέρας ἀπέλυσεν ἕκαστον εἰς τὰ ἴδια ἐν εἰρήνῃ. ἐχειροτονήθη δὲ Προτέριος ἀντὶ Διοσκόρου ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας. Κόσμου ἔτη εϠμεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υμεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαρκιανὸς ἔτη ϛʹ. γʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη καʹ. ιαʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀνατόλιος ἔτη θʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. ιεʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Προτέριος ἔτη ϛʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μάξιμος ἔτη δʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Πουλχερία ἡ μακαρία καὶ εὐσεβὴς ἐκοιμήθη ἐν κυρίῳ πολλὰ ποιήσασα κατορθώματα καὶ πάντα τὰ ἑαυτῆς πτωχοῖς καταλείψασα· ἅπερ Μαρκιανὸς πλεῖστα ὄντα προθύμως διέδωκεν. ἔκτισε δὲ ἡ αὐτὴ πολλοὺς εὐκτηρίους οἴκους καὶ πτωχεῖα καὶ ξενῶνας καὶ ξενοτάφια, ἐν οἷς καὶ τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου μάρτυρος Λαυρεντίου. τοῦ δὲ Διοσκόρου ἐξορισθέντος καὶ Προτερίου προβληθέντος, οἱ σύμφρονες Διοσκόρου καὶ Εὐτυχοῦς στάσιν μεγίστην ἐποίησαν ἀπειλήσαντες κωλύειν καὶ τὴν σιτοπομπίαν. Μαρκιανὸς δὲ μαθὼν ἐκέλευσεν οὐκ εἰς Ἀλεξάνδρειαν, ἀλλ' εἰς τὸ Πηλούσιον τὸν σῖτον τῆς 107 Αἰγύπτου κατάγεσθαι διὰ τοῦ Νείλου, καὶ οὕτως εἰς τὴν βασιλίδα πλωΐζεσθαι. ὅθεν Ἀλεξανδρεῖς λιμώξαντες Προτέριον ᾔτησαν δεηθῆναι περὶ αὐτῶν τοῦ βασιλέως, καὶ οὕτω τῆς ἀταξίας ἐπαύσαντο. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκτίσθη τὸ Διοκλητιανοῦ βαλανεῖον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ· καὶ Ἀττίλας ἔκαυσε τὴν Ἀκυλίαν πόλιν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Θεοδόσιός τις μοναχός, ἀνὴρ λυμεών, κατελθὼν δρομαῖος μετὰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ μαθὼν Εὐδοκίαν τὴν αὐγούσταν προσκεῖσθαι Διοσκόρῳ τῷ καθαιρεθέντι ὑπὸ τῆς συνόδου, ἤρξατο καταβοᾷν τῆς συνόδου ὡς τὴν ὀρθὴν διαστρεψάσης πίστιν καὶ συναρπάζει τὴν αὐγούσταν καὶ τοὺς μοναχούς, καὶ ταῖς ἰδίαις μιαιφονίαις χρησάμενος βαρβαρικῷ τρόπῳ τὸν ἀρχιερατικὸν θρόνον ἁρπάζει, καὶ τοὺς τῆς αὐγούστης ἀνθρώπους ὑπουργοὺς ἔχων ἐπισκόπους χειροτονεῖ κατὰ πόλιν, τῶν ἐπισκόπων ἔτι ὄντων ἐν τῇ συνόδῳ. Σευηριανὸν δέ, τὸν ἐπίσκοπον Σκυθοπόλεως, μὴ ὑπαχθέντα τῇ αὐτοῦ κακοδοξίᾳ τῆς πόλεως ἐξαγαγὼν κατασφάττει καὶ ἐγείρει διωγμὸν κατὰ τῶν μὴ κοινωνούντων αὐτῷ, καὶ πολλοὺς μὲν ἐβασάνισεν, ἄλλους δὲ ἐδήμευσε καὶ ἑτέρων τοὺς οἴκους πυρὶ παρέδωκεν, ὥστε νομισθῆναι τὴν πόλιν ὑπὸ 51
βαρβάρων ἑαλωκέναι. ἀπέσφαξε δὲ καὶ Ἀθανάσιον, διάκονον τῆς ἁγίας Ἀναστάσεως, ὀνειδίσαντα καὶ ἐλέγξαντα τὴν αὐτοῦ ἀθεΐαν, καὶ τὸ τούτου ἅγιον σῶμα κατὰ τὴν πόλιν πομπεύσας τοῖς κυσὶ παρέδωκεν. Δόμνος δέ, Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος, εἰς τὴν ἔρημον ἔφυγε καὶ Ἰουβενάλιος Ἱεροσολύμων. τοῦ δὲ λυμεῶνος Θεοδοσίου ἐπὶ κʹ μῆνας τὸν θρόνον Ἱεροσολύμων κρατήσαντος, γνοὺς ὁ βασιλεὺς Μαρκιανὸς ἐκέλευσεν αὐτὸν συλληφθῆναι· ὁ δὲ φυγὰς ᾤχετο ἐπὶ τὸ Σιναῖον ὄρος. τούτου δὲ ἐκποδὼν γεγονότος καὶ τῶν ὑπ' αὐτοῦ χειροτονηθέντων, πάλιν Ἰουβενάλιος τὸν ἴδιον θρόνον ἀπέλαβεν. 108 Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Βασίλειος ἔτη βʹ. δʹ. βʹ. ιβʹ. εʹ. ιϛʹ. βʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλεντινιανός, ὁ βασιλεὺς ἐν Ῥώμῃ, ὑφορώμενος τὴν Ἀετίου τοῦ πατρικίου καὶ στρατηγοῦ δύναμιν δολοφονεῖ τοῦτον, Ἡρακλείου τινὸς τῶν εὐνούχων συμπράξαντος αὐτῷ. ὁ δὲ Ἀττίλας εὐτρεπίζετο πολεμῆσαι Μαρκιανῷ μὴ ἀνεχομένῳ τὸν φόρον αὐτῷ παρασχέσθαι τὸν ὑπὸ Θεοδοσίου ταχθέντα. μεταξὺ δὲ κόρης εὐπρεποῦς τινος ἐρασθεὶς καὶ τὸν πρὸς αὐτὴν γάμον ἐπιτελῶν οἰνωθείς τε σφόδρα καὶ ὕπνῳ βαρηθείς, αἵματος ἀθρόον διὰ ῥινῶν τε καὶ τοῦ στόματος ἐνεχθέντος, τελευτᾷ τὸν βίον. τὴν δὲ τοσαύτην αὐτοῦ δυναστείαν οἱ παῖδες τούτου διαδεξάμενοι καὶ στασιάσαντες πρὸς ἀλλήλους διαφθείρονται. οἱ μέντοι γε κατὰ τὴν ἑῴαν Ῥωμαῖοι, Μαρκιανοῦ βασιλεύοντος, πάσης ἀπήλαυον εἰρήνης καὶ δικαιοσύνης καὶ εὐφροσύνης. καὶ ἦν ἐκεῖνα τὰ ἔτη κυρίως χρυσᾶ τῇ τοῦ βασιλέως χρηστότητι, γαλήνης πάντα ἐπικεχυμένης τὰ πράγματα. εʹ. γʹ. ιγʹ. ϛʹ. ιζʹ. γʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλεντινιανός, ὁ τῆς Ῥώμης βασιλεύς, τῶν μὲν ὀρθῶν τῆς ἐκκλησίας δογμάτων ἀντελαμβάνετο, πολλῇ δὲ τῇ παρανομίᾳ ἐν τῇ ἑαυτοῦ ἐκέχρητο διαίτῃ. εὐπρεπεστάτῃ γὰρ γυναικὶ Εὐδοξίᾳ, τῇ θυγατρὶ Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως, συνοικῶν ἀλλοτρίαις δαιμονιωδῶς ἐκέχρητο, ὡμίλει δὲ συνεχῶς καὶ τοῖς τὰ περίεργα πράττουσιν. διὸ καὶ αἰσχίστῳ παραδίδοται θανάτῳ. Μαξίμου γάρ, τοῦ ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου τυραννήσαντος, ἔγγων καὶ ὁμώνυμος ἐν τοῖς κατὰ Ῥώμην πατρικίοις τελῶν, ἔνδον τοῦ παλατίου γενόμενος τὸν Οὐαλεντινιανὸν ἀπέσφαξε καὶ τῇ Εὐδοξίᾳ βίᾳ συνεγένετο καὶ τῆς βασιλείας ἐκράτησεν· δι' ὧν γάρ τις ἁμαρτάνει, δι' αὐτῶν καὶ παιδεύεται. ἐπὶ τούτοις ἡ Εὐδοξία ἀχθομένη καὶ μηδεμίαν βοήθειαν ἐκ τοῦ Βυζαντίου ἔσεσθαι αὐτῇ λογισαμένη, Θεοδοσίου τοῦ πατρὸς αὐτῆς τελευτήσαντος καὶ Πουλχερίας, μεταπέμπεται Γιζέριχον εἰς Ῥώμην παρακαλοῦσα λυτρωθῆναι ἐκ τῆς τοῦ Μαξίμου τυραννίδος. Γιζερίχου δὲ στόλῳ μεγάλῳ ἐκπλεύσαντος εἰς Ῥώμην, Μάξιμος φοβηθεὶς φυγῇ ἐχρήσατο· οἱ δὲ συνόντες αὐτῷ ἀνεῖλον αὐτὸν βασιλεύσαντα ἔτος ἕν. ὁ δὲ Γιζέριχος, μηδενὸς αὐτῷ ἀντιστάντος, εἰσῆλθεν 109 εἰς Ῥώμην τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ τῆς σφαγῆς Μαξίμου καὶ λαβὼν πάντα τὰ χρήματα καὶ τὰ τῆς πόλεως θεάματα εἰς τὰ πλοῖα ἐμβαλών, ἐν οἷς ἦσαν κειμήλια ὁλόχρυσα καὶ διάλιθα ἐκκλησιαστικά, καὶ σκεύη Ἑβραϊκά, ἅπερ ὁ Οὐεσπασιανοῦ Τίτος μετὰ τὴν ἅλωσιν Ἱεροσολύμων εἰς Ῥώμην ἤγαγεν, σὺν τούτοις λαβὼν καὶ Εὐδοξίαν τὴν βασίλισσαν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῆς, εἰς Ἀφρικὴν ἀπέπλευσεν· καὶ τὴν μὲν Εὐδοκίαν Ὀνωρίχῳ, τῷ πρωτοτόκῳ υἱῷ αὐτοῦ, συνέζευξεν, τὴν δὲ Πλακιδίαν ἄνδρα ἔχειν μαθὼν Ὀλύβριον τὸν πατρίκον μετὰ τῆς μητρὸς ἐφύλαξεν Εὐδοξίας. μαθὼν δὲ τὸν Μαξίμου θάνατον Μαϊορῖνος ἐβασίλευσεν ἔτη βʹ, καὶ μετὰ αὐτὸν Ἄβητος τὴν τῆς Ῥώμης βασιλείαν ἐκράτησεν ἐνιαυτοὺς βʹ, καὶ μετὰ τοῦτον Σευῆρος ἔτη γʹ, καὶ μετὰ τούτους οὐκ ἔστι βασιλεύς, ἀλλὰ Ῥεκίμερ ἐδιοίκει τὰ πράγματα στρατηγῶν καὶ μεγάλην περικείμενος δύναμιν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐτελεύτησεν Εὐδοκία ἐν Ἱεροσολύμοις πολλὰ καταλείψασα ταῖς ἐκκλησίαις. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ιγʹ. ϛʹ. δʹ. ιδʹ. ζʹ. ιηʹ. δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκάη ἡ Ῥάβεννα, καὶ μετ' ὀλίγας ἡμέρας ἐσφάγη ὁ πατρίκιος Ῥαμίτος εἰς Κλάσας. καὶ μεθ' ἡμέρας κθʹ ἐνικήθη Ἄμιτος ὑπὸ Ῥεμίκου καὶ γέγονεν εἰς πόλιν Πλακεντίαν εἰς Γαλλίας. ζʹ. εʹ. ιεʹ. ηʹ. ιθʹ. εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαρκιανὸς ὁ 52
βασιλεὺς ἐτελεύτησε πρὸ αʹ καλανδῶν Μαΐων· καὶ ἐβασίλευσε Λέων ὁ μέγας. αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει ἀνενεώθη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τὸ Τραϊανὸν βαλανεῖον καὶ ἡ βασιλικὴ ἡ μεγάλη εἰς τὸ Στοιχεῖον. πάνυ δὲ ἦν εὐλαβὴς καὶ φοβούμενος τὸν θεὸν ὁ Μαρκιανός, ὅστις ἐν ταῖς λιταῖς τοῦ Κάμπου πεζὸς ἐξῄει πολλὰ τοῖς δεομένοις εὖ ποιῶν· ὅθεν τοῦτον ὁρῶν ὁ πατριάρχης Ἀνατόλιος καὶ αὐτὸς οὐκέτι φορείῳ φερόμενος κατὰ τὸ ἔθος ἐλιτάνευεν, ἀλλὰ πεζός. Τούτῳ τῷ ἔτει Τιμόθεος ὁ Ἐλοῦρος μαγγανείᾳ χρησάμενος νυκτὸς ἐν τοῖς κελλίοις τῶν μοναχῶν περιήρχετο, ἐξ ὀνόματος καλῶν 110 ἕκαστον. τοῦ δὲ ἀποκριναμένου ἔλεγεν· "ἐγὼ ἄγγελός εἰμι, καὶ ἀπεστάλην εἰπεῖν πᾶσιν ἀποστῆναι μὲν τῆς κοινωνίας Προτερίου καὶ τῶν ἐν Χαλκηδόνι, Τιμόθεον δὲ τὸν Ἐλοῦρον ἐπίσκοπον προχειρίσασθαι Ἀλεξανδρείας." Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Εὐδοξία, ἡ θυγάτηρ Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως, γυνὴ δὲ Οὐαλεντινιανοῦ τοῦ τρίτου, μετὰ μιᾶς θυγατρὸς Πλακιδίας, γυναικὸς Ὀλυβρίου, ἐπανῆλθεν ἐξ Ἀφρικῆς. ἡ γὰρ Εὐδοκία τῷ υἱῷ Γιζερίχου Ὀνωρίχῳ ἐζεύχθη καὶ οὐκ ἐπανῆλθεν. Κόσμου ἔτη εϠνʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υνʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη ιζʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. ϛʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη καʹ. ιϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀνατόλιος ἔτη θʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. κʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Προτέριος ἔτη ϛʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ιγʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ἐβασίλευσεν, Θρᾷξ τῷ γένει, τριβοῦνος τὴν ἀξίαν, μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ἰνδικτιῶνι ιʹ στεφθεὶς ὑπὸ Ἀνατολίου τοῦ πατριάρχου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει σεισμοῦ φοβεροῦ γενομένου ἐν Ἀντιοχείᾳ, σχεδὸν πᾶσα ἡ πόλις κατέπεσεν. ἦλθε δὲ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καμηλοπάρδαλις καὶ ταυρέλαφοι καὶ ἄλλα θηρία. σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ Τιμόθεος, ὁ ἐπίκλην Ἐλοῦρος, τὴν Ἀλεξανδρέων πόλιν διετάραττεν. πλήθη γὰρ ἀτάκτων ἀνδρῶν ὠνησάμενος τυραννικῶς τὸν θρόνον Ἀλεξανδρείας ἐκράτησεν, καὶ καθῃρημένος ὢν ὑπὸ δύο καθῃρημένων χειροτονεῖται. ἐντεῦθεν πάντα τὰ σκάνδαλα ἀνεφύη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ. πάντων γὰρ τῶν τῆς οἰκουμένης ἱερέων τὸν ὅρον τῆς εν Χαλκηδόνι συνόδου ἀποδεξαμένων, οὗτος ὁ μιαρὸς μετὰ λύττης τινὸς ἀσχέτου ταύτην καθύβριζε καὶ χειροτονίας ἐπισκόπων ἐποίει ἀχειροτόνητος ὢν καὶ βαπτίσματα ἐπετέλει πρεσβύτερος μὴ ὤν. ὁ δὲ μακάριος Προτέριος αἰσθόμενος τὴν κατ' αὐτοῦ σκευαζομένην ὑπὸ τοῦ Ἐλούρου ἐπιβουλὴν δίδωσι τόπον τῇ ὀργῇ καὶ τῷ σεπτῷ προσφεύγει βαπτιστηρίῳ εν τῇ πρώτῃ τῆς πασχαλίας ἡμέρᾳ. ὁ δὲ τοῦ Ἀντιχρίστου πρόδρομος 111 μὴ αἰδεσθεὶς μήτε τὴν ἁγίαν ἡμέραν, μήτε τοὺς σεβασμίους τόπους, ἀποστείλας κατασφάζει τὸν ἀνεύθυνον ἀρχιερέα μετὰ καὶ ἄλλων ἓξ τῶν σὺν αὐτῷ. καὶ σχοινίοις περισύραντες τούτου τὸ λείψανον ἀπὸ τῆς ἁγίας ἐξέβαλον κολυμβήθρας, καὶ πομπεύσαντες αὐτὸ κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν ᾔκιζον αὐτὸ ἀνηλεῶς· τέλος πυρὶ κατέκαυσαν καὶ τὴν σποδὸν τῷ ἀέρι παρέπεμπον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἠνέχθη τὸ λείψανον τῆς ἁγίας Ἀναστασίας ἀπὸ τοῦ Σερμίου καὶ κατετέθη ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς ἐν τοῖς Δομνίνου ἐμβόλοις. Τιμόθεος δὲ ὁ Ἐλοῦρος τὰ συγγράμματα Κυρίλλου τοῦ μεγάλου μὴ ἐκδοθέντα εὑρὼν ἐνόθευσεν ἐν πολλοῖς τόποις, ὡς ἱστορεῖ Πέτρος, ὁ πρεσβύτερος Ἀλεξανδρείας. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Γεννάδιος ἔτη ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐκράτησε λῃστρικῶς Τιμόθεος ὁ Ἐλοῦρος ἔτη βʹ. βʹ. ζʹ. ιζʹ. αʹ. καʹ. αʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μαθὼν Λέων ὁ βασιλεὺς τὸν ἄδικον θάνατον Προτερίου καὶ τὴν τοῦ Ἐλούρου ἄθεσμον προαγωγήν, πέμψας Καισάρειον ἐγλωσσοτόμησε καὶ ἀμφοτέρους ἐξώρισεν, ὡς κοινωνήσαντας τῷ φόνῳ Προτερίου· Τιμοθέῳ δὲ τῷ ἀνιέρῳ οὐκ ἐπεξῆλθεν, τὴν ἐπ' αὐτῷ κρίσιν ἐπισκόποις εἰπὼν ἁρμόζειν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Ζήνων ἐζεύχθη Ἀρεάδνῃ, τῇ θυγατρὶ Λέοντος. γʹ. ηʹ. ιηʹ. βʹ. κβʹ βʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γράμματα πρὸς τοὺς ἑκάστης ἐπαρχίας ἀπέστειλεν ἐπισκόπους ὁ βασιλεύς, γράψαι αὐτῷ τὴν οἰκείαν γνώμην ἕκαστον, πότερον εἰ τοῖς 53
ἐν Χαλκηδόνι ὁρισθεῖσιν ἀρέσκοιντο, καὶ περὶ τῆς τοῦ Ἐλούρου χειροτονίας τί λέγοιεν; ἐν οἷς καὶ τῷ ἁγίῳ Συμεῶνι τῷ Στυλίτῃ καὶ Βαραδάτῳ μοναχῷ καὶ Ἰακώβῳ θαυματουργῷ, διαμαρτυρόμενος ὡς τῷ θεῷ τῶν ὅλων παρέχειν μέλλοντας τὴν κρίσιν τῶν ἀμφισβητουμένων ποιήσασθαι. οἱ δὲ παμψηφεὶ ὁμοφρόνως 112 κυροῦσι μὲν τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἁγίαν εἶναι, καὶ τὸν ὑπ' αὐτῆς ἐκτεθέντα ὅρον ἀποδέχονται, Τιμοθέου δὲ συμφώνως καταψηφίζονται ὡς φονέως καὶ αἱρετικοῦ. ἐσπούδασε δὲ καὶ Γεννάδιος πρὸς τὸν βασιλέα ἐκδικῆσαι τὰ τολμηθέντα. ἀντεπράττετο δὲ αὐτῷ Ἄσπαρ ὁ Ἀρειανός. ὁ δὲ εὐσεβὴς βασιλεὺς τὸν μὲν Ἐλοῦρον ἐξώρισεν εἰς Γάγγραν, ἔνθα ποτὲ καὶ Διόσκορος, ὁ τούτου διδάσκαλος. ὁ αὐτὸς δὲ κἀκεῖ ἤρξατο παρασυναγωγὰς ποιεῖν καὶ ταραχάς, ἃς μαθὼν ὁ βασιλεὺς μετεξώρισεν αὐτὸν ἐν Χερσῶνι. Τιμόθεος δὲ ἄλλος, ὁ ἐπίκλην Λευκός, ὁ καὶ Σαλοφακίαλος, ὀρθόδοξος καὶ ἀγαθὸς ἀνήρ, ὑπὸ πάντων φιλούμενος ἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ὁ Λευκὸς ἔτη ιεʹ. δʹ. θʹ. ιθʹ. γʹ. κγʹ. αʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουβενάλιος, ὁ ἁγιώτατος ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων,ἐτελεύτησεν, καὶ ἀντ' αὐτοῦ ἐχειροτονήθη Ἀναστάσιος. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐκοιμήθη καὶ Συμεὼν ὁ μέγας Στυλίτης, ὁ τῆς μάνδρας, πρῶτος καταδείξας τὴν τοιαύτην ἀρετὴν καὶ σημειοφόρος γενόμενος. εʹ. ιʹ. κʹ. δʹ. κδʹ. βʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐμπρησμὸς μέγας γέγονεν ἐν Κωνσταντινουπόλει τῇ δευτέρᾳ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός, ἰνδικτιῶνος ιεʹ, ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ νεωρίου καὶ φθάσας ἕως τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Θωμᾶ τῶν Ἀμαντίου. Μαρκιανὸς δὲ οἰκονόμος ἀνελθὼν εἰς τοὺς κεράμους τῆς ἁγίας Ἀναστασίας, κατέχων τὸ εὐαγγέλιον εὐχαῖς καὶ δάκρυσιν ἀβλαβῆ τὸν οἶκον διεφύλαξεν. ϛʹ. ιαʹ. καʹ. εʹ. κεʹ. γʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσφάγη Μαϊορῖνος εἰς Ταρτίωνα ὑπὸ Ῥεμικίου πατρικίου, καὶ ἐπήρθη εἰς βασιλέα Σευῆρος καὶ Σερπέντιος νώναις Ἰουλίαις. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ζωγράφου τινὸς τὸν σωτῆρα γράψαι τολμήσαντος καθ' ὁμοιότητα τοῦ Διὸς ἐξηράνθη ἡ χείρ· ὃν ἐξαγορεύσαντα δι' εὐχῆς ἰάσατο Γεννάδιος. φασὶ δέ τινες τῶν ἱστορικῶν, ὅτι τὸ οὖλον καὶ ὀλιγότριχον σχῆμα ἐπὶ τοῦ σωτῆρος οἰκειότερόν ἐστιν. τοῦ δὲ Γενναδίου τῇ νυκτὶ εὐχομένου ἐντὸς τοῦ θυσιαστηρίου, ἰδεῖν λέγεται φάντασμα δαιμονίου, ᾧ καὶ ἐπιτιμήσας ἤκουσεν αὐτοῦ κράζοντος, ὡς αὐτοῦ μὲν ζῶντος ἐνδίδωσιν, μετὰ δὲ θάνατον αὐτοῦ 113 κρατήσει πάντως τῆς ἐκκλησίας· ὅπερ δείσας Γεννάδιος πολλὰ ὑπὲρ τούτου τὸν θεὸν ἐδυσώπει. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Στούδιος τὸν ναὸν ἔκτισε τοῦ Προδρόμου καὶ μοναχοὺς ἐκ τῆς μονῆς τῶν Ἀκοιμήτων ἐν αὐτῷ κατέστησεν. καὶ Γρατίσιμος πραιπόσιτος τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Κυριακοῦ ἔξω τῆς Χρυσῆς πόρτης ἔκτισε καὶ ἀπετάξατο ἐν αὐτῷ. Κόσμου ἔτη εϠνϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υνϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη ιζʹ. ζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. ιβʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἱλαρίων ἔτη ϛʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γεννάδιος ἔτη ιγʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. κϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιεʹ. δʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ιγʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς Ζήνωνα τὸν γαμβρὸν στρατηγὸν τῆς ἑῴας πάσης πεποίηκε καὶ Βασιλίσκον, τὸν ἀδελφὸν Βερίνης τῆς αὐγούστης, στρατηγὸν τῆς Θρᾴκης. Ζήνων δὲ ἐλθὼν εἰς Ἀντιόχειαν εὗρεν ἐπίσκοπον ἐν αὐτῇ τὸν ἱερὸν Μαρτύριον. Πέτρος δὲ ὁ Κναφεὺς ἠκολούθει τῷ Ζήνωνι πρεσβύτερος ὢν τοῦ ἐν Χαλκηδόνι ναοῦ Βάσσης τῆς μάρτυρος· ὃς καὶ πείσας Ζήνωνα συνεργῆσαι αὐτῷ μισθοῦται τῶν Ἀπολιναρίου τινὰς ὁμοδόξων καὶ θορύβους μυρίους ἐγείρει κατὰ τῆς πίστεως καὶ Μαρτυρίου τοῦ ἐπισκόπου. καὶ ἀναθεματίζει τοὺς μὴ λέγοντας τὸν θεὸν σταυρωθῆναι, καὶ σχίσας τὸν λαὸν Ἀντιοχείας προστίθησιν ἐν τῷ τρισαγίῳ ὕμνῳ τό· "ὁ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς." ὅπερ ἕως σήμερον ἔκτοτε καιροῦ παρὰ τοῖς Θεοπασχίταις ἐκράτησε λέγεσθαι. Μαρτύριος δὲ πρὸς Λέοντα τὸν βασιλέα παρεγένετο, καὶ 54
ἀπεδέχθη μετὰ πολλῆς τιμῆς σπουδῇ Γενναδίου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. ἐπανελθὼν δὲ εἰς Ἀντιόχειαν καὶ εὑρὼν τοὺς λαοὺς στασιάζοντας καὶ Ζήνωνα τούτοις συμπράττοντα ἐπ' ἐκκλησίας τῇ ἐπισκοπῇ ἀπετάξατο εἰπών· "κλήρῳ ἀνυποτάκτῳ, καὶ λαῷ ἀπειθεῖ, καὶ ἐκκλησίᾳ ἐρρυπωμένῃ ἀποτάττομαι, φυλάττων ἑαυτῷ τὸ ἀξίωμα τῆς ἱερωσύνης." τούτου δὲ ὑποχωρήσαντος, Πέτρος ὁ Κναφεὺς τῷ θρόνῳ Ἀντιοχείας ἐπεπήδησεν, χειροτονήσας εὐθὺς Ἰωάννην 114 Ἀπαμείας ἐπίσκοπον ἀπὸ καθαιρέσεως ὄντα. γνοὺς δὲ ταῦτα Γεννάδιος. ἅπαντα τῷ βασιλεῖ ἀνατίθεται· καὶ κελεύει Πέτρον τὸν Κναφέα ἐξορισθῆναι. ὅπερ ἀκούσας Πέτρος φυγῇ τὴν ἐξορίαν διέφυγεν· ψήφῳ δὲ κοινῇ Ἰουλιανός τις ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας προεχειρίσθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μετετέθη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ὁ προφήτης Ἐλισσαῖοςπρὸ εʹ ἰδῶν Μαΐων ἐν τῇ μονῇ Παύλου τοῦ Λεπροῦ. λεπρὸν γὰρ ἰάσατο καὶ λεπρὸν ἐποίησε καὶ εἰς τὰ τοῦ Λεπροῦ ἐτέθη. ηʹ. ιγʹ. βʹ. ζʹ. κζʹ. εʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκτίσθη τὸ τετράστωον τοῦ ἁγίου Ἰωάννου ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ τὸ ἁγιαστήριον· καὶ Ἑπτάβιζος τὸ δημόσιον βαλανεῖον ἀπεδόθη τῇ πόλει. τούτοις δὲ τοῖς χρόνοις καὶ Δανιὴλ ὁ Στυλίτης ἐν τῷ Ἀνάπλῳ τῷ στύλῳ ἐπέβη, ἀνὴρ θαυμάσιος. Ἰωάννηςδὲ ὁ ὑπατικός, ὁ ἐπίκλην τῶν Βιγκομάλου, δυσωπήσας Βασιανὸν τὸν ὅσιον παρ' αὐτῷ ὡς μοναχὸς ἐτέτακτο. προήρχετο δὲ ἀεὶ ἐν τῷ παλατίῳ εἷς τῶν συγκλητικῶν. καὶ ἀναχωρῶν μέχρι τῆς μονῆς τῶν Βασιανοῦ ὡς ὑπατικὸς ὠψικεύετο· ἔνδον δὲ γενόμενος εὐθὺς μοναδικὴν σισύραν περιβαλλόμενος μαγειρείου καὶ σταύλου καὶ τῶν παραπλησίων τὴν διακονίαν ἐπλήρου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἄνθιμος καὶ Τιμοκλῆς οἱ τῶν τροπαρίων ποιηταί, ἐγνωρίζοντο. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει κατὰ πρεσβείαν τῆς συγκλήτου Ῥώμης ἀπέστειλε Λέων ὁ βασιλεὺς Ἀνθίμιον, τὸν γαμβρὸν Μαρκιανοῦ τοῦ προβασιλεύσαντος, βασιλέα ἐν Ῥώμῃ, ἄνδρα χριστιανικώτατον καὶ εὐσεβῶς τὴν βασιλείαν ἰθύνοντα ἔτη ϛ Κόσμου ἔτη εϠνηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υνηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη ιζʹ. θʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. ιδʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἱλαρίων ἔτη ϛʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γεννάδιος ἔτη ιγʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ κηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη εʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ιγʹ. ιαʹ. 115 Τούτῳ τῷ ἔτει σημεῖον ἐφάνη ἐν τῷ οὐρανῷ, νεφέλη ὥσπερ σάλπιγγος ἐκτύπωμα ἔχουσα ἐπὶ ἡμέρας μʹ καθ' ἑσπέραν. ιʹ. ιεʹ. δʹ. θʹ. κθʹ. ζʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσεν Ἀλεξάνδρεια ἄνδρας τρισχιλίους, καὶ ὁ μέγας λάκκος ἐκτίσθη εἰς τὰ Ἰωάννου καὶ τὰ δύο βαλανεῖα, ἡ Ὑγεία καὶ ἡ Ἴασις· καὶ ὁ ποταμὸς ὠρύχθη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἀπὸτῆς Χερσαίου ἕως τοῦ Κοπρεῶνος. ιαʹ. ιϛʹ. εʹ. ιʹ. λʹ. ηʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰσοκάσιος ὁ κυαίστωρ, Ἀντιοχεὺς καὶ φιλόσοφος, διεβλήθη τῷ βασιλεῖ ὡς Ἕλλην· καὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς ἐξετασθῆναι αὐτὸν παρὰ τῷ ἐπάρχῳ τῶν πραιτωρίων ἐν Κωνσταντινουπόλει. ἐνεχθέντος δὲ αὐτοῦ ἐν τῷ Ζευξίππῳ δεδεμένου ὀπισθάγκωνα, ἔφη πρὸς αὐτὸν Πουσαῖος ὁ ἔπαρχος· "ὁρᾷς ἑαυτόν, Ἰσοκάσιε, ἐν ποίῳ σχήματι καθέστηκας;" ὁ δὲ εἶπεν· "ὁρῶ, καὶ οὐ ξενίζομαι· ἄνθρωπος γὰρ ὢν ἀνθρωπίναις ἐνέπεσα συμφοραῖς· ἀλλὰ δίκασον ἐπ' ἐμοί, ὡς ἐδίκαζες σὺν ἐμοί." καὶ ταῦτα ἀκούσας ὁ δῆμος εὐφήμησε τὸν βασιλέα. καὶ μαθὼν ὁ βασιλεὺς ἐχάρη καὶ ἀπέλυσεν αὐτὸν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰουλιανὸς ἔτη ϛʹ. ιβʹ. ιζʹ. ϛʹ. ιαʹ. λαʹ. θʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς κατὰ Γιζερίχου, τοῦ τῶν Ἄφρων κρατοῦντος, στόλον μέγαν ἐξοπλίσας ἀπέστειλεν. ὁ γὰρ Γιζέριχος μετὰ τὴν τελευτὴν Μαρκιανοῦ πολλὰ δεινὰ ἐνεδείξατο εν ταῖς ὑπὸ τὴν τῶν Ῥωμαίων βασιλείαν χώραις ληϊζόμενος καὶ αἰχμαλωτίζων πολλοὺς καὶ τὰς πόλεις κατασκάπτων. ὅθεν ζήλῳ κινηθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐκ πάσης τῆς ἀνατολικῆς θαλάσσης ρʹ χιλιάδας πλοίων ἀθροίσας καὶ στρατῶν καὶ ὅπλων ταύτας πληρώσας κατὰ Γιζερίχου ἀπέστειλεν. φασὶ γὰρ αὐτὸν ατʹ κεντηνάρια 55
δεδαπανηκέναι χρυσίου ἐν τούτῳ τῷ στόλῳ. στρατηγὸν δὲ καὶ ἔξαρχον τοῦ στόλου κατέστησε Βασιλίσκον, τὸν Βερίνης τῆς αὐγούστης ἀδελφόν, τῆς ὑπάτου τιμῆς ἤδη μετασχόντα καὶ Σκύθας πολλάκις νικήσαντα εν 116 τῇ Θρᾴκῃ. ὃς δή, συνδραμούσης αὐτῷ καὶ ἐκ τῆς ἑσπερίου οὐκ ὀλίγης δυνάμεως, συμπλακεὶς εἰς ναυμαχίας πολλάκις τῇ Γιζερίχου * μετὰ τῶν νηῶν τῷ βυθῷ παραδούς, εἶτα καὶ αὐτὴν ἠδυνήθη Καρχηδόνα κρατῆσαι. ὕστερον δὲ δώροις ὑπὸ Γιζερίχου καὶ πλείστοις χρήμασι δελεασθεὶς ἐνέδωκε καὶ ἡττήθη ἑκών, ὡς Περσικὸς ἱστόρησεν ὁ Θρᾷξ. φασὶ δέ τινες, ὅτι Ἄσπαρ καὶ Ἀρδαβούριος, Ἀρειανοὶὄντες καὶ εἰς βασιλείαν ἐλθεῖν διὰ τοῦτο μὴ δυνάμενοι, κουράτορα αὐτῶν ὄντα Λέοντα βασιλέα πεποίηκαν, αὐτοὶ προσδοκῶντες διοικεῖν τὸ βασίλειον. τοῦ δὲ βασιλέως μὴ καταδεδεγμένου τοῦτο, ἠγωνίζοντο διαστρέφειν τὰ ὑπ' αὐτοῦ καλῶς διοικούμενα καὶ Βασιλίσκῳ συνέθεντο δοῦναι τὴν βασιλείαν, εἰ προδώσει τὸν τοῦ βασιλέως στόλον τε καὶ λαὸν τῷ Γιζερίχῳ, Ἀρειανῷ ὄντι καὶ ὁμόφρονι αὐτῶν. καὶ τούτου χάριν προδεδωκέναι τὸν Βασιλίσκον φασίν. τότε Γιζέριχος τεχνασάμενος σκάφη τῶν πολεμίων τινὸς ὕλης ἐμπλήσας καυστικῆς, νυκτὸς ἐπιστὰς καὶ τῶν Ῥωμαίων ἀφυλάκτως ὑπνούντων, ταύτας ἐπαφῆκεν ἀπὸ τῆς χέρσου μετὰ πνεύματος ἀπογείου κατὰ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στόλου. καὶ καταφλέγουσι μὲν πολλὰ τῶν σκαφῶν, τὰ δὲ ἄλλα τὸν κίνδυνον φεύγοντα εἰς Σικελίαν ἐπανῆλθον. τότε λοιπὸν καὶ ὁ Βασιλίσκου δόλος ἠλέγχθη μηδένα λαθὼν τοῦ στρατοπέδου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πατρίκιος, ὁ υἱὸς Ἄσπαρος, ὃν καίσαρα ὁ βασιλεὺς Λέων πεποίηκε διὰ τὸ ἑλκῦσαι τὸν Ἄσπαρα ἐκ τῆς Ἀρειανικῆς δόξης καὶ εὐνοεῖν τῷ βασιλεῖ, παρεγένετο ἐν Ἀλεξανδρείᾳ μετὰ μεγάλης φαντασίας, ἐν ᾧ ἐστερεώθη τὸ Κορεῖον βαλανεῖον. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιμπλίκιος ἔτη ιδʹ. ιγʹ. ιηʹ. αʹ. ιβʹ. λβʹ. ιʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς Ζήνωνα, τὸν στρατηλάτην τῆς ἑῴας καὶ γαμβρὸν αὐτοῦ, ἀπέστειλεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἐπί τινα χρείαν πολεμικὴν κελεύσας παραδοῦναι αὐτῷ στρατὸν ἐκ τῶν ἰδίων πρὸς συμμαχίαν. οἵ τινες κατὰ παραίνεσιν Ἄσπαρος μικροῦ δεῖν τὸν Ζήνωνα διεχειρίζοντο, εἰ μὴ προγνοὺς τὴν ἐπιβουλὴν εἰς Σερδικὴν ἀπεσώθη φυγών, πόλιν τῆς Θρᾴκης. ἐκ τούτου ὕποπτος γίνεται Ἄσπαρ Λέοντι τῷ βασιλεῖ. 117 ιδʹ. ιθʹ. βʹ. ιγʹ. λγʹ. ιαʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλε Λέων ὁ βασιλεὺς κατὰ Γιζερίχου Ἡράκλειον τὸν Ἐδεσηνόν, υἱὸν Φλώρου τοῦ ἀπὸ ὑπάτων, καὶ Μάρσον Ἴσαυρον, ἄνδρας δραστηρίους, καὶ στρατὸν ἐξ Αἰγύπτου καὶ Θηβαΐδος καὶ τῆς ἐρήμου. οἵ τινες προσπεσόντες ἀδοκήτως τοῖς Οὐανδήλοις Τρίπολίν τε καὶ ἄλλας παρεστήσαντο πόλεις τῆς Λιβύης πολλὰς καὶ πλέον τῆς Βασιλίσκου ναυμαχίας ἠνίασαν τὸν Γιζέριχον, ὥστε παρασκευάσαι αὐτὸν περὶ εἰρήνης πρεσβεύσασθαι πρὸς Λέοντα τὸν βασιλέα· καὶ ταύτης τυγχάνει παρὰ Λέοντος χρῄζοντος τότε Βασιλίσκου καὶ Ἡρακλείου καὶ Μάρσου εἰς τὴν κατὰ Ἄσπαρος ἐπιβουλήν. ὕποπτος γάρ, ὡς προέφην, γενόμενος τῷ βασιλεῖ ὁ Ἄσπαρ καὶ πολλὴν περικείμενος δύναμιν δόλῳ παρὰ τοῦ βασιλέως φονεύεται μετὰ βραχὺ σὺν τοῖς αὐτοῦ παισίν, Ἀρδαβουρίῳ καὶ Πατρικίῳ, ὃν καίσαρα ὁ βασιλεὺς πεποίηκε πρότερον, ἵνα τὴν Ἄσπαρος εὔνοιαν ἔχῃ. Κόσμου ἔτη εϠξδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υξδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη ιζʹ. ιεʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. κʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιμπλίκιος ἔτη ιδʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. λδʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιεʹ. ιβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰουλιανὸς ἔτη ϛʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἄσπαρος καὶ Ἀρδαβουρίου καὶ Πατρικίου, τῶνυἱῶν αὐτοῦ, φονευθέντων ὑπὸ Λέοντος, Ὀστρύς, ὁ ὑπασπιστὴς Ἄσπαρος, καὶ Θευδέριχος, ὁ Τριαρίου παῖς, τῆς δὲ Ἄσπαρος γαμετῆς ἀδελφός, ἐπῆλθε μετὰ δυνάμεως τῇ πόλει τοὺς πεφονευμένους ἐκδικῆσαι· καὶ εἰ μὴ προλαβὼν ὁ Βασιλίσκος ἐκ τῆς ἀπὸ Σικελίας ἐπανόδου, καὶ Ζήνων ἀπὸ Χαλκηδόνος, ὃς ἦν ἐκεῖ 56
τὸν Ἄσπαρος ἀναμένων φόνον, ἐβοήθησαν τῇ πόλει καὶ διέσπειραν τοὺς ἐπαναστάντας, πολὺς ἂν ἐγένετο τοῖς πράγμασι τάραχος. ὁ δὲ νεώτατος Ἄσπαρος παῖς Ἀρμενάριχος ὑποκλαπεὶς γνώμῃ τοῦ Ζήνωνος ἐκφεύγει σταλεὶς ἐν Ἰσαυρίᾳ καὶ νόθου Ζήνωνος παιδὸς γαμβρὸς καθίσταται, 118 ὃς μετὰ τὴν Λέοντος τελευτὴν ἐπανελθὼν εἰς τὸ Βυζάντιον μέχρι τέλους εὐδαιμόνως ἐβίω. ἐν Ἰταλίᾳ δὲ Ῥεκίμερ ὁ στρατηγός, οὗ καὶ πρώην ἐμνήσθην, γαμβρὸς δὲ Ἀνθεμίου, τοῦ εὐσεβῶς ἐν Ῥώμῃ βασιλεύσαντος, ἐπανίσταται τῷ ἰδίῳ κηδεστῇ. καὶ πολέμου κρατοῦντος τὴν χώραν, λιμώττουσιν οὕτως αἱ τοῦ βασιλέως δυνάμεις, ὡς καὶ βυρσῶν καὶ ἄλλων ἀηθῶν ἅψασθαι βρωμάτων, αὐτὸν δὲ τὸν βασιλέα Ἀνθέμιον ἕβδομον ἔτος ἔχοντα τῆς ἀρχῆς ἀναιρεθῆναι. τὸ τηνικαῦτα Λέων διὰ τοὺς ἔτι συνεστῶτας ἐν Ῥώμῃ θορύβους Ὀλύβριον, τὸν τῆς Πλακιδίας σύζυγον, ἐκπέμπει τῇ Ῥώμῃ καὶ ἀναγορεύει τοῦτον αὐτοκράτορα. ὁ δὲ Ῥεκίμερ μετὰ τὴν Ἀνθεμίου σφαγὴν τρεῖς μῆνας μόνους διαζήσας νόσῳ τελευτᾷ, συναπελθόντος αὐτῷ Ὀλυβρίου ἀρρωστίᾳ σωματικῇ. τούτων δὲ τελευτησάντων, Μαϊορῖνος τὴν βασιλείαν διεδέξατο, ἀνὴρ φρενήρης καὶ πολέμων ἔμπειρος. οὗτος τὰς πόλεις ὑπὸ Γιζερίχου πεπορθημένας εὑρὼν εἰσέβαλεν εἰς Λιανήν, καὶ καταλαβὼν τὴν Λιγουρίαν φοβερὸς τοῖς Οὐανδήλοις ὤφθη· καὶ μέλλων τὴν νίκην ἀναδήσασθαι, ἐν τῷ μεταξὺ νόσῳ δυσεντερίας ληφθεὶς ἐτελεύτησεν. ὁ δὲ στρατηγὸς * διαβὰς Πάτμον ἀπεσώθη. ἐν τούτοις οὖν ἀσχολουμένων τῶν περὶ Γιζέριχον, ἡ νήπιος Εὐδοκία καὶ Θεοδοσίου ἐγγόνη δέκα ἓξ χρόνους ἐν τῇ Ἀφρικῇ ποιήσασα μετὰ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Ὀνωρίχου καὶ παῖδα ἐξ αὐτοῦ Ἰλδέριχον γεννήσασα, δυσφοροῦσα κατὰ τοῦ ἀνδρὸς ὡς Ἀρειανοῦ ὄντος, ἄδειαν εὑροῦσα καὶ φυγῇ χρησαμένη ἦλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ προσκυνήσασα τοὺς σεβασμίους τόπους καὶ ἀσπασαμένη τὸν τάφον Εὐδοκίας, τῆς ἑαυτῆς μάμμης, ὀλίγας ἡμέρας διατρίψασα ἐν τῇ ἁγίᾳ πόλει ἐτελεύτησεν ἐν εἰρήνῃ, πάντα τὰ αὐτῆς καταλείψασα ἐν τῇ ἁγίᾳ Ἀναστάσει, παραθεμένη καὶ Βοῦρκον σὺν τοῖς τέκνοις αὐτοῦ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ Ἱεροσολύμων, ὡς συνεργῷ αὐτῆς γενομένῳ καὶ πιστῷ εἰς τὸ ἐκφυγεῖν Ὀνώριχον Ἀρειανόν, τὸν ἄνδρα αὐτῆς. 119 Κόσμου ἔτη εϠξεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υξεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη ιζʹ. ιϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. καʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιμπλίκιος ἔτη ιδʹ. δʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. λεʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιεʹ. ιγʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἰουλιανὸς ἔτη ϛʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς Λέοντα, τὸν Ζήνωνος υἱὸν καὶ Ἀρεάδνης τῆς ἰδίας θυγατρός, τὸν ἑαυτοῦ ἔγγονα, στέψας βασιλέα ἀνηγόρευσεν. μετὰ δὲ τὸν Ὀλυβρίου θάνατον καὶ Ῥεκίμερ καὶ Μαϊορίνου, Γλυκέριος Ἰταλίας ἀναγορεύεται βασιλεύς, ἀνὴρ οὐκ ἀδόκιμος, ὃν εʹ μῆνας κρατήσαντα Νεποτιανὸς Δαλμάτης ἐκβάλλει τῆς ἀρχῆς καὶ βασιλεύει καὶ αὐτὸς χρόνον ὀλίγον, Ὀρέστου τινὸς ἐκβαλόντος αὐτόν, ὃν οἰκεῖος παῖς Ῥώμυλος, ἐπίκλην Αὐγούστουλος, διαδεξάμενος καὶ δύο μόνους ἄρξας ἐνιαυτοὺς αὐτοκράτωρ τῆς ἐν Ἰταλίᾳ βασιλείας καθίσταται μετὰ ατγʹ ἔτη τοῦ Ῥωμύλου, τοῦ τὴν Ῥώμην κτίσαντος, βασιλείας. καὶ σημειωτέον, ὡς ἀπὸ Ῥωμύλου ἡ τῆς ἑσπέρας ἀκμάσασα βασιλεία πάλιν ἐπὶ Ῥώμυλον μετὰ τοσούτους ἐπαύσατο χρόνους, Ὀδοάκρου λοιπὸν Γότθου μὲν τὸ γένος, ἐν Ἰταλίᾳ δὲ τραφέντος, χειρωσαμένου δυνάμει βαρβαρικῇ τὴν ἀρχήν· ὃς τὴν τοῦ ῥηγὸς ἑαυτῷ περιθέμενος προσηγορίαν πᾶσαν ἀρχὴν κατὰ τὸν πάτριον νόμον τοῖς Ῥωμαίοις προχειρισάμενος ἐπὶ ιʹ χρόνους τῆς ἀρχῆς ἐκράτησεν. ᾤκει δὲ ἐν Ῥαβέννῃ τῇ πόλει τῆς Ἰταλίας παρὰ τὴν θάλασσαν εὐδαίμονα οὖσαν καὶ καλήν. ιζʹ. κβʹ. εʹ. γʹ. λϛʹ. ιδʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ κόνις κατῆλθε πυρακτούντων τῶν νεφῶν προφανέντων, ὡς πάντας νομίζειν, ὅτι πῦρ βρέχει. καὶ πάντες ἔτρεμον λιτανεύοντες. ἐπὶ δὲ παλαιστῆς ὕψους ἐτέθη ἐν τοῖς κεράμοις. καὶ πάντες ἔλεγον, ὅτι 57
πῦρ ἦν καὶ ἐσβέσθη καὶ γέγονε κόνις τῇ τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίᾳ. 120 Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς ἐν Βυζαντίῳ ἀρρωστήσας τελευτᾷ, Λέοντα, τὸν Ζήνωνος υἱὸν καὶ Ἀρεάδνης, νήπιον ἔτι ὄντα βασιλέα προχειροτονήσας κατέλιπε μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνι ιβʹ, καὶ τῷ Φεβρουαρίῳ μηνὶ ἔστεψε Ζήνωνα τὸν ἴδιον πατέρα ἐν τῷ καθίσματι τοῦ ἱπποδρομίου, Βερίνης καὶ Ἀρεάδνης συναραμένων αὐτῷ. δέκα δὲ μόνους μῆνας τοῦ μικροῦ Λέοντος συμβασιλεύσαντος τῷ ἰδίῳ πατρὶ Ζήνωνι νόσῳ τελευτᾷ, καὶ βασιλεύει μόνος Ζήνων ἔτη ιζʹ καὶ μῆνας βʹ, συναριθμουμένων καὶ τῶν κʹ μηνῶν τοῦ Βασιλίσκου τῆς τυραννίδος. χαλεπῶς δὲ ὁ Ζήνων μεταχειρισάμενος τὴν ἀρχήν, ἐν προοιμίοις Μεσοποταμίαν μὲν Σαρακηνοί, Θρᾴκην δὲ κατέδραμον Οὖννοι σφόδρα τοῖς πράγμασι λυμαινόμενοι, τοῦ βασιλέως ἡδοναῖς ἀτόποις καὶ πράξεσιν ἀδίκοις σχολάζοντος. Κόσμου ἔτη εϠξζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υξζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. κγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιμπλίκιος ἔτη ιδʹ. ϛʹ. Κωνσταντιν. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. λζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιεʹ. ιεʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος λθʹ. Πέτρος τὸ αʹ ἔτη γʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ μικρὸς δέκα μόνους μῆνας συμβασιλεύσας Ζήνωνι τῷ ἰδίῳ πατρὶ καὶ προελθὼν ὡς ὕπατος ἐτελεύτησεν, καὶ μόνος ἐκράτησε τῆς βασιλείας ὁ Ζήνων. Βασιλίσκος δέ, ὁ Βερίνης ἀδελφός, πενθερᾶς Ζήνωνος, ἐν Ἡρακλείᾳ διατρίβων τῆς Θρᾴκης, συνεργούσης αὐτῷ καὶ Βερίνης καί τινων τῆς συγκλήτου, ἐστασίασε κατὰ Ζήνωνος· ὃν φοβηθεὶς ὁ Ζήνων σὺν Ἀρεάδνῃ τῇ ἰδίᾳ γαμετῇ καὶ χρήμασιν ἱκανοῖς φεύγει εἰς Ἰσαυρίαν κατά τι φρούριον ἰσχυρὸν Οὐρβὰ καλούμενον, εἴς τε Σβίδην ἐκεῖθεν μετέστη * δι' αἰτίαν ταύτην μετὰ τῆς γυναικὸς Ἀρεάδνης, Ἴλλου καὶ Τροκούνδου πολιορ κούντων αὐτὸν εὐνοίᾳ τέως τῇ Βασιλίσκου. Βασιλίσκος δὲ ἐν τῷ Κάμπῳ ἀνηγορεύθη βασιλεύς, Μάρκον τε τὸν υἱὸν καίσαρα ἐποίησε καὶ Ζηνωδίαν τὴν ἑαυτοῦ γαμετὴν αὐγούσταν ἔστεψεν· καὶ εὐθέως κατὰ τῆς πίστεως παρετάξατο, Ζηνωδίας μάλιστα παρορμώσης αὐτὸν εἰς τοῦτο. Τιμόθεον δὲ τὸν Ἐλοῦρον ἀνεκαλέσατο διὰ τύπου, καὶ Πέτρον τὸν Κναφέα κρυπτόμενον ἐν τῇ μονῇ τῶν Ἀκοιμήτων, καὶ ὅσοι ἄλλοι ἐχθροὶ τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ἐπαρρησιάζοντο κατὰ τῆς ἀληθείας. ὁ δὲ Ἐλοῦρος συναγαγὼν ἀτάκτους Ἀλεξανδρεῖς ἐνδημοῦντας ἐν Βυζαντίῳ, ἐκ τοῦ παλατίου λιτανεύων ἦλθεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐποχούμενος ὄνῳ. ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν λεγομένην Ὀκτάγωνον, πτωθεὶς συνετρίβη τὸν πόδα, καὶ μετ' αἰσχύνης ἀνέστρεψεν. Βασιλίσκος δὲ τοῦτον εἰς Ἀλεξάνδρειαν μετὰ τύπων κατὰ τῆς συνόδου ἐξέπεμψεν, καὶ Πέτρον Κναφέα εἰς Ἀντιόχειαν, κατὰ τῆς ἀληθείας ἐνισχύσας ἀμφοτέρους. Τιμόθεος δὲ ὁ Σαλοφακίαλος, ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, μαθὼν Τιμόθεον τὸν Ἐλοῦρον παραγενέσθαι ὑπεχώρησεν ἐν τοῖς μοναστηρίοις τοῦ Κανώπου, ὧν ἐγεγόνει καὶ τῆς ἀσκήσεως. πολλοὺς δὲ κακώσας ὁ Ἐλοῦρος Τιμόθεον βλάψαι οὐκ ἴσχυσε διὰ τὸ ὑπὸ πάντων ἀγαπᾶσθαι αὐτόν. εἰσερχομένῳ δὲ τῷ Ἐλούρῳ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐπεφώνουν τὸ αἰσχρὸν ἐκεῖνο οἱ σπουδασταὶ αὐτοῦ· "ἐψώμισας τοὺς ἐχθρούς σου, ὁ πάπας." ὁ δὲ ἀνίερος ἀντεφώνει. "ναί· ὄντως ἐψώμισα." οὗτος ὁ δυσσεβὴς καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀνεθεμάτισεν. Ἰουλιανὸς δέ, ὁ ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας, τέθνηκεν ἀπὸ λύπης τῶν γινομένων. Πέτρος δὲ ὁ Κναφεὺς καταλαβὼν τὸν θρόνον εἰς ἀναθέματα καὶ ταραχὰς ἐχώρησεν. ὅθεν φόνοι καὶ ἁρπαγαὶ διὰ τὴν προσθήκην τοῦ τρισαγίου γεγόνασιν. Βασιλίσκος δὲ τύπῳ γενικῷ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἐξέβαλεν, καὶ Ἀκάκιον τὸν Κωνσταντινουπόλεως κελεύσας τὸ αὐτὸ ποιῆσαι. ἀλλ' ἡ πόλις ἅπασα σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις εἰς τὴν ἐκκλησίαν κατὰ Βασιλίσκου συνελθοῦσα τοῦτο ἐκώλυσεν. Ἀκάκιος δὲ μελανειμονήσας τὸν θρόνον καὶ τὸ θυσιαστήριον μελανοῖς ἠμφίασεν.
Δανιὴλ δὲ ὁ μέγας ἀποβὰς τοῦ στύλου δι' ἔνθεον ζῆλον Ἀκακίῳ τέως καὶ τῷ λαῷ 122 συνεκκλησίασεν. Περόζης δὲ ἐπεστράτευσε κατὰ τῶν Νεφθαλιτῶν Οὔννων, καὶ τρέψας αὐτοὺς ἐδίωκεν. αὐτοὶ δὲ ἐν στενοῖς τόποις τὴν φυγὴν ποιούμενοι κατ' ὀλίγον ἐν τοῖς ὄρεσιν, δεξιᾷ τε καὶ ἀριστερᾷ ὑποχωροῦντες, ἐξοπίσω τούτων γενηθέντες ἀφυλάκτους αὐτοὺς ἀπέκλεισαν. στενωθεὶς δὲ Περόζης ᾐτεῖτο εἰρήνην. ὁ δὲ τῶν Νεφθαλιτῶν βασιλεὺς οὐ πρότερον τοῦτο ποιῆσαι, πρὶν πεσὼν τοῦτον προσκυνήσῃ καὶ ὅρκοις πληροφορήσῃ, μηκέτι κατὰ Νεφθαλιτῶν στρατεῦσαι. ὁ δὲ τῇ βίᾳ συνεχόμενος τοῦτο δρᾶσαι ἠναγκάσθη καὶ ἐν πολλῇ ἀτιμίᾳ ὑπέστρεψεν. ὅθεν μὴ φέρων τὴν αἰσχύνην πάλιν κατ' αὐτῶν ἐστράτευσε τοὺς ὅρκους ἀθετήσας. Κόσμου ἔτη εϠξηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υξηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. βʹ. Περσῶν βασιλεὺς Περόζης ἔτη κδʹ. κδʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιμπλίκιος ἔτη ιδʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. εʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰουβενάλιος ἔτη ληʹ. ληʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκ. Τιμόθεος ὁ Ἐλοῦρος ἔτη βʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκ. Πέτρος ὁ Κναφεὺς ἔτη γʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ κλήρου καὶ τῶν μοναχῶν Κωνσταντινουπόλεως ὑπερμαχούντων τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, φοβηθεὶς Ἀκάκιος τὰ πλήθη ὁμοφρονεῖν αὐτοῖς ὑπεκρίνατο· ὅθεν ἐπὶ ἄμβωνος κατὰ Βασιλίσκου καὶ Ζήνωνος προσεφώνει. Βασιλίσκος δὲ μαθὼν ταῦτα καὶ φοβηθεὶς τὸ θερμὸν τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως ἐξῆλθεν, κελεύσας τῇ συγκλήτῳ μηδένα συντυχεῖν Ἀκακίῳ· ἔμελλε γὰρ ὁ λαὸς ἐμπυρίζειν τὴν πόλιν. Δανιὴλ δέ, ὁ θαυμάσιος Στυλίτης, παραλαβὼν τοὺς μοναστὰς καὶ τοῦ λαοῦ τοὺς ζηλωτὰς ἐξῆλθε πρὸς Βασιλίσκον καὶ μετὰ πολλῆς παρρησίας αὐτῷ διελέχθη· ἀλλ' οὐ προσήκατο αὐτούς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Περόζης πάλιν ἐπιστρατεύσας πρὸς τοὺς Λευκοὺς Οὔννους, τοὺς λεγομένους Νεφθαλίτας, ἀπώλετο πανστρατί. 123 ὀρύξαντες γὰρ τάφρον βαθεῖαν καὶ καλάμους ἐπιθέντες καὶ γῆν ἐπιχώσαντες ἔμειναν ἔνδον. ὀλίγους δὲ ὑπαντῆσαι τούτοις ἀποστείλαντες καὶ αὖθις εἰς φυγὴν τραπέντες καὶ καθ' ἕνα τὰ στενὰ διαβάντες ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις ἔφυγον. οἱ δὲ Πέρσαι μηδὲν δεινὸν ὑποπτεύσαντες ἀκρατῶς τούτους ἐδίωκον, καὶ πάντες ὁμοῦ σὺν τῷ Περόζῃ καὶ τοῖς αὐτοῦ παισὶν εἰς τὸ βάραθρον ἐμπεσόντες ἀπώλοντο. ὁ δὲ Περόζης αἰσθόμενος τοῦ δεινοῦ τὸν μάργαρον, ὃν αὐτὸς εἶχε λευκότατον καὶ μέγαν, εἰς ὑπερβολὴν ἔντιμον, ἐξ ὠτὸς τοῦ δεξιοῦ ἀφελόμενος ἔρριψεν, ὅπως μή τις αὐτὸν ὀπίσω αὐτοῦ φορέσῃ, ἐπεὶ ἀξιοθέατος ὑπερφυῶς ἦν, οἷος οὔπω πρότερον ἑτέρῳ βασιλεῖ γέγονεν. οὕτω μὲν Περόζης διεφθάρη σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ. ὅσοι δὲ Περόζῃ μὴ συστρατεύσαντες, Καβάδην βασιλέα εἵλαντο, τὸν Περόζου νεώτερον υἱόν. ἦρξαν δὲ Περσῶν οἱ βάρβαροι χρόνους δύο εἰς φόρου ἀπαγωγήν. Καβάδης δὲ ἐπὶ τὸ βιαιότερον τῇ ἀρχῇ χρώμενος κοινὰς τὰς γυναῖκας ἐνομοθέτησεν ἔχειν· ὅθεν οἱ Πέρσαι τοῦτον τῆς ἀρχῆς παρέλυσαν καὶ δήσαντες εἰς φυλακὴν ἀπέθεντο, Βλάσην δέ, τὸν καὶ Οὐαλᾶν, ἀδελφὸν Περόζου, βασιλέα ἐποίησαν διὰ τὸ μὴ εἶναι ἄλλον υἱὸν Περόζου. ἡ δὲ γυνὴ Καβάδου διηκόνει αὐτῷ ἐν τῇ φρουρᾷ. ὁ δὲ τῆς εἱρκτῆς ἄρχων ἤρξατο ἐρᾷν τῆς γυναικὸς εὐπρεποῦς οὔσης. ὁ δὲ Καβάδης παρεκάλεσε τὴν γυναῖκα ἐνδοῦναι τῷ ἀνθρώπῳ, εἴ πως δυνηθῇ ἐκφυγεῖν τοῦ φρουρίου. τούτου δὲ γενομένου, ἀκωλύτως ἡ γυνὴ πρὸς Καβάδην εἰσιοῦσα τοῦτον ἐθεράπευεν. φίλος δὲ Καβάδου τις, ὀνόματι Σεόσης, διὰ τῆς γυναικὸς τῷ Καβάδῃ ἐδήλου, ὅτι ἵππους τε καὶ ἄνδρας ἐμπαρασκεύους ἔχειν ἔν τινι χωρίῳ. ὁ δὲ Καβάδης, νυκτὸς ἐπιλαβούσης, πείθει τὴν γυναῖκα ἐσθῆτα μὲν αὐτῷ τὴν οἰκείαν δοῦναι, τὰ δὲ αὐτοῦ ἱμάτια φορέσαι αὐτὴν καὶ ἐπὶ τῆς εἱρκτῆς καθέζεσθαι. οὕτω μὲν οὖν Καβάδης ἐξελθὼν τοῦ δεσμωτηρίου, τοὺς φύλακας διαλαθὼν πόρρω που τοῦ δεσμωτηρίου τῷ ἵππῳ ἐπιβὰς σὺν τῷ Σεόσῃ εἰς Οὔννους τοὺς Νεφθαλίτας ἀφίκετο. καὶ τούτῳ τὴν θυγατέρα ὁ βασιλεὺς γυναῖκα δίδωσιν, οὕτω τε στράτευμα πολὺ 59
τούτῳ δοὺς ἐπὶ Πέρσας συνέπεμψεν. οἱ δὲ φύλακες κατιδόντες τὴν 124 γυναῖκα ὑπετόπαζον Καβάδην εἰς τὸ δεσμωτήριον εἶναι τοῖς ἱματίοις Καβάδου ἠμφιεσμένην ἐπὶ ἡμέρας ἱκανάς. ὁ δὲ Καβάδης σὺν τῷ Οὐννικῷ στρατῷ εἰς Περσίδα εἰσβαλὼν πόνῳ οὐδενὶ τήν τε βασιλείαν ἐκράτησε καὶ Βλάσην, τὸν Οὐαλᾶν, ἐξετύφλωσε καὶ ἐν φυλακῇ εἶχεν, τὴν δὲ βασιλείαν ἀσφαλῶς διεφύλαξεν. ἦν γὰρ ἀγχίνους τε καὶ δραστήριος. ἐκράτησε δὲ μετὰ ταῦτα ἔτη ιαʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαλᾶς ἔτη δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. γʹ. αʹ. ηʹ. ϛʹ. αʹ. βʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἴλλος καὶ Τροκοῦνδος, οἱ πολιορκοῦντες Ζήνωνα, ὡς Βασιλίσκου τὰ ὑποσχεθέντα αὐτοῖς μὴ πληροῦντος, καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς βαρυνομένης τῇ ἀρχῇ Βασιλίσκου διὰ μοχθηρίαν τρόπων καὶ ἄνοιαν καὶ γραφούσης πρὸς αὐτούς, φιλιωθέντες τῷ Ζήνωνι ὅ τε Ἴλλος καὶ Τροκοῦνδος καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν ἐπανήρχοντο. τοῦτο δὲ μαθὼν ὁ Βασιλίσκος Ἁρμάτιον, τὸν ἴδιον ἀνεψιόν, στρατηγὸν ὄντα τῆς Θρᾴκης, μετὰ πάσης τῆς στρατιᾶς αὐτοῦ καὶ τοῦ λαοῦ Κωνσταντινουπόλεως ἀπέστειλε κατὰ Ζήνωνος, ὁρκίσας αὐτὸν εἰς τὸ ἅγιον βάπτισμα μὴ προδοῦναι. ὁ δὲ Ἁρμάτιος συναντήσας τῷ Ζήνωνι κατὰ Νίκαιαν τῆς Βιθυνίας οὕτως. αὐτὸν κατέπληξεν, ὡς μικροῦ δεῖν ἀναστρέψαι μετὰ τῆς Ἰσαυρικῆς βοηθείας πάσης. ἀλλὰ δώροις τοῖς παρὰ Ζήνωνος καὶ οὗτος ὡς ἐπὶ πολὺ τυφλωθεὶς καὶ ὑποσχέσει ἀδιαδόχου στρατηλατίας, καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Βασιλίσκον καίσαρα ποιῆσαι καὶ συγκάθεδρον αὐτοῦ, σὺν αὐτῷ κατὰ Βασιλίσκου ἐπανῆλθεν. τοῦ δὲ Ζήνωνος σὺν Ἀρεάδνῃ τὴν βασιλεύουσαν καταλαβόντος, ἐδέχθη ὑπὸ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς συγκλήτου. ὁ δὲ Βασιλίσκος ἐλθὼν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τὸν βασιλικὸν ἀποθέμενος στέφανον ἐν τῇ θείᾳ τραπέζῃ ἐν τῷ βαπτιστηρίῳ προσέφυγε σὺν Ζηνωδίᾳ, τῇ κακοδόξῳ αὐτοῦ γυναικί. ὁ δὲ Ζήνων καταλαβὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν παρεγένετο καὶ οὕτως εἰσῆλθεν εἰς τὰ βασίλεια. ἀποστείλας δὲ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἔλαβε τὸν Βασιλίσκον, δοὺς αὐτῷ λόγον μὴ ἀποκεφαλίζειν αὐτόν τε καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ· ὃν ἀποστείλας εἰς Κουκουσὸν τῆς Καππαδοκίας ἀποκλεισθῆναι προσέταξεν 125 εἰς ἕνα πύργον σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις καὶ τῇ λιμῷ διαφθαρῆναι· τινὲς δέ φασιν, ὅτι ἀπαγόμενος ἀποσφάττεται. εὐθέως δὲ ἱππικὸν ποιήσας Βασιλίσκον, τὸν Ἁρματίου υἱόν, προβάλλεται ὁ Ζήνων καίσαρα κατὰ τὰς ὑποσχέσεις, καὶ συνεκάθισε τῷ βασιλεῖ ἐν τῷ σένζῳ καὶ ἐτίμα τοὺς ἡνιόχους σὺν τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ Ζήνων ἀναλογισάμενος, ὅτι "ὡς οὐκ ἐφύλαξεν Ἁρμάτιος πιστὰ τῷ Βασιλίσκῳ ὀμόσας, οὐδὲ ἐμοὶ φυλάξει· ἀλλ' ἐὰν ἀνδρειωθῇ ὁ καῖσαρ, ὁ καὶ υἱὸς αὐτοῦ, ἐπαναστήσεταί μοι· ἐγὼ δὲ ἃ συνεθέμην αὐτῷ ἐπλήρωσα καὶ αὐτὸν ἐποίησα στρατηλάτην καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καίσαρα·" ἐκέλευσε σφαγῆναι αὐτὸν ὡς ἐπίορκον· καὶ ἐσφάγη εἰς τὸν κοχλίαν τοῦ παλατίου, ὡς ἀνήρχετο εἰς τὸ ἱπποδρόμιον, τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ τὸν καίσαρα ἐχειροτόνησεν ἀναγνώστην· Ἀρεάδνη γὰρ αὐτὸν ὡς ἐξάδελφον διέσωσεν. ὃς μετὰ ταῦτα Κυζίκου ἐπισκόπησεν ἄριστα. ὁ δὲ Ζήνων Πέτρον τὸν Κναφέα ἀπεστράφη διὰ τὸ συντρέχειν αὐτὸν τῷ Βασιλίσκῳ. ψήφῳ δὲ τῆς ἀνατολικῆς συνόδου καθῃρέθη, καὶ ἀντ' αὐτοῦ Ἰωάννης. ὁ μετὰ τρίμηνον ἐκβληθείς, καὶ μετ' αὐτὸν Στέφανος ἀνὴρ εὐλαβὴς προεβλήθη Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος. ὁ δὲ Πέτρος εἰς Πιτυοῦσσαν ἐξοριζόμενος, ἀπατήσας τοὺς ἀπάγοντας προσέφυγεν εἰς τὸν ἅγιον Θεόδωρον Εὐχαΐτων. Τιμόθεος δὲ ὁ Ἐλοῦρος ἐν τούτοις θνήσκει, ἀντ' αὐτοῦ δὲ Πέτρος ὁ Μογγὸς εἰσάγεται, ἀνὴρ κακοῦργος καὶ τῆς ἀληθείας ἐχθρός, προκαθῃρημένος ἤδη· χειροτονεῖται δὲ ὑπὸ ἑνὸς ἐπισκόπου καὶ αὐτοῦ καθῃρημένου. τούτῳ κατὰ θεοῦ ζῆλον ἐπελθόντες οἱ μοναχοὶ λϛʹ μόνας ἡμέρας λῃστρικῶς κρατήσαντι τῆς ἐπισκοπῆς ἀπελαύνουσι καὶ Τιμόθεον πάλιν τὸν Σαλοφακίαλον ἀποκαθιστῶσιν ἀξίως τῷ θρόνῳ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος πάλιν Τιμόθεος ὁ Σαλοφακίαλος ἔτη δʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη γʹ. δʹ. βʹ. θʹ. ζʹ. βʹ. αʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο 60
σεισμὸς φοβερὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ κεʹ, ἰνδικτιῶνι αʹ, καὶ ἔπεσον ἐκκλησίαι πολλαὶ οἰκίαι 126 τε καὶ ἔμβολοι ἕως ἐδάφους, κατεχώσθη δὲ πλήθη ἀναρίθμητα ἀνθρώπων· ἔπεσε δὲ καὶ ἡ σφαῖρα τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Φόρου καὶ ἡ στήλη τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου, ἡ εἰς τὸν κίονα τοῦ Ταύρου, καὶ τὰ ἔσω τείχη ἐπὶ διάστημα ἱκανόν· καὶ ἐκράτησεν ὁ σεισμὸς χρόνον πολύν, ὥστε τὴν πόλιν ἐποζέσαι. Στέφανος δὲ ψήφῳ κοινῇ προβληθεὶς εἰς Ἀντιόχειαν ὑπὸ τῶν Πέτρου τοῦ Κναφέως ὁμοφρόνων ὡς Νεστοριανὸς πρὸς Ζήνωνα κατηγορήθη. ἀλλὰ τοῦτον ἀνατολικὴ σύνοδος εἰς Λαοδίκειαν συνελθοῦσα κελεύσει τοῦ βασιλέως ὡς ἀνεύθυνον τῷ θρόνῳ ἀπεκατέστησεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Θευδέριχος ὁ Τριαρίου, ὁ καὶ Στραβός, ἀδελφόπαις τῆς γαμετῆς Ἄσπαρος, τοῦ ὑπὸ Λέοντος ἀναιρεθέντος, ἐπανέστη τῷ Ζήνωνι μετὰ πλήθους βαρβάρων, οἰκειωθεὶς τῷ Βασιλίσκῳ καὶ στρατηγὸς ὑπ' αὐτοῦ γεγονώς. μετὰ δὲ τὴν ἐπάνοδον Ζήνωνος εἰς τὴν Θρᾴκην ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ἐπανέστη καὶ τὰ περὶ τὸ Βυζάντιον πάντα μέχρι τοῦ στομίου τοῦ Πόντου ληϊσάμενος, εἶτα καὶ μέλλων ὑπὸ τῶν οἰκείων προδίδοσθαι, αἰσθόμενος τῆς ἐνέδρας καὶ ἐπανελθὼν ἀναιρεῖ τοὺς τοῦτο βουλευομένους. τελευτᾷ δὲ αὐτὸς δόρατι περιπεσὼν πρὸ τῆς αὐτοῦ σκηνῆς ἑστῶτι αἰφνιδίως ἐν τῷ περιβαίνειν τὸν ἵππον. Κόσμου ἔτη εϠοαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υοαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. εʹ. Περσῶν βασιλεὺς Οὐαλᾶς ἔτη δʹ. γʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σιμπλίκιος ἔτη ιδʹ ιʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη δʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη γʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαρκιανός, ὁ παῖς Ἀνθεμίου τοῦ κατὰ τὴν Ῥώμην βασιλεύσαντος, ἀνὴρ δὲ Λεοντίας, τῆς Βερίνης μὲν θυγατρός, ἀδελφῆς δὲ Ἀρεάδνης τῆς βασιλίδος, ἐπανίσταται κατὰ τὸ Βυζάντιον Ζήνωνι τῷ βασιλεῖ, ὡς μετὰ τὴν βασιλείαν Λέοντος γεννηθείσης Λεοντίας, τῆς αὐτοῦ γαμετῆς· ἡ γὰρ Ἀρεάδνη πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐτέχθη. πολέμου δὲ κραταιοῦ μεταξὺ Ζήνωνος καὶ Μαρκιανοῦ κροτηθέντος, νικᾷ Μαρκιανὸς κατὰ κράτος πάντας συνελάσας τοὺς 127 περὶ Ζήνωνα εἰς φρουρὰν εἰς τὰ βασίλεια, συμμαχούντων αὐτῷ Ῥωμύλου καὶ Προκοπίου τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, καὶ μικροῦ δεῖν τὸ βασίλειον κατέσχεν. ὀλιγωρήσας δὲ τῶν πραχθέντων καὶ εἰς δεῖπνα καὶ ὕπνον τραπεὶς πολλούς τε διὰ τῆς νυκτὸς ἀφαιρεθεὶς τῶν αὐτῷ συμμάχων ὑπὸ Ἴλλου μαγίστρου δώροις αὐτοὺς ὑποπείσαντος, ἐλαττοῦται τῇ μάχῃ κατὰ τὴν ἐφεξῆς τοσοῦτον, ὡς εἰς τὸ τῶν ἀποστόλων εὐκτήριον καταφυγεῖν καὶ ὑπὸ Ἀκακίου χειροτονηθῆναι πρεσβύτερον κατὰ κέλευσιν Ζήνωνος· καὶ ἐξορίζεται εἰς τὸ Παπυρίου καστέλλιν εἰς Καππαδοκίαν. Προκόπιος δὲ καὶ Ῥώμυλος, οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, τῇ νυκτὶ λουόμενοι εἰς τὸν Ζεύξιππον ἐχειρώθησαν ὑπὸ Ἴλλου, οἳ καὶ διαφυγόντες τὴν Ῥώμην κατέλαβον. ϛʹ. δʹ. ιαʹ. θʹ. δʹ. γʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβουλεύσατο Ἴλλος ὁ μάγιστρος τῷ βασιλεῖ Ζήνωνι, ὅπως Βερίναν, τὴν πενθερὰν αὐτοῦ, ἐκβάλῃ τῆς πόλεως. καὶ δόλῳ τινὶ πέμψας αὐτὴν εἰς Χαλκηδόνα μετ' ὀλίγον δὲ εἰς τὸ Παπυρίου καστέλλιν ταύτην ἀπέστειλε συνδιάγειν Μαρκιανῷ καὶ Λεοντίᾳ τῇ ἰδίᾳ θυγατρί. ἡ δὲ ἔγραψε πρὸς τὴν ἰδίαν θυγατέρα Ἀρεάδνην παρακαλοῦσα ἀνακληθῆναι τῆς ἐξορίας· καὶ παρεκάλει ἡ βασίλισσα τὸν Ζήνωνα. ὁ δὲ ἔφη αὐτῇ· "αἴτησαι τὸν πατρίκιον Ἴλλον περὶ αὐτῆς." ἡ δὲ μεταστειλαμένη ᾔτησεν αὐτὸν μετὰ δακρύων. ὁ δὲ οὐκ ἐπείσθη εἰπών· "ζητεῖς ἵνα ποιήσῃς καὶ ἄλλον βασιλέα. κατὰ τοῦ σοῦ ἀνδρός." τότε θυμωθεῖσα Ἀρεάδνη εἶπε τῷ βασιλεῖ, ὅτι "ἢ Ἴλλος ἔχει εἶναι εἰς τὸ παλάτιον, ἢ ἐγώ·" καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς, ὅτι "ἐγὼ σὲ θέλω. εἴ τι δύνῃ εἰς αὐτόν, ποίησον. ἡ δὲ κατεσκεύασε φονευθῆναι αὐτόν, καὶ κελεύει Οὐρβικίῳ κουβικουλαρίῳ προτρέψασθαί τινα τοῦ ἀνελεῖν τὸν Ἴλλον. καὶ ἀνερχομένου αὐτοῦ εἰς τὸν κοχλίαν τοῦ ἱππικοῦ, σχολάριος ὀνόματι Σπανίκιος ἐπιτραπεὶς κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ 61
ἤγαγε τὸ ξίφος. προσεσχηκὼς δὲ τούτῳ ὁ σπαθάριος τοῦ μαγίστρου ἐδέξατο αὐτὸ εἰς τὸν βραχίονα αὐτοῦ, τὸ δὲ ἄκρον τοῦ ξίφους ἀπέτεμε τὸ ὠτίον τοῦ Ἴλλου τὸ δεξιόν. τοῦτον 128 δὲ Ζήνων ἀναιρεῖ πείθων τὸν μάγιστρον Ἴλλον μὴ συνεγνωκέναι τὸ γεγονός, τῇ δὲ ἀληθείᾳ, ὅτι μὴ περιγέγονε τοῦ σκοποῦ. ἰαθεὶς δὲ τὴν πληγὴν ἐφόρει καμελαύκιον. καὶ ᾐτήσατο τὸν βασιλέα ἐπὶ τὴν ἀνατολὴν ἀπελθεῖν διὰ τὸ τοὺς ἀέρας ἀλλάξαι, ὅτι ἠσθένει ἐκ τῆς πληγῆς. ὁ δὲ βασιλεὺς θέλων αὐτὸν πληροφορῆσαι ἐποίησεν αὐτὸν στρατηγὸν τῆς ἑῴας ἁπάσης, δοὺς αὐτῷ ἐξουσίαν πᾶσαν, ὥστε καὶ δοῦκας ποιεῖν. ὁ δὲ παραλαβὼν μεθ' ἑαυτοῦ τὸν πατρίκιον Λεόντιον, Σύρον τῷ γένει, ἄριστον δὲ κατὰ παιδείαν καὶ πολέμων ἐμπειρίαν ἡγούμενόν τε τῆς ἐν Θρᾴκῃ στρατιᾶς, καὶ σὺν αὐτῷ Μάρσον καὶ Παμπρέπιον τὸν συγκλητικόν, τὸν ἐπὶ μαγγανείᾳ διαβαλλόμενον· καὶ πλείστην ἁπλῶς περιβαλλόμενος δύναμιν, ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐλθὼν τῆς Συρίας σαφῶς ἔδειξε τὴν τυραννίδα. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Στέφανος ἕτερος ὁ ῥιφεὶς εἰς τὸν Ὀρέντην ποταμὸν ἔτος αʹ. ζʹ. αʹ. ιβʹ. ιʹ. εʹ. δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Στεφάνου τοῦ ἐπισκόπου Ἀντιοχείας κοιμηθέντος, Στέφανον ἕτερον ἀντ' αὐτοῦ ἐχειροτόνησαν κελεύσει τοῦ βασιλέως Ζήνωνος, ὃν οἱ ἐχθροὶ τῆς πίστεως τῇ πρὸς τὸν Κναφέα εὐνοίᾳ ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ τοῦ ἁγίου μάρτυρος Βαρλαὰμ καλάμοις ὀξυνθεῖσιν ἀποσφάξαντες εἰς τὸν Ὀρέντην ποταμὸν ἔρριψαν τῷ θυμῷ τὴν ἄνοιαν καθοπλίσαντες. Ζήνων δὲ διὰ τὰ τολμηθέντα εἰς Στέφανον ἐκέλευσεν Ἀκάκιον τὸν Κωνσταντινουπόλεως χειροτονῆσαι ἐπίσκοπον Ἀντιοχείας· καὶ ἐχειροτόνησε Καλανδίωνα. ἦσαν δὲ καὶ οἱ Ἀντιοχεῖς χειροτονήσαντες κατὰ ἄγνοιαν Ἰωάννην, τὸν λεγόμενον Κωδωνάτον, ὃν Καλανδίων εἰς Τύρον πρωτόθρονον Ἀντιοχείας μετενεθρονίασεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Τιμόθεος ὁ Σαλοφακίαλος ἐτελεύτησεν, καὶ ἐχειροτονήθη Ἰωάννης ὁ Ταβεννησιώτης, ὅσιος ἀνὴρ καὶ τῶν ὀρθῶν δογμάτων ὑπέρμαχος, πρεσβύτερος ὢν καὶ οἰκονόμος τῆς κατὰ Ἀλεξάνδρειαν ἐκκλησίας. ὁ δὲ πατρίκιος Ἴλλος σὺν Λεοντίῳ καὶ τοῖς λοιποῖς παραγίνεται εἰς τὸ Παπυρίου καστέλλιν καὶ ἐξαγαγὼν Βερίναν τὴν αὐγούσταν εἰς Ταρσὸν τῆς 129 Κιλικίας ἐποίησεν αὐτὴν στέψαι ἔξω τῆς πόλεως εἰς τὸν ἅγιον Πέτρον βασιλέα Λεόντιον τὸν πατρίκιον. καὶ ἔγραψεν ἡ δέσποινα Βερίνα σάκραν τοῖς Ἀντιοχεῦσι Σύροις εἰς τὸ δέξασθαι τὸν Λεόντιον βασιλέα, καὶ πρὸς πάντας δὲ τοὺς τῆς ἀνατολῆς ἄρχοντας καὶ τῆς Αἰγύπτου καὶ Λιβύης ἐποίησε σάκρας, ὥστε δέξασθαι Λεόντιον βασιλέα καὶ μὴ ἀντιστῆναι. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ὁ Ταβεννησιώτης ἔτη γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Καλανδίων ἔτη δʹ. ηʹ. βʹ. ιγʹ. ιαʹ. ϛʹ. αʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει καταλαβουσῶν τῶν σακρῶν τῆς δεσποίνης Βερίνης καὶ ἀναγνωσθεισῶν, ὧν ἡ περιοχὴ οὕτως "Βερίνα αὐγούστα τοῖς ἡμετέροις ἄρχουσι καὶ φιλοχρίστοις λαοῖς χαίρειν. ἴστε ὅτι τὸ βασίλειον ἡμέτερόν ἐστιν, καὶ ὅτι μετὰ τὴν ἀποβίωσιν τοῦ ἐμοῦ ἀνδρὸς Λέοντος προεχειρισάμεθα βασιλέα Τρασκαλισσαῖον, τὸν μετακληθέντα Ζήνωνα, ὥστε τὸ ὑπήκοον ἐπιβελτιωθῆναι. ὁρῶντες δὲ νῦν τὴν πολιτείαν κατόπιν φερομένην ἐκ τῆς αὐτοῦ ἀπληστίας, ἀναγκαῖον ἐλογισάμεθα βασιλέα ὑμῖν στέψαι χριστιανὸν εὐσεβείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ κεκοσμημένον, ἵνα τά τε τῆς πολιτείας περισώσῃ πράγματα καὶ τὸ πολεμικὸν ἡσύχως ἄξῃ. ἐστέψαμεν δὲ Λεόντιον τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα Ῥωμαίων, ὃς πάντας ὑμᾶς προνοίας ἀξιώσει." οἱ δὲ ἀποδεξάμενοι εὐφήμησαν τὸν Λεόντιον βασιλέα. θʹ. γʹ. ιδʹ. ιβʹ. ζʹ. βʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἴλλος καὶ Λεόντιος Λογγῖνον, τὸν ἀδελφὸν Ζήνωνος, καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ ἐκ τοῦ καστελλίου ἀπέλυσαν. Βερίνα δὲ ἐκεῖ νοσήσασα ἐτελεύτησε καὶ μετὰ χρόνον ἀνεκομίσθη εἰς τὸ Βυζάντιον ὑπὸ Ἀρεάδνης. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη θʹ. ιʹ. δʹ. αʹ. ιγʹ. ηʹ. γʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθε Λεόντιος ἐν Ἀντιοχείᾳ ὡς βασιλεὺς μηνὶ Ἰουνίῳ κζʹ ἰνδικτιῶνι ζʹ, καὶ προεβάλετο ἔπαρχον πραιτωρίων Λιλιανόν, καὶ ἐξελθὼν 62
ἐπολέμησε Χαλκίδι, πόλει αὐτοῦ. ὁ δὲ Ζήνων Ἰωάννην τὸν Σκύθην ἀπέστειλε κατὰ Ἴλλου καὶ Λεοντίου μετὰ 130 πλείστης δυνάμεως κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν. πολέμου δὲ συρραγέντος σφοδροῦ, Ἴλλος τε καὶ Λεόντιος ἡττηθέντες εἰς τὸ Παπυρίου καστέλλιν ἔφυγον σὺν Παμπρεπίῳ μαγίστρῳ, γόητι λεγομένῳ εἶναι. τότε καὶ Τροκοῦνδον, τὸν ἀδελφὸν Ἴλλου, ἐπὶ συλλογῆς βαρβάρων ἀπιόντα Ἰωάννης συλλαβὼν ἀπέτεμεν. τοῦτον δὲ Ἴλλος καὶ Λεόντιος ἐπὶ τέσσαρα ἔτη φρουρούμενοι ἀνέμενον ἀπατώμενοι ὑπὸ Παμπρεπίου μαγίστρου τοῦ γόητος. ὅθεν τὴν τούτου ἀναίρεσιν μαθόντες Παμπρέπιον ὡς ἀπατεῶνα ἀποτεμόντες τοῦ τείχους κατεκρήμνισαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει οἱ Πέτρου τοῦ Μογγοῦ σπουδασταὶ διὰ χρημάτων καὶ φενακισμῶν ἔπεισαν Ζήνωνα ἐκβληθῆναι Ἰωάννην, τὸν ἐπίσκοπον Ἀλεξανδρείας, τὸν Ταβεννησιώτην, ὡς παρὰ γνώμην αὐτοῦ χειροτονηθέντα, καὶ Πέτρον τὸν Μογγὸν πάλιν εἰς Ἀλεξάνδρειαν ἀπὸ Εὐχαΐτων ὑποστρέψαι. τότε καὶ ἑνωτικὸν ἐποίησε Ζήνων καὶ πανταχοῦ ἐξέπεμψεν, ὑπὸ Ἀκακίου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ὑπαγορευθέν, ὥς φασί τινες. Πέτρῳ δὲ τῷ Μογγῷ πρὸ τῆς εἰς Ἀλεξάνδρειαν ἐπανόδου ἐκέλευσε Ζήνων κοινωνῆσαι Σιμπλικίῳ τῷ Ῥώμης καὶ Ἀκακίῳ. ὅστις καὶ ἔγραψεν Ἀκάκιος τοῖς Ἀλεξανδρεῦσι δέξασθαιτὸν Μογγὸν καὶ Ἰωάννην ἀποβαλέσθαι. Ἰωάννης δὲ ἀκούσας τὴν Πέτρου παρουσίαν, τοῦ κλήρου σὺν τῷ λαῷ δεομένων αὐτοῦ μὴ ἐξελθεῖν ὡς ἑτοίμως ἐχόντων ὑπεραποθνήσκειν αὐτοῦ, ὁ δὲ τὰ μέλλοντα τολμᾶσθαι Πέτρῳ διανοούμενος σοφῶς καὶ ἀταράχως ἐξῆλθεν. Κόσμου ἔτη Ϡοζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υοζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. ιαʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης. ἔτη ιαʹ. εʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη θʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. ιδʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. θʹ. Ἀλεξανδρεία ἐπίσκοπος Πέτρος ὁ Μογγὸς ἔτη ϛʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Καλανδίων ἔτη δʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θευδέριχος ὁ Οὐαλάμερος οὗ πολὺς ἐν βαρβά ροις τε καὶ Ῥωμαίοις λόγος ὡς ἀνδρείου τε καὶ προμηθοῦς καὶ οὐδὲ λόγων ἀμοίρου· κατὰ γὰρ τὸ Βυζάντιον ὁμηρεύσας ποτὲ τοῖς ἀρίστοις τῶν διδασκάλων ἐφοίτησεν, τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Οὐαλάμερος μετὰ τοὺς Ἀττίλα παῖδας ἡγησαμένου τῶν Γότθων ἐπὶ τῆς Λέοντος βασιλείας. τοῦτον οὖν ὁ Ζήνων ἐκ Θρᾴκης μετακαλεσάμενος εἰς τὸ Βυζάντιον καὶ ὕπατον ἀναδείξας καὶ Θρᾴκης ἡγούμενον, μετὰ Ἰωάννου τοῦ Σκύθου κατὰ τοῦ Ἴλλου ἐξέπεμψεν· ὃς καὶ μετὰ τὸ ἀποκλεισθῆναι Ἴλλον καὶ Λεόντιον εἰς τὸ Παπυρίου καστέλλιν καταλιπὼν Ἰωάννην πολιορκοῦντα αὐτοὺς αὐτὸς πρὸς Ζήνωνα ἦλθεν. καὶ ἐξελθὼν ἐν τῇ Θρᾴκῃ καὶ σταρτοπεδευσάμενος ἐπέρχεται τῷ Βυζαντίῳ· καὶ μόνῃ φειδοῖ τῇ περὶ τὴν πόλιν, ὥς φασι, κρατηθεὶς ἐπανέρχεται εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ προτραπεὶς ὑπὸ Ζήνωνος κατέρχεται εἰς Ἰταλίαν. καὶ Ὀδοάκρου μάχῃ μεγάλῃ κρατήσας τὸ ῥηγὸς ἐν Ῥαβέννῃ περιτίθεται σχῆμα. ἐχειρώσατο δὲ καὶ ἄλλους πλείστους τῶν βαρβάρων, μάλιστα καὶ τοὺς Οὐανδήλους ὑπηγάγετο μηδὲ ὅπλα κατ' αὐτῶν κινήσας, Γιζερίχου τελευτήσαντος ἤδη πρὶν ἢ ἐκεῖνον ἐλθεῖν εἰς Ῥώμην· ἐκράτησε δὲ καὶ Ῥώμης καὶ πάσης τῆς ἑσπερίου. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος μγʹ Πέτρος ὁ Κναφεὺς τὸ βʹ ἔτη γʹ. ιβʹ. ϛʹ. γʹ. ιεʹ. ιʹ. βʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει οἱ τῆς ἀνατολῆς ἐπίσκοποι ἔγραψαν Ἀκακίῳ μέμψεις διὰ τὸ δέξασθαι τὸν Μογγὸν εἰς κοινωνίαν. ὁ δὲ μὴ προσχὼν αὐτοῖς πάντας ἀναιδῶς κοινωνεῖν τῷ Μογγῷ κατηνάγκαζεν. οἱ δὲ τῆς βασιλίδος καὶ τῆς ἑῴας ἐδεήθησαν Φίλικος μετὰ θάνατον Σιμπλικίου τοῦ Ῥώμης ἐπισκόπου σημαίνοντες Ἀκάκιον εἶναι αἴτιοντῶν κακῶν. ἐν οἷς καὶ Ἰωάννης ὁ Ἀλεξανδρείας τὰ αὐτὰ λέγων τὴν Ῥώμην κατέλαβεν. Φίλιξ δὲ σύνοδον ἐν τῷ ναῷ τοῦ κορυφαίου ἀποστόλου Πέτρου ποιήσας δύο ἐπισκόπους καὶ ἔκδικον ἔπεμψεν ἐν Κωνσταντινουπόλει, γράψας Ζήνωνι καὶ Ἀκακίῳ ἐκβαλεῖν Πέτρον τὸν Μογγὸν ὡς αἱρετικὸν τῆς Ἀλεξανδρείας. ιγʹ. ζʹ. δʹ. ιϛʹ.
ιαʹ. γʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τῶν ἀπὸ Ῥώμης πεμφθέντων ἐν Ἀβύδῳ κρατηθέντων γνώμῃ Ζήνωνος καὶ Ἀκακίου καὶ τῶν γραμμάτων ἀφαιρε θέντων καὶ ἐν φρουρᾷ βληθέντων, ἠπείλησε Ζήνων τούτους ἀνελεῖν, εἰ μὴ κοινωνῶσιν Ἀκακίῳ καὶ Πέτρῳ τῷ Μογγῷ. Κόσμου ἔτη εϠπʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υπʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. ιδʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη ιαʹ. ηʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη θʹ. εʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀκάκιος ἔτη ιζʹ. ιζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. ιβʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ὁ Μογγὸς ἔτη ϛʹ. δʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος μγʹ. Πέτρος ἔτη γʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἴλλος καὶ Λεόντιος μετὰ πολλοὺς πολέμους ἐπὶ τέσσαρα ἔτη φρουρούμενοι ἐν τῷ Παπυρίου καστελλίῳ ἐχειρώθησαν προδοσίᾳ τοῦ ἀδελφοῦ τῆς γαμετῆς Τροκούνδου, δόλῳ πεμφθέντος ὑπὸ Ζήνωνος· καὶ ἀπετμήθησαν, καὶ αἱ κεφαλαὶ αὐτῶν ἐπέμφθησαν τῷ Ζήνωνι καὶ εἰσηνέχθησαν εἰς κοντοὺς ἐν τῷ ἱππικῷ κἀκεῖθεν ἐπάγησαν πέραν ἐν Συκαῖς πρὸς θρίαμβον. ὁ δὲ Ζήνων τῇ βουλῇ Ἀκακίου τοὺς κατὰ τὴν ἑῴαν ἐπισκόπους ἐβιάζετο ὑπογράψαι τῷ ἑνωτικῷ καὶ κοινωνῆσαι Πέτρῳ τῷ Μογγῷ· τοὺς δὲ ἀποκρισιαρίους Φίλικος τοῦ Ῥώμης μεταχειρισάμενος καὶ χρήμασι δελεάσας Ἀκακίῳ κοινωνῆσαι παρὰ τὰ ἐνταλθέντα αὐτοῖς ἔπεισεν· καίτοι τῶν ὀρθοδόξων ἐκ τρίτου διαμαρτυραμένων αὐτοῖς, πρῶτον μὲν ἀγκίστρῳ περιθέντων σχοινίον, καὶ ἑνὸς αὐτῶν δημοσίᾳ ἐξαρτησάντων· δεύτερον δὲ τὴν βίβλον ἐνέβαλον· καὶ τρίτον κοφίνῳ λαχάνων ἐνέθηκαν. Φίλιξ δὲ μαθὼν τὰ ὑπὸ τῶν ἀποκρισιαρίων αὐτοῦ πραχθέντα καθῇρεν αὐτοὺς γράψας Ἀκακίῳ καθαίρεσιν. ὁ δὲ ταύτην ἐπιφερόμενος διαδρὰς τοὺς ἐν Ἀβύδῳ κατέλαβε τὴν Δίου μονήν. οἱ δὲ τῆς Δίου μοναχοὶ τῇ κυριακῇ εἰς τὸ ἱερατεῖον ἐπέδωκαν Ἀκακίῳ τὴν ἐπιστολήν· οἱ δὲ περὶ Ἀκάκιον ἀνεῖλόν τινας τῶν ἐπιδεδωκότων μοναχῶν, ἄλλους δὲ τιμωρήσαντες καθεῖρξαν. Ἀκάκοις δὲ ἀναισθήτως ἔσχε περὶ τὴν καθαίρεσιν καὶ τὸ ὄνομα Φίλικος ἐξῇρε τῶν διπτύχων. 133 Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Φραυΐτας μῆνας γʹ. ιεʹ. θʹ. ϛʹ. αʹ. ιγʹ. εʹ. [γʹ]. Τούτῳ τῷ ἔτει Καλανδίων, ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας, ἤγαγε τὸ λείψανον Εὐσταθίου τοῦ μεγάλου ἀπὸ Φιλίππων, ἔνθα καὶ ἐξόριστος ἐκοιμήθη ὁ ἅγιος· καὶ μετὰ πολλῆς τιμῆς ἀπὸ δέκα μιλίων ἡ πόλις Ἀντιοχέων ὑπήντησεν. οἱ δὲ ἀποσχίζοντες τῆς ἐκκλησίας διὰ τὸν ἅγιον ἡνώθησαν μετὰ ρʹ ἔτη τῆς κοιμήσεως αὐτοῦ. Ἀκακίου δὲ τελευτήσαντος Φραυΐτας τρίμηνον τῆς ἐπισκοπῆς κρατήσας ἔγραψε Φίλικι, ὡς αὐτῷ μὲν κοινωνεῖ, Πέτρῳ δὲ τῷ Μογγῷ οὐ κοινωνεῖ· τῷ δὲ Μογγῷ ἔγραψεν, ὡς αὐτῷ μὲν κοινωνεῖ, Φίλικα δὲ τὸν Ῥώμης ἀποστρέφεται. Φίλιξ δὲ τὰ ἴσα τὰ πρὸς τὸν Μογγὸν πεμφθέντα ἐδέξατο παρὰ τῶν ὀρθοδόξων προλαβόντα, καὶ φθασάντων τῶν ἀποκρισιαρίων Φραυΐτα μετὰ τῶν συνοδικῶν ἀτίμως τούτους ὁ Φίλιξ ἀπέπεμψεν. τοῦ δὲ Φραυΐτα τελευτήσαντος, Εὐφήμιος, πρεσβύτερος καὶ πτωχοτρόφος Νεαπόλεως, τὴν ἐπισκοπὴν Κωνσταντινουπόλεως ἐκράτησε καὶ εὐθέως ἰδίαις χερσὶ τὸ ὄνομα τοῦ Μογγοῦ τῶν διπτύχων ἀπήλειψεν· καὶ οὕτως ἐκάθισεν εἰς τὸν θρόνον καὶ τὸ τοῦ Φίλικος τῆς Ῥώμης ἐνέταξεν. Κόσμου ἔτη εϠπβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υπβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. ιϛʹ Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη ιαʹ. ιʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη θʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐφήμιος ἔτη ζʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. ιδʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ὁ Μογγὸς ἔτη ϛʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παλλάδιος ἔτη ιʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Πέτρος ὁ Μογγὸς ἀπέθανεν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, καὶ Ἀθανάσιος ἀντ' αὐτοῦ ἐχειροτονήθη, ὁ ἐπίκλην Κηλίτης. Ζήνων δὲ ὁ βασιλεὺς ἀνεθεὶς τῶν τυράννων ἐξέβαλε τῆς ἐκκλησίας Ἀντιοχέων Καλανδίωνα καὶ ἐξώρισεν εἰς Ὄασιν, Πέτρον δὲ τὸν Κναφέα 134 κατέστησεν· Νέστορα δὲ Ταρσοῦ, Κῦρον Ἱεραπόλεως, Ἰωάννην Κυρεστῶν, Ῥωμανὸν Χαλκηδόνος, Εὐσέβιον Σαμοσάτων, Ἰουλιανὸν Μομψουεστίας, Παῦλον 64
Κωνσταντίνης, Μάνον Ἡμερίας καὶ Ἀνδρέαν Θεοδοσιουπόλεως, προφάσει μὲν τῆς πρὸς τοὺς τυράννους εὐνοίας, τῇ δὲ ἀληθείᾳ διὰ τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος μὴ δέξασθαι τῶν ἰδίων ἀπελαθῆναι προσέταξεν ἐκκλησιῶν. Πέτρος δὲ ὁ Κναφεὺς εἰσελθὼν εἰς Ἀντιόχειαν πολλὰ κακὰ πέπραχεν, ἀναθεματισμοὺς τῆς συνόδου καὶ ἐκβολὰς ἐπισκόπων ἀνεπιλήπτων ἀντεισαγωγάς τε καὶ χειροτονίας ἀθέσμους καὶ τὰ τούτοις ὅμοια. πρότερον δὲ τῷ τρισαγίῳ προσέθηκεν. "Χριστὲ βασιλεῦ ὁ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς." Πέτρος δὲ πάλιν ἐλθὼν περιεῖλε τό, "Χριστὲ βασιλεῦ." Ξεναΐας δέ, ὁ δοῦλος τοῦ Σατανᾶ, τὴν δεσποτικὴν εἰκόνα καὶ τῶν ἁγίων ἐδίδασκε μὴ δέχεσθαι. Πέρσης μὲν γὰρ ἦν τῷ γένει, δοῦλος δὲ τὴν τύχην, φυγὼν τοῦ ἰδίου δεσπότου ἐπὶ Καλανδίωνος τὰς περὶ Ἀντιόχειαν κώμας ἀνεστάτου ἀπὸ τῆς πίστεως, ἀβάπτιστος ὢν καὶ κληρικὸν ἑαυτὸν λέγων. τοῦτον Καλανδίων ἀπήλασεν, Πέτρος δὲ ὁ Κναφεὺς ἐπίσκοπον Ἱεραπόλεως αὐτὸν χειροτονήσας Φιλόξενον μετωνόμασεν. μαθὼν δὲ ὕστερον ἀβάπτιστον αὐτὸν εἶναι ἀρκεῖν αὐτῷ τὴν χειροτονίαν ἀντὶ βαπτίσματος ἔφησεν. Εὐφήμιος δὲ ὁ ὀρθοδοξότατος Ἀναστάσιον σιλεντιάριον, τὸν κακῶς μετὰ ταῦτα βασιλεύσαντα, τῆς ἐκκλησίας ἐδίωκεν ὡς αἱρετικὸν καὶ ὁμόφρονα Εὐτυχοῦς, ὃν ὀχλοποιοῦντα ὁρῶν τὴν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καθέδραν αὐτῷ ἀνέτρεψεν, ἀπειλήσας αὐτῷ, ὡς, εἰ μὴ παύσοιτο, ἀποκεῖραι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τοῖς ὄχλοις αὐτὸν θριαμβεῦσαι. ἐνεκάλεσε δὲ καὶ Ζήνωνι καὶ τὴν κατ' αὐτοῦ ἐξουσίαν ἔλαβεν. Ζήνων δὲ ἠρώτησε Μαυριανόν, τὸν σοφώτατον κόμητα, (ἦν γὰρ μυστικά τινα εἰδὼς καὶ προέλεγεν αὐτῷ) ὅτι, "τίς μετ' ἐμὲ βασιλεύσει;" ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι "καὶ τὴν βασιλείαν σου καὶ τὴν γυναῖκά σου διαδέχεταί τις ἀπὸ σιλεντιαρίων." ὁ δὲ Ζήνων συνέσχε Πελάγιον τὸν ἀπὸ σιλεντιαρίων πατρίκιον, [δὲ] γενόμενον ἄνδρα σοφὸν καὶ εὐσεβῆ καὶ συνετὸν καὶ ἐνάρετον, 135 ὃν δημεύσας ἀδίκως καὶ εἰς φρουρὰν ἐμβαλὼν ὑπὸ τῶν φυλαττόντων ἐκσκουβιτόρων ἀναιρεθῆναι προσέταξεν. τούτου δὲ γενομένου ἀκούσας ὁ ἔπαρχος Ἀρκάδιος ἐλοιδόρησε τὸν βασιλέα· καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐκέλευσεν αὐτὸν εἰσερχόμενον εἰς τὸ παλάτιον σφαγῆναι· ὁ δὲ ἔπαρχος μαθὼν τοῦτο προσέφυγε τῇ ἐκκλησίᾳ. καὶ ἐρρύσθη τοῦ πικροῦ θανάτου· τὸν δὲ οἶκον αὐτοῦ ἐδήμευσεν. Κόσμου ἔτη εϠπγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υπγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ζήνων ἔτη ιζʹ. ιζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη ιαʹ. ιαʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη θʹ. ηʹ. Κωνσταντιν. ἐπίσκοπος Εὐφήμιος ἔτη ζʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. ιεʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη ζʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παλλάδιος ἔτη ιʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τὰ συνοδικὰ Εὐφημίου Φίλιξ ἀπεδέξατο καὶ ὡς ὀρθοδόξῳ αὐτῷ προσετέθη, ἐπίσκοπον δὲ αὐτὸν οὐκ ἐδέξατο διὰ τὸ μὴ ἐκβαλεῖν τὸ ὄνομα Ἀκακίου ἐκ τῶν διπτύχων καὶ τοῦ μετ' αὐτὸν Φραυΐτα. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Πέτρος ὁ Κναφεὺς τέθνηκεν, καὶ προεβλήθη ἐπίσκοπος Παλλάδιος, πρεσβύτερος τῆς ἐν Σελευκείᾳ ἐκκλησίας τῆς ἁγίας πρωτομάρτυρος Θέκλης. συνεψηφίσθη δὲ Παλλαδίῳ καὶ Ἰωάννης ὁ Κωνσταντίνου καὶ Ἀναστάσιος σιλεντιάριος, ὁ κακῶς μετὰ ταῦτα βασιλεύσας. ὁ δὲ Ζήνων ἐπαρθεὶς τῇ τῶν τυράννων ἀναιρέσει πρὸς δημεύσεις καὶ φόνους ἀδίκους χωρεῖ, [καὶ] πάντα ἄνθρωπον αἰτιώμενος ὡς ἐκείνοις ἢ συμμαχήσαντα ἢ συμβουλεύσαντα τὴν ἐπίθεσιν. ἀναιρεῖ δὲ καὶ Κοττάϊν ἀλόγως, τὸν ἅμα Ἰωάννῃ τῷ Σκύθῃ πολιορκίᾳ περιγενόμενον Ἴλλου καὶ Λεοντίου, καὶ τὸν θαυμαστὸν καὶ περὶ ποίησιν ἐπῶν ἀξιόλογον Πελάγιον τὸν πατρίκιον, ὡς φρόνιμον καὶ δίκαιον· καὶ ἐπὶ τούτοις τελευτᾷ Ζήνων ἐπιληψίᾳ κατασχεθεὶς καὶ ἐπὶ στόματος φέρων ἀπαύστως τὴν Πελαγίου προσηγορίαν τοῦ παρ' αὐτοῦ φονευθέντος ἀδίκως· παῖδα μὲν μὴ καταλιπών, Λογγῖνον δὲ τὸν ἀδελφόν, δὶς μὲν ὑπατεύσαντα καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς πάσης ἡγούμενον, ἀνόητον δὲ καὶ βαρὺν καὶ ἀκόλαστον ὄντα· 136 ὃς καὶ πολλοὺς Ἰσαύρους ἐν Βυζαντίῳ ἔχων καὶ τὸν 65
Λογγῖνον, τὸν μάγιστρον ὄντα καὶ φίλον αὐτοῦ, καὶ τούτοις θαρρήσας ἀπονητὶ τὴν βασιλείαν ἔχειν ᾤετο. τῆς δὲ Ἀρεάδνης καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς καὶ τοῦ στρατεύματος παντὸς Ἀναστάσιον τὸν σιλεντιάριον ἀναγορευσάντων βασιλέα, τῆς ἐλπίδος ὁ Λογγῖνος ἠστόχησεν. βασιλεύσας οὖν ὁ Ἀναστάσιος ἔγγραφον ἠπαιτήθη ὁμολογίαν παρὰ Εὐφημίου πατριάρχου πρὸς τὸ μὴ σαλεῦσαί τι τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς πίστεως, ἀνάξιον αὐτὸν ἀποκαλῶν τῶν Χριστιανῶν καὶ τῆς βασιλείας. βιαζομένης δὲ αὐτὸν τῆς βασιλίδος Ἀρεάδνης καὶ τῆς συγκλήτου, ἔλαβεν αὐτοῦ τὸ ἰδιόχειρον, ὡς ἀποδέχεται εἰς ὅρον πίστεως τὰ δόγματα τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου. καὶ οὕτω στεφθεὶς [ὑπ' αὐτοῦ] Ἀρεάδνην ἄγεται εἰς γάμον, οὔπω πρότερον γαμετῇ συνοικήσας. Μανιχαῖοι δὲ καὶ Ἀρειανοὶ ἔχαιρον ἐπὶ Ἀναστασίῳ, Μανιχαῖοι μὲν ὡς τῆς μητρὸς τοῦ βασιλέως ζηλωτρίας οὔσης καὶ προσφιλοῦς αὐτῶν, Ἀρειανοὶ δὲ ὡς Κλέαρχον, τὸν θεῖον αὐτοῦ, ἀδελφὸν τῆς αὐτῆς κακόφρονος μητρός, ὁμόδοξον ἔχοντες. τοῦτο δὲ τὸ ἔτος, ἐν ᾧ Ζήνων τέθνηκε καὶ Ἀναστάσιος ἐβασίλευσεν, ἀπὸ Ἀδὰμ μὲν κατὰ Ῥωμαίους εϠϟθʹ, κατὰ δὲ τὸν ἀκριβῆ καὶ ἀληθινὸν ψῆφον Ἀλεξανδρέων εϠπγʹ, ἀπὸ δὲ τῆς ἀρχῆς Διοκλητιανοῦ σζʹ, τῆς δὲ θείας σαρκώσεως υπγʹ, ἰνδικτιῶνος ιδʹ. ἐστέφθη δὲ Ἀναστάσιος τῇ προγεγραμμένῃ ιδʹ ἰνδικτιῶνι, μηνὶ Ἀπριλλίῳ ιδʹ, ἡμέρᾳ πέμπτῃ τῇ μεγάλῃ τοῦ πάσχα ἐν τῷ καθίσματι τοῦ ἱπποδρομίου. Κόσμου ἔτη εϠπδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υπδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς ὁ Περόζου παῖς Ζάμασφος ἔτη δʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη θʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐφήμιος ἔτη ζʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιηʹ. ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη ζʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παλλάδιος ἔτη ιʹ. γʹ. 137 Τούτῳ τῷ ἔτει βασιλεύσαντος Ἀναστασίου τοῦ Δοραχιτιανοῦ τοῦ Δικόρου, ἐστασίασε κατ' αὐτοῦ Λογγῖνος, ὁ Ζήνωνος ἀδελφός, ὃν χειρωσάμενος ἐπ' Αἴγυπτον πέμπει ἐξόριστον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ ἐκέλευσε χειροτονηθῆναι αὐτὸν πρεσβύτερον. ἑπταετίαν δὲ ἐπιβιοὺς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐτελεύτησεν. ὑποψίαν δὲ ἔχων καὶ περὶ Λογγῖνον τὸν μάγιστρον ὁ βασιλεὺς καὶ τοὺς ἐπιδημοῦντας Ἰσαύρους παύει τὸν Λογγῖνον τοῦ μαγιστρίου. Πέτρου δὲ τοῦ Κναφέως ἐν Ἀντιοχείᾳ ὄντος ἐκ τῆς ἐξορίας ἐπανελθεῖν εἰς τὸν ἴδιον θρόνον [δυσωποῦντος,] ὁ βασιλεὺς τῆς ἐξορίας μὲν τοῦτον ἀνεκαλέσατο, εἰς δὲ Ἀντιόχειαν ἀπελθεῖν οὐ κατεδέξατο, Παλλάδιον δὲ χειροτονηθῆναι ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐποίησεν. Εὐφήμιος δὲ ὁ Κωνσταντινουπόλεως συναγαγὼν τοὺς ἐνδημοῦντας ἐπισκόπους τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον ἐκύρωσεν. Ἰωάννης δὲ ὁ Ταβεννησιώτης ἐν Ῥώμῃ ὢν ἤκουσεν ὅτι Ἀναστάσιος ἐβασίλευσεν, καὶ ἦλθεν εἰς τὸ Βυζάντιον ἀγαθὰς ἀμοιβὰς ἐλπίζων παρ' αὐτοῦ, ἀνθ' ὧν ἦν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πεποιηκὼς αὐτῷ οἰκονομίαν, ὃν καὶ γυμνὸν ἀπὸ ναυαγίου δεξάμενος καὶ συγκροτήσας οὕτως, ὡς ἀναίσθητον αὐτὸν ποιῆσαι τῆς συμφορᾶς. Ἀναστάσιος δὲ ἀκούσας, ὅτι παρεγένετο, ἀγνωμοσύνῃ πολλῇ τοῦτον ἐξορισθῆναι προσέταξε μηδ' ὅλως αὐτὸν δεξάμενος. Ἰωάννης δὲ τοῦτο προγνοὺς ἐπὶ Ῥώμην φεύγων διεσώθη. Ῥώμης ἐπίσκοπος Γελάσιος ἔτη εʹ. βʹ. βʹ. αʹ. δʹ. ιζʹ. γʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ὁ βασιλεὺς τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἰσαύρους διὰ πολλὰς ἀτοπίας ἐδίωξεν, οἳ ἐξελθόντες τυραννίδα ἐμελέτησαν. Λογγῖνος δὲ ὁ ἀπὸ μαγίστρων συλλαβὼν τούτους τε καὶ ἄλλην δύναμιν βαρβάρων καὶ λῃστῶν ὡς ιεʹ μυριάδας, ὅπλων τε καὶ χρημάτων εὐπορίᾳ θαρρῶν ἐν Ἰσαυρίᾳ παρὰ Ζήνωνος τεθειμένων, παραγίνεται εἰς τὴν τῶν Ἰσαύρων χώραν, ἐνδεδωκότος τοῦ βασιλέως τὴν ἔξοδον, καίτοιγε ὑποτοπάζοντος τὴν ἐπίθεσιν. παραχρῆμα δὲ ἐπανίσταται καὶ μέχρι Φρυγίας καὶ τοῦ Κοτυαείου 138 χωρεῖ, πόλεις τε πολλὰς ληϊζόμενος, πλὴν οὐκ αὐτὸς ἡγούμενος τοῦ στρατεύματος. Νινίλιγγις γὰρ ἦν, ὁ τῆς Ἰσαυρίας ἡγεμὼν ἐπὶ Ζήνωνος καταστάς, ἀνὴρ θρασύτατος, καὶ Ἀθηνόδωρος, ἁπλούστατος ἄνθρωπος, εἷς 66
τῶν συγκλητικῶν, καὶ Κόνων, ὁ τῆς Ἀπαμείας ἐπίσκοπος, καταλιπὼν μὲν τὸν θρόνον, εἰς ὁπλίτην δὲ καὶ στρατηγὸν ἐξ ἱερέως μεταταξάμενος. τούτοις ἀνθίστησι στράτευμα Ῥωμαϊκὸν Ἀναστάσιος, ἡγουμένου ὄντος Ἰωάννου τε τοῦ Σκύθου, τοῦ τὴν Ἴλλου καὶ Λεοντίου τυραννίδα καθελόντος, καὶ Ἰωάννου τὸ ἐπίκλην Κυρτοῦ, ἀμφοτέρων τοῦ Θρᾳκῴου στρατεύματος ἡγουμένων καὶ Διογένους (οὗτοι κόμητες σχολῶν ἐτύγχανον ὄντες) καὶ ἑτέρων τινῶν ἐπαινετῶν ἀνδρῶν. μάχης δὲ περὶ τὸ Κοτυάειον γενομένης, Νινίλιγγις μὲν ὁ στρατηγὸς ἀποσφάττεται, μικροῦ δὲ τὸ πλεῖστον Ἰσαυρικὸν ἀπολλύμενον μόλις ἐπὶ τὰ σφέτερα διεσώθη. καὶ εἰ μὴ περὶ τὰ σκῦλα τοῖς Ῥωμαίοις γέγονε σχολή, τελείως ἂν ἐκράτησαν τοῦ πολέμου. ἀλλ' ἐκείνων ἐν τούτοις ἀποσφαλέντων, φρουρίου τινὸς ἐπὶ τῆς ἄκρας τοῦ Ταύρου κρατήσαντες οἱ Ἴσαυροι τρίτον ἔτος ἤρκεσαν πολεμοῦντες ὠχυρωμένοι τῇ θέσει τῶν ὑπὲρ τοῦ Ταύρου πολισμάτων τε καὶ φρουρίων. γʹ. γʹ. βʹ. εʹ. ιηʹ. δʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ληφθείσης Κλαυδιουπόλεως ὑπὸ Διογένους τῆς μεταξὺ τῶν δύο Ταύρων ἐν πεδίῳ κειμένης, οὐκ ἐνεγκόντες οἱ Ἴσαυροι καταβαίνουσι τοῦ Ταύρου καὶ ἐπὶ πολὺ πολιορκοῦσι τὸν Διογένην, ὡς καὶ λιμῷ κινδυνεῦσαι καὶ φθαρῆναι τὸ στράτευμα. πλὴν Ἰωάννης ὁ Κυρτὸς ὑπερβὰς τὰ στενὰ τοῦ Ταύρου καὶ τοὺς φύλακας ἑλών, αἰφνιδίως αὐτοῖς ἐπιστὰς διέφθειρε τὸ στράτευμα τῶν πολιορκούντων, ἐπεξελθόντος καὶ Διογένους. τότε καὶ Κόνων ὁ ἐπίσκοπος πληγεὶς μετὰ βραχὺ τελευτᾷ, καὶ γίνεται τοῖς Ῥωμαίοις αὕτη δευτέρα καὶ μεγίστη νίκη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ζαμάσφης, ὁ υἱὸς Περόζου βασιλέως Περσῶν, ἐξεώσας Καβάδην ἐκράτησεν ἔτη δʹ ἐκ τῶν αὐτοῦ τῆς βασιλείας τῶν Περσῶν. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ηʹ. δʹ. δʹ. γʹ. ϛʹ. αʹ. εʹ. ϛʹ. 139 Τούτῳ τῷ ἔτει Λογγῖνός τις, ὁ λεγόμενος Σελινούντιος, τὴν Ἀντιόχειαν τῆς Ἰσαυρίας οἰκῶν ἐπί τινος ὄρους κειμένην ὑψηλοῦ κατὰ τὴν μεσημβρινὴν τῆς χώρας θάλασσαν εἰσῆγε τοῖς Ἰσαύροις ὁλκάσι πολλαῖς ἐμπορευόμενος πανταχόθεν τὰ τρόφιμα, καὶ ἐν ταύταις ταῖς δυσχωρίαις διῆγον Λογγῖνος ὁ μάγιστρος καὶ Ἀθηνόδωρος. ἀποκαμὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ χρονίζειν τὸν πόλεμον ἐθάρρησεν Εὐφημίῳ τῷ ἐπισκόπῳ, ὡς εἰρήνης ἐφίεται, καὶ συνάξαι τοὺς ἐνδημοῦντας ἐπισκόπους προσέταξε παρακαλέσοντας δῆθεν περὶ τῶν Ἰσαύρων. Εὐφήμιος δὲ τὸ μυστήριον ἐξήγαγε πρὸς Ἰωάννην πατρίκιον, πενθερὸν Ἀθηνοδώρου τοῦ ἐξάρχου τῆς τυραννίδος. ὁ δὲ δραμὼν τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλεν, ὅπερ εἰς ἀδιάλλακτον ἔχθραν κατ' Εὐφημίου τὸν βασιλέα Ἀναστάσιον ἤγειρεν. ὅθεν καὶ τὰς τῶν Ἰσαύρων ἐπιβουλὰς Εὐφημίῳ ἐπέγραφεν. Εὐφημίῳ δέ τινες ἐπιβουλεύοντες ὑπέθεντό τινι πρὸ τοῦ Μαρτυρίου ξίφος ἐλάσαι κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ. Παῦλος δέ, ὁ ἔκδικος τῆς ἐκκλησίας, ὑπερωμίας ὢν τὴν πληγὴν κατὰ τῆς κεφαλῆς ἐδέξατο καὶ ἐκινδύνευσεν· τὸν δὲ ἐπίβουλον τῇ λεγομένῃ σειρᾷ ἀνεῖλεν. πάλιν ἐν τῇ συνάξει τοῦ ὄρους ἐνήδρευσαν ἀνελεῖν Εὐφήμιον, ὃς ἰδιωτικῷ σχήματι διαφυγὼν ἐσώθη. Ἀναστάσιος δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ παρὰ Εὐφημίου μετὰ βίας ἀφείλατο. Κόσμου ἔτη εϠπηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υπηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. εʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Γελάσιος ἔτη εʹ. δʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐφήμιος ἔτη ζʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ηʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος ἔτη ζʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παλλάδιος ἔτη ιʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰωάννης ὁ Σκύθης πολιορκῶν παρέλαβε τόν τε Λογγῖνον, τὸν ἀπὸ μαγίστρων, καὶ Λογγῖνον τὸν Σελινούντιον καὶ Ἀθηνόδωρον καὶ τοὺς λοιποὺς τυράννους. καὶ τούτους ἀποτεμὼν 140 τὰς κεφαλὰς αὐτῶν εἰς τὸ Βυζάντιον ἔπεμψεν Ἀναστασίῳ τῷ βασιλεῖ. Ἀναστάσιος δὲ ἱππικὸν ἐπιτελέσας τὰς κεφαλὰς τῶν τυράννων καὶ τοὺς πεμφθέντας δεσμίους τῶν Ἰσαύρων ἐθριάμβευσεν, καὶ ἐπὶ σκολόπων ἐν Συκαῖς ταύτας ἀναρτήσας πᾶσιν ἐδημοσίευσεν, τὸ δὲ πλῆθος τῶν 67
Ἰσαύρων εἰς τὴν Θρᾴκην μετῴκισεν. Ἰωάννην δὲ τὸν Σκύθην καὶ τὸν ἕτερον Ἰωάννην τὸν Κυρτὸν ὑπατείας καὶ τιμῆς ἠξίωσε μεγάλης· Εὐφημίῳ δὲ τῷ ἐπισκόπῳ ἐδήλωσε δι' Εὐσεβίου μαγίστρου· "αἱ εὐχαί σου, ὁ μέγας, τοὺς φίλους σου ἠσβόλωσαν. συναγαγὼν δὲ ὁ βασιλεὺς τοὺς ἐνδημοῦντας ἐπισκόπους κατὰ Εὐφημίου ἐνεκάλει, οἳ καὶ χαριζόμενοι τῷ βασιλεῖ ἀκοινωνησίαν καὶ καθαίρεσιν αὐτοῦ ἐψηφίζοντο. προχειρίζεται δὲ ὁ βασιλεὺς Μακεδόνιον ἐπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως, σκευοφύλακα ὄντα τότε τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας. ὁ μέντοι λαὸς διὰ τὸν Εὐφήμιον ἐστασίαζεν· καὶ εἰς τὸ ἱπποδρόμιον ἔδραμον λιτανεύοντες, ἀλλ' οὐδὲν ὀνῆσαι ἴσχυσαν, τοῦ βασιλέως κακῶς νικᾷν σπεύδοντος. Μακεδόνιος δὲ κακῶς πεισθεὶς Ἀναστασίῳ ὑπέγραψε τῷ ἑνωτικῷ Ζήνωνος. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ. ϛʹ. βʹ. εʹ. αʹ. βʹ. ζʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Εὐφήμιον Ἀναστάσιος εἰς Εὐχάϊτα ἐξόριστον ἀπέστειλεν. ὁ δὲ λόγον ᾔτησε διὰ Μακεδονίου λαβεῖν, ἀνεπιβούλευτον μεῖναι ἐν τῷ ἀπάγεσθαι. ἐπιτραπεὶς δὲ Μακεδόνιος δοῦναι τὸν λόγον, εἰσερχόμενος ἐν τῷ βαπτιστηρίῳ πρὸς τὸν Εὐφήμιον ἀφελεῖν ἀπ' αὐτοῦ τὸ ὠμόφορον τῷ ἀρχιδιακόνῳ προσέταξεν, καὶ οὕτω λιτὸς πρὸς Εὐφήμιον εἰσελθὼν δανεισάμενός τε χρήματα δέδωκεν Εὐφημίῳ, ὡς παρὰ πολλῶν ἐπαινεθῆναι κατὰ τοὺς δύο τρόπους. ἀσκητικὸς γὰρ ἦν καὶ ἱερός, ὡς ὑπὸ Γενναδίου τραφείς, οὗ καὶ ἀδελφιδὸς ὑπῆρχεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἀθανασίου, τοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας,τελευτήσαντος, ἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ Ἰωάννης ὁ Μονάζων, πρεσβύτερος καὶ οἰκονόμος, ὁ ἐπίκλην Ἡμοῦλα. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη θʹ. ζʹ. γʹ. αʹ. βʹ. γʹ. αʹ. θʹ. 141 Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπιδρομῆς τῶν λεγομένων Σκηνιτῶν Ἀράβων ἐν Εὐφρατησίᾳ γενομένης ἐν Βιθραψᾷ καλουμένῳ χωρίῳ πρώτῳ τῆς Συρίας, Εὐγενίου στρατηγοῦ τῶν ἐκεῖσε κατ' αὐτῶν παραταξαμένου, ἀνδρὸς λόγῳ καὶ ἔργῳ σπουδαίου, ἐκράτησε τῆς μάχης. οἱ δὲ νικηθέντες Περσῶν ὑπόσπονδοι ἦσαν τῆς Νααμάνου τοῦ φυλάρχου φυλῆς. τότε καὶ Ῥωμανὸς τῆς ἐν Παλαιστίνῃ δυνάμεως ἄρχων, ἀνὴρ ἄριστος, εὐβουλίᾳ καὶ στρατηγίᾳ χειροῦται εἰς πόλεμον Ὤγαρον, τὸν τοῦ Ἀρέθα, τοῦ τῆς Θαλαβάνης ὀνομαζομένου παιδός, σὺν αἰχμαλώτων πλήθει πολλῷ. κατηγωνίσατο δὲ καὶ ἐφυγάδευσε πρὸ τῆς μάχης ἐκείνης ὁ Ῥωμανὸς καὶ ἕτερον Σκηνίτην, Γαβαλὰν ὀνόματι, καταδραμόντα τὴν Παλαιστίνην πρὸ τῆς αὐτοῦ παρουσίας. τότε καὶ τὴν νῆσον Ἰωτάβην, κειμένην ἐν τῷ κόλπῳ τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης καὶ ὑποτελῆ φόροις οὐκ ὀλίγοις ὑπάρχουσαν βασιλεῖ Ῥωμαίων, κατασχεθεῖσαν δὲ μεταξὺ ὑπὸ τῶν Σκηνιτῶν Ἀράβων, μάχαις ἰσχυραῖς ὁ Ῥωμανὸς ἠλευθέρωσεν, αὖθις τοῖς Ῥωμαίοις πραγματευταῖς δοὺς αὐτονόμως οἰκεῖν τὴν νῆσον καὶ τὰ ἐξ Ἰνδῶν ἐκπορεύεσθαι φορτία, καὶ τὸν τεταγμένον βασιλεῖ φόρον εἰσάγειν. ηʹ. δʹ. βʹ. γʹ. δʹ. βʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μακεδόνιος γνώμῃ τοῦ βασιλέως ἑνῶσαι τὰ μοναστήρια τῆς βασιλίδος ἔσπευδεν ἀποσχίζοντα διὰ τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος. ἀδυνατῶν δὲ τοῦτο ποιῆσαι συνεβούλευσε τῷ βασιλεῖ τοὺς ἐνδημοῦντας ἐπισκόπους συνελθεῖν καὶ τὰ ἐν Χαλκηδόνι καλῶς δογματισθέντα ἐγγράφως βεβαιῶσαι, ὅπερ καὶ γέγονε δι' ἐγγράφου πράξεως. καὶ προετρέπετο τὰ μοναστήρια πρὸς ἕνωσιν, μάλιστα δὲ τὴν Δίου μονὴν καὶ Βασιανοῦ καὶ τῶν Ἀκοιμήτων καὶ Ματρώνης, ἅ τινα μᾶλλον καὶ ἀπέσχιζον τῶν δεχομένων τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος καὶ ἐξορίας προθύμως ὑπέμενον. ἐνστάντων οὖν αὐτῶν, συνεῖδε Μακεδόνιος τῇ προαιρέσει αὐτῶν καταλιπεῖν αὐτούς, ἢ διωγμὸν 142 ἐγεῖραι κατ' αὐτῶν. Ματρῶνα δὲ ἡ ὁσία ἔτι ζῶσα καὶ μὴ κοινωνοῦσα σὺν ταῖς σὺν αὐτῇ ἀσκητρίαις διὰ τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος παράδοξα πολλὰ ἐνεδείξατο, Χρυσαορίου, διακόνου τῆς ἐκκλησίας, αὐτὴν ἀναγκάζοντος. καὶ ἄλλη δέ τις Σοφία καλουμένη ἐπίσημος ἐν μοναζούσαις πολλὰ παθοῦσα μεγάλην ὑπομονὴν ἐνεδείξατο. Θευδέριχος δὲ ὁ Ἄφρος διάκονον ἔχων ὀρθόδοξον πάνυ ἀγαπώμενον ὑπ' αὐτοῦ, 68
μεταθέμενον δὲ εἰς Ἀρειανισμόν, χαριζόμενον Θευδερίχῳ ἀρειανίζοντι, ἀπέτεμεν αὐτὸν ξίφει εἰπών· "εἰ τῷ θεῷ πίστιν οὐκ ἐφύλαξας, οὐδὲ ἐμοὶ φυλάξεις." Παλλαδίου δὲ τοῦ ἐπισκόπου Ἀντιοχείας τελευτήσαντος, Φλαβιανὸν πρεσβύτερον καὶ ἀποκρισιάριον τῆς ἐκκλησίας Ἀντιοχέων ὁ βασιλεὺς ἐψηφίσατο. φασὶ δὲ Φλαβιανὸν τοῖς ἐν Χαλκηδόνι δόγμασιν ἀντικεῖσθαι. Ὀλύμπιος δέ τις Ἀρειανὸς ἐν τῷ Ἑλενιανῶν βαλανείῳ λουόμενος, δεινῶς βλασφημήσας ἐλεεινῶς ἐν τῇ νεροφόρῳ τέθνηκεν· ὅπερ ἐν εἰκόνι ἐγράφη. Εὐτυχιανὸς δέ τις πρῶτος τῶν διαιταρίων δώροις πεισθεὶς ὑπὸ τῶν Ἀρειανῶν τὴν ἀνατεθεῖσαν εἰκόνα τοῦ Ὀλυμπίου καθεῖλεν· καὶ ἐξετάκη δεινῶς τὸ σῶμα ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἀπέθανεν. Κόσμου ἔτη εϠϟβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υϟβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. θʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. εʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη δʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μαρτύριος ἔτη ηʹ. εʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη θʹ. γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη ιγʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φῆστος, συγκλητικὸς Ῥώμης, ἀποσταλεὶς πρὸς Ἀναστάσιον διά τινας χρείας πολιτικὰς τὰς μνήμας τῶν ἁγίων ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου πανηγυρικώτερον ἐπιτελεῖσθαι ᾐτήσατο, ὃ καὶ κρατεῖ μέχρι νῦν. Μακεδόνιος δὲ πρὸς Ἀναστάσιον, ἐπίσκο πον Ῥώμης, συνοδικὰ διὰ Φήστου πέμψαι βουληθεὶς ἐκωλύθη παρὰ τοῦ βασιλέως. ιʹ. ϛʹ. δʹ. εʹ. ϛʹ. δʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φῆστος ἀπερχόμενος ἐν Ῥώμῃ συνέθετο τῷ βασιλεῖ Ἀναστασίῳ πείθειν Ἀναστάσιον τὸν πάπαν δέξασθαι τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος. τοῦτον δὲ οὐ κατέλαβε ζῶντα. ὑποφθείρας δὲ διὰ χρημάτων πολλοὺς ψηφίζεται παρὰ τὸ ἔθος Ῥωμαίων ἐπίσκοπον Λαυρέντιόν τινα, ὃς καὶ ἐχειροτονήθη ὑπὸ τοῦ ἑνὸς μέρους. οἱ δὲ ὀρθοδοξότεροι διαιρεθέντες χειροτονοῦσι Σύμμαχον ἕνα ὄντα τῶν διακόνων. ἔνθεν λοιπὸν ἀταξίαι πολλαὶ καὶ φόνοι καὶ ἁρπαγαὶ γεγόνασιν ἐπὶ τρία ἔτη, ἕως οὗ Θευδέριχος ὁ Ἄφρος κρατῶν τηνικαῦτα Ῥώμης, καίπερ Ἀρειανὸς ὤν, σύνοδον κροτήσας τοπικήν, Σύμμαχον μὲν ἐπίσκοπον Ῥώμης ἐκύρωσεν, Λαυρέντιον δὲ εἰς Νοκέρειαν τὴν πόλιν ἐπισκοπεῖν προσέταξεν. ὁ δὲ μὴ ἡσυχάσας, ἀλλὰ στάσεις κινῶν ὑπὸ Συμμάχου καθαιρεῖται καὶ εἰς ἐξορίαν πέμπεται. καὶ οὕτω κατεπαύθη ἡ στάσις. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἀναστάσιος ἀνέστειλε τὸ χρυσάργυρον καὶ τὰ κυνήγια καὶ τὰς ἀρχὰς ὠνίους οὔσας δωρεὰν προεβάλλετο. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ. ιαʹ. ζʹ. αʹ. ϛʹ. ζʹ. εʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε πάλιν Σαρακηνῶν ἐπιδρομὴ ἔν τε Φοινίκῃ καὶ Συρίᾳ καὶ Παλαιστίνῃ, μετὰ τὴν Ὠγάρου τελευτὴν Βαδιχαρίμου, τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, δίκην θυέλλης ἐπιδραμόντος τοῖς τόποις, καὶ ὀξύτερον, ἤπερ ἐπέδραμεν, μετὰ τὴν λείαν ἐπαναδραμόντος, ὥστε μηδὲ ἐπιδιώξαντα Ῥωμανὸν καταλαβεῖν τοὺς ἐχθρούς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ οἱ καλούμενοι Βούλγαροι τῷ Ἰλλυρικῷ καὶ Θρᾴκῃ ἐπιτρέχουσι καὶ ἐπανατρέχουσι πρὶν γνωσθῆναι αὐτούς. 144 Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος ναʹ Σαλούστιος ἔτη ηʹ. ιβʹ. ηʹ. βʹ. ζʹ. αʹ. ϛʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σπένδεται πρὸς Ἀρέθαν Ἀναστάσιος, τὸν Βαδιχαρίμου καὶ Ὠγάρου πατέρα, τὸν τῆς Θαλαβάνης λεγόμενον, καὶ λοιπὸν πᾶσα ἡ Παλαιστίνη καὶ Ἀραβία καὶ Φοινίκη πολλῆς γαλήνης καὶ εἰρήνης ἀπήλαυον. ἐν Νεοκαισαρείᾳ δὲ μέλλοντος γίνεσθαι σεισμοῦ, στρατιώτης ὁδεύων ὡς δύο στρατιώτας ἐπ' αὐτὴν εἶδε καὶ ὄπισθεν ἄλλον κράζοντα· "φυλάξατε τὸν οἶκον, ἐν ᾧ ἡ θήκη Γρηγορίου ἐστίν." γενομένου δὲ τοῦ σεισμοῦ, τὸ πλεῖστον μέρος τῆς πόλεως ἐπτώθη πλὴν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θαυματουργοῦ. Κόσμου ἔτη εϠϟϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υϟϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. ιγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. θʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σαλούστιος ἔτη ηʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη θʹ. ζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη ιγʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ 69
ἔτει Καβάδης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, χρήματα ἀπαιτεῖ Ἀναστάσιον. ὁ δὲ Ἀναστάσιος, εἰ μὲν δανείσασθαι βούλοιτο, ἔγγραφον ὁμολογίαν ἔλεγε ποιῆσαι, εἰ δὲ ἄλλῳ τρόπῳ, μὴ διδόναι. ὅθεν παρασπονδήσας τὴν γενομένην πρὸς Θεοδόσιον τὸν νέον ἔμπροσθεν εἰρήνην ἐπέρχεται μετὰ πλήθους πολλοῦ Περσικοῦ τε καὶ ἐπεισάκτου πρότερον μὲν Ἀρμενίαν καὶ λαμβάνει Θεοδοσιούπολιν. Κωνσταντίνου προδόντος αὐτήν, ἀνδρὸς συγκλητικοῦ τε καὶ Ἰλλυρίων ἄρξαντος ταγμάτων. εἶτα εἰς Μεσοποταμίαν ἐλθὼν Ἄμιδαν ἐπολιόρκει, Ῥωμαϊκοῦ στρατεύματος ἀξιολόγου μήπω τοῖς τόποις ἐνδημοῦντος, Ἀλυπίου δὲ μόνου βοήθειαν ἔχοντος ὀλίγην, ἀνδρὸς πανταχόθεν ἐπαινετοῦ καὶ φιλοσοφίας ἐραστοῦ, μάλιστα τὴν ἐνδεχομένην περί τε τὴν φυλακὴν τῶν πόλεων καὶ τὰ ἀπόθετα τῶν τροφῶν ἐπιμέλειαν 145 ποιουμένου. ᾤκει δὲ αὐτὸς ἐν Κωνσταντίνῃ, σταδίοις φζʹ κατὰ δύσιν ἀφεστώσης Νισίβης, * ὄσισοι καὶ ἡ Ἄμιδα πρὸς ἄρκτον. ἀλλὰ χρόνου τινὸς μεταξὺ ῥεύσαντος, καί τινων μερικῶν συμπλοκῶν Πέρσαις τε καὶ Ῥωμαίοις γενομένων, καθ' ἃς ποτὲ μὲν ἐλάττους, ποτὲ δὲ ἐπικρατέστεροι τῶν ἐθνῶν ἐν διαφόροις τόποις γεγόνεισαν οἱ Ῥωμαῖοι, τέλος Ἄμιδα προδίδοται τοῖς Πέρσαις, πολιορκηθεῖσα μὲν ὑπὲρ τοὺς τρεῖς μῆνας παρὰ τῶν βαρβάρων, προδοθεῖσα δὲ νύκτωρ ἐξ ἑνὸς τῶν πύργων ὑπὸ μοναχῶν φυλαττομένων. κλίμαξιν οἱ πολέμιοι χρησάμενοι καὶ οὕτως ἔσω τῆς πόλεως γεγονότες ληΐζονται πᾶσαν καὶ καθαιροῦσι καὶ πλοῦτον λαμβάνουσι πολύν, Κουάδου τοῦ βασιλέως ἐπὶ ἐλέφαντος εἰς αὐτὴν ἐλθόντος μετὰ τρίτην ἡμέραν τῆς προδοσίας καὶ πλοῦτον μὲν ἀφελομένου πολύν, Γλώνην δὲ καταλιπόντος τῇ πόλει φύλακα, Κουάδου εἰς Νισίβιν ἐπαναζεύξαντος τὴν πόλιν, καὶ τῆς Περσικῆς δυναστείας μεταξὺ Ἀμίδης καὶ Κωνσταντίας διατριβούσης. ιδʹ. ιʹ. δʹ. θʹ. γʹ. ηʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει στέλλεται παρὰ τοῦ βασιλέως Ἀναστασίου στρατιὰ Γότθων τε καὶ Βέσσων καὶ ἑτέρων Θρᾳκίων ἐθνῶν, στρατηγοῦντος τῆς ἕω καὶ ἐξαρχοῦντος αὐτῆς Ἀρεοβίνδου, τοῦ Δαγαλαΐφου παιδός, ὑπάτου γεγονότος ὀρδιναρίου, (τούτου πρὸς πατρὸς ἐγένετο πάππος Ἀρεόβινδος, ὁ κατὰ τὸν Θεοδοσίου τοῦ νέου χρόνον εὐδοκιμήσας κατὰ Περσῶν· ἐτέχθη δὲ Ἀρεόβινδος τῷ Δαγαλαΐφῳ ἀπὸ Γοδισθέας, τῆς Ἀρδαβουρίου θυγατρὸς τοῦ παιδὸς Ἄσπαρος, οὗ πρόσθεν ἐμνημονεύσαμεν) ἐπὶ δυναστείᾳ μεγάλῃ. συναπεστάλησαν δὲ τῷ Ἀρεοβίνδῳ 146 καὶ ἕτεροι πλεῖστοι στρατηγοί, ὧν οἱ περιφανέστατοι Πατρίκιος ἦν καὶ Ὑπάτιος, ὁ Σεκουνδίνου καὶ τῆς ἀδελφῆς Ἀναστασίου τοῦ βασιλέως υἱός, καὶ Φαρισμάνης, ὁ Ζουνᾶ πατήρ, τὸ γένος Λαζός, καὶ Ῥωμανὸς ὁ προειρημένος ἐξ Εὐφρατησίας συναφθεὶς τῷ στρατεύματι, καὶ Ἰουστῖνος ὁ βασιλεύσας μετὰ ταῦτα, καὶ Ζήμαρχος καὶ ἕτεροί τινες, τῆς δυνάμεως συνελθούσης ἐν Ἐδέσῃ, πόλει τῆς Ὀσροηνῆς, καὶ Σαμοσάτοις, πόλει τῆς Εὐφρατησίας. καὶ οἱ μὲν περὶ Ὑπάτιον καὶ Πατρίκιον ἠσχολοῦντο τὴν Ἄμιδαν ἐλευθερῶσαι τῆς Περσικῆς φυλακῆς, Ἀρεόβινδος δὲ μετὰ Ῥωμανοῦ καὶ Ἀσουάδου τοῦ φυλάρχουκαί τινων ἑτέρων στρατοπεδευσάμενος ὡς πρὸς αὐτὸν Κουάδην τότε εἰς τὸ Νισίβιος διατρίβοντα διαφόροις μάχαις καταγωνίζεται τὸ Περσικὸν καὶ τοῦ Νισίβιος Κουάδην ἀπελαύνει καὶ πολλοῖς διαστήμασιν εἴσω χωρῆσαι τῆς χώρας πεποίηκεν. ἀνεῖλε δὲ καὶ στρατηγὸν μέγιστον τῶν Περσῶν ἐν μιᾷ συμπλοκῇ, οὗ καὶ τὸ ξίφος καὶ τὸ βραχιάλιον ἠνέχθη Ἀρεοβίνδῳ παρὰ τοῦ ἀνελόντος αὐτὸν Σκύθου, καὶ ἀξιόλογον ὡς μάλιστα φανὲν σύμβολον τῆς νίκης ἐστάλη τῷ βασιλεῖ. τῆς οὖν Περσικῆς στρατιᾶς ἐλαττωθείσης οὕτω τοῖς Ῥωμαϊκοῖς στρατηγοῖς παρασκευασάμενος Κουάδης εἰσπέμπει στράτευμα πλεῖστον κατὰ τῶν Ῥωμαίων, ὥστε Ἀρεόβινδον προτρέψαι τοὺς περὶ Ὑπάτιον καὶ Πατρίκιον, ἀπὸ τῶν περὶ Ἄμιδαν τόπων εἰς συμμαχίαν αὐτῷ συνδραμεῖν. ἐκείνων δὲ παραιτησαμένων διὰ φθόνον, ὑποχωρῆσαι ἠβουλήθη Ἀρεόβινδος καὶ εἰς τὸ Βυζάντιον εἰσελθεῖν, εἰ μὴ μόλις Ἀππίων ὁ Αἰγύπτιος, ὕπαρχος τότε τοῦ στρατεύματος ὢν καὶ τῆς δαπάνης καὶ τῆς 70
ἐποψίας πάντων προεστηκώς, ἐπέσχεν αὐτὸν ἐν τοῖς τόποις. διαφερομένων δὲ τῶν στρατηγῶν πρὸς ἀλλήλους, Κουάδης εἰς Νισίβιν 147 ἐλθὼν καὶ τὰ τῆς διχονοίας τῶν στρατηγῶν μαθὼν αὐτός τε πολὺς ὢν τῷ πλήθει καὶ πολλαχοῦ τὴν ἑαυτοῦ στρατιὰν κατακερματίζων πᾶσαν ὡς εἰπεῖν τὴν Ῥωμαϊκὴν κατέδραμε γῆν καὶ ἐδίωξε μέχρι Συριῶν αὐτῶν, πολλοὺς μεταξὺ πρὸς Ἀρεόβινδον ὑπὲρ εἰρήνης ἐκπέμψας πρέσβεις καὶ ἐπὶ χρήμασι καταλύειν τὸν πόλεμον λέγων. οὕτω τοίνυν καὶ τὰ περὶ τὴν Ἔδεσαν μάλιστα καταδραμών, καθ' ἣν ὁ Ἀρεόβινδος ἦν· πλὴν οὐ πράξας ἐκεῖ δεξιῶς, ἀλλὰ παρ' ἐλπίδας ἐλαττοῦται τῆς Ἀρεοβίνδου μάχης. γνοὺς δὲ καὶ τὸν Ἀμίδης φύλακα Γλώνην, τὸν στρατηγὸν αὐτοῦ, διαφθαρῆναι μηχανώμενον, ἐπανέρχεται κακωθεὶς διὰ ἑτέρας ὁδοῦ, καταφρονήσας τῶν ὁμήρων, οὓς δεδώκει τῷ Ἀρεοβίνδῳ κατὰ τοὺς εἰρήνης λόγους· καὶ κατέσχον παρὰ τὰς συνθήκας Ἀλύπιόν τε τὸν χρηστὸν ἐκεῖνον καὶ Βασίλειον τὸν Ἐδεσηνόν· ὥστε μετὰ τὴν ἀναχώρησιν αὐτοῦ τὴν ἐπὶ τὰ οἰκεῖα, χειμῶνος ἤδη καταλαβόντος, τοὺς μὲν στρατηγοὺς Ῥωμαίων ἐν διαφόροις τῆς Εὐφρατησίας καὶ Ὀσροηνῆς καὶ Μεσοποταμίας καὶ Σύρων καὶ Ἀρμενίων διαιρεθῆναι πολίσμασι τὸν χειμέριον αὐλισθησομένους καιρόν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἱππικοῦ ἀγομένου, ἀταξία γέγονε τῶν δύο μερῶν, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον ἐξ ἀμφοτέρων, ἐν οἷς καὶ ὁ υἱὸς Ἀναστασίου τοῦ βασιλέως, ὃν εἶχεν ἀπὸ παλλακῆς· καὶ σφόδρα λυπηθεὶς Ἀναστάσιος πολλοὺς ἐτιμωρήσατο καὶ ἄλλους ἐξορίαις παρέπεμψεν. Κόσμου ἔτη εϠϟηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υϟηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. ιεʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. ιαʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ. εʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σαλούστιος ἔτη ηʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη θʹ. θʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη ιγʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κέλαρα τὸν μάγιστρον ὑπὸ τοῦ βασιλέως πεμφθέντα μετὰ τῆς σὺν αὐτῷ πλείστης δυνάμεως, καὶ τὴν ὅλην σχεδὸν 148 ἐξουσίαν παρειληφότα σὺν Ἀρεοβίνδῳ τῷ στρατηγῷ, τούτοις κατεπίστευσεν ὁ βασιλεὺς τὴν τοῦ παντὸς πολέμου διοίκησιν. Ἀππίωνα δὲ καὶ Ὑπάτιον μεταπέμπεται σπουδαίως εἰς τὸ Βυζάντιον, οὐκ ἀναγκαίους ἡγησάμενος εἶναι τῷ στρατοπέδῳ διὰ τὴν πρὸς Ἀρεόβινδον τὸν στρατηγὸν ἔχθραν, Καλλιόπιον δὲ τὸν στρατηγὸν ἐπιστήσας τῇ τοῦ δαπανήματος ἀρχῇ. τοῦ Κέλαρος τοίνυν ἄριστα τὸν πάντα πόλεμον ἅμα τῷ Ἀρεοβίνδῳ καὶ Πατρικίῳ καὶ Βωνόσῳ καὶ Τιμοστράτῳ καὶ Ῥωμανῷ καὶ τοῖς λοιποῖς κατὰ διαφόρους τόπους οἰκονομήσαντος· (ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ μετὰ λόγου καὶ παιδείας πάσης χάριτος πολλῆς θεοῦ πεπληρωμένος καὶ ἀνδρεῖος, Ἰλλύριος μὲν τὸ γένος, ὅθεν καὶ Ἀναστάσιος ὥρμητο·) πολλὰ μὲν τῆς Περσικῆς χώρας καὶ φρούρια * ἐπιδρομάς, τὰ μὲν πυρί, τὰ δὲ καὶ ἄλλοις καθῃρέθη τρόποις· ὥστε καὶ αὐτὴν Νισίβιν μικροῦ δεῖν ὑπὸ Ῥωμαίους γενέσθαι· ἐκράτει γὰρ καὶ λιμὸς τῶν Περσῶν τηνικαῦτα· εἶτα καὶ ἐπανάστασις αὐτοῖς ἐπισυμβέβηκεν ἐθνικὴ τῶν λεγομένων Καδουσίων καὶ ἑτέρων ἐθνῶν, καὶ οὕτως ἁπλῶς ἐπικρατοῦσι τῶν Περσικῶν πραγμάτων Ῥωμαῖοι, ὡς ἀποστεῖλαι Κουάδην Ἀσπέτιον τὸν στρατηγὸν περὶ εἰρήνης ἐσπουδασμένως διαλεχθῆναι Ῥωμαίοις, καὶ ἢ μηδὲν ἢ ὀλίγον τι κομιζόμενον ἀποδοῦναι καὶ Ἄμιδαν αὐτοῖς, οὔπω δυνηθεῖσι μετὰ μυρίων πόνων καὶ λιμὸν ἤδη πολὺν ἐπικρατήσαντα τῶν φυλάκων ἀπὸ Περσῶν αὐτὴν ἐξελέσθαι, καὶ διὰ τὴν τοῦ τόπου θέσιν καὶ τὸ τῶν τειχῶν ἀκατάλυτον. πλὴν οἱ στρατηγοὶ χειμῶνα πάλιν ὁρῶντες ἐπιόντα καὶ αἱρετώτερον εἶναι κρίναντες ὀλίγων ταλάντων ἐξωνήσασθαι τὸ Ῥωμαϊκὸν στρατόπεδον ἐκ τοῦ δυσχειμερίου τῶν τόπων, ἐν οἷς οἱ πρὸς Ἀσπέτιον ἐγίνοντο λόγοι, τρία τάλαντα παρασχόντες καὶ ἀναλαβόντες Βασίλειον τὸν Ἐδεσηνόν, ὁμηρεύοντα παρὰ Πέρσας ἔτι, (Ἀλύπιοςγὰρ ὁ χρηστὸς ἐτεθνήκει νόσῳ καμὼν παρ' ἐκείνοις,) καὶ ἀναδόντες 149 οὓς εἶχον ὁμήρους, Ἄμιδάν τε ἀπολαμβάνουσι καὶ τὰς 71
περὶ τῆς εἰρήνης ποιοῦνται συνθήκας, ἐν μεθορίοις γενόμενοι τοῦ Ἀμμουδίας καὶ τοῦ Μάρδης φρουρίου, καὶ γράμμασι αὐτὰ βεβαιώσαντες. καὶ τοῦτο τέλος ἔσχεν ὁ Περσικὸς Ἀναστασίου πόλεμος κατὰ τὸ πεντεκαιδέκατον ἔτος τῆς αὐτοῦ βασιλείας. τριετίαν μὲν κρατήσας, μᾶλλον δὲ τῶν ἔμπροσθεν πολέμων τὴν Περσῶν λυμηνάμενος γῆν, εἰς τοῦτο τὸ τέλος τοῦ πεντεκαιδεκάτου ἔτους τῆς Ἀναστασίου βασιλείας ἔληξεν. Ἰωάννου δὲ τοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας τελευτήσαντος, Ἰωάννης ὁ Νικαιώτης ἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐκέλευσεν Ἀναστάσιος, καὶ ἐχωνεύθησαν πολλὰ χαλκουργήματα, ἐξ ὧν ἔστησεν ὁ μέγας Κωνσταντῖνος. ἐποίησε δὲ ἐξ αὐτῶν στήλην ἰδίαν, ἣν ἔστησεν εἰς τὸν κίονα τοῦ Ταύρου. ἡ γὰρ πρώην ἑστῶσα Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου ἔπεσεν ἀπὸ σεισμοῦ καὶ συνετρίβη. Κόσμου ἔτη εϠϟθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υϟθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. ιϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. ιβʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ. ϛʹ. Κωνσταντ ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ. ιαʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σαλούστιος ἔτη ηʹ. δʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκ. Ἰωάννης ὁ Νικαιώτης ἔτη ιαʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη ιγʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ἀνεθεὶς τῶν πολέμων Μακεδόνιον τὸν πατριάρχην διαστρέψαι ἐκ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἔσπευδεν. πολλοὶ δὲ τῶν ἐπισκόπων Ἀναστασίῳ χαριζόμενοι τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνόδῳ ἀντέπιπτον, ὧν πρώτιστος ἦν Ἐλευσίνιος ὁ Σασίμων. Μανιχαῖον δέ τινα ζωγράφον Συροπέρσην ἀπὸ Κυζίκου Ἀναστάσιος ἤγαγεν ἐν σχήματι πρεσβυτέρου, ὃς ἀλλότρια τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἁγίων εἰκόνων ἐτόλμησε γράψαι φασματώδη ἐν τῷ παλατίῳ Ἑλενιανῶν καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ Στεφάνῳ Αὐρηλιανῶν γνώμῃ τοῦ βασιλέως χαίροντος 150 τοῖς Μανιχαίοις, ὅθεν καὶ στάσις τοῦ λαοῦ γέγονε μεγάλη. τὸν ἔπαρχον ἐν ταῖς συνάξεσι καὶ ἐν ταῖς λιταῖς τότε ἐπενόησεν ἀκολουθεῖν ὁ βασιλεύς. ἐφοβεῖτο γὰρ τῶν ὀρθοδόξων τὰς ἐπαναστάσεις· καὶ ἐγένετο εἰς ἔθος. Ξεναΐαν τὸν μανιχαιόφρονα ἤγαγεν Ἀναστάσιος εἰς τὸ Βυζάντιον, τὸν καὶ Φιλόξενον, ὡς ὁμόφρονα. Μακεδόνιος δὲ οὔτε κοινωνίας οὔτε λόγου αὐτὸν ἠξίωσεν, τοῦ κλήρου καὶ τῶν μοναχῶν καὶ τοῦ λαοῦ κατ' αὐτοῦ ταραττομένων. ὅθεν καὶ λάθρα τῆς πόλεως αὐτὸν ἐξήγαγεν Ἀναστάσιος. Ἀχόλιον δέ τινα Μακεδόνιος σπασάμενον κατ' αὐτοῦ μάχαιραν ἐξ ὑποβολῆς τῶν ἐχθραινόντων αὐτόν, μηνιαίας ἀνόνας προσέταξεν αὐτὸν λαμβάνειν, ἐπαινεθεὶς τῆς πρᾳότητος. τοῦτο δὲ καὶ εἰς ἐνδεεῖς ἱεροσύλους ἔπραξεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνεφάνη τις ἀνὴρ χυμευτὴς ὑπάρχων φοβερός, Ἰωάννης ὀνόματι, ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐπιθέτης, ὃς λάθρα εἰσερχόμενος εἰς τὰ ἀργυροπρατεῖα ὑπεδείκνυε τοῖς ἀργυροπράταις χεῖρας ἀνδριάντων χρυσᾶς καὶ πόδας καὶ ἄλλα ζώδια λέγων· ὅτι "θησαυρὸν εὗρον γέμοντα ταῦτα·" καὶ ἠπάτησε πολλοὺς καὶ ἐκόμβωσεν ἐπαρὼν πολλὰ χρήματα· καὶ λαθὼν ἔφυγε καὶ εἰσελθὼν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκόμβωσε κἀκεῖ πολλούς· ὥστε γνόντα τὸν βασιλέα κρατῆσαι αὐτόν. ὁ δὲ προσήνεγκε τῷ βασιλεῖ χαλινὸν ἵππου ὁλόχρυσον διὰ μαργαριτῶν· καὶ τοῦτον λαβὼν ὁ βασιλεὺς λέγει αὐτῷ· "ὄντως ἐμὲ οὐ κομβώνεις." καὶ ἐξώρισεν αὐτὸν εἰς τὴν Πέτραν, τὸ φρούριον τῆς Ἀσίας, καὶ ἐκεῖ ἐτελεύτησεν. ϛʹ. φʹ. ιζʹ. ιγʹ. ζʹ. ιβʹ. εʹ. βʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ὁ βασιλεὺς ἐτείχισε τὸ Δαρᾶς χωρίον ὂν τῆς Μεσοποταμίας μέγα καὶ ὀχυρόν, μέσον τῶν ὅρων κείμενον Ῥωμαίων τε καὶ Περσῶν, καὶ ἐποίησεν ἐκκλησίας καὶ ὄρια ἀπόθετα σίτου καὶ κιστέρνας ὑδάτων καὶ ἐμβόλους, ὀνομάσας αὐτὸ Ἀναστασιούπολιν. ἔκτισε δὲ καὶ δύο δημόσια λουτρὰ καὶ ἔδωκεν αὐτῇ δίκαια πόλεως. 151 Κόσμου ἔτη ϛαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. ιηʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. ιδʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ. ηʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ. ιγʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σαλούστιος ἔτη ηʹ. ϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης 72
ἔτη ιαʹ. γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη ιγʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ὁ βασιλεὺς Φλαβιανόν, τὸν Ἀντιοχείας ἐπίσκοπον, ἠνάγκασε τῷ ἑνωτικῷ Ζήνωνος ὑπογράψαι· ὃς ποιήσας σύνοδον τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπων πολύστιχον ἐπιστολὴν ἔγραψεν, τὴν ἐν Νικαίᾳ καὶ Κωνσταντινουπόλει καὶ Ἐφέσῳ ὁμολογῶν συνόδους, τὴν ἐν Χαλκηδόνι παρασιωπήσας. ἀπεκήρυξε δὲ Διόδωρον καὶ Θεόδωρον, ὑποτάξας κεφάλαια δʹ, δι' ὧν μὴ συνᾴδων τῇ ἐν Χαλκηδόνι φαίνεται συνόδῳ, μάλιστα δὲ τῇ φωνῇ τῇ, "ἐν δύο φύσεσιν," ἀπομάχονται. φασὶ δὲ αὐτά τινες Ἀκακίου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως εἶναι. ὁ δὲ Φλαβιανὸς ἰδιάζουσαν ἐπιστολὴν ἔγραψεν Ἀναστασίῳ τῷ σκοπῷ αὐτοῦ ἑπόμενος· ὁμοίως καὶ Ξεναΐας ὁ δυσσεβής, ὅστις καὶ αὐθεντήσας προσέθηκε τούτοις τοῖς κεφαλαίοις ἀνάθεμα κατὰ τοῦ θειοτάτου Λέοντος Ῥώμης καὶ τῆς συνόδου καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτῶν. Κωνσταντῖνος, ἐπίσκοπος Σελευκείας, τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον ἀνεθεμάτισε γράψας τὸ αὐτὸ καὶ Ξεναΐᾳ. Φλαβιανὸς δὲ ὡς διαβάλλων αὐτοὺς ἔγραψε τῷ βασιλεῖ μηνύων ταῦτα. ὁ δὲ βασιλεὺς ἠγανάκτησε κατ' αὐτοῦ, Κωνσταντῖνον καὶ Ξεναΐαν μᾶλλον ἀποδεξάμενος. Ἡλίᾳ, τῷ ἐπισκόπῳ Ἱεροσολύμων,ἔγραψεν Ἀναστάσιος κελεύων κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ψηφίσασθαι. Ἡλίας δὲ ἀντέγραψε τῷ βασιλεῖ ἀναθεματίζων Νεστόριον καὶ Εὐτυχέα, Διόδωρον δὲ καὶ Θεόδωρον καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀποδεχόμενος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐγένετο ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ταραχὴ μεταξὺ Ἰωάννουτοῦ ἐπισκόπου τοῦ Νικαιώτου καὶ Δαγαλαΐφου κόμητος περὶ Γεννα δίου τοῦ Φικοπτέρου· καὶ ἐγένετο στάσις ἐπὶ τῆς πόλεως ἐπὶ ἡμέρας πολλάς· καὶ ἐνεπύρισαν τὴν οἰκίαν τοῦ ἐπισκόπου Ἰωάννου οἱ στρατιῶται, ὑπὸ δὲ τῶν πολιτῶν ἡ οἰκία Φικοπτέρου· καὶ ἔστησαν οἱ Ἀλεξανδρεῖς στήλην τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Ἀντικανθάρῳ. ιθʹ. ιεʹ. θʹ. ιδʹ. ζʹ. δʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μοναχοί τινες αἱρετικοὶ σʹ ἐλθόντες ἀπὸ ἀνατολῆς ἐν τῷ Βυζαντίῳ ἅμα Σευήρῳ τῷ δυσσεβεῖ κατὰ Μακεδονίου καὶ τῆς συνόδου ἐσπούδαζον. τούτους Ἀναστάσιος ἐντίμως ἐδέξατο ὡς ἐχθροὺς τῆς ἀληθείας καὶ ταράξαντας τὴν ἀνατολὴν καὶ ὧδε τὰ αὐτὰ πράσσοντας. Ἰωάννης δέ, ὁ ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, δισχιλίας λίτρας χρυσίου δίδειν ὑπέσχετο τῷ βασιλεῖ, εἰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἐκβάλῃ τελείως. ὁ δὲ βασιλεὺς ἠνάγκαζε Μακεδόνιον κοινωνῆσαι τοῖς ἀποκρισιαρίοις Ἰωάννου καὶ Ἰωάννην δέξασθαι μὴ δεχόμενον μηδὲ ἐκβάλλοντα τὴν σύνοδον. Μακεδόνιος δὲ ἀντέστη εἰπὼν μὴ κοινωνεῖν αὐτοῖς, εἰ μὴ ὁμολογήσωσι μητέρα καὶ διδάσκαλον τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον. Δευτέριος δὲ ὁ ἐπίσκοπος τῶν Ἀρειανῶν τοῦ Βυζαντίου βαπτίζων τινὰ Βάρβαν λεγόμενον, παρὰ τὴν δεσποτικὴν παράδοσιν ἐτόλμησεν εἰπεῖν· "βαπτίζεται Βάρβας εἰς ὄνομα πατρὸς δι' υἱοῦ ἐν ἁγίῳ πνεύματι." καὶ εὐθέως ἐξηράνθη ἡ κολυμβήθρα. ὁ δὲ Βάρβας ἔμφοβος γενόμενος ἔφυγε καὶ πᾶσιν ἐγνώρισε τὸ θαῦμα. ὁ δὲ βασιλεὺς Μακεδόνιον τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπον ἠνάγκαζεν ἀναθεματίσαι τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον, καθάπερ καὶ Ἡλίας ὁ Ἱεροσολύμων· ὁ δὲ Μακεδόνιος χωρὶς οἰκουμενικῆς συνόδου ἐχούσης πρόεδρον τὸν Ῥώμης ἐπίσκοπον ἀδύνατον ποιῆσαι τοῦτο ἔλεγεν. ὅθεν ἐχθράνας αὐτῷ ὁ βασιλεὺς τοὺς προσφεύγοντας τῇ ἐκκλησίᾳ ἀποσπᾶσθαι ἐκέλευσε βιαίως, καὶ ταῖς ἐκκλησίαις τῶν αἱρετικῶν ὅρους ἀσυλίας παρέσχετο. ὅσοι δὲ κληρικοὶ καὶ λαϊκοὶ αἱρετικοὶ ἐτύγχανον ἐν τῷ Βυζαντίῳ, τῷ Σευήρῳ καὶ τοῖς αἱρετικοῖς μοναχοῖς ἀνατολικοῖς ἐσχόλαζον κατὰ Μακεδονίου σπουδάζοντες. οἱ δὲ κατὰ τὴν Παλαιστίνην θεοφόροι μοναχοὶ ζήλῳ θείῳ κινηθέντες ἦλθον εἰς τὸ Βυζάντιον κατὰ Σευήρου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν Δωρόθεος δέ, μοναχὸς Ἀλεξανδρεύς, πολύστιχον βίβλον ἔγραψεν 153 ὑπὲρ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, ἣν δέδωκε Μάγνᾳ, τῇ νύμφῃ Ἀναστασίου ἐπ' ἀδελφῷ, ὀρθοδόξῳ οὔσῃ. αὕτη δὲ Ἀναστασίῳ τὴν βίβλον προσήνεγκεν ἐλπίζουσα δι' αὐτῆς μετατίθεσθαι αὐτόν. ὁ δὲ ἐντυχὼν αὐτῇ καὶ παρὰ γνώμην αὐτοῦ εὑρὼν οὖσαν, Δωρόθεον μὲν εἰς Ὄασιν 73
ἐξορίζει καὶ τὴν βίβλον ἐξουθενεῖ διὰ τὸ ἐπιγράφειν, "Τραγῳδία, ἤγουν προφητεία τῆς νῦν καταστάσεως." ὥσπερ τῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ φασὶν εἰρῆσθαι κατὰ Ἰουλιανοῦ. ὁ δὲ Μακεδόνιος Φλαβιανὸν τὸν Ἀντιοχείας καὶ πάντας τοὺς τολμῶντας λέγειν τι κατὰ τῆς συνόδου ἀνεθεμάτιζεν, καὶ τοὺς ἀποκρισιαρίους Φλαβιανοῦ ἐλθόντας πρὸς αὐτὸν διά τινας χρείας ἀνεθεμάτισε καὶ ἐδίωξεν. κʹ. ιϛʹ. ιʹ. ιεʹ. ηʹ. εʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σύνοδον κροτηθῆναι ἐν Σιδῶνι Ἀναστάσιος ἐθέσπισεν. Σωτήριχος γάρ, ὁ ἐπίσκοπος Καισαρείας Καππαδοκίας, ὑπὸ Μακεδονίου χειροτονούμενος ἐγγράφως ὡμολόγησε δέχεσθαι τὰ δόγματα τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ὡς ὅρον πίστεως. μετὰ δὲ ταῦτα πολεμιώτατος γέγονεν οὕτως, ὡς ἀπελθεῖν εἰς ἀνατολὴν καὶ τῷ δυσσεβεῖ Ξεναΐᾳ κοινολογήσασθαι, καὶ ἄμφω σύνοδον γενέσθαι εἰς Σιδῶνα τὸν βασιλέα αἰτήσασθαι ἐπὶ τελείᾳ ἐκβολῇ τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου· ἥτις καὶ συνέστη καὶ θᾶττον διελύθη, τοῦ βασιλέως πέμψαντος εἰς τοῦτο Εὐτρόπιον τριβοῦνον, ὃς καὶ διαλύσας αὐτὴν Φλαβιανὸν τὸν Ἀντιοχείας καὶ Ἡλίαν τὸν Ἱεροσολύμων σὺντοῖς ἐπισκόποις αὐτῶν τὰ πρὸς ἡδονὴν γράψαι τῷ βασιλεῖ παρεσκεύασεν. Φλαβιανὸς δὲ τὰς τρεῖς μόνας συνόδους καὶ τὸ Ζήνωνος ἑνωτικὸν δέχεσθαι ἔγραψεν, τῆς ἐν Χαλκηδόνι μνήμην μὴ ποιησάμενος. Ἡλίας δὲ ὁ Ἱεροσολύμων καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἔγραψεν ἀποβάλλεσθαι. Σωτήριχος δὲ ὁ Καισαρείας καὶ Ξεναΐας κατὰ Φλαβιανοῦ καὶ Ἡλία ἀνήγαγον τῷ βασιλεῖ, ὅτι διὰ τὸ μὴ θέλειν αὐτοὺς τρανῶς κατὰ τῆς συνόδου τῆς ἐν Χαλκηδόνι ἀποφήνασθαι οὐ συνῆλθον ἀλλήλοις. Ἀναστάσιος δὲ ὀργισθεὶς ὑπέθετο μοναχοῖς τισι ψευδωνύμοις συνελθεῖν ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ κατὰ Φλαβιανοῦ στασιάσαι, αἰτοῦντας αὐτὸν ἀναθεματίσαι τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον καὶ Διόδωρον καὶ Θεόδω ρον καὶ Ἰβᾶν καὶ Θεοδώρητον· ὃ καὶ ἐποίησε μικροψυχήσας Φλαβιανὸς καὶ ἐπ' ἐκκλησίας αὐτοὺς ἀνεθεμάτισε σὺν τῇ συνόδῳ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ κατὰ Μακεδονίου ὁ βασιλεὺς συνεσκεύαζεν· καὶ οἱ ἀποσχισταὶ μετὰ μισθωτῶν ὄχλων ἐν τῷ Ἀρχαγγέλῳ τοῦ παλατίου καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ ψάλλοντες ἐν κυριακῇ τὸ τρισάγιον προσετίθουν τό, "ὁ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς," ὥστε τοὺς ὀρθοδόξους ἐξ ἀνάγκης μετὰ πληγῶν αὐτοὺς ἐλάσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς προφανῶς διὰ τῶν ἀποσχιστῶν μοναχῶν καὶ κληρικῶν καὶ Ἰουλιανοῦ τοῦ Καρίας ποτὲ ἐπισκόπου, ἔπειτα δὲ Ἁλικαρνασοῦ καὶ Σευήρου τοῦ δυσσεβοῦς ἔτι μοναχοῦ ὄντος ἐπολέμει τὸν Μακεδόνιον ὕβρεσιν αὐτὸν δημοσίαις αἰσχραῖς συμβάλλων. τὰ δὲ πλήθη σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἡγουμένοις τε τῶν ὀρθοδόξων μοναχῶν ἔκραζον ἀθροισθέντα· "καιρὸς μαρτυρίου, Χριστιανοί, μὴ καταλείψωμεν τὸν πατέρα ἡμῶν·" ὑβρίζοντες τὸν βασιλέα Μανιχαῖον καὶ τοῦ κράτους ἀνάξιον. ὁ δὲ φοβηθεὶς ἀπέκλεισε τὰς θύρας τοῦ παλατίου, καὶ πλοῖα πρὸς τὸ φυγεῖν εὐτρέπισεν. τὸν δὲ Μακεδόνιον ὀμόσας μηκέτι θεάσασθαι τότε παρεκάλει ἰδεῖν, φοβηθεὶς τὰ πλήθη. τούτου δὲ ἐρχομένου πρὸς αὐτόν, ὁ λαὸς τοῖς ἡγουμένοις καὶ μοναχοῖς διεμαρτύρατο λέγων· "τὸν πατέρα παρ' ὑμῶν ἔχομεν." καὶ οἱ τῶν σχολῶν εὐφήμουν αὐτὸν διερχόμενον. εἰσελθὼν δὲ πρὸς Ἀναστάσιον ἤλεγξεν αὐτὸν ὡς πολέμιον τῆς ἐκκλησίας. ὁ δὲ ὑπεκρίθη πρὸς τὴν ὥραν ἑνοῦσθαι αὐτῷ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος νβʹ Ἡλίας ἔτη κγʹ. ϛδʹ. φδʹ. καʹ. ιζʹ. ιαʹ. ιϛʹ. αʹ. ϛʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μακεδόνιον ἠπάτησεν ὁ βασιλεὺς διὰ Κέλαρος μαγίστρου ὑπομνηστικὸν ποιήσας πρὸς αὐτόν, ἐν ᾧ τὴν πρώτην καὶ δευτέραν σύνοδον ὁμολογεῖ δέχεσθαι, τὴν δὲ ἐν Ἐφέσῳ καὶ Χαλκηδόνι εἴασεν· ὅπερ μέμψιν μεγάλην τῷ Μακεδονίῳ προσήγαγεν. διὰ γὰρ τούτου καὶ τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος ἐδέξατο, ᾧ τινι καὶ χειρο τονούμενος ὑπέγραψεν. ὁ δὲ Μακεδόνιος ἀπελθὼν εἰς τὴν Δαλμάτου μονὴν τοῖς μοναχοῖς καὶ κληρικοῖς ζηλωταῖς σκανδαλισθεῖσιν εἰς αὐτὸν ἀπελογήσατο διὰ προσφωνητικοῦ, ὅτι δέχεται τὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον καὶ τοὺς μὴ δεχομένους αὐτὴν αἱρετικοὺς ἔχει· καὶ συνελειτούργησαν αὐτῷ. ὁ δὲ βασιλεὺς δώροις ἔπεισε τοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ μοναχοὺς καὶ κληρικοὺς 74
ἄλλον ἐπίσκοπον ψηφίσασθαι, ὅπερ καὶ Ἀρεάδνην καὶ τοὺς τῆς συγκλήτου μεγάλως ἐλύπει· ἠγαπᾶτο γὰρ Μακεδόνιος καὶ διὰ τὸ καθαρὸν τοῦ βίου καὶ διὰ τὸ ὀρθὸν τῶν δογμάτων, εἰ καὶ ἠπατήθη. παρεσκεύασε δὲ ὁ βασιλεὺς δύο φαύλους τινὰς κατηγορῆσαι Μακεδόνιον ὡς παιδεραστὴν καὶ αἱρετικόν, ἐπιδοῦναί τε ταῦτα ἐγγράφως τῷ ἐπάρχῳ καὶ τῷ μαγίστρῳ· ὁμοίως δὲ καὶ κατὰ πρεσβυτέρων καὶ διακόνων ὀρθοδόξων. ἐκέλευσε δὲ Κέλαρα τὸν μάγιστρον καταγαγεῖν αὐτὸν τοῦ ἐπισκοπείου βιαίως, βοῶντος Μακεδονίου, ἑτοίμως ἀπολογεῖσθαι οὐ μόνον ἐν τῷ πραιτωρίῳ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ θεάτρῳ. πολλοὶ δὲ τῶν κληρικῶν εἰς φυλακὰς ἐβλήθησαν· ἄλλοι δὲ φυγεῖν ἰσχύσαντες ἐν Ῥώμῃ καὶ Φοινίκῃ διεσπάρησαν. ὁ δὲ ἀσεβὴς βασιλεὺς τὸν αὐθεντικὸν χάρτην τῶν πεπραγμένων ἐν Χαλκηδόνι διὰ τοῦ μαγίστρου λαβεῖν παρὰ Μακεδονίου πρὸς διάρρηξιν ἔσπευδεν. Μακεδόνιος δὲ σφραγίσας αὐτὸν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ἀπέθετο. Καλοπόδιος δὲ ὁ εὐνοῦχος, οἰκονόμος ὢν τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, κλέψας αὐτὸν τῷ βασιλεῖ ἀπεκόμισεν. τότε Μακεδόνιον νυκτὸς ἐξαγαγὼν ὁ βασιλεὺς βιαίως εἰς Χαλκηδόνα κἀκεῖθεν ἐν Εὐχαΐτοις ἐξορισθῆναι προσέταξε μηδὲν τῶν κατ' αὐτοῦ ζητηθῆναι τολμήσας, φοβηθεὶς τὰ πλήθη. τῇ δὲ ἑξῆς προὐβάλετο ἐπίσκοπον Τιμόθεόν τινα, πρεσβύτερον καὶ σκευοφύλακα τῆς ἐκκλησίας, τὸ ἐπίκλην Λιτροβούλην καὶ Κήλωνα διά τινας πράξεις προσφόρους τοῖς ὀνόμασιν, ὅστις εἰσιὼν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις πρότερον τὰς Μακεδονίου εἰκόνας κατέφερε καὶ οὕτως ἐλειτούργει· Ἰωάννην δὲ τὸν Ἀλεξανδρείας ἐν τοῖς διπτύχοις ἐνέταξε τὸν Νικαιώτην καὶ συνοδικὰ πρὸς αὐτὸν ἔγραψεν. Ἀναστάσιος δὲ ἐννοηθείς, ὅτι χωρὶς 156 καθαιρέσεως τὸν Μακεδόνιον ἀκρίτως ἐξώρισεν, πέμψας μαγιστριανὸν ἔστησεν αὐτὸν ἐπέκεινα Κλαυδιουπόλεως τῆς Ὀνωριάδος. αὐτοὶ δὲ δικασταὶ καὶ μάρτυρες καὶ κατήγοροι ὄντες ἀπόντα καθαιροῦσι τὸν ἐκβληθέντα πρὸ κρίσεως, δι' ἐπισκόπων τε πέμπουσι τὴν καθαίρεσιν καὶ πρεσβυτέρου Κυζικηνοῦ. τούτους ἰδὼν Μακεδόνιος, πρὶν αὐτοὺς λαλῆσαί τι, ἠρώτα, εἰ δέχονται τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον; τῶν δὲ εἰπόντων· "τίς γὰρ εἴη τούτου;" αὐτὸς ἔφη· "Σαββατιανοὶ ἢ Μακεδονιανοὶ εἰ ἔφερόν μοι καθαίρεσιν, ἔδει με δέξασθαι." καὶ οὕτως ὑπέστρεψαν ἄπρακτοι· καὶ αὐτὸς κατέλαβε τὰ Εὐχάϊτα. τότε καὶ Φλαβιανὸν ἐσπούδασε τοῦ θρόνου Ἀντιοχείας ἐκβαλεῖν ὁ παράνομος βασιλεὺς καὶ Σευῆρον τὸν προφανῆ τῆς ἀληθείας ἐχθρὸν ἀντεισαγαγεῖν. ἐπέθεντο δὲ κατηγοροῦντες αὐτὸν ὅτι στόματι μόνον τὴν σύνοδον ἀνεθεμάτισεν, καὶ οὐ καρδίᾳ. λοιπὸν καὶ συνεβούλευον αὐτῷ οἱ πεμφθέντες ἄρχοντες παρὰ τοῦ βασιλέως τοῦ ἐξεῶσαι αὐτὸν ὀλίγον ὑποχωρῆσαι διὰ τὸν τάραχον. τούτου δὲ εἰς Πλατάνους ἐξελθόντος, εὐθέως τὸν δυσσεβῆ Σευῆρον ἐχειροτόνησαν προσμονάσαντα ἐν τῇ μονῇ τῶν ἀποσχιστῶν πλησίον τοῦ Μαϊουμᾶ Γάζης. Φλαβιανὸν δὲ ἐν Πέτραις ἐξώρισαν καὶ ἄλλους πολλοὺς ἐπισκόπους σιδηρωμένους καὶ κληρικοὺς καὶ μοναχούς. Ἡλίας δὲ ὁ Ἱεροσολύμων ἀναγκαζόμενος ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἢ Σευήρῳ κοινωνῆσαι ἢ τῆς ἐπισκοπῆς ἐκβληθῆναι, τῶν μοναχῶν ὀχυρωσάντων αὐτόν, τῆς ἐπισκοπῆς μᾶλλον ᾑρετίσατο ἐκβληθῆναι, καὶ ἐχειροτονήθη Ἰωάννης ἀπὸ σταυροφυλάκων συνθέμενος ποιεῖν ὅσα θέλωσιν. χειροτονηθεὶς δὲ οὐδέτερον ἐποίησεν. 157 Κόσμου ἔτη ϛεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. κβʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. ιηʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ϛʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Σευῆρος ἔτη ζʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βιταλιανόν, τὸν υἱὸν Πατρικιόλου κόμητος Φοιδεράτων, οἱ ἐν Σκυθίᾳ καὶ Μυσίᾳ καὶ λοιπαῖς χώραις ὀρθόδοξοι παρεκάλουν κινηθῆναι κατὰ Ἀναστασίου τοῦ δυσσεβοῦς. ὁ δὲ κινηθεὶς πολλὰς μυριάδας ἀνεῖλε στρατοῦ τῶν ὑπὲρ Ἀναστασίου μαχομένων, χρυσόν τε εἰς ῥόγας 75
αὐτῶν πεμπόμενον πλεῖστον καὶ ὅπλα εἰς συμμαχίαν καὶ δαπάνας καὶ ὅσα ἄλλα ἐχειροῦτο. φασὶ δὲ ὅτι ἐν μιᾷ συμβολῇ ξεʹ χιλιάδας στρατοῦ βασιλικοῦ ἐκρήμνισε σὺν Ὑπατίῳ στρατηγοῦντι αὐτῶν, υἱῷ ἐξ ἀδελφῆς Ἀναστασίου καὶ Σεκουνδίνου πατρικίου, ὃν καὶ πιάσας ζῶντα ἐν φρουρᾷ εἶχεν. Ἀναστάσιος δὲ ὁ παράνομος βασιλεύς, καὶ Τιμόθεος, ὁ ἀνίερος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, πολλὰ κακὰ τοῖς ὑπὲρ Μακεδονίου καὶ τῆς συνόδου μοναχοῖς τε καὶ κληρικοῖς καὶ λαϊκοῖς ἐπεδείξαντο· ὥστε καὶ εἰς Ὄασιν τῆς Θηβαΐδος ἐξώρισαν πολλούς. Τιμοθέου δὲ τὰ συνοδικὰ καὶ Μακεδονίου τὴν καθαίρεσιν τοῖς κατὰ πόλιν ἐπισκόποις ὑπογράψαι ἔπεμψαν· ὧν οἱ μὲν ἀνδρειότεροι πρὸς ἄμφω ἀντέστησαν· οἱ δὲ παράφοροι φόβῳ τοῦ βασιλέως ἀμφοτέροις ὑπέγραψαν· οἱ δὲ μέσοι τῇ καθαιρέσει Μακεδονίου οὐχ ὑπέγραψαν, εἰ μὴ μόνον τοῖς συνοδικοῖς Τιμοθέου, ὅπερ ταὐτὸν ἦν, εἰ καὶ διαφέρειν αὐτοῖς ἐδόκει. Τιμόθεος δὲ τὸ ὄνομα Σευήρου βουληθεὶς ἐντάξαι τοῖς διπτύχοις καὶ τὸ Φλαβιανοῦ ἐκβάλαι ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἐκωλύθη. Σευήρου γὰρ τὴν κοινωνίαν πάντες οἱ ὀρθόδοξοι ἔφυγον, μάλιστα οἱ μοναχοί, οὓς μετὰ πλήθους ἀγροικικοῦ τιμωρῶν πολλοὺς ἐφόνευσε τὰ θυσιαστήρια ἀνατρέπων καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη τῶν ὀρθοδόξων χωνεύων ὁ ἱερόσυλος. Ἰουλιάνα δὲ ἡ περιφανεστάτη, ἡ κτίσασα τὸν ἱερὸν ναὸν 158 τῆς θεοτόκου ἐν τοῖς Ὀνωράτοις, ἀντεποιεῖτο σφόδρα τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, ὡς καὶ τὸν βασιλέα πολλὰς αὐτῇ διαστροφὰς ἐφευρόντα μὴ πεῖσαι κοινωνῆσαι τῷ Τιμοθέῳ. καὶ αὐτὸς δὲ Τιμόθεος πολλάκις πρὸς αὐτὴν ἀπελθὼν οὐκ ἔπεισεν αὐτήν. Πομπήϊον, τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ, ὁ βασιλεὺς καὶ τὴν τούτου γαμετὴν κοσμίαν οὖσαν καὶ εὐποιΐαις σχολάζουσαν πολλαῖς περιστάσεσιν ἐταπείνου, ὡς ζηλωτὰς τῆς συνόδου καὶ ὡς χορηγοῦντας Μακεδονίῳ ἐν τῇ ἐξορίᾳ τὰ πρὸς χρείαν. οἱ δὲ σταλέντες παρὰ Τιμοθέου ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πρὸς Ἰωάννην τὸν Νικαιώτην ἐπ' ἄμβωνος τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον ἀνεθεμάτισαν. τοῦ ἡγουμένου τῆς Δίου μονῆς τελευτήσαντος, ἦλθε Τιμόθεος προβαλέσθαι ἡγούμενον. ὁ δὲ μέλλων προβιβάζεσθαι ἔφη μὴ δέχεσθαι εὐλογίαν παρὰ ἀνδρὸς ἀθετοῦντος τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον. Τιμόθεος δὲ ἔφη· "ἀνάθεμα παντὶ ἀνθρώπῳ τῷ μὴ δεχομένῳ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον." καὶ οὕτω προχειρισθῆναι ὑπ' αὐτοῦ κατεδέξατο ὁ ἡγούμενος. Ἰωάννης δέ, ὁ ἀρχιδιάκονος Τιμοθέου, Μανιχαῖος ὤν, ὑβρίσας Τιμόθεον τῷ βασιλεῖ ἐμήνυσεν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀτιμάσας Τιμόθεον χαλεπῶς κατὰ πρόσωπον ἀρνούμενον εὗρε καὶ πάλιν ἀναθεματίζοντα τοὺς δεχομένους τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον. Ἰωάννης δὲ ὁ Ἀλεξανδρείας ὁ δυσσεβὴς ἐκώλυσε τοὺς Αἰγυπτίους ἀνέρχεσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα διὰ τὸ μὴ κοινωνεῖν ἐν τῇ ὑψώσει τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνόδῳ. φοβερὰ δέ τινα ὑπὸ δαιμονιώντων ἐγένετο τότε εἰς Ἱεροσόλυμα. Ἀναστάσιος δέ τις ἐπιθυμῶν γενέσθαι δοὺξ Παλαιστίνης ὑπέσχετο τῷ βασιλεῖ, "εἰ μὴ πείσω Ἰωάννην, τὸν μετὰ Ἡλίαν ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, κοινωνῆσαι Σευήρῳ, δίδειν τʹ λίτρας χρυσίου." λαβὼν οὖν τὴν ἀρχὴν ἦλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ Ἰωάννην μὴ πειθόμενον εἰς φρουρὰν ἐνέβαλεν. Ζαχαρίας δέ τις ἄρχων Παλαιστίνης, θεοφιλὴς ἀνήρ, ὑπέθετο τῷ ἐπισκόπῳ ζήλῳ θείῳ φερόμενος ὑποσχέσθαι τῷ δουκὶ ποιεῖν τὰ δοκοῦντα αὐτῷ, εἰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὸν θρόνον αὐτοῦ. τοῦ δὲ ἀπολύσαντος αὐτὸν καὶ ἀποκαταστήσαντος, συναγαγὼν τὰ μοναστήρια εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Στεφάνου καὶ ἀνελθὼν ἐπ' ἄμβωνος ἀνεθεμάτισε Νεστόριον καὶ Εὐτυχέα καὶ Σευῆρον καὶ Σωτήριχον τὸν Καισαρείας, ἀναγορεύσας τὰς ἁγίας καὶ 159 οἰκουμενικὰς τέσσαρας συνόδους· παρῆν δὲ καὶ Ὑπάτιος, ὁ ἀδελφιδὸς τοῦ βασιλέως, μὴ κοινωνῶν Σευήρῳ τὸ σύνολον· οὗτος κοινωνήσας Ἰωάννῃ τότε χρυσίου λίτρας ρʹ δέδωκε Θεοδοσίῳ τῷ ὁ σίῳ, ἐξάρχῳ ὄντι τῶν μοναστηρίων, εἰς διανομὴν τῶν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ζηλούντων μοναχῶν. ὁ δὲ βασιλεύς τινας τῶν ἀρχόντων προσέταξεν εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τῶν Σφωρακίου ἐπ' ἄμβωνος τὴν 76
προσθήκην τοῦ τρισαγίου ὑποβάλλειν· ὥστε τὰ πλήθη ἀγανακτοῦντα ἐξελθεῖν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς λιτῆς γινομένης ἐν τῷ Τρικόγχῳ διὰ τὴν κόνιν· ἡνίκα καὶ Τιμόθεος δι' ἐγγράφου ὑπομνηστικοῦ πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις τῆς πόλεως προσέταξε τὸ τρισάγιον ἐν ταῖς λιταῖς μετὰ τῆς προσθήκης εἰπεῖν. ὅπερ πολλοὶ φοβούμενοι ἐποίησαν. οἱ δὲ μοναχοὶ ἄλλον ψαλμὸν ἦλθον ψάλλοντες. τούτους δὲ ἰδὼν ὁ λαὸς ἔκραζεν· "καλῶς ἦλθον οἱ ὀρθόδοξοι." στάσις τε πολλὴ γέγονε καὶ ἐμπρησμὸς οἴκων πολλῶν καὶ φόνοι μυρίοι, τοῦ ὄχλου καταβοῶντος Ἀναστασίου, καὶ ἄλλον βασιλέα αἰτούντων, Βιταλιανὸν δὲ πάντων εὐφημούντων ὡς αὐτοκράτορα· ὥστε φυγεῖν Ἀναστάσιον καὶ κρυβῆναι ἐν προαστείῳ ἐγγὺς Βλαχερνῶν, ὑπ' αὐτῆς δὲ Ἀρεάδνης ὑβρισθῆναι ὡς πολλῶν κακῶν αἴτιον Χριστιανοῖς. Ἀλαμουνδάρῳ δέ, τῷ φυλάρχῳ τῶν Σαρακηνῶν, βαπτισθέντι Σευῆρος ὁ δυσσεβὴς δύο ἐπισκόπους ἔπεμψε τῆς λώβης αὐτοῦ μεταδοῦναι αὐτῷ. θεοῦ δὲ προνοίᾳ ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων ὁ ἀνὴρ ἐβαπτίσθη τῶν δεχομένων τὴν σύνοδον. τῶν δὲ ἐπισκόπων Σευήρου διαστρέφειν τὸν φύλαρχον τοῦ ἀληθοῦς δόγματος σπευδόντων, θαυμαστῶς αὐτοὺς ἤλεγξεν Ἀλαμούνδαρος δραματουργίᾳ τοιαύτῃ. ἔφη γὰρ πρὸς αὐτούς· "γράμματα," φησίν, "ἐδεξάμην σήμερον σημαίνοντά μοι ὅτι Μιχαὴλ ὁ ἀρχάγγελος τέθνηκεν." τῶν δὲ εἰπόντων ἀδύνατον εἶναι τοῦτο, ἔφη ὁ φύλαρχος· "καὶ πῶς θεὸς γυμνὸς ἐσταυρώθη καθ' ὑμᾶς, εἰ μὴ δύο φύσεων ἦν ὁ Χριστός, εἴπερ μηδὲ ἄγγελος ἀποθνήσκει; καὶ οὕτω μετ' αἰσχύνης ἀνεχώρησαν 160 οἱ τοῦ Σευήρου ἐπίσκοποι. Κουάδης δέ τινας τῶν ἐν Περσίδι Χριστιανῶν ἠγκυλοκόπησεν, οἳ μετὰ ταῦτα περιεπάτησαν. Κόσμου ἔτη ϛϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. κγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. ιθʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ὁρμίσδας ἔτη ιʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ϛʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ηʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Σευῆρος ἔτη ζʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βιταλιανὸς παραλαβὼν πᾶσαν τὴν Θρᾴκην καὶ Σκυθίαν καὶ Μυσίαν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ πλῆθος Οὔννων καὶ Βουλγάρων παρέλαβε τὴν Ἀγχίαλον καὶ τὴν Ὀδυσσόπολιν, πιάσας καὶ Κύριλλον, τὸν στρατηλάτην Θρᾴκης, καὶ ἦλθε πραιδεύων ἕως τοῦ Βυζαντίου. φειδόμενος δὲ τῆς πόλεως ἐν τῷ Σωσθενίῳ ἐστρατοπέδευσεν. Ἀναστάσιος δὲ ἀπογνοὺς πέμπει τινὰς τῆς συγκλήτου παρακαλῶν εἰρηνεῦσαι αὐτὸν καὶ ὀμόσαι σὺν τῇ συγκλήτῳ, τούς τε ἐξορισθέντας ἐπισκόπους ἀνακαλεῖσθαι ..... ἐν Ἡρακλείᾳ τῆς Θρᾴκης. ὁ δὲ Βιταλιανὸς προσέθηκεν, ἵνα καὶ οἱ πρίγκιπες ἑκάστης σχολῆς τοῦτο ὀμόσωσιν, καὶ Μακεδόνιος καὶ Φλαβιανὸς οἱ ἀδίκως ἐκβληθέντες ἀπολάβωσι τοὺς ἰδίους θρόνους, ὁμοίως καὶ πάντες οἱ λοιποὶ ἐπίσκοποι, καὶ οὕτω κροτηθῇ ἡ σύνοδος, ἐρχομένου καὶ τοῦ Ῥώμης καὶ πάντων τῶν ἐπισκόπων, καὶ κοινῇ κρίσει δοκιμασθῇ τὰ κατὰ τῶν ὀρθοδόξων τολμηθέντα. τοῦ δὲ βασιλέως καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τῶν λοιπῶν ἀρχόντων τε καὶ λαῶν ὀμοσάντων καὶ βεβαιωσάντων ταῦτα οὕτω γίνεσθαι, εἰρήνη γέγονεν· καὶ ἐπανέζευξεν ἐπὶ τὰ ἴδια. Σεκουνδῖνος δὲ ὁ πατρίκιος, γαμβρὸς Ἀναστασίου ἐπ' ἀδελφῇ, πατὴρ δὲ Ὑπατίου, εἰς τοὺς πόδας Βιταλιανοῦ προσπεσὼν πολλοῖς δάκρυσιν Ὑπάτιον τὸν ἴδιον υἱὸν ἐκ τῶν ἐν Μυσίᾳ δεσμῶν ζῶντα ἀπέλαβεν. Ὁρμίσδας δέ, ὁ ἐπίσκοπος Ῥώμης, ὀχλούμενος ὑπὸ Θευδερίχου χαριζομένου 161 Βιταλιανῷ Ἐννόδιον τὸν ἐπίσκοπον ἔπεμψε καὶ Βιταλιανὸν ἀρχιδιάκονον εἰς τὸ κροτηθῆναι τὴν ἐν Ἡρακλείᾳ σύνοδον. ἦλθον δὲ ἐπίσκοποι ὡς διακόσιοι ἐκ διαφόρων τόπων· οἵ τινες ἐμπαιχθέντες ὑπὸ τοῦ παρανόμου βασιλέως καὶ Τιμοθέου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως ἀνεχώρησαν ἄπρακτοι. ὁ γὰρ ἀσεβὴς βασιλεὺς παραβὰς τὰς συνθήκας λάθρα ἐδήλωσε τῷ πάπᾳ Ῥώμης μὴ παραγενέσθαι. τῷ γὰρ Βιταλιανῷ σάκραν ἦν πέμψας τοῦ πέμψαι αὐτὴν εἰς Ῥώμην πρὸς τὸ παραγενέσθαι τὸν πάπαν ἐπὶ τὸ κροτηθῆναι τὴν σύνοδον ἐν Ἡρακλείᾳ. πᾶς δὲ ὁ λαὸς καὶ ἡ σύγκλητος παρρησίᾳ ἐλοιδόρουν Ἀναστάσιον ὡς 77
