PG 108Anastasii Bibliotecarii Historia Ecclesiastica
Ecclesiastical History of Anastasius Bibliothecarius
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Notice by Charles Annibal FabrotMonitum Car. Ann. Fabrotti

Preface of Anastasius to John, Deacon of the City of RomePraefation Anastasii ad Joannem diaconum urbis Romae

col. 1187–1188page 1 of 120

EX NICEPHORO PATRIARCHA, GEORGIO SYNCELLO ET THEOPHANE CONTRACTA. CAROLUS ANNIBAL FABROTTUS ICT. Lectori. Historiam Ecclesiasticam Anastasii, de Græcis Nicephori, Georgii Syncelli et Theophanis excerplan, nunc priïum in lucem damus, Quanti autem facienda sit historia hæc non ignorant qui Theophanem Græce loquentem legerunt, qui non minore fide quam diligenția ea quæ tam ad rem Romanam quam Byzantinam pertinent exsequitur. Hunc Anastasins pene totum non infelici successu in Latinum conver tit. Quod sane quisquis verum amat, inficias non ibit: nam et pleraque sunt in Theophane Græco barbara, quæ viris etiam Græce doctissimis hodie negotium facesserent. Cujus rei fidem facient glossaria nostra mixo-barbara, quæ aliis quoque sæculi sequioris auctoribus interpretandis facem præferre poterunt. Quædam esse barbara et eorum temporum infelicitatem redolentia in hac versione equidem non abnuerim: sed hæc magis ineruditi sæculi vitia sänt quam scriptorum, quibus propositum era monimentis suis posteritati prodesse, non Latinæ linguæ venustates et eloquentiæ flores in sterili solo quærere. Quid autem in edendo Anastasio præstiterimus, breviter, Lector, monendus es. Romanum igitur exemplar ad nos Roma transmissum beneficio eminentissimi cardinalis Francisei Barberini, lit terarum parentis, et opera Lucæ Holstenii, viri longe doctissimi, cum optimæ notæ codice contulimus, quem nobis celeberrima Thuana bibliotheca suppeditavit. Hujus ope fæða menda sustulimus, quæ in Romanum codicem fortean exscriptoris vitio irrepserant, ut boc quoque nomine præclare de republicz litteraria meritus sit perillustris vir Jacobus Augustus Thuanus, in primore regni curia præses amplis simus, magai parentis magna soboles. Sed et gratia habenda est illustrissimo et eximiæ doctrinæ viro D. Carolo de Monchal, archiepiscopo Tolosano, qui bibliothecam suam cum paucis comparandam doctiɛ omnibus pateré vult: codicem nempe manu descriptum nobis commodavit idem vir illustrissimus, cujus subsidio nonnulla sanavimus et pristino nitori restituimus. Præterea si quæ erant subobscura in hac versione, ea Græci codicis collatione et aliorum auctorum allatis locis illustravimus, ut omnino pauca sint quæ mediocriter etiam eruditi non capiant, si cum Græcis comparare non graventur. Vale. ANASTASII BIBLIOTHECARII SUMMÆ AC APOSTOLICE SEDIS Ecclesiasticam, charissime frater et digne Christi rum fore asseveras, si ea quæ in Latinis codicibos Levita Joannes, auctore Deo, scripturus historiam, exigis a me quædam in Latinum stylum ex Græcis voluminibus transferenda, quo et ipsa quoque proposito inseras operi et intexas; his enim dua bus linguis præcipue, quæ in Ecclesia gesta sunt, enarrantur. Ego vero, propriam inscitiam et ser monis angustiam non ignorans, hoc agere tanto tempore merito recusavi, supra me videlicet esse tam arduum conamen procul dubio ratus. Sed quoniam ipse te propositum opus melius exseculu Rom. 1, 14. inveniri non possunt, prius ex Græcorum fonte haurienda percipias, faciam Deo propitio quod hortaris, præsertim cum Dei sit quod agendum proponimus, et multis procul dubio causa profectus atque salutis. Nec enim tibi tam charo tamque sapienti quidquam negare potero, qui profecto Apostoli documento imbutus' sapientibus et insi pientibus debitor sum. Verum quia præcipue neces sarium arbitror ea quæ a Thcodosio principe ju niore in Ecclesia gesta sunt enarrandi, ad cujus

col. 1189–1190page 2 of 120

episcopi chronographiam præponere, ut scilicet et ex ea possis aliquantula carpere, et sicubi fortassis hac utendum judicaveris, tuam non lateat omniño notitiam. Obsecro autem charitateni tuam, quæ omnia secundum Apostolum suffert, et non quærit quæ sua sunt, - imo per se me obsecrat universa Latinorum Ecclesia ut sic scribendæ a te inchoetur opus historiæ, ut quæ ab ipso Christi adventu in Ecclesia gesta sunt et textu ecclesiastica historiæ non judicantur indigna, nullo modo prætermittas, exceptis his forte quæ Eusebius Theodoritus Socra tes et Suzomenus scripsisse noscuntur. Verum quia. quosdam borum mentitos in quibusdam fuisse ct quædam prætermisisse probatur, “guemadmşdumi et sanctus papa Gregorius de Sozomeno apertissime scribit, obsecro mendacia eorum veris approbationi bus arguas, el quæ omiserunt nihilominus suppleas. videlicet tempora Theodoretus, Socrates- et Sozo- ratum dusi beati Nicephori Constantinopolitani menus, Eusebium Pamphili subsequentes, libros ecclesiasticæ historiæ texuerunt, operæ pretium duxi ex Georgii summation quædam et Theophanis chronographia plura, sed succincte carpere, quo rum prior usque ad Diocletianum, posterior vero usque ad Leonem qui post Michaelem imperavit, patrem scilicet Ignatii qui adhuc´superest habenas Constantinopolitanæ tenens Ecclesiæ, prædicti ope ris sui stylum protraxit. Qui autem sint isti bre… viter annotabo. Horuıp igitur alter electa mona, stica vita, mundoque contempto Christi se levi jugo et suavi sarcinæ mancipavit. Prætereà contra bære ticos incessanti agone desudans, mundi principi bus contra Ecclesiæ ritum sævientibus, multis ver beribus diversisque pœnis affectus est. Sic ergo stigmata Christi in corpore suo portans, tam pro fidei suæ constantia, quam pro multarum virtutum insignibus sanctæ memoriæ Tarasil, regiæ urbis præsulis, syncellus effectus est. Sed ne multa pro sequar, sufficere arbitror ad præconium ejus quod a sede approbatus sit apostolica, quando scilicet vicarii ejus ona cum trecentis quinquaginta ‘Pa tribus in Nicæa urbe secundo convenientes univer ɛalem synodum celebrarunt, siquidem et laus ejus in codem septimo et sancto concilio reperitur. Porro de altero quid dicain? cum et ejus conscripta vita, qualiter videlicet amplis patrimoniis venditis cru cem saam tulerit, qualiterve secutus Christum, ab Accipe itaque hoc, charissime, incompositum opus, et nihil meum in hoc prorsus incertum præ nosce, Et si decessus mei debito præventus propo situm „opus ego minus ad calcem perduxero, tu tamen id deperire minime patere, sed in quantum est, qualiter et ubi libuerit utere. Porro si forte a me tibi aut ex Græco tra sferri aut er diversis Latinorum conscriptionibus, quæ historiæ tuæ inseras, deflorari desideras, libenter tuis satisfa ciam votis. Tantum industria tua interim aposto lice ductus in nomine Domini opus, quod hortamur, batis in monasterio Agri functus officio, virtutibus arripial, et quod imminentibus nobis proposuit, fulserit, miraculis coruscaverit et confessor obierit, satis aperteque per Byzantium et circum quasque regiones, his qui prope et his qui longe sunt, clamet. Sed et studia ejus ad nos usque perlata, quis vel quantas vir iste fuerit solertibus maniſe stant. Ex berum ergo chronographiæ amoenissimo quædam decerpam horto, quæ amplissimæ tui ope ris mensæ obedieus obsecutor apponam; quæ ni mirum contemnere non debes, sed inter tua sal 1em secundum sensus virtutem sine fastidio collu care, primo quia tuo sunt elicita frequenti prorsus hortatu, deinde quia inter crebras et assuetas de licias nonnunquam vilium escarum quasi delecta bilium requiruntur edulia, tertio quia, donec pro positæ opus historiæ per te ad perfectionem fuerit Deo lavente perductum, poterit forte nostrum esse desiderantibus aliquantisper in usum, et qui opima vestra consequi non valuerint, erunt interim his exilibus nostris utcunque contenti. Huic sane operi Ephes. n, 17. exsequatur, Porro sic ego ex his duobus illustribus viris quædam deflorare proposui, ut pene omnia, quæ supra nominatis historiographis commemorata sunt, a me commemoranda non duxerim. Ex civili bus autem gestis quædam summatim excerpsi, quamvis a Justiniano principe ac deinceps pauca omiserim eorum quæ ab his chronographis relata sunt. Non enim, ut prælatus beatissimus Theopha❤ nes se opinari testatur, modicæ fructum utilitatis carpit qui priscorum relegit actus. Oro autem om nium charitatem banc editionem nostram legen. tium, ut si in ea proficum quidquam invenerit, decentes gratiarum actiones Deo, ex quo est omne bonum, devote persolvat, et pro nobis incruditis et peccatoribus propter Dominum orare ne pigeat, Porro si quid inhoneste positum repererit, indisci plinationi nostræ hoc imputans, veniam donet. Gratum enim est Deo et acceptum quod ei secundum vires offertur.

Ecclesiastical History from SyncellusHistoria ecclesiastica ex Syncello

col. 1191–1192page 3 of 120

Exstat inter ejus opera nostræ editionis, hujusce Patrologiæ Græcæ tom. C, col. 1001; Patrologiæ etiam Latina tom. CXXIX, inter ipsius Anastasii opera. Pompeius bello Hierosolyma percepta, Aristobu lum quidem vinctum cum filiis, Alexandro et Anti gorɔ, tenebat, Romam properans triumphatorus, el aliarum quoque gentium reges et duces. Hyrcano autem bujus fratri. summo commisso pontificio, tributarios statuit Romanis Judæos. Qui Romam victor ingressus amicitia jungitur C. Julio Cæsari, qui creatus contra Gallos et Britannos prætor diri gitur, magnisque præliis per annos decem Gallos et Britannos Romanis tributarios fecit; qui quingen tas civitates possidebant, ut Plutarchus scribit, Chæronensis philosophus. Tune Crassus succedens Gabinio Syriacum obtinuit principatum, et contra Parthos, id est Persas, exercitum movit. Porro An tipater amicos sibi ubique Romanorum potentes muneribus et aliis obsequiis faciebat. Inter quos et Hareth Arabum, id est Saracenorum, regi valida sociatus est amicitia, propter matrimonium insi gnis uxoris Arabica Cypridis, ex qua filios babuif quatuor, Phasailum videlicet et Herodem, qui rex post Hyrcanum exstitit Hebræorum primus alieni gena, et tertium Josephum, et Pheroran quartum, jam tum Arabibus Judæorum, sicut nune Chri stianorum, legitima confundentibus. Pompeius igitur lyrcano summum pontificium roboravit, et ipse Romanis Judæos tributarios statuit. Idem ipse Antipatrum alienigenam, Herodis filium, et alterius Herodis patrem Palæstinæ ordinavit procura torem. At vero C. Julius Caesar Romam rediens omni parti Pompeii pepercit, de qua erat Cicero, Brutus et Cassius, consulumque principatum destruxit. Tum que Antonius Cleopatra Arabiam tradidit. Romanorum C. Julius Cæsar primus monarchus habetur. Mundi anno 5451 C. Julius Cæsar veniens in Judæam post Pompeii mortem ab Ægypto, ro borat summum pontificium Hyrcano, et Antipatro potentatus divisionem dat; qui dolo Bruți et Cas sii occiditur, non ferentium Pompeii peremptionem neque consulum depositionem. Hujus hæres adopta tus erat Octavianus Cæsar, filius Attiæ sororis ejus et Octavii. Dein parata victoria venientes Romam Augustus et Antonius dividunt cum Helpidio tripli citer totum Romanorum principatum, et, ut ita dixerim, totius orbis terrarum; et Augustus quidem Europam sortitur usque ad occiduum Oceanum, Helpidius autein quæ circa Libyam sunt omnia, porro Antonius totam Asiamn. Secundus Romanorum monarchus Cæsar Octa vianus, qui et Augustus appellatus est. creatione mundi usque ad initium tertii Augusti Cæsaris anni, in quo et indictio promulgata est, sicuti beatus Maximus in sermone suo de Pascha testatur, anni sunt 5460. Cicero rhetor et senator Gaietis Italiæ interemptus est; ut autem alii aiunt, ve neño sese necavit. Principatus eorum septem qui apud Pergamum imperaverunt cessavit, cum perdurasset 154 annis. Sicut in quibusdam Latinis editionibus fertur, ab Alexandro usque ad Augusti tempora fuerunt auni plus minus 300. Judæorum primus.rex alienigena Herodes fuit annis 37, qui Ananilum quemdam, Judæorum qui in Babylone erant summum pontificem, accersiens, in Jerusalem summum pontificem constituit. Et hoc electo post modicum constituit Aristobuium summum pontificem, fratrem 'uxoris suæ, Alium Hyrcani. Et hoc interempto rursus Anauilum post annum provexit. Anno mundi 5500 devoluto et 5501 incipiente facta est incarnatio Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, mense secundum Romanos Martio, die 25, secundum divinam editionem, quæ pr Moysen prolata est, prima die mensis Nisan, qui apud Hebræos primus creatus est, qua Gabriel ar changelus ei, quæ vere est ac proprie Dei Geni tris, totius mundi gaudij obtulit evangelia. Sic enim et vivificæ resurrectionis ejus dies eadem prima mensis die concurrit secundum apostolicas traditiones, Augustus pontifex maximus decretus est. Hero des priscam Samariam, cum esset deserta, a fun damentis erexit, Sebasten in honorem Cæsaris nominans. Herodes templum quod Hierosolymis erat duplex reædificayit. Herodes priscam Stratonis turrim Cæsaream in honorem Cæsaris superæði ficans nominavit. Idem ipse Judæorum legisperitos occidit et scriptas genealogias incendit. Mundi anno 5500, divinæ vero incarnationis anno 1, pastor bonus pastores primos ad ineffabi mum visionem et auditionem per angelos invitavit. Mundi annus erat 5501, Sextus Pythagoreus philosophus forebat. Judas Galileus adversus Ro manos simultates agere hortabatur Judæos propter descriptionem. Ierodes mortuus est, cum vixissel

col. 1193–1194page 4 of 120

annis 70; qui Judæis inique imperavit annis 37. ducentesima secunde Olympiadis facta est defectio Sub quo et prophetiá Jacob adimpleta est. Hic pri mus alienigena præfuit Judæis, cum esset Idumæus Arabs. Idem ipse primus alienigenam Judæis pon tiffærm constituit Ananilum. Judæorum secundus alienigena Archelaus filius Heredis, cujus anno 9, mundi vero 5506, Angustus Archelaum quidem, filium Herodis, Judæorum gen tis principem statuit, alios autem fratres ejus qua tuor, Herodem scilicet homonymum patri, et An tipatrum avo æquivocum Lysaniamque et Philip pum tetrarchas exhibuit. Mundi anno 5513, divinæ incarnationis anno 13, sub Cæsare Augusto sapientes insignes erant Vir gilius, Salustius, Livius, Hortensius, Terentius, Horatius, Athenodorus Tarseus et Sitio Alexan drinus. Idem vero Augustus habitatoribus Romanæ urbis per facies dinumeratis invenit virorum habi tantium cam 131037. Mundi anno 5520 incarnationis divinæ annus 20 agebatur, quam Matthæus Lucasque describunt, Matthæus quidem regiam ex David per Salomonem, Lucas_vero ex eodem David per Natham ejus filium referens. Tiberius tertius monarchus Pontium Pilatum prasidem Judææ direxit. Mundi anno 5532, divinæ incarnationis 32, Joan nem Baptistam, dum ab omnibus ut propheta l:o noraretur, timens Herodes filius Herodis, ut Jose phus dicit, poremit; ut autem verius evangelista refert, eo quod redargueret eum propter Herodiadem. Mundi anno 5533, divinæ incarnationis 33, Do minus noster Jesus Christus post signa multa et suæ divinitatis revelata mysteria, sponte ad pas sionem accessit, et crucifigitur feria sexta, hora sexta, Martii mensis die 23, consolatu Neronis 3, et resurgit Martii die 25, cum illucesceret Domi nicus dies, 8 Calend. Aprilium, prima die primi mensis, qui Nisan, id est Martius miensis, nomi natur apud Hebræos et Christianos. De qua dici tur: In principio fecit Deus cœlum et terram; et rursus: Hic est liber generationis cœli et terræ, in die qua fecit Deus cælum et terram. Qua ergo die mundus creatus est, ca Christus conceptus, et ea ex mortuis resurrexit. Eusebii Pamphili de hoc ipso. Jesus Christus, Filius Dei et Dominus noster, secundum prophe tias, quæ de ipso sunt, ad passionem properat anno nouo decimo imperii Tiberii, secundum quod tem pus, sicut etiam in aliis gentilium reperitur histo riis, per singulas dictiones, quæ acta sunt, enarra bimus. Nam sol defecit, Bithynia mota est, plurima Nicænæ urbis ceciderunt; quæ omnia concinunt his quæ circa passionem Salvatoris nostri evene runt. Scribens autem et Phlego, qui Olympiadas super ipsis enumerat, in decimotertio sermone eisdem verbis asserit hæc: Porro quarto anno Galat. 1, 19. solis maxima, et nok hora sexta diei facta est, ila ut etiam stella in cœlo parerent. Terræ motus etiam magnus in Bithynia factus plurima Nicææ subvertit. Mundi anno 5534, divinæ incarnationis anno 34, prima die hujus anni, Martii mensis die 25, Do minus noster ex mortuis tertio die surrexit; qua dragesimo vero die resurrectionis suæ, id est mense Maio die tertio, assumptus misit apostolis Spiritura su«n) paraclitum in sancta Pentecoste. Cæterum. ut Clemiens scribit, Jacobo Justo et Joanni ac Petra post resurrectionem tradidit scientiam Dominus et isti cæteris tradiderunt, cæteri vero apostoli septuaginta. Eisdem diebus discipuli interrogave runt Dominum in monte Oliveti, si in tempore hoc restitueret regnum Israel. Eodem anno Jacobus frater Domini primus episcopus Ilierosolymorum ordinatur. Duo Jacobi erant, frater Domini, filius exsistens Joseph, qui dicebatur Justus, de quo etiam Paulus ait: Atium autem apostolorum vidi neminem nisi Jacobum fratrem Domini', qui de pinnaculo jactatus a Judæis ligno ful!onis sauciatus moritur. Et alter qui capite truncatus est, frater videlicet Joannis deiloqui. Judæis tertius alienigena præfnit Herodes filius flerodis, cujus tempore Pilatus, post simultatem Ju dæorum propter imagines Cæsaris, corbonam, id est sacrum thesaurum, in aquarum advectionem con sumpsit, et rursus sinultates agere compulit. Ide'n ipse Pilatus Tiberio de Christo referens commovit eum ad amorein dogmatis et fidei Christianæ. Mundi anno 5535, divinæ incarnationis 35, P. trus et Joannes in templum ascendentes claudun a nativitate curaverunt. Mundi anno 5536 de Anania et Saphira Hiern salem per Petrum miraculum factum est, et Thad dæus ad civitatem Edessam mittitur, quæ universa usque nunc sine manu factum dominicum chara cterem colit. Mundi anno 5537, divinæ incarnationis 37, per secutione mota fidelium multi dispersi sunt. Sie phanus protomartyr et protodiaconus lapidibus est occisus. Simon magus a Philippo, uno ex septem diaconibus, in Samariam descendente cal lide baptizatus est. Unde et hi qui aly ipso usque modo baptizari simulantur, penitus sunt a divinis mandatis et dogmatibus alieni, non suscipientes de resurrectione verbum, neque visibilem mundum Dei esse dicentes, omnemque abominabilem tur pemque operationem sectantes. His quidem mi seris patrem se vocandum tradidit, imaginemque Jovis factam nomine adorandam; flelenam autem meretricem, quæ cum ipso erat, pro Athena docuit adorari. Porro Judæis Christum se dicebat esse, et non patrem. Pontius Pilatus sub C. Cæsare, quarto imperatore Romanorum, qui dicebatur Ca

col. 1195–1196page 5 of 120

ligula, in diversas ærumnas incidens, ut Romano Caesare per operantem dæmonum artem virtutes rum aiunt bistoriographi, sui Ipsius factus est in terfector. Hic et Julium Canum, unum ex Stoicis philosophis, interfecit. Mundi anno 5539, divinæ incarnationis anno 39, Agrippa, qui et Herodes, Herodis Alius, Judæorum quartus alienigena rex, cum sub Tib. Cæsare fuissel custodiæ mancipatus propter accusationes adversus patrem prolatas, deinde a vinculis dimissus, a C. Cæsare rex Judæorum transmittitur. Herodes autem, hujus pater, apud Lugdunum Galliæ civi tatem exsilio relegatus extrema egestate una cum Herodiade adultera moritur. Puellam vero, quæ saitaverat in decollatione Joannis Baptistæ, vivam terra glutivit. His temporibus Philippus, unus ex septem diaconibus, resistebat Simoni de rico Gitio Samariæ, qui etiam dicitur primus ex gentibus eunuchum Æthiopem baptizasse. Mundi anno 5540, divinæ incarnationis anno 40, Petrus princeps apostolorum, Antiochena fundata primo Ecclesia, Romam pergit evangelium prædi caturus, ubi primus usque ad finem suum Eccle siæ præfuit. Præterea primam epistolam suam, qua de catholicis est, a Romna misit, ut Eusebius scribit, et Marcum evangelistam, qui tunc Ro +nanis petentibus exposuerat evangelium, ut Cle mens et papias flieropolitanus episcopus perhibent. Alii sane hanc ab Joppe missam existimant. Hoc quoque tempore Pauli et Silæ iter in Derbe et Lystris agitur, in Phrygia quoque ac Isauria et Cilicia et Galatia simul et Troade, Pauli rursus et Marci acta, quæ Philippis ac Thessalonicæ et Berœæ gessere, nørrantur. Paulus* item Ephesi et Cen chreis, Cæsariæ quoque et Antiochiæ, in Italia et Phrygia laboravit. Pauli actus, quos Ephesi pro prie gessit. Paulus, quæ Troade ac Mileti ges sit, Ephesiis commendavit. Quæ in Hierusalem a Judæis gesta sunt contra Paulum. Paulique Cæsariæ contra Felicem et Drusillam. Item Pauli quæ Cæsareæ gesserit, vel Judæi adversus ipsum. Marcus evangelista Ægypto et Alexandriæ salutare verbum evangelizabat. Antiochenæ Ecclesiæ primus episcopus Euodíus fuit annis viginti. Mundi anno 5540, divinæ incarnationis 40, Clau dius imperat, Agabi prophetia fame per orbem facta completur. Claudius cives Romanæ urbis de scribens invenit sexies mille millia 941. Mundi anno 5546, divine incarnationis anno 46, in diebus Azymorum dissensione facta in Hieru salem conculcati circa portarum exitus Judæi per iere circa 30 millia. Tunc et apud Athenienses suprascripta est ara, Ignoto deo. Justini philosophi et martyris, de sermone primo ad Antoninum imperatorem pro Christianis.' Post ascensionem Domini in cœlo proposuerunt homines dæmones quosdam dicentes se esse deos; qui non solum minime repulsi sunt a vobis, sed meruerunt honores. Simonem quemdam Samaritanum, qui fuit de castello quod dicebatur Gitio, qui sub Claudio magicas faciens in urbe vestra regia Roma deus existimabatur, et statna a robis ut Deus honoratur in Tiberi flumine inter duos pontès, habens super scriptionem Latinam hane: Simoni deo sancto. Et pene omnes quidem Samaritani, pauci autem etiam in aliis gentibus, tanquam primum deum illum confitentes adorant. Mundi anno 5550, divinæ incarnationis anno 50, Claudius imperat. Apollonius ex Tyanensibus Italiæ Pythagoricus philosophus pollet, ita ut hanc ipso quoque Pythagorǝ Philostratus et alii acrioris in genii fuisse describant. His temporibus visa est avis illa Phoenix, quemadmodum scribunt Ægyptii, quæ ante 654 annos apparuerat. Et Dexippus in boc concordat. Mundi anno 5553, Nerone imperante, divinus ei Apostolus secundo est præsentatus. Denique primo cum Nero mitior adhúc erga Christianum dogna teneretur, audiens rationem ejus dimisit illum spiritu dispensante ad perficiendam prædi cationem. Secundo vero ipse se postulavit a Cz saria Palæstinæ mittendum ad Caesarem, et ita demum Neroni astitit et martyrium sumpsit. Unde Judæi cum vidissent quod in hunc insidias occi dendi perficere nequivissent, ad Jacobum fratrem Domini perimendum conversi sunt, Mundi anno 5563, divinæ incarnationis anno 63, Nero imperat, qui super omnia infortunia sua pri mam contra Christianos persecutionem monstravit, cum videlicet Petrus et Paulus divini apostoli pro Christo martyrii sunt agone coronati, unus quidem deorsum capite, ut ipse sibi elegit, suspensus, alter vero capite sancto truncatus. De quibus Ter tullianus Romanus scriptor hæc inter cetora refert Hic ergo impugnator Dei in primordiis prædicatus in apostolorum occisiones elatus est? nam Paulus apud urbem Romam capite truncatus, Petrus antem eculeo est suspensus. Quam historiam credibilem reddit Pauli Petrique narratio, quæ usque in præsens in cœmeleriis illic positis retinetur. His etiam Caius historicus, vir ecclesiasticus, similia scribit, qui cum Zephyrino episcopo Romano adversus quem dani Proculum Cataphrygem disputans dicit: Ege tropœa apostolorum habeo, quæ ostendam: si enim volueris pergere via regali quæ ad Valicanum ducit, aut ad viam Hostiensem, ingenies tropœa eorum qui hanc stabilierunt Ecclesiam. His consona et Dio nysius Corinthius scribit, indicans quod per idem tempus martyrizati fuerunt, ita dicens: Sed et vos habentes commotionem a Petro et Paulo plantatio nem Romanæ et Corinthiorum Ecclesiæ conjunzistis. Etenim simul advenientes et in nostra Corinthio rum ecclesia docuerunt et per omnem Italiam, atque in hac urbe simul docentes etiam martyris upo còdemque tempore coronati sunt. Secundum idem tempus sub Nerone pollebant Romæ pieta Lucanus, Ovidius, satyrici Juvenalis et Persius. Senecaque tragicus, Musonius atque Plutarchus i

col. 1197–1198page 6 of 120

philosophi. Romanorum Ecclesia post Petrum & Nerva vir mitis sapienter imperium modera summum Linus exstitit præsul. Mundi anno 5565, divinæ incarnationis anno 65, Pierone turpiter vita soluto, septimus Vespasianus a militibus apud Judæam imperator Romanorum appellatus est. Apud Italiam vero Galba Hiberia prætor veniens Romam imperat mensibus septem; quem Otho unus ex senioribus interficiens imperat Roma mensibus tribus; quo Vitellius occiso impe rat mensibus octo. Hic Sabinum fratrem Vespa siani timore in Capitolium fugientem in templo Jovis peremit el templum subvertit. Verum ipse a Domitiano juniore Vespasiani Allo protinus inter fectus est. Tito namque seniore filio ad debellandos Judæos derelicto, Vespasianus in Græciam venit gaudens, ut Græci fatentur, in his quæ audiebat a Tyanensi Apollonio de tempore imperii ac cæteris bonis fortioris, loquens cum eo apud Ægyptum, ab Indis et Brachmanis ac gymnosophistis illic degentibus redeunte. Cum ergo venisset in Hella dem, cepit refugas civitates. Denique Romain pro fectus imperavit ornate, Neroni resistens, et sub stantias aç jura revocans urbis. Mundi anno 5566, divinæ incarnationis anno 66, Antiochiæ Ignatius episcopus deiſer habetur. Igitur primus alienigenarum rex Judæorum Herodes fuit, qui pueros interfecit, annis 37; Archelaus filius ejus annis 9; Herodes frater ejus annis 24; Agrippa, qui et Herodes, filius Herodis, quí esca vermibus est factus, annis 7; Agrippa fìlius ejus, qui minor dicebatur, annis 23; ad quem usque ab alienigenis detentum regnum Judæorum perduravit annos 100 a primo Herode. Mundi anno 5575, divinæ incarnationis anno 73, Vesuvius mons sub Tito Vespasiani filio in ver tice scissus ignem emisit, adeo ut incenderetur adjacens regio cum civitatibus. Domitianus eunu chisari viros, jussit, et uxorem nuncupari Augu stam: qui post. Neronem secundus persecutionem intulit Christianis; quorum multi martyrio corn nati sunt, ut Bretius scribit; inter quos et Flavia Domicilla, consobrina Clementis Flavii consularis, ut Christiana fugatur, ipseque Clemens pro Christo perimitur. Hujus autem Stephanus quidam ex libertis, circa Clementen dominum suum amoris affectu detentus, insidiis Domitianum peremit; unde honore a senatu dignus effectus est, eo quod a maximo malo Romanos eruerit. Mundi anno 5578, divinæ inearnationis auno 78, quartus post rammum Petrum Romæ præest Ec clesiae Clemens, cujus et Apostolus in Epistola ad Philippenses secunda meminit dicens: Cum Cle mente si cæteris cooperatoribus meis, quorum no ming sunt in libro vite. Hujus Epistola fertur ad Corinthios missa, quam tota recipit, ut Egesippus testatur, Ecclesia. Romæ quoque sub Evaristo papa divinitus signa multa, et per totum orbem, effecta sunt. Mundi anno 5589, divinæ incarnationis 89, tur. Mundi anno 5590, divinæ incarnationis 90, Tra janus imperat. Justus Tiberiensis Judæus conscri ptor agnoscitur. Tertullianus historice narrat Pli nium) Secundum quarumdam provinciarum gerere præsidatuni, et morte plurimos affici Christianos, super quibus hæsitans quid esset agendum, Traja no suggerit ail eos morte gerere dignum, nisi quod Idolis non immolarent et Christum veluti Deum ante lucem surgentes laudarent, a malis omnibus ab stinentes. Ad quem Trajanus rescribit Christianos nullatenus inquirendos. Mundi anno 5596, divinæ incarnationis anno 96, Joannem deiloquum et apostolum Irenæus et alii scribunt superstitem usque ad tempora permansisso Trajani, cum quibus Papias Hieropolitanus et Po lycarpus Smyrnæ episcopus auditores ejus fuisse noscuntur. Mundi anno 5600, divinæ incarnationis anno centesimo, Trajanus Lysin Quinto Judæos a Meso potamia seditiones facientes jussit auferri. At ille pluribus Judæorum millibus trucidatis præses Judas propterea constituitur. Mundi anno 5609, divinæ incarnationis anno 109, Ælius Adrianus imperans, Quadrato apostolorum auditori et Aristidi Atheniensi philosopho pro Chri stianis sibi scribentibus, necnon et Serennio cla rissimo duci scribenti injustum fore sine judicio Christianos occidi, scribit Minutio Funano pro consuli Asiæ neminem occidendum non exstante accusatore et crimine. Mundi anno 5621, divinæ incarnationis anno 121, Hadrianus apud Athenas moratur, illic biblio thecas constituit: Judæis vero pessima sorte pu nitis bellam quod adversus illos agitabatur finem habuit, excidio Hierosolymis novissime desolatis, ita ut nec lapis super lapidem, secundum divi nam vocem, sit in ea relictus. Per idem tempus Phavorinus et Palæmo rhetores insignes, necnon et Herodes Atheniensis et Marcus Byzantius rhe tores habebantur. Porro post Joseph Hierosoly morum Judas ordinatur episcopus, ad cujus secun duin annum perduravere e circumcisione episcopi 15. Sub quo videlicet perfectum et extremum fa ctam est civitatis et nationis Judæorum excidium. Ergo primus ex gentibus Marcus fuit Hierosolymʊ rum episcopus annis 8. Mundi anno 5630, divinæ incarnationis anno 130, T. Antoninus cognomento Pius com filiis imperat. Justinus philosophus prò recti sermonis nostri ra tione libruin apologeticum Antonino porrexit. Per tempora sane Hygini et Pii Romanorum episcopo rum usque ad Anicetum Valentinus et Cerdo aucto res Marcionis hæreseos apud urbem Romam fuisse noscuntur. Arrianus philosophus Nicomediensis prætor agnoscitur, necnon et Maximus Tyrins, Apollonius Stoicus, Chalcedonius, Basilides Scy thopolitanus. Isti etiam magistri Verissimi Cæsaris