ἐπίορκον. ὁ δὲ παράνομος ἀναιδῶς ἔλεγε νόμον εἶναι κελεύοντα βασιλέα κατ' ἀνάγκην ἐπιορκεῖν καὶ ψεύδεσθαι. ταῦτα ὁ παρανομώτατος μανιχαιόφρων. κδʹ. κʹ. βʹ. γʹ. δʹ. θʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βιταλιανὸς ἀγανακτήσας κατὰ Ἀναστασίου διὰ τὴν ἐπιορκίαν πολλὰ κακὰ τοῖς ὑπὸ Ἀναστάσιον στρατοπέδοις καὶ τῇ λοιπῇ πολιτείᾳ ἐπεδείκνυτο, ἀναιρῶν καὶ ἁρπάζων καὶ ἀφοπλίζων· καὶ τέλος πρὸς ὕβριν ἕκαστον στρατιώτην μιᾶς φόλλεως ἐπίπρασκεν. Κόσμου ἔτη ϛηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ. κεʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. καʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ὁρμίσδας ἔτη ιʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ϛʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. εʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ιʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Σευῆρος ἔτη ζʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὖννοι οἱ λεγόμενοι Σαβὴρ περάσαντες τὰς Κασπίας πύλας τὴν Ἀρμενίαν ἐξέδραμον, Καππαδοκίαν τε καὶ Γαλατίαν καὶ Πόντον ληϊζόμενοι, ὡς καὶ Εὐχάϊτα μικροῦ παραστήσασθαι. ὅθεν καὶ φυγὼν ὁ ἱερὸς Μακεδόνιος κινδυνεύων σχεδὸν εἰς Γάγγραν διεσώθη. ὅπερ μαθὼν Ἀναστάσιος πικρῶς αὐτὸν κἀκεῖ προσέταξε φυλάττεσθαι, πέμψας, ὥς φασι, καὶ τὸν ἀναιρήσοντα αὐτόν. τελειωθεὶς 162 δὲ ἐν Γάγγραις κατετέθη ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου μάρτυρος Καλλινίκου ἐγγὺς τῶν λειψάνων αὐτοῦ πολλὰς ἰάσεις ἐπιτελῶν. Μακεδονίου νεκροῦ κειμένου φασὶ τῇ χειρὶ κατασφραγίσασθαι τῷ σταυρῷ. Θεόδωρος δέ τις τῶν συνόντων αὐτῷ εἰς ὄναρ εἶδε Μακεδόνιον λέγοντα αὐτῷ· "ἔκλαβε, καὶ ἀπελθὼν ἐπανάγνωθι Ἀναστασίῳ, καὶ εἰπέ· ἐγὼ μὲν ἀπέρχομαι πρὸς τοὺς πατέρας μου, ὧν τὴν πίστιν τετήρηκα, οὐ παύσομαι δὲ ὀχλῶν τῷ δεσπότῃ ἄχρις οὗ ἔλθῃς, καὶ εἰς δίκην εἰσέλθωμεν." Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πλεῖστοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες καὶ νήπια δεινῶς πληγέντες ὑπὸ δαιμόνων ἀθρόως ὑλάκτουν· καθ' ὕπνους δέ τις εἶδέ τινα φοβερὸν λέγοντα, ὅτι διὰ τοὺς ἀναθεματισμοὺς τῆς συνόδου ταῦτα πάσχουσιν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Ἀρεάδνη ἡ βασίλισσα ἐτελεύτησεν. οἱ δὲ μοναχοὶ τῆς ἐρήμου θείῳ ζήλῳ κινούμενοι, τέσσαρας διαμαρτυρίας συντάξαντες δύο μὲν ἔπεμψαν τῷ βασιλεῖ, μίαν δὲ τοῖς ἄρχουσι τῆς χώρας, καὶ μίαν τῷ ἐπισκόπῳ Ἱεροσολύμων Ἰωάννῃ, διαμαρτυρόμενοι, μήτε τῆς ἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου παρεξελθεῖν, μήτε τῷ δυσσεβεῖ Σευήρῳ κοινωνῆσαι· ἐπεὶ πρὸς θάνατον ἑτοίμως ἔχουσιν, ἐμπυρίζοντες καὶ τοὺς ἁγίους τόπους. τοῦ δὲ ἐπισκόπου Θεσσαλονίκης διὰ φόβον τοῦ βασιλέως κοινωνήσαντος Τιμοθέῳ τῷ Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπῳ, μʹ ἐπίσκοποι τοῦ Ἰλλυρικοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος συνελθόντες εἰς ἓν δι' ἐγγράφου ὁμολογίας ὡς ἀπὸ ἰδίου μητροπολίτου ἀπέστησαν ἀπ' αὐτοῦ, καὶ εἰς Ῥώμην πέμψαντες τῷ Ῥώμης κοινωνεῖν ἐγγράφως συνέθεντο. τὸν δὲ Θεσσαλονίκης ἐπίσκοπον Θεόδωρος ὁ ἱστορικὸς πατριάρχην ὀνομάζει ἀλόγως, μὴ εἰδὼς τὸ διατί. κϛʹ. κβʹ. δʹ. εʹ. ϛʹ. ιαʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰωάννου τοῦ Νικαιώτου, ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας αἱρετικοῦ, ἀποθανόντος, Διόσκορος ὁ μικρός, Τιμοθέου τοῦ Ἐλούρου ἀνεψιός, προεβλήθη ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας. ἐλθὼν δὲ ἐν τῷ Βυζαντίῳ ὑπὲρ Ἀλεξανδρέων πρὸς τὸν βασιλέα πρεσβεύσασθαι διὰ τὸν φόνον τοῦ υἱοῦ Καλλιοπίου τοῦ αὐγουσταλίου, ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων δημοσίως ὑβρίζετο κατὰ πρόοδον νομιζόντων αὐτὸν κατὰ 163 τῶν ὀρθῶν δογμάτων ἐληλυθέναι. πρεσβεύσας οὖν διὰ τὸν φόνον μετὰ σπουδῆς ἀνεχώρησεν. ἡ δὲ τοῦ φόνου αἰτία γέγονεν αὕτη χειροτονηθέντος Διοσκόρου, ἀνεχώρησαν τὰ πλήθη τῶν κληρικῶν λέγοντες· ὅτι "εἰ μὴ καθὼς περιέχουσιν οἱ κανόνες τῶν ἁγίων ἀποστόλων, οὐ καθέζεται ἐπίσκοπος." ἦσαν γὰρ οἱ ἄρχοντες ἐνθρονίσαντες αὐτόν. ὁ δὲ Διόσκορος ἦλθεν εἰς τὸν ἅγιον Μάρκον. καὶ ἐλθόντες οἱ κληρικοὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν ἐκ δευτέρου καὶ πάλιν ἐχειροτόνησαν. καὶ οὕτως ἐλθὼν εἰς τὸν ἅγιον Ἰωάννην ἐπετέλεσε τὴν σύναξιν. ὄντος δὲ ἐκεῖ Θεοδοσίου, τοῦ υἱοῦ Καλλιοπίου τοῦ αὐγουσταλίου, καὶ Ἀκακίου στρατηλάτου, ἀτακτήσαντες οἱ ὄχλοι ἤρξαντο ὑβρίζειν τὸν αὐγουστάλιον διὰ τὸ 78
ἐπαινεῖν τὸν βασιλέα Ἀναστάσιον. τῆς δὲ ἀηδίας κινουμένης, εἰσπηδήσαντές τινες ἀπὸ τοῦ θρόνου καθεῖλαν τὸν υἱὸν τοῦ αὐγουσταλίου καὶ ἀνεῖλον αὐτόν. ὁ δὲ στρατηλάτης Ἀκάκιος, ὅσους ἠδυνήθη πιάσαι, ἀνεῖλεν. καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ὠργίσθη κατ' αὐτῶν. ὁ δὲ Διόσκορος πρεσβεύσας κατεπράϋνεν αὐτόν. μεταξὺ δὲ Ἰνδῶν καὶ Περσῶν κάστρον ἐστὶν ὀνόματι Τζουνδαδεέρ, ἔνθα πολλὰ χρήματα καὶ λίθους τιμίους εἶναι πολλοὺς Κουάδης μαθὼν ἐπεζήτει τοῦτο λαβεῖν. δαίμονες δὲ τῷ τόπῳ παρεδρεύοντες ἐκώλυον αὐτὸ χειρωθῆναι. πᾶσαν οὖν κινήσας τῶν παρ' αὐτῷ μάγων ἐπίνοιαν, ἔπειτα δὲ καὶ Ἰουδαίων, καὶ τοῦ σκοποῦ μὴ ἐπιτυχών, πεισθεὶς διὰ τῆς πρὸς θεὸν εὐχῆς τῶν Χριστιανῶν τούτου κυριεῦσαι, ἐπίσκοπόν τινα Χριστιανῶν τῶν ἐν Περσίδι περὶ τούτου παρεκάλεσεν, ὃς σύναξιν ἐπιτελέσας καὶ τῶν θείων μυστηρίων μεταλαβών, προσελθὼν τῷ τόπῳ τοὺς ἐκεῖσε δαίμονας ἐξεδίωξε καὶ τῷ Κουάδῃ τὸ κάστρον ἀπόνως παρέδωκεν· τούτῳ Κουάδης καταπλαγεὶς τῷ σημείῳ πρωτοκαθεδρίᾳ τὸν ἐπίσκοπον ἐτίμησεν, ἕως τότε Μανιχαίων καὶ Ἰουδαίων προκαθεζομένων, ἄδειαν δὲ παρέσχε καὶ τοῖς βουλομένοις βαπτίζεσθαι. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Διόσκορος ἔτη γʹ. κζʹ. κγʹ. εʹ. ϛʹ. ζʹ. αʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ὁ βασιλεὺς εἶδεν ἐν ὁράματι ἄνδρα φοβερὸν βαστάζοντα κώδικα· καὶ τοῦτον ἀναπτύξας καὶ εὑρὼν 164 τὸ τοῦ βασιλέως ὄνομα εἶπεν αὐτῷ· "ἰδού, διὰ τὴν κακοπιστίαν σου ἀπαλείφω ιδʹ." καὶ ἀπήλειψεν αὐτά. διυπνισθεὶς δὲ καὶ προσκαλεσάμενος Ἀμάντιον τὸν πραιπόσιτον εἶπεν αὐτῷ τὸ ὅραμα. ὁ δὲ εἶπεν· "κἀγὼ ἐθεασάμην ταύτῃ τῇ νυκτί, ὅτι παρισταμένου μου τῷ κράτει σου, χοῖρος μέγας ἐλθὼν καὶ δραξάμενός μου τῆς χλαίνης κατέρραξέ με εἰς τὴν γῆν καὶ ἀνήλωσεν." προσκαλεσάμενος δὲ Πρόκλον τὸν ὀνειροκρίτην ἐξεῖπεν αὐτῷ τὰ ὁραθέντα. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ὅτι "ἀμφότεροι οὐ μετὰ πολὺ τελειοῦσθε." τοῦ δὲ ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως Τιμοθέου ἀποθανόντος, Ἰωάννην τὸν Καππαδόκην, πρεσβύτερον καὶ σύγκελλον Κωνσταντινουπόλεως, ἐπίσκοπον ὁ βασιλεὺς προεχειρίσατο. οὗτος χειροτονηθεὶς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ τοῦ πάσχα τὴν ἀποστολικὴν ἐνεδύσατο στολήν. ὁ δὲ λαὸς πολλὴν στάσιν ἐποίησε τῷ Ἰωάννῃ τοῦ ἀναθεματίσαι Σευῆρον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἰνδικτιῶνος ιαʹ, μηνὶ Ἀπριλλίῳ θʹ, τέθνηκεν Ἀναστάσιος ὁ δυσσεβὴς βασιλεύς, βασιλεύσας ἔτη κζʹ μῆνας ζʹ, τῷ σλδʹ ἔτει ἀπὸ Διοκλητιανοῦ· καὶ ἐβασίλευσεν Ἰουστῖνος ὁ εὐσεβὴς ἀντ' αὐτοῦ, ἀνὴρ πρεσβύτης καὶ πολύπειρος, ἀπὸ στρατιωτῶν ἀρξάμενος καὶ ἕως τῆς συγκλήτου προκόψας, Ἰλλύριος τῷ γένει. τινὲς δέ φασιν ὅτι θείῳ σκηπτῷ κεραυνωθεὶς Ἀναστάσιος ἐμβρόντητος γέγονεν. Κόσμου ἔτη ϛιαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φιαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη θʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. κδʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ὁρμίσδας ἔτη ιʹ. ϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη βʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. ηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Διόσκορος ἔτη γʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Σευῆρος ἔτη ζʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστῖνος βασιλεύσας πᾶσιν ἄριστος ἀνεδείχθη, 165 ζηλωτὴς μὲν τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἔμπυρος καὶ ἐν πολέμοις εὐδοκιμῶν, σύμβιον δὲ ἔχων ὀνόματι Λουπικίαν. ταύτην Εὐφημίαν οἱ δῆμοι ἐκάλεσαν στεφθεῖσαν αὐτὴν αὐγούσταν. Βιταλιανὸς δὲ ὁ προρρηθεὶς μετὰ θάνατον Ἀναστασίου Ἰουστίνῳ τῷ μεγάλῳ σφόδρα ᾠκειώθη, ὥστε στρατηλάτου ἀξίαν παρ' αὐτοῦ δέξασθαι καὶ ὑπατεῦσαι ἐλθόντα ἐν Βυζαντίῳ καὶ ὕπατον ἀναγορευθῆναι καὶ κόμητα Πραισέντου παρρησίαν τε ἔχειν τοσαύτην πρὸς τὸν βασιλέα, ὥστε καὶ Σευῆρον προστάξαι ἐκβληθῆναι καὶ ἀναιρεθῆναι. λίαν γὰρ ἦν ὀρθόδοξος ὁ Βιταλιανός. ὁ δὲ Σευῆρος ἀκούσας ἔφυγεν, καὶ Ἰουλιανὸς Ἁλικαρνασοῦ ἐπίσκοπος· καὶ εἰς Αἴγυπτον ἀπελθόντες ταύτην ἐτάραξαν, τὸν περὶ φθαρτοῦ καὶ ἀφθάρτου λόγον κινήσαντες, Διοσκόρου ἐπισκοποῦντος Ἀλεξανδρείας. ἐπίσκοποι δὲ καὶ κληρικοὶ ἀπὸ Ῥώμης ἦλθον λαβόντες αὐθεντίαν ὑπὸ Ὁρμίσδου, τοῦ ἐπισκόπου 79
Ῥώμης, σπουδῇ Βιταλιανοῦ, ἔτι ζῶντος Ἰωάννου τοῦ Καππάδοκος, ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τὴν ἁγίαν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον συνέταξαν τοῖς * διπτύχοις καὶ ταῖς ἄλλαις τρισὶ συνόδοις ἐν τοῖς ἱεροῖς διπτύχοις. Σευήρου δὲ τοῦ δυσσεβοῦς ἐκποδὼν γεγονότος, Παῦλος ἐχειροτονήθη ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας, ὁ ξενοδόχος τῶν Εὐβούλου. καὶ ἐδωρήσατο ὁ βασιλεὺς τῇ πόλει Ἀντιοχείας χιλίας λίτρας χρυσίου· καὶ ταῖς ἄλλαις δὲ πόλεσι πολλὴν εὐνομίαν παρέσχεν, κωλύσας καὶ τὰς δημώδεις ταραχάς. Ξεναΐαν δὲ τὸν Φιλόξενον, ἐπίσκοπον Ἱεραπόλεως, μανιχαιόφρονα ὄντα, καὶ Πέτρον Ἀπαμείας ἐξώρισεν ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς Ἰουστῖνος σὺν πᾶσι τοῖς μετέχουσι τῆς λώβης αὐτῶν. Ἀμάντιον δὲ τὸν πραιπόσιτον καὶ Ἀνδρέαν τὸν κουβικουλάριον καὶ Θεόκριτον τὸν κόμητα Ἀμαντίου, ὃν ἐβούλετο ποιῆσαι βασιλέα, ὡς τυραννίδα μελετήσαντας ἀνεῖλεν. ὁ γὰρ πραιπόσιτος τῷ Ἰουστίνῳ δέδωκε χρήματα ῥογεῦσαι, ὅπως Θεόκριτος βασιλεύσῃ. ὁ δὲ στρατὸς καὶ οἱ δῆμοι οὐχ εἵλαντο Θεόκριτον βασιλεῦσαι, ἀλλ' Ἰουστῖνον 166 ἀνεκήρυξαν. αὐτοὶ δὲ δυσφορήσαντες τυραννίδα ἐμελέτησαν καὶ ἀνηρέθησαν. ἀνεκαλέσατο δὲ ὁ βασιλεὺς πάντας τοὺς ἀδίκως ἐξορισθέντας ὑπὸ Ἀναστασίου καὶ Ἀππίωνα τὸν πατρίκιον, ὃν ἐν Νικαίᾳ πρεσβύτερον βίᾳ ἐχειροτόνησεν· ὃν ὁ βασιλεὺς ὡς ἐχέφρονα ἐποίησεν ἔπαρχον πραιτωρίων, καὶ Διογενιανὸν ἀνατολῆς στρατηλάτην. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐφάνη ἀστὴρ ἐν τῇ ἀνατολῇ, φοβερὸς κομήτης, ὃς εἶχεν ἀκτῖνα πέμπουσαν ἐπὶ τὰ κάτω, ὃν ἔλεγον οἱ ἀστρονόμοι πωγωνίαν εἶναι· καὶ ἐφοβοῦντο. Κόσμου ἔτη ϛιβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φιβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη θʹ. βʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. κεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ὁρμίσδας ἔτη ιʹ. ζʹ. Κωνσταντιν. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη βʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Διόσκορος ἔτη γʹ. γʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη γʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βιταλιανὸς ἐδολοφονήθη ὑπὸ τῶν Βυζαντίων μηνιώντων αὐτῷ διὰ τὸ πολλοὺς ἀνῃρηκέναι ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἐπαναστάσεως αὐτοῦ κατὰ Ἀναστασίου. Ἰωάννου δὲ τοῦ Καππάδοκος, ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, τελευτήσαντος, Ἐπιφάνιος, πρεσβύτερος τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας καὶ σύγκελλος, ἐχειροτονήθη μηνὶ Φεβρουαρίῳ κεʹ. ὁμοίως καὶ Ὁρμίσδα τοῦ Ῥώμης κοιμηθέντος, Ἰωάννης τὴνἐπισκοπὴν διεδέξατο. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐδημοκράτησε τὸ βένετον μέρος, ἐν πάσαις ταῖς πόλεσι ταραχὰς ἐγείροντες καὶ λιθασμοὺς καὶ φόνους πολλοὺς ἀπεργαζόμενοι. ἐπήρχοντο δὲ καὶ τοῖς ἄρχουσιν. ἀπὸ δὲ Ἀντιοχείας ἤρχθη τὸ κακὸν τῆς ἀταξίας, καὶ οὕτω διεδόθη ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν, καὶ ἐκράτησεν ἐπὶ χρόνους εʹ· καὶ ἔσφαζον ξίφεσι τοὺς ἀπαντῶντας Πρασίνους καὶ τοὺς κατ' οἶκον κρυπτομένους ἀνιόντες ἐφόνευον, μὴ τολμώντων τῶν ἀρχόντων ἐκδίκησιν τῶν φόνων ποιῆσαι. ταῦτα διεπράττοντο ἕως ἔτους ἕκτου Ἰουστίνου τοῦ εὐσεβοῦς. 167 Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος ἔτη ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. γʹ. κϛʹ. ηʹ. αʹ. ιʹ. αʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει πολέμου κινηθέντος μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Περσῶν ὁ Ἰουστῖνος ἀπέστειλε πρέσβεις καὶ δῶρα πρὸς Ζιλγβίν, τὸν ῥῆγα τῶν Οὔννων· καὶ συνέθετο μεθ' ὅρκων πατρίων συμμαχήσειν τῷ βασιλεῖ κατὰ Περσῶν. ἀποστείλας δὲ καὶ Κουάδης πρὸς αὐτόν, συνέθετο καὶ αὐτῷ. τοῦτο δὲ μαθὼν Ἰουστῖνος ἐλυπήθη σφόδρα. ἀπῆλθε δὲ πρὸς τοὺς Πέρσας ὁ Ζιλγβὶ μετὰ χιλιάδων κʹ τοῦ πολεμῆσαι Ῥωμαίους. ὁ δὲ Ἰουστῖνος ἐδήλωσε Κουάδῃ, τῷ βασιλεῖ τῶν Περσῶν, πρεσβεύων περὶ εἰρήνης καὶ ὡς ἐπ' ἄλλῳ τινὶ γράψας, καὶ περὶ Ζιλγβί, ὅτι συμμαχίας ὅρκους ἔχει μετὰ Ῥωμαίων, καὶ ὅτι δῶρα ἔλαβε πολλὰ καὶ βούλεται προδότης γενέσθαι τῶν Περσῶν, καὶ ὅτι "δεῖ ἡμᾶς ἀδελφοὺς ὄντας εἰς φιλίαν ἐλθεῖν καὶ μὴ ὑπὸ τῶν κυνῶν τούτων παίζεσθαι." ὁ δὲ Κουάδης ἠρώτησε κατ' ἰδίαν τὸν Ζιλγβίν, εἰ ἔλαβε παρὰ Ῥωμαίων δῶρα προτραπεὶς κατὰ Περσῶν; ὁ δὲ εἶπεν· ναί. καὶ ὀργισθεὶς ὁ Κουάδης ἐφόνευσε αὐτόν, καὶ διὰ τῆς νυκτὸς πέμψας πλῆθος Περσῶν ἀνεῖλε τὸν λαὸν αὐτοῦ, 80
ὑπονοήσας, ὅτι δόλῳ ἦλθον πρὸς αὐτόν. ὅσοι δὲ ἠδυνήθησαν φυγεῖν, ἀνέζευξαν εἰς τὰ ἴδια. Εὐφράσιος δὲ ὁ Ἀντιοχείας τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἐξέβαλε τῶν διπτύχων καὶ τὸ ὄνομα Ὁρμίσδα τοῦ πάπα Ῥώμης. μετὰ δὲ ταῦτα φοβηθεὶς τὰς τέσσαρας συνόδους ἐκήρυττεν. Καβάδης δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, τὸν τῶν Ῥωμαίων βασιλέα ἐπίτροπον τοῦ ἑαυτοῦ οἴκου καταλιπεῖν ἠθέλησεν· οὐ γὰρ ἠβούλετο τὸν πρεσβύτερον αὐτοῦ υἱόν, ὃν καὶ ὁ νόμος Περσῶν ἐκάλει τοῦ ἄρξαι, οὐδὲ τὸν δεύτερον, διότι τὸν ὀφθαλμὸν ἐκκέκοπτο, Χοσρόην δέ, ὃς αὐτῷ ἐκ τῆς Ἀσπεβέδου ἀδελφῆς ἐγεννήθη, ὑπερηγάπα 168 ὁ πατήρ. ἔδοξεν οὖν αὐτῷ εἰς Ῥωμαίους εἰρηνεῦσαι, καὶ Χοσρόην εἰσποιητὸν παῖδα τοῦ βασιλέως γενέσθαι· ἐπὶ τούτῳ πρέσβεις εἰς Βυζάντιον πρὸς Ἰουστῖνον ἔπεμψεν. ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν σύγκλητον εἰς βουλὴν καλέσας οὐ κατεδέξατο τοῦτο γενέσθαι, δόλον καὶ προδοσίαν Ῥωμαίων τοῦτο καλοῦντες, Πρόκλου κυαίστορος, ἀνδρὸς συνετοῦ καὶ ἀγχίνου, τοῦτο καλῶς βουλευσαμένου. δʹ. κζʹ. θʹ. βʹ. ιαʹ. βʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔπαθεν ὑπὸ θεομηνίας τὸ Δοράχιον, πόλις τῆς νέας Ἠπείρου τοῦ Ἰλλυρικοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς πολλὰ χρήματα παρέσχεν εἰς ἀνανέωσιν τῆς πόλεως· ὁμοίως δὲ καὶ ἡ Κόρινθος, μητρόπολις τῆς Ἑλλάδος, καὶ ταύτην μεγάλως ἐφιλοτιμήσατο. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐφράσιος ἔτη εʹ. εʹ. κηʹ. ιʹ. γʹ. ιβʹ. γʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Τζάθιος, ὁ τῶν Λαζῶν βασιλεύς, ἀποστατήσας τῆς τῶν Περσῶν βασιλείας, Καβάδου βασιλεύοντος καὶ φιλοῦντος τὸν Τζάθιον, ὡς καὶ αὐτοῦ προβαλλομένου αὐτὸν βασιλέα τῶν Λαζῶν, ἦλθε πρὸς Ἰουστῖνον εἰς τὸ Βυζάντιον καὶ παρεκάλεσε τὸν βασιλέα γενέσθαι αὐτὸν Χριστιανὸν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἀναγορευθῆναι βασιλέα τῶν Λαζῶν. ὁ δὲ βασιλεὺς μετὰ χαρᾶς αὐτὸν δεξάμενος ἐφώτισεν αὐτὸν καὶ υἱὸν αὐτὸν ἀνηγόρευσεν. ἔγημε δὲ καὶ γυναῖκα Ῥωμαίαν, τὴν ἐγγόνην Νόμου τοῦ πατρικίου καὶ ἀποκουροπαλάτου, Οὐαλεριανήν τινα, καὶ εἰς τὴν ἰδίαν χώραν ἔλαβεν, προχειρισθεὶς παρὰ Ἰουστίνου βασιλεὺς τῶν Λαζῶν, φορέσας στέφανον καὶ χλανίδα βασιλικὴν ἄσπρην ἔχουσαν ταβλὶν χρυσοῦν, ἐν ᾧ ἐκ κεντητοῦ ἐνεκεχάρακτο ἡ εἰκὼν τοῦ βασιλέως Ἰουστίνου, καὶ στιχάριν ἄσπρον ἔχον πλουμία χρυσᾶ καὶ εἰκόνα τοῦ βασιλέως· τὰ γὰρ τζαγγία αὐτοῦ ῥούσια ἦσαν ἔχοντα μαργαρίτας Περσικῷ σχήματι· ὁμοίως καὶ ἡ 169 ζώνη αὐτοῦ ἦν χρυσῆ διὰ μαργαριτῶν. ἔλαβε δὲ παρὰ τοῦ βασιλέως δῶρα πολλά, καὶ μετὰ χαρᾶς ἀπῆλθεν εἰς τὰ ἴδια. γνοὺς δὲ τοῦτο Καβάδης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, ἐδήλωσε τῷ βασιλεῖ, ὅτι "φιλίας καὶ εἰρήνης μεταξὺ ἡμῶν οὔσης τὰ ἐχθρῶν πράττεις καὶ τοὺς ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν Περσῶν ὄντας ἀπ' αἰῶνος προσελάβου." ὁ δὲ βασιλεὺς ἀντεδήλου αὐτῷ· "ἡμεῖς τινὰ τῶν ὑποκειμένων τῇ βασιλείᾳ σου οὔτε προσελαβόμεθα, οὔτε προετρεψάμεθα· ἀλλ' ἐλθόντος Τζαθίου εἰς τὰ ἡμέτερα βασίλεια, ἐδεήθη προσπίπτων ἡμῖν ῥυσθῆναι μυσαροῦ καὶ ἑλληνικοῦ δόγματος καὶ ἀσεβῶν θυσιῶν καὶ πλάνης δαιμόνων καὶ προσελθεῖν τῷ δημιουργῷ τῶν ὅλων θεῷ καὶ γενέσθαι Χριστιανός. τοῦτον ἡμεῖς βαπτίσαντες εἰς τὴν ἰδίαν ἀπελύσαμεν χώραν." ἔκτοτε λοιπὸν ἐγένετο ἔχθρα μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Περσῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν ἅγιον Ἀρέθαν καὶ τοὺς ἐν Νεγρᾷ τῇ πόλει ἐπράχθησαν ὑπὸ τῶν Ὁμηριτῶν, καὶ ὁ πόλεμος Ἐλεςβαᾶ, τοῦ βασιλέως τῶν Αἰθιόπων, πρὸς τοὺς Ὁμηρίτας, καὶ ἡ νίκη αὐτοῦ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γʹ. ϛʹ. κθʹ. αʹ. δʹ. ιγʹ. δʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θευδέριχος κρατῶν τῆς Ῥώμης ἀρειανοφρονῶν ἐβιάσατο τὸν πάπαν Ἰωάννην ἀνελθεῖν εἰς τὸ Βυζάντιον πρὸς τὸν βασιλέα Ἰουστῖνον καὶ πρεσβεῦσαι ὑπὲρ Ἀρειανῶν, ὥστε μὴ ἀναγκάζειν αὐτοὺς ἐξίστασθαι τῆς αἱρέσεως αὐτῶν· ἐπεὶ καὶ Θευδέριχος εἰς τοὺς κατὰ τὴν Ἰταλίαν ὀρθοδόξους τοῦτο ποιεῖν ἠπείλει. ὁ δὲ Ἰωάννης ἐλθὼν ἐν Βυζαντίῳ καὶ προτραπεὶς ὑπὸ Ἐπιφανίου τοῦ πατριάρχου οὐ κατεδέξατο, ἕως προεκάθισε τοῦ Ἐπιφανίου ὁ Ῥώμης. ὁ δὲ Ἰωάννης πᾶσι μὲν τοῖς ἐπισκόποις ἐκοινώνησεν, Τιμοθέῳ δὲ τῷ Ἀλεξανδρείας οὐκ 81
ἐκοινώνησεν. Κουάδης δέ, υἱὸς Περόζου, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, πολλὰς μυριάδας Μανιχαίων σὺν τῷ ἐπισκόπῳ αὐτῶν Ἰνδαζάρῳ ἀνεῖλεν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ σὺν τοῖς οὖσι συγκλητικοῖς Πέρσαις ἐκ τοῦ αὐτῶν φρονήματος· τὸν γὰρ υἱὸν αὐτοῦ τὸν τρίτον, 1 τὸν λεγόμενον Φθασουαρσάν, ὃν ἐγέννησεν αὐτῷ Σαμβίκη, ἡ θυγάτηρ αὐτοῦ, οἱ Μανιχαῖοι παιδαγωγήσαντες καὶ τοῦ ἰδίου φρονήματος ποιήσαντες ἐπηγγείλαντο αὐτῷ, ὅτι "ὁ σὸς πατὴρ γεγήρακεν, καὶ εἰ συμβῇ αὐτὸν τελευτῆσαι, οἱ ἀρχιμάγοι ἕνα τῶν σῶν ἀδελφῶν ποιοῦσι βασιλέα διὰ τὸ κρατηθῆναι τὸ δόγμα αὐτῶν. ἡμεῖς δὲ δυνάμεθα δι' εὐχῶν ἡμῶν πεῖσαι τὸν σὸν πατέρα ἀποτάξασθαι τὴν βασιλείαν καὶ σὲ προχειρίσασθαι, ἵνα πανταχῆ κρατύνῃς τὸ τῶν Μανιχαίων δόγμα. ὁ δὲ συνετάξατο τοῦτο ποιεῖν, ἐὰν βασιλεύσῃ. γνοὺς δὲ ταῦτα Κουάδης ἐκέλευσε κομβέντον γενέσθαι διὰ τό, φησίν, ποιῆσαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ Φθασουαρσὰν βασιλέα, κελεύσας καὶ πάντας τοὺς Μανιχαίους σὺν τῷ ἐπισκόπῳ αὐτῶν καὶ γυναιξὶ καὶ τέκνοις παραγενέσθαι ἐν τῷ κομβέντῳ, ὁμοίως καὶ τὸν ἀρχιμάγον Γλωνάζην καὶ τοὺς μάγους καὶ τὸν τῶν Χριστιανῶν ἐπίσκοπον Βοαζάνην, ἀγαπώμενον παρὰ Κουάδου ὡς ἰατρὸν ἄριστον· καὶ καλέσας τοὺς Μανιχαίους ἔφη· "χαίρω ἐπὶ τῷ ὑμετέρῳ δόγματι καὶ θέλω δοῦναι ἔτι ζῶν τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ μου Φθασουαρσάν, ὡς σύμφρονι ὑμῶν. ἀλλ' ἀφορίσατε ἑαυτοὺς πρὸς τὸ παραλαβεῖν αὐτόν." οἱ δὲ θαρρήσαντες πάντες μετὰ παρρησίας ἠφόρισαν ἑαυτούς. ὁ δὲ Κουάδης ἐπιτρέψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ εἰσελθεῖν, πάντας κατέκοψαν ξίφεσι σὺν τῷ ἐπισκόπῳ αὐτῶν ἐπ' ὄψεσι τοῦ ἀρχιμάγου καὶ τοῦ ἐπισκόπου τῶν Χριστιανῶν. καὶ ἐξέπεμψε σάκρας εἰς πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτὸν γῆν, ὥστε τὸν εὑρισκόμενον Μανιχαῖον ἀναιρεῖσθαι καὶ πυρίκαυστον γίνεσθαι, καὶ τὰς ὑποστάσεις αὐτῶν εἰς τὰ βασιλικὰ ταμιεῖα εἰσκομίζεσθαι, καὶ τὰς βίβλους αὐτῶν κατακαίεσθαι. ὁ δὲ εὐσεβὴς βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἐν πάσῃ ἱκανότητι καὶ ἀνδρείᾳ τῆς βασιλείας ἐπιλαβόμενος σάκρας πανταχοῦ ἐν ταῖς πόλεσιν ἐξαπέστειλεν, ὥστε τιμωρηθῆναι πάντας τοὺς ἀταξίας ἢ φόνους ποιοῦντας, καὶ τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει δήμους εἰρήνευσε καὶ φόβον ἔδειξε πολύν. ἔστεψε δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ γαμετὴν Θεοδώραν ἀγούσταν ἅμα τῷ βασιλεῦσαι αὐτόν. καὶ προεβάλετο τὸν πατρίκιον Ὑπάτιον στρατηλάτην ἀνατο λῆς, τὸν Σεκουνδίνου, φυλάξαι τὰ ἀνατολικὰ μέρη διὰ τοὺς Πέρσας καὶ τὰς τῶν Σαρακηνῶν ἐπιδρομάς. ἐποίησε δὲ καὶ αὐτὸς διωγμὸν μέγαν κατὰ Μανιχαίων καὶ ἐτιμωρήσατο πολλούς. Κόσμου ἔτη ϛιζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φιζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη θʹ. ζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ. λʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος ἔτη ιϛʹ. εʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. ιδʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐφράσιος ἔτη εʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀνάζαρβος, μητρόπολις τῆς δευτέρας Κιλικίας, ἔπαθεν ὑπὸ σεισμοῦ φοβερωτάτου, ἡγεμονεύοντος αὐτῆς Καλλιοπίου, υἱοῦ Εἰρηναίου, καὶ ἐπτώθη πᾶσα ἡ πόλις. ταύτην δὲ Ἰουστῖνος ἀνήγειρε καὶ Ἰουστινούπολιν ἐκάλεσεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει κατεποντίσθη ὑπὸ θεομηνίας ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ Ἔδεσα, πόλις μεγάλη καὶ περιβόητος, τῆς Ὀσροηνῆς ἐπαρχίας μητρόπολις. ὁ γὰρ Σκιρτὸς ποταμὸς διὰ μέσου αὐτῆς παρερχόμενος πλοῦτον αὐτῇ πολὺν καὶ τέρψιν παρέχει. τὸ τηνικαῦτα δὲ πλημμυρήσας δίκην θαλάσσης τοὺς οἴκους σὺν τοῖς οἰκοῦσι σύρων ἐπόντιζεν. λόγος δὲ κρατεῖ ἐν αὐτοῖς τοῖς περισωθεῖσιν, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐπόρθησε τὴν πόλιν ὁ αὐτὸς ποταμός, ἀλλ' οὐχ οὕτως. μετὰ δὲ τὸ παῦσαι τὰ ὕδατα εὑρέθη πλὰξ λιθίνη ἐν τῇ ὄχθῃ τοῦ ποταμοῦ γεγραμμένη ἱερογλυφικὸς γράμμασιν ἔχουσα οὕτως· Σκιρτὸς ποταμὸς σκιρτήσει κακὰ σκιρτήματα πολίταις. ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰουστῖνος πολλὰ παρέσχε ταῖς ἀμφοτέραις πόλεσιν εἰς ἀνανέωσιν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνεφάνη γυνή τις ἐκ τῆς Κιλικίας γιγαντογενής, ὑπερέχουσα τῇ ἡλικίᾳ πάντα ἄνθρωπον τέλειον πῆχυν ἕνα, καὶ πλατεῖα σφόδρα. γυρεύουσα δὲ τὰς πόλεις ἐλάμβανε κατ' ἐργαστήριον φόλλιν 82
μίαν. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ ηʹ. αʹ. γ ϛʹ. ιεʹ. ϛʹ. δʹ. 172 Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ τῆς δʹ ἰνδικτιῶνος τὰ προοίμια τῆς τοῦ θεοῦ ὀργῆς ἐπῆλθον τῇ πόλει Ἀντιοχείᾳ. ἐμπυρισμὸς γὰρ μέγας γέγονεν ἀοράτως ἐν τῷ μέσῳ τῆς πόλεως, ὅστις προεμήνυσε τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι τοῦ θεοῦ ἀπειλήν. ἀνήφθη γὰρ τὸ πῦρ ἀπὸ τοῦ μαρτυρίου τοῦ ἁγίου Στεφάνου καὶ ἕως τοῦ πραιτωρίου τοῦ στρατηλάτου ἔφθασεν. αὕτη ἐγένετο ἀρχὴ ὠδίνων. ἐγένοντο δὲ οἱ ἐμπρησμοὶ ἐπὶ μῆνας ἕξ, καὶ ἐκάησαν οἶκοι πολλοί, καὶ ἀπέθανον λαοὶ πολλοί. καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο γνῶναι, πόθεν τὸ πῦρ ἀνήπτετο· ἐκ γὰρ τῶν κεράμων τῶν πενταστέγων ἀνελάμβανεν. κατὰ δὲ πρεσβείαν Εὐφρασίου τοῦ πατριάρχου ἐφιλοτιμήσατο ὁ βασιλεὺς τῇ πόλει κεντηνάρια δύο χρυσίου. τῷ δὲ Μαίῳ μηνὶ κʹ τῆς αὐτῆς δʹ ἰνδικτιῶνος, ὥρᾳ ζʹ, ὑπατεύοντος ἐν Ῥώμῃ Ὀλυβρίου ἔπαθεν ὑπὸ θεομηνίας Ἀντιόχεια ἡ μεγάλη τῆς Συρίας πάθος ἀνεξήγητον. τοσοῦτον γὰρ ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ἐπῆλθεν ἐπ' αὐτήν, ὥστε πτωθῆναι σχεδὸν πᾶσαν τὴν πόλιν καὶ τάφον τῶν οἰκητόρων γενέσθαι. τινὰς δὲ καταχωσθέντας καὶ ἔτι ζῶντας ὑπὸ τὴν γῆν πῦρ ἐκ τῆς γῆς ἐξελθὸν κατέφλεξεν. καὶ ἕτερον πῦρ ἐκ τοῦ ἀέρος, ὡς σπινθῆρες, κατήρχετο καὶ κατέκαιεν, ὥσπερ ἀστραπή, τὸν εὑρισκόμενον· καὶ ἐσείετο ἡ γῆ ἐπὶ ἐνιαυτὸν ἕνα. Κόσμου ἔτη ϛιθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φιθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη θʹ. θʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. βʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη δʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος ἔτη ιϛʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. ζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Εὐφράσιος ἔτη εʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ σεισμοῦ ἐπικρατοῦντος Εὐφράσιος, ὁ ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας, κατεχώσθη ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ καὶ ἀπέθανεν· καὶ πᾶς οἶκος καὶ ἐκκλησία κατέπεσον, καὶ τὸ κάλλος τῆς πόλεως ἠφανίσθη. καὶ οὐ γέγονε τοιαύτη θεομηνία ἐν ἄλλῃ πόλει ἐν πάσαις 173 ταῖς γενεαῖς. ὁ δὲ εὐσεβέστατος βασιλεὺς Ἰουστῖνος ταῦτα μαθὼν μεγάλως ἤλγησε τὴν ψυχήν, ὥστε ἐπῇρε τὸ διάδημα ἐκ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ τὴν πορφύραν καὶ ἐπένθησεν ἐν σάκκῳ ἐπὶ ἡμέρας πολλάς, ὥστε καὶ τῇ ἑορτῇ προσελθὼν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ οὐ κατεδέξατο φορέσαι τὸ στέμμα ἢ τὴν χλαμύδα· ἀλλ' οὕτω λιτῶς προσῆλθε μαντίον πορφυροῦν φορέσας καὶ κλαίων ἐπὶ πάσης τῆς συγκλήτου· καὶ πάντες ἔκλαιον σὺν αὐτῷ πενθικὰ φοροῦντες. ἀπέστειλε δὲ ὁ βασιλεὺς εὐθέως Καρῖνον τὸν κόμητα δοὺς αὐτῷ κεντηνάρια πέντε πρὸς ἐκχοϊσμόν, εἴ πως δυνηθῇ σῶσαί τινας, καὶ τὰ καταχωσθέντα πράγματα διασῶσαι ἐκ τῶν λῃστῶν καὶ ἁρπάγων. καὶ πάλιν ἀπέστειλεν ὄπισθεν αὐτοῦ τὸν πατρίκιον Φωκᾶν τὸν Κρατεροῦ, καὶ τὸν πατρίκιον Ἀστέριον, τὸν ἀπὸ ἐπάρχων, ἄνδρας σοφούς, δοὺς αὐτοῖς χρήματα πάμπολλα πρὸς ἀνακαινισμὸν τῆς πόλεως. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ αʹ τῆς αὐτῆς εʹ ἰνδικτιῶνος, τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα, ἀσθενήσας ὁ βασιλεὺς Ἰουστῖνος προεχειρίσατο ἔτι ζῶν εἰς βασιλέα Ἰουστινιανόν, τὸν ἴδιον ἀνεψιόν, καὶ ἔστεψεν αὐτόν· καὶ συνεβασίλευσεν αὐτῷ μῆνας δʹ. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς εʹ ἰνδικτιῶνος ἐτελεύτησεν ὁ εὐσεβέστατος Ἰουστῖνος καταλιπὼν βασιλέα τὸν Ἰουστινιανόν. Τοῦ δὲ Εὐφρασίου, ἐπισκόπου Ἀντιοχείας, τελευτήσαντος, Ἐφραΐμιος ὁ Ἀμιδηνός, κόμης ἀνατολῆς ὢν ἐν τῷ χρόνῳ ἐκείνῳ, ἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ, ὅστις ζῆλον θεῖον κατὰ τῶν ἀποσχιστῶν ἐνεδείξατο. 174 Κόσμου ἔτη ϛκʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φκʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. γʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη δʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος ἔτη ιϛʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. ιζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. ηʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἐφραΐμιος ἔτη ιηʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μόνος κρατήσας τὴν βασιλείαν ὁ μέγας Ἰουστινιανὸς προεβάλετο κόμητα ἀνατολῆς Πατρίκιον τὸν Ἀρμένιον, ᾧ τινι δέδωκε χρήματα 83
κελεύσας αὐτῷ ἀπελθεῖν καὶ ἀνανεῶσαι πόλιν τῆς Φοινίκης Λιβανησίας εἰς τὸ λιμιτὸν τὸ ἐσώτερον, τὴν καλουμένην Παλμύραν, κελεύσας τοῦ καθέζεσθαι ἐν αὐτῇ τὸν δοῦκα ...... καὶ τοὺς ἁγίους τόπους. τῷ δὲ Ἰαννουαρίῳ μηνὶ αʹ τῆς αὐτῆς ἰνδικτιῶνος ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς ὑπατείαν καὶ τοσαῦτα ἔδωκε χρήματα, ὅσα οὐδεὶς βασιλέων ὑπατεύσας. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ βασιλεὺς Περσῶν ἐπολέμησε τῷ Λαζῷ Τζαθίῳ ὡς προσρυέντι Ῥωμαίοις. καὶ λοιπὸν ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔπεμψεν αὐτῷ βοήθειαν στρατοῦ καὶ στρατηλάτας τρεῖς, Βελισάριον καὶ Κήρυκον καὶ Εἰρηναῖον. καὶ πολεμήσαντες ἡττήθησαν. καὶ ἠγανάκτησεν ὁ βασιλεὺς κατὰ τῶν στρατηλατῶν, ὅτι φθονοῦντες ἀλλήλοις προέδωκαν τὴν νίκην, καὶ διαδεξάμενος αὐτοὺς ἀπέστειλε Πέτρον, τὸν νοτάριον αὐτοῦ, στρατηλάτην· καὶ συμβαλὼν τοῖς Πέρσαις μετὰ τῶν Λαζῶν ἐνίκησαν καὶ πολλοὺς ἀνεῖλον τῶν Περσῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει προσερρύη τοῖς Ῥωμαίοις ὁ βασιλεὺς τῶν Ἐλούρων, Γρέτης ὀνόματι, καὶ ἦλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ᾔτησε τὸν βασιλέα γενέσθαι Χριστιανός. ὁ δὲ 175 βασιλεὺς βαπτίσας αὐτὸν ἐν τοῖς θεοφανίοις ἐδέξατο αὐτὸν ἐκ τοῦ 175 βαπτίσματος. καὶ ἐβαπτίσθησαν σὺν αὐτῷ συγκλητικοὶ αὐτοῦ καὶ συγγενεῖς αὐτοῦ δώδεκα· καὶ ἀπῆλθε μετὰ χαρᾶς εἰς τὰ ἴδια φιλιωθεὶς τῷ βασιλεῖ καὶ ἐπαγγειλάμενος συμμαχεῖν αὐτῷ, ἐν οἷς ἂν βουληθῇ. προεβάλετο δὲ ὁ βασιλεὺς στρατηλάτην Ἀρμενίας Τζίταν, ἄνδρα πολεμικὸν καὶ ἱκανώτατον. οὐ γὰρ εἶχεν ἡ Ἀρμενία στρατηλάτην, ἀλλὰ δοῦκας καὶ κόμητας. ἐστράτευσε δὲ ὑπ' αὐτὸν Ἀρμενίων πλῆθος, ὡς εἰδότας τὰ μέρη τῆς Ἀρμενίας. ἔδωκε δὲ αὐτῷ καὶ ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς στρατοῦ ἀριθμοὺς τέσσαρας· καὶ γέγονε μεγάλη φυλακὴ καὶ βοήθεια Ῥωμαίων. ἔζευξε δὲ αὐτῷ καὶ γυναῖκα τὴν ἀδελφὴν Θεοδώρας τῆς αὐγούστης, ὀνόματι Κομητώ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει προσερρύη τοῖς Ῥωμαίοις γυνή τις ἐκ τῶν Οὔννων τῶν λεγομένων Σαβήρ, βάρβαρος, ὀνόματι Βωαρήξ, χήρα, ἔχουσα μεθ' ἑαυτῆς Οὔννων χιλιάδας ρʹ, ἥτις κατεδυνάστευσε τῶν Οὐννικῶν μερῶν μετὰ τὴν τοῦ ἰδίου ἀνδρὸς Βαλὰχ ἀποβολήν. αὕτη τοὺς προτραπέντας παρὰ Κουάδου, βασιλέως Περσῶν, δύο ῥῆγας ἀπὸ ἄλλου ἔθνους Οὔννων ἐνδοτέρων, ὀνόματι Στύραξ καὶ Γλώνης, τοῦ συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ Ῥωμαίων, παρέλαβεν ἡ αὐτὴ Βωαρὴξ παριόντας διὰ τῆς χώρας αὐτῆς ἐπὶ τὰ Περσικὰ μετὰ χιλιάδων κʹ· οὓς καὶ κατέκοψεν, καὶ τὸν μὲν ἕνα ῥῆγα αὐτῶν, τὸν λεγόμενον Στύρακα, συλλαβομένη δέσμιον εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν τῷ βασιλεῖ ἔπεμψεν, τὸν δὲ Γλώνην ἐν τῷ πολέμῳ ἔσφαξεν. καὶ ταύτῃ γέγονε σύμμαχος καὶ εἰρηνικὴ τῷ βασιλεῖ Ἰουστινιανῷ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ πλησίον Βοσφόρου ῥὴξ τῶν Οὔννων, ὀνόματι Γορδᾶς, προσερρύη τῷ βασιλεῖ καὶ ἐγένετο Χριστιανὸς καὶ ἐφωτίσθη· καὶ ἐδέξατο αὐτὸν ὁ βασιλεὺς καὶ πολλὰ αὐτῷ παρεσχηκὼς δῶρα ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν φυλάττειν τὰ Ῥωμαϊκὰ καὶ τὴν Βόσφορον πόλιν. ἥτις ἐκλήθη ἐκ τοῦ συντελεῖν Ῥωμαίοις ἀντὶ χρημάτων βόας κατ' ἔτος Βοῶν φόρος· ἐκάθισε δ' ἐκεῖ καὶ ἀριθμὸν στρατιωτῶν Ῥωμαίων καὶ τριβοῦνον φυλάττειν τὴν πόλιν 176 διὰ τοὺς Οὔννους καὶ ἀπαιτεῖν τὰς συντελείας τῶν βοῶν. ἦν δὲ ἐν τῇ αὐτῇ πόλει συναλλάγματα πολλὰ Ῥωμαίων καὶ Οὔννων. ὁ δὲ γενόμενος Χριστιανὸς ῥὴξ τῶν Οὔννων ἀπελθὼν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν εὗρε τὸν ἴδιον ἀδελφὸν καὶ διηγήσατο αὐτῷ τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπην καὶ φιλοτιμίαν, καὶ ὅτι Χριστιανὸς γέγονεν· καὶ λαβὼν τὰ ἀγάλματα, ἃ ἐσέβοντο οἱ Οὖννοι, ταῦτα ἐχώνευσεν, ἦσαν γὰρ ἀργυρᾶ καὶ ἠλέκτρινα. καὶ χολέσαντες οἱ Οὖννοι, συμποιήσαντες μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἀπελθόντες ἔσφαξαν αὐτόν· καὶ ἐποίησαν ῥῆγα τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Μουάγεριν. καὶ φοβηθέντες, μὴ ἐκζητήσωσιν αὐτὸν οἱ Ῥωμαῖοι, ἦλθον αἴφνης ἐν τῇ Βοσφόρῳ πόλει καὶ ἐφόνευσαν τὸν τριβοῦνον Δαλμάτιον καὶ τοὺς στρατιώτας. καὶ ἀκούσας ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλε τὸν ἀπὸ ὑπάτων Ἰωάννην, τὸν ἔγγονον Ἰωάννου τοῦ Σκύθου, υἱὸν δὲ τοῦ πατρικίου 84
Ῥουφίνου, μετὰ βοηθείας Σκυθικῆς πολλῆς, καὶ ἐστράτευσε κατ' αὐτῶν ἅμα καὶ Γώδιλαν διὰ γῆς ἀπὸ Ὀδυσσοπόλεως καὶ Βαδούριον στρατηγόν. καὶ ἀκούσαντες οἱ Οὖννοι ἔφυγον ἀφανεῖς γενόμενοι. καὶ γέγονεν εἰρήνη ἐν Βοσφόρῳ, καὶ ἐκράτησαν αὐτὴν οἱ Ῥωμαῖοι ἀφόβως. ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἀπέσπασε πάσας τὰς ἐκκλησίας τῶν αἱρετικῶν καὶ ἀπέδωκεν αὐτὰς τοῖς ὀρθοδόξοις δίχα τῶν Ἐξακιονιτῶν Ἀρειανῶν. ἐξεφώνησε δὲ τύπον ὁ βασιλεὺς περὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ οἰκονόμων καὶ ὀρφανοτρόφων καὶ ξενοδόχων, ὥστε μὴ κληρονομεῖσθαι, εἰ μὴ ἃ πρὸ τοῦ γενέσθαι εἶχεν ἐν ὑποστάσει, εἰς ταῦτα ἵνα διατίθεται· ἀφ' ἧς δὲ ὥρας προεχειρίσθη, μὴ ἔχειν αὐτὸν ἄδειαν διατίθεσθαι, ἀλλὰ τὰ ἑαυτοῦ πάντα τὸν εὐαγῆ οἶκον κληρονομεῖν. ὁ δ' αὐτὸς βασιλεὺς ἐπλήρωσε καὶ τὸ δημόσιον λουτρὸν τὸ εἰς τὰ Δαγισθέου, ὃ ἤρξατο κτίζειν Ἀναστάσιος ὁ βασιλεύς, καὶ τὸ μεσίαυλον τῆς βασιλικῆς Ἴλλου κιστέρναν μεγάλην ἐποίησεν. 177 Κόσμου ἔτη ϛκαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φκαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. βʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. δʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη δʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος ἔτη ιϛʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. ιηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. θʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἐφραΐμιος ἔτη ιηʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἡσαΐας, ἐπίσκοπος Ῥόδου, καὶ Ἀλέξανδροςἐπίσκοπος Διοσπόλεως τῆς Θρᾴκης, καθῃρέθησαν ὡς παιδερασταὶ εὑρεθέντες, καὶ ἐτιμωρήθησαν δεινῶς ὑπὸ τοῦ βασιλέως, καυλοτομηθέντες καὶ πομπεύσαντες, τοῦ κήρυκος βοῶντος· "ἐπίσκοποι ὄντες τὸ τίμιον σχῆμα μὴ ἐνυβρίζετε." καὶ ἐξέθετο ὁ βασιλεὺς νόμους σφοδροὺς κατὰ τῶν ἀσελγαινόντων, καὶ πολλοὶ ἐτιμωρήθησαν. καὶ ἐγένετο φόβος πολὺς καὶ ἀσφάλεια. ἀνενέωσε δὲ ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς πάντας τοὺς παλαιοὺς νόμους ποιήσας μονόβιβλον καὶ καλέσας αὐτὸ τὰς νεαρὰς διατάξεις, ἐν αἷς οὐ καταδέχεται τὸν ἄρχοντα ἐν οἷς ἄρχει τόποις ἀγοράζειν κτῆμα, ἢ κτίζειν οἶκον, ἢ κληρονομεῖν ξένον πρόσωπον, εἰ μή τις συγγενὴς αὐτῷ ὑπάρχει. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ κθʹ, ὥρᾳ γʹ, ἡμέρᾳ δʹ ἰνδικτιῶνος ζʹ ἔπαθεν ὑπὸ θεομηνίας πάλιν Ἀντιόχεια ἡ μεγάλη μετὰ δύο ἔτη τοῦ πρώτου αὐτῆς πάθους. καὶ ἐγένετο σεισμὸς μέγας ἐπὶ ὥραν μίαν, καὶ ἐγένετο βρυγμὸς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ φοβερός· καὶ ἔπεσον πάντα τὰ κτισθέντα ἕως ἐδάφους καὶ τὰ τείχη, καὶ ἐκ τῶν μὴ πεσόντων παλαιῶν κτισμάτων ἐν τῷ πρώτῳ σεισμῷ κατηνέχθησαν νῦν· καὶ πᾶσα ἡ εὐπρέπεια, ἡ γενομένη ἐν τῇ πόλει ἔκ τε τῶν τοῦ βασιλέως φιλοτιμιῶν καὶ ὧν ἐξ ἰδίων οἱ πολῖται ᾠκοδόμησαν, πάντα κατέπεσον. ταῦτα μαθοῦσαι αἱ πλησιάζουσαι πόλεις μετὰ πένθους ἐλιτάνευον. ἀπέθανον δὲ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ πτώσει χιλιάδες τέσσαρες καὶ ὀκτακόσιοι ἑβδομήκοντα. οἱ δὲ σωθέντες ἔφυγον εἰς τὰ ἄλλας πόλεις καὶ εἰς τὰ ὄρη ἐν καλύβαις ᾤκουν. γέγονε δὲ καὶ χειμὼν μέγας καὶ βαρύτατος· καὶ ἐλιτάνευον οἱ ἀπομείναντες πάντες ἀνυπό δητοι, κλαίοντες καὶ ῥίπτοντες ἑαυτοὺς πρηνεῖς εἰς τὰς χιόνας, κράζοντες τό, "Κύριε ἐλέησον." ἐφάνη δὲ ἐν ὁράματί τινι θεοσεβεῖ ἀνθρώπῳ, ὥστε εἰπεῖν πᾶσι τοῖς ὑπολειφθεῖσιν, ἵνα ἐπιγράψωσι εἰς τὰ ὑπέρθυρα αὐτῶν· "Χριστὸς μεθ' ἡμῶν· στῆτε." καὶ τούτου γενομένου, ἔστη ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ. καὶ πάλιν ὁ βασιλεὺς καὶ ἡ αὐγούστα πολλὰ ἐδωρήσαντο χρήματα εἰς ἀνανέωσιν καὶ οἰκοδομὴν τῆς Ἀντιοχέων πόλεως· καὶ μετωνόμασεν αὐτὴν Θεούπολιν. ἐν δὲ τῇ καʹ τοῦ Μαρτίου μηνὸς τῆς ζʹ ἰνδικτιῶνος ἐπέρριψεν Ἀλαμούνδαρος ὁ Ζεκικῆς, ὁ βασιλίσκος τῶν Σαρακηνῶν, καὶ ἐπραίδευσε τὴν πρώτην Συρίαν ἕως τῶν ὁρίων Ἀντιοχείας, εἰς τὸ λεγόμενον Λίταργον, καὶ Σκαφαθῶν τῶν κτημάτων. καὶ ἐφόνευσε πολλοὺς καὶ ἔκαυσε τὰ ἔξω Χαλκηδόνος καὶ τὸ Σέρμιον κτῆμα καὶ τὴν Κυνηγίαν χώραν. καὶ ἀκούσαντες οἱ ἔξαρχοι τῶν Ῥωμαίων ἐξῆλθον κατ' αὐτοῦ. καὶ γνόντες οἱ Σαρακηνοὶ σὺν τοῖς Πέρσαις λαβόντες τὴν πραῖδαν καὶ τοὺς αἰχμαλώτους διὰ τοῦ ἐσωτέρου λιμιτοῦ ἔφυγον. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ζʹ ἐπινεμήσεως κατέλαβε βοήθεια στρατοῦ 85
πεμφθεῖσα ὑπὸ τοῦ βασιλέως καὶ πεζικὴ ἐκ Φρυγίας τῶν λεγομένων Λυκοκρανιτῶν· καὶ προεβάλετο στρατηλάτην ἀνατολῆς Βελισάριον διαδεξάμενος Ὑπάτιον πατρίκιον τὸν Σεκουνδίνου. καὶ τῇ ιβʹ τοῦ Μαΐου μηνὸς εἰσῆλθεν ἐν Ἀντιοχείᾳ Ἑρμογένης ὁ μάγιστρος ὁ Σκύθης, ἀνὴρ σοφός, πρέσβις ἀπολυθεὶς παρὰ τοῦ βασιλέως Ἰουστινιανοῦ πρὸς τὸν βασιλέα Περσῶν περὶ εἰρήνης. τῷ δὲ Ἰουνίῳ μηνὶ Σαμαρεῖται καὶ Ἰουδαῖοι ἐν Παλαιστίνῃ βασιλέα Ἰουλιανόν τινα ἔστεψαν καὶ κατὰ Χριστιανῶν ὅπλα κινήσαντες ἁρπαγὰς καὶ φόνους καὶ ἐμπυρισμοὺς κατὰ Χριστιανῶν εἰργάσαντο. οὓς ὁ θεὸς παρέδωκεν εἰς χεῖρας Ἰουστινιανοῦ, καὶ ἀνήλωσε πάντας, καὶ ἀπεκεφάλισε τὸν τύραννον Ἰουλιανόν. Χοσρόης δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, δεξάμενος Ἑρμογένην τὸν μάγιστρον μετὰ δώρων πρεσβεύοντα περὶ εἰρήνης τῷ Ἰουλίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ζʹ ἰνδικτιῶνος, λαβὼν τὰ δῶρα εἰρήνην οὐ κατεδέξατο 179 ποιῆσαι, ἀναπεισθεὶς ὑπὸ Σαμαρειτῶν προσφυγόντων αὐτῷ καὶ ὑποτιθεμένων αὐτῷ προδιδόναι τὴν χώραν αὐτῶν, πᾶσαν τὴν Παλαιστίνην, ὡς ἔχοντες καὶ συμμαχίαν Ἰουδαίους τε καὶ Σαμαρείτας χιλιάδας νʹ. τούτοις θαρρήσας Χοσρόης οὐ προείλετο τὴν εἰρήνην βουλόμενος καὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ δι' αὐτῶν παραλαβεῖν ἔχουσαν χρυσοῦ ἀναρίθμητα κεντηνάρια καὶ λιθέαν πολλήν. ἀφορμὴν δὲ ἔλαβε περὶ τῶν χρυσωρυχίων τῶν ἐν τοῖς ὄρεσιν Ἀρμενίας, ὡς πρώην ἀνὰ ταλάντου τελούντων Ῥωμαίοις τε καὶ Πέρσαις, νῦν δὲ τοῖς Ῥωμαίοις μόνοις τελούντων. καὶ ἄλλα τινὰ κεφάλαια προφασιζόμενος ἔγραφε τῷ βασιλεῖ. γνωσθέντος δὲ τοῦ δράματος τῶν Σαμαρειτῶν, ἐν τῳ ὑποστρέφειν αὐτοὺς ἐκ τῶν Περσῶν ἐκρατήθησαν εἰς τὸ Ἀμμάδιος. ἦσαν δὲ Σαμαρεῖται ὀνόματα πέντε ἐκ τῶν εὐπόρων αὐτῶν· καὶ παρεδόθησαν τῷ στρατηλάτῃ Βελισαρίῳ καὶ ἐξετασθέντες ὡμολόγησαν πάντα. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ ὁ δοὺξ Παλαιστίνης ἐποίησεν ἔχθραν μετὰ τοῦ φυλάρχου τῶν ὑπὸ Ῥωμαίους Σαρακηνῶν· καὶ φοβηθεὶς ὁ φύλαρχος εἰσῆλθεν εἰς τὸ ἐσώτερον λιμιτόν. καὶ μαθὼν ὁ Ἀλαμούνδαρος, ἐπιρρίψας παρέλαβεν αὐτὸν καὶ ἐφόνευσεν, καὶ λαβὼν τὰς γυναῖκας αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα ὑπέστρεψεν. καὶ μαθόντες οἱ δοῦκες τῆς Φοινίκης καὶ Ἀραβίας καὶ Μεσοποταμίας καὶ ὁ φύλαρχος ἐδίωξαν ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ ἀκούσας ὁ Ἀλαμούνδαρος ἔφυγεν εἰς τὰ Ἰνδικὰ μέρη, εἰς ἃ οὐδεὶς τῶν Ῥωμαίων εἰσῆλθέ ποτε. παρέλαβον δὲ καὶ τὰς σκηνὰς αὐτῶν καὶ ἤνεγκαν αἰχμαλωσίαν πολλὴν Σαρακηνῶν, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν καὶ παίδων, καὶ ὅσους εὗρον Ῥωμαίους αἰχμαλώτους καὶ καμήλους καὶ πρόβατα καὶ βόας καὶ πολλὴν μέταξιν καὶ ἱματισμόν. ἔκαυσαν δὲ καὶ Περσικὰ κάστρα τέσσαρα καὶ ὑπέστρεψαν μετὰ νίκης μεγάλης. 180 Κόσμου ἔτη ϛκβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φκβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. γʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. εʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Φίλιξ ἔτη δʹ. δʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος ἔτη ιϛʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἡλίας ἔτη κγʹ. ιθʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. ιʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἐφραΐμιος ἔτη ιηʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τῆς ηʹ ἐπινεμήσεως ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς διωγμὸν μέγαν κατὰ Ἑλλήνων καὶ πάσης αἱρέσεως καὶ τὰς τούτων οὐσίας ἐδήμευσεν. κατηγορήθη δὲ καὶ Μακεδόνιος, ὁ ἀπὸ ῥεφερενδαρίων, καὶ Ἀσκληπιόδοτος, ὁ ἀπὸ ἐπάρχων, ὅστις καὶ φοβηθεὶς ἐπίπισε καὶ ἀπέθανεν· καὶ Πηγάσιος ὁ Ἡλιουπολίτης σὺν τοῖς τέκνοις αὐτοῦ ἐν προόδῳ ἐξητάσθησαν· καὶ Φωκᾶς, ὁ πατρίκιος τοῦ Κρατεροῦ, καὶ ὁ κυαίστωρ Θωμᾶς καὶ ἄλλοι συνελήφθησαν· καὶ πολὺς φόβος ἐγένετο. καὶ ἐθέσπισεν ὁ βασιλεύς, ὥστε μὴ πολιτεύεσθαι τοὺς ἑλληνίζοντας μηδὲ τοὺς αἱρετικούς, εἰ μὴ μόνους τοὺς ὀρθοδόξους Χριστιανούς, δοὺς αὐτοῖς καὶ προθεσμίαν ἕως μηνῶν τριῶν πρὸς ἐπιστροφήν. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ηʹ ἰνδικτιῶνος ἐν Ἀντιοχείᾳ Ἑρμογένης, ὁ ἀπὸ ὑπάτων μάγιστρος, καὶ Ῥουφῖνος, ὁ ἀπὸ στρατηλατῶν πατρίκιος, ἐπὶ τὰ Περσικὰ μέρη ἀπερχόμενοι πρεσβευταί, καὶ φθάσαντες εἰς τὸ Δαρᾶς ἐμήνυσαν τῷ 86
βασιλεῖ τῶν Περσῶν τοῦ δέξασθαι αὐτούς. καὶ ἐν τῷ διάγειν αὐτοὺς εἰς τὸ Δαρᾶς ἅμα Βελισαρίῳ τῷ στρατηλάτῃ τῆς ἀνατολῆς καὶ τῶν λοιπῶν ἐξάρχων Ῥωμαίων, καὶ ἀπληκευόντων αὐτῶν πρὸ μικροῦ τῆς πόλεως, μαθὼν ὁ Μηράμ, πρωτοστράτηγος τῶν Περσῶν τοῦ βασιλέως, σὺν τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως καὶ τοῖς λοιποῖς στρατηγοῖς Περσίδος συνηγμένοι ἐν τῷ Νιτζίβιος μετὰ Περσικῆς δυνάμεως πολλῆς, τῷ Ἰουνίῳ μηνὶ 181 τῆς ηʹ ἰνδικτιῶνος ἐπέρριψεν αὐτοῖς μερίσας τὸ ἴδιον πλῆθος εἰς τρία τάγματα. καὶ τοῦτο γνόντες οἱ στρατηγοὶ Ῥωμαίων σὺν τῷ μαγίστρῳ, καλῶς στρατηγήσαντες ὥρμησαν κατὰ Περσῶν, καὶ ἐγένετο πόλεμος μέγας καὶ συμβολὴ φοβερά. καὶ ἔκοψαν οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς Πέρσας, καὶ ἀπώλεσαν αὐτοὺς ἐπάραντες καὶ τὸ βάνδον αὐτῶν. ὁ δὲ Μηρὰμ καὶ ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως Περσῶν καὶ ὀλίγοι ἐκ τῶν περισωθέντων κατέφυγον εἰς τὸ Νιτζίβιος· καὶ ἐνίκησαν οἱ Ῥωμαῖοι νίκην μεγάλην. γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ἐπέτρεψεν εἰσελθεῖν πρὸς αὐτὸν τὸν πατρίκιον Ῥουφῖνον μόνον ἅμα τῷ κόμητι Ἀλεξάνδρῳ. καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτόν, καὶ πολλὰ διαλεχθέντες καὶ εἰρήνης πάκτα κατατυπώσαντες ἐξῆλθον ἐν εἰρήνῃ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βονιφάτιος ἔτη βʹ. ϛκγʹ. φκγʹ. δʹ. ϛʹ. αʹ. ιαʹ. κʹ. ιαʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἰνδικτιῶνος θʹ ἐφάνη μέγας καὶ φοβερὸς ἀστὴρ εἰς τὸ δυτικὸν μέρος, κομήτης, πέμπων ἐπὶ τὰ ἄνω τὰς ἑαυτοῦ ἀκτῖνας ἀστραπτούσας, ὃν ἔλεγον Λαμπαδίαν, καὶ ἔμεινεν ἐπὶ εἴκοσι ἡμέρας λάμπων· καὶ ἐγένοντο κοσμικαὶ δημοκρατίαι καὶ φόνοι. ἐν δὲ τῇ συμπληρώσει τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς κατέλαβεν ὁ πατρίκιος Ῥουφῖνος ἐκ τῆς πρεσβείας τῶν Περσῶν πρὸς τὸν βασιλέα Ἰουστινιανὸν εἰρήνης πάκτα στοιχήσας· ὅν τινα δεξάμενος ὁ βασιλεὺς ἐχάρη λίαν διὰ τὴν εἰρήνην, καὶ ἠσμένισε τὰ στοιχηθέντα πάκτα, καὶ ἔτυχον εἰρήνης τὰ πράγματα ἀμφοτέρων. ϛκδʹ. φκδʹ. εʹ. ζʹ. βʹ. ιβʹ. καʹ. ιβʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει πέμπτῳ ὄντι τῆς βασιλείας Ἰουστινιανοῦ μηνὶ Ἰαννουαρίῳ ἰνδικτιῶνος ιʹ γέγονε τοῦ λεγομένου Νίκα ἡ ἀνταρσία. καὶ ἔστεψαν οἱ τῶν δήμων εἰς βασιλέα Ὑπάτιον, τὸν συγγενῆ τοῦ βασιλέως Ἀναστασίου· καὶ ἐκαύθη πολὺ μέρος τῆς πόλεως, καὶ ἡ μεγάλη ἐκκλησία, καὶ ἡ ἁγία Εἰρήνη, καὶ ὁ ξενὼν τοῦ Σαμψών, καὶ τὸ Αὐγουσταῖον, καὶ τὸ προσκιόνιον τῆς βασιλικῆς, καὶ ἡ Χαλκῆ τοῦ παλατίου. καὶ ἐγένετο φόβος μέγας, καὶ πολλοὶ τῶν εὑρεθέντων ἐν τῷ λεγομένῳ ἱππικῷ μετὰ Ὑπατίου, ὥς φασι λεʹ χιλιάδες, ἀπέθανον. γέγονε δὲ ἡ ἀταξία τοῦ Νίκα τρόπῳ τοιούτῳ. ἀνελθόντα τὰ μέρη ἐν τῷ ἱππικῷ, ἔκραξαν οἱ τῶν Πρασίνων· ἄκτα διὰ Καλοπόδιον τὸν κουβικουλάριον καὶ σπαθάριον. οἱ Πράσινοι· "ἔτη πολλά, 182 Ἰουστινιανὲ αὔγουστε· τούβικας. ἀδικοῦμαι, μόνε ἀγαθέ, οὐ βαστάζω, οἶδεν ὁ θεός. φοβοῦμαι ὀνομάσαι, μὴ πλέον εὐτυχήσῃ καὶ μέλλω κινδυνεύειν." –Μανδάτωρ· "τίς ἐστιν, οὐκ οἶδα." –οἱ Πράσινοι "Ὁ πλεονεκτῶν με, τρισαύγουστε, εἰς τὰ τζαγγαρεῖα εὑρίσκεται." –Μανδάτωρ· "οὐδεὶς ὑμᾶς ἀδικεῖ." –Οἱ Πράσινοι· "εἷς καὶ μόνος ἀδικεῖ με, θεοτόκε, μὴ ἀνακεφαλίσῃ." –Μανδάτωρ· "τίς ἐστιν ἐκεῖνος, οὐκ οἴδαμεν." –Οἱ Πράσινοι· "σὺ καὶ μόνος οἶδας, τρισαύγουστε, τίς πλεονεκτεῖ με σήμερον." –Μανδάτωρ· "εἴ τις ἐάν ἐστιν, οὐκ οἴδαμεν." –Οἱ Πράσινοι· "Καλοπόδιος ὁ σπαθάριος ἀδικεῖ με, δέσποτα πάντων." –Μανδάτωρ· "οὐκ ἔχει πρᾶγμα Καλοπόδιος." –Οἱ Πράσινοι· "εἴ τίς ποτέ ἐστιν, τὸν μόρον ποιήσει τοῦ Ἰούδα, ὁ θεὸς ἀνταποδώσει αὐτῷ ἀδικοῦντί με διὰ τάχους." –Μανδάτωρ· "ὑμεῖς οὐκ ἀνέρχεσθε εἰς τὸ θεωρῆσαι, εἰ μὴ εἰς τὸ ὑβρίζειν τοὺς ἄρχοντας." –Οἱ Πράσινοι· "εἴʹ τις δήποτε ἀδικεῖ με, τὸν μόρον ποιήσει τοῦ Ἰούδα." – Μανδάτωρ· "ἡσυχάσατε, Ἰουδαῖοι, Μανιχαῖοι καὶ Σαμαρεῖται." – Οἱ Πράσινοι· "Ἰουδαίους καὶ Σαμαρείτας ἀποκαλεῖς; ἡ θεοτόκος μετὰ ὅλων." –Μανδάτωρ· "ἕως πότε ἑαυτοὺς καταρᾶσθε;" – Οἱ Πράσινοι "εἴ τις οὐ λέγει, ὅτι ὀρθῶς πιστεύει ὁ δεσπότης, ἀνάθεμα αὐτῷ, ὡς τῷ Ἰούδᾳ." –Μανδάτωρ· "ἐγὼ ὑμῖν 87
λέγω, εἰς ἕνα βαπτίζεσθε." –Οἱ δὲ Πράσινοι ἀνεβόησαν ἐπάνω ἀλλήλων καὶ ἔκραζον, ὡς ἐκέλευσεν Ἄντλας· "εἰς ἕνα βαπτίζομαι." –Μανδάτωρ· "ὄντως εἰ μὴ ἡσυχάσητε, ἀποκεφαλίζω ὑμᾶς." –Οἱ Πράσινοι· "ἕκαστος σπεύδει ἀρχὴν κρατῆσαι, ἵνα σωθῇ· καὶ εἴ τι ἐὰν εἴπωμεν θλιβόμενοι, μὴ ἀγανακτήσῃ τὸ κράτος σου· τὸ γὰρ θεῖον πάντων ἀνέχεται." –Οἱ Πράσινοι· "ἡμεῖς λόγον ἔχοντες, αὐτοκράτωρ, ὀνομάζομεν ἄρτι πάντα· ποῦ ἐστιν, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν, οὐδὲ τὸ παλάτιον, τρισαύγουστε, οὐδὲ πολιτείας κατάστασις. μίαν εἰς τὴν πόλιν προέρχομαι, ὅτ' ἂν εἰς βορδώνην καθέζομαι· εἴθοις μηδὲ τότε, 183 τρισαύγουστε." – Μανδάτωρ· "ἕκαστος ἐλεύθερος ὅπου θέλει ἀκινδύνως δημοσιεύει." –Οἱ Πράσινοι· "καὶ θαρρῶ ἐλευθερίας, καὶ ἐμφανίσαι οὐ συγχωροῦμαι· καὶ ἐάν ἐστιν ἐλεύθερος, ἔχει δὲ Πρασίνων ὑπόληψιν, πάντως εἰς φανερὸν κολάζεται." – Μανδάτωρ· "ἑτοιμοθάνατοι, οὐδὲ τῶν ψυχῶν ὑμῶν φείδεσθε;" –Οἱ Πράσινοι· "ἐπαρθῇ τὸ χρῶμα τοῦτο, καὶ ἡ δίκη οὐ χρηματίζει· ἄνες τὸ φονεύεσθαι· καὶ ἄφες, κολαζόμεθα. ἴδε πηγὴ βρύουσα, καὶ ὅσους θέλεις, κόλαζε. ἀληθῶς τὰ δύο ταῦτα οὐ φέρει ἀνθρωπίνη φύσις. εἴθοις Σαββάτης μὴ ἐγεννήθη, ἵνα μὴ ἔσχεν υἱὸν φονέα. εἰκότως ἕκτος φόνος ἐστὶν ὁ γενόμενος εἰς τὸ Ζεῦγμα· τῇ πρωΐᾳ ἐθεώρησεν, καὶ τῇ δείλῃ ἐσφάγη, δέσποτα πάντων." –Οἱ Βένετοι· "τοὺς φονεῖς ὅλου τοῦ σταδίου ὑμεῖς μόνοι ἔχετε." –Οἱ Πράσινοι· "πότε σφάζεις, καὶ ἀποδημεῖς." –Οἱ Βένετοι· "σὺ δὲ σφάζεις, καὶ διακινεῖς. τοὺς φονεῖς γὰρ τοῦ σταδίου ὑμεῖς μόνοι ἔχετε." – Οἱ Πράσινοι· "δέσποτα Ἰουστινιανέ, αὐτοὶ παρακαλοῦσιν, καὶ οὐδεὶς αὐτοὺς φονεύει. νοήσει ὁ θέλων τὸν ξυλοπώλην, τὸν εἰς τὸ Ζεῦγμα, τίς ἐφόνευσεν, αὐτοκράτωρ;" –Μανδάτωρ· "ὑμεῖς αὐτὸν ἐφονεύσατε." –Οἱ Πράσινοι· "τὸν υἱὸν τοῦ Ἐπαγάθου τίς ἐφόνευσεν, αὐτοκράτωρ;" –Μανδάτωρ· "καὶ αὐτὸν ὑμεῖς ἐφονεύσατε· καὶ τοὺς Βενέτους πλέκετε." –Οἱ Πράσινοι· "ἄρτι καὶ ἄρτι· κύριε ἐλέησον. τυραννεῖται ἡ ἀλήθεια. ἤθελον ἀντιβάλαι τοῖς λέγουσιν ἐκ θεοῦ διοικεῖσθαι τὰ πράγματα· πόθεν αὕτη ἡ δυστυχία;" –Μανδάτωρ· "ὁ θεὸς κακῶν ἀπείραστος." –Οἱ Πράσινοι· "θεὸς κακῶν ἀπείραστος; καὶ τίς ἐστιν ὁ ἀδικῶν με; εἰ φιλόσοφός ἐστιν ἢ ἐρημίτης, τὴν διαίρεσιν εἴπῃ τῶν ἑκατέρων." – Μανδάτωρ· "βλάσφημοι καὶ θεοχόλωτοι, ἕως πότε οὐχ ἡσυχάζετε;" –Οἱ Πράσινοι· "ἂν θεραπεύεται τὸ κράτος σου, στέγω, καὶ μὴ θέλων, τρισαύγουστε. ὅλα, ὅλα οἶδα· ἀλλὰ σιωπῶ. σώζου, δίκη, οὐκέτι χρηματίζεις. μεταβαίνω, καὶ τότε ἰουδαΐζω. μᾶλλον δὲ ἑλληνίσαι συμφέρει, καὶ μὴ βενετίσαι, ὁ θεὸς οἶδεν." –Οἱ Βένετοι.20 "τὸ μισῶ οὐ θέλω βλέπειν· καὶ ὁ φθόνος παρενοχλεῖ μοι." –Οἱ 184 Πράσινοι· "ἀνασκαφῇ τὰ ὀστέα τῶν θεωρούντων." –Καὶ κατῆλθον οὗτοι καὶ ἔασαν τὸν βασιλέα καὶ τοὺς Βενέτους θεωροῦντας. καὶ εὐθὺς συνέβη γενέσθαι ὑπό τινων μαϊστόρων πρόφασιν δημοτικῆς ταραχῆς τρόπῳ τοιῷδε. κρατήσας ὁ ἔπαρχος τρεῖς δημότας τῶν ἀτακτούντων ἐφούρκισεν αὐτούς. καὶ ὁ μὲν εἷς παραυτὰ ἀπέθανεν, οἱ δὲ δύο ἔπεσον ἐκ τῆς φούρκας. πάλιν ἐκρεμάσθησαν, καὶ πάλιν ἔπεσον. τούτους οὖν ἑωρακὼς ὁ ἑστὼς ὄχλος ἔκραξεν· "τούτους τῇ ἐκκλησίᾳ." ἀκηκοότες οὖν οἱ μοναχοὶ τοῦ ἁγίου Κόνωνος ἥρπασαν αὐτοὺς ἐν ἀκατίῳ καὶ ἐπέρασαν εἰς τὸν ἅγιον Λαυρέντιον, διότι προνόμια εἶχε τοῦ μηδένα ἐκβλήσκεσθαι τοῦ ναοῦ, ἕως οὗ πάθῃ τὸ ἱκανόν. ἀκούσας δὲ ὁ ἔπαρχος ἔπεμψε στρατιώτας τοῦ φυλάττειν αὐτούς, καὶ γνόντες οἱ δῆμοι ἀπῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον αἰτοῦντες τὸν ἔπαρχον ἀποστῆναι ἐκ τοῦ ἁγίου Λαυρεντίου τοὺς φυλάσσοντας στρατιώτας· καὶ ἀποκρίσεως οὐκ ἔτυχον παρ' αὐτοῦ· καὶ θυμωθέντες ἔβαλον πῦρ εἰς τὸ πραιτώριον, καὶ ἐκάησαν οἱ ἔμβολοι ἀπὸ τῆς καμάρας τοῦ Φόρου ἕως τῆς Χαλκῆς, τά τε ἀργυροπρατεῖα, καὶ τὰ Λαύσου πάντα πυρὶ ἀνηλώθησαν· καὶ τοὺς ἐμπίπτοντας αὐτοῖς στρατιώτας κατέσφαξαν ἀφειδῶς. καὶ εἰσερχόμενοι ἐν τοῖς οἴκοις διήρπαζον τὰς ὑποστάσεις, καὶ ἐνεπύρισαν τὴν 88
εἴσοδον τοῦ παλατίου τὴν χαλκόστεγον, καὶ τὸν πόρτικον τῶν προτικτόρων καὶ τὸ ἕνατον τοῦ Αὐγουστέως. καὶ κατῆλθεν ὁ δῆμος εἰς τὸν Ἰουλιανοῦ, τὸν Σοφίας λέγω, λιμένα εἰς τὸν οἶκον Πρόβου ζητοῦντες ὅπλα καὶ κράζοντες "ἄλλον βασιλέα τῇ πόλει·" καὶ ἔβαλον πῦρ εἰς τὰ Πρόβου, καὶ κατηνέχθη ὁ οἶκος. καὶ ἦλθον καὶ ἔκαυσαν τὸ βαλανεῖον τοῦ Ἀλεξάνδρου καὶ τὸν ξενῶνα τῶν Σαμψὼν τὸν μέγαν, καὶ ἀπώλοντο οἱ ἄρρωστοι, καὶ τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν σὺν τοῖς ἀμφοτέροις κίοσιν· καὶ πᾶσα ἐκ τετραέντου κατηνέχθη. ὁ δὲ βασιλεὺς φοβηθεὶς ἠθέλησε βαλεῖν εἰς δρόμωνα τὰ χρήματα καὶ ἐξελθεῖν ἐπὶ τὴν Θρᾴκην ἕως Ἡρακλείας, καταλείψας φυλάττειν τὸ παλάτιον τὸν στρατηλάτην Μοῦνδον μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ γ ἀνδρῶν καὶ Κωνσταντιόλου, καὶ τοὺς κουβικουλαρίους. 185 οἱ δὲ δῆμοι τοὺς νεκροὺς σύραντες ἔβαλον εἰς τὴν θάλασσαν, φονεύσαντες καὶ γυναῖκας πολλάς. φήμης δὲ γενομένης, ὅτι ὁ βασιλεὺς λαβὼν τὴν αὐγούσταν ἐξῆλθεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ, ἀνηγόρευσαν βασιλέα Ὑπάτιον τὸν πατρίκιον, καὶ καθεζόμενος ἐν τῷ ἱππικῷ εὐφημεῖτο ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ἤκουε τὰς ὑβριστικὰς φωνὰς τὰς πρὸς Ἰουστινιανὸν τὸν βασιλέα. ἦλθον δὲ καὶ ἀπὸ Φλακιανῶν νεώτεροι Πράσινοι σʹ λωρικάτοι ὑπολαμβάνοντες ἀνοῖξαι τὸ παλάτιον καὶ εἰσαγαγεῖν τὸν Ὑπάτιον. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀκούσας τὰ παρὰ τοῦ δήμου καὶ Ὑπατίου τολμηθέντα εἰσῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ καὶ ἀνῆλθεν ἐπὶ τὰ λεγόμενα Πούλπιτα ὄπισθεν τοῦ καθίσματος τοῦ ἱπποδρομίου εἰς τὸν τρίκλινον τὸν ἔχοντα τὰς χαλκᾶς θύρας, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ Μοῦνδον καὶ Κωνσταντίολον καὶ Βελισάριον καὶ ἄλλους συγκλητικοὺς καὶ ἐνόπλων στρατιωτῶν βοήθειαν καὶ κουβικουλαρίους καὶ σπαθαρίους. ἐξελθὼν δὲ Ναρσῆς ὁ κουβικουλάριος ὑπέσυρέ τινας ἐκ τοῦ Βενέτου μέρους ῥογεύσας χρήματα· καὶ ἤρξαντο κράζειν· "Ἰουστινιανὲ αὔγουστε, τούβικας. κύριε, σῶσον Ἰουστινιανὸν τὸν βασιλέα καὶ Θεοδώραν τὴν αὐγούσταν." τότε διχονοῆσαν τὸ πλῆθος, ὥρμησαν κατ' ἀλλήλων. καὶ ἐξελθόντες οἱ τοῦ παλατίου μετὰ τῆς αὐτῆς βοηθείας ἀπέσχισάν τινας αὐτῶν ἀπὸ τοῦ δήμου καὶ ὥρμησαν εἰς τὸ ἱπποδρόμιον, καὶ ὁ μὲν Ναρσῆς διὰ τῶν θυρῶν, ὁ δὲ υἱὸς Μούνδου διὰ τῆς σφενδόνης, ἄλλοι δὲ διὰ τοῦ μονοπάτου τοῦ καθίσματος εἰς τὸ πέλμα, καὶ ἤρξαντο κόπτειν τοὺς δήμους, οἱ μὲν τοξεύοντες, οἱ δὲ κατασφάζοντες, ὥστε μηδένα τῶν πολιτῶν ἢ Βενέτων ἢ Πρασίνων εὑρεθέντων ἐν τῷ ἱππικῷ σωθῆναι. ὁ δὲ Βελισάριος εἰσδραμὼν ἐπὶ τὸ κάθισμα τοῦ βασιλέως μετὰ σπαθαρίων, συλλαβόμενος Ὑπάτιον προσήγαγε τῷ βασιλεῖ, καὶ ἀπέθεντο αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ. ἀπέθανον δὲ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ χιλιάδες λεʹ ἀνδρῶν. καὶ οὐκέτι ἐφαίνετο δημότης πώποτε, ἀλλ' ἐγένετο ἡσυχία τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. τῇ δὲ ἐπαύριον ἐσφάγησαν Ὑπάτιος καὶ Πομπήιος, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ· καὶ ἐρρίφησαν τὰ σώματα αὐτῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐδημεύθησαν οἱ οἶκοι αὐτῶν, μετὰ καὶ ἄλλων ιηʹ πατρικίων καὶ ἰλλουστρίων καὶ ὑπατικῶν δημευθέντων ὡς συνδρό μων Ὑπατίου. καὶ ἐγένετο φόβος μέγας, καὶ ἡσύχασεν ἡ πόλις, καὶ οὐκ ἤχθη ἱππικὸν ἐπὶ ἱκανὸν χρόνον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονε καὶ ἀστέρων δρόμος πολὺς ἀπὸ ἑσπέρας ἕως αὔγους· ὥστε πάντας ἐκπλήττεσθαι καὶ λέγειν, ὅτι οἱ ἀστέρες πίπτουσιν, καὶ οὐκ οἴδαμέν ποτε τοιοῦτον πρᾶγμα. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γʹ. ϛκεʹ. φκεʹ. ϛʹ. ηʹ. αʹ. ιγʹ. κβʹ. ιγʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Θεοδώρα, ἡ εὐσεβεστάτη αὐγούστα, ἐξῆλθεν εἰς τὰ θερμὰ τῶν Πυθίων θερμίσαι· καὶ συνεξῆλθον αὐτῇ ὅ τε πατρίκιος Μηνᾶς ὁ ἔπαρχος, καὶ ὁ πατρίκιος Ἡλίας, ὁ κόμης τῶν λαργιτιώνων, καὶ ἄλλοι πατρίκιοι καὶ οἱ κουβικουλάριοι καὶ σατράπαι, χιλιάδες τέσσαρες· καὶ πολλὰ ἐχαρίσατο ταῖς ἐκκλησίαις καὶ πτωχείοις καὶ τοῖς μοναστηρίοις. ϛκϛʹ. φκϛʹ. ζʹ. θʹ. βʹ. ιδʹ. κγʹ. ιδʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Πρίσκος ὕπατος ἀπὸ νοταρίων τοῦ βασιλέως, ἀγανακτηθεὶς ὑπὸ Θεοδώρας τῆς βασιλίσσης ἐδημεύθη καὶ διάκονος Κυζίκου ἐχειροτονήθη, κελεύσαντος τοῦ βασιλέως. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γεγόνασιν Οὐανδαλικοὶ πόλεμοι, καὶ παρέλαβε Βελισάριος τὴν Ἀφρικήν. Οὐανδῆλοι, 89
καθὼς ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις εἴρηται, ἐπὶ Ἀρκαδίου βασιλέως καὶ Ὀνωρίου τὴν Ἱσπανίαν καταλαβόντες μετὰ Γοδιγίσκλου, τοῦ ῥηγὸς αὐτῶν, ἐκ ταύτης ἐπὶ Λιβύην περάσαντες, ταύτην κατέσχον. τοῦ δὲ Γοδιγίσκλου τελευτήσαντος, Γόγδαρις καὶ Γιζέριχος, οἱ τούτου υἱοί, τὴν τούτου ἀρχὴν διεδέξαντο. Γόγδαρις δὲ ἐξ ἀνθρώπων γενόμενος, Γιζέριχος βασιλεὺς Οὐανδήλων ἀναδείκνυται, καὶ πόλιν Καρθαγένναν βασιλεύσας ἔτη λθʹ, παραλαβὼν καὶ Ῥώμην. τούτου δὲ τελευτήσαντος, Ὀνώριχος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, τὴν βασιλείαν διεδέξατο πολλὰ κακὰ τοῖς ἐν Λιβύῃ Χριστιανοῖς ἐνδειξάμενος καὶ ἀρειανίζειν βιαζόμενος· καὶ πολλοὺς ἐφόνευσε καὶ ἐγλωσσοτόμησεν ἀπὸ τῆς φάρυγγος, οἳ καὶ τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι 187 ὕστερον ἐλάλουν. τούτων καταφρονήσαντες ἐπολέμησαν οἱ Μαυρούσιοι καὶ πολλὰ κακὰ εἰς Οὐανδήλους εἰργάσαντο. ὀκτὼ δὲ ἔτη βασιλεύσας τελευτᾷ ἀπολέσας τὴν Νουμιδίαν καὶ τὸ Αὐράσιον ὄρος, οἳ οὐκέτι ὑπὸ τοὺς Οὐανδήλους ἐγένοντο. Γουνδαμοῦνδος δέ, ὁ Γεήζωνος υἱός, υἱοῦ Γιζερίχου, τὴν ἀρχὴν διεδέξατο μείζονα κακὰ τοῖς Χριστιανοῖς ἐνδειξάμενος· ἐτελεύτησε βασιλεύσας ἔτη ιβʹ. τούτου τὴν ἀρχὴν διεδέξατο Τρασαμοῦνδος, ἀνὴρ εὐειδὴς καὶ συνετὸς καὶ μεγαλόψυχος. οὗτος τοὺς Χριστιανοὺς ἐβιάζετο μεταβαλέσθαι τὴν πατρῴαν δόξαν, οὐκ αἰκιζόμενος, τοὺς δὲ ἀπειθοῦντας ἀποστρεφόμενος. τελευτησάσης δὲ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ἀτέκνου βουλεύεται ἄριστα, καὶ πέμψας πρὸς Θευδέριχον, τὸν βασιλέα Γότθων, εἰς Ἱσπανίαν ᾔτει τὴν τούτου ἀδελφὴν λαβεῖν πρὸς γάμον Ἀμαλαφρίδα χήραν οὖσαν. ὁ δὲ καὶ τὴν ἀδελφὴν δέδωκεν αὐτῷ εἰς γυναῖκα καὶ Γότθων δοκίμων χιλίους ἐν τάξει δορυφόρων σὺν ἄλλαις πέντε χιλιάσιν ἀνδρῶν μαχίμων πρὸς ὑπουργίαν τούτων. ἐδωρήσατο δὲ τῇ ἀδελφῇ Θευδέριχος καὶ τῶν ἐν Σικελίᾳ ἀκρωτηρίων ἓν τὸ καλούμενον Λύσιον· καὶ ἀπ' αὐτοῦ ἔδοξεν ὁ Τρασαμοῦνδος πάντων τῶν ἐν Λίβυσι βασιλευσάντων κρείσσων τε καὶ δυνατώτατος· ἐγένετο δὲ καὶ φίλος Ἀναστασίου τοῦ βασιλέως. ἐκράτησε δὲ τῆς βασιλείας ἔτη κζʹ. τούτου δὲ τελευτήσαντος, Ἰλδέριχος ὁ Ὀνωρίχου τοῦ Γιζερίχου παιδὸς ἐβασίλευσεν, ἀνὴρ πρᾷος καὶ ἀγαθός, καὶ οὐδὲ Χριστιανοῖς χαλεπὸς ἐγεγόνει· τὰ δὲ εἰς τὸν πόλεμον μαλακός τε λίαν, καὶ οὐδὲ ἀκοῦσαι ἤθελε τοῦτο τὸ πρᾶγμα. Ἀμεργοῦς δέ, ὁ τούτου ἀδελφιδός, ἀνὴρ ἀγαθὸς τὰ πολέμια, ἐστρατήγει Οὐανδήλων, ὃν δὴ καὶ Ἀχιλλέα ἐκάλουν. Ἰλδέριχος δὲ φίλος ἦν Ἰουστινιανοῦ πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐπὶ Ἰουστίνου, τοῦ θείου αὐτοῦ, καὶ πολλὰ χρήματα πρὸς αὐτὸν ἐπεμπέ τε καὶ ἐδέχετο παρ' αὐτοῦ τὴν φιλίαν κρατύνων. ἦν δέ τις τούτου συγγενὴς ἐκ τοῦ γένους Γιζερίχου, Γελίμερ ὀνόματι, ἀνὴρ δεινὸς καὶ κακοήθης καὶ πράγμασι νεωτέροις καὶ χρήμασιν ἀλλοτρίοις 188 ἐπιτίθεσθαι ἐπιστάμενος. οὗτος τυραννήσας κατὰ τοῦ ἰδίου δεσπότου Ἰλδερίχου ἑπταετίαν βασιλεύσαντος, τοῦτον κρατήσας εἰς φυλακὴν ἀπέθετο σὺν τῇ γυναικὶ Ἀμαλαφρίδι καὶ τοὺς Γότθους διέφθειρεν ἅπαντας καὶ Ἄμερα καὶ τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν Εὐαγέην ἐν φυλακῇ ἔσχεν. ἐπαρθεὶς δὲ τῇ τυραννίδι οὐκ ἠδύνατο ἐν τῷ καθεστῶτι βιοτεύειν. γράφει τοίνυν πρὸς βασιλέα Ἰουστινιανὸν ἀπολογούμενος, ὡς αὐτῷ ἡ βασιλεία ἐννόμως προσήκει, Ἰλδερίχου μὴ ἰσχύοντος ταύτην διοικῆσαι. ταῦτα δὲ Ἰουστινιανὸς μαθὼν ἔγραψε πρὸς αὐτόν, ὡς οὐ καταδέξεται ταύτην τὴν τυραννίδα. αὐτὸς δὲ μὴ προσχὼν τοῖς γεγραμμένοις τόν τε Ἄμερα ἐξετύφλωσε καὶ Ἰλδέριχον σὺν Εὐαγέῃ ἐν μείζονι φυλακῇ ἀπέκλεισεν. ταῦτα μαθὼν Ἰουστινιανὸς κατὰ Λιβύης ἐστράτευσε καταλύσας τὸν Μηδικὸν πόλεμον, καὶ μεταπεμψάμενος Βελισάριον ἐκ τῆς ἑῴας ἐβουλεύετο περὶ τούτου. ἡ δὲ σύγκλητος ἐδυσχέραινεν ἀναμιμνήσκουσα τόν τε Λέοντος τοῦ βασιλέως στόλον τὸν κατὰ Οὐανδήλων στρατεύσαντα σὺν τῷ Βασιλίσκῳ καὶ ἀπολωλότα, ὅσοι τε στρατιῶται ἀπέθανον, καὶ ὅσα χρήματα ἀνηλώθησαν, δεδιότες δὲ τοῦ κινδύνου τὸ μέγεθος, μὴ αὐτὸν στρατηγὸν ταύτης τῆς στρατείας ἐκλέξοιτο ὁ βασιλεύς. παρελθὼν δὲ Ἰωάννης ὁ πατρίκιος εἰς τὸ μέσον ἔλεξε τάδε· "ἡμεῖς μέν, ὦ 90
δέσποτα, τοῖς σοῖς προστάγμασι πειθόμεθα καὶ οὐκ ἀντιτείνομεν ἀλλὰ δίκαιόν ἐστι λογίσασθαί σε τό τε τῆς ὁδοῦ μῆκος καὶ τὰ τῆς θαλάσσης πελάγη, καὶ τὸ διὰ ξηρᾶς ρμʹ ἡμερῶν ὁδοῦ διάστημα ἔχον, καὶ τῆς νίκης τὸ ἄδηλον, καὶ τῆς ἥττης τὸ ἐπώδυνον, καὶ τῆς μεταμελείας τὸ ἀνόνητον." ἀποδεξάμενος δὲ ὁ βασιλεὺς τὸν λόγον τὴν εἰς τὸν πόλεμον προθυμίαν κατέπαυσεν. ἐπίσκοπος δέ τις τῆς ἑώας τὸν βασιλέα ἀνεπτέρωσε λέγων ἐκ θεοῦ ἐπισκῆψαι αὐτῷ ὄναρ κελεῦον αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα γενέσθαι καὶ αἰτήσασθαι αὐτὸν τοὺς ἐν Λιβύῃ Χριστιανοὺς ῥύσασθαι ἐκ τῶν τυράννων. "κἀγὼ αὐτῷ συλλήψομαι, καὶ Λιβύης κύριον θήσομαι." ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἀκούσας κατέχειν τὴν διάνοιαν οὐκέτι ἠδύνατο, ἀλλὰ τήν τε στρατιὰν καὶ τὰς ναῦς ἐξώπλιζεν, ὅπλα τε καὶ σιτία ἡτοίμαζεν. καὶ Βελισάριον ἐμπαράσκευον ἐκέλευσεν εἶναι ὡς ἐν Λιβύῃ στρατηγήσοντα. Πουδέντιος δὲ εὐθὺς 189 τυραννήσας Τρίπολιν ἐκράτησε καὶ τῷ Ἰουστινιανῷ ἔγραψε πέμψαι στρατὸν καὶ ταύτην παραλαβεῖν. ὁμοίως καὶ Γόδδας ὁ Γότθος τυραννήσας κατὰ τοῦ ἰδίου δεσπότου Γελίμερος Σαρδανίαν τὴν νῆσον ἐκράτησε καὶ πρὸς Ἰουστινιανὸν ἔγραψεν, ὅπως πέμψῃ στρατὸν καὶ στρατηγὸν καὶ παραλάβῃ τὴν νῆσον· ὃς καὶ ἀπέστειλε Κύριλλον μετὰ τετρακοσίων ἀνδρῶν πρὸς βοήθειαν αὐτοῦ. ὁ δὲ Γελίμερ ἀποστείλας τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μετὰ στόλου πολλοῦ καὶ ἐπιλογῆς καὶ τοῦ στρατοῦ τῶν Οὐανδήλων, ταύτην παρέλαβε καὶ τὸν Γόδδαν ἀνεῖλεν. Βελισάριος δὲ παρέλαβε τὴν στρατιὰν καὶ τὸν στόλον καὶ τοὺς ἄρχοντας, Σολόμωνά τε τὸν στρατηγὸν καὶ Δωρόθεον, τὸν τῆς Ἀρμενίας, καὶ Κυπριανὸν καὶ Βαλεριανὸν καὶ Μαρτῖνον καὶ Ἀλφίαν καὶ Ἰωάννην καὶ Μάρκελλον καὶ Κύριλλον, οὗ πρόσθεν ἐμνήσθην, καὶ ἑτέρους πολλοὺς τῶν Θρᾴκην οἰκούντων. εἵποντο δὲ αὐτοῖς Ἐλοῦροι, ὧν Φάρας ἦρχεν, χίλιοι, καὶ Μασσαγέται ἱπποτοξόται, ὧν ἡγοῦντο Σισίννιός τε καὶ Βάλας. ναῦς δὲ ὑπῆρχον φʹ ἀνὰ μυριάδας πέντε μεδίμνων χωροῦσαι. ναῦται δὲ τρισμύριοι Αἰγύπτιοί τε καὶ Ἴωνες καὶ Κίλικες. ἀρχηγὸς δὲ εἷς ἐπὶ ταῖς ναυσὶ Καλώνυμος Ἀλεξανδρεύς. ἦσαν δὲ καὶ δρόμωνες διὰ ναυμαχίαν ἐνενήκοντα. στρατηγὸν δὲ αὐτοκράτορα ἐφ' ἅπασι Βελισάριον ὁ βασιλεὺς ἔστησεν. ὥρμητο δὲ ὁ Βελισάριος ἐκ Γερμανίας, ἣ Θρᾳκῶν τε καὶ Ἰλλυριῶν μεταξὺ κεῖται. συνεπεφέρετο δὲ μετ' αὐτοῦ καὶ Ἀντωνῖναν, τὴν ἑαυτοῦ γαμετήν. ὁ δὲ Γελίμερ τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Τζάτζωνα σὺν ρκʹ ναυσὶ καὶ στρατὸν ἐκλελεγμένον ἐν Σάρδῳ τῇ νήσῳ κατὰ Γόδδα ἀπέστειλεν. ἕβδομον δὲ ἦν ἔτος Ἰουστινιανοῦ ὅτε ὁ Βελισάριος ἐν τῇ νήσῳ ἐστάλη. συνῆν δὲ αὐτῷ καὶ Προκόπιος ὁ συγγραφεύς. ἀπάραντες δὲ τῆς βασιλίδος πόλεως ἦλθον ἐν Ἀβύδῳ. Βελισάριος δὲ ἐφρόντιζεν, ὅπως ὁ σύμπας στόλος ἅμα πλέοι καὶ εἰς χωρίον τὸ αὐτὸ προσορμίζοιτο. καταλαβὼν δὲ τὴν Σικελίαν ἀπέστειλε Προκόπιον 190 τὸν συγγραφέα εἰς τὴν Συράκουσαν, εἴπως εὕροι τινὰς ὁδηγήσοντας αὐτὸν εἰς Λιβύην ἐκ τοῦ αἰφνιδίου προσορμίσασθαι τῇ γῇ καὶ τὸν λαὸν ἐξαγαγεῖν δεδιότα τὴν ναυμαχίαν. αὐτὸς δὲ τὸν στόλον ἀράμενος εἰς Καύκανα τὸ χωρίον προσώρμισεν, διακοσίοις σταδίοις τῆς Συρακούσης ἀπέχον. Προκόπιος δὲ ἐν Συρακούσῃ εἰσελθὼν τροφάς τε ὠνήσατο παρὰ Ἀμαλασούνθας, τῆς γυναικὸς Θευδερίχου, μητρὸς δὲ Ἀταλαρίχου, βασιλέως Ἰταλίας, φιλίαν πρὸς Ἰουστινιανὸν ἐχόντων· ἐπέτυχέ τε παραδόξως καὶ ἀνδρός, φίλου μὲν αὐτῷ ὑπάρχοντος ἐκ παιδός, πεπειραμένου δὲ τῶν τῆς Λιβύης τόπων καὶ τῆς θαλάσσης, τρίτην * ἔχοντος ἡμέραν ἐκ Καρχηδόνος ἀφικομένου. καὶ διεβεβαιοῦτο πᾶσαν ἀμεριμνίαν ἔχειν αὐτοὺς καὶ μὴ ὑποπτεύειν τινὰ κατ' αὐτῶν στρατεύεσθαι, ὥστε ἀπὸ τεσσάρων μονῶν τῆς θαλάσσης τὸν Γελίμερα αὐλίζεσθαι. τοῦτον οὖν λαβὼν Προκόπιος εἰς Καύκανα πρὸς Βελισάριον ἀπήγαγεν. ταῦτα μαθὼν Βελισάριος τῇ τῆς Λιβύης ἀκτῇ τριταῖος προσώρμισεν εἰς χωρίον, ὃ Κεφαλὴν Βράχους καλοῦσιν. ἀποβάντες δὲ τῶν νηῶν χάρακά τε καὶ τάφρον βαθεῖαν ποιήσαντες ἐστρατοπεδεύσαντο ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ, ἔνθα καὶ ὕδατος πολύ 91
τι χάσμα τῆς τάφρου ὀρυττομένης ἡ γῆ ἀνῆκεν, τοῦ τόπου ἀνύδρου ὄντος, καὶ εἰς πᾶσαν χρείαν τοῖς τε ζώοις καὶ τῷ στρατῷ γέγονεν. τῇ δὲ ἐπιούσῃ ὁ λαὸς πρὸς πραῖδαν ἐχώρει. ὁ δὲ στρατηγὸς τούτους ᾐκίσατο λέγων πρὸς αὐτοὺς τάδε· "τὸ μὲν βιάζεσθαι καὶ τοῖς ἀλλοτρίοις σιτίζεσθαι ἄδικόν ἐστιν ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ μάλιστα ἐν τοῖς κινδύνοις. ἐγὼ γὰρ ἐκείνῳ μόνον τὸ θαρρεῖν ἔχων εἰς τὴν γῆν ταύτην ὑμᾶς ἀπεβίβασα, ὅπως τῇ δικαιοσύνῃ καὶ ἀγαθοεργίᾳ τόν τε θεὸν θεραπεύσωμεν καὶ τοὺς Λίβυας πρὸς ἡμᾶς ἐπισπασώμεθα. αὕτη δὲ ὑμῶν ἡ ἀκράτεια εἰς τοὐναντίον ἡμῖν μεταβήσεται, καὶ τοὺς Λίβυας συμμαχεῖν τοῖς Οὐανδήλοις παρασκευάσει. ἀλλὰ πειθόμενοι τῷ ἐμῷ λόγῳ, ὠνούμενοι τὰς τροφὰς κομίζεσθε, καὶ μήτε ἄδικοι δόξητε εἶναι, μήτε τὴν φιλίαν τῶν Λιβύων εἰς ἔχθραν μεταβάλητε, 191 καὶ τὸν θεὸν ἀναπαύσητε. παύσασθε τοῖς ἀλλοτρίοις ἐπιπηδῶντες, καὶ κέρδος ἀποσείσασθε κινδύνων μεστόν." ἀποστείλας τε Βελισάριος ἐπὶ Σύλλεκτον τὴν πόλιν στρατὸν ταύτην ἀπονητὶ παρέλαβεν. ἐν νυκτὶ γὰρ πρὸς αὐτὴν ἀφικόμενοι, σὺν ταῖς εἰσιούσαις ἁμάξαις τῶν ἀγροίκων εἰσελθόντες ταύτην ἔσχον. καὶ ἐπειδὴ ἡμέρα ἐγένετο, τόν τε ἱερέα καὶ τοὺς ταύτης πρώτους λαβόντες πρὸς τὸν στρατηγὸν ἔπεμψαν. τῇ δὲ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ ὁ τοῦ δημοσίου δρόμου ἐπιμελούμενος ηὐτομόλησε παραδοὺς τοὺς δημοσίους ἵππους. συνελήφθη δὲ καὶ ὁ τὰς βασιλικὰς ἀποκρίσεις ποιῶν βεριδάριος. Βελισάριος δὲ διακοσμήσας τὸ στράτευμα ἐπὶ Καρχηδόνα ἐβάδιζεν. Ἰωάννῃ δὲ τῷ Ἀρμενίῳ τριακοσίους ἐπιλέκτους παραδοὺς παρήγγειλε παρακολουθεῖν τε ἀεὶ καὶ τοῦ στρατεύματος μὴ πολὺ διεστάναι. εἰς δὲ Σύλλεκτον τὴν πόλιν ἀφικόμενος ἀγαθότητι καὶ γλυκολογίᾳ τούτους ἀνεκτήσατο, ὥστε τοὺς λοιποὺς καθάπερ ἐν χώρᾳ οἰκείᾳ τὴν πορείαν ποιήσασθαι, οὔτε ὑποχωρούντων, οὔτε κρυπτομένων, ἀλλὰ καὶ ἀγορὰν παρεχομένων καὶ τὰ ἄλλα τοῖς στρατιώταις ὑπηρετούντων. ὀγδοήκοντα δὲ σταδίους ἀνύοντες ἡμέραν ἑκάστην ἄχρι Καρχηδόνος διετέλεσαν. οὕτως δὲ διὰ τῆς Λεπτῆς πόλεως καὶ Ἀδραμούτου εἰς Χράσιν τὸ χωρίον ἀφίκοντο, ὀκτὼ καὶ τριακοσίους σταδίους Καρχηδόνος ἀπέχον, ἔνθα ἦν καὶ βασίλεια τῶν Οὐανδήλων καὶ παράδεισοι κάλλιστοι καὶ κρῆναι διειδέσταται καὶ ὀπωρῶν παντοδαπῶν πλῆθος ἄπειρον· ὥστε τῶν στρατιωτῶν ἕκαστος τὴν καλύβην ἐν δένδροις ὀπώρας ἐπήξατο, καὶ τῶν καρπῶν ὡραίων ὄντων καὶ πάντων ἀπολαυόντων, αἴσθησις οὐ γέγονε ἐλαττουμένης ταύτης. ὁ δὲ Γελίμερ ἀκούσας παρεῖναι τοὺς Ῥωμαίους γράφει εἰς Καρχηδόνα πρὸς τὸν ἀδελφὸν Ἀματᾶν, Ἰλδέριχον μὲν καὶ ἄλλους ὅσους ἔχει συγγενεῖς αὐτοῦ ἐν φυλακῇ ἀποκτεῖναι, αὐτὸν δὲ καὶ τοὺς Οὐανδήλους καὶ εἴ τι ἄλλο μάχιμον ἐν τῇ πόλει ἦν, ἐξοπλίσαι πρὸς πόλεμον. ὁ δὲ Ἀματᾶς τὰ κελευσθέντα αὐτῷ ἐποίησεν. Βελισάριος δὲ Ἀρχελάῳ τῷ ὑπάρχῳ καὶ Καλωνύμῳ τῷ ναυάρχῳ ἐπέστελλε πλησιάσαι τῇ 192 Καρχηδόνι καὶ μὴ εἰσβαλεῖν πρὸς αὐτήν, ἄχρις ἂν αὐτοὺς κελεύσῃ. αὐτὸς δὲ εἰς Δέκιμον ἀφίκετο ἀπέχον Καρχηδόνος σταδίους ἑβδομήκοντα. ὁ δὲ Γελίμερ τὸν ἀνεψιὸν Κιβαμοῦνδον ἐκέλευσεν ἅμα δισχιλίων κατὰ τὸ εὐώνυμον μέρος ἰέναι, ὅπως Ἀματᾶς μὲν ἐκ Καρχηδόνος, Γελίμερ δὲ ὄπισθεν, Κιβαμοῦνδος δὲ ἐκ τῶν ἀριστερὰ χωρίων εἰς ταὐτὸ τὴν κύκλωσιν τῶν πολεμίων ποιήσωνται. Βελισάριος δὲ τὸν μὲν Ἰωάννην, ὡς προέφην, προάγειν ἐκέλευσεν, Μασσαγέτας δὲ ἐν ἀριστερᾷ τῆς στρατιᾶς ἰέναι. Ἀματᾶς δὲ οὐκ ἐν δέοντι ἀφίκετο χρόνῳ, ἀλλὰ καὶ τὸ πλῆθος τῶν Οὐανδήλων ἐν Καρχηδόνι ἀπέλιπεν, καὶ ὡς τάχιστα εἰς τὸ Δέκιμον ἀφίκετο σὺν ὀλίγοις, καὶ οὐδ' αὐτοῖς συνειλεγμένοις. συναντήσας δὲ τῷ Ἰωάννῃ εἰς χεῖρας ἦλθεν, καὶ κτείνεται ὑπὸ Ἰωάννου, καὶ τρέπονται οἱ σὺν αὐτῷ φεύγοντες ἀκρατῶς, καὶ ἀνεσόβουν πάντας τοὺς ἐκ Καρχηδόνος εἰς Δέκιμον ἰόντας, οἰόμενοι τοὺς διώκοντας παμπληθεῖς εἶναι. Ἰωάννης δὲ καὶ οἱ σὺν αὐτῷ οὓς * ἔσφαζον ἕως τῶν πυλῶν Καρχηδόνος τοσούτους, ὥστε εἰκάζειν τοὺς ὁρῶντας δισμυρίων πολεμίων τὸ ἔργον 92
εἶναι. Κιβαμοῦνδος δὲ καὶ οἱ σὺν αὐτῷ δισχίλιοι περιπεπτωκότες ἐν τῇ ἀλκῇ τοῖς Οὔννοις ἀπώλοντο πάντες. Βελισάριος δὲ εἰς Δέκιμον ὢν οὐδὲν τούτων ἔμαθεν, ἀλλὰ χαράκωμα περιβαλὼν ἐφωσάτευσεν, καταλιπὼν αὐτόθι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τοὺς πεζούς. αὐτὸς δὲ λαβὼν τοὺς ἱππεῖς καὶ τοὺς ἡγεμόνας ἐπὶ Καρχηδόνα ἐχώρει. εὑρὼν δὲ τοὺς πεπτωκότας νεκροὺς τόν τε Ἀματᾶν καὶ τοὺς Οὐανδήλους καὶ μαθὼν τὰ γεγονότα, εἰς λόφον τινὰ ἀνελθὼν ὁρᾷ κονιορτὸν ἐκ μεσημβρίας, καὶ Οὐανδήλων ἱππέων πλῆθος πολύ, ἡγουμένου αὐτοῖς Γελίμερος, μὴ γνώσαντος μήτε τὸ Κιβαμούνδου πάθος μήτε τὸ τοῦ Ἀματᾶ. ἐπεὶ δὲ ἐγγὺς ἀλλήλων γεγόνασιν, προτερήσαντες Οὐανδῆλοι τὸν λόφον καταλαμβάνουσι καὶ φοβεροὶ τοῖς ἐναντίοις ἐδείχθησαν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τραπέντες εἰς χωρίον ἀφικνοῦν ται σταδίους ἑπτὰ τοῦ Δεκίμου ἀπέχον. θεὸς δὲ παραδόξως τούτους ἀλλοιώσας εἰς δειλίαν κατέστησεν. εἰ γὰρ τὴν δίωξιν εὐθὺς ἐποιήσαντο, ἄρδην ἂν ἅπαντας σὺν Βελισαρίῳ διέφθειραν, (τοσοῦτον ἦν πλῆθος τῶν Οὐανδήλων) καὶ τὸν Ἰωάννην ὑποστρέφοντα ἐκ Καρχηδόνος καὶ σκυλεύοντα τοὺς τεθνεῶτας ἀπονητὶ κρατῆσαι ἤμελλον. κατιὼν δὲ ἐκ τοῦ λόφου Γελίμερ καὶ εὑρὼν τὸν ἀδελφὸν νεκρὸν εἴς τε ὀλοφύρσεις ἐτράπη καὶ τῆς νίκης τὴν ἀκμὴν ἤμβλυνεν. Βελισάριος δὲ τούς τε φεύγοντας στῆναι κελεύσας καὶ κοσμίως τὰ πάντα διατάξας καὶ ὀνειδίσας τῆς δειλίας καὶ τὴν τελευτὴν τῶν ἐναντίων ἅμα τε καὶ Ἰωάννου νίκην μαθών, δρόμῳ καὶ ἀνδρείᾳ ἐπὶ Γελίμερα χωρεῖ. οἱ δὲ βάρβαροι ἀπαρασκεύαστοι εὑρεθέντες εἰς φυγὴν ἐτράπησαν κραταιὰν καὶ πολλοὺς ἀποβαλόντες ἐπὶ Νουμιδίαν ἐχώρουν καταλιπόντες Καρχηδόνα. νυκτὸς δὲ καταλαβούσης, ὅ τε Βελισάριος καὶ Ἰωάννης καὶ οἱ Μασσαγέται εἰς Δέκιμον ἀφικόμενοι, ἅπαντα τὰ συμβεβηκότα μαθόντες ἔχαιρον· τῇ δὲ ἐπαύριον ἅμα τοῖς πεζοῖς καὶ τῇ Βελισαρίου γυναικὶ ἅπαντες ἐπὶ Καρχηδόνα ἐπορεύοντο. οἱ δὲ Καρχηδόνιοι τὰς πύλας ἀναπετάσαντες καὶ λύχνα ἅψαντες πανδημεὶ πρὸς ὑπάντησιν Βελισαρίου ἐξῄεσαν. οἱ δὲ ἐν αὐτῇ Οὐανδῆλοι ἐν τοῖς ἱεροῖς προσέφυγον. καταλαβόντος δὲ καὶ τοῦ στόλου τὴν ἅλυσιν ἄραντες ἐν τῷ λιμένι τούτους ἐδέξαντο. καὶ ὁ μὲν πλεῖστος στόλος τὴν ἐντολὴν Βελισαρίου φυλάξαντες οὐκ εἰσῆλθον ἐν τῷ λιμένι, ἀλλ' ἔξω προσώρμισαν. Καλώνυμος δὲ τὴν παρακοὴν ἐνδυσάμενος εἰσῆλθε καὶ τὰ πλοῖα ληϊσάμενος πολλὰ χρήματα ἀφήρπαζεν, καὶ ἐν τοῖς ἐργαστηρίοις καὶ οἴκοις τοῖς πλησίον τοῦ λιμένος εἰσῆλθε καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν. ἀπονητὶ δὲ Βελισάριος τῆς Καρχηδόνος κρατήσας παρῄνει τοῖς στρατιώταις λέγων· "ὁρᾶτε, ἡλίκα εὐτυχήματα γεγόνασιν ἡμῖν, ἐπειδὴ σωφροσύνην εἰς τοὺς Λίβυας ἐπεδειξάμεθα. βλέπετε, τὴν εὐκοσμίαν ἐν Καρχηδόνι διασώσασθε, καὶ μήτις ἀδικήσῃ τινά, ἢ ἀφαρπάσῃ τι αὐτοῦ. πολλὰ γὰρ κακὰ παθόντες ὑπὸ Οὐανδήλων ἀνδρῶν βαρβάρων, βασιλεὺς ὁ ἡμέτερος βοηθῆσαι τούτοις ἡμᾶς ἀπέστειλε καὶ τὴν ἐλευθερίαν χαρίσασθαι." 194 ταῦτα παραινῶν εἰς Καρχηδόνα εἰσῆλθεν. καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ παλάτιον ἐν τῷ Γελίμερος θρόνῳ ἐκάθισεν. τούτῳ προσῆλθον οἵ τε ἔμποροι Καρχηδόνος καὶ ὅσοι πλησίον τῆς θαλάσσης ἔμενον, ὀλοφυρόμενοι ἁρπαγὴν πεπονθέναι ὑπὸ τοῦ στόλου. ὁ δὲ Βελισάριος Καλώνυμον τὸν ναύαρχον ὥρκισεν, ὅπως ἅπαντα τὰ διαρπαγέντα ἐνέγκῃ καὶ ἀποδώσῃ τοῖς οἰκείοις δεσπόταις. ὁ δὲ σφετερισάμενος ἐξ αὐτῶν καὶ ἐπιορκήσας οὐ μετὰ πολὺ τὴν δίκην ἔτισεν. ἔξω γὰρ φρενῶν γενόμενος, τὴν ἑαυτοῦ γλῶσσαν φαγὼν ἀπέθανεν. Βελισάριος δὲ τὸν λαὸν εἱστία βασιλικῶς, καὶ ἡ τοῦ Γελίμερος θεραπεία παρετίθει τε καὶ ᾠνοχόει καὶ τὰ ἄλλα πάντα ὑπούργει. οὕτω δὲ ὁ στρατηγὸς ἀθορύβως τὴν πόλιν ἔσχεν, ὥστε οὐδὲ ὕβριν τινὰ ἐπήγαγεν ἀνθρώπῳ, οὐδὲ ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τινας συνέβη τὴν οἰκίαν ἀσφαλίσαι· ἀλλ' ἀγοράζοντες οἱ στρατιῶται ἤσθιον καὶ εὐφραίνοντο. τοὺς δὲ εἰς τὰ ἱερὰ καταφυγόντας Οὐανδήλους πιστὰ δοὺς ἐξήγαγεν. τῶν δὲ τειχῶν τῆς πόλεως ἐπεμελεῖτο ἠμελημένων πρότερον ὄντων. ἔλεγον δὲ καὶ παλαιὸν λόγον 93
ἐν Καρχηδόνι εἰρῆσθαι, ὡς τὸ γάμμα διώξει τὸ βῆτα, καὶ πάλιν τὸ βῆτα διώξει τὸ γάμμα· νυνὶ δὲ τετέλεσται. πρότερον γὰρ Γιζέριχος Βονιφάτιον ἐξεδίωξεν, νῦν δὲ Βελισάριος Γελίμερα. Γελίμερ δὲ χρήματα πολλὰ τοῖς γεωργοῖς Λιβύων προιέμενος πρὸς ἑαυτὸν ὑπηγάγετο καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς Ῥωμαίων τοὺς εἰς τὰ χωρία περιόντας κτείνειν. τοῦτο δὲ ποιησάντων τῶν γεωργῶν, μαθὼν ὁ Βελισάριος ἀποστέλλει Διογένην, ἕνα τῶν αὐτοῦ δορυφόρων, αἰκίσασθαι τοὺς γεωργούς. ὁ δὲ Διογένης ἅμα τοῖς σὺν αὐτῷ εἰς οἰκίαν εἰσελθὼν ἐκάθευδε μηδὲν πολέμιον ἐννοούμενος· τοῦτο μαθὼν Γελίμερ τριακοσίους ἐπιλεξάμενος ἀποστέλλει κατ' αὐτοῦ. ἐλθόντες δὲ περιεκύκλωσαν τὴν οἰκίαν δεδιότες εἰσελθεῖν τὴν νύκτα. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι αἰσθόμενοι, ἀναστάντες καὶ ὁπλισάμενοι τοῖς ἵπποις τε ἐπιβάντες, εἴκοσι τὸν ἀριθμὸν ὄντες ἀνοίγουσιν ἐξαπίνης τὰς θύρας καὶ ταῖς ἀσπίσι περιφραξάμενοι καὶ τοῖς δόρασιν ἀμυνόμενοι τοὺς ἐναντίους ἐτρέψαντο. Γελίμερ δὲ ἐν 195 Νουμιδίᾳ γενόμενος Οὐανδήλους πάντας συνήγαγε καὶ ὅσους προσφιλεῖς εἶχε τῶν Μαυρουσίων καὶ πρὸς πόλεμον εὐτρεπίζετο. ἀπέστειλε δὲ καὶ γράμματα ἐν Σαρδανίᾳ πρὸς Τζάτζωνα, τὸν ἴδιον ἀδελφόν, τὰ συμβάντα αὐτῷ δηλοποιῶν· ὃς ἀπάρας εὐθὺς μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ ἀπὸ Σαρδανίας εἰς τὴν Λιβύης ἀκτὴν τριταῖος κατέλαβε καὶ εὗρε τὸν Γελίμερα. οἳ καὶ περιπλακέντες ἀλλήλων τῷ τραχήλῳ οὐδὲν μέντοι εἰς ἀλλήλους ἐφθέγγοντο· ἀλλὰ τὼ χεῖρε σφίγγοντες ἔκλαιον· ὁμοίως καὶ ὁ στρατὸς τὴν συμφορὰν ἀπωδύροντο. ὁ δὲ Γελίμερ παραλαβὼν ἀμφοτέρους ἐπὶ Καρχηδόνα ἐχώρει καὶ ταύτην πολιορκεῖν ἐπειρᾶτο, οἰόμενος τοὺς ἐν Καρχηδόνι προδιδόναι αὐτῷ τὴν πόλιν, καὶ Ῥωμαίων στρατιωτῶν, οἷς ἡ τοῦ Ἀρείου δόξα ἤσκητο. πέμψας δὲ καὶ εἰς τοὺς ἄρχοντας τῶν Οὔννων πολλὰ αὐτοῖς ἀγαθὰ ὑπισχνεῖτο διδόναι, εἰ καταπροδώσουσιν αὐτῷ Ῥωμαίους. ταῦτα δὲ Βελισάριος μαθὼν παρὰ τῶν αὐτομόλων καὶ Λαυρέντιόν τινα ἐν Καρχηδόνι ὄντα προδότην εὑρὼν ἀνεσκολόπισεν ἐπὶ λόφου πρὸ τῆς πόλεως, καὶ ἀπὸ τούτου εἰς δέος μέγα ἐνέπεσον οἱ προδοσίαν μελετήσαντες, ὥστε τοὺς Μασσαγέτας ὁμολογῆσαι τὰ ὑπὸ Γελίμερος αὐτοῖς δηλωθέντα. τοῦ δὲ Βελισαρίου πάντας λόγῳ πειθικῷ καὶ ὅρκοις πρὸς φιλίαν αὐτοῦ μεταβαλόντος, αὐτὸς ἐκέλευσεν εὐθὺς Ἰωάννην τὸν Ἀρμένιον παραλαβεῖν πάντας τοὺς ἱππεῖς πάρεξ πεντακοσίων καὶ ἐξελθόντα πρὸς τοὺς Οὐανδήλους ἀκροβολίσασθαι. αὐτὸς δὲ τῇ ὑστεραίᾳ ἅμα τῷ πεζῷ στρατῷ καὶ τοῖς πεντακοσίοις ἱππεῦσιν εἵπετο. καταλαβὼν δὲ τοὺς Οὐανδήλους ἐν Τρικαμάρῳ στρατοπεδεύσαντας, ἔμειναν τὴν νύκτα πλησίον ἀλλήλων. συνέβη δὲ τέρας γενέσθαι ἐν τῷ Ῥωμαϊκῷ στρατῷ· τῶν γὰρ δοράτων τὰ ἄκρα πυρὶ πολλῷ κατελάμπετο. τοῦτο θεασάμενοι κατεπλάγησαν· φραξάμενοι δὲ ἅμα πρωῒ ἀμφότεροι πρὸς πόλεμον ὥρμησαν. Ἰωάννης δὲ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ὀλίγους ἀπολεξάμενος τόν τε ποταμὸν διέβη καὶ τοῖς Οὐανδήλοις εἰσέβαλεν. ὁ δὲ Τζάτζων ὠθισμῷ χρησάμενος ἐδίωξεν 196 αὐτόν. οἱ δὲ Οὐανδῆλοι διώκοντες ἄχρι εἰς τὸν ποταμὸν ἦλθον. αὖθις δὲ Ἰωάννης πλείους τῶν ὑπασπιστῶν Βελισαρίου λαβὼν κατὰ τοῦ Τζάτζωνος εἰσεπήδησε σὺν βοῇ τε καὶ πατάγῳ πολλῷ. γίνεται οὖν καρτερὰ ἡ μάχῃ, καὶ πίπτει Τζάτζων, ὁ τοῦ Γελίμερος ἀδελφός. τότε δὴ πᾶν τὸ στράτευμα Ῥωμαίων τὸν ποταμὸν διαβάντες ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐχώρησαν, καὶ τούτους τρεψάμενοι μέχρι τοῦ στρατοπέδου ἐδίωξαν· καὶ ὑποστρέψαντες τοὺς νεκροὺς ἀπέδυον, ὅσοι μάλιστα ἐχρυσοφόρουν, καὶ εἰς τὸ ἑαυτῶν στρατόπεδον ὑπεχώρησαν. ἀπέθανον δὲ ἐν ταύτῃ τῇ μάχῃ Ῥωμαίων πεντήκοντα, Οὐανδήλων δὲ ὀκτακόσιοι. καταλαβὼν δὲ Βελισάριος σὺν τοῖς πεζοῖς τῇ δείλῃ πρὸς ὀψίαν, ἄρας ὡς εἶχε τάχους σὺν παντὶ τῷ στρατῷ ἐπὶ τὸ τῶν Οὐανδήλων στρατόπεδον ᾤχετο. Γελίμερ δὲ γνοὺς Βελισάριον παρόντα σὺν τοῖς πεζοῖς καὶ παντὶ τῷ στρατῷ, ἐπιβὰς τῷ ἵππῳ, μηδὲν διαταξάμενος ἀκρατῶς ἐπὶ Νουμιδίαν ἔφυγε μετ' ὀλίγων συγγενῶν καὶ οἰκετῶν αὐτοῦ καταπεπληγμένος. ἐπεὶ 94
δὲ αὐτὸν φυγόντα ᾔσθοντο Οὐανδῆλοι, καὶ οἱ πολέμιοι ἤδη ἑωρῶντο, τότε δὴ οἵ τε ἄνδρες καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία ἐθορύβουν τε καὶ ἐκώκυον καὶ οὔτε χρημάτων μετεποιοῦντο οὔτε τῶν φιλτάτων ὀδυρομένων, ἀλλ' ἕκαστος ἔφυγεν, ὅπου ἠδύνατο. ἐπελθόντες δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τό τε στρατόπεδον αἱροῦσιν, καὶ ἐπιδιώξαντες τὴν νύκτα ὅλην ἄνδρας μέν, ὅσοις ἐνέτυχον, ἔκτειναν, παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἐν ἀνδραπόδων λόγῳ ἐποιοῦντο, χρήματα δὲ τοσαῦτα τὸ πλῆθος εὗρον, ὅσα οὐδεπώποτε ἐν ἑνὶ χωρίῳ τετύχηκεν εἶναι. τὴν γὰρ Ῥωμαίων ἀρχὴν ληϊσάμενοι χρήματα εἰς Λιβύην πολλὰ μετήνεγκαν· καὶ τῆς χώρας αὐτῆς ἀγαθῆς οὔσης καὶ εὐκάρπου, χρημάτων πρόσοδοι αὐτοῖς πολλαὶ γεγόνασιν. ἐνενήκοντα πέντε γὰρ ἔτη Οὐανδῆλοι Λιβύης ἐκράτησαν, καὶ πολὺν πλοῦτον συναγαγόντες, ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ εἰς τὰς τῶν Ῥωμαίων χεῖρας ὁ πᾶς πλοῦτος ἐπανῆκεν. ἐν τρισὶ γὰρ μησὶ πολε μήσας ὁ Βελισάριος ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς εἰς τὸ τέλος τοῦ Δεκεμβρίου πᾶσαν τὴν Λιβύην ὑπέταξεν. ἀπέστειλε δὲ Ἰωάννην τὸν Ἀρμένιον σὺν διακοσίοις ἐπιλέκτοις διώκειν τὸν Γελίμερα ἕως αὐτὸν ζῶντα ἢ νεκρὸν λάβῃ. ὃς φθάσας τὸν Γελίμερα ἤμελλε λαμβάνειν, εἰ μὴ συνηνέχθη πρᾶγμα τοιόνδε. Οὐλίαρίς τις τῶν Βελισαρίου δορυφόρων συνῆν τῷ Ἰωάννῃ, ὃς οἴνῳ μεμεθυσμένος ἰδὼν ὄρνιν ἐπὶ δένδρου καθημένην, ἐντείνας τὸ τόξον κατ' αὐτῆς ἔβαλεν· καὶ τῆς μὲν ὄρνιθος ἀπέτυχεν, τὸν δὲ Ἰωάννην ὄπισθεν εἰς τὸν αὐχένα ἔβαλεν. ὁ δὲ καιρίαν πληγεὶς τέθνηκε πολὺ αὑτοῦ πένθος βασιλεῖ τε Ἰουστινιανῷ καὶ Βελισαρίῳ καὶ πᾶσι Ῥωμαίοις καὶ Καρχηδονίοις ἀπολιπών. οὕτω Γελίμερ διαφυγὼν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐπὶ Μαυρουσίους ἐχώρει. Βελισάριος δὲ τοῦτον διώξας εἰς Παππούαν τὸ ὄρος ἀπέκλεισεν εἰς τὰ ἔσχατα Νουμιδίας. τοῦτο δὲ παρακαθίσας διὰ τοῦ χειμῶνος, λειψάντων αὐτῷ πάντων τῶν ἐπιτηδείων, (ἄρτος γὰρ παρὰ Μαυρουσίοις οὐ γίνεται, οὔτε οἶνος, οὔτε ἔλαιον, ἀλλὰ τὰ ὄλυρα καὶ τὰς κριθὰς ὡς ἄλογα ζῶα ἄνεφθα ἐσθίουσιν.) τούτοις Γελίμερ περιπεσὼν γράφει πρὸς Φαρᾶν, ὃν Βελισάριος κατέλιπε φυλάσσειν αὐτόν, πεμφθῆναι αὐτῷ κιθάραν καὶ ἄρτον ἕνα καὶ σπόγγον. ὁ δὲ Φαρᾶς διηπόρει, τί ἂν εἴη τοῦτο, ἕως ἂν ὁ τὴν ἐπιστολὴν κομίσας εἶπεν, ὡς ἄρτον μὲν ἐπιθυμεῖ θεάσασθαι Γελίμερ, μὴ ἰδὼν ἄρτον, ἀφ' οὗ ἀναβέβηκεν, σπόγγον δὲ διὰ τὸ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκ τῆς ἀλουσίας κακοῦσθαι, ὅπως τῷ σπόγγῳ τούτους παραμυθήσηται· κιθάραν δὲ κιθαριστῇ ἀγαθῷ ὄντι, ὅπως τὴν συμφορὰν τὴν παροῦσαν τῇ κιθάρᾳ θρηνήσῃ καὶ ἀποκλαύσηται. ταῦτα ἀκούσας Φαρᾶς περιαλγήσας τε καὶ τύχην τὴν ἀνθρωπείαν ἀπολοφυρόμενος, κατὰ τὰ γεγραμμένα ἐποίει καὶ πάντα ἔπεμπεν, ὅσα ἔχρηζε τῷ Γελίμερι. τοῦ δὲ χειμῶνος παρελθόντος, δεδιὼς ὁ Γελίμερ τὴν 198 πολιορκίαν Ῥωμαίων καὶ ἐλεήσας τὰ τῶν συγγενῶν τέκνα σκώληκας ἐν αὐτῇ τῇ ταλαιπωρίᾳ πεποιηκότα, ἐθηλύνθη τε τὴν διάνοιαν καὶ πρὸς Φαρᾶν ἔγραψεν, ὅπως τὰ πιστὰ λαβών, αὐτός τε καὶ οἱ σὺν αὐτῷ πρὸς Βελισάριον παραγένωνται. ὁ δὲ ὅρκῳ τοῦτον πληροφορήσας, λαβὼν ἅπαντας εἰς Καρχηδόνα ἧκεν. Βελισάριος δὲ τοῦτον περιχαρῶς ἐδέξατο, ὁ δὲ Γελίμερ γελῶν πρὸς Βελισάριον εἰσῆλθεν· ὃν οἱ μὲν τῇ ὑπερβολῇ τοῦ πάθους ἐκστάντα τῶν κατὰ φύσιν ὑπώπτευον καὶ παραπαίοντα· οἱ δὲ φίλοι τούτου ἀγχίνουν τε τὸν ἄνθρωπον λογίζεσθαι, ὅτι βασιλέα ὄντα καὶ βασιλικοῦ γένους καὶ δύναμιν ὀχυρὰν ἔχοντα καὶ χρήματα μεγάλα, ἄφνω εἰς φυγήν τε * καὶ κακοπάθειαν τὴν ἐν Παππούᾳ ὑποστάντα καὶ νῦν ἐν αἰχμαλώτων λόγῳ ἥκοντα, οὐδενὸς ἄξια τὰ ἀνθρώπινα ἢ γέλωτος πολλοῦ οἴεσθαι εἶναι. Βελισάριος δὲ τοῦτον σὺν τοῖς ἄρχουσι πᾶσι τῶν Οὐανδήλων οὐκ ἐν ἀτιμίᾳ ἐφύλαττεν, ὅπως πρὸς βασιλέα Ἰουστινιανὸν τοῦτον ἀπαγάγῃ εἰς τὸ Βυζάντιον. Κύριλλον δὲ εὐθὺς Βελισάριος σὺν τῇ κεφαλῆ Τζάτζωνος εἰς Σαρδὼ τὴν νῆσον πέμψας, ἣ Κύρνος ἐκαλεῖτο πρότερον, ταύτην Ῥωμαίοις ὑπέταξεν. εἰς δὲ Καισάρειαν τὴν ἐν Μαυριτανίᾳ Ἰωάννην ἕτερον ἀποστείλας, ἥτις τριάκοντα ἡμερῶν ὁδὸν ἀπέχει 95
Καρχηδόνος εἰς τὰ Γάδειρά τε καὶ τὰς ἡλίου δυσμὰς κεῖται, ἄλλον τε Ἰωάννην, τῶν ὑπασπιστῶν ἕνα, εἰς τὸν ἐν Γαδείροις πορθμὸν καὶ τὴν ἑτέραν τῶν Ἡρακλείων στηλῶν ἔπεμψεν, τὸ ἐκεῖ φρούριον, ὃ Σεπτὸν καλοῦσιν, καθέξοντα. εἰς δὲ τὰς νήσους, αἵπερ ἐγγύς εἰσι τῆς Ὠκεανοῦ εἰσβολῆς, Μαϊόρικά τε καὶ Μινόρικα, Ἀπολινάριον ἔστελλεν, ἄνδρα ἀγαθὸν εἰς τὰ πολέμια. ἀπέστειλε δὲ καὶ ἐν Σικελίᾳ τινὰς τῶν Λιβυαίων καὶ τῶν Οὐανδήλων τὸ φρούριον λαβεῖν ἐκέλευσεν. οἱ δὲ τοῦτο φυλάσσοντες Γότθοι τῇ μητρὶ Ἀταλαρίχου ταῦτα δῆλα ἐποίησαν. ἡ δὲ γράφει 199 πρὸς Βελισάριον μὴ τοῦτο τυραννίδι λαβεῖν τὸ φρούριον, ἕως ἂν βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς γνῷ καὶ τὸ δοκοῦν αὐτῷ ποιήσῃ. ἐν τούτοις ὁ Οὐανδαλικὸς πόλεμος ἐτελεύτα. ὁ δὲ φθόνος, οἷα ἐν μεγάλῃ εὐδαιμονίᾳ φιλεῖ γίνεσθαι, ὤδινε καὶ εἰς Βελισάριον. τινὲς γὰρ διέβαλον αὐτὸν εἰς τὸν βασιλέα τυραννίδα μελετᾷν. ὁ δὲ βασιλεὺς πέμψας Σολόμωνα ἀποπειρᾶται τὴν Βελισαρίου γνώμην, πότερον σὺν Γελίμερί τε καὶ Οὐανδήλοις εἰς Βυζάντιον ἥκειν, ἤ, αὐτοῦ μένοντος, ἐκείνους στεῖλαι ὧδε· οὐ γὰρ ἔλαθον αὐτὸν οἱ ἄρχοντες οἱ τὴν τυραννίδα ἐπενεγκόντες. ὁ δὲ Βελισάριος εἰς Βυζάντιον ἀφίκετο Σολόμωνα στρατηγὸν Λιβύης καταλιπών. καταλαβὼν δὲ Βελισάριος τὸ Βυζάντιον ἅμα Γελίμερι καὶ τοῖς Οὐανδήλοις γερῶν ἠξιώθη μεγάλων, οἵων ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις οἱ Ῥωμαίων στρατηγοὶ ἐν μεγίσταις νίκαις ἀνεδήσαντο. ἑξακοσίων τε χρόνων παρῳχηκότων οὐδεὶς ἐληλύθει εἰς τιμὴν τοιαύτην, εἰ μὴ Τίτος καὶ Τραϊανὸς καὶ ἄλλοι αὐτοκράτορες στρατηγήσαντες ἐπὶ τὸ βαρβαρικὸν ἔθνος ἐνίκησαν. τά τε γὰρ λάφυρα ἐνδεικνύμενος καὶ τὰ τοῦ πολέμου ἀνδράποδα ἐν μέσῃ τῇ πόλει ἐπόμπευσεν, ὃν θρίαμβον καλοῦσι Ῥωμαῖοι, οὐ τῷ παλαιῷ μέντοι τρόπῳ, ἀλλὰ πεζῇ βαδίζων ἐκ τῆς οἰκίας τῆς αὑτοῦ ἄχρις εἰς τὸ ἱπποδρόμιον. ἦν δὲ τὰ λάφυρα, ὅσα δὴ ὑπουργικὰ τῇ βασιλέως τάξει ἀνεῖσθαι εἰώθει, θρόνοι χρυσοῖ, καὶ ὀχήματα, οἷς τῶν βασιλέων αἱ γυναῖκες ὀχοῦνται, κόσμος τε πολὺς ἐκ λίθων ἐντίμων συγκείμενος, ἐκπώματα δὲ χρυσᾶ, καὶ τὰ ἄλλα σύμπαντα, ὅσα εἰς τὴν βασιλέως θοίνην χρήσιμα. ἦν δὲ καὶ ἄργυρος ἕλκων μυριάδας πολλὰς ταλάντων καὶ παντοδαπῶν βασιλικῶν κειμηλίων, ἅπερ Γιζέριχος τὸ ἐν Ῥώμῃ συλήσας παλάτιον ἔλαβεν· ἐν οἷς καὶ τὰ Ἰουδαίων κειμήλια ἦν, ἅπερ ὁ Οὐεσπασιανοῦ Τίτος μετὰ τὴν Ἱεροσολύμων ἅλωσιν εἰς Ῥώμην ἤνεγκεν. ἀνδράποδα δὲ ἦν τοῦ θριάμβου Γελίμερ τε αὐτὸς ἐσθῆτά τινα ἐπὶ τῶν ὤμων ἀμπεχόμενος πορφυρᾶν, καὶ τὸ 200 συγγενὲς ἅπαν, Οὐανδήλων τε ὅσοι εὐμήκεις ἄγαν καὶ καλοὶ τῷ σώματι ἦσαν. ὡς δὲ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ Γελίμερ ἐγένετο τόν τε βασιλέα ἐπὶ βήματος καθήμενον καὶ τὸν δῆμον ἑστῶτα ἐφ' ἑκάτερα μέρη εἶδεν, ἐπιλέγων οὐκ ἐπαύσατο βοῶν· "ματαιότης ματαιοτήτων· τὰ πάντα ματαιότης." ἀφικόμενον δὲ αὐτὸν κατὰ τὸ τοῦ βασιλέως βῆμα τὴν πορφυρίδα περιελόντες πρηνῆ πεσόντα προσκυνῆσαι τὸν βασιλέα ἠνάγκασαν. ὁ δὲ βασιλεύς τε καὶ ἡ αὐγούστα τοῦ Ἰλδερίχου παῖδας καὶ ἐγγόνους πάντας τε τοὺς ἐκ τῆς Οὐαλεντινιανοῦ βασιλέως συγγενείας χρήματα ἱκανὰ ἐδωρήσατο, καὶ Γελίμερι χωρία ἐν Γαλατίᾳ μεγάλα τε καὶ τερπνὰ μετὰ πάντων τῶν συγγενῶν αὐτοῦ ἐν τούτοις οἰκεῖν συνεχώρησεν, εἰς πατρικίου δὲ τάξιν τοῦτον οὐκ ἀνεβίβασε διὰ τὸ μὴ δέχεσθαι αὐτὸν τῆς Ἀρείου δόξης μεταστῆναι. ὁ δὲ Βελισάριος μετὰ τὸν θρίαμβον ὑπάτευσεν, καὶ πάμπολλα χρήματα ἐκ τῆς αὐτοῦ νίκης ὁ δῆμος τοῦ Βυζαντίου ἀπήλαυσεν, ὅσα οὐδέποτε. τοῦ δὲ Σολόμωνος τὴν Λιβύην διέποντος, Μαυρούσιοι πόλεμον κατὰ Λιβύων ἐκίνησαν. οἱ δὲ Μαυρούσιοι ἐκ τῶν ἐθνῶν κατάγονται, οὓς Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ ἐκ τῆς Φοινίκων χώρας ἀπὸ Σιδῶνος μέχρις Αἰγύπτου κατοικοῦντας ἀπήλασεν. οἵ τινες καταλαβόντες τὴν Αἴγυπτον καὶ μὴ δεχθέντες ὑπ' αὐτῶν καταλαμβάνουσι τὴν Λιβύην, καὶ ταύτην παροικήσαντες (ἐν ὑστέρῳ καιρῷ οἱ παρὰ Ῥωμαίοις βασιλεῖς κρατήσαντες Τίγισιν ταύτην ὠνόμασαν) στήσαντες δύο στήλας ἐπὶ τῆς μεγάλης κρήνης ἐκ λίθων λευκῶν 96
ἐγκεκολαμμένα ἐχούσας γράμματα Φοινικικὰ λέγοντα τάδε· "ἡμεῖς ἐσμεν οἱ φυγόντες ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ τοῦ λῃστοῦ, υἱοῦ Ναυῆ." ἦσαν δὲ καὶ ἄλλα ἔθνη ἐν Λιβύῃ πρότερον αὐτόχθονες, ἔχοντες βασιλέα 201 Ἀνταῖον εἰς Κλιπέαν, ὃς Ἡρακλεῖ ἐπάλαισεν, ὃν τῆς γῆς υἱὸν ἔφασκον εἶναι, οἵ τινες Καρχηδόνα ἔκτισαν. Σολόμων δὲ λαβὼν ἐκ Καρχηδόνος τὰ στρατεύματα κατὰ Μαυρουσίων ἐχώρει. ἐλθὼν δὲ εἰς Βυζάκιον εἰς Ῥαμμῆς τὸ χωρίον, ἔνθα οἱ Μαυρούσιοι ἐστρατοπέδευσαν κύκλον ἐκ τῶν καμήλων ποιησάμενοι τάς τε γυναῖκας καὶ τοὺς παῖδας ἐντὸς τοῦ κύκλου ἀποθέμενοι, καὶ τοὺς Μαυρουσίους κατ' αὐτοῦ ἐξερχομένους, ἀποβὰς τοῦ ἵππου, πεντακοσίους ἐπιλέκτους ἐπαγόμενος εἰς ἓν τοῦ κύκλου ἐπισκῆψαι μέρος καὶ τὰς καμήλους κτείνειν ἐκέλευσεν. φονεύσας δὲ ἀμφὶ σʹ δρόμῳ εἰς τὸ τοῦ κύκλου μέσον ἐχώρησεν, ἔνθα αἱ γυναῖκες ἐκάθηντο. οἱ δὲ βάρβαροι ἐκπλαγέντες ἐπὶ τὸ ὄρος ἔφυγον σὺν πάσῃ ἀκοσμίᾳ. κτείνονται δὲ Μαυρουσίων ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ μύριοι. αἱ δὲ γυναῖκες πᾶσαι σὺν τοῖς παισὶν ἐν ἀνδραπόδων λόγῳ ἐγένοντο. καὶ τούτους λαβόντες σὺν ταῖς καμήλοις καὶ πάσῃ τῇ λείᾳ εἰς Καρχηδόνα εἰσῄεσαν τὴν ἐπινίκιον ἑορτὴν ἄγοντες. οἱ δὲ βάρβαροι πάλιν συναθροισθέντες πανδημεὶ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις μηδένα καταλιπόντες ἐστράτευσαν κατὰ Ῥωμαίων καὶ τὰ ἐν Βυζακίῳ χωρία ἐληΐζοντο. Σολόμων δὲ ἄρας κατὰ τάχος πᾶν τὸ στράτευμα ἐπ' αὐτοὺς ᾔει. γενόμενος δὲ ἐν Βουργαρίωνι, ἔνθα οἱ πολέμιοι ἐστρατοπεδεύσαντο, διεκόσμησε τὸ στράτευμα ὡς εἰς μάχην. οἱ δὲ Μαυρούσιοι ἐν τῷ ὄρει τῶν Βουργαρίων ἐπὶ πλεῖον ἔμενον εἰς τὸ πεδίον κατελθεῖν μὴ βουλόμενοι. Σολόμων δὲ ἀποστέλλει Θεόδωρον διὰ τῆς νυκτὸς σὺν χιλίοις πεζοῖς καὶ τῶν σημείων τινά, ὅπως εἰς τὸ ὄρος ἐκ τῶν ὄπισθεν αὐτῶν διὰ τῆς νυκτὸς ἀνέλθωσι καὶ ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι * τὰ σημεῖά τε ὕπερθεν ἄραντες κατὰ τῶν πολεμίων χωρήσωσιν. ὁμοίως δὲ καὶ αὐτὸς ὄρθρου βαθέος ἀνελθών, ἅμα κατὰ τῶν πολεμίων ἐχώρησαν. ἰδόντες δὲ οἱ βάρβαροι, ὅτι ἐν μέσῳ τῶν Ῥωμαίων γεγόνασιν, εἰς φυγὴν ὥρμησαν κατὰ κρημνῶν ὠθίζοντες ἑαυτοὺς καὶ ἀναιροῦντες. ἀπέθανον δὲ ἐν τῷ πολέμῳ Μαυρουσίων μυριάδες εʹ, 202 τῶν δὲ Ῥωμαίων τὸ παράπαν οὐδὲ εἷς, οὐ μὴν οὐδὲ πληγήν τινα ἔλαβεν, ἀλλὰ πάντες ὑγιεῖς τὴν νίκην ἤραντο. οἱ δὲ πλεῖστοι τῶν ἀρχόντων αὐτῶν τοῖς Ῥωμαίοις προσερρύησαν. γυναικῶν μέντοι καὶ παίδων τοσοῦτον πλῆθος οἱ Ῥωμαῖοι ἔλαβον, ὥστε προβάτου τιμῆς παῖδα Μαυρούσιον ὠνήσασθαι βουλομένῳ ἀπεδίδοντο. καὶ τότε αὐτοῖς τὸ παλαιὸν λόγιον γυναικὸς μάντιδος ἀπέβη, ὡς ἄρα τὸ πλῆθος αὐτῶν παρὰ ἀνδρὸς ἀγενείου ὄλλυται. ὁ γὰρ Σολόμων εὐνοῦχος ἐκ παίδων παρὰ γνώμην καθέστηκεν ὑπὸ πάθους τὰ γεννητικὰ μόρια ἀποβαλών. λαβὼν δὲ τὴν λείαν πᾶσαν εἰς Καρχηδόνα ὑπέστρεψεν. Ἐν τούτῳ δὲ τῷ χρόνῳ τέρας ἐν τῷ οὐρανῷ συνέβη γενέσθαι. ὁ γὰρ ἥλιος ἀκτίνων χωρὶς τὴν αἴγλην ὥσπερ ἡ σελήνη ἐστύγναζεν ἅπαντα τὸν ἐνιαυτόν· ἐπὶ πλεῖστον δὲ ἐκλείποντι ἐῴκει, οὐ καθαρῶς φαίνων, ὥσπερ εἰώθει. χρόνος δὲ ἦν δέκατος τῆς βασιλείας Ἰουστινιανοῦ. ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ οὔτε πόλεμος, οὔτε θάνατος ἐπιφερόμενος τοῖς ἀνθρώποις ἐπέλειπεν. ἔαρι δὲ ἀρχομένῳ Βελισάριος ἀπεστάλη παρὰ Ἰουστινιανοῦ τὴν Σικελίαν ὑπόφορον ποιῆσαι Ῥωμαίοις. χειμάσαντος δὲ αὐτοῦ ἐν Σικελίᾳ, τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα καταλαβούσης, ἐστασίασαν οἱ ἐν Λιβύῃ Ῥωμαῖοι κατὰ Σολόμωνος τρόπῳ τοιῷδε· λαβόντες γὰρ τῶν ἀναιρεθέντων Οὐανδήλων τὰς γυναῖκας κατέσχον τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν ὡς ἰδίους καὶ τελεῖν τῷ βασιλεῖ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν τέλη οὐκ ἤθελον· ὁ δὲ Σολόμων παρῄνει αὐτοῖς μὴ ἀνταίρειν κατὰ τοῦ βασιλέως, ἀλλὰ τὰ ὁρῶντα τούτῳ ἀποδιδόναι. μετέπεσον δέ τινες αὐτῶν, καὶ μάλιστα τῶν Γότθων, πρὸς τὴν Ἀρείου δόξαν, οὓς οἱ ἱερεῖς τῆς ἐκκλησίας ἠφόριζον, καὶ οὐδὲ τὰ τέκνα αὐτῶν βαπτίζειν ἤθελον· ὅθεν ἐν τῇ ἑορτῇ γέγονεν ἡ στάσις. ἐβουλεύσαντο δὲ οἱ στρατιῶται Σολόμωνα ἐν τῷ ἱερῷ κτεῖναι. ἐξελθόντες δὲ τῆς πόλεως ἐληΐζοντο τὰ ἐκείνης χωρία καὶ τοὺς Λίβυας ὡς πολεμίους 97
ἐχρῶντο. Σολόμων δὲ ἀκούσας ταῦτα, εἰς θόρυβον πολὺν ἐμπεσὼν πιθανολο γίαις πείθειν τὸν στρατὸν ἐπειρᾶτο παύσασθαι τῆς στάσεως. συλλεγέντες δὲ τόν τε Σολόμωνα καὶ τοὺς ἄρχοντας ἀναιδῶς ὕβριζον. Θεόδωρον δὲ τὸν Καππάδοκα εἰς τὸ παλάτιον ἐλθόντες στρατηγὸν τοῦτον ἐψηφίσαντο καὶ σιδηροφοροῦντες ἅπαντα τὸν προστυγχάνοντα ἔκτεννον, εἴτε Λίβυν, εἴτε Ῥωμαῖον, Σολόμωνι γνώριμον, τά τε χρήματα ἐληΐσαντο καὶ εἰς τὰς οἰκίας εἰσερχόμενοι ἅπαντα τὰ τίμια ἥρπαζον. Σολόμων δὲ εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ παλατίου προσφυγὼν ἔλαθεν. νυκτὸς δὲ ἐπιγενομένης ἐξελθὼν τοῦ παλατίου σὺν τῷ Προκοπίῳ τῷ συγγραφεῖ καὶ Μαρτίνῳ, καὶ εἰς ναῦν εἰσελθὼν πρὸς Βελισάριον ἐν Συρακούσῃ τῆς Σικελίας ἀφίκετο, γράψας Θεοδώρῳ φροντίζειν τῆς Καρχηδόνος καὶ τῶν βασιλικῶν πραγμάτων. οἱ δὲ στρατιῶται συλλεγέντες εἰς τὸ Βουλῆς πεδίον Στότζαν, τὸν Μαρτίνου δορυφόρον, τύραννον εἵλοντο, ἄνδρα θυμοειδῆ καὶ δραστήριον, ἐφ' ᾧ τοὺς βασιλέως ἄρχοντας ἐξελάσαντες Λιβύης κρατήσωσιν. Στότζας δὲ ἐλθὼν πλησίον Καρχηδόνος ἔπεμψε κελεύων τάχιστα παραδοῦναι αὐτῷ Θεόδωρον τὴν πόλιν, ὅπως κακῶν ἀπαθεῖς μείνωσιν. οἱ δὲ Καρχηδόνιοι καὶ Θεόδωρος τῷ βασιλεῖ ὡμολόγουν Καρχηδόνα φυλάσσειν. Στότζας δὲ ταῦτα ἀκούσας εἰς πολιορκίαν τῆς πόλεως καθίστατο. Βελισάριος δὲ ἀπολεξάμενος ἄνδρας ρʹ τῶν αὐτοῦ δορυφόρων τε καὶ ὑπασπιστῶν, * οὓς ὁ Σολόμων ἐπαγόμενος μιᾷ νηῒ εἰς Καρχηδόνα κατέπλευσε περὶ λύχνων ἁφάς. ἐπεὶ δὲ ἡμέρα ἐγεγόνει, μαθὼν ὁ τύραννος καὶ οἱ στρατιῶται τὸν Βελισάριον ἥκειν αἰσχρῶς τε καὶ κόσμῳ οὐδενὶ εἰς φυγὴν ὥρμηντο. Βελισάριος δὲ τοῦ στρατοῦ ἀμφὶ δισχιλίους ἀγείρας τὴν δίωξιν ἐπὶ τοὺς φεύγοντας ἐποιήσατο καὶ τούτους κατέλαβεν εἰς Μέμβρεσαν τὴν πόλιν. ἰδὼν δὲ αὐτοὺς τὴν τάξιν λιπόντας καὶ κόσμῳ οὐδενὶ περιϊόντας κατ' αὐτῶν ὁμοίως ἐχώρει. οἱ δὲ εἰς φυγὴν ὥρμηντο εἰς Νουμιδίαν τε 204 ἀφικόμενοι συνελέγοντο. ὀλίγοι δὲ ἐν τῷ πολέμῳ τούτῳ ἀπέθανον, καὶ αὐτῶν οἱ πλεῖστοι Οὐανδῆλοι ἦσαν. ἐφείδετο δὲ τῶν Ῥωμαίων Βελισάριος. ληϊσάμενος δὲ τὸ στρατόπεδον αὐτῶν εὗρέ τε χρήματα πολλὰ καὶ γυναῖκας, δι' ἃς καὶ ὁ πόλεμος κατέστη. ταῦτα Βελισάριος διαπραξάμενος εἰς Καρχηδόνα ἀπήλαυνεν. ἐλθὼν δέ τις ἐκ Σικελίας ἀπήγγειλεν, ὡς στάσις ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἐπιπεσοῦσα τὰ πράγματα ἀνασοβεῖν μέλλοι, εἰ μὴ αὐτὸς διὰ τάχους καταλάβοι· διαθέμενος δὲ τὰ ἐν Λιβύῃ, ὡς ἠδύνατο, Ἰλδίγερι τε καὶ Θεοδώρῳ παραδοὺς Καρχηδόνα εἰς Σικελίαν ᾔει. ταῦτα ἀκούσας Ἰουστινιανὸς Γερμανόν, τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ, ἄνδρα πατρίκιον, εἰς Λιβύην σὺν ὀλίγοις τισὶν ἔπεμψε σὺν Δομνίκῳ καὶ Συμμάχῳ, ἀνδράσι σοφοῖς. γενόμενος δὲ ἐν Καρχηδόνι τούς τε στρατιώτας ὁ Γερμανὸς ἠρίθμει, καὶ τῶν γραμματέων τὰ βιβλία, ἐν οἷς τῶν στρατιωτῶν τὰ ὀνόματα ἐνεγέγραπτο, ἀναλεξάμενος εὗρε τὸ μὲν τρίτον μέρος τοῦ στρατοῦ ἔν τε Καρχηδόνι καὶ ταῖς ἄλλαις πόλεσιν ὑπὲρ τοῦ βασιλέως εἶναι, τοὺς δὲ ἄλλους ἅπαντας τῷ τυράννῳ συντεταγμένους. διὰ τοῦτο πρὸς μάχην μὲν οὐχ ὑπεξέβη, τοῦ δὲ στρατοῦ ἐπεμελεῖτο. ἐπεφθέγγετο δὲ παρὰ τοῦ βασιλέως σταλῆναι, ὅπως τοῖς ἠδικημένοις στρατιώταις ἐπαμύνῃ, κολάσῃ δὲ τοὺς ἀδικίαν εἰς αὐτοὺς ἄρξαντας. τούτων οἱ στρατιῶται ἀκούσαντες τῶν λόγων κατ' ὀλίγον αὐτῷ προσεχώρουν. ὁ δὲ Γερμανὸς αὐτοὺς σὺν πολλῇ φιλοφροσύνῃ ἐδέχετο, καὶ τὰ πιστὰ δοὺς ἐν τιμῇ εἶχε καὶ τὰς ῥόγας αὐτῶν παρεῖχεν. ἐπεὶ δὲ ὁ τούτων λόγος περιφερόμενος εἰς πάντας ἦλθεν, ἀποταξάμενοι τὸν τύραννον εἰς Καρχηδόνα ἦλθον. ὁ δὲ Στότζας τοῦ κακοῦ ἤδη αἰσθόμενος, τοὺς ἀπομείναντας ἐπιρρώσας ἐπὶ Καρχηδόνα ἤλαυνεν. ὁ δὲ Γερμανὸς ἐξοπλίσας τὸ στράτευμα κατ' αὐτοῦ ἐχώρει. ὁ δὲ σὺν αὐτῷ στρατὸς προθυμίαν πολλὴν ἐπιδειξάμενος εὐνοεῖν τῷ βασιλεῖ τὸν στρατηγὸν ἔπειθον. τούτους ἑωρακότες οἱ μετὰ Στότζα καὶ δειλίᾳ κατασχεθέντες ἀνεχώρησαν ἐπὶ Νουμιδίαν. ὁ δὲ Γερμανὸς παντὶ τῷ στρατῷ οὐκ εἰς μακρὰν ἦλθεν, καὶ τούτους καταλαβὼν εὗρεν, ὅτι συνέμιξαν αὐτοῖς Μαυρουσίων βαρβάρων 98
μυριάδες πολλαί, ὧν 205 Ἰαύδας τε καὶ Ὀρταΐας ἦρχον. συμβαλόντες δὲ πόλεμον, καὶ τῆς μάχης κραταιᾶς γενομένης, τὸν Γερμανοῦ ἵππον τις τῶν πολεμίων ἔκτεινεν. πεσὼν δὲ ἐπὶ γῆς Γερμανὸς εἰς κίνδυνον ἦλθεν, εἰ μὴ τὸ τάχος οἱ δορυφόροι φραξάμενοι ἔφερον ἵππον καὶ τοῦτον ἀνεβίβασαν. τρέπονται τοίνυν οἱ στρατιῶται, καὶ ὁ Στότζας ἐν τῷ θορύβῳ τούτῳ σὺν ὀλίγοις διαφυγεῖν ἴσχυσεν. ὁ δὲ Γερμανὸς τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ἐγκελευσάμενος εὐθὺς ἐπὶ τὸ στρατόπεδον τῶν πολεμίων ὥρμησε καὶ τοῦτο παρέλαβε πολέμῳ. ἐνταῦθα δὲ τὰ χρήματα οἱ στρατιῶται οὐδενὶ λόγῳ ἁρπάζοντες τοῦ στρατηγοῦ λόγον οὐκ ἐποιοῦντο. δείσας δὲ ὁ Γερμανός, μὴ συμφρονήσαντες οἱ πολέμιοι ἐπ' αὐτὸν ἴωσιν, ἵστατο ὀδυρόμενος καὶ πρὸς εὐκοσμίαν τούτους παρακαλῶν. οἱ δὲ Μαυρούσιοι τὴν τροπὴν θεασάμενοι κατὰ τῶν στασιαστῶν ὥρμησαν καὶ τούτους ἐδίωκον σὺν τῷ τοῦ βασιλέως στρατῷ. Στότζας δὲ τὸ θάρσος εἰς αὐτοὺς ἔχων, ἑωρακὼς τὰ ὑπ' αὐτῶν γινόμενα μετὰ ρʹ εἰς φυγὴν ἐτράπη καὶ εἰς Μαυριτανίαν τὴν ἐνδοτέραν ἐχώρησεν. καὶ ἡ στάσις ἐν τούτοις ἐτελεύτα. Γερμανὸν δὲ σὺν Δομνίκῳ καὶ Συμμάχῳ μεταπεμψάμενος ὁ βασιλεὺς εἰς Βυζάντιον Σολόμωνι πάλιν τὰ τῆς Λιβύης πράγματα ἐνεχείρισεν, (τρισκαιδέκατον δὲ ἔτος ἦν τοῦτο τῆς Ἰουστινιανοῦ βασιλείας) παρασχόμενος αὐτῷ ἄρχοντάς τε ἄλλους καὶ Ῥουφῖνον καὶ Λεόντιον καὶ Ἰωάννην, τὸν Σισιννίου υἱόν. Σολόμων δὲ καταπλεύσας εἰς Καρχηδόνα μετρίως τὸν λαὸν ἐξηγεῖτο καὶ Λιβύην ἀσφαλῶς διεφύλαττεν, διακοσμῶν τε τὸν στρατόν, [καὶ] εἴ τινα ὕποπτον ἐν αὐτῷ εὕρισκεν, εἰς Βυζάντιον ἔπεμπεν. Βελισάριος δὲ τήν τε Σικελίαν καὶ Ῥώμην ὑπὸ Οὐιττίου κατεχομένην καὶ τὰς πέριξ πόλεις παραλαβὼν Οὐίττιον εἰς Βυζάντιον πρὸς Ἰουστινιανὸν ἤγαγε μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ. καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Ναρσῆν τὸν κουβικουλάριον μετὰ στόλου ἐν τῇ Ῥώμῃ πρὸς τὸ διακρατῆσαι τὰ ἐκεῖσε. Σολόμων δὲ τὰ ἐν Καρχηδόνι καὶ Λιβύῃ καλῶς διοικήσας κατὰ Μαυρουσίων ἐστράτευσεν. καὶ πρῶτον μὲν Γόνθαριν, τὸν αὐτοῦ δορυφόρον, ἄνδρα ἀγαθὸν εἰς τὰ πολέμια, σὺν στρατεύματι ἔπεμψεν, ὅστις εἰς 206 Βίγαν ποταμὸν ἀφικόμενος εἰς Βαύγαϊν, πόλιν ἔρημον, ἐστρατοπεδεύσατο. ἐνταῦθα δὲ μάχης γενομένης, ἡττηθεὶς καὶ εἰς τὸ χαράκωμα ἀποχωρήσας ὑπὸ τῆς τῶν Μαυρουσίων προσεδρίας ἐπιέζετο. Σολόμων δὲ πλησίον γενόμενος καὶ ταῦτα μαθὼν κατὰ τάχος ἤει. οἱ δὲ βάρβαροι δείσαντες ἀναχωροῦσι καὶ εἰς τὸν Αὐρασίου ὄρους πρόποδα στρατοπεδεύουσιν. ὁ δὲ Σολόμων τούτοις συμβαλὼν εἰς φυγὴν ἔτρεψεν. οἱ δὲ Μαυρούσιοι ἐπὶ τὴν δυσχωρίαν τοῦ ὄρους ἔφυγον καὶ ἐπὶ Μαυριτάνους ᾤχοντο. Σολόμων δὲ τὰς ἐν Μουγάδῃ πεδιάδας ληϊσάμενος καὶ πᾶσαν τὴν γῆν αὐτῶν πυρπολήσας σῖτόν τε πολὺν κομισάμενος εἰς Ζερβούλην τὸ φρούριον ἀνέστρεψεν. ἔνθα Ἰαύδας σὺν δισμυρίοις Μαυρουσίοις προσέφυγεν. Ἰαύδας δὲ καταλιπὼν τὸ φρούριον εἰς τὸ τοῦ Αὐρασίου ὄρος εἰς ὕψος ἀναβὰς ἡσύχαζεν. Σολόμων δὲ Ζερβούλην τὸ φρούριον εἰς τρεῖς ἐπολιόρκησεν ἡμέρας, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ ληϊσάμενος φύλακάς τε εἰς αὐτὸ καταστήσας ἐπὶ τὰ πρόσω ἐχώρει. καὶ διεσκοπεῖτο, ὅθεν εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους δυνηθείη γενέσθαι ἀποτόμου τε ὄντος καὶ πολλῇ δυσχερείᾳ κατεχομένου. ὁ δὲ θεὸς πόρον ἐν τῇ ἀπορίᾳ ἐποίησεν οὕτως. εἷς τῶν στρατιωτῶν τοῦ πεζικοῦ στρατοῦ, ὀπτίων ὤν, Γένζων ὀνόματι, εἴτε θυμῷ χρώμενος, εἴτε τι θεῖον αὐτὸν ἐκίνησεν, ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἀνέβαινε μόνος. ὀπίσω δὲ τούτου τινὲς συστρατιῶται ἠκολούθουν ἐν θαύματι μεγάλῳ ποιούμενοι τὸ γινόμενον, τρεῖς δὲ τῶν Μαυρουσίων οἱ εἰς τὸ φυλάσσειν τὴν εἴσοδον τεταγμένοι ἰδόντες τὸν ἄνθρωπον ὑπήντων δρόμῳ νομίσαντες πρὸς αὐτοὺς ἀνιέναι. ὁ δὲ καθ' ἕνα τούτους ἐρχομένους διὰ τὴν στενοχωρίαν τοῦ τόπου τόν τε πρῶτον ἀνεῖλεν, ὁμοίως καὶ τὸν ἄλλον σὺν τῷ τρίτῳ. τοῦτο κατιδόντες οἱ ὄπισθεν ἰόντες πολλῷ θορύβῳ τε καὶ ταραχῇ ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐχώρουν. ὡς δὲ τὸ γενόμενον ἤκουσέ 207 τε καὶ εἶδεν ἡ 99
τῶν Ῥωμαίων στρατιά, οὐδὲ τὸν στρατηγὸν ἀναμείναντες οὐδὲ τὰς σάλπιγγας, οὐδὲ τὴν τάξιν φυλάξαντες, ἀλλὰ πατάγῳ τε πολλῷ χρώμενοι καὶ ἀλλήλους ἐγκελευόμενοι ἔθεον ἐπὶ τὸ τῶν πολεμίων στρατόπεδον. ἐνταῦθα Ῥουφῖνός τε καὶ Λεόντιος ἔργα ἐπεδείξαντο εἰς τοὺς πολεμίους ἀρετῆς ἄξια. αὐτίκα οἱ βάρβαροι εἰς φυγὴν ὅπου ἕκαστος ἠδύνατο ᾔεσαν. Ἰαύδας δὲ πληγεὶς ἀκοντίῳ τὸν μηρὸν διέφυγέ τε καὶ εἰς Μαυριτάνους ἀπεχώρησεν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι διαρπάσαντες τὸ τῶν πολεμίων στρατόπεδον οὐκέτι τὸ Αὐράσιον ὄρος κατέλιπον, ἀλλὰ φρούρια οἰκοδομησάμενοι τοῦτο φυλάττουσιν. ἦν δέ τις πέτρα ἀπότομος πάνυ, ἐν ᾗ πύργον οἰκοδομήσαντες οἱ Μαυρούσιοι ὀχυρὰν ταύτην ἐποίησαν καταφυγήν, ἰσχυράν τε καὶ ἀμαχωτάτην. ἐνταῦθα ἐτύγχανεν Ἰαύδας τά τε χρήματα αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας ἀποθέμενος καὶ ἕνα φύλακα γέροντα τῶν χρημάτων καταστησάμενος. οὐ γὰρ ἄν ποτε ὑπετόπησε τοὺς πολεμίους εἰς τόνδε τὸν πύργον ἀφίξεσθαι, οὐδὲ βίᾳ τοῦτον ἑλεῖν δύνασθαι. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τὰς τοῦ Αὐρασίου δυσχωρίας διερευνώμενοι ἐνταῦθα ἧκον· καὶ αὐτῶν τις ἀναβαίνειν εἰς τὸν πύργον σὺν γέλωτι ἐνεχείρησεν. αἱ δὲ γυναῖκες τοῦτον κατεγέλων σὺν τῷ πρεσβύτῃ. ὁ δὲ Ῥωμαῖος, ἐπειδὴ χερσὶ καὶ ποσὶν ἀναβαίνων ἐγγύς που ἐγεγόνει, σπασάμενος τὸ ξίφος ἐξήλατο καὶ τοῦ γέροντος εἰς τὸν αὐχένα ἐπιτυχὼν τούτου τὴν κεφαλὴν ἐξέτεμεν. οἱ δὲ στρατιῶται θαρροῦντες ἤδη καὶ ἀλλήλων ἐχόμενοι εἰς τὸν πύργον ἀνέβαινον καὶ τὰς γυναῖκας τά τε χρήματα μεγάλα ὄντα λαβόντες πρὸς Σολόμωνα ἤγαγον. ὁ δὲ Σολόμων τείχη ταῖς ἐν Λιβύῃ πόλεσι περιέβαλεν, καὶ ἐπεὶ Μαυρούσιοι ἀνεχώρησαν ἐκ Νουμιδίας νικηθέντες, Ζάβην τε τὴν χώραν καὶ Μαυριτανίαν καὶ Ἴτιφιν τὴν μητρόπολιν ὑπόφορον Ῥωμαίοις πεποίηκεν. τῆς γὰρ ἑτέρας Μαυριτανίας Καισάρεια ἡ πρώτη μητρόπολις ὑπάρχει. ταύτην δὲ Βελισάριος τὸ πρότερον καθυπέταξεν. διὰ τοῦτο Λίβυες ἅπαντες ὑπήκοοι Ῥωμαίων γεγόνασιν εἰρήνης ἀσφαλοῦς τυχόντες. τετραετίαν δὲ ποιήσαντες ταύτῃ τῇ εἰρήνῃ, ἐν τῷ ιζʹ ἔτει Ἰουστινιανοῦ, Κῦρός τε καὶ Σέργιος, οἱ Βάκχου, τοῦ Σολό μωνος ἀδελφοῦ, παῖδες, ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἀπεστάλησαν ἄρχειν ἐν Λιβύῃ, Πενταπόλεως μὲν Κῦρος, Τριπόλεως δὲ Σέργιος. οἱ δὲ Μαυρούσιοι τοὺς αὑτῶν πρεσβυτέρους εἰς Λεπτιμάγναν τὴν πόλιν ἔπεμψαν πρὸς Σέργιον, ὅπως δῶρά τε αὐτῷ προσαγάγωσι καὶ τὴν εἰρήνην κρατύνωσιν. Σέργιος δὲ Πουδεντίῳ πεισθείς, ἀνδρὶ Τριπολίτῃ, ὀγδοήκοντα μὲν τῶν βαρβάρων τοὺς δοκιμωτέρους ἐν τῇ πόλει ἐδέξατο πάντα ἐπιτελεῖν τὰ αἰτούμενα ὑπισχνούμενος, καὶ ὅρκοις τὴν εἰρήνην ἐκράτυνεν· τοὺς δὲ λοιποὺς ἔξω ἐν προαστείῳ ἤλασεν. τούτους δὲ ἐπ' ἄριστον καλέσας ἅπαντας ἔκτεινεν. εἷς δὲ τούτων λάθρα ἐκπηδήσας τοῖς ὁμοφύλοις τὰ γενόμενα ἐμήνυσεν. οἱ δὲ ταῦτα ἀκούσαντες δρόμῳ ἐπὶ τὸ οἰκεῖον στρατόπεδον ᾔεσαν καὶ σὺν πᾶσι τοῖς ἄλλοις ἐπὶ Ῥωμαίους ἐγένοντο. ὁ δὲ Σέργιος σὺν τῷ Πουδεντίῳ τούτοις ἀπήντησεν, καὶ μάχης κροτηθείσης, Πουδέντιος μὲν πολλοὺς ἀποβαλὼν θνήσκει, Σέργιος δὲ εἰς ἄφατον φόβον ἐμπεπτωκὼς ἐπὶ Καρχηδόνα ἔπλευσε πρὸς Σολόμωνα, τὸν αὐτοῦ θεῖον. πᾶσαν δὲ τὴν Τρίπολιν Μαυρούσιοι ἀπέλιπον. οἱ δὲ βάρβαροι ἅπαντα ληϊσάμενοι τὰ ἐκεῖ χωρία ἐξανδραποδίσαντές τε πλῆθος Ῥωμαίων ἐπὶ Πεντάπολιν ᾔεσαν. ὁ δὲ Κῦρος γνοὺς φυγὰς εἰς Καρχηδόνα κατέπλει. οἱ δὲ βάρβαροι, μηδενὸς ἀντιστάντος αὐτοῖς, Βερονίκην τὴν πόλιν ἑλόντες ἐπὶ Καρχηδόνα ἐστράτευσαν, καὶ εἰς τὸ Βυζάκιον ἀφικόμενοι πλεῖστα ἐξ ἐπιδρομῆς τῶν ἐκεῖ ἐληΐσαντο χωρία. Ἀντάλας δὲ ἔχθραν ἔχων πρὸς Σολόμωνα, διότι τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν ἔκτεινεν, τοῖς βαρβάροις ἑνοῦται καὶ κατὰ Καρχηδόνος καὶ Σολόμωνος τούτους ὡδήγησεν. Σολόμων δὲ ταῦτα ἀκούσας, παραλαβὼν τὸ στράτευμα κατ' αὐτῶν ὥρμησεν. ἐλθὼν δὲ εἰς Βέστην τὴν πόλιν ἓξ ἡμερῶν Καρχηδόνος ὁδὸν ἀπέχουσαν ἐν αὐτῇ ἐστρατοπεδεύσατο, ἦσάν τε σὺν αὐτῷ Κῦρος καὶ Σέργιος καὶ Σολόμων ὁ νέος, οἱ τοῦ Βάκχου παῖδες. ἰδὼν δὲ τὸ πλῆθος τῶν 100
βαρβάρων καὶ δειλιάσας ἔπεμψε πρὸς τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν μεμφόμενος αὐτούς, ὅτι ἔνσπονδοι Ῥωμαίων ὄντες ὅπλα κατ' αὐτῶν ἐκίνησαν, ἀξιῶν δὲ τὴν εἰρήνην κρατύνεσθαι καὶ 209 ὅρκοις βεβαιοῦσθαι. οἱ δὲ βάρβαροι χλευάσαντες τὰ εἰρημένα ἔφησαν· "ἐπειδὴ Σέργιος εἰς τὰ εὐαγγέλια ὀμόσας καλῶς ἐφύλαξε τοὺς ὅρκους ἀποκτείνας τοὺς ὀγδοήκοντα, πῶς νῦν ὑμῶν πιστεύσομεν τοὺς ὅρκους;" πολέμου δὲ κροτηθέντος, τρέπονται οἱ Ῥωμαῖοι. τοῦ δὲ ἵππου ὀκλάσαντος κτείνεται Σολόμων, καὶ οἱ τούτου δορυφόροι, Σέργιος δέ, ὁ τούτου ἀνεψιός, τὴν τῆς Λιβύης ἀρχὴν ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἐνεχειρίσθη. Ἰωάννης δὲ ὁ Σισιννιόλου καὶ οἱ λοιποὶ ἄρχοντες μῖσος πρὸς τὸν Σέργιον μέγα ἐκίνησαν, ὥστε μηδὲ ὅπλα κατὰ τῶν ἐχθρῶν αἴρειν βούλεσθαι. καὶ οἱ βάρβαροι ἀδεῶς πάντα ἐληΐζοντο. Ἀντάλας δὲ ἔγραψε τῷ βασιλεῖ Ἰουστινιανῷ, ὅτι "πάντες Μαυρούσιοι τὴν σὴν φιλίαν καὶ δουλείαν αἱροῦνται, ἀλλὰ τὴν Σολόμωνος καὶ τῶν τούτου ἀνεψιῶν βιαίαν ἐπαγωγὴν οὐχ ὑποφέροντες ἐτυράννησαν. τούτους παράστειλον, καὶ εἰρήνη Ῥωμαίοις καὶ Μαυρουσίοις συνίσταται." ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο ποιῆσαι οὐ κατεδέξατο· ὁ δὲ Ἀντάλας καὶ ὁ τῶν Μαυρουσίων στρατὸς συνήχθησαν αὖθις ἐν Βυζακίῳ, καὶ σὺν αὐτοῖς Στότζας στρατιώτας ὀλίγους καὶ Οὐανδήλους ἔχων. οἱ δὲ Λίβυες παρεκάλουν Ἰωάννην τὸν Σισιννιόλου στράτευμα ἀγεῖραι καὶ κατὰ τῶν πολεμίων χωρῆσαι σὺν Ἱμερίῳ, τῷ ἄρχοντι τῶν ἐν Βυζακίῳ καταλόγων. ὁ δὲ λαβὼν τὸν στρατὸν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ᾔει, Ἱμέριον προάγειν κελεύσας. συμβολῆς δὲ γενομένης ἡττῶνται Ῥωμαῖοι, καὶ συλλαμβάνονται οἱ βάρβαροι τὸν Ἱμέριον ζῶντα σὺν τῷ στρατῷ αὐτοῦ· καὶ τοῦτον εἰς φυλακὴν ἀποθέμενοι τοὺς στρατιώτας Στότζᾳ παρέδωκαν ὁμολογοῦντας κατὰ Ῥωμαίων στρατεύεσθαι. παραλαμβάνουσι δὲ δόλῳ διὰ τοῦ Ἱμερίου Ἀδράμυτον τὴν πόλιν. καὶ οἱ μὲν τῶν Λιβύων εἰς Σικελίαν κατέφυγον, ἄλλοι δὲ εἰς ἄλλας νήσους καὶ εἰς Βυζάντιον. Μαυρούσιοι δὲ καὶ Στότζας ἐν ἀδείᾳ πολλῇ τὴν Λιβύην πᾶσαν ἐληΐζοντο. οἱ δὲ ἐν Βυζαντίῳ εἰσελθόντες Λίβυες ἐδέοντο τῷ βασιλεῖ, ὅπως στράτευμα καὶ στρατηγὸν ἄριστον εἰς Λιβύην ἀποστείλῃ. ὁ δὲ βασιλεὺς 210 Ἀρεόβινδον σὺν στρατιώταις ὀλίγοις, ἄνδρα μὲν εὐγενῆ καὶ εὔβουλον, ἔργων δὲ πολεμίων οὐδαμῶς ἔμπειρον, καὶ σὺν αὐτῷ Ἀθανάσιον καὶ Ἀρμενίους ὀλίγους, ὧν Ἀρταβάνης τε καὶ Ἰωάννης ἦρχον,οἱ Ἀρσακίδαι. οὐ μὴν οὐδὲ Σέργιον μετεπέμπετο, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν σὺν Ἀρεοβίνδῳ Λιβύης στρατηγοὺς εἶναι ἐκέλευσεν· Σέργιον μὲν τὸν πόλεμον διενεγκεῖν πρὸς τοὺς ἐν Νουμιδίᾳ βαρβάρους, Ἀρεόβινδον δὲ πρὸς τοὺς ἐν Βυζακίῳ Μαυρουσίους διαμάχεσθαι. Ἀρεόβινδος δὲ τὴν Λιβύην καταλαβὼν καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ στρατοῦ παραλαβὼν Ἰωάννην τὸν Κωνσταντιόλου κατὰ Στότζα καὶ τῶν βαρβάρων ἀπέστειλεν. Ἰωάννης δὲ τὰ πλήθη τῶν πολεμίων θεασάμενος ἠναγκάσθη χεῖρα αὐτοῖς ἐπιβαλεῖν. ἦν δὲ ἐν ἔχθρᾳ μεγάλῃ μετὰ Στότζα, ὥστε ἑκάτερος ηὔχετο φονεὺς τοῦ ἑτέρου γενέσθαι καὶ οὕτως ἀποθανεῖν. τῆς δὲ μάχης γενομένης, ἀμφότεροι τῶν στρατοπέδων ἐξελθόντες ἐπ' ἀλλήλους ἦλθον. ὁ μὲν οὖν Ἰωάννης τείνας τὸ τόξον κατὰ τὸν δεξιὸν βουβῶνα τῷ Στότζᾳ ἐπέτυχεν, ὃς μετ' ὀλίγας ἡμέρας τέθνηκεν. οἱ δὲ βάρβαροι θυμῷ πολλῷ ἐπὶ τοὺς πολεμίους χωρήσαντες, πλῆθος ἄπειρον ὄντες, τόν τε Ἰωάννην καὶ Ῥωμαίους ἅπαντας ἀπέκτειναν. τοῦτον δέ φασιν εἰρηκέναι· "ἡδύν τινα θάνατον θνήσκω, τῆς εὐχῆς μου εἰς Στότζαν πληρωθείσης·" καὶ ὁ Στότζας μαθὼν τὸν τοῦ Ἰωάννου θάνατον ἐν χαρᾷ ἐτελεύτησεν. θνήσκει δὲ καὶ Ἰωάννης ὁ Ἀρμένιος. ὁ δὲ βασιλεὺς ταῦτα ἀκούσας περίλυπος γέγονε καὶ τὸν Σέργιον τῆς ἀρχῆς παραλύσας μετεπέμψατο, Ἀρεοβίνδῳ δὲ μόνῳ τὴν τῆς Λιβύης ἀρχὴν ἐνεχείρισεν. μετὰ δὲ δύο μῆνας Γονθάριός τις, τῶν ἐν Νουμιδίᾳ καταλόγων ἡγούμενος, δόλον μελετήσας κατὰ Ἀρεοβίνδου λάθρα τοῖς Μαυρουσίοις ἐδήλου, ὅπως κατὰ Καρχηδόνος χωρήσωσιν. αὐτίκα γοῦν ἔκ τε Νουμιδίας καὶ Βυζακίου πολεμίων στρατὸς εἰς ταὐτὸ ἀγηγερμένος ἐπὶ Καρχηδόνα 101
σπουδῇ ᾔεσαν. ἡγεῖτο δὲ Νουμιδῶν μὲν Κουτζίνας καὶ Ἰαύδας, Βυζακίων δὲ Ἀντάλας. συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Ἰωάννης ὁ τύραννος 211 σὺν τοῖς στρατιώταις ἀντὶ Στότζα. ταῦτα γνοὺς Ἀρεόβινδος Γονθαρίῳ ὡς φίλῳ θαρρῶν τὸ στράτευμα παραδοὺς σὺν Ἀρταβάνῃ καὶ τοῖς Ἀρμενίοις κατὰ τῶν πολεμίων ἔστελλεν. ὁ δὲ Γόνθαρις τὸν ἑαυτοῦ μάγειρον ἐκ Μαυρουσίων ὄντα πρὸς τοὺς βαρβάρους ἀπέστειλε πρὸς Ἀντάλαν εἰπεῖν, ὡς αὐτῷ Γόνθαρις βούλεται τῆς Λιβύης ἀρχῆς κοινωνὸν λαβεῖν. ὁ δὲ Ἀντάλας τὸν μὲν λόγον ἀσμένως ἤκουσεν, ἀπεκρίθη δέ, ὡς οὐκ ἀσφαλῶς διὰ μαγείρου τὰ τοιαῦτα διοικεῖσθαι. ταῦτα Γόνθαρις ἀκούσας Οὐλίθεον, τὸν αὐτοῦ δορυφόρον, ὡς πιστὸν πρὸς Ἀντάλαν ἔπεμψεν, παρακαλῶν αὐτὸν πλησιάσαι τῇ Καρχηδόνι, ὅπως αὐτὸς τὸν Ἀρεόβινδον ἀνέλῃ. Οὐλίθεος δὲ κρυφῇ τῷ Ἀντάλᾳ συνέτυχεν, καὶ συνεφώνησαν, ἵνα ὁ μὲν Ἀντάλας τοῦ Βυζακίου ἄρχῃ καὶ τὸ ἥμισυ τῶν Ἀρεοβίνδου χρημάτων λάβῃ καὶ χιλίους πεντακοσίους στρατιώτας Ῥωμαίους σὺν αὐτῷ, Γόνθαρις δὲ τὸ βασιλέως ἀξίωμα λάβῃ καὶ Καρχηδόνος τὸ κράτος. ταῦτα διαπραξάμενος Οὐλίθεος ἐπανῆκε πρὸς Γονθάριδα. οἱ δὲ βάρβαροι κατὰ Καρχηδόνος σπουδῇ πολλῇ ᾔεσαν. καταλαβόντες δὲ τὸ Δέκιμον καὶ στρατοπεδευσάμενοι ἐν αὐτῷ τῇ ὑστεραίᾳ ἐπὶ Καρχηδόνα ἐχώρουν. ὑπαντήσαντες δὲ τοῦ Ῥωμαίων στρατεύματος ἀπροσδοκήτως αὐτοῖς συνέβαλον καὶ πολλοὺς τῶν Μαυρουσίων ἔκτειναν, οὓς δὴ ὁ Γόνθαρις κακίζων ἐπέσκωπτεν ὡς θρασυνομένους, καὶ τὰ τῶν Ῥωμαίων πράγματα εἰς κίνδυνον φέρειν. ὁ δὲ Ἀρεόβινδος πέμψας πρὸς Κουτζίναν παρεκάλει προδότην αὐτὸν γενέσθαι Μαυρουσίων· ὁ δὲ ὡμολόγησε τοῦτο ποιεῖν. ἄπιστον γὰρ τὸ τῶν Μαυρουσίων γένος πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς ἅπαντας. ταῦτα Ἀρεόβινδος τῷ Γονθάριδι ἐθάρρησεν. ὁ δὲ παρῄνει τῷ Ἀρεοβίνδῳ τῷ Κουτζίνᾳ μὴ πιστεύειν, Οὐλίθεον δὲ ἀποστείλας τῷ Ἀντάλᾳ ταῦτα 212 ἐμήνυσεν. Γόνθαρις δὲ κτεῖναι τὸν Ἀρεόβινδον λάθρα διενοεῖτο καὶ πείθει τοῦτον ἐξελθεῖν τῆς Καρχηδόνος καὶ ἐν τῷ πολέμῳ εὑρεθῆναι. ὁ δὲ Ἀρεόβινδος ἄπειρος τοῦ πολέμου ὤν, τὰ ὅπλα περιβαλέσθαι μὴ δυνάμενος ἀνεβάλετο· καὶ οὕτως ὁ χρόνος προῆλθε τῆς ἡμέρας. διὸ δὴ τὴν παράταξιν εἰς τὴν αὔριον ἀποθέμενος ἡσύχασεν. Γόνθαρις δὲ αὐτὸν ἐξεπίτηδες τὴν μέλλησιν ποιεῖσθαι ὑποπτεύσας, ἅτε τῶν πραττομένων αἰσθόμενον, ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς κατ' αὐτοῦ ἐτυράννησεν. Ἀρεόβινδος δὲ κατὰ τάχος τὴν Καρχηδόνα καταλιπὼν καὶ φυγῇ χρησάμενος, εἰς ναῦν τε εἰσελθὼν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον πορεύεσθαι ἤμελλεν, εἰ μὴ χειμὼν μεταξὺ ἐπιγενόμενος διεκώλυσεν. ἀποστείλας δὲ Ἀθανάσιον ἐν Καρχηδόνι μετεπέμψατό τινας, ἐν οἷς καὶ Ἀρταβάνην, ὅστις πολλὰ παρῄνει τῷ Ἀρεοβίνδῳ, μήτε ἀναπεπτωκέναι μήτε δειλιαίνειν καὶ δεδιέναι τὸν Γονθάριδα, ἀλλ' ἐπ' αὐτὸν ὁμοῦ σὺν πᾶσι τοῖς αὐτῷ ἑπομένοις ἰέναι, πρίν τι περαιτέρω γενέσθαι κακόν. ὁ δὲ Γόνθαρις τὸν Ἀρεόβινδον εἰς τοὺς στρατιώτας διέβαλλεν ὡς ἄνανδρόν τε καὶ δειλὸν καὶ τὰς ῥόγας τούτοις μὴ βούλεσθαι διδόναι. ὁ δὲ Ἀρεόβινδος σὺν Ἀρταβάνῃ καὶ τοῖς ἑπομένοις κατὰ Γονθάριδος ἦλθεν. καὶ γίνεται μάχη ἔν τε ταῖς ἐπάλξεσι καὶ ταῖς πύλαις. τῶν δὲ στρατιωτῶν οἱ πλεῖστοι οὐκ ἔγνωσαν τὰ ὑπὸ Γονθάριδος μελετηθέντα, καὶ συναγόμενοι κατ' αὐτοῦ ὡπλίζοντο. ὁ δὲ Ἀρεόβινδος ἰδὼν ἀνθρώπους κτεινομένους, ἀήθης ὢν τοῦ τοιούτου θεάματος, τὴν δειλίαν οὐκ ἐνεγκὼν ἔφυγε καὶ εἰς τὸ τῆς παραθαλασσίας μοναστήριον, ὅπερ Σολόμων ἐδείματο καὶ περιετείχισεν ὡς φρούριον ἀσφαλές, εἰς αὐτὸ κατέφυγε σὺν τῇ γυναικὶ καὶ τῇ ἀδελφῇ. τότε καὶ Ἀρταβάνης φυγῇ ἐχρήσατο. Γόνθαρις δὲ κατὰ κράτος νικήσας τὸ παλάτιον ἔλαβεν. μεταπεμψάμενος δὲ τὸν τῆς πόλεως ἀρχιερέα καὶ Ἀθανάσιον τὰ πιστὰ τῷ Ἀρεοβίνδῳ ἐκέλευσε διδόναι καὶ εἰς τὸ παλάτιον αὐτὸν ἀγαγεῖν, ἀπειλήσας πολιορκήσειν αὐτὸν ἀπειθήσαντα καὶ μηκέτι αὐτῷ ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τὰ πιστὰ δώσειν. ὁ δὲ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου Ῥεπαράτου τὰ πιστὰ λαβὼν τῷ Γονθάριδι εἰς ὄψιν ἦλθε καὶ πρηνὴς πεσὼν ἔκειτο τὴν ἱκετηρίαν 213 αὐτῷ τὰ εὐαγγέλια προτεινόμενος, 102
ἐφ' ἃ τὰ πιστὰ ὁ ἱερεὺς αὐτῷ δέδωκεν. ὁ δὲ Γόνθαρις τοῦτον ἀνέστησεν ὀμωμοκὼς αὐτῷ ἐπὶ πάντων μηδὲν αὐτῷ κακὸν ποιεῖν, ἀλλὰ τῇ ὑστεραίᾳ σὺν τῇ γυναικὶ καὶ τοῖς χρήμασιν αὐτοῦ εἰς Βυζάντιον στέλλεσθαι. τὸν δὲ ἱερέα ἀποπεμψάμενος Ἀρεόβινδον καὶ Ἀθανάσιον συνδειπνεῖν ἐν τῷ παλατίῳ ἔλαβεν. ἐτίμησε δὲ τὸν Ἀρεόβινδον καὶ πρῶτον αὐτοῦ ἐπὶ τῆς στιβάδος κατέκλινεν, δειπνήσαντα δὲ αὐτὸν ἐν κοιτῶνι καθεύδειν ἐκέλευσεν. ἀποστείλας δὲ Οὐλίθεον σὺν ἑτέροις τισὶ κωκύοντά τε καὶ ὀλολυγμοῖς χρώμενον τοῦτον ἔκτεινεν. Ἀθανασίου δὲ ἐφείσατο διὰ τὸ γῆρας. τῇ δὲ ἐπαύριον τὴν τούτου κεφαλὴν τῷ Ἀντάλᾳ ἔπεμψεν, τὰ δὲ χρήματα κατασχὼν οὐδὲν τούτῳ κατὰ τὰς συνθήκας δέδωκεν. Ἀντάλας δὲ μαθὼν τὰ εἰς Ἀρεόβινδον πεπραγμένα καὶ τὰς τοῦ Γονθάριδος ἐπιορκίας λογισάμενος Ἰουστινιανῷ τῷ βασιλεῖ προσχωρεῖν ἤθελεν. Ἀρταβάνης δὲ τὰ πιστὰ λαβὼν παρὰ τοῦ Γονθάριδος εἰς τὸ παλάτιον σὺν τοῖς Ἀρμενίοις ἀνέβη καὶ τοῦ τυράννου ὑπηρέτης εἶναι ὡμολόγησεν, λάθρα δὲ τοῦτον ἀνελεῖν ἐβουλεύετο. Γρηγορίῳ δὲ τῷ ἀνεψιῷ καὶ Ἀρτασηρίῳ τῷ δορυφόρῳ θαρρήσας τὸ βούλευμα ἔφη αὐτῷ Γρηγόριος· "νῦν σοί, Ἀρταβάνη, πάρεστι μόνῳ τὸ Βελισαρίου ἀναδήσασθαι κάλλος. ὁ μὲν γὰρ στρατιάν τε καὶ χρήματα μεγάλα παρὰ βασιλέως λαβὼν καὶ ἄρχοντας συνεπομένους καὶ στόλον, οἷον οὐδέποτέ τις ἠκηκόει, πόνῳ πολλῷ τοῖς Ῥωμαίοις τὴν Λιβύην ὑπόφορον κατεστήσατο· νῦν δὲ ὡς ἐξ ἀρχῆς πάλιν γέγονεν εἰς τὸ ἀρχαῖον Λιβύη ἀποστατήσασα, ἐν σοὶ μόνῳ κεῖται ταύτην πάλιν τῷ βασιλεῖ προσενεγκεῖν καὶ τὰ πράγματα διασώσασθαι. λογίζου δὲ τὸ σὸν γένος, ὅτι Ἀρσακίδης ἀνέκαθεν εἶ, καὶ ὅτι εὐγενὴς ὢν ἀνδραγαθίζεσθαι ἀεὶ πρέπει καὶ πολλὰ ἔργα ὑπὲρ ἀρετῆς ἐπιδεικνύειν. νέου γὰρ σοῦ ὄντος, ἐνθυμήθητι ὡς Ἀκάκιον, τὸν Ἀρμενίων ἄρχοντα, καὶ Τζίταν, τὸν Ῥωμαίων στρατηγόν, ἐν πολέμοις ἔκτεινας Χοσρόῃ τε, τῷ βασιλεῖ τῶν Περσῶν, 214 συνεστράτευες. τοιοῦτος δὲ ὢν μὴ περιΐδῃς τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν ὑπὸ κυνὸς μεθύοντος κατεχομένην. ἐγὼ δέ σοι καὶ Ἀρτασήριος ὅσα εἰς δύναμιν ἐπιτάττοντι ὑπουργήσομεν." Γόνθαρις δὲ τὸν Ἀρταβάνην ἡγεῖσθαι τοῦ στρατοῦ ἐπί τε Ἀντάλαν καὶ Μαυρουσίους τοὺς ἐν Βυζακίῳ ἐκέλευσε χωρεῖν. συνῆν δὲ αὐτῷ καὶ Ἰωάννης, ὁ τῶν στασιαστῶν ἄρχων, καὶ Οὐλίθεος ὁ δορυφόρος· εἵποντο δὲ αὐτῷ καὶ Μαυρούσιοι, ὧν Κουτζίνας ἦρχεν. συμβαλὼν δὲ τῷ Ἀντάλᾳ καὶ τοῖς βαρβάροις τούτους ἐτρέψατο. ἐθελοκακήσας δὲ Ἀρταβάνης, ἐκ τοῦ αἰφνιδίου στρέψας τὸ βάνδον εἰς τὸ στρατόπεδον ἤλαυνεν. Οὐλίθεος δὲ κτεῖναι τοῦτον εἰς τὸ στρατόπεδον διενοεῖτο. Ἀρταβάνης δὲ ἔφασκε δεῖσαι, μὴ ἐξ Ἀδραμύτου τῆς πόλεως ἐξελθόντες οἱ βάρβαροι βοηθήσωσι τοῖς ἐναντίοις καὶ ἀνήκεστα ἔργα εἰς ἡμᾶς πράξωσιν· ἀλλὰ Γονθάριδα σὺν παντὶ τῷ στρατῷ ἐληλυθέναι, καὶ οὕτως πάντας ἑλεῖν. καὶ ἀναστρέψας εἰς Καρχηδόνα τῷ τυράννῳ ταῦτα ἀπήγγειλεν. ὁ δὲ τύραννος τῷ Πασιφίλῳ βουλευσάμενος ἅπαντα μὲν διενοήθη τὸν στρατὸν ἐξοπλίσαι καὶ σὺν αὐτῷ στρατεύσασθαι, φύλακας δὲ μόνους τῇ πόλει καταλιπεῖν. καθ' ἑκάστην δὲ ἡμέραν πολλοὺς ἀνῄρει ὁ Γόνθαρις ἐξ ὑποψίας. ἐξελθὼν δὲ τῆς Καρχηδόνος ἐν προαστείῳ, οὗ δὴ στιβάδες ἦσαν ἐκ παλαιοῦ τρεῖς, ἐν αἷς κατεκλίθη σὺν Ἀρταβάνῃ καὶ Ἀθανασίῳ καὶ Πέτρῳ, τῷ δορυφόρῳ Σολόμωνος. Ἀρταβάνης τοίνυν τὸν καιρὸν ἐπιτήδειον εἰς τὸν τοῦ τυράννου φόνον οἰόμενος Γρηγορίῳ τε καὶ Ἀρτασηρίῳ καὶ δορυφόροις πιστοῖς τρισὶ τὸ πρᾶγμα ἐθάρρησεν· καὶ τοὺς μὲν δορυφόρους σὺν τοῖς ξίφεσιν ἔνδον ἐκέλευσε γενέσθαι· ἀρχόντων γὰρ ἑστιωμένων ὄπισθεν ἑστάναι δορυφόρους νόμος ἦν. ἐγχειρεῖν δὲ ἄφνω τὸ πρᾶγμα ἐκέλευσεν, ἡνίκα αὐτὸς τὸν καιρὸν αὐτοῖς διὰ νεύματος ποιήσῃ, τὸν Ἀρτασῆριν κελεύσας πρῶτον τοῦ ἔργου ἔχεσθαι τῷ δὲ Γρηγορίῳ ἐπέταττε τῶν Ἀρμενίων πολλοὺς τοὺς εὐτολμοτάτους ἀπολεξάμενον εἰς τὸ παλάτιον παρεῖναι τὰ ξίφη μόνα ἐπιφερομένους, καὶ αὐτοῖς τὸ μὲν βούλευμα μηδενὶ ἐξειπεῖν. προϊόντος δὲ τοῦ πότου, καὶ τοῦ Γονθάριδος 103
καταβεβρεγμένου τῷ οἴνῳ, 215 Ἀρτασήρας σπασάμενος τὸ ξίφος κατὰ τοῦ τυράννου ἐχώρει. εἷς δὲ τῶν οἰκετῶν ἰδὼν τὸ ξίφος γυμνὸν ἀνέκραγεν, "τί τοῦτο, ὦ βέλτιστε;" λέγων. ὁ δὲ Γόνθαρις στρέψας τὸ πρόσωπον εἰς αὐτὸν ἔβλεπεν. Ἀρτασήρας δὲ αὐτὸν τῷ ξίφει ἔπαισε καὶ τὴν δεξιὰν χεῖρα αὐτοῦ ἀφεῖλεν. ἀναπηδήσαντα δὲ τοῦτον Ἀρταβάνης μάχαιραν σπασάμενος ἐν τῇ τοῦ τυράννου πλευρᾷ ταύτην ἔπηξεν ἄχρι τῆς λαβῆς, καὶ τοῦτον ἄφνω ἀνεῖλεν. τότε Ἀρταβάνης τὸν Ἀθανάσιον ἐπιμελεῖσθαι τῶν ἐν τῷ παλατίῳ χρημάτων, καθὼς ἐπὶ Ἀρεοβίνδου, ἐκέλευσεν. ἐπεὶ δὲ οἱ φύλακες τὴν τοῦ Γονθάριδος τελευτὴν ἔμαθον, Ἰουστινιανὸν ἀνεβόων καλλίνικον βασιλέα. ἐντεῦθεν οἱ τῷ βασιλεῖ εὐνοηκότες εἰσπηδήσαντες εἰς τὰς τῶν στασιαστῶν οἰκίας τούτους ἔκτειναν. Ἰωάννης δὲ σὺν τοῖς Οὐανδήλοις εἰς τὸ ἱερὸν καταφεύγει, οὓς Ἀρταβάνης τὰ πιστὰ δοὺς καὶ ἐξαγαγὼν εἰς Βυζάντιον ἀπέστειλεν. γέγονε δὲ ὁ τοῦ τυράννου φόνος μετὰ λϛʹ ἡμέρας τῆς τούτου τυραννίδος, ἐννεακαιδεκάτου ἔτους Ἰουστινιανοῦ ὑπάρχοντος. Ἀρταβάνης δὲ ἐκ τούτου κλέος μέγα περιεβάλετο εἰς πάντας ἀνθρώπους. Περίεκτα δέ, ἡ Ἀρεοβίνδου γυνή, μεγάλα δῶρα τῷ Ἀρταβάνῃ ἐδωρήσατο. ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον στρατηγὸν Λιβύης ἐποίησεν ἁπάσης. ὁ δὲ Ἀρταβάνης μετ' οὐ πολὺ παραιτησάμενος πρὸς βασιλέα εἰς Βυζάντιον ἦλθεν, καὶ ὁ βασιλεὺς Ἰωάννην, τὸν Πάππου ἀδελφόν, στρατηγὸν Λιβύης κατέστησεν. ὁ δὲ Ἰωάννης τὴν Λιβύην καταλαβὼν κατὰ Ἀντάλα καὶ Μαυρουσίων τῶν ἐν Βυζακίῳ ἐπεστράτευσε καὶ τούτους πολεμήσας νίκην ἤρατο καὶ πολεμίους πολλοὺς ἔκτεινε καὶ τὰ σημεῖα, ἅπερ Σολόμωνος οἱ βάρβαροι ἔλαβον, ἀφελόμενος ἐξ αὐτῶν τῷ βασιλεῖ εἰς Βυζάντιον ἔπεμψεν. τοὺς δὲ λοιποὺς τῶν βαρβάρων ἐδίωξε τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς. χρόνῳ δὲ ὑστέρῳ οἱ Λευάθαι στρατῷ μεγάλῳ ἐκ τῶν ἐπὶ Τριπόλεως χωρίων εἰς Βυζάκιον ἀφικόμενοι τῷ Ἀντάλᾳ ἡνώθησαν· οἷς Ἰωάννης ἀπαντήσας ἡττήθη καὶ πολλοὺς ἀποβαλὼν εἰς Καρχηδόνα ἐπανῆκεν. οἱ δὲ βάρβαροι μέχρι Καρχηδόνος κατελθόντες τὰ ἐκείνης χωρία ἐληΐσαντο. ὕστερον δὲ Ἰωάννης τῶν στρατιωτῶν τὴν προθυμίαν διεγείρας καὶ Μαυρουσίους ἄλλους τε καὶ τοὺς ὄντας σὺν τῷ Κουτζίνᾳ 216 εἰς συμμαχίαν λαβὼν καὶ τούτους πολεμήσας ἔτρεψεν. καὶ δίωξιν μεγάλην ποιησάμενος πολὺ πλῆθος ἀνεῖλεν, οἱ δὲ λοιποὶ εἰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς Λιβύης ἔφυγον, καὶ οὕτω τὰ πράγματα ἐν Λιβύῃ εἰρήνης βαθείας ἔτυχον. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ϛκζʹ. φκζʹ. ηʹ. ιʹ. γʹ. ιεʹ. αʹ. ιεʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ τῶν Ἰβήρων βασιλεὺς Ζαμαναρζὸς ἀνῆλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει πρὸς τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα Ἰουστινιανὸν μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν συγκλητικῶν αὐτοῦ, παρακαλῶν αὐτὸν τοῦ εἶναι αὐτὸν σύμμαχον Ῥωμαίων καὶ φίλον γνήσιον. ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν τοιαύτην προαίρεσιν ἀποδεξάμενος πολλὰ αὐτὸν ἐφιλοτιμήσατο καὶ τοὺς αὐτοῦ συγκλητικούς· ὁμοίως καὶ ἡ αὐγούστα τῇ αὐτοῦ γυναικὶ κόσμια παντοῖα διὰ μαργαριτῶν ἐχαρίσατο. καὶ ἀπέλυσεν αὐτοὺς ἐν εἰρήνῃ εἰς τὴν ἰδίαν βασιλείαν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀγαπητὸς ἔτη βʹ. ϛκηʹ. φκηʹ. θʹ. ιαʹ. αʹ. ιϛʹ. βʹ. ιϛʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔπαθεν ὑπὸ θεομηνίας Πομπηϊούπολις τῆς Μυσίας. ἐσχίσθη γὰρ ἡ γῆ ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ, καὶ ἐχαώθη τὸ ἥμισυ τῆς πόλεως μετὰ τῶν οἰκητόρων. καὶ ἦσαν ὑπὸ τὴν γῆν, καὶ αἱ φωναὶ αὐτῶν ἠκούοντο βοώντων ἐλεηθῆναι. καὶ πολλὰ ἐδωρήσατο ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸ ἐκχοηθῆναι καὶ βοηθηθῆναι αὐτούς, καὶ τοὺς ζήσαντας ἐφιλοτιμήσατο. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρέδωκεν Ἰουστινιανὸς τοῦ ψάλλεσθαι ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τό· "ὁ μονογενὴς υἱὸς καὶ λόγος τοῦ θεοῦ." ἐποίησε δὲ καὶ τὸ ὡρολόγιον τοῦ Μιλίου. Κόσμου ἔτη ϛκθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φκθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. ιʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. ιβʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀγαπητὸς ἔτη βʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἄνθιμος ἔτος αʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζʹ. ιζʹ.
Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἐφραΐμιος ἔτη ιηʹ. ιʹ. 217 Τούτῳ τῷ ἔτει Ἐπιφανίου, ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, τελευτήσαντος μηνὶ Ἰουνίῳ εʹ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ, ἐπισκοπήσαντος ἔτη ιϛʹ καὶ μῆνας γʹ, Ἄνθιμος, αἱρετικός, ἐπίσκοπος Τραπεζούντων, μετετέθη ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ἀγαπητὸς δέ, ὁ ἐπίσκοπος Ῥώμης, ἐν τούτῳ τῷ ἔτει ἀνελθὼν ἐν Κωνσταντινουπόλει σύνοδον ἐκρότησε κατὰ τοῦ δυσσεβοῦς Σευήρου καὶ Ἰουλιανοῦ τοῦ Ἁλικαρνασέως καὶ τῶν λοιπῶν Θεοπασχιτῶν· ἐν οἷς καὶ Ἄνθιμος, ὁ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ὡς ὁμόφρων αὐτῶν καθαιρεθεὶς ἐξεβλήθη τῆς βασιλίδος ἐπισκοπήσας μῆνας ιʹ· καὶ ἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ Μηνᾶς, πρεσβύτερος καὶ ξενοδόχος τῶν Σαμψών, ὑπὸ Ἀγαπητοῦ, τοῦ πάπα Ῥώμης. Ἀγαπητὸς δέ, ὁ ἐπίσκοπος Ῥώμης, ἐν Βυζαντίῳ ὢνἐκοιμήθη, καὶ ἐχειροτονήθη ἀντ' αὐτοῦ Σιλβέριος ζήσας ἔτος ἕν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Σίλβεστρος ἔτος αʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Μηνᾶς ἔτη ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γαϊνᾶς ἔτος αʹ. ιαʹ. ιγʹ. αʹ. αʹ. δʹ. αʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Δεκεμβρίῳ κζʹ, ἰνδικτιῶνος αʹ, γέγονε τὰ πρότερα ἐγκαίνια τῆς μεγάλης ἐκκλησίας· καὶ ἐξῆλθεν ἡ λιτὴ ἀπὸ τῆς ἁγίας Ἀναστασίας, καθημένου Μηνᾶ τοῦ πατριάρχου ἐν τῷ βασιλικῷ ὀχήματι, καὶ τοῦ βασιλέως συλλιτανεύοντος τῷ λαῷ. γίνονται οὖν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καύσεως τῆς ἁγιωτάτης μεγάλης ἐκκλησίας μέχρι τῶν ἐγκαινίων ἔτη εʹ μῆνες ιαʹ ἡμέραι ιʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βιγίλιος ἔτη ιηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεοδόσιος ἔτη βʹ. ιβʹ. ιδʹ. αʹ. βʹ. εʹ. αʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκίνησαν οἱ Βούλγαροι, δύο ῥῆγες μετὰ πλήθους Βουλγάρων καὶ δρούγγου, εἰς τὴν Σκυθίαν καὶ Μυσίαν, στρατηλάτου ὄντος τῆς Μυσίας Ἰουστίνου καὶ τῆς Σκυθίας Βαουδαρίου. οἵ τινες ἐξελθόντες κατὰ τῶν Βουλγάρων συνέβαλον πόλεμον, 218 καὶ ἐσφάγη Ἰουστῖνος ὁ στρατηλάτης ἐν τῷ πολέμῳ, καὶ ἐγένετο ἀντ' αὐτοῦ Κωνσταντῖνος ὁ Φλωρεντίου· καὶ ἦλθον οἱ Βούλγαροι ἕως τῶν μερῶν τῆς Θρᾴκης. καὶ ἐξῆλθε κατ' αὐτῶν ὁ στρατηλάτης Κωνσταντῖνος καὶ Γώδιλας καὶ [ἀκούσας] ὁ στρατηλάτης τοῦ Ἰλλυρικοῦ, Ἀκοὺμ ὁ Οὖννος, ὃν ἐδέξατο ὁ βασιλεὺς ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος· καὶ μέσον βαλόντες τοὺς Βουλγάρους ἔκοψαν αὐτοὺς καὶ ἀπέκτειναν πλήθη πολλά, καὶ ἐξετίναξαν πᾶσαν τὴν πραῖδαν καὶ ἐνίκησαν κατὰ κράτος φονεύσαντες καὶ τοὺς δύο ῥῆγας αὐτῶν. καὶ ἐν τῷ ὑποστρέφειν αὐτοὺς μετὰ χαρᾶς ὑπήντησαν αὐτοῖς ἄλλοι Βούλγαροι, καὶ ὡς ἀπὸ κόπου ὄντες οἱ στρατηλάται δέδωκαν αὐτοῖς νῶτα, καὶ κατεδίωξαν αὐτοὺς οἱ Βούλγαροι καὶ ἐσώκισαν αὐτοὺς φεύγοντας, Κωνσταντῖνον καὶ τὸν Ἀκοὺμ καὶ Γώδιλαν. καὶ ὁ μὲν Γώδιλας μετὰ τοῦ παραμηρίου αὐτοῦ κόψας τὸν σῶκον ἐξείλησεν, ὁ δὲ Κωνσταντῖνος σὺν τῷ Ἀκοὺμ συνελήφθησαν ζῶντες. καὶ τὸν μὲν Κωνσταντῖνον δέδωκαν λαβόντες χίλια νομίσματα, καὶ ἦλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει, τὸν δὲ Ἀκοὺμ ἐκράτησαν εἰς τὴν ἰδίαν πατρίδα μετὰ καὶ ἄλλων αἰχμαλώτων. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρέλαβε Χοσρόης, ὁ βασιλεὺς Περσῶν, Ἀντιόχειαν τῆς Συρίας τὴν μεγάλην, καὶ εἰσῆλθεν ἐν Ἀπαμείᾳ καὶ ἑτέραις πόλεσιν. Κόσμου ἔτη ϛλβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φλβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. ιγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. ιεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βιγίλιος ἔτη ιηʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μηνᾶς ἔτη ιϛʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεοδόσιος ἔτη βʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἐφραΐμιος ἔτη ιηʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει προσερρύη Ῥωμαίοις Μοῦνδος ἐκ τοῦ γένους τῶν Γηπαίδων καταγόμενος, υἱὸς Γιέσμου, ὅστις μετὰ τὴν τελευτὴν 219 τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἦλθε πρὸς Ῥῆγαν, τὸν θεῖον αὐτοῦ ἀπὸ μητρός, 219 ῥῆγα ὄντα τοῦ Σερμίου. καὶ γνοὺς τοῦτο ὁ ῥὴξ Ῥώμης, ὁ Θευδέριχος, πέμψας πρὸς αὐτόν, καὶ πεισθεὶς ἀπῆλθε πρὸς αὐτὸν καὶ ἦν μετ' αὐτοῦ συμμαχῶν αὐτῷ. μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν Θευδερίχου ἦλθεν ἐπὶ τὸν Δανούβιον ποταμὸν καὶ ᾐτήσατο τὸν βασιλέα Ἰουστινιανὸν εἶναι ὑπὸ τὴν 105
βασιλείαν αὐτοῦ· καὶ ἦλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει. καὶ πολλὰ αὐτὸν φιλοτιμησάμενος ὁ βασιλεὺς καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἀπέλυσεν αὐτούς, ποιήσας αὐτὸν στρατηλάτην τοῦ Ἰλλυρικοῦ. καὶ ἐν τῷ παραγενέσθαι αὐτὸν εἰς τὸ Ἰλλυρικόν, ἐξῆλθον οἱ Βούλγαροι πλῆθος πολύ, καὶ ὁρμήσας κατ' αὐτῶν πάντας ἀνήλωσεν. καὶ ἀπέστειλεν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τὸν ἡγούμενον αὐτῶν μετὰ καὶ ἄλλων, καὶ ἐπόμπευσαν ἐν τῷ ἱππικῷ. καὶ ἐγένετο εἰρήνη βαθεῖα ἐν τῇ Θρᾴκῃ, μηκέτι τολμώντων τῶν Οὔννων περᾶσαι τὸν Δανοῦβιν. τοὺς δὲ αἰχμαλώτους τῶν Βουλγάρων ἔπεμψεν ὁ βασιλεὺς εἰς Ἀρμενίαν καὶ εἰς Λαζικήν, καὶ κατετάγησαν ἐν τοῖς νουμερίοις ἀριθμοῖς. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη βʹ. ιδʹ. ιϛʹ. γʹ. δʹ. ζʹ. αʹ. ιδʹ. Τῷ ιδʹ ἔτει Ἰουστινιανοῦ Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, τετάρτην εἰσβολὴν εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν ἐποιήσατο. ἐλθόντι δὲ εἰς τὴν Κωμαγηνῶν χώραν κατὰ Παλαιστίνης καὶ Ἱεροσολύμων διενοεῖτο χωρεῖν, ὅπως τὰ ἐν Ἱεροσολύμοις κειμήλια ληΐσηται. χώραν γὰρ ταύτην ἀγαθὴν καὶ πολυχρύσων οἰκητόρων ἤκουεν εἶναι. Ῥωμαῖοι δὲ τούτοις ὑπαντιάζειν τρόπῳ οὐδενὶ διενοοῦντο, τὰ δὲ ὀχυρώματα καταλαβόντες, ὡς ἕκαστος ἠδύνατο, ταῦτα διαφυλάττειν καὶ αὐτοὶ σώζεσθαι ἠβούλοντο. γνοὺς δὲ ταῦτα Ἰουστινιανὸς Βελισάριον αὖθις ἐκ τῶν ἑσπερίων ἐληλυθότα ἐπ' αὐτοὺς ἔπεμψεν. ὁ δὲ ἵπποις τοῖς τοῦ δημοσίου ὀχούμενος τάχει πολλῷ εἰς τὴν Εὐφρατησίαν ἀφίκετο. Ἰοῦστος δέ, ὁ τοῦ βασιλέως ἀνεψιός, σὺν Βούζῃ, τῷ στρατηγῷ τῆς ἑῴας, ἐν Ἱεραπόλει καταφυγὼν ἐτύγχανεν. ἀκούσαντες 220 δὲ Βελισάριον ἥκειν γράφουσι πρὸς αὐτοὺς ἀφίκεσθαι, καὶ τὴν Ἱεράπολιν διαφυλάττειν. ὁ δὲ Βελισάριος τούτους λίαν κατεμέμψατο, γράψας πρὸς αὐτούς, οὐ δίκαιον εἶναι μίαν πόλιν φυλάττειν καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἀφιέναι ἐπὶ τὴν τῶν Ῥωμαίων χώραν μετὰ ἀδείας βαδίζειν καὶ τὰς τῆς βασιλείας πόλεις λυμαίνεσθαι. "εὖ γὰρ ἴστε, ὅτι τὸ σὺν τῇ ἀρετῇ ἀπολωλέναι τοῦ σεσῶσθαι ἀμαχητὶ ἄμεινον. οὐ γὰρ ἂν σωτηρία τοῦτο κληθείη, ἀλλὰ προδοσία δικαίως. ἀλλ' ἥκετε τάχιστα εἰς Εὔρωπον τὸ χωρίον, οὗ δὴ συλλέξας τὸ στράτευμα ὅλον, ὅσ' ἂν ὁ θεὸς θέλῃ ἐλπίδα ἔχω τοὺς πολεμίους ἐργάσασθαι." ταῦτα ἀκούσαντες οἱ ἄρχοντες ἐθάρσησαν, καὶ Ἰοῦστον μὲν σὺν ὀλίγοις τισὶ φυλάττειν τὴν Ἱεράπολιν κατέλιπον, οἱ δὲ λοιποὶ εἰς Εὔρωπον ἦλθον. γνοὺς δὲ Χοσρόης Βελισάριον πάντα τὸν στρατὸν Ῥωμαίων στρατοπεδεύεσθαι ἐν Εὐρώπῳ ἐξέστη· καὶ πρόσω μὲν ἐλαύνειν οὐκέτι ἔγνω, Ἀβανδάνην δὲ τὸν γραμματέα, ἄνδρα συνετόν, πρὸς Βελισάριον ἔπεμψεν, τόν τε στρατηγὸν κατασκεψόμενον καὶ τὸ στρατόπεδον, τῷ δὲ λόγῳ δῆθεν μεμψόμενον, ὅτι βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς τοὺς πρέσβεις ἐν Περσίδι οὐκ ἔπεμψε τὴν εἰρήνην πρυτανεύσοντας. ὁ δὲ Βελισάριος μαθὼν τοὺς πρέσβεις ἥκειν, αὐτὸς μὲν ἑξακισχιλίους ἀπολεξάμενος ἄνδρας εὐμήκεις τε καὶ τὰ σώματα καλοὺς ἄπωθεν τοῦ στρατοπέδου κυνηγήσων ἐξῄει. Διογένην δὲ τὸν δορυφόρον καὶ Ἀδούλιον, ἄνδρα Ἀρμένιον, τὸν ποταμὸν διαβῆναι σὺν ἱππεῦσι χιλίοις ἐκέλευσεν, ὡς ψηλαφήσοντας τὴν τοῦ ποταμοῦ διάβασιν. Βελισάριος δέ, ἐπεὶ τὸν πρεσβευτὴν ἐγγὺς ἐρχόμενον ἔγνω, τὸν παπυλεῶνα ἐπήξατο ἐν χωρίῳ ἐρήμῳ παραδηλῶν ὅτι οὐδεμιᾷ παρασκευῇ ἐνταῦθα ἥκει. τοὺς δὲ στρατιώτας διέταξεν, τῆς μὲν καλύβης ἐφ' ἑκάτερα εἶναι Θρᾷκάς τε καὶ Ἰλλυριούς, Γότθους τε καὶ Ἐλούρους, μεθ' οὓς Οὐανδήλους τε καὶ Μαυρουσίους. τοῦ τε πεδίου ἐπὶ πλεῖστον διῆκον· οὐ γὰρ εἰς ἕνα τόπον ἵσταντο, ἀλλ' ἐβάδιζον 221 εἰλυόμενοι, ὡς κυνηγετοῦντες, καὶ παρέργως, τὸ δοκεῖν, τὸν Χοσρόου πρεσβευτὴν ἔβλεπον· διεζωσμένοι τε ἐβάδιζον καὶ φαιδροὶ τὰ πρόσωπα, πελέκυάς τε βαστάζοντες καὶ μεναύλους. ὁ δὲ Ἀβανδάνης εἰς ὄψιν Βελισαρίου ἐλθὼν λυπεῖσθαι τὸν Χοσρόην ἔφασκεν, ὅτι δή, καθὰ συνέθετο, οὐκ ἔπεμψεν Ἰουστινιανὸς πρέσβεις πρὸς αὐτὸν περὶ τῆς εἰρήνης καὶ ἠνάγκασε Χοσρόην κατὰ Ῥωμαίων στρατεύεσθαι. Βελισάριος δὲ ἀντ' οὐδενὸς τούτου τοὺς λόγους ἐποιεῖτο τὸν Χοσρόην λέγων αἴτιον 106
εἶναι τοῦ πολέμου. εἰ γὰρ εἰρήνης ἐφίετο, οὐκ ἂν εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν ἀφικόμενος ταύτην ἐζήτει, ἀλλ' εἰς τὴν ἰδίαν χώραν μένων τοὺς πρέσβεις ἐξεδέχετο. καὶ ταῦτα εἰπὼν τὸν πρέσβιν ἀπεπέμψατο. ὁ δὲ πρὸς Χοσρόην ἀφικόμενος ἔφη στρατηγὸν ἑωρακέναι Βελισάριον συνετόν τε καὶ ἀνδρεῖον ὑπεράγαν, στρατιώτας δὲ οἵους αὐτὸς ἄλλους οὐ πώποτε εἶδεν, "ὧν τὴν εὐκοσμίαν ἐθαύμασα ἐκ διαφόρων ἐθνῶν συνειλεγμένους·" καὶ συνεβούλευσε Χοσρόῃ μὴ συμπλέκεσθαι εἰς μάχην μετ' αὐτῶν, ὅπως μὴ ἡττηθέντος αὐτοῦ τὸ πᾶν διαπέσῃ τῆς τῶν Περσῶν βασιλείας ἐν γῇ Ῥωμαίων ὑπάρχοντι καὶ φυγῆς τόπον μὴ ἔχοντι. καὶ τὸ νικᾷν αὐτὸν οὐ μέγα, στρατηγὸν γὰρ τῶν Ῥωμαίων καὶ μόνον νικήσειεν. ὁ δὲ Χοσρόης τῇ τούτου παραινέσει ἀναστρέφειν εὐθὺς ἐπὶ τὰ ἴδια διενοεῖτο. ἐφοβεῖτο γὰρ τὴν διάβασιν τοῦ ποταμοῦ ποιήσασθαι, ὡς τῶν Ῥωμαίων ταύτην κατεχόντων. καὶ πολλὰ διαλογισάμενος ἀπέστειλε πρὸς Βελισάριον παρακαλῶν αὐτὸν τοῦ τὸν ποταμὸν διαβάντας ἀναστεῖλαι καὶ τούτῳ τὴν πάροδον ἀκωλύτως παρέχειν. Βελισάριος δὲ εὐθὺς πρὸς αὐτὸν πρέσβεις ἔπεμψε καὶ τοῦτον τῆς ἀναχωρήσεως ἐπῄνεσε καὶ πρέσβεις ἐκ τοῦ βασιλέως συντόμως ἥκειν διεβεβαιώσατο, ὅπως τὴν εἰρήνην βραβεύσωσιν. ἠξίου δὲ Χοσρόης τὸν Βελισάριον διὰ τῆς τῶν Ῥωμαίων γῆς τὴν πάροδον ποιήσασθαι ἀκινδύνως. ὁ δὲ Βελισάριος Ἰωάννην τὸν Ἐδεσηνόν, ἄνδρα διαφανέστατον, ὅμηρον τῷ Χοσρόῃ ἀπέστειλε πρὸς τὸ ἀκινδύνως παρελθεῖν αὐτὸν τὴν τῶν Ῥωμαίων χώραν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τὸν Βελισάριον ἐν εὐφημίαις εἶχον, μᾶλλον [δὲ] ἐνευδοκιμήσαντα ἐν τούτῳ τῷ ἔργῳ, ἢ ὅτε Γελίμερά τε 222 δορυάλωτον καὶ Οὐιττίγιν τοὺς δύο βασιλεῖς εἰς Βυζάντιον ἤγαγεν. ἦν γὰρ ὡς ἀληθῶς λόγου τε καὶ ἐπαίνου ἄξιον, πεφοβημένων τῶν Ῥωμαίων καὶ ἐν τοῖς ὀχυρώμασι κρυπτομένων πάντων, Χοσρόου δὲ στρατῷ μεγάλῳ ἐν μέσῳ γεγονότος τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς, ἄνδρα ἕνα ἐν τῷ ὀξεῖ δρόμῳ ἐκ Βυζαντίου ἥκοντα ἀπεναντίας τοῦ τῶν Περσῶν βασιλέως στρατοπεδεύσασθαι, Χοσρόην δὲ ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου τῇ τούτου σοφίᾳ ἐξαπατηθέντα ἄπρακτον εἰς τὴν οἰκείαν ἀναχωρῆσαι χώραν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Τιμοθέου, ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας, τελευτήσαντος, Σευῆρος ὁ δυσσεβής, Ἀντιοχείας μοιχὸς πρόεδρος, καὶ Ἰουλιανὸς ὁ Ἁλικαρνασεὺς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ φυγόντες, περὶ φθαρτοῦ καὶ ἀφθάρτου διενεχθέντες κατ' ἀλλήλων γεγόνασιν, ὡς ἀληθείας ὄντες ἀλλότριοι. καὶ ὁ μὲν Θεοδόσιον, ὁ δὲ Γαϊνᾶν προεβάλοντο εἰς ἐπισκόπους Ἀλεξανδρείας· καὶ Γαϊνᾶς μὲν ἐκράτησε τῆς ἐπισκοπῆς ἐνιαυτόν, ὁ δὲ Θεοδόσιος δύο. τούτους δὲ Ἰουστινιανὸς πέμψας ἤγαγεν ἐν Βυζαντίῳ καὶ ἀλλήλων κεχωρισμένους διαιτᾶσθαι προσέταξεν, Παῦλον δέ τινα δοκούμενον εἶναι ὀρθόδοξον ἐπίσκοπον Ἀλεξανδρείας προεβάλετο. οὗτος τὴν μνήμην Σευήρου τοῦ ἀνιέρου ποιήσας ἐξεβλήθη τῆς ἐπισκοπῆς ὀργῇ τοῦ βασιλέως καὶ ἐλθὼν διέτριβεν εἰς Ἱεροσόλυμα. ιεʹ. ιζʹ. δʹ. εʹ. ηʹ. βʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος εʹ, γέγονεν ἐν Βυζαντίῳ τὸ μέγα θανατικόν. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἡ ὑπαπαντὴ τοῦ κυρίου ἔλαβεν ἀρχὴν ἐπιτελεῖσθαι ἐν τῷ Βυζαντίῳ τῇ βʹ τοῦ Φεβρουαρίου μηνός. καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ ιϛʹ τῆς αὐτῆς εʹ ἰνδικτιῶνος ἐγένετο σεισμὸς μέγας ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ ἔπεσον ἐκκλησίαι καὶ οἶκοι καὶ τὸ τεῖχος, μάλιστα τὸ κατὰ τὴν Χρυσῆν πόρταν. ἔπεσε δὲ καὶ ἡ λόγχη, ἣν ἐκράτει ὁ ἀνδριὰς ὁ ἑστὼς εἰς τὸν φόρον τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου, καὶ ἡ δεξιὰ χεὶρ τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Ξηρολόφου· καὶ ἀπέθανον πολλοί, καὶ ἐγένετο φόβος μέγας. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ζώϊλος ἔτη ζʹ. ιϛʹ. ιηʹ. εʹ. ϛʹ. θʹ. αʹ. ιϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει συνέβη πολεμῆσαι ἀλλήλους τὸν βασιλέα τῶν 223 Αὐξουμιτῶν Ἰνδῶν ..... Ἰουδαίων ἐξ αἰτίας τοιαύτης. ὁ τῶν Αὐξουμιτῶν βασιλεὺς ἐνδότερός ἐστι τῆς Αἰγύπτου, [ἰουδαΐζων.] οἱ δὲ τῶν Ῥωμαίων πραγματευταὶ διὰ τοῦ Ὁμηρίτου εἰσέρχονται ἐπὶ τὸν Αὐξουμίτην καὶ τὰ ἐνδότερα μέρη τῶν Ἰνδῶν καὶ Αἰθιόπων. τῶν δὲ πραγματευτῶν κατὰ τὸ εἰωθὸς εἰσελθόντων ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ 107
Ὁμηρίτου, Δαμιανός, ὁ τούτων βασιλεύς, ἐφόνευσεν αὐτοὺς καὶ ἀφείλατο πάντα αὐτῶν λέγων, ὅτι· "οἱ Ῥωμαῖοι κακοποιοῦσι τοὺς ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῶν Ἰουδαίους καὶ φονεύουσιν αὐτούς." καὶ ἐκ τούτου ἔλυσαν τὴν πραγματείαν τῶν ἐνδοτέρων Ἰνδῶν τοῦ Αὐξουμίτου. καὶ ἀγανακτήσας ὁ τῶν Αὐξουμιτῶν βασιλεὺς Ἀδὰδ ἐδήλωσε τῷ Ὁμηρίτῃ, ὅτι· "ἔβλαψας τὴν βασιλείαν μου καὶ τὴν ἐνδοτέραν Ἰνδίαν, κωλύσας τοὺς Ῥωμαίων πραγματευτὰς τοῦ εἰσέρχεσθαι πρὸς ἡμᾶς." καὶ ἦλθον εἰς ἔχθραν μεγάλην καὶ συνέβαλον πόλεμον μετ' ἀλλήλων. καὶ ἐν τῷ μέλλειν αὐτοὺς πολεμεῖν Ἀδάδ, ὁ τῶν Αὐξουμιτῶν βασιλεύς, ἐτάξατο λέγων, ὅτι· "εἰ νικήσω τὸν Ὁμηρίτην, Χριστιανὸς γίνομαι, ὅτι ὑπὲρ Χριστιανῶν πολεμῶ." καὶ τῇ τοῦ θεοῦ συνεργίᾳ ἐνίκησε κατὰ κράτος καὶ ἔλαβεν αἰχμάλωτον ζῶντα Δαμιανόν, τὸν βασιλέα αὐτῶν, καὶ τὴν χώραν αὐτῶν καὶ τὰ βασίλεια αὐτῶν· καὶ εὐχαριστήσας τῷ θεῷ Ἀδάδ, ὁ βασιλεὺς τῶν Αὐξουμιτῶν, ἔπεμψε πρὸς τὸν βασιλέα Ἰουστινιανὸν λαβεῖν ἐπίσκοπον καὶ κληρικούς, καὶ διδαχθῆναι καὶ γενέσθαι Χριστιανός. καὶ ἐχάρη ἐπὶ τούτῳ μεγάλως Ἰουστινιανός, καὶ ἐκέλευσε δοθῆναι αὐτοῖς ἐπίσκοπον, ὃν ἂν θελήσωσιν. καὶ ἐπελέξαντο οἱ αὐτοὶ πρεσβευταὶ περιεργασάμενοι παραμονάριον τοῦ ἁγίου Ἰωάννου ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τῇ μεγάλῃ, ἄνδρα. εὐλαβῆ καὶ παρθένον, ὀνόματι Ἰωάννην, ἐτῶν ξβʹ. καὶ λαβόντες αὐτὸν ἀπῆλθον εἰς τὴν ἰδίαν χώραν πρὸς Ἀδάδ, τὸν βασιλέα αὐτῶν καὶ οὕτως ἐπίστευσαν τῷ Χριστῷ καὶ ἐφωτίσθησαν [ἅπαντες αὐτῶν.] 224 Κόσμου ἔτη ϛλϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φλϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. ιζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. ιθʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βιγίλιος ἔτη ιηʹ. ϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μηνᾶς ἔτη ιϛʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ιʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ζώϊλος ἔτη ζʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἐφραΐμιος ἔτη ιηʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ϛʹ, ἡμέρᾳ αʹ, ἰνδικτιῶνος ζʹ, γέγονε σεισμὸς μέγας εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ὥστε πτωθῆναι τὸ ἥμισυ τῆς Κυζίκου. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐπληρώθη ὁ χαλκοῦς κίων ὁ μέγας, ὁ πλησίον τοῦ παλατίου, ὁ λεγόμενος Αὐγουστεύς. καὶ ἀνηνέχθη ἡ στήλη τοῦ βασιλέως Ἰουστινιανοῦ ἔφιππος. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἀνεφάνη τις ἐκ τῆς τῶν Ἰταλῶν χώρας κωμοδρόμος ὀνόματι Ἀνδρέας ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ κύνα ξανθὸν καὶ τυφλόν, ὅστις κελευόμενος ὑπ' αὐτοῦ ἐποίει θαύματα· ἑστῶτος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγορᾷ, καὶ ὄχλου παρεστῶτος, λάθρα τοῦ κυνὸς ἐκομίζετο τὰ τῶν ἑστώτων δακτυλίδια χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ καὶ σιδηρᾶ· καὶ ἐτίθει εἰς τὸ ἔδαφος περισκέπων αὐτὰ τῷ χώματι καὶ ἐπέτρεπε τῷ κυνί, καὶ ἔπαιρνεν καὶ ἐδίδου ἑκάστῳ τὸ ἴδιον. ὁμοίως καὶ διαφόρων βασιλέων νομίσματα μιγνύμενα ἐπεδίδου κατ' ὄνομα. ἀλλὰ καὶ παρεστῶτος ὄχλου ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, ἐπερωτώμενος ἐδείκνυε τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας καὶ τοὺς πόρνους καὶ μοιχοὺς καὶ κνιποὺς καὶ μεγαλοψύχους· καὶ ὑπεδείκνυε πάντα μετὰ ἀληθείας. ὅθεν ἔλεγον, ὅτι "πνεῦμα ἔχει Πύθωνος." ιηʹ. κʹ. ζʹ. ηʹ. ιαʹ. γʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπανέστη ἡ θάλασσα τῇ Θρᾴκῃ ἐπὶ μίλια δʹ καὶ ἐκάλυψεν αὐτὴν ἐπὶ τὰ μέρη Ὀδύσσου καὶ Διονυσοπόλεως καὶ τὸ Ἀφροδίσιον· καὶ πολλοὶ ἐπνίγησαν ἐν τοῖς ὕδασιν. καὶ πάλιν τῷ τοῦ θεοῦ προστάγματι ἀπεκατέστη ἡ αὐτὴ θάλασσα εἰς τοὺς ἰδίους τόπους. 225 Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ιδʹ. ιθʹ. καʹ. ηʹ. θʹ. αʹ. δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε λεῖψις σίτου καὶ οἴνου καὶ χειμερία πολλή. καὶ ἐγένετο σεισμὸς μέγας ἐν Βυζαντίῳ, καὶ διαστροφὴ περὶ τοῦ ἁγίου πάσχα. καὶ ἐποίησαν οἱ δῆμοι τὴν ἀποκρεώσιμον μηνὶ Φεβρουαρίῳ δʹ. ὁ δὲ βασιλεὺς προσέταξεν ἑτέραν ἑβδομάδα πραθῆναι κρέα. καὶ πάντες οἱ κρεωπῶλαι ἔσφαξαν καὶ προέθηκαν, καὶ οὐδεὶς ἠγόραζεν, οὔτε ἤσθιεν. τὸ δὲ πάσχα γέγονεν, ὡς ὁ βασιλεὺς ἐκέλευσεν, καὶ εὑρέθη ὁ λαὸς νηστεύων ἑβδομάδα περιττήν. κʹ. κβʹ. θʹ. ιʹ. βʹ. εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρελήφθη ἡ Ῥώμη ὑπὸ τῶν Γότθων. καὶ ὁ πάπας Βιγίλιος παρεγένετο ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ δεχθεὶς ὑπὸ τοῦ βασιλέως μετὰ μεγάλης τιμῆς ὑπισχνεῖτο 108
ποιεῖν ἕνωσιν τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας καὶ ἀναθεματίζειν τὰ τρία κεφάλαια, τοσοῦτον τιμηθεὶς ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ὡς ἐπαρθέντα ἀκοινωνησίαν τεσσάρων μηνῶν δοῦναι Μηνᾷ, τῷ Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπῳ, εἰς ἐπιτίμιον. καὶ Μηνᾶς δὲ αὐτῷ τὸ αὐτὸ ἐπιτίμιον δέδωκεν. ἀγανακτήσας δὲ ὁ βασιλεὺς κατὰ Βιγιλίου διὰ τὸ ἐπιτίμιον καὶ διὰ τὸ ὑπερτίθεσθαι πληρῶσαι τὰ δόξαντα περὶ τῆς ἑνώσεως τῶν ἐκκλησιῶν ἀπέστειλε συλλαβεῖν αὐτόν. ὁ δὲ φοβηθεὶς τὴν ὀργὴν τοῦ βασιλέως τῷ θυσιαστηρίῳ Σεργίου τοῦ μάρτυρος μονῆς τῶν Ὁρμίσδου προσέφυγεν. κἀκεῖθεν ἑλκόμενος κατέσχε τοὺς βαστάζοντας τὸ θυσιαστήριον κίονας καὶ τούτους κατέστρεψεν, βαρὺς ὢν καὶ μέγας τῷ σώματι. ὁ δὲ βασιλεὺς μεταμεληθεὶς ἐδέξατο τὸν πάπαν Βιγίλιον. καὶ παρακληθεὶς Βιγίλιος ὑπὸ Θεοδώρας τῆς αὐγούστης ἐδέξατο Μηνᾶν, τὸν πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, τῇ κθʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῶν ἁγίων ἀποστόλων. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαίῳ ιαʹ, τῷ σαββάτῳ τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς, τοῦ γενεθλίου ἀγομένου ἱππικοῦ, γέγονε μάχη τῶν δύο μερῶν. καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς τοὺς ἐκσκουβίτορας καὶ στρα τιώτας ξιφήρεις ἀνεῖλον πολλοὺς ἐξ αὐτῶν, καὶ ἐπνίγησαν φεύγοντες πολλοί. ἄλλοι δὲ καὶ ἐσφάγησαν, καὶ γέγονεν ὄλεθρος πολύς. καʹ. κγʹ. ιʹ. ιαʹ. γʹ. ϛʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένοντο σεισμοὶ συνεχεῖς καὶ βροχαὶ μεγάλαι, ὁμοίως καὶ τῷ Φεβρουαρίῳ μηνὶ σεισμὸς μέγας, ὥστε πάντας ἀπογινώσκειν καὶ ἐν φόβῳ μεγάλῳ γίνεσθαι καὶ λιτανεύειν καὶ δέεσθαι τοῦ θεοῦ ῥυσθῆναι τῶν ἐπικειμένων ἀπειλῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Ἰουνίῳ, ἰνδικτιῶνος ιαʹ, ἐκοιμήθη ἡ βασίλισσα Θεοδώρα εὐσεβῶς. κβʹ. κδʹ. ιαʹ. ιβʹ. δʹ. ζʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γεγόνασι βρονταὶ καὶ ἀστραπαὶ φοβεραὶ πάνυ, ὥστε πολλοὺς καθεύδοντας ἐκ τῶν ἀστραπῶν βλαβῆναι. καὶ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου γεγόνασι βρονταὶ καὶ ἀστραπαὶ πάνυ φοβεραί, ὥστε τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἀποπεταλωθῆναι μέρος καὶ ἡ κεφαλὴ ἡ γεγλυμμένη τοῦ αὐτοῦ κίονος. τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ γέγονε συμβολὴ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, καὶ ἐνεπυρίσθη ἡ οἰκία ἡ λεγομένη τῶν Πάρδου· καὶ ἐκαύθησαν πολλά, τοῦτ' ἔστιν ἀπὸ τοῦ χαλκοῦ τετραπύλου ἕως τῆς λεγομένης τὰ Ἐλευσίας. καὶ ἐγένοντο φόνοι πολλοί. προκένσου δὲ γενομένου ἐν τῷ Ἑβδόμῳ ἀπώλεσαν οἱ βεστίτορες τὸ στέμμα τοῦ βασιλέως, ὅπερ μετὰ μῆνας ηʹ εὑρέθη. ὅπου καὶ ἓν μαργαριτάριν καὶ πᾶσα ἡ λοιπὴ αὐτοῦ λιθέα ἐσώθη καὶ εὑρέθη. Κόσμου ἔτη ϛμβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φμβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. κγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. κεʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βιγίλιος ἔτη ιηʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Μηνᾶς ἔτη ιϛʹ. ιγʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. εʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ιδʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ιγʹ ἀχθέντος ἱππικοῦ πρεσβευ τὴς Ἰνδῶν ἦλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει φέρων ἐλέφαντα· καὶ εἰσῆλθεν ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ. τῷ δὲ Ἰαννουαρίῳ μηνὶ κατεβιβάσθη τὸ ὄνομα Μηνᾶ, πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, καὶ προεβιβάσθη τὸ ὄνομα Βιγιλίου προτασσομένου ἐν τοῖς διπτύχοις. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐξείλησεν ὁ ἐλέφας νυκτὸς ἀπὸ τοῦ σταύλου καὶ πολλοὺς ἐφόνευσε καὶ ἄλλους ἐκύλλωσεν. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιϛʹ ἐγένετο συμβολὴ τῶν δήμων πρὸς ἀλλήλους ἐν δειλινῇ, ἱππικοῦ ἀγομένου· καὶ πολλοὶ ἀπέθανον ἀμφοτέρων τῶν μερῶν· καὶ εἰς ἐργαστήρια εἰσῆλθον καὶ ἥρπαζον, εἴ τι εὕρισκον, ἐπάρχου ὄντος Ἰωάννου τοῦ ἐπιλεγομένου Κοκκοροβίου. τῷ δὲ Ἰουνίῳ μηνὶ κηʹ ἡμέρᾳ γʹ γέγονε τὰ ἐγκαίνια τῶν ἁγίων ἀποστόλων καὶ ἡ κατάθεσις τῶν ἁγίων λειψάνων Ἀνδρέου, Λουκᾶ καὶ Τιμοθέου, τῶν ἀποστόλων. καὶ διῆλθεν ὁ ἐπίσκοπος Μηνᾶς μετὰ τῶν ἁγίων λειψάνων καθήμενος ἐν ὀχήματι χρυσῷ βασιλικῷ διαλίθῳ κρατῶν τὰς τρεῖς θήκας τῶν ἁγίων ἀποστόλων εἰς τὰ γόνατα αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐποίησε τὰ ἐγκαίνια. κδʹ. κϛʹ. ιγʹ. ιδʹ. ϛʹ. βʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ, 109
ἰνδικτιῶνος ιδʹ, ἐπέμφθη Ναρσῆς ὁ κουβικουλάριος εἰς Ῥώμην ὀφείλων πολεμῆσαι τοῖς Γότθοις τοῖς παραλαβοῦσι τὴν Ῥώμην, ἐπειδὴ μετὰ τὸ παραλαβεῖν αὐτὴν τὸν Βελισάριον πάλιν ἐπανέστησαν καὶ παρέλαβον αὐτὴν οἱ Γότθοι. τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ θʹ ἐγένετο σεισμὸς μέγας καὶ φοβερὸς ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ Παλαιστίνης καὶ Ἀραβίας καὶ Μεσοποταμίας καὶ Συρίας καὶ Φοινίκης, καὶ ἔπαθε Τύρος καὶ Σιδὼν καὶ Βηρυτὸς καὶ Τρίπολις καὶ Βύβλος· καὶ ἀπέθανον ἐν αὐταῖς ἀνθρώπων πλήθη πολλά. ἐν δὲ τῇ πόλει Βότρυος ἀπεσπάσθη ἀπὸ τοῦ παρακειμένου τῇ θαλάσσῃ ὄρους, τοῦ λεγομένου Λιθοπροσώπου, μέρος πολὺ καὶ εἰσηνέχθη εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἀπετέλεσε λιμένα, ὡς δύνασθαι ὁρμᾷν ἐν αὐτῇ πλοῖα πολλὰ παμμεγέθη. οὐκ εἶχε γὰρ ἡ αὐτὴ πόλις πρὸ 228 τούτου λιμένα. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπέστειλε χρήματα πρὸς τὸ ἀνεγεῖραι τὰ πεπτωκότα τῶν αὐτῶν πόλεων. ἔφυγε δὲ ἡ θάλασσα εἰς τὸ πέλαγος ἐπὶ μίλιον ἕν, καὶ ἀπώλοντο πλοῖα πολλά. καὶ πάλιν τῇ τοῦ θεοῦ κελεύσει ἀπεκατέστη εἰς τὴν ἰδίαν κοίτην. κεʹ. κζʹ. ιδʹ. ιεʹ. ζʹ. γʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ, γεγόνασι τὰ ἐγκαίνια τῆς ἁγίας Εἰρήνης πέραν ἐν Συκαῖς. καὶ ἐξῆλθον τὰ ἅγια λείψανα ἐκ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας μετὰ καὶ τῶν δύο πατριαρχῶν, Μηνᾶ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἀπολιναρίου Ἀλεξανδρείας. καὶἐκάθισαν ἀμφότεροι ἐν τῷ βασιλικῷ ὀχήματι κατέχοντες ἐν τοῖς γόνασιν αὐτῶν τὰ ἅγια λείψανα· καὶ ἦλθον ἕως τοῦ Περάματος καὶ ἐπέρασαν, καὶ ὑπήντησεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς. καὶ ἠνέῳξαν τὴν αὐτὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας μάρτυρος Εἰρήνης. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐκαθαρίσθη ὁ λιμὴν τοῦ Ἑβδόμου. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ τελευτᾷ Μηνᾶς, ὁ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, καὶ γέγονεν ἀντ' αὐτοῦ Εὐτύχιος, ὁ ἀποκρισιάριος Ἀμασείας, μοναχὸς τῆς ἐν Ἀμασείᾳ μονῆςκαὶ πρεσβύτερος τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, τοῦ λειψάνου Μηνᾶ ἔτι κειμένου ἐν τῷ ἱερατείῳ. καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ ἐπινίκια ἦλθον ἀπὸ Ῥώμης Ναρσῆ, τοῦ κουβικουλαρίου καὶ ἐξάρχου Ῥωμαίων. συμβαλὼν γὰρ πόλεμον μετὰ Τοτίλα, ῥηγὸς τῶν Γότθων, κατὰ κράτος ἐνίκησε καὶ ἔλαβε τὴν Ῥώμην καὶ ἔσφαξε τὸν Τότιλαν καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ᾑμαγμένα σὺν τῷ διαλίθῳ καμηλαυκίῳ αὐτοῦ ἔπεμψεν ἐν Κωνσταντινουπόλει· καὶ ἐρρίφησαν εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως ἐπὶ σεκρήτου. [δεῖ δὲ ταγῆναι καὶ τὸ τοῦ Ἀνθίμου ἔτος εἰς τὸν πατριάρχην Μηνᾶν, ἵνα συσταθῶσι τὰ ιϛʹ ἔτη.] Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη ιγʹ. κϛʹ. κηʹ. ιεʹ. αʹ. ηʹ. δʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονεν ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ πέμπτη σύνοδος κατὰ Ὠριγένους τοῦ παράφρονος καὶ Διδύμου τοῦ ἀπὸ ὀμμάτων καὶ Εὐαργίου καὶ τῆς ἑλληνόφρονος αὐτῶν ληρῳδίας καὶ αὖθις κατὰ 229 τῶν [ἀκεφάλων] κεφαλαίων. Βιγίλιος δὲ ὁ Ῥώμης τοῖς συνελθοῦσιν οὐ συνήδρευσεν· ἀπελύθη δὲ πολλῶν κινηθέντων ὑπὸ τοῦ βασιλέως καὶ ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ ἐτελεύτησε τὴν ἐπὶ Ῥώμην ἀναλύων ὁδόν. κζʹ. κθʹ. ιϛʹ. βʹ. θʹ. εʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Αὐγούστῳ ιεʹ, ἰνδικτιῶνος βʹ, ὥρᾳ μεσονυκτίου, διαφαυούσης κυριακῆς, ἐγένετο σεισμὸς φοβερός, ὥστε παθεῖν οἴκους πολλοὺς καὶ λουτρὰ καὶ ἐκκλησίας καὶ μέρος τῶν τειχῶν Κωνσταντινουπόλεως, μάλιστα τὸ τῆς Χρυσῆς πόρτης· καὶ πολλοὶ ἀπέθανον. πέπτωκε δὲ καὶ Νικομηδείας μέρος πολύ. ἐπεκράτησε δὲ ὁ αὐτὸς σεισμὸς ἡμέρας μʹ. καὶ πρὸς ὀλίγον οἱ ἄνθρωποι κατενύγησαν λιτανεύοντες καὶ προσεδρεύοντες καὶ εἰς τὰς ἐκκλησίας μένοντες, καὶ πάλιν φιλανθρωπίας θεοῦ γενομένης ἐπὶ τὸ χεῖρον γεγόνασιν. γίνεται δὲ ἡ μνήμη τοῦ σεισμοῦ τούτου κατ' ἔτος ἐν τῷ Κάμπῳ, λιτανεύοντος τοῦ λαοῦ. οἱ δὲ Λαζοὶ ἀθετήσαντες Ῥωμαίους διὰ τὰς Ἰωάννου τοῦ ἄρχοντος αὐτῶν φιλαργυρίας καὶ ἀδικίας καὶ πρὸς Πέρσας αὐτομολήσαντες πάλιν τῷ χρόνῳ τούτῳ τοῖς Ῥωμαίοις προσερρύησαν, καὶ τὴν Πέτραν τὸ φρούριον παρέλαβον οἱ Ῥωμαῖοι καὶ τοὺς Πέρσας ἀπήλασαν. Κόσμου ἔτη ϛμζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φμζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. κηʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. λʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βιγίλιος ἔτη ιηʹ. ιζʹ. Κωνσταντ.
ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη ιγʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. ιʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. ϛʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ιδʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἰουλίῳ ιαʹ, ἰνδικτιῶνος γʹ, ἐν τῇ συνάξει τῆς ἁγίας Εὐφημίας τοῦ Ὅρου, γέγονε σεισμὸς μέγας· καὶ τῷ αὐτῷ 230 μηνὶ ιθʹ ἐγένοντο βρονταὶ καὶ ἀστραπαὶ φοβεραὶ καὶ ἄνεμος Λὶψ φοβερός, ὥστε πεσεῖν τὸν σταυρὸν τὸν ἔσωθεν ἱστάμενον τῆς πόρτης τοῦ Ῥησίου. κθʹ. λαʹ. ιηʹ. δʹ. ιαʹ. ζʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἰουλίῳ, ἰνδικτιῶνος δʹ, ἐστασίασαν Ἰουδαῖοι καὶ Σαμαρεῖται ἐν Καισαρείᾳ τῆς Παλαιστίνης καὶ ποιήσαντες πρὸς ἀλλήλους ἐν τάξει πρασινοβενέτων ἐπῆλθον τοῖς Χριστιανοῖς τῆς αὐτῆς πόλεως καὶ πολλοὺς ἀνεῖλον καὶ ἐκκλησίας κατέκαυσαν, Στέφανον δέ, τὸν ἔπαρχον τῆς αὐτῆς πόλεως, ἐν τῷ πραιτωρίῳ ἀνεῖλον καὶ τὴν ὑπόστασιν αὐτοῦ καθήρπαξαν. ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ ἀνελθοῦσα ἐν τῇ πόλει προσῆλθε τῷ βασιλεῖ· καὶ ἐκέλευσεν Ἀμαντίῳ τῷ στρατηλάτῃ κατελθεῖν ἐν Παλαιστίνῃ καὶ τὸν φόνον τοῦ Στεφάνου ἐκζητῆσαι· ὅστις εὑρὼν τοὺς μὲν ἐφούρκισεν, τοὺς δὲ ἀπεκεφάλισεν, τοὺς δὲ ἠκρωτηρίασε καὶ ἐδήμευσεν. καὶ ἐγένετο φόβος μέγας ἐν πᾶσι τοῖς ἀνατολικοῖς μέρεσιν. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ ἐγένετο θνῆσις ἀνθρώπων ἐν διαφόροις πόλεσιν, μάλιστα δὲ τῶν παίδων. ὁμοίως καὶ τῷ Μαΐῳ μηνὶ ἐγένετο σπάνις ἄρτου ἐν Βυζαντίῳ. καὶ ἐστενώθησαν καὶ ἔκραζον τῷ βασιλεῖ· "δέσποτα, εὐθηνίαν τῇ πόλει." καὶ ἀνέσκαψαν τὸν ἔπαρχον ἐν γενεθλιακῷ θεωρίῳ, ὄντων ἐν τῷ ἱππικῷ καὶ πρεσβευτῶν τῶν Περσῶν. καὶ ἀγανακτήσας ὁ βασιλεὺς κελεύει Μουσωνίῳ τῷ ἐπάρχῳ κρατῆσαι τοὺς τοῦτο ποιήσαντας, καὶ ἐκολάσθησαν. ἐλύπησαν γὰρ τὸν βασιλέα, ὅτι ἐπὶ τοῦ πρεσβευτοῦ τῶν Περσῶν κατέκραζον αὐτοῦ οἱ δῆμοι. οἴνου μὲν γὰρ καὶ λάρδου καὶ παντοίου εἴδους εὐθηνία ἦν, σίτου δὲ καὶ κριθῆς λεῖψις τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ ιγʹ, ἡμέρᾳ εʹ, ἐγένοντο ἀστραπαὶ καὶ βρονταὶ φοβεραί, ὥστε πολλοὺς βλαβῆναι, καὶ βροχὴ πολλή, ὥστε ἀπὸ πολλῆς ἀβροχίας οὖσαν κορεσθῆναι τὴν γῆν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Πελάγιος ἔτη εʹ. λʹ. λβʹ. αʹ. εʹ. ιβʹ. ηʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ ϛʹ εἰς τὴν μνήμην τῆς κόνεως ἐτελεύτησε Τιμόθεος, ὁ ἔξαρχος τῶν μοναστηρίων καὶ ἡγούμενος τῆς Δαλμάτου μονῆς· καὶ ἐγένετο ἀντ' αὐτοῦ Ἄνθιμος, ἔγκλειστος τοῦ αὐτοῦ μοναστηρίου. καὶ ἐφάνη πῦρ ἐν τῷ οὐρανῷ ὡς εἶδος λόγχης 231 ἀπὸ ἄρκτου ἕως δυσμῶν. καὶ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιϛʹ, ἡμέρᾳ βʹ, ἐγένετο σεισμὸς φοβερὸς καὶ ἀβλαβής. Κόσμου ἔτη ϛνʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φνʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. λαʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. λγʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Πελάγιος ἔτη εʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη ιγʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. ιγʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. θʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ιδʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ιθʹ, ἡμέρᾳ ϛʹ, ἰνδικτιῶνος ϛʹ, γέγονε σεισμὸς μέγας διαφαύοντος σαββάτου. καὶ τῷ Δεκεμβρίῳ μηνὶ ιδʹ γέγονεν ἕτερος σεισμὸς φοβερὸς πάνυ, ὥστε παθεῖν τὰ δύο τείχη Κωνσταντινουπόλεως, τό τε Κωνσταντινιακὸν καὶ τὸ ὑπὸ Θεοδοσίου κτισθέν. κατέπεσον δὲ ἐν ἐξαιρέτῳ ἐκκλησίαι καὶ τὰ ἐπέκεινα τοῦ Ἑβδόμου καὶ ὁ ἅγιος Σαμουὴλ καὶ ἡ ἁγία θεοτόκος τῶν Πεταλᾶ καὶ τοῦ ἁγίου Βικεντίου καὶ πολλὰ θυσιαστήρια ἐκκλησιῶν καὶ κιβώρια, ἀπὸ τῆς Χρυσῆς πόρτης ἕως τοῦ Ῥησίου· καὶ οὐκ ἦν τόπος ἡ προάστειον, ὃ οὐκ ἔπεσεν ἀπὸ τῆς φοβερᾶς ἀπειλῆς τοῦ σεισμοῦ. τὸ δὲ Ῥήγιον οὕτως ἔπεσεν ἕως ἐδάφους, ὥστε μὴ γνωρίζεσθαι αὐτό. ἔπεσε δὲ καὶ ἡ ἐκκλησία τοῦ ἁγίου Στρατονίκου καὶ Καλλινίκου ἕως ἐδάφους, αἱ οὖσαι ἐν τῷ Ῥηγίῳ. καὶ ὁ κίων δὲ ὁ πορφυροῦς, ὁ ἑστὼς ἔμπροσθεν τοῦ παλατίου Ἰουκουνδιανῶν μετὰ τῆς ἐπικειμένης αὐτῷ στήλης ἔπεσε καὶ ἐπάγη εἰς τὴν γῆν πόδας ὀκτώ. ἔπεσε δὲ καὶ ἡ στήλη Ἀρκαδίου τοῦ βασιλέως ἡ εἰς τὴν ἀψίδα τοῦ Ταύρου, ἡ εἰς τὸ ἀριστερὸν μέρος ἑστῶσα. καὶ πολλοὶ ἔπαθον ἐν τοῖς συμπτώμασιν, 111
ἕτεροι δὲ καὶ μεθ' ἡμέρας ἐκ τῶν καταληφθέντων ὑπὸ τῶν συμπτωμάτων διεσώθησαν μετὰ δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας. ἠκούσθη δὲ ὅτι καὶ ἐν ἑτέραις πόλεσι τὸ αὐτὸ γέγονεν. τοιοῦτον γὰρ μέγαν καὶ φοβερὸν σεισμὸν οὐ μέμνηται ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς γῆς ἐν τῇ γενεᾷ ἐκείνῃ. ἔμεινε δὲ σειομένη ἡ γῆ νυκτὸς καὶ ἡμέρας μετὰ φιλανθρωπίας ἡμέρας δέκα, καὶ πρὸς ὀλίγον οἱ 232 ἄνθρωποι κατενύγησαν λιτανεύοντες, φιλανθρωπίας δὲ γενομένης παρὰ θεοῦ ἐπὶ τὸ χεῖρον πάλιν γεγόνασιν. ὁ δὲ βασιλεὺς οὐκ ἐφόρεσε τὸ στέμμα ἐπὶ ἡμέρας μʹ, ἀλλὰ καὶ τῇ ἁγίᾳ Χριστοῦ γεννήσει χωρὶς αὐτοῦ προῆλθεν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ· ὥστε καὶ τὰ ἐξ ἔθους γινόμενα ἄριστα εἰς τὰ ιθʹ ἀκούβιτα ἔπαυσε καὶ τὴν τούτων ἔξοδον τοῖς πτωχοῖς δέδωκεν. τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ εἰσῆλθεν ἔθνος ἐν Βυζαντίῳ παράδοξον τῶν λεγομένων Ἀβάρων, καὶ πᾶσα ἡ πόλις συνέτρεχεν εἰς τὴν θέαν αὐτῶν, ὡς μηδέποτε ἑωρακότες τοιοῦτον ἔθνος. εἶχον γὰρ τὰς κόμας ὄπισθεν μακρὰς πάνυ, δεδεμένας πρανδίοις καὶ πεπλεγμένας, ἡ δὲ λοιπὴ φορεσία αὐτῶν ὁμοία τῶν λοιπῶν Οὔννων. οὗτοι φυγόντες ἐκ τῆς ἰδίας χώρας ἦλθον εἰς τὰ μέρη Σκυθίας καὶ Μυσίας καὶ ἔπεμψαν πρὸς Ἰουστινιανὸν πρέσβεις αἰτοῦντες δεχθῆναι αὐτούς. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ γέγονε θνῆσις ἀνθρώπων ἀπὸ βουβῶνος, μάλιστα δὲ τοῖς νέοις, ὥστε μὴ ἐπαρκεῖν τοὺς ζῶντας θάπτειν τοὺς τεθνεῶτας· ἐπεκράτησε δὲ ἡ θνῆσις ἀπὸ μηνὸς Φεβρουαρίου ἕως μηνὸς Ἰουλίου. Κόσμου ἔτη ϛναʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φναʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. λβʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. λδʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Πελάγιος ἔτη εʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη ιγʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. ιδʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. ιʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Δόμνος ἔτη ιδʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ ζʹ, ἡμέρᾳ γʹ, ὥρᾳ εʹ, φιλοκαλουμένου τοῦ τρούλλου τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, (ἦν γὰρ διερρηγμένος ἐκ τῶν γενομένων σεισμῶν) ἐργαζομένων τῶν Ἰσαύρων, ἔπεσε τὸ ἀνατολικὸν μέρος τῆς προϋποστολῆς τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου καὶ συνέτριψε τὸ κιβώριον καὶ τὴν ἁγίαν τράπεζαν καὶ τὸν ἄμβωνα. καὶ κατεγινώσκοντο οἱ μηχανικοί, ὡς ὅτι περ ἀποκάτωθεν οὐκ ἐποίησαν τὴν κρέμασιν φυγόντες τὴν ἔξοδον, ἀλλ' ἐτρύπησαν τοὺς πινσοὺς τοὺς βαστάζοντας τὸν τροῦλλον, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐβάσταξαν. λοι πὸν συνιδὼν ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς ἤγειρεν ἄλλους πινσοὺς καὶ ἐδέξατο τὸν τροῦλλον, καὶ οὕτως ἐκτίσθη, ὑψωθεὶς πλέον εἴκοσι πόδας εἰς ἀνάστασιν ἐπάνω τοῦ πρώτου κτίσματος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐπανέστησαν οἱ Οὖννοι καὶ οἱ Σκλάβοι τῇ Θρᾴκῃ πλήθη πολλὰ καὶ ἐπολέμησαν αὐτὴν καὶ πολλοὺς ἐφόνευσαν καὶ ᾐχμαλώτευσαν. ἐπίασαν δὲ καὶ Σέργιον τὸν στρατηλάτην, τὸν υἱὸν Βάκχου τοῦ πρεσβυτέρου, καὶ τὸν Ἐδερμᾶν, τὸν στρατηγὸν Καλοποδίου, τοῦ ἐνδοξοτάτου κουβικουλαρίου καὶ πραιποσίτου. εὑρόντες δὲ τοῦ τείχους τοῦ Ἀναστασιακοῦ τόπους τινὰς πεπτωκότας ἐκ τῶν σεισμῶν, εἰσελθόντες ᾐχμαλώτευσαν ἕως Δρυπίας καὶ Νυμφῶν καὶ Χίτου κώμης· καὶ πάντες ἔφυγον ἐν τῇ πόλει μετὰ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν. τοῦτο δὲ γνοὺς ὁ βασιλεὺς ἐδημότευσε πολλοὺς καὶ ἔπεμψεν εἰς τὸ μακρὸν τεῖχος· καὶ συγκρούσαντες πόλεμον ἐκεῖ πολλοὶ ἀπέθανον τῶν Ῥωμαίων καὶ σχολαρίων. λοιπὸν ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς καὶ κατηνέχθησαν τὰ ἀργυρᾶ κιβώρια καὶ αἱ ἅγιαι τράπεζαι αἱ ἀργυραῖ αἱ ἔξω τῆς πόλεως, καὶ παρεφύλαττον τὰς πόρτας πάσας τοῦ τείχους τοῦ Θεοδοσιακοῦ αἱ σχολαὶ καὶ οἱ προτίκτορες καὶ οἱ ἀριθμοὶ καὶ πᾶσα ἡ σύγκλητος. ἰδὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ὅτι ἐπιμένουσιν οἱ βάρβαροι, ἐκέλευσε Βελισάριον τὸν πατρίκιον ἐξελθεῖν κατ' αὐτῶν μετὰ ἑτέρων τῆς συγκλήτου. ὁ δὲ Βελισάριος ἔλαβε πᾶσαν τὴν ἵππον, τήν τε βασιλικὴν καὶ τοῦ ἱππικοῦ καὶ τῶν εὐαγῶν οἴκων καὶ παντὸς ἀνθρώπου, ὅπου ἦν ἵππος· καὶ ὁπλίσας λαὸν ἐξῆλθεν εἰς Χίτου κώμην· καὶ ἐποίησε φωσάτον καὶ ἤρξατο πιάζειν ἐξ αὐτῶν τινὰς καὶ φονεύειν. καὶ ἐκέλευσε κοπῆναι δένδρα καὶ σύρεσθαι 112
ὄπισθεν τοῦ ἐξερκέτου αὐτῶν, καὶ ἐγένετο ἐκ τοῦ ἀνέμου κονιορτὸς μέγας, καὶ ἐπῆγεν ἐπάνω τῶν βαρβάρων. οἱ δὲ νομίσαντες, ὅτι πλῆθος πολύ εἰσιν, ἔφυγον καὶ ἦλθον εἰς τὰ μέρη τοῦ ἁγίου Στρατονίκου εἰς τὸ Δέκατον. μαθόντες δὲ ἐκ τῶν κατασκόπων, ὅτι παραφυλακὴ πολλή ἐστιν εἰς τὰ τείχη Κωνσταντι νουπόλεως, ἦλθον εἰς τὰ μέρη Τζουρουλοῦ καὶ Ἀρκαδιουπόλεως καὶ 234 τοῦ ἁγίου Ἀλεξάνδρου Ζουπαρῶν καὶ ἔμειναν ἐκεῖ παρακαθήμενοι ἕως τὸ ἅγιον πάσχα. μετὰ δὲ τὴν ἑορτὴν τοῦ πάσχα ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες τῆς πόλεως σὺν αὐτῷ ἐν Σηλυμβρίᾳ ἐπὶ τὸ κτίσαι τὸ τεῖχος τὸ μακρόν, ὅθεν οἱ βάρβαροι εἰσῆλθον. καὶ ἔμεινεν ὁ βασιλεὺς ἐκεῖ ἕως τοῦ Αὐγούστου μηνός· ὁμοίως καὶ οἱ βάρβαροι ἔξω τῆς πόλεως περιεπόλευον ἕως τοῦ Αὐγούστου. λοιπὸν ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς γενέσθαι πλοῖα διάπρυμνα, ὥστε ἀπελθεῖν εἰς τὸν Δανοῦβιν καὶ ἀπαντῆσαι τοῖς βαρβάροις περνοῦσι καὶ πολεμῆσαι αὐτούς. τοῦτο γνόντες οἱ βάρβαροι παρεκάλεσαν διὰ πρεσβευτοῦ ἀκινδύνως ἐᾶσαι αὐτοὺς περᾶσαι τὸν Δανοῦβιν. καὶ ἔπεμψεν Ἰουστῖνον, τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ καὶ κουροπαλάτην, καὶ διέσωσεν αὐτούς. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιαʹ. λγʹ. λεʹ. δʹ. ηʹ. ιεʹ. ιαʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο κτίζειν ὁ βασιλεὺς τὴν γέφυραν τοῦ Σαγάρεως ποταμοῦ. καὶ ἀποστρέψας τὸν αὐτὸν ποταμὸν ἐν ἄλλῃ κοίτῃ εἴλησε καμάρας φοβερὰς πέντε καὶ ἐποίησεν αὐτὸν διοδεύεσθαι, ξυλίνης πρότερον οὔσης τῆς γεφύρας. λδʹ. λϛʹ. εʹ. θʹ. ιϛʹ. ιβʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ θʹ, ἡμέρᾳ εʹ, ἰνδικτιῶνος θʹ, ἐφημίσθη ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὅτι ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεύς· ἦν γὰρ ἐλθὼν ἀπὸ τῆς Θρᾴκης καὶ οὐδένα ἐθεώρει. καὶ λοιπὸν οἱ δῆμοι ἥρπασαν τοὺς ἄρτους αἰφνίδιον ἐκ τῶν ἀρτοπωλίων καὶ μαγκιπίων, καὶ περὶ ὥραν τρίτην οὐχ εὑρίσκετο ἄρτος ἐν πάσῃ τῇ πόλει· καὶ βροχὴ μεγάλη τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ. ἐκλείσθησαν δὲ καὶ τὰ ἐργαστήρια, καὶ ἐθρυλήθη τὸ παλάτιον, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῆς συγκλήτου ἐθεώρει τὸν βασιλέα διὰ τὸ κεφαλαλγεῖσθαι αὐτόν. ἐκ τούτου ἐπίστευον, ὅτι ἀπέθανεν. περὶ ὥραν δὲ ἐννάτην συμβούλιον ἐποίησεν ἡ σύγκλητος, καὶ ἀπέστειλαν τὸν ἔπαρχον καὶ ἐποίησαν φῶτα ἅψαι εἰς πᾶσαν τὴν πόλιν, ὅτι ὑγίανεν ὁ βασιλεύς. καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ κατέστη 235 ἡ πόλις ἐκ τῆς ταραχῆς. μετὰ δὲ τὸ ὑγιᾶναι τὸν βασιλέα Εὐγένιος ὁ ἀπὸ ἐπάρχων διέβαλε Γεώργιον, τὸν κουράτορα τῶν Μαρίνης, καὶ Αἰθέριον, τὸν κουράτορα τῶν Ἀντιόχου, ὡς θελήσαντας ποιῆσαι βασιλέα Θεόδωρον, τὸν υἱὸν Πέτρου τοῦ μαγίστρου, οἷς συνεφώνησε καὶ Γερόντιος, ὁ ἔπαρχος τῆς πόλεως. ζητηθείσης δὲ τῆς ὑποθέσεως καὶ μὴ ἀποδειχθείσης, ἠγανακτήθη Εὐγένιος, καὶ ἐδημεύθη ὁ οἶκος αὐτοῦ. προσφυγὼν δὲ ἐκεῖνος τῇ ἐκκλησίᾳ ἐσώθη. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ γέγονεν ἐμπυρισμὸς μέγας ἐν τῷ λιμένι Ἰουλιανοῦ, καὶ πολλοὶ οἶκοι ἐκάησαν καὶ ἐκκλησίαι ἀπὸ ἀρχῆς τοῦ λιμένος ἕως τῶν Πρόβου. γέγονε δὲ καὶ θανατικὸν μέγα ἐν Κιλικίᾳ καὶ Ἀναζαρβῷ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ τῇ μεγάλῃ, καὶ σεισμοί. καὶ συνέβαλον κατ' ἀλλήλων οἱ ὀρθόδοξοι καὶ οἱ Σευηριανοί, καὶ πολλοὶ φόνοι γεγόνασιν. καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς Ζήμαρχον, τὸν κόμητα τῆς ἀνατολῆς, ἐκώλυσε τοὺς ἀτάκτους καὶ πολλοὺς ἐξώρισε καὶ ἐδήμευσε καὶ ἠκρωτηρίασεν. Κόσμου ἔτη ϛνδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φνδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. λεʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. λζʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ηʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη ιγʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. ιζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. ιγʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιαʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ιβʹ, ἡμέρᾳ δʹ, ἰνδικτιῶνος ιʹ, ἑσπέρας βαθείας, γέγονεν ἐμπυρισμὸς μέγας ἐν τοῖς Καισαρίου ἕως τῆς λεγομένης Ὀμφακερᾶς· καὶ ἐκάησαν ὅλα τὰ ἐργαστήρια καὶ οἱ πυλεῶνες ἕως τοῦ Βοός. τῷ δὲ Νοεμβρίῳ μηνὶ ἱππικοῦ ἀγομένου, πρὸ τοῦ ἀνελθεῖν τὸν βασιλέα γέγονε δημοτικὴ ταραχή, καὶ ἐπῆλθον οἱ Πράσινοι τοῖς Βενέτοις· καὶ γνοὺς ὁ βασιλεὺς ἀνῆλθεν ἐν τῷ καθίσματι, καὶ θεασάμενος τὴν μάχην ἐκέλευσε Μαρίνῳ, τῷ κόμητι τῶν 113
ἐκσκουβιτόρων, σὺν τῷ κουράτορι τῶν Καισαρίου κατ ελθεῖν καὶ χωρίσαι τὰ μέρη. οἱ δὲ ἀπελθόντες οὐκ ἠδυνήθησαν χωρίσαι αὐτούς. καὶ πολλοὶ μὲν ἀπέθανον ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, πολλοὶ δὲ καὶ ἐπληγώθησαν. εἰσελθόντες δὲ οἱ Βένετοι εἰς τὰ βάθρα τῶν Πρασίνων ἔκραζον· "ἅψον ὧδε, ἅψον ἐκεῖ· ὧδε Πράσινος οὐ φαίνεται." καὶ πάλιν οἱ Πράσινοι ἔκραζον· "αἴ, αἴ, ὅλοι, ὅλοι." εἰς τὴν Μέσην ἦλθον, εἰς τὰς γειτονίας τῶν Βενέτων, καὶ ἐλίθαζον οὓς εὕρισκον καὶ ἔκραζον· "ἅψον, ἅψον· ὧδε Βένετος οὐ φαίνεται." καὶ εἰσήρχοντο εἰς τὰς γειτονίας διαφαυούσης κυριακῆς καὶ ἥρπαζον τὰς ὑποστάσεις. καὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς συσχεθῆναι τοὺς Πρασίνους, καὶ πολλαῖς βασάνοις ἐκολάσθησαν. οἱ δὲ Βένετοι προσέφυγον τῇ ἐκκλησίᾳ τῆς θεοτόκου τῶν Βλαχερνῶν. οἱ δὲ ἐξειλήσαντες Πράσινοι προσέφυγον εἰς τὴν ἁγίαν Εὐφημίαν ἐν Χαλκηδόνι· οὓς ἐκβαλὼν ὁ ἔπαρχος ἐτιμωρήσατο. ἤρξαντο δὲ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ αἱ μητέρες κράζειν εἰς τὰς ἐκκλησίας τῷ βασιλεῖ, ἵνα παράσχῃ τοῖς Πρασίνοις ἰνδουλγεντίας· καὶ ἐδιώχθησαν μετὰ βάκλων, καὶ οὐ διηλλάγη αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς ἕως τῆς Χριστοῦ γεννήσεως. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς τῶν ἑπτὰ σχολαρίων τοὺς καθεζομένους ἐν τῇ Νικομηδείᾳ καὶ Κίῳ καὶ Προύσῃ καὶ Κυζίκῳ καὶ Κοτυαείῳ καὶ Δορυλαίῳ ἀπελθεῖν καὶ καθίσαι ἐν τῇ Θρᾴκῃ, ἔν τε Ἡρακλείᾳ καὶ ταῖς πέριξ αὐτῆς πόλεσιν. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐπανέστησαν αἱ σχολαὶ τῷ κόμητι αὐτῶν διά τινας συνηθείας, ἃς ἐλάμβανον· καὶ ἀπέκοψαν αὐτάς. καὶ ἐπῆλθον αὐτῷ. εὑρέθη δὲ ἐκεῖ Θεόδωρος, ὁ υἱὸς Πέτρου τοῦ μαγίστρου, ὁ Κονδοχέρης, καὶ ἀπειλητικοῖς λόγοις χρησάμενος ἠδυνήθη αὐτοὺς καταπραΰναι. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρελήφθη * Ὁβαισίπολις ὑπὸ τῶν Οὔννων· καὶ ἔπεμψεν ὁ βασιλεὺς Μάρκελλον τὸν στρατηλάτην καὶ ἴδιον αὐτοῦ ἀνεψιὸν μετὰ πλήθους στρατοῦ, τοῦ ἀναρρύσασθαι τὴν πόλιν καὶ τὴν * Περσίδα. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ παρελήφθη καὶ ἡ Ἀναστασιούπολις τῆς Θρᾴκης 237 ὑπὸ τῶν αὐτῶν Οὔννων. καὶ τῷ Μαίῳ μηνὶ γʹ κατηγορήθη Ζήμαρχος, ὁ κουράτωρ τῶν Πλακιδίας, ὡς κατὰ τοῦ βασιλέως πολλὰ λαλήσας καὶ δεινά, ὑπὸ Γεωργίου, κουράτορος τῶν Μαρίνης, καὶ Ἰωάννου ἀπὸ ὑπάτων, συγγενῶν Θεοδώρας τῆς βασιλίσσης. λϛʹ. ληʹ. βʹ. ιαʹ. ιηʹ. ιδʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ γέγονε στάσις δημοτικὴ ἐν τοῖς Πιττακίοις, καὶ πολλοὺς ὁ βασιλεὺς ἐτιμωρήσατο. τῷ δὲ Νοεμβρίῳ μηνὶ ἀβροχία πολλὴ ἐγένετο καὶ λεῖψις ὑδάτων, ὥστε γενέσθαι μάχας πολλὰς ἐν τοῖς ὑδρείοις. ἐφύσησε δὲ καὶ βορρᾶς ἄνεμος ἀπὸ Αὐγούστου μηνός, καὶ οὐδαμοῦ νότος, καὶ οὐκ ἤρχοντο τὰ πλοῖα ἐν τῇ πόλει, ὥστε καὶ λιτὰς ἐκβαλεῖν Εὐτύχιον τὸν πατριάρχην εἰς Ἱερουσαλήμ, τοῦτ' ἔστιν εἰς τὸν ἅγιον Διομήδην. τῷ δ' αὐτῷ μηνὶ ἐπινίκια ἦλθον ἀπὸ Ῥώμης Ναρσοῦ τοῦ πατρικίου δηλοῦντα παραλαβεῖν αὐτὸν πόλεις ὀχυρὰς τῶν Γότθων δύο, Βηρωΐαν καὶ Βρίγκας. τῇ δὲ κεʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἡμέρᾳ σαββάτῳ ἑσπέρας ἐπιβουλὴν ἐμελέτησάν τινες τοῦ φονεῦσαι τὸν βασιλέα, ὡς κάθηται ἐν τῷ παλατίῳ. ἦσαν δὲ Ἀβλάβιος ἀπὸ μελιστῶν καὶ Μάρκελλος ἀργυροπράτης καὶ Σέργιος, ὁ ἀνεψιὸς τοῦ κουράτορος Αἰθερίου. ἡ δὲ μελέτη αὐτῶν ἦν αὕτη· ὡς κάθηται ἐν τῷ τρικλίνῳ ἑσπέρας πρὸ τοῦ μισεῦσαι, εἰσπηδήσαντες σφάξωσιν αὐτόν, ἔχοντες ἰδίους ἀνθρώπους συνεργοῦντας αὐτοῖς Ἰνδοὺς κρυπτομένους εἰς τὸ Σελεντιαρίκιν καὶ εἰς τὸν Ἀρχάγγελον καὶ εἰς τὸ Ἅρμα, ἵνα γενομένης τῆς ἐπιβουλῆς ταραχὴν ποιήσωσιν. ὁ δ' αὐτὸς Ἀβλάβιος καὶ χρυσίον ἔλαβε παρὰ Μαρκέλλου τοῦ ἀργυροπράτου λίτρας νʹ εἰς τὸ συνεργῆσαι αὐτῷ. καὶ τοῦ θεοῦ εὐδοκήσαντος ἐθάρρησεν ὁ Ἀβλάβιος Εὐσεβίῳ, τῷ ἀπὸ ὑπάτων ὄντι κόμητι φοιδεράτων, καὶ Ἰωάννῃ τῷ λογοθέτῃ, τῷ κατὰ Δομεντζίολον, λέγων, ὅτι "ἐν τῇ ἑσπέρᾳ ταύτῃ βουλόμεθα ἐπελθεῖν τῷ βασιλεῖ." ὁ δὲ μηνύσας τῷ βασιλεῖ ἐκρά τησεν αὐτοὺς καὶ εὗρεν αὐτοὺς φοροῦντας κρυπτὰ ξίφη. καὶ ὁ μὲν ἀργυροπράτης Μάρκελλος ἀστοχήσας τοῦ προσδοκωμένου, σύρας ὃ ἐφόρει ξίφος δέδωκεν ἑαυτῷ τρεῖς πληγὰς ἐν τῷ τρικλίνῳ 114
συσχεθεὶς καὶ τελευτᾷ. Σέργιός τε, ὁ Αἰθερίου ἀνεψιός, διαδρὰς προσέφυγεν ἐν Βλαχέρναις, ὃν ἐξαγαγόντες τῆς ἐκκλησίας καὶ ἐξετάσαντες ἔπεισαν ὁμολογῆσαι, ὡς καὶ Ἰσάκιος ὁ ἀργυροπράτης καὶ Βελισάριος ὁ ἐνδοξότατος πατρίκιος καὶ αὐτὸς συνῄδει τῇ τοιαύτῃ ἐπιβουλῇ, καὶ Βῖτος ὁ ἀργυροπράτης καὶ Παῦλος, ὁ κουράτωρ τοῦ αὐτοῦ Βελισαρίου, ἐγίνωσκον τὴν σκέψιν. καὶ συσχεθέντων ἀμφοτέρων καὶ ἐκδοθέντων Προκοπίῳ τῷ ἐπάρχῳ, κατέθεντο καὶ κατεῖπον Βελισαρίου τοῦ πατρικίου. αὐτίκα οὖν ὁ βασιλεὺς γέγονεν ὑπὸ ἀγανάκτησιν Βελισαρίου· πολλοὶ δὲ καὶ φυγῇ ἐχρήσαντο. καὶ τῇ εʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς σελέντιον ἐνέγκας καὶ τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην Εὐτύχιον, κελεύσας ἀναγνωσθῆναι τὰς αὐτῶν καταθέσεις· καὶ ἀκούσας Βελισάριος μεγάλως ἐβαρήθη καὶ γέγονεν ὑπὸ ἀγανάκτησιν τοῦ βασιλέως. καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς ἔλαβε πάντας τοὺς ἀνθρώπους αὐτοῦ καὶ αὐτὸν ἐκάθισεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ παραφυλαττόμενον. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κδʹ γέγονε τὰ ἐγκαίνια τῆς μεγάλης ἐκκλησίας τὸ δεύτερον· ἡ δὲ παννυχὶς τῶν αὐτῶν ἐγκαινίων γέγονεν εἰς τὸν ἅγιον Πλάτωνα, καὶ ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Εὐτύχιος μετὰ τῆς λιτῆς, συμπαρόντος καὶ τοῦ βασιλέως, καθεζόμενος ἐν τῷ ὀχήματι καὶ φορῶν τὸ ἀποστολικὸν σχῆμα καὶ κρατῶν τὸ ἅγιον εὐαγγέλιον, πάντων ψαλλόντων τό· " Αρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες, ὑμῶν." τῷ δ' αὐτῷ μηνὶ παρελήφθη μέρη τινὰ τῆς Ἀφρικῆς ὑπὸ τῶν Μαυριτάνων, ἐπαναστάντων αὐτῶν τῇ Ἀφρικῇ τρόπῳ τοιούτῳ. Κουτζίνας τις ὀνόματι ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἔθνους, ἔξαρχος τῶν Μαυριτάνων, εἶχεν ἔθος λαμβάνειν παρὰ τοῦ κατὰ τὸν καιρὸν ἄρχοντος τῆς Ἀφρικῆς ῥητὸν χρυσίον. ἐλθόντος δὲ αὐτοῦ λαβεῖν αὐτό, Ἰωάννης, ὁ ἄρχων Ἀφρικῆς, ἐφόνευσεν αὐτόν. 239 ἀνέστησαν δὲ τὰ τέκνα τοῦ αὐτοῦ Κουτζίνα ἐκδικοῦντες τὸ πατρῷον αἷμα, καὶ ἐπαναστάντες τῇ Ἀφρικῇ παρέλαβον αὐτῆς μέρη τινὰ πραιδεύσαντες. ὁ οὖν βασιλεὺς γνοὺς τοῦτο ἀπέστειλε πρὸς βοήθειαν τῆς Ἀφρικῆς Μαρκιανόν, τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ καὶ στρατηλάτην, μετὰ ἐξερκέτου πρὸς τὸ εἰρηνεῦσαι τοὺς Μαύρους. καὶ προσερρύησαν αὐτῷ, καὶ εἰρήνευσεν ἡ Ἀφρική. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ διεδέχθη Προκόπιος, ὁ ἔπαρχος τῆς πόλεως, καὶ γέγονεν ἀντ' αὐτοῦ Ἀνδρέας, ὁ ἀπὸ λογοθετῶν. καὶ ἐξερχομένου αὐτοῦ ἐκ τοῦ παλατίου τῆς Χαλκῆς καθημένου ἐν τῷ ὀχήματι καὶ ἀπερχομένου εἰς τὸ πραιτώριον, ὑπήντησαν αὐτῷ οἱ Πράσινοι εἰς τὸ Λαῦσον· καὶ ἤρξαντο αὐτὸν ὑβρίζειν καὶ λιθάζειν· καὶ ἐγένετο ἀταξία μεγάλη ἐν τῇ Μέσῃ τῶν δύο μερῶν. καὶ εἰσῆλθον ἐν ταῖς φυλακαῖς, καὶ ἐκράτησεν ἡ μάχη ἀπὸ ὥρας ιʹ. καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Ἰουστῖνον, τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ καὶ κουροπαλάτην, καὶ ἀπεδίωξεν αὐτούς. καὶ πάλιν περὶ ὥραν ιβʹ συνέβαλον μάχην καὶ ἐκρατήθησαν καὶ ἐπόμπευσαν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας· καὶ ἔκοψαν τοὺς ἀντίχειρας αὐτῶν, ὅσοι μετὰ ξιφῶν ἐμαχήσαντο. καὶ τῇ ιθʹ τοῦ Ἰουλίου μηνὸς ἐδέχθη Βελισάριος ὁ πατρίκιος, ἀπολαβὼν καὶ πάσας αὐτοῦ τὰς ἀξίας. ἔφθασε δὲ καὶ Πέτρος ὁ μάγιστρος ἀπὸ Περσίδος ποιήσας πάκτα εἰρήνης ἔτη ιζʹ ἕνεκεν Λαζικῆς καὶ τῶν μερῶν τῆς ἀνατολῆς. τῷ δ' αὐτῷ μηνὶ ἦλθον εἰς Κωνσταντινούπολιν πρέσβεις Ἀσκήλ, τοῦ ῥηγὸς Ἑρμηχιόνων, τοῦ ἔσωθεν κειμένου τοῦ τῶν βαρβάρων ἔθνους πλησίον τοῦ ὠκεανοῦ. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ γέγονε λεῖψις ὕδατος, ὥστε σφαλισθῆναι τὰ δημόσια λουτρά, καὶ γενέσθαι φονοκόπια εἰς τὰ ὑδρεῖα. 240 Κόσμου ἔτη ϛνϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φνϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ληʹ. λζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. λθʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ηʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη ιγʹ. ιβʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη κʹ. ιθʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. ιεʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιαʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιβʹ, ἀπῆλθεν ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς χάριν εὐχῆς ἐν τοῖς Μυριαγγέλοις, ἤγουν ἐν Γερμίοις, πόλει τῆς Γαλατίας. τῷ δὲ Νοεμβρίῳ μηνὶ εἰσῆλθεν ἐν Βυζαντίῳ Ἀρέθας, ὁ πατρίκιος καὶ 115
φύλαρχος τῶν Σαρακηνῶν, ὀφειλὰς ἀγαγεῖν τῷ βασιλεῖ, τίς τῶν τέκνων αὐτοῦ ὀφείλει μετὰ τὴν αὐτοῦ ἀποβίωσιν κρατῆσαι τῆς φυλαρχίας αὐτοῦ, καὶ περὶ τῶν γινομένων ὑπὸ Ἄμβρου, τοῦ υἱοῦ Ἀλαμουνδάρου, εἰς τοὺς τόπους αὐτοῦ. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ γέγονεν ἐμπυρισμὸς μέγας, καὶ ἐκαύθη τελείως ὁ ξενὼν τῶν Σαμψὼν καὶ τὰ ἔμπροσθεν τῶν Ῥούφου οἰκήματα καὶ τὸ μεσίαυλον, τὸ πλησίον τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, τὸ λεγόμενον Γαρσονοστάσιον, καὶ τὰ δύο ἀσκητήρια τὰ πλησίον τῆς ἁγίας Εἰρήνης σὺν τῷ μεσιαύλῳ αὐτῆς καὶ μέρος τοῦ νάρθηκος αὐτῆς. ληʹ. μʹ. δʹ. ιγʹ. κʹ. ιϛʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ, ἰνδικτιῶνος ιγʹ, τελευτᾷ Βελισάριος ὁ πατρίκιος ἐν Βυζαντίῳ, καὶ ἡ τούτου περιουσία ἦλθεν εἰς τὸν δεσποτικὸν οἶκον τῶν Μαρίνης. τῇ δὲ αὐτῇ ιγʹ ἰνδικτιῶνι, μηνὶ Ἀπριλλίῳ ιβʹ, Εὐτύχιος, ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, καθηρέθη καὶ ἐξωρίσθη ἐν Ἀμασείᾳ ὑπὸ Ἰουστινιανοῦ. καὶ γέγονεν ἀντ' αὐτοῦ Ἰωάννης ὁ ἀπὸ σχολαστικῶν, ἀποκρισιάριος ὢν Ἀντιοχείας τῆς μεγάλης καὶ πρεσβύτερος τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς ὁ βασιλεὺς τὸ περὶ φθαρτοῦ 241 καὶ ἀφθάρτου κινήσας δόγμα καὶ ἴδικτον πανταχοῦ καταπέμψας ἀλλότριον τῆς εὐσεβείας, θεοῦ προφθάσαντος, ἐτελεύτησε μηνὶ Νοεμβρίῳ ιδʹ τῆς ἐχομένης ιδʹ ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας ἔτη ληʹ μῆνας ζʹ ἡμέρας ιγʹ. καὶ γίνεται τούτου διάδοχος ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ Ἰουστῖνος ὁ κουροπαλάτης. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Θεοδοσιανοὶ καὶ Γαϊανῖται ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κτίζειν ἤρξαντο συνακτήρια, καὶ αὐθεντήσαντες οἱ Γαϊανῖται ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς ἐχειροτόνησαν Ἐλπίδιον, τὸν ἀρχιδιάκονον αὐτῶν· ὃν ὁ βασιλεὺς δεδεμένον ἐλθεῖν προσέταξεν. ἐρχόμενος δὲ κατὰ τὸν Σίγριν ἀπέθανεν. Θεοδοσιανοὶ δὲ Δωρόθεον κρυπτῶς ἐν νυκτὶ ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς ἐχειροτόνησαν. καὶ εἰς ἓν συνελθόντες οἵ τε Γαϊανῖται καὶ οἱ Θεοδοσιανοὶ κοινὸν ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς ἐνεθρόνισαν. Ἰωάννην δέ τινα μοναχόν, * ὃν οἱ Γαϊανῖται δόλον ὑπομεμενηκέναι νομίσαντες τὸν πώγωνα τοῦ ἀββᾶ σὺν τῷ δέρματι καὶ τῇ σαρκὶ ἐξέδειραν. Κόσμου ἔτη ϛνηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φνηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη ιγʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. μαʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ηʹ. εʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιβʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μακάριος ἔτη βʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀπολινάριος ἔτη ιθʹ. ιζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ιαʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ ιδʹ, ἰνδικτιῶνος ιδʹ, ἐβασίλευσεν Ἰουστῖνος, ὁ ἀνεψιὸς Ἰουστινιανοῦ, στεφθεὶς ὑπὸ Ἰωάννου πατριάρχου τοῦ ἀπὸ σχολαστικῶν. ἦν δὲ τῷ γένει Θρᾴξ, μεγαλόψυχός τε καὶ εἰς πάντα ἐπιδέξιος, φιλοκτίστης. εἶχε δὲ καὶ γυναῖκα Σοφίαν ὀνόματι, ἥν τινα καὶ ἔστεψεν αὐγούσταν. εὐσεβὴς δὲ ὢν ἐπεκόσμησε 242 τὰς ἐκκλησίας τὰς κτισθείσας ὑπὸ Ἰουστινιανοῦ, τήν τε μεγάλην ἐκκλησίαν καὶ τοὺς ἁγίους ἀποστόλους καὶ ἄλλας ἐκκλησίας καὶ μοναστήρια, χαρισάμενος αὐτοῖς κειμήλια καὶ πᾶσαν πρόσοδον. ἦν δὲ ὀρθόδοξος πάνυ. καὶ ἀπέστειλε τὸν ἀββᾶν Φωτεινόν, τὸν προγονὸν Βελισαρίου τοῦ πατρικίου, δοὺς αὐτῷ ἐξουσίαν κατὰ παντὸς προσώπου καὶ πράγματος τοῦ εἰρηνεῦσαι τὰς ἐκκλησίας πάσας τὰς Αἰγύπτου καὶ Ἀλεξανδρείας. βʹ. μβʹ. ϛʹ. βʹ. βʹ. ιηʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Αἰθέριος καὶ Αὔδιος καὶ ὁ σὺν αὐτοῖς ἰατρὸς ἐπεβούλευσαν τῷ βασιλεῖ Ἰουστίνῳ καὶ γνωσθέντες ἀπέθανον ξίφει. ἐποίησε δὲ ὑπατείαν καὶ ἔρριψε χρήματα πολλά, ὥστε πολλοὺς πλουτίσαι. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ ἀββᾶς Ἀγάθων, ἀδελφὸς Ἀπολιναρίουτοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας, ἐλθὼν εἰς Ἀλεξάνδρειαν καὶ λόγους εἰσπραττόμενος Εὐστόχιον μοναχόν, μέγαν ὄντα [καὶ] οἰκονόμον Ἀλεξανδρείας τότε, τῆς οἰκονομίας χάριν ἐφρούρησε τοῦτον· ὃς φυγὼν διὰ τῆς στέγης ἦλθεν ἐν Βυζαντίῳ, Μακαρίου τότε ἐκβληθέντος τῆς ἐκκλησίας κατὰ συσκευήν· καὶ ἐχειροτονήθη Εὐστόχιος ἀντὶ Μακαρίου ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Εὐστόχιος ἔτος αʹ. γʹ. μγʹ. ζʹ. γʹ. αʹ. ιθʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μεταστειλαμένη 116
Σοφίᾳ, ἡ εὐσεβεστάτη αὐγούστα, τούς τε ἀργυροπράτας καὶ σημαδαρίους ἐκέλευσεν ἐνεχθῆναι τὰς ὁμολογίας τῶν χρεωστούτων καὶ τὰ σημάδια· καὶ ἐντυχοῦσα αὐτοῖς ἔλαβε τὰ σημάδια παρασχομένη αὐτὰ τοῖς χρεωστοῦσι καὶ ἀπέδωκεν αὐτὰ τοῖς ἰδίοις δεσπόταις· καὶ μεγάλως εὐφημίσθη ἐπὶ τούτῳ ὑπὸ πάσης τῆς πόλεως. Εὐστόχιος δὲ ἀπελθὼν εἰς Ἱεροσόλυμα μίσει τῷ πρὸς Ἀπολινάριον καὶ Ἀγάθωνα καὶ Μακάριον τοὺς τῆς νέας λαύρας μοναχοὺς ἐξέβαλεν ὡς Ὠριγενιστάς· καὶ διὰ τοῦτο ἐξεβλήθη· καὶ πάλιν ἀπεκατέστη Μακάριος εἰς τὸν ἴδιον θρόνον. 243 Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μακάριος πάλιν ἔτη δʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. δʹ. μδʹ. ηʹ. δʹ. αʹ. αʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἱπποδρομίας ἐπιτελεσθείσης, καὶ φιλονεικούτων τῶν μερῶν πρὸς ἀλλήλους, ἔπεμψε μανδάτα εἰς ἑκάτερα τὰ μέρη ὁ βασιλεὺς λέγων εἰς μὲν τοὺς Βενέτους, ὅτι "Ἰουστινιανὸς ὁ βασιλεὺς παρ' ὑμῖν ἐτελεύτησεν," εἰς δὲ τοὺς Πρασίνους, ὅτι "Ἰουστινιανὸς ὁ βασιλεὺς παρ' ὑμῖν ζῇ·" καὶ ἀκούσαντα τὰ μέρη ἐσίγησαν καὶ οὐκέτι ἐφιλονείκησαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἤρξατο κτίζειν τὸ παλάτιον τῶν Σοφιανῶν ἐπ' ὀνόματι τῆς αὐτοῦ γυναικὸς Σοφίας, προφάσει τοῦ ἐκεῖσε ταφῆναι Ἰοῦστον τὸν υἱὸν αὐτοῦ πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτόν, ἔτι κουροπαλάτου ὄντος αὐτοῦ, ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀρχαγγέλου τῶν ἐκεῖσε, κοσμήσας αὐτὸ ὑπὸ διαφόρων πολυτίμων μαρμάρων. Ῥώμης ἐπίσκοπος Βενέδικτος ἔτη [εʹ]. εʹ. μεʹ. [αʹ.] εʹ. βʹ. βʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστῖνος ὁ βασιλεὺς ἤρξατο κτίζειν τὸ παλάτιον τὸ δεύτερον ἐν τῷ προαστείῳ αὐτοῦ, ὃ εἶχε πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτόν. ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου καὶ αὐτῷ ὄντι προαστείῳ αὐτοῦ ἐν τῷ λιμένι, καὶ τὴν ἐκκλησίαν τῶν ἁγίων Ἀναργύρων ἐν τοῖς Δαρείου. ἀπεκατέστησε δὲ καὶ τὸ λουτρὸν τοῦ Ταύρου τὸ δημόσιον καὶ ἐπωνόμασεν αὐτὸ Σοφιανὰς ἐπ' ὀνόματι τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Σοφίας. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἀναστάσιος, ὁ ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας ὁ μέγας,καθαψάμενος ἐν τοῖς ἀντιγράφοις τῶν συνοδικῶν Ἰωάννου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ χειροτονήσαντος Ἰωάννην τὸν Ἀλεξανδρείας, καὶ τούτου χειροτονηθέντος ἐξεβλήθη τῆς ἰδίας ἐπισκοπῆς κατὰ ἀγανάκτησιν Ἰουστίνου, καὶ ἐχειροτονήθη Γρηγόριος, μοναχὸς καὶ ἀποκρισιάριος τῆς μονῆς τῶν Βυζαντίων. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. ϛʹ. μϛʹ. [βʹ.] ϛʹ. γʹ. γʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ναρσῆς, ὁ κουβικουλάριος καὶ πρωτοσπαθάριος, 244 ὁ ἀγαπητὸς τοῦ βασιλέως Ἰουστίνου, εἰς ὃν καὶ ἐλοιδορεῖτο, ἔκτισε τὴν οἰκίαν Ναρσοῦ καὶ τὴν μονὴν τῶν Καθαρῶν. ἀκούσας δὲ Ἰουστῖνος ὁ βασιλεὺς περὶ τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ, ὃν εἶχεν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ αὐγουστάλιον, ὅτι συσκευὴν μελετᾷ κατὰ τοῦ βασιλέως, πέμψας ἀπεκεφάλισεν αὐτόν. ζʹ. μζʹ. [γʹ.] ζʹ. δʹ. δʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο κτίζειν Ἰουστῖνος τὴν ἐκκλησίαν τῶν ἁγίων ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου ἐν τῷ ὀρφανοτροφείῳ, καὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐν τῷ Τρικόγχῳ, τὴν καεῖσαν ἐπὶ Ζήνωνος τοῦ βασιλέως. προσέθηκε δὲ καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας θεοτόκου τῶν Βλαχερνῶν τὰς δύο ἀψῖδας, τῆς τε ἄρκτου καὶ μεσημβρίας, ἐν τῷ μεγάλῳ ναῷ καὶ ἐποίησε τὴν ἐκκλησίαν κατὰ σταυρίου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ῥωμαῖοί τε καὶ Πέρσαι τὴν εἰρήνην διέφθειραν, καὶ πάλιν ὁ Περσικὸς ἀνεκαινίσθη πόλεμος διὰ τὸ πρεσβεῦσαι τοὺς Ὁμηρίτας Ἰνδοὺς πρὸς Ῥωμαίους, καὶ ἀποστεῖλαι τὸν βασιλέαἸουλιανὸν τὸν μαγιστριανὸν μετὰ σάκρας πρὸς Ἀρέθαν, τὸν βασιλέα τῶν Αἰθιόπων, διὰ τοῦ Νείλου ποταμοῦ ἀπὸ Ἀλεξανδρείας καὶ τῆς Ἰνδικῆς θαλάσσης· καὶ ἀπεδέχθη παρὰ τῷ βασιλεῖ Ἀρέθᾳ μετὰ χαρᾶς πολλῆς ὡς ἐφιεμένῳ τὴν φιλίαν τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων. ἐξηγεῖτο δὲ ἐπανελθὼν ὁ αὐτὸς Ἰουλιανός, ὅτι, ὅτε ἐδέξατο αὐτόν, γυμνὸς ἦν ὁ βασιλεὺς Ἀρέθας, καὶ κατὰ τοῦ ζώσματος αὐτοῦ εἶχεν εἰς τὰς ψύας αὐτοῦ λινόχρυσα ἱμάτια· κατὰ δὲ τῆς γαστρὸς ἐφόρει σχιστὰ διὰ μαργαριτῶν τιμίων, καὶ ἐν τοῖς βραχίοσιν ἀνὰ πέντε κλαβίων, καὶ χρυσᾶ ψέλια εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ· ἐν δὲ τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ λινόχρυσον φακιόλιν ἐσφενδονισμένον, ἔχον ἐξ ἀμφοτέρων τῶν δεσμῶν σειρὰς τέσσαρας, καὶ μανιάκην 117
χρυσοῦν ἐν τῷ τραχήλῳ αὐτοῦ· καὶ ἵστατο ἐπάνω τεσσάρων ἐλεφάντων ἑστώτων καὶ ἐχόντων ζυγὸν καὶ τροχοὺς τέσσαρας, καὶ ἐπάνω ὡς ὄχημα ὑψηλὸν ἠμφιεσμένον χρυσέοις πετάλοις, ὥσπερ ἐστὶ τὰ τῶν ἀρχόντων τῶν ἐπαρχιῶν ὀχήματα· καὶ ἑστὼς ἐπάνω αὐτοῦ ἐβάσταζε σκουτάριν μικρὸν κεχρυσωμένον καὶ δύο λαγκίδια χρυσᾶ· καὶ ἡ σύγκλητος αὐτοῦ πᾶσα μετὰ ὅπλων ᾄδοντες μέλη μουσικά. εἰσενεχθεὶς οὖν ὁ πρέσβις τῶν Ῥωμαίων καὶ προσκυνήσας ἐκελεύσθη παρ' αὐτοῦ ἀναστῆναι καὶ ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν. δεξάμενος δὲ τὴν τοῦ βασιλέως σάκραν κατεφίλησε τὴν 245 σφραγῖδα τὴν ἔχουσαν τὸ στηθάριον τοῦ βασιλέως· δεξάμενος δὲ καὶ τὰ δῶρα ἐχάρη μεγάλως. ἀναγνοὺς δὲ εὗρε περιέχοντα τοῦ ὁπλίσασθαι αὐτὸν κατὰ τοῦ βασιλέως Περσῶν, καὶ τὴν πλησιάζουσαν αὐτῷ χώραν τῶν Περσῶν ἀπολέσαι καὶ τοῦ λοιποῦ μηκέτι συνάλλαγμα ποιεῖν μετὰ τῶν Περσῶν, ἀλλὰ δι' ἧς ὑπέταξε χώρας τῶν Ὁμηριτῶν διὰ τοῦ Νείλου ποταμοῦ ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τὴν πραγματείαν ποιεῖσθαι. εὐθέως δὲ στρατεύσας ὁ βασιλεὺς Ἀρέθας ἐπ' ὄψεσι τοῦ πρεσβευτοῦ Ῥωμαίων ἐκίνησε πόλεμον κατὰ Περσῶν προπέμψας τοὺς ὑπ' αὐτὸν Σαρακηνούς. ἀπελθὼν δὲ καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν Περσικὴν χώραν ἐξεπόρθησε πᾶσαν τὴν ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις. κρατήσας δὲ ὁ βασιλεὺς Ἀρέθας τὴν κεφαλὴν Ἰουλιανοῦ καὶ δεδωκὼς αὐτῷ εἰρήνης φίλημα ἀπέλυσεν αὐτὸν ἐν πολλῇ θεραπείᾳ σὺν πολλοῖς χαρίσμασιν. ἐγένετο δὲ καὶ ἄλλη αἰτία ταράξασα τὸν Χοσρόην. Οὖννοι γὰρ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ, οὓς Τούρκους λέγειν εἰώθαμεν, πρεσβεύουσι πρὸς Ἰουστῖνον διὰ τῆς τῶν Ἀλανῶν χώρας ἀποστείλαντες. τοῦτο φοβηθεὶς Χοσρόης προεφασίσατο τὴν τῶν Ἀρμενίων πρὸς αὐτὸν ἀνταρσίαν καὶ πρὸς Ἰουστῖνον προσχώρησιν καὶ ᾐτεῖτο τοὺς πρόσφυγας. ἐτέλει γὰρ ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων ἀνὰ ἔτος πεντακοσίας λίτρας χρυσίου, ὅπως τὰ πλησιάζοντα τοῦ τόπου φρούρια διαφυλάττωσι Πέρσαι, ἵνα μὴ εἰσβαλόντα τὰ ἔθνη ἑκατέραν διαλύσωσι πολιτείαν· καὶ κοινοῖς ἀναλώμασι τὰ φρούρια ἐφυλάττοντο. ὁ δὲ Ἰουστῖνος ἔλυσε τὴν εἰρήνην φάσκων ἐπονείδιστον εἶναι φορολογεῖσθαι ὑπὸ τῶν Περσῶν τοὺς Ῥωμαίους. διὰ τοῦτο χώραν ἔλαβεν ὁ μέγας οὗτος Περσῶν τε καὶ Ῥωμαίων πόλεμος. ὁ δὲ Ἰουστῖνος Μαρτῖνον, τὸν πατρίκιον καὶ συγγενῆ αὐτοῦ, στρατηγὸν χειροτονήσας τῆς ἀνατολῆς κατὰ Περσῶν ἐξέπεμψεν. 246 Κόσμου ἔτη ϛξεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φξεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη ιγʹ. ηʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη μηʹ. μηʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος [Βενέδικτος] [ἔτη εʹ.] [δʹ.] Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιβʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ϛʹ ἠσθένησεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐν λύπῃ γέγονε πρὸς Βαδουάριν τὸν ἴδιον ἀδελφὸν καὶ ὕβρισεν αὐτὸν ἐσχάτως, ἐπιτρέψας τοῖς κουβικουλαρίοις γρονθιζόμενον ἐξαγαγεῖν αὐτὸν ἐπὶ σελεντίου. ἦν δὲ κόμης τῶν βασιλικῶν σταύλων. μαθοῦσα δὲ Σοφία ἐλυπήθη καὶ ἐνεκάλεσε τῷ βασιλεῖ· ὁ δὲ μετεμελήθη καὶ κατελθὼν πρὸς αὐτὸν εἰς τὸν σταῦλον εἰσῆλθεν ἄφνω μετὰ τοῦ πραιποσίτου τῶν κουβικουλαρίων. ὁ δὲ Βαδουάριος ἰδὼν τὸν βασιλέα ἔφυγεν ἀπὸ ζακὸς εἰς ζάκα φόβῳ τοῦ βασιλέως. ὁ δὲ βασιλεὺς ἔκραξεν· "ὁρκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ, ἀδελφέ μου, μεῖνόν με." καὶ δραμὼν ἐκράτησεν αὐτόν, καὶ περιπλακεὶς κατεφίλησεν αὐτὸν λέγων· "ἔπταισά σοι, ἀδελφέ μου· ἀλλὰ δέξαι με ὡς ἀδελφόν σου πρῶτον καὶ ὡς βασιλέα. ἐκ γὰρ διαβολικῆς ἐνεργείας οἶδα ὅτι τοῦτο γέγονεν." ὁ δὲ πεσὼν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ κλαίων εἶπεν· "ἀληθῶς, δέσποτα, ἐξουσίαν ἔχεις· πλὴν παρουσίᾳ τῆς συγκλήτου εὐτέλισας τὸν δοῦλόν σου· ἄρτι, ὁ δεσπότης, τούτοις ἀπολόγησαι." καὶ ἐδείκνυεν αὐτῷ τὰ ἄλογα. ὁ δὲ βασιλεὺς παρεκάλεσεν αὐτὸν συμφαγεῖν αὐτῷ, καὶ εἰρήνευσαν. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ γέγονε πόλεμος περὶ τὸ Σάργαθον Περσῶν καὶ Ῥωμαίων μέγας, καὶ ἐνίκησαν οἱ Ῥωμαῖοι. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιεʹ. θʹ. αʹ. [εʹ.] θʹ. βʹ. ϛʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει 118
ἦλθον οἱ Ἄβαρεις εἰς τὰ μέρη τοῦ Δανουβίου, 247 καὶ μαθὼν ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλε Τιβέριον, τὸν κόμητα τῶν ἐκσκουβιτόρων, κατ' αὐτῶν· καὶ συμβαλὼν αὐτοῖς ἡττήθη αἰφνιδιασθεὶς ὑπ' αὐτῶν, καὶ ἀποβαλὼν πολλοὺς ὑπέστρεψεν. Ὁρμίσδας δέ, ὁ βασιλεὺς Περσῶν, Ἀρδαμάνην στρατηγὸν χειροτονήσας ἀπέστειλε περᾶσαι τὸν Εὐφράτην καὶ τὴν Ῥωμαίων χώραν λυμήνασθαι. αὐτὸς δὲ παραλαβὼν τὰς δυνάμεις ἐπέστη τοῖς τὴν Νισίβιν πολιορκοῦσι Ῥωμαίοις. ὁ δὲ Μαρτῖνος τοῦτο γνούς, καταλιπὼν τὴν Νισίβιν ἀνεχώρησεν ἐπὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ μέρη. Ἀρδαμάνης δὲ περὶ τὴν Ἀντιόχειαν γενόμενος καὶ διαφθείρας τὰ προάστεια τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν Κοίλην Συρίαν ἐχώρει. οὕτω μὲν οὖν ὁ Ἀρδαμάνης αἰχμαλωσίας πολλῆς κρατήσας εἰς τὴν ἑαυτοῦ χώραν ἐπανέζευξεν. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ Ἰουστῖνος ἐπὶ τοῖς πραττομένοις δεινοπαθῶν τὸν μὲν Μαρτῖνον τῆς στρατηγίας ἀπέπαυσεν, Ἀρχέλαον δὲ χειροτονεῖ στρατηγόν. ὁ δὲ Ἀρδαμάνης τὸ Δαρᾶς παρέλαβε καὶ οὕτως ὑπέστρεψεν. καὶ τοῦτο μαθὼν Ἰουστῖνος, καταπλαγεὶς τῷ μεγέθει τῆς συμφορᾶς νόσῳ παραφορᾶς περιβάλλεται καὶ σπονδὰς ποιῆσαι αἰτεῖται τῷ Ὁρμίσδᾳ, ὅστις ἐνιαυσιαίας σπονδὰς ποιῆσαι κατεδέξατο. Κόσμου ἔτη ϛξζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φξζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστῖνος ἔτη ιγʹ. ιʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιεʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιβʹ. ιʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ζʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστῖνος ὁ βασιλεὺς Τιβέριον, τὸν κόμητα τῶν ἐκσκουβιτόρων, υἱοποιησάμενος καίσαρα ἀνηγόρευσε καὶ συγκάθεδρον αὐτοῦ ἐποίησεν ἔν τε ταῖς ἱπποδρομίαις καὶ αἰσίαις ἡμέραις. ἦν γὰρ ὁ βασιλεὺς στυφόμενος τοὺς πόδας καὶ τὸ πλεῖον κατακείμενος. 248 ιαʹ. γʹ. ιαʹ. δʹ. ηʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔκτισεν Ἰουστῖνος τὸν μέγαν ἀγωγὸν τοῦ Οὐάλεντος καὶ ἐχορήγησε τῇ πόλει δαψίλειαν ὕδατος. ιβʹ. δʹ. ιβʹ. εʹ. θʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστῖνος ὁ βασιλεὺς τὴν συναγωγὴν τῶν Ἑβραίων, τὴν οὖσαν ἐν τοῖς Χαλκοπρατείοις, ἀποσπάσας ἐξ αὐτῶν ἐποίησεν ἐκκλησίαν τῆς δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας θεοτόκου, πλησιάζουσαν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Αὐγούστῳ λαʹ, ἰνδικτιῶνος ιʹ, ἐτελεύτησεν Ἰωάννης, ὁ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Εὐτύχιος πάλιν ἔτη δʹ. ιγʹ. εʹ. αʹ. ϛʹ. ιʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιαʹ, Εὐτύχιος ἀπέλαβε πάλιν τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀσθενήσας καὶ μικρὸν ἀνεθεὶς τῆς νόσου προσεκαλέσατο τόν τε ἀρχιερέα καὶ τὴν σύγκλητον καὶ πάντας τοὺς ἱερεῖς καὶ πολιτευομένους· καὶ ἀγαγὼν τὸν καίσαρα Τιβέριον παρουσίᾳ πάντων ἀνηγόρευσεν αὐτὸν βασιλέα, τοῖσδε τοῖς λόγοις χρησάμενος· "ἴδε ὁ θεὸς ὁ ἀγαθύνας σε, τοῦτο τὸ σχῆμα ὁ θεός σοι δέδωκεν, οὐκ ἐγώ. τίμησον αὐτό, ἵνα τιμηθῇς ὑπ' αὐτοῦ. τίμησον τὴν μητέρα σου, τήν ποτέ σου δέσποιναν γενομένην. οἶδας, ὅτι πρῶτον αὐτῆς δοῦλος ἦς, νῦν δὲ υἱός. μὴ ἐπιχαρῇς αἵμασιν. μὴ ἐπικοινωνήσῃς φόνων. μὴ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδώσῃς. μὴ εἰς ἔχθραν ὁμοιωθῇς ἐμοί· ἐγὼ γὰρ ὡς ἄνθρωπος ἔπταισα. καὶ γὰρ πταιστὸς καὶ ἐγενόμην καὶ ἀπέλαβον κατὰ τὰς ἁμαρτίας μου. ἀλλὰ δικάσομαι τοῖς ποιήσασί μοι τοῦτο ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ. μὴ ἐπάρῃ σε τοῦτο τὸ σχῆμα, ὡς καὶ ἐμέ. οὕτω πρόσεχε πᾶσιν, ὡς ἑαυτῷ. γνῶθι τίς ἦς καὶ τίς νῦν εἶ. μὴ ὑπερηφανήσῃς, καὶ οὐχ ἁμαρτάνεις. οἶδας τίς ἤμην, καὶ τίς ἐγενόμην, καὶ τί εἰμί. ὅλοι οὗτοι τέκνα σού εἰσι καὶ δοῦλοι. οἶδας, ὅτι τῶν σπλάγχνων μου προετίμησά σε. τούτους [οὓς] βλέπεις, ὅλους τῆς πολιτείας βλέπεις. πρόσεχε τῷ στρατιώτῃ σου. μὴ 249 συκοφάντας δέξῃ. μὴ εἴπωσί σοί τινες, ὅτι ὁ πρό σου οὕτω διεγένετο· ταῦτα γὰρ λέγω ἀφ' ὧν ἔπαθον. οἱ ἔχοντες οὐσίας ἀπολαυέτωσαν αὐτῶν· τοῖς δὲ μὴ ἔχουσι δώρησαι." καὶ γενομένης εὐχῆς παρὰ τοῦ πατριάρχου, καὶ μετὰ τὸ λεχθῆναι παρὰ πάντων τὸ ἀμήν, ἔπεσεν ὁ καῖσαρ εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως, καὶ ἔφη αὐτῷ ὁ βασιλεύς· "ἐὰν θέλῃς, εἰμί· ἐὰν θέλῃς, οὐκ εἰμί.
ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ πάντα, ἃ ἐπελαθόμην εἰπεῖν σοι, αὐτὸς ἐμβαλεῖ εἰς τὴν καρδίαν σου." ταῦτα διεξελθὼν ὁ βασιλεὺς ἐπλήρου δακρύων τὸ ἄθροισμα. τοῦ δὲ συλλόγου διαλυθέντος, ὁ Τιβέριος δῶρα τοῖς ὑπηκόοις διένειμε καὶ ὅσα ταῖς βασιλικαῖς ἀναγορεύσεσιν εἴθισται. Κόσμου ἔτη ϛοαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φοαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Τιβέριος ἔτη δʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιεʹ. ϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Εὐτύχιος ἔτη δʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιαʹ. ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιβʹ, ἐβασίλευσε Τιβέριος στεφθεὶς ὑπὸ Εὐτυχίου πατριάρχου, ὡς προλέλεκται. ὑπῆρχε δὲ τῷ γένει καὶ αὐτὸς Θρᾴξ. βασιλεύσαντος δὲ αὐτοῦ, ἔκραξαν τὰ μέρη ἐπὶ τῆς ἱπποδρομίας· "ἴδω, ἴδω τὴν αὐγούσταν Ῥωμαίων." ὁ δὲ ἔπεμψε μανδάτον λέγων· "ἡ ἄντικρυς τοῦ δημοσίου λουτροῦ Δαγιστέως, ἥ τις ὀνομάζεται ἐκκλησία; ὁμώνυμός ἐστιν ἡ αὐγούστα." καὶ ἔκραξαν τὰ μέρη· "Ἀναστασία αὐγούστα, τούβικας. σῶσον, κύριε, οὓς ἐκέλευσας βασιλεύειν." ἀκούσασα δὲ Σοφία, ἡ τοῦ Ἰουστίνου γυνή, ἐπλήγη τὴν ψυχήν. ἐβούλετο γὰρ λαβεῖν Τιβέριον καὶ μεῖναι αὐγούστα. οὐ γὰρ ᾔδει ὅτι εἶχε γυναῖκα. τινὲς δὲ ἔλεγον, 250 ὅτι καὶ ἐπὶ ζωῆς Ἰουστίνου προσεφιλώθη αὐτῷ, καὶ αὐτὴ ἔπεισεν Ἰουστῖνον τοῦ ποιῆσαι αὐτὸν καίσαρα. ὁ δὲ Τιβέριος πέμψας ἤγαγεν Ἀναστασίαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἔχουσαν καὶ θυγατέρας δύο ἐξ αὐτοῦ Χαριτὼ καὶ Κωνσταντῖναν. καὶ ἔστεψεν αὐτὴν αὐγούσταν καὶ ἔρριψεν ὑπατείαν πολλήν. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. βʹ. ζʹ. γʹ. ηʹ. αʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔκτισεν ὁ βασιλεὺς Τιβέριος τὸ παλάτιον τὸ ἐν τῷ Ἰουλιανοῦ λιμένι καὶ ἐπωνόμασεν αὐτὸ ἐπ' ὀνόματι Σοφίας, τῆς γυναικὸς Ἰουστίνου· καὶ ἀπεκατέστησεν αὐτὴν ἐν αὐτῷ δεδωκὼς αὐτῇ καὶ κουβικουλαρίους εἰς ὑπουργίαν αὐτῆς, κελεύσας τιμᾶσθαι αὐτὴν ὡς μητέρα αὐτοῦ, κτίσας καὶ λουτρὸν καὶ πᾶσαν θεραπείαν αὐτῆς. ἀπέστειλε δὲ πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα Περσῶν κατὰ τὸ ἔθος μηνύων τὴν ἀναγόρευσιν αὐτοῦ· καὶ οὐ προσήκατο τὴν εἰρήνην ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς. τότε Τιβέριος μεγάλας δυνάμεις συνήθροιζε καὶ διασπείρας τοὺς βασιλικοὺς θησαυροὺς πολλὰ στρατόπεδα ἐποίησεν, χειροτονήσας Ἰουστινιανόν τινα στρατηγὸν ἀνατολῆς· ὃς ἀναλαβὼν τὰς δυνάμεις ἐπὶ τὸ Δαρᾶς παραγίνεται. στρατοπεδεύουσι δὲ καὶ Πέρσαι πλησίον αὐτῶν στρατηγούμενοι ὑπὸ Ταμχοσρόου. τῆς δὲ παρατάξεως γενομένης, εἰς λόγους ἦλθον καὶ σπένδονται πρὸς ἀλλήλους, ἐφ' ᾧ χρόνον τριετῆ Ῥωμαίους τε καὶ Πέρσας τὴν ἀνατολὴν μὴ λυμήνασθαι· τὸν δὲ πόλεμον ἐπὶ τὴν Ἀρμενίαν συστήσασθαι. γʹ. ηʹ. δʹ. θʹ. βʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ἀναλαβὼν τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις ἐπὶ τὴν Ἀρμενίαν χωρεῖ. ἀκηκοὼς δὲ ὁ τῶν Ῥωμαίων στρατηγὸς τὸν τῶν Περσῶν βασιλέα μέλλειν τὸν πόλεμον αὐτουργεῖν ἔκλυτος γέγονεν· δέος γὰρ εἰσῆλθεν εἰς τὸν λαὸν τῶν Ῥωμαίων. διὰ τοῦτο λόγοις Ἰουστινιανὸς πρὸς τὰς δυνάμεις χρησάμενος ἀπέπαυσε τῆς δειλίας τὸ μάχιμον. πολέμου δὲ κροτηθέντος, καὶ τῆς τοξείας 251 τῶν Περσῶν πολλῆς γεγονυίας, ὡς καὶ τὰς ἡλιακὰς ἀποκρύπτειν ἀκτῖνας, Ῥωμαῖοι ταῖς ἀσπίσι τὰς ἐκ τῶν τόξων βολὰς ἀπορριψάμενοι τῆς κατασυστάδην μάχης ἀπήρχοντο· βαθείας δὲ καθεστώσης τῆς τῶν Ῥωμαίων ἐκτάξεως, φέρειν οὐκ εἶχον οἱ Πέρσαι· καὶ τρέπεται ἡ τῶν Βαβυλωνίων πληθύς, καὶ ἀναιροῦνται πλήθη πολλά. παραλαμβάνουσι δὲ καὶ τὸ τῶν Περσῶν τοῦλδον καὶ τὸ βασιλικὸν σκηνοπήγιον καὶ πᾶσαν τὴν ἀποσκευὴν ἐπίδοξον οὖσαν. κρατοῦσι δὲ καὶ τῶν ἐλεφάντων οἱ Ῥωμαῖοι καὶ πρὸς Τιβέριον πέμπουσι τὰ ἐπίσημα ἐκεῖνα καὶ βασιλικὰ λάφυρα. νομοθετεῖ τοίνυν ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς τὴν αἰσχύνην μὴ φέρων μηκέτι βασιλέα Περσῶν εἰς πόλεμον ἐξέρχεσθαι. ὁ δὲ Ῥωμαϊκὸς στρατὸς ἐπετίθετο ταῖς Περσικαῖς συμφοραῖς καὶ πρὸς τὰ ἐνδότερα τῆς Περσίδος ἐχώρησε καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν καὶ ἅλωσιν ἐν Περσίδι πεποίηκε φθάσας 120
καὶ μέσον τῆς Ὑρκανικῆς θαλάσσης. χειμῶνος δὲ γενομένου, οὐκ ἐπανέζευξαν οἱ Ῥωμαῖοι εἰς τὰ ἴδια, ἀλλὰ ἐν Περσίδι παρεχείμασαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἤρξατο κτίζειν Τιβέριος τὸ δημόσιον Βλαχερνῶν καὶ ἀνενέωσε πολλὰς ἐκκλησίας καὶ ξενῶνας καὶ γηροκομεῖα· καὶ ἐκέλευσε γράφεσθαι ἑαυτὸν ἐν τοῖς συμβολαίοις Τιβέριος Κωνσταντῖνος. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ. δʹ. θʹ. αʹ. ιʹ. γʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ ϛʹ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ, ἐτελεύτησεν Εὐτύχιος ὁ πατριάρχης, καὶ ἐχειροτονήθη μετὰ ἓξ ἡμέρας Ἰωάννης, διάκονος τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ὁ Νηστευτής. ὁ δὲ βασιλεὺς Τιβέριος ἀγοράσας σώματα ἐθνικῶν κατέστησε στράτευμα εἰς ὄνομα ἴδιον, ἀμφιάσας καὶ καθοπλίσας αὐτοὺς χιλιάδας ιεʹ, δεδωκὼς αὐτοῖς στρατηγὸν Μαυρίκιον, τὸν κόμητα τῶν φοιδεράτων, καὶ ὑποστράτηγον αὐτοῦ Ναρσῆν· καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κατὰ Περσῶν. πολέμου δὲ κροτηθέντος μεγάλου, νικῶσι Ῥωμαῖοι κατὰ κράτος καὶ ἀφείλαντο ἐκ τῶν Περσῶν πόλεις τε καὶ χώρας, ἃς ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ καὶ Ἰουστίνου παρέλαβον. ἀπελθὼν δὲ Μαυρίκιος ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐδέχθη ὑπὸ τοῦ βασιλέως μετὰ τιμῆς μεγάλης, καὶ ἐθριάμ βευσε Τιβέριος τὰς νίκας Μαυρικίου καὶ προσελάβετο αὐτὸν γαμβρὸν εἰς Κωνσταντῖναν, τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα. ὁμοίως δὲ καὶ Γερμανῷ τῷ στρατηγῷ ἔζευξε τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Χαριτώ, ποιήσας ἀμφοτέρους καίσαρας. Τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ιδʹ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ, φαγὼν συκάμινα πρώϊμα ἀξιοθέατα νενοθευμένα φθίσει περιέπεσεν· καὶ μέλλων τεθνάναι προσκαλεσάμενος τὸν πατριάρχην Ἰωάννην καὶ τὴν σύγκλητον ἅμα τοῖς στρατεύμασιν ἐν τῷ τριβουναλίῳ καὶ ἀχθεὶς ἐν φορείῳ, λαλῆσαι μὴ δυνάμενος δι' ἐπαναγνωστικοῦ τὰ συμφέροντα τοῖς πράγμασι τῶν Ῥωμαίων τῷ λαῷ κατάδηλα πεποίηκε καὶ Μαυρίκιον, τὸν ἴδιον γαμβρόν, βασιλέα ἀνηγόρευσεν. πάντων δὲ εὐφημησάντων τὸν βασιλέως σκοπὸν καὶ Μαυρίκιον τὸν βασιλέα, ὑποστρέψας Τιβέριος ἐν τῇ ἰδίᾳ κλίνῃ τέθνηκε βασιλεύσας ἔτη γʹ μῆνας ιʹ ἡμέρας ηʹ. Κόσμου ἔτη ϛοεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φοεʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιεʹ. ιʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. ιαʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. δʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβασίλευσε Μαυρίκιος ἐτῶν ὑπάρχων μγʹ, καὶ μετ' ὀλίγον τὸν γάμον πεποίηκεν, Παύλου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐλθόντος εἰς τὸ Βυζάντιον, καὶ παρενύμφευσε Μαρίτης ὁ εὐνοῦχος τοῦ παλατίου μέγας ὑπάρχων. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ γέγονεν ἐν τῷ Φόρῳ ἐμπυρισμός, καὶ ἀνέμων καταιγίδες συνεργοῦσαι τῷ πυρὶ πολλὰς, οἰκίας διώλεσαν. καὶ τῇ ιʹ τοῦ Μαΐου μηνὸς γέγονε σεισμὸς μέγας, καὶ πάντες κατέφυγον εἰς τὰς ἐκκλησίας, καὶ τὸ γενέθλιον ἱππικὸν οὐκ ἐπετελέσθη. τῷ δ' αὐτῷ μηνὶ πρεσβεύουσιν οἱ Ἄβαρεις πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Μαυρίκιον, οἳ πρὸ ὀλίγου χρόνου τὸ Σέρμιον χειρωσάμενοι, πόλιν τῆς Εὐρώπης ἐπίσημον, ἠξίουν ταῖς ὀγδοήκοντα χιλιάσι τοῦ χρυσοῦ, αἷς ἐλάμβανον κατ' ἔτος παρὰ Ῥωμαίων, προσ τεθῆναι ἄλλας κʹ· ὁ δὲ βασιλεὺς εἰρήνης ἐφιέμενος τοῦτο κατεδέξατο. ᾔτησε δὲ καὶ ἐλέφαντα, ζῶον Ἰνδικόν, ἐκπεμφθῆναι αὐτῷ πρὸς θέαν· καὶ ὁ βασιλεὺς τὸν μείζονα πάντων ἀπέστειλε πρὸς αὐτόν· καὶ τοῦτον θεασάμενος πάλιν ἔπεμψεν αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα. ὁμοίως καὶ κλίνην χρυσῆν ᾔτησε σταλῆναι αὐτῷ· ὁ δὲ βασιλεὺς καὶ ταύτην ἀπέστειλεν, αὐτὸς δὲ καὶ ταύτην ἀπέστρεψεν εὐτελίσας αὐτήν. ᾔτει δὲ πάλιν ἄλλας κʹ χιλιάδας προστεθῆναι ταῖς ρʹ. τοῦ δὲ βασιλέως μὴ καταδεξαμένου, στρατεύσας ὁ Χαγάνος τὴν Σιγγιδόνα πόλιν κατέστρεψε καὶ πολλὰς ἑτέρας πόλεις ἐχειρώσατο τὰς ὑπὸ τὸ Ἰλλυρικὸν τελούσας. παρέλαβε δὲ καὶ τὴν Ἀγχίαλον, ἠπείλει δὲ καὶ τὰ Μακρὰ τείχη καταστρέψαι. ὁ δὲ βασιλεὺς Ἐλπίδιον τὸν πατρίκιον σὺν Κομεντιόλῳ πρέσβεις πρὸς τὸν Χαγάνον ἐξαπέστειλεν. καὶ ὁ βάρβαρος ἐπὶ ταῖς τῶν πάκτων συνθήκαις εἰρήνην ἄγειν καθωμολόγησεν. ἐν δὲ τῇ ἀνατολῇ Ἰωάννην τὸν Μυστάκωνα 121
στρατηγὸν Ἀρμενίας ὁ βασιλεὺς πεποίηκεν· ὃς ἐληλυθὼς ἐν τῷ Νυμφίῳ ποταμῷ, ἔνθα τῷ Τίγριδι μίγνυται, συμβάλλει πόλεμον μετὰ Καρδαρίγα (Καρδαρίγας δὲ οὐκ ἔστι κύριον ὄνομα, ἀλλ' ἀξία μεγίστη παρὰ Πέρσαις) τοῦ τῶν Περσῶν στρατηγοῦ, καὶ κρατοῦσι τῶν βαρβάρων οἱ Ῥωμαῖοι. Κροῦς δὲ ὁ ὑποστράτηγος φθόνῳ ζηλοτυπήσας τρέπεται. τοῦτον ἰδόντες καὶ οἱ λοιποὶ τῶν Ῥωμαίων ἐτράπησαν καὶ μόλις ἐπὶ τὸν χάρακα διασώζονται. δευτέρας δὲ συμβολῆς γενομένης ἡττῶνται Ῥωμαῖοι καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν διεφθάρησαν. βʹ. ιαʹ. γʹ. ιβʹ. εʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Δεκεμβρίῳ κεʹ, ἰνδικτιῶνος βʹ, ὕπατος ὁ βασιλεὺς ἀναγορεύεται, καὶ πολλοὺς θησαυροὺς τῇ πόλει ἐδωρήσατο. προβάλλεται δὲ Φιλιππικὸν στρατηγὸν τῆς ἑῴας ποιήσας αὐτὸν γαμβρὸν εἰς Γορδίαν τὴν ἰδίαν ἀδελφήν. ὁ δὲ Φιλιππικὸς καταλαβὼν τὰ Περσικὰ μέρη ἐπλησίασε τῇ Νισίβει· καὶ ἀθρόως εἰς τὴν Περσίδα εἰσβαλὼν πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἔλαβεν. τοῦτο δὲ μαθὼν Καρδαρίγας, ὁ τῶν Περσῶν στρατηγός, ἔγκρυμμα ποιήσας ἠβουλήθη λοχῆσαι τὰ τῶν Ῥωμαίων στρατόπεδα. ὁ δὲ Φιλιππικὸς τὴν αἰχμα λωσίαν διασώσας διὰ τῶν ὀρέων εἰς τὴν τῶν Μήδων χώραν παρέβαλε καὶ πολλὰ χωρία διέφθειρε τῆς Μηδικῆς καὶ ὑπέστρεψεν ἐπὶ τὰ Ῥωμαϊκά. ὁ δὲ Χαγάνος τὴν εἰρήνην διαλῦσαι δόλῳ ἔσπευδεν. τὰ γὰρ Σκλαυινῶν ἔθνη κατὰ τῆς Θρᾴκης ἐξώπλισεν· ἅ τινα παρεγένοντο μέχρι τῶν Μακρῶν τειχέων πολλὴν ἅλωσιν ποιούμενα. ὁ δὲ βασιλεὺς τὰ τοῦ παλατίου στρατεύματα ἐξαγαγὼν τῆς πόλεως καὶ τοὺς δήμους φυλάττειν τὰ Μακρὰ τείχη ἐκέλευσεν. καὶ Κομεντίολον στρατηγὸν χειροτονήσας καὶ ἐξοπλίσας κατὰ τῶν βαρβάρων ἀπέστειλεν. ὁ δὲ ἀδοκήτως τοῖς βαρβάροις ἐπιπεσὼν πολλὰ πλήθη ἀνεῖλε καὶ τούτους ἀπήλασεν. παραγενόμενος δὲ ἐν Ἀδριανουπόλει περιέτυχεν Ἀρδαγάστῳ πλήθη Σκλαυινῶν μετὰ αἰχμαλωσίας ἐπιφερομένῳ· καὶ τούτῳ ἐπιπεσὼν τήν τε αἰχμαλωσίαν διέσωσε καὶ νίκην μεγάλην περιεβάλετο. γʹ. ιβʹ. δʹ. ιγʹ. ϛʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φιλιππικὸς ἀναλαβὼν τὰ στρατεύματα ἐπὶ τὴν Περσικὴν χώραν ἐξώρμησεν. καὶ καταλαβὼν τὴν Ἀρζανηνὴν μεγάλης αἰχμαλωσίας ἐκράτησε καὶ δειλίαν τοῖς Περσικοῖς ἐμποιεῖ στρατεύμασιν· νόσῳ δὲ περιπεσὼν ὁ Φιλιππικὸς ἐπὶ τὴν Μαρτυρόπολιν παραγίνεται χειροτονήσας τὸν Ἀνεψὶχ ἐξηγεῖσθαι τῶν λαῶν, καὶ Στέφανον ταγματάρχην προστησάμενος. ὁ δὲ Καρδαρίγας καταλαβὼν τὴν Μαρτυρόπολιν ταύτης τὰ προάστεια ἐμπρήσας πάντα ὑπέστρεψεν. ὁ δὲ Φιλιππικὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει νοσῶν παραγέγονεν, καὶ τὰ στρατεύματα ὑπέστρεψεν ἀβλαβῶς εἰς τὰ ἴδια. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱός, καὶ ἐπωνόμασεν αὐτὸν Θεοδόσιον. δʹ. ιγʹ. εʹ. ιδʹ. ζʹ. ιϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φιλιππικὸς ἐξεληλυθὼς τῆς βασιλίδος πόλεως στρατοπεδεύεται ἐπὶ τὴν Ἄμιδαν πόλιν, καὶ ἀθροίσας τὸ ὁπλιτικὸν ἠρώτα, εἰ προθύμως ἔχουσι πρὸς τὸν πόλεμον χωρῆσαι. τῶν δὲ Ῥωμαίων ὅρκοις πεισάντων αὐτὸν μετὰ προθυμίας πολεμεῖν παρα γίνεται ἐπὶ τὸ Ἄρζαμον. ὁ δὲ Καρδαρίγας τοῦτο μαθὼν γέλωτι τὴν ἀκοὴν ἀπεπέμπετο, ἐνύπνιον εἶναι δοκῶν τὸ λεγόμενον. καλέσας δὲ τοὺς μάγους ἠρώτα, τίς ἔσται τῆς νίκης κύριος. οἱ δὲ τῶν δαιμόνων θεραπευταὶ Πέρσας ἔφασκον ὑπὸ τῶν θεῶν τὴν νίκην ἀπενέγκασθαι. σκιρτῶσι τοίνυν ἐπὶ τούτοις οἱ Πέρσαι ταῖς τῶν μάγων ὑποσχέσεσιν εὐφραινόμενοι καὶ δημιουργοῦσιν εὐθὺς ξυλοπέδας ἐκ ξύλου τε καὶ σιδήρου, ὅπως τοῖς Ῥωμαίοις ὑποβάλωσιν. ὁ δὲ στρατηγὸς παρεγγυᾷ τοῖς Ῥωμαίοις τοὺς γεωργικοὺς μὴ λυμαίνεσθαι πόνους, ὅπως μὴ ἡ μισοπόνηρος δικαιοσύνη τοῦ θεοῦ ἐπὶ τοὺς βαρβάρους μετοικίσῃ τὴν νίκην. τῇ οὖν ἐπιούσῃ ἀποστέλλει ὁ στρατηγὸς δύο φυλάρχους τῶν Σαρακηνῶν, καὶ ζωγροῦσι Πέρσας ζῶντας, δι' ὧν ἔγνωσαν τῶν ἐναντίων τὰ κινήματα· οἳ ἔφασαν τῇ κυριακῇ ἡμέρᾳ βούλεσθαι τοὺς βαρβάρους ἐπιθέσθαι τοῖς Ῥωμαίοις. ὁ δὲ Φιλιππικὸς ἐξ ἑωθινοῦ τοὺς Ῥωμαίους συντάξας τρισὶ φάλαγξιν ἀπήντα πρὸς πόλεμον. αὐτὸς δὲ ἀναλαβὼν τὴν θεανδρικὴν μορφήν, ἣν ἀχειροποίητον οἱ Ῥωμαῖοι δοξάζουσιν, διατρέχων τὰς 122
τάξεις τῷ ὁπλιτικῷ μετεδίδου θείας δυνάμεως. καὶ στὰς ὀπίσω τῆς παρατάξεως τοῦτο κατέχων τὸ ὅπλον δάκρυσι πολλοῖς τὸ θεῖον εὐμενίζετο· ὅστις τὰς οὐρανίους ταξιαρχίας συμμάχους προσελάβετο. τοῦ δὲ πολέμου κροτηθέντος, Βιταλιανὸς ὁ ταξίαρχος πάντων θρασύτερον κινηθεὶς τὴν φάλαγγα τῶν Περσῶν διέσπασε καὶ τὸ τοῦλδον παρέλαβεν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι περὶ τὰ σκῦλα ἤρξαντο ἀσχολεῖσθαι· οὓς θεασάμενος ὁ Φιλιππικός, φοβηθεὶς μὴ εἰς τὰ λάφυρα καὶ οἱ λοιποὶ τραπέντες τῆς παρατάξεως ἐπιλάθωνται, καὶ στραφέντες οἱ βάρβαροι ἀπολέσωσιν αὐτούς, Θεοδώρῳ τῷ Ἰλιβινῷ τὴν ἑαυτοῦ περικεφαλαίαν περιθεὶς ἐξαπέστειλε τῷ ξίφει πλήττειν τοὺς ἐνασχολουμένους ἐπὶ τὰ λάφυρα. ὃν ἰδόντες καὶ νομίσαντες Φιλιππικὸν εἶναι, καταλιπόντες τὰ σκῦλα ἐπὶ τὸν πόλεμον ἐχώρησαν. τοῦ δὲ πολέμου κροτηθέντος ἐπὶ ὥρας πολλάς, φωνὴ γίνεται παρὰ τοῦ στρατηγοῦ τοὺς ἵππους τῶν Περσῶν πλήττειν τοῖς δόρασιν. τούτου δὲ γενομένου, ἐτράπη τὸ Περσικὸν 256 στράτευμα, καὶ νίκην μεγάλην οἱ Ῥωμαῖοι ἀνεδήσαντο καὶ πολλοὺς ἀνήλωσαν καὶ τούτους ἐσκύλευσαν. τῇ δὲ ὑστεραίᾳ ἀναλαβὼν τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις ὁ Καρδαρίγας πάλιν πρὸς πόλεμον ὁπλίζεται. καὶ δευτέρου πολέμου κροτηθέντος, νικῶσι πάλιν Ῥωμαῖοι, καὶ ἀναιροῦνται Πέρσαι πολλοί, χειροῦνται δὲ καὶ ζῶντες δισχίλιοι καὶ εἰς Βυζάντιον πέμπονται. προσέφυγε δὲ καὶ Καρδαρίγας εἰς τὸ Δαρᾶς· οἱ δὲ Πέρσαι μεθ' ὕβρεων τοῦτον ἀπεπέμψαντο. ὁ δὲ Φιλιππικὸς Ἡράκλειον, τὸν Ἡρακλείου τοῦ αὐτοκράτορος πατέρα, ὑποστράτηγον ὄντα ἐπὶ κατασκοπῇ τῶν βαρβάρων ἐξέπεμψεν, καὶ αὐτὸς τοὺς ἐν πολέμῳ τραυματίας γενομένους πρὸς τὰς πόλεις ἰατρεύεσθαι παρέπεμψεν. ἀναλαβὼν δὲ τὸ στράτευμα εἰς τὴν Βαβυλωνίαν εἰσβάλλει καὶ τὸ Χλομαρῶν φρούριον παρακαθέζεται. ὁ δὲ Καρδαρίγας στρατολογεῖ ἰδιώτας μετὰ ὑποζυγίων καὶ ὀχλαγωγήσας στρατοπεδεύειν ἐκόμπαζε καὶ δι' ὀχυρῶν τόπων ἐν ἀσελήνῳ νυκτὶ ἐπὶ τὰ νῶτα γίνεται τῶν Ῥωμαίων μηδαμῶς θαρρῶν χεῖρας αὐτοῖς ἐμβαλεῖν. φόβος δὲ ἄκαιρος ἐπιπεσὼν τῷ Φιλιππικῷ, καταλιπὼν τὸ φρούριον φυγῇ ἀλόγῳ ἐχρήσατο. καὶ τοῦτο γνόντες οἱ Ῥωμαῖοι εἰς φυγὴν ἐτρέποντο διὰ τόπων δυσεξοδεύτων μεγάλοις κινδύνοις περιπεσόντες· ἦν γὰρ καὶ ἀσέληνος ἡ νύξ. ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος τῆς συμφορᾶς ἀπηλλάττοντο. καταλαβόντες δὲ τὸν στρατηγὸν ὕβρεσιν αἰσχίσταις τοῦτον ἐβλασφήμουν. οἱ δὲ Πέρσαι ἐπίπλαστον νομίσαντες τὴν φυγὴν διῶξαι οὐκ ἐτόλμησαν. Ἡράκλειος δὲ διαπεράσας τὸν Τίγριν, ὅσα τῆς Μηδικῆς χώρας ἦσαν ἐπίσημα χωρία, παρεδίδου πυρί, καὶ οὕτω πρὸς Φιλιππικὸν ἀνέκαμψε μετὰ σκύλων πολλῶν. 257 Κόσμου ἔτη ϛοθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φοθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. εʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιεʹ. ιδʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. ιεʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. ηʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ τῶν Ἀβάρων Χαγάνος τὰς σπονδὰς διαλύσας τήν τε Μυσίαν καὶ Σκυθίαν κατεπολέμει δεινῶς καταστρέψας τήν τε Ῥατιάρναν καὶ Βονωνίαν καὶ Ἄκυς καὶ Δορόστολον καὶ Ζάρδαπα καὶ Μαρκιανούπολιν. ὁ δὲ Κομεντίολος ἐπὶ τὴν Ἀγχίαλον ἦλθε καὶ διελὼν τὸ στράτευμα τοὺς ἀδοκίμους ἐκ τῶν ἀριστέων διέκρινεν· καὶ τὴν μὲν ἄχρηστον δύναμιν μʹ χιλιάδας φυλάττειν τὸν χάρακα κελεύει, τοὺς δὲ ἐπιλέκτους ἑξακισχιλίους ὄντας παραλαβὼν δύο χιλιάδας παρέδωκε τῷ Κάστῳ καὶ δύο τῷ Μαρτίνῳ, καὶ τὰς δύο αὐτὸς ἀναλαβὼν κατὰ τῶν βαρβάρων χωρεῖ. ὁ δὲ Κάστος ἐλθὼν ἐπὶ τὰ Ζάρδαπα καὶ τὸν Αἷμον, εὑρὼν τοὺς βαρβάρους ἠμελημένους πολλοὺς διέφθειρεν. αἰχμαλωσίας δὲ κρατήσας πολλῆς δορυφόρῳ διασώζειν ἐδίδου. Μαρτῖνος δὲ εἰς τὰ περὶ Τόμεα τὴν πόλιν γενόμενος, τῷ Χαγάνῳ ἀπροσδοκήτως περιπεσὼν πολλοὺς τῆς αὐτοῦ δυνάμεως ἀνεῖλεν, ὥστε αὐτὸν φυγῇ τὴν σωτηρίαν πραγματεύσασθαι. ὁ δὲ Μαρτῖνος ἐπίδοξον νίκην ἀράμενος πρὸς τὸν στρατηγὸν ἐπανήρχετο, ἔνθα 123
ἐπηγγείλατο ἀναμένειν αὐτούς. ὁ δὲ Κομεντίολος δειλίᾳ κατασχεθεὶς εἰς Μαρκιανούπολιν ὑπέστρεψεν. οἱ δὲ μὴ εὑρόντες αὐτὸν ἐπεσύναξαν τὰ ἴδια στρατεύματα καὶ ἐπὶ τοὺς στενωποὺς τοῦ Αἵμου στρατοπεδεύονται. ἰδὼν δὲ ὁ Μαρτῖνος τὸν Χαγάνον διαπερῶντα τὸν ποταμὸν πρὸς τὸν στρατηγὸν ἐπανῆλθεν. ὁ δὲ Κάστος 258 τὸν ποταμὸν διαπεράσας καὶ πλησιάσας τοὺς προτρέχοντας τῶν Ἀβάρων τῆς μάχης κρατεῖ. σκαιοῦ δέ τινος δαίμονος ὑποθήκαις οὐκ ἀνέστρεψεν ἐπὶ τὸν στρατηγόν. τῇ δὲ ἐπιούσῃ κρατήσας τὰς διαβάσεις ὁ Χαγάνος ἀπέκλεισεν αὐτόν. περισχίζεται τοίνυν ὁ λαός, καὶ ἕκαστος ὡς εἶχε δυνάμεως διὰ τοῦ ἄλσους ἔφυγον. θηρεύονται τοίνυν τινὲς παρὰ τῶν βαρβάρων καὶ καταμηνύουσιν, ποῦ ἐκέκρυπτο Κάστος, καὶ τοῦτον ζωγρήσαντες περιεσκίρτων καὶ ἠγάλλοντο. ὁ δὲ Χαγάνος διὰ τῆς μεσημβρίας ὁδεύσας κατὰ τῆς Θρᾴκης χωρεῖ καὶ τὰ Μακρὰ τείχη κατέλαβεν. ὁ δὲ Κομεντίολος ἐν ταῖς ὕλαις τοῦ Αἵμου κρυπτόμενος ἐξῆλθε σὺν τῷ Μαρτίνῳ. καὶ καταλαβὼν τὸν Χαγάνον ἀνετοιμότατον διὰ τὸ τὴν πληθὺν τῶν βαρβάρων περικεχῦσθαι τῇ Θρᾴκῃ, πρώτῃ φυλακῇ κατ' αὐτοῦ χωρεῖ. καὶ ἦν αὐτῷ μέγα τῶν ἐπιχείρων τὸ κατόρθωμα, εἰ μὴ τύχῃ τινὶ παρεσφάλη τοῦ ἐγχειρήματος. ἑνὸς γὰρ ζώου τὸν φόρτον διαστρέψαντος, ἕτερος τὸν δεσπότην τοῦ ζώου προσφωνεῖ τὸν φόρτον ἀνορθῶσαι τῇ πατρῴᾳ φωνῇ· "τόρνα, τόρνα, φράτερ." καὶ ὁ μὲν κύριος τῆς ἡμιόνου τὴν φωνὴν οὐκ ᾐσθάνετο, οἱ δὲ λαοὶ ἀκούσαντες καὶ τοὺς πολεμίους ἐπιστῆναι αὐτοῖς ὑπονοήσαντες εἰς φυγὴν ἐτράπησαν, "τόρνα, τόρνα" μεγίσταις φωναῖς ἀνακράζοντες. ὁ δὲ Χαγάνος μεγάλην δειλίαν περιβαλόμενος ἀκρατῶς ἔφυγεν. καὶ ἦν ἰδεῖν Ἀβάρους τε καὶ Ῥωμαίους ἀλλήλους διαδιδράσκοντας, μηδενὸς διώκοντος. ὁ δὲ Χαγάνος ἀναλαβὼν τὰς δυνάμεις τὴν Ἀπειρίαν πόλιν παρεκάθισεν. εὑρὼν δὲ Βουσᾶν, τὸν τῆς πόλεως μαγγανάριν, ἀνελεῖν αὐτὸν ἐπειρᾶτο. ὁ δὲ Βουσᾶς παρεκάλει χρήματα ἱκανὰ αὐτῷ παρέχειν, εἴπερ τὸ ζῇν αὐτῷ φιλοτιμήσοιτο· οἱ δὲ τοῦτον δεσμήσαντες τῇ πόλει παρέστησαν. αὐτὸς δὲ ἐζήτει τοὺς τὴν πόλιν οἰκοῦντας ὠνήσασθαι αὐτόν, διηγούμενος ὅσα ὑπὲρ τῆς πόλεως ἠγωνίσατο. πολίτης δέ τις τὰ πλήθη ἀνέπειθε μὴ τοῦτο ποιεῖν, λόγος δὲ τοῦτον τῇ Βουσᾶ γυναικὶ παρευνάζεσθαι. 259 ἐπεὶ τοίνυν κατεφρονήθη ὁ Βουσᾶς, ὑπισχνεῖτο τῷ Χαγάνῳ παραδιδόναι τὴν πόλιν, καὶ πολιορκητικὸν ὄργανον συμπηξάμενος, ὃν κριὸν ὀνομάζουσιν, τὴν πόλιν παρέλαβεν. μαθόντες δὲ οἱ βάρβαροι τὸ τεχνούργημα πλείστας καὶ ἄλλας πόλεις ἐδουλώσαντο καὶ μετὰ πολλῆς αἰχμαλωσίας ὑπέστρεψαν. ἀκούσαντες δὲ οἱ Βυζάντιοι, ὅτι Κάστος ὑπὸ τῶν βαρβάρων αἰχμάλωτος γέγονεν, μεγάλαις λοιδορίαις κατὰ Μαυρικίου ἐχρῶντο καὶ εἰς φανερὸν τοῦτον ἐβλασφήμουν. κατὰ τοῦτον δὲ τὸν χρόνον Ἡράκλειος, ὁ τοῦ Ἡρακλείου πατήρ, Περσικῷ φρουρίῳ προσβάλλει, καὶ τοῦτο εἷλεν· ὁμοίως καὶ Θεόδωρος τὸ Μα ζαρῶν φρούριον. ἀμφότεροι δὲ εἰς τὸ Βεϊουδὲς παραγίνονται. καὶ τοῦ φρουρίου ὀχυροῦ ὄντος, στρατιώτης τις, Σαπφήρης ὀνόματι, σκόλοπας τεχνουργήσας καὶ κατὰ τὰς ἁρμογὰς τῶν λίθων τούτους πηγνύων τὴν ἄνοδον ἐποιήσατο. ὡς δὲ ἐπέβη ἐκεῖνος τῇ στεφάνῃ τοῦ τείχους, Πέρσης ἀνὴρ τοῦτον ἐξώθησεν. πίπτει οὖν ὁ Σαπφήρης κάτω, καὶ ὑποδέχονται αὐτὸν οἱ Ῥωμαῖοι ταῖς ἀσπίσιν· καὶ αὖθις τοῦ ἔργου κατατολμᾷ, καὶ πάλιν ἐξωθεῖται τοῦ ὀχυρώματος· πάλιν δὲ οἱ Ῥωμαῖοι ταῖς ἀσπίσιν αὐτὸν ὑποδέχονται, καὶ πάλιν πρὸς τὴν ἐπιβουλὴν ἐνεχείρησεν. ἐπὶ δὲ τῇ κεφαλῇ τοῦ τείχους γενόμενος τὸν Πέρσην ἀπέτεμεν· εἶτα τὴν κεφαλὴν ὑπατεύσας Ῥωμαίους θάρσους ἐνέπλησεν. καὶ πολλῶν μιμησαμένων τὸν ἀριστέα καὶ διὰ τῶν πασσάλων ἐπιβάντων τοῦ τείχους, παραδίδοται Ῥωμαίοις τὸ φρούριον καὶ τοὺς μὲν τῶν Περσῶν ἀνεῖλον, τοὺς δὲ αἰχμαλώτους λαβόντες σὺν τῇ ἀποσκευῇ τὸ φρούριον ... παρέδωκαν. ὁ δὲ Φιλιππικὸς αὖθις εἰς Βυζάντιον τὴν ὁδὸν ἐποιήσατο Ἡράκλειον καταλιπὼν ἡγεμόνα Ῥωμαίων. ἐλθὼν δὲ εἰς Ταρσὸν καὶ μαθών, ὅτι ὁ βασιλεὺς 124
Πρίσκον στρατηγὸν ἀνατολῆς χειροτονήσας ἀπέστειλεν, γράφει Ἡρακλείῳ καταλιπόντι τὸ στράτευμα εἰς Ἀρμενίαν παραγενέσθαι πρὸς Ναρσῆν καὶ τὴν τοῦ Πρίσκου παρουσίαν κατάδηλον ποιῆσαι. ἦν γὰρ ὁ αὐτο κράτωρ τῷ Φιλιππικῷ κελεύσας τετάρτην μοῖραν τῆς ῥόγας τῷ στρατῷ ἀποστερῆσαι. ἐνόσει γὰρ Μαυρίκιος τὸ φιλόχρυσον. ὁ δὲ Φιλιππικὸς φοβηθεὶς μὴ ἀφορμὴ τυραννίδος γένηται τοῦτο, τῷ βασιλεῖ οὐχ ὑπήκουσε διά τε τοῦτο τῆς στρατηγίας ἀποπαύεται. Πρίσκος δὲ καταλαβὼν τὴν Ἀντιόχειαν προστάττει τοὺς στρατιώτας ἐπὶ τὸ Μονόκαρτον συναχθῆναι· προσκαλεῖται δὲ καὶ Γερμανόν, τὸν τὴν Ἐδεσηνῶν ἀρχὴν πεπιστευμένον, σὺν τῷ ἐπισκόπῳ· καὶ σὺν αὐτοῖς πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀπήρχετο τὴν ἑορτὴν τοῦ πάσχα σὺν αὐτοῖς ποιησόμενος. οἱ δὲ ἡγεμόνες τοῦ στρατοῦ ὑπήντησαν αὐτῷ μετὰ τῶν βάνδων ἀπὸ δύο σημείων τοῦ στρατοπέδου. ὁ δὲ Πρίσκος κατὰ τὸ εἰωθὸς οὐκ ἀπέβη τοῦ ἵππου οὐδὲ ταῖς συνήθεσι προσηγορίαις ἐχρήσατο. ἐντεῦθεν αὐτῷ τοῦ μίσους γέγονεν ἔναρξις· ἐπὶ ταῖς κοιναῖς γὰρ ὕβρεσι τὰ πλήθη ἀνιῶνται. μετὰ δὲ τὴν ἑορτὴν τὰ τοῦ βασιλέως σοβαρῶς ἐπεδείκνυ γράμματα. συρρέουσι τοίνυν τὰ πλήθη ἐπὶ τὸ τοῦ στρατηγοῦ σκηνοπήγιον, τὰ μὲν ξίφη ἐπιφερόμενα, τὰ δὲ λίθους, τὰ δὲ ξύλα. γίνεται τοίνυν περιδεὴς ὁ Πρίσκος καὶ ἐπιβὰς τῷ ἵππῳ φυγῇ ἀπέδρα τὸν κίνδυνον. οἱ δὲ διαρρήξαντες τὸ τούτου σκηνοπήγιον πάντα τὰ αὐτοῦ διήρπασαν. ὁ δὲ καταλαβὼν τὴν Κωνσταντίαν ὑπὸ ἰατρῶν τὰς βολὰς τῶν λίθων καὶ τὰ ἕλκη ἐθεραπεύετο. καὶ ἀποστέλλει τὸν ἐπίσκοπον τῆς πόλεως ἀπολογούμενος τῷ στρατοπέδῳ, ὑπισχνούμενος πείθειν τὸν αὐτοκράτορα μηδὲν αὐτοῖς ἀποστερεῖν τῶν εἰωθότων παρασχέσθαι. ὁ δὲ στρατὸς τὸν ἐπίσκοπον μετὰ ὕβρεως ἀπεπέμπετο τόν τε Γερμανὸν ἄκοντα στρατηγὸν ἀνηγόρευσαν ἐπὶ ἀσπίδος ὑψώσαντες, τούς τε βασιλικοὺς ἀνδριάντας κατέστρεψαν καὶ τὰς τούτου εἰκόνας ἠφάνισαν· καὶ ἐπὶ τυραννίδα χωρεῖν ἤμελλον καὶ τὰς πόλεις σκυλεύειν, εἰ μὴ ὁ Γερμανὸς τοῦτο πολλῇ νουθεσίᾳ καὶ παραινέσει τούτους ἐκώλυσεν. ὁ δὲ Πρίσκος ταῦτα τῷ βασιλεῖ κατάδηλα πεποίηκεν. καὶ ὁ βασιλεὺς τὸν Φιλιππικὸν πάλιν στρατηγὸν τῆς ἀνατολῆς πεποίηκεν· καὶ ὁ Πρίσκος εἰς Βυζάντιον ὑπέστρε ψεν. ὁ δὲ στρατὸς ὅρκοις κατησφαλίζετο μηδαμῶς ὑπὸ Μαυρικίου βασιλεύεσθαι. οἱ δὲ βάρβαροι ταῖς Ῥωμαϊκαῖς συμφοραῖς ἐνετρύφων. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ Ἀριστόβουλον, τὸν κουράτορα τῶν βασιλικῶν οἴκων, πρὸς τὸν στρατὸν ἀπέστειλεν, ὅπως ὅρκοις καὶ δώροις διαλύσῃ τὴν τυραννίδα· ὃ καὶ πεποίηκεν. τῆς δὲ τυραννίδος ἀποσπασθείσης, γίνεται Περσῶν καὶ Ῥωμαίων κατὰ τὴν Μαρτυρόπολιν πόλεμος μέγιστος. τῶν δὲ Ῥωμαίων δυνάμει καὶ στρατηγίᾳ καταπολεμησάντων τοὺς Πέρσας, ἀναιρεῖται ὁ τῶν Περσῶν στρατηγὸς Μαρουζᾶς. συλλαμβάνονται δὲ καὶ ζῶντες τρισχίλιοι καὶ οἱ τῶν Περσικῶν ταγμάτων ταξίαρχοι· χίλιοι δὲ μόνοι τὸν ἀριθμὸν διεσώθησαν, οἳ καὶ μετὰ κινδύνων ἐπὶ τὴν Περσίδα ἀνέστρεψαν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ἐκπέμπουσι πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἐκ τῶν Περσικῶν λαφύρων πολλὰ καὶ τοὺς ζωγρηθέντας ἅπαντας σὺν τοῖς βάνδοις. ὁ δὲ Μαυρίκιος ἔκτισε τὸν Καριανὸν ἔμβολον ἐν Βλαχέρναις ὑπογράψας ἐν αὐτῷ διὰ ζωγράφων τὰς ἑαυτοῦ πράξεις ἐκ παιδόθεν μέχρι τῆς αὐτοῦ βασιλείας· καὶ ἀνεπλήρωσε καὶ τὸ ἐν αὐτῷ δημόσιον λουτρόν. Κόσμου ἔτη ϛπʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φπʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιεʹ. ιεʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. ιϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. θʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ϛʹ, οἱ Λογγίβαρδοι πόλεμον κατὰ Ῥωμαίων ἤραντο, καὶ τὰ τῶν Μαυρουσίων ἔθνη κατὰ τὴν Ἀφρικὴν μεγάλας ταραχὰς ἐποιήσαντο. ἐν δὲ τῇ Περσίδι φυλακὴ ὑπάρχει λεγομένη Λήθη, καὶ πολλοὺς ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς ἀπὸ 125
διαφόρων ἐθνῶν ἐν ταύτῃ κατέκλεισε σὺν τοῖς αἰχμαλώτοις τῆς πόλεως τοῦ Δαρᾶς. οὗτοι οὖν ἀπογνόντες ἑαυτῶν ἐπανίστανται κατὰ τῶν φυλασσόντων αὐτούς· καὶ ἀνελόντες τὸν 262 Μαρουσᾶν καὶ τὴν τούτου κεφαλὴν λαβόντες εἰς τὸ Βυζάντιον ἧκαν· ὁ δὲ βασιλεὺς μετὰ χαρᾶς μεγάλης αὐτοὺς ὑπεδέξατο· τὸν δὲ Φιλιππικὸν μόλις στρατηγὸν ὁ στρατὸς κατεδέξατο. πολέμου δὲ Περσῶν καὶ Ῥωμαίων ἐν Μαρτυροπόλει γεγονότος, ἡττῶνται Ῥωμαῖοι. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ πάλιν τῆς στρατηγίας τὸν Φιλιππικὸν διαδεξάμενος Κομεντίολον στρατηγὸν τῆς ἀνατολῆς ἀπέστειλεν. ὁ δὲ Κομεντίολος περὶ τὴν Νισίβιν γενόμενος καὶ οἱ Πέρσαι κατὰ τὸ Σαρβανῶν ἀλλήλοις συνέβαλον. Ἡράκλειος δέ, ὁ τοῦ Ἡρακλείου πατήρ, ἐνευδοκιμήσας ἐν τῷ πολέμῳ ἀνεῖλε τὸν τῶν Περσῶν στρατηγόν. Ἀφραάτου δὲ ἀναιρεθέντος, τρέπονται Πέρσαι, καὶ διώκουσι Ῥωμαῖοι. πολλῆς δὲ ἁλώσεως ἐν αὐτοῖς γενομένης, παραλαμβάνουσι καὶ τὸ τοῦλδον καὶ πολλὰ λάφυρα ἐν Βυζαντίῳ ἐκπέμπουσιν. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ ἱππικαῖς θεωρίαις καὶ πανηγύρεσι τὴν πόλιν ἐφαίδρυνε καὶ τὰς νίκας ἐθριάμβευσεν. ὁ δὲ Ὁρμίσδας, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, στρατηγὸν χειροτονήσας τὸν Βαρὰμ ἅμα δυνάμεσι πολλαῖς κατὰ Σουανίας ἐκπέμπει. ἀδοκήτως δὲ ταύτῃ ἐπιστάς, καταπολεμηθέντων τῶν Τούρκων ὑπὸ τῶν Περσῶν, τοσοῦτον Ὁρμίσδας ηὐξήθη, ὡς καὶ φόρους μʹ χιλιάδας χρυσοῦ παρὰ τῶν Τούρκων λαβεῖν, πρότερον τούτου τὰ ἴσα τοῖς Τούρκοις τελοῦντος. τοῦ δὲ Βαρὰμ περιδόξου κατὰ τὸν πόλεμον τοῦτον γεγονότος καὶ εἰς τὸν Ἀράξην ποταμὸν στρατοπεδευομένου, ὁ Μαυρίκιος τοῦτο μαθὼν Ῥωμανὸν χειροτονεῖ στρατηγόν, καὶ ἐν Σουανίᾳ μετὰ δυνάμεως ἐκπέμπει. καταλαβὼν δὲ ὁ Ῥωμανὸς τὴν Λαζικὴν καὶ εἰς τὸν Φάσιδα γενόμενος ποταμὸν ἐπὶ τὴν Ἀλβανίαν στρατοπεδεύεται. ὁ δὲ Βαρὰμ τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατὸν ἐπιδημήσαντα ἀκηκοὼς διεγέλα τὸ πρᾶγμα· ἐπεθύμει δὲ καὶ Ῥωμαϊκῆς παρατάξεως πεῖραν λαβεῖν· οὐ γὰρ ἦν ποτε Ῥωμαίους πολεμήσας. διαβὰς τοίνυν τὸν γείτονα ποταμόν, ὡς ἐπὶ τὰ ἐνδότερα μέρη τῆς Περσίδος τοὺς Ῥωμαίους ἐφελκόμενος ᾔει· ὁ δὲ Ῥωμανὸς τὴν Ῥω μαϊκὴν πληθὺν ἐχώριζεν, τοὺς ἀδοκίμους εἰς τὸ τοῦλδον καταλιπών· καὶ δέκα χιλιάδας ἐπιλέκτους λαβὼν κατὰ τῶν βαρβάρων ἐχώρει, δύο δὲ χιλιάδας προτρέχειν τοῦ στρατοῦ παρακελεύεται· οἵ τινες συναντήσαντες τοὺς προτρέχοντας τῶν Περσῶν τούτους τρέπουσι καὶ πάντας ἀνήλωσαν. τῆς γὰρ φυγῆς γενομένης, καὶ κρημνοῦ συναντήσαντος αὐτοῖς, ἀποκλεισθέντες πάντες ἀνῃρέθησαν· οἱ δὲ Ῥωμαῖοι μέχρι τοῦ χάρακος τῶν βαρβάρων ἐγένοντο, ὡς καταπλαγῆναι τὸν Βαρὰμ ἐπὶ τούτῳ. τοῦτο ἀκηκοὼς Ῥωμανὸς παραθαρρύνει τὸ στρατόπεδον, καὶ παρατάσσονται ἐν πεδίῳ τῆς Ἀλβανίας. ὁ δὲ Βαρὰμ ἀπεπειρᾶτο κλέψαι τὸν πόλεμον, διητύχησε δὲ τοῦ βουλεύματος· συνέσει γὰρ ὁ Ῥωμανὸς ἐκεκόσμητο. συμβαλόντων δὲ ἀλλήλοις, καὶ πολλῶν ἀναιρεθέντων βαρβάρων, μεγίστη Ῥωμαίων γίνεται νίκη· σκυλεύονται τοίνυν οἱ βάρβαροι καὶ ταφῆς ἀμοιρήσαντες τοῖς θηρίοις γίνονται κατάβρωμα. τοῦτο ἀκούσας ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς καὶ τὴν αἰσχύνην μὴ φέρων γυναικείαν ἐσθῆτα τῷ Βαρὰμ ἐξέπεμψεν, καὶ τῆς στρατηγίας τοῦτον ἀπέπαυσεν. νεωτερίζει τοίνυν ὁ Βαρὰμ καὶ πρὸς τυραννίδα χωρεῖ· καὶ ἀνθυβρίζει διὰ γραμμάτων τὸν Ὁρμίσδαν ἐπιγράψας τὴν ἐπιστολήν· Ὁρμίσδᾳ, τῇ θυγατρὶ Χοσρόου, ὁ Βαρὰμ ταῦτα ἐπιστέλλει. συναγαγὼν δὲ τὰ στρατεύματα ἔφασκεν ἀγανακτεῖν τὸν Ὁρμίσδαν κατὰ τῶν στρατευμάτων, ὡς ὑπὸ Ῥωμαίων ἡττηθέντων. ἐπεδείκνυε δὲ καὶ ἐπίπλαστα γράμματα ὡς ἀπὸ Ὁρμίσδα πρὸς τὸ ὑπομειῶσαι τὰς τῶν στρατιωτῶν ῥόγας, ὑπομιμνήσκων αὐτοὺς τό τε ἀπηνὲς τοῦ Ὁρμίσδα καὶ ὠμότατον, τὸ φιλάργυρόν τε καὶ βίαιον, καὶ ὅπως φόνοις μὲν ἀρεσκόμενος, εἰρήνης δὲ ἀπεχόμενος, καὶ πῶς τοὺς μεγιστᾶνας δεσμοῖς καθυπέβαλεν, καὶ τοὺς μὲν ξίφει ἀπέτεμεν, τοὺς δὲ ἀπέπνιξεν ἐν τῷ Τίγριδι· καὶ πῶς κατηνάγκαζε Πέρσας ἐν μεγάλοις πολέμοις χωρεῖν, ὅπως διαφθαρῶσι καὶ μὴ κατ' 126
αὐτοῦ στασιάσωσιν. τοιούτοις δὲ λόγοις συμβαλὼν ὁ Βαρὰμ τὰ στρατεύματα τυραννίδα μεγάλην κατὰ Ὁρμίσδα ἐξῆψεν· καὶ ὅρκοις τὸν Βαρὰμ ὀχυρώσαντες δογματίζουσι πάντες καθελεῖν τὸν Ὁρμίσδαν. 264 ὁ δὲ Ὁρμίσδας Φεροχάνην, τὸν μάγιστρον αὐτοῦ, καθοπλίσας μετὰ δυνάμεως ἀπέστειλε κατὰ Βαράμ. ὁ δὲ Βαρὰμ ἐδήλου τῷ Φεροχάνῃ καὶ τοῖς στρατεύμασιν, ὅτι οὐ δεῖ ὅπλα κατὰ Περσῶν ἐπιφέρεσθαι Πέρσας· καὶ ὑπεμίμνησκεν αὐτοὺς τὴν τοῦ Ὁρμίσδα τραχύτητα, τὸ ἄδικον, τὸ αἱμοχαρὲς καὶ φιλόφονον, τὸ ἄπιστον καὶ ἀλαζονικόν τε καὶ βίαιον. τούτων αἰσθόμενοι ἀληθῶς εἰρημένων οἱ περὶ τὸν Φεροχάνην λαοὶ πρὸς Βαρὰμ μετατίθενται καὶ τὸν Φεροχάνην ἀνελόντες τῷ Βαρὰμ ἡνώθησαν καὶ ἐπὶ Κτησιφῶντα ὥρμησαν. ὁ δὲ Ὁρμίσδας εἶχεν ἐν δεσμοῖς Βινδόην τὸν ἐν ἀξίᾳ μεγάλῃ τελοῦντα. ἐν δὲ σάλῳ μεγάλῳ τῶν πραγμάτων ὄντων, Βεστάν, ὁ τοῦ Βινδόου ἀδελφός, εἰς τὴν φρουρὰν εἰσπηδήσας ἐξάγει Βινδόην, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ συναθροίσαντες πλῆθος ἀγροίκων τε καὶ πολιτικῶν τρίτῃ ὥρᾳ τῆς ἡμέρας εἰσέρχονται εἰς τὰ βασίλεια· καὶ εὑρόντες τὸν Ὁρμίσδαν ἐπὶ τοῦ θρόνου βασιλικῶς καθεζόμενον, ὕβρεσι τοῦτον πολλαῖς καθυπέβαλον. ὁ δὲ Βινδόης κρατήσας τὸν Ὁρμίσδαν ἀφείλατο τὸ διάδημα ἀπὸ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ εἰς φρουρὰν τοῦτον παρέδωκεν, παρεκάλει δὲ Χοσρόην τοῦ πατρῴου θρόνου ἀνθέξεσθαι. ὁ δὲ Ὁρμίσδας ἐκ τῆς φρουρᾶς ἄγγελον ἐξέπεμψε τοῖς Πέρσαις αἰτούμενος λαλῆσαι τὰ συμφέροντα τῇ Περσίδι. γίνεται τοίνυν τῇ ἐπαύριον, καὶ συνηθροίσθη ἡ σύγκλητος τῶν Περσῶν ἐν τοῖς βασιλείοις σὺν τῷ πλήθει, καὶ ἄγουσι τὸν Ὁρμίσδαν δέσμιον. ὁ δὲ Ὁρμίσδας ἀνεμίμνησκε Πέρσας, ὡς οὐ δεῖ περὶ τοὺς βασιλεῖς τοιαῦτα ἐξαμαρτάνειν, καὶ ὅσα, ἀφ' οὗ ἐβασίλευσεν, τρόπαια πεποίηκεν, καὶ ὅσα εὐεργέτησε Πέρσας, καὶ ὅπως Τούρκους τῇ Περσίδι φόρους τελεῖν πεποίηκεν, Ῥωμαίους δὲ εἰρήνης ἐρᾷν, καὶ ὅπως τὴν Μαρτυρόπολιν παρέλαβεν· καὶ τὰς πατρῴας ἀριστείας ἐξήγγειλεν. ἠξίου δὲ ἀποχειροτονηθῆναι Χοσρόην τῆς βασιλείας ὡς φιλόδικον καὶ ἄπληστον καὶ αἱμοχαρῆ, ὑπεροπτικόν τε καὶ ὑβριστὴν καὶ φιλοπόλεμον· ὑπεῖναι δὲ αὐτῷ ἄλλον παῖδα, καὶ τοῦτον εἰς 265 βασιλέα προχειρίσασθαι παρεκάλει. Βινδόης δὲ πρὸς τὸν Ὁρμίσδαν ἀντέλεγε καὶ τὰ τούτου σφάλματα εἰς μέσον προβαλλόμενος πάντας διήγειρε κατὰ Ὁρμίσδα· καὶ ἄγουσιν εἰς μέσον τήν τε γυναῖκα Ὁρμίσδα καὶ τὸν υἱόν· καὶ τοῖς † προσειωθόσιν ἐπ' ὄψεσιν Ὁρμίσδα τούτους ἐδιχοτόμησαν. τὸν δὲ Ὁρμίσδαν τυφλώσαντες τῇ φρουρᾷ ἐναπέθεντο. καὶ ὁ μὲν Χοσρόης ἄχρι τινὸς τὸν πατέρα ἐφιλοφρόνησεν ἐν τῇ φρουρᾷ πᾶσαν ἡδονὴν παρέχων· ὁ δὲ Ὁρμίσδας ὕβρεσι τοῦτον ἠμείβετο καταπατῶν τὰ ὑπὸ τοῦ βασιλέως πεμπόμενα. ὀργισθεὶς δὲ ὁ Χοσρόης ῥοπάλοις ἀγρίοις ἐκέλευσε κατὰ τῶν λαγόνων τυπτόμενον τοῦτον ἀποθανεῖν. τοῦτο δὲ ἐλύπησε τοὺς Πέρσας καὶ μῖσος κατὰ τοῦ Χοσρόου ἐνέθηκεν. Χοσρόης δὲ συναθροίσας δυνάμεις, τῶν βασιλείων ὑπεξελθὼν κατὰ τοῦ Βαρὰμ παρεγένετο ἐν πεδίῳ τοῦ Ζάβα ποταμοῦ, ἔνθα Βαρὰμ τὸν χάρακα εἶχεν. ὑπολαβὼν δὲ Χοσρόης, ὅτι τινὲς τῶν ἀρχόντων πρόσκεινται τῷ Βαράμ, τούτους ἐφόνευσεν. ταραχθέντος δὲ τοῦ λαοῦ, ἀποδιδράσκει Χοσρόης μετά τινων ὀλίγων· καὶ πάντες οἱ περὶ τὸν Χοσρόην τῷ Βαρὰμ προσεχώρησαν. ὁ δὲ Χοσρόης ἠπόρει, τί δρᾶσαι, ἐνίων μὲν συμβουλευόντων αὐτῷ πρὸς Τούρκους χωρεῖν, ἑτέρων δὲ πρὸς Ῥωμαίους. ὁ δὲ Χοσρόης τοῦ ἵππου ἐπιβὰς καὶ τὸν χαλινὸν ἐάσας προστάττει πᾶσιν ἕπεσθαι τοῖς τοῦ ἵππου κινήμασιν· ὁ δὲ ἵππος ἐπὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ μέρη ἀπεκίνησεν. καὶ πρὸς τὸ Κερκέσιον παραγίνεται καὶ πρέσβεις ἐκπέμπει τὴν ἑαυτοῦ ἄφιξιν Ῥωμαίοις κατάδηλον ποιούμενος. ἔτυχε δὲ Πρόβον τὸν πατρίκιον ἐκεῖ ὄντα τοῦτον ὑποδέξασθαι καὶ διὰ γραμμάτων τῷ βασιλεῖ μηνῦσαι τὰ κατ' αὐτόν. ὁ δὲ Βαρὰμ ἀπέστειλε πρέσβεις πρὸς Μαυρίκιον αἰτούμενος μὴ συμμαχῆσαι τῷ Χοσρόῃ· κελεύει δὲ ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος Κομεντιόλῳ στρατηγῷ εἰς Ἱεράπολιν τὸν Χοσρόην ὑποδέξασθαι καὶ βασιλικαῖς 127
θεραπείαις τιμῆσαι. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει κατέδειξεν ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος γενέσθαι εἰς 266 τὴν μνήμην τῆς ἁγίας θεοτόκου τὴν λιτὴν ἐν Βλαχέρναις καὶ ἐγκώμια λέγειν τῆς δεσποίνης, ὀνομάσας αὐτὴν Πανήγυριν. Κόσμου ἔτη ϛπαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φπαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. ιζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. ιʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. ιθʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τεκνοποιηθεὶς ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος Χοσρόην, τὸν βασιλέα Περσῶν, Δομετιανόν, ἐπίσκοπον Μελιτηνῆς, πρὸς αὐτὸν ἐξέπεμψεν, τὸν ἴδιον συγγενῆ, σὺν Ναρσῇ, τὴν ἡγεμονίαν τοῦ πολέμου τούτῳ καταπιστεύσας. οἵ τινες παραλαβόντες τὸν Χοσρόην καὶ πάσας τὰς Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις εἰς τὴν Περσίδα εἰσβάλλουσιν. ὁ δὲ Βαρὰμ τοῦτο μαθών, τὰς περὶ αὐτὸν δυνάμεις ἀναλαβὼν ἐν τόπῳ Ἀλεξανδρινῆς ὀνομαζομένῳ ἐστρατοπέδευσεν, κωλύειν οἰόμενος τὰ ἐκ τῆς Ἀρμενίας ἐρχόμενα στρατεύματα τοῦ μὴ ἑνωθῆναι τῷ Ναρσῇ. ἐκέλευσε γὰρ Μαυρίκιος Ἰωάννην τὸν Μυστάκωνα, τὸν τῆς Ἀρμενίας στρατηλάτην, ἀναλαβεῖν τὰ στρατεύματα καὶ ἑνωθῆναι τῷ Ναρσῇ, τοῦ ἅμα συστήσασθαι τὸν πρὸς τὸν Βαρὰμ πόλεμον. διὰ δὲ τῆς νυκτὸς ἡνώθησαν πᾶσαι αἱ Ῥωμαϊκαὶ δυνάμεις καὶ παρετάξαντο κατὰ Βαράμ. ὁ δὲ Βαρὰμ πρὸς τὸ ὄρος ἐστρατοπέδευσε δειλίᾳ κατεχόμενος. πολέμου δὲ φοβεροῦ κροτηθέντος, ὁ Ναρσῆς τῶν Ἰνδικῶν καταφρονήσας θηρίων τὴν μέσην τῶν βαρβάρων διέλυσε φάλαγγα. τούτου δὲ γενομένου καὶ αἱ λοιπαὶ τοῦ Βαρὰμ ἠσθένησαν φάλαγγες, καὶ γίνεται τοῦ τυράννου μεγάλη φυγή. ὁ δὲ Ναρσῆς ἀκατασχέτως διώκων ἀνῄρει τοὺς Πέρσας, ἓξ δὲ χιλιάδας ζωγρήσας πρὸς Χοσρόην δεσμίους ἤγαγεν· ὁ δὲ Χοσρόης πάντας ἀνεῖλε τῷ δόρατι. ὅσοι δὲ Τοῦρκοι ἐτύγχανον, τούτους τῷ αὐτοκράτορι εἰς Βυζάντιον ἔπεμψεν. τῶν δὲ Τούρκων ἐν τοῖς μετώποις τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ διὰ μέλανος κεντητοῦ ἐχόντων, ἐρωτωμένων ὑπὸ τοῦ αὐτοκρά τορος, ποίῳ τρόπῳ τοῦτο τὸ σημεῖον ἐπιφέρονται; οἱ Τοῦρκοι ἔφασκον πρὸ πολλῶν χρόνων λοιμὸν ἐν Τουρκίᾳ γενέσθαι, τινὰς δὲ τῶν ἐν αὐτοῖς Χριστιανῶν ὑποθέσθαι τοῦτο ποιῆσαι, ὡς ἐντεῦθεν σωτηρία κατὰ τὴν χώραν ἐγένετο. ὁ δὲ στρατὸς τῶν Ῥωμαίων τὴν σκηνὴν τοῦ Βαρὰμ καὶ τὸ τοῦλδον παραλαβόντες μετὰ τῶν ἐλεφάντων τῷ Χοσρόῃ προσήνεγκαν. ὁ δὲ Βαρὰμ ἐπὶ τὰ ἐνδότερα μέρη τῆς Περσίδος τὴν φυγὴν ἐποιήσατο καὶ οὕτως ὁ κατ' αὐτὸν διαλύεται πόλεμος. ὁ δὲ Χοσρόης μεγάλην νίκην ἀναδησάμενος τὸν ἴδιον ἀπέλαβε θρόνον καὶ ἐπινίκια εἱστία Ῥωμαίους. ὁ δὲ Ναρσῆς ἀναζευγνύων ἐπὶ τὰ ἴδια τῷ Χοσρόῃ ἔλεγεν· "μέμνησο, Χοσρόη, τῆς παρούσης ἡμέρας. Ῥωμαῖοί σοι τὴν βασιλείαν χαρίζονται." Χοσρόης δὲ τὴν δολοφονίαν δεδοικὼς ἐζήτει Μαυρίκιον χιλίους Ῥωμαίους εἰς φυλακὴν αὐτοῦ ἔχειν· ὁ δὲ Μαυρίκιος ἀγάπην πολλὴν πρὸς τὸν βάρβαρον κεκτημένος ἐπλήρου τὸ αἴτημα αὐτοῦ. καὶ οὕτως ὁ Περσικὸς τῶν Ῥωμαίων κατεπέπαυτο πόλεμος. Κόσμου ἔτη ϛπβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φπβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ηʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη κʹ. ιηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. κʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ κϛʹ, ἰνδικτιῶνος ηʹ, τῇ ἡμέρᾳ τοῦ ἁγίου πάσχα χρόνων τεσσάρων ἥμισυ ἐστέφθη Θεοδόσιος, ὁ υἱὸς τοῦ Μαυρικίου, ὑπὸ Ἰωάννου, πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ αὐτοκράτωρ Μαυρίκιος τὴν ἐκκλησίαν τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα, ἣν ἀπήρξατο κτίζειν Τιβέριος, ἀνεπλήρωσεν ἐν τῇ Μέσῃ οὖσαν, ὅνπερ τόπον ἔλεγον πρώην εἶναι πραιτώριον. εἰρήνης δὲ βαθείας τὴν ἀνατολὴν καταλαβούσης, Ἀβαρικὸς ἐπὶ τὴν Εὐρώπην ἐκύμαινε πόλεμος. διὰ τοῦτο ὁ αὐτοκράτωρ Μαυρίκιος τὰς δυνάμεις ἀπὸ ἀνατολῆς ἐπὶ τὴν Θρᾴκην μετήγαγεν. 268 θʹ. γʹ. ιʹ. ιθʹ. ιβʹ. καʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀρχομένου τοῦ ἔαρος, καὶ τῶν 128
ταγμάτων τὴν Θρᾴκην καταλαβόντων, ἐξῆλθε σὺν αὐτοῖς ὁ Μαυρίκιος ἰδεῖν τὰ ὑπὸ τῶν βαρβάρων κατεστραμμένα. ἡ δὲ αὐγούστα καὶ ὁ πατριάρχης καὶ ἡ σύγκλητος παρεκάλουν τὸν βασιλέα μὴ αὐτουργῆσαι πόλεμον, ἀλλὰ στρατηγῷ τοῦτον ἐγχειρίσαι· ὁ δὲ οὐ κατεδέξατο. ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῷ Ἑβδόμῳ γέγονεν ἡλίου ἔκλειψις. ἐπεγίνοντο δὲ καὶ ἐξαισίων πνευμάτων φυσήματα, νότος βίαιος. ἐν δὲ τῷ Ῥηγίῳ ἐλθόντος, τῶν πενήτων τὰ πλήθη ἀργυρίοις ἐψυχαγώγησεν. ἐπὶ θήραν δὲ ἐξελθὼν ὁ αὐτοκράτωρ, ὗς ἄγριος παμμεγέθης κατὰ τοῦ καίσαρος ὥρμησεν. ὁ δὲ ἵππος διὰ τὸ φοβερὸν τοῦ θεάματος ἀποβαλεῖν τὸν καίσαρα ἐγχειρεῖ· ἐπὶ πολὺ δὲ ἀκαταστατήσας οὐκ ἠδυνήθη τὸν καίσαρα ῥῖψαι· ὁ δὲ ὗς ὑπ' οὐδενὸς τρωθεὶς ἀνεχώρησεν. ἐπὶ τὴν Πείρινθον δὲ διὰ ναυτιλίας τὴν πορείαν ποιούμενος, ἀνέμων ἐξαισίων καὶ βροχῆς γενομένης, τῶν ναυτῶν ἀπορησάντων, τὸ σκάφος ἐφέρετο τοῦ αὐτοκράτορος, ὥστε παραδόξως διασωθῆναι ἐν τῷ λεγομένῳ Δαονίῳ. τῇ δὲ νυκτὶ ἐκείνῃ γύναιον ἔτικτε καὶ βοὰς οἰκτρὰς ἠφίει· πρωΐας δὲ γενομένης, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ἰδεῖν, τί τὸ συμβησόμενον. καὶ εἶδον παιδίον γεννηθὲν ὀφθαλμῶν καὶ βλεφάρων ἀμέτοχον, μήτε χεῖρας μήτε βραχίονας ἔχον, πρὸς δὲ τῷ ἰσχίῳ ἰχθύος οὐρὰ προσφυῶς ὑπῆρχεν αὐτῷ. τοῦτο δὲ ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἀνελεῖν προσέταξεν. ταύτῃ δὲ τῇ ἡμέρᾳ ὁ ἵππος τοῦ βασιλέως, ὁ τὸν χρυσοῦν περικείμενος κόσμον, ἀθρόως διερράγη πεσών. ὁ δὲ βασιλεὺς τούτοις πᾶσιν οἰωνισάμενος, περίλυπος ἦν. τῇ δὲ ὑστεραίᾳ ἄνδρες τρεῖς Σκλαυινοὶ τὸ γένος, μηδέν τι σιδηροῦν περιβαλλόμενοι, ὑπὸ Ῥωμαίων ἐκρατήθησαν, κιθάρας μόνας βαστάζοντες. ὁ δὲ βασιλεὺς ἠρώτα, πόθεν τε εἶεν καὶ ποῦ τὰς διατριβὰς ἐποιοῦντο; οἱ δὲ τὸ μὲν γένος ἔφασαν πεφυκέναι Σκλαυινοί· πρὸς τῷ τέλει δὲ τοῦ δυτικοῦ ᾠκηκέναι ὠκεανοῦ· τὸν δὲ Χαγάνον πρὸς αὐτοὺς πρεσβείαν πέμψαι καὶ δῶρα τοῖς ἐθνάρχαις αὐτῶν τοῦ συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ 269 Ῥωμαίων· οἱ δὲ ταξίαρχοι αὐτῶν ἀπέστειλαν αὐτοὺς ἀπολογήσασθαι τῷ Χαγάνῳ, ὅτι οὐ δύνανται διὰ τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ ἀποστεῖλαι αὐτῷ συμμαχίαν. ὀκτωκαίδεκα γὰρ μηνῶν ἔφασκον ποιήσασθαι ὁδοιπορίαν καὶ οὕτω τοῖς Ῥωμαίοις περιπεσεῖν· κιθάρας δὲ περιφέρεσθαι ὡς μὴ εἰδότας ὅπλα περιβαλέσθαι τινά, τῆς χώρας αὐτῶν ἀγνοούσης τὸ σίδηρον. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ θαυμάσας τήν τε ἡλικίαν καὶ τὰ μεγέθη τοῦ σώματος αὐτῶν, ἐπαινέσας εἰς Ἡράκλειαν αὐτοὺς παρέπεμψεν. καταλαβὼν δὲ τὴν Ἀγχίαλον καὶ μαθών, ὅτι πρέσβεις εἰς τὸ Βυζάντιον Περσῶν τε καὶ Φράγγων παρεγένοντο, ὑπέστρεψεν εἰς τὰ βασίλεια. ιʹ. δʹ. ιαʹ. κʹ. ιγʹ. κβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ Χαγάνος ἐζήτει προσθήκας ταῖς συνθήκαις λαμβάνειν, ὁ δὲ αὐτοκράτωρ τοὺς λόγους τοῦ βαρβάρου οὐ παρεδέξατο. διὰ τοῦτο ὁ Χαγάνος ἤρατο πάλιν τὸν πόλεμον καὶ πολιορκεῖ τὴν Σιγγιδόνα καὶ στρατοπεδεύει κατὰ τὸ Σέρμιον. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ στρατηγὸν τῆς Εὐρώπης χειροτονεῖ τὸν Πρίσκον. ὁ δὲ Πρίσκος Σαλβιανὸν ὑποστράτηγον ποιήσας προτρέχειν ἐκέλευσεν· καὶ κατὰ τῶν βαρβάρων χωρήσαντες συγκροτοῦσι πόλεμον, καὶ νικῶσι Ῥωμαῖοι. ὁ δὲ Χαγάνος τοῦτο ἀκηκοώς, ἀναλαβὼν τὰς δυνάμεις ἐχώρει πρὸς πόλεμον. ὁ δὲ Σαλβιανὸς ἰδὼν τὰ πλήθη καὶ καταπλαγεὶς πρὸς Πρίσκον ἀφικνεῖται. γνοὺς δὲ ὁ Χαγάνος τὴν τῶν Ῥωμαίων ὑποχώρησιν εἰς Ἀγχίαλον ἐξέρχεται ἤτοι εἰς τὸν ἅγιον Ἀλέξανδρον καὶ τοῦτον τῷ παμφάγῳ πυρὶ παραδέδωκεν. μεταβὰς δὲ εἰς τὰ Δριζίπερα ἐπιχειρεῖ ἐκπορθῆσαι τὸ πόλισμα πολιορκητικὰ ἐξεργασάμενος ὄργανα. οἱ δὲ τὰ Δριζίπερα οἰκοῦντες ἐπίπλαστον ἀντεπαρετάξαντο θράσος. τάς τε γὰρ πύλας ἀναπετάσαντες ἠπείλουν τοῖς βαρβάροις πολεμεῖν ἐν δειλίᾳ ἐξαισίῳ ὄντες. τότε δὴ τότε θεῖά τις αὐτοῖς ἐπέστη δύναμις. μεσούσης γὰρ ἡμέρας ὁρᾷν ἔδοξαν οἱ βάρβαροι Ῥωμαίων δυνάμεις ἐπεξιούσας τοῦ ἄστεως, καὶ μέλλειν συμπλέκεσθαι, καὶ καταπλαγέντες συντόνῳ φυγῇ ἀποδιδράσκουσι καὶ 2 ἐπὶ τὴν Πείρινθον γίνονται. ὁ δὲ Πρίσκος μηδὲ θεωρεῖν φέρων τὰ πλήθη τῶν βαρβάρων, εἰς τὸ Τζουρουλὸν εἰσελθὼν τὸ φρούριον 129
ἠσφαλίζετο. ὁ δὲ βάρβαρος τὸν Πρίσκον πολιορκεῖν ἐνεχείρει. ταῦτα δὲ ἀκηκοὼς Μαυρίκιος διηπόρει, τί δρᾶσαι, εὐβουλίᾳ δὲ καταστρατηγεῖ τῆς ἀπείρου δυνάμεως· καὶ ἕνα τῶν ἐκσκουβιτόρων μεγάλαις δωρεαῖς καὶ ὑποσχέσεσι πείθει ἑκοντὶ περιπεσεῖν τοῖς βαρβάροις· καὶ δίδωσιν αὐτῷ πρὸς Πρίσκον γράμματα περιέχοντα τάδε· "τῷ ἐνδοξοτάτῳ στρατηγῷ Πρίσκῳ. τὴν ἀλιτηρίαν τῶν βαρβάρων ἐγχείρησιν μὴ δειλιάσῃς· πρὸς γὰρ ἀπώλειαν αὐτῶν τοῦτο γέγονεν. γίνωσκε γὰρ ὅτι μετὰ πολλῆς αἰσχύνης ἔχει ὁ Χαγάνος ὑποστρέψαι εἰς τὴν ἀφιερωθεῖσαν αὐτῷ ὑπὸ Ῥωμαίων χώραν. διὰ τοῦτο καρτερήσῃ ἡ σὴ ἐνδοξότης ἐν Τζουρουλῷ περιρέμβων αὐτούς. πέμπομεν γὰρ διὰ θαλάσσης πλοῖα καὶ αἰχμαλωτίζομεν τὰς φαμιλίας αὐτῶν. καὶ ἀναγκάζεται μετὰ αἰσχύνης καὶ ζημίας εἰς τὰ ἴδια ὑποστρέψαι." ὁ δὲ Χαγάνος κρατήσας τὰ γράμματα καὶ ἀναγνοὺς γίνεται περιδεής. καὶ συνθήκας πρὸς τὸν Πρίσκον διαθέμενος καὶ εἰρηνεύσας ἐπὶ δώροις ὀλίγοις καὶ ἀναξιολόγοις εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἐπανέζευξε γῆν μετὰ φυγῆς κραταιᾶς. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀμὼς ἔτη ηʹ. ιαʹ. εʹ. ιβʹ. αʹ. ιδʹ. κγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ αὐτοκράτωρ Μαυρίκιος τὸν Πρίσκον σὺν πάσαις ταῖς Ῥωμαϊκαῖς δυνάμεσιν ἐπὶ τὸν Ἴστρον ποταμὸν ἔπεμψεν, ὥστε τὰ Σκλαυινῶν ἔθνη διαπερᾶσαι κωλύσῃ. τούτου δὲ ἐλθόντος ἐπὶ τὸν Δορόστολον, ὁ Χαγάνος μαθὼν πρέσβεις ἐξέπεμψε πρὸς αὐτόν, καὶ κατῃτιᾶτο Ῥωμαίους ἔναρξιν τῷ πολέμῳ διδόντας. ὁ δὲ Πρίσκος ἀπελογεῖτο, ὅτι "οὐ πρὸς Ἀβάρους τὸν πόλεμον ποιῆσαι παραγέγονα, ἀλλὰ πρὸς τὰ Σκλαυινῶν ἔθνη ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος ἀπεστάλην." ἀκηκοὼς δὲ ὁ Πρίσκος, ὅτι Ἀρδάγαστος τὰ πλήθη τῶν Σκλαυινῶν πρὸς τὸ πραιδεύειν διεσκόρπισεν, διαπεράσας τὸν Ἴστρον 271 μεσούσης νυκτὸς ἀδοκήτως τῷ Ἀρδαγάστῳ συνέμιξεν. ὁ δὲ Ἀρδάγαστος τοῦ κινδύνου αἰσθόμενος ἵππου τε γυμνοῦ ἐπιβὰς μόλις διασώζεται. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ἀνελόντες πλήθη Σκλαυινῶν καὶ τὴν περὶ τὸν Ἀρδάγαστον διατεμόντες χώραν αἰχμαλωσίας τε κρατήσαντες πολλοὺς εἰς τὸ Βυζάντιον ἔπεμπον διὰ Τατίμερος. ὁ δὲ Τατίμερ ἐκλύτως τὴν πορείαν ποιούμενος καὶ εἰς μέθην καὶ τρυφὴν ἐπιδιδοὺς ἠμέλει. καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ πλήθη Σκλαυινῶν ἐπιτίθενται αὐτῷ· καὶ δειλίᾳ συσχεθείς, φεύγων εἰς τὸ Βυζάντιον ἧκεν. οἱ δὲ σὺν αὐτῷ Ῥωμαῖοι ἐγκρατῶς τοῖς Σκλαυινοῖς μαχησάμενοι κρατοῦσι τῶν βαρβάρων παραδόξως καὶ εἰς τὸ Βυζάντιον τὴν αἰχμαλωσίαν τῷ βασιλεῖ ἀποσώζουσιν· ὁ δὲ αὐτοκράτωρ εὐφρανθεὶς εὐχαριστηρίους ὕμνους μετὰ πάσης τῆς πόλεως τῷ θεῷ προσέφερεν. ὁ δὲ Πρίσκος θαρρήσας εἰς τὰ ἐσώτερα μέρη τῶν Σκλαυινῶν ἐχώρει. Γήπαις δὲ ἀνὴρ τῆς θρησκείας τῶν Χριστιανῶν ὑπάρχων αὐτομολεῖ πρὸς Ῥωμαίους καὶ τὴν εἴσοδον τοῖς Ῥωμαίοις ὑπέδειξεν· καὶ τῶν βαρβάρων ἐκράτησαν· ἔφησε δὲ καὶ Μουσούκιον, τὸν ῥῆγα τῶν βαρβάρων, ἀπὸ τριάκοντα σημείων διάγειν. προδοσίᾳ δὲ τοῦ Γήπαιδος διαβὰς τὸν ποταμὸν ὁ Πρίσκος μεσούσης νυκτὸς εὑρίσκει τὸν Μουσούκιον διεφθαρμένον τῇ μέθῃ· ἐπιτάφιον γὰρ ἑορτὴν τοῦ ἰδίου ἀδελφοῦ ἑώρταζεν· καὶ τοῦτον συλλαβόμενος ζῶντα φόνον πολὺν ἐν τοῖς βαρβάροις εἰργάσατο. πολλῆς δὲ αἰχμαλωσίας κρατήσαντες τρυφῇ καὶ μέθῃ ἑαυτοὺς ἐκδεδώκασιν. συναθροισθέντες δὲ οἱ βάρβαροι τοῖς νενικηκόσιν ἐφίστανται· καὶ ἦν ἂν ἡ ἀντίδοσις χαλεπωτέρα τῆς προϋπαρξάσης ἀνδραγαθίας, εἰ μὴ ὁ Γένζων μετὰ τῆς πεζικῆς δυνάμεως τῶν Ῥωμαίων ἐπιστὰς μάχῃ κραταιᾷ διεκώλυσε τὰς ὁρμὰς τῶν βαρβάρων. ὁ δὲ Πρίσκος τοὺς τὴν φρουρὰν αὐτῷ πεπιστευμένους ἀνεσκολόπισεν. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ καὶ Παῦλος, ὁ τοῦ βασιλέως πατήρ, ἐτελεύτησεν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἐτάφη ἐν τοῖς βασιλικοῖς μνήμασιν· ὁμοίως καὶ Ἀναστασία ἡ αὐγούστα, ἡ πενθερὰ Μαυρικίου, γυνὴ δὲ Τιβερίου τοῦ βασιλέως, καὶ αὐτὴ ἐτάφη μετὰ Τιβερίου, τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. 272 Κόσμου ἔτη ϛπϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φπϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ιβʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ϛʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιγʹ.
ιγʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀμὼς ἔτη ηʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. ιεʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Γρηγόριος ἔτη κδʹ. κδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ Πρίσκου πάλιν τὸν Ἴστρον καταλαβόντος καὶ τὰ Σκλαυινῶν ἔθνη πραιδεύσαντος καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν τῷ βασιλεῖ ἀναπέμψαντος, ὁ βασιλεὺς τὸν Τατίμερα ἀποστείλας πρὸς Πρίσκον παρακελεύεται αὐτόθι τὸν χειμῶνα διατρῖψαι τοὺς Ῥωμαίους καιρόν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τοῦτο μεμαθηκότες ἀντέλεγον, ὡς οὐκ ἐνδέχεται τοῦτο γενέσθαι διά τε τὰ πλήθη τῶν βαρβάρων καὶ τὸ πολεμίαν ὑπεῖναι τὴν χώραν καὶ τὰ ψύχη ἀφόρητα. ὁ δὲ Πρίσκος λόγοις πιθανοῖς ἔπεισεν αὐτοὺς ἐκεῖ χειμάσαι καὶ τὴν τοῦ βασιλέως κέλευσιν πληρῶσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς Μαυρίκιος ταῦτα ἀκηκοὼς Φιλιππικόν, τὸν ἴδιον γαμβρόν, τὸν τῆς ἀνατολῆς στρατηγόν, ἐποίησε κόμητα τῶν ἐκσκουβιτόρων θαρρῶν αὐτῷ, ὡς τὴν αὐτοῦ ἀδελφὴν αὐτῷ ζεύξας. ὁ δὲ Φιλιππικὸς ἤρξατο κτίζειν ἐν Χρυσοπόλει τὴν μονὴν τῆς παναγίας δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου καὶ παλάτιον ἐν αὐτῇ ὀφεῖλον ὑποδέχεσθαι Μαυρίκιον τὸν βασιλέα καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ, ποιήσας ἰχθυοτροφεῖα καὶ παραδείσια ἔνδοθεν [ἔσω] εἰς τὴν θεραπείαν αὐτοῦ, καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει τὴν οἰκίαν τὴν ἐπιλεγομένην τὰ Φιλιππικοῦ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος πάλιν ἔτη ϛʹ. ιγʹ. ζʹ. αʹ. γʹ. ιϛʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰς τὰ τοῦ Βυζαντίου προάστεια τίκτονται τέρατα, παιδίον τετράπουν, καὶ ἄλλο δικόρυφον. λέγουσι δὲ οἱ τὰς ἱστορίας ἐπιμελῶς ἐγγράφοντες μὴ σημαίνειν ἀγαθὰ ταῖς πόλεσιν, 273 ἐν αἷς ἂν τεχθῶσι τὰ τοιαῦτα. ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν Πρίσκον τῆς στρατηγίας ἀποπαύει, Πέτρον δέ, τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφόν, στρατηγὸν τῆς δυνάμεως ποιεῖται Ῥωμαίων. ὁ μὲν οὖν Πρίσκος τὰς δυνάμεις ἀράμενος πρὶν ἢ τὸν Πέτρον φθάσαι διαπερᾷ τὸν ποταμόν· ὁ δὲ Χαγάνος τὴν μετάβασιν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ λαοῦ ἀκηκοὼς λίαν ἐθαύμαζε καὶ πρὸς τὸν Πρίσκον ἀπέστειλεν, μαθεῖν τὴν αἰτίαν ἐπιζητῶν καὶ μοῖραν λαβεῖν τῆς πραίδας καὶ οὕτω τὸν ποταμὸν διανήξασθαι. λίαν γὰρ ἐχαλέπαινεν ἐπὶ τοῖς εὐτυχήμασι τῶν Ῥωμαίων. πέμπει τοίνυν ὁ Πρίσκος περὶ τούτων πρὸς τὸν Χαγάνον πρέσβιν Θεόδωρον τὸν ἰατρὸν ἀγχινοίᾳ καὶ συνέσει κεκοσμημένον. οὗτος ἑωρακὼς τὸν Χαγάνον μέγα φρονοῦντα καὶ τὰς ἀποκρίσεις ἀλαζονικώτερον ποιούμενον (ἠπείλει γὰρ πάντων τῶν ἐθνῶν αὐτὸν εἶναι κύριον) διηγήματι παλαιῷ τὸν βαρβαρικὸν κατεπράϋνε τῦφον. ἔφασκε γάρ· "ἄκουσον, Χαγάνε, ἐπωφελοῦς διηγήματος. Σεσῶστρις, ὁ τῶν Αἰγυπτίων βασιλεύς, περιφανής τε καὶ λίαν εὐδαίμων, τῷ πλούτῳ λαμπρὸς καὶ ταῖς δυνάμεσιν ἀκαταμάχητος, πλεῖστα καὶ μεγάλα ἐδουλώσατο ἔθνη· ἐντεῦθεν εἰς ἀλαζονείαν περιπεσών, χρυσοκόλλητον ὄχημα ἐκ λίθων τιμίων κατασκευάσας ἐπικάθηται τούτῳ καὶ ὑποβάλλει τῷ ζυγῷ τῶν ἡττηθέντων βασιλέων τέσσαρας ἕλκειν τὸ ὄχημα. τούτου δὲ γινομένου ἐν ἐπισήμῳ ἑορτῇ, εἷς τῶν τεσσάρων βασιλέων συχνῶς τὸ ὄμμα ἐπέστρεφεν εἰς τοὐπίσω καὶ τὸν τροχὸν ἑώρα κυλιόμενον· τῷ δὲ Σεσώστρει ἐπερωτῶντι, "διὰ τί ὄπισθεν ἐπιστηρίζεις τὰ ὄμματα;" τοῦτον εἰπεῖν· "τὸν τροχὸν θαυμάζω ἀστατοῦντα καὶ ἄλλοτε ἄλλως κινούμενον, καὶ ποτὲ μὲν τὰ ὑψηλὰ ταπεινοῦντα, αὖθις δὲ τὰ ταπεινὰ ἀνυψοῦντα." τὸν δὲ Σεσῶστριν συνετῶς τὴν παραβολὴν ἐπισκέψαντα νομοθετῆσαι τὸ μηκέτι τοὺς βασιλεῖς ἕλκειν τὸ ὄχημα." ὁ δὲ Χαγάνος ταῦτα ἀκηκοὼς καὶ ὑπογελάσας ἔφησε τὴν εἰρήνην ἄγειν, τῇ δὲ προαιρέσει Πρίσκου, εἴ τι ἂν θέλῃ τῶν λαφύρων τὸν Χαγάνον τιμῆσαι. ὁ δὲ Πρίσκος τὴν αἰχμαλωσίαν ἀπέδωκε 274 τῷ Χαγάνῳ ὑπὲρ τῆς διαβάσεως. τὰ δὲ λάφυρα πάντα λαβὼν ἀκινδύνως τὸν ποταμὸν διεπέρασεν. ὁ δὲ Χαγάνος ταῦτα δεξάμενος ἥσθη μεγάλως· καὶ ὁ Πρίσκος εἰς Βυζάντιον ἧκεν. ὁ δὲ Πέτρος τὴν στρατηγίαν παρέλαβεν. ιδʹ. ηʹ. βʹ. δʹ. ιζʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς Πέτρῳ τῷ στρατηγῷ, ὥστε τὴν τρίτην μοῖραν τῆς ῥόγας διὰ χρυσοῦ τοὺς Ῥωμαίους λαβεῖν, καὶ τὴν τρίτην δι' ὅπλων, τὴν δὲ ἑτέραν τρίτην δι' ἐσθῆτος παντοίας. οἱ 131
τοίνυν Ῥωμαῖοι τοῦτο ἀκηκοότες πρὸς τυραννίδα ἐτρέποντο. ὁ δὲ στρατηγὸς φοβηθεὶς τοῖς στρατοπέδοις ἀπελογεῖτο, ὡς οὐκ ἀληθὲς τοῦτό ἐστιν. καὶ ἐπεδείκνυε τῷ στρατῷ ἕτερα γράμματα παρακελευόμενα αὐτῷ, ὥστε τοὺς ἀριστεύσαντας καὶ ἐκ τῶν κινδύνων διασωθέντας ἐν ταῖς πόλεσιν ἀναπαύεσθαι καὶ γηροτροφεῖσθαι ἐκ τῶν δημοσίων, τοὺς δὲ παῖδας τῶν στρατιωτῶν εἰς τοὺς τόπους τῶν οἰκείων γονέων ἐγγράφεσθαι· καὶ ταύτῃ τῇ πιθανότητι τὸν λαὸν κατεπράϋνεν, καὶ τὸν καίσαρα ἀνευφήμησαν. ταῦτα δὲ ὁ Πέτρος τῷ βασιλεῖ κατεμήνυσεν. ἐλθὼν δὲ ἐπὶ Μαρκιανούπολιν ἀποστέλλει χιλίους προτρέχειν. οὗτοι περιτυχόντες Σκλαυινοῖς ἐπιφερομένοις Ῥωμαϊκὴν λεηλασίαν πολλὴν τούτους τρέπονται· οἱ δὲ βάρβαροι τὴν αἰχμαλωσίαν ἀποσφάξαντες ....... καὶ αἰχμαλωσίας πολλῆς κρατήσαντες ἐπὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ ὑπέστρεψαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἔκτισεν ὁ βασιλεὺς τὸ ἡλιακὸν τῆς Μαγναύρας τὸ στρογγύλον· καὶ ἔστησεν ἐν τῷ μεσιαύλῳ τὴν ἰδίαν στήλην, καὶ ἀπέθετο ἐκεῖ τὸ ἀρμαμέντον. ιεʹ. θʹ. γʹ. εʹ. ιηʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Πέτρου τοῦ στρατηγοῦ κυνηγοῦντος, καὶ ὑὸς ἀγρίου αὐτῷ συναντήσαντος, τὸν πόδα τούτου ἐν δένδρῳ ἐξέθλιψεν, καὶ ἀφορήτοις ὀδύναις χρόνῳ πολλῷ ἐνοσιλεύετο. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ γράμμασιν αἰσχίστοις καὶ ὀνειδισμοῖς ἀφορήτοις αὐτὸν περιέβαλεν ἀκούων Σκλαυινὰ ἔθνη κατὰ τοῦ Βυζαντίου κινεῖσθαι. ὁ δὲ Πέτρος βιασάμενος εἰς Νόβας παρεγένετο. οἱ δὲ τῆς πόλεως ἐπίσημοι στρατιῶται ἅμα τῷ ἐπισκόπῳ τῷ στρατηγῷ ὑπήντων· οὓς ἰδὼν ὁ 275 στρατηγὸς καὶ θαυμάσας τήν τε ἐξόπλισιν καὶ ἀνδρείαν αὐτῶν κελεύει καταλιπόντας τὸ ἄστυ τῇ Ῥωμαϊκῇ πληθύϊ συναναμίγνυσθαι· οἱ δὲ στρατιῶται ἐπὶ φρουρᾷ τῆς πόλεως συντεταγμένοι οὐκ ἐπείθοντο τοῦτο ποιῆσαι. θυμωθεὶς δὲ ὁ στρατηγὸς ἀπέστειλε Γένζωνα μετὰ πλήθους στρατιωτῶν. οἱ δὲ μαθόντες ἔφυγον εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὰς θύρας τοῦ ναοῦ κλείσαντες ἐκάθηντο ἔνδον. ὁ δὲ Γένζων τῇ αἰδοῖ τοῦ ναοῦ ἄπρακτος διέμεινεν· Πέτρος δὲ ὀργισθεὶς ἀποχειροτονεῖ τὸν Γένζωνα τῆς στρατηγίας καὶ ἐκπέμπει σκρίβωνα ἠτιμωμένως τὸν ἐπίσκοπον πρὸς αὐτὸν ἀγαγεῖν. οἱ δὲ τῆς πόλεως πανοικεὶ συναχθέντες ἀτίμως τὸν σκρίβωνα τῆς πόλεως ἀπελαύνουσιν· καὶ τὰς πύλας τῆς πόλεως κλείσαντες τὸν μὲν Μαυρίκιον βασιλέα εὐφήμουν, τὸν δὲ στρατηγὸν ὕβρεσι περιέβαλλον· καὶ οὕτως ἀτίμως ὁ Πέτρος ἐκεῖθεν ἀνεχώρησεν. προπέμπει δὲ χιλίους ἐπὶ κατασκοπῇ· οἱ δὲ περιτυγχάνουσι Βουλγάροις χιλίοις τὸν ἀριθμόν. οἱ δὲ Βούλγαροι θαρροῦντες τῇ εἰρήνῃ τοῦ Χαγάνου ἀμερίμνως ἐβάδιζον· οἱ δὲ Ῥωμαῖοι πρὸς τοὺς Βουλγάρους τὰς ὁρμὰς ἐποιοῦντο. οἱ δὲ Βούλγαροι ἀποστέλλουσιν ἄνδρας ἑπτὰ παραινοῦντες μὴ παραλῦσαι τὴν εἰρήνην. τούτων ἀκούσαντες οἱ προτρέχοντες μηνύουσι τῷ στρατηγῷ ταῦτα. ὁ δὲ στρατηγὸς ἔφη· "οὐδὲ εἰ ὁ αὐτοκράτωρ παρέλθῃ, τούτων φείσομαι." συμβολῆς δὲ πολέμου γενομένης, τρέπονται Ῥωμαῖοι. οἱ δὲ βάρβαροι οὐκ ἐδίωξαν αὐτούς, ἵνα μὴ νικῶντες κινδύνῳ περιπέσωσιν. ὁ δὲ στρατηγὸς τὸν ταξίαρχον τῶν προτρεχόντων χαλεπῶς ἐμαστίγωσεν. τοῦτο μαθὼν ὁ Χαγάνος πρέσβεις πρὸς τὸν Πέτρον ἐξέπεμψε τὴν ἔναρξιν αἰτιώμενος, καὶ ὡς Ῥωμαῖοι ἄνευ δικαίας αἰτίας τὴν εἰρήνην διέλυσαν. ὁ δὲ Πέτρος ἀπατηλοῖς λόγοις χρησάμενος μὴ εἰδέναι τὴν κίνησιν διϊσχυρίζετο, διπλασίονα δὲ διδόναι τὰ σκῦλα ἅπαντα· καὶ οὕτως ἐν μοίραις δύο οἱ βάρβαροι τὰ ἀπολωλότα σκῦλα ἀναλαβόντες στέγουσι τὴν εἰρήνην. ὁ δὲ Πέτρος κατὰ Πηραγάστου, τοῦ ἐξάρχου τῶν Σκλαυινῶν, χωρεῖ, οἱ δὲ βάρβαροι περὶ τὴν ὄχθαν τοῦ ποταμοῦ τούτοις ὑπαντήσαντες διεκώλυον τοῦ περᾶσαι. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ἀπὸ τῶν πορθμίων τοξεύοντες τούτους ἀπέστρεψαν· καὶ τραπέντων αὐτῶν, πλήττεται κατὰ 276 τῆς λαγόνος ὁ Πηράγαστος καὶ θνήσκει. περάσαντες δὲ οἱ Ῥωμαῖοι αἰχμαλωσίας πολλῆς ἐκράτησαν καὶ εἰς τὰ ἴδια ἐπανέζευξαν. πλανηθέντων δὲ τῶν ὁδηγῶν καὶ ἀνύδροις τόποις περιπεσόντων, ἐκινδύνευε τὸ στρατόπεδον· βαδίσαντες τοίνυν διὰ 132
τῆς νυκτὸς περιτυγχάνουσι τῷ Ἡλιβακίᾳ ποταμῷ. λόχμης δὲ εἰς τὸ ἀντιπέρα ὑπούσης τῷ ποταμῷ, οἱ βάρβαροι ἐν ταύτῃ κρυπτόμενοι τοὺς ἀρυομένους τὸ ὕδωρ ἐτόξευον· μεγάλης τοίνυν ἐπηρείας τοῖς Ῥωμαϊκοῖς γενομένης στρατεύμασιν, πρὸς φυγὴν ἐχώρησαν καταπολεμηθέντες ὑπὸ τῶν βαρβάρων. ὁ δὲ Μαυρίκιος ταῦτα ἀκηκοὼς τὸν Πέτρον τῆς στρατηγίας ἀπέπαυσε καὶ τὸν Πρίσκον πάλιν στρατηγὸν τῆς Θρᾴκης ἀπέστειλεν. Κόσμου ἔτη ϛϟʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ιϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ιʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ. δʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀμὼς ἔτη ηʹ. ϛʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. ιθʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ϛʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Πρίσκος ὁ στρατηγὸς ἐξελθὼν ἐν τῇ Θρᾴκῃ τὰς δυνάμεις ἠρίθμησε καὶ εὗρεν ὅτι πλῆθος πολὺ διεφθάρη ἐξ αὐτῶν. τούτους δὲ ἀναλαβὼν παραγίνεται εἰς τὸν Ἴστρον ποταμὸν εἰς Νόβας. ὁ δὲ Χαγάνος τοῦτο μαθὼν πρέσβεις ἐξέπεμψε τὴν αἰτίαν πυνθανόμενος τῆς ἀφίξεως. ὁ δὲ Πρίσκος προεφασίσατο διὰ κυνηγέσια ἐληλυθέναι. ὁ δὲ Χαγάνος, "οὐ δίκαιόν ἐστιν," φησίν "ἐν ἀλλοτρίῳ τόπῳ κυνηγεῖν·" ὁ δὲ Πρίσκος ἴδιον ἔλεγεν εἶναι τὸν τόπον καὶ τὴν ἐξ ἀνατολῆς ἀπόδρασιν τῷ Χαγάνῳ ὠνείδιζεν. ὁ δὲ βάρβαρος τῆς Σιγγιδόνος τὸ τεῖχος κατέλυσεν, καὶ ἐπὶ τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν ἐχώρει. τοῦτο μαθὼν Πρίσκος παραγίνεται εἰς τὴν νῆσον τοῦ Ἴστρου, καὶ παραλαβὼν δρόμωνας παραγίνεται πρὸς τὸν Χαγάνον εἰς Κωνσταντίολα, θέλων αὐτῷ ὁμιλῆσαι. ἐλθόντι δὲ τῷ Χαγάνῳ πρὸς τὴν ὄχθαν τοῦ ποταμοῦ ὁ Πρίσκος ἀπὸ τῆς νηὸς 277 διελέγετο. ὁ δὲ Χαγάνος ἔφη πρὸς αὐτόν· "τί σοι, Πρίσκε, καὶ τῇ γῇ τῇ ἐμῇ; καὶ ταύτην βούλει διὰ ψεύδους λαβεῖν ἐκ τῶν χειρῶν μου; κρινεῖ ὁ θεὸς ἀναμέσον ἐμοῦ καὶ Μαυρικίου τοῦ βασιλέως. ἐκζητήσει τὸ αἷμα τοῦ στρατοῦ τῶν Ῥωμαίων καὶ τοῦ στρατοῦ τοῦ ἐμοῦ ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ." ὁ δὲ Πρίσκος ἔφη· "Σιγγιδόνα τὴν πόλιν ἀπόδος τοῖς Ῥωμαίοις" ὁ δὲ ἔφη, "σὺ μίαν πόλιν ἐγχειρεῖς παρ' ἡμῶν λαβεῖν. ὄψει μετ' ὀλίγον πεντήκοντα πόλεις Ῥωμαϊκὰς δουλουμένας Ἀβάροις. ὁ δὲ Πρίσκος διὰ τοῦ ποταμοῦ τὰς ναῦς τῇ Σιγγιδόνι παραστησάμενος ταύτην ἐπόρθησε καὶ τοὺς Βουλγάρους ἐξ αὐτῆς ἐξεδίωξε καὶ τὸ τεῖχος κτίζειν ἀπήρξατο. ὁ δὲ Χαγάνος ἀγγέλους πρὸς αὐτὸν ἀπέστειλε καὶ τοὺς ψευδωνύμους ἑαυτοῦ θεοὺς διεμαρτύρατο καταιτιώμενος τῶν γινομένων τὸν Πρίσκον. χειμῶνος δὲ καταλαβόντος, ἑκάτεροι εἰς τὰ ἴδια ὑπεχώρησαν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πέτρος, ὁ ἀδελφὸς Μαυρικίου, ἔκτισε τὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας θεοτόκου τῶν Ἀρεοβίνδου κοσμήσας αὐτὴν ἐκ διαφόρων μαρμάρων· ὁμοίως καὶ Κυριακὸς ὁ πατριάρχης τὰ Διακονίσσης τὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας θεοτόκου. ιζʹ. ιαʹ. εʹ. ζʹ. κʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει συναθροίσας ὁ Χαγάνος τὰς περὶ αὐτὸν δυνάμεις ἐπὶ τὴν Δαλματίαν ἐχώρησε καὶ καταλαβὼν τὴν Βάλκης καὶ τὰς περὶ αὐτὴν μʹ πόλεις πάσας ἐπόρθησεν. ὁ δὲ Πρίσκος ταῦτα μεμαθηκὼς Γουδούην ἐπὶ κατασκοπῇ τῶν πραττομένων ἀπέστειλεν· καὶ καταλαβὼν τοὺς βαρβάρους διὰ δυσβάτων χωρίων τὴν βάδισιν ποιούμενος, περιτυγχάνει δύο βαρβάροις τῷ οἴνῳ κεκαρωμένοις· καὶ τούτους διηρώτα ὁ Γουδούης τὰ τῶν βαρβάρων κινήματα. οἱ δὲ ἔφασαν δισχιλίοις ὁπλίταις τὴν αἰχμαλωσίαν τὸν Χαγάνον παραδεδωκέναι καὶ πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀποστεῖλαι. ταῦτα ὁ Γουδούης μεμαθηκὼς κρύπτεται ἐν μικρᾷ φάραγγι, καὶ ἐξ ἑωθινοῦ ἐπὶ τὰ νῶτα τούτων γενόμενος ἀθρόως πάντας ἀνεῖλεν· καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν λαβὼν πρὸς τὸν Πρίσκον ἤγαγεν. ὁ δὲ Χαγάνος τὰ τῆς ἀποτυχίας 278 μαθὼν εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἐπανέζευξε χώραν· καὶ ὁ Πρίσκος ὑπέστρεψεν εἰς τὰ ἴδια. Κόσμου ἔτη ϛϟβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ιηʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ. ϛʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἀμὼς ἔτη ηʹ. ηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. καʹ.
Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη ϛʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, ἰνδικτιῶνος γʹ, μηνὶ Μαρτίῳ, ἀναλαβὼν τὰς δυνάμεις ὁ Πρίσκος ἐπὶ τὴν Σιγγιδόνα παραγίνεται. ὁ δὲ Χαγάνος συναθροίσας τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἄφνω τῇ Μυσίᾳ ἐφίσταται καὶ τὴν Τομέαν πόλιν ἐνεχείρει λαβεῖν. διὰ τοῦτο καὶ Πρίσκος τὴν Σιγγιδόνα καταλιπὼν τούτῳ ἐπλησίασεν. τῆς δὲ ἑορτῆς τοῦ πάσχα καταλαβούσης, καὶ τῶν Ῥωμαίων λιμῷ τηκομένων, ἀκηκοὼς ὁ Χαγάνος τῷ Πρίσκῳ ἐδήλου ἁμάξας ἐκπέμψαι πρὸς αὐτόν, ὅπως δαπανήματα ἀποστείλῃ αὐτοῖς, ἵνα μετὰ ἱλαρότητος τὴν ἑαυτῶν ἑορτὴν ἐκπληρώσωσιν. τετρακοσίας τοίνυν ἁμάξας πληρώσας τούτοις ἐξέπεμψεν· ὁμοίως καὶ ὁ Πρίσκος εἴδη τινὰ Ἰνδικὰ ἀντέπεμψε τῷ βαρβάρῳ, πέπερί τε καὶ φύλλον Ἰνδικὸν καὶ κόστον καὶ κασσίαν καὶ ἕτερα τῶν ἐπιζητουμένων, καθεζομένου τοῦ Χαγάνου εἰς τὸ Σέρμιον· καὶ ταῦτα δεξάμενος ἥσθη ἐπ' αὐτοῖς· καὶ μέχρι τοῦ πληρωθῆναι τὴν ἑορτὴν Ῥωμαῖοί τε καὶ οἱ βάρβαροι ἀλλήλοις συνηυλίζοντο, καὶ οὐκ ἦν φόβος ἐν ἑκατέραις δυνάμεσιν· τῆς δὲ ἑορτῆς πληρωθείσης διαχωρίζονται ἀπὸ τῶν Ῥωμαίων οἱ βάρβαροι. ὁ δὲ Μαυρίκιος ἐπὶ συνάρσει δῆθεν τοῦ Πρίσκου Κομεντίολον ἀπέστειλε μετὰ πεζικῆς δυνάμεως. τοῦτο μαθὼν ὁ Χαγάνος ἐπὶ τὴν Μυσίαν κατὰ Κομεντιόλου στρατεύεται ἀπὸ λʹ σημείων τοῦ Κομεντιόλου. ὁ δὲ Κομεντίολος ἐν ἀπορρήτῳ ἄγγελον πρὸς τὸν Χαγάνον ἐξέπεμψεν. φασὶ δέ τινες τὸν Μαυρίκιον ὑποθέσθαι τῷ Κομεντιόλῳ, ὅπως τὸ Ῥωμαϊκὸν στράτευμα παραδώσῃ πολέμοις διὰ τὰς ἀταξίας αὐτῶν. νυκτὸς δὲ μεσούσης 279 ἐκέλευσε τὸν στρατὸν ὁπλίσασθαι, μὴ παραγυμνώσας τοῖς ὄχλοις μέλλειν πόλεμον συστήσασθαι. αὐτοὶ δὲ ὑπειληφότες, ὅτι γυμνασίας ἕνεκεν σιδηροφορεῖν αὐτοὺς ἐκέλευσεν, οὐχ ὡς ἔδει ὡπλίσαντο. ἡμέρας δὲ γενομένης, καὶ τῶν βαρβάρων καταλαβόντων, θρῦλος πολὺς τὸν στρατὸν κατέλαβεν· ὁ δὲ Κομεντίολος τὰς τάξεις ἐτάραττε καὶ αἴτιος αὐτοῖς ἀκαταστασίας ἐγένετο. οὕτω μὲν οὖν οἱ Ῥωμαῖοι πρὸς φυγὴν ἐτρέποντο, οἱ δὲ βάρβαροι ἀστρατήγητον τὸν λαὸν εὑρηκότες ἀνηλεῶς τούτους ἐφόνευον. ὁ δὲ Κομεντίολος ἀσχήμῳ φυγῇ ἐπὶ τὰ Δριζίπερα γίνεται· οἱ δὲ τῆς πόλεως ὕβρεσι καὶ λίθοις βάλλοντες αὐτὸν τοῦ ἄστεως ἀποπέμπουσιν. οἱ δὲ βάρβαροι ἐπὶ τὰ Δριζίπερα ἐλθόντες τήν τε πόλιν ἐπόρθησαν καὶ τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Ἀλεξάνδρου ἐνέπρησαν, τόν τε τάφον αὐτοῦ ἠργυρωμένον εὑρόντες ἀνοσίως σκυλεύουσιν, καθυβρίσαντες καὶ τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος· καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἐν τῇ Θρᾴκῃ ποιησάμενοι εὐωχοῦντο λαμπρῶς Ῥωμαίων κατεπαιρόμενοι. τοῦ δὲ Κομεντιόλου ἐν Βυζαντίῳ καταλαβόντος, μέγιστος τάραχος καὶ κλύδων τῇ πόλει ἐνέσκηψεν· ὥστε φοβηθέντας βούλεσθαι τὴν Εὐρώπην καταλιπεῖν καὶ πρὸς τὴν Ἀσίαν ἐν Χαλκηδόνι μετοικισθῆναι. ὁ δὲ βασιλεὺς τά τε ἐκσκούβιτα ἀναλαβὼν καὶ ὁπλιτικὸν συλλεξάμενος ὅμιλον τὰ Μακρὰ διεφρούρησε τείχη. οἱ δὲ δῆμοι τὴν πόλιν ἐφύλαττον· καὶ ἡ σύγκλητος παρῄνει τὸν βασιλέα πρεσβείαν πρὸς τὸν Χαγάνον ἐκπέμψαι. ὁ δὲ θεὸς τὴν ἐκδίκησιν τοῦ μάρτυρος Ἀλεξάνδρου ποιούμενος λοιμικὴν νόσον τοῖς βαρβάροις ἔπεμψεν· καὶ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἑπτὰ υἱοὺς τοῦ Χαγάνου διὰ πυρετοῦ καὶ βουβῶνος ἀπέκτεινε σὺν πολλοῖς ἄλλοις ὄχλοις· ὥστε ἀντὶ χαρᾶς ἐπινικίου καὶ παιάνων καὶ ᾀσμάτων θρήνους καὶ δάκρυα καὶ πένθη ἀπαρηγόρητα ἔχειν τὸν βάρβαρον. ἡ δὲ σύγκλητος παρεκάλει τὸν καίσαρα πρεσβεῦσαι πρὸς τὸν Χαγάνον. ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν Ἁρμάτζωνα ἀπέστειλε μετὰ δώρων πολλῶν πρὸς τὸν Χαγάνον εἰς τὰ Δριζίπερα, ὅστις λόγοις ἠπίοις τὸν βάρβαρον ἐκολάκευεν. ὁ δὲ βάρβαρος οὐκ ἠβούλετο τὰ δῶρα δέξασθαι, θρήνῳ 280 ἀσχέτῳ τῶν παίδων κατεχόμενος. ἔφασκε δὲ πρὸς τὸν πρέσβιν· "κρινεῖ ὁ θεὸς ἀναμέσον ἐμοῦ καὶ Μαυρικίου τοῦ αὐτοκράτορος· αὐτὸς γὰρ τὴν εἰρήνην διέλυσεν· ἐγὼ δὲ τοὺς αἰχμαλώτους ἀποδίδωμι αὐτῷ κατὰ ψυχὴν νόμισμα ἓν κομιζόμενος παρ' αὐτοῦ." ὁ δὲ Μαυρίκιος οὐκ ἠνέσχετο δοῦναι· καὶ πάλιν ὁ Χαγάνος ᾐτήσατο ἀνὰ ἡμίσους 134
λαβεῖν κατὰ ψυχήν· καὶ οὐδ' οὕτως ὁ βασιλεὺς δοῦναι κατεδέξατο, ἀλλ' οὐδὲ τεσσάρων κερατίων λαβεῖν. καὶ θυμωθεὶς ὁ Χαγάνος πάντας ἀπέκτεινε καὶ ἐπὶ τὰ ἴδια ἀνέζευξεν, πεντήκοντα χιλιάδας χρυσῶν ταῖς σπονδαῖς τοῖς Ῥωμαίοις ἐπιθείς· καὶ τὸν Ἴστρον ποταμὸν μὴ διαβαίνειν ὡμολόγησαν. ἐκ τούτου πολὺ μῖσος ἐκινήθη κατὰ Μαυρικίου τοῦ βασιλέως, καὶ ἤρξαντο λοιδορίαις τοῦτον βάλλειν· ὁμοίως καὶ ὁ λαὸς ὁ ἐν τῇ Θρᾴκῃ πρὸς λοιδορίαν τοῦ βασιλέως ἐκινήθη. ὁ δὲ στρατὸς ἐντολικαρίους ἀπέπεμψε πρὸς τὸν βασιλέα κατὰ Κομεντιόλου ὡς προδοσίαν ἐν τῷ πολέμῳ ποιήσαντος, ἐν οἷς ἦν καὶ Φωκᾶς, ὅστις τῷ βασιλεῖ διαλεγόμενος βρυερῶς τούτῳ ἀντέλεγεν ἐν τῷ σελεντίῳ, ὥστε τινὰ τῶν πατρικίων τοῦτον ματζῶσαι καὶ τὸν πώγωνα αὐτοῦ τίλαι. ὁ δὲ βασιλεὺς οὐ κατεδέξατο τὴν κατὰ Κομεντιόλου τοῦ λαοῦ ἔγκλησιν, ἀλλὰ τούτους ἀπράκτους ἀπέλυσεν. διὰ τοῦτο καὶ ἡ ἐπιβουλὴ τοῦ βασιλέως ἀρχὴν ἐλάμβανεν. κατὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ἐν Αἰγύπτῳ ἐν τῷ Νείλῳ ποταμῷ, Μηνᾶ τοῦ ἐπάρχου μετὰ λαοῦ πορευομένου ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ Δῆλτα, ἡλίου ἀνίσχοντος, ζῶα ἀνθρωπόμορφα ἐφάνησαν ἐν τῷ ποταμῷ, ἀνήρ τε καὶ γυνή. καὶ ὁ μὲν ἀνὴρ εὔστερνος καταπληκτικός τε τὴν ὄψιν, ξανθὸς τὴν κόμην, μιξοπόλιος, καὶ μέχρι τῆς ὀσφύος ἐγύμνου τὴν φύσιν καὶ πᾶσιν ἐδείκνυτο γυμνός· τὰ δὲ λοιπὰ μέρη τοῦ σώματος τὸ ὕδωρ ἐκάλυπτεν. τοῦτον ὁ ἔπαρχος ὅρκοις ἔβαλεν, μὴ καταλῦσαι τὴν θεωρίαν, πρὶν ἅπαντες ἐμφορηθῶσι τῆς παραδόξου ταύτης ὁράσεως. ἡ δὲ γυνὴ τούς τε μαζοὺς εἶχε καὶ τὴν ὄψιν λείαν, καὶ τὴν κόμην βαθεῖαν. καὶ μέχρις ὥρας θʹ πᾶς ὁ λαὸς ἐθαύ μαζεν ὁρῶν τὰ ζῶα ταῦτα. τῇ δὲ θʹ ὥρᾳ ἔδυσαν ἐν τῷ ποταμῷ. ὁ δὲ Μηνᾶς ταῦτα τῷ βασιλεῖ Μαυρικίῳ γεγράφηκεν. Κόσμου ἔτη ϛϟγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. ιθʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ιγʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ. ζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτη ηʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. κβʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη θʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ κϛʹ, ἰνδικτιῶνος δʹ, τῇ ἡμέρᾳ τοῦ ἁγίου πάσχα Σοφία ἡ αὐγούστα, ἡ γυνὴ Ἰουστίνου, ἅμα Κωνσταντίνῃ, τῇ γυναικὶ Μαυρικίου, στέμμα κατασκευάσασαι ὑπέρτιμον τῷ βασιλεῖ προσήγαγον. ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο θεασάμενος, ἀπελθὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῷ θεῷ τοῦτο προσήγαγε καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸ ἐπάνω τῆς ἁγίας τραπέζης διὰ τριχαλάστου ἁλυσιδίου διαλίθου καὶ χρυσοῦ. αἱ δὲ αὐγούσται μεγάλως ἐλυπήθησαν τοῦτο μαθοῦσαι, καὶ ἐν μάχῃ Κωνσταντῖνα ἡ αὐγούστα πρὸς τὸν βασιλέα τὴν ἑορτὴν ἐποίησεν. ὁ δὲ βασιλεὺς μὴ προσχὼν τὰς ἐγκλήσεις τῶν ἐν τῇ Θρᾴκῃ στρατευμάτων κατὰ Κομεντιόλου, ὁ αὐτὸς Κομεντίολος ἀναλαβὼν τὸ ὁπλιτικὸν ἔρχεται ἐπὶ τὸν Ἴστρον καὶ ἑνοῦται τῷ Πρίσκῳ ἐν Σιγγιδόνι· καὶ λύεται ἡ πρὸς τοὺς Ἀβάρους εἰρήνη. ταύτης λυθείσης, ἔρχονται εἰς τὸ Βιμηνάκιον, ἥτις ἐστὶ νῆσος μεγάλη τοῦ Ἴστρου. ταῦτα δὲ ἀκούσας ὁ Χαγάνος, συναθροίσας τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις ἐπὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ χωρεῖ· τοῖς δὲ τέσσαρσιν αὐτοῦ υἱοῖς παραδοὺς ἑτέρας δυνάμεις παρέστησε φρουρεῖν τὰς διαβάσεις τοῦ Ἴστρου. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι σχεδίας ποιήσαντες τὸν ποταμὸν διενήξαντο καὶ πόλεμον μετὰ τῶν υἱῶν τοῦ Χαγάνου συνεστήσαντο, Πρίσκου στρατηγοῦντος. ὁ γὰρ Κομεντίολος ἀσθενήσας εἰς τὸ Βιμηνάκιον τὴν νῆσον ἐκαθέζετο. ἐπὶ πολλὰς δὲ ὥρας τοῦ πολέμου κρατήσαντος, καὶ τοῦ ἡλίου δύ ναντος, τριακοσίων τε Ῥωμαίων ἀναιρεθέντων, χιλιάδες τέσσαρες ἐκ τῶν βαρβάρων διώλοντο. ἕωθεν δὲ πάλιν συντάξαντες τὰ στρατεύματα πάλιν τοῦ πολέμου ἀπήρξαντο καὶ πάλιν ὀκτὼ χιλιάδας τῶν βαρβάρων ἀνεῖλον. ὁμοίως καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ παραταξάμενοι ἐκ τῶν ὑψηλοτέρων οἱ Ῥωμαῖοι πρὸς τοὺς βαρβάρους ἐχώρησαν, καὶ τούτους τρέψαντες καὶ ἐπὶ τὰ ὕδατα τῆς λίμνης τοὺς Ἀβάρους ὠθήσαντες πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀπέπνιξαν· ἐν οἷς καὶ οἱ τοῦ Χαγάνου παῖδες ἀπεπνίγησαν· καὶ νίκην οἱ Ῥωμαῖοι περιφανῆ ἀνεδήσαντο. ὁ δὲ Χαγάνος 135
συναθροίσας δυνάμεις πολλὰς κατὰ Ῥωμαίων ἐπήρχετο· πολέμου δὲ κροτηθέντος, τρέπουσιν οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς βαρβάρους, καὶ πασῶν οἱ Ῥωμαῖοι ἐπισημοτέραν ταύτην ἀπηνέγκαντο τὴν νίκην. ὁ δὲ Πρίσκος τέσσαρας χιλιάδας συντάξας τὸν Τίσσον ποταμὸν περᾶσαι ἐκέλευσε καὶ κατασκοπῆσαι τὰ τῶν βαρβάρων κινήματα. οἱ δὲ βάρβαροι μηδὲν τῶν γεγονότων ἐγνωκότες ἑορτὴν ἐπιτελοῦντες συνεποσίαζον. τούτοις οἱ Ῥωμαῖοι κρυπτῶς ἐπιπεσόντες μέγιστον φόνον ἀπεργάζονται· τριάκοντα γὰρ χιλιάδας Γηπαίδων καὶ ἑτέρων βαρβάρων ἀπέκτειναν· καὶ πλείστην αἰχμαλωσίαν λαβόντες πρὸς τὸν Πρίσκον ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ Χαγάνος πάλιν δυνάμεις συναθροίσας ἐπὶ τὸν Ἴστρον παραγίνεται· καὶ συμβαλόντες πόλεμον ἡττῶνται οἱ βάρβαροι καὶ εἰς τὰ ῥεῖθρα τοῦ ποταμοῦ ἀποπνίγονται. συναπόλλυνται δὲ τούτοις καὶ Σκλαυινοὶ πολλοί. ζῶντας δὲ ἐκράτησαν Ἀβάρους μὲν τρισχιλίους, Σκλαυινοὺς δὲ ὀκτακοσίους καὶ Γήπαιδας τρισχιλίους διακοσίους καὶ βαρβάρους δισχιλίους. ὁ δὲ Χαγάνος εἰς Μαυρίκιον τὸν βασιλέα πρέσβεις ἀπέστειλεν ἀναλαβεῖν τοὺς ζωγρηθέντας πειρώμενος. ὁ δὲ Μαυρίκιος μήπω μαθὼν τὴν περιφανῆ τῶν Ῥωμαίων νίκην γράφει τῷ Πρίσκῳ ἀποδοῦναι τῷ Χαγάνῳ τοὺς Ἀβάρους καὶ μόνον. ὁ δὲ Κομεντίολος μόλις τῆς νόσου διαγενόμενος ἐξέρχεται εἰς Νόβας ζητῶν ὁδηγοὺς τοῦ ἐξαγαγεῖν αὐτὸν τὴν ὁδὸν Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως. γέρων δέ τις ταύτην ἐπιστάμενος ἔφασκε δυσχερῆ ταύτην εἶναι καὶ ἀδιόδευτον ἀπὸ ἐτῶν 283 πολλῶν καὶ χειμῶνος ὄντος, ὑψηλὰ ὄρη καὶ χιόνας κεκτημένην. ὁ δὲ Κομεντίολος μὴ πεισθεὶς τοῖς λόγοις τοῦ γέροντος ἀπέρχεται διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης. ψύχους δὲ γεγονότος ἐξαισίου καὶ μεγάλου κρύους, διαφθείρονται πολλοὶ τῶν Ῥωμαίων καὶ τῶν νωτοφόρων ζώων τὰ πλεῖστα. καὶ μόλις ἐπὶ τὴν Φιλιππούπολιν ἀφίκετο. κἀκεῖσε τῶν Ῥωμαίων παραχειμασάντων, ὁ Κομεντίολος εἰς Βυζάντιον ἔρχεται. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνήρ τις τὸ μοναχικὸν σχῆμα περιβεβλημένος καὶ ἐν ἀσκήσει διαλάμπων, σπαθίον γυμνώσας ἀπὸ τοῦ φόρου μέχρι τῆς Χαλκῆς ξιφήρης διαδραμὼν τὸν αὐτοκράτορα τοῖς πᾶσιν ἐν φόνῳ μαχαίρας τεθνήξεσθαι προηγόρευσεν. ὁμοίως καὶ Ἡρωδιανὸς Μαυρικίῳ εἰς τὸ φανερὸν προανήγγειλε τὰ τούτῳ συμβησόμενα. τοῦ δὲ βασιλέως νυκτὶ ἀνυποδήτου λιτανεύοντος μετὰ πάσης τῆς πόλεως, παρερχομένου ἐν τοῖς Καρπιανοῦ, στασιάζουσιν ἐκ τοῦ πλήθους τινὲς καὶ λίθους κατὰ τοῦ βασιλέως ἔβαλλον, ὥστε μόλις τὸν βασιλέα σὺν Θεοδοσίῳ, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, διασωθῆναι καὶ τὴν εὐχὴν πληρῶσαι ἐν Βλαχέρναις. οἱ δὲ δῆμοι εὑρόντες ἄνδρα προσομοιοῦντα Μαυρικίῳ καὶ βαλόντες αὐτῷ σαγίον μαῦρον καὶ ἀπὸ σκόρδων πλέξαντες στέφανον καὶ εἰς ὄνον τοῦτον καθίσαντες διέπαιζον λέγοντες· "εὕρηκε τὴν δαμαλίδα ἁπαλήν, καὶ ὡς τὸ καινὸν ἀλεκτόριν ταύτῃ πεπήδηκεν καὶ ἐποίησε παιδία ὡς τὰ ξυλοκούκουδα· καὶ οὐδεὶς τολμᾷ λαλῆσαι, ἀλλ' ὅλους ἐφίμωσεν· ἅγιέ μου, ἅγιε φοβερὲ καὶ δυνατέ, δὸς αὐτῷ κατὰ κρανίου, ἵνα μὴ ὑπεραίρεται· κἀγώ σοι τὸν βοῦν τὸν μέγαν προσαγάγω εἰς εὐχήν." πολλοὺς δὲ τούτων πιάσας ὁ βασιλεὺς ἐτιμωρήσατο. Κόσμου ἔτη ϛϟδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ. κʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ιδʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ. ηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτη ηʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. κγʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη θʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος εʹ, ὁ βασιλεὺς Μαυ ρίκιος Θεοδόσιον, τὸν αὐτοῦ υἱόν, συνῆψε πρὸς γάμον τῇ θυγατρὶ Γερμανοῦ τοῦ πατρικίου, στεφανώσαντος αὐτοὺς Κυριακοῦ, τοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. τῷ δὲ Ἰαννουαρίῳ μηνὶ ιαʹ Δομετιανός, ὁ ἐπίσκοπος Μελιτηνῆς, ὁ συγγενὴς τοῦ βασιλέως, τέθνηκε καὶ ἐτάφη ἐν τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις ὑπὸ Κυριακοῦ τοῦ πατριάρχου καὶ πάσης τῆς συγκλήτου τιμηθεὶς ἐπιτάφια. ὁ δὲ βασιλεὺς Πέτρον, τὸν ἴδιον ἀδελφόν, στρατηγὸν πάλιν τῆς Θρᾴκης χειροτονήσας ἀπέστειλεν. ἠκηκόει γὰρ περὶ τοὺς Καταράκτας ἀθροισθῆναι τὰ τῶν 136
βαρβάρων πλήθη τὸν Ἀψὴχ στρατηγὸν ἔχοντα. ὁ δὲ Πέτρος ἀπέστειλε πρὸς τὸν Ἀψὴχ πρεσβευτὴν περὶ εἰρήνης. ὁ δὲ Ἀψὴχ τοὺς Καταράκτας ἐκ τῶν Ῥωμαίων ἐπεχείρει λαβεῖν· καὶ ὁ Χαγάνος ἐπὶ τὴν Κωνσταντίολαν ἐχώρησεν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ἐπὶ τὴν Θρᾴκην ἐπανέζευξαν καὶ εἰς Ἀδριανούπολιν ἀφίκοντο. ὁ δὲ βασιλεὺς μαθών, ὅτι ὁ Χαγάνος κατὰ τοῦ Βυζαντίου ἐπέρχεται, γράφει τῷ Πέτρῳ εἰς τὸν Ἴστρον ὑποστρέψαι, καὶ ἀποστέλλει Βώνοσον τὸν σκρίβωνα μετὰ ναυτιλίας τοῦ διαπερᾶναι τὸν λαόν. ἀποστείλας δὲ Πέτρος Γουδούην τὸν ὑποστράτηγον πέραν τοῦ Ἴστρου πολλῆς αἰχμαλωσίας ἐκράτησεν· ταῦτα μαθὼν ὁ Χαγάνος τὸν Ἀψὴχ μετὰ πλήθους ἀπέστειλεν, ὅπως τὸ τῶν Ἀντῶν διολέσῃ ἔθνος ὡς σύμμαχον τῶν Ῥωμαίων. τούτου δὲ γενομένου τῶν βαρβάρων ἀπόμοιρα προσερρύη τοῖς Ῥωμαίοις. ὁ δὲ Μαυρίκιος ἐν ἑαυτῷ γενόμενος καὶ εἰδώς, ὅτι οὐδὲν τὸν θεὸν λανθάνει, ἀλλὰ πᾶσιν ἀποδίδωσι κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν, καὶ ἐπιλογισάμενος τὸ σφάλμα, ὃ ἐποίησεν εἰς τὴν αἰχμαλωσίαν μὴ ἐξαγοράσας αὐτήν, συμφέρειν ἔκρινεν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ ἀπολαβεῖν τὴν ἁμαρτίαν, καὶ μὴ ἐν τῷ μέλλοντι· καὶ ποιήσας δεήσεις ἐγγράφους ἀπέλυσεν εἰς πάντας τοὺς πατριαρχικοὺς θρόνους καὶ πάσας τὰς πολιτείας τὰς ὑπ' αὐτὸν καὶ εἰς τὰ μοναστήρια τὰ ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ εἰς τὰς λαύρας χρήματα καὶ κηροὺς καὶ θυμιάματα, ὅπως εὔξωνται ὑπὲρ αὐτοῦ, ἵνα ἐνταῦθα ἀπολάβῃ, 285 καὶ μὴ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι. ἐσκανδαλίζετο δὲ καὶ εἰς Φιλιππικόν, τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ, ὡς εἰς τὸ φῖ γράμμα ὀνομαζόμενον. ὁ δὲ Φιλιππικὸς διαφόρως ἐπώμνυτο τῷ βασιλεῖ, ὡς καθαρός ἐστιν εἰς τὴν δουλείαν αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔχει παρ' αὐτῷ δόλον. τοῦ δὲ Μαυρικίου τὸν θεὸν ἱκετεύοντος τοῦ ἐλεηθῆναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, ἐν μιᾷ κοιμωμένου αὐτοῦ εἶδεν ὀπτασίαν, εἰς τὴν χαλκῆν πύλην τοῦ παλατίου τῇ εἰκόνι τοῦ σωτῆρος ἑαυτὸν παρεστῶτα, καὶ λαὸν [πλεῖστον] παρεστῶτα αὐτῷ· καὶ φωνὴ γέγονεν ἐκ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγουσα· "δότε Μαυρίκιον." καὶ κρατήσαντες αὐτὸν οἱ δίκης ὑπηρέται παρέστησαν τῷ πορφυρῷ ὀμφαλίῳ τῷ ἐκεῖσε. καὶ ἔφη πρὸς αὐτὸν ἡ θεία φωνή· "ποῦ θέλεις ἀποδώσω σοι; ὧδε, ἢ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι;" ὁ δὲ ἀκούσας ἔφη· "φιλάνθρωπε δέσποτα, δικαιοκρίτα, ὧδε μᾶλλον, καὶ μὴ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι." καὶ ἐκέλευσεν ἡ θεία φωνὴ ἐκδοθῆναι Μαυρίκιον καὶ [Κωνσταντῖναν], τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ τὰ τέκνα καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν αὐτοῦ Φωκᾷ τῷ στρατιώτῃ. διυπνισθεὶς οὖν Μαυρίκιος καὶ καλέσας τὸν παρακοιμώμενον αὐτοῦ ἀπέστειλε πρὸς Φιλιππικόν, τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ, ἐν σπουδῇ ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα. ἀπελθὼν δὲ ὁ παρακοιμώμενος ἐκάλεσεν αὐτόν. ὁ δὲ ἐγερθεὶς καὶ προσκαλεσάμενος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἠσπάσατο αὐτὴν λέγων· "σώζου, οὐκέτι μὲ θεωρεῖς." ἡ δὲ ἀνέκραξε μετὰ κλαυθμοῦ φωνῇ μεγάλῃ πρὸς τὸν παρακοιμώμενον λέγουσα· "ὁρκῶ σε κατὰ τοῦ θεοῦ, τί ἐστι τὸ πρᾶγμα, δι' ὃ ζητεῖ αὐτὸν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ;" ὁ δὲ ἐπωμόσατο ἀγνοεῖν, καὶ ὅτι "αἰφνίδιον ἐξ ὕπνου ἀναστὰς ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλέ με." ὁ δὲ Φιλιππικὸς ᾐτήσατο μεταλαβεῖν καὶ οὕτως ἀπῄει πρὸς τὸν βασιλέα. ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ Γορδία ἔκειτο χαμαὶ ὀδυρομένη καὶ κλαίουσα καὶ τὸν θεὸν ἱκετεύουσα. εἰσελθὼν δὲ ὁ Φιλιππικὸς ἐν τῷ βασιλικῷ κοιτῶνι ἔρριψεν ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως. ὁ δὲ βασιλεὺς λέγει αὐτῷ· "συγχώρησόν μοι διὰ τὸν θεόν, ὅτι ἥμαρτόν σοι. ἕως γὰρ τοῦ νῦν ἐσκανδαλιζόμην εἰς σέ." καὶ κελεύσας ἐξελθεῖν τὸν παρακοιμώμενον, ἀναστὰς ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας τοῦ Φιλιππικοῦ, λέγων· "συγχώρησόν μοι· ἀσφαλῶς 286 γὰρ οἶδα ὅτι οὐδὲν ἥμαρτες εἰς ἐμέ. ἀλλ' εἰπέ μοι, τίνα γινώσκεις ἐν τοῖς ἡμετέροις τάγμασι Φωκᾶν στρατιώτην;" ὁ δὲ Φιλιππικὸς ἀναλογισάμενος λέγει αὐτῷ· "ἕνα γινώσκω, ὅς τις πρὸ καιροῦ ὀλίγου πεμφθεὶς ἐντολικάριος ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀντέλεγε τῷ κράτει σου." ὁ δὲ βασιλεὺς ἔφη· "ποίας ἐστὶν ἐντεύξεως;" ὁ δὲ Φιλιππικὸς εἶπεν· "νεώτερος, θρασὺς καὶ δειλός." τότε λέγει Μαυρίκιος· "ἐὰν δειλός, 137
καὶ φονεύς." καὶ ἐξηγεῖτο τῷ Φιλιππικῷ τὴν τοῦ ὀνείρου ἀποκάλυψιν. τῇ δὲ νυκτὶ ἐκείνῃ ἐφάνη ἀστὴρ ἐν τῷ οὐρανῷ, ὁ λεγόμενος κομήτης. τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ἔφθασε καὶ ὁ ἀποσταλεὶς μαγιστριανὸς πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ ἁγίους πατέρας φέρων παρ' αὐτῶν ἀπόκρισιν τοιαύτην, ὅτι "ὁ θεὸς δεξάμενος τὴν μετάνοιάν σου σώζει τὴν ψυχήν σου καὶ μετὰ ἁγίων κατατάττει σε πανοικεί, τῆς δὲ βασιλείας μετὰ ἀτιμίας καὶ κινδύνου ἐκπίπτεις." ταῦτα ἀκούσας Μαυρίκιος ἐδόξασε μεγάλως τὸν θεόν. τῆς τοίνυν μετοπωρινῆς ὥρας καταλαβούσης, καὶ Μαυρικίου τοῦ βασιλέως κελεύσαντος τῷ Πέτρῳ ἐν τῇ τῶν Σκλαυινῶν χώρᾳ τὸν λαὸν παραχειμάσαι, ἀντέστησαν οἱ Ῥωμαῖοι μὴ καταδεχόμενοι τοῦτο ποιεῖν διά τε τὴν τῶν ἵππων ταπείνωσιν καὶ διὰ τὸ πολλὴν πραῖδαν ἐπιφέρεσθαι καὶ διὰ τὸ πλήθη βαρβάρων περικεχῦσθαι τῇ χώρᾳ, καὶ στάσιν ἐμελέτησαν. ὁ δὲ στρατηγὸς διαγανακτῶν κατὰ τοῦ λαοῦ εἰς ἀπόνοιαν αὐτοὺς ἐνέβαλεν. ἐπιπίπτουσι τοίνυν ὑετοὶ λάβροι τῷ λαῷ καὶ ψῦχος πολύ. ὁ δὲ Πέτρος ἀπὸ εἴκοσι μιλίων τῆς στρατιᾶς τὴν διατριβὴν ἐποιεῖτο. Μαυρίκιος δὲ τῷ Πέτρῳ ἐπώχλει διὰ γραμμάτων περᾶσαι τὸν Ἴστρον, καὶ τὰς χειμερινὰς ἀποτροφὰς τοῦ λαοῦ ἐκ τῆς τῶν Σκλαυινῶν χώρας ἀρύσασθαι, ὅπως μὴ δημοσίας σιτήσεις ἀναγκασθῇ τοῖς Ῥωμαίοις παρασχέσθαι. ὁ δὲ στρατηγὸς μεταστειλάμενος τὸν Γουδούην ἔφησεν· "λίαν μοι βαρύτατα τὰ τοῦ βασιλέως προστάγματα ἐπὶ ἀλλοτρίας γῆς χειμάσαι Ῥωμαίους· καὶ τὸ παρακοῦσαι χαλεπόν, καὶ τὸ ὑπακοῦσαι δεινότερον. οὐδὲν καλὸν τίκτει φιλαργυρία, μήτηρ δὲ 287 πάντων τῶν κακῶν καθέστηκεν. ταύτην νοσῶν ὁ αὐτοκράτωρ τῶν μεγίστων κακῶν αἴτιος τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται." μεταστειλάμενος δὲ τοὺς ταξιάρχας τοῦ λαοῦ τὸν τοῦ βασιλέως σκοπὸν αὐτοῖς παρεδήλωσεν. οἱ δὲ ἔφησαν τὸν λαὸν τοῦτο μὴ καταδέξασθαι. ὁ δὲ λαὸς τοῦτο ἀκούσας ἐστασίασεν· καὶ οἱ ἐπίσημοι ἄρχοντες φυγόντες ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸν στρατηγὸν παρεγένοντο. τὰ δὲ πλήθη συναθροισθέντα προβάλλονται ἔξαρχον Φωκᾶν τὸν κένταρχον, καὶ ἐπὶ ἀσπίδος τοῦτον ὑψώσαντες εὐφήμησαν ἔξαρχον. καὶ ταῦτα ὁ Πέτρος ἀκηκοὼς εἰς φυγὴν ἐτράπη καὶ τῷ βασιλεῖ πάντα κατάδηλα ἐποίησεν. ὁ δὲ βασιλεὺς τὰ δυσχερῆ ταῦτα ἀκούσας κρύπτειν αὐτὰ τὰ πλήθη ἐπειρᾶτο. δευτέρα δὲ ἡμέρα, καὶ ἱππικὸν ἐπετέλεσε τὰ τῆς συμφορᾶς ἀποκρύπτων. ὁ δὲ δῆμος τῶν Πρασίνων ἔκραζε λέγων· "Κωνσταντῖνος καὶ Δομεντζίολος, δέσποτα Ῥωμαίων τρισαύγουστε, τῷ οἰκείῳ σου δήμῳ παρενοχλοῦσιν, ἵνα ὁ Κρούκης διοικήσῃ, εἰς ἃς ἔχομεν ἁμαρτίας. ὁ θεός, ὁ τὰ πάντα δημιουργήσας, ὑποτάξει σοι πάντα ἐχθρὸν καὶ πολέμιον ἐμφύλιόν τε καὶ ἀλλόφυλον χωρὶς αἱμάτων." ὁ δὲ βασιλεὺς τοῖς δήμοις ἐδήλου· "μηδὲν ὑμᾶς ταράξῃ ἀλόγων στρατιωτῶν ἀκοσμία καὶ ἀταξία." οἱ δὲ Βένετοι εἶπον· "ὁ θεός, ὁ κελεύσας σε βασιλεύειν, ὑποτάξει σοι πάντα τὸν πολεμοῦντα τὴν βασιλείαν σου. εἰ δὲ Ῥωμαῖός ἐστιν ὁ ἀγνωμονῶν σε εἰς δουλείαν σου τοῦτον ὑποτάξει χωρὶς αἱμάτων." τούτους δὲ ὁ βασιλεὺς καθοπλίσας καὶ λόγοις ἠπίοις κατευνάσας σὺν τοῖς δημάρχοις φυλάττειν τὰ τείχη τῆς πόλεως προσέταξεν. τοῦ δὲ υἱοῦ τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου ἅμα Γερμανοῦ, τοῦ πενθεροῦ αὐτοῦ, εἰς Καλλικράτειαν κυνηγετοῦντος, ἀποστέλλουσιν οἱ Ῥωμαῖοι γράμματα πρὸς Θεοδόσιον ἀξιοῦντες ὑπ' αὐτοῦ βασιλεύεσθαι, εἰ δὲ μή, κἂν Γερμανὸν ἀναγορεῦσαι βασιλέα· μηδὲ γὰρ ἔτι ἀνέχεσθαι ὑπὸ Μαυρικίου βασιλεύεσθαι. ταῦτα ὁ Μαυρίκιος μαθὼν μεταστέλλεται τὸν υἱὸν πρὸς ἑαυτόν· Κομεντίολον δὲ τὰ τείχη φρουρεῖν προσέταττεν. τὸν δὲ Γερμανὸν σὺν τῷ υἱῷ Θεοδοσίῳ κατῃτιᾶτο τῶν συμφορῶν αἴτιον γεγονέναι. τοῦ 288 δὲ Γερμανοῦ ἀπολογουμένου, Μαυρίκιος ἔφη· "ὦ Γερμανέ, δύο εἰσὶ τεκμήρια τῆς ὑπονοίας μου· τά τε ἐκ τοῦ λαοῦ πρός σε γράμματα, καὶ τοῦ φείδεσθαι τὸν λαὸν τῆς ἀγελαίας ἵππου τῆς νεμομένης σοι εἰς τὰ προάστεια. πάντα γὰρ διήρπασαν, καὶ τῶν σῶν ἐφείσαντο. φείδου, Γερμανέ, τοῦ μηκύνειν τὸν λόγον, οὐδὲν ἡδύτερον τοῦ διὰ ξίφους 138
τεθνάναι." ὁ δὲ Γερμανὸς εἰς τὸν ναὸν τῆς θεομήτορος τῶν Κύρου προσέφυγεν. καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦτο μαθὼν Στέφανον τὸν εὐνοῦχον ἀπέστειλεν ὑπεξαγαγεῖν τὸν Γερμανὸν τῆς ἐκκλησίας. τοῦ δὲ Στεφάνου βιαίως ἐξαγαγεῖν τοῦτον θελήσαντος, οἱ τοῦ Γερμανοῦ ὑπασπισταὶ ἀντικαταστάντες ἐξωθοῦσι τὸν Στέφανον καὶ λαβόντες τὸν Γερμανὸν εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν καταφεύγουσιν. ὁ δὲ βασιλεὺς ῥάβδοις ἐμαστίγου Θεοδόσιον, τὸν ἑαυτοῦ υἱόν. ἔφασκε γὰρ δι' αὐτοῦ τὸν Γερμανὸν φυγαδευθῆναι· καὶ ἀποστέλλει τοὺς ἐκσκουβίτορας τοῦ ἐξαγαγεῖν τῆς μεγάλης ἐκκλησίας τὸν Γερμανόν. ἐντεῦθεν θρῦλος μέγας τῇ πόλει ἐνέσκηψεν. ὁ δὲ Γερμανὸς ἠθέλησεν ἐξελθεῖν καὶ δοῦναι ἑαυτόν· τὰ δὲ πλήθη οὐ κατεδέξαντο, ἀλλ' ὕβρεσι μεγάλαις τὸν βασιλέα ἠτίμασαν λέγοντες· "μὴ σχοίη δέρμα ὁ φιλῶν σε, Μαυρίκιε Μαρκιανιστά." οἱ τοίνυν τὰ τείχη φρουροῦντες ταῦτα μαθόντες τῆς φρουρᾶς κατημέλησαν. τότε οἱ τοῦ Πρασίνου μέρους τὴν οἰκίαν Κωνσταντίνου τοῦ λεγομένου Λάρδου καταφλέγουσιν. ὁ δὲ Μαυρίκιος μεσούσης τῆς νυκτὸς ἀποδυσάμενος τὴν βασίλειον στολὴν καὶ ἰδιωτικὴν περιβαλόμενος εἰς δρόμωνά τε εἰσελθὼν μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ καὶ Κωνσταντίνου ἀποδιδράσκει. τὰ πλήθη δὲ δι' ὅλης τῆς νυκτὸς αἰσχίσταις ὕβρεσι τὸν βασιλέα καθύβριζον, ἐπέσκωπτόν τε καὶ τὸν πατριάρχην Κυριακόν. λαίλαπος τοίνυν γενομένου μεγάλου, μετὰ κινδύνων μεγίστων διασώζεται ὁ Μαυρίκιος εἰς τὸν ἅγιον Αὐτόνομον. ἐν αὐτῇ δὲ τῇ νυκτὶ ἐπιτίθενται αὐτῷ καὶ νόσοι ἀρθρίτιδες, ἃς ποδαλγίας καὶ χειραλγίας καλοῦσιν. ἐντεῦθεν ἀποστέλλει Θεοδόσιον, τὸν ἑαυτοῦ υἱόν, μετὰ Κωνσταντίνου πρὸς Χοσρόην, τὸν βασιλέα Περσῶν, 289 ὅπως ὑπομνησθῇ τῶν ὑπὸ Μαυρικίου γεγονότων αὐτῷ καὶ τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς εὐεργεσίας προσνείμῃ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. ὁ δὲ Γερμανὸς πέμπει πρὸς Σέργιον, τὸν δήμαρχον τοῦ Πρασίνου μέρους, ὅπως συναγωνίσηται αὐτῷ τοῦ βασιλεῦσαι, ὑποσχόμενος τιμῆσαι τὸ μέρος τοῦ Πρασίνου καὶ αὐτὸν μεγάλαις ἀξίαις περιβαλεῖν. ὁ δὲ Σέργιος τοῖς ἐπισημοτέροις τοῦ δήμου τοῦτο ἐθάρρησεν. οἱ δὲ τοῦτο οὐ κατεδέξαντο λέγοντες· "οὐκ ἄν ποτε Γερμανὸς τῆς τῶν Βενέτων προσπαθείας ἀποστήσεται." οἱ δὲ Πράσινοι ἐξελθόντες εἰς τὸ Ῥήγιον μεγάλαις εὐφημίαις ἐτίμων τὸν τύραννον Φωκᾶν, καὶ πείθουσιν αὐτὸν ἐν τῷ Ἑβδόμῳ παραγενέσθαι. πέμπει τοίνυν ὁ Φωκᾶς Θεόδωρον τὸν ἀσηκρήτην, καὶ εἰσελθὼν ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ ἐπανέγνωσε τῷ λαῷ, ὅπως ὅ τε πατριάρχης οἱ δῆμοί τε καὶ ἡ σύγκλητος ἀφίκωνται ἐν τῷ Ἑβδόμῳ. τούτου τοίνυν γεγονότος, καὶ πάντων ἐν τῷ Ἑβδόμῳ ἀφικομένων, Κυριακὸς ὁ πατριάρχης ἀπῄτησε τὸν τύραννον ὁμολογίαν περὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ τοῦ ἀτάραχον φυλάξαι τὴν ἐκκλησίαν. ἔδοξε δὲ ὁ τύραννος τὸν Γερμανὸν εἰς βασιλέα προτρέπεσθαι. τοῦ δὲ Γερμανοῦ κατειρωνευομένου μὴ θέλειν, καὶ τῶν δήμων εὐφημούντων τὸν τύραννον, ἀναγορεύεται τὸ κακόν, καὶ κύριος τῶν σκήπτρων ὁ τύραννος προχειρίζεται, καὶ κρατεῖ τῆς εὐδαιμονίας ἡ συμφορά, καὶ λαμβάνει τὴν ἔναρξιν τὰ μεγάλα τῶν Ῥωμαίων ἀτυχήματα. ἡ δὲ ἀναγόρευσις τοῦ τυράννου εἰς τὸν ναὸν τοῦ βαπτιστοῦ Ἰωάννου ἐγένετο. δύο δὲ ἡμέρας ἐν τούτῳ διατρίψας τῇ τρίτῃ εἰς τὰ βασίλεια εἰσῆλθεν ἐπὶ βασιλικῆς ἁμάξης καθεζόμενος. τῇ δὲ πέμπτῃ ἡμέρᾳ Λεοντίαν, τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα, ἔστεψεν αὐγούσταν. καταστασιάζουσι τοίνυν τὰ μέρη πρὸς ἄλληλα ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ διὰ στάσεις τόπων. ὁ δὲ τύραννος Ἀλέξανδρον, τὸν συναντάρτην αὐτοῦ, ἐξέπεμψε κατευνάσαι τὰ μέρη. ὁ δὲ Ἀλέξανδρος Κοσμᾷ, τῷ τῶν Βενέτων δημάρχῳ, χεῖρας ἐπιβαλὼν ὤθησέ τε καὶ ὕβρισεν. οἱ δὲ Βένετοι ἀγανακτοῦντες ἔκραζον· "ὕπαγε· μάθε τὴν κατάστασιν, ὁ Μαυρίκιος οὐκ ἀπέθανεν." ὁ δὲ τύραννος τούτων ἀκηκοὼς ἐπὶ τὸν τοῦ Μαυρικίου φόνον κινεῖται· καὶ ἀποστείλας στρατιώτας ἤγαγεν αὐτοὺς ἐν Χαλκηδόνι εἰς τὸν Εὐτροπίου 290 λιμένα. καὶ προαναιροῦνται τοῦ βασιλέως οἱ παῖδες οἱ ἄρρενες ἐπ' ὄψεσιν αὐτοῦ πέντε, 139
ἐντεῦθεν προκολάζων τὸν βασιλέα τῇ τῶν παίδων σφαγῇ· ὁ δὲ Μαυρίκιος φιλοσοφῶν τὸ δυστύχημα τὸν ἐπὶ πάντων ἐπεκαλεῖτο θεὸν καὶ πυκνῶς ἐφθέγγετο· "δίκαιος εἶ, κύριε, καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου." γίνεται τοίνυν τῶν παίδων ὁ θάνατος τοῦ πατρὸς ἐπιτάφιον προεπιδειξαμένου τὴν ἀρετὴν ἐν τῷ μεγέθει τῆς συμφορᾶς. τῆς γὰρ τιθηνῆς ὑποκλεψάσης ἕν τι τῶν βασιλικῶν μειρακίων καὶ πρὸς σφαγὴν τὸ ἑαυτῆς ἐπιδωσάσης, ὁ Μαυρίκιος οὐ κατεδέξατο, ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἐπεζήτησεν· φασὶ δέ τινες, ὅτι, τούτου σφαγέντος, γάλα σὺν τῷ αἵματι ἔρρευσεν, ὥστε πάντας τοὺς ὁρῶντας θρηνῆσαι δεινῶς. οὕτω μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς καὶ νόμων φύσεως ὑψηλότερος γεγονὼς ὑπαλλάττει τὸν βίον. οὐ διέλειπε δὲ τῇ Ῥωμαίων βασιλείᾳ ἐξ ἐκείνου καιροῦ δυστυχήματα ποικίλα τε καὶ ἐξαίσια. ὅ τε γὰρ Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, τὴν εἰρήνην διέλυσεν, καὶ οἱ Ἄβαρεις τὴν Θρᾴκην διώλεσαν, καὶ ἄμφω τὰ στρατεύματα τῶν Ῥωμαίων διεφθάρησαν, ὥστε, ὁπηνίκα Ἡράκλειος ἐβασίλευσε καὶ ἐξέτασιν τοῦ ὁπλιτικοῦ ἐποιήσατο εἰς τὸ ἀκριβές, ἐκ πάσης τῆς πληθύος τῆς εὑρεθείσης ἐπὶ τῆς τυραννίδος Μαυρικίῳ μετὰ Φωκᾶ οὐχ εὗρε περαιτέρω δύο ἀνδρῶν. οὕτως οἱ τὸν τύραννον προστησάμενοι ἐπὶ αὐτοῦ ἀνηλώθησαν. Κόσμου ἔτη ϛϟεʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟεʹ. Ῥωμαίων. βασιλεὺς Φωκᾶς ἔτη ζʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ιεʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ. θʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτη ηʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ. κδʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη θʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Νοεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ϛʹ, βασιλεύσας Φωκᾶς 291 ὁ τύραννος ἀνεῖλεν, ὡς προλέλεκται, Μαυρίκιον σὺν πέντε παισὶν ἄρρεσιν· καὶ τὰς τούτων κεφαλὰς ἐκέλευσε τεθῆναι ἐν τῷ Κάμπῳ τοῦ τριβουναλίου ἡμέρας ἱκανάς· καὶ ἐξήρχοντο οἱ τῆς πόλεως καὶ ἐθεώρουν αὐτάς, ἕως ἐπώζεσαν. ἀναιρεῖται δὲ καὶ Πέτρος, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, καὶ ἄλλοι πολλοί. Θεοδόσιον δέ, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, λόγος κρατεῖ πεφευγέναι καὶ σεσῶσθαι. ταύτην δὲ τὴν φήμην Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, ηὔξησεν ἄλλοτε ἄλλως ψευδόμενος καὶ παρ' ἑαυτῷ τοῦτον ἔχειν λέγων καὶ προνοεῖν δῆθεν, ἵνα τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν παραλάβῃ, δολερῶς δὲ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ἐλπίζων κρατῆσαι, ὡς ἠλέγχθη πολυτρόπως, μάλιστα δὲ ἐκ τοῦ πολέμους αἰφνιδίους κινῆσαι καὶ μεγάλως λυμήνασθαι τὰ Ῥωμαϊκά. τοῦ δὲ Φωκᾶ πρέσβιν πρὸς αὐτὸν ἀποστείλαντος Βίλιον, τοῦτον ἐκράτησε καὶ εἰς φυλακὴν ἀπέθετο, μηκέτι εἰς τὰ Ῥωμαϊκὰ ὑποστρέψαι, γράμμασι δὲ ἀτίμοις τὸν Φωκᾶν ἀντημείβετο. Κωνσταντῖναν δὲ τὴν βασίλισσαν ἅμα ταῖς τρισὶ θυγατράσι ἐν οἰκίᾳ ἰδιωτικῇ, ἐπιλεγομένῃ τῶν Λέοντος, ὁ τύραννος κατέστησεν. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τῇ πόλει καλλιγράφος τις, ἀνὴρ εὐλαβής, ἐκ παννυχίδος οἴκαδε πορευόμενος μεσούσης νυκτὸς ὁρᾷ τοὺς ἀνδριάντας ἐκ τῶν βωμῶν καθελκυσθέντας καὶ μεγάλῃ τῇ φωνῇ λέγοντας, ἀναιρεῖσθαι Μαυρίκιον καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ, καὶ πάντα τὰ ἐν Βυζαντίῳ πραχθέντα συμπτώματα. πρωΐας δὲ ἀπελθὼν ὁ ἀνὴρ τῷ αὐγουσταλίῳ ταῦτα διηγήσατο· ὁ δὲ παρήγγειλεν αὐτῷ μηδενὶ ταῦτα κατάδηλα ποιῆσαι, ἀπογραψάμενος δὲ τὴν ἡμέραν ἐκαραδόκει τὴν ἔκβασιν. ἐνάτη δὲ ἡμέρα, καὶ ἄγγελος κατέλαβε μηνύων τὴν Μαυρικίου ἀναίρεσιν. τότε ὁ αὐγουστάλιος τὴν τῶν δαιμόνων πρόρρησιν ἐπὶ λαοῦ ἐθριάμβευσεν. Ναρσῆς δέ, ὁ τῶν Ῥωμαίων γενόμενος στρατηγός, κατὰ τοῦ τυράννου ἀντῆρε καὶ τὴν Ἔδεσαν ἐκράτησεν. γράφει τοίνυν Φωκᾶς Γερμανῷ τῷ στρατηγῷ πολιορκῆσαι τὴν Ἔδεσαν. ὁ δὲ Ναρσῆς γράφει πρὸς Χοσρόην, τὸν βασιλέα Περσῶν, ἀθροῖσαι δυνάμεις καὶ 292 κατὰ Ῥωμαίων συστήσασθαι πόλεμον. ἐποίησε δὲ Φωκᾶς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν Δομεντζίολον μάγιστρον, καὶ τὸν Πρίσκον κόμητα ἐκσκουβιτόρων. βʹ. ιϛʹ. ιʹ. δʹ. κεʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ζʹ, προῆλθε Φωκᾶς ἐν ταῖς ἑορταῖς ῥίψας ὑπατείαν πολλήν. Χοσρόης δέ, ὁ βασιλεὺς τῶν Περσῶν, συναθροίσας δύναμιν πολλὴν κατὰ Ῥωμαίων ἐξαπέστειλεν. ὁ δὲ Γερμανὸς 140
ἀκούσας ἐφοβήθη, ἀναγκαζόμενος δὲ τοῦ πολέμου ἀπήρξατο. τοῦ δὲ Γερμανοῦ ἐν τῷ πολέμῳ πληγέντος, οἱ ὑπασπισταὶ τοῦτον διέσωσαν μέχρι Κωνσταντίνης, καὶ ἡττῶνται Ῥωμαῖοι· ἑνδεκάτη δὲ ἡμέρα, καὶ ὁ Γερμανὸς ἐτελεύτησεν. ὁ δὲ Φωκᾶς τὰς δυνάμεις ἀπὸ τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν μετέφερε τῷ Χαγάνῳ τὰ πάκτα ἐπαυξήσας, νομίζων ἠρεμεῖν τῶν Ἀβάρων τὸ ἔθνος. ταύτας δὲ διελὼν τὰς μὲν κατὰ Περσῶν ἀπέστειλεν, τὰς δὲ πρὸς τὴν πολιορκίαν Ἐδέσης κατὰ Ναρσοῦ σὺν Λεοντίῳ εὐνούχῳ καὶ μεγιστάνῳ αὐτοῦ. ὁ δὲ Χοσρόης συναθροίσας δυνάμεις ἐπὶ τὸ Δαρᾶς γίνεται. Ναρσῆς δὲ ἐξελθὼν τῆς Ἐδέσης ἐπὶ τὴν Ἱεράπολινκατέφυγεν. ὁ δὲ Χοσρόης σὺν τοῖς Ῥωμαίοις γίνεται εἰς τὸ Ἀρξαμοῦν, καὶ φρούριον ἀπὸ ἐλεφάντων συστησάμενος τοῦ πολέμου ἀπήρξατο καὶ νίκην μεγάλην ᾔρατο, πολλοὺς τῶν Ῥωμαίων ζωγρήσας, οὓς καὶ ἀπέτεμεν. τούτων οὕτω πραχθέντων, ὁ Χοσρόης ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐπανέζευξε Ζογγόῃ τὰς δυνάμεις καταλιπών. τοῦτο μαθὼν ὁ Φωκᾶς κατὰ Λεοντίου ἐμάνη καὶ χειροπέδαις σιδηραῖς ἀτίμως αὐτὸν εἰς Βυζάντιον φέρει καὶ χειροτονεῖ στρατηγὸν Δομεντζίολον, τὸν ἴδιον ἀνεψιόν, ὃν καὶ κουροπαλάτην ἐποίησεν. γʹ. ιζʹ. ιαʹ. εʹ. κϛʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλε Χοσρόης Καρδαρίγαν καὶ Ῥουσμιάζαν, καὶ ἐπόρθησαν πολλὰς τῶν Ῥωμαίων πολιτείας. ὁ δὲ Δομεντζίολος λόγον δοὺς τῷ Ναρσῇ καὶ ὅρκοις πολλοῖς πείσας αὐτὸν μηδεμίαν 293 ἀδικίαν παρὰ τῷ Φωκᾷ ὑπομένειν, ἀπέλυσεν αὐτὸν πρὸς Φωκᾶν· ὁ δὲ Φωκᾶς μὴ φυλάξας τὸν λόγον τοῦτον πυρὶ κατέκαυσεν. ἐν λύπῃ οὖν μεγάλῃ γεγόνασιν οἱ Ῥωμαῖοι, ὅτι φόβον μέγαν εἶχεν εἰς Πέρσας ὁ Ναρσῆς, ὥστε τὰ τέκνα τῶν Περσῶν ἀκούοντα τὸ ὄνομα Ναρσοῦ τρέμειν· οἱ δὲ Πέρσαι ἠγαλλιῶντο χαρᾷ μεγάλῃ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θωμᾶς ἔτη γʹ. δʹ. ιηʹ. αʹ. ϛʹ. κζʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σχολαστικὸς εὐνοῦχος, ἀνὴρ ἔνδοξος τοῦ παλατίου, μεσούσης νυκτὸς Κωνσταντῖναν τὴν δέσποιναν σὺν ταῖς τρισὶ θυγατράσιν αὐτῆς λαβὼν εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν κατέφυγε τῇ βουλῇ Γερμανοῦ τοῦ πατρικίου, ὀρεγομένου τῆς βασιλείας. γίνεται τοίνυν ἐν τῇ πόλει στάσις μεγάλη. οἱ δὲ Πράσινοι ἀθροισθέντες ἐπὶ τὸν κοχλίαν ἐδυσφήμουν τὴν Κωνσταντῖναν· ὁ δὲ Γερμανὸς τῷ δημάρχῳ τῶν Πρασίνων τάλαντον χρυσίου ἀπέστειλεν, ὥστε συνεργῆσαι αὐτοῖς. τὰ δὲ πρωτεῖα τοῦ δήμου οὐ κατεδέξαντο τοῦτο. ὁ δὲ τύραννος ἔπεμψεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ ἀποσπάσαι τὰ γύναια· ὁ δὲ πατριάρχης Κυριακὸς ἀντεκαθίστατο τῷ τυράννῳ μὴ καταδεξάμενος ἐκ τοῦ ναοῦ ἀποσπάσαι τὰ γύναια τυραννικῶς. ὅρκοις δὲ βεβαιωθεὶς ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ, ὡς οὐκ ἀδικήσει αὐτάς, ἐξάγονται τοῦ ἁγίου τεμένους καὶ ἐν μοναστηρίῳ ἐγκλείονται· τὸν δὲ Γερμανὸν ἀποκείρας ἐν ἱερεῦσι κατέταξε καὶ ἐν τῷ ἰδίῳ οἴκῳ παρεφύλαττεν. τότε καὶ Φιλιππικὸς τὴν κόμην ἑλόμενος ἱερωσύνης ἀξίαν ἀνέλαβε καὶ ἐν Χρυσοπόλει ἐν τῷ μοναστηρίῳ, ὃ ἔκτισεν, διέτριβεν. οἱ δὲ Πέρσαι ἐν τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον τὸ Δαρᾶς καὶ πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν καὶ Συρίαν αἰχμαλωσίαν πολλὴν ποιήσαντες, ἧς οὐκ ἔστιν ἀριθμός. τοῦ δὲ πατριάρχου Κυριακοῦ τελευτήσαντος, Θωμᾶς χειροτονεῖται ἀντ' αὐτοῦ, διάκονος καὶ σακελλάριος ὢν τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ιαʹ. 294 Κόσμου ἔτη ϛϟθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Φωκᾶς ἔτη ζʹ. εʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. ιθʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Θωμᾶς ἔτη γʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτη ηʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη βʹ. αʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη θʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φωκᾶς ὁ τύραννος ἔζευξε τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα Δομεντζίαν Πρίσκῳ τῷ πατρικίῳ καὶ κόμητι τῶν ἐκσκουβιτόρων, καὶ γενομένου τοῦ γάμου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Μαρίνης, ἐκέλευσεν ἱππικὸν ἀχθῆναι. οἱ δὲ δήμαρχοι τῶν δύο μερῶν ἐν τοῖς τετρακίοσι σὺν τῶν βασιλικῶν λαυράτων ἔστησαν Πρίσκου καὶ Δομεντζίας λαυράτα. ταῦτα ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἠγανάκτησεν, καὶ πέμψας ἤγαγε τοὺς δημάρχους Θεοφάνην καὶ Πάμφιλον, καὶ στήσας αὐτοὺς εἰς τὸ στάμα γυμνοὺς ἐκέλευσεν ἀποτμηθῆναι αὐτούς. πέμψας δὲ 141
τὸν πρωτοκούρσορα αὐτοῦ ἠρώτα αὐτούς, τίνος ἐπιτρέψαντος τοῦτο πεποίηκαν; οἱ δὲ εἶπον, ὅτι κατὰ συνήθειαν οἱ γραμμισταὶ τοῦτο πεποίηκαν. ὁ δὲ δῆμος καὶ οἱ ὄχλοι ἔκραζον· "φιλανθρώπου δεσπότου πολλὰ τὰ ἔτη." οἱ δὲ γραμμισταὶ ἐρωτηθέντες διὰ τί τοῦτο πεποίηκαν; ἔφησαν, ὅτι "τοῦ βασιλέως τέκνα ὀνομασθέντα ὑπὸ πάντων, ἡμεῖς ἀφ' ἑαυτῶν τοῦτο πεποιήκαμεν." ὁ δὲ Πρίσκος φόβῳ συνεχόμενος τὴν ἀγανάκτησιν ἐδειλία τοῦ βασιλέως. τῶν δὲ ὄχλων κραζόντων φιλανθρωπευθῆναι αὐτοῖς, συνεχώρησεν ὁ Φωκᾶς· ἔκτοτε οὖν ὁ Πρίσκος μηνιάσας οὐκ ἦν ἐν ὀρθότητι μετὰ Φωκᾶ. γυνὴ δέ τις ὀνόματι Πετρωνία γίνεται τῇ βασιλίσσῃ Κωνσταντίνῃ ὡς ἀντὶ διακόνου πρὸς Γερμανὸν ἐκ Κωνσταντίνης τὰς ἀποκρίσεις ποιουμένη· τῆς δὲ φήμης πλατυνομένης Θεοδόσιον ζῇν, τὸν υἱὸν τοῦ Μαυρικίου, ἐλπίδας ἀγαθὰς ἥ τε Κωνσταντῖνα καὶ ὁ Γερμανὸς εἶχεν ἐπὶ τούτῳ· ἡ δὲ ἀνοσία Πετρωνία τῷ τυράννῳ ταῦτα κατάδηλα πεποίηκεν. ὁ δὲ τύραννος Κωνσταντῖναν Θεοπέμπτῳ τῷ ἐπάρχῳ 295 πρὸς βάσανα ἔδωκεν· ἡ δὲ βασανιζομένη Ῥωμανὸν τὸν πατρίκιον γινώσκειν τὰ παρ' αὐτῶν λαλούμενα ὡμολόγησεν. οὗτος δὲ κατασχεθεὶς καὶ ἐξετασθεὶς συγκατέθετο καὶ ἄλλους εἶναι συνεργοὺς αὐτοῦ πρὸς τὴν τοῦ τυράννου ἐπιβουλήν. κατεσχέθη δὲ καὶ Θεόδωρος, ὁ τῆς ἀνατολῆς ἔπαρχος, ὃν ὁ τύραννος βουνεύροις μαστίζων ἀνεῖλεν· Ἐλπιδίου τε τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κόψας τῷ πυρὶ τοῦτον παρέδωκεν, τόν τε Ῥωμανὸν ἀπεκεφάλισεν, τὴν δὲ Κωνσταντῖναν σὺν ταῖς τρισὶ θυγατράσιν ἐν τῷ μώλῳ Εὐτροπίου, ἔνθα καὶ Μαυρίκιος ἀνῃρέθη, ξίφει ἀπέτεμεν, τὸν Γερμανὸν δὲ καὶ τὴν τούτου θυγατέρα ἐν τῇ Πρώτῃ νήσῳ στόματι μαχαίρας ἀπέκτεινεν, ὁμοίως καὶ Ἰωάννην καὶ Τζίταν καὶ Πατρίκιον καὶ Θεοδόσιον, τὸν τὴν σουβαδιουβᾶ περικείμενον ἀξίαν, καὶ Ἀνδρέαν τὸν Σκόμβρον καὶ Δαυίδ, τὸν χαρτοφύλακα τῶν Ὁρμίσδου. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ οἱ Πέρσαι τὸν Εὐφράτην περάσαντες πᾶσαν τὴν Συρίαν καὶ Παλαιστίνην καὶ Φοινίκην ᾐχμαλώτευσαν πολλὴν ἅλωσιν ἐν τοῖς Ῥωμαίοις ποιήσαντες. Κόσμου ἔτη ϛρʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Φωκᾶς ἔτη ζʹ. ϛʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. κʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Θωμᾶς ἔτη γʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτη ηʹ. ηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη βʹ. βʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη θʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ Πρίσκος μὴ ὑποφέρων ὁρᾷν τούς τε ἀδίκους φόνους καὶ τὰ κακὰ τὰ ὑπὸ Φωκᾶ γινόμενα ἔγραψε πρὸς Ἡράκλειον, τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν Ἀφρικῆς, ὥστε ἀποστεῖλαι Ἡράκλειον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, καὶ Νικήταν, τὸν υἱὸν Γρηγορᾶ τοῦ πατρικίου καὶ ὑποστρατήγου αὐτοῦ, ὅπως ἔλθωσι κατὰ τοῦ τυράν νου Φωκᾶ· ἤκουε γὰρ μελετωμένην ἐν τῇ Ἀφρικῇ κατὰ Φωκᾶ ἀνταρσίαν· ὅθεν οὐδὲ τὰ πλοῖα τῆς Ἀφρικῆς ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἀνέβαλον. ἀπέκτεινε δὲ Φωκᾶς πᾶσαν τὴν συγγένειαν Μαυρικίου καὶ Κομεντίολον, τὸν στρατηγὸν τῆς Θρᾴκης, καὶ ἄλλους πολλοὺς ἀνηλεῶς. ἐγένετο δὲ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ καὶ θανατικὸν καὶ σκνιπία παντὸς εἴδους. οἱ δὲ Πέρσαι ἐξῆλθον σὺν τῷ Καρδαρίγᾳ καὶ παρέλαβον τὴν Ἀρμενίαν καὶ τὴν Καππαδοκίαν, καὶ πολεμήσαντες ἔτρεψαν τὰ τῶν Ῥωμαίων στρατεύματα· καὶ παρέλαβον τὴν Γαλατίαν καὶ τὴν Παφλαγονίαν· καὶ ἦλθον μέχρι Χαλκηδόνος λυμαινόμενοι ἀφειδῶς πᾶσαν ἡλικίαν. καὶ οἱ μὲν Πέρσαι ἔξω τῆς πόλεως ἐτυράννουν Ῥωμαίους· Φωκᾶς δὲ ἔνδον τὰ χείρονα αὐτοῖς ἐποίει φονεύων καὶ αἰχμαλωτίζων. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιʹ. ϛραʹ. χαʹ. ζʹ. καʹ. αʹ. αʹ. αʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀτακτήσαντες οἱ Ἀντιοχεῖς Ἑβραῖοι στάσινἐποιήσαντο κατὰ Χριστιανῶν καὶ ἀποσφάττουσιν Ἀναστάσιον, τὸν μέγαν πατριάρχην Ἀντιοχείας, βαλόντες τὴν φύσιν αὐτοῦ ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· καὶ μετὰ τοῦτο σύραντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν Μέσην ἐφόνευσαν καὶ πολλοὺς τῶν κτητόρων καὶ ἔκαυσαν αὐτούς. ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησε κόμητα ἀνατολῆς Βώνοσον καὶ Κοττανᾶν 142
στρατηλάτην καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κατ' αὐτῶν καὶ οὐκ ἠδύναντο παῦσαι τὴν στάσιν αὐτῶν. ἐπισυνάξαντες δὲ στρατόπεδα ἐπῆλθον αὐτοῖς καὶ πολλοὺς ἐφόνευσαν καὶ ἠκρωτηρίασαν καὶ τῆς πόλεως ἐξώρισαν. ὁ δὲ Φωκᾶς ἐποίησεν ἱππικόν, καὶ οἱ Πράσινοι ὕβρισαν αὐτόν, λέγοντες· "πάλιν εἰς τὸν καῦκον ἔπιες· πάλιν τὸν νοῦν ἀπώλεσας." καὶ ἐπέτρεψεν ὁ Φωκᾶς Κοσμᾶν, τὸν ἔπαρχον τῆς πόλεως, καὶ πολλοὺς ἠκρωτηρίασε καὶ τὰ μέλη αὐτῶν ἐν τῇ σφενδόνῃ ἐκρέμασεν, ἄλλους δὲ ἀπεκεφάλισε καὶ 297 ἑτέρους ἐν σάκκοις βαλὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ ἀπέπνιξεν. σωρευθέντες δὲ οἱ Πράσινοι ἔβαλον πῦρ εἰς τὸ πραιτώριον καὶ ἔκαυσαν τὸ σέκρητον καὶ τὰ σκρινία καὶ τὰς φυλακάς. καὶ ἐξελθόντες οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς ἔφυγον. καὶ θυμωθεὶς ὁ Φωκᾶς ἐκέλευσε τοὺς Πρασίνους μηκέτι πολιτεύεσθαι. Ἡράκλειος δέ, ὁ στρατηγὸς Ἀφρικῆς, ἐνοχλούμενος ὑπὸ τῆς συγκλήτου ἐξώπλισε τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἡράκλειον τοῦ ἀπολῦσαι κατὰ Φωκᾶ τοῦ τυράννου· ὁμοίως καὶ ὁ ὑποστράτηγος αὐτοῦ Γρηγορᾶς ἀπέλυσε διὰ ξηρᾶς τὸν υἱὸν αὐτοῦ Νικήταν στοιχήσαντες, ἵνα ὅς τις προλάβῃ καὶ νικήσῃ τὸν τύραννον βασιλεύσῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονε χειμὼν μέγας πάνυ, ὥστε παγῶσαι τὴν θάλασσαν· ἐν οἷς καὶ ἰχθὺς πολὺς ἐξερρίφη. τότε Φωκᾶς Μακρόβιον τὸν σκρίβωνα ἐκέλευσε τοξευθῆναι εἰς τὴν ἀγραρέαν καὶ εἰς τὸ καστέλλιν Θεοδοσιανῶν ἐν τῷ Ἑβδόμῳ κρεμασθέντα εἰς κοντάριν, εἰς ὃ γυμνάζονται οἱ τίρωνες, ἀποθανεῖν ὡς συγγνώσαντα τῇ ἐπιβουλῇ αὐτοῦ. Θεόδωρος γὰρ ὁ ἔπαρχος Καππαδόκης καὶ Ἐλπίδιος, ὁ ἐπάνω τοῦ ἀρμαμέντου, καὶ ἕτεροι διάφοροι βουλὴν ἐποίησαν ἀνελεῖν ἐπὶ ἱπποδρομίου τὸν Φωκᾶν. καὶ ποιήσας ἄριστον Θεόδωρος, ὁ ἔπαρχος τῶν πραιτωρίων, ἤρξατο ἐπιφαίνειν αὐτοῖς τὸν ἑαυτοῦ σκοπόν. συνέβη δὲ ἐκεῖ εὑρεθῆναι Ἀναστάσιον, κόμητα τῶν λαργιτιώνων. τοῦ οὖν ἀρίστου γινομένου καὶ ἐξηγουμένου τὰ τῆς ἐπιβουλῆς, μετεμελήθη Ἀναστάσιος εὑρεθεὶς ἐκεῖ καὶ οὐκ εἶπε τὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ, ἀλλ' ἐσιώπα. ὁ δὲ Ἐλπίδιος ἐπέμενε λέγων· "οὐ θέλετε, ἵνα ἐν ὅσῳ κάθηται ἐν τῷ σέντζῳ ἐπὶ ἱπποδρομίας, πιάσω αὐτὸν καὶ ἐκκορακίσω τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ καὶ οὕτως αὐτὸν ἀποκτείνω;" καὶ ὑπέσχετο διδόναι αὐτοῖς ἄρματα. γνωσθέντος δὲ τοῦ πράγματος ἐκ διαβολῆς Ἀναστασίου τῷ Φωκᾷ, ἐκέλευσε τὸν ἔπαρχον καὶ τὸν Ἐλπίδιον καὶ τοὺς ἄρχοντας τοὺς ἐγνωκότας τὴν ἐπιβουλὴν ἐξετασθῆναι μετὰ πάσης ἀκριβείας. ἐξετασθέντων δὲ 298 αὐτῶν κατέθεντο τὰ τῆς ἐπιβουλῆς, καὶ ὅτι Θεόδωρον ἐβούλοντο ποιῆσαι βασιλέα. ὁ δὲ Φωκᾶς ἐκέλευσεν ἀποκεφαλισθῆναι Θεόδωρον καὶ Ἐλπίδιον καὶ Ἀναστάσιον καὶ πάντας τοὺς ἐγνωκότας τὴν ἐπιβουλὴν αὐτοῦ. Κόσμου ἔτη ϛρβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. αʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. κβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ δʹ, ἡμέρᾳ βʹ, ἰνδικτιῶνος ιδʹ, ἧκεν Ἡράκλειος ἀπὸ Ἀφρικῆς φέρων πλοῖα καστελλωμένα, ἔχοντα ἐν τοῖς καταρτίοις κιβώτια καὶ εἰκόνας τῆς θεομήτορος, καθὰ καὶ ὁ Πισίδιος Γεώργιος λέγει, καὶ στρατὸν πολὺν ἀπὸ Ἀφρικῆς καὶ Μαυριτανίας· ὁμοίως καὶ Νικήτας, ὁ υἱὸς Γρηγορᾶ τοῦ πατρικίου, ἀπὸ Ἀλεξανδρείας καὶ Πενταπόλεως ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ λαὸν πολὺν πεζικόν. ἦν δὲ Ἡράκλειος ὁρμασάμενος Εὐδοκίαν, τὴν θυγατέρα Ῥογᾶ τοῦ Ἄφρου, ἥτις τῷ καιρῷ τούτῳ ἦν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἅμα Ἐπιφανείᾳ, τῇ μητρὶ Ἡρακλείου. ἀκούσας δὲ ὁ Φωκᾶς, ὅτι ἐστὶν ἐν τῇ πόλει ἡ μήτηρ Ἡρακλείου καὶ ἡ τούτῳ μεμνηστευμένη Εὐδοκία, ἐκράτησεν αὐτὰς καὶ ἐφύλαξεν εἰς τὸ δεσποτικὸν μοναστήριον, τὸ ἐπιλεγόμενον τῆς Νέας Μετανοίας. καταλαβὼν δὲ Ἡράκλειος τὴν Ἄβυδον εὗρε Θεόδωρον, τὸν κόμητα τῆς Ἀβύδου, καὶ ἀνακρίνας ἔμαθε παρ' αὐτοῦ τὰ κινούμενα ἐν Κωνσταντινουπόλει. ὁ δὲ Φωκᾶς ἀπέστειλε τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, Δομεντζίολον τὸν μάγιστρον, φυλάττειν τὰ Μακρὰ τείχη· μαθὼν δὲ ὁ μάγιστρος, ὅτι κατέλαβεν 143
Ἡράκλειος τὴν Ἄβυδον, ἔφυγε καταλιπὼν τὰ τείχη καὶ εἰσῆλθεν ἐν 299 Κωνσταντινουπόλει. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐδέξατο ἐν Ἀβύδῳ πάντας τοὺς ἐξορισθέντας ἄρχοντας, οὓς ἐξώρισε Φωκᾶς, καὶ ἀνῆλθε σὺν αὐτοῖς εἰς Ἡράκλειαν. Στέφανος δέ, ὁ τῆς Κυζίκου μητροπολίτης, λαβὼν στέμμα ἐκ τῆς ἐκκλησίας τῆς ἁγίας θεοτόκου Ἀρτάκης ἀπήγαγεν αὐτὸ τῷ Ἡρακλείῳ. καταλαβὼν δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν προσώρμισε τῷ λιμένι τῆς Σοφίας· καὶ πολέμου κροτηθέντος νικᾷ τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ [Φωκᾶν] τὸν τύραννον. οἱ δὲ δῆμοι τοῦτον παραλαβόντες ἀνεῖλον, πυρὶ κατακαύσαντες αὐτὸν ἐν τῷ Βοΐ. εἰσελθὼν δὲ Ἡράκλειος εἰς τὰ βασίλεια ἐστέφθη ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. ἐστέφθη δὲ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ ἡ μεμνηστευμένη αὐτῷ Εὐδοκία αὐγούστα, καὶ ἔλαβον ἀμφότεροι παρὰ Σεργίου πατριάρχου τοὺς στεφάνους τοῦ γάμου· καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ὁμοῦ αὐτοκράτωρ καὶ νυμφίος ἀναδείκνυται. τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Συρίας καὶ παρέλαβον τὴν Ἀπάμειαν καὶ τὴν Ἔδεσαν καὶ ἦλθον ἕως Ἀντιοχείας.οἱ δὲ Ῥωμαῖοι συναντήσαντες αὐτοῖς ἐπολέμησαν, καὶ ἡττήθησαν Ῥωμαῖοι· καὶ διωλέσθη πᾶς ὁ λαὸς τῶν Ῥωμαίων, ὥστε ὀλίγους λίαν ἐξειλῆσαι. τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ ζʹ, τῇ αὐτῇ ἰνδικτιῶνι, ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Ἐπιφάνεια, θυγάτηρ Εὐδοκίας, καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ ιεʹ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Κόσμου ἔτη ϛργʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. βʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. κγʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ιʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι Καισάρειαν τῆς Καππαδοκίας καὶ πολλὰς μυριάδας ἐν αὐτῇ ᾐχμαλώτευσαν. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεὺς εὗρε παραλελυμένα τὰ τῆς πολιτείας Ῥωμαίων πράγματα. 300 τήν τε γὰρ Εὐρώπην οἱ Ἄβαρεις ἠρήμωσαν, καὶ τὴν Ἀσίαν οἱ Πέρσαι πᾶσαν κατέστρεψαν καὶ τὰς πόλεις ᾐχμαλώτευσαν καὶ τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατὸν ἐν τοῖς πολέμοις ἀνήλωσαν. καὶ ταῦτα ἰδὼν ἐν ἀπορίᾳ ἦν, τί δράσῃ. ἐρευνήσας γὰρ τὸν στρατόν, εἰ ἄρα ἐσώζοντο ἐκ τῶν μετὰ Φωκᾶ κατὰ Μαυρικίου στρατευσάντων ἐπὶ τῆς τούτου τυραννίδος, δύο μόνους εὗρεν ἐν πᾶσι τοῖς θέμασιν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ γʹ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ, ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱὸς ἀπὸ Εὐδοκίας, Ἡράκλειος ὁ μικρός, ὁ καὶ νέος Κωνσταντῖνος. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ιδʹ ἐτελεύτησεν Εὐδοκία ἡ αὐγούστα, τῇ αὐτῇ ιεʹ ἰνδικτιῶνι. γʹ. κδʹ. δʹ. δʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ δʹ, ἰνδικτιῶνος αʹ, ἐστέφθη Ἐπιφάνεια, ἡ θυγάτηρ Ἡρακλείου, ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου αὐγούστα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῷ παλατίῳ. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κεʹ, τῇ αὐτῇ αʹ ἰνδικτιῶνι, ἐστέφθη Ἡράκλειος, ὁ υἱὸς Ἡρακλείου, ὁ νέος, ὁ καὶ Κωνσταντῖνος, ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοὶ κατὰ Συρίας καὶ λυμηνάμενοι ἱκανὰ χωρία ὑπέστρεψαν. δʹ. κεʹ. εʹ. εʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὴν Δαμασκὸν καὶ ᾐχμαλώτευσαν λαὸν πολύν. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεὺς πρέσβεις πρὸς Χοσρόην ἀπέστειλε παύσασθαι τοῦ ἐκχέειν ἀνηλεῶς τὰ αἵματα τῶν ἀνθρώπων καὶ ὁρίσαι φόρους καὶ λαμβάνειν πάκτα. ὁ δὲ τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέλυσεν, μὴ ποιησάμενος αὐτοῖς λόγον, ἐλπίζων τελείως παραλαβεῖν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἀρχήν. ὁ δὲ Ἡράκλειος τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἔγημε Μαρτῖναν καὶ ἀνηγόρευσεν αὐτὴν αὐγούσταν στέψας αὐτὴν εἰς τὸν Αὐγουστέα, στεφθεῖσαν ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. εʹ. κϛʹ. ϛʹ. ϛʹ. ϛʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὸν Ἰορδάνην καὶ Παλαιστίνην καὶ τὴν ἁγίαν πόλιν πολέμῳ καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν ἐν αὐτῇ 301 διὰ χειρὸς τῶν Ἰουδαίων, ὥς φασί τινες, μυριάδας ἐννέα. οὗτοι γὰρ ὠνούμενοι τοὺς Χριστιανοὺς καθὰ εὐπόρει ἕκαστος ἀπέκτεινον αὐτούς. Ζαχαρίαν δέ, τὸν πατριάρχην Ἱεροσολύμων, καὶ τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα λαβόντες σὺν αἰχμαλωσίᾳ πολλῇ ἐν Περσίδι ἀπήγαγον. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ ἀπὸ Μαρτίνης Κωνστανστῖνος 144
ἕτερος, καὶ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου. ϛʹ. κζʹ. ζʹ. ζʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον καὶ Ἀλεξάνδρειαν καὶ Λιβύην καὶ ἕως Αἰθιοπίας, καὶ λαβόντες αἰχμαλωσίαν πολλὴν καὶ λάφυρα πάμπολλα καὶ χρήματα ὑπέστρεψαν. τὴν δὲ Καρχηδόνα οὐκ ἴσχυσαν παραλαβεῖν, ἀλλὰ φρουρὰν ἐάσαντες τοῦ πολιορκεῖν αὐτὴν ἀνεχώρησαν. ζʹ. κηʹ. ηʹ. ηʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Καρχηδόνος καὶ ταύτην παρέλαβον πολέμῳ. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Ἰαννουαρίῳ αʹ, ἰνδικτιῶνος εʹ, ὑπάτευσε Κωνσταντῖνος ὁ νέος, ὁ καὶ Ἡράκλειος καὶ Ἡρακλείου υἱός· καὶ προεβάλετο καίσαρα Κωνσταντῖνον τὸν μικρόν, τὸν ἴδιον ἀδελφόν, τὸν ἐξ Ἡρακλείου καὶ Μαρτίνης γεννηθέντα. ηʹ. κθʹ. θʹ. θʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει πάλιν Ἡράκλειος ἀπέστειλε πρέσβεις ἐν Περσίδι πρὸς Χοσρόην αἰτούμενος εἰρήνην. ὁ δὲ Χοσρόης καὶ πάλιν αὐτοὺς ἀπεπέμψατο εἰρηκώς· "οὐ φείσομαι ὑμῶν ἕως ἂν ἀρνήσησθε τὸν ἐσταυρωμένον, ὃν λέγετε θεὸν εἶναι, καὶ προσκυνήσητε τῷ ἡλίῳ." θʹ. λʹ. ιʹ. ιʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστράτευσαν οἱ Ἄβαρεις κατὰ τῆς Θρᾴκης. καὶ ἀποστείλας Ἡράκλειος πρέσβεις πρὸς αὐτοὺς ᾐτεῖτο εἰρήνην· καὶ συνθεμένου τοῦ Χαγάνου ταύτην ποιεῖν, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἔξω τοῦ Μακροῦ τείχους μετὰ πάσης δορυφορίας βασιλικῆς καὶ δώρων πολλῶν καὶ μεγάλων ὑποδέξασθαι τὸν Χαγάνον, λαβὼν τὰ πιστὰ παρ' αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι πρὸς ἀλλήλους σπονδὰς εἰρηνικάς. ὁ δὲ βάρβαρος ἐκεῖνος τάς τε συνθήκας ἀθετήσας καὶ τοὺς ὅρκους ἄφνω τυραννικῶς κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώρησεν. ἐκπλαγεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ 302 ἀπροσδοκήτῳ τοῦ πράγματος φυγὰς ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν. λαβὼν δὲ ὁ βάρβαρος τήν τε βασιλικὴν ἀποσκευὴν καὶ δορυφορίαν καὶ ὅσους καταλαβεῖν ἠδυνήθη, ὑπέστρεψε πολλὰ χωρία τῆς Θρᾴκης ληϊσάμενος ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου ἀπατηθέντας τῇ ἐλπίδι τῆς εἰρήνης. Κόσμου ἔτη ϛριαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χιαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. ιʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. λαʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. ιαʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. ιαʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἡράκλειος πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Ἀβάρωνπρέσβεις ἀποστείλας ἐνεκάλει περὶ τῶν ὑπ' αὐτοῦ γεγονότων ἀθέσμων καὶ πρὸς εἰρήνην προετρέπετο. ἐπιστρατεῦσαι γὰρ διανοούμενος κατὰ Περσίδος εἰρηνεύειν μετὰ τοῦ Χαγάνου ἤθελεν. ὁ δὲ Χαγάνος αἰδεσθεὶς τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπην μετανοεῖν ἐπηγγέλλετο καὶ εἰρήνην ποιεῖν ὑπισχνεῖτο· καὶ στοιχήσαντες πάκτα ὑπέστρεψαν οἱ πρέσβεις ἐν εἰρήνῃ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὴν Ἄγκυραν Γαλατίας πολέμῳ. ιαʹ. λβʹ. ιβʹ. ιβʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐσκλήρυνε Χοσρόης τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους εἰς αἱμοβορίαν καὶ φορολογίαν. ἐπαρθεὶς γὰρ τῇ νίκῃ οὐκέτι ἐν τῷ καθεστῶτι εἶναι ἠδύνατο. τότε Ἡράκλειος ζῆλον θεοῦ ἀναλαβὼν καὶ μετὰ τῶν Ἀβάρων εἰρηνεύσας, ὡς ἐνόμιζεν, μετήνεγκε τὰ στρατεύματα τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἀσίαν καὶ διενοεῖτο τῇ συνεργίᾳ τοῦ θεοῦ κατὰ Περσίδος χωρῆσαι. ιβʹ. λγʹ. ιγʹ. ιγʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἀπριλλίῳ δʹ, ἰνδικτιῶνος ιʹ, τελέσας ὁ βασιλεὺς Ἡράκλειος τὴν ἑορτὴν τοῦ πάσχα εὐθέως τῇ δευτέρᾳ ἑσπέρας ἐκίνησε κατὰ Περσίδος. λαβὼν δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οἴκων χρήματα 303 ἐν δανείῳ, ἀπορίᾳ κατεχόμενος ἔλαβε καὶ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας πολυκάνδηλά τε καὶ ἕτερα σκεύη ὑπουργικά, χαράξας νομίσματά τε καὶ μιλιαρίσια πάμπολλα. κατέλιπε δὲ τὸν ἴδιον υἱὸν σὺν τῷ πατριάρχῃ Σεργίῳ ἐν Κωνσταντινουπόλει διοικεῖν τὰ πράγματα σὺν Βωνόσῳ τῷ πατρικίῳ, ἀνδρὶ ἐχέφρονι καὶ τὰ πάντα συνετῷ καὶ πεπειραμένῳ. ἔγραψε δὲ καὶ πρὸς τὸν Χαγάνον τῶν Ἀβάρων παρακλήσεις τοῦ ἐπικουρεῖν τὰ τῶν Ῥωμαίων πράγματα, ὡς φιλίαν σπεισάμενον πρὸς αὐτόν, καὶ ἐπίτροπον τοῦ ἑαυτοῦ υἱοῦ τοῦτον ὠνόμασεν. ἀπάρας δὲ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἐξῆλθε κατὰ τὰς λεγομένας Πύλας πλοῒ τὴν πορείαν ποιησάμενος. ἐντεῦθεν δὲ ἐπὶ τὰς τῶν θεμάτων χώρας ἀφικόμενος συνέλεγε τὰ στρατόπεδα καὶ προσετίθει αὐτοῖς 145
νέαν στρατείαν. τούτους δὲ γυμνάζειν ἤρξατο καὶ τὰ πολεμικὰ ἔργα ἐξεπαίδευσεν. διχῇ γὰρ διελὼν τὸν στρατὸν παρατάξεις τε καὶ συμβολὰς πρὸς ἀλλήλους ἀναιμωτὶ ποιήσασθαι ἐκέλευσεν, κραυγήν τε πολεμικὴν καὶ παιᾶνας καὶ ἀλαλαγμὸν καὶ διέγερσιν ἔχειν τούτους ἐδίδασκεν, ἵνα, κἂν ἐν πολέμοις εὑρίσκωνται, μὴ ξενίζωνται, ἀλλὰ θαρροῦντες ὡς εἰς παίγνιον κατὰ τῶν ἐχθρῶν χωρήσωσιν. λαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν χερσὶ τὴν θεανδρικὴν μορφήν, ἣν χεῖρες οὐκ ἔγραψαν, ἀλλ' οἵαν ἐν εἰκόνι ὁ πάντα μορφῶν καὶ διαπλάττων λόγος ἄνευ γραφῆς μόρφωσιν, ὡς ἄνευ σπορᾶς κύησιν ἤνεγκεν, καὶ τούτῳ πεποιθὼς τῷ θεογράφῳ τύπῳ ἀπήρξατο τῶν ἀγώνων, πιστὰ δοὺς τῷ λαῷ, ὡς σὺν αὐτοῖς μέχρι θανάτου ἀγωνίσηται καὶ ὡς τέκνοις οἰκείοις τούτοις συναρμόσηται. ἐβούλετο γὰρ τὴν ἐξουσίαν οὐ φόβῳ, ὅσον ἐν πόθῳ ἔχειν. εὑρὼν δὲ τὸν στρατὸν εἰς ῥαθυμίαν πολλὴν καὶ δειλίαν, ἀταξίαν τε καὶ ἀκοσμίαν καθεστῶτα καὶ εἰς πολλὰ τῆς γῆς μέρη ἐσπαρμένον συντόμως πάντας εἰς ἓν συνήγαγεν. καὶ πάντες ὡς ἐκ μιᾶς συμφωνίας ὕμνησαν τὸ κράτος καὶ τὴν ἀνδρείαν τοῦ βασιλέως. αὐτὸς δὲ τοῖς λόγοις τούτους ἐπιρρωννύων ἔλεγεν· "ὁρᾶτε, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ὡς οἱ ἐχθροὶ τοῦ θεοῦ κατεπάτησαν ἡμῶν τὴν χώραν καὶ τὰς πόλεις ἠρήμωσαν καὶ τὰ θυσιαστήρια κατ έκαυσαν καὶ τὰς τραπέζας τῶν ἀναιμάκτων θυσιῶν αἱμάτων μιαιφόνων ἐπλήρωσαν, καὶ τὰς ἀδέκτους τῶν παθῶν ἐκκλησίας ἐν ἡδοναῖς χραίνουσιν ἐμπαθεστάταις." πάλιν δὲ τὸν λαὸν πρὸς γυμνασίαν πολεμικὴν ὥπλιζε τάξεις δύο ἐνόπλους ποιησάμενος, σάλπιγγές τε καὶ φάλαγγες ἀσπίδων, καὶ λαὸς τεθωρακισμένος ἵστατο. ἐπεὶ δὲ ἀσφαλῶς συνέστησαν τὰ τάγματα, συμβαλεῖν ἀλλήλοις ἐκέλευσεν, ὠθισμοί τε βίαιοι καὶ συγκρούσματα πρὸς ἀλλήλους ἐγίνοντο, καὶ σχηματισμὸς πολέμου ἐδείκνυτο. καὶ ἦν ἰδεῖν φρικτὸν θέαμα φόβου χωρὶς κινδύνων, καὶ πρὸς φόνους συννεύσεις αἱμάτων δίχα, καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀνάγκης τοὺς τρόπους, ὅπως ἕκαστος ἐκ τῆς ἀκινδύνου σφαγῆς λαβὼν ἀφορμὰς ἀσφαλέστερος μένῃ. οὕτω δὲ καθοπλίσας πάντας παρήγγειλεν ἀδικίας ἀπέχεσθαι καὶ εὐσεβείας ἀντέχεσθαι. παραγενόμενος δὲ ἐπὶ τὰ μέρη Ἀρμενίας προτρέχειν ἐκέλευσεν ἐπιλέκτους· τῶν δὲ Σαρακηνῶν τότε ὑπὸ πάκτων ὄντων τῶν Περσῶν πλῆθος ἱππέων λάθρα ἐπιπεσεῖν τῷ βασιλεῖ διενοεῖτο. οἱ δὲ προτρέχοντες τοῦ βασιλέως τούτοις συναντήσαντες τόν τε στρατηγὸν αὐτῶν δεσμώτην ἤγαγον πρὸς Ἡράκλειον καὶ τούτους τρεψάμενοι πολλοὺς ἀνεῖλον. ἐπεὶ δὲ χειμὼν κατέλαβεν, ἀποκλίνας ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸ Πόντιον κλίμα, ἔδοξε τοῖς βαρβάροις ἐν τούτῳ αὐτὸν παραχειμάζοντα πολιορκεῖν. λαθὼν δὲ τοὺς Πέρσας καὶ ἐπιστραφεὶς εἰς τὴν Περσίδα εἰσβάλλει. τοῦτο μαθόντες οἱ βάρβαροι εἰς ῥᾳθυμίαν ἦλθον τῷ ἀπροσδοκήτῳ τῆς τούτου εἰσόδου. ὁ δὲ Σάρβαρος, ὁ τῶν Περσῶν στρατηγός, λαβὼν τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἦλθεν ἐν Κιλικίᾳ, ὅπως ἐπὶ Ῥωμανίαν ἐξελθὼν τοῦτον περιτρέψῃ. φοβηθεὶς δέ, μὴ διὰ τῆς Ἀρμενίας εἰς τὴν Περσίδα ὁ βασιλεὺς εἰσβαλὼν ταύτην ταράξῃ, οὐκ εἶχε τὸν ἑαυτοῦ λογισμὸν βεβηκότα, ὅ τι δράσῃ. ὅμως ἠναγκάσθη ἀκολουθεῖν ὀπίσω τοῦ Ῥωμαϊκοῦ 305 στρατοῦ, κλέψαι μεριμνῶν τὸν πόλεμον καὶ διὰ νυκτὸς ἀφεγγοῦς τούτοις προσβαλεῖν. πανσελήνου δὲ οὔσης τῆς νυκτός, ἀπεκρούσθη τοῦ σκέμματος, καὶ τὴν πρὶν σεβασμίαν αὐτῷ ἐδυσφήμει σελήνην. ἡ δὲ σελήνη ὑπέστη κατ' αὐτὴν τὴν νύκτα ἐκ τοῦ συμβεβηκότος. ἐκ τούτου ἐδειλία ὁ Σάρβαρος προσβαλεῖν τῷ βασιλεῖ καὶ τὰ ὄρη κατέλαβεν ὡς αἱ δορκάδες ὁρῶν τὴν καλλίτεχνον καὶ σοφὴν στρατηγίαν ἀφ' ὕψους τῶν Ῥωμαίων. γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν τούτου δειλίαν, θαρρῶν ἐν τόποις ηὐλίζετο ἀναπαύσεως πλήρεσιν, ἐρεθίζων τοῦτον πρὸς πόλεμον. κατερχόμενοι δὲ λάθρα τοῦ ὄρους πολλάκις συμπλοκὰς μερικὰς ἐποιοῦντο, καὶ ἐν παντὶ οἱ Ῥωμαῖοι ἐπροτέρευον, καὶ θάρσος ἐπὶ πλεῖον ὁ στρατὸς ἐλάμβανεν, ὁρῶντες τὸν βασιλέα παντὶ προπηδῶντα καὶ εὐτόλμως πολεμοῦντα. Πέρσης δέ τις πρὸ ὀλίγου χρόνου 146
πρόσφυξ γενόμενος ἐν τῷ στρατῷ τοῦ βασιλέως ἐτάττετο. οὗτος ἀποδρὰς πρὸς τοὺς Πέρσας ἀπῆλθεν ἐλπίζων αὐτοὺς τὴν Ῥωμαίων στρατιὰν ὀλέσαι. ἰδὼν δὲ αὐτῶν τὴν δειλίαν μετὰ δεκάτην ἡμέραν πρὸς τὸν βασιλέα ἦλθε καὶ πᾶσαν ἀκριβῶς τὴν τῶν βαρβάρων ἐξεῖπεν ἀτολμίαν. ὁ δὲ Σάρβαρος μηκέτι ὑποφέρων τὴν ἐν τῷ ὄρει διατριβὴν ἠναγκάσθη πρὸς πόλεμον ὁρμῆσαι, εἰς τρία δὲ μέρη διελὼν τὸ στράτευμα κατῆλθεν ἄφνω ἐπιφωσκούσης ἡμέρας πρὸ τῆς τοῦ ἡλίου ἀναβάσεως εὐτρεπισάμενος πρὸς πόλεμον. ὁ δὲ βασιλεὺς προγνοὺς καὶ συντάξας τὸν στρατὸν ὁμοίως εἰς τρεῖς φάλαγγας εἰς τὴν μάχην προήγαγεν. τοῦ δὲ ἡλίου ἀνατείλαντος, καὶ τοῦ βασιλέως κατὰ ἀνατολὰς εὑρεθέντος, τοὺς Πέρσας ἐσκότιζεν ἡ τούτου ἀκτίς, ἣν ὡς θεὸν προσεκύνουν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐσχημάτισε τὸν λαὸν αὐτοῦ εἰς φυγὴν τραπέντας· καὶ λύσαντες ἐκεῖνοι τὰς φάλαγγας ἀκρατῶς διώκειν τούτους ἐνόμιζον. ἐπιστραφέντες οὖν οἱ Ῥωμαῖοι εὐψύχως τούτους ἐτρέψαντο καὶ πολλοὺς ἀνεῖλον, ἐλάσαντές τε αὐτοὺς εἰς τὸ ὄρος εἰς κρημνοὺς αὐτοὺς ἐνέβαλον καὶ τόπους δυσβάτους καὶ πάντας αὐτῶν συνέτριψαν· ἐν δὲ τοῖς κρημνοῖς αἰγῶν ἀγρίων δίκην ἐσκηνοβάτουν. πολλοὺς δὲ καὶ ζῶντας ἐζώγρη σαν. παρέλαβον δὲ καὶ τὸ τούτων στρατόπεδον καὶ πᾶσαν τὴν 306 ἀποσκευὴν αὐτῶν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι πρὸς ὕψος τὰς χεῖρας ἐκτείναντες τῷ θεῷ ηὐχαρίστουν καὶ τῷ στρατηγήσαντι καλῶς βασιλεῖ συντόνως προσηύχοντο. οἱ γὰρ πρὶν μηδὲ Περσικὴν κόνιν τολμήσαντες ἰδεῖν νῦν τὰς σκηνὰς τούτων ἀσαλεύτους εὑρόντες ἐλαφυραγώγησαν. τίς γὰρ ἤλπιζε τὸ τῶν Περσῶν δυσμαχώτατον γένος νῶτα δοῦναί ποτε Ῥωμαίοις; ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν στρατὸν σὺν τῷ στρατηγῷ καταλιπὼν εἰς Ἀρμενίαν παραχειμάσαι αὐτὸς εἰς Βυζάντιον ὑπέστρεψεν. Κόσμου ἔτη ϛριδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χιδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. ιγʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. λεʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. ιδʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. ιδʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ιεʹ, ἰνδικτιῶνος ιαʹ, ἀπάρας ὁ βασιλεὺς Ἡράκλειος τῆς βασιλίδος πόλεως κατὰ τάχος ἀφίκετο εἰς Ἀρμενίαν. Χοσρόης δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, ἀπέστειλε τὸν Σαρβαραζᾶν σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. Ἡράκλειος δὲ ἔγραφε πρὸς Χοσρόην, ἢ τὴν εἰρήνην ἀσπάσασθαι, ἢ ἑαυτὸν εἰς τὴν Περσίδα σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ εἰσβαλεῖν. ὁ δὲ Χοσρόης οὔτε τὴν εἰρήνην ἠσπάζετο οὔτε τι τὸν λόγον ἡγεῖτο, ὅτι Ἡράκλειος τολμᾷ τῇ Περσίδι πλησιάσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ κʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς εἰσέβαλεν εἰς τὴν Περσίδα. καὶ μαθὼν τοῦτο Χοσρόης τὸν Σαρβαραζᾶν ὑποστρέψαι ἐκέλευσεν· καὶ ἐπισυνάξας ἐκ πάσης τῆς Περσίδος τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα καὶ παραδοὺς αὐτὰ τῷ Σάϊν κατὰ τάχος ἑνωθῆναι αὐτὰ τῷ Σαρβαραζᾶν προσέταξε καὶ 307 οὕτω χωρῆσαι κατὰ τοῦ βασιλέως. Ἡράκλειος δὲ προσκαλεσάμενος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα λόγοις παραινετικοῖς διήγειρεν αὐτούς, λέγων· "ἄνδρες ἀδελφοί μου, λάβωμεν εἰς νοῦν τὸν τοῦ θεοῦ φόβον καὶ ἀγωνισώμεθα τὴν τοῦ θεοῦ ὕβριν ἐκδικῆσαι. στῶμεν γενναίως κατ' ἐχθρῶν τῶν πολλὰ δεινὰ Χριστιανοῖς ἐργασαμένων. αἰδεσθῶμεν τὸ τῶν Ῥωμαίων αὐτοδέσποτον κράτος, καὶ στῶμεν κατ' ἐχθρῶν δυσσεβῶς ὡπλισμένων. λάβωμεν πίστιν τῶν φόνων φονεύτριαν. ἀναλογισώμεθα ὅτι ἔνδον· ἐσμὲν τῆς τῶν Περσῶν γῆς καὶ μέγαν κίνδυνον φυγὴ φέρει. ἐκδικήσωμεν τὰς φθορὰς τῶν παρθένων, τὰ τετμημένα μέλη τῶν στρατιωτῶν ἡμῶν ὁρῶντες πονήσωμεν τὰς καρδίας. οὐκ ἔστιν ἄμισθος ὁ κίνδυνος, ἀλλ' αἰωνίου ζωῆς πρόξενος. στῶμεν ἀνδρείως, καὶ κύριος ὁ θεὸς συνεργήσει ἡμῖν, καὶ ὀλέσει τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν." ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ τοῦ βασιλέως παραινέσαντος τῷ λαῷ, ἀπεκρίθη αὐτῷ εἷς ὑπὲρ πάντων· "ἥπλωσας ἡμῶν τὰς καρδίας, δέσποτα, τὸ σὸν πλατύνας ἐν παραινέσει στόμα. ὤξυναν οἱ λόγοι σου τὰ ξίφη ἡμῶν, καὶ ἔμψυχα ταῦτα εἰργάσαντο. ἀνεπτέρωσας ἡμᾶς διὰ τῶν ῥημάτων σου.