col. 1199–1200page 7 of 120

exstiterunt. Criscus cynicus philosophus Justino Macrinus filius Caracalla patre occiso sumit impe divino philosopho nostro martyrii mortem con rium. struxit, redargutus ab eo canini, latratus. Mundi anno 5640, divinæ incarnationis anno 140, Pins Romanus habebatur episcopus, sub quo Poly carpus Romæ muitos, reduxit ab hæresi. Mundi anno 5653, divinæ incarnationis anno 455, Polycarpus Smyrnæ sacer episcopus pro Christo martyrio consumitur, cum imperarent M. Aurēljus Antoninus, qui et Verus, "Luciusque Aure Hus et Commodus. Multi quoque apud Gallias le gitime pro Christo certaverunt, quorum passiones scriptæ sunt in memoria posterorum. Melito Sar dianensium Lydia episcopus pollebat, qui librum apologeticum pro Christianis Antonino porrexit. Dionysius Corinthi episcopus, vir sacer, agnosce batur. Christianorum orationibus Romanus exer citus apud Quados periturus salvatur. Theophilus Alexandrinus, cujus conscripta sunt et feruntur, necnon et Herodianus Grammaticus optimus pol lebant, Cataphrygarunique pseudoprophetia orta est. Mundi anno 5710, divinæ incarnationis anno 216 Callistus episcopus Romance præest Ecclesiæ, Ante ninus Aurelius imperat. Mundi anno 5715, divinæ incarnationis anno 915, Urbanus episcopus Romanum gerit pontificiune, Alexander Mamææ filius imperat. Hippolytus Komanus, episcopus sacratissimus Portus, valde decore floruit in philosophia quæ secundum Chri stum est, multaque animæ profutura composuit monumenta, tam scilicet in Exameron et in ea quæ post Exameron sunt, in multa etiam prophetarum et maxime Ezechielis et Danielis; quin-st in Canta ca canticorum et in alias diversas veteres et novas Scripturas; interea etiam in Apocalypsin theologi. quam in Patmo vidit. Et contra Marcionem et or teras hæreses scripsit, et de 16 annorum circulo, qui in Paschæ ratione observari solet, exposuit canonem, quem intra primum annum concludit Alexandri Mamææ filii. Et ut compendiose dicatur, Theophrates fluvius Ecclesiæ vivorum effectusest fluentorum, ad extremum martyrii coronam indutus. Ex hoc etiam infelix Origenes conscribendi coni mentarios in Scripturas sanctas fomitem sumpsit, incitante se Ambrosio, et aſſatim, quæ in hoc opus essent necessaria, largiente. Denique septem no tarios velociter et optime scribentes adhibuit, sed et puellas scribendi arte "doctissimas ad inenar rabilem ei præstandam alacritatem dictantii.. Seá in barathrum gentilis prodigiosæque fabulation's delapsus restitutionem et præexistentiam necnon et alia quædam dogmata prædicavit, et ideo a choro sanctorum expulsus est. Fertur autem quod Mamæa, mater imperatoris Alexandri, cum esset oppido Dei cultrix, locuta sit cum Origega aped Antiochiam degens; quæ etiam penes onines qui famosi tunc Christianorum magistri habebantur, benignissime ferebatur propter fidem, qua erga Christum flagrabat. Emmaus Palæstina castellum, de quo in sacris legitur Evangeliis, ab Alexandro Nicopolis est honorari decreta, legatione fungerte Africano, qui historias in quinque libris conscripsit. Mundi anno 5665, divinæ incarnationis anno 165, M. Aurelio Antonino imperante Sotericus el Eleuther Romanæ præsunt Ecclesiæ. Galienus op timus medicus pollebat, genere Pergamenus. Ju lianus Romæ leges promebat, Fronto Thetor, Ari stides Smyrnæs sophista, Oppianus poeta, Atti cus Platonicus philosophus erant. Antoninus et Commodus leges et constitutiones bene consideran- ɑ tes renovaverunt. Mundi anno 5672, divinæ incarnationis anno 172, Commodo imperante Irenæus episcopus Lugdu nensis divinis verbis et actibus coruscabat. Com modus honorabilibus ex senatu peremptis etiam Ju lianum legislatorem occidit. Mundi anno 5685, divinæ incarnationis anno 185, Victor Romanæ Ecclesiæ floret episcopus, Julius Pertinax imperat. Post quem Julianus vocatus Didius duobus tantum mensibus imperat; qui pro eo quod pecuniis imperium adeptus fuerat, a prin cipatu deponitur ab amicis Severi, a quibus mox imperator creatur. Quo tempore Clemens presby ter Alexandrinus, optimus magister in philoso phia quæ secundum Christum est, compositor cni tuit. Pantænus philosophus ex Stoicis in divino verbo fulget. Africanus historicus Christianus pol let. Musiamus scriptor ecclesiasticus agnoscitur. Origenes insensatus apud Alexandriam inania opi natus dogmata sectatur gentilium. Mundi anno 5696, divinæ incarnationis anno 196, Zephyrinus episcopus Romanæ præest Ecclesiæ. Severus Romam veniens Albinum, qui tyrannidem contra Lugdunensium civitatem exercuerat, intere mit. Mundi anno 5701, divinæ incarnationis anno 201, Antoninus Caracalla imperat cum fratre Geta. Dein Euphrates codex Thuanus. Mundi anno 5728, divinæ incarnationis anno 223, Maximinus imperans contra Christianos persecu tionem movit. His temporibus Antherus et Poutianus Romani præsules claruerunt, Mundifanno 5731, divinæ incarnationis anno 231, Gordianus imperat. Fabianus episcopus Romanus martyr habetur. Mundi anno 5737, divinæ incarnationis anno 237, Porphyrius Plotini Platonici philosophi auditor habetur. Theopompus philosophus apud Cheroneam et Nicator Sophista penes Athenas pollebat. Phi lippus imperator adeo in fide Christi proficiebat ut etiam peccata sua prompte confiteretur, et nocle paschalis festivitatis multitudini inter Ecclesiæ

col. 1201–1202page 8 of 120

orationes communicaret. Unde factum est ut divi- niam socios ex confessoribus nounullos habere me nus sermo ampliorem fiduciam sumeret. Mundi anno 5744, divinæ incarnationis anno 241. Origenes gloriatus circumventionis suæ ver bis ct gentilibus fabulis tantam amisit coronam, now propter inopiam divinæ bonitatis, sed propter superbum et suasíonis propriæ sensum. Verum ista Eusebio Cæsariensi non ita esse videntur, qui nimirum majorem omnibus sanctis atque magistris eum exhibere festinans, in sexto ecclesiasticæ suæ Historiæ sermone, favens ei, multis hunc laudibus extulit, nesciens quæ diceret vel de quibus affirmaret. Nimis enim paucorum sacratorum et beatissimorum Patrum; qui per idem tempus effulserant, memor, id est Clementis Alexandrini, Hippolyti sacerdotis et martyris, Africani historici et magni Dionysii Alexandrini, necnon et aliorum, solum hujus vana sentientis Qrigenis provectum, quem a puero sub secutus est, præconils effert, usquequo ad martyrii ṣsimam venturus suceubuit. Et quidem super Fabiano sacratissimo martyre ac Romano antistite seu Babyla Antiocheno et Alexandro Hierosolymii tano perpaucis verbis historiam texuit: at obi ad virum sui sensus pervenit, id est ad Origenem, pluribus hunc laudibus et miris declamationibus extulit. Verum quamvis Eusebius plurimis Ori genis impii præconiis usus fuerit, sine martyrio tamen passionem ejus reliquit et cursum incon summatum. Qui enim perseveraverit usque in finem, ait Dominus, salvus erit, non qui patitur et lassescit. Infert autem Eusebius et de beato Dio mysin episcopo Alexandrino testimonium, Origeni et sutiis ejus gratiam præstans, quàtenus non ap percat solus Origenes in martyrio defecisse, sed habere videatur et alios suæ defectionis participes. c Præterea per hæc tempora Novatus Romanorum Pasire presbyter, episcopatum indigne desiderans et compos minime factus, eo quod super aliis prauitatibus et maxime avaritiæ, tumoris ac amoris privati vitiis deprehensus exstiterit, sese ab Ec ciesia separavit, sub obtentu quasi eorum qui Decif texapore in persecutione immotaverant et per pœ nitentiam in communionem ab Ecclesia sunt re cepti: auctorque ac hæresiarches eorum qui se muggies per superbiam nuncupabant apparens, una enm ipsis pulsus est de paradiso Ecclesiæ senten tia Patrum sanctorum quadraginta, qui synodice convenerunt in urbe Roma, una cum pluribus pre sbyteris et diaconibus, qui scilicet, abdicato eo una cum juhumanis consentaneis fratribus, qui lapel fuerant, per pœuitentian) suscipi decreverunt. Perro tanto concilio Cornelius Romanæ præfuit præsul Ecclesiæ; qui etiam scribit ad Fabium epi seppum Antiochenum tam quæ synodo placucre, quam proprie de malignis Novati actionibus, dicens. Sós autem quod ab olim desideraverit episcopalum mirabilis iste, occultans præsumptuosum in se de siderium, et latentis superbiæ velamento cooperiens. Ad quam in primordiis idcirco elatus ápparuit, quo ruerat. Denique Maximus, unus ex presbyteris nostris, et Urbanus, qui secundo ex confessione gloriam consecuti sunt, Sidonius quoque et Cele rinus, vir qui omnia supplicia per misericordiam Dei perseverantissime pertulerit, et firmitate fidei suæ infirmitatem carnis corroborans potenter adversarium vicit, considerantes eum, et perspicientes calliditatem et levitatem quæ inerant ei, perjuria quoque atque mendacia, necnon el excommunicationem ejus, reversi sunt ad Ecclesiam, et omnia ejus artificia el moli mina,,quæ ex multo jam tempore habens subterfu gièbal ét occullabat se, coṛam multis confessi sunt, hoc quidem enișcopis, illud vero presbyteris et laicis quam plurimis cum luctu non modico manifestantes, el resipiscentes, super quibus dolosæ malignæque besliæ parentes ad modicum tempus ab Ecclesia reces serunt. Et post pauca: Impossibilem, frater charissi me, conversionem et transmutationem in brevi tem pore vidimus super eos effectam. Clarissimus enim hic, et qui juramentis terribilibus erat solitus affir mare se nullatenus episcopatum desiderare, subito episcopus quemadmodum ex stipite quodam in me dium jactatus apparet. Iste igitur dogmatista et ec clesiastica disciplinæ patronus cum attrahere ac *surpare episcopatum, qui sibi desuper datus nOR fuerat, niteretur, duos sibi socios propriæ salutis ignaros elegit, quatenus kis missis in remotam Italiæ partem inde tres episcopos agrestes et simplicissimos ficla quadam circumventione seducere conaretur, siquidem ipse asseverans affirmabat oportere illos Romam occurrere, quo cuncta dissensio, quæ facta. fueral, una cum aliis intervenientibus episcopis sol veretur. Quos prævenientes, sicuti prædiximus, circa malignorum molimina et figmenta simpliciores, et inclinatos a quibusdam sibi similibus et turbatis ho̟ minibus, hora decima ebrios et crupulæ deditos, vi coegit imaginaria quadam et inani manus imposi; tione episcopatum sibi tribuere. Ex quibus tamen unus non post multum remeavit ad Ecclesiam lugeus et confitens peccatum suum; cui et communicavimus. laico, pro eo deprecante universo, qui aderat, populo. Ad loça autem in quibus reliqui episcopi fuerant ordi nati successores transmisimus. Defensor ergo Evangs li nesciebat unum episcopum esse oportere in catholica Ecclesia, in quo non ignorabat presbyteros esse quadra ginta sex, diaconos septem, subdiaconos seplom, aco lytos duos et quadraginta, exorcistas autem el lectores cum ostiariis 52, viduas cum afficlis supra 1080. Quos omnes Domini gratia et misericordia nulril; que nec tanta et tam in Ecclesia necessaria per Dei providentiam multitudo, nec dives of multiplexam merus cum maximo et innumerabili populo allania desperatione ac tædio convertit, aut ad Ecclesiam resocovil, His inferens post alia dicit: Fio nunc cætera prosequamur, quibus operibus vel quibus conversationibus fisus episcopatum sibi vindicaverit. An forte pro eo quod ab initio in Ecclesia fuérat conversatus, et multos agones pro ca subieri!, el in

col. 1203–1204page 9 of 120

Lucius circa horum tempora Romani episcopi cruore martyrii florent. Cum plurimi Scythæ, qui Gothi dicuntur, Histrum Quviųcu sub Decio trans meassent, Ronianum imperium devastabant: isti Mysos Nicopolim fugientes obtinuerunt. Decius au tem illos aggressus, ut Dexippus scribit, triginta millibus interfectis in conflictu. minuitur, ita ut Philippopolim desertam ab eis factam amitterel el Thraces multi perirent. Porro Decius impugnator Dei valde ignominiose occiditur apud Abrytum qui dicitur Forothembroni una cum filio. Scythæ vero cum pluribus spoliis et captivis ad sua rever›i sunt. Exercitus autem Gallum quemdam, qui olim consul exstiterat, imperatorem una cuui Volusiano Decii filio acclamaverunt, qui et imperant secun dum Dexippum mensibus decem et octo, nil dignum laude gerentes, secundum alios autem annis tribus, porro secundum quosdam annis duobus; perem. ptique sunt proditi a proprio potentatu in foro Flaminii, nequaquam Decii mores sectati, ut quo dam in loco beatus Dionysius Alexandrinus, an tistes Hermammoni, scribit. His temporibus Grego rius magnus et miraculoṛum patrator in philosophiæ, quæ secundum Christum est, perfectione fulgebat. Cujus condignam Cæsariensis Eusebius, nescio qua pro causa, mentionem non facit, præsertim cuma irrationabilibus declamationibus impij Origenis moretur, quod agere potius super hoc debuerit, qui per universum orbem terrarum personat divi nisque verbis coruscat atque prodigiis, ita ut ipsis etiam dæmonibus ut quibusdam mancipiis impera ret per multam ad Deum fiduciam et vitæ et verbi munditiam. Æstimo autem Eusebium ita deifica virtutis mirabilis et deiferi Gregorij magnitudi nem tacuisse, pro eo quod omnimodis purus et alienus ab Origenis deliramentis et Arii blasphe miis fuerit, quibus Eusebius erat infectus. Qui nec | Cypriani, magni Carthaginis Libyæ præsulis, mar tyrium scripsit. Primus Cypriano dogmatizanti per lavacrum quosdam, qui ex hæresibus convertun tur, purificandos, Stephanus, qui post Luciam Romanorum moderatus est sedem, restitit, nipole novum quiddam præter Ecclesiæ consuetudinem periculis multis et magnis propter divinuin cultum 246, Callus et Volusianus imperant. Cornelius et affuerit? sed non est ita. Cui videlicet occasio cre dendi fuit Salanæ adventus in eum et habitatio in illo tempore multo, et ut adjuvaretur ab exorcistis. Cum sævum incurrisset languorem, cumque mori æstimaretur in lecto quo jacebat, perfusus est gra tia, si tamen dicere oporteat hujusmodi quid gratiæ suscepisse. Sed nec cætera consecutus est, cum lan guorem fugeret, quæ percipere debebat secundum Ecclesia regulam. Sed nec signaculum ab episcopo consecutus est. Ergo cum hæc adeptus non sit, quo modo quæso Spiritum sanctum adeptus est? Et rur sus infert: Qui propter formidinem el privatam quamdam gratiam tempore persecutionis presbyte rum esse se denegavit: postulatus enim atque roga sus a diaconibus ut exiret e cellula, qua sese coer exerat, fratribus auxiliaturus et, ut fas presbytero esset, pro viribus periclitantibus fratribus et sollici tudinis indigentibus opitulaturus, adeo parere dia conibus recusarit ut etiam sæviendo discederet. Non enim ultra se presbyterum fore asseverans, cum al terius esset philosophiæ amator. Dein post pauxil lum subinfert: Deserta enim clarus iste Ecclesia Dei, in qua credens meruit presbyteratum per gra tiam episcopi, qui ad sortem presbyteratus ei impo suit, prohibitus est ab omni clero, sed et laicis mul-, tis asserentibus non esse licitum clericum fieri eum causa infirmitatis, qui in lecto positus gratiam sil adeptus. Verum episcopum poposcerunt, ut hoc sibi de isto solo concederet. His addit Cornelius pravis simam Novati impudentiam asserens: Faciens onim oblationes, et dispertiens unicuique portionem et tradens, học jurare pro benedictione miseros ko mines cogit, tenens utraque manu manum accipien tis, et non dimittens donec jurans hoc dicat: (illius enim sermonibus utar) ‹ Jura mihi per corpus et sanguinem Domini nostri Jesu Christi quod nun quam me aliquando derelinquas vel ad Cornelium rodeas;» et infaustus 'home non prius gustat quam. sitt autoa maledical, et pro eo ut dicat accepto pane illo (8°) ‹ Amen, ulterius jam non redeam ad Cor nelium › dicit. Præterea Fabio Antiocheno episcopo super Novato claudicanti Cornelius, quæ præmissa sunt, el qualiter eum multi descrentes ad Eccle siam currant, necessario scribit. In quibus et de introducenti. Cui Stephano Dionysius priman beato Moyse martyre meminit, qualiter ipsum No vatum ante martyrium una cum quinque schisma licis presbyteris ejus, deprehendens temeritatem ipsins, excommunicaverit. Additque in epistolæ fine kucatalogum episcoporum qui adversus eum Romæ v‹ convenerant per singula nomina, et parochisarum mefaciens mentionem, necnon et eorum qui cum ob _ necessaria obstacula non convenissent, consense * runt tamen propriis litteris divino contra ipsum deprompto judicio. Mundi anno 5746, divinæ incarnationis anno suam de baptismate mittit epistolam, in qua inter alia scribit dicens: Syriæ sane omnes et Arabia, quibus semper misistis, alque Mesopotamia, Pontas et Bithynia, ut conjunctim asseram, exsultant omnes ubique concordia et amore fraternitatis glorificantOS Deum. Præterea idem magnus Dionysius Alexan drinus episcopus de baptismate scribit tam eidem Stephano quam Sixto pontifici et Philomeni pre sbytero et Dionysio æque presbytero, viro rationa bili et mirabili, qui et post modicum Romano præ ficitur throno. V. Observationes Nic. Rigaltii ad Tertullian. De spectaculis in fine, et Menard, in lib. Sacram. S. Gregor., p. 389 et 391. Fabr.

col. 1205–1206page 10 of 120

fulmine prohibetur, fraudeque suorum occisus est in Cænophrurio posito inter Byzantium et Hera cliam. Post quem imperat Tacitus; quo perempto imperat Philorianus; quo interfecto imperat Probus. Mundi auno 5770, divinæ incarnationis anno 270, tertio anno Probo imperante Anatolius Laodi cenus episcopus philosophicis studřis decorus agnoscitur. Quarto vero anno ejus vesanorum Ma nichæorum exitialis perditio vitæ hominum est. illata. Mundi anno 5748, divinæ incarnationis anno nem adversus Christianos movere niteretur, divino 248, Valerianus et Galienus imperant. Stephanus Sixtus et Dionysius Romanum pontificium gerunt. Paulus Samosatenus decimus quintus Antiochiæ præsul habetur, quique pulsus est divino decreto et judicio sanctorum Patrum, cum Artemonis hæ resim renovasset. Verum post Gallum et Volusia num secundum quosdam Æmilianus sumit impe rium. Tunc et Scythæ rursus Histrum transeuntes Thessalonicam urbem Illyrici vastaverunt. Tunc et Áthenienses, reædificaverunt murum, qui destru ctus fuerat a Syllæ temporibus. Scythæ autem cum multis prædis ad propria remearunt. Tunc et fle lari cum quingentis navibus per Mæotides paludes ad Pontum navigantes Byzantium et Chrysopolim ceperunt. Anno mundi 5753, divinæ inearnationis anno 253, Claudius imperat. Heluri etiam rursus sub isto infeliciter operantur. Pøst Claudium Quintilius obtinuit per dies 47, et mortuus est. Mundi anno, 5764, divinæ incarnationis anno 264, Aurelianus imperat, sub quò aiunt Philostra lum Atheniensium historiographum et, Longinum pollere. Qui, videlicet Aurelianus, cum persecutio Mundi anno 5775, divinæ incarnationis anno 275, Carus cum filiis Carino et Numeriano impe rat; quorum unus, Numerianus scilicet, cum ve nisset Antiochiam, voluit intrare in ecclesiastica et explorare Christianorum mysteria. At vero sanctus Babylas prohibuit eum, dicens: Non licet tibi videre divina Christianorum mysteria, cum sis pollutus idolicis sacrificiis; qui indignatus occidit eum. Circa hæc tempora Felix Eutychianus et Caius Romæ pontifices exstiterunt. Porro Nume rianus cum triginta tantum diebus regnasset, socero suo interfectus est, et Diocletianus sumįt imperium. Mundi anno 8777, divinæ incarnationis anno proficere, et deprehendens hunc futurum tyrannidis 277, Diocletianus et Maximianus Herculius impe rant, qui Cæsares fecere Constantium et Maxiınia num Galerium. Et Diocletianus quidem filiam suam ad nuptias Galerio dedit, Herculius autem Maxi mianus Theodoram filiam suam Constantino copa lavit, quanquam utèrque axores haberet, quas re pulit ob affectum quo erga imperatores flagrabat. Tânc quoque Marcellus episcopus Romæ floruit. Diocletianus et Maximianus Herculios persecutio new magnam et horrendam contra Christianos excitaverunt, et plurima martyrum millia patrave runt, diversa tormenta excogitantes et muitas nequitias operantes. Mundi anno 5788, divinæ incarnationis anno 288, Diocletiano imperante Romæ præsul Eusebius habetur. Qui, videlicet Diocletianus, apud Alexan driam Achilleum interfecit. Erat autem cum ipso et Constantinus Glius Constantis, qui cum adhue valde juvenis esset, fortiter agebat in præliis; quem intuens Diocletianus invidia motus dolo per junere satagebat: Deus autem hunc inopinate salvavit et patri restituit. Alias autem ita refertur. Constantino vero filio Constantii in Oriente ac Pa læština degente et cum Christianis sentiente, vi dens hunc Galerius Maximianus intellectu animæ ac corporis robore atque ingenio circa eruditionem et ejus dogmatum destructorem, hune morti addi cere fraude tractabat. At file divina providentia fraude cognita, quemadmodum David, fuga salu tem mercatur, et ad patrem suum salvus rediens multas cum illo gratias Christo, `qui se salvavit, agebat, Circa hæc sane tempora Miltiades et dein. Silvester Romanæ gerunt Ecclesiæ præsulɔtum. Rorro Theotecnus divinus, cul parens Galerius. Maximianus, cum dæmonibus immolaret et re sponsa susciperet, adversus Christianos persecutio nem commovit, monitiones salvatoris fluxit, et ad. omnia loca in injuriam misit, et litterarum magi-, stris pueros docere precepit, studens quo deridere tur mysterium nostrum. Præterea Constantius in Britanniis moritur, cum imperasset annis undecim; qui pro se Constantinum pronuntiaverat imperato rcm, primogenitum filium suumn, in conspectu to tius populi, præsentibus quoque cæteris filiis suis, Constantini compatriotis, Constantio scilicet et Anaballeno, qui et Dalmatius dictus est, qui nati. fuerant ex Theodora filia Herculii: nam Constanti nus ex Helena fuerat, priori Constantii conjuge. At Constantius horum pater nepos erat Claudii impe ratoris, ex filia ejus genitus. Porro Eusebius Cæsa riensis dicit quod Diocletianus amens effectus una cum Herculio imperio deposito privatam vitam ar

Ecclesiastical History from TheophanesHistoria ecclesiastica ex Theophane

col. 1207–1208page 11 of 120
Monitum Car. Ann. FabrottiPræfation Anastasii ad Joannem diaconum urbis RomæHistoria ecclesiastica ex Syncello
PG 108:1207ΝΟΤ.Ε.
col. 1209–1210page 12 of 120

ram transtulit ad divina, ecclesias erigens et libe- baptizari. Mihi autem verius apparet quod Ronæ raliter bas ex ratione publica ditans. Iste primam legem scripsit, idolorum templa his tradi quæ Chri sto sunt deputata. Cum eo sane leges proferebat Crispus filius ejus. Secundam vero, Christianos so los militare gentibusque ac exercitibus principari, eos autem qui permanerent in idololatria, capitalem subire sententiam. Tertiam, duas paschales heb domadas, unam scilicet ante et alteram post re surrectionem, sine labore cujusquam operis cele brandas. His ita gestis pax profunda et tranquil litas obtinuit orbem et exsultatio fideles, concur rentibus assidue omnibus nationibus ad fidem Christi, et baptizatis, ac patria conquassantibus simulacra. Quinto decimo imperii Constantini anne Lici nius cœpit contra Christianos persecutionem mo vere; et primo quidem Christianos qui erant in palatio persecutus est, oblivioni tradens de structionem præcedentium tyrannorum el pacto kuin magno Constantino factorum. In feminas au tèm furiendo et opprimendo atque Christianos oc cidendo minime quiescebat. Huic per litteras Con stantinus jubens ab hujusmodi vesania receden dum, nequaqnam compescuit. Hinc etiam et Basilea episcopum Amasiæ, et ut quidam aiunt, eliam sanctos quadraginta martyres et alios inut Los finiri per supplicia fecit. Sexto decimo anno imperii Constantini Arius ab insania cognominatus apud Alexandriam hæresim suam in ecclesia manifestavit et schisma operatus est, cooperante sibi maligno adversario, qui non fert videre pacent Ecclesiæ. Factus est autem et terræ motus Alexandriæ gravissimus, ita ut cade rent domus multæ ac populns plurimus inter iret. Septimo decimo imperii sui anno Constantinus comperta Arii commotione valde tribulatus scripsit Alexandro et Ario communem epistolam, consi fium dans nequàm commotionein solvendi et ad pacem mutuam redeundi. Misit autem et Osium episcopum Cordubæ Alexandriam contra Arium et ad Orientem, correcturus Orientales Pascha pejus quam Judæi ex antiqua consuetudinę, celebrantes. Reversus est autem ad utrumque inefficax. Hoc etiam anno Constantinus Constantem Alium suum Cæsarem fecit et misit in Gallias. a Silvestro fuerit baptizatus, et quod nominatæ Constitutiones, quæ ad Melchiadem feruntur, əb Arianis fictæ sint, qui gloriam hinc sibi festiuant acquirere, vel etiam piissimum principem lacerare, dum scilicet ex hoc volunt eum non baptizatum ostendere, quod est irrationabile atque falsissi mum. Si enim non erat in Nicæna synodo baptiza Lus, ergo nec divinorum participator mysteriorum,. nec orabat cum sanctis Patribus, quod nequi

col. 1211–1212page 13 of 120

acumine sensus, in eruditione verborum, in æqui - dona largitus, principibus singularum natiouem tate justitiæ, in alacritate beneficentiæ, in decore vukus, in bellorum virilitate ac felicitate, in bar baricis magnus, in contribulibus insuperabilis; unde et contra omnes hostes victoriam orationi bus obtinebat. Mundi anno 5816, divinæ incarnationis anno 316, vicennalia imperii celebrata sunt Constantini Au gusti, el facta est säñétá et universalis prima sy nodus 318 Patrum, quorum multi miraculorum erant patratores et coangelici viri, stigmata Christi in corpore suo ferentes. Pro Romano autem Vitus et Vincentius aderant. Hæc sancta synodus Arium el consentaneos ejus deposuit, excepto Eusebio Pamphili, qui ad præsens homousii se tenere fidem voce profitebatur. Impios itaque Arius cum in xy nodo præsens adduceretur, Eusebius Nicomediensis, et Theognis et Maris et Narcissus et Theophantus et Patrophilus hunc defendere moliebantur; qui componentes fidei verbum blasphemum synodo porrexere. Quod cum diruptum esset, hi qui ſe cerunt illud reversi damnaverunt Arium, exceptis Secundo Prolmaidis Ægypti et Theona Marmaricæ. Quibus cum Ario repulsis et anathematizatis sanctum symbolum fidei dictavere, subscribentes émnes cum augustissimo imperatore; èt laude dicta solutus est cœtus, anno quo Byzantium cæpit edificari. Celebrata est igitur sancta synodus in dictione 12, mense Maio, die 20, quæ scripsit epi stolam in Alexandriain, Libyam et Pentapoli, per quam innotuit ejectionem Arii, Secundi et Theonæ. Significavit autem et de Meletio, quod seorsum in civitate propria tacitus resideret. Ens vero qui ab ipso manus impositionem acceperant, magis mystica sacratione firmandos. Scripsit etiam de Pascha, id ulterius cum Judæis nullatenus eff ciendum, sed secundum formam quæ per Italiam custoditur, in Dominica die potius celebrandum. Similiter et piissimus imperator epistolas scripsit ubique jubentes cadem quæ sancta synodus pro mulgaverat, et firmantes. Præterea cum imperii sui festivitas vicennalis instaret, omnes Patres ad convivium vocat, cum illis 'pariter convivatus; quos decenter honorans Paphnutii et similium confessorum loça, ex quibus in persecutione oculf fuerant effossi, vel etiam cætera membra truncata osculabatur, sanctificationem ex eis lucrifacere sperans. Porro libellos quos contra invicem qui dam porrexerant igni tradidit jurejurando firmans, si vidisset episcopum mæchantem, se alacriter hune operiturum. Multa quoque omnibus ecclesiis honorare sacerdotes præcipiebat, et ita omnes gaudentes absolvit. Ædificavit autem Constantino polim, qua summa liberalflate ditsta in illustribos domibus eos qui ab urbe Roma erant viri rationa biles collocavit; et ex aliis locis secundum genus eligens, et domos magnas eis tribuens, ut habita retur civitas egit. Tunc etiam et templum sanctæ Sophiæ et sancta: Irenæ et apostolorum et sancti Mocii et archangeli Dei amiens princeps ædificavil. Tunc funditus templo Asclepii penes Ægas et ▼e neris in Aphacis sito destructo, atque aliis multis eversis, horum reditus donavit ecclesiis. Tune multæ gentes ad baptismum accessere miraculis actæ, que patrala sunt a captives sacerdotibus, qui. fuerant sub Galieno imperatore captivati; el prius quidem ex Gothis et Ceitis atque Galatis. Hesperiarum partimar, qui contra Romanos fuerant niši, nunc autem et sub victore Constantino plu rima multitudo gentium illuminata est ad Christum concurrens. Nam et interiores Indi et tberes, uti Rufinus scribit, similiter et Armenii perfecte sub ipso crediderunt, per Teridatem regem et Grego rium episcopum suum salutem accipientes. Tune et Dorothens episcopus Tyri, qui multa sub Dio cletiano mala perpessus exilia et tormenta perta lerat, pollebat, numerosa scripta conficiens Latina simul et Græca, utriusque nimirum dictionis non modicam experientiam consecutus, et multarum. per ingenium rerum gnarus effectus. Hic diligen ter etiam, super episcopis Byzantii ac aliorum multorum locorum historiam texuit: qui et in sy nodo repertus est, et ad propriam parochiam remeans perduravit usque ad refugam Julianum. Et quoniam non manifeste, sed occuite per judices exsecrabilis vir in Christianos debacchabatur, ite rum beatus Dorotheus pergit Odyssopolim, ubi et comprehensus a judicibus Juliani, multisque affe ctus verberibus, in suprema senectute pro Christi confessione suppliciis obit, cum jam 107 annorum. esset. Mundi anno 5817, divinæ incarnationis 317, Ju dæi et Persæ videntes Christianismum in Perside magis ac magis pollere, detrahunt Simeoni archie piscopo Ctesiphontis apud Saborem Persarum re gem, quasi amico imperatoris Romani et Persico rua delatori negotiorum. Quamobrem persecutions magna in Perside mota multi pro Christo marty rio sunt adornati; inter quos Heustazades pædago gus Saboris et Simeon et super alias multos cés tum clerici et episcopi una die martyrizati sunt, Anath. Hist. Trip. 12, 6: anathematizave ruut. Sic enim nos Christiani contra blasphemos prolatum solemus appellare decretum. FABR. Innotuit. Anastasius in exsilio S. Martini ‹ Potui ei scribere ac innotescere omnia quæ de ipso diff»mabantur. › Ludovicus imp. in præc, ap. Flod. 1,19: Quia Ebe clementiæ nostræ innotuit quia. .lv. Parochiam. Ilapotzias quidam malunt, para ciam. Sed promiscue utrumque_usurpatur. Avitus Viennensis ep. 90: In parochia Eponensi.» Epipha nius Scholast. Trip. 1, 14; ‹ În nostra igitur paro chia.» Idem tamen frequentius pareciam vertil, ut 11, 12 ct iv, 2½, v, 28 el 34, x11, 22; idque recties est. ID.

col. 1213–1214page 14 of 120

tein cum Nicomediensi Eusebio et sectatoribus suis insurrexere cum juramento libellos orthodo xiæ porrigentes imperatori, sitienti eorum qui di visi fuerant unitatem; et persuasere ei mentientes quod concordarent cum Patribus qui «pud Nicæam convenerant. Siquidem his credulus imperator in dignatus est adversus Athanasium pro eo quod Arium et Euzoium non susceperit, qui ab Alexan dro depositi fuerant, cum Euzoius diaconus et innumerabilis alia multitudo; ex quibus insi- ab hora tertia usque ad horam quintam. Arius au gnium decem et octo millia martyrum numerarunt, tormentis horribilibus et a natura extraneis a Sa bore perempta. Per idem tempus et B. Hetena dor mivit in Domino annorum octoginta, multa filio mandans pro pietate quæ Christo debetur. Sepulta autem est in templo SS. apostolorum apud Con-\ stantinopolim, quod ædificavit filius ejus Gonstań tinus ad sepeliendum mortuos Christianos impe ratores. Prima´ vero in eo B. Helena est sepulta, monumentis claris et vigiliis honorata. Porro sa cræ virgines, quarum mensis astans per semet ipsam quași famula ministrabat, divinis banc mo numentis prædicabant sine cessatione beatam. Mundi anno 5818, divinæ incarnationis 318, Constantins cum 22 imperii gereret anṇum, per virtutem S. crucis Germanos, Sarmatas et Gothos extremæ servituti subegit. Tunc Eusebius Pam phili symbolum fidei a sanctis Patribus apud Ni cæam expositæ omnem orthodoxiam habere testa tur scribens suis concivibus et interpretans dicta secundum sensum. Athanasius autem in epistola ad Afros missa testimonium perhibet Eusebio, quod susceperit vocem consubstantialitatis At vero Theodoritus dicit hunc concordem Ariano rum, Eusebii scilicet Nicomediensis et eorum qui cum ipso sentiebant, fuisse. Unde et depositioni sacratissimi Eustathii Antiocheni consensit; ' eum quibus et imperatori persuadens hunc juste depo situm egit ut apud Illyrium in exsilium mitteretur. Constantini vigesimo tertio anno in imperio per currente, apud Antiochian: octagonum templum cœpit ædificare; qui cum vigesimum quartum im. perii ageret annum, Danubium transiens pontem in eum lapideum fecit, Scytbasque subegit. Porro vigesimo quinto imperii sui anno Con staŭtinopolim novam Romam nuncupari decrevit, Marco Romæ præsulatum gerente. Constantinus præterea vigesimum sextum in perii sui gerens annum, extendit persecutionem suam in destructio nem idolorum atque templorum. Per idem tempus et Athanasius Alexandrinus antistes babetur. Vige simo septimo nihilominus imperii ejus anno Julius papa Romanus agnoscitur. esset. Porro primum et tricesimum imperii sui annum Constantino agente, Eusebius et hi qui cum ipso erant, inventa occasione adversus Athanasium de certabant utpote contra pugnatorem rectæ fidei; cum quibus et Meletiani conveniebant. Et prime quidem ejus detrahebatur ordinationi, quamquam Apollinarias Syrius magua super Athanasii ordi natione testetur; secundo vero de linea veste, qua indui sanctum inimici calumniabantur; tertium super Philameno, cui aurum multum bune misisse mendaciter asserebant in insidias imperatoris. Ac cersito autem Athanasio imperator, et cuncta falsa reperiens, cum epistola et honore Alexandriam hunc remisit. Deinde Ariani diversis Athanasio apud imperatorem accusationibus derogantes, post multa cum juramento dicere præsumpsere quia Minitantem andivimus Athanasium, et prohiben tein frumenti delationem quæ veniebat ab Ægypto Byzantium; unde et commoto in iram amico Christi principe, egere ut exsilio relegaretur ma gnus Athanasius apud Triberim. Calliæ civitatem. Porro tricesimo secundo imperii Constantini principis anno Persæ contra Romanos prælium in dicavere. Tunc Constantinus cum transisset in Nicomediensium civitatem contra Persas præ liaturus, languore præventus in pace dormivit Tunc, ut quidam eorum qui cum Ario sentiunt ainnt, ab Euspbio Nicomediensi Constantinopolim transfato sanctum meruit baptisma percipere; quod mendacium est, sicut superius est compro batum: Romæ quippe a Silvestro baptizatus est, quemadinodum et præostendimus. Visit autem per omnes dies vitæ suæ annis sexaginta quinque, Mundi anno 5823, divinæ incarnationis anno cum imperasset annis triginta uno et mensibus 323, in Oriente fames facta est, ita ut modius fru menti 400 fieret argenteorum, imperante Constan tino anno vigesimo octavo; cujus vigesimo nono imperii anno Arius ab exsilio per fictam pœniten tiam revocatus et Alexandriant missus non est re ceptus ab Athanasio. Tricesimo anno imperii Constantini ejus tricen nalia celebrața sunt, quando stella in cœlo appa ruit, apud Antiochiam interdiu contra orientalem partem fumigans vehementer, tanquam ex camino, decem. Mundi anno 5825, divinæ incarnationis anno 325, cum Constantīnus magnus et sanctus quievis set, tres filii ejus obtinuere Romanos, et Orientem quidem Constantius, et Constantinus Italiam. Sed et Constantinus primo quidem homousio recepto, postmodum mentis levitate mutatus est, seductus ab Ariano presbytero et Eusebio eunuchorum primo alque Nicomediensi Eusebio. Consubstantialitatis. Utuntur ea dictione Fa condus et interpres Tripartite. Fabo. Templum. Kupsaxiv. Dominicum. Rufinus Tertio itaque imperii Constantii anno Constan Aquil. interpres Hist. eccl. Eusebii, 9, 9: «Oratio num domus, i. e. Dominica sua.» Vide quæ diximus ad l. 3 c. Theod. de pagan, sae, et temp. 1o.

col. 1215–1216page 15 of 120

que adversus sacratissimum Athanasium denuo parabantur. Sane Romanis postulantibus coactus revocat Liberium et sedi restituit. Felix vero egres sus urbem ulterius minime rediit; cui succedit Damasus. Interea Constantius decimo octavo im perii sui anno Gallum, quem Cæsarem factum Constantium cognominavit, interfici jubens, Julia num hujus fratrem in custodia retinebat. Ensebia vero conjux Constantii hunc postulatum, Athenas transmisit; quo cum pervenisset, studia`institueba tur gentitia, bonis fundamentis superædificaturus malitiam, et non sicut oportebat ista secutus. unus filius magni Constantini, profectus ad partes inefficax, Occidentalibus non recipientibus molīmins fratris sui Constantis et bellum aggressus, a mili tibus, occisus est, et tenuit Constans solus totius Hesperiæ terram. Porro Constantius in Oriente ge Jens imperium Gallum et Julianum tradidit eru diendos in villa Demacelle vocata, que juxta Cæ saream est Cappadociæ sîta. Ili duo fratres lectores facti sunt, et ecclesiam ædificare S. Mamæ martyri curaverunt. Verum in parte qua Julianum conser vare contigit, terra quod ædificabatur nullo modo ecipiebat. Porro detonsis capillis monasticum tudium siønlabat: Constantius autem et Constans oges edidere, Judæum non emere servum, alioquin inferri eum et publicis rationibus tradi. Porro si et circumcidere ansus fuerit servum, gładio puniri talia præsumentem. Mundi anno 5847, divinæ incarnationis anno 317, Maximum Hierosolymitanum deposuerunt Acacius Cæsariensis et Patrophilus Seythopolitanus, com essent Ariani, et subrogaverunt pro eo Cyrillum, putantes eum habere concordein. Tunc signum cru cis apparnit in cœlo die Pentecostes, speciem luminis habens, extensum a Golgotha usque ad montem Olivarum; in circuitu autem apparentis signi corona erat, habens velut Iris speciem. Hoc autem et Constantio eadem die apparuit. Hajus autem Cyrilli fertur epistola ad imperatorem Con stantium, in qua piissimum cum vocabat. Unde quidam ei quasi Ariano derogant, dicentes bunc etiam homousii vocem tacuisse in institution'bus, quas exposuit ad profectum imperitarum plebium, ad baptisma propter miracula vivificæ crucis acce dentium. Falluntur autem atque delinquunt: opor tebat enim et imperatorem ex simplicitate et non ex affectu versuliis Arianorum in bæresim surreplum, et a paganismo nondum perfecte conversum, piis simúm dispensatorie dicere, ac homousii vocem interim taccre, quæ plurimos adhuc turbabat et baptizandos inimicorum contradictione recidebat, cæterum per dictiones vim equalem significantes homousii vocem: exprimere; quod et fecit beatus Cyrillus, Nicænam fidem secundum dictionem aperiers, et Deut verum Filium ex Dee vero Patre præconans. Porro Athanasins et Paulus mortuo impio Eusebio Constantinopoli, ubi præefuerat, ite rum Romam ad Julium descendunt episcopum el ad Constantem imperatorem fratrem Constantii. Populus autem Eusebio defuncto Paulum throno Constantinopoleos reddunt, dicentes quod Romam ad Julium profectus fuerit et ab eo cum litteris remeaverit. Quo comperto Constantius indignatus jubet Philippo præfecto Paulum insequi et Macu donium restituere throno. Præfectus autem popu. lum metuens, Paulum Thessalonicam, ex qua ortus fuerat, usus ingenio destinavit. Imperator vero etiam tunc Athanasio necem minabatur inferre, quam ille timens fugax denno Romam perrexit, Cai Mundi anno 5834, divinæ incarnationis anno 534, Julius Romanum gerit pontificium. Constan tius de Assyriis triumphavit, Sabor Christianos re gni sui persequitur, Constans vero Francos deva stavit. Per idem tempus terræ motu ingenti facto Neocæsarea Ponti cecidit, excepta ecclesia et epi scopio et ibidem repertis viris religiosis. Tune et Paulus confessor ordinatur episcopus Constan tinopoleos. Sane Constantins cum octavum imperii sui annum geret, Alexandrini Gregorium, qui more latronis super Athanasium insiliit et sedem per sex annos obtinuit, occiderunt. Sequenti vero anno Dyrrachium Dalmatia a teriæ motu corruptum est, et Roma per tres dies commota dispendia pertulit. Circa hæc autem tempora Liberias Ro mano throno præsedit. Verum Athanasius et Pau Jus, et quotquot pro rectitudine sermonis ejecti fuerant, Romam ad Jolium confugerunt, et unus quisque de se Julium docuit; quos ille cum litteris ecclesiis suis restituit. Athanasius autem et Paulus et hi qui cum ipsis erant, litteris Julii papæ Ro mani freti, thronos proprios, receperunt. Interea leeræ motu magno in civitate Beryto Phoenicis faelo plurima pars ejus corruit, ita ut multi gen tiles ingrederentur ecclesiam, se ritum Christianum servaturos more nostro spondentes. Hinc insur gentes quidam formas ecclesiæ quodammodo frau dantes resecaverunt, et locum orationis cognomi mantes in ipso multitudinem receperunt, cuncta que sunt Ecclesiæ imitantes, similiter apud nos effečti ut Samaritensium hæresis gentiliter penes Judæos viventium. Caterum. Constantius Liberio scribenti sibi pro homousio et sacratissimo Atha nasio iratus mittit, et hunc exilio relegari præcepit opud Bretaniam Thraciæ. Tuncque pro illo Felicem consecraverunt, qui diaconus fuit ecclesiæ et Nicæ num amplectebatur concilium. Porro jussione im peratoria synodus congregata est apud Mediolanum, Occidentalium quidem trecentorum episcoporum protinus Paulus quoque veniens a Thessalonica Orientalium vero valde paucorum. Porro soluta est sociatur; qui abeuntes Constanti quæ passi fuerant Eniscopio. Flodoardus 1, 20: ‹ Sicque pro spore in suum reversus episcopium. › FABR. Quo secutus. Hæc de suo addidit Anasta sius. Ib.

col. 1217–1218page 16 of 120

muntiarunt, qui condolens sanctis scribit Con- nus: Mihi, inquit, cum subjecto populo de kujusmodi stantio ut aut redderet Paulo et Athanasio proprias sedes, aut certe prælium contra se seiret movendum. floriatus autem est eum quo synodus apud Sardi cam fieret, in qua Hesperiarum convenere episcopi trecenti. Orientales autem triginta sex. Isti Occi dentalibus resistebant, petentes expelli prius Atha nasium et Paulum. Osius autem Cordubensis epi scopus et Protogenes Sardicensis passi non sunt quo minus adessent sancti Athanasius simul et Paulus. Tunc Orientales penes Philippopolim con venientes impudenter homousium anathematizave runt: qui vero apud Sardicam orthodoxi¨´ sunt inventi, anomæum anathematizantes, rectum apud Nieæam expositæ fidei terminum firmaverunt. Porro reddidere thronos Athanasio et Paulo atque Mar cello Ancyrano, confitenti homousium et rationem pro se reddenti, quod non intellexerint scripta sua bi qui se accusationibus impetebant. Interea Con ɛtantius vigesimo primo anno Romam contra Ma gnentium dimicaturus venit, ubi ab Eusebia pro pria uxore rogatus Julianum ex carcere ductum Cæsarem facit et in Gallias mittit, copulans ei ad nuptias sororem suam Helenam, quæ et Constantia dicta est. Mundi anno 5850, divinæ incarnationis anno 350, facto magno terræ motu Constantinopolis diruta est. Deinde mortuo Constantio vigesimo quarto imperii sui anno Julianus monocrator effectus im pudenter vivebat atque gentiliter, sanguine sacri ficiorum sanctum baptismum diluens, et cuncla faciens quibus dæmones placari suescunt. Mundi anno 5856, divinæ incarnationis anno 356, Jovianus chiliarchus, vir mitissimus et orthodoxus Christianus, imperator Romanorum ab omni exer citu ac magistratibus atque consulibus in eodem loco terræ Persarum, in quo prævaricator interiit, noucupatur, qui recusabat imperium, asseverans non se posse principari exercitui qui paganus sub Juliano sit factus; ad quem omnes unanimiter cla Imavere se Christianos esse. Scripsit præterea Jo vianus sacratissimo Athanasio immaculatæ fidei sibi significari in scriptis acribeiam; quod et fecit, totius orthodoxiæ Joviano epistolam scribens. Unde Jovianus robustior in orthodoxia effectus his qui prædicabant homousium multa donavit, et sine tri buto manere constituit. Quo defuncto aeclamatus est Valentinianus Au gustus a militibus; qui continuo perveniens ad regiam urbem Valentem fratrem suum communica torem sui fecit imperii, largitus ei partes Orienta les, sibi retentis Occidentalibus. Interea Valentinia nus Augustus Grianum filium suum Augustum appellavit, communicatorem imperii patris, et consulem ante pronuntiatum, et Valentem fratrem suum imperatorem. Orthodoxi autem accesserunt ad Valentinianum per Hypatium episcopum Heracliæ, deprecantes quo fieri conventum præciperet super correctione dogmatis homousii. Ad quos Valentini❤ negotiis curiose agere fas non est. Ut ergo videtur vobis sacerdotibus, facite. Tunc venientes apud Lampsacum, et duobus illic mensibus commorati, novissime irrita fecere quæ ab Eudoxio et Acacio Constantinopoli sunt patrata, tenendamque fidem apud Seleuciam expositam decreverunt. Sed impius Valens, quæ apud Lampsacuní gesta sunt, destru xit, et episcopos, qui ìbidem conveneṛant, exsilio relegavit. Interea Liberius papa Romanus et Atlia nasius et Meletius et Samosatensium Eusebius, qui Joviani præcepto ab exsilio fuerant revocati, in orthodoxiæ sermone vigebant, necnon et Hierosoly mitanus Cyrillus et alii episcopi orthodoxæ fidei propugnatores. Arianis autem præerant apud Ale xandriam Lucius, et apud Antiochiam Euzoius, Panlinus autem uni parti orthodoxorum, alteri vero Meletius. Quidam sane aiunt quod Dominica uxor Valentis persuaserit ei tam valenter Arii sensum sectari. Porro alii scribunt quod postquam impera verit ab Eudoxio baptizatus, juramento firmaverit in ipso baptismate cum Ario se sensurum et ho mousium minime recepturum, et sic utrique dena millia persoćutionum in orthodoxos commoverunt, Mittunt autem et Liberio Eustathium Armenum et Silvanum Tarsensem atque Theophilum Castava lensem, repromittentes per ipsos recipere homou sium. Qui pervenientes Liberio scriptum pro homiou sio porrexerunt libellum, profitentes se omnem bæresim aversuros, quæ synodo Nicænæ foret adversa; quibus et receptis Liberius communicavit, scribensque Orientalibus testimonium illis perhibuit orthodoxie. Mundi anno 5861, divinæ incarnationis anno 361, concilium Tyanense celebratum est, in quo inventi sunt Eusebius Cæsariensis Cappadociæ, Gregorius Nazianzenus pater Gregorii deiloqui, qui et ipsc Nazianzenus appellatur, et Trienus Melitenensis cet alii; qui super Liberii litteris exsultantes omnibus orthodoxis significaverunt episcopis quo Tarsum in confirmationem veræ rectæ fidei convenirent; quo audito Valens eos prohibuit convenire, Cyziceni autem Eunomium insecuti sunt tañquam hæreticum et blasphemum, qui veniens unitus est Eudoxio. Erat enim blasphemus et acerrimus, præ sumens dicere quia Deus de propria substantia nihil nobis amplius novit. Porro Valens paganis dedit sacrificia et solemnitates celebrandi licentiaı, Pari modo et Judæos fovebat et honorabat, solos tantum orthodoxos in apostolica insecutus Ecclesia. Hujus anno imperii nono S. Athanasius Alexan drinus migravit ad Dominum, cum episcopatum gessissel andis quadraginta sex, ex quibus quadra ginta in persecutionibus pro pictate ac periculis vixit. Cui successit Petrus, qui Arianis in multo rum hominum cædes grassantibus pulsus Romam fugiens ad Damasum properavit, cujus et erat sen sus, quando et horrenda, quæ gesta sunt ab Arianis apud Alexandriam, per epistolam conscripserunt.

col. 1219–1220page 17 of 120

Eodem anno et Basilius episcopus Cæsari:e factus Melicanus, postmodum autem et Flavianus Antio est, cum Eusebius pie dormissot. Mundi anno 5866, divinæ incarnationis anno 306, Ambrosius post Auxentium ecclesie Mediolanensium præest. Occidente vero totam Trinitatem homousion prædicante, postulavere quidam Valentinianum, et fecere synoglum in lyrico, et fidem roboraverunt Nicænam. Tunc et Gregorius deiloquus Constanti nopolitana præsidere noscebatur Ecclesiae, pro Basilii et Meletii ac reliquorum pietatis pugnans dogmatikus. Et nisi ante ad urbem Constantinopo ¡¡tanam invitatus esset, tota nimirum Arii et Euno mii repleretur illuvie: onines enim ecclesias ipsi possidebant, præter oratorium Anastasiæ martyris. Præerat autem illic Arianis Demophilus. Tunc Gregorius quoque Nyssenus et Petrus, fratres Ba silii, coruscabant, Optimusque in Pisidia et Am philochius in Iconio. Barse autein episcopum Edessæ atque Pelagium Laodicea, utpote orthodoxe Adei propugnatores, Valens in exsilium misit. Sau romatarum autem gens, quæ posilla et infirma est, contra Valentinianum insurgens et ab co superata, legatis missis, pacem expostulat. Cumque Valenti dianus a legatis sciscitaretur utrum Sauromatæ tales et tam vilium corporum omnes exsisterent, responderunt dicentes quia Meliores eorum hic habes et vides. Tunc validissime ille clamans ait Atrocia Romanum imperium sustinet ad Valentinia num pertingens, si Sauromatæ tales exsistentes contra Romanos insurgunt. Ex animositate autem nimia et manuumi plausu vena recisa, et plurimo erumpente sanguine, in quodam municipio Galliæ moritur. Porro Valens Trajanum magistratum contra Gothos mi»it,qui victus ignominiose reversus est. Cui cum Valens mollitiem exprobraret, respondit: Nun ego sum victus, imperator, sed tu, qui contra Deum pu guas et barbaris nutum ejus concilias. Damasus autem Romanus et Petrus Alexandrinus primi Sabbatianos condemnaverunt; et impius Eunomius præsumpsit in una mersione baptisma celebrare, non in Trinitate, sed in morte Christifoportere bapti zare dicens, et eos qui in Trinitate baptizati erant rebaptizabat. Per idem tempus et magnus Ephrem in studio et divina doctrina fulgebat, multos quidem sermo nes asceticos, plures autem dogmaticos ex divino Spiritu emanans. Quædam autem studiorum ejus etiain cantanda Syris tradidit, per melos pertrahens antiquiores. Aiunt itaque trecentas eum myriadas versuum edidisse, vere divina sapientia conditorum, in quibus invenies discendam viri virtutem. Mundi anno 5868, divinæ incarnationis anno 368, Messalianorum hæresis, id est, Enchetarum et Enthusiastarum, exorta est. Hi psallentes incedunt et manibus plaudunt, quæ apud David sunt iusen sate ae velociter excipientes. Hujus hæresiarchæ Dadoes et Sabbas et Adelphius exstiterunt, et ui quidam aiunt Eustathius Sebastenus; quibus re sitere fortiter Amphilochius Iconiensis, Litoius chenus. Præterea Valens omni ecclesia devastata venit Cæsariain ab Oriente, contra sacratissimum Basilium insaniens; qui egit quæ magnus Gregorius in epitaphio Basilii arguit. Deinde vero Mavia Sa racenorum regina multa mala Romanis faciens pacem quæsivit, et Mosen quemdam religiosorum in eremo commorantium episcopum dari Sarace nis, qui apud se christianizabant, expetiit. Impera tore autem alacriter hoc faciente, Moyses non…….. Luciano Ariano consecrari, sed quodam episco porum qui in exilio fuerant; quod et factum est. Hoc suscepto Mavia multos Christianos de Sara cenis effecit. Aiunt autem quia et ipsa Christiana erat, natione Romana, et captiva dncta placuit propter pulcritudinem regi Saracenorum, et gic regnum obtinuit. Scribit vero multa de eodem ge mere Sozomenus, unde originem ceperit et unde sic nuncupetur, et quod 13 anno circumcidatur. Porro Gothi ab Hunnis impugnati auxilium ab imperatore postulant, et per Hulfiam episcopum suum Arianıını, qui moratus sub Constantio fuerat cum Eudoxio et Acacio Arianis. Hic Gothos Arianos esse docuit, qui adunati ferme viginti Græciæ depopulantur pro vincias. Quo audito Valens, cum Antiochiæ degeret, venit Constantinopolim. Byzantii vero conviciis illum utpote invalidum et bellorum fugacem accu mulabant. Hisacius autem, sacer monachus, lenenis frenum equi Valentis, cum novissime egrederetur in prælium, ait ad eum: Quo vadis, imperator ad. versus Deum pugnans et Deum adversarium habens? Quem iratus carceri tradidit, mortem illi minalus, si rediret, quemadmodum Micheæ quondam Achab. Post egressionem autem ejus quidam ex suis con fessi sunt quod præceperit divinationes fieri de impetu belli, quod sibi imminebat. Quo cum Gothis inito superatus fugit in quamdam donnunculam, ad quam cum barbari” pervenissent, domum incenden tes, ignorantes, omnes qui in illa erant cremave rant. Alunt autem quod divinus Hisacius in carce re fœtoris Valentem, dum cremaretur, divina gratia et animæ munditia deprehenderet, prædixeritque interemptionem ejus his qui secum erant, antequata nuntii advenissent qui gesta prælii nuntiarent. Quo comperto Gratianus Augustus Theodosium Augu stum induit et appellavit imperatorem, et contra Gothos direxit. Gothos autem vulgo Scythas diel Trajanus patrieius perhibet in historia. Erat autem Theodosius orthodoxus et in bellis mirabilis. Porro Gratianus et Valentinianus lege data episcopos exsilio revocaverunt, Arianos autem persecuti sunt, Damaso cooperante papa Romano, Mundi anno 5874, divinæ incarnationis anno 574, Theodosius imperat, cujus imperil quinto anno sancta et universalis secunda synodus celebrata est, cui præfuere Timotheus Alexandrinus, Meletius Antiochenus, Cyrillus Hierosolymitanus et divinus Gregorius Constantinopolitanus. Hi vero qui en Macedonio sensere triginta sex episcopi adhortati a

col. 1221–1222page 18 of 120

* Patribus dogmata Nicæna suscipere, secundum quod Præterea cum imperator Romanı venisset, accessit et Liberio repromittentes libellos porrexerant: hi qui circa Silvanum erant Romam transınissi, re nuerunt veritati acquiescere, et recesserunt risus omnibus facti, alia sentientes et alia pollicentes, se ductorie Liberii epistolas reportantes, testimonium sibi perbibentes orthodoxiæ. Sancta vero synodus Gregorio deiloquo episcopatum Constantinopoleos roboravit, et hune invitum in throno locavit, utpote multum laberantem et urbem a læsione hæreseos liberantem. Cumque didicisset quosdam ex Ægypto sapientissimus et beatissimus iste huic rel invidere, compositorio sermone osterso sponte a throno re guantis urbis abscessit; quo thronum refutante Nectariam imperator et synodus provehit, Tarsen sem genere et prætorio tunc principantem;´qui li cet nondum baptizatus esset, religiosus tamen el vitæ venerabilis erat. Porro sancta el universalis synodus homousion firmavit, addidit autem et symbolo theologiam Spiritus sancti. Tune Gregorius Nicænus in hac et Pelagius Euloginsque Edessenus et Iconiensis Amphilochius coruscabant cum ma‍ gao Gregorio et viris præfatis. Magnus autem Me Ietius Antiochenus, postquam synodus est finita, dormivit in pace. Ordinatus autem est Flavianus Antiochiæ præsul, vivente quodam Paulino, quam quam idem Flavianus præstitis firmaverit juramen tis nunquam se manus impositionem episcopatus ullatenus admissurum. Iterum ergo turbatio Eccle siam oblinebat Antiochenam, aliis quidem Paulino, aliis vero Flaviano parentibus. Apud Palæstinam vero in castello Emmaus natus est puer perfectus, ab umbilico et sursum divisus, ita ut haberet duo pectora et duo capita, et unusquisque sensus, et unus edebat et bibelt, et alter non edebat; unus dormiebat, et alter vigilabat. Nonnunquam vero et simul ludebant ad alterutrum, et flebai uterque, et percutiebant invicem. Porro vixere annis ferme duobus, et unus quidem mortuus est, alter vero vixit diebus quatuor, el mortuus est et ipse. Theo dosius autem undecimo imperii sui anno venit cum Honorio filio suo Romam, et locavit enm im peratorem in ea, ad eum episcopus consilio funocentii Romani pon tificis, contra Flavianum episcopum Antiochenum, Imperator autem, ea quæ ad pacem sunt admonens, eos univit post decem et septem annos, jubens episcopum de Oriente Romam venire, cum quo el Beroensis Acacius missus est. Mundi anno 5890, divinæ incarnationis anno 590, Arcadius cum Honorio imperat, cujus sexto imperii anno Nectarius moritur. Theophilus autem episcopus Alexandrinus cum adesset, Joannis Chry sostomi prohibere satagebat electionem, Isidorum quemdam presbyterum suum, 'qui sibi ministrave rat, dignum episcopatu regiæ urbis testificans. Imperator autem et tota civitas Joannem ab An tiochia ad id ab ipso vocatum consecrari voluit, Erat enim Joannes ex clarissimis Antiochensium, patre Secundo el Anthusa matre genitus. Hic cum esset disertissimus ex divina maxime gratia, etiam acerrimis gentilium sophistis mirabilis habebatur; unde Libanius circa mortem interrogatus`a disci pulis quisuam eruditionem post eum susciperet, ail: Joannes, nisi hunc Christiani a nobis ſurati fuissent. Eruditus namque est Scripturis divinis Chrysostomus apud Carterium quemdam abbatein cujusdam monasterii, encycliis vero penes jam di etum Libanium. Macedonianus autein quidam per hujus doctrinam accessit ad Ecclesſam, qui propriam uxorem hortatus ut converteretur et communica ret, vix persuadere prævaluit: illa vero dans com munionem ancillæ suæ, quæ erat ex Macedonianis, jussit babere secum. Cumque accessisset ad Chry sostomum, siiscepta ex sanctis manibus ejus com munione, hanc se fingens sumere postremo por rexit ancillæ, et acceptam Macedonianorum com munionem ad os affert, et invenit eam lapidem fa ctam. Tum deterrita et tremefacta pedibus incur vatur Joannis, temeritatem conlitens et sinceriter ad Ecclesiam rediens. Porro lapis repositus est in vasorum custodiario reservandus. Per idem tempus Arsenius, qui magnus ad sæculum fuerat, contein plis omnibus divinam philosophiam apud Ægyptum sectabatur, vita et verbo atque miraculis in ordine monastico fulgens. Mundi anno 5890, divinæ incarnationis auno 390, Nectarius Constantinopolitanus episcopus presby terum prohibuit, qui érat super pœnitentiam constitutus, propter peccatum quod a quodam dia cono factum fuerat in ecclesia in mulierem quæ vacabat sub pœnitentia: apud Romam vero, et in toto Occidente diligenter conservatur usque in præ sens, et locus poenitentibus segregatur. Theodosius ´autem legem scripsit, mulierem in diaconissam non promovendam, nisi sexaginta transcenderit annos, secundum Apostolum, Interea Joannes Chry sostomus, presbyter exsistens Antiochenus, mira biles sermones ad commonitionem eorum qui con tra imperiales statuas agere præsumpserant edidit. Super pœnit. Hist. Tripart. ix, 35. Fabr. Mundi anno 5896, divina incarnationis anno 396, Joannes Chrysostomus multis in vita et verbo di vinisque charismatibus splendens, et circa omnem virtutem districtus exsistens, diligebatur a populo, qui ædificabatur valde doctrinis ejus. Hi vero qui luxuriose vivebant se avertebant ab illo, qui et in bello, quɔd adversus eum gestum est, operati sunt; inter quæ contigere quæ circa Eutropium euna chum gesta sunt, quin et contentio Severiani Ga balensis contra Serapionem archidiaconum Joannis, et illud quod actum est de Longis, qui ex Ægypto fugerant propter Theophilum; necnon et illud de litteris Theophili ad Epiphanium. Ex quibus omni

col. 1223–1224page 19 of 120

juniorem parvulum esse, et considerans ne a quo quam insidiis appeteretur, hunc imperatorem ap. pellavit, et ei curatorem per testamentum fore statuit Hisdigerdem Persarum regem. Hisdigerdes autem Arcadii testamento suscepto, paceque sine invidia erga Romanos usus, Theodosio imperium conservavit, et Antiochum quemdam mirabilem atque rationabilem virum ei tutorem et pædagogum mittens, bæc Romano senatui scribit: Arcadio dor miente meque curatorem filii ejus constituente, qui suppleat locum meum direxi. Ne quis ergo insidies puero conetur, ne prælium intolerabile contra Ro manos commoveat. Antiochus vero cum imperatore venerat. Ab Honorio autem patruo suo et Pulcheria sororé sua Theodosius perite in his quæ Christia norum sunt erudiebatur, et erat pax inter Romanos et Persas, Antiocho maxime pro Christianis multa scribente; sicque dilatata est in Perside Christiani tas Marutha episcopo Mesopotamiæ mediante. Mundi anno 5901, divinæ incarnationis auno 401, Theodosius junior imperat; cujus imperii anno secundo Allicus episcopus Constantinopolitanus Judæum quemdam paralyticum monens, susdeus atque baptizans sanuin ex lavacro eduxit: secnn dum Deum enim dicitur fuisse provectus. Septimo imperii Theodosii anno, obeunte Theophilo Alexan drino, Cyrillus consobrinus ejus pro ipso episcopus ordinatus est. Tunc et Hesychius presbyter Hiero solymitanus doctrinis effloruit. bus famulus dei Joannes insiliis appetebatur. In- perii sui anno mori cerneret, videns Theodosium terea Epiphanius Cyprius veniens in Ebdomum consecrationes et synaxes præter Joannis volunta tem fecit. Verum hæc Joanne ob divinam charita tem parvipendente, non est placatus, criminationi bus Theophili contra beatum Joannem factis præoc cupatus. Sequenti vero anno Joannes sermonem contra malas mulieres fecit, quo vesani et veritatis inimici Eudoxiam irritaverunt, dicentes adversus eam babitum fuisse sermonem. At illa dicens ad Arcadium atrocia se a Joanne fuisse perpessam, egit ut Theophilus accersiretur, quia manifes:us erat inimicus Joannis; qui accedens contra Joan nem insidiatus est, et tunc emisit ab urbe. Quo comperto populus magnam excitavit seditionem, non indulgens pelli Joannem; inter quos et Eudoxia plorationibus plebis inclinata rogavit Arcadium, et Misso Crisone eunucho a Preneto Joannem reduxit, qui publicam synodum introire minime passus in proastio morabatur. Populus autem ad imperatorem vociferatus Joannem intrare et in throno locare coe git, ita ut Theophilus, et qui cum illo erant, metuen tes de civitate fugerent. Tune sexaginta episcopi convenientes irrita omnia quæ a Theophilo et sociis contra divinum Joannem acta fuerant jure consti tuerunt. Porro sequenti anno imperatrix Eudoxia suam argenteam statuam faciens statuit in loco qui nuncupatur Pittacia, juxta sanctam Irenem. Urbis autem præfectus cum esset Manichæus, et quæ paganorum sunt saperet, plausus et choros et saltationes celebrans tumultusque faciens contri stabat pontificem, non permittens eum quiete di vina officia celebrare: sæpe namque turbabat psal lentes. Verum Joannes bune verbis mitigabat, ille vero Eudoxiam contra Joannem excitavit, quasi con'ra honorem statuæ ejus gereret. Ergo contra Joanne. iterum odium, iterum ira. Ipse autem sermonem edidit, cujus initium est: Iterum Hero dias sævit. Tunc inimicitia consummata imperatri cis adversus eum commola est, et iterum depositio et exsilium. Populus autem ecclesiam incendit, multique pro Joanne periclitati sunt; qui pulsus ab urbe in exsilium missus est, ubi et in Domino obiit. Qui cum esset in exsilio, consecratus est Arsacius frater Nectarii, qui ante Chrysostomum episcopus urbis regiæ fuerat. Innocentius autem Romanus non communicavit ejectioni Joannis, sed per litteras clerum consolatus est civitatis, et super temeritatibus indignabatur. Epiphanius vero ad Cyprum navigavit, Deo, nimirum migrationem ejus prænuntiante. Aiunt autem quod et Joanni finem in exsilio prænuntiaverit affuturum, similiter et Joannes Epiphanio prædixerit quam in navi pertulit mortem. Eodem anno mortua est et Eudoxia. Ar cadius autem cum se completo decimo quarto im Mundi anno 5912, divinæ incarnationis anno 412, Theodosius imperat; cujus decimo quinto imperii anno Honorius moritur, et Joannes quidamı ex im perialibus subscriptoribus Romæ imperium arripit, legationemque ad Theodosium mittit, in imperato rem suscipi deprecans. At vero Theodosius legatis in carcerem trusis Ardaburium strategon mittit adversus eum; quem tyrannus apud Ravennam aggressus inclusit. Quo Theodosius cognito Aspa rem hujus filium mittit adversus eum. Tum Deo amabilis imperatoris oratione angelus Domini, in habitu pastoris apparens, deduxit Asparem et eos qui cum illo erant, et ducit eos per paludem inviam, quæ Ravennæ adjacet, quam Deus perviam operatus est, quemadmodum Israelitarum tempore; et trana meantes per aridam, apertis portis civitatis inven tis, tyrannum quidem occiderunt, Ardaburium autem a vinculis absolverunt. Sequenti autem anno Maruthas episcopus Mesopotamiæ filium regis Per sarum Hisdigerdis a dæmonio vexatum sanavil. Interea Theodosius imperator multa benignitate motus, licet Persas potentissime vicerit, parceus tamen Christianis qui habitabant in Perside, pacem amplectitur; cujus rei gratia miflit legatarios Heleonem patriciunt, quem valde honorandum Christianitas. Vetus interpres epist. ad Ma gnes. quæ sancto Ignatio ascribitur: «Non enim Chri Stianitas in Judaismum credidit, sed Judaismus in Christianitatem. › FABR. Legaturios. Flodoardus flist. Eccl. Rem. 1, 25°: ‹ Legata:ins animi felle comaruļus. › la.

col. 1225–1226page 20 of 120

ducebat, et Anatolium Orientis stratigon. Varara- vero Nestorius quod patriarchæ taliter ecclesiis nes autem sciens superationem suam suscipit lega tionem, et ista persecutio cessavit quæ in Christia nos agitabatur. Cæterum Theodosius imperator communicatrices habens hymnodiæ proprias soro res, quæ virginitatem tota vita sectabantur, super hujuscemodi beneficiis Deo gratias agens hymnis bune Isudarè penitus non cessabat. Sisinnius autem Constantinopolitanus episcopus Proclum consecrat episcopum Cyzici; quem Cyziceni non suscipien tes, monachum quemdam præter votum Sisinnii Dalmatium dictum consecrant. Proclus autem pro priam ecclesiam non habens Constantinopoli hor tatu Sísinni¡ doctrinis pollebat; 'qui ejusdem urbis non multo post ordinatur antistes. Sequenti vero anno Philippus presbyter Side Christianam histo riam in triginta sex libros descripsit. Mundi anno 5923, divinæ incarnationis anno 423, Sişinnio defuncto Nestorius Constantinopoli tanus episcopus. Mox vero thronum conscendit nequam fides ejus, et perversus in dogmatibus sensus ostendebátur. Homeliam quippe de fide protulit, syncello suo præcipiens ut hanc coram ecclesia, prædicaret, habentem ita: Dei Genitricem Mariam vocet nemo: Maria enim homo erat, et ab homine Drum gigni impossibile est.· Ilanc - vocem primum reprehendit Eusebius quidam scholasticus imperatricis Constantinopoleos; unde multi Byzan tiorum turbati sunt. Nestorius autem verbum fir mare festinans, vocem.qua Dei Genitrix dicitur ejecit, purum hominem dicens Dominum. Quadam vero Dominica die, præsidente Nestorio, jussus Proclus. recitare homeliam dixit in Dei Genitricem, cujus initium est: Virginalis solemnitas hodie, fratres. Tunc odibilis factus est apud omnes impius Nestorius propter typhum et malam fidem. Eodem vero anno terribile miraculum sanctorum septem puerorum Ephesi factum est, resurgentibus eis post 181 annos. Porro Cyrillus Alexandrinus epis copus compertie Nestorii blasphemiis scribit ci, ro gant el monens ut discederet a perversis dogmati bus suis Ademque rectam susciperet. At vero Nesto rius ei e contra misit injurias et blasphemias. Tunc Cyrillas scribit Cœlestino papæ Romano quæ Ne storius prædicaret; et blasphemias, quæ sibi scriptæ fuerant a Nestorio, ei manifestas exhibuit. Tunc Cœlestinus scribit Nestorio, definiens el die rum decem inducias cessandi a blasphemia el pœ nitendi quod si perdurasset in prava opinione, sacerdotii communicator ulterius esse danisteret. Scribunt autem similiter Coelestious atque Cyrillus Antiocheno et Hierosolymitano archiepiscopis de Nestorio et hæresi ejus. Joannes autem scribit Ne storio dans consilium recedendi ab·bæresi, quin et ad memoriam ducens illud Apostoli dicentis: Misit Deus Filium suum factum ex muliere. Cognoscens conturbatis silere minime paterentur, suasit im peratori mittere Cyrillo sacram stigmatibus plenamı; quem putans ex his compescere magis erexit. Sur gens enim scribit imperatori et sororibus suis tam de recta fide quam de sinistra opinione Nestorii, simul et postulans universalem Deri synodum ad examinandum canonice.de Nestorio. Tune impera tor Theodosius scribit omnibus episcopis ut absque alla dilatione post Pascha Ephesum convenirent, definiens quia nullam apud Deum et apud nos ex cusationis rationem habebit, qui die sanctæ Pen tecostes in concilio inventus non fuerit apud Ephe. sum. Coelestinus autem Romanus scribit Cyrillo Alexandrino locum suum in concilio retinendi. Ita que viccsimo quinto imperii Theodosii anno apud Ephesum celebratur tertia saneta synodus. Omni bus sane antistitibus convenientibus, Joannes An tiochenus et Orientales in dicta die, et quæ ante statuta fuerat, minime concurrerunt. Porro décima sexta die post præfinitam, Joanne non veniente, pervenit Nestorius cum multa jactantia,' vicesima que mensis Junii die celebrata est synodus, Nesto rio, Cyrillo et Juvenali præsidentibus. Porro Cyrillo Romani pontificis vices agente et cuncta theologice disputante, dicit Nestorius cum multa jactantia Ego illum qui bimenstris et trimenstris factus esi, nunquam Deum nominaverim, et ideo mundus sum a sànguine vestro, et ex hoc ad vos nullatenus re pedato; et his dictis cum sex episcopis, qui vo luntaric secuti sunt eum, abiit, li vero qui circa Cyrillum erant posteŕa die convenientes, misere tres episcopos vocare illum, et non obaudivit. Pari modo secundo et tertio et quarto a synodo convo catus non venit: sed et illos qui missi fuerant injuriis fecit et contumeliis affici. Tunc synodus injuriis et ignominia lacessitis episcopis, qui missi fuerant, receptis, sententiam protulit in eum, et alienum fore ab omni sacra dignitate decrevit, in faciem ei depositione ipsius transmissa. His ita finitis venit post tres dies Joannes Antiochenus episcopus viginti sex secum episcopis habitis; qui cum didicissent Nestorium jam depositum, scissi a sancta synodo et cum Nestorio considentes de posuere, ut opinabantur, Cyrillum et Memnonem Ephesinum. Theoderitus sane putans Cyrillum in duodecim capitula offendisse, præter veritatem narrationem faciens, ibidem Nestorii venenum evo muit Cyrillus vero potenter exsurgens pro eisdem capitulis rationem reddidit, ea quæ in eis haben turinterpretans, et ecclesiasticum thesaurum este demonstrans, alque piam intentionem suam mani festans omnibus. Itaque Antiochenus Joannes a concilio tertio vocatus, et non obaudiens ut veni ret, sententiam una cum his qui secum erant ex cepit, ut alieni forent ab omni ecclesiastica com In faciem. Hist. Tripart. iv, 25: nam qui de suis dictis confidunt, etiam ad faciem probareɛnou fugiunt. FABR.