ἐρυθριῶμεν σὲ θεωροῦντες προάγοντα ἡμῶν ἐν ταῖς μάχαις, καὶ ἑπόμεθα ἐν πᾶσι τοῖς σοῖς κελεύσμασιν." ὁ δὲ βασιλεὺς ἀναλαβὼν τὸ στράτευμα εὐθὺς ἐν τῇ ἐνδοτέρᾳ Περσίδι ἐχώρησε πυρὶ καταφλέγων τὰς πόλεις καὶ τὰς κώμας· καὶ γίνεταί τι θαῦμα κἀνταῦθα φοβερόν. ἐν γὰρ τῇ θερινῇ τροπῇ ἀὴρ γέγονε δροσώδης ψυχαγωγῶν τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατόν, ὥστε ἀγαθὰς ἐλπίδας ἀναλαβεῖν αὐτούς. ἀκούσας δὲ Ἡράκλειος, ὅτι Χοσρόης ἐν Γαζακῷ τῇ πόλει ἐστὶ σὺν μʹ χιλιάσιν ἀνδρῶν πολεμιστῶν, ὥρμησε κατ' αὐτοῦ· καὶ προπέμψας τινὰς τῶν ὑπ' αὐτὸν Σαρακηνοὺς προτρέχειν, συναντῶσι τῇ τοῦ Χοσρόου βίγλᾳ, καὶ τούτων τοὺς μὲν ἀνεῖλον, τοὺς δὲ πεδήσαντες σὺν τῷ στρατηγῷ αὐτῶν τῷ βασιλεῖ προσήνεγκαν. τοῦτο μαθὼν Χοσρόης, καταλιπὼν τὴν πόλιν καὶ τὸ στράτευμα φυγῇ ἐχρήσατο. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπιδιώξας τοὺς μὲν φθάσας ἀνεῖλεν, οἱ δὲ λοιποὶ φυγόντες διεσκεδάσθησαν. καὶ καταλαβὼν ὁ βασιλεὺς τὴν Γαζακῶν πόλιν ἐν τοῖς 308 ταύτης προαστείοις ἀνελάμβανε τὸν στρατὸν αὐτοῦ. οἱ δὲ καταφυγόντες πρὸς αὐτὸν Πέρσαι ἔλεγον, ὅτι φυγὼν ὁ Χοσρόης πυρὶ ἀνήλωσε πάντα τὰ λήϊα ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις ἐλθὼν εἰς Θηβαρμαῒς τὴν πόλιν ἐν τῇ ἀνατολῇ, ἐν ᾗ ὑπῆρχεν ὁ ναὸς τοῦ Πυρὸς καὶ τὰ χρήματα Κροίσου, τοῦ Λυδῶν βασιλέως, καὶ ἡ πλάνη τῶν ἀνθράκων. ταῦτα λαβὼν ἐπὶ τὸ Δασταγὲρδ ἐχώρει. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπάρας ἀπὸ Γαζακῶν καταλαμβάνει τὴν Θηβαρμαΐς· καὶ εἰσελθὼν ἐν ταύτῃ πυρὶ ἀνήλωσε τὸν τοῦ Πυρὸς ναὸν καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν πυρὶ ἀναλώσας κατεδίωκεν ὀπίσω Χοσρόου ἐν τοῖς στενοῖς τῆς τῶν Μήδων χώρας, καὶ ἐν ταύταις ταῖς δυσχωρίαις τόπον ἐκ τόπου ὁ Χοσρόης ἤμειβεν· καὶ ὁ Ἡράκλειος τοῦτον διώκων πολλὰς πόλεις ἐπόρθησε καὶ χώρας. χειμῶνος δὲ καταλαβόντος, βουλὴν ἐποιεῖτο ποῦ παραχειμάσαι μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ οἱ μὲν ἔφασκον ἐν Ἀλβανίᾳ, οἱ δὲ κατ' αὐτὸν εἰσβαλεῖν τὸν Χοσρόην. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐκέλευσε τὸν λαὸν ἁγνίζεσθαι τρεῖς ἡμέρας, καὶ ἀνοίξας τὰ τοῦ θεοῦ εὐαγγέλια εὗρεν ἐπιτρέποντα αὐτῷ ἐν Ἀλβανίᾳ παραχειμάσαι. εὐθέως οὖν ἐπιστρέψας ὥρμησεν ἐν Ἀλβανίᾳ. ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τῆς ὁδοῦ ἔχων πολλὴν αἰχμαλωσίαν Περσῶν σὺν αὐτῷ οὐκ ὀλίγας ἐπιδρομὰς ὑπὸ τῶν Περσικῶν στρατευμάτων ἐδέχετο· αὐτὸς δὲ τῇ τοῦ θεοῦ συνεργίᾳ νίκην κατὰ πάντων ἤρατο. χειμῶνος δὲ σφοδροῦ ἐπιπεσόντος αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ κρύους, φθάσας αὐτὸς ἐν Ἀλβανίᾳ νʹ χιλιάδας δεσμίους ἔχων τούτους τῇ εὐσυμπαθήτῳ αὐτοῦ καρδίᾳ ἐλεήσας τῶν δεσμῶν ἔλυσεν, καὶ ἐπιμελείας καὶ ἀναπαύσεως μετεδίδου· ὥστε πάντες μετὰ δακρύων τούτῳ ηὔχοντο ῥύστῃ γενέσθαι καὶ τῆς Περσίδος, τὸν κοσμόλεθρον ἀνελόντι Χοσρόην. ιδʹ. λϛʹ. ιεʹ. ιεʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, Σαραβλαγγᾶν προεβάλετο στρατηγόν, ἄνδρα δραστήριον καὶ τύφῳ πολλῷ ἐπηρμένον· καὶ παραδοὺς αὐτῷ στρατὸν τοὺς λεγομένους Χοσροηγέτας καὶ 309 Περοζίτας ἐν Ἀλβανίᾳ ἔστειλε κατὰ Ἡρακλείου. εἰσβαλόντες δὲ εἰς τὰ ἄκρα τῆς Ἀλβανίας οὐκ ἐθάρρησαν κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως πρὸς πόλεμον στῆναι· ἀλλὰ τὰς ἐπὶ Περσίδα ἀγούσας κλεισούρας ἐκράτησαν νομίζοντες τοῦτον λοχῆσαι. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἅμα ἔαρι ἀπάρας τῆς Ἀλβανίας δι' ὑπτίων πεδίων καὶ τὰς τροφὰς δαψιλῶς εὐπορούντων τὴν πάροδον ἐποιεῖτο ἐπὶ Περσίδα, εἰ καὶ μήκους διάστημα πολλῇ ὁδῷ ἤνυεν. ὁ δὲ Σαραβλαγγᾶς διὰ τῆς στενῆς ὁδοῦ ὡς διὰ συντόμου ἤλαυνε τοῦ προλαβεῖν αὐτὸν ἐν τῇ χώρᾳ Περσίδος. Ἡράκλειος δὲ παρῄνει τῷ λαῷ λέγων· "γνῶμεν, ἀδελφοί, ὡς ἡ στρατιὰ τῶν Περσῶν ἐν τοῖς δυσβάτοις τόποις πλανωμένη τούς τε ἵππους αὐτῶν παραλύει καὶ αὐτοὺς ἐκνευροῖ. ἡμεῖς δὲ σπεύσωμεν κατὰ Χοσρόου χωρῆσαι ἐν πολλῷ τάχει, ὥστε ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου ἐπιπεσόντες αὐτὸν θορυβήσωμεν." ὁ δὲ λαὸς οὐ συνεβούλευε τοῦτο ποιῆσαι, μάλιστα οἱ τῶν Λαζῶν καὶ τῶν Ἀβασγῶν καὶ τῶν Ἰβήρων σύμμαχοι. ἐντεῦθεν ἐν συμφοραῖς περιπίπτουσιν. κατέλαβε γὰρ καὶ Σαρβαραζᾶς μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, οὓς ἐξώπλισε Χοσρόης πάσῃ δυνάμει καὶ 148
ἀπέστειλε κατὰ Ἡρακλείου διὰ τῆς Ἀρμενίας. Σαραβλαγγᾶς δὲ ἠκολούθει ἐκ τῶν ὄπισθεν αὐτοῦ καὶ οὐ συνέβαλεν αὐτῷ ἐκδεχόμενος ἑνωθῆναι τῷ Σαρβαραζᾷ καὶ οὕτω τὸν πόλεμον συστήσασθαι. γνόντες δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τὴν ἔφοδον τοῦ Σαρβαραζᾶ εἰς δειλίαν ἐτράπησαν καὶ τοῖς ποσὶ τοῦ βασιλέως προσέπεσον δάκρυσι μετανοοῦντες διὰ τὴν κακῶς γενομένην αὐτῶν παρακοήν, γνόντες οἷον κακόν ἐστι δοῦλον μὴ εἴκειν τοῖς τοῦ δεσπότου βουλεύμασιν· καὶ ἔλεγον· "τὴν χεῖρά σου, δέσποτα, πρὶν ἀπολέσθαι ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους· εἴκομεν γάρ σοι, ἐν οἷς ἂν κελεύῃς." τότε ὁ βασιλεὺς ἔσπευσε συμβαλεῖν τῷ Σαραβλαγγᾷ, πρὶν ἢ ἑνωθῆναι τῷ λαῷ τοῦ Σαρβαραζᾶ, καὶ πολλὰς ἐκδρομὰς κατ' αὐτοῦ ποιησάμενος ἐν νυκτί τε καὶ ἡμέρᾳ εἰς δειλίαν αὐτὸν κατέστησεν· καὶ ὄπισθεν ἀμφοτέρους ἐάσας κατὰ Χοσρόου μετὰ σπουδῆς ἤλαυνεν. αὐτομολοῦσι δὲ δύο τῶν Ῥωμαίων πρὸς τοὺς Πέρσας καὶ πείθουσιν αὐτοὺς ἐκ δειλανδρίας φεύγειν τοὺς Ῥωμαίους. ἦλθε δὲ αὐτοῖς καὶ φήμη ἑτέρα, τὸν Σάϊν, στρατηγὸν Περσῶν, καταλαμβάνειν μεθ' ἑτέρου στρατεύ ματος εἰς βοήθειαν· καὶ τοῦτο μαθόντες Σαραβλαγγᾶς τε καὶ Σαρβαραζᾶς ἠγωνίσαντο προσβαλεῖν τῷ Ἡρακλείῳ πρὸς πόλεμον, πρὶν ἢ φθάσαι τὸν Σάϊν καὶ τῆς νίκης εἰς ἑαυτὸν μετενεγκεῖν τὸ κλέος. πιστεύσαντες δὲ καὶ τοῖς αὐτομόλοις ἐχώρησαν κατὰ Ἡρακλείου, καὶ πλησιάσαντες αὐτῷ ἠπλήκευσαν βουλόμενοι ἅμα τῷ πρωῒ συμβαλεῖν. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἀπάρας ἀπὸ ἑσπέρας ὥδευσε δι' ὅλης τῆς νυκτός· καὶ μακρὰν γενόμενος ἀπ' αὐτῶν εὑρών τε πεδίον χλοηφόρον ἠπλήκευσεν ἐν αὐτῷ. οἱ δὲ βάρβαροι νομίσαντες ἐκ δειλίας φεύγειν ἀκόσμως ἤλαυνον τοῦ καταλαβεῖν αὐτόν. αὐτὸς δὲ ὑπαντήσας αὐτοῖς ἐκρότησε πόλεμον κατ' αὐτῶν. καταλαβὼν δὲ βουνόν τινα ἀλσώδη καὶ ἐπισωρεύσας τὸν λαὸν αὐτοῦ τῇ τοῦ θεοῦ συνεργίᾳ τρέπει τοὺς βαρβάρους, καὶ τούτους διὰ τῶν φαράγγων διώξας πλῆθος πολὺ ἀνεῖλεν. πίπτει δὲ καὶ ὁ Σαραβλαγγᾶς ξίφει πληγεὶς τὸ νῶτον. καὶ τούτων μεταξὺ τῶν ἀγώνων ὄντων, ἔφθασε καὶ ὁ Σάϊν σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ, καὶ τοῦτον τρεψάμενος ὁ βασιλεὺς καὶ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀνελὼν τοὺς λοιποὺς διέσπειρε φεύγοντας· παρέλαβε δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν. ὁ δὲ Σαρβαραζᾶς ἑνωθεὶς τῷ Σάϊν ἐπεσύναξε τοὺς σωθέντας βαρβάρους· καὶ πάλιν διενοοῦντο κατὰ Ἡρακλείου χωρεῖν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τῶν Οὔννων χώραν καὶ τὰς τούτων δυσχωρίας ἤλαυνεν ἔν τε τραχέσι τόποις καὶ δυσβάτοις. οἱ δὲ βάρβαροι ὀπίσω αὐτοῦ ἠκολούθουν. οἱ δὲ Λαζοὶ ἅμα τοῖς Ἀβασγοῖς δειλιάσαντες ἀπέσπασαν ἑαυτοὺς τῆς τῶν Ῥωμαίων συμμαχίας καὶ πρὸς τὴν ἰδίαν χώραν ἀνεχώρησαν. ὁ δὲ Σάϊν ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ θυμῷ πολλῷ σὺν τῷ Σαρβάρῳ ἐχώρει κατὰ Ἡρακλείου. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν στρατὸν λόγοις ἀνεπτέρωσε καὶ παραινέσει τούτους ἤλειφε λέγων· "τὸ πλῆθος ὑμᾶς τῶν ἐχθρῶν, ἀδελφοί, μὴ ταραττέτω. θεοῦ γὰρ θέλοντος, εἷς διώξει χιλίους. θύσωμεν οὖν τῷ θεῷ ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σωτηρίας. λάβωμεν 311 στέφος μαρτύρων, ἵνα καὶ ὁ μέλλων ἡμᾶς χρόνος ἐπαινέσῃ, καὶ ὁ θεὸς τοὺς μισθοὺς ἀποδώσῃ." τούτοις καὶ ἄλλοις πλείοσι λόγοις παραθαρσύνας τὸν στρατὸν φαιδρῷ τῷ προσώπῳ παρατάττει τὸν πόλεμον, καὶ στάντες ἀπ' ἀλλήλων ἀπὸ μικροῦ διαστήματος ἀπὸ πρωῒ μέχρις ἑσπέρας ἀλλήλοις οὐ συνέβαλον. ἑσπέρας δὲ καταλαβούσης, ὁ βασιλεὺς τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο. οἱ δὲ βάρβαροι πάλιν ὀπίσω αὐτοῦ ἤλαυνον. ἐναλλάξαντες δὲ τὴν ὁδὸν καὶ τοῦτον προλαβεῖν θελήσαντες ἐμπίπτουσιν εἰς τόπους τελματώδεις καὶ πλανῶνται καὶ εἰς μέγαν κίνδυνον ἦλθον. ὁ δὲ βασιλεὺς διαβὰς τὰ μέρη Περσαρμενίας παρέτρεχεν. τῆς δὲ γῆς ἐκείνης ὑπὸ Περσῶν κρατουμένης, πολλοὶ συνέτρεχον τῷ Σαρβαραζᾷ, καὶ ἐπηύξει τὸν ἑαυτοῦ λαόν. χειμῶνος δὲ γεγονότος, ἐσκορπίσθη τὸ πλῆθος ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις πρὸς τὸ ἀναπαύεσθαι ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν. τοῦτο δὲ Ἡράκλειος μαθὼν διανοεῖται ἐν νυκτὶ κλέψαι τὸν πόλεμον· καὶ τοῦ χειμῶνος ἐπικειμένου, καὶ ὑποψίας μηδεμιᾶς οὔσης τῷ Σαρβάρῳ, ἐπιλεξάμενος 149
ἵππους εὐσθενεῖς καὶ τοῦ στρατοῦ τοὺς ἀνδρειοτέρους διχῆ ὁπλίσας τοὺς μὲν προάγειν ἐκέλευσε κατὰ τοῦ Σαρβάρου, αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς ἑτέροις ὀπίσω τούτων εἵπετο. σπεύσαντες δὲ διὰ τῆς νυκτὸς καὶ καταλαβόντες τὸ χωρίον Σαλβανῶν ὥρᾳ θʹ τῆς νυκτός, Περσῶν ἐν αὐτῷ ὄντων καὶ γνόντων τὴν ἔφοδον, οἳ καὶ διαναστάντες ὥρμησαν κατ' αὐτῶν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τούτους πάντας ἀνεῖλον παρὲξ ἑνός, ὅστις τῷ Σαρβάρῳ ἐμήνυσεν. ὁ δὲ Σάρβαρος ἀναστὰς καὶ ἐπιβὰς ἵππῳ γυμνός τε καὶ ἀνυπόδητος φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐπορίσατο. τούτου δὲ τὰς γυναῖκας καὶ πᾶν τὸ Περσικὸν ἄνθος ἄρχοντάς τε καὶ σατράπας καὶ στρατιώτας ἐπιλέκτους καταλαβὼν ἀνελθόντας ἐν ταῖς τῶν οἴκων στέγαις καὶ πόλεμον κροτοῦντας διὰ τοῦ πυρὸς καθεῖλεν· καὶ οὓς μὲν ἔκτεινεν, οὓς δὲ πυρὶ ἀνήλωσεν, ἄλλοι δὲ χειροπέδαις ἐδεσμήθησαν καὶ μικροῦ δεῖν οὐδεὶς ἐκτὸς Σαρβάρου 312 διεσώθη. ἔλαβον δὲ καὶ τὰ ὅπλα Σαρβάρου χρυσῆν ἀσπίδα τε καὶ μάχαιραν καὶ δόρυ καὶ τὴν διάλιθον καὶ χρυσῆν ζώνην καὶ τὰ ὑποδήματα αὐτοῦ. καὶ ταῦτα πάντα λαβὼν χωρεῖ κατὰ τῶν διεσπαρμένων ἐν τοῖς χωρίοις· οἵτινες μαθόντες τὴν τοῦ Σαρβάρου φυγὴν ἀκρατῶς ἔφυγον. αὐτὸς δὲ διώξας πολλοὺς αὐτῶν ἔκτεινε καὶ δεσμίους ἔλαβεν, καὶ οἱ λοιποὶ ἐν Περσίδι μετ' αἰσχύνης ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸ ἑαυτοῦ στρατόπεδον μετὰ χαρᾶς ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις παρεχείμασεν. Κόσμου ἔτη ϛριϛʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χιϛʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. ιεʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. λζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. ι ʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. ι ʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ αʹ ἐπισυνάξας ὁ βασιλεὺς Ἡράκλειος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα βουλὴν ἐποιεῖτο, ποίᾳ ὁδῷ πορευθῇ. δύο γὰρ ὁδοὶ αὐτῷ προέκειντο στεναί τε καὶ δύσβατοι, ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον φέρουσα, ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων γῆν. καὶ ἡ μὲν ἐπὶ Τάραντον διαφορωτέρα μὲν ἦν, ἀλλ' ἀπορίαν εἶχε πασῶν τῶν τροφῶν· ἡ δὲ ἐπὶ τὴν τῶν Σύρων τὸν Ταῦρον ὑπερβαίνουσα εὐπορίαν τε καὶ δαψίλειαν τῶν τροφῶν παρεῖχεν. ταύτην συγκρίνουσι πάντες, εἰ καὶ ἀποτομωτέρα καὶ χιόνι πολλῷ κατεχομένη ὑπῆρχεν. ταύτην δὲ κόπῳ πολλῷ ὑπερβάντες ἑπτὰ ἡμέραις καταλαμβάνουσι τὸν Τίγριν ποταμόν· καὶ τοῦτον περάσαντες καταλαμβάνουσι τὴν Μαρτυρόπολιν καὶ τὴν Ἄμιδαν· καὶ διαναπαύονται ὅ τε στρατὸς καὶ ἡ αἰχμαλωσία. ἐντεῦθεν καὶ γράμματα πρὸς τὸ Βυζάντιον ὁ βασιλεὺς ἠδυνήθη 313 ἀποστεῖλαι καὶ τὰ καθ' ἑαυτὸν πάντα δηλῶσαι καὶ χαρὰν πολλὴν ἐμποιῆσαι τῇ πόλει. ὁ δὲ Σάρβαρος ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ διασπαρέντα λαὸν ἐπῆλθε κατ' αὐτοῦ. ἐπιλεξάμενος δὲ ὁ βασιλεὺς ἴλην στρατιωτῶν ἀπέλυσε φυλάττειν τὰς πρὸς αὐτὸν ἀγούσας κλεισούρας· καὶ τὰς πρὸς ἀνατολὴν αὐτὸς ἐκδραμὼν διεξόδους ἀντιπρόσωπος ᾔει τῷ Σαρβάρῳ, καὶ περάσας τὸν Νυμφίον ποταμὸν κατέλαβε τὸν Εὐφράτην, ἐν οἷς ἦν πλεκτὴ γέφυρα ἐκ σχοίνων τε καὶ νηῶν. ὁ δὲ Σάρβαρος λύσας τὰ σχοινία τῆς γεφύρας ἀπὸ μιᾶς ὄχθης ἐπὶ τὴν ἑτέραν πᾶσαν τὴν γέφυραν μετήγαγεν. ἐλθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ μὴ εὑρὼν περᾶσαι διὰ τῆς γεφύρας, παραδραμὼν εὗρε πόρον· καὶ ἀκινδύνως τοῦτον ἐπέρασε παραδόξως τῷ Μαρτίῳ μηνί, καὶ καταλαμβάνει τὰ Σαμόσατα· καὶ πάλιν τὸν Ταῦρον ὑπερβὰς εἰς Γερμανίκειαν ἀφίκετο, καὶ περάσας τὴν Ἄδανα ἦλθε πρὸς τὸν Σάρον ποταμόν. ὁ δὲ Σάρβαρος τὴν γέφυραν πάλιν εἰς τὸν ἴδιον τόπον ἐκτείνας τὸν Εὐφράτην ἐπέρασεν ἀνεμποδίστως καὶ ἠκολούθει ὀπίσω αὐτοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας τὴν γέφυραν τοῦ Σάρου καὶ εὑρὼν ἀνάπαυσιν τοῦ τε στρατοῦ καὶ τῶν ἀλόγων, ἐν αὐτῷ ἀπληκεύσας διανέπαυσεν αὐτούς· καταλαμβάνει δὲ καὶ ὁ Σάρβαρος εἰς τὸ ἀντίπερα μέρος. εὑρὼν δὲ τὴν γέφυραν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ προπύργια ὑπὸ Ῥωμαίων κρατηθέντα ἠπλήκευσεν. ἐκτρέχοντες δὲ διὰ τῆς γεφύρας πολλοὶ τῶν Ῥωμαίων ἀτάκτως τοῖς Πέρσαις προσέβαλλον καὶ πολλὴν συγκοπὴν αὐτοῖς ἐποίουν· ὁ δὲ βασιλεὺς τούτους διεκώλυσεν ἀτάκτως παρεκθέειν, μήπως ὁδὸς γένηται τοῖς 150
ἐναντίοις συνελθεῖν εἰς τὴν γέφυραν καὶ συμπερᾶσαι· ὁ δὲ λαὸς οὐκ ἐπείθετο τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ Σάρβαρος ποιήσας ἐγκρύμματα καὶ δείξας ἑαυτὸν ὡς φεύγοντα εἵλκυσε πολλοὺς Ῥωμαίους παρὰ γνώμην τοῦ βασιλέως εἰς δίωξιν αὐτοῦ περᾶσαι· ὑποστρέψας δὲ καὶ τούτους τρεψάμενος, ὅσους ἔξω 314 τῆς γεφύρας ἔφθασεν, ἀνεῖλε δίκην ὑποσχόντας τῆς παρακοῆς. ὁ δὲ βασιλεὺς ἑωρακὼς τοὺς βαρβάρους τῇ διώξει τὴν τάξιν λύσαντας, καὶ ἐκ τῶν ἐφεστώτων Ῥωμαίων τοῖς προπυργίοις πολλοὺς ἀναιρουμένους, κατ' αὐτῶν ἐχώρησεν. ἀνὴρ δέ τις γιγαντιαῖος τῷ βασιλεῖ συναντήσας μέσον τῆς γεφύρας προσέβαλεν· ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον πατάξας ἐν τῷ ῥείθρῳ τοῦ ποταμοῦ ἔρριψεν. τούτου δὲ πεσόντος, εἰς φυγὴν ἐτράπησαν οἱ βάρβαροι καὶ τῇ στενώσει τῆς γεφύρας ὡς βάτραχοι εἰς τὸν ποταμὸν ἑαυτοὺς ἔρριπτον· ἄλλοι δὲ καὶ τοῖς ξίφεσιν ἀνῃροῦντο· τὸ δὲ πλῆθος τῶν βαρβάρων πρὸς τὰ χείλη τοῦ ποταμοῦ χυθὲν ἐτόξευόν τε καὶ ἀνθίσταντο μὴ ἐῶντες τοὺς Ῥωμαίους περᾶσαι. ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας γενναίως τοῖς βαρβάροις ἀνθίστατο μετὰ ὀλίγων τινῶν τῆς αὐτοῦ ἑταιρίας ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ ἄνθρωπον, ὡς καὶ τὸν Σάρβαρον ἐκπλαγῆναι καὶ πρὸς Κοσμᾶν τινα πλησίον αὐτοῦ ἑστῶτα πρόσφυγα Ῥωμαίων μαγαρίτην εἰπεῖν· "ὁρᾷς τὸν καίσαρα, ὦ Κοσμᾶ, πῶς θρασὺς πρὸς τὴν μάχην ἵσταται καὶ πρὸς τοσοῦτο πλῆθος μόνος ἀγωνίζεται καὶ ὡς ἄκμων τὰς βολὰς ἀποπτύει." ἐκ γὰρ τῶν ἀληθινῶν τζαγγίων ἐγνωρίζετο καὶ πολλὰς πληγὰς ἐδέχετο, εἰ καὶ οὐδεμίαν ἐν τούτῳ τῷ πολέμῳ καιρίαν. πᾶσαν δὲ τὴν ἡμέραν ἐν τούτῳ τῷ πολέμῳ μαχησάμενοι, τῆς ἑσπέρας καταλαβούσης, ἀπ' ἀλλήλων διέστησαν· καὶ ὁ Σάρβαρος φοβηθεὶς διὰ τῆς νυκτὸς εἰς τὰ ὀπίσω ὑπέστρεψεν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν ἑαυτοῦ λαὸν εἰς Σεβάστειαν τὴν πόλιν ὥρμησεν, καὶ περάσας τὸν Ἅλυν ποταμὸν ἐν ταύτῃ τῇ χώρᾳ διέτριβεν ὅλον τὸν χειμῶνα. ὁ δὲ Χοσρόης μανεὶς καὶ ἀποστείλας ἔλαβε τὰ κειμήλια τῶν ἐν πάσῃ τῇ ὑπὸ Πέρσαις ἐκκλησιῶν. καὶ ἠνάγκαζε τοὺς Χριστιανοὺς γενέσθαι εἰς τὴν τοῦ Νεστορίου θρησκείαν πρὸς τὸ πλῆξαι τὸν βασιλέα. 315 ι ʹ. ληʹ. ιζʹ. ιζʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Χοσρόης, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, νέαν ἐποιήσατο στρατείαν στρατεύσας ξένους τε καὶ πολίτας καὶ οἰκέτας, ἐκ παντὸς γένους ἐκλογὴν ποιούμενος· καὶ ταύτην τὴν ἐκλογὴν τῷ Σάϊν παραδοὺς στρατηγῷ ἄλλας τε νʹ χιλιάδας ἐκ τῆς φάλαγγος τοῦ Σαρβάρου ἐπιλογὴν λαβὼν τούτῳ συνῆψε καὶ ὠνόμασε χρυσολόγχεις· καὶ τούτους ἀπέστειλε κατὰ τοῦ βασιλέως. τὸν δὲ Σάρβαρον σὺν τῷ λοιπῷ αὐτοῦ στρατῷ κατὰ Κωνσταντινουπόλεως ἀπέστειλεν, ὅπως τοὺς ἐκ δύσεως Οὔννους, οὓς Ἀβάρους καλοῦσιν, Βουλγάροις τε καὶ Σκλάβοις καὶ Γηπαίδαις συμφωνήσας, κατὰ τῆς πόλεως χωρήσωσι καὶ ταύτην πολιορκήσωσιν. γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς τὸν ἑαυτοῦ στρατὸν εἰς τρεῖς διαιρέσεις ἐχώρισεν· καὶ τοὺς μὲν ἐξέπεμψεν εἰς τὸ φυλάξαι τὴν πόλιν, τοὺς δὲ παραδοὺς Θεοδώρῳ, τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ, κατὰ τοῦ Σάϊν πολεμεῖν ἐκέλευσεν· τὸ δὲ τρίτον μέρος αὐτὸς λαβὼν ἐπὶ Λαζικὴν ἐχώρει, καὶ ἐν ταύτῃ διατρίβων τοὺς Τούρκους ἐκ τῆς ἑῴας, οὓς Χάζαρεις ὀνομάζουσιν, εἰς συμμαχίαν προσεκαλέσατο. ὁ δὲ Σάϊν ἅμα τῷ νεοσυλλέκτῳ λαῷ καταλαβὼν τὸν τοῦ βασιλέως ἀδελφὸν Θεόδωρον πρὸς πόλεμον ὡπλίσατο. τοῦ δὲ θεοῦ διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανυμνήτου θεοτόκου συνεργήσαντος, καὶ πολέμου κροτηθέντος, χάλαζα παραδόξως κατὰ τῶν βαρβάρων κατηνέχθη καὶ πολλοὺς αὐτῶν ἐπάταξεν, ἡ δὲ τῶν Ῥωμαίων παράταξις γαλήνης ἀπήλαυεν. τρέπουσι δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς Πέρσας καὶ ἀναιροῦσι πλῆθος πολύ. τοῦτο μαθὼν Χοσρόης ὠργίζετο κατὰ τοῦ Σάϊν· ὁ δὲ Σάϊν ἐκ πολλῆς ἀθυμίας εἰς νόσον ἐμπεσὼν ἐτελεύτησεν. τούτου δὲ τὸ σῶμα κελεύσει Χοσρόου ἅλατι ταριχευθὲν πρὸς αὐτὸν ἐκομίσθη, καὶ τοῦτο νεκρὸν πολλαῖς αἰκίαις ὑπέβαλλεν. οἱ δὲ Χάζαρεις διαρρήξαντες τὰς 316 Κασπίας πύλας ἐν Περσίδι εἰσβάλλουσιν εἰς τὴν χώραν τοῦ Ἀδραϊγὰν σὺν τῷ ἑαυτῶν στρατηγῷ Ζιέβηλ, δευτέρῳ ὄντι τοῦ Χαγάνου τῇ ἀξίᾳ· καὶ ἐν οἷς ἂν τόποις διέβαινον, 151
τούς τε Πέρσας ᾐχμαλώτευον καὶ τὰς πόλεις καὶ κώμας τῷ πυρὶ παρεδίδουν. ἀπάρας δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Λαζικῆς τούτοις συνήντησεν. ὁ δὲ Ζιέβηλ τοῦτον ἰδὼν καὶ προσδραμὼν κατασπάζεται αὐτοῦ τὸν τράχηλον καὶ προσεκύνησεν αὐτόν, ὁρώντων τῶν Περσῶν ἐκ τῆς πόλεως τοῦ Τιφίλιος. πᾶς δὲ ὁ λαὸς τῶν Τούρκων εἰς γῆν πεσόντες πρηνεῖς, ἐκταθέντες ἐπὶ στόμα τὸν βασιλέα ἐτίμων τιμὴν τὴν παρ' ἔθνεσι ξένην. ὁμοίως καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἐπὶ πετρῶν ἀναβάντες τῷ αὐτῷ σχήματι ἔπεσον. προσήνεγκε δὲ ὁ Ζιέβηλ καὶ τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἀρχιγένειον τῷ βασιλεῖ, ἡδυνόμενος τοῖς τούτου λόγοις καὶ ἐκπληττόμενος τήν τε θέαν καὶ τὴν φρόνησιν αὐτοῦ. ἐπιλεξάμενος δὲ ὁ Ζιέβηλ χιλιάδας μʹ ἀνδρῶν γενναίων ἔδωκε τῷ βασιλεῖ πρὸς συμμαχίαν καὶ αὐτὸς ὑπέστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν χώραν. τούτους δὲ λαβὼν ὁ βασιλεὺς κατὰ Χοσρόου ἐχώρει. ὁ δὲ Σάρβαρος τῇ Χαλκηδόνι προσβαλών, καὶ οἱ Ἄβαρεις ἐκ τῆς Θρᾴκης τῇ πόλει πλησιάσαντες, ταύτην ἑλεῖν ἐβούλοντο, καὶ πολλὰς μηχανὰς κατ' αὐτῆς κινήσαντες καὶ εἰς σκάφη γλυπτὰ ἐκ τοῦ Ἴστρου πλῆθος ἄπειρον καὶ ἀριθμοῦ κρεῖττον ἐνέγκαντες τὸν κόλπον τοῦ Κέρατος ἐπλήρωσαν. δέκα δὲ ἡμέρας τῇ πόλει παρακαθίσαντες διά τε γῆς καὶ θαλάττης τῇ τοῦ θεοῦ δυνάμει καὶ συνεργίᾳ καὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀχράντου καὶ θεομήτορος παρθένου ἡττήθησαν· καὶ πλήθη πολλὰ ἀποβαλόντες ἔν τε γῇ καὶ θαλάττῃ, μετὰ μεγάλης αἰσχύνης εἰς τοὺς ἑαυτῶν τόπους ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ Σάρβαρος τῇ Χαλκηδόνι παρακαθεζόμενος οὐ μετέστη, ἀλλ' αὐτόθι ἐχείμασε κουρσεύων καὶ πραιδεύων τὰ περατικὰ μέρη καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν. 317 Κόσμου ἔτη ριηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χιγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. ιζʹ. Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ. λθʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. ιηʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. ιηʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπὸ μηνὸς Σεπτεμβρίου εἰσβαλὼν ἐν Περσίδι Ἡράκλειος σὺν τοῖς Τούρκοις ἀπροσδοκήτως διὰ τὸν χειμῶνα εἰς ἔκστασιν ἐνέβαλε τὸν Χοσρόην τοῦτο μαθόντα. οἱ δὲ Τοῦρκοι τόν τε χειμῶνα ὁρῶντες καὶ τὰς συνεχεῖς ἐπιδρομὰς τῶν Περσῶν, μὴ ὑποφέροντες συγκοπιᾷν τῷ βασιλεῖ ἤρξαντο κατ' ὀλίγον ὑπορρέειν, καὶ πάντες ἀφέντες αὐτὸν ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ βασιλεὺς διελάλησε τῷ ἑαυτοῦ λαῷ, λέγων· "γνῶτε, ἀδελφοί, ὅτι οὐδεὶς ἡμῖν συμμαχῆσαι θέλει, ἀλλ' ἢ μόνος ὁ θεὸς καὶ ἡ τοῦτον τεκοῦσα ἀσπόρως μήτηρ, ἵνα δείξῃ τὴν ἑαυτοῦ δυναστείαν, ἐπειδὴ οὐκ ἐν πλήθει λαῶν ἢ ὅπλων ἡ σωτηρία ἐστίν, ἀλλ' εἰς τοὺς ἐλπίζοντας ἐν τῷ ἐλέει αὐτοῦ καταπέμπει τὴν βοήθειαν αὐτοῦ." ὁ δὲ Χοσρόης ἐπισυνάξας πάντα τὰ στρατεύματα αὐτοῦ προβάλλεται στρατηγὸν ἐπ' αὐτοὺς Ῥαζάτην, ἄνδρα πολεμικώτατον καὶ ἀνδρεῖον, καὶ κατὰ Ἡρακλείου τοῦτον ἀπέστειλεν. ὁ δὲ βασιλεὺς τάς τε πόλεις τῆς Περσίδος ἐπυρπόλει καὶ τὰς κώμας, καὶ τοὺς καταλαμβανομένους Πέρσας ἀνήλισκε ῥομφαίᾳ. τῇ δὲ θʹ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς τῆς ιεʹ ἰνδικτιῶνος κατέλαβεν εἰς τὴν χώραν Χαμαηθᾶ καὶ διανέπαυσε τὸν λαὸν ἑβδομάδα μίαν. ὁ δὲ Ῥαζάτης ἐλθὼν εἰς τὸ Γαζακὸν ἐγενήθη ὀπίσω αὐτοῦ καὶ ἠκολούθει, τῶν Ῥωμαίων δαπανώντων ἔμπροσθεν τὰς τροφάς. αὐτὸς δὲ ὀπίσω ὡς κύων πεινῶν μόλις ἐκ τῶν ψιχίων αὐτοῦ ἐτρέφετο· καὶ ἐκ τοῦ μὴ εὑρίσκειν αὐτὸν δαπάνας πολλὰ τῶν ἀλόγων αὐτοῦ διεφθάρησαν. τῇ δὲ αʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς κατέλαβεν ὁ βασι λεὺς ποταμὸν μέγαν Ζάβαν, καὶ τοῦτον περάσας ἠπλήκευσε πλησίον Νινευὶ τῆς πόλεως. κατέλαβε δὲ καὶ ὁ Ῥαζάτης εἰς τὸ πέραμα ἐπακολουθῶν αὐτῷ καὶ κατελθὼν ἀπὸ τριῶν μιλίων εὗρεν ἄλλο πέραμα καὶ ἐπέρασεν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀποστείλας Βαάνην τὸν στρατηλάτην μετὰ ἐπιλέκτων στρατιωτῶν ὀλίγων εὗρε βάνδον τῶν Περσῶν, καὶ φονεύσας αὐτοῦ τὸν κόμητα ἤνεγκεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ σπαθὶν αὐτοῦ ὁλόχρυσον· καὶ πολλοὺς φονεύσας ζῶντας ἤνεγκεν κ ʹ, ἐν οἷς ἦν καὶ ὁ σπαθάριος τοῦ Ῥαζάτου· ὅστις καὶ ἀνήγγειλε τῷ βασιλεῖ, ὅτι πολεμῆσαι αὐτὸν βούλεται ὁ Ῥαζάτης, οὕτω κελευσθεὶς παρὰ Χοσρόου, καὶ 152
τρισχιλίους ὡπλισμένους ἀπέστειλεν αὐτῷ. ἀλλ' ἀκμὴν οὐκ ἔφθασαν. ταῦτα δὲ μαθὼν ὁ βασιλεὺς προαπέλυσε τὸ τοῦλδον ἔμπροσθεν· καὶ αὐτὸς ἐπηκολούθει σκεπτόμενος εὑρεῖν τόπον, ἐν ᾧ ὤφειλε πολεμῆσαι πρὸ τοῦ ἑνωθῶσιν αὐτοῖς οἱ τρισχίλιοι. εὑρὼν δὲ πεδίον ἐπιδέξιον πρὸς πόλεμον καὶ διαλαλήσας τῷ λαῷ παρετάξατο. ὁ δὲ Ῥαζάτης καταλαβὼν καὶ αὐτὸς παρετάξατο τρισὶ φούλκοις καὶ κατὰ τοῦ βασιλέως ἐχώρησεν. τῇ δὲ ιβʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς ἡμέρᾳ σαββάτῳ ἐκροτήθη ὁ πόλεμος· καὶ προπηδήσας πάντων ὁ βασιλεὺς ἄρχοντι τῶν Περσῶν συνήντησεν· καὶ τῇ τοῦ θεοῦ δυνάμει καὶ τῇ βοηθείᾳ τῆς θεοτόκου τοῦτον κατέβαλεν· καὶ οἱ σὺν αὐτῷ προεκπηδήσαντες ἐτράπησαν· καὶ αὖθις ὁ βασιλεὺς ἄλλῳ συναντήσας καὶ τοῦτον κατέβαλεν. προσέβαλε δὲ αὐτῷ καὶ τρίτος, ὃς καὶ δέδωκεν αὐτῷ μετὰ δόρατος εἰς τὸ χεῖλος καὶ τοῦτο ἔπληξεν. ὁ δὲ βασιλεὺς καὶ τοῦτον ἀνεῖλεν· καὶ τῶν σαλπίγγων ἠχησασῶν συνέβαλον ἀλλήλοις ἀμφότερα τὰ μέρη, καί, μάχης κροτηθείσης σφοδρᾶς, ἐπληγώθη ὑπὸ τῶν πεζῶν ὁ τοῦ βασιλέως ἵππος φάλβας, ὁ λεγόμενος Δόρκων, εἰς τὸν μηρὸν αὐτοῦ λαβὼν κονταρέαν· πολλὰς δὲ καὶ σπαθέας ἐν τῇ ὄψει ἔλαβεν· ἀλλὰ φορῶν κατάφρακτα νευρικὰ οὐκ ἐβλάπτετο, οὐδὲ αὐταὶ ἐνήργουν. 319 πίπτει δὲ ἐν τῷ πολέμῳ ὁ Ῥαζάτης καὶ οἱ τρεῖς τουρμάρχαι τῶν Περσῶν καὶ οἱ ἄρχοντες σχεδὸν πάντες καὶ τὸ πλεῖον τοῦ στρατοῦ αὐτῶν. ἐσφάγησαν δὲ καὶ Ῥωμαῖοι νʹ, καὶ ἐπληγώθησαν ἱκανοί, ἀλλ' οὐκ ἀπέθανον, εἰ μὴ ἄλλοι δέκα· ἐκροτήθη δὲ ὁ πόλεμος ἀπὸ πρωῒ ἕως ὥρας ιαʹ. ἐπῆραν δὲ οἱ Ῥωμαῖοι τῶν Περσῶν βάνδα κηʹ χωρὶς τῶν κλασθέντων, καὶ σκυλεύσαντες τοὺς νεκροὺς ἔλαβον τὰ λωρίκια αὐτῶν καὶ τὰς κασσίδας καὶ πάντα τὰ ἄρματα· καὶ ἔμειναν ἀπ' ἀλλήλων ἀπὸ δύο σαγιττοβολῶν. τροπὴ γὰρ οὐ γέγονεν. οἱ δὲ τῶν Ῥωμαίων λαοὶ τῇ νυκτὶ ἐπότισαν τὰ ἄλογα αὐτῶν καὶ παρέβαλον. οἱ δὲ Πέρσαι καβαλλάριοι ἵσταντο ἕως ὥρας ἑβδόμης τῆς νυκτὸς ἐπάνω τῶν σκηνωμάτων τῶν τεθνεώτων Περσῶν· καὶ τῇ ὀγδόῃ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς κινήσαντες ὑπέστρεψαν εἰς τὸ φωσάτον αὐτῶν, καὶ τοῦτο λαβόντες ἀπῆλθον καὶ ἠπλήκευσαν εἰς πρόποδα ὄρους τραχεινοῦ πεφοβημένοι. πολλὰ δὲ σπαθία ὁλόχρυσα καὶ ζώνας διαχρύσους καὶ μαργαρίτας καὶ τὸ σκουτάριν τοῦ Ῥαζάτου ὁλόχρυσον ἔλαβον ἔχον πέταλα ρκʹ, καὶ τὸ λωρίκιν αὐτοῦ ὁλόχρυσον ἔλαβον, καὶ τὸ σκαραμάγγιν αὐτοῦ ἤνεγκαν σὺν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ καὶ τὰ βραχιόλια αὐτοῦ καὶ τὴν σέλλαν αὐτοῦ ὁλόχρυσον· ἐκρατήθη δὲ ζῶν Βαρσαμούσης, ὁ ἄρχων τῶν Ἰβήρων τῶν ὑπὸ Πέρσας. οὐδεὶς δὲ μέμνηται τοιούτου πολέμου γεγονότος μεταξὺ Περσῶν καὶ Ῥωμαίων, [οὐχ] ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ ἔσχε στάμα ὁ πόλεμος. ἐνίκησαν οἱ Ῥωμαῖοι· ἀλλὰ τοῦτο γέγονε μόνῃ τῇ τοῦ θεοῦ βοηθείᾳ. ὁ δὲ βασιλεὺς θαρσοποιήσας τὸν στρατὸν κατὰ Χοσρόου ἤλαυνεν, ὅπως τοῦτον ἐκφοβήσῃ, καὶ ἀποστείλας προσκαλέσηται τὸν Σάρβαρον ἐκ τοῦ Βυζαντίου [τῆς Χαλκηδόνος.] τῇ δὲ εἰκάδι πρώτῃ τοῦ Δεκεμ βρίου μηνὸς ἔμαθεν ὁ βασιλεύς, ὅτι ὁ λαὸς τοῦ Ῥαζάτου ὁ ἐκ τοῦ πολέμου ἐξειλήσας ἡνώθη τοῖς ὑπὸ Χοσρόου ἀποσταλεῖσι τρισχιλίοις, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω αὐτοῦ καταλαβὼν τὴν Νινευί. καὶ περάσας ὁ βασιλεὺς τὸν μέγαν Ζάβαν πέμπει Γεώργιον τὸν τουρμάρχην μετὰ χιλίων στρατιωτῶν, ἵνα ἐλάσῃ πρὸς τὸ κρατῆσαι τὰς γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζάβα πρὸ τοῦ γνῶναι τὸν Χοσρόην. ἐλάσας δὲ Γεώργιος μίλια μηʹ διὰ τῆς νυκτὸς ἐκράτησε τὰς τέσσαρας γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζάβα· καὶ εὑρὼν ἐν τοῖς καστελλίοις Πέρσας, τούτους ἐζώγρησεν. τῇ δὲ εἰκάδι τρίτῃ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς φθάσας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰς γεφύρας ἐπέρασε καὶ ἠπλήκευσεν εἰς τοὺς οἴκους τοῦ Ἰεσδέμ· καὶ ἀνέπαυσε τόν τε στρατὸν καὶ τὰ ἄλογα καὶ ἐποίησε τὴν ἑορτὴν τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἐν ἐκείνῳ τῷ τόπῳ. γνοὺς δὲ Χοσρόης, ὅτι ἐκράτησαν οἱ Ῥωμαῖοι τὰς γεφύρας τοῦ μικροῦ Ζάβα, ἀπέστειλε πρὸς τὸν Περσικὸν λαὸν τὸν μετὰ τοῦ Ῥαζάτου, ἵνα πολὺ σπουδάσωσι καὶ προλάβωσι τὸν βασιλέα καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν. σπεύσαντες δὲ αὐτοὶ καὶ περάσαντες τὸν μικρὸν Ζάβαν ἐν 153
ἄλλοις τόποις προεποίησαν τὸν βασιλέα καὶ ἔμπροσθεν ἐπορεύοντο. καταλαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς παλάτιον, τὸ ἐπιλεγόμενον Δεζεριδάν, τοῦτο κατέστρεψε καὶ πυρὶ παρέδωκεν. οἱ δὲ Πέρσαι περάσαντες τὴν τοῦ Τορνᾶ ποταμοῦ γέφυραν ἠπλήκευσαν ἐκεῖ. καταλαβὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἕτερον παλάτιον τοῦ Χοσρόου, τὸ ἐπιλεγόμενον Ῥούσα, καὶ τοῦτο κατέστρεψεν. ὑφωρᾶτο δὲ ὅτι ἐν τῇ γεφύρᾳ τοῦ Τορνᾶ ποταμοῦ οἱ ἐχθροὶ πολεμεῖν αὐτὸν μέλλουσιν. ἀλλὰ τοῦτον ἰδόντες, καταλιπόντες τὴν γέφυραν ἔφυγον. ὁ δὲ βασιλεὺς περάσας ἀκωλύτως κατέλαβεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸ ἐπιλεγόμενον Βεκλάλ· ἐνταῦθα καὶ ἱπποδρομίαν ἔκτισε καὶ τοῦτο κατέστρεψεν. τινὲς δὲ τῶν Ἀρμενίων τῶν συνόντων τοῖς Πέρσαις ἦλθον πρὸς τὸν βασιλέα νυκτὸς λέγοντες, ὅτι "ὁ Χοσρόης μετὰ τῶν ἐλεφάντων καὶ τοῦ ἰδίου στρατοῦ ἀπὸ 321 πέντε μιλίων ἔνθεν τοῦ παλατίου τοῦ ἐπιλεγομένου Δασταγὲρδ εἰς τόπον ἐπιλεγόμενον Βαρασρὼθ ἀπληκευμένος ἐστίν, καὶ ὅτι ἐδήλωσε τὸν στρατὸν ἐκεῖ σωρευθῆναι, ἵνα πολεμήσωσί σε. ἔστι γὰρ ἐκεῖ καὶ ποταμὸς δύσβατος στενὴν γέφυραν ἔχων καὶ στενώματα πολλὰ ἀπὸ οἰκημάτων. καὶ ῥύακες σαπροί." ὁ δὲ βασιλεὺς βουλευσάμενος μετὰ τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ στρατοῦ ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίῳ Βεκλάλ. εὗρε γὰρ ἐν αὐτῷ ἐν ἑνὶ περιβόλῳ στρουθεῶνας τριακοσίους σιτευτούς, καὶ ἐν ἄλλῳ περὶ πεντακοσίας δορκάδας σιτευτάς, καὶ ἐν ἄλλῳ ἑκατὸν ὀνάγρους σιτευτούς· καὶ πάντα ἐδωρήσατο τῷ λαῷ. καὶ τὴν πρώτην τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς ἐποίησαν ἐκεῖσε. εὗρον γὰρ καὶ πρόβατα καὶ χοίρους καὶ βόας, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός. καὶ ἀνεπαύσατο πᾶς ὁ λαὸς ἀπολαύοντες καὶ δοξάζοντες τὸν θεόν. πιάσαντες δὲ τοὺς νέμοντας ταῦτα ἔγνωσαν παρ' αὐτῶν ἀκριβῶς, ὡς ὁ Χοσρόης ἀπὸ εἰκάδος τρίτης τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς μαθών, ὅτι ὁ βασιλεὺς ἐπέρασε τὴν γέφυραν τοῦ Τορνᾶ, παραχρῆμα ἐκίνησεν ἐκ τοῦ παλατίου τοῦ ἐν Δασταγὲρδ ἐν τάχει πολλῷ ἀπελευσόμενος εἰς Κτησιφῶντα, πάντα τὰ χρήματα, ἃ εἶχεν ἐν τῷ παλατίῳ, ἐμβαλὼν τοῖς τε ἐλέφασι καὶ ταῖς καμήλοις καὶ ἡμιόνοις τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, γράψας καὶ τῷ λαῷ τοῦ Ῥαζάτου, ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὸ αὐτὸ παλάτιον καὶ τὰς τῶν ἀρχόντων οἰκίας καὶ ὅ τι ἂν εὑρεθῇ ἐν ταύταις ἀπενέγκωσιν. ὁ οὖν βασιλεὺς τὸ μὲν ἥμισυ τοῦ στρατοῦ ἔπεμψεν ἐν Δασταγέρδ, αὐτὸς δὲ δι' ἄλλης ὁδοῦ ἀπῆλθεν εἰς ἕτερον παλάτιον, τὸ ἐπιλεγόμενον Βεβδάρχ. καὶ τοῦτο καταστρέψαντες καὶ πυρὶ παραδόντες εὐχαρίστουν τῷ θεῷ τῷ διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς θεοτόκου τοιαῦτα θαυμάσια ποιήσαντι. τίς γὰρ ἤλπιζε φυγεῖν τὸν Χοσρόην ἀπὸ προσώπου τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων ἐκ τῶν ἐν τῷ Δασταγὲρδ παλατίων αὐτοῦ καὶ εἰς Κτησιφῶντα ἀπελθεῖν, ὅπου ἀπὸ κδʹ ἐτῶν οὐκ ἠνέσχετο ἰδεῖν Κτησιφῶντα, ἀλλὰ καὶ ἐν 322 Δασταγὲρδ ἦν τὰ βασίλεια αὐτοῦ; εὗρον δὲ οἱ λαοὶ τῶν Ῥωμαίων ἐν τῷ παλατίῳ αὐτοῦ ἐν τῷ Δασταγὲρδ τριακόσια βάνδα Ῥωμαίων, ἅπερ ἐν διαφόροις χρόνοις ἔλαβον· εὗρον δὲ καὶ εἴδη ἀπομείναντα, ἀλόην πολλὴν καὶ ξύλα μεγάλα ἀλόης ἀπὸ ἑβδομήκοντα καὶ ὀγδοήκοντα λιτρῶν καὶ μέταξιν πολλὴν καὶ πίπερ καὶ χαρβάσια καμίσια πολλὰ ὑπὲρ τὸ μέτρον, σάχαρ τε καὶ ζιγγίβερ καὶ ἄλλα εἴδη πολλά. τινὲς δὲ καὶ ἄσιμον, καὶ ὁλοσήρικα ἱμάτια, νακοτάπητά τε καὶ ταπήτια ἀπὸ βελόνης πλῆθος πολὺ καὶ καλὰ πάνυ, ἅπερ διὰ τὸ βάρος πάντα κατέκαυσαν· καὶ τοὺς παπυλεῶνας τοῦ Χοσρόου καὶ τοὺς ἐμβόλους, οὓς ἔστενεν, ὅτε ἐν κάμπῳ ἠπλήκευεν, πάντα κατέκαυσαν, καὶ στήλας αὐτοῦ πολλάς· εὗρον δὲ καὶ ἐν τούτοις τοῖς παλατίοις στρουθεῶνας καὶ δορκάδας καὶ ὀνάγρους καὶ ταῶνας καὶ φασιανοὺς πλῆθος ἄπειρον, καὶ εἰς τὸ κυνήγιον αὐτοῦ λέοντας καὶ τίγρεις παμμεγέθεις ζῶντας. προσέφυγον δὲ τῷ βασιλεῖ πολλοὶ ἐκ τῶν αἰχμαλώτων Ἐδεσηνοὶ καὶ Ἀλεξανδρεῖς, καὶ ἐξ ἄλλων πόλεων πλῆθος πολύ. ἐποίησε δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ τὴν ἑορτὴν τῶν φώτων ἐν Δασταγὲρδ εὐφραίνων καὶ ἀνακτώμενος τόν τε λαὸν καὶ τὰ ἄλογα, καὶ καταστρέφων τὰ τοῦ Χοσρόου παλάτια κτίσματα ὑπέρτιμα ὄντα καὶ θαυμαστὰ καὶ 154
καταπληκτικά, ἅπερ ἕως ἐδάφους καθεῖλεν, ἵνα μάθῃ Χοσρόης, οἷον πόνον εἶχον Ῥωμαῖοι τῶν πόλεων ἐρημουμένων παρ' αὐτοῦ καὶ πυρπολουμένων. ἐκρατήθησαν δὲ καὶ ἐκ τῶν διαιταρίων τοῦ παλατίου πολλοί. ἐρωτώμενοι δὲ καὶ αὐτοί, πότε ἀνεχώρησεν ἐκ τοῦ Δασταγέρδ, ἔφασκον, ὅτι "πρὸ θʹ ἡμερῶν τοῦ καταλαβεῖν ὑμᾶς ἀκούσας τὴν παρουσίαν ὑμῶν κρυπτῶς ἐτρύπησε τὸ τεῖχος τῆς πόλεως τὸ πλησίον τοῦ παλατίου· καὶ οὕτως ἀπαρακρά τητα διὰ τῶν κήπων ἐξῆλθεν αὐτὸς καὶ ἡ γυνὴ καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ διὰ τὸ μὴ γενέσθαι θόρυβον ἐν τῇ πόλει." καὶ οὔτε τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἔγνωσαν, οὔτε οἱ ἄρχοντες, ἕως οὗ ἀπῆλθε πέντε μίλια· καὶ τότε ἐδήλωσεν, ἵνα ἐπακολουθήσωσιν αὐτῷ ἐπὶ Κτησιφῶντα· καὶ ὁ μὴ δυνάμενος ποιῆσαι πέντε μίλια τὴν ἡμέραν φεύγων ἐποίησεν κεʹ. καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ τὰ μὴ θεωροῦντα ἀλλήλους τότε φύρδην ἔφυγον ἀλλήλους παρωθούμενα. τῆς δὲ νυκτὸς καταλαβούσης εἰσῆλθε Χοσρόης εἰς οἶκον γεωργοῦ μηδαμινοῦ μεῖναι μόλις χωρηθεὶς ἐν τῇ τούτου θύρᾳ, ἣν ἰδὼν ἔσχατον Ἡράκλειος ἐθαύμασεν. διὰ δὲ τριῶν ἡμερῶν κατέλαβε τὴν Κτησιφῶντα· καὶ ὁ χρησμοδοτηθεὶς ὑπὸ τῶν γοήτων καὶ ἀστρολόγων πρὸ κδʹ ἐτῶν, ὅτε τὸ Δαρᾶς ἐπολιόρκησεν ἐπὶ τῶν χρόνων Φωκᾶ, τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων, ὅτι, ἐν οἵῳ καιρῷ ἀπέλθῃ ἐν Κτησιφῶντι, ἀπολεῖται· καὶ μὴ ἀνασχόμενος ἀπὸ τοῦ Δασταγὲρδ ἐπὶ τὸ μέρος ἐκεῖνο μίλιον ἓν πορευθῆναι, τότε φεύγων ἐν ταύτῃ ἀπῆλθεν. καὶ οὐδὲ ἐν ταύτῃ ἐθάρρησε στῆναι, ἀλλὰ περάσας τὴν ποντογέφυραν τοῦ Τίγριδος ποταμοῦ εἰς τὴν ἐκεῖθεν πόλιν, τὴν λεγομένην Σελεύκειαν παρ' ἡμῖν, παρὰ δὲ Πέρσαις Γουεδεσήρ, πάντα τὰ χρήματα ἐν αὐτῇ ἀπέθετο, καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ μετὰ Σειρέμ, τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ μετὰ ἑτέρων τριῶν γυναικῶν, τῶν καὶ θυγατέρων αὐτοῦ· τὰς δὲ λοιπὰς αὐτοῦ γυναῖκας καὶ τὰ πολλὰ αὐτοῦ τέκνα παρέπεμψεν ἀπὸ μʹ μιλίων εἰς τὸ ἀνατολικώτερον μέρος εἰς τόπον ὀχυρόν. τινὲς δὲ τῶν Περσῶν διέβαλλον τὸν Σάρβαρον πρὸς Χοσρόην ὡς τὰ τῶν Ῥωμαίων φρονοῦντα καὶ καταλαλοῦντα αὐτοῦ· καὶ ἀποστέλλει σπαθάριον αὐτοῦ μετὰ κελεύσεως αὐτοῦ πρὸς Καρδαρίγαν τὸν συστράτηγον Σαρβάρου εἰς Χαλκηδόνα γράψας αὐτῷ, ἵνα τὸν Σάρβαρον ἀποκτείνῃ καὶ οὕτω τὸν λαὸν τῶν Περσῶν ἀναλαβὼν σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα εἰς συμμαχίαν αὐτοῦ. ὁ δὲ τὰ γράμματα κομίζων περὶ τὴν Γαλατίαν συλλαμβάνεται ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων. οἱ δὲ συλλαβόντες 324 αὐτὸν διαλαθόντες τοὺς Πέρσας εἰς τὸ Βυζάντιον τοῦτον ἀπήγαγον καὶ τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως τοῦτον παρέδωκαν. ὁ δὲ βασιλεὺς μαθὼν παρὰ τοῦ ἀποστολιμαίου τὴν ἀλήθειαν Σάρβαρον παραχρῆμα μεταπέμπεται. εἰσελθὼν οὖν παρέστη τῷ βασιλεῖ. ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν πρὸς Καρδαρίγαν ἐπιστολὴν τούτῳ ἐπιδοὺς καὶ τὸν ἀποσταλέντα ὑπέδειξεν, καὶ ἀνέγνω τὴν ἐπιστολήν, καὶ πληροφορηθεὶς τὸ ἀληθὲς παραχρῆμα ἐτράπη καὶ συνθήκας μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ πατριάρχου ποιεῖ. καὶ φαλσεύσας τὴν Χοσρόου ἐπιστολὴν σὺν αὐτῷ ἐντίθησιν ἐν αὐτῇ ἄλλους υʹ σατράπας καὶ ἄρχοντας καὶ χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους ἀποκτανθῆναι, καὶ ἐπιθεὶς εὐφυῶς τὴν σφραγῖδα συναθροίζει τοὺς ἡγεμόνας καὶ αὐτὸν τὸν Καρδαρίγαν, καὶ ἀναγνοὺς τὴν ἐπιστολὴν ἔφη πρὸς τὸν Καρδαρίγαν· "συνορᾷς τοῦτο ποιεῖν;" οἱ δὲ ἄρχοντες θυμοῦ πλησθέντες τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον καὶ πρὸς τὸν βασιλέα συνθήκας εἰρηνικὰς ἐποίησαν, καὶ κοινῇ βουλευσάμενοι ἔδοξεν, ἵνα ἐκ Χαλκηδόνος ἀναχωρήσωσι καὶ ἐπὶ τὰ ἴδια ἀπέλθωσι μηδὲν λυμαινόμενοι. ὁ δὲ Ἡράκλειος ἔγραψε τῷ Χοσρόῃ· "ἐγὼ διώκω καὶ πρὸς εἰρήνην τρέχω. οὐ γὰρ ἑκὼν πυρπολῶ τὴν Περσίδα, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ σοῦ. ῥίψωμεν οὖν κἂν νῦν τὰ ὅπλα καὶ εἰρήνην ἀσπασώμεθα· σβέσωμεν τὸ πῦρ, πρὶν τὸ πᾶν καταφλέξῃ." τούτου δὲ μὴ καταδεξαμένου, μεγάλως τὸ μῖσος τοῦ λαοῦ τῆς Περσίδος ηὐξήθη κατ' αὐτοῦ. καὶ ἐστράτευσε Χοσρόης πάντας τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπουργίαν αὐτοῦ καὶ τῶν γυναικῶν αὐτοῦ, καὶ τούτους ὁπλίσας πάντας ἀπέλυσεν 155
ἑνωθῆναι τῷ στρατῷ τοῦ Ῥαζάτου, καὶ στῆναι εἰς τὸν Ναρβᾶν ποταμὸν ἀπὸ ιβʹ μιλίων Κτησιφῶντος· καὶ ἐκέλευσεν αὐτούς, ἵνα, ἡνίκα περάσῃ τὸν ποταμὸν ὁ βασιλεύς, κόψωσι τὴν γέφυραν καὶ τὴν ποντογέφυραν. ὁ δὲ βασιλεὺς τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς κινήσας ἐκ τοῦ Δασταγὲρδ καὶ περιπατήσας τρεῖς 325 ἡμέρας ἠπλήκευσεν ἀπὸ ιβʹ μιλίων τοῦ Ναρβᾶ ποταμοῦ, ὅπου ἦν τὸ φωσάτον τῶν Περσῶν, ἐν οἷς εἶχον καὶ διακοσίους ἐλέφαντας· καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Γεώργιον τὸν τουρμάρχην τῶν Ἀρμενιάκων, ἵνα ἀπέλθῃ μέχρι τοῦ ποταμοῦ καὶ καταμάθῃ, εἰ ἔχει πέραμα ὁ Ναρβᾶς. καὶ εὑρών, ὅτι ἔκοψαν τὰς γεφύρας, καὶ οὐκ ἔχει πέραμα ὁ Ναρβᾶς, ὑπέστρεψε πρὸς τὸν βασιλέα. καὶ ἀποκινήσας ὁ βασιλεὺς ἦλθεν εἰς τὸν Σιάζουρον, καὶ περιήρχετο πυρπολῶν τὰς χώρας καὶ τὰς πόλεις ὅλον τὸν Φεβρουάριον μῆνα. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐλθὼν εἰς χωρίον λεγόμενον Βάρζαν ἐποίησεν ἑπτὰ ἡμέρας καὶ ἀπέστειλε Μεζέζιον τὸν στρατηγὸν εἰς κοῦρσον. καὶ προσερρύη αὐτῷ Γουνδαβουσᾶν, ὅς τις χιλίαρχος ἦν τῆς στρατιᾶς Σαρβάρου, μετὰ ἄλλων πέντε, τριῶν μὲν κομήτων, δύο δὲ ἀξιωματικῶν· καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα. ὅς τις Γουνδαβουσᾶν ἀναγκαῖα πράγματα τῷ βασιλεῖ ἀπήγγειλε λέγων, ὅτι "ὅταν ἔφυγεν ὁ Χοσρόης ἀπὸ τοῦ Δασταγὲρδ καὶ ἀπῆλθεν ἐν Κτησιφῶντι καὶ Σελευκείᾳ, ἠσθένησε δυσεντερίᾳ καὶ ἠθέλησε τὸν υἱὸν Μερδασὰν τὸν τεχθέντα ἐκ τῆς Σειρὲμ στέψαι· καὶ ὅτι ἀντεπέρασε τὸν ποταμὸν πάλιν καὶ ἤνεγκε μεθ' ἑαυτοῦ τὸν Μερδασὰν καὶ τὴν Σειρὲμ καὶ τὸν ἄλλον αὐτῆς Σαλιάρ· τὸν δὲ πρωτότοκον αὐτοῦ υἱὸν Σιρόην καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ ἔασε πέραν τοῦ ποταμοῦ. καὶ γνοὺς Σιρόης, ὅτι τὸν Μερδασὰν θέλει στέψαι, ἐταράχθη καὶ ἔπεμψε τὸν συγγάλακτον αὐτοῦ πρὸς Γουνδαβουσᾶν δηλώσας αὐτῷ, ὅτι "ἐλθὲ πέραν τοῦ ποταμοῦ, ἵνα συντύχω σοι." ὁ δὲ Γουνδαβουσᾶν ἐφοβήθη τὸν Χοσρόην περᾶσαι, καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι "γράψον μοι διὰ τοῦ συγγαλάκτου σου, εἴ τι θέλεις." καὶ ἔγραψεν αὐτῷ Σιρόης, ὅτι "γινώσκεις, πῶς ἡ πολιτεία τῶν Περσῶν ἀπώλετο ἐκ τοῦ κακοῦ ἀνθρώπου Χοσρόου, καὶ θέλει στέψαι τὸν Μερδασάν, καὶ ἐμὲ τὸν πρωτότοκον αὐτοῦ περιεφρόνησεν. καὶ ἐὰν λαλήσῃς τὸν στρατόν, 326 ἵνα δέξωνταί με, καὶ τὰς ῥόγας αὐτῶν ἐπαυξῆσαι ἔχω καὶ εἰρήνην ποιῶ μετὰ τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων καὶ μετὰ τῶν Τούρκων, καὶ καλῶς ἔχομεν ζῆσαι. καὶ σπούδασον μετὰ τοῦ λαοῦ σου, ἵνα ἐγὼ βασιλεύσω· καὶ πάντας ὑμᾶς προαναβιβάσαι ἔχω καὶ συγκροτῆσαι, καὶ κατ' ἐξαίρετον σέ." καὶ ὅτι ἐδήλωσα αὐτῷ διὰ τοῦ συγγαλάκτου αὐτοῦ, ὅτι, εἴ τι δύναμαι, λαλῆσαι ἔχω τὸν στρατὸν καὶ μοχθῆσαι." καὶ ἐλάλησα κβʹ κόμητας καὶ ἐποίησα αὐτοὺς τῆς γνώμης μου καὶ ἄλλους ἄρχοντας καὶ στρατιώτας πολλούς. καὶ ταῦτα ἐδήλωσα τῷ Σιρόῃ, καὶ ἐδήλωσέ μοι, ἵνα τῇ κγʹ τοῦ Μαρτίου μηνὸς λάβω ταξάτους νεωτέρους καὶ εἰς τὴν ποντογέφυραν τοῦ Τίγριδος ποταμοῦ ὑπαντήσω αὐτῷ, καὶ λάβωμεν αὐτὸν εἰς τὸν στρατὸν καὶ κινήσωμεν κατὰ Χοσρόου. καὶ ὅτι μετὰ Σιρόου εἰσὶ καὶ οἱ δύο υἱοὶ τοῦ Σαρβαραζᾶ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ἰεσδέμ, καὶ ἄλλα πολλὰ τέκνα ἀρχόντων, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ἀράμ, πάντες ἐπίλεκτοι· καὶ ὅτι εἰ μὲν δυνηθῶσιν ἀνελεῖν τὸν Χοσρόην, εὖ καὶ καλῶς· εἰ δὲ ἀστοχήσωσιν, πάντες σὺν τῷ Σιρόῃ προσρύονται τῷ βασιλεῖ· καὶ ἀπέστειλέ με πρὸς σέ, δέσποτα· αἰδεῖται γὰρ τὴν βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων, ὅτι τὸν Χοσρόην ἔσωσέ ποτε, καὶ πολλὰ κακὰ ἔπαθεν ἐξ αὐτοῦ ἡ τῶν Ῥωμαίων γῆ, καὶ ὅτι διὰ τὴν ἐκείνου ἀγνωμοσύνην οὐδὲ ἐμοὶ ἔχει ὁ βασιλεὺς πιστεῦσαι." ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον πάλιν πρὸς Σιρόην ἀποστείλας ἐδήλωσεν ἀνοῖξαι τὰς φυλακὰς καὶ τοὺς κατεχομένους ἐν αὐταῖς Ῥωμαίους ἐκβάλαι καὶ δοῦναι αὐτοῖς ὅπλα, καὶ οὕτω ἀποκινῆσαι κατὰ Χοσρόου. ὁ δὲ Σιρόης ὑπακούσας τῷ βασιλεῖ καὶ ἐκβαλὼν τοὺς κατακλείστους ἐπῆλθε τῷ πατροκτόνῳ πατρὶ Χοσρόῃ. αὐτὸς δὲ φυγεῖν δοκιμάσας καὶ μὴ ἰσχύσας ἐκρατήθη. τοῦτον δὲ δεσμήσαντες σφοδρῶς σιδηροπέδαις ὀπισθάγκωνα τοῖς τε ποσὶ καὶ τῷ τραχήλῳ βάρη σιδηρᾶ περιέθηκαν 156
καὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ σκότους, ὃν αὐτὸς ὠχύρωσεν ἐκ νέας κτίσας εἰς ἀπόθεσιν 327 χρημάτων, καὶ ἄρτον πενιχρὸν τούτῳ διδόντες καὶ ὕδωρ ἐλιμαγχόνουν· ἔφη γὰρ ὁ Σιρόης, ὅτι "τὸν χρυσὸν φάγῃ, ὃν συνήγαγε μάτην, δι' ὃν πολλοὺς ἐλιμαγχόνησε καὶ τὸν κόσμον ἠρήμωσεν." ἀπέστειλε δὲ πρὸς αὐτὸν τοὺς σατράπας ὑβρίζειν καὶ ἐμπτύειν αὐτόν, καὶ ἀγαγὼν Μερδασάν, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὃν ἐβούλετο στέψαι, ἐνώπιον αὐτοῦ ἔσφαξεν, καὶ πάντα τὰ λοιπὰ τέκνα αὐτοῦ ἐνώπιον αὐτοῦ ἀνεῖλον, καὶ ἀπέστειλε πάντα ἐχθρὸν αὐτοῦ ὑβρίζειν καὶ τύπτειν καὶ ἐμπτύειν αὐτόν. πέντε δὲ ἡμέρας τοῦτο ποιήσαντες, ἐκέλευσεν ὁ Σιρόης τόξοις τοῦτον ἀνελεῖν, καὶ οὕτως κατὰ μικρὸν ἐν δεινοῖς παρέδωκε τὴν πονηρὰν αὐτοῦ ψυχήν. τότε ὁ Σιρόης γράφει πρὸς Ἡράκλειον εὐαγγελιζόμενος αὐτῷ τὴν τοῦ μιαροῦ Χοσρόου ἀναίρεσιν· καὶ εἰρήνην ἀειπαγῆ πρὸς αὐτὸν ποιησάμενος πάντας τοὺς ἐν φρουραῖς Χριστιανοὺς καὶ τοὺς ἐν Περσίδι πάσῃ αἰχμαλώτους ἀπέδωκεν αὐτῷ σὺν τῷ πατριάρχῃ Ζαχαρίᾳ καὶ τοῖς τιμίοις καὶ ζωοποιοῖς ξύλοις τοῖς ἐξ Ἱεροσολύμων ληφθεῖσιν ὑπὸ Σαρβαραζᾶ, ὅταν τὴν Ἱερουσαλὴμ παρέλαβεν. Περσῶν βασιλεὺς Σιρόης ἔτος αʹ. ριθʹ. χιθʹ. ιηʹ. αʹ. ιθʹ. ιθʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρήνης γενομένης μεταξὺ Περσῶν καὶ Ῥωμαίων, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Θεόδωρον, τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφόν, μετὰ γραμμάτων καὶ ἀνθρώπων Σιρόου, τοῦ βασιλέως Περσῶν, ὅπως τοὺς ἐν Ἐδέσῃ καὶ Παλαιστίνῃ καὶ Ἱεροσολύμοις καὶ ταῖς λοιπαῖς πόλεσι τῶν Ῥωμαίων Πέρσας μετὰ εἰρήνης ἀποστρέψωσιν ἐν Περσίδι, καὶ ἀβλαβῶς παρέλθωσι τὴν τῶν Ῥωμαίων γῆν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν ἓξ ἔτεσι καταπολεμήσας τὴν Περσίδα, τῷ ζʹ ἔτει εἰρηνεύσας μετὰ χαρᾶς μεγάλης ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ὑπέστρεψε μυστικήν τινα θεωρίαν ἐν τούτῳ πληρώσας. ἐν γὰρ ἓξ ἡμέραις πᾶσαν τὴν κτίσιν δημιουργήσας ὁ θεὸς τὴν ἑβδόμην ἀναπαύσεως ἡμέραν ἐκάλεσεν· οὕτω καὶ αὐτὸς ἐν 328 τοῖς ἓξ χρόνοις πολλοὺς πόνους διανύσας τῷ ἑβδόμῳ ἔτει μετ' εἰρήνης καὶ χαρᾶς ἐν τῇ πόλει ὑποστρέψας ἀνεπαύσατο. ὁ δὲ λαὸς τῆς πόλεως τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ μαθόντες ἀκατασχέτῳ πόθῳ πάντες εἰς τὴν Ἱερείαν ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν αὐτοῦ, σὺν τῷ πατριάρχῃ καὶ Κωνσταντίνῳ, τῷ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτοῦ, βαστάζοντες κλάδους ἐλαιῶν καὶ λαμπάδας, εὐφημοῦντες αὐτὸν μετὰ χαρᾶς καὶ δακρύων. προσελθὼν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ περιπλακεὶς αὐτῷ ἔβρεξαν ἀμφότεροι τὴν γῆν τοῖς δάκρυσιν. τοῦτο θεασάμενος ὁ λαός, ἅπαντες εὐχαριστηρίους ὕμνους τῷ θεῷ ἀνέπεμπον· καὶ οὕτω λαβόντες τὸν βασιλέα σκιρτῶντες εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει. Περσῶν βασιλεὺς Ἀδεσὴρ μῆνας ζʹ. ρκʹ. χκʹ. ιθʹ. αʹ. κʹ. κʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἅμα ἔαρι ἀπὸ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐπορεύετο ἀπαγαγὼν τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα τοῦ ἀποδοῦναι τῷ θεῷ τὴν εὐχαριστίαν. ἐλθόντι δὲ αὐτῷ ἐν Τιβεριάδι κατηγόρησαν οἱ Χριστιανοὶ Βενιαμίν τινα ὀνόματι ὡς κακοποιοῦντα αὐτούς. ἦν γὰρ ἐνούσιος σφόδρα, καὶ ὑπεδέξατο τὸν βασιλέα καὶ τὸν στρατὸν αὐτοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς κατέκρινεν αὐτὸν λέγων· "διὰ ποίαν αἰτίαν κακοποιεῖς τοὺς Χριστιανούς;" ὁ δὲ εἶπεν· "ὡς ἐχθροὺς τῆς πίστεώς μου." ἦν γὰρ Ἰουδαῖος. τότε ὁ βασιλεὺς νουθετήσας αὐτὸν καὶ πείσας ἐβάπτισεν εἰς τὸν οἶκον Εὐσταθίου τοῦ Νεαπολίτου, Χριστιανοῦ ὄντος καὶ αὐτοῦ ὑποδεξαμένου τὸν βασιλέα. εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ ἀποκαταστήσας Ζαχαρίαν τὸν πατριάρχην καὶ τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα εἰς τὸν ἴδιον τόπον καὶ πολλὰ εὐχαριστήσας τῷ θεῷ ἀπήλασε τοὺς Ἑβραίους ἀπὸ τῆς ἁγίας πόλεως, κελεύσας μὴ ἔχειν αὐτοὺς ἐξουσίαν ἀπὸ τριῶν μιλίων τῆς ἁγίας πόλεως πλησιάζειν. καταλαβὼν δὲ τὴν Ἔδεσαν ἀπέδωκε τὴν ἐκκλησίαν τοῖς ὀρθο δόξοις ὑπὸ Νεστοριανῶν κατεχομένην ἀπὸ Χοσρόου. καὶ ἐλθὼν εἰς Ἱεράπολιν ἤκουσεν, ὅτι Σιρόης τέθνηκεν, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, Ἀδεσὴρ δέ, ὁ τούτου υἱός, τὴν βασιλείαν τῶν Περσῶν παρέλαβεν. τούτου δὲ μῆνας ζʹ κρατήσαντος τῆς ἀρχῆς ἐπανέστη αὐτῷ Σαρβαραζᾶς, 157
καὶ τοῦτον πατάξας ἐβασίλευσε τῶν Περσῶν μῆνας βʹ. τοῦτον δὲ ἀνελόντες οἱ Πέρσαι Βοράνην κατεστήσαντο εἰς βασιλέα, τὴν θυγατέρα Χοσρόου, ἥτις ἐκράτησε τῆς βασιλείας τῶν Περσῶν μῆνας ζʹ. ταύτην δὲ διεδέξατο Ὁρμίσδας ὑπὸ τῶν Σαρακηνῶν διωχθείς, καὶ γέγονεν ἡ βασιλεία τῶν Περσῶν ὑπὸ τοὺς Ἄραβας μέχρι τῆς σήμερον. Κόσμου ἔτη ρκαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. κʹ. Περσῶν βασιλεὺς Ὁρμίσδας ἔτη ιαʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. καʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. καʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ὄντος ἐν Ἱεραπόλει,ἦλθε πρὸς αὐτὸν Ἀθανάσιος, ὁ πατριάρχης τῶν Ἰακωβιτῶν, δεινὸς ἀνὴρ καὶ κακοῦργος τῇ τῶν Σύρων ἐμφύτῳ πανουργίᾳ, καὶ κινήσας πρὸς τὸν βασιλέα περὶ πίστεως λόγους ὑπισχνεῖτο αὐτῷ Ἡράκλειος, εἰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀποδέξηται, πατριάρχην αὐτὸν ποιεῖν Ἀντιοχείας. ὁ δὲ ὑποκριθεὶς ἐδέξατο τὴν σύνοδον ὁμολογήσας τὰς δύο ἐν Χριστῷ ἡνωμένας φύσεις· ἠρώτησέ τε τὸν βασιλέα περὶ τῆς ἐνεργείας καὶ τῶν θελημάτων, τὸ πῶς δεῖ ταῦτα λέγειν ἐν Χριστῷ, διπλᾶ ἢ μοναδικά; ὁ δὲ βασιλεὺς ξενοφωνηθεὶς γράφει πρὸς Σέργιον, τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπον, προσκαλεῖται δὲ καὶ Κῦρον, τὸν Φάσιδος ἐπίσκοπον, καὶ τοῦτον ἐρωτήσας εὗρεν αὐτὸν συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν θέλημα καὶ τὴν μίαν ἐνέργειαν. Σέργιος 330 γάρ, ἅτε Συρογενὴς καὶ γονέων Ἰακωβιτῶν ὑπάρχων, μίαν φυσικὴν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐν Χριστῷ ὡμολόγησε καὶ ἔγραψεν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀμφοτέρων στοιχήσας τὴν βουλὴν εὗρε καὶ τὸν Ἀθανάσιον συμφωνοῦντα αὐτοῖς. ἐγίνωσκε γάρ, ὅτι, ἔνθα μία ἐνέργεια εὕρηται, ἐκεῖ καὶ μία φύσις γνωρίζεται. βεβαιωθεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν τούτῳ γράφει πρὸς Ἰωάννην, τὸν πάπαν Ῥώμης, ἀμφοτέρων τὴν γνώμην· ὁ δὲ οὐ κατεδέξατο αὐτῶν τὴν αἵρεσιν. Γεωργίου δὲ τοῦ Ἀλεξανδρείας τελευτήσαντος, ἀποστέλλεται Κῦρος ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας, καὶ ἑνωθεὶς Θεοδώρῳ, τῷ ἐπισκόπῳ τῆς Φαράν, ἐποίησε τὴν ὑδροβαφῆ ἐκείνην ἕνωσιν, μίαν καὶ αὐτοὶ γράψαντες ἐν Χριστῷ φυσικὴν ἐνέργειαν. τούτων δὲ οὕτω παρακολουθησάντων, εἰς μέγα ὄνειδος ἡ σύνοδος Χαλκηδόνος καὶ ἡ καθολικὴ περιέπεσεν ἐκκλησία. κατεκαυχῶντο γὰρ οἱ Ἰακωβῖται καὶ οἱ Θεοδοσιανοὶ φάσκοντες, ὅτι "οὐχ ἡμεῖς τῇ Χαλκηδόνι, ἀλλ' ἡ Χαλκηδὼν μᾶλλον ἡμῖν ἐκοινώνησεν, διὰ τῆς μιᾶς ἐνεργείας μίαν ὁμολογήσασα φύσιν Χριστοῦ." ἐν τούτοις Σωφρόνιος χειροτονεῖται ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων, καὶ συναθροίσας τοὺς ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπους τὸ μονοθέλητον δόγμα ἀνεθεμάτισε καὶ συνοδικὰ Σεργίῳ τῷ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἰωάννῃ τῷ Ῥώμης ἀπέστειλεν. ἀκούσας δὲ ταῦτα Ἡράκλειος ᾐσχύνθη, καὶ καταλύσαι μὲν τὰ οἰκεῖα οὐκ ἠθέλησεν, καὶ πάλιν τὸν ὀνειδισμὸν οὐχ ὑπέφερεν. τότε δή, ὡς μέγα τι νομίζων ποιεῖν, ἐκτίθεται τὸ λεγόμενον ἴδικτον, περιέχον μήτε μίαν, μήτε δύο ὁμολογεῖν ἐνεργείας ἐν Χριστῷ, ὅπερ ἀναγνόντες οἱ τὰ Σευήρου φρονοῦντες ἐπὶ καπηλείων καὶ βαλανείων διέσυραν τὴν καθολικὴν ἐκκλησίαν, λέγοντες· "πρώην μὲν τὰ Νεστορίου φρονοῦντες οἱ Χαλκηδονῖται ἀνένηψαν ἐπιστρέψαντες εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἑνωθέντες ἡμῖν διὰ τῆς μιᾶς ἐνεργείας εἰς τὴν μίαν τοῦ Χριστοῦ φύσιν. νῦν δὲ καταγνόντες τοῦ καλῶς ἔχοντος ἀπώλεσαν ἀμφότερα, μήτε μίαν, μήτε δύο ἐν Χριστῷ ὁμολογοῦντες." μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν Σεργίου Πύρρος τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως διεδέξατο, ὅς τις τὰ δογματισθέντα ὑπὸ Σεργίου καὶ Κύρου ἀσεβῶς ἐκράτυνεν. τοῦ δὲ Ἡρακλείου τελευτήσαν τος, καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίνου βασιλεύσαντος, Πύρρος σὺν τῇ Μαρτίνῃ φαρμάκῳ τοῦτον ἀνεῖλεν, καὶ βασιλεύει Ἡρακλωνᾶς, ὁ τῆς Μαρτίνης υἱός. ἡ δὲ σύγκλητος καὶ ἡ πόλις Πύρρον ὡς ἀσεβῆ σὺν τῇ Μαρτίνῃ καὶ τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξέωσαν· καὶ βασιλεύει Κώνστας, ὁ Κωνσταντίνου υἱός, καὶ χειροτονεῖται Παῦλος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, καὶ αὐτὸς αἱρετικός. Ἰωάννης δέ, ὁ 158
Ῥώμηςἐπίσκοπος, συναθροίσας σύνοδον ἐπισκόπων τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀνεθεμάτισεν. ὁμοίως καὶ ἐν Ἀφρικῇ καὶ Βυζακίῳ καὶ Νουμιδίᾳ καὶ Μαυριτανίᾳ διάφοροι ἐπίσκοποι συναθροισθέντες τοὺς Μονοφυσίτας ἀνεθεμάτισαν. Ἰωάννου δὲ τοῦ Ῥώμης κοιμηθέντος, Θεόδωρος χειροτονεῖται πάπας ἀντ' αὐτοῦ. Πύρρος δὲ τὴν Ἀφρικὴν καταλαβὼν συνοψίζεται τῷ ἁγιωτάτῳ ἀββᾷ Μαξίμῳ, τῷ αἰδεσίμῳ ἐν μοναχικοῖς κατορθώμασιν, καὶ τοῖς ἐκεῖσε ἐνθέοις ἱεράρχαις, οἵ τινες τοῦτον ἐλέγξαντες καὶ πείσαντες πρὸς τὸν πάπαν Θεόδωρον ἀπέστειλαν ἐν Ῥώμῃ. καὶ λίβελλον ὀρθοδοξίας ἐπιδεδωκὼς τῷ πάπᾳ ἐδέχθη ὑπ' αὐτοῦ. τῆς δὲ Ῥώμης ὑποχωρήσας καὶ ἐν Ῥαβέννῃ ἐλθὼν ὡς κύων ἐπὶ τὸ ἴδιον ἐξέραμα ἐπέστρεψεν. τοῦτο δὲ μαθὼν ὁ πάπας Θεόδωρος τὸ πλήρωμα τῆς ἐκκλησίας συγκαλέσας καὶ τὸν τάφον τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων καταλαβών, αἰτήσας τὸ θεῖον ποτήριον, ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ τῷ μέλανι ἐπιστάξας οἰκείᾳ χειρὶ τὴν καθαίρεσιν Πύρρου καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ ποιεῖται. Πύρρου δὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν καταλαβόντος, καὶ Παύλου ἀποθανόντος, οἱ τολμηροὶ ἑτερόδοξοι τὸν Πύρρον πάλιν τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπόλεως ἐγκατέστησαν. Θεοδώρου δὲ τοῦ πάπα τελευτήσαντος, Μαρτῖνος ὁ ἁγιώτατος χειροτονεῖται ἐν Ῥώμῃ. καταλαβόντος δὲ καὶ Μαξίμου ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐν Ῥώμῃ καὶ τὸν πάπαν Μαρτῖνον πρὸς ζῆλον ἐξάψαντος, σύνοδον ρνʹ ἐπισκόπων συναθροίσαντες Σέργιον καὶ Πύρρον, Κῦρον καὶ Παῦλον ἀνεθεμάτισαν, τὰς δὲ δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐτράνωσαν 332 καὶ ἐκήρυξαν τῷ θʹ ἔτει τῆς βασιλείας Κώνσταντος, ἔγγονος Ἡρακλείου, ἰνδικτιῶνι ηʹ. ὅς τις μαθὼν καὶ θυμοῦ πλησθεὶς τόν τε ἅγιον Μαρτῖνον καὶ Μάξιμον ἐνέγκας ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ βασανίσας ἐξορίᾳ παρέπεμψεν ἐν Χερσῶνι καὶ τοῖς κλίμασιν· πολλοὺς δὲ καὶ τῶν ἑσπερίων ἐπισκόπους ἐτιμωρήσατο. μετὰ δὲ τὴν ἐξορίαν Μαρτίνου Ἀγάθων χειροτονεῖται πάπας Ῥώμης, ὅς τις κινηθεὶς ζήλῳ θεοῦ, σύνοδον ἱερὰν καὶ αὐτὸς συναθροίσας τὴν τῶν Μονοθελητῶν αἵρεσιν ἀπεκήρυξεν, τὰς δύο θελήσεις καὶ ἐνεργείας τρανώσας. οὕτω δὲ τῆς ἐκκλησίας τότε ὑπό τε τῶν βασιλέων καὶ τῶν δυσσεβῶν ἱερέων ταραττομένης, ἀνέστη ὁ ἐρημικώτατος Ἀμαλὴκ τύπτων ἡμᾶς τὸν λαὸν τοῦ Χριστοῦ, καὶ γίνεται πρώτη φοβερὰ πτῶσις τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ, ἡ κατὰ τὸν Γαβιθᾶν λέγω καὶ Ἱερμουχὰν καὶ τὴν Δάθεσμον αἱμοχυσία· μεθ' ἣν αἱ Παλαιστινῶν καὶ Καισαρέων καὶ Ἱεροσολύμων ἁλώσεις, εἶτα ὁ Αἰγύπτιος ὄλεθρος, καὶ καθεξῆς ἡ τῶν μεσογείων καὶ νήσων καὶ πάσης Ῥωμανίας αἰχμαλωσία, καὶ ἡ ἐν Φοίνικι παντελὴς τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ τε καὶ στόλου ἀπώλεια, καὶ πάντων τῶν χριστιανικῶν λαῶν καὶ τόπων ἐρήμωσις, ἥτις οὐκ ἐπαύσατο, ἄχρις ἂν ὁ τῆς ἐκκλησίας διώκτης ἐν Σικελίᾳ κακῶς ἀνῃρέθη. Κόσμου ἔτη ρκβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. καʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη θʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. κβʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη κβʹ. κβʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. ιβʹ. 333 Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Μουάμεδ, ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς καὶ ψευδοπροφήτης, προχειρισάμενος Ἀβουβάχαρον συγγενῆ αὐτοῦ εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἦλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ καὶ πάντες ἐφοβήθησαν. οἱ δὲ πεπλανημένοι Ἑβραῖοι ἐν ἀρχῇ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἐνόμισαν εἶναι αὐτὸν τὸν παρ' αὐτοῖς προσδοκώμενον Χριστόν, ὡς καί τινας τῶν προυχόντων αὐτῶν προσελθεῖν αὐτῷ καὶ δέξασθαι τὴν αὐτοῦ θρησκείαν καὶ ἀφῆσαι τὴν τοῦ θεόπτου Μωσέως. ἦσαν δὲ τὸν ἀριθμὸν δέκα οἱ τοῦτο πεποιηκότες, καὶ σὺν αὐτῷ διῆγον ἄχρι τῆς σφαγῆς αὐτοῦ. θεωρήσαντες δὲ αὐτὸν ἐσθίοντα ἀπὸ καμήλου ἔγνωσαν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτός, ὃν ἐνόμισαν, καὶ ἠπόρουν τί πρᾶξαι, καὶ ἀφῆσαι αὐτοῦ τὴν θρησκείαν δειλιῶντες οἱ τάλανες ἐδίδασκον αὐτὸν ἀθέμιτα καθ' ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν· καὶ διῆγον σὺν αὐτῷ. ἀναγκαῖον δὲ ἡγοῦμαι διηγήσασθαι περὶ τῆς τούτου γενεᾶς· οὗτος ἐκ μιᾶς 159
γενικωτάτης φυλῆς κατήγετο ἐξ Ἰσμαήλ, υἱοῦ Ἀβραάμ. Νίζαρος γάρ, ὁ τοῦ Ἰσμαὴλ ἀπόγονος, πατὴρπάντων αὐτῶν ἀναγορεύεται. οὗτος γεννᾷ υἱοὺς δύο, Μούδαρον καὶ Ῥαβίαν. Μούδαρος γεννᾷ Κούρασον καὶ Κάϊσον καὶ Θεμίμην καὶ Ἄσαδον καὶ ἄλλους ἀγνώστους. οὗτοι πάντες ᾤκουν τὴν Μαδιανῖτιν ἔρημον καὶ ἐν αὐτῇ ἐκτηνοτρόφουν ἐν σκηναῖς κατοικοῦντες. εἰσὶ δὲ καὶ ἐνδότεροι τούτων μὴ ὄντες τῆς φυλῆς αὐτῶν, ἀλλὰ τοῦ Ἰεκτάν, οἱ λεγόμενοι Ἀμανῖται, τοῦτ' ἔστιν Ὁμηρῖται. ἐπραγματεύοντο δέ τινες αὐτῶν ἐν ταῖς καμήλοις αὐτῶν. ἀπόρου δὲ καὶ ὀρφανοῦ ὄντος τοῦ προειρημένου Μουάμεδ, ἔδοξεν αὐτῷ εἰσιέναι πρός τινα γυναῖκα πλουσίαν, συγγενῆ αὐτοῦ οὖσαν, ὀνόματι Χαδίγαν, μίσθιον ἐπὶ τῷ καμηλεύειν καὶ πραγματεύεσθαι ἐν Αἰγύπτῳ καὶ 334 Παλαιστίνῃ. κατ' ὀλίγον δὲ παρρησιασάμενος ὑπεισῆλθε τῇ γυναικὶ χήρᾳ οὔσῃ, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν γυναῖκα καὶ ἔσχε τὰς καμήλους αὐτῆς καὶ τὴν ὕπαρξιν. ἐρχόμενος δὲ ἐν Παλαιστίνῃ συνανεστρέφετο Ἰουδαίοις τε καὶ Χριστιανοῖς. ἐθηρᾶτο δὲ παρ' αὐτῶν τινὰ γραφικά, καὶ ἔσχε τὸ πάθος τῆς ἐπιληψίας. καὶ νοήσασα ἡ τούτου γυνὴ σφόδρα ἐλυπεῖτο, ὡς εὐγενὴς οὖσα καὶ τῷ τοιούτῳ συναφθεῖσα, οὐ μόνον ἀπόρῳ ὄντι, ἀλλὰ καὶ ἐπιληπτικῷ. τροποῦται δὲ αὐτὸς θεραπεῦσαι αὐτὴν οὕτω λέγων, ὅτι "ὀπτασίαν τινὰ ἀγγέλου λεγομένου Γαβριὴλ θεωρῶ, καὶ μὴ ὑποφέρων τὴν τούτου θέαν ὀλιγωρῶ καὶ πίπτω." αὕτη δὲ ἔχουσα μοναχόν τινα διὰ κακοπιστίαν ἐξόριστον ἐκεῖσε οἰκοῦντα, φίλον αὐτῆς, ἀνήγγειλεν αὐτῷ πάντα καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγγέλου. κἀκεῖνος θέλων πληροφορῆσαι αὐτὴν εἶπεν αὐτῇ ὅτι "ἀλήθειαν εἴρηκεν· καὶ γὰρ οὗτος ὁ ἄγγελος ἐκπέμπεται πρὸς πάντας προφήτας." αὕτη δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τοῦ ψευδαββᾶ ἐπίστευσεν αὐτῷ, καὶ ἐκήρυξεν ἄλλαις γυναιξὶν ὁμοφύλοις αὐτῆς προφήτην αὐτὸν εἶναι. καὶ οὕτως ἐκ γυναικῶν ἡ φήμη ἦλθεν εἰς ἄνδρας, πρῶτον Ἀβουβάχαρον, ὃν καὶ διάδοχον κατέλιπεν. καὶ ἐκράτησεν ἡ αἵρεσις αὐτοῦ τὰ μέρη τῆς Ἐθρίβου διὰ πολέμου τὸ ἔσχατον· πρώην μὲν κρυπτῶς ἔτη δέκα, καὶ διὰ πολέμου ὁμοίως δέκα, καὶ φανερῶς ἐννέα. ἐδίδαξε δὲ τοὺς ἑαυτοῦ ὑπηκόους, ὅτι ὁ ἀποκτέννων ἐχθρόν, ἢ ὑπὸ ἐχθροῦ ἀποκτεννόμενος εἰς παράδεισον εἰσέρχεται. τὸν δὲ παράδεισον σαρκικῆς βρώσεως καὶ πόσεως καὶ μίξεως γυναικῶν ἔλεγεν· ποταμόν τε οἴνου καὶ μέλιτος καὶ γάλακτος, καὶ γυναικῶν οὐ τῶν παρουσῶν, ἀλλ' ἄλλων, καὶ τὴν μίξιν πολυχρόνιον εἶναι, καὶ διαρκῆ τὴν ἡδονήν· καὶ ἄλλα τινὰ ἀσωτίας καὶ μωρίας μεστά· συμπαθεῖν δὲ ἀλλήλοις, καὶ βοηθεῖν ἀδικουμένοις. 335 Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει, ἰνδικτιῶνος δʹ, μηνὶ Νοεμβρίῳ ζʹ, ἐγεννήθη Ἡρακλείῳ ἐν τῇ ἀνατολῇ Δαβίδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ· τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ Ἡράκλειος ἐτέχθη, υἱὸς Ἡρακλείου τοῦ μικροῦ τοῦ καὶ Κωνσταντίνου, υἱοῦ Ἡρακλείου τοῦ μεγάλου. καὶ ἐβαπτίσθη ἐν Βλαχέρναις ὑπὸ Σεργίου πατριάρχου τῇ εʹ ἰνδικτιῶνι μηνὶ Νοεμβρίῳ γʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβουβάχαρος ἔτη γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μόδεστος ἔτη βʹ. ρκγʹ. χκγʹ. κβʹ. αʹ. κγʹ. αʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπανέστησαν Πέρσαι κατ' ἀλλήλων καὶ ἐπολέμησαν ἑαυτούς. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ καιρῷ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰνδῶν πέμπει συγχαρίκια τῷ Ἡρακλείῳ ἐπὶ τῇ τῶν Περσῶν νίκῃ, μαργαρίτας καὶ λίθους τιμίους ἱκανούς. ἦν δὲ προτελευτήσας ὁ Μουάμεδ, ὃς ἦν στήσας τέσσαρας ἀμηραίους τοῦ πολεμεῖν τοὺς ἐξ Ἀράβων γένους Χριστιανούς· καὶ ἦλθον κατέναντι Μουχέων κώμης λεγομένης, ἐν ᾗ ὑπῆρχε Θεόδωρος ὁ βικάριος, θέλοντες ἐπιρρίψαι κατὰ τῶν Ἀράβων τῇ ἡμέρᾳ τῆς εἰδωλοθυσίας αὐτῶν. μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ βικάριος παρά τινος κορασηνοῦ, Κουταβᾶ λεγομένου καὶ μισθίου αὐτοῦ γενομένου, συνάγει πάντας τοὺς στρατιώτας τῶν παραφυλάκων τῆς ἐρήμου, καὶ ἀκριβωσάμενος παρὰ τοῦ Σαρακηνοῦ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ἤμελλον ἐπιρρίπτειν αὐτοῖς, αὐτὸς ἐπιρρίψας αὐτοῖς ἐν χωρίῳ ἐπιλεγομένῳ Μόθους ἀποκτέννει τρεῖς ἀμηραίους καὶ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ. ἐξῆλθε δὲ εἷς ἀμηρᾶς ὁ Χάλεδος, ὃν λέγουσι τὴν μάχαιραν τοῦ θεοῦ. ἦσαν δέ τινες τῶν πλησίον Ἀράβων λαμβάνοντες παρὰ τῶν βασιλέων ῥόγας 160
μικρὰς πρὸς τὸ φυλάξαι τὰ στόμια τῆς ἐρήμου. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ καιρῷ ἦλθέ τις εὐνοῦχος δίδων τὰς ῥόγας τῶν στρατιωτῶν, καὶ ἐλθόντες οἱ Ἄραβες κατὰ τὸ ἔθος λαβεῖν τὴν ῥόγαν αὐτῶν, ὁ εὐνοῦχος ἀπεδίωξεν αὐτούς, λέγων ὅτι "ὁ δεσπότης μόγις τοῖς στρατιώταις δίδωσι ῥόγας, πόσῳ μᾶλλον τοῖς κυσὶ τού τοις;" θλιβέντες οὖν οἱ Ἄραβες ἀπῆλθον πρὸς τοὺς ὁμοφύλους, καὶ αὐτοὶ ὡδήγησαν αὐτοὺς ἐπὶ τὴν χώραν Γάζης στομίου οὔσης τῆς ἐρήμου κατὰ τὸ Σιναῖον ὄρος πλουσίας σφόδρα. Κόσμου ἔτη ρκδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. κγʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβουβάχαρος ἔτη γʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. κδʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Μόδεστος ἔτη βʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ιδʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔπεμψεν Ἀβουβάχαρος στρατηγοὺς τέσσαρας, οἳ καὶ ὁδηγηθέντες, ὡς προέφην. ὑπὸ τῶν Ἀράβων ἦλθον καὶ ἔλαβον τὴν Ἥραν καὶ πᾶσαν τὴν χώραν Γάζης. μόγις δὲ ἐλθών ποτε ἀπὸ Καισαρείας Παλαιστίνης Σέργιος σὺν στρατιώταις ὀλίγοις καὶ συμβαλὼν πόλεμον κτείνεται πρῶτος σὺν τοῖς στρατιώταις τριακοσίοις οὖσιν. καὶ πολλοὺς αἰχμαλώτους λαβόντες καὶ λάφυρα πολλὰ ὑπέστρεψαν μετὰ λαμπρᾶς νίκης. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ σεισμὸς ἐγένετο κατὰ τὴν Παλαιστίνην· καὶ ἐφάνη σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ κατὰ μεσημβρίαν, ὁ λεγόμενος δοκίτης, προμηνύων τὴν τῶν Ἀράβων ἐπικράτησιν· ἔμεινε δὲ ἡμέρας λʹ διατείνων ἀπὸ μεσημβρίας ἕως ἄρκτου. ἦν δὲ ξιφοειδής. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σωφρόνιος ἔτη γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ιʹ. κδʹ. γʹ. κεʹ. αʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀβουβάχαρος τελευτᾷ ἀμηρεύσας ἔτη δύο ἥμισυ· καὶ παραλαμβάνει τὴν ἀρχὴν Οὔμαρος· ὃς πέμψας στρατιὰν κατὰ τῆς Ἀραβίας παραλαμβάνει Βόστραν τὴν πόλιν μετὰ καὶ ἄλλων 337 πόλεων. ἀπεδήμησαν δὲ μέχρι τοῦ Γαβιθᾶ. τούτοις συμβαλὼν Θεόδωρος, ὁ τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου ἀδελφός, ἡττήθη καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἐν Ἐδέσῃ ἔρχεται. ὁ δὲ βασιλεὺς προχειρίζεται ἕτερον στρατηγόν, ὀνόματι Βαάνην, καὶ Θεόδωρον σακελλάριον μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως πέμπει κατὰ Ἀράβων· παραγενόμενος δὲ εἰς Ἔμεσαν συναντᾷ πλῆθος Σαρακηνῶν, καὶ ἀποκτείνας αὐτοὺς καὶ τὸν ἀμηρεύοντα αὐτῶν, τοὺς λοιποὺς ἀπελαύνει ἄχρι Δαμασκοῦ· κἀκεῖσε παρὰ τὸν Βαρδανήσιον ποταμὸν παραφωσατεύει. Ἡράκλειος δὲ τὴν Συρίαν καταλιπὼν ὡς ἀπελπίσας, ἄρας καὶ τὰ τίμια ξύλα ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀπῄει. Βαάνην δὲ ἀπὸ Δαμασκοῦ εἰς Ἔμεσαν στρέφει καὶ Θεόδωρον σακελλάριον ἔχοντας στρατὸν χιλιάδας μʹ, καὶ διώκουσι τοὺς Ἄραβας ἀπὸ Ἐμέσης ἕως Δαμασκοῦ. Κόσμου ἔτη ρκ ʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκ ʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. κεʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. κ ʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σωφρόνιος ἔτη γʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ιʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Σαρακηνοὶ τὴν Ἀραβίαν καταλιπόντες ἐπὶ τὰ μέρη Δαμασκοῦ πλῆθος ὄντες ἄπειρον. Βαάνης δὲ μαθὼν πρὸς τὸν βασιλικὸν σακελλάριον ἀποστέλλει, ἵνα καταλάβῃ μετὰ τοῦ ἑαυτοῦ στρατοῦ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ διὰ τὸ πλῆθος εἶναι τοὺς Ἄραβας. κατέλαβε δὲ ὁ σακελλάριος πρὸς Βαάνην, καὶ ἀπ άραντες ἀπὸ Ἐμέσης συναντῶσι τοῖς Ἄραψιν, καὶ συμβολῆς γενομένης τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ, ἥτις ἦν τρίτη τῆς ἑβδομάδος, κγʹ τοῦ Λώου μηνός, ἡττῶνται οἱ περὶ τὸν σακελλάριον. στασιάσαντες δὲ οἱ τοῦ Βαάνους Βαάνην προχειρίζονται βασιλέα καὶ Ἡράκλειον ἀπεκήρυξαν. τότε οἱ περὶ τὸν σακελλάριον ὑπεχώρησαν, καὶ οἱ Σαρακηνοὶ εὑρόντες ἄδειαν συμβάλλουσι πόλεμον. ἀνέμου δὲ πνεύσαντος κατὰ Ῥωμαίων νότου, μὴ δυνηθέντες ἀντωπῆσαι τοῖς ἐχθροῖς διὰ τὸν κονιορτὸν ἡττῶνται. καὶ ἑαυτοὺς βαλόντες εἰς τὰς στενόδους τοῦ Ἱερμουχθᾶ ποταμοῦ ἐκεῖ ἀπώλοντο ἄρδην. ἦσαν δὲ ἀμφοτέρων τῶν στρατηγῶν χιλιάδες μʹ. τότε οἱ Σαρακηνοὶ νικήσαντες λαμπρῶς ἐπὶ τὴν Δαμασκὸν ἔρχονται καὶ ταύτην παραλαμβάνουσι καὶ τὰς χώρας τῆς Φοινίκης· καὶ οἰκίζονται ἐκεῖ, καὶ στρατεύουσι 161
κατ' Αἰγύπτου. μαθὼν δὲ Κῦρος, ὁ τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος, τὴν τούτων ὁρμὴν ἐσπούδασεν, καὶ φοβούμενος τὴν πλεονεξίαν αὐτῶν πάκτα στοιχήσας ὑπισχνεῖται ὅτι ιβʹ μυριάδας δηναρίων κατ' ἔτος παρέξει αὐτοῖς ἡ Αἴγυπτος καὶ χρυσίον διὰ τὰς ὁρισθείσας ἐνοχὰς πέμψει. καὶ ταῦτα παρασχὼν διὰ τριῶν ἐτῶν ἀμέτοχον ἔστησε τῆς ὀλέθρου τὴν Αἴγυπτον. κατηγορεῖται δὲ ὁ Κῦρος ἐπὶ τοῦ βασιλέως, ὡς τὸ χρυσίον τῆς Αἰγύπτου τοῖς Σαρακηνοῖς δούς· καὶ ἀποστείλας μετ' ὀργῆς τοῦτον μετεπέμψατο, Μανουὴλ δέ τινα Ἀρμένιον τῷ γένει ἐκπέμπει αὐγουστάλιον. πληρωθέντος δὲ τοῦ χρόνου, οἱ τῶν Σαρακηνῶν πράκτορες παρεγένοντο λαβεῖν τὸ χρυσίον. ὁ δὲ Μανουὴλ ἀπράκτους αὐτοὺς ἐξελαύνει λέγων, ὅτι "οὔκ εἰμι ἐγὼ Κῦρος ὁ ἄοπλος, ἵνα τέλη ὑμῖν παράσχω, ἀλλ' ἐγὼ ἔνοπλός εἰμι." τούτων δὲ ἀπελθόντων, εὐθέως ὁπλίζονται οἱ Σαρακηνοὶ κατ' Αἰγύπτου καὶ συνάψαντες κατὰ Μανουὴλ πόλεμον ἀπελαύνουσι τοῦτον, αὐτὸς δὲ μετ' ὀλίγων τινῶν εἰς Ἀλεξάνδρειαν διασώζεται. τότε οἱ Σαρακηνοὶ ἐφορολόγησαν τὴν Αἴγυπτον. ἀκούσας δὲ Ἡράκλειος τὰ πραχθέντα ἀποστέλλει Κῦρον πρὸς τὸ πεῖσαι αὐτοὺς ἀναχωρῆσαι τῆς Αἰγύπτου τῷ πρώτῳ στοιχήματι· καὶ ἀπελθὼν ὁ Κῦρος εἰς τὴν παρεμβολὴν τῶν Σαρακηνῶν ὑπεραπελογεῖτο ὡς ἀναίτιος ὢν τῆς παραβάσεως, καὶ εἰ βούλοιντο τὴν προτέραν συμφωνίαν ὅρκοις βεβαιῶσαι. πρὸς 339 τούτοις οἱ Σαρακηνοὶ οὐκ ἐπείσθησαν λέγοντες τῷ ἐπισκόπῳ· "δύνῃ τοῦτον τὸν παμμεγέθη στύλον καταπιεῖν;" ὁ δὲ εἶπεν· "οὐκ ἐνδέχεται." ἔφησαν δέ· "οὐδὲ ἡμῖν ἐνδέχεται ἀναχωρῆσαι τῆς Αἰγύπτου ἔτι." Κόσμου ἔτη ρκζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χκζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. κ ʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Σέργιος ἔτη κθʹ. κζʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σωφρόνιος ἔτη γʹ. γʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ιʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει. ἐπεστράτευσεν Οὔμαρος κατὰ Παλαιστίνης, καὶ παρακαθίσας τὴν ἁγίαν πόλιν διετῆ χρόνον παρέλαβεν αὐτὴν λόγῳ· Σωφρόνιος γάρ, ὁ Ἱεροσολύμων ἀρχιερεύς, λόγον ἔλαβε πάσης Παλαιστίνης ἀσφαλείας. εἰσελθὼν δὲ Οὔμαρος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν τριχίνοις ἐκ καμήλων ἐνδύμασιν ἠμφιεσμένος ἐρρυπωμένοις ὑπόκρισίν τε σατανικὴν ἐνδεικνύμενος τὸν ναὸν ἐζήτησε τῶν Ἰουδαίων, ὃν ᾠκοδόμησε Σολομών, προσκυνητήριον αὐτὸν ποιῆσαι τῆς αὐτοῦ βλασφημίας. τοῦτον ἰδὼν Σωφρόνιος ἔφη· "ἐπ' ἀληθείας τοῦτό ἐστι τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸ ῥηθὲν διὰ Δανιὴλ τοῦ προφήτου ἑστὸς ἐν τόπῳ ἁγίῳ." πολλοῖς τε δάκρυσι τὸ Χριστιανῶν φῦλον ἀπωδύρετο τῆς εὐσεβείας ὁ πρόμαχος. ὄντος δὲ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐκεῖσε, παρεκάλεσεν αὐτὸν ὁ πατριάρχης δέξασθαι παρ' αὐτοῦ σινδόνιον σὺν ἐνδύματι ἐνδύσασθαι. ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο ἐνδύσασθαι αὐτά. μόγις οὖν ἔπεισε φορέσαι, ἕως οὗ ἐπλύθησαν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ πάλιν ἀπέστρεψεν αὐτὰ τῷ Σωφρονίῳ καὶ ἐφόρεσε τὰ ἴδια. ἐν τούτοις ἀπεβίω Σωφρόνιος, ὁ λόγῳ καὶ πράξει τὴν Ἱεροσολύμων κατακοσμήσας ἐκκλησίαν καὶ κατὰ τῆς Ἡρακλείου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Μονοθελητῶν κακοδοξίας ἀγωνισάμενος Σεργίου καὶ Πύρρου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπολύει Οὔμαρος τὸν Ἰὰδ εἰς Συρίαν, καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Συρίαν τοῖς Σαρακηνοῖς. 340 κζʹ. γʹ. κηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἦλθεν Ἰωάννης, ὁ ἐπίκλην Καταίας, ὁ ἐπίτροπος Ὀσροηνῆς πρὸς Ἰὰδ εἰς Χαλκίδα, καὶ ἐστοίχησε δοῦναι αὐτῷ κατ' ἐνιαυτὸν δέκα μυριάδας νομισμάτων, τοῦ μὴ περᾶσαι τὸν Εὐφράτην, μήτε εἰρηνικῶς, μήτε πολεμικῶς, ἕως οὗ τὴν ποσότητα τοῦ χρυσίου ἀποδίδωσιν. ἐπὶ τούτοις Ἰωάννης εἰς Ἔδεσαν ἀνέστρεψε καὶ τὸν ἐνιαύσιον φόρον ἀνύσας πρὸς Ἰὰδ ἐκπέμπει. Ἡράκλειος δὲ τοῦτο ἀκούσας ὑπαίτιον ἔκρινε τὸν Ἰωάννην ὡς ἄνευ τῆς βασιλικῆς εἰδήσεως τοῦτο πεποιηκότα, καὶ τοῦτον μεταπεμψάμενος ἐξορίᾳ κατέκρινεν. ἀντ' αὐτοῦ δὲ ἐκπέμπει Πτολεμαῖόν τινα στρατηλάτην. κηʹ. δʹ. κθʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παρέλαβον οἱ Ἄραβες τὴν Ἀντιόχειαν. καὶἐπέμφθη Μαυΐας ὑπὸ Οὐμάρου στρατηγὸς καὶ ἀμηρᾶς πάσης τῆς ὑπὸ τοὺς Σαρακηνοὺς χώρας ἀπὸ Αἰγύπτου ἕως Εὐφράτου. Κόσμου ἔτη ρλʹ. Τῆς 162
θείας σαρκώσεως ἔτη χλʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡράκλειος ἔτη λαʹ. κθʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβʹ. εʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Πύρρος ἔτη γʹ. αʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ιʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπέρασεν Ἰὰδ πᾶσαν στρατιὰν τὸν Εὐφράτην καὶ καταλαμβάνει τὴν Ἔδεσαν. οἱ δὲ Ἐδεσηνοὶ ἀνοίξαντες ἔλαβον λόγον σὺν τῇ χώρᾳ καὶ τῷ στρατηλάτῃ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ Ῥωμαίοις. καὶ ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν, καὶ πολιορκήσαντες αὐτὴν αἱροῦσιν αὐτὴν πολέμῳ καὶ τʹ Ῥωμαίους ἀνήλωσαν. καὶ ἐκεῖθεν ἀπῆλθον εἰς τὸ Δαρᾶς καὶ ταύτην λαμβάνουσι πολέμῳ καὶ πολλοὺς ἐν αὐτῇ ἀπώλεσαν· καὶ οὕτω πᾶσαν τὴν Μεσοποταμίαν παρέλαβεν Ἰάδ. 341 λʹ. ʹ. βʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Σαρακηνοὶ κατὰ Περσίδος καὶ συνάπτουσι πόλεμον μετ' αὐτῶν, καὶ νικήσαντες κατὰ κράτος πάντας τοὺς Πέρσας ὑπέταξαν. Ὁρμίσδας δέ, ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς, φυγῇ χρησάμενος ἐπὶ τοὺς ἐνδοτέρους Πέρσας ἀφεὶς τὰ βασίλεια κατέλαβεν. οἱ δὲ Σαρακηνοὶ ᾐχμαλώτευσαν τὰς τοῦ Χοσρόου θυγατέρας μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ἀποσκευῆς· καὶ ἤχθησαν πρὸς Οὔμαρον. Αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ ἐκέλευσεν Οὔμαρ ἀναγραφῆναι πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτὸν οἰκουμένην. ἐγένετο δὲ ἡ ἀναγραφὴ ἀνθρώπων καὶ κτηνῶν καὶ φυτῶν. λαʹ. ζʹ. γʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τελευτᾷ Ἡράκλειος ὁ βασιλεὺς μηνὶ Μαρτίῳ, ἰνδικτιῶνος ιδʹ, ὑδεριάσας, βασιλεύσας ἔτη λʹ καὶ μῆνας ιʹ. βασιλεύει δὲ μετ' αὐτὸν Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, μῆνας δʹ, καὶ φαρμακευθεὶς ὑπὸ Μαρτίνης, τῆς αὐτοῦ μητρυιᾶς, καὶ Πύρρου πατριάρχου τελευτᾷ. καὶ βασιλεύει Ἡρακλωνᾶς, ὁ Μαρτίνης υἱός, σὺν τῇ μητρὶ Μαρτίνῃ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἡρακλωνᾶς μῆνας ʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβʹ. αʹ. ηʹ. αʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει παραλαμβάνει Μαυΐας Καισάρειαν τῆς Παλαιστίνης μετὰ ἑπταετίαν τῆς πολιορκίας αὐτῆς· καὶ κτέννει ἐν αὐτῇ Ῥωμαίους χιλιάδας ἑπτά. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπώσατο ἡ σύγκλητος Ἡρακλωνᾶν ἅμα Μαρτίνῃ τῇ μητρὶ αὐτοῦ καὶ Βαλεντίνῳ· καὶ ἐγλωσσοκόπησαν Μαρτῖναν, καὶ ἐρρινοκόπησαν Ἡρακλωνᾶν, καὶ ἐξορίσαντες αὐτοὺς ἀνεβίβασαν Κώνσταν, υἱὸν Κωνσταντίνου, ἔγγονα Ἡρακλείου, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· καὶ ἐκράτησεν ἔτη κζʹ. Πύρρου δὲ ἐκβληθέντος τῆς ἐπισκοπῆς, 342 ἐχειροτονήθη πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Παῦλος πρεσβύτερος καὶ οἰκονόμος τῆς ἐκκλησίας μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ἰνδικτιῶνος ιεʹ, ἐπισκοπήσας ἔτη ιβʹ. Κόσμου ἔτη ρλδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χλδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κώνστας ἔτη κζʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη ιβʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ιʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει βασιλεύσας Κώνστας πρὸς τὴν σύγκλητον ἔλεγεν· "τοῦ ἐμὲ γεγεννηκότος πατρὸς Κωνσταντίνου, ὃς ἐπὶ ζωῆς τοῦ ἰδίου πατρός, ἐμοῦ δὲ πάππου, Ἡρακλείου ἱκανὸν σὺν αὐτῷ ἐβασίλευσε χρόνον, μετὰ τοῦτον δὲ καὶ λίαν βραχύν· τὰς γὰρ χρηστοτάτας ἐλπίδας ὁ Μαρτίνης, τῆς αὐτοῦ μητρυιᾶς, φθόνος συνδιατμήξας τοῦ ζῇν ἀπήλλαξεν, καὶ τοῦτο διὰ Ἡρακλωνᾶν, τὸν ἐξ αὐτῆς καὶ Ἡρακλείου ἀθεμίτως γεγεννημένον· ἣν μάλιστα μετὰ τοῦ τέκνου ἡ ὑμετέρα σὺν θεῷ ψῆφος τῆς βασιλείας δικαίως ἐξέβαλεν, πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκνομώτατον τὴν βασιλείαν Ῥωμαίων, τοῦτο μάλα ἐγνωκυῖα ἡ ὑμετέρα ὑπερφυὴς σεμνοπρέπεια. διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς ἔχειν συμβούλους καὶ γνώμονας τῆς κοινῆς τῶν ὑπηκόων σωτηρίας." ταῦτα εἰπὼν ἀπέλυσε τὴν σύγκλητον δωρεαῖς δαψιλέσι φιλοτιμησάμενος. βʹ. ιʹ. γʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο Οὔμαρ οἰκοδομεῖν τὸν ναὸν ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ οὐχ ἵστατο τὸ κτίσμα ἀλλὰ κατέπιπτεν· πυθομένῳ δὲ τὴν αἰτίαν εἶπον οἱ Ἰουδαῖοι ὅτι· "ἐὰν τὸν σταυρὸν τὸν ὄντα ἐπάνω τοῦ ναοῦ τοῦ ὄρους τῶν ἐλαιῶν οὐκ ἐπάρητε, οὐ στήκει τὸ κτίσμα." ἕνεκεν ταύτης τῆς ὑποθέσεως ἐπήρθη ὁ σταυρὸς ἐκεῖθεν, καὶ οὕτω συνεστάθη αὐτῶν ἡ οἰκοδομή. διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν πολλοὺς σταυροὺς κατήγαγον οἱ μισόχριστοι. 343 Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ιʹ. γʹ. ιαʹ. δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασε Βαλεντινιανὸς ὁ πατρίκιος κατὰ Κώνσταντος, καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς τοῦτον ἀνεῖλε 163
καὶ τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ εὔνοιαν μετήγαγεν. καὶ ἔκλειψις ἡλίου ἐγένετο μηνὶ Δίῳ πέμπτῃ, ἡμέρᾳ ἕκτῃ, ὥρᾳ ἐννάτῃ. δʹ. ιβʹ. εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη Οὔμαρ, ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγός, μηνὶ Δίῳ ἡμέρᾳ εʹ ὑπό τινος Πέρσου μαγαρίτου. προσκυνοῦντα γὰρ αὐτὸν εὑρηκὼς ἐκέντησε κατὰ γαστρὸς διελάσας τὸ ξίφος καὶ οὕτω τοῦ ζῇν ἀπήλλαξεν ἀμηρεύσαντα ἔτη ιβʹ, καὶ μετ' αὐτὸν ἵσταται Οὐθμάν, ὁ τούτου συγγενής, ὁ υἱὸς τοῦ Φάν. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐθμὰν ἔτη ιʹ. εʹ. αʹ. ʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασε Γρηγόριος ὁ πατρίκιος Ἀφρικῆς σὺν τοῖς Ἄφροις. Κόσμου ἔτη ρλθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χλθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κώνστας ἔτη κζʹ. ʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐθμὰν ἔτη ιʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβʹ. ζʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ιʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε κατὰ τῆς γῆς ἄνεμος βίαιος καὶ πολλὰ φυτὰ ἐξερρίζωσε καὶ παμμεγέθη δένδρα ἀνέσπασε πρόρριζα, καὶ πολλοὺς στύλους κιονιτῶν κατέβαλεν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοὶ τὴν Ἀφρικὴν καὶ συμβαλόντες τῷ τυράννῳ Γρηγορίῳ τοῦτον τρέπουσι καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κτέννουσι καὶ τοῦτον τῆς Ἀφρικῆς ἀπελαύνουσιν· καὶ στοιχήσαντες φόρους μετὰ τῶν Ἄφρων ὑπέστρεψαν. ζʹ. γʹ. ηʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυΐας διὰ θαλάσσης τὴν Κύπρον· εἶχε δὲ σκάφη αψʹ καὶ παρέλαβε Κωνσταντίαν σὺν τῇ νήσῳ πάσῃ, 344 καὶ ταύτην ἐλυμήνατο. ἀκούσας δὲ καὶ Κακόριζον κουβικουλάριον κατ' αὐτοῦ μετὰ πλείστης δυνάμεως Ῥωμαϊκῆς ἐρχόμενον ἀνέπλευσε κατέναντι Ἀράδου, καὶ καθορμίσας τὴν ἑαυτοῦ ναυστολίαν τὴν πολίχνην τῆς νήσου, τὸν Κάστελλον, ἐπειρᾶτο παραλαβεῖν παντοίαις μηχαναῖς χρώμενος. μηδὲν δὲ ἐξισχύσας πέμπει πρὸς αὐτοὺς ἐπίσκοπόν τινα, Θωμάριχον τοὔνομα, ἐκφοβῶν αὐτοὺς ἀφιέναι τὴν πόλιν καὶ ὑποσπόνδους εἶναι, ἐξιέναι δὲ τῆς νήσου. ὡς οὖν πρὸς αὐτοὺς εἰσῄει ὁ ἐπίσκοπος, τοῦτον ἐκράτησαν ἔνδον, Μαυΐᾳ δὲ οὐκ εἶξαν. καὶ δὴ ἀνονήτου γενομένης τῆς κατὰ Ἄραδον πολιορκίας, ἀνέστρεψεν ἐν Δαμασκῷ, ἐπεὶ ὁ χειμὼν κατέλαβεν. ηʹ. δʹ. θʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυΐας κατὰ τῆς Ἀράδου σφοδρῶς παραταξάμενος, καὶ ταύτην λόγῳ παρέλαβεν εἰς τὸ κατοικεῖν αὐτοὺς ἔνθα βούλονται· τὴν δὲ πόλιν ἐνέπρησε καὶ ἀπετείχισεν, καὶ τὴν νῆσον ἀοίκητον κατέστησεν ἕως τοῦ νῦν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει γέγονεν ἐν Ῥώμῃ σύνοδος ὑπὸ Μαρτίνου τοῦ πάπα κατὰ τῶν Μονοθελητῶν. θʹ. εʹ. ιʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βουσοὺρ στρατοπεδάρχης σὺν τοῖς Ἄραψιν ἐπεστράτευσε κατὰ Ἰσαυρίας· καὶ κτείνας πολλοὺς ᾐχμαλώτευσε καὶ μετὰ πεντακισχιλίων δεσμίων ὑπέστρεψεν. πέμπει δὲ ὁ βασιλεὺς Κώνστας Προκόπιόν τινα πρὸς Μαυΐαν ζητῶν εἰρήνην. ὃ καὶ γέγονεν ἔτη βʹ, Γρηγόριον, υἱὸν Θεοδώρου, λαβὼν Μαυΐας ἐνέχυρον ἐν Δαμασκῷ. ιʹ. ʹ. ιαʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασε Πασαγνάθης, ὁ τῶν Ἀρμενίων πατρίκιος, τῷ βασιλεῖ καὶ σπονδὰς μετὰ Μαυΐου πεποίηκε δεδωκὼς αὐτῷ καὶ τὸν ἴδιον υἱόν. καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἦλθεν ἕως Καισαρείας Καππαδοκίας καὶ ἀπελπίσας τῆς Ἀρμενίας ὑπέστρεψεν. Κόσμου ἔτη ρμδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χμδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κώνστας ἔτη κζʹ. ιαʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐθμὰν ἔτη ιʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ιβʹ. ιβʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ιʹ. θʹ. 345 Τούτῳ τῷ ἔτει Γρηγόριος, ἀδελφιδὸς Ἡρακλείου, ἐν Ἡλιουπόλει ἀπέθανε καὶ σμυρνισθεὶς εἰσήχθη ἐν Κωνσταντινουπόλει. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει κόνις ἐξ οὐρανοῦ κατηνέχθη, καὶ φόβος μέγας ἐπέπεσε τοῖς ἀνθρώποις. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Πέτρος ἔτη ιβʹ. Παῦλος τελευτᾷ καὶ Πύρρος πάλιν ἀπεκατεστάθη μῆνας δʹ ἡμέρας κγʹ. ιβʹ. ηʹ. αʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαυΐας τὴν Ῥόδον καταλαβὼν καθεῖλε τὸν κολοσσὸν Ῥόδου μετὰ ατξʹ ἔτη τῆς αὐτοῦ ἱδρύσεως, ὃν Ἰουδαῖός τις ὠνησάμενος ἔμπορος Ἐδεσηνὸς ἐννακοσίας καμήλους ἐφόρτωσεν αὐτοῦ τὸν χαλκόν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἄβιβος, ὁ τῶν Ἀράβων στρατηγός, τὴν Ἀρμενίαν ἐπεστράτευσε καὶ περιτυχὼν Μαυριανόν, τὸν τῶν Ῥωμαίων στρατηγόν, καταδιώκει αὐτὸν ἕως τῶν Καυκασίων ὀρέων καὶ τὴν χώραν ἐληΐσατο. ιγʹ. θʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει 164
ἐπέτρεψε Μαυΐας γενέσθαι ἐξόπλισιν μεγάλην τῶν πλοίων πρὸς τὸ ἀνελθεῖν τὸν στόλον αὐτοῦ κατὰ Κωνσταντινουπόλεως. ἡ δὲ πᾶσα ἑτοιμασία ἐν Τριπόλει ἦν τῇ κατὰ Φοινίκην. τοῦτο δὲ θεασάμενοι δύο ἀδελφοί τινες φιλόχριστοι ἐν Τριπόλει καταμένοντες, υἱοὶ Βουκινάτορος, ζήλῳ θεοῦ τρωθέντες ἐπὶ τὸ δεσμωτήριον τῆς πόλεως ὥρμησαν (εἶχε δὲ πλῆθος δεσμίων Ῥωμαίων) καὶ διαρρήξαντες τὰς πύλας καὶ τοὺς δεσμίους λύσαντες ἐπὶ τὸν ἀμηρᾶν τῆς πόλεως ὥρμησαν, καὶ κτείναντες αὐτόν τε καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ καὶ τὴν ἀποσκευὴν ἅπασαν πυρὶ καταναλώσαντες ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν ἀπέπλευσαν. πλὴν οὐδ' οὕτως τῆς αὐτῆς ἐπαύσαντο ἐξαρτήσεως· ἀλλ' ὁ μὲν Μαυΐας στρατεύει ἐπὶ Καισάρειαν Καππαδοκίας, Ἀβουλαθὰρ δὲ ἀρχηγὸν κατέστησε τῆς αὐτῆς πλοιοποιΐας· ὃς παραγενόμενος εἰς τὸν λεγόμενον Φοίνικα τῆς Λυκίας, ἔνθα ἦν ὁ βασιλεὺς Κώνστας μετὰ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στόλου, ναυμαχεῖ μετ' 346 αὐτοῦ. μέλλοντος δὲ τοῦ βασιλέως ναυμαχεῖν, θεωρεῖ κατ' ὄναρ τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ εἶναι αὐτὸν ἐν Θεσσαλονίκῃ. διϋπνισθεὶς δὲ διηγήσατό τινι ὀνειροκρίτῃ τὸ ὅραμα. ὁ δὲ ἔφη· "ὦ βασιλεῦ, εἴθοις μὴ ἐκοιμήθης, μήτε ὄνειρον εἶδες. τὸ γὰρ εἶναί σε ἐν Θεσσαλονίκῃ "θὲς ἄλλῳ νίκην" ἐγκρίνεται, τοῦτ' ἔστι πρὸς τὸν ἐχθρόν σου ἡ νίκη τρέπεται." τοῦ δὲ βασιλέως μηδὲν ποιησαμένου πρὸς παράταξιν ναυμαχίας, τὸν Ῥωμαϊκὸν στόλον προσῃτήσατο εἰς πόλεμον. καὶ συμβαλόντες ἀλλήλοις ἡττῶνται Ῥωμαῖοι, καὶ συγκιρνᾶται ἡ θάλασσα τῷ αἵματι τῶν Ῥωμαίων. ἐνέδυσε δὲ ὁ βασιλεὺς ἄλλον τὴν ἐσθῆτα αὐτοῦ. καὶ εἰσπηδήσας ὁ υἱὸς τοῦ Βουκινάτορος ὁ προλεχθεὶς εἰς τὸ βασιλικὸν σκάφος, τὸν βασιλέα ἀφαρπάσας καὶ εἰς ἕτερον σκάφος τοῦτον μεταβαλὼν παραδόξως διέσωσεν. αὐτὸς δὲ ἀνδρείως ἐπιστὰς τῇ βασιλικῇ νηῒ πολλοὺς ἀνεῖλεν ὁ γενναιότατος θανάτῳ ἑαυτὸν παραδοὺς ὑπὲρ τοῦ βασιλέως. τοῦτον δὲ κυκλώσαντες οἱ πολέμιοι καὶ ἐν μέσῳ κατασχόντες ἐδόκουν αὐτὸν εἶναι τὸν βασιλέα. μετὰ δὲ τὸ πολλοὺς ἀνελεῖν ἔκτειναν αὐτὸν οἱ πολέμιοι σὺν τῷ φοροῦντι τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα. ὁ δὲ βασιλεὺς οὕτω τροπωσάμενος σώζεται καὶ καταλιπὼν πάντας ἀπέπλευσεν ἐν Κωνσταντινουπόλει. ιδʹ. ιʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη Οὐθμάν, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, ὑπὸ τῶν ἐν Ἐθρίβοις, ἀμηρεύσας ἔτη ιʹ. γέγονε δὲ ἀνασοβὴ μέσον αὐτῶν. ὅσοι γὰρ κατὰ τὴν ἔρημον ὑπῆρχον, τὸν Ἀλὴ ἤθελον, ἀνεψιὸν τοῦ Ἀλή, γαμβρὸν ὄντα τοῦ Μουάμεδ· οἱ δὲ κατὰ Συρίαν καὶ Αἴγυπτον τὸν Μαυΐαν ἤθελον· ὃς καὶ ἐνίκησε καὶ ἐκράτησεν ἔτη κδʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαυΐας ἔτη κδʹ. ιεʹ. αʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυΐας κατὰ Ἀλή· καὶ συναθροί ζονται ἀμφότεροι ἀναμέσον Βαρβαλισσοῦ εἰς τὸ Καισάριον πλησίον τοῦ Εὐφράτου. οἱ δὲ τοῦ Μαυΐου ἐπικρατέστεροι γεγονότες τὸ ὕδωρ ἔλαβον· εἰς δίψαν δὲ ἐλθόντες οἱ τοῦ Ἀλὴ ἐλιποτάκτουν. Μαυΐας δὲ οὐκ ἤθελε πολεμῆσαι· ἀλλ' ἀπονητὶ τὴν νίκην ἤρατο. ι ʹ. βʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Σκλαυινίας καὶ ᾐχμαλώτευσε πολλοὺς καὶ ὑπέταξεν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ τὰ κατὰ τὸν ἅγιον Μάξιμον καὶ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπράχθη ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀγωνισαμένων κατὰ τῶν Μονοθελητῶν. οὓς Κώνστας εἰς τὴν ἑαυτοῦ κακοδοξίαν μὴ ἰσχύσας μετενέγκαι, τὴν θεόσοφον καὶ πολυμαθεστάτην γλῶσσαν τοῦ ἁγίου ἀπέτεμε μετὰ τῆς δεξιᾶς χειρὸς αὐτοῦ, ὡς πλεῖστα κατὰ τῆς αὐτοῦ δυσσεβείας σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ Ἀναστασίοις συγγραψαμένου, ἃ καὶ κατ' ἔπος οὗτοι γεγράφασιν, ὡς οἱ φιλομαθεῖς γινώσκουσιν. ιζʹ. γʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστοιχήθη μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Ἀράβων, τοῦ Μαυΐου πρεσβεύσαντος διὰ τὴν ἀνταρσίαν, ἵνα τελῶσι τοῖς Ῥωμαίοις οἱ Ἄραβες καθ' ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον. γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς μέγας ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ πτῶσις ἔν τε τῇ Παλαιστίνῃ καὶ Συρίᾳ μηνὶ Δαισίῳ ἰνδικτιῶνος βʹ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξωρίσθη Μαρτῖνος, ὁ ἁγιώτατος πάπας Ῥώμης, ὑπὲρ τῆς ἀληθείας γενναίως ἀγωνισάμενος καὶ ὁμολογητὴς γενόμενος, ἐν τοῖς κλίμασι τῆς ἀνατολῆς 165
τελευτήσας. ιηʹ. δʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεῖλε Κώνστας Θεοδόσιον, τὸν ἴδιον ἀδελφόν. τῶν δὲ Ἀράβων ὄντων εἰς τὸ Σαπφίν, ἐδολοφονήθη Ἀλή, ὁ τῆς Περσίδος· καὶ μονοκρατορεῖ Μαυΐας βασιλικῶς κατοικήσας ἐν Δαμασκῷ καὶ τοὺς θησαυροὺς ἐκεῖ ἀποθέμενος τῶν χρημάτων. ιθʹ. εʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεφάνη αἵρεσις Ἀράβων, οἱ λεγόμενοι Χαρουργῖται. Μαυΐας δὲ τούτους χειρωσάμενος τοὺς ἐν Περσίδι ἐταπείνωσεν, τοὺς δὲ ἐν Συρίᾳ ὕψωσεν· καὶ τοὺς μὲν ἐκάλεσεν Ἰσαμίτας, 348 τοὺς δὲ Ἡρακίτας. καὶ τῶν μὲν Ἰσαμιτῶν τὰς ῥόγας ἀνήνεγκεν ἕως σʹ νομισμάτων, τῶν δὲ Ἡρακιτῶν κατήνεγκεν ἕως λʹ νομισμάτων. κʹ. ʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει καταλιπὼν ὁ βασιλεὺς Κωνσταντινούπολιν μετέστη ἐν Συρακούσῃ τῆς Σικελίας, βουληθεὶς ἐν Ῥώμῃ τὴν βασιλείαν μεταστῆσαι. καὶ πέμπει τοῦ ἀγαγεῖν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ, Κωνσταντῖνον, Ἡράκλειον καὶ Τιβέριον· οἱ δὲ Βυζάντιοι οὐκ ἀπέλυσαν αὐτούς. καʹ. ζʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Ἄραβες κατὰ Ῥωμανίας καὶπολλοὺς ᾐχμαλώτευσαν καὶ τόπους πλείους ἠρήμωσαν. κβʹ. ηʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ᾐχμαλωτίσθη μέρος τῆς Σικελίας, καὶ ᾠκίσθησαν ἐν Δαμασκῷ θελήσει αὐτῶν. κγʹ. θʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο πλάνη τῶν νηστειῶν. καὶ ἐπεστράτευσεν ὁ Ἀβδεραχμάν, ὁ τοῦ Χαλέδου, τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐν αὐτῇ ἐχείμασε καὶ πολλὰς ἐλυμήνατο χώρας. οἱ δὲ Σκλαυινοὶ τούτῳ προσρυέντες σὺν αὐτῷ ἐν Συρίᾳ κατῆλθον χιλιάδες πέντε, καὶ ᾠκίσθησαν εἰς τὴν Ἀπαμέων χώραν ἐν κώμῃ Σελευκοβόλῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θωμᾶς ἔτη γʹ. κδʹ. ιʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βουσοὺρ κατὰ Ῥωμανίας· καὶ ἀπέθανε Θωμάριχος, ὁ ἐπίσκοπος Ἀπαμείας· καὶ ἐκάη ὁ ἐπίσκοπος Ἐμέσης. κεʹ. ιαʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε πάλιν Βουσοὺρ τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐλυμήνατο τὰ μέρη Ἑξαπόλεως, καὶ Φαδαλᾶς ἐκεῖ ἐχείμασεν. κ ʹ. ιβʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ τῶν Ἀρμενιάκων στρατηγὸς Σαβώριος Περσογενὴς ἐστασίασε κατὰ Κώνστα τοῦ βασιλέως καὶ πέμπει πρὸς Μαυΐαν 349 Σέργιον τὸν στρατηλάτην ὑποσχόμενος τῷ Μαυΐᾳ ὑποτάξαι τὴν Ῥωμανίαν, εἰ αὐτῷ συμμαχήσει κατὰ τοῦ βασιλέως. γνοὺς δὲ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως, ἀποστέλλει καὶ αὐτὸς πρὸς Μαυΐαν Ἀνδρέαν τὸν κουβικουλάριον μετὰ δώρων, ὅπως μὴ συνδώσῃ τῷ ἀντάρτῃ. καταλαβὼν δὲ Ἀνδρέας τὴν Δαμασκὸν εὗρε Σέργιον προλαβόντα, ὁ δὲ Μαυΐας ὑπεκρίνετο συμπαθεῖν τῷ βασιλεῖ. ἦν δὲ Σέργιος καθήμενος πρὸς Μαυΐαν, καὶ εἰσελθόντος Ἀνδρέου, ἰδὼν αὐτὸν ὁ Σέργιος ἐπηγέρθη. ὁ δὲ Μαυΐας ἐμέμψατο τὸν Σέργιον, λέγων· "τί ἐδειλίασας;" ὁ δὲ Σέργιος ἀπελογήσατο κατὰ συνήθειαν τοῦτο πεποιηκέναι. στραφεὶς δὲ Μαυΐας λέγει τῷ Ἀνδρέᾳ· "τί ζητεῖς;" ὁ δὲ λέγει· "ἵνα δώσῃς βοήθειαν κατὰ τοῦ ἀντάρτου." ὁ δὲ λέγει. "ἀμφότεροι ἐχθροί ἐστε· καὶ τῷ πλείω παρέχοντί μοι δίδωμι." καὶ ὁ Ἀνδρέας ἔφη πρὸς αὐτόν· "μὴ ἀμφιβάλῃς, ἀμηρᾶ, ὅτι ὀλίγα παρὰ βασιλέως κρεῖττόν σοι, ἢ πλεῖστα παρὰ ἀντάρτου· ὅμως, ὡς ἐρασμίως ἔχεις, ποίει." καὶ ταῦτα εἰπὼν Ἀνδρέας ἐσιώπησεν. ὁ δὲ Μαυΐας λέγει· "σκέπτομαι περὶ τούτου·" καὶ κελεύει ἀμφοτέρους ἐξελθεῖν. προσκαλεσάμενος δὲ Μαυΐας κατ' ἰδίαν τὸν Σέργιον λέγει αὐτῷ· "μηκέτι προσκυνήσῃς τῷ Ἀνδρέᾳ, ἐπεὶ οὐδὲν ἀνύσεις." καὶ τῇ ἐπαύριον προλαβὼν ὁ Σέργιος τὸν Ἀνδρέαν πρὸς Μαυΐαν ἐκάθητο. καὶ εἰσελθόντος τοῦ Ἀνδρέου, οὐκ ἐπηγέρθη καθὼς χθές. ὁ δὲ Ἀνδρέας περιβλεψάμενος τῷ Σεργίῳ δεινῶς ὕβρισε καὶ ἠπείλησε λέγων, ὅτι· "εἰ ζῶ, δεῖξαί σοι ἔχω τὸ τίς εἰμί." ὁ δὲ Σέργιος ἔφη· "οὐκ ἐπεγείρομαί σοι, ὅτι οὐκ εἶ ἀνήρ, οὐδὲ γυνή." ἀμφοτέρους δὲ παύσας ὁ Μαυΐας τῷ Ἀνδρέᾳ ἔφη· "στοίχησον δοῦναι καθὼς ὁ Σέργιος δίδωσιν·" "καὶ πόσον ἔστιν;" ἔφη Ἀνδρέας. ὁ δὲ Μαυΐας εἶπεν· "τὴν εἰσφορὰν τῶν δημοσίων παρέχειν τοῖς Ἄραψιν." καὶ ὁ Ἀνδρέας ἔφη· "βαβαί σοι, Μαυΐα, συμβουλεύεις τὸ σῶμα δοῦναι, τὴν δὲ σκιὰν κατέχειν. ὡς θέλεις, μετὰ Σεργίου στοίχει· ἐγὼ γὰρ τοῦτο οὐ ποιῶ. πλὴν σὲ παρεῶντες, πρὸς τὸν θεόν, ὡς δυνατώτερόν σου ὄντα ὑπερασπίζειν Ῥωμαίοις, καταφεύγομεν καὶ ἐπ' αὐτῷ τὰς ἐλπίδας 166
τιθέμεθα." ταῦτα εἰπὼν λέγει τῷ 350 Μαυΐᾳ· "σώζου·" καὶ ἐξῆλθεν ἀπὸ Δαμασκοῦ ἐπὶ τὴν Μελιτηνὴν διὰ τὸ τὸν τύραννον εἶναι ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις, ἐν οἷς καὶ Σέργιος εἶχε πορεύεσθαι. ὡς δὲ κατέλαβε τὴν Ἀραβισσόν, περιτυγχάνει τῷ κλεισουροφύλακι. οὐ γὰρ συναπῄει τῷ τυράννῳ. τούτῳ δὲ προστάττει παρατηρεῖν τὸν Σέργιον ἐπανερχόμενον, ἵνα αὐτὸν ἀγάγῃ πρὸς αὐτόν. αὐτὸς δὲ ἐπορεύθη εἰς Ἀμνησίαν τὸν Σέργιον ἐκδεχόμενος, τὰ δὲ πεπραγμένα τῷ βασιλεῖ ἐδήλωσεν. Σέργιος δὲ στοιχήσας μετὰ Μαυΐου τὰ δοκοῦντα παρέλαβε Φαδαλᾶν, στρατηγὸν Ἀράβων, μετὰ βοηθείας βαρβαρικῆς συμμαχεῖν τῷ Σαβωρίῳ. προπορευόμενος δὲ ὁ Σέργιος τῷ Φαδαλᾷ καὶ περιχαρῶς πρὸς Σαβώριον ἀπερχόμενος περιπίπτει ἐν ταῖς κλεισούραις τοῖς τοῦ Ἀνδρέου λόχοις. καὶ τοῦτον κρατήσαντες πρὸς Ἀνδρέαν φέρουσι δέσμιον. ὁ δὲ Σέργιος ἰδὼν τὸν Ἀνδρέαν ῥίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ δεόμενος φείσασθαι αὐτοῦ. ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· "σὺ εἶ Σέργιος ὁ ἐγκαυχώμενος ἐν τοῖς αἰδοίοις ἐπὶ Μαυΐου, κἀμὲ θηλυδρίαν ἀποκαλῶν. ἰδού· ἀπὸ τοῦ νῦν τὰ αἰδοῖά σου οὐδέν σε ὠφελήσουσιν, ἀλλὰ καὶ θανατώσουσιν." ταῦτα εἰπὼν ἐπιτρέπει ἐκτμηθῆναι αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸν ἐπὶ ξύλου. ὁ δὲ Κωνσταντῖνος ἀκούσας τὴν τοῦ Φαδαλᾶ ἄφιξιν εἰς τὴν Σαβωρίου βοήθειαν ἀποστέλλει Νικηφόρον τὸν πατρίκιον μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως ἀντιτάξασθαι τῷ Σαβωρίῳ. ἦν δὲ Σαβώριος εἰς Ἀδριανούπολιν, καὶ ὡς ἐπύθετο Νικηφόρον ἔρχεσθαι πρὸς αὐτόν, ἐγύμναζεν ἑαυτὸν πρὸς πόλεμον. συνέβη δὲ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν κατὰ τὸ εἰωθὸς τοῦτον τῆς πόλεως ἔφιππον ἐξελαύνειν. ὡς δὲ γέγονε πλησίον τῆς πύλης τῆς πόλεως, δίδωσι τῷ ἵππῳ τῇ μάστιγι. ὁ δὲ ἀφηνιάσας καὶ τούτου τὴν κεφαλὴν τῇ πύλῃ προσρήξας κακῶς τοῦ ζῇν ἀπήλλαξεν· καὶ οὕτως ὁ θεὸς τὴν νίκην ἐδωρήσατο τῷ βασιλεῖ. Φαδαλᾶς οὖν ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑξάπολιν καὶ μαθὼν πάντα ἠπόρησεν, καὶ ἀποστέλλει πρὸς Μαυΐαν αἰτῶν βοήθειαν διὰ τὸ τοὺς Ῥωμαίους εἰς ὁμόνοιαν ἐλθεῖν. 351 πέμπει δὲ αὐτῷ Μαυΐας τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰζίδ, καθοπλίσας αὐτὸν πλήθει βαρβάρων. παρεγένοντο δὲ ἀμφότεροι εἰς Χαλκηδόνα καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλούς, παρέλαβον δὲ καὶ τὸ Ἀμώριον τῆς Φρυγίας εʹ χιλιάδας ἐνόπλων ἀνδρῶν ἀφέντες εἰς φυλακὴν αὐτοῦ, καὶ ἀνέκαμψαν εἰς Συρίαν. χειμῶνος δὲ γενομένου πέμπει ὁ βασιλεὺς τὸν αὐτὸν Ἀνδρέαν τὸν κουβικουλάριον, καὶ χιόνος πολλῆς οὔσης, ἐν νυκτὶ καταλαμβάνει· καὶ διὰ ξύλων ἀνέρχονται ἐπὶ τὸ τεῖχος καὶ εἰσέρχονται εἰς τὸ Ἀμώριον· καὶ πάντας κτείνουσι τοὺς Ἄραβας, τὰς εʹ χιλιάδας, καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χειμῶνι πλημμύρα ὑδάτων γέγονεν εἰς Ἔδεσαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο· ἐφάνη δὲ καὶ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ʹ. ρξʹ. κξʹ. κζʹ. ιγʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐδολοφονήθη ὁ βασιλεὺς Κώνστας ἐν Σικελίᾳ ἐν Συρακούσῃ ἐν τῷ βαλανείῳ, ᾧ ὄνομα Δάφνη. ἦν δὲ ἡ αἰτία αὕτη. μετὰ τὴν ἀναίρεσιν Θεοδοσίου, τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἐμισήθη ὑπὸ τῶν Βυζαντίων, καὶ μάλιστα ὅτι καὶ Μαρτῖνον, τὸν ἁγιώτατον πάπαν Ῥώμης, ἀτίμως ἤγαγεν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἐξώρισεν εἰς τὰ τῆς Χερσῶνος κλίματα, καὶ Μάξιμον τὸν σοφώτατον καὶ ὁμολογητὴν ἐγλωσσοτόμησεν καὶ ἐχειροκόπησε καὶ πολλοὺς τῶν ὀρθοδόξων αἰκίαις καὶ ἐξορίαις καὶ δημεύσεσι κατεδίκασε διὰ τὸ μὴ πείθεσθαι τῇ αἱρέσει αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο Ἀναστασίους μαθητὰς ὑπάρχοντας τοῦ ὁμολογητοῦ καὶ μάρτυρος Μαξίμου ἐξορίαις καὶ βασάνοις ἐπέδωκεν. διά τοι ταῦτα ἐμισήθη σφοδρῶς παρὰ πάντων. δειλιάσας δὲ ἠβουλήθη μετενέγκαι τὸ βασίλειον εἰς Ῥώμην. ὅθεν καὶ τὴν βασίλισσαν καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ ἐπᾶραι ἠθέλησεν, εἰ μὴ Ἀνδρέας ὁ κουβικουλάριος καὶ Θεόδωρος ὁ Κολωνείας τὴν τούτου βουλὴν διεκώλυσαν. ἐποίησε δὲ ἐν Σικελίᾳ ἔτη ʹ. εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῷ εἰρημένῳ βαλανείῳ συνεισῆλθεν αὐτῷ τις Ἀνδρέας, υἱὸς Τρωΐλου, ὑπουργῶν αὐτῷ. ὡς δὲ ἤρξατο γαλλικῷ σμήχεσθαι, λαβὼν Ἀνδρέας τὸ κάδιον δίδωσι κατὰ κορυφῆς τοῦ 167
βασιλέως καὶ εὐθέως 352 ἀπέδρα. τοῦ δὲ βασιλέως χρονίσαντος ἐν τῷ βαλανείῳ, εἰσπηδῶσιν οἱ ἔξω καὶ εὑρίσκουσι τὸν βασιλέα τεθνηκότα· καὶ τοῦτον θάψαντες Μιζίζιόν τινα Ἀρμένιον βασιλέα πεποίηκαν βιασάμενοι τοῦτον· ἦν γὰρ λίαν εὐπρεπὴς καὶ ὡραιότατος. ἀκούσας δὲ Κωνσταντῖνος τὴν τοῦ πατρὸς ἀποβίωσιν μετὰ πλείστης ναυστολίας τὴν Σικελίαν κατέλαβεν, καὶ χειρωσάμενος Μιζίζιον τοῦτον ἀναιρεῖ σὺν τῶν φονέων τοῦ ἰδίου πατρός. καὶ καταστήσας τὰ ἑσπέρια ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ὥρμησεν, καὶ βασιλεύει τῶν Ῥωμαίων μετὰ Τιβερίου καὶ Ἡρακλείου, τῶν ἰδίων ἀδελφῶν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζʹ. αʹ. ιδʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐβασίλευσε Κωνσταντῖνος σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. καὶ ἐπεστράτευσαν Σαρακηνοὶ τὴν Ἀφρικὴν καὶ ᾐχμαλώτευσαν χιλιάδας πʹ, ὥς φασιν. οἱ δὲ τοῦ θέματος τῶν ἀνατολικῶν ἦλθον ἐν Χρυσοπόλει λέγοντες ὅτι· "εἰς τριάδα πιστεύομεν· τοὺς τρεῖς στέψωμεν." ἐταράχθη δὲ Κωνσταντῖνος, διότι αὐτὸς μόνος ἦν ἐστεμμένος, οἱ δὲ ἀδελφοὶ αὐτοῦ οὐδεμίαν ἀξίαν εἶχον· καὶ ἀποστείλας Θεόδωρον τὸν πατρίκιον τὸν Κολωνείας ἐτροπώσατο αὐτοὺς ἐπαινέσας αὐτούς, καὶ ἔλαβε τὰ πρωτεῖα αὐτῶν τοῦ εἰσελθεῖν ἐν τῇ πόλει καὶ μετὰ τῆς συγκλήτου βουλεύσασθαι καὶ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτῶν. εὐθέως δὲ ὁ βασιλεὺς τούτους ἐφούρκισεν ἀντιπέραν ἐν Συκαῖς. καὶ τοῦτο ἰδόντες καὶ καταισχυνθέντες ἀπῆλθον ἐν ὀδύνῃ εἰς τὰ ἴδια. ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐρρινοκόπησεν. 353 Κόσμου ἔτη ρξβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χξβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζʹ. βʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαυΐας ἔτη κδʹ. ιεʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη ʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει χειμὼν μέγας ἐγένετο, καὶ πολλοὶ ἐκινδύνευσαν ἄνθρωποι καὶ θηρία. καὶ ἐχείμασε Φαδαλᾶς εἰς Κύζικον. γʹ. ι ʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βουσοὺρ καὶ ᾐχμαλώτευσε πολλοὺς καὶ ὑπέστρεψεν. δʹ. ιζʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη Ἴρις ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἔφριξε πᾶσα σάρξ, ἐν μηνὶ Μαρτίῳ Δύστρῳ, ὥστε λέγειν πάντας ὅτι συντέλειά ἐστιν. Τούτῳ τῷ χρόνῳ στόλον μέγαν ἐξαρτίσαντες οἱ ἀρνηταὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ παραπλεύσαντες τὴν Κιλικίαν παρεχείμασαν, εἰς Σμύρνην Μουάμεδ ὁ τοῦ Ἀβδελᾶ, Κάϊσος δὲ εἰς Κιλικίαν καὶ Λυκίαν. καὶ ἐγένετο θανατικὸν ἐν Αἰγύπτῳ. ἀπέστειλε δὲ καὶ Χαλὲ τὸν ἀμηραῖον μετὰ καὶ ἑτέρου στόλου πρὸς βοήθειαν αὐτῶν, ὡς ἱκανώτατον καὶ τολμηρὸν πρὸς μάχην. ὁ δὲ προλεχθεὶς Κωνσταντῖνος τὴν τοιαύτην τῶν θεομάχων κατὰ Κωνσταντινουπόλεως κίνησιν ἐγνωκὼς κατεσκεύασε καὶ αὐτὸς διήρεις εὐμεγέθεις κακκαβοπυρφόρους καὶ δρόμωνας σιφωνοφόρους καὶ τούτους προσορμίσαι ἐκέλευσεν ἐν τῷ Προκλιανησίῳ τῶν Καισαρίου λιμένι. εʹ. ιηʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ προλεχθεὶς τῶν θεομάχων στόλος ἀναβάλας προσώρμισεν ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσιν ἀπὸ τῆς πρὸς δύσιν ἀκρότητος τοῦ Ἑβδόμου, ἤτοι τῆς λεγομένης Μαγναύρας, μέχρι πάλιν τοῦ πρὸς ἀνατολὴν ἀκρωτηρίου τοῦ λεγομένου Κυκλοβίου. κατὰ πᾶσαν οὖν ἡμέραν συμβολὴ πολέμου ἐκροτεῖτο ἀπὸ πρωῒ ἕως ἑσπέρας, ἀπὸ τοῦ βραχιαλίου τῆς Χρυσῆς πόρτης μέχρι τοῦ Κυκλοβίου 354 ἑαυτοὺς ὠθοῦντες καὶ ἀντωθούμενοι. ἐν τούτοις οὖν διετέλεσαν ἀπὸ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου. καὶ ὑποστρέψαντες ἀπέρχονται ἐν Κυζίκῳ, καὶ ταύτην παραλαβόντες ἐκεῖσε παρεχείμαζον. καὶ κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων ὁμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνῆπτε μετὰ τῶν Χριστιανῶν. ἐπὶ ἑπτὰ δὲ ἔτη τὰ αὐτὰ τελέσαντες, καὶ αἰσχυνθέντες τῇ τοῦ θεοῦ βοηθείᾳ καὶ τῆς θεομήτορος, πλῆθός τε ἀποβαλόντες ἀνδρῶν μαχίμων, καὶ τραυματίας μεγίστης εἰς αὐτοὺς γενομένης, ἀνθυπέστρεψαν μετὰ μεγάλης λύπης. ἐκπορίζων δὲ ὁ αὐτὸς θεοβύθιστος στόλος κατελήφθη ὑπὸ χειμερίου ζάλης καὶ πνεύματος καταιγίδος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Συλλαίου καὶ συντριβεὶς ὁλοκλήρως ὤλετο. Σουφιᾶν δέ, ὁ υἱὸς τοῦ Ἀΰφ, ὁ δεύτερος ἀδελφός, συνέβαλε πόλεμον μετὰ Φλώρου καὶ Πετρωνᾶ καὶ Κυπριανοῦ ἐχόντων δύναμιν Ῥωμαϊκήν· καὶ κτείνονται Ἄραβες χιλιάδες λʹ. τότε Καλλίνικος ἀρχιτέκτων ἀπὸ Ἡλιουπόλεως 168
Συρίας προσφυγὼν τοῖς Ῥωμαίοις πῦρ θαλάσσιον κατασκευάσας τὰ τῶν Ἀράβων σκάφη ἐνέπρησε καὶ σύμψυχα κατέκαυσεν. καὶ οὕτως οἱ Ῥωμαῖοι μετὰ νίκης ὑπέστρεψαν καὶ τὸ θαλάσσιον πῦρ εὗρον. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη βʹ. ʹ. ιθʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐχείμασεν Ἀβδελᾶς, υἱὸς Κάϊς, καὶ Φαδαλᾶς εἰς Κρήτην. ζʹ. κʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὤφθη σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ ἐν ἡμέρᾳ σαββάτῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη βʹ. ηʹ. καʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο ἀκρὶς μεγάλη κατὰ Συρίαν καὶ Μεσοποταμίαν. 355 Κόσμου ἔτη ρξθʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χξθʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζʹ. θʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαυΐας ἔτη κδʹ. κβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη βʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον Μαρδαῖται εἰς τὸν Λίβανον καὶ ἐκράτησαν ἀπὸ τοῦ Μαύρου ὄρους ἕως τῆς ἁγίας πόλεως καὶ ἐχειρώσαντο τὰς τοῦ Λιβάνου περιωπάς· καὶ πολλοὶ δοῦλοι καὶ αἰχμάλωτοι καὶ αὐτόχθονες πρὸς αὐτοὺς κατέφυγον, ὥστε δι' ὀλίγου χρόνου εἰς πολλὰς χιλιάδας γενέσθαι. καὶ ταῦτα μαθὼν Μαυΐας καὶ οἱ σύμβουλοι αὐτοῦ ἐφοβήθησαν σφόδρα συλλογισάμενοι, ὅτι τὸ βασίλειον τῶν Ῥωμαίων ὑπὸ θεοῦ φρουρεῖται. καὶ ἀποστέλλει πρέσβεις πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνον ζητῶν εἰρήνην, ὑποσχόμενος καὶ ἐτήσια τῷ βασιλεῖ παρέχειν πάκτα. ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς τοιούτους πρέσβεις δεξάμενος καὶ τὴν αἴτησιν αὐτῶν ἀκηκοὼς ἀπέστειλε σὺν αὐτοῖς ἐν Συρίᾳ Ἰωάννην τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην Πιτζιγαῦδιν, ὡς ἀρχαιογενῆ τῆς πολιτείας καὶ πολύπειρον ὄντα καὶ μεγάλης ἀντεχόμενον φρονήσεως, ἐπὶ τὸ ἁρμοδίως διαλεχθῆναι τοῖς Ἄραψι καὶ τὰ τῆς εἰρήνης συμφωνῆσαι. τούτου δὲ καταλαβόντος ἐν Συρίᾳ, ὁ Μαυΐας σώρευμα πεποιηκὼς τῶν τε ἀμηραίων καὶ κορασηνῶν ἐδέξατο αὐτὸν μετὰ μεγάλης τιμῆς. πολλῶν οὖν ἀναμεταξὺ αὐτῶν εἰρηνικῶν λεχθέντων λόγων, συνεφωνήθη πρὸς ἑκατέρους ἔγγραφον γενέσθαι εἰρήνης μεθ' ὅρκου λόγον ἐπὶ συμφώνου ἐτησίου πάκτου, παρέχεσθαι τῇ Ῥωμαϊκῇ πολιτείᾳ παρὰ τῶν Ἀγαρηνῶν χρυσοῦ χιλιάδας τρεῖς καὶ ἄνδρας αἰχμαλώτους νʹ καὶ ἵππους εὐγενεῖς νʹ. ταῦτα στοιχηθέντα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν ἐπὶ χρόνους λʹ φυλάττεσθαι πλατεῖαν εἰρήνην ἀναμέσον Ῥωμαίων καὶ Ἀράβων πεποίηκεν· καὶ τῶν τοιούτων καθολικῶν δύο ἐγγράφων λόγων πρὸς ἀλλήλους μεθ' ὅρκων γεγονότων καὶ ἀλλήλοις ἐπιδοθέντων, ὁ πολλαχῶς λεχθεὶς 356 πανεύφημος ἀνὴρ πρὸς τὸν βασιλέα ὑπέστρεψε μετὰ καὶ δώρων πολλῶν. ταῦτα μαθόντες οἱ τὰ ἑσπέρια οἰκοῦντες μέρη, ὅ τε Χαγάνος τῶν Ἀβάρων καὶ οἱ ἐπέκεινα ῥῆγες ἔξαρχοί τε καὶ κάσταλδοι καὶ οἱ ἐξοχώτατοι τῶν πρὸς τὴν δύσιν ἐθνῶν, διὰ πρεσβευτῶν δῶρα τῷ βασιλεῖ στείλαντες εἰρηνικὴν πρὸς αὐτοὺς ἀγάπην κυρωθῆναι ᾐτήσαντο. εἴξας οὖν ὁ βασιλεὺς ταῖς αὐτῶν αἰτήσεσιν ἐκύρωσε καὶ πρὸς αὐτοὺς δεσποτικὴν εἰρήνην. καὶ ἐγένετο ἀμεριμνία μεγάλη ἔν τε τῇ ἀνατολῇ καὶ δύσει. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ʹ. ροʹ. χοʹ. ιʹ. κγʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε σεισμὸς μέγας κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν, ἐν ᾧ πίπτει τὸ βατᾶν καὶ ὁ τροῦλλος τῆς ἐκκλησίας Ἐδέσης· καὶ κτίζει αὐτὸν Μαυΐας σπουδῇ τῶν Χριστιανῶν. ιαʹ. κδʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Μαυΐας, ὁ τῶν Σαρακηνῶν πρωτοσύμβουλος, μηνὶ Ἀρτεμισίῳ ʹ ἰνδικτιῶνος αʹ. γέγονε δὲ στρατηγὸς ἔτη κʹ, καὶ ἀμήρευσεν ἔτη κδʹ, καὶ ἦρξεν Ἰζίδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Καὶ τούτῳ τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος ἐπῆλθε τῇ Θρᾴκῃ. ἀναγκαῖον δὲ εἰπεῖν καὶ περὶ τῆς ἀρχαιότητος τῶν Οὐννογουνδούρων Βουλγάρων καὶ Κοτράγων. ἐν τοῖς ἀρκτῴοις περατικοῖς μέρεσι τοῦ Εὐξείνου πόντου, ἐν τῇ λεγομένῃ Μαιώτιδι λίμνῃ, εἰς ἣν εἰσάγεται ποταμὸς μέγιστος ἀπὸ τοῦ ὠκεανοῦ καταφερόμενος διὰ τῆς τῶν Σαρματῶν γῆς, λεγόμενος Ἄτελ, εἰς ὃν εἰσάγεται ὁ λεγόμενος Τάναϊς ποταμὸς καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν Ἰβηρίων πυλῶν ἐξερχόμενος τῶν ἐν τοῖς Καυκασίοις ὄρεσιν, ἀπὸ δὲ τῆς μίξεως τοῦ Τάναϊ καὶ τοῦ Ἄτελ, (ἄνωθεν τῆς προλεχθείσης Μαιώτιδος λίμνης σχιζομένου τοῦ Ἄτελ) ἔρχεται ὁ λεγόμενος Κοῦφις ποταμός, καὶ 357 ἀποδίδει εἰς τὸ 169
τέλος τῆς Ποντικῆς θαλάσσης πλησίον τῶν Νεκροπήλων εἰς τὸ ἄκρωμα τὸ λεγόμενον Κριοῦ Πρόσωπον. ἀπὸ δὲ τῆς προσημανθείσης λίμνης ἴσα ποταμῷ θάλασσα, καὶ εἰσάγεται εἰς τὴν τοῦ Εὐξείνου πόντου θάλασσαν διὰ τῆς γῆς Βοσφόρου καὶ Κιμμερίου, ἐξ οὗ ποταμοῦ ἀγρεύεται τὸ λεγόμενον μουρζοῦλιν καὶ τὰ τούτου ὅμοια, καὶ εἰς μὲν τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη τῆς προκειμένης λίμνης ἐπὶ Φαναγουρίαν καὶ τοὺς ἐκεῖσε οἰκοῦντας Ἑβραίους παράκεινται ἔθνη πλεῖστα· ἀπὸ δὲ τῆς αὐτῆς λίμνης ἐπὶ τὸν λεγόμενον Κοῦφιν ποταμόν, ἔνθα τὸ ξυστὸν ἀγρεύεται Βουλγαρικὸν ὀψάριν, ἡ παλαιὰ Βουλγαρία ἐστὶν ἡ μεγάλη, καὶ οἱ λεγόμενοι Κότραγοι ὁμόφυλοι αὐτῶν καὶ οὗτοι τυγχάνοντες. ἐπὶ δὲ τῶν χρόνων Κωνσταντίνου, τοῦ εἰς τὴν δύσιν, Κροβάτου τοῦ κυροῦ τῆς λεχθείσης Βουλγαρίας καὶ τῶν Κοτράγων τὸν βίον μεταλλάξαντος καὶ πέντε καταλιπόντος υἱοὺς καὶ διατυπώσαντος μηδαμῶς τούτους ἀποχωρισθῆναι ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλους διαίτης, διὰ τὸ πάντη κυριεύειν αὐτοὺς καὶ ἑτέρῳ μὴ δουλωθῆναι ἔθνει, μετ' ὀλίγον δὲ χρόνον τῆς ἐκείνου τελευτῆς εἰς διαίρεσιν ἐληλυθότες οἱ αὐτοῦ πέντε υἱοὶ διέστησαν ἀπ' ἀλλήλων μετὰ τοῦ ἐν ὑπεξουσιότητι ἑκάστου αὐτῶν ὑποκειμένου λαοῦ. καὶ ὁ μὲν πρῶτος υἱὸς ὁ λεγόμενος Βατβαιᾶν τὴν ἐντολὴν τοῦ οἰκείου φυλάξας πατρὸς διέμεινεν ἐν τῇ προγονικῇ αὐτοῦ γῇ μέχρι τῆς δεῦρο. ὁ δὲ δεύτερος τούτου ἀδελφός, ὁ λεγόμενος Κότραγος, τὸν Τάναϊν διαβὰς ποταμὸν ἀπέναντι τοῦ πρώτου ᾤκησεν ἀδελφοῦ. ὁ δὲ τέταρτος καὶ ὁ πέμπτος τὸν Ἴστρον ἤτοι Δανοῦβιν λεγόμενον περαιωθέντες ποταμόν, ὁ μὲν εἰς Πανονίαν τῆς Ἀβαρίας ὑποταγεὶς τῷ Χαγάνῳ τῶν Ἀβάρων ἔμεινεν ἐκεῖ μετὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, ὁ δὲ τὴν πρὸς τῇ Ῥαβέννῃ Πεντάπολιν καταλαβὼν ὑπὸ τὴν βασιλείαν τῶν Χριστιανῶν γέγονεν. ἔπειτα τούτων ὁ τρίτος, Ἀσπαροὺχ λεγόμενος, τὸν Δάναπριν καὶ Δάναστριν περάσας καὶ τὸν 358 Ὄγλον καταλαβὼν βορειοτέρους τοῦ Δανουβίου ποταμοὺς μεταξὺ τούτου κἀκείνων ᾤκησεν, ἀσφαλῆ καὶ δυσμάχητον εἶναι τὸν τόπον στοχασάμενος ἐξ ἑκάστου μέρους· τελματώδης γὰρ ἔμπροσθεν, καὶ ἄλλοθεν τοῖς ποταμοῖς στεφανούμενος, πολλὴν τῷ ἔθνει τεταπεινωμένῳ διὰ τὸν μερισμὸν τὴν ἐκ τῶν πολεμίων παρεῖχεν ἄνεσιν. τούτων δὲ οὕτως εἰς πέντε μέρη διαιρεθέντων καὶ ἐν βραχύτητι καταντησάντων, ἐξῆλθε τὸ μέγα ἔθνος τῶν Χαζάρων ἀπὸ τοῦ ἐνδοτέρου βάθους Βερζιλίας τῆς πρώτης Σαρματίας καὶ ἐδέσποσε πάσης τῆς περατικῆς γῆς μέχρι τῆς Ποντικῆς θαλάσσης· καὶ τὸν πρῶτον ἀδελφὸν Βατβαιᾶν, τῆς πρώτης Βουλγαρίας ἄρχοντα, ὑποτελῆς καταστήσας φόρους παρ' αὐτοῦ κομίζεται μέχρι τοῦ νῦν. ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος μεμαθηκώς, ὅτι ἐξάπινα ἔθνος ῥυπαρὸν καὶ ἀκάθαρτον ἐκεῖθεν τοῦ Δανουβίου εἰς τὸν Ὄγλον ἐσκήνωσεν, καὶ τὰ πλησιάζοντα τῷ Δανουβίῳ ἐκτρέχει καὶ λυμαίνεται, τοῦτ' ἔστι τὴν νῦν κρατουμένην ὑπ' αὐτῶν χώραν, ὑπὸ Χριστιανῶν τότε κρατουμένην, ἠνιάθη σφόδρα· καὶ κελεύει περᾶσαι πάντα τὰ θέματα ἐν τῇ Θρᾴκῃ. καὶ ἐξοπλίσας στόλον διά τε γῆς καὶ θαλάσσης κατ' αὐτῶν ἀπεκίνησε πολέμῳ τούτους ἐκδιῶξαι πειρώμενος, καὶ διὰ μὲν τῆς πρὸς τῷ Ὄγλῳ καλουμένῳ καὶ Δανουβίῳ ἠπείρου τὰ πεζικὰ παρατάξας, διὰ δὲ τῆς πλησιαζούσης ἀκτῆς τὰς ναῦς προσορμίσας. τοῦτο δὲ τὸ ἀθρόον καὶ παμπληθὲς τῆς παρατάξεως οἱ Βούλγαροι θεασάμενοι, τῆς ἑαυτῶν ἀπεγνωκότες σωτηρίας εἰς τὸ προλεχθὲν ὀχύρωμα καταφεύγουσι καὶ ἑαυτοὺς ἀσφαλίζονται. ἐν τρισὶ δὲ καὶ τέτρασιν ἡμέραις ἐκ τοῦ τοιούτου ὀχυρώματος αὐτῶν μὲν ἐξελθεῖν μὴ τολμησάντων, τῶν δὲ Ῥωμαίων πόλεμον μὴ συναψάντων διὰ τὴν προκειμένην τῶν τελμάτων πρόφασιν, στοχασάμενον τὸ μιαρὸν ἔθνος τὴν χαυνότητα τῶν Ῥωμαίων ἀνελάβετο καὶ προθυμότερον γέγονεν. τοῦ δὲ βασιλέως ἐν ποδαλγίᾳ ὀξυπαθήσαντος καὶ ἐπὶ Μεσημβρίαν βιασθέντος ὑποστρέψαι διὰ συνήθειαν λουτροῦ ἅμα πέντε δρομώνων καὶ τῶν οἰκείων αὐτοῦ ἀνθρώπων, κατέλιπε τοὺς στρατηγοὺς καὶ τὸν λαὸν 359 170
κελεύσας παρακονδακίζειν καὶ ὑποσῦραι αὐτοὺς ἐκ τοῦ ὀχυρώματος καὶ πόλεμον πρὸς αὐτοὺς κροτῆσαι, εἰ τύχοι αὐτοὺς ἐξελθεῖν· εἰ δὲ μή, κἂν παρακαθίσαι αὐτοὺς καὶ φυλάττειν ἐν τοῖς ἐρύμασιν. οἱ δὲ τοῦ καβαλλαρικοῦ τὸν βασιλέα φεύγειν διαφημίσαντες καὶ φόβῳ συσχεθέντες τῇ αὐτῇ φυγῇ ἐχρήσαντο, μηδενὸς διώκοντος. οἱ δὲ Βούλγαροι τοῦτο θεασάμενοι ἐπεδίωκον ὀπίσω αὐτῶν καὶ τοὺς πλείστους ξίφει ἀνεῖλον, πολλοὺς δὲ καὶ ἐτραυμάτισαν. καὶ καταδιώξαντες αὐτοὺς μέχρι τοῦ Δανουβίου καὶ τοῦτον περάσαντες καὶ ἐλθόντες ἐπὶ τὴν λεγομένην Βάρναν πλησίον Ὀδύσσου καὶ τοῦ ἐκεῖσε μεσογαίου, τὸν τόπον ἑωρακότες ἐν πολλῇ ἀσφαλείᾳ διακείμενον, ἐκ μὲν τῶν ὄπισθεν διὰ τοῦ Δανουβίου ποταμοῦ, ἔμπροσθεν δὲ καὶ ἐκ πλαγίων διὰ κλεισουρῶν καὶ τῆς Ποντικῆς θαλάσσης, κυριευσάντων δὲ αὐτῶν καὶ τῶν παρακειμένων Σκλαυινῶν ἐθνῶν τὰς λεγομένας ἑπτὰ γενεάς, τοὺς μὲν Σέβερεις κατῴκισαν ἀπὸ τῆς ἔμπροσθεν κλεισούρας Βερεγάβων ἐπὶ τὰ πρὸς ἀνατολὴν μέρη, εἰς δὲ τὰ πρὸς μεσημβρίαν καὶ δύσιν μέχρις Ἀβαρίας τὰς ὑπολοίπους ἑπτὰ γενεὰς ὑπὸ πάκτον ὄντας· ἐν τούτοις οὖν πλατυνθέντων αὐτῶν ἐγαυρίασαν, καὶ ἤρξαντο τὰ ὑπὸ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ὄντα κάστρα τε καὶ χωρία ἐπιρρίπτειν καὶ αἰχμαλωτίζειν. ὅθεν ἀναγκασθεὶς ὁ βασιλεὺς εἰρήνευσε μετ' αὐτῶν, ἐτήσια αὐτοῖς συμφωνήσας πάκτα παρέχειν ἐπ' αἰσχύνῃ Ῥωμαίων διὰ πλῆθος πταισμάτων· θαυμαστὸν γὰρ ἦν ἀκουόμενον τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι ὁ πάντας ὑποτελεῖς ἑαυτῷ καταστησάμενος, τούς τε κατὰ τὴν ἑῴαν καὶ δύσιν καὶ ἄρκτον καὶ μεσημβρίαν, ὑπὸ τοῦδε τοῦ μυσαροῦ καὶ νεοφανοῦς ἔθνους ἡττήθη. ἀλλ' οὗτος μὲν ἐκ προνοίας θεοῦ τοῦτο συμβεβηκέναι Χριστιανοῖς πιστεύσας, εὐαγγελικῶς διανοησάμενος εἰρήνευσεν· καὶ ἦν ἕως τελευτῆς αὐτοῦ ἠρεμῶν ἐκ πάντων πολεμίων σπουδὴν ἔχων ἐξαίρετον ἑνῶσαι τὰς ἁπανταχῆ διῃρημένας ἁγίας τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας ἀπὸ τῶν χρόνων Ἡρακλείου τοῦ βασιλέως καὶ προπάππου αὐτοῦ, καὶ Σεργίου τοῦ κακόφρονος καὶ Πύρρου, τῶν ἀναξίως ἡγησαμένων τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως, μίαν τε θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν ἐπὶ τοῦ κυρίου καὶ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δογματισάντων, ὧν τὰς κακοδοξίας ἀνατρέψαι σπουδάζων ὁ αὐτὸς 360 χριστιανικώτατος βασιλεὺς σύνοδον οἰκουμενικὴν συναθροίσας ἐπισκόπων σπθʹ ἐν Κωνσταντινουπόλει, τά τε προκεκυρωμένα ἐν ταῖς προλαβούσαις ἁγίαις καὶ οἰκουμενικαῖς πέντε συνόδοις ἐπεβεβαίωσε δόγματα, καὶ τὸ τῶν δύο θελημάτων καὶ ἐνεργειῶν εὐσεβὲς θεσπισθῆναι δόγμα συνεψηφίσατο κατὰ τὴν αὐτὴν ἁγίαν καὶ ἀκριβεστάτην ἕκτην οἰκουμενικὴν σύνοδον, ἧς καὶ ἐξῆρχον ὁ αὐτός τε πανευσεβὴς βασιλεὺς Κωνσταντῖνος καὶ οἱ εὐσεβεῖς ἱεράρχαι. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀζὶδ ἔτη γʹ. ροβʹ. χοβʹ. ιβʹ. αʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει συνηθροίσθη ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ ἕκτη σύνοδος ἐν Κωνσταντινουπόλει τῶν σπθʹ ἁγίων ἐπισκόπων καὶ πατέρων κατὰ ἐπιτροπὴν τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως Κωνσταντίνου. Κόσμου ἔτη ρογʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χογʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ιζʹ. ιγʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀζὶδ ἔτη γʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γεώργιος ἔτη ʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπώσατο Κωνσταντῖνος τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τῆς βασιλείας, Ἡράκλειον καὶ Τιβέριον, καὶ μόνος ἐβασίλευσε σὺν Ἰουστινιανῷ τῷ υἱῷ αὐτοῦ. ιδʹ. γʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μουχτὰρ ὁ ψεύστης τυραννήσας ἐπικρατὴς γέγονε τῆς Περσίδος, ἀπεκάλει δὲ ἑαυτὸν προφήτην. καὶ ἐταράχθησαν οἱ Ἄραβες. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαρουὰμ ἔτος αʹ. ιεʹ. αʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Ἰζίδ, καὶ ταραχθέντες οἱ Ἄραβες τοῦἘθρίβου διηγέρθησαν καταστήσαντες ἀρχηγὸν ἑαυτοῖς Ἀβδελᾶν τινα, υἱὸν Ζουβέρ. καὶ συναχθέντες οἱ Φοίνικες καὶ οἱ Παλαιστίνης ἐπὶ τὴν Δαμασκὸν ἔρχονται καὶ ἕως τοῦ Γαβιθᾶ πρὸς Ἀσάν, ἀμηρᾶν Παλαιστίνης· καὶ δίδουσι χεῖρας δεξιὰς τῷ Μαρουὰμ καὶ ἱστῶσιν αὐτὸν ἀρχηγόν, καὶ ἀμηρεύει μῆνας θʹ. καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ, 361 Ἀβιμέλεχ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, διαδέχεται τὴν ἀρχὴν ἀμηρεύσας ἔτη καʹ ἥμισυ, καὶ 171
χειροῦται τοὺς τυράννους καὶ ἀποκτέννει τὸν Ἀβδελᾶν, υἱὸν Ζουβέρ, καὶ Δάδαχον. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Θεόδωρος πάλιν ἔτη γʹ. ι ʹ. αʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς καὶ θανατικὸν μέγα ἐν Συρίᾳ, καὶ Ἀβιμέλεχ ἐκράτησε τοῦ ἔθνους. τῶν δὲ Μαρδαϊτῶν ἐπιτιθεμένων τοῖς μέρεσι τοῦ Λιβάνου, καὶ τοῦ λοιμοῦ ἐπικρατοῦντος, ὁ αὐτὸς Ἀβιμέλεχ τὴν ἐπὶ Μαυΐου ζητηθεῖσαν εἰρήνην αἰτεῖται ἀποστείλας πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα, τὰς αὐτὰς τξεʹ χιλιάδας τοῦ χρυσοῦ νομισμάτων συνθέμενος τελεῖν, καὶ τοὺς τξεʹ δούλους, καὶ ὁμοίως εὐγενεῖς ἵππους τξεʹ. ιζʹ. βʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεπάη ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς Κωνσταντῖνος κρατήσας ἔτη ιζʹ, καὶ ἐβασίλευσεν Ἰουστινιανὸς ὁ υἱὸς αὐτοῦ. [̓Ιστέον ὅτι μάτην ληρωδῶς φλυαροῦσί τινες λέγοντες μετὰ τέσσαρα ἔτη γεγονέναι τοὺς παρ' αὐτοῖς φημιζομένους τῆς ἕκτης συνόδου κεφαλαιώδεις τύπους. ὡς γὰρ ἐν πᾶσι ψευδηγοροῦντες ἐλέγχονται, ἀποδείκνυνται καὶ ἐν τούτοις μηδὲν ἀληθὲς λέγοντες. ἡ γὰρ ἀκριβὴς χρονικὴ ἀποσημείωσις τὴν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικὴν ἕκτην σύνοδον ἐν τῷ ιβʹ ἔτει τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου, ἐκγόνου Ἡρακλείου, γενέσθαι λέγει, ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ροβʹ. καὶ ὅτι μετὰ τοῦτο ἐβασίλευσεν ὁ αὐτὸς Κωνσταντῖνος ἔτη εʹ, καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ, ἐμονάρχησεν Ἰουστινιανός, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη ιʹ, ἐκβληθέντος δὲ Ἰουστινιανοῦ ἐκράτησε Λεόντιος ἔτη γʹ, καὶ μετὰ Λεόντιον Τιβέριος ὁ καὶ Ἀψίμαρος ἔτη ζʹ, καὶ πάλιν Ἰουστινιανὸς ὁ ἐκβληθεὶς ἔτη ʹ. ὡς εὑρίσκεσθαι ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκδεδομένων τύπων τῷ βʹ ἔτει τῆς ἐσχάτης βασιλείας τοῦ αὐτοῦ ῥινοκοπημένου Ἰουστινιανοῦ ἐκτεθεῖσθαι αὐτοὺς περιέχοντας ἐν τῷ γʹ τύπῳ αὐταῖς λέξεσιν οὕτως· "συνορῶμεν ὥστε τοὺς μὲν δυσὶ 362 γάμοις περιπαρέντας καὶ μέχρι τῆς ιεʹ τοῦ παρελθόντος Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς παρελθούσης δʹ ἰνδικτιῶνος ἔτους ρ θʹ δουλωθέντας τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ μὴ ἐκνῆψαι αὐτῆς προελομένους καθαιρέσει κανονικῇ ὑποβαλεῖν." καὶ μεθ' ἕτερα· "τοὺς δὲ μετὰ τὴν χειροτονίαν γάμῳ ἑνὶ παρανόμως προσομιλήσαντας, τοῦτ' ἔστι πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ ὑποδιακόνους, ἤδη ἐπὶ βραχύν τινα χρόνον εἱρχθέντας τῆς ἱερᾶς λειτουργίας καὶ ἐπιτιμηθέντας αὖθις αὐτοὺς τοῖς οἰκείοις ἀποκαταστῆναι βαθμοῖς, μηδαμῶς ἑτέρῳ μείζονι προκόπτοντας βαθμῷ, προδήλως διαλυθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀθέσμου συνοικεσίου." ὥστε ἐξ αὐτῆς τῆς χρονικῆς ἀποσημειώσεως ἀριδήλως φαίνεσθαι συναγόμενα ἀπὸ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου ἕως τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἔτη κζʹ, πατριαρχοῦντος ἐν τῇ ἁγίᾳ οἰκουμενικῇ συνόδῳ Κωνσταντινουπόλεως Γεωργίου, ἔτος ἄγοντος τῆς πατριαρχίας γʹ, καὶ μετὰ τὴν σύνοδον πατριαρχήσαντος ἄλλα ἔτη γʹ, μετὰ δὲ τοῦτον Θεοδώρου ἔτη γʹ, καὶ Παύλου ἔτη ζʹ, καὶ Καλλινίκου ἔτη ιβʹ, καὶ Κύρου ἔτη βʹ, ὡς συνάγεσθαι καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πατριαρχῶν ἔτη κζʹ. ἀπὸ δὲ τῶν ἐκδεδομένων τύπων ἕως τοῦ πρώτου ἔτους Φιλιππικοῦ ἔτη εʹ· καὶ ἐν τῷ αὐτῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Φιλιππικοῦ γενέσθαι ἐμμανῆ σύνοδον κατὰ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου· καὶ ἐξωσθέντος Κύρου τῷ ʹ ἔτει τῆς πατριαρχίας αὐτοῦ, γενέσθαι Ἰωάννην πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, Ἀνδρέαν δὲ μητροπολίτην τῆς Κρήτης καὶ Γερμανὸν μητροπολίτην Κυζίκου, ὑπογράψαντας προδήλως καὶ ἀναθεματίσαντας μετὰ πάντων τῶν κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους τὴν προρρηθεῖσαν κατὰ τῶν Μονοθελητῶν ἁγίαν οἰκουμενικὴν ʹ σύνοδον· μετὰ δὲ ἔτη γʹ τελευτήσαντος Ἰωάννου, μετατεθῆναι Γερμανὸν ἀπὸ Κυζίκου, καὶ πατριαρχῆσαι Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τῷ ιγʹ ἔτει τῆς βασιλείας Λέοντος ἐξορισθῆναι, καὶ γενέσθαι Ἀναστάσιον καὶ πατριαρχῆσαι ἔτη κδʹ· καὶ μετ' αὐτὸν Κωνσταντῖνον ἔτη ιβʹ, καὶ Νικήταν ιδʹ, καὶ Παῦλον εʹ, καὶ Ταράσιον καʹ, καὶ Νικηφόρον ηʹ, καὶ Θεόδοτον ʹ, καὶ Ἀντώνιον ι ʹ, καὶ Ἰωάννην τὸν Λεκανόμαντιν ἔτη ʹ καὶ μῆνα αʹ.] 363 Κόσμου ἔτη ροηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χοηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ιʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβʹ.
γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη γʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστέλλει Ἀβιμέλεχ πρὸς Ἰουστινιανὸν βεβαιῶσαιτὴν εἰρήνην, καὶ ἐστοιχήθη ἡ εἰρήνη οὕτως· ἵνα ὁ βασιλεὺς παύσῃ τὸ τῶν Μαρδαϊτῶν τάγμα ἐκ τοῦ Λιβάνου, καὶ διακωλύσῃ τὰς ἐπιδρομὰς αὐτῶν· καὶ Ἀβιμέλεχ δώσῃ τοῖς Ῥωμαίοις καθ' ἑκάστην ἡμέραν νομίσματα χίλια καὶ ἵππον καὶ δοῦλον· καὶ ἵνα ἔχωσι κοινὰ κατὰ τὸ ἴσον τοὺς φόρους τῆς Κύπρου καὶ Ἀρμενίας καὶ Ἰβηρίας. καὶ ἔπεμψεν ὁ βασιλεὺς Παῦλον τὸν μαγιστριανὸν πρὸς Ἀβιμέλεχ ἀσφαλίσασθαι τὰ στοιχηθέντα, καὶ γέγονεν ἔγγραφος ἀσφάλεια μετὰ μαρτύρων. καὶ φιλοτιμηθεὶς ὁ μαγιστριανὸς ὑπέστρεψεν. καὶ πέμψας ὁ βασιλεὺς προσελάβετο τοὺς Μαρδαΐτας χιλιάδας ιβʹ τὴν Ῥωμαϊκὴν δυναστείαν ἀκρωτηριάσας. πᾶσαι γὰρ αἱ νῦν οἰκούμεναι παρὰ τῶν Ἀράβων εἰς τὰ ἄκρα πόλεις ἀπὸ Μομψουεστίας καὶ ἕως τετάρτης Ἀρμενίας ἀνίσχυροι καὶ ἀοίκητοι ἐτύγχανον διὰ τὴν ἔφοδον τῶν Μαρδαϊτῶν· ὧν παρασταλέντων, πάνδεινα κακὰ πέπονθεν ἡ Ῥωμανία ὑπὸ τῶν Ἀράβων μέχρι τοῦ νῦν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει πέμπει Ἀβιμέλεχ Ζίαδον, τὸν ἀδελφὸν Μαυΐου, εἰς Περσίδα κατὰ Μουχτὰρ τοῦ ψεύστου καὶ τυράννου. καὶ ἀνῃρέθη Ζίαδος ὑπὸ Μουχτάρ. καὶ ἀκούσας Ἀβιμέλεχ ἔρχεται εἰς Μεσοποταμίαν καὶ τυραννεῖται ὑπὸ Σαΐδου· ὃν ἐπανελθὼν διὰ λόγου τὴν Δαμασκὸν πέπεικεν ἀνοῖξαι προκαταληφθεῖσαν ὑπ' αὐτοῦ, καὶ μετὰ τοῦτο δολοφονεῖ αὐτόν. Ἰουστινιανὸς δὲ νεώτερος ὤν, ὡς ι ʹ χρόνων, καὶ ἀβούλως τὰ κατ' αὐτὸν διοικῶν ἀποστέλλει Λεόντιον τὸν στρατηγὸν ἐπὶ τὴν Ἀρμενίαν μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως, καὶ τοὺς ἐκεῖσε Σαρακηνοὺς κτείνας ὑποτάσσει Ῥωμαίοις, ὡσαύτως καὶ Ἰβηρίαν καὶ Ἀλβανίαν, Βουκανίαν τε καὶ Μηδίαν καὶ φορολογήσας τὰς χώρας πάμπολλα χρήματα τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν. Ἀβιμέλεχ δὲ ταῦτα μεμαθηκὼς καταλαμβάνει τὸ Κερκήσιον καὶ τὴν Θεούπολιν ὑπέταξεν. 364 Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ζʹ. βʹ. δʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο λιμὸς ἐν Συρίᾳ· καὶ πολλοὶ εἰσῆλθον εἰς Ῥωμανίαν. καὶ ἐλθὼν ὁ βασιλεὺς εἰς Ἀρμενίαν ἐκεῖ ἐδέξατο τοὺς ἐν τῷ Λιβάνῳ Μαρδαΐτας, χάλκεον τεῖχος διαλύσας. παρέλυσε δὲ καὶ τὴν μετὰ τῶν Βουλγάρων παγιωθεῖσαν εἰρήνην διαταράξας τοὺς ὑπὸ τοῦ οἰκείου πατρὸς ἐνορδίνους γεγονότας τύπους, καὶ κελεύει περᾶσαι ἐπὶ τὴν Θρᾴκην τὰ καβαλλαρικὰ θέματα βουλόμενος τούς τε Βουλγάρους καὶ τὰς Σκλαυινίας αἰχμαλωτίσαι. ρπʹ. χπʹ. γʹ. εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἰουστινιανὸς κατὰ Σκλαυινίας καὶ Βουλγαρίας. καὶ τοὺς μὲν Βουλγάρους πρὸς τὸ παρὸν ὑπηντηκότας ὤθησεν, μέχρι δὲ Θεσσαλονίκης ἐκδραμών, πολλὰ πλήθη τῶν Σκλάβων τὰ μὲν πολέμῳ, τὰ δὲ προσρυέντα παραλαβὼν εἰς τὰ τοῦ Ὀψικίου διὰ τῆς Ἀβύδου περάσας κατέστησε μέρη. ἐν δὲ τῷ ὑποστρέφειν αὐτὸν ὁδοστατηθεὶς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐν τῷ στενῷ τῆς κλεισούρας μετὰ σφαγῆς τοῦ οἰκείου λαοῦ καὶ τραυματίας πολλῆς μόλις ἀντιπαρελθεῖν ἠδυνήθη. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Ἀβδελᾶς ὁ Ζουβὴρ Μούσαβον τὸν ἴδιον ἀδελφὸν πέμπει κατὰ Μουκτάρου· καὶ συμβαλὼν μετ' αὐτοῦ τρέπεται ὁ Μούκταρος καὶ φεύγει ἐπὶ Συρίαν· καὶ φθάσας αὐτὸν κτείνει αὐτόν. Ἀβιμέλεχ δὲ στρατεύει κατὰ Μουσάρου καὶ νικήσας κτείνει αὐτὸν καὶ ὑπέταξε πᾶσαν τὴν Περσίδα. Κόσμου ἔτη ρπαʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χπαʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ιʹ. δʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβʹ. ʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ζʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Ἀβιμέλεχ κατὰ τοῦ Ζουβεὶρ Χαγὰν εἰς τὸ Μάκκα, καὶ κτείνει αὐτὸν ἐκεῖ ὁ Χαγάν· καὶ ὑποτάξαντος τῷ Ἀβιμέλεχ τὴν χώραν τοῦ Χαγὰν ἐναντιουμένην αὐτῷ, ἐνέπρησε τὸν οἶκον τοῦ εἰδώλου αὐτοῦ σὺν τῷ εἰδώλῳ τῆς σεβασμιότητος αὐτῶν· 365 δι' ἣν αἰτίαν τὸν Χαγὰν στρατηγὸν τῆς Περσίδος προεβάλετο. καὶ ὑπετάγη τῷ Ἀβιμέλεχ ἥ τε Περσὶς καὶ Μεσοποταμία καὶ ἡ μεγάλη Ἀραβία τοῦ Ἐθρίβου· καὶ οἱ ἐμφύλιοι πόλεμοι αὐτῶν ἔπαυσαν. εʹ. ζʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τέλος ἔσχε καὶ ἀπαλλαγὴν παντὸς πολέμου ἡ τῶν Ἀράβων ἀρχή· καὶ εἰρήνευσεν 173
Ἀβιμέλεχ ὑποτάξας πάντας. ʹ. ηʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τὴν πρὸς Ἀβιμέλεχ εἰρήνην Ἰουστινιανὸς ἐξἀνοίας ἔλυσεν· καὶ γὰρ τὴν Κυπρίων νῆσον ἀλόγως μετοικίσαι ἐσπούδασε καὶ τὸ σταλὲν χάραγμα παρὰ Ἀβιμέλεχ νεοφανὲς ὂν καὶ μηδέποτε γεγονὸς οὐ προσεδέξατο. πλῆθος δὲ Κυπρίων περώντων κατεποντίσθη, καὶ ἀπὸ ἀρρωστίας ὤλοντο· καὶ οἱ λοιποὶ ἐστράφησαν εἰς Κύπρον. καὶ ἀκούσας ταῦτα Ἀβιμέλεχ, ὑποκριθεὶς σατανικῶς παρεκάλει μὴ λυθῆναι τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ δεχθῆναι τὴν αὐτοῦ μονήταν, ὡς τῶν Ἀράβων μὴ καταδεχομένων τὴν τῶν Ῥωμαίων χαραγὴν ἐν τοῖς ἰδίοις νομίσμασιν, τῆς ὁλκῆς τοῦ χρυσοῦ διδομένης καὶ μηδεμιᾶς ζημίας τοῖς Ῥωμαίοις γινομένης ἐκ τοῦ νέα χαράσσειν Ἄραβας. ὁ δὲ τὴν παράκλησιν εἰς φόβον νομίσας, οὐκ ἐννοήσας, ὅτι τὸ σπουδαζόμενον αὐτοῖς ἦν παῦσαι τὴν τῶν Μαρδαϊτῶν ἐπαγωγήν, καὶ οὕτω διὰ δοκουμένης εὐλόγου προφάσεως λῦσαι τὴν εἰρήνην· ὃ καὶ ἐγένετο. καὶ ἀπέστειλεν Ἀβιμέλεχ οἰκοδομῆσαι τὸν τοῦ Μάκκα ναόν. καὶ ἠθέλησεν ἐπᾶραι τοὺς κίονας τῆς ἁγίας Γεθσημανῆ. καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν Σέργιός τις ἀνὴρ χριστιανικώτατος, ὁ τοῦ Μανσοῦρ, γενικὸς λογοθέτης καὶ λίαν ᾠκειωμένος τῷ αὐτῷ Ἀβιμέλεχ, καὶ Πατρίκιος, ὁ τούτου ἐφάμιλλος τῶν κατὰ τὴν Παλαιστίνην Χριστιανῶν προύχων, ὁ ἐπίκλην Κλαυσῦς, αἰτούμενοι μὴ γενέσθαι τοῦτο, ἀλλὰ δι' ἱκεσίας αὐτῶν πεῖσαι Ἰουστινιανὸν ἀποστεῖλαι ἄλλους ἀντ' αὐτῶν· ὅπερ καὶ γέγονεν. ζʹ. θʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς ἐπελέξατο ἐκ τῶν μετοικισθέντων 366 ὑπ' αὐτοῦ Σκλάβων καὶ ἐστράτευσε χιλιάδας λʹ καὶ ὁπλίσας αὐτοὺς ἐπωνόμασεν αὐτοὺς λαὸν περιούσιον, ἄρχοντά τε αὐτῶν Νέβουλον τοὔνομα. θαρρήσας δὲ εἰς αὐτοὺς γεγράφηκε τοῖς Ἄραψι μὴ ἐμμένειν αὐτὸν τῇ ἐγγράφως συμφωνηθείσῃ εἰρήνῃ. καὶ παραλαβὼν τὸν περιούσιον λαὸν καὶ πάντα τὰ καβαλλαρικὰ θέματα ἐπορεύθη ἐν Σεβαστοπόλει τῇ παρὰ θάλασσαν. τῶν δὲ Ἀράβων ὑποκρινομένων καὶ μὴ αἱρουμένων λῦσαι τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ τῇ βασιλικῇ αἰτίᾳ καὶ προπετείᾳ τοῦτο πρᾶξαι ἀναγκαζομένων, ὁπλισθέντες καὶ αὐτοὶ παρεγένοντο ἐν Σεβαστοπόλει, προμαρτυρούμενοι τῷ βασιλεῖ τὰ μεθ' ὅρκων ἀναμεταξὺ αὐτῶν συμφωνηθέντα μὴ διαστραφῆναι· ἐπεί τοί γε ἔκδικος καὶ κριτὴς ὁ θεὸς τῶν αἰτίων γενήσεται. τοῦ δὲ βασιλέως μηδὲ δι' ἀκοῆς τὰ τοιαῦτα ἀνασχομένου, ἀλλὰ πρὸς μάχην μᾶλλον κατεπείγοντος, τὸν τῆς εἰρήνης ἔγγραφον λόγον λύσαντες καὶ ἐπὶ ὑψηλῆς ἄστας ἀντὶ φλαμούλου προάγειν κρεμάσαντες κατὰ τῶν Ῥωμαίων ὥρμησαν, Μουάμεδ στρατηγὸν ἔχοντες, καὶ συνέβαλον πόλεμον. καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἡττήθησαν Ἄραβες. ὑποβαλὼν δὲ Μουάμεδ τῷ συμμαχοῦντι Ῥωμαίοις στρατηγῷ τῶν Σκλάβων, πέμπει αὐτῷ κούκουρον γέμον νομισμάτων, καὶ πολλαῖς ὑποσχέσεσι τοῦτον ἀπατήσας πείθει προσφυγεῖν πρὸς αὐτοὺς μετὰ καὶ κʹ χιλιάδων Σκλάβων, καὶ οὕτω Ῥωμαίοις τὴν φυγὴν περιεποιήσατο. τότε Ἰουστινιανὸς ἀνεῖλε τὸ τούτων ἐγκατάλειμμα σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις παρὰ τῷ λεγομένῳ Λευκάτῃ, τόπῳ κρημνώδει καὶ παραθαλασσίῳ κατὰ τὸν Νικομηδειάσιον κόλπον κειμένῳ. ηʹ. ιʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σαββάτιος, ὁ πατρίκιος Ἀρμενίας, μαθὼν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἧτταν τὴν Ἀρμενίαν παρέδωκε τοῖς Ἄραψιν, καὶ ὑπετάγηαὐτοῖς καὶ ἡ ἔσω Περσίς, ἡ λεγομένη Χωρασάν, καὶ φύεται ἐκεῖσε παράβουλος ὀνόματι Σαβῖνος, καὶ πολλοὺς τῶν Ἀράβων ἀπέκτεινε καὶ αὐτὸν τὸν Χαγάνον παρ' ὀλίγον τελείως ποταμόπνικτον ἐποίει. 367 ἔκτοτε ἐπὶ πλεῖον θρασυνθέντες οἱ Ἀγαρηνοὶ τὴν Ῥωμανίαν ἐλυμήναντο. Κόσμου ἔτη ρπ ʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χπ ʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ιʹ. θʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβʹ. ιαʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἔτη ιβʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔκλειψις γέγονεν ἡλίου μηνὶ Ὑπερβερεταίῳ εʹ ἡμέρᾳ αʹ ὥρᾳ γʹ, ὥστε φανῆναί τινας λαμπροὺς ἀστέρας. καὶ ἐπεστράτευσε Μουάμεδ τὴν Ῥωμανίαν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ τοὺς πρόσφυγας Σκλάβους ὡς ἐμπείρους τῆς Ῥωμανίας, καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν. ἐγένετο δὲ καὶ ἀναίρεσις τῶν χοίρων ἐν Συρίᾳ. Ἰουστινιανὸς δὲ εἰς 174
τὰ τοῦ παλατίου κτίσματα ἐπεμελεῖτο. καὶ ἔκτισε τὸν Ἰουστινιανοῦ τρίκλινον λεγόμενον καὶ τὰ τοῦ παλατίου περιτειχίσματα· καὶ ἐπέστησεν ἐπείκτην Στέφανον τὸν Πέρσην, σακελλάριον αὐτοῦ καὶ πρωτοευνοῦχον, κύριον καὶ ἐξουσιαστήν, λίαν ὄντα αἱμοβόρον καὶ ἀπηνῆ· ὅστις ἀνηλεῶς τοὺς μὲν ὄπερας αἰκίζειν οὐκ ἠρκεῖτο, ἀλλὰ καὶ λιθοβολεῖν αὐτούς τε καὶ τοὺς τούτων ἐπιστάτας. τοῦ δὲ βασιλέως ἀποδημήσαντος, κατετόλμησεν ὁ ἄγριος θὴρ ἐκεῖνος καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα Ἀναστασίαν τὴν αὐγούσταν παιδικῶς δι' ἀβηνῶν μαστιγῶσαι. ἐν τούτοις δὲ καὶ εἰς ἅπαν τὸ πολιτικὸν πλῆθος πολλὰ κακὰ ἐνδειξάμενος μισητὸν τὸν βασιλέα πεποίηκεν. ὁμοίως καὶ εἰς τὰ τοῦ γενικοῦ λογοθεσίου πράγματα κατέστησεν ἀββᾶν τινα ὀνόματι Θεόδοτον, ἔγκλειστον τὸ πρότερον ὄντα ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις τοῦ Στενοῦ μέρεσιν, καὶ αὐτὸν δεινότατον καὶ ἀτίθασον λίαν ὑπάρχοντα, ὅστις πλείστους τῆς πολιτείας ἄρχοντας καὶ ἐμφανεῖς ἄνδρας οὐκ ἐκ τῶν διοικητῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν τῆς πόλεως οἰκητόρων, εἰκῆ καὶ μάτην ἀπροφασίστως, ἀπαιτήσεις καὶ ἐκταγὰς καὶ δημεύσεις ποιούμενος σχοίνοις τε τούτους κρεμνῶν καὶ ἀχύροις ὑποκαπνίζων. ἔτι δὲ καὶ ὁ ἔπαρχος βασιλικῇ κελεύσει πλείστους ἄνδρας ἐν εἱρκταῖς κατακλείσας ἐπὶ χρόνους τηρεῖσθαι πεποίηκεν. ταῦτα πάντα ἐπηύξησε τὸ μῖσος τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπῄτει 368 Καλλίνικον τὸν πατριάρχην ποιῆσαι εὐχήν, ἵνα καταλύσῃ τὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας θεοτόκου τῶν μητροπολίτου τὴν οὖσαν πλησίον τοῦ παλατίου, θέλων ἐν τῷ τόπῳ στῆσαι φιάλην καὶ βάθρα κτίσαι τοῦ δήμου τῶν Βενέτων, ὅπως ἐκεῖ δέχωνται τὸν βασιλέα. ὁ δὲ πατριάρχης ἔλεγεν ὅτι· "εὐχὴν ἐπὶ συστάσει ἐκκλησίας ἔχομεν, ἐπὶ δὲ καταλύσει ἐκκλησίας οὐ παρελάβομεν." βιαζομένου δὲ αὐτὸν τοῦ βασιλέως καὶ πάντως ἀπαιτοῦντος τὴν εὐχήν, ἔφη ὁ πατριάρχης· "δόξα τῷ θεῷ τῷ ἀνεχομένῳ πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν." καὶ τοῦτο ἀκούσαντες κατέλυσαν τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἐποίησαν τὴν φιάλην. καὶ ἐποίησαν τὴν ἐκκλησίαν τῶν μητροπολίτου εἰς τὸ Πετρίν. ιʹ. ιβʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μουάμεδ τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν καὶ αἰχμαλωτεύσας πολλοὺς ἀνέστρεψεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς ἐξεβλήθη τῆς βασιλείας τρόπῳ τοιῷδε· ἐκέλευσε Στεφάνῳ τῷ πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ, τὸ ἐπίκλην Ῥουσίῳ, νυκτὸς ἀποκτεῖναι τὸν δῆμον Κωνσταντινουπόλεως, ἄρξασθαι δὲ ἀπὸ τοῦ πατριάρχου. Λεόντιος δὲ ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν γενόμενος καὶ ἐν πολέμοις εὐδοκιμήσας ἐν φρουρᾷ τε χρόνους τρεῖς ποιήσας, κατηγορηθεὶς ἐξάπινα ἀνεκλήθη καὶ στρατηγὸς Ἑλλάδος προεβλήθη. ἐκελεύσθη δὲ εἰς τρεῖς ἐμβληθῆναι δρόμωνας καὶ αὐθημερὸν ἀποκινῆσαι τῆς πόλεως. τῇ δὲ αὐτῇ νυκτὶ ἐν τῷ Ἰουλιανησίῳ λιμένι τῶν Σοφίας πλησίον τῶν Μαύρου πρὸς τὸ ἐκπορίσαι τῆς πόλεως μεθορμίσαντος, συνετάσσετο τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπερχομένοις φίλοις, ἐν οἷς πρὸς αὐτὸν παρεγένοντο καὶ οἱ γνήσιοι αὐτοῦ φίλοι, Παῦλος μοναχὸς τῶν Καλλιστράτου, ὁ καὶ ἀστρονόμος, Γρηγόριος ὁ Καππάδοξ ὁ καὶ κλεισουριάρχης γενόμενος, ἔπειτα δὲ μοναχὸς καὶ ἡγούμενος τῶν Φλώρου· οἵ τινες ἐν τῇ φυλακῇ πυκνοτέρως αὐτὸν ἐπισκεπτόμενοι διεβεβαιοῦντο αὐτὸν βασιλεύσειν τῶν Ῥωμαίων. ὁ δὲ Λεόντιος λέγει πρὸς αὐτούς· "ὑμεῖς διεβεβαιώσασθέ με ἐν τῇ φυλακῇ περὶ βασιλείας· καὶ νῦν ἡ ζωή 369 μου ἐν κακοῖς τελειοῦται. ὄπισθεν γάρ μου ἔσομαι κατὰ πᾶσαν ὥραν ἐκδεχόμενος τὸν θάνατον." οἱ δὲ εἶπον· "αὐτὸς μὴ ὀκνήσῃς, καὶ τοῦτο εὐθέως πληροῦται. ἐπάκουσον ἡμῖν μόνον, καὶ ἀκολούθησον ἡμῖν." καὶ λαβὼν ὁ Λεόντιος τοὺς ἀνθρώπους αὐτοῦ, καὶ ἄρματα, ὅσα εἶχεν, ἀνῆλθεν εἰς τὸ πραιτώριον σιγῇ πολλῇ, καὶ κρούσαντες τὴν πύλην προεφασίσαντο τὸν βασιλέα παραγεγονέναι ἐπὶ τὸ διοικῆσαί τινας τῶν ἐκεῖσε ὄντων. μηνυθέντος δὲ τοῦ τηνικαῦτα ὑπάρχου καὶ συντόμως ἐλθόντος καὶ τὰς πύλας ἀνοίξαντος, χειροῦται ὑπὸ Λεοντίου καὶ ῥαπισθεὶς ἐπεδήθη χεῖρας καὶ πόδας. εἰσελθὼν δὲ ὁ Λεόντιος καὶ τὰς φυλακὰς ἀνοίξας λύσας 175
τε τοὺς καθειργμένους ἄνδρας πολλοὺς καὶ γενναίους, ἀπὸ ἓξ καὶ ὀκτὼ χρόνων ἐγκεκλεισμένους, στρατιώτας τοὺς πλείονας τυγχάνοντας, καὶ τούτους ὁπλίσας εἰς τὸν Φόρον ἐξῆλθε σὺν αὐτοῖς κράζων· "ὅσοι Χριστιανοὶ εἰς τὴν ἁγίαν Σοφίαν." καὶ πέμψας καθ' ἕκαστον ῥεγεῶνα τὴν αὐτὴν φωνὴν ἀνακράζειν προσέταξεν. τὸ δὲ πλῆθος τῆς πόλεως θορυβηθὲν σπουδῇ εἰς τὸν λουτῆρα τῆς ἐκκλησίας συνηθροίσθη. αὐτὸς δὲ ἅμα τοῖς δυσὶ μοναχοῖς καὶ φίλοις αὐτοῦ σὺν καί τινων τῶν ἐκ τῆς φυλακῆς ἐξελθόντων ἐμφανεστέρων ἀνδρῶν εἰς τὸ πατριαρχεῖον ἀνῆλθε πρὸς τὸν πατριάρχην. εὑρὼν δὲ καὶ αὐτὸν τεταραγμένον διὰ τὰ κελευσθέντα τῷ πατρικίῳ Στεφάνῳ τῷ Ῥουσίῳ πείθει αὐτὸν κατελθεῖν εἰς τὸν λουτῆρα καὶ φωνῆσαι οὕτως· "αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ κύριος." ἅπαν δὲ τὸ πλῆθος ἦραν φωνήν· "ἀνασκαφῇ τὰ ὀστέα Ἰουστινιανοῦ." καὶ οὕτως ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ ἐξέδραμε πᾶς ὁ λαός. ἡμέρας δὲ γενομένης, ἐξάγουσι τὸν Ἰουστινιανὸν εἰς τὸ ἱπποδρόμιον διὰ τῆς σφενδόνης καὶ ῥινοκοπήσαντες ἅμα καὶ γλωσσοκοπήσαντες ἐξώρισαν ἐν Χερσῶνι· ὁ δὲ ὄχλος συλλαβόμενος τόν τε Θεόδοτον τὸν μοναχὸν καὶ γενικὸν λογοθέτην καὶ Στέφανον τὸν σακελλάριον τὸν Πέρσην, σχοίνοις τε ἐκ ποδῶν τούτους δήσαντες σύρουσι διὰ τῆς μέσης λεωφόρου καὶ εἰς τὸν Βοῦν ἀπαγαγόντες κατέκαυσαν· καὶ οὕτω Λεόντιον βασιλέα εὐφήμησαν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λεόντιος ἔτη γʹ. αʹ. ιγʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λεόντιος ἐβασίλευσε καὶ πάντοθεν εἰρηνικῶς διέμεινεν. 3 βʹ. ιδʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἄλιδος τὴν Ῥωμανίαν καὶ πολλοὺςαἰχμαλωτίσας ὑπέστρεψεν. καὶ ἐστασίασε Σέργιος, ὁ πατρίκιος τῆς Λαζικῆς, ὁ τοῦ Βαρνουκίου, καὶ ταύτην τοῖς Ἄραψιν ὑπέταξεν. ρ ʹ. χ ʹ. γʹ. ι ʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσαν οἱ Ἄραβες τὴν Ἀφρικὴν καὶταύτην παρέλαβον καὶ ἐκ τοῦ οἰκείου στρατοῦ ταξατιῶνα ἐν αὐτῇ κατέστησαν. ὁ δὲ Λεόντιος ταῦτα μαθὼν ἀποστέλλει τὸν πατρίκιον Ἰωάννην, ἄνδρα ἱκανόν, μετὰ πάντων τῶν Ῥωμαϊκῶν πλωϊμάτων. τούτου δὲ ἐν Καρθαγέννῃ φθάσαντος καὶ πολέμῳ τὴν τοῦ ἐκεῖσε λιμένος ἅλυσιν ἀνοίξαντος καὶ τοὺς ἐχθροὺς τρέψαντος καὶ ἐκδιώξαντος, ἅπαντα τὰ τῆς Ἀφρικῆς κάστρα ἠλευθέρωσε καὶ καταλιπὼν ταξατιῶνα ἴδιον τῷ βασιλεῖ ταῦτα ἀνήγαγε καὶ ἐκεῖσε ἐχείμασε κέλευσιν παρ' αὐτοῦ ἐκδεχόμενος. ὁ δὲ πρωτοσύμβουλος ταῦτα μαθὼν δυνατώτερον καὶ πολὺν στόλον κατ' αὐτῶν ἀποστέλλει καὶ τὸν προλεχθέντα Ἰωάννην σὺν τῷ αὐτοῦ στόλῳ πολέμῳ τοῦ λιμένος διώκει· καὶ εἰς περίδρομον λιτὸν ἔνδον παραλαβὼν ἔξωθεν φωσατικῶς ἠπλήκευσεν. ὁ δὲ προλεχθεὶς ἐπὶ Ῥωμανίαν ἀνέκαμψε πλειοτέραν δύναμιν παρὰ τοῦ βασιλέως βουλόμενος κομίσασθαι καὶ ἦλθεν ἕως Κρήτης ἐπὶ τὸν βασιλέα πορευόμενος. ὁ δὲ στρατὸς ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων [ἑλκόμενος καὶ] πρὸς τὸν βασιλέα ἀναβαλεῖν μὴ βουλόμενος (εἶχε γὰρ αὐτοὺς φόβος καὶ αἰσχύνη) εἰς βουλὴν πονηρὰν ἐξετράπη, καὶ τοῦτον ἀνέσκαψαν ψηφισάμενοι βασιλέα Ἀψίμαρον, δρουγγάριον τῶν Κιβυραιωτῶν εἰς Κουρικιώτας ὑπάρχοντα, Τιβέριον αὐτὸν μετονομάσαντες. τοῦ δὲ Λεοντίου ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸν Νεωρήσιον λιμένα ἐκκαθαίροντος, ἡ τοῦ βουβῶνος λύμη ἐνέσκηψε τῇ πόλει καὶ πλῆθος λαοῦ ἐν τέσσαρσι μησὶ διέφθειρεν. καταλαμβάνει δὲ Ἀψίμαρος ἅμα τῷ συνόντι αὐτῷ στόλῳ καὶ προσώρμισεν ἀντικρὺ τῆς πόλεως ἐν Συκαῖς. ἐπὶ χρόνον δέʹ τινα τῆς πόλεως 371 Λεόντιον προδοῦναι μὴ βουλομένης, προδοσία γέγονε διὰ τοῦ μονοτείχους Βλαχερνῶν ὑπὸ ἐξωτικῶν ἀρχόντων τῶν τὰς κλεῖς τοῦ χερσαίου τείχους μεθ' ὅρκου φρικτοῦ ἐκ τῆς ἁγίας τραπέζης ἐμπιστευθέντων· οὗτοι δι' ἐπιβουλῆς παρέδωκαν τὴν πόλιν. εἰσελθόντες δὲ οἱ τῶν πλωϊμάτων στρατιῶται εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν ἐγύμνωσαν τοὺς οἰκήτορας αὐτῶν. ὁ δὲ Ἀψίμαρος τὸν μὲν Λεόντον ἐρρινοκόπησε καὶ ἐν τῇ μονῇ τῆς Δελμάτου ὑπὸ φυλακὴν εἶναι προσέταξεν, τοὺς δὲ ἄρχοντας καὶ φίλους αὐτοῦ ὡς συναποθανόντας αὐτῷ τύψας καὶ δημεύσας ἐξώρισεν· Ἡράκλειόν τε, τὸν γνήσιον αὐτοῦ ἀδελφόν, ὡς λίαν ἱκανώτατον, 176
μονοστράτηγον πάντων τῶν ἔξω καβαλλαρικῶν θεμάτων προβαλόμενος ἐπὶ τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ τῶν κλεισουρῶν διατρέχειν καὶ τὴν κατ' ἐχθρῶν ποιεῖσθαι φροντίδα τε καὶ διοίκησιν ἀπέστειλεν. Κόσμου ἔτη ρ αʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χ αʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀψίμαρος ἔτη ζʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβʹ. ι ʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἔτη ιβʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀψίμαρος τῆς βασιλείας ἐκράτησεν. καὶ ἐστασίασεν Ἀβδεραχμὰν ἐν Περσίδι καὶ ἐκυρίευσεν αὐτῆς καὶ ἐδίωξε τὸν Χαγὰν ἀπ' αὐτῆς. βʹ. ιζʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε θανατικὸν μέγα. καὶ ἐπεστράτευσε Μουάμεδ σὺν τῷ πλήθει τῶν Ἀράβων κατὰ τοῦ Ἀβδεραχμάν, καὶ καταλαβὼν τὴν Περσίδα ἑνοῦται τῷ Χαγάν, καὶ πολεμήσαντες τὸν Ἀβδεραχμὰν κτείνουσιν αὐτὸν καὶ πάλιν τῷ Χαγὰν τὴν Περσικὴν ἐνεχείρισαν. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι κατέδραμον Συρίαν καὶ ἔρχονται ἕως τὸ Σαμόσατον, καὶ προνομεύσαντες τὴν πέριξ χώραν πολλοὺς ἀπέκτειναν, ὥς φασιν, χιλιάδας σʹ Ἀράβων· καὶ πλεῖστα σκῦλα λαβόντες καὶ αἰχμαλωσίαν πολλὴν Ἀράβων ὑπέστρεψαν φόβον μέγαν ἐμποιήσαντες εἰς αὐτούς. 372 γʹ. ιηʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἀβδελᾶς Ῥωμανίαν, καὶ πολιορκήσας Τάραντον καὶ μηδὲν ἀνύσας ὑπέστρεψε καὶ ᾠκοδόμησε τὴν Μομψουεστίαν καὶ ἔθετο ἐν αὐτῇ φύλακας. δʹ. ιθʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Βαάνης, ὁ ἐπίκλην Ἑπταδαίμων, τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν τοῖς Ἄραψιν ὑπέταξεν. Ἀψίμαρος δὲ Φιλιππικόν, τὸνυἱὸν Νικηφόρου τοῦ πατρικίου, εἰς Κεφαληνίαν ἐξώρισεν ὡς ὀνειροπολούμενον βασιλεύειν· ἔφασκε γὰρ ἑωρακέναι κατ' ὄναρ, ὅτι ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐσκιάζετο ὑπὸ ἀετοῦ. ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς παραχρῆμα αὐτὸν ἐξώρισεν. εʹ. κʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ ἄρχοντες Ἀρμενίας κατὰ τῶν Σαρακηνῶν καὶ τοὺς ἐν Ἀρμενίᾳ Σαρακηνοὺς ἀπέκτειναν. καὶ αὖθις πρὸς Ἀψίμαρον πέμπουσι καὶ Ῥωμαίους εἰς τὴν αὐτῶν χώραν φέρουσιν. ὁ δὲ Μουάμεδ ἐπιστρατεύσας κατ' αὐτῶν πολλοὺς κτείνει, καὶ τὴν μὲν Ἀρμενίαν Σαρακηνοῖς ὑποτάσσει, τοὺς δὲ μεγιστᾶνας τῶν Ἀρμενίων σωρεύσας ἐν τόπῳ ἑνὶ ζωοκαύστους ἐποίησεν. κατ' αὐτὸν δὲ τὸν χρόνον ἐπεστράτευσεν Ἄζαρ τὴν Κιλικίαν μετὰ χιλιάδων δέκα· καὶ περιτυχὼν αὐτῷ Ἡράκλειος, ὁ ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως, τοὺς πλείστους ἀπέκτεινε καὶ τοὺς λοιποὺς δεσμίους τῷ βασιλεῖ ἀπέστειλεν. ʹ. καʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἄζιδος, ὁ τοῦ Χουνεΐ, ἐπεστράτευσε τὴν Κιλικίαν· καὶ πολιορκήσας τὸ Σίσιον κάστρον, κατέλαβεν ὁ τοῦ βασιλέως ἀδελφὸς Ἡράκλειος καὶ πολεμήσας αὐτὸν κτείνει δώδεκα χιλιάδας Ἀράβων. τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ἐν Χερσῶνι διάγοντος καὶ δημηγοροῦντος ἑαυτὸν πάλιν βασιλεύειν μέλλοντα, οἱ τῶν ἐκεῖσε οἰκήτορες τὸν ἐκ τῆς βασιλείας κίνδυνον φοβηθέντες ἐβουλεύσαντο τοῦτον ἀνελεῖν ἢ τῷ βασιλεῖ παραπέμψαι. αὐτὸς δὲ διεγνωκὼς ἠδυνήθη διεκφυγεῖν, καὶ εἰς τὸ Δαρᾶς καταδραμὼν ᾐτήσατο τῷ τῶν Χαζάρων Χαγάνῳ συνοψισθῆναι. αὐτὸς δὲ μαθὼν ἐδέξατο αὐτὸν μετὰ τιμῆς 373 μεγάλης καὶ ἐξέδοτο αὐτῷ εἰς γυναῖκα Θεοδώραν, τὴν γνησίαν αὐτοῦ ἀδελφήν. μετ' ὀλίγον δὲ χρόνον αἰτησάμενος τῷ Χαγάνῳ κατῆλθεν εἰς Φαναγουρίαν κἀκεῖ διέτριβε μετὰ Θεοδώρας. ταῦτα ἀκούσας Ἀψίμαρος πέμπει πρὸς τὸν Χαγάνον ὑποσχόμενος αὐτῷ παρέχειν πολλὰ δῶρα, εἰ τὸν Ἰουστινιανὸν ζῶντα αὐτῷ παραπέμψει· εἰ δὲ μή, κἂν τὴν αὐτοῦ κεφαλήν. εἴξαντος δὲ τοῦ Χαγάνου τῇ τοιαύτῃ αἰτήσει, παραφυλακὴν αὐτῷ ἔπεμψεν, ὡς δῆθεν διὰ τὸ μὴ ὑπὸ τῶν ἰδίων ὁμοφύλων ἐπιβουλευθῆναι, ἐντειλάμενος Παπατζύν, τὸν ἐκ προσώπου αὐτοῦ ἐκεῖσε ὄντα, καὶ Βαλγίτζιν, τὸν ἄρχοντα Βοσφόρου, ἵνα, ὅταν δηλωθῇ αὐτοῖς, ἀνέλωσιν Ἰουστινιανόν. τούτων δὲ δι' οἰκέτου τοῦ Χαγάνου τῇ Θεοδώρᾳ μηνυθέντων καὶ τῷ Ἰουστινιανῷ γνωσθέντων, προσκαλεσάμενος τὸν λεχθέντα Παπατζὺν κατ' ἰδίαν ὁμιλῆσαι, κόρδᾳ τοῦτον ἀπῆγξεν· ὁμοίως δὲ καὶ Βαλγίτζιν τὸν ἄρχοντα. εὐθέως δὲ ἀποστέλλει Θεοδώραν ἐν Χαζαρίᾳ, αὐτὸς δὲ ἀπὸ Φαναγουρίαν λάθρα δραπετεύσας εἰς Τόμιν κατῆλθεν. καὶ εὑρηκὼς ἁλιάδα ἐξηρτισμένην ἐπέβη ἐπ' αὐτὴν καὶ 177
παραπλεύσας τὴν Ἀσσάδα ἦλθε μέχρι Συμβόλου πλησίον τῆς Χερσῶνος. καὶ ἀποστείλας κρυπτῶς ἐν Χερσῶνι ἐπῆρε Βαρισβακούριον καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, τόν τε Σαλιβᾶν καὶ Στέφανον, καὶ τὸν Μωρόπαυλον σὺν Θεοφίλῳ· καὶ σὺν αὐτοῖς ἀποπλεύσας διέβη τὸν φάρον Χερσῶνος. εἶθ' οὕτως παραπλεύσας τὰ Νεκρόπηλα τὸ στόμιόν τε τοῦ Δάναπρι καὶ τοῦ Δάναστρι, κλύδωνος γεγονότος, ἀπέγνωσαν πάντες τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν. Μυάκης δέ, ὁ οἰκειακὸς αὐτοῦ ἄνθρωπος, ἔφη αὐτῷ· "ἰδοὺ ἀποθνήσκομεν, δέσποτα, τάξαι τῷ θεῷ περὶ τῆς σωτηρίας σου, ἵνα, ἐὰν ὁ θεὸς ἀποδώσῃ σοι τὴν βασιλείαν σου, μηδένα ἀμύνεσθαι τῶν ἐχθρῶν σου." ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ἐν θυμῷ λέγει αὐτῷ· "ἐὰν φείσωμαί τινος ἐξ αὐτῶν, ὁ θεὸς ἐνταῦθά με καταποντίσῃ." καὶ ἀκινδύνως ἐκ τοῦ κλύδωνος ἐκείνου ἐξῆλθε καὶ 374 εἰσῆλθεν εἰς τὸν Δανοῦβιν ποταμόν. ἀποστείλαντος δὲ αὐτοῦ Στέφανον πρὸς Τέρβελιν, τὸν κῦριν Βουλγαρίας, ἐπὶ τῷ δοῦναι αὐτῷ σύναρσιν, ὅπως κρατήσῃ τὴν προγονικὴν αὐτοῦ βασιλείαν, ὑπέσχετο αὐτῷ πλεῖστα παρέχειν δῶρα καὶ τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυναῖκα. αὐτοῦ δὲ πάντα ὑπακούειν καὶ συντρέχειν ἐνομότως ὑποσχομένου καὶ τοῦτον μετὰ τιμῆς δεξαμένου, συγκινεῖ πάντα τὸν ὑποκείμενον αὐτῷ λαὸν τῶν Βουλγάρων καὶ Σκλάβων· καὶ τῷ ἐρχομένῳ χρόνῳ ὁπλισθέντες ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν παρεγένοντο. Κόσμου ἔτη ρ ζʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη χ ζʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀψίμαρος ἔτη ζʹ. ζʹ Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβιμέλεχ ἔτη κβʹ. κβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Καλλίνικος ἔτη ιβʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν Ἀβιμέλεχ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός,καὶ ἐκράτησεν Οὐαλίδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς τὴν βασιλίδα πόλιν καταλαβὼν ἅμα Τέρβελι καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Βουλγάρων ἠπλήκευσεν εἰς τὴν Χαρσίου πόρταν καὶ ἕως Βλαχερνῶν. καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας προσλαλοῦντες τοῖς ἐν τῇ πόλει ὑβρίζοντο παρ' αὐτῶν, καὶ οὐδὲ λόγον κατεδέχοντο. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς μετ' ὀλίγων ὁμοφύλων πολέμου χωρὶς διὰ τοῦ ἀγωγοῦ εἰσελθὼν καὶ θόρυβον ἀνασκαφῆς βαλὼν τὴν πόλιν παρέλαβε καὶ πρὸς βραχὺ ἐσκήνωσεν ἐν τῷ παλατίῳ Βλαχερνῶν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς πάλιν ἔτη ʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ʹ. αʹ. αʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς τὴν βασιλείαν ἀπολαμβάνει, καὶ πολλὰ δῶρα δοὺς τῷ Τέρβελι καὶ βασιλικὰ σκεύη ἀπέλυσεν αὐτὸν 375 ἐν εἰρήνῃ. Ἀψίμαρος δὲ καταλιπὼν τὴν πόλιν εἰς Ἀπολλωνιάδα φεύγει, καταδιωχθεὶς δὲ συλλαμβάνεται καὶ πρὸς Ἰουστινιανὸν ἄγεται. καὶ Ἡράκλειος δὲ ἀπὸ Θρᾴκης δεδεμένος ἤχθη σὺν πᾶσι τοῖς συνασπιζομένοις αὐτοῖς ἄρχουσιν, οὓς ἐν τῷ τείχει πάντας ἐφούρκισεν. ἀποστείλας δὲ καὶ εἰς τὰ μεσόγαια πλείους ἐξ αὐτῶν εὑρὼν ἐμπράκτους καὶ ἀπράκτους ὁμοίως ἀπέκτεινεν. τὸν δὲ Ἀψίμαρον καὶ Λεόντιον ἁλύσεσι δεδεμένους εἰς πᾶσαν πόλιν πομπεῦσαι πεποίηκεν· καὶ τοῦ ἱππικοῦ ἀγομένου, καὶ αὐτοῦ ἐν τῷ σένζῳ καθεζομένου, ἤχθησαν συρόμενοι δημοσίᾳ καὶ ἐρρίφησαν ὑποταγάδην αὐτῷ· καὶ ἐπάτησε τὸν τράχηλον αὐτῶν ἄχρις ἀπολύσεως τοῦ πρώτου βαΐου, τοῦ δήμου βοήσαντος, ὅτι "ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπέβης, καὶ κατεπάτησας λέοντα καὶ δράκοντα·" καὶ τούτους ἀποστείλας ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν. Καλλίνικον δὲ τὸν πατριάρχην τυφλώσας ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐξώρισεν· καὶ ἀντ' αὐτοῦ Κῦρον, τὸν ἐν τῇ νήσῳ Ἀμάστρης ἔγκλειστον ὄντα, ὡς προσημάναντα αὐτῷ τὴν τῆς δευτέρας βασιλείας ἀποκατάστασιν προεβάλετο. ἀναρίθμητον δὲ πλῆθος ἔκ τε τοῦ πολιτικοῦ καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ καταλόγου ἀπώλεσεν, πολλοὺς δὲ καὶ ἐν σάκκοις ἐμβαλὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ πικροθανάτους ἐποίει, ἄλλους δὲ πρὸς ἀριστόδειπνον κλητορεύων ἅμα τῷ ἀναστῆναι οὓς μὲν ἐφούρκιζεν, οὓς δὲ ἀπέτεμνεν· κἀντεῦθεν μέγας φόβος συνεῖχε πάντας. ἀπέστειλε δὲ στόλον πρὸς τὸ ἀγαγεῖν ἐκ Χαζαρίας τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα, καὶ πολλὰ σκάφη ἐβυθίσθησαν σύμψυχα. ἀκούσας δὲ ὁ Χαγάνος δηλοῖ αὐτῷ· "ὦ ἀνόητε, οὐκ ἔδει σε διὰ δύο ἢ τριῶν σκαφῶν λαβεῖν σου τὴν γυναῖκα, καὶ 178
μὴ ἀποκτεῖναι τοσοῦτον πλῆθος; ἢ δοκεῖς ὅτι καὶ ταύτην πολέμῳ λαμβάνεις; ἰδοὺ ἐτέχθη σοι καὶ υἱός, καὶ ἀπόστειλον, λάβε αὐτούς." ὁ δὲ ἀποστείλας Θεοφύλακτον κουβικουλάριον ἤγαγε τὴν Θεοδώραν καὶ Τιβέριον, τὸν υἱὸν αὐτῆς, καὶ ἔστεψεν αὐτούς· καὶ συνεβασίλευσαν αὐτῷ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λʹ. βʹ. βʹ. βʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Οὐαλὶδ ἥρπασε τὴν καθολικὴν Δαμασκοῦ ἁγιω τάτην ἐκκλησίαν φθόνῳ τῷ πρὸς Χριστιανοὺς ὁ ἀλιτήριος διὰ τὸ ὑπερβάλλον κάλλος τοῦ τοιούτου ναοῦ· καὶ ἐκώλυσε γράφεσθαι Ἑλληνιστὶ τοὺς δημοσίους τῶν λογοθεσίων κώδικας, ἀλλ' ἐν Ἀραβίοις αὐτὰ παρασημαίνεσθαι, χωρὶς τῶν ψήφων, ἐπειδὴ ἀδύνατον τῇ ἐκείνων γλώσσῃ μονάδα ἢ δυάδα ἢ τριάδα ἢ ὀκτὼ ἥμισυ ἢ τρία γράφεσθαι· διὸ καὶ ἕως σήμερόν εἰσι σὺν αὐτοῖς νοτάριοι Χριστιανοί. Κόσμου ἔτη σʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔτη ʹ. γʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κῦρος ἔτη ʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουστινιανὸς τὴν ἀναμεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Βουλγάρων εἰρήνην διέστρεψε καὶ περάσας τὰ καβαλλαρικὰ θέματα εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ ἐξοπλίσας πλώϊμον κατὰ Βουλγάρων καὶ Τέρβελι ὥρμησεν. καταλαβὼν δὲ τὴν Ἀγχίαλον τὸ μὲν πλώϊμον ἔμπροσθεν τοῦ κάστρου προσώρμισεν, τὰ δὲ καβαλλαρικὰ εἰς τοὺς ἄνωθεν κάμπους ἀπαραφυλάκτως καὶ πάσης ὑποψίας ἐκτὸς ἀπληκεῦσαι προσέταξεν. τοῦ δὲ λαοῦ σκορπισθέντος ὡς πρόβατα ἐπὶ τοὺς κάμπους πρὸς τὸ συλλέξαι χόρτον, εἶδον ἐκ τῶν ὀρέων οἱ κατάσκοποι τῶν Βουλγάρων τὴν τῶν Ῥωμαίων ματαίαν διοίκησιν· καὶ σωρευθέντες ὡς θῆρες ἐξάπινα ἐπιρρίψαντες μεγάλως διέφθειραν τὸ Ῥωμαϊκὸν ποίμνιον, πολλὴν αἰχμαλωσίαν τε καὶ ἵππους καὶ ἄρματα δίχα τῶν ἀναιρεθέντων λαβόντες. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς ἐν τῷ κάστρῳ καταφυγὼν σὺν τοῖς περισωθεῖσιν ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἀπέκλεισε τὰς πύλας. θεασάμενος δὲ τὴν τῶν Βουλγάρων παραμονὴν αὐτὸς πρῶτος τὸν ἑαυτοῦ ἵππον νευροκοπήσας πάντας τὸ αὐτὸ ποιῆσαι παρεκελεύσατο. τρόπαια δὲ ἐπὶ τῶν τειχῶν θέμενος διὰ νυκτὸς εἰς τὰ σκάφη ἐπιβὰς λαθραίως ἀπέπλευσε καὶ μετ' αἰσχύνης τῇ πόλει παραγέγονεν. δʹ. δʹ. δʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς καὶ Ἄβας τὴν Τύανον 377 διὰ τὴν μανίαν τοῦ ἀποκτανθέντος στρατοῦ σὺν τῷ Μαϊουμᾶ ὑπὸ Μαριανοῦ, καὶ ταύτην πολιορκοῦντες παρεχείμασαν ἐκεῖ. καὶ ἀποστέλλει πρὸς αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς δύο στρατηγούς, Θεόδωρον τὸν Καρτεροῦκαν καὶ Θεοφύλακτον τὸν Σαλιβᾶν μετὰ στρατοῦ καὶ γεωργικοῦ λαοῦ χωρικοβοηθείας πρὸς τὸ πολεμῆσαι καὶ ἐκδιῶξαι αὐτούς. αὐτοὶ δὲ εἰς ἔριν ἀλλήλων ἐλθόντες καὶ ἀτάκτως συμβαλόντες αὐτοῖς τρέπονται, καὶ πολλαὶ χιλιάδες ἀπώλοντο, καὶ ᾐχμαλωτεύθησαν πολλοί. λαβόντες δὲ τὸ τοῦλδον καὶ τὰ τούτων βρώματα παρεκάθισαν, ἕως οὗ παρέλαβον τὴν πόλιν. λειφθέντες γὰρ ἦσαν τὰ βρώματα, καὶ ἤμελλον ἀναχωρεῖν. οἱ δὲ τῆς πόλεως Τυάνων ταῦτα ἰδόντες καὶ ἀπογνόντες ἔλαβον λόγον τῆς ἑαυτῶν ἀπαθείας καὶ ἐξῆλθον πρὸς αὐτοὺς καταλιπόντες τὴν πόλιν ἔρημον ἕως τοῦ νῦν. οἱ δὲ τὸν λόγον μὴ φυλάξαντες τούτους εἰς τὴν ἔρημον ἐξώρισαν, καὶ πολλοὺς δούλους ἐκράτησαν. σβʹ. ψβʹ. εʹ. εʹ. εʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἄβας τὴν Ῥωμανίαν καὶ πολλοὺςαἰχμαλωτίσας ὑπέστρεψεν. καὶ ἤρξατο κτίζειν τὸ Γαρὶς εἰς τὴν χώραν Ἡλιουπόλεως. ʹ. ʹ. ʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Οὐθμὰν τὴν Κιλικίαν καὶ πολλὰ κάστρα ὑπὸ λόγον παρέλαβεν. προεδόθη αὐτοῖς καὶ τὸ Κάμαχον σὺν τοῖς παρακειμένοις τόποις. Ἰουστινιανὸς δὲ ἀπέλυσε Μαῦρον τὸν πατρίκιον εἰς Χερσῶνα διὰ μνησικακίαν σὺν Στεφάνῳ πατρικίῳ, τὸ ἐπίκλην Ἀσμίκτῳ, ἐξοπλίσας στόλον πολύν, μνησθεὶς τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης ἐπιβουλῆς ὑπό τε τῶν Χερσωνιτῶν καὶ Βοσφοριανῶν καὶ τῶν λοιπῶν κλιμάτων, πᾶσαν ναῦν δρομώνων τε καὶ τριηρῶν καὶ σκαφῶν μυριαγωγῶν καὶ ἁλιάδων καὶ ἕως χελανδίων, ἀπὸ διανομῆς τῶν οἰκούντων τὴν πόλιν συγκλητικῶν τε καὶ ἐργαστηριακῶν καὶ δημοτῶν καὶ παντὸς 179
ὀφφικίου. καὶ τούτους ἀποστείλας παρήγγειλε πάντας τοὺς οἰκοῦντας ἐν ἐκείνοις τοῖς κάστροις τῷ ξίφει ὀλοθρεῦσαι καὶ μηδένα ζωογονῆσαι, παραδεδωκὼς αὐτοῖς καὶ Ἡλίαν τὸν σπαθάριον ὀφείλοντα ἄρχοντα Χερσῶνος καταστῆναι. οἱ δὲ τὴν 378 Χερσῶνα καταλαβόντες, μηδενὸς αὐτοῖς ἀντιστάντος, τὰ κάστρα παρέλαβον καὶ πάντας τῷ ξίφει ἀνεῖλον χωρὶς τῶν μειρακίων, ὡς νηπίων τούτων φεισάμενοι καὶ πρὸς δουλείαν περιποιηθέντων. Τουδοῦνον δέ, τὸν ἄρχοντα Χερσῶνος ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Χαγάνου ὄντα, καὶ Ζώϊλον, τὸν ἐκ σειρᾶς καὶ γένους ὄντα πρωτοπολίτην, καὶ ἑτέρους τεσσαράκοντα ἐμφανεῖς καὶ πρωτεύοντας τῆς Χερσῶνος συμφαμίλους δεσμίους πρὸς τὸν βασιλέα ἀπέστειλαν, ἑτέρους δὲ ἑπτὰ τῶν πρωτευόντων Χερσῶνος εἰς σούβλας ξυλίνας προσαρτήσαντες ἐπὶ πυρὸς ὤπτησαν, ἄλλους δὲ εἴκοσιν ἐξάγκωνα δήσαντες καὶ εἰς χελανδίου λώρους προσδήσαντες καὶ λίθοις τοῦτο γεμίσαντες εἰς βυθὸν κατεπόντισαν. τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ταῦτα μαθόντος καὶ ἐπὶ τῇ τῶν μειρακίων σωτηρίᾳ μανέντος, ἐκέλευσε σπουδαίως αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν παραγενέσθαι. ἀποκινήσαντος δὲ τοῦ στόλου τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνί, καὶ ἐν τῷ πελάγει φθασθέντος ἐν τῇ τοῦ ἄστρου ἐπιτολῇ τοῦ λεγομένου Ταυρουρᾶ, μικροῦ δεῖν ἅπας ὁ στόλος κατεποντίσθη· καὶ ἠριθμήθησαν οἱ ἐν τῷ ναυαγίῳ ἀποθανόντες χιλιάδες ογʹ. τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ταῦτα μαθόντος καὶ μὴ λυπηθέντος, μᾶλλον μὲν οὖν χαρᾶς πλησθέντος καὶ τῆς τοιαύτης μανίας ἀκμὴν ἐχομένου καὶ κραυγικῶς ἐπαπειλοῦντος, πάλιν ἕτερον ἐκπέμπειν στόλον καὶ ἀροτριᾷν ἅπαντας καὶ ἐξεδαφίζειν ἕως οὐροῦντα πρὸς τοῖχον, ἤκουσαν ταῦτα οἱ τῶν κάστρων ἐκείνων καὶ ἑαυτοὺς ἠσφαλίσαντο, καὶ ἀναγκασθέντες κατὰ τοῦ βασιλέως φρονῆσαι ἀπέστειλαν πρὸς τὸν Χαγάνον εἰς Χαζαρίαν αἰτούμενοι λαὸν πρὸς φυλακὴν αὐτῶν. ἐπὶ τούτοις οὖν διεγείρεται καὶ Ἡλίας ὁ σπαθάριος καὶ Βαρδάνης ὁ ἐξόριστος, τὸ τηνικαῦτα ἀνακληθεὶς ἀπὸ Κεφαληνίας καὶ σὺν τῷ στόλῳ εἰς Χερσῶνα ὤν. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς ταῦτα μαθὼν ἀπέστειλε μετ' ὀλίγων δρομώνων Γεώργιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην Σύρον, καὶ γενικὸν λογοθέτην, καὶ Ἰωάννην τὸν ἔπαρχον, καὶ Χριστοφόρον, τουρμάρχην τῶν Θρᾳκησίων, μετὰ καὶ τριακοσίων ἐξωπλισμένων, 379 παραδεδωκὼς αὐτοῖς Τουδοῦνόν τε καὶ Ζώϊλον ὀφείλοντας ἀποκατασταθῆναι κατὰ τὸ πρότερον ἐν Χερσῶνι, δι' ἀποκρισιαρίου δὲ ἀπολογήσασθαι τῷ Χαγάνῳ, ἀγαγεῖν δὲ πρὸς αὐτὸν Ἡλίαν καὶ Βαρδάνην. τῶν δὲ περασάντων ἐν Χερσῶνι, οἱ τῆς πόλεως Χερσῶνος τούτοις περιλογὴν οὐκ ἐποίησαν. τῇ δὲ ἐπαύριον τούτους μόνους εἰσελθεῖν οἱ τῆς πόλεως προτρεψάμενοι τὰς πύλας ἀπέκλεισαν, καὶ τὸν μὲν γενικὸν λογοθέτην ἅμα τῷ ἐπάρχῳ ξίφει ἀνεῖλον, τὸν δὲ Τουδοῦνον ἅμα Ζωΐλῳ καὶ τῷ λεχθέντι τουρμάρχῃ σὺν τοῖς τριακοσίοις στρατιώταις τοῖς Χαζάροις παρέδωκαν καὶ πρὸς τὸν Χαγάνον ἀπέστειλαν. τοῦ δὲ Τουδούνου κατὰ τὴν ὁδὸν τεθνηκότος, οἱ Χάζαρεις εἰς δοχὴν αὐτοῦ ἀπέκτειναν τὸν τουρμάρχην σὺν τοῖς τριακοσίοις στρατιώταις. τότε οἱ Χερσῶνος καὶ τῶν λοιπῶν κάστρων τὸν μὲν Ἰουστινιανὸν ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ ἐκεῖσε ἐξόριστον Βαρδάνην Φιλιππικὸν καὶ βασιλέα εὐφήμησαν. ταῦτα μαθὼν Ἰουστινιανὸς καὶ ἐπὶ πλέον ἐκμανεὶς τὰ μὲν τέκνα τοῦ σπαθαρίου Ἡλία εἰς τὸν τῆς μητρὸς ἀπέσφαξε κόλπον, ταύτην δὲ ἠνάγκασε τῷ οἰκείῳ αὐτῆς ζευχθῆναι μαγείρῳ Ἰνδῷ ὄντι· εἶθ' οὕτω τε πλώϊμον ἕτερον κατασκευάσας ἀποστέλλει Μαῦρον τὸν πατρίκιον, τὸν Βέσσον, παραδεδωκὼς αὐτῷ πρὸς καστρομαχίαν κριόν, μαγγανικά τε καὶ πᾶσαν ἑλέπολιν, ἐντειλάμενος αὐτῷ, τὰ μὲν τείχη Χερσῶνος ἐδαφίσαι καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν, μηδεμίαν δὲ ψυχὴν ἐξ αὐτῆς ζωογονῆσαι, πυκνοτέρως δὲ δι' ἀναφορῶν τὰ αὐτῷ πεπραγμένα δηλοῦν. τούτου δὲ περάσαντος καὶ διὰ τοῦ κριοῦ τὸν λεγόμενον Κεντηναρήσιον πύργον καταβαλόντος, ἅμα δὲ καὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ Σύαγρον καλούμενον, Χαζάρων δὲ καταλαβόντων, ἐγένετο ἀνοχὴ τοῦ πολέμου. Βαρδάνης δὲ ἐκφυγὼν πρὸς τὸν Χαγάνον ᾤχετο.
ἀπράκτου δὲ τοῦ στόλου γεγονότος καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ὑποστρέψαι μὴ τολμῶντος, τὸν μὲν Ἰουστινιανὸν ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ Βαρδάνην ὡς βασιλέα καὶ αὐτοὶ εὐφήμησαν. ᾐτήσαντο δὲ τὸν Χαγάνον δοθῆναι αὐτοῖς τὸν Φιλιππικόν. τοῦ δὲ Χαγάνου λόγον αὐτοὺς ἀπαιτήσαντος τοῦ μὴ προδοθῆ ναι αὐτὸν ὑπ' αὐτῶν καὶ τοῦ κομίσασθαι αὐτὸν κατὰ ἄνδρα ἀνὰ νομίσματος ἑνός, οἱ δὲ παραχρῆμα ταῦτα δόντες παρέλαβον τὸν Φιλιππικὸν βασιλέα. ἐν δὲ τῷ χρονίζειν τὸν στόλον, ἀναφορᾶς τε μὴ ἐλθούσης, ἐστοχάσατο Ἰουστινιανὸς τὴν αἰτίαν, καὶ ἐπάρας σὺν αὐτῷ τοὺς τοῦ Ὀψικίου καὶ μέρος Θρᾳκησίων ἀνῆλθεν ἕως Σινώπης πρὸς τὸ διαγνῶναι τὰ ἐν Χερσῶνι. ἐν δὲ τῷ σκοπεύειν αὐτὸν τὰ περατικὰ μέρη ὁρᾷ τὸν στόλον ἐπὶ τὴν πόλιν ἀρμενίζοντα καὶ βρύξας ὡς λέων καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν πόλιν ὥρμησεν. τοῦ δὲ Φιλιππικοῦ προλαβόντος καὶ τὴν πόλιν κρατήσαντος, αὐτὸς ἐπὶ τὸν Δαματρῦν ἐλθὼν ἐν αὐτῷ σὺν τοῖς αὐτοῦ ἠπλήκευσεν. ὁ δὲ Φιλιππικὸς ἀποστέλλει εὐθέως κατὰ μὲν τοῦ Τιβερίου Μαῦρον τὸν πατρίκιον σὺν Ἰωάννῃ σπαθαρίῳ, τὸ ἐπίκλην Στρούθῳ, τὸν δὲ Ἡλίαν ὁμοίως μετὰ κούρσου κατὰ Ἰουστινιανοῦ εἰς τὸν Δαματρῦν, καὶ ἕτερον πάλιν κατὰ τοῦ Βαρισβακουρίου φυγῇ χρησαμένου. καὶ ὁ μὲν Μαῦρος ἅμα τοῦ ῥηθέντος Στρούθου ἐν Βλαχέρναις πορευθεὶς εὗρε τὸν Τιβέριον κρατοῦντα τῇ μιᾷ χειρὶ τὸ κιονάκιον τῆς ἁγίας τραπέζης τοῦ θυσιαστηρίου τῆς θεομήτορος, καὶ τῇ ἑτέρᾳ τὰ τίμια ξύλα καὶ ἐν τῷ τραχήλῳ φυλακτά, ἔξωθεν δὲ τοῦ βήματος παρακαθεζομένην Ἀναστασίαν, τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μητέρα. ἥ τις τοῖς ποσὶ τοῦ Μαύρου κυλινδουμένη ᾐτεῖτο μὴ ἀποκτανθῆναι τὸν αὐτῆς ἔγγονα Τιβέριον, ὡς μηδὲν ἄτοπον πράξαντα. αὐτῆς δὲ τοὺς πόδας τούτου κατεχούσης καὶ μετὰ δακρύων ἱκετευούσης, εἰσελθὼν ὁ Στροῦθος ἔνδον τοῦ βήματος βίᾳ ἀφήρπασεν αὐτόν· καὶ τὰ μὲν τίμια ξύλα ἐξ αὐτοῦ ἄρας ἐπάνω τῆς τραπέζης ἐπέθηκεν, τὰ δὲ φυλακτὰ εἰς τὸν ἴδιον προσήρτησε τράχηλον. καὶ λαβόντες τὸν παῖδα ἐπὶ τῷ ἄνω τῶν Καλλινίκης παραπορτίῳ καὶ τοῦτον ἐκδύσαντες καὶ ἐπὶ τῆς φλιᾶς ἁπλώσαντες δίκην προβάτου αὐτὸν ἐλαρυγγοτόμησαν, καὶ τοῦτον ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀναργύρων, τῷ λεγομένῳ Παυλίνης, ταφῆναι προσέταξαν. χειρωθεὶς δὲ καὶ Βαρισβακούριος, ὁ πρωτοπατρίκιος καὶ κόμης τοῦ Ὀψικίου, καὶ αὐτὸς ἀνῃρέθη. ὁ δὲ Ἡλίας ἅμα τῷ συνόντι αὐτῷ λαῷ ἀνελθὼν ἐν τῷ Δαματρῦ καὶ εἰς λόγους μετὰ τοῦ ἐκεῖσε ὄντος στρατοῦ ἐλθὼν λόγον τε ἀπαθείας τῷ συνόντι τῷ Ἰουστινιανῷ λαῷ δεδωκώς, διῃρέθησαν ἅπαντες καὶ ἀπέδρασαν 381 ἐκ τοῦ Ἰουστινιανοῦ, μόνον αὐτὸν καταλιπόντες καὶ τῷ μέρει τοῦ Φιλιππικοῦ προσρυέντες. τότε ὁ προλεχθεὶς Ἡλίας σπαθάριος θυμῷ ἐπιδραμὼν καὶ τὸν τούτου τράχηλον δραξάμενος τῷ παραμηρίῳ, ᾧ ἦν διεζωσμένος, ἀπέτεμε τὴν αὐτοῦ κάραν καὶ διὰ Ῥωμανοῦ σπαθαρίου πρὸς Φιλιππικὸν ἀπέστειλεν· ὁ δὲ Φιλιππικὸς διὰ τοῦ αὐτοῦ σπαθαρίου ταύτην ἐπὶ τὰ δυτικὰ μέρη ἕως Ῥώμης ἐξέπεμψεν. πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τῶν Καλλιστράτου ἔγκλειστος ἦν προορατικὸς καὶ αἱρετικός, ὅστις ἀνελθόντι τῷ Φιλιππικῷ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι "βασιλεία σοι κεῖται." ὁ δὲ ἐταράχθη, καὶ λέγει ὁ ἔγκλειστος· "εἰ ὁ θεὸς κελεύει, σὺ τί ἀντιλέγεις; τοῦτο δὲ λέγω σοι, ὅτι ἡ ἕκτη σύνοδος κακῶς ἐγένετο· ἐὰν οὖν βασιλεύσῃς, ταύτην ῥίψον, καὶ γενέσθαι σοι ἔχει ἡ βασιλεία κραταιὰ καὶ πολυχρόνιος." ὁ δὲ συνέθετο αὐτῷ μεθ' ὅρκου τοῦτο ποιεῖν. τοῦ δὲ Λεοντίου διαδεξαμένου τὸν Ἰουστινιανόν, ἀνέρχεται Φιλιππικὸς πρὸς τὸν ἔγκλειστον. ὁ δὲ λέγει αὐτῷ· "μὴ σπουδάσῃς, γενέσθαι ἔχει." βασιλεύσαντος δὲ καὶ Ἀψιμάρου, πάλιν ἀνῆλθε πρὸς αὐτόν, καὶ πάλιν εἶπεν αὐτῷ, ὅτι "μὴ σπουδάσῃς, ἐκεῖνο περιμένει σε." θαρρήσαντος δὲ Φιλιππικοῦ τινι τῶν φίλων αὐτοῦ, ἐμήνυσε τῷ Ἀψιμάρῳ. ὁ δὲ δείρας καὶ κουρεύσας αὐτὸν καὶ σιδηρώσας ἐξώρισεν εἰς Κεφαληνίαν. βασιλεύσαντος δὲ Ἰουστινιανοῦ, πάλιν ἀνεκαλέσατο αὐτόν. καὶ βασιλεύσας ἐποίησε ψευδοσύνοδον ἐπισκόπων κατὰ τὸν λόγον τοῦ ψευδαββᾶ καὶ ἐγκλείστου καὶ ἔρριψε 181
τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν ἕκτην σύνοδον. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐτυφλώθη ὁ μάταιος. ἐν πολλῇ δὲ ἀμεριμνίᾳ εἰς τὰ βασίλεια διατελῶν πλήθη τε χρημάτων καὶ λαμπροτάτων οὐσιῶν ἐκεῖσε εὑρὼν ἐκ πλειόνων χρόνων ὑπὸ τῶν προβεβασιλευκότων συναχθέντων ἐκ δημεύσεων καὶ διαφόρων προφάσεων, καὶ μάλιστα ὑπὸ τοῦ εἰρημένου Ἰουστινιανοῦ, ταῦτα εἰκῆ καὶ μάτην ἀπόνως διεσκόρπισεν. καὶ ἐν μὲν ταῖς διαλαλιαῖς αὐτοῦ λόγιος καὶ ἐχέφρων ἐλογίζετο, ἐν δὲ ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ ἀσέμνως καὶ ἀνικάνως τὸν βίον διατελῶν πάντη ἀδόκιμος ἐδείκνυτο. ἦν δὲ καὶ αἱρετικὸς καὶ μοιχός. Κῦρον δὲ τὸν πατριάρχην ἐξωθήσας τῆς ἐκκλησίας Ἰωάννην τὸν αὐτοῦ συμμύστην καὶ συναιρετικὸν προεβάλετο. 382 Κόσμου ἔτη σδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Φιλιππικὸς ἔτη βʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γʹ. αʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Φιλιππικὸς τοὺς Ἀρμενίους τῆς ἑαυτοῦ γῆς ἐξελάσας Μελιτηνὴν καὶ τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν οἰκῆσαι ἠνάγκασεν. Μασαλμᾶς δὲ τὴν Ἀμάσειαν παρέλαβε σὺν ἄλλοις καστελλίοις καὶ πολλῇ αἰχμαλωσίᾳ· Γεώργιός τε, ὁ Ἀπαμείας ἐπίσκοπος μετῳκίσθη ἐν Μαρτυροπόλει. Φιλιππικὸς δὲ οὐκ ᾐσχύνθη ἐκμανῶς κινηθῆναι κατὰ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου, ἀνατρέπειν σπεύδων τὰ ὑπ' αὐτῆς βεβαιωθέντα θεῖα δόγματα. εὗρε δὲ ὁμόφρονας αὐτοῦ Ἰωάννην, ὃν ἐπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως πεποίηκε καθελὼν Κῦρον, τὸν ταύτης πρόεδρον, ὃν καὶ περιώρισεν ἐν τῷ τῆς Χώρας μοναστηρίῳ· Γερμανόν τε τὸν μετὰ ταῦτα τὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως κατασχόντα, ἐπίσκοπον τὸ τηνικαῦτα ὑπάρχοντα Κυζίκου, καὶ Ἀνδρέαν καὶ αὐτὸν ἐπίσκοπον Κρήτης ὄντα, Νικόλαόν τε τὸν ἀπὸ καυκοδιακόνων σοφιστὴν γεγονότα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης κυέστορά τε τότε ὑπάρχοντα, Ἐλπίδιόν τε διάκονον τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, Ἀντίοχόν τε τὸν χαρτοφύλακα καὶ ἑτέρους τούτων ὁμοιοτρόπους· οἵτινες καὶ ἐγγράφως ἀνεθεμάτισαν τὴν ἁγίαν ἕκτην σύνοδον. τῶν δὲ Βουλγάρων διὰ τοῦ Φιλέα λάθρα ἐπὶ τὸ Στενὸν καταρριψάντων καὶ μεγάλην σφαγὴν πεποιηκότων καὶ ἕως τῆς πόλεως ἐκδραμόντων, καὶ πολλοὺς περαματίζοντας, γάμους τε ἐνουσίους καὶ δαψιλεστάτους ἀρίστους μετὰ ποικίλου ἀργύρου καὶ λοιπῆς ἀποσκευῆς εὑρηκότων, καὶ ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης διαδραμόντων καὶ τὴν ἅπασαν Θρᾴκην αἰχμαλωτισάντων, ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια μετὰ κτηνῶν ἀμέτρων. ὁμοίως καὶ οἱ Ἄραβες τὴν Μίσθειαν παρέλαβον καὶ ἕτερα κάστρα, πλείστων φαμιλιῶν καὶ κτηνῶν ἀναριθμήτων ἅλωσιν ποιησάμενοι. 383 βʹ. ηʹ. βʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἄβας τὴν Ῥωμανίαν καὶ παρέλαβεν Ἀντιόχειαν Πισιδίας μετὰ πολλῆς αἰχμαλωσίας, καὶ ὑπέστρεψεν. ἐγένετο δὲ σεισμὸς μέγας κατὰ τὴν Συρίαν μηνὶ Περιτίῳ κηʹ. διετοῦς δὲ χρόνου τῆς βασιλείας Φιλιππικοῦ ἐν τούτοις παραδραμόντος, καὶ τοῦ γενεθλίου ἱππικοῦ ἐπιτελουμένου, Πρασίνων νικησάντων, ἔδοξε τῷ βασιλεῖ τῷ σαββάτῳ τῆς πεντηκοστῆς καβαλλάριον μετὰ δοχῆς καὶ ὀργάνων εἰσελθεῖν καὶ λούσασθαι εἰς τὸ δημόσιον λουτρὸν τοῦ Ζευξίππου καὶ μετὰ πολιτῶν ἀρχαιογενῶν ἀριστῆσαι. ἐν δὲ τῷ μεσημβρίζειν αὐτὸν ἐξάπινα διὰ τῆς Χρυσῆς πόρτης εἰσῆλθε Ῥοῦφος, ὁ πρωτοστράτωρ τοῦ Ὀψικίου, ὑπὸ βουλὴν Γεωργίου, πατρικίου καὶ κόμητος τοῦ Ὀψικίου, τὸ ἐπίκλην Βουράφου, καὶ Θεοδώρου πατρικίου τοῦ Μυακίου, μετὰ τῶν ταξάτων, ὧν εἶχεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ εἰσδραμὼν εἰς τὸ παλάτιον εὗρε τὸν Φιλιππικὸν μεσημβρίζοντα, καὶ ἁρπάσας αὐτὸν ἀνήνεγκεν εἰς τὸ ὀρνατώριον τῶν Πρασίνων κἀκεῖ αὐτὸν ἐτύφλωσεν, μηδενὸς διεγνωκότος. τῇ δὲ ἐπαύριον, ἤγουν τῇ πεντηκοστῇ, σωρευθέντος τοῦ λαοῦ εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν, ἐστέφθη Ἀρτέμιος ὁ πρωτοασηκρήτης, μετονομασθεὶς Ἀναστάσιος. τῷ δὲ σαββάτῳ μετὰ τὴν πεντηκοστὴν ἐτυφλώθη Θεόδωρος ὁ Μυάκης, καὶ τῷ δευτέρῳ σαββάτῳ ἐτυφλώθη 182
Γεώργιος ὁ Βούραφος, καὶ ἐξωρίσθησαν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Κόσμου ἔτη σ ʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψ ʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Ἀρτέμιος ἔτη βʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτη θʹ. θʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη γʹ. γʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκούρσευσε Μασαλμᾶς τὴν Ῥωμανίαν, καὶ σκυλεύσας τὴν Γαλατίαν ὑπέστρεψε μετ' αἰχμαλωσίας καὶ σκύλων πολλῶν. ὁ δὲ Ἀρτέμιος στρατηγοὺς ἱκανωτάτους προβαλλόμενος εἰς τὰ καβαλλαρικὰ θέματα, καὶ λογιωτάτους εἰς τὰ πολιτικά, ἐν ἀδείᾳ διετέλει. τῶν δὲ Ἀράβων ὁπλιζομένων κατὰ Ῥωμανίας διά τε γῆς 384 καὶ θαλάσσης, ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ἄρχοντας ἐν Συρίᾳ πρὸς Οὐαλίδ, ὡς δῆθεν τὰ τῆς εἰρήνης προσλαλῆσαι, Δανιὴλ τὸν Σινωπίτην, πατρίκιον καὶ ἔπαρχον τῆς πόλεως, ἐντειλάμενος αὐτῷ ἐν ἀκριβείᾳ διερευνῆσαι περὶ τῆς κατὰ Ῥωμανίας κινήσεως καὶ δυνάμεως αὐτῶν. τοῦ δὲ ἀπελθόντος καὶ ὑποστρέψαντος, ἀπήγγειλε τῷ βασιλεῖ τὴν μεγάλην κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως διά τε γῆς καὶ θαλάσσης ἐξόπλισιν αὐτῶν ..... ὅτι ἕκαστος φροντιζέτω τὰς ἑαυτοῦ δαπάνας ἕως τοῦ τριετοῦς χρόνου, ὁ δὲ τοῦτο ἀπορῶν ἀποτρεχέτω τῆς πόλεως. ἔστησε δὲ ἐπείκτας καὶ ἤρξατο κτίζειν δρόμωνάς τε καὶ διήρεις πυρσοφόρους καὶ μεγίστας τριήρεις· καὶ τὰ παράλια δὲ ἀνεκαίνισε τείχη, ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ χερσαῖα, στήσας τοξοβολίστρας καὶ τετραρέας εἰς τοὺς πύργους καὶ μαγγανικά· καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτῷ τὴν πόλιν ὀχυρώσας γεννήματά τε πλεῖστα εἰς τὰ βασιλικὰ ὄρια ἀπέθετο καὶ καθ' ἑαυτὸν ἠσφαλίσατο. Ἀράβων ἀρχηγὸς Σουλεϊμὰν ἔτη γʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Γερμανὸς ἔτη ιεʹ. βʹ. αʹ. αʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπεβίω Οὐαλίδ, καὶ Σουλεϊμὰν διαδέχεται τὴν ἀρχήν. τῷ δ' αὐτῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας Ἀρτεμίου, τοῦ καὶ Ἀναστασίου, τῆς ιγʹ ἰνδικτιῶνος μηνὶ Αὐγούστῳ ιαʹ, μετετέθη Γερμανὸς ἀπὸ τῆς μητροπόλεως Κυζίκου εἰς Κωνσταντινούπολιν· ἐφ' ᾗ καὶ κιτατόριν μεταθεσίμου τὸ ὑποτεταγμένον ἐκπεφώνηται· ψήφῳ καὶ δοκιμασίᾳ τῶν θεοσεβεστάτων πρεσβυτέρων καὶ διακόνων, καὶ παντὸς τοῦ εὐαγοῦς κλήρου, καὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου, καὶ τοῦ φιλοχρίστου λαοῦ τῆς θεοφυλάκτου ταύτης καὶ βασιλίδος πόλεως, ἡ θεία χάρις, ἡ πάντοτε τὰ ἀσθενῆ θεραπεύουσα καὶ τὰ λείποντα ἀναπληροῦσα, μετατίθησι Γερμανόν, τὸν ὁσιώτατον πρόεδρον τῆς Κυζικηνῶν 385 μητροπόλεως, εἰς ἐπίσκοπον ταύτης τῆς θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος πόλεως. ἐγένετο δὲ ἡ παροῦσα μετάθεσις κατὰ παρουσίαν Μιχαήλ, τοῦ ὁσιωτάτου πρεσβυτέρου καὶ ἀποκρισιαρίου τοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου, καὶ λοιπῶν ἱερέων καὶ ἐπισκόπων, ἐπὶ Ἀρτεμίου βασιλέως. μαθὼν δὲ Ἀρτέμιος, ὅτι στόλος τῶν Σαρακηνῶν ἀπὸ Ἀλεξανδρείας ἐπὶ τὸν Φοίνικα ἀνέδραμε πρὸς τὸ κόψαι ξυλὴν κυπαρισσίνην, ἐπιλεξάμενος ἐκ τοῦ οἰκείου στόλου τὰ εὔδρομα σκάφη ἔβαλε ταξάτους ἐκ τοῦ Ὀψικίου θέματος, καὶ εἰς τὴν Ῥόδον ἀθροισθῆναι ἐκέλευσε πάντας καὶ προεβάλετο στρατηγὸν καὶ κεφαλὴν αὐτῶν τὸν διάκονον Ἰωάννην τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, τὸν ἐπιλεγόμενον παπᾶν Ἰωαννάκιν τὸ τηνικαῦτα λογοθέτην γενικὸν ὑπάρχοντα. αὐτοῦ δὲ ἐν τῇ Ῥόδῳ καταλαβόντος, καὶ τῶν πλωΐμων συναθροισθέντων, διελάλει τοῖς ἄρχουσι περὶ τοῦ ἀποκινῆσαι αὐτούς, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὸν Φοίνικα, πρὸς τὸ καῦσαι τὴν ξυλὴν καὶ τὴν εὑρισκομένην ἐξάρτυσιν τῶν Ἀγαρηνῶν. πάντων δὲ προθύμως ὑπακουσάντων, οἱ τοῦ Ὀψικίου οὐ κατεδέξαντο· καὶ τὸν μὲν βασιλέα ἀνέσκαψαν, τὸν δὲ διάκονον Ἰωάννην ῥομφαίαις ἀνεῖλον. ἐντεῦθεν λοιπὸν οἱ στόλοι διαιρεθέντες εἰς τοὺς ἰδίους ἀπέπλευσαν τόπους, οἱ δὲ κακοῦργοι κατὰ τῆς βασιλίδος ἀνέβαλον πόλεως. ἐλθόντων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ Ἀδραμυτίῳ, ἀκεφάλων ὄντων, εὗρον ἐκεῖ ἄνδρα ἐντόπιον Θεοδόσιον ὀνόματι, ἐκλήπτορα τῶν δημοσίων φόρων ὑπάρχοντα, ἀπράγμονά τε καὶ ἰδιώτην, καὶ προετρέψαντο αὐτὸν τοῦ βασιλεύειν. ὁ δὲ φυγῇ χρησάμενος εἰς τὸ ὄρος ἐκρύβη. εὑρόντες δὲ αὐτὸν εὐφήμησαν αὐτὸν βιασάμενοι ὡς βασιλέα. ὁ δὲ Ἀρτέμιος ταῦτα μαθὼν ἐπέστησε τῇ πόλει οἰκειακοὺς 183
αὐτοῦ ἀνθρώπους ἄρχοντας ἅμα τοῦ κατασκευασθέντος ὑπ' αὐτοῦ στόλου, καὶ ἐξοπλίσας αὐτοὺς αὐτὸς ἐξῆλθεν ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει, κἀκεῖσε ἑαυτὸν ἠσφαλίσατο. οἱ δὲ ἀντάρται ἀναβαλόντες καὶ συγκινήσαντες ὅλον τὸ θέμα τοῦ Ὀψικίου καὶ τοὺς Γοτθογραίκους, συλλαμβάνονται πλεῖστα μικρά τε καὶ μεγάλα πραγματευτικὰ σκάφη καὶ διά τε γῆς καὶ θαλάσσης ἐν Χρυσοπόλει ἀνέδραμον. τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου εἰς τὸν λιμένα τοῦ ἁγίου Μάμαντος 386 ὁρμοῦντος, καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐπολέμουν ἀλλήλους ἐπὶ μῆνας ἕξ. τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου ἐπὶ τὸν τοῦ Νεωρίου τῆς πόλεως λιμένα μεθορμίσαντος, περάσας ὁ Θεοδόσιος τὰ Θρᾳκῷα ἐκράτησε μέρη. προδοσίας δὲ γενομένης, διὰ τῆς πόρτης τοῦ μονοτείχους τῶν Βλαχερνῶν τὴν πόλιν ἔλαβον. οἱ δὲ παράνομοι λαοὶ τοῦ Ὀψικίου ἅμα τῶν Γοτθογραίκων τῇ νυκτὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν διαδραμόντες μεγίστην εἰργάσαντο ἅλωσιν, μηδενὸς φεισάμενοι· τοὺς δὲ ἐν αὐτῇ ὑπάρχοντας τοῦ Ἀρτεμίου ἄρχοντας ἅμα Γερμανῷ τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως συλλαβόμενοι ἐν Νικαίᾳ ἀπήγαγον πρὸς πίστωσιν Ἀρτεμίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὄντων. ὁ δὲ Ἀρτέμιος τούτους θεασάμενος ἀπέγνω ἑαυτοῦ καὶ ἑαυτὸν παρέδωκε λόγον τε ἀπαθείας αἰτησάμενος τὸ μοναδικὸν περιεβάλετο σχῆμα. ὁ δὲ Θεοδόσιος ἀβλαβῆ τοῦτον διατηρήσας ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐξώρισεν. ἐβασίλευσε δὲ Φιλιππικὸς μὲν ἔτη βʹ καὶ μῆνας θʹ, Ἀρτέμιος δὲ ἔτος αʹ καὶ μῆνας γʹ. Λέων δέ, τῶν ἀνατολικῶν στρατηγὸς ὤν, Ἀρτεμίου ὑπερμαχῶν οὐχ ὑπετάγη Θεοδοσίῳ· εἶχε δὲ συμπνέοντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα Ἀρτάυασδον Ἀρμένιον, τῶν Ἀρμενιάκων στρατηγόν, ᾧκαὶ συνέθετο δοῦναι τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα εἰς γυναῖκα· ὃ καὶ πεποίηκεν. Κόσμου ἔτη σηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Θεοδόσιος ἔτος αʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Σουλεϊμὰν ἔτη γʹ. βʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γερμανὸς ἔτη ιεʹ. βʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς κατὰ Κωνσταντινουπόλεως καὶ προέπεμψε Σουλεϊμὰν μετὰ στρατοῦ διὰ ξηρᾶς, Οὔμαρον δὲ διὰ θαλάσσης. αὐτὸς δὲ ὀπίσω αὐτῶν μετὰ πολλῆς ἀποσκευῆς πολεμικῆς ἧκεν. Σουλεϊμὰν δὲ καὶ Βάκχαρος ἐπὶ τὸ Ἀμώριον φθάσαντες γράφουσι πρὸς Λέοντα, τὸν στρατηγὸν τῶν ἀνατολικῶν, ὅτι 387 "οἴδαμεν, ὅτι ἡ βασιλεία τῶν Ῥωμαίων σοι ἁρμόζει, ἐλθὲ οὖν πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἂς λαλήσωμεν τὰ πρὸς εἰρήνην." θεωρήσας οὖν ὁ Σουλεϊμὰν τὸ Ἀμώριον στρατὸν μὴ ἔχον καὶ πρὸς τὸν στρατηγὸν ἐν ἔχθρᾳ διακείμενον διὰ τὴν πρὸς Ἀρτέμιον συμμαχίαν, παρεκάθισεν αὐτό, βουλόμενος ἐκεῖ ἐκδέξασθαι καὶ τὸν Μασαλμᾶν. ἅμα δὲ ἐπλησίασε τῇ πόλει, ἤρξαντο οἱ Σαρακηνοὶ εὐφημεῖν τὸν στρατηγὸν Λέοντα βασιλέα, παρακαλοῦντες καὶ τοὺς ἔσω τὸ αὐτὸ ποιεῖν. ἰδόντες δὲ οἱ τοῦ Ἀμωρίου, ὅτι οἱ Σαρακηνοὶ πόθῳ αὐτὸν εὐφήμουν, εὐφήμησαν καὶ αὐτοί. γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ταξάτων καὶ ἀρχόντων οὐκ ὄντων μέλλει ἀπολέσθαι τὸ Ἀμώριον, δηλοῖ τῷ Σουλεϊμάν, ὅτι "ἐὰν θέλῃς ἵνα ἔλθω πρός σε καὶ τὰ πρὸς εἰρήνην λαλήσωμεν, διὰ τί παρακαθέζῃ τὴν πόλιν;" ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· "ἐλθέ, καὶ ἀναχωρῶ." καὶ λαβὼν ὁ στρατηγὸς λόγον παρ' αὐτοῦ μετὰ τριακοσίων καβαλλαρίων παραγίνεται πρὸς αὐτόν. ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ Ἀγαρηνοί, φορέσαντες τὰ λωρίκια καὶ τὰ κατάφρακτα αὐτῶν ὑπήντησαν αὐτῷ, καὶ ἠπλήκευσεν ἀπὸ ἡμίσεως μιλίου τοῦ φωσάτου αὐτῶν. ἐπὶ τρισὶ δὲ ἡμέραις προερχομένου αὐτοῦ πρὸς αὐτούς, ἐλάλουν τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ τοῦ ἀναχωρῆσαι αὐτοὺς τῆς πόλεως. οἱ δὲ ἔφασκον, ὅτι "στοίχησον τὴν εἰρήνην, καὶ τότε ἀναχωροῦμεν." γνοὺς δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι βούλονται αὐτὸν κρατῆσαι, ἐκάλεσεν ἐκ τῶν ἐμφανῶν Σαρακηνῶν πλείστους εἰς δεῖπνον, καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν ἀπέστειλε Σουλεϊμὰν τρισχιλίους Σαρακηνοὺς λωρικάτους κυκλῶσαι καὶ φυλάττειν αὐτὸν πρὸς τὸ μὴ διαδρᾶσαι. ἡ δὲ βίγλα γνοῦσα ἐδήλωσεν αὐτῷ, ὅτι "πλῆθος Σαρακηνῶν κύκλῳ ἡμῶν ἵστανται 184
καβαλλάριοι." ἐλθὼν δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν καβαλλάριος ὀνόματι Ζοῦβερ, ἔστη ἔμπροσθεν λέγων, ὅτι "δοῦλος ἔφυγε κλέψας χρῆμα πολύ, καὶ δι' ἐκεῖνον ἐκαβαλλικεύσαμεν." ὁ δὲ στρατηγὸς τὴν τέχνην τῆς ἀπάτης αὐτῶν ἐγνωκὼς ἔφη πρὸς αὐτούς· "μὴ περισπασθῆτε. ὅπου γὰρ δήποτε ἂν ἀπέλθῃ ἐν τοῖς κάστροις ἡμῶν, εὑρίσκομεν αὐτόν." λυπηθεὶς 388 δὲ ἠδυνήθη κρυπτῶς δι' ἀνθρώπου αὐτοῦ δηλῶσαι τοῖς τοῦ Ἀμωρίου, ὅτι "φοβήθητε τὸν θεόν, μὴ προδώσητε ἑαυτούς. ἰδοὺ γὰρ πλησιάζει καὶ ὁ Μασαλμᾶς." καὶ ἐξέρχεται ὁ ἐπίσκοπος πρὸς αὐτόν, καὶ ταῦτα αὐτὰ λαλεῖ αὐτῷ. γνοὺς δὲ ὁ Σουλεϊμάν, ὅτι ἐξῆλθε πρὸς αὐτὸν ὁ ἐπίσκοπος, πέμπουσι πρὸς τὸν στρατηγόν, ὅτι "δὸς ἡμῖν τὸν ἐπίσκοπον." ὁ δὲ περιστατηθεὶς ἔκρυψεν αὐτὸν εἰπὼν ἑνὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὅτι "ἡμῶν ὁμιλούντων, ἔνδυσον αὐτὸν ἑτέραν στολὴν καὶ ὡς διὰ ξύλα ἢ ὕδωρ ἀπόλυσον αὐτὸν πορευθῆναι εἰς τὰ ὄρη." ἐνισταμένων δὲ τῶν Σαρακηνῶν περὶ τοῦ ἐπισκόπου, λέγει ὁ στρατηγός· "οὐκ ἔστιν ὧδε, πλὴν ἀπέλθετε πρὸς τὸν ἀμηρᾶν, καὶ ἔρχομαι κἀγώ, καὶ περὶ πάντων λαλοῦμεν." αὐτοὶ δὲ λογισάμενοι, ὅτι εἰσερχομένου αὐτοῦ εἰς τὸν ἀμηρᾶν ἐν μέσῳ αὐτῶν κρατοῦσιν αὐτόν, ἀφῆκαν αὐτόν. καβαλλικεύσας δὲ σὺν διακοσίοις ἀνθρώποις αὐτοῦ, ὡς δῆθεν κυνηγῶν, ἔδωκεν ἐπὶ τὰ ἀριστερά. οἱ οὖν συνόντες αὐτῷ Σαρακηνοὶ λέγουσιν αὐτῷ. "ποῦ ἀπέρχῃ;" ὁ δὲ εἶπεν, ὅτι "εἰς τὰ λιβάδια θέλω μεταπληκεῦσαι." οἱ δὲ εἶπον, ὅτι "ἡ βουλή σου οὐκ ἔστιν ἀγαθή, καὶ οὐκ ἐρχόμεθα μετὰ σοῦ." τότε λέγει ὁ στρατηγὸς τοῖς ἰδίοις αὐτοῦ, ὅτι "λόγον ἡμῖν δόντες κρατῆσαι ἡμᾶς ἠθέλησαν, καὶ δι' ἡμῶν τοὺς Χριστιανοὺς ἀπολέσαι· ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἡμῶν ἢ τῶν ἀλόγων τῶν ἀπομεινάντων οὐδένα κρατοῦσιν." καὶ πορευθεὶς μίλια δέκα ἠπλήκευσεν. τῇ δὲ ἐπαύριον πέμπει τὸν δομέστικον τῶν στρατόρων αὐτοῦ, καὶ δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι "λόγον μοι ἐδώκατε, καὶ δόλῳ κρατῆσαί με ἠθελήσατε· διὰ τοῦτο ἀνεχώρησα." ὁ δὲ Μασαλμᾶς ὑπερβὰς ἦν τὰς κλεισούρας, ὁ δὲ Σουλεϊμὰν τοῦτο οὐκ ἔγνω. ἐστασίασαν δὲ οἱ ἀμηραῖοι καὶ ὁ λαὸς κατὰ τοῦ Σουλεϊμάν, ὅτι "τί παρακαθεζόμεθα τὰ τείχη καὶ οὐ κουρσεύομεν;" καὶ ἐκτρέψαντες τὰς τένδας ἀνεχώρησαν. ὁ δὲ στρατηγὸς Νικαίαν τὸν τουρμάρχην μετὰ ωʹ στρατιωτῶν εἰσήνεγκεν εἰς τὸ Ἀμώριον ἐκβαλὼν καὶ τὰ πλεῖστα γυναικόπαιδα. καὶ ἀπέρχεται αὐτὸς 389 εἰς Πισιδίαν. τοῦ δὲ Μασαλμᾶ ἐλθόντος εἰς Καππαδοκίαν, ἀπογνόντες ἑαυτῶν οἱ Καππάδοκες ἐξῆλθον πρὸς αὐτὸν παρακαλοῦντες αὐτὸν λαβεῖν αὐτούς. ἀκούων δὲ ὁ Μασαλμᾶς τὴν ἔχθραν, ἣν εἶχε Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν στρατηγόν, βουλόμενος τοῦτον δελεάσαι καὶ εἰρηνεῦσαι μετ' αὐτοῦ καὶ δι' αὐτοῦ τὴν Ῥωμανίαν ὑποτάξαι, λέγει αὐτοῖς· "οὔκ ἐστε τοῦ στρατηγοῦ;" οἱ δὲ εἶπον· "ναί." "ποιεῖτε, εἴ τι ποιεῖ ἐκεῖνος;" ὅτι "ναί." τότε λέγει αὐτοῖς· "ἀπέλθετε ἐν τοῖς κάστροις ὑμῶν, καί τινα μὴ φοβηθῆτε." καὶ παρήγγειλε τὸν λαὸν αὐτοῦ τοῦ μὴ πραιδεῦσαι ἐν πάσαις ταῖς ἐπαρχίαις τοῦ στρατηγοῦ. ταῦτα γνοὺς ὁ στρατηγὸς καὶ ἐννοηθείς, ὅτι ὁ Σουλεϊμὰν δηλοῖ τῷ Μασαλμᾷ, ὅτι ἀφῆκεν αὐτὸν καὶ ἀνεχώρησεν, ἀπέστειλε γράμματα πρὸς τὸν Μασαλμᾶν, ὅτι "ἐγγύς σου ἐβουλόμην ἐλθεῖν· ἀλλ' ὁ Σουλεϊμάν, ἀπελθόντος μου πρὸς αὐτόν, ἠβουλήθη κρατῆσαί με, καὶ νῦν φοβοῦμαι ἐλθεῖν πρὸς σέ." λέγει οὖν ὁ Μασαλμᾶς τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ στρατηγοῦ· "οἶδα ὅτι ἐμπαίζει με ὁ στρατηγὸς διὰ τὸ ὅλως μὴ πραιδεῦσαί με τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ." λέγει αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος τοῦ στρατηγοῦ· "οὐκ ἔστιν οὕτως· ἀλλ' ἐν ἀληθείᾳ σοι γράφει." τότε ἐρωτᾷ· "τὸ Ἀμώριον πῶς ἐστὶν ἐγγὺς αὐτοῦ;" ἔφη· "καλῶς, καὶ ἐν ὑποταγῇ αὐτοῦ." ὀξυνθεὶς δὲ ὕβρισεν αὐτόν, εἰπών· "τί ψεύδῃ;" ἐκεῖνος εἶπεν, ὅτι "ὡς εἶπον, οὕτως ἐστίν, καὶ ταξάτους ἔβαλε μετὰ καὶ τουρμάρχου ἐν αὐτῷ· καὶ ἐξήγαγε τὰς περισσὰς φαμιλίας." θλῖψιν οὖν μεγάλην δεξάμενος περὶ τούτου ὁ Μασαλμᾶς καὶ θυμωθεὶς ἐδίωξεν αὐτόν. βουλὴν γὰρ εἶχε διὰ τοῦ καλοκαιρίου λαβεῖν αὐτὸ καὶ ἐκδέξασθαι τὸν στόλον, καὶ οὕτω ἐπὶ τὴν Ἀσίαν κατελθεῖν καὶ χειμάσαι. πάλιν οὖν ζητήσας τὸν ἄνθρωπον τοῦ στρατηγοῦ 185
ἐπανακρίνει αὐτόν. ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἐνωμότως ἔφη, ὅτι "πάντα ἅπερ λέγω σοι ἀληθῆ ὑπάρχει. ἀλλὰ καὶ χίλιοι ταξάτοι σὺν τῷ τουρμάρχῃ ἐκεῖ εἰσῆλθον· πᾶσαν δὲ ὕπαρξιν τῶν ἐκεῖσε καὶ τὰς ἀπόρους φαμιλίας ἐξήγαγε τῶν ἐκεῖ." ταῦτα ἀκούσας γράφει τῷ στρατηγῷ, ὅτι "ἐλθὲ ἐγγὺς μοῦ, καὶ εἰρηνεύω μετὰ σοῦ, καὶ πάντα ὡς θέλεις ποιῶ." θεωρήσας δὲ ὁ στρατηγὸς 390 ὅτι ἐπὶ Μασαλαιὸν ἐπλησίασεν, καὶ ὅτι ἐν ἄλλαις πέντε ἡμέραις παρέρχεται τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, πέμπει πρὸς αὐτὸν δύο ὑπάτους καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι "τὰ γράμματά σου ἐδεξάμην καὶ τὴν προαίρεσίν σου ἀπεδεξάμην, καὶ ἰδοὺ ἔρχομαι πρὸς σέ. ἀλλ' ὡς ἐπίστασαι, στρατηγός εἰμι, καὶ χρήματα καὶ ἄργυρος καὶ λαός μοι ἔχει ἀκολουθῆσαι. πέμψον μοι περὶ ἑκάστου λόγον. καὶ εἰ μέν, καθὼς ἐπιζητῶ ἐξ ὑμῶν, γένηται τὸ πρᾶγμά μου, εὖ καὶ καλῶς, ἐπεὶ κἂν ἀζήμιος καὶ ἄθλιπτος ἐπανελεύσομαι." τῶν οὖν ὑπάτων καταφθασάντων αὐτὸν εἰς Θεοδοσιανά, λέγει πρὸς αὐτοὺς ὁ Μασαλμᾶς· "ᾔδειν ὅτι ἐμπαίζει με ὁ στρατηγὸς ὑμῶν." ἐκεῖνοι δὲ ἔφησαν· "μὴ γένοιτο." τότε πεποιηκὼς ὃν ἐπεζήτησαν λόγον, ἀπολύει αὐτούς. ἐν ὅσῳ οὖν οἱ ὕπατοι μετὰ τοῦ ἐνυπογράφου λόγου πρὸς τὸν στρατηγὸν ἀπήρχοντο, ὁ Μασαλμᾶς πλήθη πολλὰ ἔχων καὶ μὴ δυνάμενος πώποτε στῆναι παραγίνεται εἰς Ἀκροϊνόν. ἰδὼν δὲ ὁ στρατηγός, ὅτι παρῆλθε τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ, ἐπὶ τὴν Νικομήδειαν ἀπέρχεται. περιτυχὼν δὲ τὸν τοῦ Θεοδοσίου υἱὸν χειροῦται τοῦτον μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ὑπουργίας καὶ τῶν ἐν τέλει ἀνδρῶν τοῦ παλατίου. ὁ δὲ Μασαλμᾶς κατελθὼν εἰς Ἀσίαν ἐκεῖ παρεχείμασεν, καὶ Οὔμαρος ἐν Κιλικίᾳ. ὁ δὲ στρατηγὸς παραλαβὼν τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως καὶ συμβουλευσάμενος τοῖς σὺν αὐτῷ ἔρχεται εἰς Χρυσόπολιν. γνοὺς δὲ Θεοδόσιος τὰ πραχθέντα καὶ βουλευσάμενος Γερμανὸν τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύγκλητον, ἔλαβε λόγον διὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου παρὰ Λέοντος τῆς αὐτοῦ ἀβλαβείας καὶ τοῦ ἀσάλευτον φυλάττειν τὴν ἐκκλησίαν, καὶ οὕτως ἐγχειρίζει αὐτῷ τὴν βασιλείαν. Θεοδόσιος δὲ σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ κληρικοὶ γεγονότες τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ διῆξαν. ἐλθὼν δὲ Μασαλμᾶς ἐν τῇ Περγάμῳ ταύτην παρεκάθισε καὶ παραχωρήσει θεοῦ ταύτην παρέλαβεν, ἐκ διαβολικῆς ἐνεργείας. εἰσηγήσεσι γάρ τινος μάγου ἐνέγκαντες οἱ τῆς πόλεως ἔγκυον γυναῖκα πρὸς τὸ τεκεῖν οὖσαν, ταύτην ἀνέτεμον· καὶ λαβόντες τὸ βρέφος καὶ ἐπὶ κακκάβου ἑψήσαντες, εἰς τὴν τοιαύτην θεοβδέλυκτον θυσίαν πάντες οἱ πολεμεῖν βουλόμενοι 391 τὰ μανίκια τῆς δεξιᾶς αὐτῶν χειρὸς κατέβαψαν καὶ ἐντεῦθεν τοῖς ἐχθροῖς παρεδόθησαν. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ὁ Ἴσαυρος ἔτη κδʹ. σθʹ. ψθʹ. αʹ. γʹ. γʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ἐβασίλευσεν ἐκ τῆς Γερμανικέων καταγόμενος, τῇ ἀληθείᾳ δὲ ἐκ τῆς Ἰσαυρίας. ὑπὸ δὲ Ἰουστινιανοῦ τοῦ βασιλέως σὺν τοῖς γονεῦσι μετοικίζεται ἐν Μεσημβρίᾳ τῆς Θρᾴκης ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ βασιλείᾳ· ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ βασιλείᾳ ἐρχομένου αὐτοῦ μετὰ τῶν Βουλγάρων, ὑπήντησεν αὐτῷ μετὰ δώρων προβάτων φʹ. θεραπευθεὶς δὲ ὁ Ἰουστινιανὸς σπαθάριον αὐτὸν εὐθέως πεποίηκεν, καὶ ἔσχεν αὐτὸν ὡς γνήσιον φίλον. φθόνῳ δὲ φερόμενοί τινες πρὸς αὐτὸν διέβαλον αὐτὸν ὡς τῆς βασιλείας ὀρεγόμενον. ζητήσεως δὲ γενομένης περὶ τούτου, ὡς συκοφάνται κατησχύνθησαν. ὁ δὲ τοιοῦτος λόγος ἔκτοτε ἤρξατο ὑπὸ πολλῶν λαλεῖσθαι. ὁ οὖν Ἰουστινιανὸς εἰ καὶ προφανῶς βλάψαι τοῦτον οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ' οὖν βρόμος τις αὐτῷ κατ' αὐτοῦ ἐντίθεται, καὶ ἀποστέλλει αὐτὸν ἐν Ἀλανίᾳ μετὰ χρημάτων πρὸς τὸ συγκινῆσαι τοὺς Ἀλανοὺς κατὰ Ἀβασγίας, τῶν Σαρακηνῶν ἐπικρατούντων τήν τε Ἀβασγίαν καὶ Λαζικὴν καὶ Ἰβηρίαν. ὁ δὲ ἀπελθὼν ἐν τῇ Λαζικῇ τὰ μὲν χρήματα ἀπέθετο ἐν τῷ Φάσιδι, ὀλίγους δὲ λαβὼν τῶν ἐντοπίων ἀπῆλθεν εἰς Ἀψιλίαν, καὶ ὑπερβὰς τὰ Καυκάσια ὄρη ἦλθεν ἐν Ἀλανίᾳ. ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς θέλων ἀπολέσαι αὐτόν, πέμψας ἐπῆρε τὰ χρήματα ἐκ τοῦ Φάσιδος· οἱ δὲ Ἀλανοὶ τὸν σπαθάριον μετὰ πάσης τιμῆς δεξάμενοι καὶ τῶν λόγων αὐτοῦ ὑπακούσαντες εἰσῆλθον καὶ ᾐχμαλώτευσαν τὴν Ἀβασγίαν. ὁ δὲ τῶν Ἀβασγῶν κύριος 186
δηλοῖ τοῖς Ἀλανοῖς, ὅτι "ὡς εὑρίσκω ἄλλον τοιοῦτον ψεύστην οὐκ εἶχεν Ἰουστινιανός, ὃν ὤφειλεν ἀπολῦσαι καὶ συγκινῆσαι ὑμᾶς καθ' ἡμῶν τῶν γειτόνων ὑμῶν, εἰ μὴ τὸν ἄνθρωπον τοῦτον. ἐψεύσατο γὰρ ὑμᾶς καὶ περὶ τὴν ὑπόσχεσιν τῶν χρημάτων· πέμψας γὰρ ὁ Ἰουστινιανὸς ταῦτα ἐπῆρεν. ἀλλὰ δότε ἡμῖν αὐτόν, καὶ παρέχομεν ὑμῖν τρισχίλια νομίσματα, καὶ ἡ ἀπ' ἀρχῆς ἀγάπη ἡμῶν μὴ διαλυθῇ." οἱ 392 δὲ Ἀλανοὶ εἶπον, ὅτι "ἡμεῖς οὐχ ἕνεκεν χρημάτων ὑπηκούσαμεν αὐτῷ, ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ βασιλέως ἀγάπην." πάλιν δὲ οἱ Ἀβασγοὶ πέμπουσι πρὸς αὐτοὺς λέγοντες, ὅτι "δότε ἡμῖν αὐτόν, καὶ παρέχομεν ὑμῖν ἑξακισχίλια νομίσματα. οἱ δὲ Ἀλανοὶ θέλοντες καταμαθεῖν τὴν χώραν τῶν Ἀβασγῶν συνέθεντο λαβεῖν τὰ ἑξακισχίλια νομίσματα καὶ δοῦναι τὸν σπαθάριον. οἱ δὲ Ἀλανοὶ ἐθάρρησαν τῷ σπαθαρίῳ πάντα, καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι "ὡς ὁρᾷς ἡ ὁδὸς ἡ ἐπὶ Ῥωμανίαν ἄγουσα κεκλεισμένη ἐστίν, καὶ πῶς παρελθεῖν οὐκ ἔχεις· ἀλλὰ μᾶλλον τροπευσώμεθα καὶ συνταξώμεθα αὐτοῖς, ὅτι παραδίδομέν σε, καὶ ἀπολύομεν ἅμα αὐτοῖς ἀνθρώπους ἡμῶν καὶ καταμανθάνομεν τὰς κλεισούρας αὐτῶν καὶ κουρσεύομεν καὶ ἀφανίζομεν τὴν χώραν αὐτῶν καὶ ποιοῦμεν τὴν θεραπείαν ὑμῶν." τῶν δὲ ἀποκρισιαρίων τῶν Ἀλανῶν ἀπελθόντων εἰς Ἀβασγίαν καὶ συνθεμένων παραδίδειν τὸν σπαθάριον, πλεῖστα ξένια παρ' αὐτῶν εἰλήφασιν· καὶ πλείονας ἀποκρισιαρίους πάλιν ἀποστέλλουσι μετὰ καὶ τῆς ποσότητος τοῦ χρυσίου πρὸς τὸ παραλαβεῖν τὸν σπαθάριον. οἱ δὲ Ἀλανοὶ λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι "οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, καθὼς καὶ προείπομεν, ἐπὶ τὸ λαβεῖν σε παρεγένοντο, καὶ ἡ Ἀβασγία ἐκδέχεταί σε. καὶ ἐπεὶ πλησιάζομεν αὐτοῖς, πραγματευταὶ ἀπερχόμενοι πρὸς αὐτοὺς οὐ διαλείπουσιν. λοιπὸν ἵνα μὴ διαβληθῇ ὁ σκοπὸς ἡμῶν, παραδώσομέν σε φανερῶς· καὶ ἀποκινούντων ὑμῶν, ἀπολύομεν κρυπτῶς ἐκ τῶν ὀπίσω, καὶ ἐκείνους μὲν ἀποκτέννομεν, σὲ δὲ κρύπτομεν, ἕως ἂν σωρευθῇ ὁ λαὸς ἡμῶν καὶ ἀσυμφανῶς εἰσέλθωμεν ἐν τῇ γῇ αὐτῶν." ὃ καὶ γέγονεν. παραλαβόντες γὰρ οἱ τῶν Ἀβασγῶν ἀποκρισιάριοι τὸν σπαθάριον σὺν τοῖς ἀνθρώποις αὐτοῦ, δήσαντες αὐτοὺς ἀπήρχοντο· καταλαβόντες δὲ ἐκ τῶν ὄπισθεν οἱ Ἀλανοὶ σὺν τῷ Ἰταξῇ, τῷ κυρίῳ αὐτῶν, ἀποκτέννουσι τοὺς Ἀβασγούς, τὸν δὲ σπαθάριον ἔκρυψαν. καὶ στρατολογήσας ἐκίνησε κατὰ Ἀβασγίας καὶ ἀπροσδοκήτως εἰσελθὼν τὰς κλεισούρας πλείστην αἰχμαλωσίαν καὶ ἀφανισμὸν εἰς τοὺς Ἀβασγοὺς 393 ἀπειργάσατο. ἀκούσας δὲ ταῦτα Ἰουστινιανός, ὅτι καὶ χωρὶς τῶν χρημάτων τὰ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτοῦ γέγονεν, πέμπει γράμματα πρὸς τοὺς Ἀβασγούς, ὅτι "ἐὰν διασώσητε τὸν σπαθάριον ἡμῶν καὶ παρελθεῖν ἐάσητε δι' ὑμῶν ἀβλαβῆ, πάντα τὰ πταίσματα ὑμῶν συγχωροῦμεν ὑμῖν. οἱ δὲ μετὰ χαρᾶς ταῦτα δεξάμενοι ἀπέστειλαν πάλιν εἰς Ἀλανίαν, λέγοντες, ὅτι "δίδομεν ὑμῖν ὄψιδας τὰ τέκνα ἡμῶν, καὶ δότε ἡμῖν τὸν σπαθάριον, ἵνα ἀπολύσωμεν αὐτὸν πρὸς Ἰουστινιανόν. ὁ δὲ σπαθάριος τοῦτο οὐ κατεδέξατο, εἰπών, ὅτι "δύναται ὁ θεὸς ἀνοῖξαί μοι θύραν τοῦ ἐξελθεῖν· ἐπεὶ δι' Ἀβασγίας οὐκ ἐξέρχομαι." μετὰ δὲ χρόνον τινὰ φωσάτον Ῥωμαίων καὶ Ἀρμενίων εἰσελθόντων ἐν Λαζικῇ καὶ τὴν Ἀρχαιόπολιν πολιορκούντων, ἀκουσάντων τε τὴν τῶν Σαρακηνῶν ἔλευσιν, ἀνεχώρησαν. ἀποσπασθέντες δὲ ἐξ αὐτῶν ἕως τῶν διακοσίων ἀνῆλθον ἐν τοῖς μέρεσιν Ἀψιλίας καὶ τῶν Καυκασίων πραιδεύοντες. τῶν δὲ Σαρακηνῶν καταλαβόντων τὴν Λαζικήν, φυγῇ χρησάμενος ὁ τῶν Ῥωμαίων καὶ Ἀρμενίων λαὸς ἐπὶ τὸν Φᾶσιν ὑπέστρεψαν. οἱ δὲ διακόσιοι ἀπομείναντες εἰς τὰ Καυκάσια ὄρη ἔστησαν λῃστεύοντες, ἀπογνόντες ἑαυτῶν. οἱ δὲ Ἀλανοὶ μαθόντες τοῦτο ὑπέλαβον πλῆθος Ῥωμαίων εἶναι ἐν τοῖς Καυκασίοις καὶ χαρέντες λέγουσι τῷ σπαθαρίῳ, ὅτι "οἱ Ῥωμαῖοι ἐπλησίασαν, ἄπελθε πρὸς αὐτούς." λαβὼν δὲ ὁ σπαθάριος πεντήκοντα Ἀλανοὺς καὶ ὑπερβὰς μετὰ κυκλοπόδων Μαΐου μηνὸς τὰς χιόνας τῶν Καυκασίων εὗρεν αὐτούς, καὶ ἐν πολλῇ χαρᾷ γεγονὼς ἠρώτα, "ποῦ ἐστὶν ὁ λαός;" οἱ 187
δὲ εἶπον· "τῶν Σαρακηνῶν ἐπιπεσόντων, ἐπὶ Ῥωμανίαν ὑπέστρεψαν. ἡμεῖς δὲ μὴ δυνηθέντες ἐπὶ Ῥωμανίαν ἀπελθεῖν ἐπὶ Ἀλανίαν ἠρχόμεθα." καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· "τί ποιοῦμεν ἄρτι;" οἱ δὲ εἶπον, ὅτι "διὰ τῆς χώρας ταύτης ἀδύνατόν ἐστι διελθεῖν ἡμᾶς." ὁ δὲ σπαθάριος ἔφη· "οὐκ ἔστι δυνατὸν δι' ἄλλης ὁδοῦ ἐξελθεῖν." κάστρον οὖν ὑπῆρχεν ἐκεῖσε, ἐπιλεγόμενον Σιδηρόν, ἐν ᾧ ἦν τοποτηρητὴς Φαρασμάνιός τις τοὔνομα ὑπὸ τοὺς Σαρακηνοὺς τυγχάνων καὶ εἰρήνην ἔχων μετὰ τῶν Ἀρμενίων. πέμψας οὖν ὁ σπαθάριος δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι "ἐφ' ὅσον εἰρήνην ἔχεις μετὰ τῶν Ἀρμενίων, εἰρήνευσον καὶ μετ' ἐμοῦ· καὶ γενοῦ ὑπὸ 394 τὴν βασιλείαν, καὶ δὸς ἡμῖν σύναρσιν τοῦ κατελθεῖν ἐν τῇ θαλάσσῃ καὶ περᾶσαι εἰς Τραπεζοῦντα." τοῦ δὲ μὴ ἑλομένου τοῦτο ποιῆσαι, πέμπει ὁ σπαθάριος ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ καὶ Ἀρμενίους, παραγγείλας αὐτοῖς ποιῆσαι ἔγκρυμμα· "καὶ ὅτε ἐξέρχονται ἐκ τοῦ κάστρου εἰς τὸν κάματον, χειρώσασθε ἐξ αὐτῶν ὅσους δύνασθε, καὶ τὰς πόρτας κρατήσατε ἐκ τῶν ἔξω, ἕως ἂν καὶ ἡμεῖς φθάσωμεν." τῶν δὲ ἀπελθόντων καὶ ποιησάντων τὸ ἔγκρυμμα, καὶ τοῦ λαοῦ ἐξελθόντος εἰς τὸν κάματον, ἄφνω ἐπιπεσόντες τήν τε πόρταν ἐκράτησαν καὶ πολλοὺς ἐζώγρησαν. τοῦ δὲ Φαρασμανίου ἐν τῷ κάστρῳ μετ' ὀλίγων μείναντος, κατέλαβε καὶ ὁ σπαθάριος καὶ προσλαλήσας τῷ Φαρασμανίῳ, ὅπως ἀνοίξῃ τὰς πόρτας μετ' εἰρήνης, οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλ' ἐκρότησε πόλεμον. τοῦ δὲ κάστρου ὀχυροῦ ὄντος, λαβεῖν αὐτὸ οὐκ ἠδύναντο. Μαρῖνος δέ, ὁ πρῶτος τῶν Ἀψιλῶν, μαθὼν πολιορκεῖσθαι τὸ κάστρον φόβῳ συνεσχέθη, νομίσας πολὺν λαὸν εἶναι σὺν τῷ σπαθαρίῳ· καὶ λαβὼν μεθ' ἑαυτοῦ τριακοσίους ἀπῆλθε πρὸς τὸν σπαθάριον λέγων, ὅτι "ἐγώ σε διασώζω ἕως τῆς παραθαλασσίας." ὁ δὲ Φαρασμάνιος ἑωρακὼς τὴν περίστασιν ἔφη πρὸς τὸν σπαθάριον· "λάβε τὸ τέκνον μου ὄψιδα, καὶ ὁμολογῶ δουλεύειν τῇ βασιλείᾳ." ὁ δὲ λαβὼν τὸ τέκνον αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· "ποῖον δοῦλον ἑαυτὸν τῆς βασιλείας καλεῖς, ὅτι ἐναπόκλειστος ὢν λαλεῖς ἡμῖν; ἀδύνατόν ἐστιν ἡμῖν ἀναχωρῆσαι, μέχρις ἂν παραλάβωμεν τὸ κάστρον." τότε λέγει ὁ Φαρασμάνιος· "δός μοι λόγον." ὁ δὲ σπαθάριος ἔδωκεν αὐτῷ λόγον μηδὲν αὐτὸν ἀδικῆσαι, ἀλλὰ μετὰ τριάκοντα ὀνομάτων μόνον εἰσελθεῖν ἐν τῷ κάστρῳ. τούτου δὲ τὸν λόγον μὴ φυλάξαντος, παρήγγειλε τοῖς συνεισερχομένοις αὐτῷ τριάκοντα, ὅτι "ἐν τῷ εἰσελθεῖν ἡμᾶς κρατήσατε τὰς πόρτας, καὶ ἂς εἰσέλθωσι πάντες." καὶ τούτου γενομένου, ἐπέτρεψε βληθῆναι πῦρ εἰς τὸ κάστρον. γενομένης δὲ πυρκαϊᾶς μεγάλης, ἐξῆλθον αἱ φαμιλίαι ἁρπάζουσαι εἴ τι ἠδύναντο βαστάσαι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν· καὶ ποιήσας ἄλλας τρεῖς ἡμέρας κατέλυσε τὰ τείχη ἕως τῆς γῆς καὶ ἀποκινήσας κατῆλθεν ἐν Ἀψιλίᾳ μετὰ καὶ Μαρίνου, τοῦ πρώτου αὐτῶν, ὑποδεχθεὶς ὑπὸ τῶν Ἀψιλῶν μετὰ μεγάλης τιμῆς. κἀκεῖθεν 395 κατελθὼν ἐν τῇ παραθαλασσίᾳ ἀντεπέρασε καὶ ἦλθε πρὸς Ἰουστινιανόν. τοῦ δὲ Ἰουστινιανοῦ ἀναιρεθέντος, καὶ τοῦ Φιλιππικοῦ τυφλωθέντος, βασιλεύει ὁ Ἀρτέμιος καὶ προβάλλεται αὐτὸν στρατηγὸν εἰς ἀνατολικούς. τοῦ δὲ Θεοδοσίου βασιλεύσαντος, καὶ τοῦ Ἀρτεμίου ἐκδιωχθέντος, καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων πολιτείας συγκεχυμένης οὔσης ἔκ τε βαρβάρων ἐπιδρομῆς καὶ ἐκ τῶν τοῦ Ἰουστινιανοῦ μιαιφονιῶν καὶ τῶν τοῦ Φιλιππικοῦ ἀνοσιουργιῶν, οὗτος ὁ εἰρημένος Λέων ὑπερεμάχει τῷ Ἀρτεμίῳ, ἐναντιούμενος Θεοδοσίῳ. εἶχε δὲ συμφωνοῦντα αὐτῷ καὶ συντρέχοντα Ἀρτάυασδον, τὸν τῶν Ἀρμενιάκων στρατηγόν, ὃν καὶ γαμβρὸν μετὰ τὸ βασιλεῦσαι αὐτὸν εἰς Ἄνναν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ πεποίηκεν, προβαλλόμενος αὐτὸν καὶ κουροπαλάτην. Μασαλμᾶς δὲ χειμάσας ἐν τῇ Ἀσίᾳ ἐξεδέχετο τὰς τοῦ Λέοντος ὑποσχέσεις· μηδὲν δὲ παρὰ Λέοντος δεξάμενος καὶ γνοὺς ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπ' αὐτοῦ, ἐλθὼν εἰς τὴν Ἄβυδον ἀντεπέρασε λαὸν ἱκανὸν εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἀπεκίνησεν, γράψας καὶ πρὸς Σουλεϊμὰν τὸν πρωτοσύμβουλον καταλαβεῖν μετὰ τοῦ προετοιμασθέντος στόλου. τῇ δὲ ιεʹ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς παρεκάθισε τὴν πόλιν ὁ 188
Μασαλμᾶς λυμηνάμενος καὶ τὰ Θρᾳκῷα κάστρα. περιχαρακώσαντες δὲ τὸ χερσαῖον τεῖχος ὤρυξαν φῶσαν μεγάλην καὶ ἐπάνω αὐτῆς περιτείχισμα στηθαῖον διὰ ξηρολίθου ἐποίησαν. τῇ δὲ αʹ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς αʹ ἰνδικτιῶνος ἀνέβαλεν ὁ χριστομάχος Σουλεϊμὰν μετὰ τοῦ στόλου καὶ τῶν ἀμηραίων αὐτοῦ ἔχων παμμεγέθεις ναῦς καὶ πολεμικὰς κατήνας καὶ δρόμωνας τὸν ἀριθμὸν αωʹ, καὶ προσώρμισεν ἀπὸ τῆς Μαγναύρας ἕως τῶν Κυκλοβίου. μετὰ δὲ δύο ἡμέρας νότου πνεύσαντος, καὶ ἀπάραντες ἐκεῖθεν παρ έπλευσαν τὴν πόλιν. καὶ οἱ μὲν ἐπέρασαν εἰς τὰ Εὐτροπίου καὶ Ἀνθημίου, οἱ δὲ εἰς τὰ τῆς Θρᾴκης μέρη ἀπὸ τοῦ καστελλίου τῶν Γαλάτου καὶ ἕως τοῦ Κλειδίου προσώρμισαν. τῶν δὲ μεγάλων πλοίων βεβαρημένων ἐκ τοῦ φόρτου καὶ ἀργευομένων, νωτοφύλακες μέχρι τῶν κʹ κατηνῶν ἀπέμειναν ἐχόντων ἀνὰ ρʹ λωρικάτων πρὸς τὸ ταῦτα φυλάττειν. εὐδίας δὲ καταλαβούσης αὐτὰς ἐν τῷ ῥεύματι, καὶ τοῦ Στενοῦ μικρὸν πνεύσαντος, ὤθησεν αὐτὰς ἐπὶ τὰ ἔξω. ὁ δὲ εὐσεβὴς βασιλεὺς παραχρῆμα τὰς ἐμπύρους ναῦς κατ' αὐτῶν ἐκπέμψας ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως τῇ θείᾳ συμμαχίᾳ πυριαλώτους αὐτὰς ἐποίησεν· καὶ αἱ μὲν εἰς τὰ παράλια τείχη ἐμπυριζόμεναι ἀπερρίφησαν, αἱ δὲ εἰς τὸν βυθὸν αὔτανδροι κατεποντίσθησαν, ἕτεραι δὲ μέχρι τῆς Ὀξείας καὶ Πλατείας νήσου λαυρίζουσαι ἀπηνέχθησαν. ἐντεῦθεν οὖν οἱ μὲν τῆς πόλεως θάρσος ἔλαβον, οἱ δὲ πολέμιοι μεγάλως κατέπτηξαν τὴν τοῦ ὑγροῦ πυρὸς ἐγνωκότες δραστικωτάτην ἐνέργειαν· ἐβούλοντο γὰρ τῇ αὐτῇ ἑσπέρᾳ εἰς τὰ παράλια προσορμίσαι τείχη καὶ τοὺς αὐχένας εἰς τὰς ἐπάλξεις ἐπιθεῖναι. ἀλλὰ τὴν βουλὴν αὐτῶν διεσκέδασεν ὁ θεὸς διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανάγνου θεοτόκου. τῇ δὲ αὐτῇ νυκτὶ τὴν ἅλυσιν ἐκ τῶν Γαλάτου ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς μυστικῶς συνέστειλεν. οἱ δὲ ἐχθροὶ νομίσαντες, ὅτι βουλόμενος αὐτοὺς δελεάσαι ὁ βασιλεὺς ταύτην παρέστειλεν, οὐκ ἐτόλμησαν εἰσελθεῖν καὶ ὁρμίσαι ἔνδον τῶν Γαλάτου· ἀλλ' ἀναπλεύσαντες ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Σωσθενίου ἐκεῖ κατησφαλίσαντο τὸ ἑαυτῶν πλώϊμον. τῇ δὲ ηʹ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς θνήσκει Σουλεϊμάν, ὁ ἀρχηγὸς αὐτῶν, καὶ ἀμηρεύει Οὔμαρ. χειμῶνος δὲ γενομένου βαρυτάτου ἐν τῇ Θρᾴκῃ, ὥστε τὴν γῆν ἐπὶ ἡμέρας ρʹ μὴ φαίνεσθαι ἐκ τῆς κρυσταλλωθείσης χιόνος, πλῆθος ἵππων τε καὶ καμήλων καὶ λοιπῶν ζώων τῶν ἐχθρῶν τεθνήκασιν. τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ κατέλαβε Σουφιὰμ μετὰ τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ κτισθέντος στόλου, ἔχων κατήνας σιτοφόρους υʹ καὶ δρόμωνας. καὶ μαθὼν τὴν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ πυρὸς ἐνέργειαν καὶ παραδραμὼν τὴν Βιθυνίαν καὶ ἀντικρὺ περάσας εἰς 397 τὸν τοῦ Καλοῦ Ἀγροῦ λιμένα προσώρμισεν. μετ' οὐ πολὺ δὲ κατέλαβε καὶ Ἰζὶδ μετὰ ἑτέρου στόλου κτισθέντος ἐν Ἀφρικῇ ἔχων καὶ αὐτὸς κατήνας τξʹ ἀρμαμέντον τε καὶ δαπάνας. ὁμοίως καὶ αὐτὸς τὰ αὐτὰ μεμαθηκὼς περὶ τοῦ ὑγροῦ πυρὸς προσώρμισεν εἰς τὸν Σάτυρον καὶ Βρύαν καὶ ἕως Καρταλιμένος. οἱ δὲ τῶν δύο στόλων τούτων Αἰγύπτιοι καθ' ἑαυτοὺς βουλευσάμενοι νυκτὸς τοὺς τῶν κατηνῶν σανδάλους ἄραντες ἐν τῇ πόλει προσέφυγον τὸν βασιλέα εὐφημοῦντες, ὥστε ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἕως τῆς πόλεως ὁλόξυλον φαίνεσθαι τὴν θάλασσαν. μαθὼν δὲ δι' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς περὶ τῶν κρυπτομένων δύο στόλων ἐν τῷ κόλπῳ, σίφωνας πυρσοφόρους κατασκευάσας εἰς δρόμωνάς τε καὶ διήρεις τούτους ἐμβαλὼν κατὰ τῶν δύο στόλων ἐξέπεμψεν. τοῦ δὲ θεοῦ συνεργήσαντος διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς παναχράντου θεοτόκου ἐπιτοπίως ἐβυθίσθησαν οἱ ἐχθροί· καὶ λαβόντες τὰ σκῦλα οἱ ἡμέτεροι καὶ τὰς δαπάνας αὐτῶν μετὰ χαρᾶς καὶ νίκης ὑπέστρεψαν. ἔτι δὲ πάλιν τοῦ Μαρδασὰν ἀπὸ Πυλῶν σὺν τῷ στρατῷ τῶν Ἀράβων ἕως Νικαίας καὶ Νικομηδείας διατρέχοντος, οἱ ἐν τῷ Λίβῳ καὶ Σόφωνι δίκην Μαρδαϊτῶν κρυπτόμενοι βασιλικοὶ ἄρχοντες καὶ τὰ πεζικὰ ἐξάπινα τούτοις ἐπιρρίπτοντες καὶ κλασματίζοντες ἐκεῖθεν ἀποδρᾶσαι ἐποίησαν· καὶ λοιπὸν μικρᾶς ἀδείας τῆς περατικῆς παραλίου εὑρούσης, ἐκ τῆς πόλεως ἐξερχόμενα χελάνδια πλείστας ἐκόμιζον δαπάνας· ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ 189
ἁλιευτικὰ ἀγράρια εἴς τε τὰς νήσους καὶ τὰ περιπόλια τείχη ἀγρεύειν ἰχθύας οὐκ ἐκωλύοντο. λιμοῦ τε μεγάλου γεγονότος ἐν τοῖς Ἄραψιν, πάντα τὰ ἀποθνήσκοντα ζῶα αὐτῶν κατήσθιον, ἵππους τε καὶ ὄνους καὶ καμήλους· φασὶ δέ τινες ὅτι καὶ ἀνθρώπους τεθνεῶτας καὶ τὴν ἑαυτῶν κόπρον εἰς τὰ κλίβανα βάλλοντες καὶ ζυμοῦντες ἤσθιον. ἐνέσκηψε δὲ εἰς αὐτοὺς καὶ λοιμικὴ νόσος καὶ ἀναρίθμητα πλήθη ἐξ αὐτῶν ὤλεσεν. συνῆψε δὲ πρὸς αὐτοὺς πόλεμον καὶ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος, καί, ὥς φασιν οἱ ἀκριβῶς ἐπιστάμενοι, [ὅτι] κβʹ χιλιάδας Ἀράβων κατέσφαξαν· καὶ πολλὰ αὐτοῖς συνέβησαν δεινὰ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὥστε ἐπιγνῶναι αὐτοὺς τῇ πείρᾳ, ὅτι ὁ θεὸς 398 καὶ ἡ παναγία παρθένος καὶ θεομήτωρ φρουροῦσι τὴν πόλιν ταύτην καὶ τὸ τῶν χριστιανῶν βασίλειον, καὶ οὐκ ἔστιν ἐγκατάλειψις τελεία θεοῦ ἐν τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ, εἰ καὶ πρὸς βραχὺ παιδευόμεθα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὔμαρος ἔτη βʹ. σιʹ. ψιʹ. βʹ. αʹ. δʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σέργιος, ὁ πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς Σικελίας, ἀκούσας ὅτι οἱ Σαρακηνοὶ παρακαθέζονται τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἔστεψεν ἐκεῖσε ἴδιον βασιλέα ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὀνόματι Βασίλειον, Κωνσταντινουπολίτην, υἱὸν Γρηγορίου τοῦ Ὀνομαγούλου, Τιβέριον αὐτὸν μετονομάσας. ἐποίησε δὲ προβολὰς καὶ ἰδίους ἄρχοντας μετὰ βουλῆς τοῦ προλεχθέντος Σεργίου. ὁ δὲ βασιλεὺς ταῦτα ἀκηκοὼς ἀποστέλλει Παῦλον, τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ χαρτουλάριον, προβαλόμενος αὐτὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν Σικελίας, παραδεδωκὼς αὐτῷ πρὸς σύναρσιν αὐτοῦ σπαθαρίους δύο καὶ ἀνθρώπους ὀλίγους εἰς ὑπηρεσίαν αὐτοῦ κελεύσεις τε πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῶν δυτικῶν καὶ σάκραν πρὸς τὸν λαόν. καὶ διὰ νυκτὸς εἰσελθόντες εἰς ἐξελαστικὸν δρόμωνα ἐξῆλθον ἐπὶ τὰ μέρη Κυζίκου. ἀπὸ δὲ τόπου εἰς τόπον, διά τε γῆς καὶ θαλάσσης τὴν πορείαν ποιησάμενοι ἐξάπινα τὴν Σικελίαν καταλαμβάνουσιν. εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἐν Συρακούσῃ, ἤκουσε Σέργιος καὶ ἐξέστη καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἐπιγνοὺς αἰτίαν προσέφυγεν εἰς τοὺς πλησιάζοντας τῇ Καλαβρίᾳ Λογγιβάρδους. τοῦ δὲ λαοῦ ἀθροισθέντος, καὶ τῆς σάκρας ἀναγνωσθείσης, καὶ δι' αὐτῆς πιστωθέντες, ὅτι καὶ τὸ βασίλειον συνίσταται, καὶ ἡ πόλις εὐθυμοτέρα ἐστὶ περὶ τῶν ἐχθρῶν, καὶ τὰ περὶ τῶν δύο στόλων διηγησαμένων αὐτοῖς, εὐθέως τὸν μὲν Λέοντα βασιλέα εὐφήμησαν, Βασίλειον δὲ τὸν Ὀνομάγουλον καὶ τοὺς ὑπ' αὐτοῦ προχειρισθέντας ἄρχοντας δεσμίους τῷ στρατηγῷ παραδέδωκαν. αὐτὸς δὲ τὸν μὲν Βασίλειον σὺν τῷ μονοστρατήγῳ αὐτοῦ ἀπεκεφάλισεν, καὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν φουσκιάσας τῷ βασιλεῖ διὰ τῶν σπαθαρίων ἀπέστειλεν. τοὺς δὲ λοιποὺς τύψας καὶ κουρεύσας, 399 τινὰς δὲ καὶ ῥινοκοπήσας ἐξώρισεν. ἐντεῦθεν οὖν μεγάλη κατάστασις ἐν τοῖς δυτικοῖς ἐγένετο. Σέργιος δὲ ὁ προλεχθεὶς λόγον ἀπαθείας τὸν στρατηγὸν αἰτησάμενος καὶ λαβὼν ἐξῆλθε πρὸς αὐτόν· καὶ πάντα εἰρήνευσαν τὰ ἑσπέρια μέρη. Οὔμαρος δὲ κρατήσας τῶν Ἀράβων ἐπέτρεψεν ἀνακάμψαι τὸν Μασαλμᾶν. ἀποκινησάντων δὲ τῶν Ἀγαρηνῶν τῇ ιεʹ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς μετὰ πολλῆς αἰσχύνης· ἐν γὰρ τῷ ἐκπορίζειν τὸν στόλον αὐτῶν λαῖλαψ ἐκ θεοῦ διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς θεομήτορος ἐνσκήψας εἰς αὐτοὺς τούτους διεσκόρπισεν· καὶ τοὺς μὲν ἐν Προκονήσῳ καὶ ταῖς λοιπαῖς νήσοις, τοὺς δὲ ἐν τοῖς Ἀποστρόφοις καὶ ταῖς λοιπαῖς ἀκταῖς κατεπόντισεν, οἱ δὲ περιλειφθέντες παρήρχοντο τὸ Αἰγαῖον πέλαγος, καὶ ἄφνω ἐπῆλθεν αὐτοῖς θεομηνία φοβερά· χάλαζα γὰρ πύρινος κατελθοῦσα ἐπ' αὐτοὺς τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης καχλάσαι πεποίηκεν, καὶ τῆς πίσσης λυθείσης, αὔτανδροι αἱ ναῦς εἰς βυθὸν κατηνέχθησαν· δέκα δὲ μόναι καὶ αὗται προνοίᾳ θεοῦ διασωθεῖσαι ἐξ αὐτῶν πρὸς τὸ ἀπαγγεῖλαι ἡμῖν τε καὶ τοῖς Ἄραψι τὰ μεγαλεῖα τοῦ θεοῦ τὰ γεγονότα εἰς αὐτούς· ἃς καὶ περιτυχόντες οἱ τῶν ἡμετέρων τὰς μὲν πέντε πιάσαι ἠδυνήθησαν, αἱ δὲ ἄλλαι πέντε ἀπεσώθησαν εἰς Συρίαν τὴν τοῦ θεοῦ δυναστείαν ἀναγγελοῦσαι. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει σεισμοῦ μεγάλου γενομένου ἐν Συρίᾳ, ἐκώλυσεν Οὔμαρ τὸν οἶνον ἀπὸ 190
τῶν πόλεων, καὶ μαγαρίζειν τοὺς Χριστιανοὺς ἠνάγκαζεν· καὶ τοὺς μὲν μαγαρίζοντας ἀτελεῖς ἐποίει, τοὺς δὲ μὴ καταδεχομένους ἀνῄρει, καὶ πολλοὺς μάρτυρας ἀπειργάσατο, καὶ μὴ παραδέχεσθαι μαρτυρίαν Χριστιανοῦ κατὰ Σαρακηνοῦ ἐθέσπισεν. ἐποίησε δὲ καὶ ἐπιστολὴν δογματικὴν πρὸς Λέοντα τὸν βασιλέα οἰόμενος πείσειν αὐτὸν τοῦ μαγαρίσαι. γʹ. βʹ. εʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐτέχθη τῷ δυσσεβεῖ βασιλεῖ Λέοντι ὁ δυσσεβέστερος αὐτοῦ υἱὸς Κωνσταντῖνος καὶ τοῦ Ἀντιχρίστου πρόδρομος. τῇ δὲ κεʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς Μαρία, ἡ γυνὴ Λέοντος, ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγουστέως, καὶ προῆλθεν ἔμπρακτος μόνη χωρὶς τοῦ ἀνδρὸς ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, καὶ εὐξαμένη πρὸ τῆς εἰσόδου τοῦ θυσιαστηρίου μετῆλθεν εἰς τὸν μέγαν βαπτιστῆρα, προεισελθόντος τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς μετ' ὀλίγων οἰκειακῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ. ἔνθα βαπτίσαντος Γερμανοῦ τοῦ ἀρχιερέως τὸν τῆς κακίας τε καὶ βασιλείας αὐτῶν διάδοχον Κωνσταντῖνον, δεινόν τι καὶ δυσῶδες ἐκ νηπιότητος αὐτοῦ προεσήμανται τεκμήριον, ἀφοδεύσαντος αὐτοῦ ἐν τῇ ἁγίᾳ κολυμβήθρᾳ, ὥς φασιν οἱ ἀκριβῶς αὐτόπται γεγονότες, ὥστε φάναι Γερμανὸν τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην προφητικῶς, ὅτι "μεγίστου κακοῦ Χριστιανοῖς καὶ τῇ ἐκκλησίᾳ δι' αὐτοῦ μέλλοντος γίνεσθαι τὸ σημεῖον τοῦτο πέφυκεν." τοῦτον οἱ προύχοντες τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου βαπτισθέντα ἀνεδέξαντο. μετὰ δὲ τὴν θείαν λειτουργίαν ἔμπρακτος ἡ αὐγούστα Μαρία ἀνέκαμψε σὺν τῷ υἱῷ βεβαπτισμένῳ ὑπατείαν δοῦσα ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας ἕως τῆς Χαλκῆς πύλης τοῦ παλατίου. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ξυλινίτης γράφει πρὸς Ἀρτέμιον ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὥστε ἀπελθεῖν αὐτὸν πρὸς Τέρβελιν, ὅπως μετὰ συμμαχίας Βουλγαρικῆς ἔλθῃ κατὰ Λέοντος. ὁ δὲ ὑπακούσας ἀπῆλθε καὶ δίδωσιν αὐτῷ στρατὸν καὶ νʹ κεντηνάρια χρυσοῦ. καὶ ταῦτα λαβὼν ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ἔρχεται. τῆς δὲ πόλεως τοῦτον μὴ δεξαμένης, οἱ Βούλγαροι τοῦτον τῷ Λέοντι παρέδωκαν καὶ φιλοφρονηθέντες ὑπ' αὐτοῦ ὑπέστρεψαν. ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτον σὺν τῷ Ξυλινίτῃ ἀνεῖλεν, δημεύσας καὶ τὴν τοῦ Ξυλινίτου οὐσίαν μαγίστρου αὐτοῦ ὑπάρχοντος καὶ πολλὴν κεκτημένου· ὁμοίως δὲ καὶ Σισίννιον τὸν πατρίκιον, τὸ ἐπίκλην Ῥενδάκιν οἱ Βούλγαροι ἀπεκεφάλισαν ὡς συνόντα τῷ Ἀρτεμίῳ, καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπον Θεσσαλονίκης προέδωκαν τῷ βασιλεῖ, καὶ ἀπεκεφαλίσθη σὺν τῷ Ἀρτεμίῳ. ὁμοίως καὶ Ἰσόην τὸν πατρίκιον καὶ κόμητα τοῦ Ὀψικίου καὶ Θεόκτιστον πρωτο ασηκρήτην, καὶ Νικήταν τὸν Ἄνθρακα καὶ ἄρχοντα τοῦ τειχίου ὡς φίλους καὶ συνδρόμους αὐτοῦ, ἀπέκτεινεν· τοὺς δὲ λοιποὺς ῥινοτομήσας καὶ δημεύσας ἐξώρισεν. Κόσμου ἔτη σιβʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψιβʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη κδʹ. δʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἰζὶδ ἔτη δʹ. αʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Γερμανὸς ἔτη ιεʹ. ʹ. Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη λʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἰνδικτιῶνος γʹ, τῇ ἡμέρᾳ τοῦ πάσχα, ἐστέφθη Κωνσταντῖνος ὑπὸ Λέοντος, τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθʹ ἀκουβίτων, τοῦ μακαρίου Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου ποιήσαντος τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπεβίω Οὔμαρος, ὁ τῶν Ἀράβων ἀμηρεύσας ἔτη βʹ καὶ μῆνας δʹ, καὶ ἀμηρεύει Ἰζίδ. τούτῳ φύεται ἐν Περσίδι τύραννος ὀνόματι καὶ αὐτὸς Ἰζὶδ Μουαλαβί· καὶ συναπῆλθον αὐτῷ πολλοὶ τῆς Περσίδος· πέμψας δὲ Ἰζὶδ τὸν Μασαλμᾶν ἀνεῖλεν αὐτὸν καὶ τὴν Περσίδα ὑπέταξεν. εʹ. βʹ. ζʹ. ι ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀνεφάνη τις Σύρος ψευδόχριστος καὶ ἐπλάνησε τοὺς Ἑβραίους λέγων ἑαυτὸν εἶναι τὸν Χριστόν, τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ. ʹ. γʹ. ηʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἠνάγκασεν ὁ βασιλεὺς τοὺς Ἑβραίους καὶ τοὺς Μοντανοὺς βαπτίζεσθαι. οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἀπροαιρέτως βαπτιζόμενοι ἀπελούοντο τὸ βάπτισμα καὶ ἐσθίοντες μετελάμβανον τὴν ἁγίαν δωρεὰν καὶ ἔχραινον τὴν πίστιν. οἱ δὲ Μοντανοὶ 191
διαμαντεύσαντες ἑαυτοῖς καὶ ὁρίσαντες ἡμέραν εἰσῆλθον εἰς τοὺς ὡρισμένους οἴκους τῆς πλάνης αὐτῶν καὶ κατέκαυσαν ἑαυτούς. ζʹ. δʹ. θʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἰουδαῖός τις ὁρμώμενος ἀπὸ Λαοδικείας τῆς παραλίου Φοινίκης, γόης, ἐλθὼν πρὸς Ἰζὶδ ἐπηγγείλατο αὐτῷ ἔτη μʹ 402 κρατήσειν τῆς Ἀράβων ἀρχῆς, εἰ τὰς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῶν Χριστιανῶν ἐν πάσῃ τῇ ἀρχῇ αὐτοῦ τιμωμένας σεπτὰς εἰκόνας καθέλῃ. τούτῳ πεισθεὶς ὁ ἀνόητος Ἰζὶδ δόγμα καθολικὸν ἐψηφίσατο κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων· ἀλλὰ χάριτι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀφθόρου μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάντων τῶν ἁγίων τῷ αὐτῷ ἔτει τέθνηκεν Ἰζίδ, οὐδὲ ἀκουσθῆναι φθάσαντος τοῖς πολλοῖς τοῦ σατανικοῦ αὐτοῦ δόγματος. μεταλαβὼν δὲ ταύτης τῆς πικρᾶς καὶ ἀθεμίτου κακοδοξίας Λέων ὁ βασιλεὺς πολλῶν κακῶν ἡμῖν αἴτιος γέγονεν. εὑρὼν δὲ ὁμόφρονα τῆς ἀπαιδευσίας ταύτης Βησήρ τινα τοὔνομα, γενόμενον μὲν ἀπὸ Χριστιανῶν αἰχμάλωτον ἐν Συρίᾳ, ἀποστάντα δὲ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ ποιωθέντα τοῖς Ἀράβων δόγμασιν, οὐ πρὸ πολλοῦ δὲ χρόνου ἀπελευθερωθέντα τῆς ἐκείνων δουλείας καὶ καταλαβόντα τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν· διὰ ῥώμην δὲ σώματος καὶ ὁμόνοιαν τῆς κακοδοξίας ἐτιμήθη παρὰ τοῦ αὐτοῦ Λέοντος· ὅστις καὶ συνασπιστὴς τοῦ μεγάλου κακοῦ τούτου γέγονε τῷ βασιλεῖ. συνεφρόνει δὲ κακῶς αὐτῷ καὶ ὁ πάσης ἀκαθαρσίας ἀνάπλεως καὶ συντρόφῳ ἀπαιδευσίᾳ συζῶν Νακωλείας ὁ ἐπίσκοπος. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἰσὰμ ἔτη ιθʹ. ηʹ. αʹ. ιʹ. ιθʹ. Τὰ περὶ τοῦ μακαρίου Στεφάνου, τοῦ πάπα Ῥώμης, ὅπως τε ἔφυγεν ἐν Φραγγικῇ καὶ ἐσώθη, λέξων ἔρχομαι. Οὗτος ὁ ἀοίδιμος Στέφανος πολλὰ κακὰ ὑπέστη ὑπὸ Ἀστούλφου, τοῦ ῥηγὸς τῶν Λογγιβάρδων. προσφυγὼν δὲ τοῖς Φράγγοις ἐπὶ Πιπίνου προοίκου καὶ ἐξάρχου τῆς διοικήσεως τῶν ὅλων πραγμάτων καὶ τοῦ τῶν Φράγγων ἔθνους· ἔθος γὰρ ἦν αὐτοῖς τὸν κύριον αὐτῶν, ἤτοι τὸν ῥῆγα, κατὰ γένος ἄρχειν καὶ μηδὲν πράττειν ἢ διοικεῖν, πλὴν ἀλόγως ἐσθίειν καὶ πίνειν, οἴκοι τε διατρίβειν καὶ κατὰ Μάϊον μῆνα πρώτῃ τοῦ μηνὸς προκαθέζεσθαι ἐπὶ παντὸς τοῦ 403 ἔθνους καὶ προσκυνεῖν αὐτοὺς καὶ προσκυνεῖσθαι ὑπ' αὐτῶν καὶ δωροφορεῖσθαι τὰ κατὰ συνήθειαν καὶ ἀντιδιδόναι αὐτοῖς καὶ οὕτως ἕως τοῦ ἄλλου Μαΐου καθ' ἑαυτὸν διάγειν. ἔχει δὲ τὸν λεγόμενον πρόοικον γνώμῃ ἑαυτοῦ καὶ τοῦ ἔθνους διοικοῦντα πάντα τὰ πράγματα. ἐλέγοντο δὲ οἱ ἐκ τοῦ γένους ἐκείνου καταγόμενοι κριστάται, ὃ ἑρμηνεύεται τριχοραχάται· τρίχας γὰρ εἶχον κατὰ τῆς ῥάχης ἐκφυομένας, ὡς χοῖροι. ὁ γοῦν εἰρημένος Στέφανος τῇ ὠμότητι τοῦ Ἀστούλφου βιασθεὶς καὶ ἀβουλίᾳ, ἅμα δὲ καὶ ἐπιτραπεὶς παρ' αὐτοῦ ἀπελθεῖν εἰς Φραγγικὴν καὶ ποιῆσαι ὃ ἂν δύνηται, ἐλθὼν χειροτονεῖ τὸν Πίπινον ἄνδρα τὸ τηνικαῦτα λίαν εὐδόκιμον, προϊστάμενον ἅμα καὶ τῶν πραγμάτων ἀπὸ τοῦ ῥηγὸς καὶ προπολεμήσαντα τοὺς περαιωθέντας Ἄραβας ἀπὸ τῆς Ἀφρικῆς ἐπὶ τὴν Σπανίαν, τοὺς καὶ κρατήσαντας ἕως τοῦ νῦν τῆς αὐτῆς Σπανίας, δοκιμάσαντας δὲ καὶ κατὰ τῶν Φράγγων παρατάξασθαι. οἷς ἀντιταξάμενος σὺν τῷ πλήθει ὁ αὐτὸς Πίπινος κτείνει μὲν καὶ αὐτὸν τὸν ἔξαρχον τοῦ ἔθνους Ἀβδεραχμάν, συναναιρεῖ δὲ καὶ πλῆθος οὐκ εὐαρίθμητον παρὰ τὸν Ἠριδανὸν ποταμόν, καὶ θαυμάζεται καὶ φιλεῖται παρὰ τοῦ ἔθνους, οὐ μόνον διὰ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ δι' ἄλλα προτερήματα, καὶ προηγεῖται τοῦ ἔθνους πρῶτος οὐ κατὰ γένος, λύσαντος αὐτὸν τῆς ἐπιορκίας τῆς πρὸς τὸν ῥῆγα τοῦ αὐτοῦ Στεφάνου, καὶ ἀποκείραντος τὸν πρὸ αὐτοῦ ῥῆγα καὶ ἐν μοναστηρίῳ μετὰ τιμῆς καὶ ἀναπαύσεως περιορίσαντος. οὗτος ὁ Πίπινος δύο υἱοὺς ἔσχεν, Κάρουλον καὶ Καρουλόμαγνον, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπεβίω Ἰζίδ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀμηρεύσας ἔτηδʹ, καὶ ἀμηρεύει Ἰσάμ, ὁ τούτου ἀδελφός, καὶ ἤρξατο κτίζειν κατὰ χώραν καὶ πόλιν παλάτια καὶ κατασπορὰς ποιεῖν καὶ παραδείσους καὶ ὕδατα ἐκβάλλειν. καὶ ἐπεστράτευσε [χθῆ] τὴν Ῥωμανίαν, καὶ πολλοὺς τῶν σὺν αὐτῷ ἀποβαλὼν ὑπέστρεψεν. Στέφανος δέ, ὁ πάπας Ῥώμης, προσέφυγεν εἰς τοὺς Φράγγους. 404 Ῥώμης ἐπίσκοπος Γρηγόριος 192
ἔτη θʹ. θʹ. βʹ. αʹ. ιαʹ. κʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἤρξατο ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς Λέων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων καθαιρέσεως λόγον ποιεῖσθαι. καὶ μαθὼν τοῦτο Γρηγόριος, ὁ πάπας Ῥώμης, τοὺς φόρους τῆς Ἰταλίας καὶ Ῥώμης ἐκώλυσε γράψας πρὸς Λέοντα ἐπιστολὴν δογματικήν, μὴ δεῖν βασιλέα περὶ πίστεως λόγον ποιεῖσθαι καὶ καινοτομεῖν τὰ ἀρχαῖα δόγματα τῆς ἐκκλησίας, τὰ ὑπὸ τῶν ἁγίων πατέρων δογματισθέντα. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ χείμαρρος πλημμυρήσας εἰσῆλθεν εἰς Ἔδεσαν τὴν πόλιν καὶ πολλοὺς ἠφάνισεν. ιʹ. γʹ. βʹ. ιβʹ. καʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν Καισάρειαν Καππαδοκίας καὶ παρέλαβεν αὐτήν. καὶ γέγονε θανατικὸν ἐν Συρίᾳ. καὶ αἱ κάμηλοι τοῦ πρωτοσυμβούλου ἐκάησαν εἰς τὸν ἅγιον Ἡλίαν. Μαυΐας δέ, ὁ υἱὸς Ἰσάμ, ἐπεστράτευσε τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐμπεριπατήσας ὑπέστρεψεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει, ἰνδικτιῶνος θʹ, ὥρᾳ θέρους, ἀτμὶς ὡς ἐκ καμίνου πυρὸς ἀνέβρασεν ἀναμέσον Θήρας καὶ Θηρασίας τῶν νήσων ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης ἐπὶ ἡμέρας τινάς, καὶ κατὰ βραχὺ παχυνομένη καὶ ἀπολιθουμένη τῇ ἐξάψει τῆς πυρώδους ἐκκαύσεως, ὅλος ὁ καπνὸς πυροφανὴς ἐδείκνυτο. τῇ δὲ παχύτητι τῆς γεώδους οὐσίας πετροκισσήρους μεγάλους ὡς λόφους τινὰς ἀνέπεμψε καθ' ὅλης τῆς μικρᾶς Ἀσίας καὶ Λέσβου καὶ Ἀβύδου καὶ τῆς πρὸς θάλασσαν Μακεδονίας, ὡς ἅπαν τὸ πρόσωπον τῆς θαλάσσης ταύτης κισσήρων ἐπιπολαζόντων γέμειν· μέσον δὲ τοῦ τηλικούτου πυρὸς νῆσος ἀπογεωθεῖσα τῇ λεγομένῃ Ἱερᾷ νήσῳ συνήφθη, μήπω τὸ πρὶν οὖσα, ἀλλ' ὡς αἱ προρρηθεῖσαι νῆσοι, Θήρα τε καὶ Θηρασία ποτὲ ἐξεβράσθησαν, οὕτω καὶ αὕτη νῦν ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ θεομάχου 405 Λέοντος. ὃς τὴν κατ' αὐτοῦ θείαν ὀργὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ λογισάμενος ἀναιδέστερον κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἤγειρε πόλεμον, σύμμαχον ἔχων Βησὴρ τὸν ἀρνησίθεον καὶ τῆς ἴσης ἀλογίας ἐφάμιλλον. ἄμφω γὰρ ἀπαιδευσίας ἦσαν ἔμπλεοι καὶ πάσης ἀμαθίας, ἐξ ἧς τὰ πολλὰ τῶν κακῶν ἔρχεται. οἱ δὲ κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν ὄχλοι σφόδρα λυπούμενοι ἐπὶ ταῖς καιναῖς διδασκαλίαις αὐτῷ τε ἐμελέτων ἐπελθεῖν καί τινας βασιλικοὺς ἀνθρώπους ἀνεῖλον καθελόντας τὴν τοῦ κυρίου εἰκόνα τὴν ἐπὶ τῆς μεγάλης Χαλκῆς πύλης, ὡς πολλοὺς αὐτῶν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας τιμωρηθῆναι μελῶν ἐκκοπαῖς καὶ μάστιξι καὶ ἐξορίαις καὶ ζημίαις, μάλιστα δὲ τοὺς εὐγενείᾳ καὶ λόγῳ διαφανεῖς· ὥστε καὶ τὰ παιδευτήρια σβεσθῆναι καὶ τὴν εὐσεβῆ παίδευσιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἐν ἁγίοις Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου καὶ μέχρι νῦν κρατήσασαν, ἧς καὶ μετὰ ἄλλων πολλῶν καλῶν καθαιρέτης ὁ σαρακηνόφρων οὗτος Λέων γέγονεν. ἐν τούτοις οὖν θείῳ κινούμενοι ζήλῳ στασιάζουσι κατ' αὐτοῦ μεγάλῃ ναυμαχίᾳ συμφωνήσαντες Ἑλλαδικοί τε καὶ οἱ τῶν Κυκλάδων νήσων Κοσμᾶν τινα συνεπόμενον ἔχοντες εἰς τὸ στεφθῆναι, Ἀγαλλιανὸς δέ, τουρμάρχης τῶν Ἑλλαδικῶν, ἡγεῖτο τῆς στρατιᾶς, καὶ Στέφανος· οἳ καὶ προσπελάσαντες τῇ βασιλίδι πόλει ιηʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς τῆς ιʹ ἰνδικτιῶνος ἡττῶνται συμβαλόντες τοῖς Βυζαντίοις, ἐμπρησθέντων αὐτῶν τῶν νηῶν τῷ σκευαστῷ πυρί. καὶ οἱ μὲν βυθίζονται περὶ τὸν λάκκον, ἐν οἷς καὶ Ἀγαλλιανὸς ἔνοπλον ἑαυτὸν ἐπόντωσεν, οἱ δὲ ζῶντες τῷ κρατοῦντι προσρύονται. καὶ ἀποτέμνονται τὰς κεφαλὰς Κοσμᾶς τε καὶ Στέφανος, αὔξει δὲ τῇ κακίᾳ Λέων ὁ δυσσεβὴς καὶ οἱ τούτου σύμφρονες τὸν κατὰ τῆς εὐσεβείας διωγμὸν ἐπιτείνοντες. κατὰ δὲ τὴν θερινὴν τροπὴν ταύτης τῆς ιʹ ἰνδικτιῶνος, μετὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακὴν νίκην, κατὰ τῆς Βιθυνῶν Νικαίας παρατάττεται Σαρακηνῶν δύο ἀμηραίων στῖφος, Ἄμερ ἐν χιλιάσι ιεʹ μονοζώνων προδραμὼν καὶ ἀπαρασκεύαστον κυκλώσας τὴν πόλιν, καὶ Μαυΐας ἐπακολουθῶν ἐν ἄλλαις ὀκτὼ ἥμισυ μυριάσιν, οἳ μετὰ πολιορκίαν 406 πολλὴν καὶ καθαίρεσιν τῶν τειχῶν μερικὴν τῷ τῶν τιμωμένων ἁγίων πατέρων αὐτόθι τεμένει ταύτης μὲν οὐ περιγεγόνασι διὰ τῶν εὐπροσδέκτων εὐχῶν πρὸς τὸν θεόν, ἔνθα καὶ σεβάσμιοι αὐτῶν χαρακτῆρες ἀνεστήλωντο μέχρι νῦν ὑπὸ τῶν ὁμοφρόνων αὐτῶν τιμώμενοι.