col. 1227–1228page 21 of 120

munione, usquedum sese recognoscentes proprium depositionem ab ecclesia separati erant, ecclexipe confiterentur excessum. Tuncque synodus defini vit, quæ ab´Orientalibus in injuriam sanctissimo rum Ecclesiæ præsulum Cyrilli et Memnonis prolata sunt, utpote sine lege et sine canone deprompta, nullam vim prorsus habere. His igitur omnibus per suggestiones. Theodosio imperatori relatis, jussi sunt episcopi ex utraque parte ascendere Constantinopolim; qui cum ascendissent, coopera tione Dei vicere hi qui ex parte synodi fuerant, firmataque depositione Nestorii Maximianus Con stantinopoleos consecratur episcopus. Orientales vere susceptum Nestorium secum duxere. Porro querto Nestorii depositionis anno Joannes Antio chenus episcopus amore Del detentus, vidensque multos Antiochenorum viros egregios a Nestorio adulterina pravitate infectos, scribit rogans impe ratorem hunc ab Oriente pellendum. Imperator au tem Nestorium quidem exsilio relegavit apud Oasion, præcepta vero mittit Cyrillo et Joanni sine dilatione et ad universas Ecclesias. Joannes autem accepta præceptione scribit Cyrillo fidem suam et Patrum apud Nicæam et Constantinopolim collectorum confessionem, recipiens etiam quæ apud Ephesum gesta sunt. Quibus Cyrillus susceptis scribit Joanni et Orientalibus epistolamı, cujns initium est: ‹ Læ tentur cooli et exsultet terra. Et in eadem confes sione utrisque convenientibus unitæ sunt ad pacem atque concordiam, quibus præminebant, Ecclesiæ. Per idem vero tempus Nonnus regebat Edessensem Ecclesiam, qui primam Antiochenarum mimarum Deo dicavit et pro Margarita meretrice Pelagiam Christo exhibúit. Iste ergo exsultans super horum concordia scribit Joanni archiepiscopo monita et verborum magisteria, in quibus et hoc ait: Munda. Ecclesiam, o homo Dei, a Nestorianis zizaniis et ejus impietate. Porro impium et blasphemum Na storium in exsilio divinum judicium subsecutum est, tabefactis omnibus membris ejus, et maxime lingua, qua consumpta morte prævenit iter quo ab Oase ad alium locum erat ducendus. Mundi anno 5926, divinæ incarnationis anno 428, veniens Valentinianus filius Constantil et Gallæ. Placidiæ ab urbe Roma Constantinopolim duxit uxorem suam, Aliam Theodosii imperatoris, Eu doxiam nomine, quam sibi Eudocia genuerat, et Romam rediit. Sequenti vero anno Theodosius im perator Eudociam uxorem suam Hierosolymam misit gratificos hymnos oblaturam Deo; quæ plu rima dona ecclesiis contulit, et adoratis tam san cla cruce quam colendis locis reversa es! ad rega lia. Tricesimo dein imperii Theodosii anno Proclus episcopus Constantinopolitanus postulatus ab im peratore Theodosio corpus sancti Joannis Chry sostomi a Comanis ad regiam urbem detulit, et pro ximo anno post triginta tres annos id coram omni processione una cum imperatore ac imperatrice Pulcheria pompis funebribus publicans in Aposio lorum ecclesia posuit. Et ita eos qui propter illius rursus univit. Sab hoc [sanctæ memoriæ Proclo terræ motus facti sunt magni Constantinopoli per quatuor menses, ita ut timentes Byzantii extra ei vitatem, in loco qui dicitur Campus, essent perse verantes una cum episcopo, ad Deum precibus et Litaniis vociferantes. Quadam ergo die fluctuante terra, et omal plebe attentius exclamante KúpLE, Eléŋgov, circa horam tertiam omnibus videntibus contigit a diviua virtute sustolli quemdam ado lescentulum in aere, et audiri divinamı vocem ad monentem eum episcopo ac populo nuntiare ut lita nias sic facerent et dicerent: Sanctus Deus, San clus fortis, Sanctus immortalis, miserere nobis, mihil aliud apponentes. Proclus autem hac suscopia sententia præcepit populo psallere sic, et statim terræ motus cessavit. Porro beata Pulcheria super miraculo una cum fratre supra modum admirata sanxit per universum orbem divinum hune peallere hymnum; et ex tunc récepere omnes Ecclesiæ per singulos dies hunc canere Deo. Hac De cætero imperante Theodosio juniore Valen timianus non solum Britanniam et Galliam et Hi spaniam salvare nequivit, sed et occidentalem Li byam, quæ videlicet regio vocatur Afrotum, amisit hoc modo. Duo prætores erant, Aetius scilicet et Bo nifacius, quos Theodosius postulanto Valentiniano Romam direxit. Cumque Bonifacius principatum occidentalem Libya percepisset, invidia inflam matus Aetius accusationem facit adversus tanquam rebellionem meditantem et obtinere Li byam satagentem; et bæc quidem Placidiæ fateba tur, Valentiniani matri. Cæterum Bonifacio scribit quia, si accersitus fueris, accedere noll: incusatus enim es, et te dolose volunt imperatores.. suscipiens Bonifacius, et veluti proprio servo Actio credens, accersitus accedere distulit. Tunc impe ratores Aetium quasi devotum receperunt. Erast autem Gothi tunc et gentes multæ ac maximz, `trans Danubium in Hyperboreis locis inhabitantes, ex quibus rationabiliores quatuor sunt, Gethi Bei licet et Hypogothi, Gipedes et Vandali, namen tantum et nihil aliud mutantes, unaque ling utentes. Omnes autem fidei erant Arianæ mali gnitatis. Isti sub Arcadio et Honorio Danubium transeuntes in terra locati sunt Romanorum. Et Gipedes quidem, ex quibus postmodum divisi sunt Longobardi et Avares, villas quæ sunt circa Siggi 'donem et Sirmium habitaverunt. Hypogothi vero post Alaricum Romath depopulantes in Gallias abiere, et quæ ibidem sunt obtinuerunt. Golli autem Pannoniam habuerunt primum, dein decimo nono anno imperantis Theodosši junioris Thraciz villas habitaverunt per quinquaginta octo annos in Thrace morantes, Hesperium quoque obtinuerunt principatum. Porro Vandall Alanis sibi sociatis, et Gerinanis, qui nunc Franci vocantur, ascitis, transeuntes Ninum fluvium Modigiscło duce babito habitaverunt in Hispauia, quæ est prima Europe

col. 1229–1230page 22 of 120

provinciarum ab Ilesperio Oceano. Bonifacius au- patrimonia deprædatur, filium autem fratris ejus Lem metuens imperatores Romanes, transfretans a Libya in Hispaniam, ad Vandalos venit. Cum que, Modigisclum invenisset mortuum et filios ejus Gonzarin et Gizericum principatum moderantes, hortatus est ut hesperiam Libyam in tres partes dividerent. Polliciti sunt unicuique tertiæ parti. se une cum ipsis principaturos, in communi tamen in quemlibet hostem ulturos. In talibus ergo professionibus. Vandali fretum, transmeantes Li byam babitaverunt ab Oceano usque Tripolim, quæ est circa Cyrenen. Hypogothi vero surgentes a Galila tenuere etiam Hispaniam. Quidam autem senatus· Romani, amici Bonifacii, falsam accusa tionem Actii intimavere Placidiæ, ostendentes quo que et Actii ad Bonifacium pridem scripiam epi stolam, quam ad eos idem miserat Bonifacins. Ast stupefacta Placidia Aetium quidem in nullo læsit, Bonifacio vero verbum cum juramento misit exhortatorium. Porro Gontbario mortuo Gi zericus Vandalorum factus est imperator. Boniſa cius´ergo verbo suscepto contra Vandalos armatur, exercitu magno sibi veniente tam a Roma quam a Byzantio, cujus Asperis erat magister. Inito antem contra Gizericum prælio superatus est Ro manorum exercitus, sicque Bonifacius cum Asperi Romam venions suspicionem dissolvit, rei veritate menstrata. Porro Africa taliter est Vandalis suba eta. Tunc et Marcianus, qui postmodum imperavit, cum miles esset et Asperi deserviret, vivus, a Gizerico comprehenditur. Athanasium presbyterum sine culpa deposuit. Hæc autem faciebat rectæ Cyrilli fidel adversatus, cum esset hæreticus et ex mollibus ungulis ea quæ sunt Origenis sontiret. Frascebatur autom et Fla viano, eo quod modicum quid opis beati conferret Cyrilli cognatis. Cum ergo Chrysaphius esset im pius, videre nou ferens Ecclesiarum concordiam, operam dabat ut conturbaret eas, et diversis modis agebat ut Flavianum ab episcopatu depel lerel, volens Eutychen quemdam sensus sul archi mandritam ad episcopatum ejus provehere; et quoniam Pulcheria res civiles retinente nihil valuit, primo insidiatur Eudociæ insidiarum ejus nondum expertæ, et in livorem eam instigat contra pro 8 priam matrem, et immittit ei, ut et illi deroget apud Imperatorem et tollat ad se præpositum, quo niam præpositus ad dispositionem rerum perne cessarius erat Pulcheria. Imperator antem˝ab uzore molestiis fatigatus, mittit ei dicens: Ne te koc tristem reddat: præpositum enim te habere nou est possibile, neque meam sororem bene el perile ac pie omnia disponentem ego repello. Inellicax ergo Chrysaphius super boc effectus ad aliud ver titur instrumentum, et suggerit Eudociæ ut mo lesta imperatori suaderet ei, quo præciperet pa triarchæ consecrare illam diaconam, tanquam quæ virginitatem elegisset. Et diutius Eudocia impera. tori molesta persuasit levitati ejus. Super quo jussus Flavianus ab impératore tristatus est valde, prospiciens futura ex hoc scandaļa nascitura. Et imperatori quidem repromisit, Pulcherie vero scripsit rogans eam ne saltem ante faciem ejus veniret, ne cogar, inquit, agere quid eorum quic te contristant. Illa ergo ex his quæ scripta fuerant intelligens quod meditabantur, et præpositum Eudociæ transmittit, et ipsa exiens in Ebdomum siluit. Ex hoc itaque imperator et Eudocia valde contra Flavianum tristes effecti sunt, quod suum revclasset serretum. Porro Eusebius scholasticus, qui primus Nestorium reprehendit, ad episcopatum Dorilæel promotus, et de fide cum Eutyche archi mandrita disputans, invenit eum non recta sa pientem; qui cum multum commonens juvare il lum nequivisset, retulit de eo Flaviano episcopo, qui quadraginta episcoporum concilio congregato adducit Eutychen, et juxta omnem consequentiam regularum ecclesiasticarum discutiens inventum subdolum et hæreticum deposuit. Chrysaphius au tem hujus concors palatium tenens, his coguitis in iran peramplius contra Flavianum accenditur, et intimat Dioscoro Alexandrino se in his quæ cordi ejus essent per omnia cooperaturum, si sibi in caluminiis contra Flavianum et Eusebium ipse concurreret pro Eutycheque satageret. Movet Mundi anno 5957, divinæ incarnationis anno 437, Romanæ sedis Leo pontificium gerit, impo raute Theodosio, cujus imperii tricesimo nono anno Proclus Constantinopolitanus moritur, cui succedit Flavianus presbyter et sceuophylax ecclesia Con stantinopolitanæ, vir sacer et strenuus. Atque Cy rillus Alexandrinus obiit antistes, cui subrogatur in sede Dioscorus, qui nullatenus erat didascali cus, sed immitis et ferus. Mundi anno 5940, divinæ incarnationis anno 440, Chrysaphius eunuchus palatium et ipsum imperatorem tenens, cum invideret Flaviani con secrationi, suggessit imperatori, sine malitia exsi stenti et apud Chalcedonem degenti, mandare patriarchæ ut mitteret pro consecratione sibi be nedictiones Quo facto Chrysaphius aver Lens mandavit aureas imperatorem quærere beno dictiones. At episcopus renuntiavit non se habere pecunias ad mittendum, nisi forte quoque utar (inquiens) ex sacris vasibus. Fit ergo ex hoc inter illos, Pulcheria hæc ignorante, non modicus mœ ror. Verum bæc apud Constantinopolim. Cæterum penes Alexandriam Dioscorus confestim Cyrilli cognatos in primontiis suis devastat et horum Benedictiones. V. Menardum ad Concordiam reza'arum. Flodoardum Hist. Eccl. Rem. 11. 11. Quod factum, Fabrotus. Idem mox aurens posuit pro eo quod erat autem Audreas.

col. 1231–1232page 23 of 120

presbytero et Joanne diacono Hierosolymam venit. Discens interea imperator quod isti et in urbe fre quenter ad eam accederent et cum ipsa rursus Hierosolymis essent, multaque illis largiretur, mil tens decollavit eos. Tune imperator beatam Pul cheriam oppido rogans ad imperialia reduxit, que mox mittens Ephesum asportavit inde corpus san eti Flaviani, et cum multo deferens obsequio per medium urbis sepelivit apud sanctos' apostolos, Interea Attilas Scytha, vir fortis atque superbus, deposito Bdella seniori fratre solus Scytharum, ques Hunnos vocant, principatus regno, per Thrs cem discurrit, et omnem civitatem et eastra ia servitutem redegit, præter Hadrianopolim et Hera cliam, quæ quondam Perinthus vocabatur. Cogitur ergo Theodosius legationem Attila mittere, et sex millia librarum el pro recessu præbens mille libra rum anņuum tributum persolvere pollicètur. Igitur cum Romana virtus a bello rediisset quød adversus Attilam fuerat destinatum, non multo post Theo dosius moritur. Porro beata Pulcheria, nondum cuiquam imperatoris morte comperta, Marciano accersito, in religione ac pudicitia conversante, sene videlicet et idoneo viro, dicit ei: Quoniam imperator mortuus est, et ego te elegi tanquam beneplacentem ex omni senatu, da mihi verbum quod custodias virginitatem meam, quam Deo cam misi, et pronuntiabo te imperatorem; quod eo po' licente, accersito patriarcha pariter et senatu, pronuntiavit cum imperatorem Romanorum. autem ad id etiam Augustam Eudociam, tristia Hierosolymam se dimitti, et assumptis. Severo de Pulcheria contra Flavianum memorans apud illam; et agit uterque quo imperator saneiret secundum Ephesi congregari concilium, cui Dio seoro præesse concedunt, mittentes ei exercitum plurimum in auxilium; cumque latrocinali huic concilio præsedisset, non permisit adesse notarium alium concilio, sed suos tantum fecit scribere quæ gerebantur. Quæstio ergo cum fieret, exigebatur Eutyches propriam exhibere opinionem, qui respon dit dicens: Confiteor ex duabus naturis fuisse Do minum nostrum ante adunationem: post adunatio nemi vero unam naturam confiteor. Tunc Dioscorus dixit: Et nos omnes his assentimus; et loci serva tores quidem Leonis papæ Romani, Dioscori videntes impetum, et quod epistolam papæ ad Fla vianum non permiserit legi, neque illam quam ad synodum miserat, sed despexerit, fugerunt et descenderunt Romam. Porro Dioscorus Eutychi sacerdotium reddit, Eusebium vero Dorilæi et Flavianum Constantinopolitanum in promptu de ponere habuit, qui et ante depositionem impul sionibus et calcibus a Dioscoro submissus tertianus vitam mutavit; et de cætero vi militum et gladio rum episcopi subscribere coacti sunt. Domnus autem Antiochenus episcopus, postquam vi sul scripsit, in se reversus erexit se contra Dioscorum principem, vociferans adversus ea quæ gesta sunt, et impietatem concilium nominans, et subscri ptionein suam quærens recipere. His cognitis papa Leo accedit cum lacrymis ad imperatorem Valen tinianum simul ct Augustas, petens epistolas im peratori Theodosio pro emendatione patranda corum, quæ apud Ephesum nequiter et irregulariter acta sunt, destinandas; qui rescribit Eudociæ filiæ ita: Hoc dulcedini tuæ ita notum esse volo, quia Flavianus divino judicio ab ecclesiis ejectus est ut multarum turbationum auctor. Perro Diescorus deposuit et Theodoretum, et Ibam, et Andream, et Domnum Antiochenum et alios Orientales episco pos. Theodosius autem imperator mobilis erat omni veuto circumlatus, unde ét in chartis non lectis subscribebat. Eodem anno Gezerichus Van dalica multitudine opimus effectus, et se regem vocaus terræ ac maris insularumque multarum, itaque imperii Marciani anno Chalcedone sameta Theodosium contristabat. Sane non multo post resipiscens Theodosius, et recognoscens se a Chrysaphii versutiis fúisse deceptum, tristabatur super impietate ac injustitia quæ facta fuerat in Flavianum et reliquos episcopos. Et indignatus vehementer primo quidem exsulem fecit in insu lam quamdam Chrysaphium, in Eudociam vero valde commovetur, hanc omnium malorum causam appellans, quippe quæ et Pulcheriam ex imperia libus insecuta sit simul, et improperans ei quæ gesserat circa Paulinum. Illa vero desperata rogavit Mundi anno 5943, divinæ incarnationis 443, Marcianus pius diving decreto imperator osiensus omnes qui in exsilio erant revocavit. Pulcheria vero perosum Chrysaphium eunuchum tradidit Jordani filio Joannis, qui tyrannidem apud Romanam ur bem exercuit, multisque Christo erectis ecclesiis, præcipueque in Blachernis laudabilis Dominæ no stræ Dei Genitricis in principio imperii pii Marciani ecclesiam fecit. Porro beatus papa Leo scripsit Marciano, petens ut quæ præsumpta fuerant a Dioscoro et Eutyche apud Ephesum in S. Flavia num requirerentur coram universali synodo, el jussit imperator colligi cunctos episcopos. Secundo quarta facta est synodus, mense Octobrio, in dictione quinta. Omnibus autem episcopis in mar tyrio S. Euphemiæ una cum senatu convenienti bus, discussa sunt quæ in prima indictione super Eutyche gesta sunt, et quæ apud Ephesum suni a Dioscoro temere perpetrata. Queritans autem Dioscorus de his ad ignorantiam gestorum confu git: sed effugere redargutionem, quæ in actis effe rebatur, non valens deficiebat, et veritas denuda batur. Tunc excusationem non habens confusus est. Hi vero qui cum eo latrocinali concilio conse Loci serv. Anastasius in collatione S. Maximi martyris: «compunctus divinitus prætor, imo loci servator prætoris. › V. Gloss. ad Cedren. FAbr.

col. 1233–1234page 24 of 120

derunt, redarguebant eum super violentia et neces- rogans a Maximi tyrannide liberari. Magna vero sitate quam ab ipso pertulerant, el veniam a sy node postulantes recepti sunt; quorum unus erat Juvenalis Hierosolymitanus episcopus. Cumque defecisset Dioscorus, non habens' excusatoriam rationem, ultra in synodo apparere ausus non est. Tune synodus, præsente quoque imperatore Mar ciano el senatu, sententiam protulit contra Diosco rum et Eutychen, eosque deposuit. Imperator autem Dioscorum quidem in Gangris exsilio relegavit, sy nodum autem landans dixit: Gratias confiteor maxi mas omnium nostrorum Deo, quoniam ablata dis cordia in unam eamdemque confessionem cuncti convenimus; et amaħiliter honorans sexcentos illos et triginta Patres, ad sua in pace unumquemque absolvit. Porro consecratus est Proterius pro Dio ‘¿coro episcopus Alexandriæ, Mundi anno 5045, divinæ incarnationis anno 445, Pulcheria beata et pra dormivit in Christo, quæ multa bona fecit et omnia sua pauperibus dereli quit; quæ Marcianus, cum multa essent, alacriter dedit. Construxit autem eadem et multa oratoria, domosque pauperibus et hospitibus, uecnon et sepulcra peregrinis ædificavit; inter quæ S. Mar tyris Laurentii templum construxit. At vero Theo dosins monachus, vir pestifer, cum descendisset cursim Chalcedonensi facto concilio Hierosoly mam, et didicisset quod Augusta Eudocia erga Dioscorum a synodo depositum affectu flagraret, cœpit clamare adversus synodum quasi rectam fidem subvertentem, et subreptis Augusta et mona cbis, propriis eædibus usus more barbarico, archie raticu…n thronum rapit, et homines Augustæ mini stros habens episcopos promovet per civitates, cum `episcopi adhuc essent in synodo. Severianum au tem episcopum Seythopoleos, qui non fuerat ejus mala opinione deceptus, a civitate pellens occidit; et excitavit perseverantiam contra illos qui sibi non communicabant, et multos quidem tormentis affe cit, quorumdam vero domos tradidit igni, ita ut æstimaretur urbs a Barbaris capta. Necavit autem et Athanasium diaconum S. Resurrectionis, ex probrantem et arguentem ejus impietatem, et ejus sanctum corpus per civitatem pompis circumdans canibus tradidit. Dominus vero archiepiscopus Antiochenus in eremum fugit, et Juvenalis Hero solymitanus. Porro cum pestilens Theodosius per 20 menses thronum Hierosolymitanum tenuisset, jussus est comprehendi; qui Yugiens in montem Sinæum properavit; quo fuga lapso una cum his quos ipse provezerat, iterum Juvenalis thronum suum recepit. Interea Maximus Maximi nepos tyrannum Va lentinianum peremit, et Eudoxiæ vi associatus imperium quoque obtinuit: per quæ namque quis peccat, per ea quoque et corripitur. Inter hæc ergo Eudoxia coarctata et nullum fore auxilium a Byzan tio Theodosio patre suo et Pulcheria defunctis exi stimans, arcessit Gezerichum ad urbem Romam, cum classi Gezerichum Romam navigantem Maxi mus timens fuga usus est: hi vero qui cum ipso erant, interemeruat eum. Præterea Gezerichus ne mine sibi resistente introivit Romam tertia die Maximi fugæ, et sublatis omnibus pecuniis, et ci vitatis miraculis in naves receptis, in quibus erant ecclesiastica cimelia totà ex auro, lapidibus pretio sis ornata, et vasa Hebraica, quæ Titus Vespasiani filins post captivitatem Hierosolymorum Romam detulerat, una cum Eudoxia imperatrice ac filiabus ejus in Africam navigavit. Erat autem Marcianus admodum religiosus, et timens Deum, qui cum litaniis Campi pedes exce debat, multa egentibus beneficia præstans. Quod intuens Anatolius patriarcha et ipse de cætero non phorio portatus secundum morem, sed pedes lita nias faciens incedebat. Timotheus autem Helurus molimine usus noctu cellas monachorum circum ibat, unumquemque vocans ex nomine, quo respon dente dicebat: Ego angelus sum dicere omnibus, ut abscedant a communione Proterii et eorum qui Chalcedone convenere, et Timotheum Helurum in episcopum Alexandriæ provehant. Mundi anno 5950, divinæ incarnationis anno 450, Leo imperat coronatus ab Anatolio patriarcha, Timotheus vero cognomento Helurus - Alexandriam civitatem turbabat. Multitudine quippe inquietorum virorum empta tyrannice Alexandriæ sedem obti nuit, et eum depositus esset, a duobus depositis provehitur. Unde omnia scandala penes Alexan driam orta sunt: cunctis enim orbis terræ sacer dotibus definitionem synodi Chalcedonensis reci pientibus, iste scelestus rabie quadam infectus inju riis appetebat, et ordinationes episcoporum facio bat, oum esset ipse inordinatus, et baptizabat, cum presbyter non exsisteret. Beatus autemi Proterius. sentiens contra se confectum concilium dat locum iræ, et prima die Paschæ ad venerabile baptiste rium fugit. Ast ille Antichristi præcursor, neque sanctam diem neque colenda loca reveritus, mittit et occidit insontem pontificem, una cum sex aliis qui erant cum ipse; et funibus trahentes hujus cadaver a sancto lavacro emiserunt, et pompose per civitatem portatum postremo etiam igni sine ulla misericordia prodiderant, et cineres ejus in aerem consperserunt. Eodem anno 'delatum est corpus S. Anastasiæ a Syrmio, et repositum est in templo ejus in porticibus Domnini. Timotheus autem Helurus scripta magni Cyrilli non edita re periens in multis“locis adulteravit, sicuti scribit Petrus Alexandrinus. Sequenti vero anno Leo im perator iniqua Proterii morte et injusta Heluri pro motione comperta, mittens Cæsaream linguis mutilatis exsilio relegavit eos qui Proterii neci communicaverant: Timotheo vero scelesto ad versi nil intulit, judicium in eum dicens inferre antistitibus convenire. Qui litteras ad uniuscujusque provinciæ misit episcopos, ut singuli scriberent

col. 1235–1236page 25 of 120

movetur. Eodem anno translatus est apud Alexandriam propheta Heliswus in monasterium Pauli lepresi leprosum enim sanavit, et leprosum fecit, et in ea quæ leprosi erant translatus est. Circa hæc tempora Anthimus et Timocles tro pariorum factores agnoscebantur. Præterea Cassius quæstor Antiochenus atque philosophus deregales est apud imperatorem ut paganus, et jussit impe rator examinari eum a præfecto prætoriorum Con stantinopoli. Cumque duceretur in Zeuxippum vinctus retrorsum manibus, dixit ad eum Posens præfectus: Videsne, o Cassi, in quo habitu consti tutus sis? Qui ait: Video, el non miror: homo enim cum sim, kummuas incurri calamitates. Sod judica in me, ut mecum judicabas. Quibus auditis concio laudavit imperatorem, quo comperte imperator gavisus est et dimisit eum in regionem susm. Mundi anno 5963, divinæ incarnationis anno 463, cum Eudoxia neptis Theodosii sexdecim annos in Africa cum viro suo Honorico fecisset, et puerum Gildericum ex ipso genuisset, difficile ferebatur erga maritum, cum esset Arianus. Unde aditu in vento fuga lapsa venit Hierosolymam, et adoratis venerabilibus locis, salutatoque sepulcro Eudocia aviæ suæ, ac paucis diebus in saucta demorala civitate, mortua est in pace, omnibus sanctæ Re surrectioni dimissis. sibi proprium sensum, utrum quæ apud Chalcedo- ▲ muni Julianus quidam episcopus Antiochiæ pro nem definita sunt sibi placerent, et super Heluri creatione quid dicerent. Inter quos et S. Simeoni stylitæ et Bardæ monacho atque Jacobo miraculo rum patratori scripsit, contestans ut ita judicium controversiarum depromerent, ut essent rationem Deo cunctorum Domino reddituri. Qui omnes unanimiter et consonanter et Chalcedonensein sy nodum sanctam esse affirmant, et terminum ab ipsa depromptum admittunt, Timotheum autem consonanter reprobant tanquam homicidam pariter et bæreticum. Satagebat autem et Gennadius apud imperatorem quo ulcisceretur super his quæ te mere fuerant perpetrata; cui e diverso resistebat Asper Arianus. Porro imperator pins llelurum qui dem apud Gangras exsilio relegavit: ipse vero et illic cœpit conventicula congregare turbationesque patrare, quas comperiens imperator rursus eum in exsilium misit apud Chersonam, et consecratus est pro eo episcopus Alexandriæ Timotheus alius cognomento Lencos, qui et Salophacialus nuncu patur, vir orthodoxus et bonus cunctisque prorsus amabilis. Interea vasto incendio Constantinopoli facto, Marcianus œconomus ascendens super tegu las S. Anastasiæ, tenens Evangelium, orationibus et lacrymis Illæsam domum servavit. Sequenti anno cum pictor quidem pingere Salvatorom secundum dimilitudinem Jovis præsumpsisset, arefacta est ma nus ejus; quem peccatum suum confessum sanavit Gennadius. Aiunt enim quidam historicorum quod crispis et rarls capillis schema in Salvatore magis vernaculum sit. Per idem tempus Leo imperator Zenonem generum suum magistratum totius Orien tis fecit, et Basiliscum fratrem Verinæ Augustæ ma gistratum Thracas constituit. Zeno autem veniens Antiochiam invenit episcopum in ea sacrum Marty riam. Petrus autem Cnapheus sequebatur Zenonen, cum esset presbyter; qui persuadens Zenoni ut sibi cooperaretur ad conducendos mereede quosdam Apollinarii sectatores, turbationum dena millia ex citat contra Adem.et Martyrium episcopum; et anathematizal eos qui non dicunt Deum crucifixum osse, et scindens populum Antiochenum addit in trisagio hymno: Qui crucifixus as propter nos. Quod ex tunc hodieque apud Theopaschitas dici ob- hunc Alexandriam cum typis contra synodum mi tinuit. Martyrius autem ad Leonem imperatorem venit, et suscėptus est cum honore multe, studio Gennadil episcopi Constantinopoleos. Rediens autem Antiochiam, et inveniens populos dissidentes Zeno nemque his faventem, coram ecclesia abrenuntia vit episcopatui, dicens: Clero non subdito et populo dissidenti et ecclesiæ squalenti abrenuntio, servans mikimet sacerdotii dignitatem. Quo discedente Pe trus Cnapheus iu thronum Alexandrinum insiliit, el mox Joannem `quoque promovit Apamenum epi scopum, qui erat ex depositione. His vero com portis Gennadius cuncta imperatori exponit, et jubet Petrum Cnaphea exsiliari. Quod audiens Petrus exsilium fuga evasit. Electione vero com Mundi anno 5967, divinæ incarnationis anno 467, Basiliscus in Campo acclamatur imperator. Marcum filium Cæsarem fecit, el Zenobiaza uxorem suam Augustam corðnavit, et statim contra fidem prz liatus est, Zenòbia maxime incitante illum ad istud, Timotheumque Ilelurum revocavit per typum, el Petrum Cnaphea, qui absconsus erat in monaste rio Accemetensium. Et quotquot alii inimici sancți Chalcedonensis erant concilii, fiducialiter contra veritatem agebant. Helurus autem congregatis in quietis quibusque Alexandrinis, qui Constantinopoli peregrinabantur, de palatio cum litania venit in ecclesiam, vectus asino; qui perveniens in locum qui dicitur Octagonus, expavescens pedem centri vit, et cum confusione reversus est. Basiliscus sit, et Petrum Cnaphea Antiochiam, contra verita tem confortans utrumque. Timotheus autem Salo phacialus episcopus Alexandrinus, comperiems Ti motheum Helurum advenire, recessit ad monasferis Canopi. Muitis autem afflictis Belurus Timotheum lædere non väluit, eo quod diligeretur ab omnibus. Cumque ingrederetur Helurus Alexandriam, voci ferabantur studiosi ejus, illud turpe dicentes Cibasti inimicos tuos, papa. Ast sceleratus contra clamabat: Etiam vere cibavi. Hic impius etiam Chalcedonense concilium anathematizabat. Julianu autem Antiochenus episcopus præ tristitia corum quæ fiebant defunctus est. Petrus autem Caapheus ad sedem perveniens in anathomala et turbationes

col. 1237–1238page 26 of 120

`erupit. Ilinc cædes hominum et rapinæ propter dogmatum propugnator, qui fuerat Alexandriæ additamentum trisagii factæ sunt. Præterea Basi liscus typo generali Chalcedonense abjecit conci lium, jubens Acacio Constantinopolitano id ipsum facere sed tota civitas cum mulieribus et liberis in ecclesians contra Basiliscum conveniens hoc ſieri vetuit. Porro clero et monachis Constantino politanis pro Chalcedonensi synodo propugnanti bus, timens Acacius multitudinem cum eis concor dare simulabat; unde coram ambone contra Basi liscum et Zenonem acclamabat. Basiliscus autem compertis his, metuens fervorem plebis, e civitate exiit, jubens senatui neminem loqui cum Acacio. Foturum enim erat ut populus incenderet urbem. Daniel autem mirabilis stylites assumptis monachis et populi æmulatoribus exivit contra Basiliscum, et si cum multa fiducia disputavit. Interea Zeno cum Areadne' ad regiam perveniens urbem susce ptus est a populo ac senatu. Basiliscus vero veniens ad ecclesiam, imperiali deposita in divina mensa corona, ad baptisterium confugit cum Zenobia malæ opinionis uxore sua. Porro Zeno Petrum Cnaphea avertit eo quod Basilisco concurrerit. Decreto autein Orientalis synodi depositus est, et cum eo Joannes, qui post tertium mensem ejectus est, et post eum Stephanus vir venerabilis est Antiochiæ provectus episcopus. Petrus autem apud Pityussam in exsilium ducturus, sed, educentes decipiens, confugit ad sanctum Theodorum Eu chaitensium. Timotheus autem Helurus inter hæc moritur, pro que Petrus Moggus introducitur, vir malignus et veritatis inimicus, qui jam depositus fuerat. Consecratur autem ab uno episcopo, et ipso deposito; in quem irruentes per zelum Dei mona chi triginta solis diebus latrocinaliter eum obtinen tem episcopatum repellant, et Timotheum iterum Salophacialum jure throno restituunt. Stephanus interea elections communi provectus ad Antioche num episcopatum a Petri Cnaphei sequacibus quasi Nestorianus criminatus est apud Zenonem. Std bunc Orientalis synodus apud Laodiceam con vemèns jussione imperatoris utpote innoxium sedi restituit. presbyter et œconomus ecclesiæ. Porro Hillus pa tricius cum Leontio et reliquis venit ad castellum Papyrii, et educta Verina Augusta in Tarsum Cilicia fecit eum coronari extra civitatem apud S. Petrum. Decimo præterea Zenonis anno Petri Moggi spu dastæ per pecuniam et seductiones persuaserunt Zenoni ejicere Joannem Tabennesioten Alexandri num episcopum tanquam præter votum ejus conse cratum, et Petrum Moggum iterum reducere Ale xandriam. Tunc et enoticum fecit Zeno, ut quidam aiunt, ab Acacio Constantinopolitano dictatum, et ubique transmisit. Petro autem Moggo ante regres sum ejus in Alexandriam jussit Zeno communi care Simplicio Romano atque Acacio, qui, videlicet Acacius, scripsit Alexandrinis suscipere Moggum et Joanném abjicere. Joannes vero audita Petri præsentia, licet clerus cum populo exige illum pro hiberet, quæ præsumenda erant a Petro considerans, sapienter et sine turbatione recessit. Septimo vero imperatoris Zenonis anno, Ste-. phano episcopo Antiocheno dormiente, Stephanum ▷ pro eo alterum consecravere, queın inimici fidei voto, quo´erga Cnaphea flagrabant, in natatorio səncti martyris Barlaæ calamis acutis trucidantes in Orontem Aluvium projecere, furore armantes amentiam. Zeno autem propter illà quæ præsumpta sunt in Stephanum, jussit Acacio Constantinopo less episcopum Antiochiæ constituere, qui ordina vit Calandionem. Conseeraverunt autem et Antio cheni per ignorantiam Joannem, qui dicebatur Codonatus; quem Catandio in Tyrum, quæ primus thronas est Antiochens dioeceseos, translatum in thronizavit. Eodem anno et Alexandriæ Timotheus Salophacialus defunctus est, et consecratus est Joannes Tabennesiotes, vir sanctus et rectorum Mundi anno 5972, divinæ incarnationis anno 472, Theudericns Valamer, cujus multus inter Barbaros et Romanos est serme utpote fortis et providi, sed nec rationum inexpertis, penes Byzantium. quippe obses quondam traditus, optimis magistro rum adhæsit, cum pater solus Valamer post Attilæ Alios dux esset, sub Leonis imperio, Gothorum. In-. terea Orientales episcopi scripsere Acacio vitupera tiones co quod receperit Moggum in communioners; qui parvipendens eos omnes impudenter commu nicare Moggo coacte fecit. At vero qui erant ex. regia urbe, necnon et de Oriente, deprecati sunt Felicem Romanum episcopum, significantes Aca cium esse malorum auctorem. Inter quos et Joan nes Alexandrinus eadem dicens Romam profectus est. Felix autem synodo in templo summi aposteli Petri facta dúos episcopos et Ecclesiæ defensorem Constantinopolim misit, scribens Zenoni et Acacio ut Petrum Moggum tanquam hæreticum ejiceret ab Alexandria. Sequenti vero anno his qui a Roma missi fuerant apud Abydum Zenonis et Acaci¡ vo-. luntate retentis, litterisque ablatis in carcerem missis, comminatus est Zeno illos oceidere, nisi, Acacio et Petro Moggo communicassent. Porro Zeno consilio Acacii Orientis episcopos oogebat subseri bere enotico et communicare Petro Moggo. Re sponsales vero Felicis Romani conveniens et pocu uiis decipiens, Acacio communicare contra, quæ sibi fuerant imperata persuasit, quanquam è contra ter contestarentur orthodoxi, primum quidem hamo circumponentibus funem, et unum eorum publice instruentibus, secundum autem in librum immiserunt, et tertíum in cophinum olerum impo suerunt. Felix autein compertis quæ ab apocrisia riis suis gesta sunt, deposuit eos, scribens Acacio depositionem. Porro is qui hanc deferebat, effu giens eos qui erant in Abydo, pervenit ad mona sterium Dii. Monachi vero Dii Dominico die in sacrario porrexere epistolam Acacio. Ast hi qui