Κωνσταντῖνος δέ τις στράτωρ τοῦ Ἀρταυάσδου ἰδὼν εἰκόνα τῆς θεοτόκου ἑστῶσαν, λαβὼν λίθον ἔρριψε κατ' αὐτῆς καὶ συνέτριψεν αὐτὴν καὶ πεσοῦσαν κατεπάτησεν· καὶ θεωρεῖ ἐν ὁράματι παρεστῶσαν αὐτῷ τὴν δέσποιναν καὶ λέγουσαν αὐτῷ· "οἶδας ποῖον γενναῖον πρᾶγμα εἰργάσω εἰς ἐμέ; ὄντως κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τοῦτο ἐποίησας." τῇ δὲ ἐπαύριον προσβαλόντων τῶν Σαρακηνῶν τῷ τείχει, καὶ πολέμου κροτηθέντος, δραμὼν εἰς τὸ τεῖχος ὡς γενναῖος στρατιώτης ὁ ταλαίπωρος ἐκεῖνος βάλλεται ὑπὸ λίθου τοῦ ἐκ τοῦ μαγγανικοῦ πεμφθέντος, καὶ συνέτριψεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπον, ἄξιον τῆς ἑαυτοῦ δυσσεβείας κομισάμενος ἀνταπόδομα. αἰχμαλωσίαν δὲ πλείστην καὶ λάφυρα συναγαγόντες ὑπέστρεψαν, δεικνύντος καὶ τοῦτο τοῦ θεοῦ τῷ ἀσεβεῖ, ὅτι οὐ δι' εὐσέβειαν περιγέγονε τῶν ὁμοφύλων, ὡς ἐκεῖνος ηὔχει, ἀλλὰ διά τινα αἰτίαν θείαν καὶ ἀπόρρητον κρίσιν, ἀποκρουομένης μὲν τὴν τοιαύτην Ἀραβικὴν ἰσχὺν τῆς τῶν ἁγίων πατέρων πόλεως ταῖς αὐτῶν πρεσβείαις, διὰ τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἀκριβεστάτων αὐτῶν χαρακτήρων εἰς ἔλεγχον δὲ καὶ ἀναπολόγητον κρίσιν τοῦ τυράννου καὶ βεβαίωσιν τῶν εὐσεβούντων. οὐ μόνον γὰρ περὶ τὴν σχετικὴν τῶν σεπτῶν εἰκόνων ὁ δυσσεβὴς ἐσφάλλετο προσκύνησιν, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανάγνου θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων· καὶ τὰ λείψανα αὐτῶν ὁ παμμίαρος, ὡς οἱ διδάσκαλοι αὐτοῦ Ἄραβες, ἐβδελύττετο. ἐκ τοῦδε τοίνυν τοῦ χρόνου ἀναιδῶς τῷ μακαρίῳ Γερμανῷ, τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως, προσετρίβετο, μεμφόμενος πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς καὶ ἀρχιερεῖς καὶ Χριστιανοὺς λαούς, ὡς εἰδωλολατρήσαντας ἐπὶ τῇ προσκυνήσει τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων, μὴ χωροῦντος αὐτοῦ δι' ἀπιστίαν καὶ πολλὴν ἰδιωτείαν τὸν περὶ σχετικῆς προσκυνήσεως λόγον. 407 ιαʹ. δʹ. γʹ. ιγʹ. κβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μαυΐας παρέλαβε τὸ κάστρον Ἀτεοῦς καὶ ὑπέστρεψεν. ιβʹ. εʹ. δʹ. ιδʹ. κγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν ὁ υἱὸς Χαγάνου, τοῦ δυνάστου Χαζαρίας, τὴν Μηδίαν καὶ Ἀρμενίαν, καὶ εὑρὼν Γάραχον, τὸν τῶν Ἀράβων στρατηγόν, κατὰ τὴν Ἀρμενίαν ἀνεῖλεν αὐτὸν μετὰ τοῦ συνόντος αὐτῷ πλήθους· καὶ ληϊσάμενος τὴν τῶν Ἀρμενίων χώραν καὶ τὴν Μήδων ἀνέκαμψεν, φόβον μέγαν ἐμποίησας τοῖς Ἄραψιν. ιγʹ. ʹ. εʹ. ιεʹ. κδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν τῶν Τούρκων γῆν, καὶ συναφθέντες ἀλλήλοις εἰς πόλεμον, πίπτουσιν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν· καὶ δειλανδρήσας ὁ Μασαλμᾶς φυγῇ χρησάμενος διὰ τῶν ὀρέων Χαζαρίας ὑπέστρεψεν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπομανεὶς Λέων, ὁ παράνομος βασιλεύς, κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ ἐνέγκας τὸν μακάριον Γερμανὸν ἤρξατο αὐτὸν θωπευτικοῖς λόγοις δελεάζειν. ὁ δὲ μακάριος ἀρχιερεὺς ἔφη πρὸς αὐτόν· "τὴν μὲν καθαίρεσιν τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἀκούομεν ἔσεσθαι, ἀλλ' οὐκ ἐπὶ τῆς σῆς βασιλείας." τούτου δὲ ἐπαναγκάσαντος εἰπεῖν ἐπὶ τίνος βασιλείας; ἔφη· "ἐπὶ Κόνωνος." ὁ δὲ ἔφη· "τὸ βαπτιστικόν μου ὄνομα ἐν ἀληθείᾳ Κόνων ἐστίν." ὁ δὲ πατριάρχης ἔφη· "μὴ γένοιτο, δέσποτα, διὰ τῆς σῆς βασιλείας τὸ κακὸν τοῦτο τελεσθῆναι· Ἀντιχρίστου γάρ ἐστι πρόδρομος ὁ τοῦτο πληρῶν καὶ τῆς ἐνσάρκου θείας οἰκονομίας ἀνατροπεύς." ἐπὶ τούτοις χαλεπήνας ὁ τύραννος ἐνεῖχε τῷ μακαρίῳ, ὡς Ἡρώδης ποτὲ τῷ προδρόμῳ. ἀνέμνησε δὲ αὐτὸν ὁ πατριάρχης καὶ τῶν πρὸ τῆς αὐτοκρατορίας αὐτοῦ συνθηκῶν, ὅπως αὐτῷ θεὸν ἐγγυητὴν δέδωκεν ἐν μηδενὶ σαλεῦσαι τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ τῶν αὐτῆς ἀποστολικῶν καὶ θεοπαραδότων θεσμῶν. ἀλλ' οὐδ' οὕτως ᾐσχύνθη ὁ ἄθλιος. ἐπιτηρῶν δὲ καὶ καθυποβάλλων τινὰς ἠγωνίζετο λόγους, εἴ που τοῦτον εὕροι κατὰ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ποιούμενον, ἵν' ὡς φατριαστήν, καὶ οὐχ 408 ὡς ὁμολογητὴν καθέλῃ τοῦ θρόνου, ἔχων εἰς τοῦτο σύμμαχον καὶ συμμέτοχον Ἀναστάσιον μαθητὴν καὶ σύγκελλον αὐτοῦ, συνταξάμενος αὐτῷ ὡς τῆς ἀσεβείας ὁμόφρονι, καὶ τοῦ θρόνου μοιχὸν διάδοχον ἔσεσθαι· ὃν ὁ μακάριος οὐκ ἀγνοῶν οὕτω στρεβλῶς διακείμενον, μιμούμενος τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην, ὡς πρὸς ἄλλον Ἰσκαριώτην, σοφῶς 194
καὶ πρᾴως τὰ περὶ προδοσίας ἀνεμίμνησκεν. ἐπεὶ δὲ ἀνεπιστρόφως αὐτὸν ἑώρα πλανώμενον, ἐπιστραφεὶς πρὸς αὐτὸν πατήσαντά ποτε τὰ ὀπίσθια τῆς στολῆς αὐτοῦ, εἰσιόντος αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα, ἔφη· "μὴ σπεῦδε, φθάζεις γὰρ εἰσελθεῖν εἰς τὸ διΐππιν." ὁ δὲ ταραχθεὶς ἐπὶ τῷ λόγῳ σὺν ἄλλοις ἀκούσασιν ἠγνόει τὴν πρόρρησιν, ἥτις πέρας λαβοῦσα μετὰ ιεʹ ἔτη τῷ τρίτῳ ἔτει Κωνσταντίνου τοῦ διώκτου, ἰνδικτιῶνος ιβʹ, πάντας ἔπεισεν ἐκ θείας χάριτος προφητευθῆναι τῷ ἀγνώμονι. Κωνσταντῖνος γὰρ μετὰ τὴν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Ἀρταυάσδου ἀνασοβὴν τῆς βασιλείας ἐπικρατήσας Ἀναστάσιον τοῦτον τύψας σὺν ἄλλοις ἐχθροῖς ἐν ἱππικῷ διὰ τοῦ διϊππίου γυμνὸν ἐπ' ὄνου καθήμενον ἐξανάστροφα ἐπόμπευσεν, ὡς τοῖς ἐχθροῖς συνανασκάψαντα αὐτόν, καὶ τὸν Ἀρτάυασδον στέψαντα, ὡς δηλωθήσεται ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ. καὶ ἐν μὲν τῷ Βυζαντίῳ πρόμαχος τῶν ὑπὲρ εὐσεβείας δογμάτων ὁ ἱερὸς οὗτος καὶ θεσπέσιος ἤκμαζε Γερμανὸς θηριομαχῶν πρὸς τὸν φερώνυμον Λέοντα καὶ τοὺς αὐτοῦ συνασπιστάς, ἐν δὲ τῇ πρεσβυτέρᾳ Ῥώμῃ Γρηγόριος, ὁ πανίερος ἀποστολικὸς ἀνὴρ καὶ Πέτρου τοῦ κορυφαίου σύνθρονος, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, ὃς ἀπέστησε Ῥώμην τε καὶ Ἰταλίαν καὶ πάντα τὰ ἑσπέρια τῆς τε πολιτικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ὑπακοῆς Λέοντος καὶ τῆς ὑπ' αὐτὸν βασιλείας. ἐν δὲ τῇ κατὰ Συρίαν Δαμασκῷ Ἰωάννης ὁ Χρυσορρόας, πρεσβύτερος καὶ μοναχός, ὁ τοῦ Μανσούρ, διδάσκαλος ἄριστος, βίῳ καὶ λόγῳ προέλαμπεν. ἀλλὰ Γερμανὸν μὲν ὡς ὑπ' αὐτὸν ὄντα ἐκβάλλει τοῦ θρόνου· Γρηγόριος δὲ αὐτὸν δι' ἐπιστολῶν ἀριδήλως ἐλέγχει τῶν τοῖς πολλοῖς ἐγνωσμένων, καὶ Ἰωάννης σὺν τοῖς τῆς ἀνατολῆς ἐπισκόποις τοῖς ἀναθέμασι τὸν ἀσεβῆ καθυποβάλλει. τῇ δὲ ζʹ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς ιγʹ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ γʹ τῆς ἑβδομάδος, Λέων ὁ δυσσεβὴς σελέντιον κατὰ τῶν ἁγίων 409 καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἐκρότησεν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθʹ ἀκουβίτων, προσκαλεσάμενος καὶ τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην Γερμανόν, οἰόμενος πείθειν αὐτὸν ὑπογράψαι κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων. ὁ δὲ γενναῖος τοῦ Χριστοῦ δοῦλος μηδ' ὅλως πεισθεὶς τῇ μυσαρᾷ κακοδοξίᾳ αὐτοῦ, τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομήσας ἀπετάξατο τὴν ἀρχιερωσύνην ἐπιδοὺς τὸ ὠμοφόριον καὶ εἰπὼν μετὰ πολλοὺς διδασκαλικοὺς λόγους· "ἐὰν ἐγώ εἰμι Ἰωνᾶς, βάλετέ με εἰς τὴν θάλασσαν. χωρὶς γὰρ οἰκουμενικῆς συνόδου καινοτομῆσαι πίστιν ἀδύνατόν μοι, ὦ βασιλεῦ." καὶ ἀπελθὼν ἐν τῷ λεγομένῳ Πλατανίῳ εἰς τὸν γονικὸν αὐτοῦ οἶκον ἡσύχασεν, ἀρχιερατεύσας ἔτη ιδʹ μῆνας εʹ καὶ ἡμέρας ζʹ. τῇ δὲ κβʹ τοῦ αὐτοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς χειροτονοῦσιν Ἀναστάσιον τὸν ψευδώνυμον μαθητὴν καὶ σύγκελλον τοῦ αὐτοῦ μακαρίου Γερμανοῦ συνθέμενον τῇ Λέοντος δυσσεβείᾳ, διὰ φιλαρχίαν κοσμικὴν προχειρισθεὶς Κωνσταντινουπόλεως ψευδεπίσκοπος. Γρηγόριος δέ, ὁ ἱερὸς πρόεδρος Ῥώμης, καθὼς καὶ προέφην, Ἀναστάσιον ἅμα τοῖς λιβέλλοις ἀπεκήρυξεν ἐλέγξας τὸν Λέοντα δι' ἐπιστολῶν ὡς ἀσεβοῦντα, καὶ τὴν Ῥώμην σὺν πάσῃ τῇ Ἰταλίᾳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀπέστησεν. ἐκμανεὶς οὖν ὁ τύραννος ἐπέτεινε τὸν κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων διωγμόν, πολλοί τε κληρικοὶ καὶ μονασταὶ καὶ εὐλαβεῖς λαϊκοὶ ὑπερεκινδύνευσαν τοῦ ὀρθοῦ τῆς πίστεως λόγου τὸν μαρτυρικὸν ἀναδησάμενοι στέφανον. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη κδʹ. ιδʹ. ζʹ. ʹ. αʹ. κεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐλθὼν εἰς Καππαδοκίαν παρέλαβε δόλῳ τὸ Χαρσιανὸν κάστρον. ιεʹ. ηʹ. ζʹ. βʹ. κ ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μασαλμᾶς τὴν Τουρκίαν καὶ φθάσας τὰς Κασπίας πύλας φοβηθεὶς ἀνέστρεψεν. ι ʹ. θʹ. ηʹ. γʹ. κζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Λέων ὁ βασιλεὺς τὴν θυγατέρα Χαγάνου, τοῦ τῶν Σκυθῶν δυνάστου, τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ ἐνυμφεύσατο, ποιή σας αὐτὴν Χριστιανὴν καὶ ὀνομάσας αὐτὴν Εἰρήνην· ἥτις ἐκμαθοῦσα τὰ ἱερὰ γράμματα διέπρεπεν ἐν εὐσεβείᾳ τὴν τούτων δυσσέβειαν ἐλέγχουσα. Μαυΐας δέ, ὁ υἱὸς Ἰσάμου, ἐπεστράτευσε τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐλθὼν ἕως Παφλαγονίας ἀνέκαμψε μετὰ αἰχμαλωσίας πολλῆς. ὁ δὲ 195
βασιλεὺς ἐμαίνετο κατὰ τοῦ πάπα καὶ τῆς ἀποστάσεως Ῥώμης καὶ Ἰταλίας, καὶ ἐξοπλίσας στόλον μέγαν ἀπέστειλε κατ' αὐτῶν Μάνην, τὸν στρατηγὸν τῶν Κιβυραιωτῶν, κεφαλὴν ποιήσας εἰς αὐτούς. ᾐσχύνθη δὲ ὁ μάταιος ναυαγήσαντος τοῦ στόλου εἰς τὸ Ἀδριακὸν πέλαγος. τότε ὁ θεομάχος ἐπὶ πλεῖον ἐκμανεὶς Ἀραβικῷ τε φρονήματι κρατυνόμενος φόρους κεφαλικοὺς τῷ τρίτῳ μέρει Σικελίας καὶ Καλαβρίας τοῦ λαοῦ ἐπέθηκεν. τὰ δὲ λεγόμενα πατριμόνια τῶν ἁγίων καὶ κορυφαίων ἀποστόλων, τῶν ἐν τῇ πρεσβυτέρᾳ Ῥώμῃ τιμωμένων, ταῖς ἐκκλησίαις ἔκπαλαι τελούμενα χρυσίου τάλαντα τρία ἥμισυ τῷ δημοσίῳ λόγῳ τελεῖσθαι προσέταξεν, ἐποπτεύειν τε καὶ ἀναγράφεσθαι τὰ τικτόμενα κελεύσας ἄρρενα βρέφη, ὡς Φαραώ ποτε τὰ τῶν Ἑβραίων· ὅπερ οὐδ' αὐτοί ποτε οἱ διδάσκαλοι αὐτοῦ Ἄραβες ἐποίησαν εἰς τοὺς κατὰ τὴν ἑῴαν Χριστιανούς. ιζʹ. ιʹ. θʹ. δʹ. κηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο θανατικὸν ἐν Συρίᾳ, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη καʹ. ιηʹ. ιαʹ. αʹ. εʹ. κθʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξωρίσθη Θεόδωρος ὁ τοῦ Μανσοὺρ εἰς τὰ κλίματα τῆς ἐρήμου· καὶ γέγονε σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ πυρῶδες καταυγάζον· καὶ Μαυΐας τὴν Ἀσίαν ἐληΐσατο. ιθʹ. ιβʹ. βʹ. ʹ. λʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Σουλεϊμάν, ὁ τοῦ Ἰσάμ, τὴν τῶν Ἀρμενίων χώραν καὶ οὐδὲν ἤνυσεν. κʹ. ιγʹ. γʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Μαυΐας τὴν Ῥωμανίαν καὶ ἐπανελθὼν οὐ μετὰ πολλὰς ἡμέρας τοῦ ἵππου πεσὼν ἀπέψυξεν. 411 καʹ. ιδʹ. δʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σουλεϊμάν, ὁ υἱὸς Ἰσάμ, αἰχμαλωτεύσας πολλοὺς ἐξ Ἀσίας συνῃχμαλώτευσε καί τινα Περγαμηνόν, ὃς ἔλεγεν ἑαυτὸν Τιβέριον υἱὸν εἶναι Ἰουστινιανοῦ. τοῦτον Ἰσὰμ εἰς τιμὴν τοῦ ἰδίουπαιδὸς καὶ τῶν βασιλέων ἐκφόβησιν μετὰ τῆς ἁρμοζούσης βασιλικῆς τιμῆς καὶ στρατευμάτων καὶ βάνδων καὶ σκήπτρων εἰς Ἱερουσαλὴμ ἐκπέμπει, καὶ ὅλην τὴν Συρίαν περιάγειν κελεύει μετὰ πολλῆς τιμῆς πρὸς θέαν πάντων καὶ κατάπληξιν. κβʹ. ιεʹ. εʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Σουλεϊμὰν τὴν Ῥωμανίαν ὁ υἱὸς Ἰσάμ· καὶ ἐπόρθησε τὸ λεγόμενον Σιδηροῦν κάστρον, καὶ Εὐστάθιον, τὸν υἱὸν Μαριανοῦ τοῦ πατρικίου, αἰχμάλωτον ἔλαβεν. κγʹ. ι ʹ. ʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ ἰνδικτιῶνος ηʹ ἐπεστράτευσε Σουλεϊμὰν τὴν Ῥωμανίαν ἐν μυριάσιν θʹ, στρατηγοῖς τε δʹ, ὧν Γάμερ ἡγεῖτο λοχίζων ἐν μυρίοις μονοζώνοις τὰ τῆς Ἀσιάτιδος γῆς μέρη, καὶ τούτου ἐχόμενοι Μελὶχ καὶ Βατὰλ ἐν δισμυρίοις ἱππεῦσι περὶ τὸν Ἀκροϊνόν· καὶ μετὰ τούτους Σουλεϊμὰν ἐν ἑξακισμυρίοις περὶ τὴν τῶν Καππαδόκων Τύανον. ἀλλ' οἱ μὲν κατὰ τὴν Ἀσίαν καὶ Καππαδοκίαν πολλὴν ἅλωσιν ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν καὶ κτηνῶν ποιησάμενοι ἀβλαβεῖς ἀνέστρεψαν, οἱ δὲ περὶ τὸν Μελὶχ καὶ Βατὰλ ἐν τῷ Ἀκροϊνῷ καταπολεμηθέντες ὑπὸ Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου ἡττήθησαν. καὶ οἱ μὲν πλείους ὅπλοις ὤλοντο σὺν τοῖς δυσὶν ἄρχουσιν· ὀκτακόσιοι δέ που μαχηταὶ ἐξ αὐτῶν πρὸς ἓξ χιλιάδας ἐνστάντες εἰς Σύναδα καταφεύγουσι καὶ διασωθέντες συνήφθησαν τῷ Σουλεϊμὰν καὶ ἀνέκαμψαν εἰς Συρίαν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ κατὰ τὴν Ἀφρικὴν πολλοὶ παρ' αὐτῶν ὤλοντο σὺν τῷ στρατηγοῦντι ὀνόματι Δαμασκηνῷ. 412 κδʹ. ιζʹ. ζʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, κδʹ τῆς βασιλείας Λέοντος τοῦ τυράννου καὶ παρανομωτάτου Σύρου ἐκάησαν ἀγοραὶ ἐν Δαμασκῷ ὑπὸ Ἱερακιτῶν, καὶ ἐφουρκίσθησαν, καὶ εἰσῆλθεν ὁ χείμαρρος ἐν Ἐδέσῃ μηνὶ Περιτίῳ κηʹ. Καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει σεισμὸς γέγονε μέγας καὶ φοβερὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ κ ʹ, ἰνδικτιῶνος θʹ, ἡμέρᾳ δʹ, ὥρᾳ ηʹ, καὶ ἐπτώθησαν ἐκκλησίαι καὶ μοναστήρια, λαός τε πολὺς τέθνηκεν. ἔπεσε δὲ καὶ ὁ ἀνδριὰς ὁ ἑστὼς ἐπὶ τῆς Ἀτάλου πόρτης τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἅμα τῷ αὐτῷ Ἀτάλῳ, καὶ ἡ στήλη Ἀρκαδίου, ἡ ἐπὶ τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἑστῶσα, καὶ ὁ ἀνδριὰς τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου, ὁ ἐπὶ τῆς Χρυσῆς πόρτης, τά τε χερσαῖα τῆς πόλεως τείχη καὶ πόλεις καὶ χωρία ἐν τῇ Θρᾴκῃ, καὶ ἡ Νικομήδεια ἐν Βιθυνίᾳ καὶ ἡ Πραίνετος καὶ ἡ Νίκαια, ἐν ᾗ μία ἐσώθη ἐκκλησία. ἀπέφυγε δὲ καὶ ἡ θάλασσα τῶν ἰδίων ὅρων ἔν τισι τόποις, καὶ ἐκράτησεν ὁ σεισμὸς μῆνας ιβʹ. ὁ οὖν βασιλεὺς ἰδὼν τὰ τείχη τῆς 196
πόλεως πτωθέντα διελάλησε τῷ λαῷ λέγων, ὅτι "ὑμεῖς οὐκ εὐπορεῖτε κτίσαι τὰ τείχη, ἀλλ' ἡμεῖς προσετάξαμεν τοῖς διοικηταῖς, καὶ ἀπαιτοῦσιν εἰς τὸν κανόνα κατὰ ὁλοκοτίνιν μιλιαρίσιν, καὶ λαμβάνει αὐτὸ ἡ βασιλεία καὶ κτίζει τὰ τείχη." ἐντεῦθεν οὖν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια δίδειν τὰ δικέρατα τοῖς διοικηταῖς. ἔτος ἦν ἀπὸ μὲν κτίσεως κόσμου κατὰ Ῥωμαίους σμηʹ ἀπὸ Ἀδάμ, κατὰ δὲ Αἰγυπτίους ἤγουν Ἀλεξανδρεῖς σλβʹ, ἀπὸ δὲ Φιλίππου τοῦ κατὰ Μακεδόνας αξγʹ. ἐβασίλευσεν οὖν Λέων ἀπὸ κεʹ τοῦ Μαρτίου μηνὸς τῆς ιεʹ ἰνδικτιῶνος ἕως μηνὸς Ἰουνίου ιηʹ τῆς θʹ ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας ἔτη κδʹ, μῆνας βʹ, ἡμέρας κεʹ. ὁμοίως καὶ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσεβείας αὐτοῦ καὶ βασιλείας διάδοχος, ἀπὸ τῆς αὐτῆς ιηʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῆς θʹ ἰνδικτιῶνος ἕως τῆς ιδʹ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ιδʹ ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας καὶ αὐτός, παραχωρή σαντος τοῦ θεοῦ, ἔτη λδʹ, μῆνας γʹ, ἡμέρας βʹ. οὕτως οὖν, ὡς προέφημεν, τῷ αὐτῷ ἔτει τῆς θʹ ἰνδικτιῶνος μηνὶ Ἰουνίῳ ιηʹ τέθνηκε Λέων σὺν τῷ ψυχικῷ καὶ τὸν σωματικὸν θάνατον, καὶ αὐτοκρατορεῖ Κωνσταντῖνος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. καὶ ὅσα μὲν ἐπὶ Λέοντος τοῦ ἀσεβοῦς κακὰ Χριστιανοῖς συνέβη περί τε τὴν ὀρθόδοξον πίστιν καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν διοικήσεων αἰσχροῦ κέρδους καὶ φιλαργυρίας ἐπινοίᾳ κατά τε Σικελίαν καὶ Καλαβρίαν καὶ Κρήτην, ἥ τε τῆς Ἰταλίας ἀποστασία διὰ τὴν αὐτοῦ κακοδοξίαν, σεισμοί τε καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ καὶ ἐθνῶν ἐπαναστάσεις, ἵνα τὰ κατὰ μέρος σιγήσω, ἐν τοῖς προλαβοῦσι δεδήλωται κεφαλαίοις. ἄξιον δὲ λοιπὸν ἐφεξῆς καὶ τοῦ δυσσεβεστάτου καὶ παναθλίου παιδὸς αὐτοῦ τὰς ἀθεμίτους διεξελθεῖν πράξεις ἀνοσιουργοτέρας καὶ θεομισήτους οὔσας, φιλαλήθως δὲ ὅμως, ὡς ἐφορῶντος τοῦ παντεπόπτου θεοῦ, καὶ ἀπερίττως εἰς ὠφέλειαν τοῖς μετέπειτα καὶ τοῖς νῦν πλανωμένοις ἀθλίοις καὶ ἀτασθάλοις ἀνδραρίοις εἰς τὴν τοῦ παρανομωτάτου βδελυρὰν κακοδοξίαν, τὰ ἀπὸ τῆς ιʹ λέγοντας ἰνδικτιῶνος, ἔτους πρώτου τῆς αὐτοῦ βασιλείας, δυσσεβῶς πεπραγμένα ἕως τῆς ιδʹ ἰνδικτιῶνος, ἔτους τῆς αὐτοῦ ἀπωλείας. αὐτὸς γὰρ ὁ πανώλης καὶ ἐμβρόντητος αἱμοβόρος τε καὶ ἀγριώτατος θὴρ τυραννικῶς καὶ οὐκ ἐννόμως τῷ κράτει χρησάμενος πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς ἀχράντου καὶ παναγίας μητρὸς αὐτοῦ καὶ πάντων τῶν ἁγίων διΐσταται, μαγείαις δὲ καὶ ἀσελγείαις καὶ αἱμοθυσίαις καβαλλίαις τε κόπροις καὶ οὔροις ἀπατώμενος, μαλακίαις τε μὴν καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι χαίρων, [καὶ] πᾶσιν ἁπλῶς ψυχοφθόροις ἐπιτηδεύμασιν ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας συνέζησεν. ἐπεὶ δὲ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν σὺν τῇ κακίᾳ προσέλαβεν, τί δεῖ λέγειν, ὅσην ἐκ προοιμίων ὁ παμμίαρος τὴν κακίαν ἐκίσσησεν, καὶ εἰς προῦπτον ταύτην καὶ ἐναέριον ἀνερρίπισε φλόγα; οὐ μικρὰ γὰρ ταύτην βλέποντας τοὺς Χριστιανοὺς κατέλαβεν ἀθυμία, ὥστε πάντας ἐκ προοιμίων εὐθὺς δι' ἰταμότητα μισῆσαι αὐτόν, καὶ Ἀρταυάσδῳ κουροπαλάτῃ καὶ κόμητι τοῦ Ὀψικίου προστεθῆναι γαμ βρῷ τε αὐτοῦ ὄντι ἐπ' ἀδελφῇ Ἄννῃ, καὶ τὴν βασιλείαν αὐτῷ ὡς ὀρθοδόξῳ παραδοῦναι. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνεῖλεν Ἰσάμ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τοὺςκατὰ πᾶσαν πόλιν τῆς ὑπ' αὐτὸν ἀρχῆς αἰχμαλώτους Χριστιανούς, ἐν οἷς καὶ Εὐστάθιος, ὁ μακάριος υἱὸς Μαριανοῦ τοῦ περιβλέπτου πατρικίου, πολλὰ βιασθεὶς καὶ τὴν αὐτοῦ εἰλικρινῆ πίστιν μὴ ἀρνησάμενος μάρτυς ἀληθὴς ἀνεδείχθη εἰς Χαρράν, πόλιν οὖσαν τῆς Μεσοποταμίας ἐπίσημον, ἔνθα καὶ τὰ τίμια αὐτοῦ καὶ ἅγια λείψανα ἰάσεις παντοίας ἐπιτελοῦσι θείᾳ χάριτι· καὶ πολλοὶ δὲ ἕτεροι διὰ μαρτυρίου καὶ αἵματος ἐν Χριστῷ ἐτελειώθησαν. Κόσμου ἔτη σλγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψλγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λεʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἰσὰμ ἔτη ιθʹ. ιηʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη καʹ. ηʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη κδʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ὁ διώκτης τῶν πατροπαραδότων θεσμῶν Κωνσταντῖνος ἐβασίλευσε θείοις κρίμασι καὶ πλήθει πταισμάτων ἡμῶν. τῷ οὖν Ἰουνίῳ μηνὶ κζʹ τῆς ἐπέκεινα ιʹ ἰνδικτιῶνος ἐξελθὼν ἐν τοῖς μέρεσι τοῦ Ὀψικίου 197
κατὰ τῶν Ἀράβων ἦλθεν ἐν τῇ λεγομένῃ Κρασῷ. τοῦ δὲ λεχθέντος Ἀρταυάσδου ἐν τῷ Δορυλαίῳ μετὰ τοῦ Ὀψικίου λαοῦ ὄντος, ὑπεβλέποντο ἀλλήλοις. ἀποστείλας δὲ Κωνσταντῖνος πρὸς αὐτὸν ᾐτεῖτο τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ πεμφθῆναι αὐτῷ, ὡς ἅτε ἀνεψιοὺς αὐτοῦ ποθῶν ἰδεῖν αὐτούς. σκοπὸς δὲ ἦν αὐτῷ κατασχεῖν αὐτοὺς καὶ φρουρῆσαι. ὁ δὲ τὸν δόλον νοήσας καὶ ἀπογνοὺς ἑαυτοῦ γινώσκων τε τὴν ἄμετρον πονηρίαν αὐτοῦ διαλαλήσας τε τῷ λαῷ καὶ πείσας ὥρμησε κατ' αὐτοῦ σὺν παντὶ τῷ πλήθει, καὶ τὸν μὲν πατρίκιον Βησὴρ τὸν σαρακηνόφρονα προϋπαντήσαντα ῥομφαίᾳ ἀνεῖλεν· ὁ δὲ Κωνσταντῖνος παρίππιν εὑρὼν ἐστρωμένον καὶ ἐπιβὰς αὐτοῦ ἔφυγεν εἰς τὸ Ἀμῶριν, καὶ προσδραμὼν τῷ θέματι τῶν ἀνατολικῶν στρατηγουμένῳ τότε ὑπὸ τοῦ Λαγκίνου περισώζεται ὑπ' αὐτῶν, δεξιοῦταί τε τούτους μεγάλαις ὑποσχέσεσιν· καὶ πρὸς Σισιννάκιον ἀποστέλλει εὐθὺς στρατηγὸν ὄντα τὸ τηνικαῦτα τοῦ θέματος τῶν Θρᾳκησίων, καὶ πείθει αὐτοὺς συμμαχήσειν αὐτῷ. ἐντεῦθεν 415 οὖν μάχαι δεινόταται καὶ ἀνθοπλισμοὶ γίνονται τοῖς ὑπηκόοις, ἑκατέρων βασιλέων ἀναγορευομένων. Ἀρτάυασδος δὲ γράφει πρὸς Θεοφάνην τὸν πατρίκιον καὶ μάγιστρον ἐκ προσώπου ὄντα ἐν τῇ πόλει διὰ Ἀθανασίου σιλεντιαρίου τὰ πραχθέντα. ὁ δὲ προσκείμενος τῷ Ἀρταυάσδῳ, σωρεύσας τὸν λαὸν ἐν τοῖς κατηχουμενίοις τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, καὶ διὰ τῶν γραμμάτων καὶ τοῦ λεχθέντος Ἀθανασίου πείθει πάντας, ὡς ὁ βασιλεὺς τέθνηκεν, Ἀρτάυασδος δὲ ὑπὸ τῶν θεμάτων ἀνηγορεύθη βασιλεύς. τότε πᾶς ὁ λαὸς σὺν Ἀναστασίῳ τῷ ψευδωνύμῳ πατριάρχῃ ἀναθέματι καὶ ἀνασκαφῇ ἔβαλον αὐτὸν ὡς ἀλάστορα καὶ ἀντίθεον, καὶ ἀστείως τὴν αὐτοῦ ἐδέξαντο σφαγὴν ὡς μεγίστου κακοῦ λυτρωθέντες, Ἀρτάυασδον δὲ ἀνεκήρυττον βασιλέα ὡς ὀρθόδοξον καὶ θείων δογμάτων ὑπέρμαχον. εὐθέως οὖν ἀποστέλλει ὁ Μονώτης ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσι πρὸς Νικηφόρον, τὸν ἴδιον υἱόν, στρατηγοῦντα τῆς Θρᾴκης, τοῦ συνελάσαι τὸ ἐκεῖσε στρατόπεδον πρὸς φυλακὴν τῆς πόλεως. κλείσας οὖν τὰς τῶν τειχέων πύλας καὶ βίγλας θέμενος τοὺς φίλους τε Κωνσταντίνου χειρωσάμενος, τύψας καὶ κουρεύσας εἰς φυλακὰς ἀπέθετο. τοῦ δὲ Ἀρταυάσδου μετὰ τοῦ Ὀψικίου λαοῦ ἐν τῇ πόλει εἰσελθόντος, κατέλαβε καὶ Κωνσταντῖνος ἐν Χρυσοπόλει μετὰ τῶν δύο θεμάτων, Θρᾳκησίων τε, φημί, καὶ ἀνατολικῶν, καὶ μηδὲν ἰσχύσας ὑπέστρεψε καὶ ἐχείμασεν εἰς τὸ Ἀμῶριν. ὁ δὲ Ἀρτάυασδος κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν τὰς ἱερὰς εἰκόνας ἀνεστήλωσεν. οἱ δὲ Ἄραβες αἰσθόμενοι τὴν τούτων κατ' ἀλλήλων μάχην πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἐποιήσαντο εἰς Ῥωμανίαν, τοῦ Σουλεϊμὰν στρατηγοῦντος αὐτοῖς. Ἀναστάσιος δέ, ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης, κρατήσας τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα ὤμοσε τῷ λαῷ, ὅτι "μὰ τὸν προσηλωθέντα ἐν αὐτοῖς, οὕτω μοι εἶπε Κωνσταντῖνος ὁ βασιλεύς, ὅτι μὴ λογίσῃ υἱὸν θεοῦ εἶναι ὃν ἔτεκε Μαρία, τὸν λεγόμενον Χριστόν, εἰ μὴ ψιλὸν ἄνθρωπον. ἡ γὰρ Μαρία αὐτὸν ἔτεκεν, ὡς ἔτεκεν ἐμὲ ἡ μήτηρ Μαρία." καὶ τοῦτο ἀκούσαντες οἱ λαοὶ ἀνέσκαψαν αὐτόν. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη βʹ. βʹ. ιθʹ. θʹ. ιγʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τέθνηκεν Ἰσάμ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός. οὗτος 416 τὴν ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν τῆς Ἀντιοχείας ἐπὶ μʹ χρόνους χηρεύουσαν, κωλυόντων τῶν Ἀράβων γενέσθαι πατριάρχην ἐν αὐτῇ, ἔχων τινὰ προσφιλῆ μονάζοντα Σύρον, ὀνόματι Στέφανον, ἀγροικότερον μέν, εὐλαβῆ δέ, ἐπέτρεψε τοὺς κατὰ τὴν ἑῴαν Χριστιανούς, εἴπερ θέλοιεν συγχωρηθῆναι αὐτοῖς πατριάρχην ἔχειν, ψηφίσασθαι αὐτὸν Στέφανον· οἳ θεόθεν τοῦτο νομίσαντες γενέσθαι χειροτονοῦσιν αὐτὸν ἐν τῷ θρόνῳ Θεουπόλεως. κἀκεῖθεν ἕως νῦν διέδραμε τὸ ἀκώλυτον. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκράτησεν Οὐαλίδ, υἱὸς Ἰσάμ, τῆς Ἀράβωνἀρχῆς· πρὸς ὃν Κωνσταντῖνος Ἀνδρέαν σπαθάριον, Ἀρτάυασδος δὲ Γρηγόριον λογοθέτην ἐξέπεμψαν, τὰ πρὸς συμμαχίαν ζητοῦντες ἀμφότεροι, ἀβροχίας τε πολλῆς γενομένης καὶ σεισμοῦ κατὰ τόπους, ὡς ἑνωθῆναι ὄρη πρὸς ἄλληλα κατὰ τὴν ἔρημον Σαβᾶ, καὶ κώμας ὑπὸ γῆν καταποθῆναι. τῷ δ' 198
αὐτῷ ἔτει Κοσμᾶς ὁ πατριάρχης Ἀλεξανδρείας ὠρθοδόξησε σὺν τῇ πόλει αὐτοῦ ἐκ τῆς τῶν Μονοθελητῶν κακοδοξίας, κρατησάσης ἀπὸ Κύρου, τοῦ ἐπὶ Ἡρακλείου ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας. ἐπεστράτευσε δὲ Γάμερ τὴν Ῥωμανίαν μετὰ πλήθους Ἀράβων καὶ πολλοὺς αἰχμαλωτεύσας ὑπέστρεψεν. ἐφάνη δὲ σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ κατὰ βορρᾶν μηνὶ Ἰουνίῳ. Οὐαλὶδ δὲ Πέτρον, τὸν ἁγιώτατον μητροπολίτην Δαμασκοῦ, γλωττοτομηθῆναι ἐκέλευσε ὡς ἀναφανδὸν ἐλέγχοντα τὴν τῶν Ἀράβων καὶ Μανιχαίων δυσσέβειαν ἐξώρισέ τε αὐτὸν κατὰ τὴν εὐδαίμονα Ἀραβίαν, ἔνθα καὶ τελειοῦται μαρτυρήσας ὑπὲρ Χριστοῦ καὶ τρανῶς ἐκφωνήσας τὴν θείαν λειτουργίαν, ὡς οἱ διηγησάμενοί φασιν ἰδίαις ἀκοαῖς τοῦτο πεπληροφορῆσθαι. τούτου ζηλωτὴς καὶ ὁμώνυμος Πέτρος, ὁ κατὰ τὸν Μαϊουμᾶν, ἐν τοῖς αὐτοῖς ἀνεδείχθη χρόνοις μάρτυς ὑπὲρ Χριστοῦ αὐτόμολος. νόσῳ γὰρ συσχεθεὶς προσεκαλέσατο τοὺς τῶν Ἀράβων προύχοντας, ἅτε συνήθεις αὐτῷ ὄντας χαρτουλαρίῳ τελοῦντι τῶν δημοσίων φόρων, καί φησι πρὸς αὐτούς· "τὸν μὲν ὑπὲρ τῆς ἐπισκέψεώς μου μισθὸν παρὰ θεοῦ λάβοιτε, κἂν ἄπιστοι τυγχάνητε 417 φίλοι. τῆς διαθήκης δέ μου μάρτυρας ὑμᾶς εἶναι βούλομαι τοιαύτης οὔσης· πᾶς ὁ μὴ πιστεύων εἰς πατέρα καὶ υἱὸν καὶ πνεῦμα ἅγιον, τὴν ὁμοούσιον καὶ ζωαρχικὴν ἐν μονάδι τριάδα, πεπήρωται τὴν ψυχὴν καὶ τῆς αἰωνίου κολάσεώς ἐστιν ἄξιος. τοιοῦτός ἐστι καὶ ὁ Μουάμεδ, ὁ ψευδοπροφήτης ὑμῶν, καὶ τοῦ Ἀντιχρίστου πρόδρομος· ἀπόστητε οὖν, εἰ ἐμοὶ πείθεσθε μαρτυρομένῳ ὑμῖν σήμερον τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, τῆς ἐκείνου μυθολογίας (εὐνοῶ γὰρ ὑμῖν), ἵνα μὴ σὺν ἐκείνῳ κολασθῆτε." ταῦτα καὶ ἄλλα πλεῖστα θεολογοῦντος αὐτοῦ ἀκούσαντες, θάμβει τε καὶ μανίᾳ συσχεθέντες μακροθυμεῖν ἔδοξαν, ὡς ἐκ τῆς νόσου παραφρονοῦντα τοῦτον οἰόμενοι· μετὰ δὲ τὸ διαγενέσθαι αὐτὸν ἐκ τῆς νόσου ἤρξατο μεγαλοφωνότερον ἀνακράζειν· "ἀνάθεμα Μουάμεδ καὶ τῇ μυθογραφίᾳ αὐτοῦ καὶ πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν αὐτῇ." τότε τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν ὑποστὰς μάρτυς ἀνεδείχθη. τοῦτον ἐγκωμίοις λόγων τετίμηκεν ὁ ὅσιος πατὴρ ἡμῶν Ἰωάννης, ὁ καλῶς ἐπικληθεὶς Χρυσορρόας διὰ τὴν ἐπανθοῦσαν αὐτῷ τοῦ πνεύματος ἔν τε λόγῳ καὶ βίῳ χρυσαυγῆ χάριν, ὃν Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς ἐτησίῳ καθυπέβαλεν ἀναθέματι διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἐν αὐτῷ ὀρθοδοξίαν, καὶ ἀντὶ τοῦ παππικοῦ αὐτοῦ ὀνόματος Μανσούρ, ὃ ἑρμηνεύεται λελυτρωμένος, Μάνζηρον Ἰουδαϊκῷ φρονήματι μετωνόμασε τὸν νέον τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλον. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Οὐαλὶδ τοὺς Κυπρίους μετῴκισεν εἰς Συρίαν. Ὁ δὲ Ἀρτάυασδος Νικήταν, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, μονοστράτηγον προβαλόμενος εἰς τὸ τῶν Ἀρμενιάκων θέμα ἐξέπεμψεν, ὁμοίως δὲ Νικηφόρον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ἔστεψε διὰ Ἀναστασίου τοῦ πατριάρχου. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ Ἀρτάυασδος ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ Ὀψικίου ἐξελθών, τὴν Ἀσίαν στρατολογήσας κατέλαβεν, ἐκπορθῶν αὐτήν. Κωνσταντῖνος δὲ τοῦτο μαθὼν ἐκίνησε κατ' αὐτοῦ. καταλαβὼν δὲ αὐτὸν εἰς τὰ μέρη Σάρδεων ἀπὸ τοῦ Κελβιανοῦ ἀνερχόμενον καὶ συμβαλὼν μετ' αὐτοῦ πόλεμον τρέπει αὐτὸν καὶ καταδιώκει μέχρι Κυζίκου. ὁ δὲ τὴν Κύζικον καταλαβὼν καὶ εἰς δρόμωνα εἰσελθὼν διασώζεται ἐν τῇ πόλει. μηνὶ δὲ Αὐγούστῳ τῆς αὐτῆς ιαʹ ἰνδικτιῶνος 418 Νικήτας ὁ μονοστράτηγος, υἱὸς Ἀρταυάσδου, συμβαλὼν Κωνσταντίνῳ εἰς πόλεμον πρὸς τῇ Μοδρινῇ φεύγει τραπείς, καὶ τὸν μὲν πατρίκιον Τηριδάτην τὸν Ἀρμένιον, στρατιώτην γενναῖον ὑπάρχοντα καὶ ἐξάδελφον Ἀρταυάσδου, σὺν ἄλλοις ἐπιλέκτοις ἄρχουσιν ἀνεῖλον, ἑκατέρων δὲ τῶν μερῶν πτῶσις οὐ μικρὰ γέγονεν, Ἀρμενίων τε καὶ Ἀρμενιάκων μαχησαμένων πρὸς ἀνατολικοὺς καὶ Θρᾳκησίους, τοὺς ὑπερμάχους Κωνσταντίνου. ὁ δὲ ἀρχέκακος διάβολος τοιαύτην κατὰ τῶν Χριστιανῶν ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις ἤγειρε μανίαν καὶ ἀλληλοσφαγίαν, ὥστε τέκνα κατὰ γονέων καὶ ἀδελφοὺς κατὰ ἀδελφῶν συγκινεῖσθαι ἀφειδῶς εἰς σφαγήν, καὶ ἀνηλεῶς ἐμπυρίζειν τὰς ἀλλήλοις ὑπαρχούσας στάσεις τε καὶ οἰκίας. Ἀράβων ἀρχηγὸς Οὐαλὶδ ἔτος αʹ. γʹ.
αʹ. ιʹ. ιαʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κατὰ βορρᾶν ἐφάνη σημεῖον, καὶ κόνις κατῆλθεν εἰς τόπους. γέγονε δὲ καὶ σεισμὸς εἰς τὰς Κασπίας πύλας· καὶ ἀνῃρέθη Οὐαλὶδ ὑπὸ τῶν Ἀράβων μηνὶ Ἀπριλλίῳ ι ʹ, ἡμέρᾳ εʹ, ἄρξας ἔτος αʹ, καὶ κρατεῖ τῆς ἀρχῆς Ἰζὶδ ὁ Λειψός. οὗτος χρήματα πολλὰ σκορπίσας ἐκράτησε τὴν Δαμασκὸν καὶ δεξιὰς ἔλαβε τοῦ ἄρχειν ἐκ τῶν κατὰ τὴν Δαμασκὸν καὶ Περσίδα καὶ Αἴγυπτον Ἀράβων. Μαρουάμ, υἱὸς Μουάμεδ, τὴν Ἀρμενίαν διέπων, ἀκούσας ταῦτα καταλαμβάνει τὴν Μεσοποταμίαν, ὑπερμαχῶν, τὸ δοκεῖν, τῶν τέκνων τοῦ Οὐαλὶδ καὶ ἐναντιούμενος τῷ Ἰζίδ. καὶ μετὰ μῆνας εʹ θνήσκει ὁ Ἰζὶδ καταλείψας Ἀβραΐμ, τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφόν, ἐπὶ τῆς Δαμασκοῦ διάδοχον. τούτῳ παραταξάμενος Μαρουὰμ ἔχων τοὺς τῆς Μεσοποταμίας ἔρχεται εἰς Ἔδεσαν κἀκεῖθεν εἰς τὰ μέρη Δαμασκοῦ καὶ Ἀντιλιβάνου, εἰς κάμπον λεγόμενον Γάρις, κἀκεῖ συμβαλὼν τῷ Σουλεϊμὰν [θνήσκει] παρὰ τῷ ποταμῷ Λιτᾷ, τοῦτ' ἔστι Κακῷ, τρέπει αὐτὸν καὶ ἀναιρεῖ χιλιάδας κʹ, καὶ μόνος Σουλεϊμὰν μετ' ὀλίγων φυγὰς κατὰ τὴν Δαμασκὸν διασώζεται. εἰσελθὼν δὲ ἐν αὐτῇ ἀνεῖλε 419 τοὺς υἱοὺς Οὐαλίδ, ὧν ὑπερμαχεῖν ἐδόκει Μαρουάμ, καὶ ἐξῆλθε τῆς Δαμασκοῦ χρήματα σφετερισάμενος ἱκανά. καταλαβὼν δὲ καὶ Μαρουὰμ τὴν Δαμασκὸν ἀνεῖλε πολλοὺς τῶν ὑπερεχόντων καὶ τοὺς συνεργήσαντας τῷ φόνῳ τοῦ Οὐαλὶδ καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ, καὶ ἄλλους ἠκρωτηρίασεν. τὰ δὲ χρήματα καὶ τοὺς θησαυροὺς ἅπαντας μετέστησεν εἰς Χαρρὰν τὴν πόλιν Μεσοποταμίας. Τῷ δὲ Σεπτεμβρίῳ μηνί, ιβʹ ἰνδικτιῶνος, κατελθὼν Κωνσταντῖνος ἐπὶ τὰ μέρη Χαλκηδόνος ἀντεπέρασεν ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσιν, Σισιννίου τοῦ στρατηγοῦ τῶν Θρᾳκησίων διὰ τῆς Ἀβύδου περάσαντος καὶ τῷ χερσαίῳ τείχει παρακαθίσαντος. καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὴν Χαρσίου πόρταν διέδραμεν ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης ἑαυτὸν τοῖς ὄχλοις ἐπιδεικνύων, καὶ πάλιν ὑπέστρεψε καὶ ἠπλήκευσεν εἰς τὸν ἅγιον Μάμαντα. οἱ δὲ τῆς πόλεως ἤρξαντο στενοῦσθαι εἰς τὰς δαπάνας, καὶ ἀποστείλας Ἀθανάσιον τὸν ἀσηκρήτην καὶ Ἀρτάυασδον, τὸν δομέστικον αὐτοῦ, πρὸς τὸ κομίσαι δαπάνας διὰ σκαφῶν, εὗρε τούτους ὁ στόλος τῶν Κιβυραιωτῶν ἔξω τῆς Ἀβύδου, καὶ τούτους κατασχὼν πρὸς τὸν βασιλέα ἀνήγαγεν· καὶ τὸν μὲν σῖτον τοῖς ἰδίοις λαοῖς ἐδωρήσατο, Ἀθανάσιον δὲ καὶ Ἀρτάυασδον παραυτὰ ἐτύφλωσεν. μετὰ ταῦτα ἐδοκίμασεν Ἀρτάυασδος ἀνοῖξαι τὰς τοῦ χερσαίου τείχους πόρτας καὶ συμβαλεῖν πόλεμον μετὰ τοῦ Κωνσταντίνου. καὶ γενομένης συμβολῆς, ἐτράπησαν οἱ τοῦ Ἀρταυάσδου, καὶ πολλοὶ ἀπέθανον, ἐν οἷς καὶ ὁ Μονώτης· κατασκευάσας δὲ ὁ Ἀρτάυασδος διήρεις κακκαβοπυρφόρους ἀπέστειλεν εἰς τὸν ἅγιον Μάμαντα κατὰ τοῦ στόλου τῶν Κιβυραιωτῶν, ὧν ἀπελθόντων, ἐξῆλθον οἱ τῶν Κιβυραιωτῶν καὶ ἀπήλασαν αὐτούς. ἐγένετο δὲ λιμὸς ἰσχυρὰ ἐν τῇ πόλει, ὥστε πραθῆναι τὸν μόδιον τῆς κριθῆς νομισμάτων ιβʹ, τοῦ δὲ ὀσπρίου ιθʹ, τοῦ δὲ κέγχρου καὶ τοῦ λουπίνου νομισμάτων ηʹ, τὸ δὲ ἔλαιον εʹ λίτραι τοῦ νομίσματος, καὶ ὁ ξέστης τοῦ οἴνου σημισίου. τοῦ δὲ λαοῦ θνήσκοντος, ἠναγκάσθη Ἀρτάυασδος ἀπο λύειν αὐτοὺς πρὸς τὸ ἐξέρχεσθαι τῆς πόλεως. ἐπιτηρῶν δὲ τὰ πρόσωπα τοὺς μὲν ἐκώλυεν. ὅθεν τινὲς ἐκώλυσαν τὰ ἑαυτῶν πρόσωπα καὶ γυναικείαν στολὴν περιεβάλοντο, οἱ δὲ μοναδικὸν σχῆμα καὶ τριχίνην στολήν· καὶ οὕτως ἠδύναντο λαθεῖν καὶ ἐξελθεῖν. Νικήτας δὲ ὁ μονοστράτηγος ἐπισωρεύσας τὸν ἴδιον λαόν, τὸν ἀπὸ Μοδρινῆς σκορπισθέντα, ἦλθεν ἕως Χρυσοπόλεως, καὶ ὑποστρέφοντος αὐτοῦ, περάσας ὁ βασιλεὺς κατεδίωξεν ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ καταλαβὼν αὐτὸν ἐν Νικομηδείᾳ ἐχειρώσατο αὐτὸν σὺν τῷ ἀπὸ ἐπισκόπων κουράτορι Μαρκελλίνῳ, ὃν παραυτὰ ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν. τὸν δὲ μονοστράτηγον πεδήσας διὰ τοῦ τείχους τῷ πατρὶ ἐπεδείκνυεν. τῇ δὲ βʹ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἄφνω παραταξάμενος τῇ δείλῃ διὰ τοῦ χερσαίου τείχους τὴν πόλιν παρέλαβεν. ὁ δὲ Ἀρτάυασδος ἅμα τῷ πατρικίῳ Βακταγγίῳ εἰς χελάνδιν εἰσελθὼν πρὸς τὸ παρὸν ἐξῆλθεν εἰς τὸ Ὀψίκιν, καὶ ἀπελθὼν εἰς τὸ κάστρον 200
Πουζάνης ἑαυτὸν ἐνέκλεισεν. οὓς χειρωσάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν μὲν Ἀρτάυασδον σὺν τοῖς δυσὶν υἱοῖς ἐτύφλωσεν, τὸν δὲ Βακτάγγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισε καὶ τὴν τούτου κεφαλὴν ἐν τῷ Μιλίῳ ἐκρέμασεν ἐπὶ ἡμέρας τρεῖς. μετὰ δὲ λʹ ἔτη ὁ μνησίκακος καὶ ἄσπλαγχνος βασιλεὺς προσέταξεν ἀπελθεῖν τὴν αὐτοῦ γυναῖκα ἐν τῇ μονῇ τῆς Χώρας, ἐκεῖσε γὰρ ἦν ταφείς, καὶ ἀνασκάψαι αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ καὶ ἐν τῷ ἰδίῳ παλλίῳ βαστάσαι καὶ εἰς τὰ λεγόμενα Πελαγίου μνήματα μετὰ τῶν βιοθανάτων ῥίψαι. ὢ τῆς ἀπανθρωπίας. πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους συμμαχήσαντας Ἀρταυάσδῳ τῶν προυχόντων ἀνεῖλεν, ἀναριθμήτους δὲ ἐτύφλωσεν, καὶ ἄλλους ἐχειροκόπησε καὶ ἐποδοκόπησεν. ἐπέτρεψε δὲ τοῖς σὺν αὐτῷ εἰσελθοῦσιν ἐξωτικοῖς ἄρχουσιν εἰσελθεῖν εἰς τοὺς οἴκους καὶ διαρπάσαι τὰς οὐσίας τῶν πολιτῶν, πολλά τε καὶ ἄλλα ἀναρίθμητα δεινὰ ἐπεδείξατο τῇ πόλει. ἱππικὸν δὲ ποιήσας εἰσήγαγε τὸν Ἀρτάυασδον σὺν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τοῖς φίλοις δεδεμένους διὰ τοῦ διϊππίου ἅμα Ἀναστασίῳ τῷ ψευδωνύμῳ πατριάρχῃ τυφθέντι δημοσίως καὶ ἐπὶ ὄνου ἐξανάστροφα καθημένῳ, ὃν 421 εἰς τὸ ἱππικὸν εἰσαγαγὼν ἐπόμπευσεν, πάλιν δὲ ὡς ὁμόφρονα αὐτοῦ ἐκφοβήσας καὶ δουλώσας ἐν τῷ θρόνῳ τῆς ἱερωσύνης ἐκάθισεν. Σισίννιον δέ, τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν Θρᾳκησίων, πολλὰ συνδραμόντα αὐτῷ καὶ συναγωνισάμενον, ἐξάδελφόν τε αὐτοῦ ὄντα μετὰ μʹ ἡμέρας ἐτύφλωσε τῇ τοῦ θεοῦ δικαίᾳ κρίσει. ὁ γὰρ βοηθῶν τῷ ἀσεβεῖ ἐμπεσεῖται εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ κατὰ τὸ γεγραμμένον. Κόσμου ἔτη σλ ʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψλ ʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λεʹ. δʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαρουὰμ ἔτη ʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ζαχαρίας ἔτη καʹ. ιαʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη κδʹ. ιεʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Θεοφύλακτος ἔτη ζʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κομήτης μέγας κατὰ τὴν Συρίαν ἐφάνη. καὶ ἐστασίασε Θεβὶτ κατὰ τοῦ Μαρουὰμ καὶ Δαχὰκ ὁ τῶν Ἀρουριτῶν· οὓς χειρωσάμενος Μαρουὰμ ἀνεῖλεν ἐν τοῖς ὁρίοις Ἐμέσης μετὰ πλήθους πολεμιστῶν χιλιάδων ιβʹ. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει παρακλήσει τῶν Χριστιανῶν τῆς ἑῴας συνεχώρησε χειροτονηθῆναι Θεοφύλακτον, πρεσβύτερον Ἐδεσηνόν, πατριάρχην Ἀντιοχείας, κοιμηθέντος Στεφάνου, καὶ τοῦτον γράμμασι καθολικοῖς τιμᾶσθαι προσέταξε παρὰ τῶν Ἀράβων. χαρίσμασι γὰρ πνευματικοῖς ἐκεκόσμητο, καὶ μάλιστα τῇ σωφροσύνῃ. ἐν Ἐμέσῃ δὲ ρκʹ Χαλβενοὺς ἐφούρκισεν, τὸν δὲ Ἄβας, τὸν πολλὰ τῶν Χριστιανῶν αἵματα ἐκχύσαντα καὶ πολλοὺς τόπους πορθήσαντα καὶ αἰχμαλωτίσαντα ἀναιρεῖ ἐν τῇ φυλακῇ. σταλέντος γὰρ πρὸς αὐτόν τινος Αἰθίοπος ὑπὸ Μαρουὰμ ἐπὶ τούτῳ, θύλακα πλήσας ἀσβέστου ζώσης εἰσῆλθε πρὸς αὐτόν, καὶ τοῦτον τῇ κεφαλῇ καὶ ταῖς αὐτοῦ ῥισὶ περιθεὶς ἀπέπνιξεν αὐτόν, δικαίαν ἐφευρόμενος τῷ γόητι τιμωρίαν. μαγείαις γὰρ καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι πολλὰ κατὰ Χριστιανῶν κακὰ ἐτεκτήνατο. οὗτος καὶ τῷ αἵματι Οὐαλὶδ ἐκοινώνησεν. 422 εʹ. βʹ. ιβʹ. ι ʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Σουλεϊμὰν ἐπισυνάξας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ αὖθις τῷ Μαρουὰμ συμβάλλει καὶ ἡττᾶται ἀποβαλὼν τοῦ λαοῦ χιλιάδας ζʹ καὶ φυγὰς εἰς Παλμύραν διασώζεται, κἀκεῖθεν εἰς Περσίδα. ἐστασίασαν δὲ καὶ Ἐμεσηνοὶ καὶ Ἡλιουπολῖται καὶ Δαμασκηνοὶ τὰς πόλεις τῷ Μαρουὰμ ἀποκλείσαντες· ὃς τὸν μὲν ἑαυτοῦ υἱὸν κατὰ τοῦ Δαχὰκ ἀποστείλας μετὰ δυνάμεως αὐτὸς ἐπὶ τὴν Ἔμεσαν ἦλθεν, ἣν ἐν τέτρασι μησὶ παρέλαβεν. ὁ δὲ Δαχὰκ ἀπὸ Περσίδος μετὰ πλείστης δυνάμεως ἤρχετο. ὁ δὲ Μαρουὰμ συμβαλὼν αὐτῷ κατὰ τὴν Μεσοποταμίαν μετὰ τὸ πολλοὺς ἀναιρεθῆναι τῶν σὺν αὐτῷ τοῦτον συλλαβὼν κτείνει. ἐν τούτοις Κωνσταντῖνος Γερμανίκειαν παρέλαβεν ἐπιστρατεύσας τὴν Συρίαν καὶ Δουλιχίαν ἄδειαν εὑρὼν διὰ τὴν τῶν Ἀράβων πρὸς ἀλλήλους μάχην. λόγῳ δὲ τοὺς ἐν αὐταῖς Ἄραβας ἐξαποστείλας ἀόπλους προσελάβετο καὶ τοὺς πρὸς μητρὸς συγγενεῖς καὶ ἐν Βυζαντίῳ μετῴκισεν, 201
σὺν καὶ πολλοῖς Σύροις Μονοφυσίταις αἱρετικοῖς, ὧν οἱ πλείους εἰς τὴν Θρᾴκην οἰκοῦντες μέχρι τοῦ νῦν καὶ ἐν τῷ τρισαγίῳ τὴν τριάδα σταυροῦντες κατὰ Πέτρον τὸν Κναφέα διήρκεσαν. ἀπὸ δεκάτης δὲ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς ἕως πεντεκαιδεκάτης σκότος ἐγένετο ὁμιχλῶδες. τότε Μαρουὰμ ἐκνικήσας καὶ ἀπολαβὼν Ἔμεσαν ἀναιρεῖ πάντας τοὺς συγγενεῖς καὶ ἀπελευθέρους Ἰσάμ, καθαιρεῖ δὲ καὶ τὰ τείχη Ἡλιουπόλεως καὶ Δαμασκοῦ καὶ Ἱεροσολύμων, ἀναιρῶν πολλοὺς δυνατοὺς καὶ ἀκρωτηριάσας τοὺς ἐν αὐταῖς ταῖς πόλεσι περιλειφθέντας. ʹ. γʹ. ιγʹ. ιζʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο σεισμὸς μέγας ἐν Παλαιστίνῃ καὶ τῷ Ἰορδάνῃ καὶ πάσῃ τῇ Συρίᾳ μηνὶ Ἰαννουαρίῳ ιηʹ, ὥρᾳ δʹ, καὶ πολλαὶ μυριάδες καὶ ἀναρίθμητοι τεθνήκασιν, ἐκκλησίαι τε καὶ μοναστήρια πεπτώκασιν, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν ἔρημον τῆς ἁγίας πόλεως. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει λοιμώδης θάνατος ἀπὸ Σικελίας καὶ Καλαβρίας ἀρξάμενος οἷόν τι πῦρ ἐπινεμόμενον ἐπὶ τὴν Μονοβασίαν καὶ Ἑλλάδα 423 καὶ τὰς παρακειμένας νήσους ἦλθε δι' ὅλης τῆς ιδʹ ἰνδικτιῶνος προμαστίζων τὸν ἀσεβῆ Κωνσταντῖνον καὶ ἀναστέλλων τῆς κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων μανίας, εἰ καὶ ἀδιόρθωτος ἔμεινεν, ὡς Φαραὼ τὸ πάλαι. ἡ δὲ αὐτὴ λοιμικὴ νόσος τοῦ βουβῶνος ἀνέδραμε τῇ εʹ ἐπινεμήσει ἐν τῇ βασιλίδι πόλει. ἤρξατο δὲ αἴφνης ἀοράτως γίνεσθαι ἔν τε τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἱματίοις καὶ εἰς τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ ἐνδύματα καὶ εἰς τὰ βῆλα σταυρία ἐλαιώδη πλεῖστα. ἐγένετο οὖν ἐντεῦθεν τοῖς ἀνθρώποις λύπη καὶ ἀθυμία πολλὴ τῇ τοῦ τοιούτου σημείου ἀπορία· κατέλαβε δὲ καὶ θεομηνία ἀφειδῶς ὀλοθρεύουσα οὐ μόνον τοὺς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ αὐτῆς. ἐγένοντο δὲ καὶ φαντασίαι εἰς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων, καὶ ἐν ἐκστάσει γενόμενοι ἐνόμιζον ξένοις τισίν, ὡς ἐδόκουν, καὶ βριαροῖς προσώποις συνοδεύειν, καὶ τοὺς ἀπαντῶντας αὐτοῖς ὡς δῆθεν φίλους προσαγορεύοντας καὶ διαλεγομένους. σημειούμενοι δὲ τὰ παρ' αὐτῶν λαλούμενα ἔσχατον ἐξηγοῦντο. ἑώρων δὲ τοὺς αὐτοὺς καὶ εἰς οἴκους εἰσερχομένους, καὶ τοὺς μὲν τοῦ οἴκου ἀναιροῦντας, τοὺς δὲ ξίφει τιτρώσκοντας. συνέβαινε δὲ τὰ πλεῖστα τῶν παρ' αὐτοῖς λεγομένων γίνεσθαι οὕτως, καθὼς εἶδον. τῷ δὲ ἐαρινῷ καιρῷ τῆς αʹ ἰνδικτιῶνος ἐπέτεινε μειζόνως, καὶ τῷ θερινῷ ἐξεκαύθη εἰς ἅπαξ, ὥστε καὶ ὁλοκλήρους οἴκους κλεισθῆναι παντελῶς, καὶ μὴ εἶναι τοὺς ὀφείλοντας θάπτειν τοὺς νεκρούς. ἐκ πολλῆς οὖν περιστάσεως ἐπενοήθη διὰ ζώων σαγματουμένων ὑποτετρακανθήλους σανίδας ἐπιτίθειν, καὶ οὕτως ἐκφέρειν τοὺς νεκρούς, ὁμοίως δὲ καὶ εἰς ἁμάξας ἐπάνω ἀλλήλων τούτους ἐπιτίθειν. ἐν δὲ τῷ πληρωθῆναι πάντα τά τε ἐνάστεια καὶ προάστεια μνήματα, ἔτι μὴν καὶ κιστέρνας ἀνύδρους καὶ λάκκους, καὶ πλείστους ἀμπελῶνας διασκαφῆναι, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἔνδον τῶν παλαιῶν τειχῶν κήπους εἰς τὴν τοιαύτην προχωρῆσαι τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων ταφήν, καὶ οὕτω μόλις ὑπαντῆσαι εἰς τὴν τοιαύτην 424 χρείαν. παντὸς δὲ οἴκου ἐκ τῆς τοιαύτης συμφορᾶς διαφθαρέντος διὰ τὴν ἀσεβῶς γενομένην εἰς τὰς ἱερὰς εἰκόνας ὑπὸ τῶν κρατούντων κατένεξιν, αὐτίκα ὁ τῶν Ἀγαρηνῶν στόλος κατέλαβεν ἀπὸ Ἀλεξανδρείας ἐν Κύπρῳ, ἔνθα ἦν καὶ ὁ Ῥωμαϊκὸς στόλος. ὁ δὲ στρατηγὸς τῶν Κιβυραιωτῶν ἐπιπεσὼν αὐτοῖς αἴφνης ἐν τῷ λιμένι τῶν Κεραμαία καὶ κρατήσας τὸ στόμιον τοῦ λιμένος, χιλίων δρομώνων ὄντων τρεῖς μόνους ἐξειλῆσαί φασιν. ζʹ. δʹ. ιδʹ. ιηʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κτείνεται Γρηγόριος ὑπὸ τῶν Ἀρουριτῶν, καὶ ἐξενίκησε Μαρουάμ, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, ὡς προέφην. ηʹ. εʹ. ιεʹ. ιθʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκινήθησαν ἐκ τῶν ἀνατολικωτέρων μερῶν τῆς Περσίδος λαοὶ οἱ λεγόμενοι Χωροσανῖται Μαυροφόροι κατὰ τοῦ Μαρουὰμ καὶ πάσης τῆς συγγενείας τῶν προαρξάντων ἀπὸ Μουάμεδ τοῦ ψευδοπροφήτου ἕως τοῦ αὐτοῦ Μαρουάμ, τοῦτ' ἔστι κατὰ τὸ λεγόμενον τέκνον τοῦ Οὐμαΐα. τούτων γὰρ μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τοῦ Οὐαλὶδ ἀλλήλους πολεμούντων καὶ ἀπασχολουμένων, οἱ λεγόμενοι υἱοὶ τοῦ Ἐχὶμ καὶ τοῦ Ἀλίμ, συγγενεῖς μὲν καὶ αὐτοὶ τοῦ ψευδοπροφήτου 202
τυγχάνοντες, κεκρυμμένοι δὲ καὶ φυγάδες ὄντες κατὰ τὴν μικρὰν Ἀραβίαν, ἀθροισθέντες, πρωτεύοντος ἐν αὐτοῖς Ἀβραΐμ, ἐκπέμπουσιν ἀπόδουλον αὐτῶν τινα λεγόμενον Ἀβουμουσλὶμ εἰς τὸ Χωροσὰν πρός τινας τῶν αὐτόθι προυχόντων, αἰτούμενοι συμμαχῆσαι αὐτοῖς κατὰ Μαρουάμ. οἱ δὲ συναχθέντες πρὸς Χακταβάν τινα βουλεύονται καὶ ἐπανιστῶσι τοὺς δούλους κατὰ τῶν ἰδίων δεσποτῶν καὶ ἀναιροῦσι πολλοὺς ἐν μιᾷ νυκτί, ὧν τοῖς ἄρμασι καὶ ἵπποις καὶ χρήμασι καθοπλισθέντες ἐγένοντο εἰς δυνατούς. διαιροῦνται δὲ εἰς φυλὰς δύο, Καϊσινοὺς καὶ Ἰμανίτας. ὧν δυνατωτέρους σκοπήσας τοὺς Ἰμανίτας ὁ Ἀβουμουσλὶμ διεγείρει κατὰ τῶν Καϊσινῶν, καὶ 425 ἀνελὼν αὐτοὺς παραγίνεται ἐν Περσίδι σὺν τῷ Χακταβάν, καὶ πολεμήσας τὸν Ἰβινδάρα παραλαμβάνει μετὰ νίκης ἅπαντας, ὡς ρʹ που χιλιάδας ἀνδρῶν. καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν Ἰβινουβεηρᾶ στρατοπεδεύοντα σὺν χιλιάσι σʹ κἀκεῖνον ἐξέλυσεν, καὶ καταλαβὼν τὸν Μαρουὰμ εἰς τὸν Ζάβαν ποταμὸν ἔχοντα τʹ χιλιάδας πολεμεῖ αὐτὸν καὶ πλῆθος ἄπειρον ἀναιρεῖ ἐξ αὐτῶν. καὶ ἦν ἰδεῖν κατὰ τὴν γραφὴν τότε ἕνα διώκοντα χιλίους, καὶ δύο μετακινοῦντας μυριάδας. οὓς οὕτω κατὰ κράτος νικῶντας ὁρῶν ὁ Μαρουὰμ ἔρχεται εἰς Χαρρὰν καὶ περάσας τὸν ποταμὸν ἔκοψε τὴν γέφυραν ἀπὸ πλοίων οὖσαν. καὶ συμπαραλαβὼν πάντα τὰ χρήματα καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ μετὰ γ ἀνδρῶν οἰκογενῶν αὐτοῦ ἔφυγεν ἐπὶ Αἴγυπτον. θʹ. ʹ. ι ʹ. κʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει καταδιώκεται Μαρουὰμ ὑπὸ τῶν Μαυροφόρων καὶ καταληφθεὶς ὑπ' αὐτῶν κτείνεται, βαρυτάτου πολέμου κροτηθέντος. ἦρχε δὲ αὐτῶν Σαλίμ, υἱὸς Ἀλίμ, εἷς ὢν τῶν προλεχθέντων φυγάδων, τῶν καὶ ἐξαποστειλάντων τὸν Ἀβουμουσλίμ. οἱ δὲ λοιποὶ ἀθροισθέντες κατὰ τὴν Σαμάρειαν καὶ Τραχωνίτιδα χώραν κλήρῳ τὴν ἀρχὴν ἀπένειμαν τῷ Ἀβουλαβᾶς, καὶ μετ' ἐκεῖνον τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ἀβδελᾶ, καὶ μετὰ τοῦτον τῷ Ἰσὲ Ἰβινμουσέ· καὶ τῆςμὲν Συρίας στρατηγεῖν ἔταξαν Ἀβδελᾶν, τὸν υἱὸν τοῦ Ἀλὶμ καὶ ἀδελφὸν τοῦ Σαλίμ, τὸν δὲ αὐτὸν Σαλὶμ τῆς Αἰγύπτου ἄρχειν, τὸν δὲ Ἀβδελᾶν, τοῦ Ἀβουλαβᾶς ἀδελφὸν ἀπ' ἐκείνου ἔχοντα τὸν κλῆρον τῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς Μεσοποταμίας ἔταξαν. ὁ δὲ αὐτὸς Ἀβουλαβᾶς, ὁ καὶ πάντων ἐξάρχων, ἐν Περσίδι κεκάθικεν, μετατεθείσης ὑπ' αὐτοῦ καὶ τῶν συμμαχησάντων Περσῶν ἀπὸ Δαμασκοῦ τῆς ἀρχῆς, καὶ πάντων τῶν συλληφθέντων θησαυρῶν, ὧν ὁ Μαρουὰμ ἐπεφέ ρετο. οἱ δὲ περισωθέντες υἱοί τε καὶ συγγενεῖς τοῦ Μαρουὰμ ἐλθόντες ἀπ' Αἰγύπτου εἰς Ἀφρικὴν κἀκεῖθεν ἀντιπεράσαντες τὸ διορίζον μεταξὺ Λιβύης καὶ Εὐρώπης τῆς κατὰ τὸν Ὠκεανὸν στενῆς θαλάσσης, τὸ λεγόμενον Σέπται, τὴν τῆς Εὐρώπης Σπανικὴν ᾤκησαν μέχρι τοῦδε τοῦ χρόνου, ἔχοντές τινας προκατοικήσαντας αὐτόθι τῶν ἀπὸ Μαυΐου διὰ πλοὸς ἐκριφέντων ἐκεῖσε, συγγενεῖς αὐτῶν ὄντας καὶ τῆς αὐτῆς θρησκείας. ἐκράτησε δὲ ἡ ἐπὶ Μαρουὰμ ἅλωσις ἔτη ʹ, ἐν ᾗ πᾶσαι μὲν αἱ κατὰ τὴν Συρίαν περιφανεῖς πόλεις ἀπετειχίσθησαν, ἄτερ Ἀντιοχείας, διότι καταφύγιον αὐτὴν ἔχειν ἐμελέτα, ἀναρίθμητοί τε τῶν Ἀράβων ὑπ' αὐτοῦ ὤλοντο. λίαν γὰρ ὑπῆρχε διεσκεμμένος περὶ τὰ πολεμικά. ἐτύγχανε δὲ τῆς τῶν Ἐπικουρείων ἤτοι Αὐτοματιστῶν αἱρέσεως, ἐκ τῶν οἰκούντων τὴν Χαρρὰν Ἑλλήνων μεταλαβὼν τὴν ἀσέβειαν. Τῇ δὲ κεʹ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς αὐτῆς γʹ ἰνδικτιῶνος ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ υἱός, ὃν ἐπωνόμασε Λέοντα, ἐκ τῆς τοῦ Χαγάνου τῆς Χαζαρίας θυγατρός. ἐν δὲ τῷ αὐτῷ χρόνῳ γέγονε σεισμὸς ἐν Συρίᾳ καὶ μεγάλη καὶ φοβερὰ πτῶσις, ὅθεν αἱ μὲν τῶν πόλεων ὁλοκλήρως ἠφανίσθησαν, αἱ δὲ μέσως πως, ἑτέραι δὲ ἀπὸ τῶν ὀρεινῶν εἰς τὰ ὑποκείμενα πεδία σὺν τῶν τειχέων καὶ τῶν οἰκημάτων αὐτῶν ὁλόκληροι μετέστησαν σῶαι ὡς ἀπὸ μιλίων ἓξ ἢ καὶ μικρὸν πρός. ἔφησαν δὲ οἱ αὐτοψὶ θεασάμενοι τὴν γῆν Μεσοποταμίας εἰς μῆκος ῥαγῆναι ἐπὶ μίλια δύο, καὶ ἐκ τοῦ βυθοῦ αὐτῆς ἀναχθῆναι ἑτέραν γῆν λευκοτάτην καὶ ἀμμώδη, ἧς ἐκ μέσου, ὥς φασιν, ἀνῆλθε ζῶον μουλικόν, ἄσπιλον, λαλοῦν ἀνθρωπίνῃ φωνῇ προμηνύον τε ἔθνους ἐπιδρομὴν ἐκ τῆς ἐρήμου κατὰ τῶν Ἀράβων, ὃ καὶ γέγονεν. τῷ δὲ ἐρχομένῳ 203
χρόνῳ τῆς δʹ ἰνδικτιῶνος, τῇ ἑορτῇ τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς, ἔστεψε Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν Λέοντα εἰς βασιλέα δι' Ἀναστασίου, τοῦ ψευδωνύμου πατριάρχου καὶ σύμφρονος αὐτοῦ. 427 Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη εʹ. ιʹ. αʹ. ιζʹ. καʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ Χαλκιδεῖς τοῖς Μαυροφόροις Πέρσαις καὶ ἀνῃρέθησαν ὑπ' αὐτῶν ἐν τοῖς ὁρίοις Ἐμέσης χιλιάδες δʹ. τὸ αὐτὸ δὲ γέγονε καὶ κατὰ τὴν Ἀραβίαν εἰς τοὺς Καϊσινοὺς ὑπὸ τῶν αὐτῶν Περσῶν. ἐλθούσης δὲ τῆς κεφαλῆς τοῦ Μαρουὰμ ἐσμυρνισμένης, ἐπαύσαντο αἱ πλείους τῶν στάσεων. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐκοιμήθη ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης Ἀντιοχείας Θεοφύλακτος μηνὶ Δαισίῳ κθʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Θεόδωρος ἔτη ʹ. ιαʹ. βʹ. ιηʹ. κβʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τοὺς πλείους τῶν Χριστιανῶν ὡς συγγενεῖς τῶν προαρξάντων ἀνεῖλον οἱ προσφάτως κρατήσαντες, δόλῳ τούτους χειρωσάμενοι εἰς Ἀντιπατρίδα τῆς Παλαιστίνης. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ Κωνσταντῖνος τὴν Θεοδοσιούπολιν παρέλαβεν ἅμα τῇ Μελιτηνῇ, καὶ ᾐχμαλώτευσε τοὺς Ἀρμενίους. Θεόδωρος δέ, ὁ υἱὸς τοῦ Βικαρίου, τῆς μικρᾶς Ἀραβίας ὁρμώμενος ἐχειροτονήθη πατριάρχης Ἀντιοχείας. ιβʹ. γʹ. ιθʹ. κγʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀρθεὶς τῷ φρονήματι Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς πολλὰ κατὰ τῆς ἐκκλησίας καὶ ὀρθοδόξου πίστεως μελετῶν, σιλέντια καθ' ἑκάστην ποιῶν τὸν λαὸν ἔπειθε πρὸς τὸ ἴδιον αὐτοῦ φρόνημα δολίως ἕπεσθαι, προοδοποιῶν τὴν μέλλουσαν αὐτῷ ἔσεσθαι τελείαν ἀσέβειαν. ιγʹ. δʹ. κʹ. κδʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀναστάσιος ὁ ἀνιέρως τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως ἡγησάμενος τέθνηκε σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι οἰκτίστῳ πάθει, τῷ λεγομένῳ χορδαψῷ, κόπρον διὰ στόματος ἐμέσας, ἀξίαν ἔτισε δίκην ὑπὲρ τῆς κατὰ θεοῦ καὶ τοῦ διδασκάλου τόλμης. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων παράνομον συνέδριον τληʹ ἐπισκόπων συνέλεξεν ἐν τῷ τῆς Ἱερείας παλατίῳ, ὧν ἐξῆρχε Θεοδόσιος ὁ Ἐφέσου, υἱὸς Ἀψιμάρου, καὶ Παστιλλᾶς ὁ Πέργης· οἳ καθ' ἑαυτοὺς τὰ δόξαντα δογματίσαντες, μηδενὸς παρόντος ἐκ τῶν καθολικῶν θρόνων, Ῥώμης, φημί, καὶ Ἀλεξανδρείας καὶ Ἀντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων, ἀπὸ 428 ιʹ τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς ἀρξάμενοι διήρκεσαν ἕως ηʹ τοῦ Αὐγούστου τῆς αὐτῆς ζʹ ἰνδικτιῶνος. καθ' ἣν ἐν Βλαχέρναις ἐλθόντες οἱ τῆς θεοτόκου πολέμιοι, ἀνῆλθε Κωνσταντῖνος ἐν τῷ ἄμβωνι κρατῶν Κωνσταντῖνον μοναχόν, ἐπίσκοπον γενόμενον τοῦ Συλλαίου, καὶ ἐπευξάμενος ἔφη μεγάλῃ τῇ φωνῇ· "Κωνσταντίνου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη." καὶ τῇ κζʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἀνῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ Φόρῳ σὺν Κωνσταντίνῳ τῷ ἀνιέρῳ προέδρῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκόποις, καὶ ἐξεφώνησαν τὴν ἑαυτῶν κακόδοξον αἵρεσιν ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ ἀναθεματίσαντες Γερμανὸν τὸν ἁγιώτατον καὶ Γεώργιον τὸν Κύπριον καὶ Ἰωάννην τὸν Χρυσορρόαν Δαμασκηνὸν τὸν Μανσούρ, ἄνδρας ἁγίους καὶ αἰδεσίμους διδασκάλους. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη ιβʹ. ιδʹ. εʹ. καʹ. αʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μουάμεδ, ὁ καὶ Ἀβουλαβᾶς, τέθνηκε κρατήσας ἔτη εʹ. ἦν δὲ Ἀβδελᾶς, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, εἰς τὸν τόπον τῆς βλασφημίας αὐτῶν τὸ Μάκχα. γράφει οὖν πρὸς τὸν Ἀβουμουσλὶμ ὄντα κατὰ τὴν Περσίδα φυλάξαι αὐτῷ τὸν τόπον τῆς ἀρχῆς, καθὼς ἐκληρώθη αὐτῷ. ὁ δὲ μαθὼν Ἀβδελᾶν, τὸν υἱὸν Ἀλίμ, ἀδελφὸν δὲ Σαλίμ, τὸν μονοστράτηγον Συρίας, τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιποιούμενον καὶ ἐρχόμενον κρατῆσαι τῆς Περσίδος, ἐναντιούμενον δὲ τοῖς Πέρσαις καὶ προσκείμενον τοῖς τῆς Συρίας, οἳ καὶ συνεμάχουν αὐτῷ, διεγείρας τὰ σὺν αὐτῷ στρατόπεδα συμβάλλει αὐτῷ κατὰ τὴν Νιτσίβιν καὶ νικήσας αὐτὸν ὁ Ἀβουμουσλὶμ πολλοὺς ἔκτεινεν. ἦσαν γὰρ οἱ πλείους Σκλάβοι καὶ Ἀντιοχεῖς. ὁ δὲ Ἀβδελᾶς μόνος περισωθεὶς μετ' ὀλίγας ἡμέρας ᾐτήσατο λόγον λαβεῖν παρὰ τοῦ ἄλλου Ἀβδελᾶ, τοῦ ἀδελφοῦ Μουάμεδ, καταλαβόντος σπουδῇ πολλῇ τὴν Περσικὴν ἐκ τοῦ Μάκχα· ὅν τινα φρουρήσας ἐν οἰκίσκῳ σαθρῷ καὶ κατορυχθῆναι 429 προστάξας τὰ θεμέλια λάθρα τοῦτον ἀπέκτεινεν. τὸν δὲ Ἀβουμουσλὶμ μηνιῶντα 204
κατὰ τῆς Συρίας Ἀράβων ὡς ἐπαναστάντων τοῖς Μαυροφόροις καὶ πολλοὺς κατὰ τὴν Παλαιστίνην καὶ Ἔμεσαν καὶ τὴν παραλίαν ἑλόντων, ἐπελθεῖν τε αὐτοῖς μελετῶντα μετὰ τῶν στρατευμάτων ἐκώλυσεν. ὁ δὲ ὀργισθεὶς τῷ Ἀβδελᾷ πρὸς τὴν ἐνδοτέραν Περσικὴν ὥρμησε σὺν τῷ πλήθει, ὃν δειλιάσας σφόδρα μεταστέλλεται αὐτὸν πιθανολογίαις καὶ παρακλήσεσι καὶ αὐτοῖς δὲ τοῖς μυσαροῖς συμβόλοις τῆς ἀρχῆς αὐτῶν, φημὶ δὴ τῇ ῥάβδῳ καὶ τοῖς σανδαλίοις τοῦ ψευδοπροφήτου Μουάμεδ, ἐξαιτῶν ὁδὸν ἡμέρας μιᾶς ἐκκλῖναι πρὸς αὐτόν, ὅπως αὐτῷ τὴν πατρὶ πρέπουσαν εὐχαριστίαν ἀπονείμῃ. ὁ δὲ ἀπατηθεὶς παραγίνεται σὺν χιλιάσιν ἱππέων ρʹ, ἑνωθείς τε αὐτῷ κτείνεται ὑπ' αὐτοῦ χερσὶν ἰδίαις. ὁ δὲ ὄχλοι σκεδασθέντες αὐθημερὸν ᾤχοντο φιλοτιμίαις οὐκ εὐαριθμήτοις ἐφοδιασθέντες. καὶ οὕτω τὰ τῆς ἀρχῆς τῷ Ἀβδελᾷ διευθύνεται. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβδελᾶς ἔτη καʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη ζʹ. ιεʹ. αʹ. αʹ. βʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Νικήτας ὁ Ἡλιουπόλεως ἀνεθεματίσθη ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας πάσης. ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος Σύρους τε καὶ Ἀρμενίους, οὓς ἤγαγεν ἀπὸ Θεοδοσιουπόλεως καὶ Μελιτηνῆς, εἰς τὴν Θρᾴκην μετῴκισεν, ἐξ ὧν καὶ ἐπλατύνθη ἡ αἵρεσις τῶν Παυλικιάνων. ὁμοίως καὶ ἐν τῇ πόλει, ὀλιγωθέντων τῶν οἰκητόρων αὐτῆς ἐκ τοῦ θανατικοῦ, ἤνεγκε συμφαμίλους ἐκ τῶν νήσων καὶ Ἑλλάδος καὶ τῶν κατωτικῶν μερῶν, καὶ ἐποίησεν οἰκῆσαι τὴν πόλιν καὶ κατεπύκνωσεν αὐτήν. τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ ἐζήτησαν οἱ Βούλγαροι πάκτα διὰ τὰ κτισθέντα κάστρα· καὶ τοῦ βασιλέως ἀτιμάσαντος τὸν ἀποκρισιάριον αὐτῶν, ἐξῆλθον φωσατικῶς, καὶ ἦλθον ἕως τοῦ Μακροῦ τείχους κατὰ τῆς βασιλίδος πόλεως τὴν ὁρμὴν ποιησάμενοι. πολλὴν οὖν ἅλωσιν ἐργασάμενοι καὶ αἰχμαλωσίαν λαβόντες ὑπέστρεψαν ἀβλαβεῖς εἰς τὰ ἴδια. 430 ι ʹ. βʹ. βʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει σεισμὸς γέγονε κατὰ τὴν Παλαιστίνην καὶ Συρίαν οὐ μικρὸς μηνὶ Μαρτίῳ θʹ. καὶ ἐξωρίσθη Θεόδωρος, ὁ πατριάρχης Ἀντιοχείας, φθόνῳ τῶν Ἀράβων διαβληθείς, ὅτι συχνῶς τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ δηλοποιεῖ τὰ τῶν Ἀράβων διὰ γραμμάτων· καὶ λοιπὸν ὁ αὐτὸς Σαλὶμ ὑπερόριον τίθησιν εἰς τὴν Μωαβῖτιν χώραν πατρίδα τε αὐτοῦ. καὶ ἐπέτρεψεν ὁ αὐτὸς Σαλὶμ μὴ κτίζεσθαι νέας ἐκκλησίας, μηδὲ φανῆναι σταυρόν, μηδὲ δογματίσαι περὶ πίστεως Χριστιανὸν μετὰ Ἀράβων. ἐπεστράτευσε δὲ κατὰ Ῥωμανίας σὺνχιλιάσιν πʹ καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Καππαδοκίαν ἤκουσε Κωνσταντῖνον κατ' αὐτοῦ ὁπλιζόμενον, καὶ φοβηθεὶς ὑπέστρεψεν ἄπρακτος μηδὲν λυμηνάμενος· μόνον δὲ ὀλίγους Ἀρμενίους προσρυέντας αὐτῷ λαβὼν ὑπέστρεψεν. ιζʹ. γʹ. γʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀβδελᾶς τὴν φορολογίαν ἐπέτεινε Χριστιανοῖς, ὥστε ἅπαντας μοναχούς τε καὶ ἐγκλείστους καὶ κιονίτας τοὺς τῷ θεῷ εὐαρεστοῦντας φορολογῆσαι· ἐσφράγισε δὲ καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεῖα, καὶ ἤνεγκεν Ἑβραίους πρὸς τὸ πωλῆσαι αὐτά, καὶ ἠγόρασαν αὐτὰ οἱ ἀπελεύθεροι. ιηʹ. δʹ. δʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος τὰς κατὰ τὴν Μακεδονίαν Σκλαυινίας ᾐχμαλώτευσε καὶ τοὺς λοιποὺς ὑποχειρίους ἐποίησεν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χρόνῳ τινὲς ἐκ τῶν Μαυροφόρων Περσῶν τῆς μαγικῆς ὄντες θρησκείας, ἀπάτῃ τοῦ διαβόλου κρατούμενοι, πωλήσαντες τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν καὶ γυμνοὶ ἀνελθόντες εἰς τὰ τείχη ἔρριπτον ἑαυτούς, ὥστε πετασθῆναι εἰς τὸν οὐρανόν, ὡς ἐνόμιζον. οἱ δὲ μηδὲν ἀξιόλογον τῆς ἐκεῖσε κληρουχίας ἔχοντες πρὸς γῆν ἀνθυπέστρεφον τὰ μέλη συντριβέντες, ὧν τοὺς ἐξάρχοντας τῆς πλάνης Ἀβδελᾶς ἀνεῖλε διὰ τοῦ Σαλὶμ κατὰ τὴν Βέροιαν καὶ Χαλκίδα ὄντας τὸν ἀριθμὸν ι ʹ. ιθʹ. εʹ. εʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει φθόνῳ τοὺς Χριστιανοὺς ἐκώλυσαν Ἄραβες ἐκ 431 τῶν δημοσίων χαρτοθεσίων πρὸς ὀλίγον χρόνον, αὖθις ἀναγκασθέντες ἐγχειροῦσιν αὐτοῖς τὰ αὐτὰ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι αὐτοὺς γράφειν τοὺς ψήφους. καὶ ἐπεστράτευσαν τὴν Ῥωμανίαν καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλοὺς καὶ Παῦλον τὸν στρατηγὸν τῶν Ἀρμενιάκων πολεμήσαντες εἰς τὸν Μέλαν ἀνεῖλον μετὰ πλήθους στρατοῦ καὶ μβʹ ἐπισήμους ἄνδρας δεσμίους ἤγαγον καὶ κεφαλὰς πολλάς. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπεστράτευσε τὴν 205
Βουλγαρίαν, καὶ ἐλθὼν εἰς Βερέγαβαν εἰς τὴν κλεισοῦραν, ὑπήντησαν αὐτῷ οἱ Βούλγαροι, καὶ πολλοὺς τῶν αὐτοῦ ἀνεῖλον, ἐν οἷς καὶ Λέοντα, πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Λέοντα ἕτερον, λογοθέτην τοῦ δρόμου καὶ λαὸν πολύν, καὶ ἔλαβον τὰ ἄρματα αὐτῶν. καὶ οὕτως ἀδόξως ὑπέστρεψαν. κʹ. ʹ. ʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει γέγονε πλάνη τῆς πασχαλίας, καὶ οἱ μὲν ὀρθόδοξοι κατὰ τὴν ἑῴαν ʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς ἐπάσχασαν, οἱ δὲ πεπλανημένοι αἱρετικοὶ ιγʹ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μετετέθη ἡ κάρα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ προδρόμου καὶ βαπτιστοῦ ἐκ τῆς μονῆς τοῦ Σπηλαίου εἰς τὸν ναὸν αὐτοῦ κατὰ τὴν Ἐμεσηνῶν πόλιν περιφανῆ ὄντα, καὶ ἡ κατάβασις ἐκτίσθη, ἔνθα μέχρι τῆς σήμερον ὑπὸ τῶν πιστῶν προσκυνουμένη εὐωδίᾳ σωματικῇ τε καὶ πνευματικῇ τιμᾶται, βλύζουσα πᾶσι τοῖς πίστει προστρέχουσι τὰ ἰάματα. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει δοκίτης ἐδείχθη λαμπρότατος κατὰ τὴν ἑῴαν ἐπὶ ιʹ ἡμέρας, καὶ αὖθις πρὸς δύσιν ἡμέρας καʹ. Θεόδωρος δέ τις ὀνόματι Σύρος Λιβανίτης κατὰ τὴν περίχωρον Ἡλιουπόλεως τῆς πρὸς Λίβανον ἐπανέστη τοῖς Ἄραψιν, καὶ πολεμήσας αὐτούς, ἔπεσον ἐξ ἀμφοτέρων πολλοί. ἔσχατον δὲ τραπεὶς ἔφυγεν, καὶ οἱ συνόντες αὐτῷ Λιβανῖται πάντες ἀνῃρέθησαν. ἐγένοντο δὲ καὶ ἐν Ἀφρικῇ ἀκαταστασίαι καὶ πόλεμοι, ἡλιακῆς γεγονυίας ἐκλείψεως μηνὶ Αὐγούστῳ ιεʹ, ἡμέρᾳ ʹ, ὥρᾳ ιʹ. ἀνέστησαν δέ τινες τῶν Μαυροφόρων ἐν τῷ Δαβεκῷ λέγοντες τὸν υἱὸν τοῦ πρωτοσυμβούλου θεὸν ὡς τροφέα αὐτῶν, καὶ ἐξήνεγκαν δόγμα τοιοῦτον. καὶ εἰσῆλθον οἱ Μαυροφόροι εἰς τὸν οἶκον τῆς πλάνης αὐτῶν καὶ ἀπέκτειναν τοὺς κλειδούχους ὀνόματα ξʹ. καὶ ἐξῆλθόν τινες ἐπὶ τὸ Βασρασὸν καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλοὺς καὶ χρήματα ἔλαβον πολλά. 432 καʹ. ζʹ. ζʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐστασίασαν οἱ Κασιῶται κατὰ τῶν Μαυροφόρων διὰ γυναῖκας. ἔμειναν γὰρ ἐξ αὐτῶν εἰς οἶκον, ἐν ᾧ ἔμενον ἀδελφοὶ τρεῖς, καὶ ἠθέλησαν τὰς γυναῖκας αὐτῶν ποντίσαι. ἐγερθέντες δὲ οἱ τρεῖς ἀδελφοὶ ἀπέκτειναν καὶ ἔχωσαν αὐτούς. οἱ δὲ συναχθέντες ἀπέκτειναν καὶ τοὺς λοιπούς. καὶ πέμψας ὁ Σέλιχος τὰ στρατεύματα διὰ δόλου ἦλθον ἄνωθεν αἰτῶν, καὶ πιάσαντες αὐτοὺς ἐφούρκισαν τοὺς τρεῖς ἀδελφοὺς καὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν. καὶ τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα εἰσῆλθεν ἐν τῇ ἁγίᾳ συνάξει εἰς τὴν καθολικήν, καὶ τοῦ μητροπολίτου παρισταμένου καὶ ἐκφωνήσαντος τό· "ὁ γὰρ λαός σου καὶ ἡ ἐκκλησία σου ἱκετεύει σε," ἐξήνεγκαν αὐτὸν καὶ ἀπέκλεισαν ἐν φυλακῇ, καὶ ἄλλος ἐπλήρωσε τὴν ἁγίαν σύναξιν· καὶ ἐγένετο φόβος μέγας. καὶ εἰ μὴ ὁ μητροπολίτης κατεπράϋνεν αὐτὸν ἠθικότητι καὶ ταπεινοῖς λόγοις, κακὸν μέγα ἂν ἀπετελέσθη τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. ἦν δὲ ὁ μακαριώτατος Ἀναστάσιος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ διώκτης Ἀνδρέαν, τὸν ἀοίδιμον μοναχόν, τὸν λεγόμενον Καλυβίτην, ἐν Βλαχέρναις διὰ μαστίγων ἐν τῷ ἱππικῷ τοῦ ἁγίου Μάμαντος ἀπέκτεινεν ἐλέγχοντα αὐτοῦ τὴν ἀσέβειαν καὶ Οὐάλεντα νέον καὶ Ἰουλιανὸν ἀποκαλοῦντα αὐτόν· ὃν καὶ ἐν τῷ ῥεύματι ῥιφῆναι προσέταξεν, εἰ μὴ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ τοῦτον ἁρπάσασαι ἐν τῷ ἐμπορίῳ τῶν Λευκαδίου ἔθαψαν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη εʹ. κβʹ. ηʹ. αʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐφάνη δοκίτης κατὰ τὴν ἑῴαν· καὶ ἀνῃρέθη ὁ υἱὸς τῆς Φατίμας. οἱ δὲ Βούλγαροι ἐπαναστάντες ἐφόνευσαν τοὺς κυρίους αὐτῶν τοὺς ἀπὸ σειρᾶς καταγομένους, καὶ ἔστησαν ἄνδρα κακόφρονα, ὀνόματι Τελέτζην, ἐτῶν ὑπάρχοντα λʹ. Σκλάβων δὲ πολλῶν ἐκφυγόντων, προσερρύησαν τῷ βασιλεῖ, οὓς κατέστησεν ἐπὶ τὸν Ἀρτάναν. τῇ δὲ ι ʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν Θρᾴκην ἀποστείλας καὶ πλώϊμον διὰ τοῦ Εὐξείνου Πόντου ἕως 433 ωʹ χελανδίων ἐπιφερομένων ἀνὰ ιβʹ ἵππων. ὁ δὲ Τελέτζης ἀκούσας τὴν διὰ γῆς καὶ θαλάσσης κατ' αὐτοῦ κίνησιν, λαβὼν εἰς συμμαχίαν ἐκ τῶν προσπαρακειμένων ἐθνῶν χιλιάδας κʹ καὶ τούτους εἰς τὰ ὀχυρώματα στήσας ἠσφαλίσατο ἑαυτόν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐλθὼν ἠπλήκευσεν εἰς τὸν κάμπον Ἀγχιάλου· καὶ τῇ λʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῆς αʹ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ εʹ, ἐφάνη Τελέτζης μετὰ πλήθους ἐθνῶν ἐρχόμενος, καὶ συμβαλόντες πόλεμον κόπτουσιν 206
ἀλλήλους ἐπὶ πολύ, καὶ τραπεὶς Τελέτζης ἔφυγεν. ἐκράτησε δὲ ἡ μάχη ἀπὸ ὥρας εʹ ἕως ὀψέ, καὶ πολλὰ πλήθη Βουλγάρων ἀνηλώθησαν, πολλοὶ δὲ καὶ ἐχειρώθησαν, ἄλλοι δὲ καὶ προσερρύησαν. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀρθεὶς τῇ τοιαύτῃ νίκῃ ἐθριάμβευσε ταύτην ἐπὶ τῆς πόλεως, ἀρματωμένος σὺν τῷ στρατῷ εἰσελθών, εὐφημούμενος ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ξυλοπανδούροις σύρων τοὺς χειρωθέντας Βουλγάρους, οὓς ἔξω τῆς Χρυσῆς πόρτης ἀποτμηθῆναι ἐκέλευσεν ὑπὸ τῶν πολιτῶν. τὸν δὲ Τελέτζην στασιάσαντες οἱ Βούλγαροι ἀπέκτειναν σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ καὶ ἔστησαν Σαβῖνον, γαμβρὸν ὄντα Κορμεσίου τοῦ πάλαι κυρίου αὐτῶν. τοῦ δὲ Σαβίνου εὐθέως ἀποστείλαντος πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ζητοῦντος ποιῆσαι εἰρήνην, κομβέντον ποιήσαντες οἱ Βούλγαροι ἀντέστησαν στερρῶς τῷ Σαβίνῳ λέγοντες, ὅτι "διὰ σοῦ ἡ Βουλγαρία μέλλει δουλοῦσθαι τοῖς Ῥωμαίοις." στάσεως δὲ γενομένης, φεύγει Σαβῖνος ἐν τῷ κάστρῳ Μεσημβρίας καὶ προσερρύη τῷ βασιλεῖ. ἔστησαν δὲ οἱ Βούλγαροι ἕτερον κύριον ἑαυτῶν, ὀνόματι Παγάνον. κγʹ. θʹ. βʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀντῆραν οἱ τῆς ἐρήμου καὶ τοῦ Βασραθὼν τῷ Ἀβδελᾷ, δύο ἀδελφοί, οὓς ἀποστείλας ἀνεῖλε σὺν χιλιάσιν πʹ στρατοῦ. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐξῆλθον Τοῦρκοι ἐκ τῶν Κασπίων πυλῶν καὶ ἀνεῖλον πολλοὺς εἰς Ἀρμενίαν καὶ ἔλαβον αἰχμαλωσίαν πολλὴν καὶ ὑπέστρεψαν. Κοσμᾶς δέ τις ἐπίσκοπος Ἐπιφανείας τῆς κατὰ Ἀπάμειαν τῆς Συρίας, Κομανίτης ἐπιλεγόμενος, τῶν πολιτῶν Ἐπιφανείας πρὸς Θεόδωρον, τὸν πατριάρχην Ἀντιοχείας, ἔγκλησιν ποιησαμένων κατὰ τοῦ αὐτοῦ Κοσμᾶ περὶ μειώσεως ἱερῶν, καὶ αὐτοῦ μὴ δυναμένου ταῦτα συστῆσαι, ἀπέστη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ ὁμόφρων τῆς αἱρέσεως Κωνσταντίνῳ κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων γέ γονεν. ὃν κοινῇ γνώμῃ Θεόδωρος, ὁ πατριάρχης Ἀντιοχείας, καὶ Θεόδωρος Ἱεροσολύμων, καὶ Κοσμᾶς Ἀλεξανδρείας σὺν τοῖς ὑπ'αὐτοὺς ἐπισκόποις τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἁγίου εὐαγγελίου ὁμοφρόνως ἀνεθεμάτισαν ἕκαστος κατὰ τὴν ἑαυτοῦ πόλιν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπὸ ἀρχῆς τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς γέγονε κρύος μέγα καὶ πικρότατον, οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν γῆν μόνον, ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον κατὰ ἀνατολὴν καὶ ἄρκτον καὶ δύσιν, ὥστε τὴν ἀρκτῴαν τοῦ Πόντου παραλίαν ἐπὶ ρʹ μίλια τὸ πέλαγος ἀπολιθωθῆναι ἐκ τοῦ κρύους ἐπὶ λʹ πήχεις τὸ βάθος, καὶ ἀπὸ Ζιγχίας μέχρι τοῦ Δανουβίου καὶ τοῦ Κοῦφι ποταμοῦ τοῦ Δάναστρί τε καὶ Δάναπρι καὶ τῶν Νεκροπήλων καὶ τῆς λοιπῆς ἀκτῆς μέχρι Μεσημβρίας καὶ Μηδείας τὰ ὅμοια πεπονθότων. τοῦ δὲ τοιούτου πάγους ἐπιχιονηθέντος ηὐξήθη ἐπὶ ἄλλας κʹ πήχεις, ὥστε συμμορφωθῆναι τὴν θάλασσαν τῇ ξηρᾷ, καὶ πεζοβατεῖσθαι ὕπερθεν τοῦ κρύους ἀπό τε Χαζαρίας, Βουλγαρίας καὶ τῶν λοιπῶν παρακειμένων ἐθνῶν, ὑπό τε ἀνθρώπων ἀγρίων τε καὶ ἡμέρων ζώων. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δευτέρας ἰνδικτιῶνος τοῦ τοιούτου πάγους κατὰ θεοῦ κέλευσιν εἰς πλεῖστα καὶ διάφορα ὀροφανῆ τμήματα διαιρεθέντος, καὶ τῇ τῶν ἀνέμων βίᾳ ἐπὶ Δαφνουσίαν καὶ τὸ Ἱερὸν κατενεχθέντων, οὕτω διὰ τοῦ Στενοῦ ἐπὶ τὴν πόλιν ἔφθασαν μέχρι τῆς Προποντίδος καὶ τῶν νήσων καὶ Ἀβύδου πᾶσαν τὴν παραλίαν ἀκτὴν ἐπλήρωσαν, ὧν αὐτόπται καὶ ἡμεῖς γεγόναμεν ἐπιβάντες ἐπὶ ἑνὸς αὐτῶν σὺν καί τισιν ὁμήλιξι λʹ καὶ παίζοντες ἐπάνω αὐτοῦ. εἶχον δὲ καὶ ζῶα ἄγριά τε καὶ ἥμερα τεθνεῶτα. πᾶς δὲ ὁ βουλόμενος ἀπὸ Σοφιανῶν ἕως τῆς πόλεως, καὶ ἀπὸ Χρυσοπόλεως ἕως τοῦ ἁγίου Μάμαντος καὶ τῶν Γαλάτου ἀκωλύτως διὰ ξηρᾶς ἐβάδιζον. ἓν δὲ ἐξ αὐτῶν προσραγὲν τῇ τῆς Ἀκροπόλεως σκάλᾳ συνέτριψεν αὐτήν. ἕτερον δὲ παμμέγεθες τῷ τείχει προσραγὲν τοῦτο μεγάλως ἐδόνησεν, ὡς καὶ τοὺς ἔνδοθεν οἴκους συμμετασχεῖν τοῦ σάλου. εἰς τρία δὲ 435 διαρραγὲν ἔζωσε τὴν πόλιν ἀπὸ τῶν Μαγγάνων ἕως τοῦ Βοοσφόρου, οὗ τινος τὸ ὕψος ὑπερεῖχε τὰ τείχη· πάντες δὲ οἱ τῆς πόλεως ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες καὶ παῖδες ἀδιαλείπτως τῇ θέᾳ τούτων προσεκαρτέρουν καὶ μετὰ θρήνων καὶ δακρύων οἴκοι ἀνέκαμπτον, ἀποροῦντες τί 207
εἰπεῖν πρὸς τοῦτο. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ ἀστέρες ἀθρόως ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πίπτοντες ὤφθησαν, ὡς πάντας τοὺς ὁρῶντας τὴν τοῦ παρόντος αἰῶνος ὑπολαμβάνειν εἶναι συντέλειαν· αὐχμός τε πολὺς γέγονεν, ὡς ξηρανθῆναι καὶ πηγάς. ἀγαγὼν δὲ ὁ βασιλεὺς τὸν πατριάρχην λέγει αὐτῷ· "ἄρτι τί ἡμᾶς βλάπτει, ἐὰν λέγωμεν τὴν θεοτόκον χριστοτόκον;" ὁ δὲ περιπτυξάμενος αὐτὸν λέγει· "ἐλέησον, δέσποτα, μηδὲ εἰς ἔννοιάν σου ἔλθῃ οὗτος ὁ λόγος· οὐχ ὁρᾷς ὅσα στηλιτεύεται καὶ ἀναθεματίζεται Νεστόριος ὑπὸ πάσης τῆς ἐκκλησίας;" καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς εἶπεν· "ἐγὼ μαθεῖν θέλων ἠρώτησα· ἕως δὲ σοῦ ὁ λόγος." Κόσμου ἔτη σν ʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψν ʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη λεʹ. κδʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀβδελᾶς ἔτη καʹ. ιʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη εʹ. γʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Κωνσταντῖνος ἔτη ιβʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθον πάλιν οἱ Τοῦρκοι εἰς τὰς Κασπίας πύλας καὶ εἰς Ἰβηρίαν, καὶ πολεμήσαντες μετὰ τῶν Ἀράβων, ἐξ ἀμφοτέρων ἀπώλοντο πολλοί. ὁ δὲ Ἀβδελᾶς πανουργίᾳ τοιαύτῃ καθεῖλε τῆς ἀρχῆς τὸν Ἰσὲ Ἰβινμουσέ, εἰς ὅν, ὡς ἀνωτέρω εἴρηται, ὁ τρίτος κλῆρος τοῦ κρατεῖν μετ' αὐτὸν ἔπεσεν. κεφαλαλγούμενον γὰρ ἡμικρανικῶς αὐτὸν ὁρῶν καὶ σκοτοματικῶς πληρούμενον πείθει θεραπευθήσεσθαι μέλλειν, εἰ ταῖς ῥισὶν ἐμφυσηθῇ πταρμικῷ τινι σκευαζομένῳ τῷ αὐτοῦ ἰατρῷ, Μωσεῖ τινι τοὔνομα, διακόνῳ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας, ὃν ἤδη δωρεαῖς ἦν πεπεικὼς δριμύτατον κατασκευάσαι φάρμακον μετὰ τοῦ καὶ ναρκῶδες εἶναι σφόδρα. καὶ δὴ πεισθεὶς ὁ αὐτὸς Ἰσὲ τῷ Ἀβδελᾷ, καίπερ ἀσφαλιζόμενος τοῦ συμφαγεῖν αὐτῷ διὰ τὴν ἐπιβουλήν, ἐδέξατο διάρρινον. καὶ πληρωθεὶς τὰ περὶ τὴν 436 κεφαλὴν πάσας τε τὰς αἰσθήσεις μετὰ τῶν ἡγεμονικῶν ἐνεργειῶν στερηθεὶς ἄφωνος προύκειτο. προσκαλεσάμενος δὲ τοὺς ἡγεμόνας καὶ προύχοντας τοῦ γένους ὁ Ἀβδελᾶς ἔφη· "τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ μελλοβασιλέως ὑμῶν;" οἱ δὲ ὁμοφρόνως ἀρνησάμενοι αὐτὸν δεξιὰς ἔδωκαν τῷ υἱῷ τοῦ αὐτοῦ Ἀβδελᾶ Μουάμεδ, τῷ ἐπικληθέντι Μαδί· τὸν δὲ Ἰσὲ ἀναίσθητον μετήνεγκαν οἴκαδε. τοῦτον δὲ μετὰ τρίτην ἡμέραν ἀναλαβόμενον ἀπολογίαις ἐπιπλάστοις παρεμυθήσατο, ταλάντοις χρυσίου ρʹ τὴν ὕβριν ἀνταμειψάμενος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀπέστειλε Παγάνος, ὁ κῦρις Βουλγαρίας, πρὸς τὸν βασιλέα αἰτούμενος συνοψισθῆναι αὐτῷ. καὶ λαβὼν λόγον κατῆλθε πρὸς αὐτὸν μετὰ τῶν βοϊλάδων αὐτοῦ, καὶ καθεσθέντος τοῦ βασιλέως, καὶ τοῦ Σαβίνου συγκαθεζομένου αὐτῷ, ἐδέξατο αὐτοὺς καὶ ὠνείδισε τὴν ἀταξίαν αὐτῶν καὶ τὸ κατὰ Σαβίνου μῖσος· καὶ ἐποίησαν τὸ δοκεῖν εἰρήνην. ἀποστείλας δὲ ὁ βασιλεὺς λάθρα εἰς Βουλγαρίαν ἐπίασε τὸν Σεβέρων ἄρχοντα Σκλαβοῦνον, τὸν πολλὰ κακὰ ἐν τῇ Θρᾴκῃ ποιήσαντα. κατεσχέθη δὲ καὶ Χριστιανός, ἀπὸ Χριστιανῶν μαγαρίτης καὶ πρῶτος τῶν Σκαμάρων, ὃν ἐν τῷ μώλῳ τοῦ ἁγίου Θωμᾶ χειροκοπήσαντες καὶ ποδοκοπήσαντες ἤνεγκαν τοὺς ἰατροὺς καὶ τοῦτον ἀνέτεμον ζῶντα ἀπὸ ἥβης ἕως τοῦ θώρακος πρὸς τὸ κατανοῆσαι τὴν τοῦ ἀνθρώπου κατασκευήν· καὶ οὕτως αὐτὸν τῷ πυρὶ παρέδωκαν. ἄφνω δὲ ὁ βασιλεὺς ἐξελθὼν τῆς πόλεως καὶ ἀφυλάκτους εὑρὼν τὰς κλεισούρας διὰ τὴν ἀπατηλὴν εἰρήνην εἰσῆλθεν εἰς Βουλγαρίαν ἕως τοῦ Τζίκας. καὶ βαλὼν πῦρ εἰς τὰς αὐλάς, ἃς εὗρεν, μετὰ φόβου ὑπέστρεψε μηδὲν γενναῖον ποιήσας. κεʹ. ιαʹ. δʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, τῇ κʹ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἰνδικτιῶνος δʹ, ἐκμανὴς γενόμενος ὁ δυσσεβὴς καὶ ἀνόσιος βασιλεὺς κατὰ παντὸς φοβουμένου τὸν θεόν, Στέφανον τὸν νέον πρωτομάρτυρα συρθῆναι προσέταξεν ἔγκλειστον ὄντα εἰς τὸν ἅγιον Αὐξέντιον εἰς τὸ πλησίον 437 ὄρος τοῦ Δαματρῦ· ὃν λαβόντες οἱ τῆς ἀπαιδευσίας αὐτοῦ μετέχοντες [ἐχθροὶ] καὶ ὁμόφρονες αὐτῷ γεγονότες σχολάριοί τε καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων, καλωδίῳ δήσαντες αὐτοῦ τὸν πόδα εἷλκον αὐτὸν ἀπὸ τοῦ πραιτωρίου ἕως τῶν Πελαγίου, ἔνθα καὶ διασπάσαντες ἔρριψαν τὰ τίμια αὐτοῦ λείψανα ἐν τῷ τῶν βιοθανάτων λάκκῳ ὡς πολλοὺς νουθετοῦντα πρὸς τὸν μονήρη βίον καὶ 208
καταφρονεῖν πείθοντα βασιλικῶν ἀξιωμάτων καὶ χρημάτων. αἰδέσιμος γὰρ ὁ ἀνὴρ πᾶσιν ὑπῆρχε διὰ τὸ περὶ ξʹ χρόνους ποιῆσαι αὐτὸν ἐν τῇ ἐγκλείστρᾳ καὶ ἀρεταῖς πολλαῖς διαλάμπειν. πολλῶν τε ἀρχόντων καὶ στρατιωτῶν διαβληθέντων προσκυνεῖν εἰκόνας διαφόροις τιμωρίαις καὶ πικροτάταις αἰκίαις τούτους παρέδωκεν. ὅρκον δὲ καθολικὸν πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ἀπῄτησεν εἰκόνι μὴ προσκυνῆσαί τινα, μεθ' ὃν καὶ Κωνσταντῖνον τὸν ψευδώνυμον πατριάρχην ἐπὶ ἄμβωνος ἀνελθεῖν καὶ ὑψῶσαι τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα καὶ ὀμόσαι πεποίηκεν, ὡς οὐκ ἔστι τῶν προσκυνούντων τὰς εἰκόνας. καὶ τοῦτον παραυτὰ στεφανίτην ἀντὶ μοναχοῦ ἔπεισε γενέσθαι καὶ κρεῶν μεταλαμβάνειν καὶ κιθαρῳδῶν ἀνέχεσθαι ἐν τῇ βασιλικῇ τραπέζῃ. ἀλλ' οὐκ εἰς μακρὰν ἡ δίκη τοῦτον ταῖς τοῦ μιαιφόνου παραδέδωκε χερσίν. τῇ δὲ καʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς τῆς δʹ ἰνδικτιῶνος ἐκίνησε κατὰ Βουλγάρων καὶ ἀπέστειλεν ἐπὶ Ἀχελὸν βχʹ χελάνδια ἐξοπλίσας αὐτὰ ἐκ πάντων τῶν θεμάτων. τούτων δὲ ἐν ταῖς ἀκταῖς προσορμισθέντων, καὶ τοῦ βορρᾶ πνεύσαντος, συνετρίβησαν μικροῦ δεῖν ἅπαντα, καὶ ἐπνίγη λαὸς πολύς, ὥστε τὸν βασιλέα κελεῦσαι γρίπους ἐκτείνειν καὶ τοὺς νεκροὺς ἀναλέγεσθαι καὶ θάπτειν. καὶ τῇ ιζʹ τοῦ Ἰουλίου μηνὸς εἰσῆλθεν ἀδόξως ἐν τῇ πόλει. καὶ τῇ καʹ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς δʹ ἰνδικτιῶνος ἐστηλίτευσε καὶ ἠτίμασε τὸ σχῆμα τῶν μοναχῶν ἐπὶ τοῦ ἱπποδρομίου παρακελευσάμενος ἕνα ἕκαστον ἀββᾶν κρατεῖν γυναῖκα τῇ χειρὶ καὶ οὕτω παρελθεῖν αὐτοὺς 438 τὸ ἱπποδρόμιον ἐμπτυομένους καὶ ὑβριζομένους ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ. ὁμοίως καὶ τῇ κεʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἤχθησαν ἐπὶ ἱπποδρομίας ἐπίσημοι ἄρχοντες ιθʹ καὶ ἐπόμπευσαν ὡς κατὰ τοῦ βασιλέως πονηρὰ βουλευσάμενοι, συκοφαντηθέντες οὐκ ἐν ἀληθείᾳ, ἀλλὰ φθονῶν αὐτοῖς διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς εὐειδεῖς καὶ ῥωμαλέους καὶ παρὰ πάντων ἐπαινουμένους, τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ δι' εὐλάβειαν καὶ ὡς εἰς τὸν προρρηθέντα ἔγκλειστον ἀπερχομένους, καὶ τὰ πάθη αὐτοῦ θριαμβεύοντας, οὓς καὶ ἀπέκτεινεν, ὧν εἰσιν οἱ πρωτεύοντες· Κωνσταντῖνος ὁ πατρίκιος καὶ λογοθέτης τοῦ δρόμου γενόμενος, ὃν ἐπωνόμασε Ποδοπάγουρον, καὶ ὁ τούτου ἀδελφὸς Στρατήγιος σπαθάριος καὶ δομέστικος τῶν ἐκσκουβίτων, Ἀντίοχός τε λογοθέτης τοῦ δρόμου γεγονὼς καὶ στρατηγὸς Σικελίας, Δαβὶδ σπαθάριος κατὰ τὸν Βησὴρ καὶ κόμης τοῦ Ὀψικίου, Θεοφύλακτος ὁ Ἰκονιάτης πρωτοσπαθάριος καὶ στρατηγὸς τῆς Θρᾴκης, Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πατρίκιον Ἱμέριον σπαθάριος, Κωνσταντῖνος σπαθάριος καὶ βασιλικὸς πρωτοστράτωρ, υἱὸς τοῦ πατρικίου Βαρδάνους, Θεοφύλακτος κανδιδάτος ὁ κατὰ τὸν Μαρινάκην, καὶ ἕτεροι· τούτους ἐπὶ τῆς ἱπποδρομίας στηλιτεύσας καὶ ὑπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐμπτυσθῆναι καὶ ἀνασκαφῆναι ποιήσας ἔδωκεν ἀπόφασιν. καὶ τοὺς μὲν δύο ἀδελφοὺς Κωνσταντῖνον, φημί, καὶ Στρατήγιον ἐν τῷ Κυνηγίῳ ἀπεκεφάλισεν, πολλοῦ θρήνου γενομένου ἐπ' αὐτοῖς παντὶ τῷ λαῷ· ὥστε μαθόντα τοῦτο τὸν βασιλέα ἀγανακτῆσαι, καὶ τὸν ἔπαρχον Προκόπιον τύψαι καὶ διαδέξασθαι ὡς τοῦτο καταδεξάμενον. τοὺς δὲ λοιποὺς πάντας τυφλώσας ἐξώρισεν, οὓς καὶ καθ' ἕκαστον ἔτος ἀποστέλλων ὁ ἀπονοίας ἀνάμεστος ἐν οἷς ὑπῆρχον τόποις ἀνὰ ρʹ βουνεύρων ἐκέλευσε τύπτεσθαι. τῇ δὲ λʹ τοῦ αὐτοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς δʹ ἰνδικτιῶνος ἐμάνη ὁ δυσώνυμος κατὰ τοῦ συνωνύμου αὐτοῦ καὶ σύμφρονος πατριάρχου· καὶ εὑρών τινας κληρικούς τε καὶ μοναχοὺς καὶ λαϊκοὺς μύστας αὐτοῦ καὶ φίλους παρεσκεύασεν εἰπεῖν αὐτούς, ὅτι "ἠκούσαμεν τοῦ πατριάρχου λαλοῦντος μετὰ τοῦ Ποδοπαγούρου κατὰ τοῦ βασιλέως." καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ πατρι αρχείῳ, ἵνα ἐλέγξωσιν αὐτόν. ἐν δὲ τῷ ἐκεῖνον ἀρνεῖσθαι ἐποίησεν αὐτοὺς ὀμόσαι εἰς τὰ τίμια ξύλα, ὅτι "ἐκ τοῦ πατριάρχου ἠκούσαμεν τὰς λοιδορίας ταύτας." ἐν τούτοις οὖν ἀποστείλας ἐβούλλωσε τὸ πατριαρχεῖον· καὶ τοῦτον ἐξώρισεν ἐν τῇ Ἱερείᾳ καὶ πάλιν ἐν τῇ Πριγκίπῳ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Νικήτας ἔτη ιδʹ. ι ʹ. ιβʹ. εʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ 209
ἔτει Ἀβδελᾶς Ἰβιναλὶμ τέθνηκεν, πτωθέντος ἐπ'αὐτὸν τοῦ πύργου, ἐν ᾧ ἐφρουρεῖτο· ὁ δὲ Ἀβδελᾶς ἀμηρεύων πολλὰ κακὰ τοῖς ὑπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ Χριστιανοῖς ἐνεδείξατο. τούς τε γὰρ σταυροὺς τῶν ἐκκλησιῶν ἀφεῖλεν, καὶ παννυχεύειν ἐκώλυσε καὶ ἐκμανθάνειν τὰ ἑαυτῶν γράμματα. οἱ δὲ λεγόμενοι παρ' αὐτοῖς Ἀρουρῖται, ὃ ἑρμηνεύεται ζηλωταί, κατὰ τὴν Παλμυρηνὴν ἐπανέστησαν ἔρημον. ἀλλ' ἐκείνων μὲν ἡ κακία πρὸς τὰς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας ὡς ἀπίστων προφανής. ὁ δὲ Χριστιανῶν βασιλεύων ἀφάτοις θεοῦ κρίμασιν ἴσως, ὡς τοῦ Ἰσραὴλ ὁ μανιώδης Ἀχαάβ, πολλῷ χείρονα τῆς τῶν Ἀράβων μανίας τοῖς ὑπὸ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ ὀρθοδόξοις ἐπισκόποις καὶ μοναχοῖς καὶ λαϊκοῖς, ἄρχουσί τε καὶ ἀρχομένοις ἐπεδείξατο, πανταχοῦ μὲν τὰς πρεσβείας τῆς ἁγίας παρθένου καὶ θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων ἐγγράφως ὡς ἀνωφελεῖς καὶ ἀγράφως ἀποκηρύττων, δι' ὧν ἡμῖν πηγάζει πᾶσα βοήθεια, καὶ τὰ ἅγια λείψανα αὐτῶν κατορύττων καὶ ἀφανῆ ποιῶν, εἴ πού τινος ἐπισήμου ἠκούετο, πρὸς ὑγείαν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἀνακείμενον καί, ὡς ἔθος, ὑπὸ τῶν εὐσεβούντων τιμώμενον· αὐτίκα γοῦν θάνατος κατὰ τῶν τοιούτων ὡς ἀσεβούντων ἠπειλεῖτο, δημεύσεις τε καὶ ἐξορίαι καὶ βάσανοι, τὸ δὲ θεοχαρίτωτον λείψανον, οἷά τις θησαυρὸς τῶν ἐχόντων, ἐπαίρετο ἀφανὲς τοῦ λοιποῦ γενόμενον. τοιοῦτον γοῦν τι καὶ εἰς τὸ τιμαλφέστατον λείψανον τῆς πανευφήμου μάρτυρος Εὐφημίας ὁ ἀνόσιος βασιλεὺς διεπράξατο βυθίσας αὐτὸ σὺν τῇ λάρνακι, μὴ φέρων ὁρᾷν μυροδοτοῦσαν αὐτὴν ἐπὶ παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ ἐλέγχουσαν αὐτοῦ τὰ κατὰ τῶν πρεσβειῶν τῶν ἁγίων ληρήματα. ἀλλ' ὁ θεὸς ὁ φυλάσσων τὰ ὀστᾶ τῶν εὐαρεστούντων αὐτῷ, κατὰ τὰ λόγια, ἀσινὲς τοῦτο διεφύλαξε πάλιν ἀναδείξας αὐτὸ 440 ἐν τῇ Λήμνῳ νήσῳ. διὰ γὰρ νυκτερινῆς ὁράσεως κείμενον ἀρθῆναι προσέταξε καὶ φυλάττεσθαι. ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῶν εὐσεβῶν βασιλέων, ἰνδικτιῶνι δʹ, μετὰ τῆς πρεπούσης τιμῆς ἐπανῆλθεν ἐν τῷ τεμένει αὐτῆς, ὃ αὐτὸς μὲν ὡς τῶν ἐκκλησιῶν ἐχθρὸς κοινώσας ἀρμαμέντον καὶ κοπροθέσιον ἐποίησεν, αὐτοὶ δὲ ἀνακαθήραντες τοῦτο πάλιν καθιέρωσαν πρὸς ἔλεγχον μὲν τῆς τούτου ἀθεότητος, ἔνδειξιν δὲ τῆς τούτων θεοσεβείας. τοῦτο δὲ τὸ θαυμαστὸν καὶ ἀξιόγραφον θαῦμα μετὰ χρόνους κβʹ τῆς τοῦ παρανόμου τελευτῆς σὺν τοῖς εὐσεβεστάτοις βασιλεῦσι καὶ Ταρασίῳ τῷ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ ἡμεῖς τεθεάμεθα καὶ σὺν αὐτοῖς κατησπασάμεθα ὡς ἀνάξιοι μεγάλης ἀξιωθέντες χάριτος. τῇ δὲ ι ʹ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτῆς εʹ ἰνδικτιῶνος ψήφῳ τοῦ βασιλέως χειροτονεῖται Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος ἀθέσμως πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. καὶ ἐγένετο ἀβροχία, ὥστε μηδὲ δρόσον πεσεῖν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐξέλιπε παντελῶς τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πόλεως. καὶ ἤργησαν τά τε δοχεῖα καὶ τὰ λουτρά, οὐ μὴν δὲ καὶ τὰ πηγαῖα νάματα τὰ ἀεννάως ῥέοντα πρότερον· τοῦτο ἰδὼν ὁ βασιλεὺς ἤρξατο ἀνακαινίζειν τὸν Οὐαλεντινιανοῦ ἀγωγὸν μέχρι Ἡρακλείου χρηματίσαντα καὶ ὑπὸ τῶν Ἀβάρων καταστραφέντα, ἐπιλεξάμενος δὲ ἐκ διαφόρων τόπων τεχνίτας ἤγαγεν ἀπὸ μὲν Ἀσίας καὶ ἀπὸ τοῦ Πόντου οἰκοδόμους α καὶ χρίστας σʹ, ἀπὸ δὲ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν νησίων ὀστρακαρίους φʹ, ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς Θρᾴκης ὀπέρας ε καὶ κεραμοποιοὺς σʹ· καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς ἄρχοντας ἐργοδιώκτας καὶ ἕνα τῶν πατρικίων. καὶ οὕτω τελεσθέντος τοῦ ἔργου εἰσῆλθε τὸ ὕδωρ ἐν τῇ πόλει. τῇ δ' αὐτῇ εʹ ἰνδικτιῶνι προβάλλεται στρατηγοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ καὶ τῆς κακίας αὐτοῦ ἐπαξίους ἐργάτας, Μιχαὴλ μὲν τὸν Μελισσηνὸν ἐν τῷ θέματι τῶν ἀνατολικῶν, καὶ Μιχαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα εἰς Θρᾳκησίους, εἰς δὲ Βουκελλαρίους Μάνην, τὸν τῆς κακίας ἐπώνυμον. καὶ τίς ἱκανὸς διηγεῖσθαι τὰ τούτων ἀνοσιουργήματα, ἃ μερικῶς ἐν τοῖς ἰδίοις τόποις συγγράψομεν; πάντα γὰρ κατὰ μέρος συγγράφειν τὰ τούτων ἔργα πρὸς θεραπείαν τοῦ κρατοῦντος γινόμενα οὐδ' αὐτὸν 441 οἶμαι τὸν κόσμον χωρήσειν τὰ γραφόμενα βιβλία, εὐαγγελικῶς εἰπεῖν οἰκειότερον. Ῥώμης ἐπίσκοπος Στέφανος ἔτη 210
γʹ. κζʹ. ιγʹ. αʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ʹ, ἰνδικτιῶνος ʹ, ἤχθη Κωνσταντῖνος ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης ἀπὸ τῆς Πριγκίπου νήσου· καὶ ἔδειρεν αὐτὸν ὁ τύραννος Κωνσταντῖνος, ὡς μὴ ἰσχύειν αὐτὸν βαδίσαι. ἐκέλευσε δὲ αὐτὸν εἰς φορεῖον βασταχθῆναι, καὶ ἀπελθόντα καθίσαι ἐν τῇ σολαίᾳ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας. καὶ ἀσηκρήτης ἦν σὺν αὐτῷ βαστάζων τόμον χάρτου, ἐν ᾧ ἦν γεγραμμένα τὰ τούτου αἴτια. παντὸς δὲ τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως ἐκ διαταγῆς βασιλικῆς ἐκεῖσε ἀθροισθέντος καὶ ὁρῶντος, ὑπανεγινώσκετο ὁ χάρτης εἰς ἐπήκοον παντὸς τοῦ λαοῦ. καὶ κατὰ ἓν κεφάλαιον ἔπαιεν αὐτοῦ τὸ πρόσωπον ὁ ἀσηκρήτης, τοῦ πατριάρχου Νικήτα ἐν τῷ συνθρόνῳ καθεζομένου καὶ θεωροῦντος. μετὰ δὲ τοῦτο ἀναβιβάσαντες αὐτὸν ἐν τῷ ἄμβωνι καὶ στήσαντες ὄρθιον, ἔλαβε Νικήτας τὸν χάρτην, καὶ ἀποστείλας ἐπισκόπους καὶ λαβὼν τὸ ὠμοφόριον αὐτοῦ ἀνεθεμάτισεν αὐτόν· καὶ ἐπονομάσαντες Σκοτίοψιν ἐξέωσαν αὐτὸν ὀπισθοφανῶς τῆς ἐκκλησίας. τῇ δὲ ἑξῆς ἡμέρᾳ ἱπποδρομίας οὔσης, ἐψίλωσαν αὐτοῦ τὴν ὄψιν καὶ ἐγύμνωσαν αὐτοῦ τὴν γενειάδα καὶ τὰς τῆς κεφαλῆς τρίχας καὶ τῶν ὀφρύων, καὶ ἐνδύσαντες αὐτὸν σηρικὸν καὶ ἀμανίκωτον κονδὸν ἐκάθισαν αὐτὸν ἐπὶ ὄνου σαγματωμένου ἐξανάστροφα κρατοῦντα τὴν οὐρὰν αὐτοῦ, καὶ ἐξήνεγκαν διὰ τοῦ διϊππίου εἰς τὸ ἱπποδρόμιον, τοῦ λαοῦ παντὸς καὶ τοῦ δήμου ἀνασκάπτοντος καὶ ἐμπτύοντος αὐτόν. ἔσυρε δὲ τὸν ὄνον Κωνσταντῖνος ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ ῥινοκοπημένος. ἐλθόντος δὲ αὐτοῦ ἐν τοῖς δήμοις, κατῆλθον καὶ ἐνέπτυσαν καὶ κόνιν ἐπέρριπτον ἐπ' αὐτόν. ἐνέγκαντες δὲ αὐτὸν εἰς τὸ στάμα ἔρριψαν αὐτὸν ἐκ τοῦ ὄνου καὶ ἐπάτησαν τὸν τράχηλον αὐτοῦ· καὶ καθίσαντες αὐτὸν ἀπέναντι τῶν δήμων, ἤκουε παρ' αὐτῶν σκωπτικοὺς λόγους ἕως τῆς ἀπολύσεως τοῦ ἱππικοῦ. καὶ τῇ 442 ιεʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἀποστέλλει πρὸς αὐτὸν τοὺς πατρικίους καὶ δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι· "τί λέγεις περὶ τῆς πίστεως ἡμῶν καὶ τῆς συνόδου ἧς ἐποιήσαμεν;" ὁ δὲ ματαιωθεὶς τὰς φρένας ἀπεκρίθη, ὅτι "καλῶς καὶ πιστεύεις καὶ τὴν σύνοδον πεποίηκας," οἰόμενος διὰ τούτου πάλιν ἐξευμενίσασθαι αὐτόν· οἱ δὲ εὐθυβόλως ἀποκριθέντες εἶπον· "ἡμεῖς τοῦτο ἠθέλομεν ἀκοῦσαι ἐκ τοῦ μιαροῦ σου στόματος· ἀπὸ δὲ τοῦ νῦν ἄπελθε εἰς τὸ σκότος καὶ εἰς τὸ ἀνάθεμα." καὶ οὕτω λαβὼν τὴν ἀπόφασιν ἀπεκεφαλίσθη εἰς τὸ Κυνήγιον. καὶ τὴν μὲν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐκ τῶν ὤτων δήσαντες ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἐν τῷ Μιλίῳ ἐκρέμασαν εἰς ἔνδειξιν τοῦ λαοῦ. τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ δήσαντες καλωδίῳ τὸν πόδα, διὰ τῆς Μέσης σύραντες εἰς τὰ Πελαγίου μετὰ τῶν βιοθανάτων ἔρριψαν· ὁμοίως καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μετὰ τὰς τρεῖς ἡμέρας ἐκεῖσε ἀπαγαγόντες ἔρριψαν. ὢ τῆς ἀλογίας καὶ ὠμότητος καὶ ἀσπλαγχνίας τοῦ ἀνημέρου θηρός. οὐκ ᾐδέσθη τὴν ἁγίαν κολυμβήθραν ὁ ἄθλιος; δύο γὰρ τέκνα αὐτοῦ τῆς τρίτης γυναικὸς ἐν ταῖς ἀγκάλαις αὐτοῦ δεξάμενος ἦν. πάντοτε μὲν οὖν θηριώδης τὸν τρόπον καὶ ἀνήμερος ἦν. ἀπὸ δὲ τούτου τοῦ χρόνου πλείονι μανίᾳ κατὰ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν ἐχρήσατο. ἀποστείλας γὰρ κατήνεγκε Πέτρον τὸν ἀοίδιμον στυλίτην ἀπὸ πέτρας, καὶ μὴ ὑπείξαντα τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ ζῶντα δήσας τῶν ποδῶν ἐν τοῖς Πελαγίου καὶ τοῦτον διὰ τῆς Μέσης συρόμενον ἐκέλευσε ῥιφῆναι, ἄλλους ἐν σάκκοις δεσμῶν καὶ λίθοις προσαρτίζων ἐν τῷ πελάγει ῥίπτεσθαι προσέταττεν, τυφλόνων, ῥινοκοπῶν, μάστιξι ξαίνων, καὶ πᾶν εἶδος κολάσεως κατὰ τῶν εὐσεβούντων ἐπινοῶν· καὶ ἐν μὲν τῇ πόλει δι' ἑαυτοῦ ταῦτα ἔδρα καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ, Ἀντωνίου, φημί, πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν καὶ Πέτρου μαγίστρου καὶ τοῦ ἐκπαιδευθέντος ὑπ' αὐτοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων, ἐν δὲ τοῖς ἔξω θέμασι διὰ τῶν προρρηθέντων στρατηγῶν. αὐτὸς δὲ κιθαρῳδίαις ἔχαιρε καὶ συμποσιασμοῖς, αἰσχρολογίαις τε καὶ ὀρχησμοῖς ἐκπαιδεύων τοὺς περὶ αὐτόν. καὶ εἴ πού τις συμπίπτων ἢ ἀλγῶν τὴν συνήθη Χριστιανοῖς ἀφῆκε φωνήν, τὸ "θεοτόκε βοήθει," ἢ παννυχεύων ἐφωράθη ἢ ἐκκλησίαις προσεδρεύων ἢ εὐλαβείᾳ συζῶν ἢ μὴ ὅρκοις 211
χρώμενος ἀφειδῶς, ὡς ἐχθρὸς τοῦ βασιλέως ἐκολάζετο 443 καὶ ἀμνημόνευτος ὠνομάζετο. μοναστήρια δὲ τὰ εἰς δόξαν θεοῦ καὶ τῶν σωζομένων καταφύγια οἴκους κοινοὺς καθίστα τῶν ὁμοφρόνων αὐτῷ στρατιωτῶν. τὴν γοῦν Δαλμάτου πρώτιστον οὖσαν ἐν τοῖς κοινοβίοις τοῦ Βυζαντίου στρατιώταις εἰς κατοικίαν δέδωκεν, τὰ Καλλιστράτου τε λεγόμενα καὶ τὴν Δίου μονὴν καὶ τὰ Μαξιμίνου ἄλλους τε μοναστῶν ἱεροὺς οἴκους καὶ παρθενῶνας ἐκ βάθρων κατέλυσεν. τοὺς δὲ μοναχικὸν βίον ἀναλαβέσθαι ἐπιτηδεύσαντας ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐν στρατείᾳ ἢ ἐν τέλει, καὶ μάλιστα τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῷ καὶ μύστας γεγονότας τῶν αὐτοῦ ἀσελγειῶν καὶ ἀρρητοποιϊῶν θανάτῳ καθυπέβαλεν ὑπονοούμενος τὴν ἐκ τῶν ἐξαγορεύσεων προσγινομένην αὐτῷ αἰσχύνην· διά τοι τοῦτο καὶ Στρατήγιον, τὸν τοῦ Ποδοπαγούρου ἀδελφόν, ἀστεῖον ὄντα τῷ εἴδει προσλαβόμενος, (ἐφίλει γὰρ προσοικειοῦσθαι τοῖς τοιούτοις διὰ τὰς ἀκολασίας αὐτοῦ) αἰσθόμενός τε αὐτὸν ἀηδῶς ἔχοντα πρὸς τὰς ἀθεμίτους ἀνδρομανίας αὐτοῦ καὶ τῷ μακαρίῳ Στεφάνῳ, τῷ ἐγκλείστῳ τοῦ ἁγίου Αὐξεντίου, ταύτας ἐξαγορεύοντα σωτηρίας τε φάρμακα λαμβάνοντα, ὡς ἐπίβουλον αὐτοῦ τοῦτον διαφημίσας σὺν τῷ ἐγκλείστῳ, ὡς προλέλεκται, ἀνεῖλεν. ἐποίησε δὲ εὐθηνῆσαι τὰ εἴδη ἐν τῇ πόλει τῷ χρόνῳ τούτῳ. νέος γὰρ Μίδας γενόμενος τὸν χρυσὸν ἀπεθησαύρισε καὶ τοὺς γεωργοὺς ἐγύμνωσεν, καὶ διὰ τὴν τῶν φόρων ἀπαίτησιν ἠναγκάζοντο οἱ ἄνθρωποι τὰς τοῦ θεοῦ χορηγίας εὐώνως πιπράσκειν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Νικήτας, ὁ ψευδώνυμος πατριάρχης, τὰς ἐν τῷ πατριαρχείῳ εἰκόνας τοῦ μικροῦ σεκρέτου διὰ μουσείου οὔσας ἔξεσεν, καὶ τοῦ μεγάλου σεκρέτου τῆς τροπικῆς ἐξ ὑλογραφίας οὔσας κατήνεγκεν, καὶ τῶν λοιπῶν εἰκόνων τὰ πρόσωπα ἔχρισεν· καὶ ἐν τῷ Ἀβραμιαίῳ δὲ ὁμοίως πεποίηκεν. κηʹ. ιδʹ. βʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Εὐδοκίαν ὁ τρίγαμος τρίτην οὖσαν αὐγούσταν ἐν τῷ τριβουναλίῳ τῶν ιθʹ ἀκουβίτων τῇ αʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνός, ἰνδικτιῶνος ζʹ, ἡμέρᾳ σαββάτῳ, καὶ τοὺς ἐξ αὐτῆς δύο υἱοὺς αὐτοῦ, Χριστοφόρον καὶ 444 Νικηφόρον, τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν βʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς ἡμέρα κυριακὴ τοῦ ἁγίου πάσχα, προεβάλετο καίσαρας ἐν τῷ αὐτῷ τριβουναλίῳ, τοῦ πατριάρχου ποιήσαντος τὴν εὐχήν, καὶ τοῦ βασιλέως ἐπιθέντος αὐτοῖς τάς τε χλαίνας καὶ τὰ καισαρίκια περικεφάλαια· ὡσαύτως καὶ Νικήταν, τὸν ἔσχατον ἀδελφὸν αὐτῶν, ποιήσας νοβελίσιμον ἐπέθηκεν αὐτῷ χλαῖναν χρυσῆν καὶ τὸν στέφανον. καὶ οὕτω προῆλθον ῥίπτοντες οἱ βασιλεῖς ὑπατείαν τριμίσια καὶ σημίσια καὶ νομίσματα καινούργια ἕως τῆς μεγάλης ἐκκλησίας. κθʹ. ιεʹ. γʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐγένετο καταλλαγὴ ἐν Συρίᾳ, ἄνθρωπον πρὸς ἄνθρωπον καὶ γυναῖκα πρὸς γυναῖκα καὶ παιδίον ὁμοίως πρὸς παιδίον· καὶ ἐπέτρεψεν ὁ Ἀβδελᾶς τοὺς πώγωνας αὐτῶν ξυρισθῆναι καὶ γενέσθαι καμηλαύκια πήχεος μιᾶς ἥμισυ. παρεκάθισε δὲ ὁ Ἀβδελᾶς τὸ Κάμαχον μετὰ πʹ χιλιάδων ὅλον τὸ θέρος καὶ μηδὲν ἀνύσας ὑπέστρεψε κατῃσχυμμένος. τῇ δὲ αʹ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς τῆς ηʹ ἰνδικτιῶνος εἰσῆλθεν Εἰρήνη ἐξ Ἀθηνῶν ἐλθοῦσα ἀπὸ τῆς Ἱερείας ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει δρομώνων καὶ χελανδίων πλείστων ἐστολισμένων σηρικοῖς παλλίοις, καὶ τῶν τῆς πόλεως προυχόντων σὺν γυναιξὶ προσαπαντώντων καὶ προαγόντων αὐτῇ. καὶ τῇ γʹ τοῦ αὐτοῦ Νοεμβρίου μηνὸς τοῦ πατριάρχου ἐλθόντος ἐν τῷ παλατίῳ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Φάρου ἐγένετο τὰ πρὸς τὴν αὐτὴν Εἰρήνην τοῦ βασιλέως Λέοντος σπόνζα· καὶ τῇ ιζʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς ἐστέφθη ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγουστέως ἡ βασίλισσα Εἰρήνη, καὶ ἀπελθοῦσα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνῃ ἔλαβε τὰ τοῦ γάμου στέφανα σὺν τῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ Λέοντι τῷ βασιλεῖ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζʹ. λʹ. ι ʹ. αʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βανάκας τὴν Ῥωμανίαν καὶ πολλοὺς ᾐχμαλώτευσεν· καὶ Ῥωμαῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν τετάρτην Ἀρμενίαν καὶ 445 ἐσκύλευσαν αὐτήν. τελευτᾷ δὲ ὁ Σάλεχ, καὶ μετεποιήθη 212
Γερμανίκεια εἰς Παλαιστίνην. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει μιμησάμενος ὁ Λαχανοδράκων τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ πάντα μοναχὸν καὶ μονάστριαν τοὺς ὑπὸ τὸ θέμα τῶν Θρᾳκησίων ὄντας συνῆξεν εἰς Ἔφεσον καὶ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς εἰς πεδίον λεγόμενον Τζουκανιστῆριν ἔφη πρὸς αὐτούς, ὅτι "ὁ μὲν βουλόμενος τῷ βασιλεῖ πειθαρχεῖν καὶ ἡμῖν ἐνδυσάσθω στολὴν λευκὴν καὶ λαβέτω γυναῖκα τῇ ὥρᾳ ταύτῃ, οἱ δὲ τοῦτο μὴ ποιοῦντες τυφλούμενοι εἰς Κύπρον ἐξορισθήσονται." καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τὸ ἔργον ἐτελέσθη, καὶ πολλοὶ μάρτυρες ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἀνεδείχθησαν, πολλοὶ δὲ καὶ λειποτακτήσαντες ἀπώλοντο, οὓς καὶ ᾠκειοῦτο ὁ Δράκων. τῇ δὲ αὐτῇ θʹ ἰνδικτιῶνι, Ἰαννουαρίῳ μηνὶ ιδʹ, ἐτέχθη Λέοντι τῷ βασιλεῖ καὶ Εἰρήνῃ υἱός, καὶ ὠνομάσθη Κωνσταντῖνος, ζῶντος ἔτι Κωνσταντίνου τοῦ πάππου αὐτοῦ. λαʹ. ιζʹ. βʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Βανάκας τὴν Ῥωμανίαν καὶ κατελθὼν ἀπὸ Ἰσαυρίας εἰς τὸ κάστρον Συκῆς παρεκάθισεν αὐτό. ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἔγραψε πρὸς Μιχαήλ, τὸν στρατηγὸν τῶν ἀνατολικῶν, καὶ πρὸς Μάνην, τὸν τῶν Βουκελλαρίων καὶ Βαρδάνην τὸν τῶν Ἀρμενιάκων. καὶ ἐλθόντες ἐκράτησαν τὴν ἔξοδον αὐτῶν κλεισοῦραν οὖσαν δύσβατον πάνυ. ὁ δὲ στόλος τῶν Κιβυραιωτῶν καταλαβὼν μετὰ Πετρωνᾶ [πρωτο]σπαθαρίου καὶ στρατηγοῦ αὐτῶν ὥρμησεν ἐν τῷ λιμένι τοῦ κάστρου. ὁ δὲ Βανάκας ἰδὼν καὶ ἀπογνοὺς ἑαυτοῦ παραθαρρύνει καὶ προθυμοποιεῖ τοὺς ἑαυτοῦ, καὶ ἀνελθὼν πρὸς τὰ καβαλλαρικὰ θέματα ἠλάλαξε καὶ τρέπει αὐτούς, καὶ ἀποκτείνας πολλοὺς καὶ αἰχμαλωτεύσας πάντα τὰ περίχωρα ἐκεῖνα ὑπέστρεψε μετὰ σκύλων πολλῶν. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ τῶν Θρᾳκησίων στρατηγὸς Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων ἀποστείλας Λέοντα τὸν νοτάριον αὐτοῦ, τὸν ἐπιλεγόμενον Κουλούκην, καὶ Λέοντα ἀπὸ ἀββάδων τὸν Κουτζοδάκτυλον, ἔπρασε 446 πάντα τὰ μοναστήρια ἀνδρεῖά τε καὶ γυναικεῖα καὶ πάντα τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ βιβλία καὶ κτήνη, καὶ ὅσα ἦν εἰς ὑπόστασιν αὐτῶν, καὶ τὰς τούτων τιμὰς εἰσεκόμισε τῷ βασιλεῖ. ὅσα δὲ εὗρε μοναχικὰ καὶ πατερικὰ βιβλία πυρὶ κατέκαυσεν. καὶ εἴ που λείψανον ἁγίου ἐφάνη τις ἔχων εἰς φυλακτήριον, καὶ τοῦτο τῷ πυρὶ παρέδωκεν, τὸν δὲ ἔχοντα αὐτὸ ὡς ἀσεβοῦντα ἐκόλαζεν. καὶ πολλοὺς μὲν τῶν μοναχῶν διὰ μαστίγων ἀνήλωσεν, ἔστι δὲ οὓς διὰ ξίφους, ἀναριθμήτους δὲ ἐτύφλωσεν. καὶ τῶν μὲν τὰς ὑπήνας κηρελαίῳ ἀλείφων ὑφῆπτε πῦρ καὶ οὕτω τά τε πρόσωπα αὐτῶν καὶ τὰς κεφαλὰς κατέκαιεν, τοὺς δὲ μετὰ πολλὰς βασάνους ταῖς ἐξορίαις παρέπεμπεν. καὶ τέλος οὐκ εἴασεν εἰς ὅλον τὸ ὑπ' αὐτὸν θέμα ἕνα ἄνθρωπον μοναδικὸν περιβεβλημένον σχῆμα. ὃ καὶ μαθὼν ὁ μισάγαθος βασιλεὺς ἔγραψεν αὐτῷ εὐχαριστίας λέγων, ὅτι "εὗρόν σε ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιεῖς πάντα τὰ θελήματά μου." τοῦτον οὖν μιμησάμενοι καὶ οἱ λοιποὶ τὰ ὅμοια διεπράττοντο. λβʹ. ιηʹ. γʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν ὁ Ἀβδελᾶς εἰς Ἀφρικὴν τὸν Μουαλάβιτον μετὰ πολλοῦ στρατοῦ, καὶ εἰσῆλθεν ὁ Ἀλφαδὰλ Βαδινὰρ εἰς Ῥωμανίαν καὶ ἔλαβεν αἰχμαλώτους πεντακοσίους. οἱ δὲ Μομψουεστεῖς συναντηθέντες αὐτοῖς καὶ πολεμήσαντες ἀπέκτειναν ἐκ τῶν Ἀράβων χιλίους. ὁ δὲ Ἀβδελᾶς ἀπελθὼν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ἐπενήστευσε καὶ ἐπέτρεψε γραφῆναι τοὺς Χριστιανοὺς καὶ τοὺς Ἑβραίους εἰς τὰς χεῖρας. καὶ πολλοὶ τῶν Χριστιανῶν διὰ θαλάσσης ἔφυγον εἰς Ῥωμανίαν. ἐκρατήθη δὲ ὁ Κούρικος Σέργιος ἔξωθεν Συκῆς, καὶ ὁ Λαχέρβαφος [Σέργιος] εἰς Κύπρον ἐκ προσώπου ὢν τῶν ἐκεῖσε. λγʹ. ιθʹ. δʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαΐῳ ἰνδικτιῶνος ιβʹ ἐκίνησε Κωνσταντῖνος στόλον χελανδίων β κατὰ Βουλγαρίας καὶ εἰσελθὼν καὶ αὐτὸς εἰς τὰ Ῥούσια χελάνδια ἀπεκίνησε πρὸς τὸ εἰσελθεῖν εἰς τὸν Δανοῦβιν ποταμὸν καταλιπὼν καὶ τοὺς τῶν καβαλλαρικῶν θεμάτων στρατηγοὺς ἔξω τῶν κλεισουρῶν, εἴ πως δυνηθῶσι τῶν Βουλγάρων 447 εἰς αὐτὸν ἀσχολουμένων εἰσελθεῖν εἰς Βουλγαρίαν. ἐλθόντος δὲ αὐτοῦ ἕως τῆς Βάρνας, ἐδειλίασε καὶ ἐμελέτα ὑποστρέψαι. ἰδόντες δὲ οἱ Βούλγαροι καὶ δειλιάσαντες ἀπέστειλαν βοϊλᾶν καὶ Τζιγάτον, αἰτούμενοι εἰρήνην 213
γενέσθαι. οὓς ἰδὼν ὁ βασιλεὺς καὶ περιχαρὴς γενόμενος ἐποίησεν εἰρήνην· καὶ ὤμοσαν ἀλλήλοις, μήτε Βουλγάρους ἐξελθεῖν κατὰ Ῥωμανίας, μήτε τὸν βασιλέα ἐπιτηδεῦσαι εἰσελθεῖν εἰς Βουλγαρίαν. καὶ ἐποίησαν ἔγγραφα ἐπὶ τούτῳ πρὸς ἀλλήλους. καὶ ὑποστρέψας ὁ βασιλεὺς εἰσῆλθεν ἐν τῇ πόλει ταξάτους ἀφεὶς ἐκ πάντων τῶν θεμάτων καὶ εἰς τὰ κάστρα ἅπερ ἔκτισεν. τῷ δὲ Ὀκτωβρίῳ μηνὶ τῆς ιαʹ ἰνδικτιῶνος ἐδέξατο μανδάτον ὁ βασιλεὺς ἀπὸ Βουλγαρίας ἐκ τῶν κρυπτῶν φίλων αὐτοῦ, ὅτι ἀποστέλλει ὁ κῦρις Βουλγαρίας ιβʹ χιλιάδας λαὸν καὶ βοϊλάδας πρὸς τὸ αἰχμαλωτίσαι τὴν Βερζιτίαν καὶ μεταστῆσαι αὐτοὺς εἰς Βουλγαρίαν. ὁ δὲ πρὸς τὸ μὴ γνωσθῆναι αὐτόν, ὅτι κατὰ Βουλγάρων κινεῖ· ἦσαν γὰρ ἐλθόντες πρὸς αὐτὸν ἀποκρισιάριοι τοῦ κυροῦ Βουλγαρίας, καὶ ἔτι τούτων ὄντων ἐν τῇ πόλει ἐσχηματίσατο κατὰ Ἀράβων κινεῖν· καὶ ἐπέρασαν τά τε φλάμουλα καὶ ἡ ὑπηρεσία. ἀπολύσας δὲ τοὺς ἀποκρισιαρίους καὶ μαθὼν διὰ κατασκόπων τὴν ἔξοδον αὐτῶν, ἐπάρας τὸν στρατὸν ἐν σπουδῇ ἀπεκίνησεν. καὶ ἐπισωρεύσας τοὺς ταξάτους τῶν θεμάτων καὶ τοὺς Θρᾳκησιάνους καὶ ἑνώσας τοῖς τάγμασι τοὺς ὀπτιμάτους ἐποίησεν αὐτοὺς πʹ χιλιάδας. καὶ ἀπελθὼν ἐν τόπῳ λεγομένῳ τὰ Λιθοσώρια ἐπέπεσεν αὐτοῖς ἀπερισαλπίγκτως καὶ τρέψας αὐτοὺς ἐποίησε νῖκος μέγα. καὶ μετὰ πολλῶν λαφύρων καὶ αἰχμαλώτων ὑπέστρεψε θριαμβεύσας ἐν τῇ πόλει, καὶ ἔμπρακτος εἰσελθὼν τὸν πόλεμον τοῦτον ἐπωνόμασεν εὐγενῆ, ὡς μηδενὸς αὐτῷ ἀντιστάντος, μηδὲ σφαγῆς ἢ ἐκχύσεως Χριστιανῶν αἱμάτων γενομένης. λδʹ. κʹ. εʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθον κεφαλαὶ σπʹ ἀπὸ Ἀφρικῆς καὶ ἐπόμπευσαν ἐν Συρίᾳ. ὁ δὲ βασιλεὺς ὡς λύσας τὴν πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρήνην ἐξώπλισε πάλιν στόλον πολύν. καὶ εἰσαγαγὼν εἰς αὐτὸν καβαλλαρικὸν χιλιάδας ιβʹ ἀπέλυσε τοὺς στρατηγοὺς τῶν πλωϊ μάτων πάντας σὺν αὐτῷ. αὐτὸς δὲ φοβηθεὶς ἔμεινεν εἰς τὸ καβαλλαρικόν. εἰσελθόντων δὲ αὐτῶν ἕως τῆς Μεσημβρίας, καὶ ἀνέμου σφοδροῦ βορρᾶ πνεύσαντος, πάντα μικροῦ δεῖν συνετρίβησαν, καὶ πολλοὶ ἀπώλοντο· καὶ ὑπέστρεψε μηδὲν ποιήσας. ὁ δὲ Τελέριγος, ὁ κῦρις Βουλγαρίας, γνοὺς ὅτι ἐκ τῶν οἰκείων αὐτοῦ τὰς βουλὰς αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς μανθάνει, γράφει αὐτῷ, ὅτι "βουλῆς εἰμι τοῦ ἐκφυγεῖν καὶ ἐλθεῖν πρός σε. ἀλλὰ πέμψον μοι λόγον ἀπαθείας μου, καὶ τίνας φίλους ἔχεις ἐνταῦθα, ἵνα θαρρήσω αὐτοῖς, καὶ συνδράμωσί μοι." ὁ δὲ κουφότητι ἔγραψεν αὐτῷ, κἀκεῖνος μαθὼν ἐκούρασε πάντας. ὅπερ ἀκούσας Κωνσταντῖνος πολλὰ τὰς πολιὰς αὐτοῦ ἔτιλλεν. λεʹ. καʹ. ʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει τῆς ιγʹ ἰνδικτιῶνος μηνὶ Αὐγούστῳ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος κατὰ Βουλγάρων. καὶ δεινῶς κατὰ τῶν σκελῶν θεηλάτῳ πληγῇ ἀνθρακωθεὶς κἀντεῦθεν πυρετῷ σφοδροτάτῳ καὶ ἰατροῖς ἀγνώστῳ δι' ὑπερβάλλουσαν ἔκκαυσιν συσχεθεὶς κατὰ τὴν Ἀρκαδιούπολιν ὑπέστρεψεν, ἐπ' ὤμων ἐν κραββάτῳ φερόμενος κατὰ τῶν ὑπηκόων. καὶ ἐλθὼν ἐν Σηλυμβρίᾳ καὶ ἐμπλωίσας τῇ ιδʹ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ιδʹ ἰνδικτιῶνος φθάσας ἐν τῷ Στρογγύλῳ καστελλίῳ οἰκτρῶς ἐν τῷ χελανδίῳ θνήσκει βοῶν καὶ λέγων, ὅτι "ζῶν ἔτι πυρὶ ἀσβέστῳ παρεδόθην," τήν τε ἁγίαν παρθένον καὶ θεοτόκον ὑμνεῖσθαι ἐξαιτῶν ὁ ἄσπονδος αὐτῆς ἐχθρός. ἐβασίλευσε δὲ αὐτοκράτωρ μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τελευτὴν ἔτη λδʹ, μῆνας βʹ, ἡμέρας κ ʹ. καὶ οὕτω κατέλυσε τὸν βίον αἵμασι πολλοῖς Χριστιανῶν μεμολυσμένος καὶ δαιμόνων ἐπικλήσεσι καὶ θυσίαις διωγμοῖς τε τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν καὶ τῆς ὀρθῆς τε καὶ ἀμωμήτου πίστεως ἔτι τε μοναχῶν ἀναιρέσεσι καὶ κοινώσεσι μοναστηρίων καὶ παντοίοις ὑπερακμάσας κακοῖς οὐχ ἧττον Διοκλητιανοῦ καὶ τῶν πάλαι τυράννων. ἐν δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ θνήσκει καὶ Ἀβδελᾶς, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός. οὗτοι οἱ δύο δεινότατοι θῆρες χρονίως καὶ κατὰ ταὐτὸ τὸ ἀνθρώπινον φῦλον κατανεμόμενοι τεθνήκασι θεοῦ προνοίᾳ, καὶ 449 κρατοῦσι Λέων καὶ Μαδί, οἱ υἱοὶ αὐτῶν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ τῶν Λογγιβάρδων ῥὴξ Θεόδοτος ἐν τῇ βασιλίδι ἐληλυθὼς πόλει τῷ βασιλεῖ προσέφυγεν.
Κόσμου ἔτη σξηʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψξηʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Λέων ἔτη εʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδὶ ἔτη θʹ. αʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζʹ. ζʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νικήτας ἔτη ιδʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλας Μαδὶ τὸν Ἀβασβαλὶ κατὰ Ῥωμανίαςμετὰ δυνάμεως πολλῆς, ἤνοιξε τὸ σπήλαιον τὸ ἐπιλεγόμενον Κάσιν ἀπὸ καπνοῦ, καὶ λαβὼν τοὺς ἐν αὐτῷ αἰχμαλώτους ὑπέστρεψεν. ὁ δὲ βασιλεὺς Λέων ἤρξατο ἁπλοῦσθαι εἰς τὰ καταλειφθέντα αὐτῷ ὑπὸ τοῦ πατρὸς χρήματα καὶ ἐξευμενίσατο τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἐν τῇ πόλει· καὶ ἔδοξεν εὐσεβὴς εἶναι πρὸς ὀλίγον χρόνον καὶ φίλος τῆς ἁγίας θεοτόκου καὶ τῶν μοναχῶν· ὅθεν καὶ μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο· στρατεύματά τε ἐποίησε κατὰ θέμα πολλὰ καὶ τὰ τάγματα ἐπηύξησεν· ὅθεν κινηθέντες οἱ τῶν θεμάτων ἄρχοντες εἰσῆλθον πάντες σὺν πολλῷ πλήθει λαοῦ αἰτούμενοι Κωνσταντῖνον τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς βασιλέα. ὁ δέ, ὡς ἔθος τοῖς βασιλεῦσιν, ἀντεδήλου αὐτοῖς, ὅτι "ὁ υἱός μου μονογενής μοί ἐστιν, καὶ φοβοῦμαι τοῦτο ποιῆσαι, μήπως συμβῇ μοι τὸ ἀνθρώπινον, καὶ νηπίου αὐτοῦ ὄντος θανατώσητε αὐτὸν καὶ ἄλλον προβάλησθε. οἱ δὲ μεθ' ὅρκων ὡμολόγουν πληροφορεῖν αὐτὸν μὴ βασιλευθῆναι ἐκτὸς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰ καὶ θανεῖν αὐτὸν θελήσῃ ὁ θεός. τοῦτο δὲ ἀπὸ τῆς κυριακῆς τῶν βαΐων ἕως τῆς μεγάλης πέμπτης τοῦ λαοῦ ἐνοχλοῦντος καὶ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ σωρευομένου καὶ αἰτουμένου, τῇ ἁγίᾳ παρασκευῇ ἐκέλευσεν ὀμόσαι αὐτούς. καὶ ὤμοσε πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα, οἵ τε τῶν θεμάτων καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ἔσω ταγμάτων καὶ τῶν πολιτῶν πάντων καὶ ἐργαστηριακῶν, τοῦ μὴ δέξασθαι βασιλέα ἐκτὸς Λέοντος καὶ Κωνσταντίνου καὶ τοῦ σπέρματος αὐτῶν, καὶ ἐποίησαν ἔγγραφα καθὼς ὤμοσαν ἰδιόχειρα αὐτῶν· καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥ τις ἦν τὸ ἅγιον σάββατον, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ τριβουνάλιον τῶν ιθʹ ἀκουβί των καὶ προεβάλετο νοβελίσιμον Εὐδόκιμον, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. τὸν γὰρ Ἄνθιμον ζῶν ὁ πατὴρ προεβάλετο. καὶ προῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τοῖς δυσὶ καίσαρσι καὶ τρισὶ νοβελισίμοις καὶ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν, καὶ ὑπαλλάξας τὴν ἐνδυτήν, ὡς ἔθος ἐστὶ τοῖς βασιλεῦσιν, ἀνῆλθεν ἐν τῷ ἄμβωνι σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ πατριάρχῃ. καὶ εἰσελθὼν πᾶς ὁ λαὸς ἀπέθεντο τὰ ἔγγραφα αὐτῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ τραπέζῃ. ὁ δὲ βασιλεὺς διελάλησεν οὕτως· "ἰδού, ἀδελφοί, τὴν αἴτησιν ὑμῶν πληρῶ καὶ δωροῦμαι ὑμῖν τὸν υἱόν μου εἰς βασιλέα. ἰδοὺ ἐκ τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς χειρὸς τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν παραλαμβάνετε." οἱ δὲ μεγάλῃ τῇ φωνῇ ἐβόησαν, λέγοντες· "ἀντιφώνησον ἡμᾶς, υἱὲ τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐκ τῆς χειρός σου παραλαμβάνομεν τὸν κῦριν Κωνσταντῖνον βασιλέα τοῦ φυλάττειν αὐτὸν καὶ ὑπεραποθνήσκειν αὐτοῦ." καὶ τῇ ἐπαύριον, ἥτις ἦν ἡ μεγάλη κυριακὴ τοῦ πάσχα, μηνὶ Ἀπριλλίῳ κδʹ ἰνδικτιῶνος ιδʹ, ὥρᾳ αὐγῆς, ἐξελθὼν ὁ βασιλεὺς σὺν τῷ πατριάρχῃ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ, καὶ ἐνεχθέντος ἀντιμισσίου, παντὸς τοῦ λαοῦ ὁρῶντος, ἐποίησεν ὁ πατριάρχης τὴν εὐχήν, καὶ ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ οἱ δύο βασιλεῖς σὺν τοῖς δυσὶ καίσαρσι καὶ τρισὶ νοβελισίμοις. προῆλθε δὲ καὶ ἡ βασίλισσα Εἰρήνη μετὰ τὸ προελθεῖν τοὺς βασιλεῖς ὀψικευομένη ὑπὸ τῶν σκήπτρων διὰ τῶν σχολῶν, καὶ ἀνῆλθε διὰ τοῦ ἀναβασίου τῆς Χαλκῆς εἰς τὰ κατηχούμενα τῆς ἐκκλησίας μὴ ἐξελθοῦσα εἰς τὴν μέσην τοῦ ἐμβόλου. τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ἰνδικτιῶνος διεβλήθη Νικηφόρος, ὁ καῖσαρ καὶ ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως, τῷ βασιλεῖ ὡς ἐπιβουλὴν σκευάζων κατ' αὐτοῦ μετὰ σπαθαρίων τινῶν καὶ στρατόρων καὶ ἑτέρων βασιλικῶν ἀνθρώπων· καὶ ποιήσας ὁ βασιλεὺς σιλέντιον ἐν τῇ Μαγναύρᾳ ἀνέθετο τῷ λαῷ τὰ περὶ αὐτοῦ ῥηθέντα. οἱ δὲ ὁμοθυμαδὸν ἀνεβόησαν τοῦ παρασταλῆναι ἀμφοτέρους ἐκ τοῦ μέσου, μὴ μνησθέντες οἱ ἀεὶ ἐπίορκοι ἃ ὤμοσαν τῷ πατρὶ αὐτῶν, μὴ καταδέχεσθαι μετὰ θάνατον αὐτοῦ ἀδικηθῆναι τὰ τέκνα 215
αὐτοῦ. ὁ δὲ βασιλεὺς τοὺς μὲν νεωτερίσαντας 451 δείρας τε καὶ κουρεύσας ἐξώρισεν εἰς Χερσῶνα καὶ τὰ κλίματα ὑπὸ παραφυλακὴν καὶ ἀσφάλειαν. βʹ. βʹ. ηʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰσῆλθε Θουμάμας ὁ τοῦ Βάκα εἰς Ῥωμανίαν καὶ λαβὼν αἰχμαλωσίαν ὑπέστρεψεν. καὶ προσέφυγε Τελέριγος, ὁ τῶν Βουλγάρων κύριος, εἰς τὸν βασιλέα· καὶ ἐποίησεν αὐτὸν πατρίκιον ζεύξας αὐτῷ καὶ τὴν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Εἰρήνης ἐξαδέλφην. δεξάμενος δὲ αὐτὸν βαπτισθέντα ἐκ τῆς ἁγίας κολυμβήθρας μεγάλως αὐτὸν ἐτίμησε καὶ ἠγάπησεν. γʹ. γʹ. θʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκάθισε Θουμάμας εἰς τὸ Δάβεκον καὶ ἐστασίασεν. Λέων δὲ ὁ βασιλεὺς ἀπέλυσε τὰ στρατεύματα τῶν Ῥωμαίων, καὶ εἰσῆλθον ἐν Συρίᾳ χιλιάδες ρʹ, ὧν ἡγοῦντο Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Ἀρτάυασδος ὁ Ἀρμένιος τῶν ἀνατολικῶν, καὶ Τατζάτης τῶν Βουκελλαρίων καὶ Καριστερότζης τῶν Ἀρμενιάκων, καὶ Γρηγόριος ὁ τοῦ Μουσουλακίου τῶν Ὀψικιάνων, καὶ ἐκύκλωσαν τὴν Γερμανίκειαν. καὶ ἦν ἐκεῖ Ἰσβααλί, ὁ θεῖος τοῦ Μαδί, καὶ ἔλαβον πάσας τὰς καμήλους αὐτοῦ, καὶ ἤμελλον παραλαμβάνειν καὶ τὴν Γερμανίκειαν, εἰ μὴ διὰ δώρων ἔπεισε τὸν Λαχανοδράκοντα ὁ Ἰσβααλί, καὶ ἀνεχώρησε τοῦ κάστρου καὶ ἐξῆλθεν εἰς πραῖδαν τῆς χώρας, καὶ αἰχμαλωτεύσας τοὺς αἱρετικοὺς Ἰακωβίτας Σύρους πάλιν ὑπέστρεψεν ἐν τῷ κάστρῳ. καὶ πέμψας Θουμάμας στρατὸν ἐκ τοῦ Δαβέκου καὶ ἀμηράδας, ἐπολέμησαν μετὰ τῶν Ῥωμαίων, καὶ ἔπεσον πέντε ἀμηράδες καὶ δύο χιλιάδες Ἄραβες, ὥς φασιν· καὶ τῇ παρασκευῇ ὑπέστρεψαν. ἦσαν γὰρ εἰσελθόντες τῇ κυριακῇ. ὁ δὲ βασιλεὺς ποιήσας Μαϊουμᾶν ἐν Σοφιαναῖς ἐκάθισεν ἐπὶ σένζου μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ οὕτως ἐθριάμβευσαν οἱ στρατηγοὶ τὰ ἐπινίκια. 452 ἐπέρασε δὲ καὶ τοὺς αἱρετικοὺς Σύρους ἐν τῇ Θρᾴκῃ καὶ κατῴκισεν αὐτοὺς ἐκεῖ. δʹ. δʹ. ιʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει θυμωθεὶς ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδὶ πέμπει τὸν Ἄσαν μετὰ δυνάμεως πολλῆς Μαυροφόρων τε καὶ τῶν τῆς Συρίας καὶ Μεσοποταμίας, καὶ κατῆλθεν ἕως τοῦ Δορυλαίου. ὁ δὲ βασιλεὺς διετάξατο τοῖς στρατηγοῖς μὴ πολεμῆσαι αὐτοὺς δημόσιον πόλεμον, ἀλλ' ἀσφαλίσασθαι τὰ κάστρα καὶ λαὸν εἰσενεγκεῖν πρὸς παραφυλακὴν αὐτῶν, ἀπολύσας καὶ ἄρχοντας μεγάλους κατὰ κάστρον, αὐτοὺς δὲ ἐπᾶραι ἐπιλέκτους στρατιώτας ἀνὰ τριῶν χιλιάδων καὶ παρακολουθεῖν αὐτοῖς πρὸς τὸ μὴ σκορπίσαι κοῦρσα καὶ προκαίειν πυρὶ τάς τε νομὰς τῶν ἀλόγων, καὶ εἴ που εὑρίσκοιτο δαπάνη. καθεσθέντων δὲ αὐτῶν ἐν τῷ Δορυλαίῳ ἡμέρας ιεʹ καὶ λειφθέντων αὐτῶν τὰ πρὸς τὴν χρείαν, ἐπτώχευσαν τὰ ἄλογα αὐτῶν· καὶ πολλὴ ἅλωσις ἐγένετο εἰς αὐτά. καὶ ὑποστρέφοντες παρεκάθισαν τὸ Ἀμῶριν ἡμέραν μίαν, καὶ ἰδόντες αὐτὸ ὠχυρωμένον καὶ πολλὴν ἐξόπλισιν ἔχον ὑπέστρεψαν μηδὲν ἀνύσαντες. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη εʹ. εʹ. εʹ. ιαʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἔρχεται Μαδί, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, εἰς τὸ Δάβεκον μετὰ πολλῆς δυνάμεως καὶ ἐξοπλίσεως καὶ ἀποστέλλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἀαρὼν ἐπὶ τὴν Ῥωμανίαν, καὶ αὐτὸς ὑποστρέφει ἐπὶ τὴν ἁγίαν πόλιν. καὶ πέμπει Μουχεσίαν, Ζηλωτὴν λεγόμενον, καὶ δίδει αὐτῷ ἐξουσίαν ἀποστατεῖν τοὺς δούλους τῶν Χριστιανῶν καὶ ἐρημοῦν τὰς ἁγίας ἐκκλησίας· καὶ ἔρχεται ἕως Ἐμέσης καὶ ἐπαγγέλλεται μὴ ἀναγκάζειν εἰ μὴ τοὺς ἀπὸ ἀπίστων εἰς τὸ μαγαρίσαι, ἕως ἂν ἐφανερώθησαν οἱ Ἑβραῖοι καὶ Χριστιανοί. καὶ εὐθέως ἤρξατο ἀθέως βασανίζειν, ὡς οὐδὲ Λυσίας καὶ Ἀγρικόλαός ποτε, καὶ πολλοὺς ἀπώλεσεν. γυναῖκες δὲ ἐνίκησαν αὐτοῦ τὴν μανίαν χάριτι Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν, καὶ αὐταὶ νουβίτισσαι, ἡ τοῦ ἀρχιδιάκονος Ἐμέσης, καὶ ἡ τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἡσαΐου, πολλὰ βασανισθεῖσαι καὶ μὴ ὑπείξασαι τῇ ἀσεβείᾳ. ἀπὸ γὰρ χιλιάδος βουνεύρων λαβοῦσαι καὶ ἄλλων 453 πολλῶν κολαστηρίων πειραθεῖσαι τὸν στέφανον τῆς νίκης παρὰ Χριστοῦ ἐκομίσαντο. ἔφθασε δὲ καὶ ἕως Δαμασκοῦ καὶ πολλὰς ἐκκλησίας ἠρήμωσε μὴ προσχὼν τῷ δοθέντι λόγῳ τοῖς Χριστιανοῖς ὑπὸ τῶν Ἀράβων. τῇ δὲ ʹ τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς γʹ ἰνδικτιῶνος ἡμέρᾳ κυριακῇ τῆς Τυροφάγου τέθνηκε 216
Νικήτας ὁ ἀπὸ Σκλάβων εὐνοῦχος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. καὶ τῇ δευτέρᾳ κυριακῇ τῶν νηστειῶν Παῦλος ὁ τίμιος, ἀναγνώστης ὑπάρχων, Κύπριος τῷ γένει, λόγῳ καὶ πράξει διαλάμπων, μετὰ πολλὴν παραίτησιν διὰ τὴν κρατοῦσαν αἵρεσιν βίᾳ πολλῇ χειροτονεῖται πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. τῇ δὲ μέσῃ ἑβδομάδι τῶν νηστειῶν ἐκρατήθη Ἰάκωβος πρωτοσπαθάριος καὶ Παπίας καὶ Στρατήγιος καὶ Θεοφάνης οἱ κουβικουλάριοι καὶ παρακοιμώμενοι, Λέων τε καὶ Θωμᾶς, κουβικουλάριοι καὶ οὗτοι, σὺν καὶ ἑτέροις εὐλαβέσιν ἀνδράσιν ὡς προσκυνοῦντες τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς εἰκόνας. τότε ἀπογυμνώσας τὴν ἑαυτοῦ ἐγκεκρυμμένην κακίαν Λέων, ὁ τοῦ διώκτου υἱός, τούτους ἀνηλεῶς δείρας τε καὶ κουρεύσας διὰ τῆς Μέσης τε δεδεμένους πομπεῦσαι ποιήσας εἰς τὸ πραιτώριον ἀπέκλεισεν, ἐν οἷς καὶ ἀποθνήσκει ὁ προρρηθεὶς Θεοφάνης ὁμολογητὴς γενόμενος καὶ τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου κομισάμενος· οἱ δὲ λοιποὶ πάντες μετὰ τὴν τούτου τελευτὴν δόκιμοι μοναχοὶ ἀνεδείχθησαν. ὁ δὲ Ἀαρὼν εἰσελθὼν εἰς τὸ τῶν Ἀρμενιάκων θέμα παρεκάθισε τὸ Σημαλοῦος κάστρον ὅλον τὸ θέρος καὶ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνὶ παρέλαβεν αὐτὸ ὑπὸ λόγον. ἦν δὲ πέμψας τὸν Θουμάμαν ἐπὶ Ἀσίαν μετὰ νʹ χιλιάδων, καὶ συναντήσας Μιχαὴλ ὁ Λαχανοδράκων κούρσῳ αὐτοῦ μικρῷ ἐπολέμησεν αὐτὸ καὶ ἔκτεινε τὸν ἀδελφὸν τοῦ Θουμάμα. τῇ δὲ ηʹ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς δʹ ἰνδικτιῶνος τέθνηκε Λέων, ὁ υἱὸς Κωνσταντίνου, τρόπῳ τοιούτῳ. λιθομανὴς ὑπάρχων λίαν ἠράσθη τοῦ στέμματος τῆς μεγάλης ἐκκλησίας καὶ λαβὼν ἐφόρεσεν αὐτό. καὶ ἐξῆλθον ἄνθρακες ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ληφθεὶς σφοδρῷ πυρετῷ τέθνηκε βασιλεύσας παρὰ ἓξ ἡμέρας ἔτη πέντε. 454 Κόσμου ἔτη σογʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψογʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος σὺν τῇ μητρὶ αὐτοῦ ἔτη ιʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδὶ ἔτη θʹ. ʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζʹ. ιβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Παῦλος ἔτη εʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Εἰρήνη ἡ εὐσεβεστάτη ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς Κωνσταντίνῳ παραδόξως θεόθεν τὴν βασιλείαν ἐγχειρίζεται μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ηʹ, ἰνδικτιῶνος δʹ, ὡς ἂν θαυμαστωθῇ ὁ θεὸς καὶ ἐν τούτῳ διὰ γυναικὸς χήρας καὶ παιδὸς ὀρφανοῦ μέλλων καθαίρειν τὴν ἄμετρον κατ' αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ θεραπόντων δυσσέβειαν καὶ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν τυραννίδα τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου, ὡς πάλαι τοῦ διαβόλου τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἁλιέων καὶ ἀγραμμάτων. μετὰ δὲ μʹ ἡμέρας τοῦ κρατῆσαι αὐτήν, τοῦ υἱοῦ αὐτῆς δεκαετοῦς ὑπάρχοντος, συμβούλιον ποιήσαντές τινες τῶν ἐν τέλει ἠθέλησαν ἐξαγαγεῖν Νικηφόρον, τὸν ἀπὸ καισάρων, καὶ στῆσαι εἰς βασιλέα. διαγνωσθείσης δὲ τῆς ὑποθέσεως, ἐκρατήθησαν Γρηγόριος, ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου, καὶ Βάρδας, ὅ ποτε στρατηγὸς τῶν Ἀρμενιάκων, Κωνσταντῖνός τε, ὁ τοῦ βικαρίου σπαθάριος καὶ δομέστικος τῶν ἐκσκουβιτόρων, καὶ Θεοφύλακτος, ὁ τοῦ Ῥαγγαβέ, δρουγγάριος τῆς Δωδεκανήσου, καὶ πολλοὶ ἕτεροι· οὓς δείρασα καὶ κουρεύσασα ἐξώρισεν εἰς διαφόρους τόπους. τοὺς δὲ ἀνδραδέλφους αὐτῆς καίσαράς τε καὶ νοβελισίμους ἀποκείρασα ἱερατεῦσαι καὶ μεταδοῦναι τῷ λαῷ πεποίηκεν ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς Χριστοῦ γεννήσεως, ἐν ᾗ καὶ προελθοῦσα βασιλικῶς δημοσίᾳ σὺν τῷ παιδὶ προσήνεγκε τῇ ἐκκλησίᾳ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἀρθὲν στέμμα ἐπικαλλωπισθὲν διὰ μαργαριτῶν. προεβάλετο δὲ Ἐλπίδιον τὸν πατρίκιον στρατηγὸν ἐν Σικελίᾳ, ὡς καὶ προστρατηγήσαντα τῶν ἐκεῖσε, καὶ ἀπέλυσε τῷ Φεβρουαρίῳ μηνί. ἐν δὲ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ιεʹ διεβλήθη ὁ αὐτὸς Ἐλπίδιος, ὡς τὰ τῶν καισάρων φρονῶν, καὶ ἀποστείλασα Θεόφιλον τὸν σπαθάριον παρήγγειλεν, ἵνα συντόμως ἁρπάσῃ καὶ φέρῃ αὐτόν. τοῦ δὲ ἀπελθόντος οὐκ ἀπέδωκαν αὐτὸν οἱ Σικελοί. ἡ δὲ τὴν τούτου γυναῖκα δείρασα 455 καὶ κουρεύσασα σὺν τοῖς υἱοῖς τῷ πραιτωρίῳ παρέπεμψε φυλάττεσθαι. τῷ δὲ Ἰουνίῳ μηνὶ ἀπέστειλε πάντα τὰ περατικὰ θέματα εἰς τὰς κλεισούρας 217
φυλάττειν καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον τῶν Ἀράβων, ἐπιστήσασα αὐτοῖς κεφαλὴν Ἰωάννην τὸν σακελλάριον, εὐνοῦχον ὄντα καὶ οἰκειακὸν αὐτῆς. ὁ δὲ Μαδὶ ἀπέστειλε Κεβὴρ μετὰ δυνάμεως πολλῆς, καὶ συναντῶσιν ἀλλήλοις ἐν τόπῳ λεγομένῳ Μήλῳ. καὶ κροτηθέντος πολέμου, ἡττῶνται οἱ Ἄραβες, καὶ κτείνονται ἐξ αὐτῶν πολλοί, καὶ ὑπέστρεψαν μετ' αἰσχύνης. ἤρξαντο δὲ οἱ εὐσεβεῖς παρρησιάζεσθαι, καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ πλατύνεσθαι, καὶ οἱ θέλοντες σωθῆναι ἀκωλύτως ἀποτάσσεσθαι, καὶ ἡ δοξολογία τοῦ θεοῦ ὑψοῦσθαι, καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρρύεσθαι, καὶ πᾶν ἀγαθὸν φανεροῦσθαι. ἐν γοῦν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τοῖς Μακροῖς τείχεσι τῆς Θρᾴκης ἄνθρωπός τις ὀρύγων εὗρε λάρνακα, καὶ τοῦτον ἀποκαθάρας καὶ ἀποσκεπάσας εὗρεν ἄνδρα κείμενον, καὶ γράμματα κεκολαμμένα ἐν τῷ λάρνακι περιέχοντα τάδε· "Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου, καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν. ἐπὶ δὲ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῶν βασιλέων, ὦ ἥλιε, πάλιν με ὄψει." βʹ. ζʹ. ιγʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀπέστειλεν Εἰρήνη Κωνστάην τὸν σακελλάριον καὶ Μάμαλον τὸν πριμικήριον πρὸς Κάρουλον τὸν ῥῆγα τῶν Φράγγων, ὅπως τὴν αὐτοῦ θυγατέρα, Ἐρυθρὼ λεγομένην, νυμφεύσηται τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ, τῷ υἱῷ αὐτῆς. καὶ γενομένης συμφωνίας καὶ ὅρκων ἀναμεταξὺ ἀλλήλων, κατέλιπον Ἐλισσαῖον τὸν εὐνοῦχον καὶ νοτάριον πρὸς τὸ διδάξαι αὐτὴν τά τε τῶν Γραικῶν γράμματα καὶ τὴν γλῶσσαν, καὶ παιδεῦσαι αὐτὴν τὰ ἤθη τῆς Ῥωμαίων βασιλείας. ἐξοπλίσασα δὲ στόλον πολὺν καὶ λαὸν ἐπίλεκτον ἐκ τῶν θεμάτων καὶ ἄρχοντας ἱκανοὺς προεβάλετο Θεόδωρον τὸν πατρίκιον, εὐνοῦχον, ἄνδρα δραστήριον, καὶ ἀπέλυσεν ἐν Σικελίᾳ κατὰ τοῦ Ἐλπιδίου. πολλῶν δὲ πολέμων γεγονότων, ἀπενίκησαν οἱ περὶ Θεόδωρον. ἰδὼν δὲ Ἐλπίδιος καὶ φοβηθείς, λαβὼν ὅσα εἶχε χρήματα καὶ Νικηφόρον τὸν δοῦκα ἐπέρασεν εἰς Ἀφρικὴν καὶ λαβὼν λόγον ἀπαθείας προσερρύη τοῖς Ἄραψιν. ὃν δεξάμενοι ὡς βασιλέα Ῥωμαίων κατεῖχον, 456 στέψαντες αὐτὸν εἰς μάτην καὶ περιθέντες τζαγγίον καὶ στέφανον. τοῦ δὲ λαοῦ τῶν Ῥωμαίων ἀσχολουμένου ἐν τούτοις, ἐξέρχεται Ἀαρών, υἱὸς Μαδί, μετὰ δυνάμεως καὶ ἐξοπλίσεως ὑπερβαλλούσης ἀπό τε Μαυροφόρων καὶ πάσης Συρίας καὶ Μεσοποταμίας καὶ τῆς ἐρήμου, καὶ ἔρχεται ἕως Χρυσοπόλεως, καταλιπὼν τὸν Βούνουσον πολιορκεῖν τὴν Νακώλειαν καὶ φυλάττειν τὰ νῶτα αὐτοῦ. ἀπέστειλε δὲ καὶ τὸν Βουρνιχὲ εἰς Ἀσίαν μετὰ λʹ χιλιάδων, ὃς καὶ πολεμήσας τὸν Λαχανοδράκοντα σὺν τῷ θέματι τῶν Θρᾳκησίων ἐν τόπῳ λεγομένῳ Δαρηνῷ, καὶ αὐτῶν λʹ χιλιάδων ὄντων ιεʹ χιλιάδας ἀπέκτεινεν. ἡ δὲ βασίλισσα πέμψασα Ἀντώνιον τὸν δομέστικον σὺν τοῖς τάγμασιν ἐκράτησε τὴν Βανὴν καὶ ἀπέκλεισεν αὐτούς. προσέφυγε δὲ αὐτοῖς Τατζάτιος, ὁ τῶν Βουκελλαρίων στρατηγός, μίσει τῷ πρὸς Σταυράκιον, τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τοῦ δρόμου, τὸν εὐνοῦχον, πρωτεύοντα πάντων τῶν τηνικαῦτα ὄντων καὶ τὰ πάντα διοικοῦντα. καὶ δοὺς αὐτοῖς βουλήν, ᾐτήσαντο εἰρήνην. ἐξελθόντων δὲ ἐπὶ τοῦτο Σταυρακίου καὶ Πέτρου μαγίστρου καὶ Ἀντωνίου δομεστίκου, οὐκ ἠκριβολογήσαντο λόγον λαβεῖν καὶ τέκνα τῶν πρωτευόντων, ἀλλὰ ἀσκόπως ἐξελθόντες ἐκρατήθησαν ὑπ' αὐτῶν καὶ ἐπεδήθησαν, καὶ ἐβιάσθησαν ἀμφότερα τὰ μέρη τοῦ ποιῆσαι εἰρήνην· καὶ ἐδωρήσαντο ἀλλήλοις ἥ τε Αὐγούστα καὶ ὁ Ἀαρὼν ξένια πολλά, στοιχήσαντες καὶ φόρους κατὰ καιρὸν τελεῖν αὐτοῖς· καὶ γενομένης εἰρήνης ἀνεχώρησαν ἀφήσαντες καὶ τὸ κάστρον Νακωλείας. ἐπῆρε δὲ καὶ ὁ Τατζάτης τὴν γυναῖκα ἑαυτοῦ καὶ πᾶσαν ὑπόστασιν. γʹ. ηʹ. ιδʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει εἰρηνεύσασα Εἰρήνη μετὰ τῶν Ἀράβων καὶ ἄδειαν εὑροῦσα ἀποστέλλει Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τοῦ ὀξέος δρόμου μετὰ δυνάμεως πολλῆς κατὰ τῶν Σκλαυινῶν ἐθνῶν. καὶ κατελθὼν ἐπὶ Θεσσαλονίκην καὶ Ἑλλάδα ὑπέταξε πάντας καὶ ὑποφόρους ἐποίησε τῇ βασιλείᾳ. εἰσῆλθε δὲ καὶ ἐν Πελοποννήσῳ 457 καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν καὶ λάφυρα ἤγαγε τῇ 218
τῶν Ῥωμαίων βασιλείᾳ. δʹ. θʹ. ιεʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος ζʹ, κατέλαβε Σταυράκιος ὁ προρρηθεὶς ἐκ τῶν Σκλαυινῶν καὶ ἐθριάμβευσε τὰ ἐπινίκια ἐπὶ ἱπποδρομίας. τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς ζʹ ἰνδικτιῶνος ἐξῆλθεν ἡ βασίλισσα Εἰρήνη σὺν τῷ υἱῷ αὐτῆς καὶ δυνάμεως πολλῆς ἐπὶ τὴν Θρᾴκην ἐπιφερομένη ὄργανα καὶ μουσικά, καὶ ἀπῆλθεν ἕως Βεροίας, καὶ ταύτην οἰκοδομηθῆναι κελεύσασα ἐπωνόμασεν αὐτὴν Εἰρηνούπολιν. κατῆλθε δὲ ἕως Φιλιππουπόλεως μετὰ πάσης ἀπαθείας καὶ ὑπέστρεψεν ἐν εἰρήνῃ κτίσασα καὶ τὴν Ἀγχίαλον. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγὸς Μαδί, ὁ καὶ Μουάμεδ, τέθνηκεν, καὶ ἐκράτησε Μωσῆς, ὁ υἱὸς αὐτοῦ. τῇ δὲ λαʹ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς αὐτῆς ζʹ ἰνδικτιῶνος Παῦλος, ὁ ὅσιος καὶ ἁγιώτατος πατριάρχης, ἀσθενήσας κατέλιπε τὸν θρόνον, καὶ κατελθὼν ἐν τῇ μονῇ τῶν Φλώρου ἔλαβε τὸ μοναχικὸν σχῆμα χωρὶς εἰδήσεως τῆς βασιλείας. μαθοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα παραγίνεται πρὸς αὐτὸν σὺν τῷ υἱῷ λυπουμένη καὶ καταβοῶσα αὐτοῦ, ὅτι "διὰ τί τοῦτο ἐποίησας;" ὁ δὲ μετὰ θρήνων πολλῶν ἔφη πρὸς αὐτήν· "εἴθοις μηδὲ ποταπὸν ἐκάθισα ἐν τῷ τῆς ἱερωσύνης θρόνῳ, τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τυραννουμένης καὶ ἐσχισμένης οὔσης ἐκ τῶν λοιπῶν καθολικῶν θρόνων καὶ ἀναθεματιζομένης." ἡ δὲ προσκαλεσαμένη τούς τε πατρικίους καὶ τοὺς τῆς συγκλήτου λογάδας ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν ἀκοῦσαι τὰ παρ' αὐτοῦ λεγόμενα. ὁ δὲ εἶπε πρὸς αὐτούς· "ἐὰν μὴ σύνοδος οἰκουμενικὴ γένηται, καὶ τὸ σφάλμα τὸ ὂν εἰς τὴν μέσην ὑμῶν διορθωθῇ, οὐκ ἔχετε σωτηρίαν." οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· "καὶ ἵνα τί ὑπέγραψας ἐν τῷ χειροτονεῖσθαί σε τοῦ μὴ προσκυνεῖν εἰκόνας;" ὁ δὲ ἔφη ὅτι "διὰ τοῦτο γὰρ θρηνῶ καὶ πρὸς τὴν μετάνοιαν κατέφυγον δεόμενος τοῦ θεοῦ, ὅπως μὴ ὡς ἱερέα μὲ κολάσῃ σιγήσαντα ἕως τοῦ νῦν καὶ μὴ κηρύξαντα τὴν ἀλήθειαν τῷ φόβῳ τῆς μανίας 458 ὑμῶν." ἐν τούτοις ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ καταλιπὼν θρῆνον πολὺν τῇ τε βασιλείᾳ καὶ τοῖς εὐσεβέσιν ἀνθρώποις τῆς πολιτείας. σεβάσμιος γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ καὶ ἐλεήμων ὑπὲρ μέτρον καὶ πάσης αἰδοῦς ἄξιος, καὶ πίστιν πολλὴν ἐκέκτητο ἥ τε πολιτεία καὶ ἡ βασιλεία πρὸς αὐτόν. ἔκτοτε λοιπὸν ἤρξατο λαλεῖσθαι καὶ ἀμφιβάλλεσθαι ὁ περὶ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων λόγος παρρησίᾳ ὑπὸ πάντων. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μωσῆς ἔτος αʹ. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Ταράσιος ἔτη καʹ. εʹ. αʹ. ι ʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει συναγαγοῦσα ἡ βασίλισσα Εἰρήνη πάντα τὸν λαὸν εἰς τὴν Μαγναῦραν ἔφη πρὸς αὐτούς· "γινώσκετε, ἀδελφοί, τί πεποίηκε Παῦλος ὁ πατριάρχης· καὶ εἰ μὲν ἔζη, οὐκ ἂν κατεδεξάμεθα τοῦτον ἀφῆσαι τὸν τῆς ἱερωσύνης θρόνον, εἰ καὶ μοναδικὸν σχῆμα περιεβάλετο. ἐπεὶ δέ, ὡς τῷ θεῷ ἀρεστὸν ἦν, τοῦ βίου μετέστη, φροντίσωμεν ἄνθρωπον, ὅς τις δύναται ποιμᾶναι ἡμᾶς καὶ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ ἐπιστηρίξαι λόγοις διδασκαλικοῖς." πάντες δὲ ὁμοφρόνως εἶπον μὴ εἶναι ἄλλον, εἰ μὴ Ταράσιον τὸν ἀσηκρήτην. ἡ δὲ ἔφη πρὸς αὐτούς· "καὶ ἡμεῖς τὸν αὐτὸν ψηφιζόμεθα, ἀλλ' ἀπειθεῖ. καὶ εἴπῃ δι' ἣν αἰτίαν οὐ δέχεται τὴν ψῆφον τῆς βασιλείας καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ." ὁ δὲ ἀπελογήσατο τῷ λαῷ λέγων· "οἱ τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν πίστεως τῶν Χριστιανῶν φύλακες καὶ ζηλωταὶ τῶν εἰς δόξαν θεοῦ γινομένων πιστοὶ βασιλεῖς ἡμῶν, πάντων τῶν εἰς ἀρέσκειαν αὐτοῦ καὶ συμφέρον ἡμῶν τὴν φροντίδα ποιούμενοι, καὶ μάλιστα τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ νῦν ἐπιμελῶς διαμεριμνήσαντες καὶ διανοηθέντες τοῦ ἀρχιερέα προχειρισθῆναι ἐν ταύτῃ τῇ βασιλίδι αὐτῶν πόλει ἐπὶ τὸν εὐσεβῆ αὐτῶν νοῦν με ἀνέλαβον, καὶ φανερῶς μοι τὸ βεβουλευμένον αὐτοῖς ἐξειπεῖν ἐκέλευσαν. ἐμοῦ δὲ πρὸς τοῦτο ἀνάξιον ἑαυτὸν ἀποφηναμένου καὶ μηδεμίαν συγκατάθεσιν ποιησαμένου ὡς τὸν ζυγὸν τοῦ φορτίου μὴ δυναμένου μου βαστάσαι ἢ ὑπενεγκεῖν, ἐκέλευσάν με προαγαγεῖν κατὰ πρόσωπον ὑμῶν, διότι καὶ σύμψηφοι γεγόνατε τῇ βουλῇ ταύτῃ. καὶ νῦν, ὦ 459 ἄνδρες φοβούμενοι τὸν θεὸν καὶ ἔχοντες αὐτὸν ἀεὶ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, οἱ τῇ τοῦ Χριστοῦ κλήσει, τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ ἡμῶν, ὀνομαζόμενοι, Χριστιανοὶ λέγω, 219
ἀκούσατε βραχὺν λόγον ἀπολογίας παρὰ τῆς ἡμετέρας εὐτελείας καὶ οὐθενότητος. ἐγὼ μέν, εἴ τι τοῖς εὐσεβέσιν ἡμῶν βασιλεῦσι καὶ κατὰ πάντα ὀρθοδόξοις ἀπελογησάμην, καὶ ἐνώπιον ὑμῶν προσαπολογοῦμαι, φόβῳ συνέχομαι συγκαταθέσθαι ἐπὶ τῇ ψήφῳ ταύτῃ, καὶ εὐλαβοῦμαι ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ προσδραμεῖν οὕτω καὶ ὡς ἔτυχεν ἀπερισκέπτως, ἵνα μὴ ὑποπέσω φοβερῷ κατακρίματι. εἰ γὰρ ὁ θείων φωνῶν ἀκροασάμενος οὐρανόν τε ἐσχηκὼς παιδευτήριον καὶ παραδείσου θεωρὸς γενόμενος ἀκούσας τε ἄρρητα ῥήματα καὶ βαστάσας τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ ἐνώπιον ἐθνῶν καὶ βασιλέων, Παῦλος ὁ θεῖος ἀπόστολος, Κορινθίοις γράφων ἔλεγεν· "μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι," πῶς ἐγώ, ὁ τῷ κόσμῳ συναναστρεφόμενος καὶ μετὰ λαϊκῶν ἠριθμημένος καὶ στρατευόμενος ἐν βασιλικαῖς ὑπηρεσίαις, οὕτω χωρὶς ἀνακρίσεως καὶ περισκέψεως δύναμαι εἰσπηδῆσαι εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης μέγεθος; φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα πρὸς τὴν ἐμὴν σμικρότητα· θρασὺ τὸ ἐπιτήδευμα. ἡ δὲ αἰτία τοῦ φόβου καὶ τῆς ἐμῆς παραιτήσεώς ἐστιν αὕτη. ὁρῶ καὶ βλέπω τὴν ἐπὶ τὴν πέτραν Χριστὸν τὸν θεὸν ἡμῶν τεθεμελιωμένην ἐκκλησίαν αὐτοῦ διεσχισμένην νῦν καὶ διῃρημένην, καὶ ἡμᾶς ἄλλοτε ἄλλως λαλοῦντας, καὶ τοὺς τῆς ἀνατολῆς ὁμοπίστους ἡμῶν Χριστιανοὺς ἑτέρως, καὶ συμφωνοῦντας αὐτοῖς τοὺς τῆς δύσεως, ἀλλοτριουμένους δὲ ἡμᾶς ἐκείνων ἁπάντων καὶ καθ' ἑκάστην ὑπ' αὐτῶν ἀναθεματιζομένους. δεινόν ἐστι τὸ ἀνάθεμα· πόρρω τοῦ θεοῦ βάλλει καὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐκδιώκει ἀπάγον εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. οὐκ οἶδεν ὁ τῆς ἐκκλησίας ὅρος καὶ νόμος ἔριν ἢ φιλονεικίαν, ἀλλ' ὥσπερ οἶδεν ὁμολογεῖν ἓν βάπτισμα, μίαν πίστιν, οὕτω καὶ συμφωνίαν μίαν ἐπὶ παντὸς πράγματος ἐκκλησιαστικοῦ. οὐδὲν γάρ ἐστιν ἀπόδεκτον καὶ εὐάρεστον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, ὡς τὸ ἑνωθῆναι ἡμᾶς καὶ γενέσθαι μίαν καὶ καθολικὴν ἐκκλησίαν, καθὰ καὶ ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς εἰλικρινοῦς ἡμῶν πίστεως ὁμολογοῦμεν καὶ αἰτοῦμεν, ἀδελφοί, (οἶμαι δὲ καὶ ὑμεῖς, ἐπειδὴ γινώσκω τὸν φόβον τοῦ θεοῦ ἔχειν ὑμᾶς,) παρὰ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ ὀρθοδόξων βασιλέων ἡμῶν σύν οδον οἰκουμενικὴν συναθροισθῆναι, ἵνα γενώμεθα οἱ τοῦ ἑνὸς θεοῦ ἕν, καὶ οἱ τῆς τριάδος ἡνωμένοι καὶ ὁμόψυχοι καὶ ὁμότιμοι, οἱ τῆς κεφαλῆς ἡμῶν Χριστοῦ σῶμα ἓν συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον, οἱ τοῦ ἁγίου πνεύματος, οὐ κατ' ἀλλήλων, ἀλλὰ σὺν ἀλλήλοις, οἱ τῆς ἀληθείας τὸ αὐτὸ φρονοῦντες καὶ λέγοντες, καὶ μὴ ᾖ ἔρις καὶ διχοστασία ἐν ἡμῖν, ὅπως ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσῃ πάντας ἡμᾶς· καὶ εἰ μὲν κελεύουσιν οἱ τῆς ὀρθοδοξίας πρόμαχοι βασιλεῖς ἡμῶν ἐπὶ τῇ ἐμῇ αἰτήσει ἐπινεῦσαι, συγκατατίθεμαι κἀγὼ καὶ τὴν κέλευσιν αὐτῶν ἐκπληρῶ καὶ ὑμῶν τὴν ψῆφον ἀσπάζομαι· εἰ δὲ μή γε, ἀδυνάτως ἔχω τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὑποβληθῶ τῷ ἀναθέματι καὶ εὑρεθῶ καταδεδικασμένος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ κριτοῦ τῆς δικαιοσύνης, ἔνθα οὔτε βασιλεύς, οὔτε ἱερεύς, οὔτε ἄρχοντες, οὔτε πλῆθος ἀνθρώπων δύναταί με ἐξελέσθαι. καὶ εἴ τί ἐστιν ἀρεστὸν ὑμῖν, ἀδελφοί, δότε τῆς ἐμῆς ἀπολογίας, φράσαι δὲ μᾶλλον αἰτήσεως, ἀπόκρισιν." καὶ ἀσμένως ἠκροάσαντο πάντες τῶν λαληθέντων συμφωνήσαντες τοῦ γενέσθαι σύνοδον. ὁ δὲ Ταράσιος πάλιν πρὸς τὸν λαὸν διαλεγόμενος ἔφη, ὅτι "Λέων ὁ βασιλεὺς κατέστρεψε τὰς εἰκόνας, καὶ ἡ σύνοδος, ὅτε ἐγένετο, κατεστραμμένας αὐτὰς εὗρεν· καὶ διότι διὰ βασιλικῆς χειρὸς κατεστράφησαν, πάλιν ζήτησιν ἔχει τὸ κεφάλαιον, ὅτι ἀρχαίαν συνήθειαν παραδεδομένην ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ κατετόλμησαν, ὡς ἔδοξεν αὐτοῖς, ἀφανίσαι· ἀλλ' ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ οὐ δέδεται, ἀποστολικῶς εἰπεῖν." τῇ δὲ κεʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς τῆς αὐτῆς ηʹ ἰνδικτιῶνος ἐχειροτονήθη ὁ ὅσιος πατὴρ ἡμῶν Ταράσιος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, καὶ ἀποστείλας ἐν Ῥώμῃ τὰ συνοδικὰ αὐτοῦ καὶ τὸν λίβελλον τῆς πίστεως αὐτοῦ ἀπεδέχθη παρὰ τοῦ πάπα Ἀδριανοῦ. ἀποστείλασα δὲ καὶ ἡ βασίλισσα πρὸς τὸν αὐτὸν πάπαν ᾐτήσατο 220
πεμφθῆναι γράμματά τε αὐτοῦ καὶ ἀνθρώπους πρὸς τὸ εὑρεθῆναι ἐν τῇ συνόδῳ. καὶ ἀπέστειλε Πέτρον, τὸν οἰκονόμον τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ, καὶ Πέτρον, τὸν ἡγούμενον τοῦ ἁγίου Σάβα, ἄνδρας τιμίους καὶ πάσῃ ἀρετῇ κεκοσμημένους. ἀπέλυσε δὲ καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἥ τε βασίλισσα καὶ ὁ πατριάρχης· 461 ἀκμὴν γὰρ ἡ πρὸς τοὺς Ἄραβας εἰρήνη οὐκ ἦν λυθεῖσα. καὶ ἤνεγκαν ἐκ μὲν Ἀντιοχείας Ἰωάννην τὸν μέγαν καὶ περιβόητον λόγῳ καὶ ἔργῳ ἁγιωσύνης μετέχοντα καὶ σύγκελλον τοῦ πατριάρχου Ἀντιοχείας γεγονότα, καὶ Θωμᾶν Ἀλεξανδρείας, ἄνδρα ζηλωτὴν καὶ εὐλαβέστατον, ὅστις καὶ ἀρχιεπίσκοπος τῆς ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ μεγαλοπόλεως Θεσσαλονίκης γενόμενος διέπρεψεν. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀαρὼν ἔτη κγʹ. ʹ. αʹ. ιζʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Μωσῆς, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τέθνηκεν, καὶ ἐκράτησεν Ἀαρών, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἀντ' αὐτοῦ τὴν ἀρχήν· ὃς καὶ πολλὰ κακὰ τοῖς Χριστιανοῖς ἐνεδείξατο. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀποστείλαντες οἱ βασιλεῖς προσεκαλέσαντο πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν ἐπισκόπους, καταλαβόντων καὶ τῶν ἀπὸ τῆς Ῥώμης πεμφθέντων ὑπὸ τοῦ πάπα Ἀδριανοῦ γραμμάτων τε καὶ ἀνθρώπων, ὡς προέφημεν, καὶ τοῦ Ἀντιοχείας καὶ Ἀλεξανδρείας. καὶ τῇ ζʹ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς θʹ ἰνδικτιῶνος προκαθίσαντες ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐν τῇ βασιλίδι πόλει ἤρξαντο τὰς ἁγίας γραφὰς ὑπαναγινώσκειν καὶ ἀντιβάλλειν πρὸς ἀλλήλους, τῶν βασιλέων ἐν τοῖς κατηχουμένοις ὁρώντων. ὁ δὲ λαὸς τῶν σχολαρίων τε καὶ ἐκσκουβιτόρων καὶ τῶν λοιπῶν ταγμάτων ὑποβληθεὶς ἐκ τῶν οἰκείων ἀρχόντων, ἔχοντες καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πονηροῦ αὐτῶν διδασκάλου, γυμνώσαντες τὰ ξίφη ἐπῆλθον αὐτοῖς, ἀπειλοῦντες θανατοῦν τόν τε ἀρχιερέα καὶ τοὺς ὀρθοδόξους ἐπισκόπους τε καὶ ἡγουμένους. τῆς δὲ βασιλείας διὰ τῶν παρεστώτων αὐτῇ οἰκειακῶν ἀνθρώπων ἀναστέλλειν τούτους πειρωμένης, οὐκ ἐπείσθησαν, ἀλλ' ἢ μᾶλλον προσητίμασαν. ἐγερθέντος δὲ τοῦ πατριάρχου καὶ ἐν τῷ βήματι εἰσελθόντος μετὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων τε καὶ μοναχῶν, οἱ τοῦ πονηροῦ φρονήματος αὐτῶν ὄντες ἐπίσκοποι ἐξῆλθον πρὸς αὐτοὺς βοῶντες τό, "νενική καμεν·" καὶ τοῦ θεοῦ τῇ χάριτι οὐδένα ἠδίκησαν οἱ μανιώδεις ἐκεῖνοι καὶ ἀπάνθρωποι, καὶ οὕτω διαλυθείσης τῆς συνόδου ἀπῆλθεν ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια. ζʹ. βʹ. ιηʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀποστείλασα ἡ βασίλισσα Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην ἐν τῇ Θρᾴκῃ τῷ Σεπτεμβρίῳ μηνί, ἀρχῇ τῆς ιʹ ἰνδικτιῶνος, πρὸς τὰ περατικὰ θέματα ἐκεῖσε τηνικαῦτα ὄντα, ἔπεισεν αὐτοὺς συνεργῆσαι αὐτῇ καὶ ἐξεῶσαι τῆς πόλεως τὸν δυσσεβῆ λαόν, ὃν ὁ ἀλάστωρ Κωνσταντῖνος ἐστράτευσέ τε καὶ ἐπαίδευσεν. καὶ πλασαμένη φωσατεύειν μέλλειν ἐπὶ τὰ ἀνατολικὰ μέρη, ὡς τῶν Ἀράβων ἐξελθόντων, ἐξῆλθε πᾶσα ἡ βασιλικὴ ὑπουργία καὶ ἡ κόρτη ἕως τῶν Μαλαγίνων. καὶ εἰσελθόντες οἱ τῶν ἔξω θεμάτων ἐκράτησαν τὴν πόλιν. ἀποστείλασα δὲ πρὸς αὐτοὺς δηλοῖ αὐτοῖς, ὅτι "πέμψατέ μοι τὰ ἄρματα ὑμῶν, χρείαν γὰρ ὑμῶν οὐκ ἔχω." οἱ δὲ ὑπὸ θεοῦ ματαιωθέντες ἔδωκαν αὐτά. τότε βαλοῦσα τὰς φαμιλίας αὐτῶν ἐν πλοίοις ἐξώρισεν αὐτοὺς τῆς πόλεως, κελεύσασα ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ ἕκαστον ἀπελθεῖν, ἐν ᾗ ἐγεννήθη. καὶ ποιήσασα στρατὸν ἴδιον καὶ ἄρχοντας πειθηνίους αὐτῇ, τῷ Μαΐῳ μηνὶ πάλιν ἀποστείλασα κατὰ παντὸς τόπου προσεκαλέσατο τοὺς ἐπισκόπους παραγενέσθαι ἐν τῇ Νικαέων πόλει τῆς Βιθυνίας πρὸς τὸ ἐκεῖ γενέσθαι τὴν σύνοδον. καὶ διὰ τοῦ καλοκαιρίου ὅλου συνήχθησαν πάντες ἐν Νικαίᾳ. τοὺς δὲ Ῥώμης καὶ ἀνατολικοὺς ἐκ προσώπου οὐκ ἦν ἀπολύσασα, ἀλλ' εἶχεν αὐτούς. τῇ δὲ θʹ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς ιαʹ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ κυριακῇ, ἔκλειψις γέγονεν ἡλίου, ὥρᾳ εʹ τῆς ἡμέρας, τῆς θείας λειτουργίας ἐπιτελουμένης, μεγίστη. ηʹ. γʹ. ιθʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθε Ταράσιος, ὁ ἁγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ἐν τῇ Νικαέων πόλει· καὶ ἐκροτήθη ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ ζʹ σύνοδος τνʹ ἐπισκόπων· καὶ ἀπέλαβεν ἡ καθολικὴ ἐκκλησία τὸν ἀρχαῖον κόσμον αὐτῆς, οὐδὲν καινὸν 221
δογματίσασα, ἀλλὰ τὰ τῶν ἁγίων καὶ μακαρίων πατέρων δόγματα ἀσάλευτα φυ λάξασα καὶ τὴν νέαν αἵρεσιν ἀποκηρύξασα τούς τε τρεῖς ψευδωνύμους πατριάρχας ἀναθεματίσασα, Ἀναστάσιον, φημί, καὶ Κωνσταντῖνον καὶ Νικήταν καὶ πάντας τοὺς ὁμόφρονας αὐτῶν. ἐγένετο δὲ ἡ πρώτη συνέλευσις καὶ καθέδρα τῶν ἐπισκόπων ἐν τῇ καθολικῇ ἁγίᾳ Σοφίᾳ τῆς Νικαίας μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ιαʹ, ἰνδικτιῶνος ιαʹ. καὶ τῷ Νοεμβρίῳ μηνὶ εἰσῆλθον πάντες ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει· καὶ προκαθίσαντες οἱ βασιλεῖς σὺν τοῖς ἐπισκόποις ἐν τῇ Μαγναύρᾳ, ὑπανεγνώσθη ὁ τόμος, καὶ ὑπέγραψεν ὅ τε βασιλεὺς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ κυρώσαντες τὴν εὐσέβειαν καὶ τὰ τῶν ἁγίων πατέρων ἀρχαῖα δόγματα, καὶ φιλοτιμησάμενοι τοὺς ἱερεῖς ἀπέλυσαν. καὶ εἰρήνευσεν ἡ τοῦ θεοῦ ἐκκλησία, εἰ καὶ ὁ ἐχθρὸς τὰ ἑαυτοῦ ζιζάνια ἐν τοῖς ἰδίοις ἐργάταις σπείρειν οὐ παύεται· ἀλλ' ἡ τοῦ θεοῦ ἐκκλησία πάντοτε πολεμουμένη νικᾷ. θʹ. δʹ. κʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθε κοῦρσον τῶν Ἀράβων κατὰ Ῥωμανίαςμηνὶ Σεπτεμβρίῳ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ τῶν ἀνατολικῶν θέμα, εἰς τόπον λεγόμενον Κοπιδνάδον. καὶ ἐπισυναχθέντες οἱ τῶν Ῥωμαίων στρατηγοὶ ἐπολέμησαν μετ' αὐτῶν, καὶ ἡττήθησαν, καὶ ἀπέθανον πολλοί, καὶ ἐκ τῶν ἐξορισθέντων δὲ σχολαρίων οὐκ ὀλίγοι· ἔπεσε δὲ καὶ Διογένης, ὁ τῶν ἀνατολικῶν τουρμάρχης ἱκανός, καὶ τοῦ Ὀψικίου ἄρχοντες. λύσασα δὲ ἡ βασίλισσα Εἰρήνη τὴν πρὸς τοὺς Φράγγους συναλλαγὴν ἀπέλυσε Θεοφάνην τὸν πρωτοσπαθάριον, καὶ ἤγαγε κόρην ἐκ τῶν Ἀρμενιάκων ὀνόματι Μαρίαν ἀπὸ Ἀμνίας, καὶ ἔζευξεν αὐτὴν Κωνσταντίνῳ τῷ βασιλεῖ καὶ υἱῷ αὐτῆς, πολλὰ λυπουμένου αὐτοῦ καὶ μὴ θέλοντος διὰ τὴν πρὸς τὴν τοῦ Καρούλου θυγατέρα, τοῦ ῥηγὸς τῶν Φράγγων, σχέσιν, ἣν ἦν προμνηστευσάμενος. καὶ ἐπετέλεσαν τοὺς γάμους αὐτοῦ μηνὶ Νοεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιβʹ. Φιλητὸς δέ, ὁ τῆς Θρᾴκης στρατηγός, ἀπελθὼν ἐν τῷ Στρυ μῶνι καὶ ἀφυλάκτως ἀπληκεύσας, ἐπιπεσόντων αὐτῷ ἄφνω Βουλγάρων, ἀνῃρέθη ὑπ' αὐτῶν σὺν καὶ ἄλλοις πολλοῖς. ἀποστείλασα δὲ Εἰρήνη Ἰωάννην, τὸν σακελλάριον καὶ λογοθέτην τοῦ στρατιωτικοῦ, εἰς Λογγιβαρδίαν μετὰ καὶ Θεοδότου τοῦ ποτε ῥηγὸς τῆς μεγάλης Λογγιβαρδίας πρὸς τὸ εἰ δυνηθείη ἀμύνασθαι τὸν Κάρουλον, καὶ ἀποσπάσαι τινὰς ἐξ αὐτοῦ. καὶ κατῆλθον οὖν σὺν Θεοδώρῳ πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ Σικελίας· καὶ πολέμου κροτηθέντος, ἐκρατήθη ὑπὸ τῶν Φράγγων ὁ αὐτὸς Ἰωάννης καὶ δεινῶς ἀνῃρέθη. ιʹ. εʹ. καʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐκίνησεν ὁ διάβολος φθόνῳ τῆς εὐσεβείας τῶν βασιλέων ἀνθρώπους πονηρούς, καὶ συνέβαλον τὴν μητέρα κατὰ τοῦ υἱοῦ, καὶ τὸν υἱὸν κατὰ τῆς μητρός. ἔπεισαν γὰρ αὐτὴν ὡς ἐκ προγνωστικῶν πληροφορηθέντες, ὅτι "οὐκ ἔστιν ὡρισμένον παρὰ τῷ θεῷ κρατῆσαι τὸν υἱόν σου τὴν βασιλείαν, εἰ μὴ σή ἐστιν, ἐκ θεοῦ δεδομένη σοι." αὐτὴ δὲ ὡς γυνὴ ἐξαπατηθεῖσα, ἔχουσα δὲ καὶ τὸ φίλαρχον, ἐπληροφορήθη οὕτως εἶναι, καὶ οὐκ ἐλογίσατο, ὅτι αὐτοὶ θέλοντες διοικεῖν τὰ πράγματα τοῦτο προεφασίσαντο. τοῦ οὖν βασιλέως γεγονότος εἰκοσαετοῦς, ῥωμαλέου τε ὄντος καὶ ἱκανοῦ πάνυ, ἑώρα ἑαυτὸν μηδὲν ἐξουσιάζοντα· καὶ ἐλυπεῖτο βλέπων Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λογοθέτην τὰ πάντα κατέχοντα, καὶ πάντας πρὸς αὐτὸν προερχομένους, [καὶ] μηδενὸς τολμῶντος τῷ βασιλεῖ συχνάσαι. καὶ βουλευσάμενος τοῖς οἰκείοις αὐτοῦ ἀνθρώποις, ὀλιγοστοῖς οὖσιν, καὶ Πέτρῳ μαγίστρῳ καὶ Θεοδώρῳ πατρικίῳ τῷ Καμουλιανῷ καὶ Δαμιανῷ πατρικίῳ, ἐκύρωσε τοῦ πιάσαι αὐτὸν καὶ ἐξορίσαι ἐν Σικελίᾳ, καὶ κρατῆσαι αὐτὸν τὸ βασίλειον μετὰ τῆς ἰδίας μητρός. τῇ δὲ θʹ τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τῆς ιγʹ ἰνδικτιῶνος σεισμὸς γέγονε φοβερώτατος, ὥστε μὴ τολμᾷν τινας ἐν οἴκῳ καθευδῆσαι, ἀλλὰ πάντας εἰς τοὺς κήπους καὶ τὰ ἐξάερα σκηνὰς ποιήσαντας διάγειν. ἡ δὲ βασίλισσα ἅμα τῷ υἱῷ αὐτῆς ἐξῆλθεν ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι. μηνυθείσης 465 δὲ τῷ Σταυρακίῳ τῆς προφάσεως ταύτης, συγκινεῖ τὴν Αὐγούσταν κατὰ τοῦ υἱοῦ, καὶ πιάσασα τοὺς ἀνθρώπους τοῦ βασιλέως, πάντας δείρασα καὶ κουρεύσασα σὺν Ἰωάννῃ τῷ 222
πρωτοσπαθαρίῳ καὶ βαγύλῳ αὐτοῦ, τῷ λεγομένῳ Πικριδίῳ, ἐξώρισεν ἐπὶ τὰ κατωτικὰ μέρη ἕως Σικελίας. τὸν δὲ μάγιστρον Πέτρον ἀτιμίαις περιβαλοῦσα ἐκάθισεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ὁμοίως καὶ Θεόδωρον πατρίκιον, τὸν Καμουλιανόν· τὸν δὲ πατρίκιον Δαμιανὸν δείρασα καὶ κουρεύσασα εἰς Ἀπολλωνιάδα τὸ κάστρον ἐξώρισεν. τύψασα δὲ καὶ τὸν υἱὸν καὶ πολλὰ λοιδορήσασα ἀπρόϊτον ἐποίησεν ἐπὶ ἡμέρας ἱκανάς. ἤρξατο δὲ ὁρκίζειν τὸν στρατόν, ὅτι "ἕως οὗ ζῇς, οὐ καταδεξόμεθα τὸν υἱόν σου κρατῆσαι." καὶ ὤμνυον πάντες οὕτως, μηδενὸς τολμῶντος ἀντειπεῖν περὶ τούτου τὸ σύνολον. στόλος δὲ ἐξῆλθεν Ἀράβων ἐπὶ Κύπρον, καὶ τοῦτο προγνοῦσα ἡ βασίλισσα ἐσώρευσε καὶ αὐτὴ πάντα τὰ Ῥωμαϊκὰ πλωΐματα καὶ ἀπέλυσε κατ' αὐτῶν. ἐλθόντες δὲ ἕως τὰ Μύρα ἀμφότεροι οἱ στρατηγοὶ ἔκαμψαν τὸν ἀκρωτῆρα τῶν Χελιδονίων καὶ εἰσῆλθον ἐπὶ τὸν κόλπον Ἀταλείας. οἱ δὲ Ἄραβες κινήσαντες ἀπὸ τῆς Κύπρου, καὶ εὐδίας αὐτοὺς καταλαβούσης, περιεφέροντο ἐν τῷ πελάγει. ἀναφανέντων δὲ αὐτῶν τὴν γῆν, εἶδον αὐτοὺς οἱ στρατηγοί, καὶ παραταξάμενοι ἡτοιμάσθησαν τοῦ πολεμεῖν. Θεόφιλος δέ, ὁ τῶν Κιβυραιωτῶν στρατηγός, ῥωμαλέος ἀνὴρ καὶ ἱκανώτατος ὤν, θαρσήσας καὶ πάντων προεξελθὼν τούτοις τε συμβαλών, ἐκρατήθη ὑπ' αὐτῶν, ὃν ἐπαγαγόντες πρὸς Ἀαρών, θεαθείς τε παρ' αὐτοῦ προετράπη προδότης γενέσθαι καὶ τυχεῖν προσκαίρων δωρεῶν. τοῦ δὲ μὴ καταδεξαμένου ἐπὶ πλέον τε ἀναγκασθέντος καὶ μὴ ὑπείξαντος, τὴν διὰ ξίφους τιμωρίαν ὑπομείνας μάρτυς ἄριστος ἀνεδείχθη. Κόσμου ἔτη σπγʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ψπγʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἔτη ζʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Ἀαρὼν ἔτη κγʹ. ʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ἀδριανὸς ἔτη κζʹ. κβʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Ταράσιος ἔτη καʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιδʹ, κατέλαβον οἱ ὁρκίζοντες εἰς τὸ θέμα τῶν Ἀρμενιάκων· οἱ δὲ οὐ κατεδέξαντο 466 ὀμόσαι, ὅτι "οὐ βασιλευόμεθα ὑπὸ τοῦ υἱοῦ σου ἐν τῇ ζωῇ σου, οὐδὲ προτάσσομεν τὸ ὄνομα Εἰρήνης πρὸ Κωνσταντίνου, ἀλλὰ Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης, ὡς ἐξ ἀρχῆς παρελάβομεν." ἀπέστειλε δὲ πάλιν πρὸς τὸ πιάσαι αὐτοὺς Ἀλέξιον τὸν σπαθάριον καὶ δρουγγάριον τῆς βίγλας, τὸ ἐπίκλην Μουσουλέμ. οἱ δὲ κρατήσαντες αὐτὸν τοῦ ἄρχειν αὐτῶν προεβάλοντο, Νικηφόρον δέ, τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν αὐτῶν, φρουρήσαντες Κωνσταντῖνον μόνον βασιλέα ἀνευφήμησαν. τοῦτο μαθόντες οἱ τῶν λοιπῶν θεμάτων λαοί, τοὺς στρατηγοὺς αὐτῶν διώξαντες Κωνσταντῖνον μόνον βασιλέα καὶ αὐτοὶ ἀνεκήρυττον. ὢ τῆς τοῦ πονηροῦ διαβόλου πανουργίας· πῶς διὰ πολλῶν μεθοδειῶν σπεύδει ἀπολέσαι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος· οἱ γὰρ πρὸ ιεʹ χρόνων ὀμόσαντες τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον ὅρκον καὶ ἔγγραφα ποιήσαντες καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι ἀποθέμενοι πάλιν ὤμνυον τῇ Εἰρήνῃ μὴ βασιλευθῆναι ὑπὸ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς ἐν τῇ ζωῇ αὐτῆς. καὶ αὖθις τοῦτο ἐπιλαθόμενοι Κωνσταντῖνον αὐτοκράτορα ἀνευφήμουν, μὴ ἐννοήσαντες οἱ τάλανες, ὅτι οὐκ ἔδει ἀντωμοσίαν ποιῆσαι. ἀνάγκη γὰρ πᾶσα τῇ ἀντωμοσίᾳ ἐπιορκίαν παρακολουθῆσαι, ἐπιορκία δὲ θεοῦ ἄρνησις. συναχθέντες δὲ τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνὶ τῆς ιδʹ ἰνδικτιῶνος οἱ τῶν θεμάτων ἐν τῇ Ἀτρῴᾳ ἐπεζήτησαν πάντες κοινῇ γνώμῃ Κωνσταντῖνον βασιλέα εἰκοστὸν ἄγοντα ἔτος· φοβηθεῖσα δὲ Εἰρήνη τὸ ὅρμημα τοῦ λαοῦ ἀπέλυσεν αὐτόν. αὐτοὶ δὲ τοῦτον αὐτοκράτορα ἐκύρωσαν μέν, ἀπεκήρυξαν δὲ τὴν τούτου μητέρα. ἀπέστειλε δὲ εὐθέως ὁ βασιλεὺς Μιχαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα καὶ Ἰωάννην, τὸν βάγυλον αὐτοῦ καὶ πρωτοσπαθάριον, καὶ ὥρκισαν τοὺς Ἀρμενιάκους τοῦ μὴ δέξασθαι Εἰρήνην τὴν αὐτοῦ μητέρα εἰς βασιλέα· τὸν δὲ Ἀλέξιον ἐπεκύρωσε στρατηγὸν αὐτῶν. καὶ ἐπανελθὼν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ πόλει τῷ Δεκεμβρίῳ μηνί, δείρας καὶ κουρεύσας Σταυράκιον ἐξώρισε εἰς τὸ θέμα τῶν Ἀρμενιάκων πρὸς πληροφορίαν αὐτῶν. ἐξώρισε δὲ καὶ Ἀέτιον τὸν εὐνοῦχον, πρωτοσπαθάριον καὶ ἐπιστή θιον αὐτῆς, καὶ πάντας τοὺς οἰκειακοὺς αὐτῆς εὐνούχους. ταύτην δὲ μετὰ τῆς ἀπαθείας αὐτῆς 223
ἐκάθισεν ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Ἐλευθερίου, ὃ αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ἐν ᾧ καὶ τὰ πλεῖστα χρήματα ἦν κατακρύψασα. ἐγένετο δὲ τῷ αὐτῷ μηνὶ ἐμπυρισμός, καὶ ἐκάη ὁ τρίκλινος τοῦ πατριαρχείου, ὁ λεγόμενος Θωμαΐτης, καὶ τὸ κυαιστώριον καὶ ἄλλαι οἰκίαι πολλαὶ ἕως τοῦ Μιλίου. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ἐπιστρατεύσας Κωνσταντῖνος κατὰ Βουλγάρων ἦλθεν εἰς τὸ ἐπιλεγόμενον Προβάτου κάστρον, εἰς τὸ τοῦ ἁγίου Γεωργίου ῥυάκιν· καὶ συναντήσας Καρδάμῳ, τῷ κυρῷ Βουλγαρίας, μικροῦ πολέμου περὶ τὴν ἑσπέραν γεγονότος, δειλανδρήσαντες οἱ Ῥωμαῖοι διὰ τῆς νυκτὸς ἔφυγον καὶ ὑπέστρεψαν ἀδόξως· καὶ οἱ Βούλγαροι δὲ φοβηθέντες ὑπέστρεψαν. βʹ. ζʹ. κγʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Ἀράβων, καὶ ἀπάρας ἐκ τοῦ Ἀμωρίου ἀπῄει. ἐπὶ Ταρσὸν τῆς Κιλικίας. ἐλθὼν δὲ εἰς Ἀνύδρους πύργους πάλιν ἀνθυπέστρεψε κενὸς μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιεʹ. τῇ δὲ ιεʹ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς παρακληθεὶς ὁ βασιλεὺς ὑπὸ τῆς ἰδίας μητρὸς καὶ πολλῶν τῶν ἐν τέλει ἀναγορεύει αὐτὴν πάλιν, καὶ συνευφημίζεται σὺν αὐτῷ ὡς ἐξ ἀρχῆς, Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης. καὶ πάντες μὲν πειθαρχοῦσιν, τὸ δὲ τῶν Ἀρμενιάκων θέμα ἐνστάντες πρὸς τοῦτο στασιάζουσι καὶ ἐπιζητοῦσιν Ἀλέξιον, τὸν πρὸ μικροῦ στρατηγήσαντα αὐτῶν, τὸ τηνικαῦτα τοῦ βασιλέως μετὰ λόγου προσκαλεσαμένου αὐτὸν καὶ τῇ τοῦ πατρικίου ἀξίᾳ τιμήσαντος καὶ πρὸς ἑαυτὸν κατασχόντος. τοῦτον οὖν διὰ τὴν τοιαύτην ἐπιζήτησιν καί τινας λόγους περὶ αὐτοῦ ῥεσκομένους, ὡς μέλλειν αὐτὸν βασιλεύειν, δείρας καὶ κουρεύσας ἐν τῷ πραιτωρίῳ ἀπέθετο. τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνὶ ἐπεστράτευσε κατὰ Βουλγάρων καὶ ἔκτισε τὸ κάστρον Μαρκέλλων· καὶ τῇ εἰκάδι τοῦ Ἰουλίου μηνὸς ἐξῆλθε Κάρδαμος, ὁ κῦρις Βουλγαρίας μετὰ πάσης τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ ἔστη ἐν τοῖς ὀχυρώμασιν. θερμοπνοήσας δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ ὑπὸ ψευδοπροφητῶν πεισθείς, ὡς αὐτοῦ ἔσται ἡ νίκη, ἀσκόπως καὶ ἀτάκτως συνέβαλε πόλεμον καὶ ἡττᾶται σφοδρῶς. ἐπανέρχεται δὲ φυγὰς ἐν τῇ πόλει πολλοὺς ἀποβαλών, οὐ μόνον τοῦ 468 κοινοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν τέλει, ἐν οἷς καὶ Μιχαὴλ μάγιστρον τὸν Λαχανοδράκοντα, καὶ Βάρδαν πατρίκιον, καὶ Στέφανον πρωτοσπαθάριον, τὸν Χαμέα, Νικήταν τε καὶ Θεόγνωστον στρατηγοὺς γεγονότας, καὶ ἀνθρώπους βασιλικοὺς οὐκ ὀλίγους, καὶ Παγκράτιον τὸν ψευδοπροφήτην καὶ ἀστρονόμον, ὅστις καὶ νικᾷν αὐτὸν προεφήτευσεν. ἐπῆραν δὲ καὶ τὸ τοῦλδον χρήματά τε καὶ ἵππους καὶ τὴν κόρτην μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ὑπουργίας. τῶν δὲ ταγμάτων ἐπισυναχθέντων ἐν τῇ πόλει, ἐβουλεύσαντο ἐξαγαγεῖν Νικηφόρον, τὸν ἀπὸ καισάρων, καὶ στῆσαι εἰς βασιλέα. τοῦτο γνοὺς Κωνσταντῖνος, ἀποστείλας ἐξήγαγεν ἀμφοτέρους τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου, τοῦ πάππου αὐτοῦ, ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι· καὶ τὸν μὲν Νικηφόρον ἐτύφλωσεν, Χριστοφόρον δὲ καὶ Νικήταν, Ἄνθιμόν τε καὶ Εὐδόκιμον ἐγλωσσοκόπησεν· σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ Ἀλέξιον, τὸν προλεχθέντα πατρίκιον, ἐξετύφλωσε πεισθεὶς ταῖς μητρικαῖς εἰσηγήσεσι καὶ Σταυρακίου, τοῦ προρρηθέντος πατρικίου, ὡς, εἰ μὴ τοῦτον ἐκτυφλώσειεν, εἰς βασιλέα αὐτὸν ψηφίζονται. ἐγένετο δὲ ἡ τούτων ποινὴ μηνὶ Αὐγούστῳ, ἡμέρᾳ σαββάτῳ, ἰνδικτιῶνι ιεʹ, ὥρᾳ θʹ. ἀλλ' οὐκ εἰς μακρὰν ἡ τοῦ θεοῦ δίκη ἀνεκδίκητον εἴασε τὴν ἄδικον ταύτην πρᾶξιν. μετὰ γὰρ πενταετῆ χρόνον, τῷ αὐτῷ μηνί, καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου, τυφλοῦται ὑπὸ τῆς ἰδίας μητρὸς ὁ αὐτὸς Κωνσταντῖνος. γʹ. ηʹ. κδʹ. θʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἀκούσαντες οἱ Ἀρμενιάκοι περὶ τοῦ πατρικίου Ἀλεξίου, ὅτι ἐτυφλώθη, ἐφυλάκισαν τὸν στρατηγὸν αὐτῶν Θεόδωρον καὶ πατρίκιον, τὸν Καμουλιανόν. καὶ μαθὼν ὁ βασιλεὺς ἀπέλυσε τὸν πρωτοσπαθάριον Κωνσταντῖνον, τὸν Ἀρτασήρ, καὶ τὸν Χρυσοχέρην, στρατηγὸν τῶν Βουκελλαρίων, μετὰ λαοῦ τῶν λοιπῶν θεμάτων, τοῦ πιάσαι αὐτούς. οἱ δὲ κροτήσαντες πόλεμον πρὸς αὐτοὺς ἐπίασαν ἀμφοτέρους καὶ ἐτύφλωσαν, καὶ ἐσφάγησαν πολλοὶ 469 ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν μηνὶ Νοεμβρίῳ τῆς αʹ ἰνδικτιῶνος· τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κεʹ, ὥρᾳ δευτέρᾳ, 224
νυκτερινῆς βροντῆς καὶ ἀστραπῆς γενομένης, ἀνήφθη μέρος τοῦ βασιλικοῦ ἐργοδοσίου τῶν χρυσοκλαβαρίων κατὰ τὸν χρυσίωνα. μετὰ δὲ τὸ ἅγιον πάσχα ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατὰ τῶν Ἀρμενιάκων μετὰ καὶ πάντων τῶν λοιπῶν θεμάτων. καὶ τῇ κ ʹ τοῦ Μαΐου μηνὸς τῆς αʹ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ κυριακῇ τῆς πεντηκοστῆς, πολεμήσας αὐτούς, δόλῳ τῶν σὺν αὐτοῖς Ἀρμενίων προδεδωκότων νικήσας συλλαμβάνει αὐτοὺς καὶ ἀναιρεῖ Ἀνδρόνικον, σπαθάριον καὶ τουρμάρχην αὐτῶν, καὶ Θεόφιλον τουρμάρχην καὶ Γρηγόριον, ἐπίσκοπον Σινώπης, τοὺς δὲ λοιποὺς ζημίαις καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν. χιλίους δὲ ἐκ τοῦ κάστρου αὐτῶν δεσμήσας ἐν τῇ πόλει εἰσήγαγε διὰ τῆς πόρτης Βλαχερνῶν, μηνὶ Ἰουνίῳ κδʹ, ἡμέρᾳ βʹ, ὧν ἐπιγράψας τὰ πρόσωπα μέλανι κεντητῷ, "Ἀρμενιάκος ἐπίβουλος," διέσπειρεν αὐτοὺς ἔν τε Σικελίᾳ καὶ ταῖς λοιπαῖς νήσοις. οἱ δὲ προδόται αὐτῶν Ἀρμένιοι μηδὲν φιλοτιμηθέντες παρὰ τοῦ βασιλέως τὸ κάστρον Κάμαχον παρέδωκαν τοῖς Ἄραψιν. δʹ. θʹ. κεʹ. ιʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνος βʹ, παρέλαβον οἱ Ἄραβες τὸ κάστρον Θήβασαν ὑπὸ λόγον· διὸ καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ἀπέλυσαν πορευθῆναι εἰς τὰ ἴδια. εʹ. ιʹ. κ ʹ. ιαʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μισήσας ὁ βασιλεὺς τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Μαρίαν ὑποβολῇ τῆς ἑαυτοῦ μητρὸς ἐφιεμένης τῆς ἀρχῆς πρὸς τὸ καταγνωσθῆναι αὐτὸν ὑπὸ πάντων, ἐξεβιάσατο αὐτὴν τοῦ γενέσθαι μονάστριαν, καὶ πείσας αὐτὴν ἀπέκειρε μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος γʹ. καὶ τῷ Ἀπριλλίῳ μηνὶ ἐπεστράτευσε κατὰ Ἀράβων· καὶ τῇ ηʹ τοῦ Μαΐου μηνὸς πολεμήσας μεθ' ἑνὸς κούρσου αὐτῶν ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ Ἀνοῦσαν, νικήσας καὶ τρέψας ἤλασεν ἕως τοῦ ποταμοῦ. καὶ κατελθὼν εἰς Ἔφεσον καὶ εἰς τὸν Θεολόγον εὐξάμενος τὸ κωμέρκιν τοῦ πανηγυρίου, ρʹ λιτρῶν χρυσίου ὄν, ἐκούφισε πρὸς θερα πείαν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς Θεοδότην τὴν κουβικουλαρέαν εἰς ἀυγούσταν καὶ ἐμνηστεύθη αὐτὴν παρανόμως. ʹ. ιαʹ. κζʹ. ιβʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος δʹ, ἐποίησε τὸν γάμον ὁ βασιλεὺς μετὰ Θεοδότης ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ ἁγίου Μάμαντος ἡμέρας μʹ. τῷ δὲ Ἀπριλλίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δʹ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ ζʹ, ὥρᾳ νυκτερινῇ, γέγονε σεισμὸς ἐν τῇ νήσῳ Κρήτῃ φοβερώτατος. ἐγένετο δὲ καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει μηνὶ Μαΐῳ δʹ πάνυ φοβερός. Κάρδαμος δέ, ὁ κῦρις Βουλγαρίας, ἐδήλωσε τῷ βασιλεῖ, ὅτι "ἢ τέλεσόν μοι πάκτα, ἢ ἔρχομαι ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης καὶ ἐρημῶν τὴν Θρᾴκην." ὁ δὲ βασιλεὺς βαλὼν καβαλλίνας ἀλόγου εἰς μανδῆλιν ἔπεμψεν αὐτῷ εἰπών, ὅτι "οἷα μέν σοι πρέπει πάκτα, ἀπέστειλά σοι. γέρων δὲ εἶ· καὶ οὐ θέλω ἵνα κοπιάσῃς ἕως τῶν ὧδε· ἀλλ' ἐγὼ ἔρχομαι ἕως Μαρκέλλων, καὶ ἔξελθε. καὶ εἴ τι κρίνει ὁ θεός." καὶ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς εἰς τὰ περατικὰ θέματα ἐσώρευσε τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἦλθεν ἕως Βερσινικίας, καὶ ὁ Κάρδαμος ἦλθεν ἕως τοῦ δασέος Ἀβρολέβα καὶ δειλιάσας ἔμεινεν ἐν τῷ ἄλσει. ὁ δὲ βασιλεὺς παραθαρρύνας τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπῆλθεν ἕως τοῦ γυμνοῦ Ἀβρολέβα, προσκαλούμενος αὐτὸν ἐπὶ ἡμέρας ιζʹ. ὁ δὲ οὐκ ἐτόλμησεν, ἀλλ' ἐπανῆλθε φυγὰς εἰς τὰ ἴδια. τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ καὶ οἱ Ἄραβες ἦλθον ἕως τοῦ Ἀμωρίου, καὶ μηδὲν ἀνύσαντες ὑπέστρεψαν αἰχμαλωσίαν εἰς τὰ περίχωρα ποιήσαντες. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πλάτων, ὁ τοῦ Σακκουδίωνος ἡγούμενος, ἀπέσχισε τῆς κοινωνίας Ταρασίου τοῦ πατριάρχου, ὡς δεξαμένου τὸν βασιλέα εἰς κοινωνίαν καὶ ἐπιτρέψαντος τῷ τε κατηχητῇ τοῦ κουρεῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Μαρίαν, καὶ τῷ ἀββᾷ Ἰωσήφ, τῷ ἡγουμένῳ τῶν Καθαρῶν, τοῦ στεφανῶσαι αὐτὸν μετὰ τῆς Θεοδότης. καὶ τοῦτο γνοὺς ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλε Βαρδάνιον, τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ Ἰωάννην, τὸν κόμητα τοῦ Ὀψικίου, 471 καὶ εἰσήγαγε τὸν Πλάτωνα ἐν τῇ πόλει καὶ ἀπέκλεισεν εἰς ἐγκλείστραν ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἀρχιστρατήγου ἐν τῷ παλατίῳ· τοὺς δὲ λοιποὺς μοναχοὺς σὺν τοῖς ἀνεψιοῖς αὐτοῦ τύψαντες ἐξώρισαν ἐν Θεσσαλονίκῃ, οὓς ὑπερασπίζετο ἡ μήτηρ τοῦ βασιλέως, ὡς τῷ 225
υἱῷ αὐτῆς ἀντιταττομένους καὶ καταισχύνοντας αὐτόν. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη ηʹ. ζʹ. ιβʹ. αʹ. ιγʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τῇ μητρὶ αὐτοῦ ἐν τῇ Προύσῃ θερμίσαι· καὶ τῇ ζʹ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς τῆς εʹ ἰνδικτιῶνος ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ υἱός, ὃν ἐπωνόμασε Λέοντα· καὶ μαθὼν ὁ βασιλεύς, καταλιπὼν τὴν μητέρα αὐτοῦ ἐν τοῖς θερμοῖς σὺν πάσῃ τῇ βασιλικῇ τάξει καὶ τοῖς ἄρχουσι δρομαῖος ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπέστρεψεν. εὑροῦσα δὲ διωρίαν ἡ τούτου μήτηρ προσελάλησε καὶ ὑπέσυρε δωρεαῖς καὶ ὑποσχέσεσι τοὺς τῶν ταγμάτων ἄρχοντας πρὸς τὸ καθελεῖν τὸν υἱὸν αὐτῆς καὶ μονοκρατορῆσαι αὐτήν, τοὺς μὲν δι' ἑαυτῆς θωπεύσασα, τοὺς δὲ διὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῆς, καὶ εἵλκυσε πάντας πρὸς ἑαυτὴν καὶ ἐξεδέχετο ἡμέραν εὑρεῖν ἐπιτήδειον. ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ τελευτήσαντος τοῦ πάπα Ἀδριανοῦ, χειροτονεῖται Λέων, ἀνὴρ τιμιώτατος καὶ κατὰ πάντα αἰδέσιμος. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς κατὰ Ἀράβων ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ Σταυράκιον τὸν πατρίκιον καὶ λοιποὺς φίλους τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐκλογὴν μονοζώνων στρατιωτῶν ἐξ ἀμφοτέρων θεμάτων χιλιάδας κʹ. ἰδόντες δὲ οἱ περὶ Σταυράκιον τὴν προθυμίαν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ἐφοβήθησαν, μήπως πολεμήσας νικήσῃ, καὶ ἀστοχήσωσι τῆς κατ' αὐτοῦ βουλῆς. καὶ δωροδοκήσαντες τοὺς τῆς βίγλας ἔπεισαν αὐτοὺς ψεύσασθαι, ὅτι ἔφυγον οἱ Σαρακηνοί. ὁ γοῦν βασιλεὺς πολλὰ λυπηθεὶς ἄπρακτος εἰς τὴν πόλιν εἰσῆλθεν. καὶ τῇ αʹ τοῦ Μαΐου μηνὸς τέθνηκεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Λέων, καὶ ἐθρήνησεν αὐτὸν σφόδρα. τῇ δὲ ιζʹ τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἰνδικτιῶνος εʹ, ἡμέρᾳ εʹ, ἐξ ἱππικοῦ ἀγῶνος περάσαντος τοῦ βασιλέως ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι ἐπέρασαν κατ' αὐτοῦ οἱ τῶν ταγμάτων προλαλημένοι, ὥστε πιάσαι αὐτόν. ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν εἰσῆλθεν εἰς τὸ χελάνδιν αὐτοῦ 472 καὶ ἐπέρασεν εἰς Πύλας βουλόμενος εἰς τὸ θέμα τῶν ἀνατολικῶν προσφυγεῖν. συνῆσαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ τῆς μητρὸς αὐτοῦ φίλοι ἀγνοούμενοι παρ' αὐτοῦ. ἐξῆλθε δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἕως τοῦ Τρίτωνος. συμβουλευσάμενοι δὲ οἱ συνόντες αὐτῷ φίλοι τῆς μητρὸς αὐτοῦ εἶπον πρὸς ἑαυτούς· "ἐὰν ἐπισωρευθῇ αὐτῷ λαός, οὐκέτι κυριεύεται, καὶ οὐ λανθάνομεν αὐτόν, καὶ ἀπολεῖ ἡμᾶς." καὶ ἡ μήτηρ δὲ αὐτοῦ ἐπισωρεύσασα ἐν τοῖς Ἐλευθερίου τοὺς τῶν ταγμάτων προλαληθέντας αὐτῇ εἰσῆλθεν ἐν τῷ παλατίῳ, καὶ μαθοῦσα τὴν τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα συνδρομὴν ἐφοβήθη λίαν, καὶ ἐσκέπτετο ἀπολῦσαι ἐπισκόπους πρὸς αὐτὸν καὶ λαβεῖν λόγον καὶ καθίσαι εἰς γωνίαν. ἔγραψε δὲ λάθρα πρὸς τοὺς συνόντας αὐτῷ φίλους αὐτῆς, ὅτι "εἰ μὴ ποιήσητέ τινα τρόπον καὶ παραδώσητε αὐτόν, τοὺς λόγους, οὓς ἔχετε μετ' ἐμοῦ, μηνῦσαι ἔχω τῷ βασιλεῖ." οἱ δὲ φοβηθέντες ἐκράτησαν αὐτὸν εἰς παράκλησιν, καὶ εἰσενέγκαντες εἰς τὸ χελάνδιν τῷ σαββάτῳ πρωῒ κατέλαβον ἐν τῇ πόλει, τῇ ιεʹ τοῦ Αὐγούστου μηνός, καὶ ἀπέκλεισαν αὐτὸν ἐν τῇ Πορφυρᾷ, ἔνθα καὶ ἐγεννήθη. καὶ περὶ ὥραν θʹ ἐκτυφλοῦσιν αὐτὸν δεινῶς καὶ ἀνιάτως πρὸς τὸ ἀποθανεῖν αὐτόν, γνώμῃ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τῶν συμβούλων αὐτῆς. ἐσκοτίσθη δὲ ὁ ἥλιος ἐπὶ ἡμέρας ιζʹ καὶ οὐκ ἔδωκε τὰς ἀκτῖνας αὐτοῦ, ὥστε πλανᾶσθαι τὰ πλοῖα καὶ φέρεσθαι, καὶ πάντας λέγειν καὶ ὁμολογεῖν, ὅτι διὰ τὴν τοῦ βασιλέως τύφλωσιν ὁ ἥλιος τὰς ἀκτῖνας ἀπέθετο· καὶ οὕτω κρατεῖ Εἰρήνη, ἡ μήτηρ αὐτοῦ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ οἱ τῆς Ῥώμης, συγγενεῖς τοῦ μακαρίου πάπα Ἀδριανοῦ, συγκινήσαντες τὸν λαὸν ἐστασίασαν κατὰ Λέοντος τοῦ πάπα, καὶ κρατήσαντες ἐτύφλωσαν αὐτόν· οὐ μέντοι ἠδυνήθησαν τελέως σβέσαι τὸ φῶς αὐτοῦ, τῶν τυφλωσάντων αὐτὸν φιλανθρώπων ὄντων καὶ φεισαμένων αὐτοῦ. ὁ δὲ προσφυγὼν τῷ ῥηγὶ τῶν Φράγγων Καρούλῳ, ἠμύνατο τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ πικρῶς καὶ πάλιν ἀπεκατέστησεν αὐτὸν εἰς τὸν ἴδιον θρόνον, γενομένης τῆς Ῥώμης ἀπ' ἐκείνου καιροῦ ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τῶν Φράγγων. ὁ δὲ 473 τὸν Κάρουλον ἀμειβόμενος ἔστεψεν αὐτὸν εἰς βασιλέα Ῥωμαίων ἐν τῷ ναῷ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Πέτρου, χρίσας ἐλαίῳ ἀπὸ κεφαλῆς ἕως ποδῶν καὶ περιβαλὼν βασιλικὴν ἐσθῆτα καὶ στέφος, 226
μηνὶ Δεκεμβρίῳ κεʹ, ἰνδικτιῶνος θʹ. Ῥωμαίων βασίλισσα Εἰρήνη πάλιν ἔτη εʹ. αʹ. ιγʹ. βʹ. ιδʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει κρατήσασα Εἰρήνη τὴν βασιλείαν παραυτίκα ἀποστέλλει Δωρόθεον, τὸν ἡγούμενον Χρυσοπόλεως, καὶ Κωνσταντῖνον, χαρτοφύλακα τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, πρὸς Ἀβιμέλεχ ληϊζόμενον τὰ μέρη Καππαδοκίας καὶ Γαλατίας, πρεσβευομένη περὶ εἰρήνης· οὐ γέγονε δέ. καὶ τῷ Ὀκτωβρίῳ μηνί τινες νεωτερισταὶ φρουρουμένοις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεομάχου Κωνσταντίνου ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Θεραπείας, πείθουσιν αὐτοὺς προσφυγεῖν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ καὶ δῆθεν αἰτήσασθαι ἀσφάλειαν τῆς μετὰ ταῦτα ἀβλαβείας αὐτῶν, ὡς διὰ τῆς τοιαύτης προφάσεως ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. καὶ πολλοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσδραμόντος, εἰσελθὼν Ἀέτιος ὁ εὐνοῦχος πατρίκιος ἐξήγαγεν αὐτοὺς λόγῳ, μηδενὸς αὐτοῖς προσχόντος, καὶ ἐξώρισεν αὐτοὺς εἰς Ἀθήνας. οἱ δὲ δύο πατρίκιοι, ὅ τε Σταυράκιος καὶ Ἀέτιος, ἐπιστήθιοι ὄντες τῆς βασιλείας, γεγόνασι κατ' ἀλλήλων, ὥστε φανερῶς τὴν ἔχθραν ἐπιδείκνυσθαι, ἀμφότεροι σκοπὸν ἔχοντες μετὰ θάνατον αὐτῆς τοῖς ἰδίοις συγγενεῦσι τὴν βασιλείαν περιποιήσασθαι. βʹ. ιδʹ. γʹ. ιεʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐξῆλθεν ὁ Ἀβιμέλεχ κατὰ Ῥωμανίας, καὶ ἀποστείλας κοῦρσον μονοζώνων κατῆλθεν ἕως τῶν Μαλαγίνων. καὶ ἐπιφθάσας ἐν τοῖς σταύλοις Σταυρακίου τοὺς ἵππους καὶ τὴν βασιλικὴν προμοσέλλαν λαβὼν ὑπέστρεψεν ἀβλαβῶς· καὶ οἱ λοιποὶ κατῆλθον ἕως Λυδίας καὶ πολλὴν αἰχμαλωσίαν ἔλαβον. κοῦρσον δὲ αὐτῶν ἕτερον ἐκδραμὸν καὶ ἐπιπεσὸν Παύλῳ, πατρικίῳ καὶ κόμητι τοῦ Ὀψικίου, σὺν ὅλῳ τῷ θέματι αὐτοῦ καὶ τοῖς ὀπτιμάτοις πολλὴν κοπὴν εἰς αὐτοὺς ἐποίησεν· ἐπάραν δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν ὑπέστρεψε καὶ αὐτό. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς ζʹ ἰνδικτιῶνος ἠβουλήθη Ἀκάμηρος, ὁ τῶν Σκλαυινῶν τῆς Βελζητίας ἄρχων, νυχθεὶς ὑπὸ 474 τῶν Ἑλλαδικῶν ἐξαγαγεῖν τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου καὶ προχειρίσασθαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα. γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ βασίλισσα Εἰρήνη ἀποστέλλει πρὸς τὸν πατρίκιον Κωνσταντῖνον τὸν Σεραντάπηχον Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, σπαθάριον ὄντα καὶ ἀνεψιὸν αὐτῆς· καὶ πάντας ἐτύφλωσε καὶ διεσκέδασε τὴν κατ' αὐτῆς βουλὴν αὐτῶν. τοῦ δὲ ἁγίου πάσχα τῇ βʹ ἡμέρᾳ προῆλθεν ἡ βασίλισσα ἀπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐπὶ ὀχήματος χρυσοῦ ἐποχουμένη τέσσαρσιν ἵπποις λευκοῖς συρομένου καὶ ὑπὸ τεσσάρων πατρικίων κρατουμένου, φημὶ δὴ Βαρδάνου, στρατηγοῦ τῶν Θρᾳκησίων, καὶ Σισιννίου, στρατηγοῦ τῆς Θρᾴκης, καὶ Νικήτα, δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ Βοϊλᾶ, ῥίψασα ὑπατείαν ἀφθόνως. τῷ δὲ Μαΐῳ μηνὶ ἐνόσησεν ἡ βασίλισσα παραπλήσιον θανάτου· καὶ ἐπέτεινεν ἡ ἔρις τῶν εὐνούχων. Ἀέτιος δὲ προσελάβετο Νικήταν, τὸν πατρίκιον καὶ δομέστικον τῶν σχολῶν, καὶ ἀντέπιπτον δεινῶς τῷ Σταυρακίῳ, πείθοντες καὶ τὴν βασίλισσαν, ὅτι τοῦ κράτους ἐφίεται· καὶ θυμωθεῖσα δεινῶς αὐτῷ ἐπηνέχθη ἐν τῷ παλατίῳ τῶν Ἱερείου εἰποῦσα μούλτων καὶ στάσεων φροντιστὴν αὐτὸν εἶναι καὶ ἑαυτῷ προξενοῦντα ταχίστην ἀπώλειαν. ὁ δὲ προσαπολογησάμενος αὐτῇ ἠσφαλίζετο ἑαυτόν, ἐμαίνετο δὲ κατὰ Ἀετίου καὶ Νικήτα, τῶν προρρηθέντων πατρικίων. γʹ. ιεʹ. δʹ. ι ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος ηʹ, Σταυράκιος ὁ προρρηθεὶς τυραννίδα καὶ στάσιν κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν συνεσκεύαζε τοὺς ἐν αὐτῇ σχολαρίους καὶ ἐκσκουβίτορας ἅμα τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν δεξιούμενος χρήμασι καὶ δωρεαῖς. Εἰρήνη δὲ ἡ εὐσεβὴς σιλέντιον ποιήσασα ἐν τῷ Ἰουστινιανοῦ τρικλίνῳ πάντα στρατευόμενον ἐκώλυσε προσπελάζειν Σταυρακίῳ. καὶ οὕτως ἔτυχε μικρᾶς εὐταξίας τὰ πράγματα. Ἀέτιος δὲ ὁ προρρηθεὶς καὶ Νικήτας σὺν ἄλλοις τισὶ κατηγωνίζοντο Σταυρακίου. ὁ δὲ καρδιόπληκτος γενόμενος αἷμα διὰ στόματος ἀνῆξεν ἀφρῶδες ἐκ τῶν κατὰ θώρακα 475 καὶ πνεύμονα μορίων. τοῦτο οἱ ἰατροὶ θεασάμενοι θανάσιμον ἀπεφήναντο· οἱ δὲ λοιποὶ κόλακες καὶ ἀνόητοι, οὐ μόνον ἰατροί, ἀλλὰ καί τινες ἀμόναχοι μοναχοὶ καὶ γόητες, ἔπειθον ὅρκοις ἕως αὐτῆς ἡμέρας τῆς τελευτῆς αὐτοῦ, ἣ γέγονε κατὰ τὸν 227
Ἰούνιον μῆνα τῆς αὐτῆς ηʹ ἰνδικτιῶνος ἡμέρᾳ γʹ, ὅτι ζήσεται καὶ βασιλεύσει. οἷς καὶ ἐπερειδόμενος στάσιν ἐν ταῖς Καππαδοκίαις συνεσκεύασε κατὰ Ἀετίου γενέσθαι, ἣν οὐκ ἠξιώθη ζῶν ἀκοῦσαι· μετὰ γὰρ δύο ἡμέρας τοῦ θανεῖν αὐτὸν ἡ περὶ τούτου κατέλαβε φάσις· καὶ οἱ στασιασταὶ συλληφθέντες ἐξορίαις καὶ τιμωρίαις ὑπεβλήθησαν. δʹ. ι ʹ. εʹ. ιζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Δεκεμβρίῳ κεʹ, ἰνδικτιῶνος θʹ, Κάρουλος, ὁ τῶν Φράγγων ῥήξ, ἐστέφθη ὑπὸ Λέοντος τοῦ πάπα· καὶ βουληθεὶς κατὰ Σικελίας στόλῳ παρατάξασθαι μετεμελήθη, ζευχθῆναι μᾶλλον Εἰρήνῃ βουληθείς, πρέσβεις εἰς τοῦτο πέμψας τῷ ἐπιόντι χρόνῳ, ἰνδικτιῶνος ιʹ. τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς θʹ ἰνδικτιῶνος Εἰρήνη ἡ εὐσεβὴς Βυζαντίοις τοὺς πολιτικοὺς ἐχαρίσατο φόρους, τῆς τε Ἀβύδου καὶ τοῦ Ἱεροῦ τὰ λεγόμενα κωμέρκια ἐκούφισεν, μεγάλως ἐπὶ τούτοις σὺν ἄλλοις πολλοῖς εὐχαριστηθεῖσα εὐεργετήμασιν. εʹ. ιζʹ. ʹ. ιηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀέτιος ὁ πατρίκιος ἀπαλλαγεὶς Σταυρακίου καὶ ἀπομεριμνήσας τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετενέγκαι ἔσπευδεν, ὃν καὶ προεβάλετο μονοστράτηγον εἴς τε τὴν Θρᾴκην καὶ Μακεδονίαν, αὐτὸς τὰ περατικὰ θέματα κατέχων, ἀνατολικοὺς καὶ τὸ Ὀψίκιν. ἐπάρσεως οὖν μεστὸς ὑπάρχων, τοὺς ἐν τέλει ἄρχοντας κατευτελίζων ἀντ' οὐδενὸς ἐλογίζετο· οἳ καὶ λυπηθέντες κατ' αὐτοῦ σφόδρα, στάσιν κατὰ τῆς βασιλίσσης μελετήσαντες εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν. ἔφθασαν δὲ καὶ οἱ ἀποσταλέντες παρὰ Καρούλου ἀποκρισιάριοι καὶ τοῦ πάπα Λέοντος πρὸς τὴν εὐσεβεστάτην Εἰρήνην, αἰτούμενοι ζευχθῆναι αὐτὴν τῷ Καρούλῳ πρὸς γάμον, καὶ ἑνῶσαι τὰ ἑῷα καὶ τὰ ἑσπέρια. ἥτις ὑπήκουσεν ἄν, εἰ μὴ Ἀέτιος οὗτος ὁ πολλάκις ῥηθεὶς ἐκώλυσεν, παραδυναστεύων καὶ τὸ κράτος εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφὸν σφετεριζόμενος. 476 Ῥωμαίων βασιλεὺς Νικηφόρος ἔτη θʹ. αʹ. ιηʹ. ζʹ. ιθʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Ὀκτωβρίῳ λαʹ, ἰνδικτιῶνος ιαʹ, ὥρᾳ νυκτερινῇ δʹ, ἐπιφωσκούσης ἡμέρας βʹ, Νικηφόρος πατρίκιος καὶ γενικὸς λογοθέτης ἐτυράννησε κατὰ τῆς εὐσεβεστάτης Εἰρήνης, θεοῦ μὲν συγχωρήσαντος ἀφάτοις κρίμασι διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν, συνεργούντων δὲ αὐτῷ Νικήτα, πατρικίου καὶ δομεστίκου τῶν σχολῶν, καὶ Σισιννίου, πατρικίου καὶ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, τῶν ἐπιόρκων καὶ δολερῶν Τριφυλλίων. συνῆσαν δὲ αὐτοῖς καὶ Λέων πατρίκιος ὁ Σεραντάπηχος καὶ Γρηγόριος πατρίκιος ὁ τοῦ Μουσουλακίου καὶ Θεόκτιστος πατρίκιος καὶ κυαίστωρ, καὶ Πέτρος πατρίκιος, ἀπατήσαντες καί τινας τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ τῶν ταγμάτων. καταλαβόντες δὲ τὴν λεγομένην Χαλκῆν πύλην καὶ τοὺς φύλακας ἀθρόως ψευδῶς ἀπατήσαντες ἔπεισαν αὐτούς, ὅτι παρ' αὐτῆς ἀπεστάλησαν ἀναγορεῦσαι βασιλέα τὸν αὐτὸν Νικηφόρον διὰ τὸ τὸν πατρίκιον Ἀέτιον βιάζεσθαι αὐτὴν τὸν ἑαυτοῦ ἀδελφὸν Λέοντα ἀναγορεῦσαι βασιλέα. οἱ δὲ πιστεύσαντες τῷ τηλικούτῳ ψεύδει συνανηγόρευσαν βασιλέα τὸν τύραννον. οὕτως οὖν ἐπὶ τὸ μέγα παλάτιον ἐλθόντες οἱ αὐτοὶ πατρίκιοι εἰσῆλθον ἐν αὐτῷ, κἀκεῖθεν ἀποστείλαντες καθ' ὅλην τὴν πόλιν ἀσήμους τινὰς καὶ δούλους τὴν ἀναγόρευσιν ἐποιήσαντο πρὸ τοῦ μεσονυκτίου καὶ φύλακας περιέστησαν τῷ παλατίῳ τῶν Ἐλευθερίου, ἐν ᾧ συνέβη αὐτὴν εἶναι. ὄρθρου δὲ μεταστειλάμενοι αὐτὴν κατέκλεισαν ἐν τῷ μεγάλῳ παλατίῳ· καὶ οὕτω προῆλθον ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, ἐπὶ τὸ στέψαι τὸν ἀλιτήριον. συνῆλθε δὲ ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς πόλεως, καὶ πάντες ἐπὶ τοῖς πραττομένοις ἐδυσχέραινον ἐπαρώμενοι τὸν στέφοντα καὶ τὸν στεφόμενον καὶ τοὺς τούτοις συγχαίροντας. καὶ οἱ μὲν εὐλαβείᾳ καὶ λόγῳ συζῶντες τὴν θείαν κρίσιν ἐθαύμαζον, ὅπως συνεχώρησεν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς πίστεως μαρτυρικῶς ἀθλήσασαν ὑπὸ συβώτου ἐκβληθῆναι τῶν εὐνουστάτων αὐτῆς προσθεμένων αὐτῷ διὰ φιλαργυ ρίαν, Λέοντος, φημί, εὐνούχου πατρικίου καὶ σακελλαρίου τοῦ Σινωπέως, καὶ τῶν θεοστυγῶν Τριφυλλίων, καὶ τῶν ἀνωτέρω εἰρημένων πατρικίων, οἵ τινες δωρεαῖς πλείσταις ὑπ' αὐτῆς κατεπλουτίσθησαν, καὶ πολλάκις συνεσθίοντες αὐτῇ καὶ κολακείαις μεθ' ὅρκων πείθοντες φρικτῶν πάντων τῶν ἐν κόσμῳ πραγμάτων 228
ἀναγκαιοτέραν ἡγεῖσθαι τὴν πρὸς αὐτὴν εὔνοιαν. ἄλλοι δὲ ὡς ἐν ἐκστάσει, τῶν γινομένων οὐκ αἰσθανόμενοι τὴν βεβαίωσιν, ὀνειροπολεῖσθαι ἐνόμιζον. ἕτεροι δὲ τῶν εὖ εἰδότων στοχάζεσθαι τὴν παρελθοῦσαν εὐημερίαν ἐμακάριζον, καὶ τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι δυστυχίαν διὰ τῆς τυραννίδος ἐθρήνουν, μάλιστα δὲ ὅσοι τῆς πονηρᾶς γνώμης τοῦ τυράννου πεῖράν τινα προειλήφεσαν. κοινὴ δὲ πάντας κατεῖχε ζόφωσις καὶ ἀπαράκλητος ἀθυμία, ἵνα μὴ κατὰ μέρος τῆς ἐλεεινῆς ἡμέρας ἐκείνης τὰ ἀκαλλῆ ῥήματα γράφων μηκύνω τὸν λόγον. ἦν γὰρ παρὰ φύσιν καὶ τοῦ ἀέρος κατ' αὐτὴν ἀθρόον τὸ κατάστημα συμβὰν σκυθρωπὸν καὶ ἀφώτιστον καὶ κρύους ἀνάπλεων ἀκαταλλάκτου φθινοπωρινῇ ὥρᾳ γενόμενον, δηλοῦν σαφῶς τὴν ἐσομένην αὐτοῦ δυστροπίαν καὶ ἀνύποιστον κάκωσιν, καὶ μάλιστα τοῖς ψηφισαμένοις. τῇ γοῦν ἐπιούσῃ παραλαβών τινας τῶν πατρικίων ἀνῆλθε πρὸς τὴν βασιλίδα φρουρουμένην, ὑποκρινόμενος μέν, ὡς ἦν αὐτῷ σύνηθες, ψευδοχρηστότητα, δι' ἧς καὶ ἠπάτησε τοὺς πλείστους· ἀπολογούμενος δὲ αὐτῇ, ὡς ἀκουσίως ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἀναβιβασθείς, καὶ ὡς ἦν ταύτης ἀνόρεκτος, καταρώμενος δὲ τοὺς προβιβάσαντας μὲν αὐτόν, ἐπιβουλεύσαντας δὲ αὐτῇ, ὡς ὁ προδότης Ἰούδας τὸν κύριον μετὰ τὸ συνδειπνῆσαι, μιμητὰς δὲ ἐκείνου κατὰ πάντα μαρτυρῶν αὐτοὺς εἶναι· ὑποδεικνὺς δὲ καὶ μέλανα τὰ ὑποδήματα περικεῖσθαι φιλεῖν παρὰ τοὺς βασιλικοὺς θεσμοὺς διαβεβαιούμενος. θαρσεῖν τε παρῄνει δολερῶς καὶ μεθ' ὅρκων περὶ πάσης σωματικῆς ἀναπαύσεως ἁρμοζούσης δεσποίνῃ παρὰ δούλου, καὶ μηδεμίαν ἡγεῖσθαι συμφορὰν τῆς ἐκπτώσεως. παρῄνει δὲ μηδὲν ἀποκρύψαι ἀπ' αὐτοῦ τῶν βασιλικῶν θησαυρῶν, καὶ κατέκρινε τῆς φιλαργυρίας τὸ πάθος, κατέχειν μὴ φέρων. ἐνόσει γὰρ αὐτὸ δεινῶς πάσας ἐν τῷ χρυσῷ τιθεὶς τὰς ἐλπίδας ὁ παμφάγος. ἡ δὲ σοφὴ καὶ θεοφιλὴς 478 Εἰρήνη, καίπερ ὀφείλουσα τῷ τῆς ἀθρόας μεταβολῆς πάθει συνέχεσθαι, ὡς ἅτε γύναιον οὖσα, ἔφη γενναίῳ καὶ συνετῷ τῷ φρονήματι πρὸς τὸν χθὲς μὲν δοῦλον ἐπίορκον, σήμερον δὲ μοχθηρὸν καὶ ἀνασειστὴν καὶ ἀναιδῆ τύραννον· "ἐγὼ μέν, ὦ ἄνθρωπε, θεὸν ἡγοῦμαι τὸν καὶ πρὶν ὀρφανευθεῖσαν ὑψώσαντά με, καὶ ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς βασιλείας ἀναξίαν οὖσαν ἀναβιβάσαντά με, καὶ τὴν αἰτίαν τῆς καθαιρέσεως ἐμαυτῇ προσάπτω καὶ τοῖς ἐμοῖς ἁμαρτήμασιν, ἐν πᾶσι δὲ καὶ κατὰ πάντα τρόπον εἴη τὸ ὄνομα κυρίου εὐλογημένον, κράζουσα, τοῦ μόνου βασιλέως τῶν βασιλέων καὶ κυρίου τῶν κυρίων. τὸν δὲ τρόπον τῆς σῆς προαγωγῆς τῷ κυρίῳ ἀποδίδωμι, οὗ χωρὶς οὐδὲν γενέσθαι πεπίστευκα. τὰς δὲ κατά σού μοι πολλάκις ἀνενεχθείσας περὶ τῆς νῦν σοι περικειμένης ἀξίας (ἀληθεῖς, ὡς τὸ τέλος ἀπέδειξε τῶν πραγμάτων) ἀκοὰς οὐκ ἀγνοεῖς· αἷς εἰ συναπήχθην, ἀκωλύτως εἶχον τοῦ ἀνελεῖν σε. ἀλλὰ τὸ μὲν τοῖς σοῖς ὅρκοις πειθομένη, τὸ δὲ φειδομένη σου πολλοὺς εὐνοήτορας παρελογισάμην, τῷ θεῷ καὶ τηνικαῦτα τὰ κατ' ἐμαυτὴν ἀποδοῦσα, δι' οὗ βασιλεῖς βασιλεύουσι καὶ δυνάσται κρατοῦσι γῆς. καὶ τὰ νῦν ὡς εὐσεβεῖ σοι καὶ ἐξ αὐτοῦ προβληθέντι προσκυνῶ σοι ὡς βασιλεῖ, καὶ αἰτοῦμαι φείσασθαί μου τῆς ἀσθενείας καὶ συγχωρῆσαί μοι τὸν ὑπ' ἐμοῦ κτισθέντα τῶν Ἐλευθερίου οἶκον εἰς ψυχαγωγίαν τῆς ἀσυγκρίτου μου συμφορᾶς." ὁ δὲ ἔφη· "καὶ εἰ τοῦτο θέλεις σοι γενέσθαι, ὄμοσόν μοι εἰς πᾶσαν θείαν δύναμιν μὴ ἀποκρύψαι τι τῶν τῆς βασιλείας θησαυρῶν, καὶ πληρῶ σου τὴν αἴτησιν καὶ πᾶσάν σου θεραπείαν καὶ ἀνάπαυσιν ποιῶ." ἡ δὲ ὤμοσεν αὐτῷ εἰς τὰ τίμια καὶ ζωοποιὰ ξύλα, ὅτι "οὐκ ἀποκρύψω ἀπό σου, ἕως ὀβολοῦ·" ὃ καὶ πεποίηκεν. ὁ δὲ τοῦ ποθουμένου ἐπιτυχὼν παρευθὺ ἐξώρισεν αὐτὴν ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἣν αὐτὴ ᾠκοδόμησεν, ὄντων ἀκμὴν τῶν ἀποκρισιαρίων Καρούλου ἐν τῇ πόλει καὶ ὁρώντων τὰ πραττόμενα. ὁ γοῦν παμφάγος οὗτος τοῦ κράτους ἐπιλαβόμενος οὐδὲ κἂν πρὸς βραχὺ ἴσχυσεν ἐπικαλύψαι δι' ὑποκρίσεως τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ κακίαν τε καὶ φιλαργυρίαν· ἀλλ' ὡς δῆθεν τὴν ἀδικίαν μέλλων ἐκκόπτειν τὸ πονηρὸν ἐν τῇ 229
Μαγναύρᾳ καὶ ἄδικον 479 συνεστήσατο δικαστήριον. σκοπὸς δὲ τῷ τυράννῳ οὐ τοῖς πτωχοῖς τὰ δίκαια ἀποδιδόναι, ὡς ἔδειξε τὰ πράγματα, ἀλλὰ διὰ τούτου πάντας τοὺς ἐν τέλει ἀτιμάσαι τε καὶ αἰχμαλωτίσαι, καὶ εἰς ἑαυτὸν τὰ πάντα μετενεγκεῖν· ὃ καὶ πεποίηκεν. ἰδὼν δὲ πάντας λυπουμένους κατ' αὐτοῦ, καὶ δεδιώς, μήπως μεμνημένοι τὰς τῆς εὐσεβοῦς Εἰρήνης εὐεργεσίας προσκαλέσωνται πάλιν τοῦ κρατῆσαι αὐτήν, τῷ Νοεμβρίῳ μηνί, χειμῶνος ἐπικειμένου βαρυτάτου, οὐκ ᾤκτειρεν αὐτὴν ὁ ἄσπλαγχνος, ἀλλ' ἐξώρισεν αὐτὴν ἐν Λέσβῳ τῇ νήσῳ ἀσφαλῶς φρουρεῖσθαι αὐτὴν προστάξας, καὶ παρά τινος μὴ ὁρᾶσθαι τὸ σύνολον. τῇ δὲ λʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς ἐτελεύτησε Νικήτας ὁ Τριφύλλιος, ὥς φασιν, ὑπὸ Νικηφόρου φαρμάκῳ ἀναιρεθείς. καὶ τῇ δʹ τοῦ Μαΐου μηνός, ἡμέρᾳ εʹ, ἐξῆλθε Νικηφόρος κατὰ τὴν Χαλκηδόνα ἐν προαστείῳ, καὶ ἐπιβὰς ἵππῳ πάνυ ἡμερωτάτῳ καὶ πράῳ ἐκ θείας προνοίας τοῦτον καταβαλὼν τὸν δεξιὸν πόδα αὐτοῦ συνέτριψεν. τῇ δὲ ιθʹ τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἡμέρᾳ δʹ, ὥρᾳ αʹ, Βαρδάνης, ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν, ὁ ἐπίκλην Τοῦρκος, ἀνηγορεύθη εἰς βασιλέα ὑπὸ τῶν περατικῶν θεμάτων· ὅστις πολλὰ παραιτησάμενος διαδρᾶσαι αὐτοὺς οὐκ ἴσχυσεν. καὶ κατελθὼν ἕως Χρυσοπόλεως καὶ περιπολεύσας ἡμέρας ηʹ καὶ μὴ δεχθεὶς ὑπὸ τῆς πόλεως ὑπέστρεψεν ἕως τῶν Μαλαγίνων. φοβηθεὶς δὲ τὸν θεὸν καὶ λογισάμενος, μήποτε δι' αὐτὸν σφαγὴ γένηται Χριστιανῶν, ἀποστείλας πρὸς Νικηφόρον καὶ λαβὼν λόγον ἐνυπόγραφον ἐξ ἰδιοχείρου αὐτοῦ, ἐν ᾧ καὶ Ταράσιος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, καὶ πάντες οἱ πατρίκιοι καθυπέγραψαν, ὥστε ἀβλαβῆ αὐτὸν διατηρηθῆναι καὶ ἀζήμιον καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ, τῇ ηʹ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς ὥρᾳ μεσονυκτίου λάθρα διαδρὰς κατῆλθεν ἐν τῇ Κίῳ τῆς Βιθυνίας εἰς τὴν μονὴν τοῦ Ἡρακλείου, καὶ εὑρὼν τὸ ἀπολυθὲν χελάνδιον τοῦ βασιλέως ἐπὶ τούτῳ ἀπεκάρθη καὶ ἐνεδύσατο στολὴν μοναδικήν, καὶ εἰσελθὼν ἐν αὐτῷ ἀπῆλθεν ἐν τῇ νήσῳ τῇ λεγομένῃ Πρώτῃ, ἐν ᾗ οἰκοδομήσας ἦν μοναστήριον, οἰόμενος ὅτι αἰδεσθήσεται τὸν φοβερὸν λόγον, ὃν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ παραλογιστὴς Νικηφόρος, καὶ οὐ μὴ βλάψει αὐτὸν ἐν οὐδενί. ὁ δὲ πρῶτον μὲν γυμνοῖ αὐτὸν τῆς 480 ὑποστάσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφορμῆς δραξάμενος πάντας τῶν θεμάτων τοὺς ἄρχοντας καὶ κτήτορας, τινὰς δὲ καὶ ἐκ τῆς βασιλίδος πόλεως, ᾐχμαλώτευσεν, τὸν δὲ στρατὸν ἅπαντα ἀρόγευτον εἴασεν. καὶ τίς λόγος δυνήσεται πρὸς ἀξίαν διηγήσασθαι τὰ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις πραχθέντα ὑπ' αὐτοῦ ἔργα κατὰ θεοῦ παραχώρησιν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν; τῇ δὲ θʹ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς τῆς ιαʹ ἰνδικτιῶνος ἐτελεύτησεν ἡ βασίλισσα Εἰρήνη ἐν τῇ ἐξορίᾳ τῆς Λέσβου νήσου, καὶ μετηνέχθη τὸ σῶμα αὐτῆς ἐν τῇ νήσῳ τῆς Πριγκίπου, ἐν τῇ μονῇ, ἣν αὐτὴν ᾠκοδόμησεν. βʹ. ιθʹ. ηʹ. κʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος ιβʹ, ἔστεψε Νικηφόρος τὸν υἱὸν αὐτοῦ Σταυράκιον διὰ Ταρασίου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας εἰς βασιλέα, ἀποίητον ὄντα κατὰ πάντα τῇ τε ἰδέᾳ καὶ ῥώμῃ καὶ γνώμῃ πρὸς τὴν τοιαύτην ἀξίαν. ὁ δὲ μηδέποτε ἐν μηδενὶ φυλάξας ἀλήθειαν Νικηφόρος Λυκάονάς τινας, ἢ λυκανθρώπους, ὁμογνώμονας καὶ ὁμόφρονας ἀποστείλας εἰς τὴν Πρώτην ἐκέλευσε νυκτὸς ἐπιβῆναι τῇ νήσῳ καὶ τὸν προρρηθέντα ἐκτυφλῶσαι Βαρδάνιον, ὡς δῆθεν ἀγνοοῦντος αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὸ δρᾶμα προσφυγεῖν τῇ ἐκκλησίᾳ. τούτου δὲ γεγονότος ὅ τε πατριάρχης καὶ ἡ σύγκλητος δεινῶς ἤλγησαν καὶ πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν θεόν. ὁ δὲ παρανομώτατος βασιλεὺς Νικηφόρος ὅρκοις τοὺς ἐν τέλει Λυκάονας, τὸ δοκεῖν, ἐπεζήτει ἀνελεῖν, ἀμύνασθαι σχηματιζόμενος, ὁ πάντα κατ' ἐπίδειξιν ἀεί, καὶ μηδὲν κατὰ θεὸν πράττων. ἦν γὰρ αὐτῷ μετὰ τῶν λοιπῶν παρανομιῶν καὶ τὸ τοιοῦτον τῆς γνώμης ἐξαίρετον ἰδίωμα, δι' οὗ καὶ πρὸ τῆς βασιλείας πολλοὺς ἠπάτησεν. πλὴν γελοιότατος ἦν τοῖς εἰδόσιν ἀκριβῶς τὸ ἐπιτήδευμα, ὥστε κἀκεῖνον ἀναιδείᾳ πολλῇ ζεζοφωμένον τὸ μιαρώτατον αὐτοῦ πρόσωπον ἀεί, τότε ἀπρόϊτον γενέσθαι ἐπὶ 230
ἡμέρας ζʹ ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ κοιτῶνος δολίως κλαυθμυριζόμενον, ἐπεὶ καὶ φυσικῶς αὐτῷ γυναικώδη προσῆσαν δάκρυα, ἃ τοῖς πολλοῖς τῶν φαύλων καὶ ψευδοχρήστοις προσεῖναι πέφυκεν. ἀλλ' οὐκ ἔλαθε τοὺς 481 πολλούς. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ ἐξελθὼν κατὰ Ἀράβων συνήντησεν αὐτοῖς εἰς Κρασὸν τῆς Φρυγίας καὶ πολεμήσας ἡττᾶται· καὶ πολλοὺς ἀποβαλὼν μικροῦ δεῖν καὶ αὐτὸς κρατεῖσθαι ἤμελλεν, εἰ μὴ τῶν ἀρχόντων τινὲς ἀνδρειότατοι τοῦτον μόλις τῆς ἀνάγκης περισώσασθαι ἴσχυσαν. γʹ. κʹ. θʹ. καʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει στάσεως γενομένης κατὰ τὴν Περσικήν, κατῆλθεν ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγὸς εἰρηνοποιήσων αὐτούς. Νικηφόρος δὲ ἄδειαν εὑρὼν ἔκτισε τὴν Ἄγκυραν Γαλατίας καὶ τὴν Θήβασαν καὶ τὴν Ἀνδρασόν. ἀπέστειλε δὲ καὶ ἐν Συρίᾳ κοῦρσον, καὶ μηδὲν ἀνύσαντες ὑπέστρεψαν, τοὐναντίον δὲ μᾶλλον καὶ πολλοὺς ἀποβαλόντες. Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος Νικηφόρος ἔτη θʹ. δʹ. καʹ. ιʹ. αʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Φεβρουαρίῳ ιηʹ, ἰνδικτιῶνος ιδʹ, Ταράσιος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ἐνδόξως ἀπεβίω, καὶ ἐξεκομίσθη τὸ λείψανον αὐτοῦ ἐν τῷ Στενῷ τοῦ Πόντου καὶ ἐτάφη ἐν τῷ ὑπ' αὐτοῦ κτισθέντι μοναστηρίῳ τῇ δʹ τῆς αʹ ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν. καὶ τῇ ιβʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνός, τῇ μεγάλῃ κυριακῇ τοῦ πάσχα, ἐχειροτονήθη Νικηφόρος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, ἀπὸ ἀσηκρητῶν ψήφῳ παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἱερέων, πρὸς δὲ καὶ τῶν βασιλέων. Πλάτων δὲ καὶ Θεόδωρος, ἡγούμενοι τῆς μονῆς τῶν Στουδίου, οὐ συνευδόκησαν τῇ χειροτονίᾳ Νικηφόρου, ἀλλὰ καὶ λίαν ἀντετάχθησαν σχίσμα μελετήσαντες, αἰτίαν δῆθεν εὔλογον ἔχοντες τὸ μὴ δεῖν ἀπὸ λαϊκῶν ἀθρόως εἰς ἐπισκοπὴν ἀνατρέχειν. οὓς ὁ βασιλεὺς Νικηφόρος τῆς πόλεως ἀπελάσαι βουληθεὶς ἀνετράπη, συμβουλευόντων τινῶν οὐκ ἐπαινετὴν ἔσεσθαι τὴν τοῦ πατριάρχου χειροτονίαν ἐπὶ τῇ τῶν προειρημένων ἀποχειροτονίᾳ καὶ ἐπὶ καταλύσει τηλικαύτης μονῆς, ψʹ που μοναστῶν ὑπὸ Θεοδώρῳ τεταγμένων. καὶ οὐκ ἦν τὸ πρᾶγμα ξένον τῆς ἐκκλησίας καὶ προσφάτως ἐπινοηθέν, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἀπὸ λαϊκῶν ἐπεσκόπησαν ἀξίως τῆς ἀξίας τῷ θεῷ ἱερατεύσαντες. 482 Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν Ἀαρών, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τὴν Ῥωμανίαν ἐν δυνάμει βαρείᾳ ἀπό τε Μαυροφόρων καὶ Συρίας καὶ Παλαιστίνης καὶ Λιβύης χιλιάδων τʹ. καὶ ἐλθὼν εἰς Τύανα ᾠκοδόμησεν οἶκον τῆς βλασφημίας αὐτοῦ. καὶ πολιορκήσας παρέλαβε τό τε Ἡρακλέως κάστρον ὀχυρώτατον πάνυ ὑπάρχον καὶ τὴν Θήβασαν καὶ τὴν Μαλακοπέαν καὶ τὴν Σιδηρόπαλον καὶ τὴν Ἀνδρασόν. ἀπέστειλε δὲ κοῦρσον χιλιάδας ξʹ, καὶ κατῆλθεν ἕως Ἀγκύρας, καὶ ἱστορήσας ταύτην ὑπέστρεψεν. ὁ δὲ βασιλεὺς Νικηφόρος φόβῳ καὶ ἀμηχανίᾳ συσχεθεὶς ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς ἐν ἀπογνώσει, τὰ γενναῖα τῆς ταλαιπωρίας ἐπιδεικνύμενος· καὶ πολλὰ τρόπαια ποιήσας ἀπέστειλε πρὸς Ἀαρὼν τὸν μητροπολίτην Συνάδων καὶ Πέτρον, τὸν ἡγούμενον τοῦ Γουλαίου, καὶ Γρηγόριον, τὸν οἰκονόμον Ἀμάστρης, αἰτῶν εἰρήνην γενέσθαι· καὶ πολλὰ διαλεχθέντων αὐτῶν ἐστοίχησαν τὴν εἰρήνην, ἵνα τὸ κατ' ἔτος τελῆται αὐτοῖς ἀνὰ λʹ χιλιάδων νομίσματα καὶ τρία νομίσματα κεφαλιτιῶν αὐτοῦ τοῦ βασιλέως, καὶ τρία τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. ἃ καὶ δεξάμενος Ἀαρὼν ἥσθη καὶ ἠγαλλιάσατο ὑπὲρ μυρίων ταλάντων ταῦτα δεξάμενος, ὡς ὑποτάξας τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν. ἐστοίχησαν δὲ καὶ τὰ παραληφθέντα κάστρα μὴ κτισθῆναι. ὑποστρεψάντων δὲ τῶν Ἀράβων, ἔκτισεν εὐθέως τὰ αὐτὰ κάστρα καὶ κατωχύρωσεν. καὶ τοῦτο μαθὼν Ἀαρών, ἀποστείλας πάλιν ἔλαβε τὴν Θήβασαν, καὶ πέμψας στόλον εἰς Κύπρον τάς τε ἐκκλησίας κατέστρεψε καὶ τοὺς Κυπρίους μετέστησε καὶ πολλὴν ἅλωσιν ποιήσας τὴν εἰρήνην διέστρεψεν. εʹ. κβʹ. ιαʹ. βʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσε Νικηφόρος κατὰ Βουλγάρων καὶ καταλαβὼν τὴν Ἀδριανούπολιν, στάσεως μελετωμένης κατ' αὐτοῦ ὑπὸ τῶν βασιλικῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ταγμάτων αἰσθόμενος, ὑπέστρεψεν ἄπρακτος μηδὲν ἀνύσας, ἢ μόνον τοὺς ὁμοφύλους ἀμυνόμενος δαρμοῖς τε καὶ ἐξορίαις καὶ δημεύσεσι πολλοὺς ὑποβαλών.
ἀποστείλας δὲ Βαρδάνιον τὸν σπαθάριον, τὸ ἐπίκλην Ἀνεμᾶν, πάντα προσήλυτον καὶ πάροικον ἐπαιχμαλωτεύσας ἐπέρασεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ, οἰόμενος οὐκ ὀλίγην ὁλκὴν χρυσοῦ πορίσασθαι ἐξ αὐτῶν ἐξ ἐτησίων 483 τελεσμάτων, ὁ πάντα διὰ τὸν φιλούμενον αὐτῷ χρυσὸν καὶ οὐ διὰ τὸν Χριστὸν πράττων. ʹ. κγʹ. ιβʹ. γʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἰνδικτιῶνος αʹ, Ἀαρών, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, μετὰ στόλου κατὰ τῆς Ῥόδου Χουμεῒδ ἐξέπεμψεν. οὗτος ἀθρόως καταπλεύσας καὶ τὴν Ῥόδον καταλαβὼν πολλὴν ἅλωσιν ἐποιήσατο ἐν αὐτῇ· τὸ μέντοι ἐν αὐτῇ φρούριον διεφυλάχθη ἀπόρθητον. ἐν δὲ τῷ ἐπανέρχεσθαι αὐτὸν φανερῶς κατεπολεμήθη ὑπὸ τοῦ ἁγίου καὶ θαυματουργοῦ Νικολάου. ἐλθὼν γὰρ εἰς τὰ Μύρα καὶ τὴν ἱερὰν αὐτοῦ συντρίψαι πειραθεὶς λάρνακα ἄλλην ἀντ' ἐκείνης πλησίον παρακειμένην κατέκλασεν· αὐτίκα τε πολλὴ ἀνέμων καὶ θαλαττίων κυμάτων, βροντῶν τε καὶ ἀστραπῶν ἀνωμαλία τὸν στόλον κατέλαβεν, ὡς ἱκανὰ συντριβῆναι σκάφη, αὐτόν τε τὸν θεομάχον Χουμεῒδ ἐπιγνῶναι τὴν τοῦ ἁγίου δύναμιν καὶ παρ' ἐλπίδα τὸν κίνδυνον ἐκφυγεῖν. τῇ δὲ εἰκάδι τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς Νικηφόρος μετὰ πολλὴν ἐκλογὴν παρθένων ἐκ πάσης τῆς ὑπ' αὐτὸν ἐξουσίας εἰς τὸ ζεῦξαι Σταυράκιον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ποιησάμενος, Θεοφανὼ τὴν Ἀθηναίαν, προσγενῆ τῆς μακαρίας Εἰρήνης, μεμνηστευμένην ἀνδρὶ καὶ πολλάκις αὐτῷ συγκοιτασθεῖσαν, χωρίσας αὐτὴν ἀπ' αὐτοῦ τῷ ἀθλίῳ Σταυρακίῳ συνέζευξεν, ὡς εἰς πάντα καὶ ἐν τούτῳ παρανομήσας ἀναιδῶς, ἄλλας δὲ δύο ταύτης ὡραιοτέρας ἐκλεξάμενος σὺν αὐτῇ, προφανῶς αὐτὰς ἔφθειρε κατ' αὐτὰς τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου παρὰ πάντων ὁ μιαρὸς γελώμενος. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ στάσιν ἐννοήσαντες κατ' αὐτοῦ πολλοὶ τῶν ἐν τέλει Ἀρσαβήρ, τὸν κυαίστωρα καὶ πατρίκιον, ἄνδρα εὐσεβῆ καὶ λογιώτατον ἐψηφίζοντο. γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ πολυμήχανος Νικηφόρος, αὐτὸν μὲν τύψας καὶ ἀποκείρας μοναχὸν πεποίηκεν, ἐν Βιθυνίᾳ τοῦτον ἐξορίσας, τοὺς δὲ λοιποὺς δαρμοῖς καὶ ἐξορίαις, πρὸς δὲ καὶ δημεύσεσι καθυπέβαλεν, οὐ μόνον τοὺς ἐν τῷ κοσμικῷ βίῳ ἄρχοντας, ἀλλὰ καὶ ἐπισκόπους ἁγίους καὶ μοναχοὺς καὶ τοὺς τῆς μεγάλης 484 ἐκκλησίας, τόν τε σύγκελλον καὶ τὸν σακελλάριον καὶ τὸν χαρτοφύλακα, ἄνδρας ἐλλογίμους ὑπάρχοντας καὶ αἰδοῦς ἀξίους. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη δʹ. ζʹ. αʹ. ιγʹ. δʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Ἀαρών, ὁ τῶν Ἀράβων ἀρχηγός, τέθνηκεν εἰςτὴν ἐνδοτέραν Περσίδα, τὴν καλουμένην Χωρασάν, μηνὶ Μαρτίῳ, ἰνδικτιῶνος βʹ. καὶ διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Μουάμεδ, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἀφυὴς κατὰ πάντα. πρὸς ὃν Ἀβδελᾶς, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, στασιάσας ἐκ τῆς αὐτῆς χώρας τοῦ Χωρασὰν ἅμα ταῖς πατρικαῖς δυνάμεσιν ἐμφυλίου πολέμου τῷ κατ' αὐτοὺς ἔθνει γέγονεν αἴτιος. κἀντεῦθεν οἱ κατὰ τὴν Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Λιβύην εἰς διαφόρους κατατμηθέντες ἀρχὰς τά τε δημόσια πράγματα καὶ ἀλλήλους κατέστρεψαν, σφαγαῖς καὶ ἁρπαγαῖς καὶ παντοίαις ἀτοπίαις πρός τε ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ὑπ' αὐτοὺς Χριστιανοὺς συγκεχυμένοι. ἔνθεν δὴ καὶ αἱ κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν πόλιν ἐκκλησίαι ἠρήμωνται, τά τε μοναστήρια τῶν δύο μεγάλων λαυρῶν, τοῦ ἐν ἁγίοις Χαρίτωνος καὶ Κυριακοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Σάβα, καὶ τὰ λοιπὰ κοινόβια τῶν ἁγίων Εὐθυμίου καὶ Θεοδοσίου· ἐπεκράτησε δὲ τῆς τοιαύτης ἀναρχίας ἡ κατ' ἀλλήλων καὶ ἡμῶν μιαιφονία ἔτη εʹ. Θεόδωρος δέ, ὁ ἡγούμενος τῶν Στουδίου, καὶ Ἰωσήφ, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ καὶ ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ἅμα Πλάτωνι ἐγκλείστῳ καὶ τοῖς λοιποῖς αὐτῶν μοναχοῖς τῆς κοινωνίας Νικηφόρου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, ἀπέστησαν διὰ Ἰωσὴφ τὸν οἰκονόμον ὡς παρανόμως στεφανώσαντα Κωνσταντῖνον καὶ Θεοδότην. Νικηφόρος δὲ ὁ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπισκόπους πολλοὺς καὶ ἡγουμένους ἀθροίσας σύνοδον κατ' αὐτῶν κροτηθῆναι ἐκέλευσεν, δι' ἧς ἐξεβλήθησαν τῆς μονῆς καὶ τῆς πόλεως ἐξορίᾳ παραπεμφθέντες μηνὶ Ἰαννουαρίῳ, ἰνδικτιῶνος βʹ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ῥόγας διδομένης τῷ λαῷ ἐν τῷ Στρυμῶνι ἐπιπεσόντες οἱ Βούλγαροι ταύτην 232
ἀφείλαντο χρυσίου λίτρας αρʹ καὶ 485 πολὺν λαὸν κατέσφαξαν σὺν τῷ στρατηγῷ καὶ τοῖς ἄρχουσιν. ἦσαν γὰρ καὶ τῶν λοιπῶν θεμάτων ταξάτοι ἄρχοντες οὐκ ὀλίγοι, καὶ πάντες ἐκεῖ ἀπώλοντο. ἔλαβον δὲ καὶ τὸ τοῦλδον ὅλον καὶ ὑπέστρεψαν. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει πρὸ τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα Κροῦμμος, ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγός, παραταξάμενος κατὰ Σερδικῆς ταύτην παρέλαβε δόλῳ καὶ λόγῳ, στρατεύματα Ῥωμαϊκὰ κατασφάξας χιλιάδας ʹ χωρὶς ἰδιωτικοῦ πλήθους. Νικηφόρος δὲ δῆθεν κατ' αὐτοῦ ἐξελθὼν τῇ γʹ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος τοῦ σωτηρίου πάθους ἀξιόλογον μὲν οὐδὲν πέπραχεν, τοῖς δὲ περισωθεῖσιν ἐκ τῆς σφαγῆς ἄρχουσιν αἰτοῦσι λόγον σωτηρίας ἀπαξιώσας δοῦναι, τοῖς ἐχθροῖς προσφυγεῖν ἐβιάσατο, ἐν οἷς ἦν καὶ Εὐμάθιος ὁ σπαθάριος μηχανικῆς ἔμπειρος. ὁ δὲ Νικηφόρος πρὸς τῇ πολλῇ ἀδοξίᾳ σάκραις ἐνόρκοις τὴν βασιλίδα πόλιν πείθειν ἐσπούδαξεν, ὅτι τὴν τοῦ πάσχα ἑορτὴν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ Κρούμμου ἑώρτασεν. τὴν δὲ παραληφθεῖσαν Σερδικὴν οἰκοδομεῖν βουλόμενος, ἀνθιστάμενα τὰ πλήθη φοβηθεὶς ὑποβάλλει διὰ τῶν στρατηγῶν καὶ ἀρχόντων πεῖσαι τοὺς ὄχλους αἰτήσασθαι τῷ βασιλεῖ περὶ τῆς οἰκοδομῆς. οἱ δὲ τὸ δρᾶμα κατανοήσαντες ὡς ἐκ τῆς ἐκείνου κακοπραγίας ὑποβεβλημένον στασιάζουσι κατ' αὐτοῦ καὶ τῶν ἰδίων ἀρχόντων ὥρᾳ ʹ, καὶ ἐπελθόντες διαρρήσσουσι τὰς σκηνὰς αὐτῶν. ἐλθόντες δὲ ἕως τῆς βασιλικῆς ὕβρεσι πολλαῖς καὶ ἀραῖς αὐτὸν ἔβαλλον μηκέτι φέρειν τὴν ἄμετρον φιλαργυρίαν καὶ κακομήχανον αὐτοῦ γνώμην ἐξομνύμενοι. ὁ δὲ τῷ ἀθρόῳ τῆς στάσεως σφόδρα καταπτοηθεὶς καὶ ἀναστὰς τῆς τραπέζης, πρῶτον μὲν διὰ Νικηφόρου καὶ Πέτρου τῶν πατρικίων ὅρκοις καὶ πιθανολογίαις κατευνάζειν ἐπειρᾶτο τὸ στράτευμα. οἱ δὲ μικρὸν παυσάμενοι βουνόν τινα κατέλαβον οἱ τρισάθλιοι τῆς ἐν χερσὶν ἐπιλαθόμενοι πράξεως, τό, "κύριε ἐλέησον," ἀναβοῶντες ὡς ἐπί τινι σεισμῷ ἢ ἀνομβρία. ὁ δὲ πρὸς πᾶσαν κακουργίαν ἕτοιμος λαθραίαις δωρεαῖς διὰ τῆς νυκτὸς τοὺς πολλοὺς τῶν ἀρχόντων ἐξαπατήσας τῇ ἐπαύριον αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ μέσος ἐλθὼν τοῖς ὄχλοις διελέχθη, περὶ πάσης εὐημερίας ὅρκοις φρικτοῖς αὐτοὺς διαβεβαιωσάμενος καὶ τὰ τῆς ἴσης 486 πρὸς τὰ τέκνα στοργῆς. καὶ παραυτίκα τὴν βασιλίδα καταλαμβάνει, Θεοδόσιον, πατρίκιον καὶ προμοσκρίνιον, τὸ ἐπίκλην Σαλιβαρᾶν, ἐάσας εἰς τὸ καταμαθεῖν δι' ἀλλήλων τοὺς στασιάσαντας. ἐν δὲ τῷ ἐπανέρχεσθαι τὰ πλήθη ῥογεύειν αὐτοὺς προσποιησάμενος, κατὰ τὸν ἅγιον Μάμαντα δαρμοῖς τε καὶ κουραῖς καὶ ἐξορίαις τοὺς πλείστους τιμωρησάμενος, εἰς Χρυσόπολιν τοὺς λοιποὺς διεβίβαζε καταπατήσας τοὺς τηλικούτους φοβεροὺς ὅρκους. οἱ δὲ διὰ τὴν συμφορὰν πύρινον ποταμὸν τὸ Πέραμα προσηγόρευσαν. ηʹ. βʹ. ιδʹ. εʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος μετὰ τὰς ἀθέους ὑπεξελεύσεις τὰ στρατεύματα πάντῃ ταπεινῶσαι σκεψάμενος Χριστιανοὺς ἀποικίσας ἐκ παντὸς θέματος ἐπὶ τὰς Σκλαυινίας γενέσθαι προσέταξεν, τὰς δὲ τούτων ὑποστάσεις πιπράσκεσθαι. καὶ ἦν αἰχμαλωσίας οὐκ ἔλαττον τὸ πρᾶγμα, πολλῶν ἐξ ἀνοίας βλασφημούντων καὶ ἐχθρῶν ἐφόδους αἰτούντων, ἑτέρων δὲ περὶ τοὺς γονικοὺς τάφους θρηνούντων καὶ τοὺς ἀποθανόντας μακαριζόντων· εἰσὶ δὲ οἳ καὶ ἀγχόναις ἐχρήσαντο πρὸς ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν. τά τε γὰρ προσόντα δυσκίνητα συνεπιφέρεσθαι ἠδυνάτουν καὶ τὴν ἐκ γονικῶν πόνων κτηθεῖσαν ὕπαρξιν ὀλλυμένην ἑώρων· καὶ πᾶσα τοὺς πάντας εἶχεν ἀμηχανία, τῶν μὲν πενήτων ἐν τούτοις καὶ τοῖς ἑξῆς ῥηθησομένοις, τῶν δὲ ὑπερεχόντων συμπασχόντων αὐτοῖς καὶ μὴ δυναμένων βοηθῆσαι ἀπεκδεχομένων τε βαρυτέρας συμφοράς. ταῦτα ἤρχθη μὲν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός, πρὸς δὲ τὸ ἅγιον πάσχα πεπέρασται. δευτέραν σὺν ταύτῃ κάκωσιν, προσέταξε στρατεύεσθαι πτωχοὺς καὶ ἐξοπλίζεσθαι παρὰ τῶν ὁμοχώρων, παρέχοντας καὶ ἀνὰ ὀκτωκαίδεκα ἡμίσους νομισμάτων τῷ δημοσίῳ, καὶ ἀλληλεγγύως τὰ δημόσια. τρίτην κακόνοιαν, ἐποπτεύεσθαι πάντας, καὶ ἀναβιβάζεσθαι τὰ τούτων τέλη, παρέχοντας καὶ χαρτιατικῶν ἕνεκα ἀνὰ κερατίων βʹ· 233
καὶ πρὸς τετάρτην, τοὺς κουφισμοὺς πάντας ἀναβιβάζεσθαι προσέταττεν. πέμπτην, τοὺς τῶν εὐαγῶν οἴκων παροίκους τοῦ τε ὀρφανοτροφείου καὶ τῶν ξενώνων καὶ γηροκομείων τε καὶ ἐκκλησιῶν καὶ μοναστηρίων βασιλικῶν 487 τὰ καπνικὰ ἀπαιτεῖσθαι ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς αὐτοῦ τυραννίδος, τὰ δὲ κρείττονα τῶν κτημάτων εἰς τὴν βασιλικὴν κουρατορίαν αἴρεσθαι, τὰ μέντοι τέλη αὐτῶν ἐπιτίθεσθαι τοῖς ἐναπομείνασιν εἰς τοὺς αὐτοὺς εὐαγεῖς οἴκους κτήμασι καὶ παροίκοις, ὡς διπλοῦσθαι πολλῶν τὰ τέλη, τῶν οἰκήσεων στενουμένων αὐτοῖς καὶ τῶν χωρίων. ἕκτην, σκοπεῖσθαι παρὰ τῶν στρατηγούντων τοὺς ἀθρόως ἐκ πτωχείας ἀνακτησαμένους, καὶ ἀπαιτεῖσθαι χρήματα ὡς εὑρετὰς θησαυρῶν. ἑβδόμην, τοὺς πρὸ κʹ χρόνων εὑρηκότας καὶ μέχρι τῆς δεῦρο πίθον ἢ σκεῦος ὁτιοῦν καὶ αὐτοὺς ἐξαργυρίζεσθαι. ὀγδόην, τοὺς ἐκ πάππων ἢ πατέρων κληρονομήσαντας διαιρεθέντας, ἐκ τῶν αὐτῶν χρόνων κʹ ἐξαναδιδόναι τῷ δημοσίῳ, τοὺς πένητας· καὶ τοὺς ὠνησαμένους ἔξω τῆς Ἀβύδου σώματα οἰκετικά, ἀνὰ βʹ νομισμάτων τελέσαι προσέταξεν, καὶ μάλιστα τοὺς κατὰ τὴν Δωδεκάνησον. ἐννάτην, τοὺς τὰς παραθαλασσίας οἰκοῦντας, μάλιστα τῆς μικρᾶς Ἀσίας, ναυκλήρους μηδέποτε γηπονικῶς ζήσαντας ἄκοντας ὠνεῖσθαι ἐκ τῶν καθαρπαγέντων αὐτῷ κτημάτων, ὡς ἂν ἐκτιμηθῶσι παρ' αὐτῷ. δεκάτην, τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπισήμους ναυκλήρους συναγαγὼν δέδωκεν ἐπὶ τόκῳ τετρακεράτῳ τὸ νόμισμα ἀνὰ χρυσίου λιτρῶν δώδεκα τελοῦντας καὶ τὰ συνήθη κωμέρκια. ταῦτα ἐκ τῶν πολλῶν ὡς ἐν κεφαλαίῳ μικρά μοι ἐστηλογράφηται δηλοῦντι τὸ πρὸς πᾶν εἶδος πλεονεξίας αὐτοῦ πολυμήχανον. τὰ γὰρ κατὰ τὴν βασιλίδα τοῖς ἐν τέλει καὶ μέσοις καὶ εὐτελέσιν ἐνδειχθέντα δεινὰ πέρα συγγραφῆς, τοὺς μὲν ἀνιχνεύοντος ὅπως οἴκοι ζῶσιν, καὶ καθυποβάλλοντος τοῖς πονηροῖς τῶν οἰκετῶν διαβάλλειν τοὺς δεσπότας, καὶ ἐν ἀρχαῖς δῆθεν διστάζοντος ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, ἔπειτα δὲ βεβαιοῦντος τὰς συκοφαντίας, τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ ἀσήμων κατ' ἐπισήμων ἔδρα τιμῶν ἀξιῶν τοὺς εὖ διαβάλλοντας· τῶν δὲ οἴκων πολλοὺς τῶν οἰκητόρων ἀπὸ πρώτης εἰς τρίτην γενεὰν ἐξανέστρεψεν, ἐλπίδι τοῦ τάχιστα τούτους ἐκπεσεῖν καὶ ὑπ' αὐτοῦ κληρονομηθῆναι. ἄξιον δέ τι καὶ ἡδύσματος ἢ παραδείγματος ἕνεκα μνησθῆναι καὶ τοῦτο. κηρουλλάριός τις ἦν ἐν τῷ Φόρῳ ἐκ πόνων ἰδίων ἀνενδεής. 488 τοῦτον μεταστειλάμενος ὁ παμφάγος φησίν· "θὲς τὴν χεῖρά σου κατὰ τῆς κεφαλῆς μου, καὶ ὄμοσόν μοι τὸ πόσος σοι χρυσός ἐστιν;" ὁ δὲ μικρὸν ὡς ἀνάξιος δῆθεν παραιτούμενος ἐβιάσθη τοῦτο παρ' αὐτοῦ ποιῆσαι, καὶ λίτρας ρʹ ἐξειπεῖν ἔχειν. καὶ τοῦτο κατὰ τὴν ὥραν προσέταξεν ἐνεχθῆναι φήσας· "σὺ τί χρείαν ἔχεις περισπασμοῦ; συναρίστησόν μοι, καὶ ἆρον νομίσματα ρʹ, καὶ πορεύου ἀρκούμενος." θʹ. γʹ. ιεʹ. ʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος τὰς κατὰ Χριστιανῶν ἐπινοίας ἐπέτεινεν, ἐποψίας ἀθέους ἐπ' ἀγορασμοῖς παντοίων ἀλόγων βοσκημάτων τε καὶ καρπῶν, ἀδίκους δημεύσεις τε καὶ ζημίας τῶν ἐν τέλει, τοκισμοὺς ἐν πλοίοις, ὁ πᾶσι νομοθετῶν τὸ μὴ τοκίζειν, καὶ ἄλλας μυρίας κακῶν ἐπινοίας, ὧν ἡ κατὰ μέρος ἱστορία φορτικὴ τοῖς ἐπιτετμημένα ζητοῦσι πέφυκε μανθάνειν τὰ πράγματα. τῇ δὲ αʹ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός, ἡμέρᾳ γʹ, σπασάμενός τις ἀφανὴς ἐν σχήματι μοναχοῦ ξίφος τινὸς τῶν στρατευομένων εἰσέδραμεν ἐν τῷ παλατίῳ Νικηφόρον ἀνελεῖν ζητῶν. τῶν δὲ περιεστώτων δύο [διατρεχόντων] ἐπιδραμόντων αὐτῷ, δεινῶς ἐπλήγησαν ὑπ' αὐτοῦ. συλληφθεὶς δὲ καὶ πολλὰ τιμωρηθεὶς δαιμονᾷν προεφασίσατο, μηδένα συκοφαντήσας· ὁ δὲ τοῦτον ἐν τῷ ξύλῳ κατησφαλίσατο σὺν τοῖς πάσχουσιν. καὶ πολλοὶ ἐντεῦθεν οἰωνίσαντο μεγάλου κακοῦ σημεῖον εἶναι τοῦτο τοῖς τε κρατοῦσι καὶ τοῖς ὑπὸ χεῖρα, καθάπερ καὶ ἐπὶ τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου γέγονεν. τῶν δὲ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιάνων καλουμένων, καὶ Ἀθιγγάνων τῶν κατὰ Φρυγίαν καὶ Λυκαονίαν, ἀγχιγειτόνων αὐτοῦ, φίλος ἦν διάπυρος, χρησμοῖς καὶ τελεταῖς αὐτῶν ἐπιχαίρων, ἐν οἷς καί, ὅταν 234
Βαρδάνιος ὁ πατρίκιος ἐπανέστη αὐτῷ, τούτους προσκαλεσάμενος ταῖς αὐτῶν μαγγανείαις τοῦτον ὑπέταξεν. ταῦρον γὰρ ἔν τινι λάκκῳ ἐν σιδηρῷ πάλῳ ἐκ τῶν κεράτων προσδήσας εἰς γῆν νενευκότα, οὕτω μυκώμενον καὶ ἰλυσπώμενον ἀποκτανθῆναι πεποίηκεν, τὴν δὲ τούτου ἐσθῆτα ἐν μύλωνι ἀλήσας ἀντιστρόφως καὶ ἐπαοιδίαις χρησάμενος νίκην ἤρατο, παραχωρήσαντος τοῦ θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν. οὗτοι χώραν ἔλαβον ἐπὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀφόβως πολιτεύεσθαι καὶ πολλοὶ τῶν κουφοτέρων ταῖς ἀθεμίτοις αὐτῶν διεφθάρησαν δόξαις. ἐν δὲ τῷ Ἑξακιονίῳ ψευδερημίτης τις Νικόλαος τοὔνομα καὶ οἱ σὺν αὐτῷ γεγονότες ἦσαν 489 καὶ κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἐβλασφήμουν, ὧν ἀντεποιεῖτο Νικηφόρος, καὶ ἐλύπει τὸν ἀρχιερέα καὶ πάντας τοὺς κατὰ θεὸν ζῶντας. πολλάκις γὰρ κατ' αὐτῶν ἐγκαλῶν ἠγανακτήθη, τοῖς πρὸς ἀλλήλους ἐχθραίνουσι σφόδρα συγχαίρων, ἐπιτωθάζων παντὶ Χριστιανῷ φιλοῦντι τὸν πλησίον ὡς ἀνατροπεὺς τῶν θείων ἐντολῶν· καὶ διὰ σπουδῆς ἦν αὐτῷ δίκας ἀλόγους καὶ εὐλόγους παντὶ Χριστιανῷ κινεῖν ἐν τῷ κολαστηρίῳ τῆς Μαγναύρας, πρὸς τὸ μηδένα σχολάζειν κατὰ τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ. τοὺς στρατιωτικοὺς ἄρχοντας δουλικῶς χρᾶσθαι τοῖς ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς ἐκέλευσε καταγομένους αὐθεντικῶς ἐν τοῖς ἐπισκοπείοις καὶ μοναστηρίοις, καὶ καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν. τοὺς ἀπ' αἰῶνος ἀναθεμένους τῷ θεῷ χρυσᾶ ἢ ἀργυρᾶ σκεύη ἔψεγεν, καὶ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἱερὰ κοινοῦσθαι ἄξιον ἐδογμάτιζεν, ὡς Ἰούδας τὸ δεσποτικὸν μῦρον. τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεῖς ἅπαντας ὡς ἀκυβερνήτους ἐμέμφετο, καθόλου τὴν πρόνοιαν ἀναιρῶν καὶ μηδένα λέγων γίνεσθαι τοῦ κρατοῦντος δυνατώτερον, εἰ βούλοιτο ὁ κρατῶν ἐντρεχῶς ἄρχειν. ἀλλ' ἐματαιώθη ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτοῦ ὁ θεόκταντος. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ τῆς αὐτῆς δʹ ἰνδικτιῶνος τῷ αʹ σαββάτῳ τῶν νηστειῶν ὑπαντηθέντες οἱ Σαρακηνοὶ εἰς Εὐχάϊταν Λέοντι, στρατηγῷ τῶν Ἀρμενιάκων, σὺν τῇ ῥόγᾳ τοῦ θέματος ταύτην ἀφείλαντο σὺν πολλῷ πλήθει λαοῦ. τάλαντα δὲ ἦν ιγʹ γινόμενα λίτραι ατʹ· καὶ οὐδ' οὕτως ἠλέγχετο Νικηφόρος τῆς πλεονεξίας παύσασθαι. ἐπὶ τοσούτοις οὖν σημείοις ὁ νέος Ἀχαὰβ μὴ παιδευθείς, ὁ Φαλάριδος καὶ Μίδου ἀπληστότερος, κατὰ Βουλγάρων παρατάττεται ἅμα Σταυρακίῳ, τῷ υἱῷ αὐτοῦ. καὶ τῇ * τοῦ Μαΐου μηνὸς τῆς βασιλίδος ἐξιὼν ἐκέλευσε Νικήτᾳ, πατρικίῳ καὶ γενικῷ λογοθέτῃ, τὰ δημόσια τέλη τῶν ἐκκλησιῶν καὶ μοναστηρίων ἀναβιβάσαι καὶ ὀκτὼ ἐτῶν ὀπισθοτελείας τοὺς τῶν ἀρχόντων ἀπαιτηθῆναι οἴκους. καὶ ἦν θρῆνος μέγας. ἐγκαλούμενος δὲ ὑπό τινος γνησίου θεράποντος, Θεοδοσίου φημί, τοῦ Σαλιβαρᾶ πατρικίου ὄντος, ὅτι "πάντες καταβοῶσιν ἡμῶν, δέσποτα, καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ πάντες ἐπιχαρήσονται τῇ πτώσει ἡμῶν·" ἔφη πρὸς αὐτόν· "εἰ ὁ θεὸς σκληρύνων ἐσκλήρυνε τὴν καρδίαν μου, ὡς τοῦ 490 Φαραώ, τί ἀγαθὸν ἔσται τοῖς ὑπὸ χεῖρά μου; παρὰ Νικηφόρου, Θεοδόσιε, μὴ ἐκδέχου πλὴν τῶν ὁρωμένων σοι." ταῦτα, κύριος οἶδεν, αὐτὸς ἐγὼ ζώσῃ φωνῇ ὁ συγγραφόμενος ἀκήκοα παρὰ Θεοδοσίου. ἐπισυνάξας δὲ τὰ στρατεύματα, οὐ μόνον ἐκ Θρᾴκης, ἀλλὰ καὶ τῶν περατικῶν θεμάτων, πένητάς τε πολλοὺς ἰδίοις ὀψωνίοις σφενδόναις καὶ ῥάβδοις ὡπλισμένους, βλασφημοῦντας ἅμα τοῖς στρατεύμασιν, ἤλασε κατὰ Βουλγάρων. Κροῦμμος δὲ τὰ πλήθη φοβηθείς, ὄντων αὐτῶν ἐν Μαρκέλλαις, ᾐτεῖτο εἰρήνην. ὁ δὲ ταῖς οἰκείαις κακοβουλίαις καὶ ταῖς τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῦ συμβούλων εἰσηγήσεσι διεκωλύθη, καὶ μετὰ πολλὰς περιαγωγὰς δι' ἀβάτων τόπων ῥιψοκινδύνως ὁ θρασύδειλος εἰσέρχεται εἰς Βουλγαρίαν τῇ κʹ τοῦ Ἰουλίου μηνὸς (κυνὸς ἦν ἐπιτολὴ πανολέθριος), συχνῶς ἐπιφθεγγόμενος τό, "τίς πορεύσεται καὶ ἀπατήσει τὸν Ἀχαάβ;" λέγων, "ὅτι κἂν ὁ θεὸς κἂν ὁ ἀντικείμενος ἕλκει ἄκοντα." πρὸ δὲ τοῦ εἰσελθεῖν αὐτόν, Βυζάντιος, ὁ τούτου ἐπιστήθιος οἰκέτης, πρὸς Κροῦμμον ἀπὸ Μαρκέλλων προσέφυγε συναρπάσας ἐσθῆτα βασιλικὴν καὶ χρυσίου λίτρας ρʹ. πολλοὶ δὲ τὴν τούτου φυγὴν ἐπὶ κακῷ Νικηφόρῳ οἰωνίσαντο. ἐπὶ 235
δὲ τρισὶν ἡμέραις μετὰ τὰς πρώτας συμβολὰς δόξας κατευοδοῦσθαι οὐ τῷ κατευοδοῦντι θεῷ τὰ τῆς νίκης ἐπέγραφεν, ἀλλὰ Σταυρακίου μόνου τὴν εὐτυχίαν καὶ εὐβουλίαν ἐκήρυττε καὶ τοῖς κωλύουσι τὴν εἴσοδον ἄρχουσιν ἠπείλει. ἄλογα δὲ ζῶα καὶ βρέφη καὶ πᾶσαν ἡλικίαν ἀνηλεῶς φονεύεσθαι προσέταξε καὶ τὰ τῶν ὁμοφύλων νεκρὰ σώματα ἄταφα εἴασε μόνης ἐπιμελούμενος τῆς τῶν σκύλων συλλογῆς, κλεῖθρα δὲ καὶ σφραγῖδας τοῖς ταμείοις Κρούμμου ἐπιθεὶς ὡς ἴδια λοιπὸν ἠσφαλίσατο. ὦτα γοῦν καὶ ἕτερα μέλη Χριστιανῶν ἁψαμένων τῶν σκύλων ἀπέτεμε καὶ τὴν λεγομένην αὐλὴν τοῦ Κρούμμου ἐνέπρησεν, ἐκείνου σφόδρα ταπεινουμένου καὶ δηλοῦντος, ὅτι "ἰδού, νενίκηκας. λάβε οὖν, εἴ τί σοι ἀρεστόν ἐστιν, καὶ ἔξελθε ἐν εἰρήνῃ." ὁ δὲ τῆς εἰρήνης ἐχθρὸς ταύτην οὐ προσήκατο· ἐφ' οἷς [καὶ] χαλεπήνας ἐκεῖνος τὰς τῆς χώρας εἰσόδους καὶ ἐξόδους· περιπεφραγμένας ξυλίνοις ὀχυρώμασι πέμψας κατησφαλίσατο. Νικηφόρος δὲ τοῦτο γνούς, εὐθέως ὡς ἐμβρόντητος, ὅ τι πράξοι, ἠγνόει περιάγων. καὶ τοῖς συνοῦσι τὰ τῆς ἀπωλείας ἔλεγεν, ὅτι "κἂν πτερωτοὶ γενώμεθα, μηδεὶς ἐλπίσοι διαφυγεῖν τὸν ὄλεθρον." ταῦτα δὲ ἦν 491 ἐφ' ἡμέρας δύο, πέμπτην καὶ παρασκευήν, τὰ μηχανήματα. καὶ τῇ νυκτὶ τοῦ σαββάτου τάραχοι καὶ ὄχλων ἐνόπλων περὶ Νικηφόρον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἀκουόμεναι παρατάξεις πάντας ἐξενεύρωσαν, πρὸ δὲ τῆς ἡμέρας ἐπελθόντες οἱ βάρβαροι κατὰ τῆς Νικηφόρου σκηνῆς καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μεγιστάνων ἀναιροῦσι τοῦτον οἰκτρῶς, ἐν οἷς ἦν καὶ Ἀέτιος πατρίκιος, καὶ Πέτρος πατρίκιος, καὶ Σισίννιος πατρίκιος ὁ Τριφύλλης, καὶ Θεοδόσιος πατρίκιος ὁ Σαλιβαρᾶς, ὁ πολλὰ λυπήσας καὶ κακὰ ἐνδειξάμενος τῇ μακαρίᾳ Εἰρήνῃ, καὶ ὁ ἔπαρχος πατρίκιος, καὶ Ῥωμανός, πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν, καὶ ἕτεροι πολλοὶ πρωτοσπαθάριοι καὶ σπαθάριοι, καὶ τῶν ταγμάτων οἱ ἄρχοντες, ὅ τε τοῦ ἐκσκουβίτου δομέστικος, καὶ ὁ δρουγγάριος τῆς βασιλικῆς βίγλας, καὶ ὁ τῆς Θρᾴκης στρατηγός, καὶ πολλοὶ ἄρχοντες τῶν θεμάτων σὺν ἀπείροις λαοῖς, πᾶσά τε ἡ τῶν Χριστιανῶν καλλονὴ διεφθάρη· τά τε ὅπλα πάντα ἀπώλοντο, καὶ τὰ τῆς βασιλείας σκεύη. τὰ δὲ τῆς τοιαύτης ἡμέρας ἀκαλλῆ ῥήματα μὴ γένοιτο Χριστιανοὺς ἰδεῖν ἔτι, ὡς παντὸς θρήνου ἐπέκεινα. γέγονε δὲ ταῦτα τῇ κ ʹ τοῦ Ἰουλίου μηνός, ἰνδικτιῶνος δʹ. τὴν δὲ Νικηφόρου κεφαλὴν ἐκκόψας ὁ Κροῦμμος ἐκρέμασεν ἐπὶ ξύλου ἡμέρας ἱκανάς, εἰς ἐπίδειξιν τῶν ἐρχομένων εἰς αὐτὸν ἐθνῶν καὶ αἰσχύνην ἡμῶν. μετὰ δὲ ταῦτα λαβὼν ταύτην καὶ γυμνώσας τὸ ὀστοῦν ἄργυρόν τε ἐνδύσας ἔξωθεν πίνειν εἰς αὐτὴν τοὺς τῶν Σκλαυινῶν ἄρχοντας ἐποίησεν ἐγκαυχώμενος. πολλῶν δὲ χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ γενομένων, καὶ θρήνου ἀκατασχέτου ὄντος, ἡ τούτου σφαγὴ πολλῶν παραμυθία γέγονεν. τὸν δὲ τρόπον τῆς τούτου σφαγῆς οὐδεὶς τῶν περισωθέντων ἀκριβῶς διηγήσατο· φασὶ γάρ τινες, ὅτι καὶ Χριστιανοὶ πεσόντα τοῦτον ἐπέτρωσαν. οἱ δὲ γυναικώδεις τῶν ἀνδρῶν οἰκέται αὐτοῦ, οἷς καὶ συνευνάζετο, οἱ μὲν τῷ τῆς σούδας πυρί, οἱ δὲ τοῖς ξίφεσιν ὤλοντο σὺν αὐτῷ. τούτου τῆς ἀρχῆς Χριστιανοὶ βαρυτέραν οὐδενὶ χρόνῳ ἠτύχησαν. πάντας γὰρ ἐν πλεονεξίαις καὶ ἀκολασίαις καὶ βαρβαρικαῖς ὠμότησιν ὑπερηκόντισε τοὺς πρὸ αὐτοῦ βασιλεύσαντας, περὶ ὧν κατὰ μέρος διεξιέναι καὶ τοῖς 492 μετέπειτα δύσπιστον καὶ ἡμῖν ἐργῶδες, πλὴν ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα πρόδηλον, κατὰ τὴν παροιμίαν. τιτρώσκεται δὲ καὶ Σταυράκιος, παῖς αὐτοῦ, καιρίως κατὰ τοῦ σπονδύλου τὸ δεξιὸν μέρος, καὶ μόλις τῆς μάχης ἐξῆλθε ζῶν καὶ κατέλαβε τὴν Ἀδριανούπολιν δεινῶς ὑπὸ τῆς πληγῆς κολαφιζόμενος. Στέφανος δέ, πατρίκιος καὶ δομέστικος τῶν σχολῶν, συμπαρόντος καὶ Θεοκτίστου μαγίστρου, ἀνηγόρευσε Σταυράκιον αὐτοκράτορα, καὶ διελέχθη τῷ περισωθέντι λαῷ κατὰ τοῦ ἰδίου πατρός, καὶ σφόδρα ἡδύνθησαν. Μιχαὴλ δὲ κουροπαλάτης ἀβλαβὴς περισωθεὶς πολλὰ παρεκλήθη ὑπὸ τῶν φίλων ἀναγορευθῆναι βασιλεύς, καὶ οὐ κατεδέξατο διὰ τοὺς πρὸς Νικηφόρον ὅρκους καὶ 236
Σταυράκιον. τούτῳ Στέφανος δομέστικος ἀντεῖπεν ἐλπίδι τῆς ζωῆς Σταυρακίου· Θεόκτιστος δὲ ὁ μάγιστρος συνέτρεχε περὶ τῆς βασιλείας Μιχαήλ. Σταυράκιος δὲ δι' οὔρων αἱμορραγήσας ἀμέτρως κατεξηράνθη μηροὺς καὶ σκέλη φορείῳ ἐλθὼν ἐν Βυζαντίῳ. τούτῳ Νικηφόρος ὁ πατριάρχης σφόδρα προσκείμενος συνεβούλευεν ἐξιλεώσασθαι τὸν θεὸν καὶ τοὺς πλεονεκτηθέντας ὑπὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ παραμυθήσασθαι· πρὸς ὃν ὁ τῆς πατρικῆς γνώμης γνήσιος κληρονόμος ἔλεγε μὴ δύνασθαι πλείω τριῶν ταλάντων ἀποδοῦναι. ταῦτα δὲ ἦν μικρὸν μόριον τῶν ἐκείνου ἀδικιῶν. πλὴν καὶ περὶ ταῦτα ὤκνει ζῆσαι καραδοκῶν. ἄσπονδον δὲ ἔχων πατρικὴν γνώμην συχνότερον ἀτιμίαις ἔβαλλε Θεόκτιστον μάγιστρον καὶ Στέφανον δομέστικον καὶ Μιχαὴλ κουροπαλάτην, ἀποστρεφόμενος πάντη καὶ Προκοπίαν, τὴν ἰδίαν ἀδελφήν, ὡς ἐπιβουλεύσασαν αὐτῷ ταῖς Θεοφανοῦς τῆς αὐγούστης ὑποβολαῖς. αὐτίκα γὰρ ἡ τάλαινα κατὰ μίμησιν τῆς μακαρίας Εἰρήνης κρατήσειν ἤλπιζε τῆς βασιλείας ἄπαις οὖσα. ὁ δὲ Σταυράκιος ἀνιάτως ὁρῶν ἑαυτὸν διακείμενον τῇ γαμετῇ τὴν βασιλείαν ἐσπούδαζε περιποιήσασθαι, ἢ δημοκρατίαν ἐγεῖραι Χριστιανοῖς ἐπὶ τοῖς προλαβοῦσι κακοῖς. ἐφ' ᾧ πτοηθέντες Νικηφόρος ὁ πατριάρχης καὶ Θεόκτιστος μάγιστρος καὶ Στέφανος δομέστικος ἐκ πολλῆς ἔχθρας εἰς φιλίαν ἀλλήλοις καὶ Μιχαὴλ κουροπαλάτης ἦλθον κατὰ τὰ τέλη τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τῆς εʹ ἰνδικτιῶνος. τῇ δὲ ἑσπέρᾳ τῆς αʹ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς προσκαλεσάμενος Σταυράκιος Στέφανον 493 δομέστικον ἐπηρώτα, πῶς ἂν δυνηθείη ἀγαγεῖν Μιχαήλ, τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ, ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ πρὸς τὸ ἐκτυφλῶσαι αὐτόν; τοῦ δὲ φήσαντος ἀδύνατον εἶναι τοῦτο ταύτῃ τῇ ὥρᾳ διὰ τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν καὶ τὸ τοῦ τόπου ἀσφαλὲς τῆς οἰκίας αὐτοῦ, παρεκάλει μὴ γνωσθῆναί τινι τὰ λεχθέντα. ὁ δὲ λόγοις πιθανοῖς πείσας αὐτὸν ἀμεριμνεῖν δι' ὅλης τῆς νυκτὸς τὰ περιλειφθέντα τῶν ταγμάτων στρατεύματα συνήγαγεν ἐν τῷ σκεπαστῷ ἱπποδρόμῳ μετὰ τῶν οἰκείων ἀρχόντων πρὸς τὸ ἀναγορεῦσαι τὸν αὐτὸν Μιχαὴλ εἰς βασιλέα. καὶ ἐλθούσης πάσης τῆς συγκλήτου τοῦ ὄρθρου ἐν τῷ παλατίῳ, τοῦτον ἀνηγόρευσαν βασιλέα, ὡς ἑξῆς δηλωθήσεται. Νικηφόρος δὲ ὁ πατριάρχης ἔγγραφον ἐξ ἰδιοχείρου παρὰ Μιχαὴλ ἠπαίτησε περὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τοῦ ἀναιμάτους φυλάξαι τὰς χεῖρας ἀπὸ Χριστιανῶν, καὶ περὶ ἱερατικῶν ἀνθρώπων ἢ μοναχῶν καὶ ὅλως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καταλόγου τοῦ μὴ τύπτεσθαι παρ' αὐτοῦ. Κόσμου ἔτη τδʹ. Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη ωδʹ. Ῥωμαίων βασιλεὺς Μιχαὴλ ἔτη βʹ. αʹ. Ἀράβων ἀρχηγὸς Μουάμεδ ἔτη δʹ. δʹ. Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ἔτη ι ʹ. ι ʹ. Κωνσταντ. ἐπίσκοπος Νικηφόρος ἔτη θʹ. ζʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Ὀκτωβρίῳ βʹ, ἰνδικτιῶνος εʹ, ἡμέρᾳ εʹ, ὥρᾳ αʹ, Μιχαὴλ ὁ εὐσεβέστατος κουροπαλάτης ἀνηγορεύθη βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ὑπὸ πάσης τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ταγμάτων. Σταυράκιος δὲ τὴν τούτου ἀναγόρευσιν ἀκούσας, αὐτίκα τὴν κόμην ἀποκειράμενος μοναχικὰ περιεβάλετο ἱμάτια διὰ Συμεὼν μοναχοῦ συγγενοῦς αὐτοῦ, πολλὰ τὸν πατριάρχην ἐπιβοώμενος, ὃς ἐλθὼν ἐν τῷ παλατίῳ πολλὰ Σταυράκιον σὺν τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ καὶ τῇ ἀδελφῇ παρεκάλουν μὴ λυπεῖσθαι ἐν τῷ γεγονότι· οὐ γὰρ κατ' ἐπιβουλήν, ἀλλὰ κατὰ ἀπόγνωσιν τῆς αὐτοῦ ζωῆς. ὁ δὲ τῇ πατρικῇ πονηρίᾳ λυττῶν οὐ προσήκατο εἰπὼν πρὸς αὐτόν· "φίλον αὐτοῦ κρείττονα οὐχ εὑρήσεις." ὥρᾳ δὲ δʹ τῆς ἡμέρας ἐστέφθη Μιχαὴλ ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ἐφ' ᾧ κοινὴ ἀγαλλίασις γέγονεν. καὶ ἐδωρήσατο τῷ πατριάρχῃ χρυσίου λίτρας νʹ καὶ τῷ κλήρῳ κεʹ. μεγαλόψυχος γὰρ καὶ ἀφιλάργυρος ὢν πάντας παρεμυθήσατο τοὺς ἐκ τῆς Νικηφόρου πλεονεξίας ἠδικημένους δωρεαῖς τε τὴν σύγκλητον καὶ τὰ στρατεύ ματα ἀνεκτήσατο. τῇ δὲ ιβʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἐστέφθη Προκοπία αὐγούστα ἐν τῷ τρικλίνῳ τοῦ Αὐγουστέως καὶ πολλαῖς δωρεαῖς τὴν 237
σύγκλητον ἐφιλοτιμήσατο. τῶν δὲ ἀναιρεθέντων ἐν Βουλγαρίᾳ θεματικῶν στρατιωτῶν ταῖς γυναιξὶ εʹ τάλαντα χρυσίου ἐδωρήσατο, τὴν δὲ γαμετὴν Σταυρακίου Θεοφανὼ κατεπλούτισε μονάσασαν καὶ τοὺς συγγενεῖς αὐτῆς οἰκτρῶς ζήσαντας ἐπὶ Νικηφόρου, ἐν οἷς καὶ ἐπίσημον οἶκον εἰς μοναστήριον, τὰ Ἑβραϊκὰ λεγόμενον, αὐτῇ παρέσχεν, ἔνθα Σταυράκιος ἐτάφη. πάντας δὲ τοὺς πατρικίους καὶ συγκλητικούς, ἀρχιερεῖς τε καὶ ἱερεῖς καὶ μοναχούς, στρατευομένους τε καὶ πτωχούς, τούς τε κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν καὶ ἐν τοῖς θέμασι κατεπλούτισεν, ὥστε τὴν ἄμετρον φιλαργυρίαν Νικηφόρου, δι' ἣν καὶ κακῶς ὤλετο, ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἀφανισθῆναι. πρὸς δὲ τοῖς πολλοῖς καὶ καλλίστοις αὐτοῦ τρόποις εὐσεβὴς καὶ ὀρθοδοξότατος ὢν ἐλυπεῖτο ἐπὶ τοῖς ἀποσχίζουσι τῆς ἁγίας ἐκκλησίας ἐφ' οἵᾳ δήποτε προφάσει εὐλόγῳ ἢ ἀλόγῳ, πολλά τε τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην καὶ τοὺς δυναμένους συντρέχειν τῇ κοινῇ εἰρήνῃ παρακαλῶν οὐκ ἐπαύετο. ἐν οἷς καὶ Θεόδωρον, τὸν ἡγούμενον τῶν Στουδίου, καὶ Πλάτωνα καὶ Ἰωσήφ, ἀρχιεπίσκοπον Θεσσαλονίκης, ἀδελφὸν Θεοδώρου, ἐν φυλακαῖς πικραῖς συνεχομένους μετὰ καὶ τῶν προυχόντων τῆς κατ' αὐτοὺς μονῆς ἔσπευδεν ἑνωθῆναι, ὃ καὶ πεποίηκεν. ἀπέστειλε δὲ καὶ πρὸς Κάρουλον, βασιλέα τῶν Φράγγων, περὶ εἰρήνης καὶ συναλλαγῆς εἰς Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, καὶ Νικηφόρος ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης ἀπέστειλε συνοδικὰ [γράμματα] πρὸς Λέοντα τὸν ἁγιώτατον πάπαν Ῥώμης· πρὸ τούτου γὰρ ἐκωλύετο ὑπὸ Νικηφόρου τοῦτο ποιῆσαι. τῇ δὲ κεʹ τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς τῆς εʹ ἰνδικτιῶνος Μιχαὴλ ὁ γαληνότατος ἔστεψε Θεοφύλακτον, τὸν υἱὸν αὐτοῦ, εἰς βασιλέα ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ἡμέρᾳ εʹ τῆς ἑβδομάδος, καὶ προσήγαγε πολυτελῆ κόσμον τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ ἐν σκεύεσι χρυσοῦ διαλίθοις καὶ τετραβήλοις ἀρχαιοτεύκτοις ἐκ χρυσοῦ καὶ πορφύρας λαμπρῶς καθυφασμένοις καὶ θαυμασταῖς ἁγίαις εἰκόσι πεποικιλμένοις. ἐδωρήσατο δὲ καὶ τῷ πατριάρχῃ χρυσίου λίτρας κεʹ, καὶ τῷ εὐαγεῖ κλήρῳ λίτρας ρʹ φαιδρύνας τὴν ἁγίαν ἑορτὴν καὶ τὴν τοῦ παιδὸς ἀναγόρευσιν. ζήλῳ 495 δὲ θεοῦ πολλῷ κινηθεὶς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς κατὰ Μανιχαίων, τῶν νῦν Παυλικιάνων, καὶ Ἀθιγγάνων τῶν ἐν Φρυγίᾳ καὶ Λυκαονίᾳ, κεφαλικὴν τιμωρίαν ἀποφηνάμενος ταῖς Νικηφόρου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, καὶ ἄλλων εὐσεβῶν εἰσηγήσεσιν ἀνετράπη δι' ἑτέρων κακοτρόπων συμβούλων προφάσει μετανοίας, ὅπερ ἦν ἀδύνατον τοὺς τῇ πλάνῃ ἐκείνῃ ἑαλωκότας μετανοῆσαι. ἐδογμάτιζον δὲ ἀμαθῶς μὴ ἐξεῖναι ἱερεῦσιν ἀποφαίνεσθαι κατὰ ἀσεβῶν θάνατον, κατὰ πάντα ταῖς θείαις γραφαῖς ἐναντιούμενοι περὶ τούτου. εἰ γὰρ Πέτρος μὲν ὁ κορυφαῖος Ἀνανίαν καὶ Σάπφειραν ἐπὶ ψεύσματι μόνῳ τεθανάτωκεν, Παῦλος δὲ ὁ μέγας βοᾷ λέγων, ὅτι "οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν," καὶ ταῦτα περὶ σωματικῆς μόνης ἁμαρτίας· πῶς οὐκ ἐναντίοι αὐτῶν εἶεν οἱ τοὺς πάσης ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀκαθαρσίας ἐμπλέους καὶ δαιμόνων λάτριας ὑπάρχοντας λυτρούμενοι τοῦ ξίφους; ἀλλ' ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς Μιχαὴλ οὐκ ὀλίγους αὐτῶν ἀπέτεμεν. Σταυράκιος δὲ ἑλκωθεὶς ἐκ τῆς καιρίας πληγῆς τὰ περὶ τὴν ῥάχιν, ὡς μὴ δύνασθαί τινα προσεγγίζειν αὐτῷ διὰ τὴν πολλὴν δυσωδίαν, τέθνηκε τῇ ιαʹ τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς εʹ ἰνδικτιῶνος, βασιλεύσας, τὸ δοκεῖν, μῆνας βʹ ἡμέρας ʹ. τῇ δὲ ιδʹ τοῦ Μαΐου μηνός, ἡμέρᾳ ʹ, ἔκλειψις ἡλιακὴ γέγονε μεγάλη ἐπὶ ὥρας τρεῖς ἥμισυ, ἀπὸ ηʹ ὥρας ἕως ὥρας ιαʹ. καὶ τῇ ζʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθε Μιχαὴλ κατὰ Βουλγάρων, συνεξελθούσης αὐτῷ καὶ Προκοπίας ἕως Τζουρουλοῦ. τοῦ δὲ Βουλγάρων ἀρχηγοῦ Κρούμμου ἑλόντος τὴν Δεβελτὸν πολιορκίᾳ καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ σὺν τῷ ἐπισκόπῳ μετοικίσαντος προσρυέντας αὐτῷ, διὰ πολλὴν κακοβουλίαν τῶν παρασυμβούλων τοῦ βασιλέως εἰς ἐπιβουλὴν ἐτράπησαν καὶ ὕβρεις τὰ πλήθη μάλιστα τοῦ Ὀψικίου καὶ τῶν Θρᾳκησίων, οὓς κατευνάσας Μιχαὴλ δωρεαῖς καὶ παραινέσεσι κατεσίγησεν.
οἱ δὲ Βούλγαροι τὰ τῆς στάσεως μαθόντες τῶν στρατευμάτων, καὶ ὅτι πτοούμενοι τὸν 496 πόλεμον καὶ τὸν ταξατιῶνα ἀτακτοῦσιν, πλέον κατίσχυσαν Θρᾴκης καὶ Μακεδονίας. τότε καὶ Ἀγχίαλον καὶ Βέροιαν ἀφέντες Χριστιανοὶ ἔφυγον, μηδενὸς διώκοντος, Νίκαιάν τε καὶ τὸ Προβάτου κάστρον καὶ ἄλλα τινὰ ὀχυρώματα, ὡσαύτως καὶ τὴν Φιλιππούπολιν καὶ Φιλίππους· καὶ οἱ τὸν Στρυμῶνα οἰκοῦντες μέτοικοι προφάσεως δραξάμενοι ἐν τοῖς ἰδίοις φεύγοντες ἐπανῆλθον. τοῦτο δὲ ἦν θεομηνία τὴν τοῦ Νικηφόρου μανίαν ἐλέγχουσα, δι' ἣν τὰ δοκοῦντα κατορθώματα αὐτοῦ, ἐφ' οἷς ηὔχει, τάχιστα διαπέπτωκεν. καὶ τὰς τῶν πολλῶν κακοδοξίας οἱ τὰς θεομάχους αἱρέσεις πλεοναζούσας Παυλικιάνων καὶ Ἀθιγγάνων, Εἰκονοκλαστῶν καὶ Τετραδιτῶν ἀφέντες αἰτιᾶσθαι (ἀφῶ γὰρ λέγειν μοιχείας καὶ πορνείας, ἀσελγείας τε καὶ ἐπιορκίας, μισαδελφίας τε καὶ πλεονεξίας,) καὶ τῶν λοιπῶν παρανομιῶν, κατὰ τῶν θείων καὶ σεπτῶν εἰκόνων καὶ τοῦ μοναδικοῦ σχήματος ἐκίνουν τὰς γλώσσας, μακαρίζοντες Κωνσταντῖνον τὸν θεοβδέλυκτον καὶ τρισάθλιον ὡς κατὰ Βουλγάρων ἀριστεύσαντα δι' ἥν, ὡς ἐκεῖνοι ἀσεβῶς ἔλεγον οἱ τάλανες, εἶχεν εὐσέβειαν. οἱ δὲ κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν ὡπλίζοντο τὴν ὀρθόδοξον πίστιν μετὰ σύνοδον οἰκουμενικὴν ἀνατρέπειν, τυφλοὺς βουλόμενοι βασιλεύειν χωρὶς θεοῦ οἱ πεπηρωμένοι τὰς ψυχὰς τοὺς υἱοὺς Κωνσταντίνου τοῦ θεομάχου φρουρουμένους ἐν τῇ Πανόρμῳ νήσῳ κλέψαι διὰ νυκτὸς ἠβουλήθησαν καὶ ἀγαγεῖν εἰς τὸ στράτευμα· ἀλλὰ κύριος τούτους κατῄσχυνε διεγείρας Μιχαὴλ τὸν εὐσεβέστατον εἰς ἐκδίκησιν τῆς ἀληθείας. διαλεχθεὶς γὰρ τὰ εἰκότα περὶ πίστεως τοῖς λαοῖς ἀνυποκρίτως ἀνέζευξεν ἐπὶ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν, καὶ σοφὸν διανοηθεὶς τοὺς πολλοὺς τῶν νεωτεριστῶν δι' ὀλίγων πληγῶν κατεπτόησεν, ἐξορίσας καὶ τοὺς Κωνσταντίνου τυφλοὺς παῖδας εἰς Ἀφουσίαν. ἕνα δὲ τῶν ἐμπεριάκτων ψευδερημίτην, Νικολάου τοῦ Ἑξακιονίτου συγγόητα, εἰκόνα τῆς παναγίας θεοτόκου ξέσαντα καὶ ἀτιμάσαντα ἐγλωσσοτόμησεν, ὅστις καὶ τέθνηκε σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι· τὸν δὲ τούτου σύμφρονα Νικόλαον ἐπαγγειλάμενον μετα νοεῖν ἐπὶ πάντων ἐθριάμβευσεν, ἐξομολογούμενον τὰ ἑαυτοῦ κακά· καὶ παρέδωκεν αὐτὸν ἐν μοναστηρίῳ πρὸς τὸ μὴ αὐτεξουσίως διάγειν. τοῖς δὲ λαοῖς σιλεντιακῶς ἐπὶ τῆς Μαγναύρας διαλεχθεὶς τὰ τῆς κατὰ θεὸν αὐτοῦ εὐσεβοῦς γνώμης ἐφανέρωσε δόγματα. τοὺς δὲ Ἀθιγγάνους δημεύσας ἐξορίᾳ παραδέδωκε διὰ Λέοντος, τοῦ στρατηγοῦ τῶν ἀνατολικῶν. τῷ δὲ Αὐγούστῳ μηνὶ τῆς εʹ ἰνδικτιῶνος Θεβὶθ κατὰ Χριστιανῶν ἐπεστράτευσεν. τούτῳ συμβαλὼν Λέων, ὁ τῶν ἀνατολικῶν στρατηγός, εὐδοκίμησε δισχιλίους κατασφάξας καὶ ἵππους καὶ ἄρματα συλλαβόμενος. Μουάμεδ δέ, ὁ πρῶτος υἱὸς Ἀαρών, κρατῶν τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔθνους, συμβαλὼν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ἀβδελᾷ κατὰ τὴν ἐνδοτέραν Περσικὴν ἡττήθη· καὶ καταφυγὼν εἰς τὸ Βάγδα τοῦτο ἐκράτησεν. τὴν δὲ Δαμασκὸν ἄλλος κατέσχε τύραννος, καὶ τὴν Αἴγυπτον καὶ Ἀφρικὴν δύο κατεμερίσαντο, καὶ τὴν Παλαιστίνην ἕτερος λῃστρικῶς κατενέμετο. τεʹ. ωεʹ. βʹ. ιζʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει Κροῦμμος, ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγός, διὰ Δαργαμηροῦ τὰ περὶ τῆς εἰρήνης αὖθις πρὸς Μιχαὴλ τὸν βασιλέα ἐπρεσβεύσατο, ζητῶν τὰς ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Ἀδραμυτινοῦ στοιχηθείσας καὶ Γερμανοῦ τοῦ πατριάρχου σπονδὰς πρὸς Κορμέσιον, τὸν κατ' ἐκεῖνο καιροῦ κύριον Βουλγαρίας· αἳ τοὺς ὅρους περιεῖχον ἀπὸ Μηλεώνων τῆς Θρᾴκης, ἐσθῆτάς τε καὶ κόκκινα δέρματα ἕως τιμῆς λʹ λιτρῶν χρυσίου· καὶ ἐπὶ τούτοις τοὺς πρόσφυγας ἑκατέρων ἀποστρέφεσθαι πρὸς ἑκάτερον, κἂν τύχωσιν ἐπιβουλεύοντες ταῖς ἀρχαῖς, τοὺς δὲ ἐμπορευομένους εἰς ἑκατέρας χώρας διὰ σιγιλλίων καὶ σφραγίδων συνίστασθαι, τοῖς δὲ σφραγῖδας μὴ ἔχουσιν ἀφαιρεῖσθαι τὰ προσόντα αὐτοῖς καὶ εἰσκομίζεσθαι τοῖς δημοσίοις λόγοις. ἔγραψε δὲ καὶ κατακρίσεις πρὸς τὸν βασιλέα, ὅτι· "εἰ μὴ σπεύσῃ πρὸς τὴν εἰρήνην τῷ κρίματί σου παρατάσσομαι κατὰ 239
Μεσημβρίας." ταῦτα δεξάμενος ὁ βασιλεὺς ταῖς τῶν κακοσυμβούλων εἰσηγήσεσιν οὐ προσήκατο τὴν εἰρήνην. εὐσεβείας γὰρ δῆθεν ψευδοῦς, μᾶλλον δὲ ἀμα θίας καὶ περὶ τὸ κοινὸν ἀπωλείας οἱ παρασυμβουλευταὶ ἔφασκον ὅτι οὐ δεῖ τοὺς προσφεύγοντας ἀποδίδοσθαι, ἐπιφθεγγόμενοι εἰς μαρτυρίαν καὶ τὸ εὐαγγελικὸν τοῦ κυρίου λόγιον, ὅτι "τὸν ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω." μεσοῦντος δὲ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς παρετάξατο ὁ Κροῦμμος κατὰ Μεσημβρίας ἐν μηχανήμασι μαγγανικῶν καὶ ἑλεπόλεων, ἃ τῇ προφάσει Νικηφόρου, τοῦ καταλύτου τῶν Χριστιανῶν, μεμάθηκεν. Ἄραβα γάρ τινα προσελθόντα τῷ βαπτίσματι πάνυ ἔμπειρον μηχανικῆς ὑπάρχοντα στρατεύσας ἐν Ἀδριανουπόλει κατέστησεν, μηδεμίαν κατ' ἀξίαν ἀντίληψιν εἰς αὐτὸν ἢ εὐεργεσίαν πεποιηκώς, ἀλλ' ἢ μᾶλλον καὶ τὴν ῥόγαν αὐτοῦ κολοβώσας, τὸν δὲ γογγύσαντα ἔτυψε σφοδρῶς· ἀπονοηθεὶς δὲ ἐπὶ τούτῳ προσέφυγε τοῖς Βουλγάροις καὶ ἐδίδαξεν αὐτοὺς πᾶσαν μαγγανικὴν τέχνην. ἐν τούτοις παραστησάμενος, μηδενὸς ἀντιταξαμένου διὰ πολλὴν σκαιότητα δι' ὅλου τοῦ μηνός, παρέλαβεν αὐτήν. τῇ δὲ αʹ τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς προσκαλεσάμενος ὁ βασιλεὺς τὸν πατριάρχην, περιστατηθεὶς ἐβουλεύετο περὶ εἰρήνης· παρῆσαν δὲ καὶ μητροπολῖται, ὅ τε Νικαίας καὶ ὁ Κυζίκου, συμπαρόντων καὶ τῶν παρασυμβούλων σὺν Θεωδώρῳ, τῷ ἡγουμένῳ τῶν Στουδίου. καὶ ὁ μὲν πατριάρχης καὶ οἱ μητροπολῖται σὺν τῷ βασιλεῖ τὴν εἰρήνην ἠσπάζοντο, οἱ δὲ κακοὶ σύμβουλοι σὺν Θεοδώρῳ, τῷ ἡγουμένῳ τῶν Στουδίου, ταύτην ἀνέτρεπον φάσκοντες· "ἐπ' ἀνατροπῇ τῆς θείας ἐντολῆς οὐ δεῖ ἀσπάζεσθαι τὴν εἰρήνην. τὸν γὰρ ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω, ὁ κύριος ἀπεφήνατο," μὴ εἰδότες, μήτε ἃ λέγουσιν, μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται· πρῶτον μέν, ὅτι μηδενὸς πρὸς ἡμᾶς ἐξ αὐτῶν προσφεύγοντος, ἡμεῖς τοὺς ἔσω τῆς αὐλῆς προδεδώκαμεν δυνάμενοι τούτους εἰρηνεύοντες περισώσασθαι· δεύτερον δὲ ὅτι, εἰ καὶ προσέφυγόν τινες σπάνιοι, τὴν τῶν πλειόνων μᾶλλον καὶ ὁμοφύλων σωτηρίαν ἐχρῆν πραγματεύσασθαι, ἢ ἐπ' ἀδήλοις καὶ ἀφανέσι πλουτεῖν. φίλον γὰρ θεῷ πλείους ἢ ὀλίγους σώζεσθαι. τὸ δὲ ζημιοῦσθαι πλεῖστα διὰ μικρὸν κέρδος πρώτης ἀνοίας. ἀλλὰ καὶ ὁ περὶ τοὺς οἰκείους ἀπρονοήτως διακείμενος τὴν πίστιν κατὰ Παῦλον ἤρνηται καὶ χείρων ἀπίστου κρί νεται. ποῦ δὲ καὶ τό· "μετὰ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην ἤμην εἰρηνικός," εἰ μή που καὶ Παύλου καὶ Δαβὶδ οὗτοι σοφώτεροι; τίς δὲ Γερμανοῦ τοῦ τρισμάκαρος σοφώτερος νῦν, εἰ μὴ κατὰ τὴν ψυχόλεθρον οἴησιν οἱ κακοὶ παρασύμβουλοι, οἱ τὴν εἰρήνην κωλύσαντες; ταῦτα κατὰ τὴν αʹ γέγονε τοῦ Νοεμβρίου μηνός, ὡς εἴρηται. τῇ δὲ δʹ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ὤφθη κομήτης ἐν σχήματι λαμπρῶν δύο σεληνίων ἑνωθέντων καὶ πάλιν διαιρεθέντων εἰς διάφορα σχήματα, ὡς καὶ εἰς ἀκεφάλου ἀνδρὸς διάπλασιν τυπωθῆναι. καὶ τῇ ἐπαύριον ἡ περὶ τῆς ἁλώσεως Μεσημβρίας ἦλθεν ἡμῖν ἐλεεινὴ φάσις πάντας πτοοῦσα διὰ μειζόνων κακῶν ἀπεκδοχήν. εὑρόντες γὰρ αὐτὴν οἱ ἐχθροὶ πεπλησμένην πάντων τῶν ὀφειλόντων πρὸς κατοίκησιν ἀνθρώπων παρεῖναι πραγμάτων, ταύτην ἐκράτησαν σὺν τῇ Δεβελτῷ, ἐν οἷς καὶ σίφωνας χαλκοῦς εὗρον λ ʹ, καὶ τοῦ δι' αὐτῶν ἐκπεμπομένου ὑγροῦ πυρὸς οὐκ ὀλίγον, χρυσοῦ τε καὶ ἀργύρου πλῆθος. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει πολλοὶ τῶν κατὰ Παλαιστίνην Χριστιανῶν μοναχοὶ καὶ λαϊκοὶ καὶ ἐκ πάσης Συρίας τὴν Κύπρον κατέλαβον φεύγοντες τὴν ἄμετρον κάκωσιν τῶν Ἀράβων. ἀναρχίας γὰρ καθολικῆς κατασχούσης Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Ἀφρικὴν καὶ πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτοὺς ἀρχήν, φόνοι τε καὶ ἁρπαγαὶ καὶ μοιχεῖαι, ἀσέλγειαί τε καὶ πᾶσαι πράξεις θεοστυγεῖς ἐν κώμαις καὶ πόλεσι ὑπὸ τοῦ θεολέστου ἔθνους αὐτῶν ἐπράττοντο, οἵ τε κατὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν πόλιν σεβάσμιοι τόποι τῆς ἁγίας ἀναστάσεως, τοῦ κρανίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐβεβηλώθησαν. ὁμοίως δὲ καὶ αἱ κατὰ τὴν ἔρημον διαβόητοι λαῦραι τοῦ ἁγίου Χαρίτωνος καὶ τοῦ ἁγίου Σάβα, καὶ τὰ λοιπὰ μοναστήρια 240
καὶ αἱ ἐκκλησίαι ἠρημώθησαν. καὶ οἱ μὲν ἀνῃρέθησαν μαρτυρικῶς, οἱ δὲ τὴν Κύπρον κατέλαβον καὶ ἐκ ταύτης τὸ Βυζάντιον, οὓς Μιχαήλ, ὁ εὐσεβὴς βασιλεύς, καὶ Νικηφόρος, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, φιλοφρόνως ἐξένισαν. τοῖς μὲν γὰρ ἐλθοῦσιν ἐν τῇ πόλει μοναστήριον ἐπίσημον ἐδωρήσατο, τοῖς δὲ κατὰ τὴν Κύπρον ἐναπομείνασι μοναχοῖς τε καὶ λαϊκοῖς τάλαντον χρυσίου ἀπέστειλεν, καὶ παντοίως τούτους ἐθεράπευσεν. ἦν μὲν οὖν Μιχαὴλ εἰς πάντας χρηστὸς καὶ ἐπιεικής, περὶ δὲ τῆς τῶν πραγμάτων διοι κήσεως ἀκυβέρνητος, δεδουλωμένος Θεοκτίστῳ μαγίστρῳ καὶ τοῖς 500 λοιποῖς ἄρχουσιν. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνὶ δύο Χριστιανῶν ἐκ Βουλγαρίας φυγόντων, ἐμήνυσαν τῷ βασιλεῖ Κροῦμμον λοχῆσαι σπεύδοντα τοὺς ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἀθρόως. καὶ τῇ ιεʹ τοῦ μηνὸς ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς τῆς πόλεως, καὶ θεοῦ προνοίᾳ ἄπρακτος ἀνέστρεψε Κροῦμμος οὐκ ὀλίγους ἀποβαλών. ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν Ἀδριανούπολιν καταλαβὼν καὶ διευθετήσας τὰ κατ' αὐτὴν ἀνέστρεψε μετὰ χαρᾶς, καὶ ἀνελθὼν εἰς τὴν μονὴν τοῦ ἁγίου Ταρασίου τοῦ πατριάρχου καὶ ἐπιτελέσας αὐτοῦ τὰ μνημόσυνα ἅμα Προκοπίᾳ τῇ αὐγούστῃ, ἀργυρῷ πετάλῳ λιτρῶν εʹ τὸν ἱερὸν αὐτοῦ τάφον ἠμφίασεν. μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν Μεσημβρίας ἀπειπὼν ὁ βασιλεὺς τὰ πρὸς εἰρήνην Κρούμμου, ἐκ πάντων τῶν θεμάτων στρατολογήσας πρὸ τοῦ ἔαρος εἰς τὴν Θρᾴκην περαιοῦσθαι ἐκέλευσεν· ὥστε πάντας δυσχεραίνειν, μάλιστα τοὺς Καππάδοκας καὶ Ἀρμενιάκους. τοῦ δὲ βασιλέως ἐξελθόντος μετὰ τῶν ταγμάτων μηνὶ Μαΐῳ συνεξῆλθε πάλιν καὶ Προκοπία ἡ αὐγούστα ἕως τῶν Ἀκεδούκτου πλησίον Ἡρακλείας. τὰ δὲ πλήθη ἐπὶ τούτῳ δυσχεραίνοντα εἰς δυσφημίαν καὶ λοιδορίαν ἐτράπησαν κατὰ Μιχαήλ. τῇ δὲ δʹ τοῦ Μαΐου μηνὸς ἔκλειψις ἡλίου γέγονε περὶ τὴν ιβʹ μοῖραν τοῦ Ταύρου κατὰ τὸν ὡροσκόπον ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου· καὶ πολὺς φόβος ἐπέπεσε τοῖς ὄχλοις. ὁ δὲ βασιλεὺς περιεπόλευε τὴν Θρᾴκην σὺν τοῖς στρατηγοῖς καὶ τοῖς στρατεύμασιν, μήτε κατὰ Μεσημβρίας ἀπερχόμενος, μηδ' ἄλλο τι τῶν ὀφειλόντων εἰς καθαίρεσιν ἐχθρῶν διαπραττόμενος, ἀλλ' ἢ μόνον πειθόμενος λόγοις ματαίοις τῶν ἀπειροπολέμων αὐτοῦ συμβούλων φασκόντων μὴ τολμᾷν τὸν ἐχθρὸν κατ' αὐτοῦ ἐλθεῖν ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ καθεζομένου. καὶ ἦν βαρβαρικῆς ἐφόδου βαρυτέρα ἡ τῶν ὁμοφύλων πληθὺς ἀπορουμένων εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας καὶ ἁρπαγαῖς καὶ ἐπιβάσεσι λυμαινομένων τοὺς ἐγχωρίους. περὶ δὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰουνίου μηνὸς ἐξῆλθε Κροῦμμος, ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγός, σὺν τοῖς ἰδίοις στρατεύμασιν, ὑφορώμενος τὰ τῶν Χριστιανῶν πολλὰ εἶναι σφόδρα. στρατοπεδεύσας δὲ εἰς Βερσινικίαν ὡς ἀπὸ σημείων λʹ τοῦ βασιλικοῦ φωσάτου, Λέων, ὁ πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῶν ἀνα τολικῶν, καὶ Ἰωάννης, πατρίκιος καὶ στρατηγὸς Μακεδονίας, ὁ Ἀπλάκης, πολλὰ προθυμούμενοι τούτους πολεμῆσαι ἐκωλύθησαν ὑπὸ τοῦ βασιλέως διὰ τῶν κακῶν συμβούλων. τῆς δὲ πόλεως λιτανευούσης μετὰ τοῦ ἀρχιερέως ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, τινὲς τῶν δυσσεβῶν τῆς μιαρᾶς αἱρέσεως τοῦ θεοστυγοῦς Κωνσταντίνου μοχλεύσαντες τὴν πύλην τῶν βασιλικῶν τάφων, μηδενὸς προσέχοντος διὰ τὴν συνοχὴν τοῦ ὄχλου, ἀθρόως ἀνοιχθῆναι μετά τινος κτύπου παρεσκεύασαν, ὡς ἐκ θείας τινὸς τερατουργίας· καὶ ἔνδον εἰσπηδήσαντες προσέπιπτον τῷ τοῦ πλάνου μνήματι τοῦτον ἐπικαλούμενοι καὶ οὐ θεόν, "ἀνάστηθι," λέγοντες, "καὶ βοήθησον τῇ πολιτείᾳ ἀπολλυμένῃ·" διαφημίσαντες, ὅτι ἀνέστη ἔφιππος καὶ πορεύεται πολεμῆσαι Βουλγάρους ὁ τάρταρον οἰκῶν μετὰ δαιμόνων. τούτους συλλαβόμενος ὁ τῆς πόλεως ἔπαρχος, τὸ μὲν πρῶτον ἐψεύδοντο θεόθεν αὐτομάτως τὰς τῶν τάφων πύλας ἀνεῷχθαι· παραστάντες δὲ τῷ ἐπαρχικῷ βήματι καὶ περὶ τὴν μαρτυρίαν ὀκλάσαντες τὸ τῆς μοχλεύσεως δρᾶμα πρὸ πάσης ἐξεῖπον τιμωρίας· οὓς ἀξίως μοχλεύσας πομπῇ δημοσίᾳ παρέπεμψεν ἀναβοῶντας τῆς τιμωρίας τὴν πρόφασιν· οὕτω γὰρ ὁ τῆς κακίας εὑρετὴς διάβολος τοὺς στρατευομένους ἐξεπαίδευσεν, ὡς μὴ αἰτιᾶσθαι τὰς 241
ἑαυτῶν ἁμαρτίας, ἀλλὰ τὴν ὀρθόδοξον καὶ πατροπαράδοτον πίστιν, καὶ τὸ τῶν μοναστῶν ἱερὸν σχῆμα, τὸ τῆς κατὰ θεὸν φιλοσοφίας γυμνάσιον. οἱ δὲ πολλοὶ τῶν ταῦτα βλασφημούντων σχήματι μόνον ἦσαν Χριστιανοί, τῇ δὲ ἀληθείᾳ Παυλικιάνοι, οἵ τινες μὴ δυνάμενοι τὰ ἑαυτῶν μυσαρὰ δόγματα παρεμφαίνειν τῇ τοιαύτῃ προφάσει τοὺς ἀμαθεῖς παρενόθευον, Κωνσταντῖνον τὸν Ἰουδαιόφρονα μακαρίζοντες ὡς προφήτην καὶ νικητὴν καὶ τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ ἐπ' ἀνατροπῇ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀσπαζόμενοι. τῇ δὲ κβʹ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς παραταξάμενοι Χριστιανοί τε καὶ Βούλγαροι οὐ μακρὰν Ἀδριανουπόλεως, πταίουσι μὲν Χριστιανοὶ σφόδρα δεινῶς περὶ τὸν πόλεμον, κρατοῦσι δὲ τῆς μάχης οἱ ἐχθροὶ τοσοῦτον, ὥστε τοὺς πλείστους Χριστιανοὺς μήτε τὴν πρώτην συμβολὴν θεασαμένους ἄκρᾳ φυγῇ χρήσασθαι· ὥστε τὸν Κροῦμμον καταπλαγέντα νομίσαι λοχισμοῦ τινος τρόπον εἶναι τὸ γινόμενον, καὶ μικρὸν ἐπισχεῖν τοὺς αὐτοῦ πρὸς τὴν δίωξιν. ἐπεὶ δὲ εἶδεν αὐτοὺς ἀκρατῶς φεύγοντας, καταδιώξας ἀνεῖλε πλήθη πολλά, καταλαβόντες καὶ τὸ τοῦλδον καὶ 502 τοῦτο λαφυραγωγήσαντες. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν πόλιν φεύγων ἐπανήρχετο τά τε πλήθη καὶ τοὺς τούτων ἄρχοντας ἐπαρώμενος, ἔτι δὲ καὶ τῆς βασιλείας τὴν ἀπόθεσιν ἐξομνύμενος· ἐν οἷς καὶ Λέοντι, πατρικίῳ καὶ στρατηγῷ τῶν ἀνατολικῶν, ὡς εὐσεβεῖ καὶ ἀνδρειοτάτῳ καὶ κατὰ πάντα πεποιημένῳ περὶ τοῦ κρατῆσαι τὴν βασιλείαν ἐκοινώσατο. τοῦ δὲ μηδ' ὅλως εἴξαντος, ἐάσας αὐτὸν προΐστασθαι τῶν θεμάτων αὐτὸς τὴν βασιλίδα κατέλαβε τῇ κδʹ τοῦ Ἰουνίου μηνός, θέλων μὲν ἀποθέσθαι τὸ κράτος καὶ ἄλλον προχειρίσασθαι, μὴ συγχωρούμενος δὲ παρά τε τῆς γαμετῆς καὶ τῶν παραδυναστευόντων. Νικηφόρος δέ, ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης, εἰς τοῦτο συνῄνει, ὡς καὶ αὐτοῦ καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ περισωθησομένων, εἰ οὕτω προχειρισθείη τις. οἱ δὲ στρατηγοὶ καὶ τὰ πλήθη μαθόντες τὸν βασιλέα ἐπὶ τὴν πόλιν πεφευγέναι, ἀπογνόντες τὸ βασιλεύεσθαι παρ' αὐτοῦ τὸ λοιπὸν καὶ βουλευσάμενοι καθ' ἑαυτοὺς ἐδυσώπουν Λέοντα, τὸν πατρίκιον καὶ στρατηγὸν τῶν ἀνατολικῶν, βοηθῆσαι τῷ κοινῷ καὶ τῆς Χριστιανῶν πολιτείας ἀνθέξασθαι. ὁ δὲ μέχρι μέν τινος σφοδρῶς ἀνεβάλλετο, τοῦ καιροῦ στοχαζόμενος τὸ δυσάντητον καὶ τῆς τῶν βαρβάρων ἐπιδρομῆς τὸ ἀνύποιστον, καὶ ἑαυτὸν πρὸς τοὺς βασιλεύοντας φυλάττων ὀρθὸν καὶ ἀνεπίβουλον. ἐπεὶ δὲ κατὰ τῆς πόλεως ἐπειγόμενον τὸν ἐχθρὸν ἐθεάσατο, γράφει μὲν Νικηφόρῳ τῷ πατριάρχῃ τὰ περὶ τῆς ἑαυτοῦ ὀρθοδοξίας διαβεβαιούμενος, αἰτῶν μετὰ τῆς εὐχῆς καὶ ἐπινεύσεως αὐτοῦ τοῦ κράτους ἐπιλαβέσθαι. καὶ καταλαβὼν τὸ πρὸ τῆς πόλεως τριβουνάλιον ἅμα τοῖς στρατηγοῖς καὶ τοῖς στρατεύμασιν ἐννομώτατος βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀναδείκνυται. καὶ μεσούσης ἡμέρας ἐν Κωνσταντινουπόλει διὰ τῆς Χαρσίου πόρτης εἰσέρχεται καταλαβὼν τὰ βασίλεια. Μιχαὴλ δὲ ἀκούσας τὴν τούτου ἀναγόρευσιν ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ Φάρου προσδραμὼν σὺν Προκοπίᾳ καὶ τοῖς αὐτῶν τέκνοις, ἀποκειράμενοι τὰς τρίχας μοναχικὰ περιεβάλοντο τῇ ιαʹ τοῦ Ἰουλίου μηνὸς τῆς ʹ ἰνδικτιῶνος, ἡμέρᾳ βʹ. τῇ δὲ ἐπαύριον στεφθεὶς ὑπὸ Νικηφόρου πατριάρχου ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας τὰ κατὰ τὴν πόλιν προστάττει φρουρηθῆναι, 503 τὰ τείχη νυκτὸς καὶ ἡμέρας αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ περιπολεύων καὶ πάντας διεγείρων εὐέλπιδάς τε παραινῶν εἶναι, ὡς τοῦ θεοῦ παραδοξοποιήσαντος τάχιστα διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς παναχράντου θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων, καὶ μὴ πάντη καταισχυνθῆναι παραχωροῦντος διὰ πλῆθος πταισμάτων ἡμῶν. ὁ δὲ νέος Σενναχερὶμ Κροῦμμος ἀρθεὶς τῇ νίκῃ, καταλιπὼν τὸν ἴδιον ἀδελφὸν μετὰ τῆς ἰδίας δυνάμεως πολιορκεῖν τὴν Ἀδριανούπολιν, μετὰ ʹ ἡμέρας τῆς αὐτοκρατορίας Λέοντος ἐπελθὼν ἐν δυνάμεσι καὶ ἵπποις τῇ βασιλίδι πόλει περιῄει πρὸ τῶν τειχῶν ἀπὸ Βλαχερνῶν ἕως τῆς Χρυσῆς πόρτης ἐπιδεικνύμενος τὴν περὶ αὐτὸν δύναμιν, καὶ ἐπιτελέσας μιαρὰς καὶ δαιμονιώδεις 242
θυσίας ἐν τῷ πρὸς θάλασσαν λιβαδίῳ τῆς Χρυσῆς πόρτης, ᾐτήσατο τῷ βασιλεῖ πῆξαι τὸ δόρυ αὐτοῦ κατ' αὐτῆς τῆς Χρυσῆς πόρτης. τοῦ δὲ τοῦτο μὴ καταδεξαμένου, ὑπέστρεψεν εἰς τὴν ἰδίαν σκηνήν. θαυμάσας δὲ τὰ τῆς πόλεως τείχη καὶ τὴν εὔτακτον τοῦ βασιλέως παράταξιν, καὶ τῆς ἐλπιζομένης αὐτῷ πολιορκίας ἀπογνοὺς ἐπὶ συμβάσεις τρέπεται καὶ περὶ εἰρήνης πειραστικοὺς λόγους ἐποιεῖτο. ὁ δὲ βασιλεὺς ἀφορμῆς δραξάμενος ἐπειράθη τοῦτον λοχῆσαι· ἀλλ' ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν τοῦτο εἰς πέρας ἀγαγεῖν ἐκωλύθη τῇ τῶν καθυπουργησάντων τῷ τοιούτῳ τροπαίῳ ἀφυΐᾳ, πληγωσάντων μὲν τοῦτον, καιρίαν δὲ μὴ ἐπαγαγόντων πληγήν. ἐπὶ τούτῳ μανεὶς ὁ ἀλάστωρ, ἀποστείλας κοῦρσον ἐν τῷ ἁγίῳ Μάμαντι τό τε ἐκεῖσε παλάτιον ἐνέπρησε καὶ τὸν χαλκοῦν λέοντα τοῦ ἱππικοῦ σὺν τῇ ἄρκῳ καὶ τῷ δράκοντι τοῦ ὑδρίου καὶ μαρμάροις ἐπιλέκτοις ἐν ἁμάξαις φορτώσας ὑπέστρεψεν, παρακαθίσας τῇ Ἀδριανουπόλει καὶ ταύτην ἑλών.
243