col. 1239–1240page 27 of 120

crant ex parte Acacii peremerunt quosdam ex mo- turbas excitantem intuens sedile ipsius, quod erat nachis, qui epistolam dederant, quosdam autem punitos carceri tradidere. Verum Acacius insensate se habuit circa depositionem, nomenque Felicis a diptychis abstulit. Præterea Calandio episcopus An tiochenus asportavit corpus Eustathii magni a Philippis, ubi et exsilio retentus dormierat, et cum hovore multo huic decimo milliario tota civitas ob viam venit. Ili vero qui se als Ecclesia separaverant propter cumdem sanctum, rursus uniti sunt post centuin annos durmitioniz ejus. Mortno sane Acacio cum Phravitas per tres menses episcopatum te nuisset, scripsit Felici quod ei quidem communica ret, Petro vero Moggo non communicaret. di verso autem Moggo scripsit quod ei quidem com municaret, Felicem autem Romanum averteret. Verum exemplaribus, quæ ad Moggum destinata fuerant ab orthodoxis, Felix, antequam apocrisiarii Phravitæ cum synodicis pervenissent, acceptis, hos cum inhonestate remisit. Defuncto autem Phravita Euphemius presbyter et plochotrophos Neapoleos epi scopatum Constantinopoleos tenuit, confestim pro priis manibus nomen Moggi delevit a diptychis,sic que in eis sedens in throno nomen Felicis inscripsit. Mundi anno 5982, divinæ incarnationis anno 482, Petrus Moggus mortuus est Alexandriæ, pro quo Athanasius consecratus est cognomento Cili tes. Ast imperator Zeno requie potitus a Barbaris, ab Antiochena Calandionem pellit ecclesia, exs|| lem faciens apud Oasin, Petrumque Cnaphea con- Adam secundum Romanos quidem anni erant stituit. Nestorem autem Tarsensem, Cyrum Hiero politanum, Joannem Cyrestensem, Romanum Chalcedonensem, Eusebium Sämosatenum, Julia num Mopsuestinum, Paulum Constantinensem, Manum Hermeniensem et Audream (Theodosiopo litanum, sub obtentu quidem favoris quasi circa tyrannos exhibiti, sed veritate propter non recep tum enoticum abigi præcepit ecclesiis. Petrus autem Chapheus Antiochiam ingressus multa mala ope ratus est, anathematismos videlicet synodi Chalce donensis, irreprehensibilium dejectiones episco porum, s , subrogationes et creationes illicitas, et his similia, ante omnia trisagio hymno addens Christe rex, qui crucifizus pro nobis. Petrus autem iterum veniens amputavit: Christe rez. Perro Xenochias servus Satanæ Dominicam et sanctorum dicebat non recipiendam imaginem. Cum enim essel natione Persa, et fortuna servus, dominum suum sub Calandione fugiens villas, quæ circa Antiochiam sunt, a fide retrahebat, cum non esset baptizatus, se clericum esse dicens. Hunc Calan dio quidem pepulit, Petrus vero Cnapheus episco pum Hierapolcos ordinans Philoxenon mutato nomine nuncupavit. Cum autem postmodum eum baptizatum non esse didicisset: Sufficit, inquit, ei pro baptismo consecratio. Euphemius antem cum esset orthodoxus, Anastasium silentiarium, qui post hæc abusus imperio est, ab Ecclesia pepulit ut hæreticum et Entychis consentaneum, quem et in ecclesia subvertit, comminatus ei quod pisi cessaset a talibus, tonderet caput ejus et turbis traderet publicandum. Questus autem apud Zeno nem contra illum obtinuit potestatem. Sequenti vero auno, quo agebatur decimus septimus impe rii Zenonis annus, Felix synodicis Euphemii receptis ci quidem tanquam orthodoxo appositus est, episcopum autem iHum non recepit, eo quod nomen Acacii et successoris Phravitæ de diptychis non emiserit. Eodem anno Petro Cnapheo morino promotus est episcopus loco ejus Palladius presby ter Seleuciensis ecclesiæ sanctæ primæ martyris Theclæ, cum quo ejectus est et Joannes Constan tini atque Anastasius silentiarius, qui male post hac imperavit. Nam Zenone mortuo, Longinoque fratre ipsius imperium affectante repulso, Areadnæ senatusque consulto ae totius exercitus Anastasius silentiarius pronuntiatus est imperator; qui cum imperium suscepisset, professionem in scriptis | expetitus est ab Euphemio facere non commovendi quidquam ab Ecclesia vel de fide, indignum se Christianis et imperio vocans. Vim autem ei | faciente imperatrice Areadne atque senatu, susce pit propriæ manus ejus scriptum, quod reciperet in definitionem fidei dogmata Chalcedonensis con cilii, et ita coronatus Areadnem ducit ad muptias, nondum ante uxori sociatus. Porro anno quo Zeno mortuus est et Anastasius imperare cœpit, ab 5999, secundum diligentem vero supputationem Alexandrinorum 5983. Mundi anno 5984, divinæ incarnationis anno 484, Anastasius imperator Petrum Chaphea Antio chiam redire ad propriam sedem jubet. Sed licet hunc ab exsilio revocasset, Antiochiam taren abire non passus est, Palladium faciens Antiochiæ con secrari. Euphemius autem Constantinopolitanus, congregatis peregrinis episcopis sanctum prædics vit Chalcedonense concilium. Porro Joannes Ta bennesiotes cum esset Romæ, audiens quod 4 stasius imperaret, venit Byzantium, vicissitudines bonas sperans ab eo, quoniam' Alexandrinæ fece rat illum œcɔnomum, quem et nudum.ex naufragio susceptum sustentare curavit, ita ut faceret eum de calamitate nihil omnino sentire. Anastasius autem audiens quod veniret, fide rupta multaque ingratitudine usus in exsilium præcipit destinandum, nullatenus ab ipso susceptum. Porro Joannes hoc prænoscens Romam ſngiendo salvatus est. Interea facta Barbarorum prædonumque ac intestinorum bellorum turbatione, bis Cono episcopus Apamix derelicto throno in armatum et prætorem taxatus resistit. Imperator autem fatigatus eo quod bellum protelaretur, fidenter credidit Euphemio episcope quod cuperet pacem, et colligi peregrinos præcipit episcopos quasi pro Hisauris rogaturos. Euphe mius autem sccretum imperatoris Joanni patricio revelavit, accro videlicet Athenodori primatis ty

col. 1241–1242page 28 of 120
PG 108:12415. Αλλά μηδὲ τούτους τοὺς καλουμένους λόγους προχείρως διδόναι σπεύδειν.: 4
col. 1243–1244page 29 of 120

miles iter faciens duos milites super eam vidit, et Anastasius honorifice suscepit ut veritatis inimi alium militem post tergum clamantem: Conservale domum in qua sepulcrum Gregorii est. Cum autem terræ motus factus fuisset, plurima pars civitatis corruit, excepta domo Gregorii thaumaturgi. cos, et eos qui conturbaverant Orientem, et hie eadem operantes. Joannes vero Alexandrinus epi scopus duo millia librarum auri dare spopandit imperatori, si perfecte ejiceret Chalcedonense conci lium: imperator autem Macedonium cogebat spocri siarlis communicare Joannis, Joannem que recipere synodum', neque recipientem neque projicientem. Macedonius autem restitit, dicens non illis se communicaturum, nisi confiteantur matrem et magistram synodum Chalcedonensem. Cæterum Deuterius episcopus Arianorum Byzantii baptizans quendam virum nomine Barbarum, præter Domi nicam traditionem ausus est dicere: Baptizatur Barbaras in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto; et statim lavacrum exsiccatum est. Barba rus vero timore perterritus fugit, et omnibus notum fecit miraculum. Porro imperator Macedo nium Constantinopoleos episcopum cogebat ana thematizare Chalcedonense concilium, quemad. modum et Heliam Hierosolymitanum. Ast Macedo nius absque universali synodo, quæ præsulem Romanum haberet episcopum, impossiblle fore hoc se facere fatebatur. Unde inimicus ei effectus imperator confugientes ad ecclesias violenter extra hera jussit, et ecclesiis hæreticorum intemeritatis definitiones concessit: quotquot autem clerici es laici Byzantii erant, apud Severum et Manichæos Orientales hæreticos vacabant, contra Macedonium satagentes. Porro deiferi monachi, qui in Palæ stina erant, divina moti æmulatione venere Byzan tium contra Severum et monachos qui cum co erant. Dorotheus autem monachus Alexandrinus multorum versunm librum edidit pro Chalcedo nensi concilio, quem dedit Magnæ uxori fratris Anastasii, cum esset orthodoxus. Ipsa vero Ana stasio librum obtulit, sperans per hunc eum fore mutandum; quem cum legisset et præter volum suum esse reperisset, Dorotheum apud Oasia exsi llo destinat et librum pro nibilo ducit, eo quod superscriptus esset Tragoedia, id est, prophetia instantis constitutionis, quemadmodum a mangro Basilio aiunt fülsse dictum contra Julianum. Mace donius autem Flavianum Antiochenum et omnes Mundi anno 5999, divinæ incarnationis anno 490, Anastasius quiete potitus a præliis, Macedo nium patriarcham avertere ab orthodoxa fide sata gebat. Multi autem episcoporum Anastasio gra tiam præstantes Chalcedonensi resistebant concilio, quorum primus erat Eleusius Sasimensis. Quem dam autem Manichæum Syrum simul et Persam Anastasius adduxit a Cyzico in habitu presbyteri, qui aliena ab Ecclesiæ sanctis imaginibus scribere præsumpsit et fabulosa in palatio Helenianensium, voto imperatoris Manichæis congratulantis. Unde et seditio populi facta est magna. Tunc et præfe ctum Anastasius in collectis et litanils excogitavit subsequi: timebat enim orthodoxorum seditiones, et factum est in consuetudinem. Xenaiam vero Manis consentaneum duxit Anastasius Constan tinopolim tanquam sectatorem suum, quem Macedonius neque communione neque verbo dignum clero, monachis et populo conturbato judicavit. Unde et eum Anastasius latenter ab urbe eduxit. Macedonius vero Acholium quemdam, qui exemerat adversus se machæram ex submis sione inimicorum suorum, per singulos menses annonas præcepit accipere, super mansuetudine collaudatus. Hoc autem et in egenis sacrilegis egit. Mundi anno 6001, divinæ incarnationis anne 501, Anastasius imperator Flavianum Antioche num coegit enotico Zenonis subscribere; qui facta synodo episcoporum subdegentium versuuni multorum epistolam scripsit, Nicænam, Constanti nopolitanam et Ephesinam confitens synodos, Chalcedonensem autem tacuit. Reprobavit autem Diodorum, subdens capitula quatuor, per quæ cum Chalcedonensi apparet non consonare conci lio, maxime vocem duarum naturarum impugnans. Aiunt præterea quidam hæc Acacil Constantinopo leos esse. Porro Flavianus secretam epistolain scripsit Anastasio, intentionem ejus sectatus. Simi. liter Xenaias impius, qui et præsumptuose gerens addidit his capitulis anathema contra divinissi- qui præsumerent dicere quid adversus synodum mum Leonem Romanum et synodum ac illis con sentientes. At vero Constantinus episcopus Selen ciæ Chalcedonensem synodum anathematizabát. Porro Flavianus ut derogans scripsit imperatori, indicans hæc. Imperator autem indignatus est adversus eum, Constantinum potius et Xenalam suscipiens. Heiia vero episcopo Hierosolymitano scripsit Anastasius jubens contra Chalcedonensem decernere synodum; qui rescripsit imperatori ana thematizans Nestorium, Eutychen atque Diodorum, et concilium Chalcedonense recipiens. Interéá monachi quidam hæretici ducenti, venientes ab Oriente Byzantium una cum Severo impio, contrà Macedonium atque concilium decertabant. Hos anathematizavit, et apocrisiarios Flaviani venien tes ad se propter quasdam necessitates anathema tizavit et inséðutus est. Vicesimo sane imperii Anastasii anno synodus apud Sidonem præparatur. Soterichus enim episcopus Caesarem Cappadocia a Macedonio consecrandus se în scriptis professus est dogmata Chalcedonensis synodi utpote defi tionem fidei recepturunt. Post hæc tamen adeo fa ctus est hostis ut mori velle cerneratur in Oriaute cum Xenala locutus, et ambo pro synodo aped Sidonem efficienda imperatorem petiissent in omai modam ejectionem sancti Chalcedonensis concilii; quæ statuta maturius dissoluta est, imperatore ad hoc Eutropium tribunum mittente, qui et disso

col. 1245–1246page 30 of 120
PG 108:1245κομμονιτόριο, ἤτοι τὸ ἔγγρα
col. 1247–1248page 31 of 120

micum inducere. Apposuerunt autem calumniantes affecit Timotheum, et imperatori quod dixerat in quod ore, tantum et non corde synodum anathema tizaverunt. De cætero et consilium acceperunt ju dires, qui missi fuerant ab imperatore, pellendi cum et propter turbationem modicum removendi; quo ad Platanos¨egresso confestim impium Seve rpm constituit, qui ante monachus fuerat in mo nasterio schismaticorum, juxta Majuma Gazæ. Fla vianum autem apud Petras exsilio relegavit. Sed et alios nonnullos episcopos ferreis vinculis com pelitos una cum presbyteris et diaconibus. Helias vero Hierosolymitanus dum cogeretur ab impera tore aut Severo communicare aut ab episcopatu repelli, monachis confortantibus illum, ab episco patu projici magis elegit, et consecratus est pro eo Joannes ex staurophylacibus quidam, qui spopon dit facere quæcunqne vellent: verum consecratus neutram fecit. Imperator autem Anastasius uña cum Timotheo scelesto Constantinopolitano epi scopo mulța mala monachis clericis ac laicis, qui pro Macedonio proque synodo defensanda perseve rabant, ostendit, ita ut apud Oasim Thebaidis mul tos cxsilio relegaret. Qui Timotheus synodica et Macedonii depositionem singularum episcopis civi. tatum ad subscribendum transmisit, quorum alii, fortiores scilicet, ad utrumque restiterunt, ajil vero utrisque scripturis timore imperatoris perterriti subscripserunt. Porro medii depositioni Macedonii non subscribentes, Timothei synodicis subscripse runt; quod id ipsum erat, licet eis distare videre- c tur. Volens sane Timotheus Severi nomen in di ptychis ordinare et Flaviani ejicere, probibitus est a populo: Severi namque communionem omnes or thodoxi fugiebant, et maxime monachi; quibus cum multitudine rusticorum punitis multos occidit, al taria subvertens et sacra orthodoxorum vasa ut sacrilegus conflans. Juliana vero, illustrissima fe mina, quæ templum Del Genitricis apud Honoratas construxerat, valde pro Chaicedonensi synodo zat agebat, ita ut ei nec imperator quidem, multas adversus eain versutias adinveniens, Timotheo com municare persuadere valuerit. Sed nec ipse Timo theus frequenter ad eam pergens hoc ei potuit per suadere. Pompeium quoque consobrinum illius, et hujus uxorem, quæ mulier crat ornata et conce- multorum causa malorum Christianis effectus. Ala dicavit. Ast imperator ignominiose ac dire Time theum in faciem conveniens negantem invenit, et e contra eos anathematizantem qui Chalcedonen sem synodum recepissent: Porro Joannes Alexan drinus inhibuit Egyptios ascendere Hierosolymam, ut non communicarent in exaltatione Chalcedo nensi concilio. Terribilia vero quædam ab his qui a demonio tenebantur facta sunt Hierosolymis tunc. Anastasius enim cupiens fieri dux Palæstinx, pollicitus est imperatori, nisi persuaderet Joanni, post Heliam Hierosolymitano episcopo, communi care Severo, dare trecentas libras auri. Accepto vero principatu venit Hierosolymam, Juannemque sibi non obedientem misit in carcerem. Zacharias vero quidem princeps Palestine, Deo amabilis vir, suggessit episcopo, zele divino ductus, duci repromittendi se quæ illi placerent acturum, dum modo restitueretur in throno suo; quo se absol vente ac restituente, collectis monachis in templo S. Stephani ascendit supèr ambonem, et anathe matizavit Nestorium et Eutychen et Severum atque Soterium, pronuntians sanctas et universales·qua tuor synodos. Aderat autem et Hypatius filius fra tris imperatoris, non communicans omnino Severa. Ilic, cum tunc communicaret Joanni, auri libras centum dedit S. Theodosio, qui erat exarchus me nasteriorum, ad distribuendum has monachis qui rectæ fidei erant et Chalcedonensis concilii zelo fervebant. Imperator autem quosdam ex priaci pibus præcepit in templo 8. Theodori Sphoracă super ambonem trisagii additamentum admiuere, ita ut multitudines indignatæ per diem litaniæ il linc egrederentur, quando et Timotheum per com monitorium scriptum omnibus Ecclesiis præcepit trisagium in litaniis cum additamento dicendum, quod multi metuentes fecerunt. Monachi verə alium psalmum psallendo venerunt. Hos autem populus videns "clamavit: ‹ Bene venerunt orthodoxi, › si multasque multa facta est et incendium domorum multarum ac homicidia dena millia, turba vocife rante adversus Anastasium et Vitalianum impëra torem petente, ita ut fugeret Anastasius et latita ret, ab ipsaque Areadne laceraretur injuriis utpote dendis beneficiis vacans, multis imperator angustiis humiliabat ut zelatores synodi et eos qui Macedonio largiebantur in exsilio quæ necessaria erant. Hi vero qui̟ Alexandriam missi fuerant a Timotheo ad Joannem Nicæotem, super ambonem Chalcedo nense anathematizavere concilium. Defuncto autem begumeno monasterii Dii venit Timotheus ordina turas hegumenum: is autem qui promovendus erat, dixit se non suscepturum benedictionem a viro qui Chalcedonensem synodum sperneret. Ad hæc Ti motheus ait: Anathema omni homini Chalcedo nense non suscipienti concilium. Et tum ille pro vehi ab ipso convenit. Præterea Joannes archidia conus Timothei, cum esset Manichæus, conviciis mundaro autem principe Saracenorum gentis ba ptizato, Severus duos episcopos macula suæ pra vitatis infectos direxit ei communicandi: Dei an tem providentia ille ab orthodoxis baptizatus fae rat, qui recipiebant concilium. Cumque Severi episcopi subvertere principem a vero dogmate fe stinarent, mirabiliter eos arguit Alamundatus bu juscemodi fabula Ait enim ad illos: «Litteras, › inquit, ‹ accepi hodie, quia Michael archangelua mortuus est. › Illis vero dicentibus, hoc impossibilo fore, ait princeps: Et quomodo Deus secundum vos nudus crucifixus est, nisi naturarum esset·duo rum Christus, quandoquidem nec angelus moritur! Et ita cum confusione Severi recesserunt episcopi.

col. 1249–1250page 32 of 120

Porro Cabades quosdam Christianos, qui erant Theodorus autem quidam ex his qui cum co erant in Perside, poplite enervavit, qui tamen postmo dum ambulaverunt. vidit eum in somnis sibi dicentem: Excipe, et abiens lege Anastasio, et dir: Ego quidem vado ad patres meos, quorum fidem servavi, non cessabo autem increscens Domino, usquequo venias et in judicium ingrediamur. Eodem anno Alexandriæ multi viri et mulieres et puo ri atrociter a dæmonibus obsessi repente latrabant. In somais autem quidam vidit quemdam dicentem quia propter anathematismos synodi patiuntur ista. Porro monachi eremi zelo divino móti, quatuor contestationes componentes, duas quidem ex bis misero imperatori, unam vero principibus regionis et unam episcopo Hierosolymitano Joanni, prote stantes neque sanctam se Chalcedonensem synodum prævaricaturos neque impio Severo communiçatu ros, quin et se promptam habere mortem, incen dentes et sancta loca. Sane Thessalonicensi episcopo communicante ob metum imperatoris Timothee Constantinopolitano episcopo, quadraginta episcopi Illyrici et Græciæ convenientes in unum per profes sionem in scriptis factam, ut a propriu metropolitano discessere abeo; et Romam mittentes Romano com municare in scriptis professi sunt. Episcopum autem Thessalonicensem Theodorus historicus patriarchasa nominat irrationabiliser, nesciens qua' pro causa. Vicesimo tertio imperii Anastasi¡ anno Hormisda papa Romanus pontificium gerit. Vitalianus autem, quem populus - imperatorem expetiverat, accepta tota Thracia, Scythia et Mysia, Vulgares habens secum et multitudinem Hunnorum, cepit Anchialum et Odyssopolim. Comprehendit autein et Cyrillum magistrum militum Thraciæ, et pervenit prædas gerendo usque Byzantium, parcens vero civitati apud Sosthenium castra metatus est. Anastasius autem desperatione consternatus mittit ex seuatu quosdam, rogans eum pacisci et jurare una cum senatu, quod ab exsilio episcopos revocaret apud Heracliam Thrace. Porro Vitalianus addidit ut et principes uniuscujusque scholæ jurarent istud; sed et Macedonius et Flavianus, qui nequiter pulsi” fuerant, suos reciperent thronos, similiter et re liqui omnes episcopi, et ita celebraretur synodus, Romano et cunetis episcopis, convenientibus, el communi“judicio probarentur quæ adversus or thodoxos sunt præsumpta. Itaque cum hæc impe rator, senatus et reliqui principes populique juras sent et confirmassent ita fiendum facta est pax, et ad propria rediit. Hormisda vero Romanus Vicesimo imperii Anastasii anno, Joanne Nicrote episcopus, molestiis fatigatus a Theodorico Vita- Alexandrino antistite hæretico mortuo, Dioscorus liano favente, Ennodium episcopum misit et Vita- junior, Timothei Heluri consobrinus, prælatus est lianum archidiaconum ad synodum celebrandam episcopus Alexandriæ. Cum autem venisset By apud Heracliam. Venere autem et episcopi ex di- Ċ zantium, pro Alexandrinis apud ^imperatorem in versis locis fere ducenti, qui illusi ab iniquo im- tercessurus propter occasionem filii Calliopii An peratore ac Timotheo episcopo Constantinopo litano recessere inefficaces. Impius quidem im perator pacta transgrediens clam intimavit Romano papæ ne veniret: miserat enim Vitaliano sacram quo transmitteret eám Romam, ut papa proficisceretur ad celebrandam apud Heracliam sy nodum. Omnis autem populus atque senatus in præsentia maledicebat Anastasio tanquam perjuro. Porro Vitalianus indignatus adversus Anastasium ob perjurium multa mala exercitibus Anastasii et reliquæ rei publica demonstravit, occidens, rapiens, armis exuens, et postremo ad injuriam ejus unum quemque militem uno æreo nummo vendens. Mundi anno 6008, divinæ incarnationis anno 508, Hunni, qui dicuntur Saber, transeuntes Caspias portas, Armeniam et Cappadociam, Galatiam el Pon tum depopulati sunt, ita ut Euchaitam quoque pervaderent. Unde et fugiens Macedonius, prope modum periclitaturus, salvatus est apud Gangras. Quo comperto Anastasius amare illic eum custo diri præcepit, mittens, ut aiunt, qui eum occideret. Defunctus autem apud Gangras positus est in templo sancti Martyris Callinici juxta reliquias ejus, „multas sanitates efficiens; qui cum exanimis jace ret, manu fertur se signaculo crucis signasse. gustalis, ab orthodoxis publice conviciis appeteba tur, cum procederet, existimantibus eum contra. recta dogmata advenisse. Ergo cum ob komici dium intercessisset, cum festinatione discessit. Causa vero cædis ista fuit. Cum Dioscorus manus impositionem accepisset, recessere multitudines rusticorum, dicentes quia nisi secundum quod sanctorum continent apostolorum canones fiat, non recipietur episcopus: princeps enim inthro nizaverat eum. Dioscorus autem venit ad S. Mar cum, et venientes clerici induerunt eum secundo, et iterum´· consecraverunt. Et ita veniens àd S. Joannem perfecit collectam. Cum autem esset illic Theodosius Alius Calliopii Augustalis et Aca cius magister militum, turbæ turbatæ cœpere in juriis afficere Augustalium, eo quod laudaret impe ratorem Anastasium. Cum vero jurgium motum fuisset, insilientes quidam a sede filium Augustalis“ deposuerunt, et interemerunt eum. At vero Aca cius magister militum, quotquot capere potuit, interfecit. Hæc audiens imperator iratus est ad-. versus eos. Porro Dioscorus interveniens mitiga vit eum. Inter Indos vero et Persas castrum est nomine Zubdaber, ubi multas pecunias et lapides pretiosos esse Cabades rex Persarum ediscens, Fiendum. Flodoardus Hist. Rem. 1, 13: Fiendumque se Christianum vovisset.» Vide Vos sium De vitiis sermonis, 4, 30, circa finem. FABR.

col. 1251–1252page 33 of 120
PG 108:1251ἐφώτισεν. Φωτίζειν τὸ ἅγιον βάπτισμα.
col. 1253–1254page 34 of 120

corum sung agis, et eos qui sub potestate Persa- molu et et mortuus est, et omnis domus et eccle rum a sæculo erant assumpsisti. Qui remisit ei Nos quemquam subjectorum imperio tuo neque as sumpsimus, neque subveṛlimus.Sed ascendens Zathus ad imperialiu nostra procidens deprecatus est ut ab scelesto et pagano dogmate impiisque sacrificiis et er rere dæmonum liberaretur, et accederet ad condito rem omnium Deum, et peret Christianus. Ilunc nos baptizantes absolvimus ad propriam regionem. Ex tunc ergo facta est inimicitia inter Romanos et Persas. Eodem quoque anno gesta sunt quæ circa S. Arethan provenerunt. Sexto imperii Justini anno Theuderichus, Ro mam tenens et ea quæ Arii sunt sapiens, coegit Joannem papat venire Byzantium ad imperatorem Justinum et intercedere pro Arianis, ut non com pelleret illos ab hæresi sua discedere. Nam et Theuderichus hoc in orthodoxos, qui in Itālia erant, facere minabatur. Joannes vero Byzantium veniens, et invitatus ab Epiphanio patriarcha, non consentit, usquequo ¡Epiphanio præsideret utpote papa Romanus. Qui omnibus quidem episcopis communicavit, Timotheo vero 'Alexandrino non communicavit. Cabades autem Persarum rex, fil lius Perosi, multa millia Manichæorum cum epi scopo eorum Indazarq una die peremit, una cum senatoribus Persis, qui sensus eorum erant. Filium enim ejus, nomine Pthasuarsan, Manichæi a puero instruentes et sui sensus efficientes repromittcbant ei, dicentes quia Pater tuus senuit, et si contigerit eum mori, principes magorum unum fratrum tuo rum facient imperatorem, eo quod teneat dogma ipsorum. Nos autem possumus per orationes no stras suadere patri tuo abrenuntiare imperio, et te promovere, ut ubique confirmes dogma Manichæo rum. Qui répromisit hoc facere, si imperassct. Cum autem hæc Cabades cognovisset, jussit con ventum feri quasi facturus filium suum Pihasuar san imperatorem, et omnes jubens Manichæos una cum episcópo eorum et mulieribus et liberis adesse conventui, similiter et principem magorum Glona zen et magos, et Christianorum episcopum Boaza nen, dilectum a Cabade utpote medicum optimum. Et convocatis Manichæis ait: Gaudeo super dogmate vestro, et volo dare, dum vivo, filium meum Piha suarsan et consentaneum vestrum. Sed segregate rosmetipsos ad recipiendum eum. Qui freti fiducia semetipsos segregaverunt. Cabades autem præci piens exercitus suos ingredi, omnes concidit gla diis cum episcopo eorum, sub conspectu principis magorum et Christianorum autistitis. sia cecidit, et pulchritudo civitatis exterminata est: non enim facta est talis divinitus ultio in alia civitate per omnes generationes. Aat piissimus imperator Justinus bis cognitis, plurimum animo doluit, ita ut ablato diademate» capite suo et par pura lugeret in sacco sedens per dies multos, adeo ut in die ſesto procedens ad ecclesiam non passus sit portare coronam vel chlamydem. Porro mense Aprilis ejusdem quintæ indictionis ægrotus impe rator Justinus effectus provexit, dum adhuc vive ret, in imperatorem Justinianum nepotem suum, qui et coimperavit el mensibus 4. Mense autem Augusto ejusdem quintæ indictionis Justi nus obiit. Eodem autem anuo singulare imperium Justinianus obtinuit. Rex autem Ilelurorum, Græ tes nomine, ad Romanos confluxit, et venis Con stantinopolim cum populo suo, et petit imperato rem quo fieret Christianus; qui baptizatum in Theophaniis suscepit eum ex baptismate, repro mittentem auxiliari ei in quibuscunque voluisset. Eodem anno adhæsit Romanis mulier quædam ex Hunnis, qui dicuntur Saber, barbara, uomine Boa zer, vidua, habens secum Hunnorum millia centuın. Tum et rex llunnorum qui sunt juxta Bosphorum, „nomine Gorda, accessit ad imperatorem, ct factus Christianus susceptus est ab imperatore; et multis ei præstitis donis misit eum in regionem ipsius ad Romanas res custodiendas et Bosphorum civitatemi, quæ pro eo quod Romanis boves per singulos an nos pro pecuniis inferebat, Bosphorus appellata est. Locavit autem et numerum militum Roma norum et tribunorum custodire civitatem propter flunnos, et exigere tributa boum. Promulgavit au tem formam imperator de episcopis et deconomis et orphanotrophis et xenodochis," ne hæreditates possiderent nisi quæ priusquam proveberentur ha buisse probarentur, de quibus et testamentum emittere potuissent. Ab hora vero qua promove rentur, neminem habere licentiam disponendi, sed omnia ipsius venerabilem domum hæreditari. Et exposuit imperator leges validas contra libidinesos, et_multi.puniti sunt, et factus est timor multus et cautela. Renovavit etiam contrarias. leges, faciens singularem codicem, et vocaus eum Novellas constitutiones, in quibus non permittis principem in locis, quibus præest, emere possessionem aut / ædificare domum aut hæreditare extraneam personam, nisi quis sibi cognatus.exsistat. Eodem anno passa est a divina indignatione rursus Antiochia, post duos annos prioris passio nis, et factus est terræ motus magnus et tempestas gravissima. Et litaniam faciebant qui remanse rant omnes, discalceati, clamantes, Kyrie, eleison, Mundi anno 6019, divinæ incarnationis anno 519, cum terræ motus apud Antiochiam adhuc te neretur, Euphrasius episcopus obrutus çat a terræ Nepotem, avettó, Fut tunc loquebantur, i. seroris suæ Alium. Gregorius Turon. Hist. 1, 18: ‹ Octavianus Julii Cæsaris nepos, quem Au gustum vocant. Et 1, 18: Parvipendens de interfectione nepotum.» Loquitur de Chlotario, qui filios fratris occiderat. Vide Vossium De vitiis ser monis, 1, 27. FABR. Hæreditare. Vetus interpres epistolæ ad Philadelph. qua 8. Ignatio ascribitur: ‹ Regnuin Dei non hæreditabit. ) ID.

col. 1255–1256page 35 of 120

et projicientes se pronos super nives. Apparuit au- ad Caucanam properavit villam, 200 a Syracusa tem in visu cuidam Dei cultori homini, ut diceret stadiis differentem. Procopius ergo Syracusam omnibus residuis quod superscriberent in superli- ingressus escas emit apud Amałasuntham, uxorem mſtiaribus suis, ¤kristus nobiscum, state. Quo facio Theuderichi, matrem autem Atalarichi regis Ita stetit ira Dei. Et rursus imperator et Augusta mul- liæ, amicitiam erga Justinianum habentem. Con tas pecunias donaverunt in recuperationem et ædi- secutus quoque est inopinate virum qui sibi fuetal ficationem Autiochensium civitatis, quam et co- amicus a puero, quique experimentum habens gnominavit Theopolim. Porro sti Kal. Apriliarum Libyæ locorum et maris, tres tantum dies trans 7 indictionis irruit Alamundarus Zecius, regulus ierant ex quo Carthagine venerat. El asseverabat Saracenorum, et deprædatus est primam Syriam omnem securitatem habere illos, et haud metuere usque ad terminos Antiochiæ in locum qui dice quemquain illorum quod adversus se`moveretur batur Litargúm, et occidit multos, et incendit ex- exercitus, ita ut a quatuor mansionibus maris teriora Chalcedonis. Et audientes primores Roma Gelimer moraretur. Hunc ergo assumptum Pro norum, exierunt adversus eum. Quo comperto Sa copius ad Caucana perveniens Belisario præsen raceni una cum Persis, sumpta præda cum ca- tavit. Quibus compertis Belisarius transmeavit, ptivis, fugerunt. Præterea Samaritæ et Judæi in et exiit in quoddam prædfum; aggeremque»c Palæstina imperatorem quemdam Julianum coro- vällum profundum facientes castrametati sunt. Ubi nantes, et arma contra Christianos moventes, ra et cum locus inaquosus esset, vallo effosso terra pinas et homicidia et incendia operati sunt; quos protulit aquam ad omnem utilitatem, tam animan Deus tradidit in manus Justiniani, et interemit tibus quam exercitibus. Sequenti vero dié popu omnes, et decollavit Julianum tyrannum. Interea lus ad prædam prorupit. Prætor autem his accer tertio imperii sui anno Justiniaņus imperator pro sitis hæc ad eos locutus est: Violentiam quidem niulgavit në militarent pagani nec hæretici, nisi inferre alienisque pasci injustitia est in omni tem soli orthodoxi Christiani, dans illis et inducias pore, maximeque nobis in periculis constitutis. Ego usque ad menses tres ad conversionem. enim in hoc fisus in hanc vos terram transvezi, ul justitia et opere bono tam Deum placemus quam Afres ad nosmet attrahere procuremus. Aæc autem vestra intemperantia in contrarium vobis proveniet, et aget ut Afri Vandalis auxilientur. Sed acquic scentes verbo meo, ementes escas asportale, el neque injusti-esse vidéaminì neque amicitiam Afrorum in inimicitiam (convertatis, sed Deum potius placare studete. Cessate insilire in alienum, et lucrum excu tite periculis plenum. Mittens autem Belisarius electum exercitum urbem sine labore comprehen dit; noctu enim ad eam accedentes, et una cum in troeuntibus plaustris rusticorum ingredientes, hanc obtinuerunt; et cum dies factus fuisset, tam sacerdotem quam hujus primòs captantes, ad præ torem destinaverunt. Septimo imperii Justiniani anno facta sunt Van dalica bella, et recepit Belisarius Africam. Deni que Vandali sub Arcadio et Honorio ad Hispaniam venientes cum Godigisclo rege suo, et ex ea in Libyam transeuntes, hanc comprehenderunt. Go digisclo vero mortuo Gizerichus ejus principatum suscepit. Cui successit Honorichus Alius ejus, re gnum adeptus; qui multa mala Christianis qui In Libya erant ostendit, et arianizare coegit, et mul sos occidit, et linguam a gutture quorumdam abs cidit, qui´ etiam Dei gratia postea loquebantur. Episcopus autem quidam Orientalis partis impera totem Justinianum deterruit, dicens ex Deo sibi visionem factam, jubentem sibi ad imperatorem accedere, et postulare "ut Christianos qui erant in Libya liberaret a tyrannis. Quibus imperator auditis retinere mentem ultra nɔn potuit, sed tam exercitum et naves armis circumdedit et victuaṛ lia præparavit, Belisariumque in procinctu esse præcepit in Libyam prætorem miuendum, quem et prætorem imperator principaliter, et in omnibus statuit. Erat autem cum eo et Procopius, harum rerum conscriptor; proficiscentes autem a regia unde adierunt Aþydum. Belisarius vero cu rabat quatenus universus stolus simul navigaret. et in prædium idem ipsa diverteret; cumque ad Siciliam pervenisset, misi Procopium conscripto rem Syracusam, si forte in eniret quosdam qui `se in Libyam ducerent. Ipse vero stolo accepto Belisarius itaque Carthagine capta commonebat milites, dicens: Videte quanta prospera facta suni nobis, quoniam sobrietatem erga Afros ostendimus. Videle honestatem in Carthagine conservare el ne quis quemquam opprimat, nec quidquam ipsius sub ripiat. Cum enim multa mala fuissent a Vandalis barbaris viris perpessi, imperator 'noster ad auxi liandum eis nos misit et ad libertatem donandam. Hæc commonens Carthaginem introivit, et asceu _ dens palatium in Gelimeris solio sedit. Ad quem accesserunt negotiatores Carthaginis, et quotquot juxta mare manebant, queritantes se rapinam › classibus pertulisse. At vero Calonymum, navium principem, juramento constrinxit quatenus om Victualia. Commeatum, etui necessaria. Glossæ Dosithei: alimonia, victualia. Floduar dus, Hist. eccl. Rem., 11, 11: ‹ Sufficientia victua lia constituit,» Fabr. Mansionibus. Sulpicius Severus in Martino Sedecim mansionibus abest. › Plura de mansio nibus dico ad tit. ut dictæ Collectionis. In.

col. 1257–1258page 36 of 120

nia quæ rapta fuerant asportaret et propriis domi- spongia reddat, porro citharam, ut calamitatem et nis redderet; qui defraudans ex eis et perjurans uon post multum vindictam exsolvit: nam extra sensum effectus saam ipsius linguam comedens obiit. Ita vero prætor sine tumultu urbem possi debat, ut nec injuriam quampiam inferret homini, nec in foro quospiam obserare domum continge ret, sed ementes milites manducabant et lætaban tur. Kos vero Vándalos qui ad sacra confugerant, fide præstita educebat. Murorum autem civitatis diligentiam exhibebat, cum antea negligentia rue rent. Porro dicebant et vetus verbum Carthagine di etum, videlicet Gamma persequetur Beta, nunc esse perfectum: prius enim Gezerichus Bonifacium inse cutus esì, nunc veró Belisarius Gelimerem. Præterea tot pecunias multitudo reperit quot in nullo loco unquam esse contigerat. Denique Romanorum princi patum depopulantes pecunias multasinLibyam trans inlerunt. Et cum ipsa regio optima et fecunda es set, pecuniarum reditus eis effecti sunt multi. Nona gintà quippe et quinque annis Vandali Libyam tenuerunt; et cum multas divitias collegissent, in illa die in Romanorum manus ompes divitiæ redierunt. În tribus enim.mensibus cum pugnas set Belisarius, id est a Kalendis Octobribus usque ad Kalendas Decembrias, totam Libyam subdidit¸ Misit autem Joannem Armenium cum ducentis ele etis persequi Gelimerem, donec eum vivum ant mortuum comprehenderet; qui præoccupañs Geli merem comprehensurus erat, nisi res contigisset hujusmodi. Huliares quidam ex Belisarii armige ris erat cum Joanne; qui vino inebriatns, videns avem super arborem insidentem, tenso arcu je eit adversus avem. Et avem quidem consecutus non est, Joannem vero retro in cervice percussit; qui plagatus mortuus est, multum luctum tam im peratori Justiniano et Belisario,'quam cunctis Ro manis et Carthaginensibus derelinquens. Taliter Gelimer eflugiens illa die ad Maurusios propera vit; quem Belisarius persecutus in Papua monte, in norissimis Numidiæ, circumclusit, hunc obsi dens per hiemem, deficientibus ei omnibus neces sariis: panis enim apud Maurusios non fit neque vinum neque oleum, sed far et hordeum immatu rum, nt irrationabilia animalia, comedunt. Ilis n Gelimer incidens scribit ad Faran, quem 'dimise rat Belisarius ad custodiendum eum, ut mitteret sibi citharam et panem unum et spongiam. Faras antem hæsitabat quidnam esset hoc, donec qui detulerat egistolam dixit quia panem quidem de siderat videre Gelimer, non videns panem ex quo ascendit in montem, spongiam autem propter oculos non lotos ac per lice læsos, quatenus hos sinceros lamentetur et defeat. Ilis auditis Faras condolens, et fortunam humanam deplorans, secundum ejus scripta faciebat, et omnia mittebat quæcunque Gelimer egebat. Præterea cum hiems transiisset, metuens Gelimer obsidionem Romanorum, el cɔ gnatorum misertus filiorum, qui vermes in cadem miseria fecerant, dissolutus est mente, et ad Fa. ran rescripsit quod fidei verbo recepto ipso, et qui secum erant, ad Belisarium properarent. Quo hune certum jurejurando reddente, assumptis omnibus Carthaginem venit. Belisarius autem hunc gratanter recepit.. At vero Gelimer ridendo ad Be lisarium introivit. Quem alii quidem superfluitate passionis excessisse quæ sunt naturæ, delirumque suspicabantur effectum; amici vero hujus et sa gaçem hominem hunc esse cogitabant, et cum ſuerit rex et regii generis, et virtutem validam pecuniasque magnas habuerit, quoniam in fugam versus est et mala in Papua pertulit et nune ut captives ductus est, nibil præter multo risu digna, quæ hominum sunt, arbitratum cum esse perlibe bant. Belisarius autem hunc cum principibus om nibus Vandalorum non in dehonoratione cu stodiebat, ut ad imperɔtorem Justinianum Byzan tium duceret. Cyrillo vero statim Belisarius cum capite Zatzonis fratris Gelimeris in Sardum inst Jam misso, quæ Kyrnus vocabatur, primum hanc Romanis subegit. In Cæsarcam autem, quæ est in Mauritania, Joannem alium destinavit, quæ 30 dierum itinere a Carthagine distans penes Gadira et solis occasum jacet. Aliumque Joannem ex præ… toribns unum in fretum quod est in Gadiris, et in castellum quod Septum vocant, direxit. Porro in insulas quæ juxta Oceanum sunt, Majoricam sci licet et Minoricam, Apollinarium destinavit, virum bonum. Misit autem et in Siciliam quosdam Afro rum, et castrum Vandalorum comprehendere jussit. Gothi vero qui hợt custodiebant, matri Athalarici hæc nota fecerunt. Quæ scribit ad Belisarium ne idem castrum tyrannide caperet, quousque imperator Justinianus sciret, et quod sibi esset visum eſſi ceret. In his ergo Vandalicum bellum finem accepit. Verum invidia, utpote in magna felicitate fieri solet, contigit etiam in Belisarium: quidam enim deroga verunt ei penes imperatorem, quod tyrannidem meditaretur. Ast imperator misso Salomone tentat Belisarii voluntatem, utrum cum Gelimere et Van dalis veniret Byzantium, an manens illuc eos transmitteret. Belisarius autem Byzantium profe ctus est, Salomone prætore Libyæ derelicto. Cum que Belisarius Byzantium una cum Gelimere et Vandalis pervenisset, magna præmia percipere Queenuque. Cato ap. A. Gellium 13, 22 ‹ Quia multa egen.» Plautus Menæchm, act. 1, sc. 2 Nec quidquam eges, › Priscianus 1. xvi: ● No stri, egeo illius sei et illam rem et illa re.» PATROL. Gr. CVII. Dehonoratione. Flodoardus Hist. 11, 20 Quidquid in ipsius imperatoris dehonoratione gestum fuerat Vetus interpres epistole ad Phi- v lippenses, quæ S, Ignatio ascribitur Dies festos nolite dehonorare. › Iv.

col. 1259–1260page 37 of 120
PG 108:1259μάντιν.
col. 1261–1262page 38 of 120

et voces corum audiebautur clamantium ut sibi vero Gaianum Alexandriæ promović episcopum, misericordia præstaretur, et multa donavit impe rator ad educendos et adjuvandos, tiventesque liberaliter juvit. Eodem vero anno tradidit Justi uianus ad psallendum in ecclesia illud quod ca nitur Unigenitus Filius et Verbum Dei… Mundi anno 6029, divinæ incarnationis anno 529, Agapitus Romans gerit Ecclesiæ præsulatum, Justinianus decimum imperii agit annum, quando et Epiphanio episcopo Constantinopoleos defuncto Anthimus episcopus Trapezuntensium translatus est Constantinopolim. Agapitus autem Romanus episcopus hoc anno ascendens Constantinopolim synodum celebravit contra impium Severum et Ju lianum Alicarnassensem et cæteros theopaschitas; inter quos et Anthimus, ut consentanens eorum, depositus a throno projectus est et exivit, cum episcopatum obtinuisset regiæ urbis mensibus decem; el consecratus est pro eo Menas presby ter et xenoduchus Sampson ab Agapito papa Ro mano. Porro Agapitus dormivit Byzantii, et con secratus est pro eo Silverius. Anno imperii. Justiniani undecimo facta sunt prima encænia Magnæ ecclesiæ Constantinopoli, Mena patriarcha in regio sedente vehiculo, et im peratore litaniam cum populo faciente. Et Gaianús quidem tenuit episcopatum anno uno, Theodosius vero duobus. llos autem Justinianus imperator mittens duxit Byzantium, et utrumque separatum custodire præcepit. Et Paulum quem dam, qui` putabatur orthodoxus, Alexandriæ pro vexit episcopum. Hic memorianí Severi scelesti faciens ab episcopatu ira imperatoris ejectus est, et veniens Illeroselymis morabatur. Anno decimo quinto imperü Justiniani, mense Octobrio, facta est Byzantii mortalitas; et codem auno hypapanti Domini sumpsit initium, ut cele braretur apud Byzantium die secunda Februarii mensis. Anno decimo sexto imperii Justiniani contigi¿ de bellare invicem regem Azumitensium Indoruin Ju dæorum ex causa hujuscemodi. Azumitensium. rex ultra Ægyptum est Judaizans. Romanorum au tem negotiatores per Homeritensem ingrediuntur ad Azumitensem et ad interiores partes Indorum atque Ethiopum. Negotiatoribus autem secundun consuetudinem ingressis terminos Homeriti, Damia nus eorum rex illos occidit, of abstulit omnia ipso rum, dicens quoniam Romani malefaciunt Judæis, qui in regione sua sunt, et occidunt eos. Et ex hoc solverunt negotiationem interiorum Indorum Azu miti. Et indignatus Azumitensium rex Adad misit Ilomeriti, quia læsisti regnum meum et interio rem Indiam, prohibens Romanorum mercatores ad nos ingredi. Et venerunt in inimicitiam ma gnam, et inierunt bellum in alterutrum. Et oui, pugnaturi essent, Adad Azumitensium rex volum vovit, dicens quia si vicero Homeritensem, efficiar Christianus, quia pro Christianis pugno. Deique operatione vicit potentissime, et accepit captivum vivum Damianum regem eorum et regionem -ipso rum et regna, gratiasque referens Deo Adad rex Azumitensium misit ad Justinianum imperatorem, ut acciperet opiscopum et clericos, et doceretur, et fieret Christianus. Et gavisus est super hoc Justinianus plurimum, et jussit eis dari episco pum quemcunque voluissent, et elegerunt iidem legati, cum curiose quæsiissent, mansionarium Anno decimo tertio imperii Justiniani sociatus est S. Joannis magnæ Alexandriæ, virum venerabilem Romanis Mundus ex genere Gipedum derivatus. et virginem, nomine Joannem, qui sexaginta duo Anno decimo quarto imperii Justiniani Chosroes Anno duodecimo imperii Justiniani, cum Romæ Vigilius esset episcopus, moti sunt Bulgarum duo reges, Vulger scilicet et Droggo, cour multitudine in Lyciam et Mysiam, cum esset magister militum Mysiæ Justinus, et Scythia Baudarius, qui exeun tes contra Bulgares inierunt prælium. Et occisus ♬st Justinus magister milituṁ in bello, et factus est pro co Constantinus· Florentii. Et venerunt Bulgares usque ad partes Thrace, et egressus est contra eos magister militum Jilyrici, Hoccum Hannus, quem suscepit imperator ex sacro bapti summate, et in medium missis Bulgaribus concide runt multitudines copiosas, et receperunt omnem prædam; et vicerunt potenter, occisis duobus co rum regibus. Eodem anno cepit Chosroes rex Persarum ma gna › Antiochiam Syriæ. rex Persarum quartum in Romanorum terram feci£ ingressum; quem Bolisarius rursus aú Hespe riis veniens sapientia sua inefficacem redire coegit ad propria. Eodem vero anno Timotheo episcopo Alexan driæ mortuo, Severus impius, Antiochenus præsul adulter, et Julianus Alicarnasseus, Alexandriam fuga lapsi, de corruptibili et incorruptibili confe rentes adversus invicem, facti sunt tanquam veri Latis extranei, et alter quidem Theodosium, alter Nansionarium. Sic etiam vertit Nicænæ syn. 703 ed. R. Vide et can. 2 syn. Chalcedon. rum erat annorum. Quo suscepto abierunt in pro priam regionem ad regem suum, et ita crediderunt Christo, et illuminati sunt. Mundi anno 6036, divinæ incarnationis anno 536, imperante Justiniano anno decimo septimo factus est terræ motus magnus in universo mun do. Eodemque anno apparuit quidam -ex regione Italorum per villas discurrens, nomine Andreas, habens secum canem rufum et cæcum, qui jussus ab eo faciebat miracula. Cum enim staret ipse in foro, et turba in circuitu adessct, clain eodem cape Zonaram ad concilia p. 697 a, 698 a el 720 b. et concil. Cpolit, sub Mena p. 737. Fabr.

col. 1263–1264page 39 of 120

deferebantur astantium annuli aurei et argentei triarche Constantinopolitani, et præpositum est et ferrei, et ponebantur in pavimento, quos ille cooperiebat, et præcipiebat cani, et tollebat, et dabat unicuique suum. Similiter et diversorum imperatorum nomismata mixta porrigebat per no mina. Sed præsto turba astante, virorum scilicet et mulierum, 'interrogatus ostendebat in utero habentes et fornicarios et adulteros el avaros et magnanimos. Ostendebat omnes cum veritate. Unde dicebant quia spiritum habét Pythonis. nomen Vigilii præcellens in diptychis. Interea mense Martio exsiliit elephas e stabulo noctu, et occidit multos, alios vero debilitavit. Porro Junio mense facta sunt encænia sanctorum Apostolorum apud Constantinopolim, et rècondita sunt lipsana Andreæ Lucæ ac Timothei apostolorum, ét transiit Menas épiscopus cum sanctis lipsanis, sedens in carrucca aurea imperatoria, lapidibus insignita, tenens tres thecas sanctorum apostolorum in geni, bus suis, et ita encania celebravit. Anno imperii Justinianį vicesimo quarto, mense Aprili, missus est Narses cubicularius Romam Anno imperii Justiniani decimo octavo diffusum est mare per Thracen miliariis quatuor, et co operuit eam circa partes Odyssei ct Dionysopolis, èl multi necati, sunt in aquis, et iterum Dei præ-pugnaturus adversus Gothos, qui ceperant Ro cepto restitutum est idem mare in loca sua. Anno imperii Justiniani decimo nono Petrus Hierosolymitanam et Domnus Antiochenam regit Ecclesiam; et facta est inopia frumenti et vini ac pluvia multa, et factus est terræ motus Constanti nopoli magnus, et eversio de sancto Pascha, el cœpit vulgus a caruibus abstinere mense Februa rio, die quarta: imperator antem præcepit alia hebdomada carnem apponi, et omnes carnium venditores occiderunt, et apposuerunt, el nemo emebat aut edebat. Porro Pascha factum est ut imperator jussit, et inventus est populus jejunans hebdomada superftua. Anno imperii Justiniani vicesimo capta est Ro ma a Gothis, et Papa Vigilins venit Constantino polim, et susceptus ab imperatore cum ingenti honore repromittebat facere unitatem catholicæ Ecclesiæ, et anathematizare tria capitula, quique excommunicationem quatuor mensium dedit Menæ Constantinopolitano episcopo in epitimium. Indi gnatus autem imperator contra Vigilium propter epitimiunt, et quia differebat complero quæ vide bantur super unitate Ecclesiarum, misit ut com prehenderetur. Qui metuens impetum imperatoris ad altare Sergii. martyris monasterii Normisdæ confugit. Et inde tractus tenuit columnas portan tes altare, et'has evertit, cum esset gravis et cor pore grandis. Imperator autem pœnitentia ductus suscepit papama Vigilium, et rogatus Vigilius a Theodora Augusta suscepit Menam patriarcham Constantinopolitanum vicesima nona die mensis Junii, festivitate Apostolorum. Anno vicesimo primo imperii ejus facti sunt terræ motus magni et pluviæ, mortuaque est Theo dora Augusta. Similiter et sequenti anno facta sunt fulgura et tonitrua, ita ut dormientes ex tonitruis Jæderentur, atque incendia penes Byzantium. Mundi auno 6046; divinæ incarnationis anno 546, imperii Justiniani anno vicesimo tertio le gatus Indorum venit Constantinopolim ducens ele phantem, et ingressus est Hippodromium. Janua r.o vero mense suppositum est nomen Menæ pa mam, quoniam postquam eam Belisarius cepit, iterum insurrexerunt et receperunt illam Gothi Anno imperii Jnstiniani vicesimo quinto facta sunt encænia S. Eirenæ trans Constantinopolime in Sycis, et exierunt sancta lipsana ex Magna ec clesia, una cum duobus patriarchis, Mena scilicet Constantinopolitano et Apollinario Alexandrino, et sederunt ambo in imperatorio curru, retinentes in genibus suis sancta lipsana, et venerunt usque ad fretum, et transfretantibus obviam eis occurrit imperator, et aperuerunt eamdem ecclésiam san ctæ martyris Eirenæ. Eodeni anno moritur Menas episcopus Constantinopolitanus, et factus est pro ipso Eutychius apocrisiarius Amasie ac monacbus monasterii quod est penes Amasiam, ac presbyter. Eadem sane Menæ funcris die, cuan adhuc jaceret in sacello, mense Augusto tropæa venerunt e Roma Narsis cubicularii et exarchi Romanorum. Inito quippe bello cum Totila rege Gothorum potentissime superavit, et cepit Romam, et occidit Totilam, et vestimenta ejus cruentata cum camilaucio lapidi bus pretiosis ornato misit Constantinopolim, jactata sunt ad pedes imperatoris coram senatu. Anno imperii Justiniani vicesimo sesto facta est saneta el universalis quinta synodus contra Ori genem vesanum et Didymum cæcum et Evagrium atque gentilis sensus eorum deliramentum, et ror sus contra capitula. Vigilius autem Romanus conve nientibus non consedit. Dimissus ɔutem multis molis abimperatore, in Illyrico moritur rediens Romam. Vicesimo septimo imperii Justiniani anno factus est terræ molua terribilis Constantinopoli et cir cuniquaque urbibus, qui tenuit diebus 40, et pau latim homines compuncti sunt, letaniam agentes et frequentantes atque in ecclesiis commauen tes Cumque muiſta Dei misericordia facta fuisset, homines ad pejora dilapsi sunt. Fit autem memoria terræ motus hujus per singulos annos iu Campo, letaniam populo faciente. Mundi anno 6047, divinæ incarnationis anno 547, vicesimo octavo imperii Justiniani anno facta sunt tonitrua et fulgura horrenda, et ventus Afri Commanentes. Rufinus in Præfatione libri 11 De vitis Patrum: ‹ Commanent autem per eremam dispersi. › Fadn.

col. 1265–1266page 40 of 120

cus terribilis, ita ut caderet crux, quæ stabat in- tọr ædificare pontem Agoreos fluminis, et conver tra portam Rhesii Vicesimo nono imperii Justiniani anno seditio nem concitaverunt Judæi et Samaritæ Cæsarex Palæstinæ, et facti quasi în ordine Prssinòvene torum irruerunt in Christianos ejusdem civitatis, et multos interfecerunt, et ecclesias combusse runt, Stephanumque præfectum ipsius urbis in prætorio peremerunt, et substantiam' ejus surri puerunt. Uxor vero illius ascendens ad urbem adiit imperatorem, qui jussit Adamantio magistro militum descendere in Palæstinam et occisionem exquirere Stephani. Qui veniens eorum quos repe rit alios suspendit, alios decollavit, alios vero de bilitavit et publicavit. Et factus est timor´ingens in omnibus Orientalibus partibus. Tricesimo imperii Justiniani anno Pelagias Ro manorum gerit episcopatum. Quo anno mortuus est Timotheus exarchus monasteriorum et hegu menus monasterii Dalmati, et factus est pro eo Anthimus, inclausus ejusdem monasterii. Et a Lappa ruit ignis in cœlo, quasi species lancea, a septen trione usque ad occidentem. Mundi anno 6050, divinæ incarnationis anno 550, tricesimo primo imperii Justiniani anno, fa clus terræ motus horribilis valde, qualem Bullus hominum memorabat in generatione illa super terrain effectum: concutiebatur enim terra noctesc die post decem misericordias Dei. At vero imperator nou portavit coronam per quadraginta dies; sed et sancta Christi nativitate absque illa processit in ecclesia; ita ut etiam prandia, quæ ex more fiunt in novém et decem accubitibus, cessore faceret, et horum expensas egenis tribueret. Eodem anno ingressa est gens Byzantium inopinata, corum qui dicuntur Avares; et tota civitas concurrit ad vi sionem eorum, tanquam qui nunquam viderint gentem hujusmodi: habebant enim comas retortas, prolixas valde, vinctas prandiis atque per plexas; reliquus vero cestitus eorum similis erat cæterorum Hunnorum. Isti fugientes a regione sua venerunt in partes Scythiæ et Mysiæ, et direxeruut ad Justinianum legatos petentes ut reciperentur. Mundi anno 6051, divinæ incarnationis 551, tri cesimo secundo imperii Justiniant anno ædificatus est trullus Magnæ ecclesiæ Constantinopoli, exal tatus plus viginti pedibus in superioribus supra ædificium quod antea fuerat. Tricesimo tertio imperii sui anno cœpit impera tens eumdem amnem in alium alveum volvit arcus mirabiles quinque, et fecit eum meabilem, cum antea lignens fuerit. Tricesimo quarto imperii Justiniani anno diffa matum est apud Constantinopolim quod mor tuus esset imperator: venerat enim a Thrace, et neminem videbat. Ergo plebes rapuère panes su bito ex locis in quibus fiebant et vendebantur; et circa horam tertiam non inveniebatur panis in tota urbe. Clausa quoque sunt ergasteria, et susurra bat palatium, quia nemo ex senatu videbat impe ratorem eo quod doloreni capitis pateretur, et ex hoc crediderunt quod defunctus esset imperator. Interea circa horam nonam fecit senatus consi lium, et miserunt præfectum, et fecerunt fumina în tota urbe, quoniam sanus factus est imperator, et hoc modo erepta est civitas a turbatione. Post quam autem sanus effectus est imperator, Euge- / nius, qui fuerat præfectus, detraxit Georgio et Etherio curatoribus, quasi voluissent Theodorum facere imperatorem, filium Petri magistri. Cumque fuisset cansa diligenter inquisita et nullatenus comprobata, in iram cecidit imperatoris Eugenius, et domus ejus publico est fisco collata. Verum ille ad ecclesiam fugiens salvatus est. Facta est autem mortalitas vasta in Cilicia et Anazarbo et Antio chia magna, necnon et terræ motus; et congressi sunt adversus alterutrum orthodoxi et Severiani, et multa homicidia facta sunt; et misso imperator Zimarcho comite Orientis inhibuit inordinatos, et multos in exsilium misit et publicavit ac mem bris debilitavit. Mundi auno 6054, divinæ incarnationis anno 554, tricesimo quinto imperii Justiniani anno capta est Hobes civitas ab Hunnis: et misit imperator Mar cellum magistrum militum cum exercitu multo, ut eriperet civitatem. Tricesimo sexto imperii Justiniani anno tropæa venerunt a Roma Narsis patricii, significantia comprehendisse illum urbes munitas Gothorum duas, Veronam scilicet et Brixlam. Vicesima vero quinta die Novembris mensis seró insidias medi tati sunt quidam, ut occiderent imperatorem. Erant autem Ablabius et Marcellus pecuniarum venditor et Sergius. Meditatio autem eorum erat hujusmodicum sederit in triclinio sero, prius quam discedendi licentia detur, occidant eum, lia bentes homines suos sibi cooperantes hidos, abs Prandiis. Hist. misc. Prandeis. Promotus ms. in Grammatica: ‹ Prandeum dicitur quædain zona, quod in Vita B. Alexii reperies. › Item: ‹ Fa citergium, togilla, nappa, 'mappulia, gausape, ova rium, mensale, manutergium, prandeum, manu muadium, manupiarium. Anonymus in Vita S. Gregorii: Particulas brandei (sic legitur) repe rerunt. Quod videntes legati vehementer irati sunt, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abun dare, ac per hoc Remanorum vilibus prandeis non egere. › Sangaliensis, 1. 11 De gestis Caroli M. Cumque tenuissimas illas pelliculas vel tenuiores brandeas extrahere coepissent. Flodoardus, Hist. Rem. 1, 20 Corpus ejusdem rubeo constat brandeo indutum. FABR. Diffamatum est. Glosse: ‹ diapnulļw dif famo, devulgo, pervulgo. Utitur Apuleius. B. Au gustinus, De Civ. Dei, vi, 10: Tam grandi glo ria diffaniari. Anastasius Bibliothec. in Epistola ad Martinum episc. Narn.: Potui ei scribere ac innotescere omnia quæ de ipso diffamabantur, a

col. 1267–1268page 41 of 120

perrexit causa orationis ad Myriangelos, id est Germias, urbem Galatiæ. Novembrio vero mense introivit Byzantium Arethas patricius et princess tribus Saracenorum, debita deferre imperatori liorum suorum debiti gratiam, ut scilicet post obi lum suum tenerent principatum tribus suæ. Tricesimo octavo imperii Justiniani anno Euty chius patriarcha Constantinopolitanus depositus est et in exsilium nɛissus a Justiniano in Amasiam; et factus est pro eo Joannes ex scholasticis, cum esset apocrisiarius Antiochiæ magnæ et presbyter cjusdem ecclesiæ. Eodem anno Justinianus impera tor de corruptibili et incorruptibili dogmá com movens, edicto ubique alieno a pietate transmisso, Deo præoccupante defunctus est, cum imperasset triginta octo annis, mensibus septem et diebus tredecim, et efficitur hujus successor Justinas cu ropolates. Eodem anno Theodosiani et Gajanita spud Alexandriam ædificare cœperunt concilia bula, et prævalcotes Gajanitæ episcopum sibi'con seeṛaverunt Helpidium archidiaconum suum; quem imperator vinctum venire præcepit. Cumque veni ret per Segrin, mortuus est. Porro Theodosiani Dorotheam occulte noctu episcopum sibi ordinave runt, et in unum convenientes tam Gajanitæ quanı Theodosiani communem cpiscopum sibi inthroni zaverunt. Cujusdam autem abbatis barbam pelle et carne decoriaverunt. Taliter bæreticorum de mentia gerere consuevit, adeo ut ea quæ pagano rum sunt multoties operentur. conditos in Silentiario et in Archangelo et in ▲ Justinianus imperii sui tricesimo septimo anno Curru, ut cum facta fuerit machinatio, turbatio. nem faciant. Porro idem Ablabius etiam aurum accepit a Marcello argenti venditore, libras quin gentas, ut sibi cooperaretur. Sed Deo volente fisus est˚ Ablabius Eusebio exconsuli, qui erat comes foederatorum, et Joanni logothete, dicens quia hodie vesperi volumus imperatorem aggredi. Qui cum hoc nuntiassent imperatori, tenuit eos, et in venit illos ferentes absconditos gladios. Et Marcel lus quidem argenti venditor, spe frustratus, et exempto gladio quem portabat, dedit sibi tres ictus in triclinio comprehensus, et moritur. Sergius au tem fugit ad Blachernas, quo educto ab ccclesia, et interrogato, persuasum est ei confiteri quod et Isacius argenti `venditor et Belisarius gloriosissi inus patricius conscius hujusmodi fuerit machina menti, et Victus pecuniarum venditor et Paulus curator ejusdem Belisarii consilium scierint. Qui comprehensi et tráditi Procopio præfecto confessi sunt, et dixerunt de Belisario, qui mox factus est imperatoris sub ira. Multi vero et fuga usi sunt, Interea quinta die mensis Decembrii fecit impe rator silentium, adducens et patriarcham Enty chium, et jubens eorum recitari confessiones. Quo audito Belisarius ingenti est mœrore gravatus, et mittens imperator comprehendit omnes homines ejus, et ipsum domi sedere præcepit custodien dum. Interea mense Decembrio, vicesima die, fa eta sunt enrænia Constantinopoli Magna ceclesiæ secundo. Porro vigiliæ corumklein encæniorum fa etæ sunt apud S. Platonem, et exivit inde patriar “eha Constantinopoleos Eutychius cuin letania præ sente imperatore, sedens in codem vehiculo et por tans apostolicum habitum et tenens sanctum Evangelium, cunctis psallentibus: Tollite portas. Eodem mense captæ sunt quædam partes Africæ a Mauritanis insurgentibus adversus Africam ita Cutzinas nemine quidam ex ipsa gente exarchus Mauritanorum habebat consuetudinem accipiendi a principe Africæ, qui per tempus erat, certam quantitatem auri. Cum autem venisset ut acciperet dlud, Joannes princeps Africæ occidit cum. Porro insurrexerunt filii Cutzine vindicantes paternum acceptum, et erecti contra illam ceperunt ejus pacificandi Ecclesias universas Ægypti et Alexan partes aliquas deprædantes. Imperator itaque boc agnito misit in auxilium Africæ Marcianum magi strum militum, nepotem suum, cum excrcitu ad pa cificandos Mauros; et confluxerunt ad eum, sicque pace potita est Africa. Eodem anno imperator qui busdam turbationes Constantinopoli concitantibus, pollices abscidit eorum duntaxat qui cuin gladiis pugnaverunt. Nonadecima vero die Martii mensis admissus est Belisarius patricius receptis omnibus dignitatibus suis. Eodem anno venerunt legati Ascelti regis Ermechionorum, qui positus est intra Harbarorum gentem justa Oceanum, Constantino polim. Mundi anno 6056, divinæ incarnationis anno 356, Mundi anno 6058, divinæ incarnationis anno 558, Joannes Romanæ præest Ecclesiæ. Justinus impo rat, nepos Justiniani, coronatus a Juanne patriar cha. Erat autem natione Thras, magnanimus atque ad omnia prosper. Habebat autem et uxorem So phiam nomine, quam et coronavit Augustam. Cum autem esset pius, adornavit ecclesias quas Justi nianus ædificaverat, tain videlicet Maguam eccle siam et sanctos apostolos quam alias ecclesias et monasteria, donans eis thesauros et omnem reli lum; eratque orthodoxus valde, et misit Photinum monachum, privignum Belisarii patricii, dans ei potestatem contra omnem personam, el causam dria. Secundo anno imperii Justini Ætherius et Au dius, ac medicus qui cum ipsis erat, insidíati sunt eidem imperatori Justino; qui cogniti inter fecti sunt gladio. Eodem anno Agatho monachus, frater Apollinarii episcopi Alexandrini, veniens Alexandriam sermones habiturus, ct Eustochium monachum, qui magnus erat et œconomus Alexan driæ, custodiæ mancipavit, qui per tectum fugiens venit Byzantium, Macario tune factione pulse ec clesia, et consecratus est Eustochius pro Macario episcopus Hierosolymis, Tertio imperji Justini anno, accersitis Sophia pusɛima Augusta pecuniarum venditoribus et no

col. 1269–1270page 42 of 120

tariis, jussit deferri cautiones debitorum et breves, depopulatus est omnia quæ in partibus illis erant. quibus lectis accepit breves, et præbuit cos debito ribus, et reddidit dominis suis, et laudata est super hoc magnopere ab universa civitate. Eustochius autem, ingressus Hierosolymam, non audienda contra Apollinarium et Agathonem et Macarium novæ Laurą` monachos excitavit, mentiens illos Origenistas. Et ideo pulsus est, et iterum restitutus. est Macarius in throno suo. Quarto imperii Justini anno rursus Macariús Ilierosolymis præfertur episcopus, et Alexandriæ Joannes habetur antistes. Quinto imperii Justini anno, cum magnus Ana stasius Antiochenus episcopus reprehendisset in rescriptis synodicorum) Joannem Constantinopoli tamum, qui consecraverat Joannem Alexandrinum, et hoc consecrato pulsus est ab ecclesia sua per indignationem Justini, et ordinatus est Gregorius monachus et apocrisiarius mouasterii Byzantio rum. Sexto imperii Justini anno Narses cubicularius et protospatharius dilectus imperatoris construxit domum Narsis et monasterium Catharorum. Tenens autem rex Aretha caput Juliani, et dans ei pacis osculum, dimisit eum in multa benevolentia. multisque muneribus. Porro facta est et alia causa, quæ turbavit Chosroen. Hunni quippe per illud tempus, quos Turcos dicere consuevimus, legatio nem dirigunt ad Justinum, per Alanorum regionem mittentes. Hoc timens Chosroes excusationem præ tendebat, rebellionem Armeniorum in se factam per accessum, quo Justino adhæserant. Sed et profugos repetebat. Impendebat enim Romanoruni imperator per singulos annos quingentas libras auri, ut castra, quæ loco proxima erant, Persæ cu stodirent, në ingressæ gentes utramque rem publi cam destruerent, communibusque ¿nmptibus ca stella muniebantur. At vero Justinus pacem dissol vit, asserens opprobrium esse sub Persis solvere tributa Romanos: propterea locum magnuni học Persarum Romanorumque reperit bellum. Porro Justinus Marcianum patricium, et cognatum suum prætorem creans Orientis contra Persas direxit. Mundi anno 6065, divinæ incarnationis anno 565, octavo imperii sui anno Justinus infirmatus est et tristatus adversus Baduarium fratrem suum, et hunc injuriis laceravit. Novissime vero præcepit cubiculariis pugnis cæsum educere illum in con spectum concilii senatorum: erat enim comes im perialium stabulorum. Quo comperto Sophia tristata est et conquesta imperatori', qui se pœnituit, et descendens ad eum in stabulum introivit subito cum præposito cubiculariorum. Baduarius autem viso imperatore fugit a loco in locum, per supe riora præsepis, præ timore imperatoris. Ast impe rator clamabat: Adjuro te per Deum, frater mi, exspecta me. Et cum cucurrisset, tenuit eum, et amplexatus deosculatus est illum, dicens: Peccavi tibi, frater mi, sed suscipe me ut fratrem tuum pri mum et imperatorem: ex diabolica enim operatione novi quod factum sit hoc. Qui cecidit ad pedes ejus, et flens ait: Veraciter, domine, potestatem habes. Verumtamen in præsentia senatus deformasti servume tuum. Modo, domine, his rationem redde. Et ostendebat qi oquos. At vero imperator rogavit eum secum manducare, et pacificati sunt. Eodem vero anno factum est bellum circa Sargathon Romano rum atque Persarum wagnum, et vicerunt Ro mani. Septimo Imperii Justini anno Romani ac Persæ pacem corruperunt, et iterum Persicum renovatum est bellum en quod Homeritæ Indi legationem ad Romanos miserint, et imperator Julianum magi strianum cum sacra destinaverit ad Aretham re gem Ethiopum per Nilu Auvium ab Alexandria et Indico mari, qui receptus est ab Aretha rege cum gandio multo, appetente nimirum amicitiam Romanorum imperatoris. Enarrabat autem, cum 'rediisset, Idem Julianus, quod quando receperit cum rex Arethas nudus esset, habens circum cin cturam et.in lumbis linaa vestimenta auro contexta, cirea ventrem vero portabat indumenta scissa cum margaritis pretiosis, et in brachiis quines circulos, et armillas aureas in manibus suis, in capite au tem pannum gemmatum, habentem ex utroque li gamento plectas quatuor, et torquem aureum in collo suo, et stabat super quatuor elephantes, stan tes et habentes jugum et rotas quatuor, et supe rius nt currum excelsum, velatum petalis aureis, ut sunt principum provinciarum currus; et stans super ijlos ferebat scutum parvissimum deauratum et duas lanceolas aurcas, et senatus ejus omnis crat cum armis, canentes modulationes musicas. Introductus ergo legatus Romanorum cum adoras set, jassus est ab eo erigi et duci ad se. Cum au tem suscepisset imperatoris sacram, osculatus est signaculum, cum habebat pectusculum imperatoris. Snsceptis autem et donis gavisus est valde. Porro cum legisset sacram, invenit ut se contra' regem Persarum armaret, et proximam sibi Persarum perderet regionem, et ulterius cum Persis fœdera non iniret. Protinus ergo collecto. excrcitu rex Arethas coram legato Romanorum adversus l'ersas prælium movit, subjectos sibi Saracenos præmit tens. Profectus autem et ipsc ad regionem Persarum, Nono anno imperii Justini Hormisda rex Persa rum Ardamenum ducem Persarum ordinans misit Romanorum regionem depopulari; qui præda multa capta reversus est. Quo comperto Justinus, con sternatus mole calamitatis, capti sensus languo rem incurrit, el pactum facere petit Hormisdæ, qui id fieri anno consensil. Mundi anno 6067, divinæ incarnationis anno 567; Justinus imperator Tiberium comitem excubitorum sibi filium faciens Cæsarem appellavit, el consęs , sorem suum constituit tam in Hippodromiis quam

col. 1271–1272page 43 of 120

in diebus insignibus. Erat autem imperator pedi- Tiberius mittens duxit Anastasiam conjugem suam, bus captus, ac per hoc magis in lectulo jaceus. et coronavit eamu Augustam, et factavit rogam Undecimo imperii sui anno construxit Justiaus magnum aquæductum Valentis, et largitus est urbi dapsilitatem aquarum. Duodecimo imperii sui anno Justinus imperator synagogam Hebræorum, quæ erat Constantinopoli in Chalcopratiis, ablatamı ab eis fecit ecclesiam Dominæ sanctæ nostræ Dei Genitricis; quæ Magnæ proxima est ecclesiæ. multam. Secundo imperii Tiberii sano Alexandriæ anti stes habetur ecclesiæ Eulogius. Misit iuterea impe rator Tiberius ad regem Persarum secundem morem, uuntians promotionem suam; quo pacem non admittente Tiberius magnas virtutes congre gavit, et disseminatis regiis thesauris multos fecit exercitus, creans magistrum militum Orientis quemdam Justinianum. Tertio imperii Tiberii anno rex Persarum sum ptis virtutibus suis in Armeniam properat. Audiens autem Romanorum dux regem Persarum per se metipsum prælium initurum, expeditus effectus est. Timor enim ingressus est in populum Roma norum, et idcirco Justinianus ad virtutes serme. nibus usus compescuit formidinis pugnam. Cum autem bellum fieret et sagittatio Persarum facia multa fuisset, ita ut etiam solares radii celarentur, dum videlicet Romani carpeis jacula, quæ ex areu bas mittebantur, continuatis projicere niterentur. Cum autem profunda consisteret Romanorum acies, Persæ ferre non poterant, sed in fugam vertitur Babyloniorum caterva, et intereunt mul titudines copiosa. Accipiunt interea et Persarum supellectilem et reglum tabernaculum totumque clarissimum apparatum. Tenent autem et elephan tes Romani, et ad Tiberium mittunt insignes el regias illas exuvias. Itaque legem ponit Persarum rex, confusionem non ferens, nunquam jam Persaruin regem in prælium egressurum. At vero Romanus exercitus Persicis adjecit ærumnis, et ad intima Persidis properavit, et multum illic exci dium et captivitatem patravit, perveniens eliam in medium Hyrcanii maris. Cum autem hyems ades set, non remeaverunt Quirites ad propria, sed in Perside hyemeni transegerunt. Porro eodem anuo co:pit ædificare Tiberius publicum Blachernarum, et renovavit multas ecclesias et xenodochia, et gerontocomia, jussitque se scribi in phoeniccis litteris Tiberium Constantinum. Tertiodecimo imperii Justini anno, Joanne Con stantinopolitano defuncto episcopo, Eutychius re cepit iterato thronum eundem. At vero imperator infirmatus, et pauxillum a languore demissus, advo cavit tam pontificem et senatum quam oinues sa cerdotes et cives, et adducto Cæsare Tiberio pa lam omnibus appellavit eum imperatorem, his sermonibus usus: Ecce Deus, qui benefecit tibi. Hunc habitum Dens tibi dedit, non ego: honora il lum, ut tu quoque honoreris ab ipso. Honora matrem tuam, quæ aliquando tua domina fuit, Nosti quod prium ejus servus fueris, nunc autem filius. Ne gratuleris in sanguinibus; ne communices in homici dio; ne malum pro malo reddas; ne in malo inimi citiæ similis miki efficiaris. Ego enim, ut homo, culpavi: etenim ´et culpabilis factus sum, et recepi secundum peccata mea; sed causam habebo cum his qui hoc mihi fecerunt, ante tribunal Christi. Nou elevêt te hic habitus quemadmodum me. Sic attende omnibus sicut tibi. Scito quid fueris, el quis modo exsistas. Ne superbias, et non peccabis. Nosti quis fuerim et quis factus exstiterim et exsistam. Omnes isti filii tui sunt et servi. Scis quod præ visceribus meis honoraverim te. Hos cum videas, omnes qui sunt rei publicæ rides. Intende militi tuo. Ne milites susci pias, ne dicant tibi quidem quia decessor tuus tali ter conversalus est. Hæc enim dico, a quibus passus sum. Qui habent substantias, fruantur eis; his vero qui non habuerint, dona. Et facta oratione a pa triarcha, cum dixissent omnes, Amen, cecidit Cæ sar ad pedes imperatoris, et dixit ei: Si vis, sum, si non vis, non sum. Et imperator ait: Deus, qui fecit cœlum et terram, ipse omnia quæ dicere oblitus sum, in cor tuum immittat. Porro cnm hæc prose querețnr imperator, replebat lacrymis tolum colle gium. Quod cum solutum fuisset, Tiberius dona subditis impertitus est, et quæcunque in imperato ris appellationibus moris exsistunt. Mundi anno 6071, divinæ incarnationis anno 571, imperare cœpit Tiberius redimitus ab Eutychio patriarcha, cum esset et ipse genere Thrax. Camque imperaret, clamabant partes: Anastasia Augusta, tu vincas. Salva, domine, quos imperare jussisti. Audiens' autem Sophia Justini conjux percussa est animo: volebat namque nubere Ti berio et permanere Augusta: nesciebat enim quod haberet uxorem. Quidam autein dicebant quod et in vita Justini adamicata fuerit ei, et ipsa persua scrit Justino ut cum Cæsarem faceret. Verum Quarto imperii Tiberii anno mortuus est Enty. chius patriarcha, el promotus est post dies sex Joannes Jejunator, Magnæ ecclesiæ diaconus. Imperator autem Tiberius emptis corporibus gen tilium constituit militiam in nomen proprium, amiciens et armans eos in millia quindecim, dans eis ducem Mauricium comitem fœderatorum, cl subducem Narsen, et misit eos contra Persas. Bello autem facto magno valide Romani victores efficiuntur, et abstulerunt a Persis civitates et regiones, quas sub Instiniano ceperant et Justivo. Abiens autem Mauricius Constantinopolim susce plus est ab imperatore cum ingenti honore, el publicàvit Tiberius victorias Mauricii, et generum hunc admisit ad Constantinam Aliam suam. Simi liter et Germano prætori juuziť Bliam suam Cha rito, utrumque Cæsarem creans. Mense vero

col. 1273–1274page 44 of 120

et victoria magna indutus est. Tertio imperii Maúricii anno Philippicus sumptis exercitibus ad Persicam regionem profectus est, et capta Arsenene magnam prædam obtinuit, et for midinem operatus est Persicis exercitibus. Interea Constantinopolim languens remeat, militesque sine læsione ad propria repedarunt. Augusto mora-comedens matutina, visu digna sed & ducenti, et in hunc irruens et captivitatem eripuit corrupta, pthisin incurrit. Et cum esset moriturus, accito patriarcha Joanne atque senatu una cum militiis, in tribunalium lectica est deportatus; et quia loquí non poterat, per epanagnosticon, quæ iebus Romanorum erant utilia, manifesta populo fecit, et Mauricium generum suum nuntiavit imperatorem. Itaque cum omnes imperatoris lau dassent consilium atque Mauricium imperatorem, conversus Tiberius in lecto suo diem obiit, cum regnasset annis tribus, mensibus decem, diebus ocio. Mundi anno 6075, divinæ incarnationis anno 575, Mauricius imperat; eodemque auno legatione, fun guntur Avares ad imperatorem Mauricium, qni ante breve tempus Sirmium subegerant, insignem civitatem Europe, postulantes octuaginta millibus auri, quæ accipiebant per aunos, a Romanis alia superaddi viginti: imperator autem pacem affe ctans hoe admisit. Petivit autem ad videndum sibi et elephantem, animal Indicum, mitti; cui impe rator majorem omnibus misit; quem ille visum remisit ad imperatorem. Similiter et lectum au reum sibi mitti petiit; sed et hoc imperator misit ad eum: ¡pse vero et hunc contemptum remisit. Postulabat autem iterum alia viginti millia centum addi. Quod imperatore non admittente, chaganus Sīggidonem civitatem subvertit et multas alias urbes cepit, Illyrico subjacentes. At vero impera tor Helpidium patricium cum Comentiolo legatos ad chaganum transmisit. At vero Barbarus in spon sionibus pactorum agere se pacein professus est. In Oriente vero Joannem Mystaconem prætorem Armeniæ fecit, qui veniens ad Nymphium amnein, ubi Tigri misceri dignoscitur, bello congreditur cum Cardariga Persarum prætore, et prævalent Romani adversus Barbaros. Cardarigas vero non est proprium nomen, sed diguitas maxima apud Persas. Secundo imperii sui anno consul Mauricius appellatur, et multos thesauros urbi donavit; pro vehit autem Philippict. n prætorem Orientis, cui et Gordiam sororein suam in conjugium tradidit. At vero Philippicus Persicas arripiens partes appro pinquavit Nisibi, et repente in Persidem ingressus multam prædam sumpsit, quam per montes sal vanı ducens in Medorum regionem transtulit, el multis illic villis exterminatis ad Romana rura reversus est. Porro chaganus Avarum pacem sol vere festinabat: nam Selavinorum gentes contra Thracem armavit, quæ pervenerunt usque ad longos muros, multum facientes excidiumi. Ast imperator palatii eductis militiis et plebibus e civitate longos muros custodiri præcepit, et .Comentiolum ducem ordinans et armans contra Barbaros misis, qui insperate in Barbaros ruens copiosas multitudines interfecit, hosque pepulit. Cum autem pervenisset Hadrianopolim, occurrit Andragasto multitudines Sclavinorum cum præda Quarto imperii Mauricii anno Philippicus egres sus à regia urbe, hostium sumpto apparatu að civitatem Amidam properat, et collectis armatis percunctabatur eos si in romptu haberent pro perandi ad bellum. Ast Romanis juramentis credu lum eum reddentibus se alacriter bellaturos, venit ad Anazarbon: at" vero Cardarigas hoć comperto risui auditionem mandabat, somnium esse quod dicebatur opinans, accersitisque magis interrogabat quis erit victoriæ dominus. Așt dæmonum placa tores Persas nstruebant a diis victoriam allaturos. Exsultant igitur super his Persæ magorum læti promissionibus faeti, et patrant continuo ligueos tompedes ex ligno et ferro, quibus Romanos com peditos vinciant. Prætor autem commovet Roma ¡nos, ne agrorum labores exterminent, ne justitia Dei, quæ natum odit, victoriam ad Barbaros trans ferat. Postera ergo die prætor dirigit duos phylar chos Saracenorum, et capiunt Persas viventes, per quos motus adversariorum didicerent, quia asseruerunt Dominico die velle Barbaros in Roma nos irruere. Porro Philippicus diluento vale diceus Romanis, tribus phalangibus occurrit ad prælium, ipseque assumpta dei virili forma, quam¸ achiro poieton Romani prædicant, discurrens per acies armatis divinam impartiebatur virtutem, et stans post aciém, bæc retinens arma; lacrimis multis deum placabat, qui coelestiom ordinum principes auxiliatores assumpsit. Cum autem bellum agere tur, Vitalianus princeps aciei omnibus audacius motus phalangem Persarum disrupit et sarcinam tulit. Romani autem circa spolia cœperunt vacare, quos accipiens Philippicus, ne ad exuvias etiam reliqui reversi prælii obliviscerentur conversique Barbari perderent eos, Theodoro Ilibino galea sua imposita, misit gladio percutere eos qui vacabant circa exuvias; quem videntes et existimantes esse Philippicum, dimissis spoliis properarunt ad bel lum. Cum autem bellu̟m multas per horas agere tur, vox fit a prætore Persarum. equas perculere lanceis; quo facto in fugam versus est Persarum excrcitus, et triumpho ingenti Romani poziți mul tos ex eis peremerunt et spoliaverunt. Postera vero die sumpus virtutibus suis. Cardarigas rursns ad bellum armatur, et secundo prælio gesto denuo vincunt Romani, et occiduntur Persæ multi. Com prehenduntur etiam vivi duo millia, Byzantiumque mittuntur.; aufugit quoque Cardarigas, quem Persæ cum injuriis respuunt. Porro Philippicus Heraclium, Heraclii imperatoris patrem, subpræ torem ad explorationem Barbarorum transmisit,

col. 1275–1276page 45 of 120

sumptisque militiis Babyloniam adiit, et Chioma Comentiolus, qui in silvis Emi latitaþat, cum rorum castellum obsidet. At vero Cardarigas cligit milites idiotas cuni subjugalibus et turba collecta exercitum se movere jactabat, et per munita Joca obscura nocte in dorsa Romano. rum efficiuntur, nequaquam fidentes se manus in eos missures. “Timore autem importuno cadente in Philippicum fuga irrationabili usus est. Quo comperto Romani in fugam convertebantur per loca ad meandum dificilia, multa incurrentes pe ricula. Cumque sol ortus fuisset, a calamitate liberabantur, nemine persequente, et pervenientes ad prætorem hunc injurtis pessimis blasphema hant. Verum Perse fictam existimantes fugam persequi ausi non sunt. Porro Heraclius trans means Tigrim, quæcunque Medicæ regionis erant insignia prædia, igni tradebat, el sie ad Philippi cum rediit cum spoliis multis. Martino exivit, et perveniens ad chaganum impa ratum invenit eo quod Avarum multitudo diffusa esset per Thracem; et prima vigilia noctis pro perst adversus illum, essetque profecto a se opas ingens patratum, nisi eventus quidam falleret ejus conatum, Uno quippe animante onus subvertente, quidam domino animantis acclamat onus erigere, patria voce, diceus Torna, torna, frater. Et Jominus quidem mulæ vocem minime sentiebat: sed populi hoc audito hostes imminere sibi existimantes in fugam conversi sunt, torna, torna, maximis vocibus exclamantes. Chaganus autem ingentem formidi nem indutus penitus fugiebat, et videbantur Barbari et Romani invicem fugere, nemine persequente. Præterea chaganus sumptis virtutibus Apiriam ci vitatem obsedit, inventumque Busan urbis man ganarium interficere nitebatur, qui pecunias roga bat ci multas præbere, si vitam sibi donaret. Ille vero hunc ligatum urbi præsentavit. At ipse quæ rebat babitantes urbem ut emeretur, narrans quam sæpe pro civitate certaverit. Civís quidam multi tudinibus persuasit hoc minime faciendum. Quia ergo parvi pensus est Busa, repromittit chagano se tradere civitatem, et exterminatorio instrumento facto, quod arietem nominant, civitatem adeptus est; ducentes quod barbari argumentosum inge nium et alias plures urbes in servitutem res degerunt, et cum multa captivitate reversi sunt. Audientes autem Byzantii quod Castus a Barbaris captivus effectus sit, magnis conviciis contra Mau ricium utebantur, et hunc in manifesto blasphemlis appetebant. Mundi anno 6079, divinæ incarnationis anno 579, quinto imperii Mauricii anno Avaruin chaganus fœdere dissoluto Mysiam et Scythiam atrociter ex pugnabat, subverteus Ratiarnam et Bononiam et Aquis et Dorostolum et Zandapa et Marcianopolinı. Comentiolus vero ad maritima venit, et separato exercitu improbabiles discrevit ab optimis, et inu tilis quidem virtutis quadraginta millia pustodire vallum jubet, electorum autem sex millia sumens, duo millia ex his tradit Casto et duo Martino, et ipse duobus sumptis contra barbaros properat. Castus autem veniens Zandapa et Emon, repertis barbaris in desidia constitutis, multos ex eis dis perdit, prædamque multam obtinens armigero ad salvandum tradebat. Martinus autem cirea Mean civitatem effectus, et in chaganum ex insperato incurrens, multos virtutis ejus exstinxit, ita ut ille salutem snam fuga mercatus sit. Martinus vero victoria gloriosa percepta ad prætorem reverteba tur, ubi se promiserat eos exspectaturum. Comen tiolus autem formidine pressus Marcianopolim re diit; qui nou invenientes eum collegerunt exer citus suos, et per artum locum Æmi castra movent. At vero Martinus videns chaganum transeuntem Anvium ad prætorem rediit. Castus autem transito flumine appropinquants his qui præcurrerant, Ava rum obtinet pugnam. Porro vani cujusdanı dæmonis repromissionibus deceptus non rediit ad prætorem. Posteraque die temens transitus cbaganus conclusit cum. Scinditur igitur popalus, et unusquisque, ut vires habebat, per nemora fugiebat. Capiuntur itaque quidam a barbaris, et indicant ubi latitabat Castus; et hoc capto exsultabant et lætabantur. Chaganus sane per meridiem iter agens contra Thracen properat, Longosque muros accepit. At Per idem quoque tempus Heraclius fleraciji pa ter Persicum aggressus est castrum, quod et cepil. Similiter et Theodorus castrum Mazarorum, am boque Bavides veniunt. Et cumi' castrum munitis sinrtum esset, miles quidam Saphires nomine, sti mulos est operatus, et contra compagines tapidum hos figens per eos aditum fecit. Cum autem fortis ille ascendisset muri coronam, vir Persa bunc expulit. Cadit ergo Saphires deorsum, et susci piunt eum in scutis suis Romani. Et rursus opus audenter arripit, et denuo a firmitate repellitur. Iterumque Romani hune scutis suscipiunt, et tertio ad machipamentum conatus est. Cumque ad muri caput pervenisset, Persam excidit, deinde caput ejus Romanis præbens bos fiducia magna replevil; multisque imitantibus virum fortem, et per palos ascendcutibus murum, Romanis traditur castrum. Et alios quidem Persarum occiderunt, alios vero captivos duxerunt una cum supellectili, igni pro dito castro. Interea Philippicus rursus Byzantium Subjugalibus. Glossie o subju giam. Onomasticon: Subjugalis nogi. Subju. galis bestia Prudentio in agone Romani. FABR. Ingenium. Gallis engin, machina bellica. Matth. Paris. Ut ingenium adhiberetur ad turrim. › Sic Papias in Vocabulario argumentum ingeniam interpretatur. Vide Elmenhorstium ad Apul. Met. 1. v, p. 207. Glossæ Dosithei: ‹ Argumentum, gute inventuin. Ið. ar.

col. 1277–1278page 46 of 120

Mundi anno 6080, divinæ incarnationis anno 580, mense Septembrio, indictione sexta, Langobardi bellum adversus Romanos intulerunt, et Mauru siorum gentes adversus Africam magnas pertur bationes perpetraverunt. In Perside aufem carcer est qui dicitur Lethe, et multos Persarum rex a diversis gentibus in hoc inclusit una cum captivis civitatis Daræ. Išti ergo desperati insurgunt contra eus qui se custodiebant, et occiso Marusa capul cjus Byzantium attulerunt. Ast imperator cum gaudio magno illos suscepit. Philippicum autem vix prætorem recepit exercitus. Cum autem Per sarum Romanorumque bellum Martyropoli fieret, superantur Romani. Imperator autem a prætora Philippice rursus amoto, Commentiolum prætorem Orientis direxit. Heraclius autem prosperatus in bello peremit Persarum prætorem. Aphrahato vero intereinpto fugiunt Persæ et insequuntur Romani. Cum autem multum fuisset in eis excidium ſa ctum, comprehendunt etiam custodiam et multas exuvias Byzantium mittunt. Denique imperator equestribus speculationibus et commerciis urbem splendidam reddidit. Hormisda Persarum rex præ torem Baram promotum una cum potentatibus multis contra Suaniam mittit. Ex insperato autem huic instans ad Araxem flumen castra commovet, siquidem expugnatis Turcis a Persis adeo Hormisda crevit ut etiam tributa quadraginta millia auri a Turcis acciperet, cum prius ipse æqualia Turcis persolveret. Verum Mauricius hoc comperto Ro manum provehit prætorem, et in Suaniam cum potentatu transmittit. Cumque pervenisset Ronia nus Lazicem et ad Phasim fluvium accessisset, in Albaniam exercitum movit. Baram autem audiens Romanum profectum rem deridebat. Cupiebat etiam Romanorum aciem manu capere: non enim adhuc adversus Romanos bellum iuicrat. At vero Ronia nus Romanam multitudinem separavit, non pro batis penes sarcinas derelictis. Decem millia etiam secum accipiens adversus barbaros properabat, et duo millia præcedere jubet exercitum. Qui ve nientes óbviam his qui præcesserant, Persas hos in terga vertunt, et omnes interimunt: facta quippe fuga et præcipitio sibi obstante conclusi omnes iter egit, Heraclio Romanorum duce relicto. Ve miens autem Tarsum, et dicens quod imperator Priscum Orientis prætorem creatum direxerit, scribit Ileraclio dimisso exercitu in Armeniam ve nire ad Narsen et Prisci ejus præsentiam facere manifestam. Imperator enim Philippico jusserat quaria rogæ parte privare militiam. Philippicus autem timens ne occasio tyrannidis fieret, super hoc imperatori non paruit, ideoque a prætura de ponitur. Priscus autem perveniens Antiochiam præcepit milites apud Monocartum colligi. Advocat sutem et Germanuni, cui lledessenorum principatus reditus erat, una cum episcopo, et una cum eis id exercitum ibat, solemnitatem'Paschæ cum illis acturus. At vero duces exercitus obviam venerunt și cum bandis, duobus signis procul ab exercitn. 1st Priscus secundum morem non descendit ab ¿quo, nec consuetis salutationibus usus est. Hinc ¿rgo et odii exordium factum est: in communibus samque injuriis multitudines severios patiuntur. Post festùm autem diem demonstrabantur tetrico mperatoris litteræ. Confluunt itaque multitudines d prætoris fixuram tabernaculi, aliis quidem gla lios portantibus, aliis vero lapides vel ligna jaetan ibus. Fit igitur pavidus Priscus, et ascendens ¡¡uum fuga evasit periculum. Illi vero scindentes xum hujus tabernaculum, omnia quæ ipsius crant ¡ripuerunt. Ast ille Constantiam perveniens a me icis de percussionibus lapidum et vulneribus curaba ar, et mittit episcopum civitatis rationem faciens acc ollicens exercitui se suasurum imperatori, ne illos rivet aliqua conferendarum consuetudinum st exercitus episcopum cum injuriis respuerunt,fet ermanum invitum prætorem pronuntiaverunt su er scutum clatum, imperetóriamque statuam sub erterunt, et hujus imagines demoliti sunt. Et in trannidem prorumperent et urbes dispoliarent, isi Germanus id agere multa commonitione et thortatione vetuisset. Priscus autem hæc ¡m eratori manifesta fecit, et imperator Philippicum enuo prætorem Orientis constituit. Priscus vero yzantium rediit. Porro exercitus juramentis se firmabat a Mauricio nullatenus imperari. Barbari ne Romanis calamitatibus delectabantur. Verum operator Aristobolum, curatorem imperialium interierunt. Ast Romani usque ad barbarorum ‣moruin, að exercitum misit, quatenus juramen et donis tyrannidem solveret; quod et fecit. frannide vero destructa fit Persarum atque Ro anorum circa Martyropolim maximum bellum. ›manis vero potentia et ducum virtute expu antibus Persas, interficitur, Maruzas Persarum ætor. Comprehenduntur etiam viventium ex his ia millia, et Persicorum principes agminum mille ntum reversi sunt in Persidem. Porro Romani insmittunt ad imperatorem ex Persicis exuviis ulta et captos et universos una cum bandis. vallum venerunt, ita ut Baram super hoc obstupe scerct. Quod audiens Romanus animare cœpit exer citum, et præliaturi parantur in campo Albania. Baram autem nitebatur,bellum furari, frustratus tamen consilio est: surrexit enim Romanus, el complíssime parabatur. Cum autem invicem con flictus agitaretur et mukti Barbarorum occisi fuis sent, fit maxima Romanis victoria. Dispoliantur ¡gituṛ Barbari, et sepultura carentes efficiuntur bestiis esca. Hoc audito Hormisdas Persarum rex, confusioncin non ferens, muliebrem vestem Baram Consuetudinum. Consuetudo præstatio, 79 Glossa: salarium ouija, v. Hist. Trip 1. vỊ, 7, et l. vn, c. 35Fabr.

col. 1279–1280page 47 of 120

transmisit, et hunc prætura privavit. Parat e.con- misdam. Et ducunt in medium uxorem ejus a tra rebellionem Baram, progreditur in tyrannidem, busdam, et omnes qui erant cum Chosroe ad Baram accesserunt. At vero Chosroes hæsitabat quidnam agere debuisset. Nonnullis sane consilium dantibus sibi ad Turcos seccdere, noënullis autem ad Ro manos, Chosroes equum ascendens freno laxato equi motus sequi omnibus jubet. At vero equus ad Romanas partes notus suos direxit, et apud Cer tensium invenitur, et legatos mittit, adventum-SUUM Romanis faciens manifestum. Contigit autem ut Probus patricius, qui illic erat, hunc susciperet, et de en imperatori per litteras indicaret. Baram autem misit legatos ad Mauricium petens`ne auzi liaretur Chosroi. Porro jubet imperator Mauricius Commentiolo prætori apud Hierapolim Choeroen suscipere et imperialibus obsequiis honorare. filium, et serræ sectione hos partiti sunt cora:n et reciprocis injuriis per litteras Hormisdam la- Hormisdæ visibus, Hormisdamque oculis privantes cessit, superscribens epistolæ ita: Hormisdæ´filiæ in carcerem posuerunt. Et Chosroes quidem ali Chosrow Baram hæc mittit. Collectis vero miliţiis quandiu patrem benigne tractabat, in custodia ¡¡li asserebat Hormisdam indignatum adversus mili - omnem tribuens escam. Ast Hormisdas hunc inju tias, utpote quæ a Romanis fuerant superatæ. riis e diverso lacerabat, conculcans ea quæ mite Ostendebat autem et fict:s litteras quasi ab Hor- bantur a rége. Unde Chosroes iratus fustibus hunc misda missas ad minuendas militum rogas, adi silvestribus jussit per ilia cæsum obire. Quod fa wemoriam eis reducens atrocitatem Hormisdæ, seu ctum et Persas tristes reddidit el contra Chosroen crudelitatem, avaritiam et violentiam, et qualiter odium auxit. Chosroes vero congregatis virtutibus homicidiis delectatus et a pace alienus esset, qua- regnoruin egressus contra Baram pervenit în cast Kterque optimates vinculis dediderit, quorum, alios pum Zaba fluminis, ubi Baram vallum habebat. quidem gladio reciderit, alios autem necaverit Suspicatus autem Chosroes quod aliqui principum Tigride, et qualiter cogebat Persas in magnis adjacerent Baram, hos occidit. Cum vero populus præliis separari, quo disperderentur et non contra turbaretur, fugam iniit Chosroes cum paucis qui illum tumultuarentur. Talibus ergo verbis Baram militiam affatus tyrannidem maximam adversus Hormisdam succendit, et juramentis Baram mu nientes dogınatizant omnes se deposituros Hor misdam. Hormisdas autem Ferochanen magistrum suum armatum cum virtute destinat adversus Ba ram. `Baram vero significavit Ferochani seu`mili tiis quia non convenit arma Persas adversus Persas efferre, et ad memoriam eis reducebat Hormisde asperitatem, injustitiam, in sanguinibus gaudium, in homicidiis amorem; infidelitatem, jactantiam et violentiam. Hæc sentientes veraciter ab eo dicta fuisse populi qui circa Ferochanen erant ad Baram sese conferunt, et Ferochanen occidentes se Baram uniunt, et contra Ctesiphontem impetu abeunt. Hormisdas autem habebat Bindo hen, magnæ dignitatis virum, in vinculis: itaque cum in magna fluctuatione negotia degerent, Be stan Bindohi frater, in custodiam insiliens, eduxit Bindohen fratrem suum, et congregata multitudine rustica seu civili, tertia hora diei regalia intrant, et invento Hormisda super solium regio more se dente multis hune injuriis subdunt. Indues autem tenens Hormisdam abstulit diadema ɔ capite cjus, et hunc in carcérem tradíderunt, rogabatque Chos roen patrio solio tribui. Præterea Hormisdas e custodia nuntium misit, Persis petens loqui, Per sidi quæ expedirent. In crastinum, igitur collectus senatus Persarum in regalibus una cum multitu dine vinctum Hormisdam ducunt. Ast Hormisdas commonebat Persas quod non oporteat bujuscemodi in reges committere, et quanta ex quo regnaverit tropa fecerit, et in quibus erga Persas bona pa traverit, et qualiter Turcos Persjdi tributa solvere Romanosque pacem amare coegerit, qualiterque Martyropolim ceperit; quin et paterna beneficia enarravit. Rogabat autem et Chosroen a regno deponi ut litis amicum et ambitiosum et sanguinis amatorem superbumque ac injuriosum et præliis inbiantem esse autem sibi alterum filium perhi bebat, quem in regem provehi flagitabat. Bindohes vero að Hormisdam respondebat, et hujus excessus in medium proponens ownes erexit contra Hor Eodem vero anno demonstravit imperator Mau-| ricius in memoriam dei Genitricis letanias in Bla chernis fleri et laudés dicere Dominæ nostræ, no minans cam panegyrim. Mundi anno 6081, divinæ incarnationis anno 381, Mauricius filium sibi Chosroen regem Persarum faciens, Donietlanum episcopum Melitenensem að eum direxit, cognatum snum, úna cum Narse, cin ducatum belli commisit; qui pervenientes ad Chosroen omnes Romanos potentatus in Persidem introducunt. Baram autem hoc agnito, sump:is virtutibus suis, in loco qui Alexandrines nomina batur castra metatus est, prohibere ratus militias ab Armenia venientes, ne Narsi unirentur: jusserat enim Mauricius Joanni Mustaconi, magistro mili tum Armeniæ, accipere militias et se-Narsi unire pariter contra Baram bellum constituendi. Per noctem autem et unitæ sunt Romanæ virtutes et 1 contra Baram aciem direxerunt. Porro Baram in monte castra metatus est, pavoré detentus. Cumquª bellum gereretur horribile, Narses Indicis bestlis parvipensis mediam barbarorum „dissolvit phs langem; et hoc facto cæteræ quoque Baram infr matæ sunt phalanges, et fit magna fuga tyranni. Narses vero sine ulla retentione persequens Persas cæde sternebat, et sex millia ex his capta vincla ad Chosroen adduxit. Ast Chogroes omnes ma croue peremit. Quotquot autem Turci erant, bos

col. 1281–1282page 48 of 120

ad imperatorem Byzantium misit. Sane cum Turci occideretur. Ilac denique die imperatoris equus, cruces haberent in frontes exaratas, interrogaban tur ab imperatore quonam modo signum, hoc in fronte portarent. At vero Turci asserebant ante multos annos pestilentiam in Turcia factam, et quosdam Christianorum hoc adinvenisse, et hinc salus in patria facta est. Porro exercitus Roma noruin tabernaculum Baram et supellectilem acci pientes cum elephantibus attulerunt Chosroi. Baram autem ad interiores partes Persidis fugam fecit, et sic eorum dissolvitur bellum. Itaque Chosroes ma gna victoria circumdatus solium suum recepit. Verum Narses rediturus ad propria Chosroi dicebat Memor sis, Chosroes, præsentis diei: Romani tibi regnum donant. At ille fraudulentam occisionem metuens, petiit a Mauricio mille Romanos in cu stodiam sui habendos. Porro Mauricius cum dile ctionem haberet erga barbarum multam, postula tionem ejus complevit, sicque Persicum Roma norumque bellum cessavit. Mundi auno 6082, divinæ incarnationis anno 582, coronatus est solemnitate paschali Theodosius fi lius Mauricii a Joanne patriarcha Constantinopo I tano. Eodem quoque anno imperator Mauricius cccle siam sanctorum quadraginta martyrum, quain cœpit ædificare Tiberius, consummavit. Interea cum pro ſunda Orientem pax occupasset, bellum circa Eu ropam Avaricum incumbebat, ideoque imperator potentatus ab Oriente in Thracem traduxit. qui aureo circumdatus erat ornatu, repente scissus est cadens. At vero imperator, his omnibus augu ratus tristis erat. Postera quoque die viri tres Sclavini genere, nil aliquid ferreum bajulantes, a Romanis detenti suit, citharas tantum ferentes. Imperator autem interrogabat tam unde essent quam ubinam habitatio corum exsisteret. Qui ge nere quidem aiunt se esse Sclavinos, circa finem vero Occidentalis habitare Oceani. Chagànum au tem ad se legationem misisse et munera princi pibus gentis suæ auxiliandi sibi contra Romanos. Taxiarchas autem suos direxisse rationem reddi turos chagano, quia non possunt propter longitu dinem itineris mittere illi auxilium: decem enim et octo menses asseverabant in itinere se fecisse, et ita Romanos adiisse. Porro citharas ferre tan quam non videntes quemquam suorum armis indutum, regione sua quid ferrum sit igno rante. Imperator autem tam ætatem admirans quam moles corporis eorum collaudans, hos Hera cliam misit. Cum autem venisset ad maritima, et didicisset quod legati Persarum Byzantium atque Francorum venissent, ad regalia remeavit. Auno imperii sui nono, cum ver inciperet et agmina pervenissent ad Thracem, exivit cum eis Mauricius videre quæ a barbaris essent eversa. Augusta vero et patriarcha et senatus rogabant imperatorem ne per semet ipsum bellum iniret, sed potius id prætori committeret. Ast imperator non acquievit. Excunte autem eo ad Septimum solis eclipsis facta est; cumque apud Rheginum esset, pauperum multitudines pecuniis animavit. Cum autem venatum pergeret, sus silvestris valde grandis impetum contra Cæsarem fecit. Equus vero ob terrorem miraculi ejicere Cæsarem nitebatur. Diutiùs ergo tamultuatus Cæsarem jactare nequi vit. Itaque sus a nemine accipiens letum abscessit. In Perinthum præterea navigio iter faciens, ventis vehementibus et pluvia facta nautisque desperan tibus scapha imperatoris asportabatur, ita ut ino pinate salvus ad locum, qui dicitur Daonjum, vix veniret. Nocte vero illa muliercula fariebat et voces _ miserabiles emittebat; cumque mane factum fuis set, misit imperator videre quid esset quod acci derat. Et invenerunt puerum natum, oculorum et palpebrarum exsortem, manusque ac brachia non habentem; a lumbo autem erat ei ut cauda piscis naturaliter hærens. Quo viso imperator præcepit ut Decimo imperii Mauricii anno chaganus quærebat. augmenta pactorum accipere. Imperator vero ser mones barbari non recepit, et idcirco chaganus iterum bellum agit, et devástat Singidonem, et castra contra Sirmium movet. Imperator autem prætorem Europæ Priscum creat. At vero Priscus Salvianum subprætorem factum præcurrere jussit; el contra Barbaros procedentes bellum ineunt, et vincunt Romani. Quo audito chaganus potentatibus sumptis properabat ad bellum. At vero Salvianus visis multitudinibus stupefactus ad Priscum se contulit. Comperiens autem chaganus Romanorum rocessum ad maritima egreditur, deinceps ad sanctum Alexandrum, et hunc omnia devoranti tradidit igni. Transiens autem in Drizipera cona tur exterminare rem publicam, devastatoria ope ratus instrumenta. Hi vero qui Drizipeṛa habitant,. diutius e diverso aciem direxerunt: nam et portas aperientes minabantur Barbaros debellare, cum essent in formidine ingenti. Tunc ergo divina quædam eis consuluit virtus: media namque die videre putaverunt barbari, Romanis virtutibus egre dientibus ab urbe, futurum sibi fore ut cum eis conflictum consererent. Et consternati fuga infa tigabili fugiunt, et apud Perinthum efficiuntur. Priscus autem, nec visu quidem ferre multitudines barbarorum valens, Tzurulum ingressus castrum muniebatur. Ast barbarus Priscum obsidere cona batur. Ilis auditis Mauricius hæsitabat quid foret agenduni. Tunc optimo inito consilio armatur contra infinitam barbarorum virtutem, et uni ex Auguriatus cod. Gruteri.

col. 1283–1284page 49 of 120

consummare. cubitorum magnis donis atque promissionibus imperatori direxit. Imperator autem, misso ad suadet ut sponte in barbaros irruat, eique dat ad Priscum Tatemere, jubet illic toto hiemali tempore Priscum litteras continentes hæc: Gloriosissimo. 'commorari Romanos. Quo comperto Romani con pṛrætori Prisco. Nozium barbarorum conatum ne tradicebant, asseverantes id non posse fieri propter formides: ad perditionem enim eorum factum est copias Rarbarorum, et pro eo quod regio esset sibi học: scita enim quia cum multa confusione revertelur satis adversa. Priscus vero verbis persuasoriis chaganus in regionem quæ sibi a Romanis est depu- flexit eos ibidem hiemare jussionemque principis tuta. Propterea perseveret gloria tua penes Tzura (um, circumvagari faciens illos: mittimus enim per mare naves, et captivabimns familias eorum, et coge tur ad propria confusione refertus alque'jactura re verti. At vero chaganus litteris comprehensiset lectis pavens efficitur, et sponsionibus pacificis ad Pri scum dispositis in muneribus paucis atque indi gnis, in suam est ferram cum fuga potenți re gressus. Tertio decimo imperii Mauricii anno, qua vide licet tempestate Gregorius Romanam, Constanti nopolitanam Cyriacus et secundo Anastasius An tiocbenam regebat Ecclesiam, nascuntur prodigia in suburbanis Byzantii, puer videlicet quadrupes, et alter duos vertices habens. Ainnt autem hi qui historias diligenti studio scribunt, non significari bona civitatibus in quibus nascuntur hujusmodi. At vero imperator Priseuni prætura privat, et Pe trum fratrem suum prætorem Romanæ fecit virtu tis. Itaque Priscus quidem virtutibus sumptis, priusquam Petrus pervenisset, transmeat amnein. Chaganus antem transitu Romani audito exercitus valde miratus est, et ad Priscum misit, discere causam quærens, et prædæ sumere partem, sicque amnem transire: nimis enim sæviebat super felici tatibus Romanorum. Mittit ergo Priscus` super hoc `ad chaganum legatum Theodorum, videlices medi cum sagacitate ac intelligentia peroruatum. Iste videns chaganum magna sapientem responsionsm que jactantius facientem (minas enim prætendebat, se cunctarum esse gentium dominum jactans ) narratione veteri mitigavit barbaricum týphum. Ait enim: Audi, chagane, proficuam narrationem. Sesostris Ægyptiorum rex illustris et oppido felis, opibus clarus et inexpugnabili potentatu, plurimas et ingentes servituti nationes redegit…. Unde et in arrogantiam ruens, curru adhærente sibi auro et lapidibus pretiosis constructo, sedet super eum, el subigit jugo ex superatis regibus quatuor trahere currum. Cumque hoc fieret in insigni festivitate, unus ex quatuor regibus frequenter oculum vertebal retrorsum, et contemplabatur rolam, cum volveretur. Quem Sesostris percunctatus ait: «Cur post tergum offirmas oculos? › At ille: ‹ Hanc, › inquit, ‹ rolam miror instabilem,'et alias alque aliter se movoniem, et modo excelsa humiliantem, rursus humilia esel tantem. › At vero Sesostris parabolam intelligenter animadvertens, legem posuit ne currum reges alte rius traherent. His chaganus auditis subrisit, et ait se pacem sectari. Priscus autem chagano red didit pro transitu prædam, et exuviis omnibus sumptis sine dispendio amnem transivit. Porro chaganus his susceptis magnifice lætabatur. Pij scus Byzantium venit, et Petrus præturam sus cepit. Undecimo imperii anno Mauricii Nierosolymita nus Amos habetur episcopus. Impèrator autem Priscum cum omnibus Romanis potentatibus ad Istrum Buvium-misit, ut Sclavinorum nationes transire prohiberet. Quo apud Dorostolon habito chaganus boc comperit; qui legatis adeum directis calumniam inferebat Romanis exordium dantibus belli. Priscus autem excusabat se, quod non veneris adversus barbaros belligeratum, sed quod ad Scla vinorum nationes a principe fuerit destinatus. An diens autem Priscus quod Ardagasius multitudines Selavinorum ad prædandum disperserit, transiens Istrum media nocte inopinate Ardagaŝto conjunctus est. At vero Ardagastus discrimine senso nudum ascendens equum, vix salvus evasit, Romanique multitudinibus Sclavinorum occisis, et Ardagasti regione perversa, prædam copiosam captam By zantium per Tatemerent direxerunt. Porro cum Tatemer expeditus iter faciens ebrietati sese atque deliciis traderet, Sclavinorum in eum multitudines irraunt; qui formidine pressus fugiendo Byzantium venit. Ast Romani, qui cum ipen fuerant, valide Sclavinis infeusi obtinent gloriosissime barbaros, et captivitatem salvam imperatori præsentant. Qui lætatus gratificos Deo hymnos una cum tota ob tulit urbe. Priscus vero fiducia fretus ad interiores Sclavinorum partes accessit. Gipes autem, vir Christiana religionis, transfugieus ad Romanos el ingressum` Romanis ostendit et bárbaros tenuit, Itaque Gipedis proditione transfretato flumine, Priscus media nocte reperit Musaciuı Barbarorum regem, ebrietate corruptum: funebrem quippe proprii fratris celebrabat festivitatem; quo com prehenso vivo cædem in Barbaris operatus est, multaque copiosa præda capta ebrietati sese pro dunt et crapulæ. At tum barbari coacervati victo ribus imminent, foretque vicissitudo reciproca præcedenti virilitate sævior, nisi Genzo pedestri virtute Romanorum insistens pugna forți prohi buisset impetus Barbarorum, Duodecimo imperii Mauricij anno, cum Priscus iterum ad Istrum pervenisset gentesque Sclavino rum deprædatus fuisset, haud modicam partem r Quarto decimo imperii sui anno jussit Mauricius Petro prætori ut tertiam portionem rogm in auro a Romanis acciperet, et tertiam in armis, et aliam tertiam in vestimentis diversis, Itaque Romani học audito ad tyrannidem vertebantur. Prætor vera li

col. 1285–1286page 50 of 120

mens satisfaciebat militibus hoc verum non At vero Petrus verbis seductoriis usus non se scisse esse, et exhibebat exercitibus alias litteras, juben tes sibi quatenus hi qui fortia gesserant et de pe riculis triumpharant in urbibus summa requie. po tirentur, de publicis sumptibus inter senes alendi, pueri vero militum in locis propriorum parentum inscriberentur; talique suadela populum mitigavit, et Cæsarem bonæ famæ præconio laudaverunt. Пæc autem Petrus imperatori denuntiavit. Cumque venisset Marcianopolim, dirigit mille præcessuros. II repertis Sclavinis multam ducentibus Romananı prædam, hos insequentes occiderunt, multaque præda recepta Romaica redierunt ad rura. Eodem vero anno construxit imperator solarium Magnauræ rotundum, et in medio atrio ejus statuit statuam suam, et illic posuit armamentum. Quinto decimo imperii Mauricii anno Petro ve nationem exercenti sus agrestis obviam occurrit, pedemque ipsius ad arborem conquassavit, et im portabilibus doloribus multo tempore languit. Ast imperator litteris pessimis et improperiis gra vibus ei detraxit, audito quod multæ Sclavinorum gentes fuerint contra Byzantium motæ. Petrus au tem coactus Novas pervenit. Ili vero qui erant de civitate, una cum ignobilibus militibus et episcopo prætori obviam veniunt; quos prætor intuitus, et arma eorum ac fortitudinem admiratus, jubet urbe dimissa Romanæ misceri catervæ. Milites autem ad civitatis custodiam ordinati hoc agere renuerunt. Tum prætor in furorem versus destinavit Genzo- Ċ nem una cum multitudiné militum. Qui hoc agno scentes confugerunt in ecclesiam, et clauso ostio templi perseverabant. Genzo vero pro reverentia templè inefficax rediit. Petrus autem iratus Gen zonem a prætura deponit, et misso Scribone igno miniose ad se episcopum jubet adduci. Porpo cives collecti Scribonem cum dedecore urbe depellunt, cujus obseratis portis Mauricium quidem impera torem laudibus efferunt, prætorem autem conviciis enmulant; sieque cum opprobrio Petrus inde re cessit. Præmittit præterea mille ad explorandum, qui Vulgares consequuntur numero mille. Verum Vulgares fisi super pace chagani securi pergebant. Romani autem in Vulgares impetum faciebant; qui mittunt viros septem commonentes pacemu minime dissolvendam. Hos audientes hi qui præ curreruns, significant bæc prætori; qui dixit: Nec si imperator venerit, huic parcam. Congressione vero belli effecta Romani vertuntur. Sed barbari non persecuti sunt cos, ne vincentes discrimen incurrerent. Porro prætor taxiarchum præcurren tium flagellavit. Et hoc comperto chaganus legatos ad Petrum destinat, inceptionem accusans, et quod Romani sine justa causa pacem dissolverent. motionem affirmat, duplicia tamen dare spolia universa procurat; sicque Barbari amissis spoliis dupla sorte ręceptis paci consulunt. Petrus contra Peregastam Sclavinorum exarchum properat; et Barbari circa ripam fluminis huic obvii facti pro hibebant içansire. Romani vero a fretis sagittantes bos averterunt; quibus in fugam versis percutitur ilio Peregastus, et moritur. Transeuntes autem Romani prædam multam receperunt, esad propria remearunt. Errantibus ductoribus et in inaquosa incidentibus Joca periclitabatur exercitus. Porro cum iter agerent noctu, veniunt ad amnem Heli ciam dictum: cum vero dumi trans fretum Anminis essent, Barbari in his absconditi eos qui hauric bant aquam jaculabɔntur. Magna igitur molestia Romanis effecta militiis, in fugam vertuntur a Barbaris debellati. Verum Mauricius his auditis Petrum prætura privavit, et Priscum` prætorem Thrace denuo misit. Mundi anno 6090, divinæ incarnationis 530, Romanormum imperator Mauricius, rex Persarem Chosroes, Romanus Gregorius, Constantinopolita nus Cyriacus, llierosolymitanus Amos, Alexandri nus Eulogius et Antiochenus Anastasius habentur antistites. Hoc anno, imperli videlicet Mauricii sesto decimo, Priscus egressus prætor in Thracem virtutes numeravit exercitus, et invenit quod ex cis fnerit multitudo consumpta non parva. His autem sumptis venit ad flumen Istrum et Novas. Quo co gniţo chaganus legatos misit, causam ipsius scisej– tatus adventus. Priscus autem venationis se ve nissè causa fatebatur. Ast Chaganus: Non justum est, inquit, in alieno loco venari, contra Priscus suum dicebat esse locum, et ei fugam ex Oriente improperabat egisse. Barbarus autem Singidonis muro destructo ad Romanorum terram profectus est. Quo cognito Priscus venit ad insulam Istri, et dromonibus sumptis ad Chaganum apud Constan tiolam venit, volens cum eo loqui. Cumque chaga nus ad oram fluminis venisset, Prisens tristis eum alloquitur. Chaganus autem dixit ad eum Quid tibi, Prisce, ac terræ meæ? an et hanc vis ac-. cipere per mendacium ex manibus meis? judicet Deus inter me et Mauricium imperatorem, requiṛal que sanguinem exercitus Romanorum et exercitus mei de manibus ejus. contra Priscus: Singido nem, inquit, civitatem redde Romanis. Qui ait: Të unam civitatem a nobis conaris accipere: videbis post paululum quinquaginta civitates Romanas Avaribus servitute redactas. Priscus autem navibus Singidoni per amnem exhibitis hanc depopulatus est, et ex ea Vulgares pepulit. Satisfaciebat. Glossæ: &nodoyla, excusatio, purgatio, satisfactio. Hinc satisfactionatis liber, modoyneixóc. Hist. Trip. 1x, 25. Sic Hieronymum alicubi posuisse satisfacientes pro excusantes se notat H. Grotius in Discussione Rivetiani Apolo Septimo decimo imperii Mauricii anno coacerva getici, p. 83. Fabr. Importabilibus. Ipse in Hypomn, de Anast. apocr. Cum illatis quoque illis importabilibus tribulationibus retulit. Ib. Tristis. rate. Iv.

col. 1287–1288page 51 of 120

tis chaganus potentatibus suis in Dalmatiam pro- imperatorem Mauricium: ipse quidem pacem dis perat, et cum venisset Baleam, quadraginta quo que civitates, quæ circa eam sunt, omnes depopu latus est. Quibus Priscus agnitis Gudohin ad explorationem rei direxit. Qui in valle occultatur pusilla, et diluculo in dorsa eorum effectus illico cunctos peremit, et acceptam prædam duxit ad Priscum. Porro chaganus infortunio comperto in regionem suam reversus est, et Priscus ad propria. Mundi anno 6092, divinæ incarnationis anno 592, imperante Mauricio 18 anno, sumptis virtutibus Priscus Singidonem venit: chaganus vero con gregato proprio potentatu subito Mysiæ adest, et Tomeam urbem capere nititur. Propterea Priscus Singidone relicta huic efficitur proximus. Cum autem paschalis festivitas haberetur et Romani fɔme tabescerent, audiens chaganus Prisco signifi cabat ut sibi plaustra mitteret ad deportanda illis alimenta, quatenus cum hilaritate festivitatem pro priam celebrarent. 40 itaque plaustra plena his, mittit. Pari modo et Priscus species Indicas bar baro quasdam remisit, piper videlicet et folium Indicum et costum et cassiam atque alia ex his quæ quæruntur, cum Chaganus apud Sirmium re sideret. Qui receptis his gavisus est super eis; et donec compleretur dies festus, Romani ac Barbari pariter habitabant, et non erat in utriusque virtu tibus timor. Cumque fuisset dies festus completus, Barbari separati sunt a Romanis, et Drizipera ve nientes civitatem depopulati sunt, et sancti Alexan dri ecclesiam incenderunt, sepulcrumque ipsius tectum argento repertum despoliant, sed et injuriis quoque corpus martyris aflicientes, multamque in Thrace prædam captantes, epulabantur splendide, contra Romanos elati. Cumque Comentiolus ve nisset Byzantium, maxima urbi türbátio et æstus incubuit, ita ut timore detenti consilium caperent Europam deserendi et in Asiam et Chalcedonem migrandi. Quin et imperator excubitoribus arma toque et electo cuneo sumpto muros Longos mu nivit. Vulgus autem urbem custodiebat, et senalus commonebal imperatorem legationem ad chaganum mittendi. Deus autem vindictam martyris Alexandri faciens peștilentem languorem Barbaris intulit, et in uno die septem filios chagani per febrim et in guinariam passionem occidit, una cum aliis turbis multis, ita ut pro triumphali gaudio, carminibus ac canticis lamentationes et lacrymas ac luctus sine consolatione Barbarus possideret. At vero senatua rogabat Cæsarem legationem ad chaganum mit tendi. Iınperator autem Armatzonem misit ad cha ganum cum muneribus multis Drizipera, qui verbis mitibus blanditur Barbarum. At ille nolebat dona suscipere, lamento intolerabili filiorum detentus dicebat enim ad legatum: Judicet Deus inter me et solvit, ego vero captivos ei reddo, per unam animam unum numisma percepturus ab eo. Mauricius antem id dare minime passus est. Iterum ehaganus petiit per singulas animas dimidium accipere nummum. Ast imperator nec sic dare consensit, sed nec in quatuor accipere siliquis. Tunc chaganus furore commotus omnes occidit, et ad propria rediit cum quinquaginta millia aureorum pactis Romanis im posnisset. Quin et Istrum flumen non se transilu rum professus est. Ex hoc itaque multum contra imperatorem Mauricium commotum est odium, el cœperunt hunc subjicere maledictis. Similiter et populus apud Thracem ad convicia imperatoris commotus est. Exercitus antem procuratores ad imperatorem contra Comentiolum direxit, quod proditionem in prælio fecerit, inter quos erat etiam Phocas, qui imperatorem allocutus severius huic in concilio contradicebat, ita ut quidam ex patri ciis hunc alapa percuteret et barbam ipsius evel leret. Verum imperator non suscepit adversus Co mentiolum populi querimoniam, sed hos inefficaces deseruit propter quod et insidiarum in principem exordium sumitur. Præterea per idem tempus apud Ægyptum in Nilo flumine, Mena præfecto una cum populo deambulante in loco qui Delta nuncupatur. sole orto animalia humanæ formæ apparuerunt in flumine, vir scilicet et mulier. Et vir quidem eral pectorosus vultuque terribilis, rufa coma canisque permistis, et usque ad aumbot denudahat naturam, et cunctis demunstrabatur audus. reliqua autem corporis membra'; cooperiebat aqua. Hunc præ fectus adjuramentis constrinxit ne destrueret aspe ctum priusquam omnes saturi ficrent boc inopi nato spectaculo. Porro mulier et mamiñas habe bat et femineum vultum cæsariesque prolixàs. Et ad horam nonam omnis populus mirabatur, videns hæc animantia, quæque hora nona in flumen de mersa sunt. Sane Menas imperatori hæc Mauricio scribit. Mundi anno 6093, divinæ incarnationis auno 593, imperii vero Msaricii 19 anno Hisacius Hierosolymis habetur antistes. Die autem Paschae Sophia Au gusta, uxór Justini, una cum Constantina Mauriell conjuge stemma constructum attulerunt impers tori. Qui hoc contemplato pergens in ecclesiam id obtulit Deo, supra sanctam mensam suspendens in triplicibus catenulis lapidibus et auro contestis. At vero Augustæ hoc comperto tristatæ sunt valde, et in jurgio adversus imperatorem Constantina festum diem fecit Augusta. Cum autem non attenderel imperator querelas militiarum in Thrace positarum, iterun Comentiolus assumptis armatis venit ad Istrum, et unitur Prisco apud Singidonem, et sol vitur pax quæ ad Avares erat. Qua dissoluta ve Procuratores. 'Evrodixaplaus. Hanc vocem observavi in epistola quadam quæ exstat in conci lio Ephesino. Hinc tvrodixá mandata seu præcepta quæ principes dant legatis suis. Fabr.

col. 1289–1290page 52 of 120

piunt in Bininaelum, quod est insula magna Istri. redimens eam, expedire judicavit in hac vita pœ Quibus auditis chaganus, collectis potentatibus suis, ad Romana rura procedit, quatuor autem filios suos, traditis aliis virtutibus, ad custodienda Istri vada constituit. At vero Romani ratibus factis fluvium transmearunt, et bellum prætore Prisco rum chagani filiis inferunt: Comentiolus enim in Armatus in Biminacio insula sedebat. Cumque per multas horas bellum tenuisset et sol trecentis Ro manorum interemptis occubuisset, quatuor Baria roruin millia perierunt. Intrinsecus vero militiæ or dinatæ iterum bellum incipiunt, et iterum octo millia Barbarorum interimunt. Similiter et tertia die præliantes ab excelsioribus Romani ad Barbaros accesserunt, hosque vertentes ad stagnum atque pellentes, Avares niultos necaverunt ex illis, inter quos et chagani necati sunt alii, Romanique illu strem victoriant induerunt. Chaganus vero coacer vatis viribus copiosis contra Romanos progreditur bello autem manente vertunt Romani Barbaros, et omnibus insigniorem haue retulerunt victoriam. Interea Priscus quatuor millibus præmissis Tis son amnem transmeare et explorare Barbaro rum præcepit motus. At vero Barbari nibil eoryia quæ facta fuerant cognoscentes, festum diem cele brabant et pariter`convivabantur. In hos Romani clanculo, incidentes maximum operati sunt metum:' triginta quippe millia Gipedorum barbarorumque aliorum occiderunt, et copiosa præda comprehensa revertuntur ad Priscum. Chaganus autem rursus abiisset, vocavit eum: qui surgens advocata potentatibus cumulatis venit ad Istrum, et inito bello barbari superantur et in amnis Quentis ne cantur, pereuntque siniul cum his plurimi quoque Sclavini: vivos autem obtinuerunt Avarum quidem tria millia, Sclavinorumi vero octingentos et Gipe dum tria millia, nec non et duo Barbarorum. Porro chaganus ad Mauricium imperatorem legatos misit, captos recipere nisus. At ille nondum comperta in clyta Romanorum victoria scribit Prisco quod Avares chagano redderet tantum. nam se recipere pro peccato, et non in futura, et factas preces in scriptis trausmittit ad omnes pa triarchales sedes et ad omnes civitates sibi sub jectas, et ad monasteria`quæ sunt iä eremo et Hierosolymis, et ad lauras pecunias et cereos et incensa, ut orarent pro se, quo hic reciperet et non in futuro sæculo. Scandalizabatur autem et in Philippicum generum suum, quod in o littera no minaretur. Porro Philippicus diverse jurabat im peratori quod purus esset in servitio ejus et apud se dolum nullum haberet. Cumque Mauricius sup plicaret Deo misericordiam præstandi animæ suæ, quadam nocte dormiens vidit in visu apud æneam palatii portam imagini Salvatoris se astare, et co piosum populum pariter assistentem. Tunc facta est vox ex charactere magni Dei et Salvatoris no stri Jesu Christi, dicens: Date Mauricium; ct tenentes eum judiciorum miuistri exhibnerunt apud purpureum umbilicum, qui erat illic. Et ait ad cum propria voce: Ubi vis reddam tibi, hic an in fu turo sæculo? Que ille audito respondit: Amator kominum, Domine et juste judex, hic polius, et non in sæculo illo. Et jussit divina vox tradi Mauri cium et Constantinam uxorem ejus et filios et oin nem cognationem ipsius Phoca militi. Expergefa ctus ergo Mauricius, et vocans eum qui coram se dormiebat, misit ad Philippicum generum suum, ut celeriter eum adduceret ad se. Cumque ille Eodem quoque anno vir quidam monachico cir cumamictus habitu et in religione clarus, spatha denudata a foro usque ad æneam gladiatoris sla tuam discurrens, imperatorem omnibus in occi sione gladii moriturum pronuntiavit. Similiter el Herodianus Mauricio manifeste, quæ sibi fuerant ventura, prædixit. Imperatore vero noctu discal ccato letaniam cum tota urbe agente, et transeunte ad Carpiana loca, tumultuantur ex multitudine quidam, et contra imperatorem lapides jaciunt, ita ut vix imperator cum Theodosio filio suo salvare tur et orationem compleret apud Blachernas. Mundi anno 6094, divinæ incarnationis anno 594, anno vero imperii sui 20 Mauricius in se reversus, et sciens quod nihil Dcum lateat, sed reddat omni bus secundum opera ipsorum, et recogitans exces sum quem in captivationem perpetraverat, non Hissum Vat. uxore sua osculatus est eam, dicens: Salve: jam non me videbis. Quæ exclamavit cum fetu você magna ad parɔcœmumenum, dicens: Adjuro te per Deum, quæ est causa ob quam quærit eum hac hora? At ille juràvit se ignorare, et quia repento de somno imperator exsurgens misit me. Philippi cus ergo quæsivit corpus Christi percipere, et sir ad imperatorem pergere. Uxor autem ejus Gordia jacebat in terra se volutans et plorans et Deuin exorans. Ingressus vero Philippicus cubiculum re gium projecit se ad pedes imperatoris, Imperator autem dicit ei: Ignosce mihi propter Deum, quo niam peccavi tibi: nam usque nunc scandalizabar.in te. Et jubens exire paracœmumenum surrexit et cecidit ad pedes Philippici, dicens: Ignosce mihi, quia modo certissime novi quod nihil peçcaveris in me. Sed dic mihi, quem scis inter agmina nostra Phocam militem. At vero Philippicus recogitans dicit ei: Unum agnosco, qui ante modicum tem pus procurator ab exercitu destinatus contradicebat imperio tuo. Ast imperator ait: Cujus est qua litatis? Qui ait: Juvenis temerarius, sed et timi dus. Tunc Mauricius: Si timidus est, inquit, profecto et komicida. Et referebat Philippico som nil revelationem. Porro nocte illa visa est stella in cœlo, quæ dicitur cometes. In crastinum aulein pervenit magistrianus, qui missus fuerat ad sanétos bi

col. 1291–1292page 53 of 120

eremi Patres, ferens ab iis responsum hujusmodi: Neque enim nos, aiunt, imperari" a Mauricio Deus recepta pœnitentia tua salvavit animam de cætero patiemur. His Mauricius compertis tuam, et le cum sanciis cum tóla domo tuq consti- accersit se filium, Comentiolum vero muros tuet, imperio vero cum ignominia et discrimine deci- observare præcepit. Germaṇum autem irna cum des. His auditis Mauricius glorificavit maguifice filio suo accusabat harum fuisse calamitatum au Deum. Igitur autumni tempore accedente, cum ctores. Cumque se Germanus exensare nitéretur, Mauricius imperator jussisset Petro ut in Sciavi- Mauricius ait: 0 Germane, duo sunt argumenta norum regione populus hiemaret, restiterunt Ro- suspicionis meæ, populi scilicet ad te litteræ, et quod mani, hoc facere mon, consentientes, tam propter cuncta depasti sunt, et nullis exceptis, tuis peperco equorum humiliationem quam propter quod copio- rint. Parce, Germane, pròlixum faciendi sermonem. sam circumducerent prædam, nec non ob multitu- Nihil suavius quam per gladium mori. Sane Ger dines Barbarorum, quæ per regionem diffusæ. manus in templum Dei Matris, quod appellatur dignoscebantur, et seditionem meditati sunt. Præ- Cyri, fugit. Quod cum inperator didicisset, Ste tor autem indignatus contra populuin in dementa- phanum eunuchum direxit, ab ecclesia Germanum tionem eos immisit. Incidunt itaque pluviæ creber- educendi. Cumque Stephanus violenter hunc edu rimæ super populum, et frigus multum. Petrus cere voluisset, fautores Germani resistentes expel autem viginti millibus procul ab exercitu moraba tur, Mauricius autem Petro per litteras molestus erat ut Istrum transiret et hiemales escas populi de Sclavinorum sumèret regione, ne alimenta pu blica cogeretur Romanis præbere. Prætor autem accersito Gunduhin ait: Nimis mihi gravia im peratoris præcepta in aliena terra hiemare Romanos jubentia: nam illi non obaudire sævum est, et rur sus obaudire sævissimum. Nullum bonum parit ava rilia, mater autem omnium malorum consistit, qua imperator langueńs horum maximorum causa malo rum Romanis efficitur. Accersitis quoque populi taxiarchis, imperatoris eis intentionem aperuit. Populus autem hoc audite seditiones concitave runt, et insignes quidam principes ex eis fugientes ad prætorem venerunt. Porro multitudines in unum congregatæ provehunt exarchum Phocam centurjo et super clypeuin bunc exaltatum laudibus exarchum acclamaverunt. His Petrus auditis in fu gam versus est, et omnia imperátori manifesta fecit. Ast imperator his difficilibus auditis celare multitudines ea tentabat. Secunda vero die et lu duni celebravit equestrem, incommoda infelicitatis occultans. Vulgus autem Prasinorum clamabat, Constantinus, inquiens, et Domentiolus, domine Romanorum ter Auguste, plebi tue molestias ingerunt, ut cruces disponat in ea quæ habemus percata. Deus, qui omnia condidit, subjiciat tibi omnem inimicum et hostem tam intestinum quam externum sine sanguine. At vero imperator ple bibus intimabat:. Nil vos, inquiens, turbet irra tionabilium militum immoderatio et inquietudo. Veneti autem dixerunt: Deus, qui jussit te impe rare, subdat tibi omnem, qui imperium tuum impu gnat; et si¸Romanus est qui fide rupta terga vertil a te, hunc tibi in servitutem redigat absque sanguine. Nos imperator armans et sermonibus blandis com pescens una cum demarchis muros urbis custodire præcepit. Præterea filio imperatoris Theodosio una cum Germano socero suo apud Callicratiam vena tiones exercente, mittunt Romani litteras ad Theo dosium, ab eo imperari poscentes; sin autem, saltem Germanum Imperatorem pronuntiandum nem, Hunt Stephanum, et excipientes Germanum in ecclesiam Magnam effuginut. At vero imperator virgiś cædebat Theodosium filium suum: asserebat enim Germanum per eum fuisse fugatum. Et mittit excubitores a Magna ecclesia educendi Germanum. Hinc magnus urbi rumor incubuit. Germanus au tein egredi et dare se voluit. Verum multitudines hunc exire minime permiserunt, sed magnis im peratori conviciis derogaverunt, dicentes: Non habeat pellem qui te amat, Maurici Marcioniste. Igitur qui muros custodiebant, his compertis, custodiam negligentiæ prodiderunt. Mauricius autem media nocte exutus imperatoria stoła privata circumamictus, dromonem ingressus cum uxore filiisque suis et Constantino ſugam arripuit. Copiæ vero per totam noctem pessimis imperato rem injuriis appetebant: sed es Cyriacum patriar cham reprehendebant. Turbine, itaque ingenti sx viente cum maximis periculis apud S. Autonomer! salvatur Mauricius. Nocte vero superveniunt ei etiam languores arthritici, quos manuum dolores et pedum vocant. Porro mittit Theodosium filium suum cum Constantino ad Chosroen regem Persa rum, ut recordaretur eorum quæ sibi facta fuerant a se, et vicissitudinem beneficii sui rependeres filio. Germanus autem mittit ad Sergium demarchum Prasinæ partis, ut auxiliaretur sibi gratia impe randi, repromittens sé partem Prasinam honoratn rum ipsumque magnis dignitatibus elaturum. At vero Sergius hoc insignibus vulgi confessus est, qui minime id admiserunt, fatentes nunquam Germanum ab amore Venetorum recedere. Prasini vero exeuntes in Regium magnis laudibus tyrau num Phocam efferebant, et persuadent ei venire in Septimum. Dirigit igitur Phocas Theodorum a secretis, qui ingressus Magnam ecclesiani coram populo legit quatenus tam patriarcha quam senatus et vulgus venirent in Septimum. Hoc itaque facto, et cunctis convenientibus apud Septimum, pa triarcha Cyriacus a tyranno de orthodoxa fide et ut sine perturbatione conservaret Ecclesiam, extor sit professionem. Visus vero est tyrannus Germa num adhortari. Tumque Germanus nolle se simu

col. 1293–1294page 54 of 120

laret et vulgus tyrannum laudaret, pronuntiatur grandi dicentes interemplum Mauricium et filios malum, et dominus sceptrorum tyrannus provehitur, et prævalet adversus felicitatem calamitas, et sil munt principatum magna infortunia Romanorum. jpsius, atque omnes casus qui apud Byzantion fuerant gesti. Mane autem facto pergens hæc All gustali retulit, qui præcepit el nulli hæc facere manifesta, scribensque diem præstolabatur exitum. Die vero nona prætereunte, ecce nuntius venit in dicans Mauricii peremptionem. Tum Augustalius dæ monum vaticinium coram populo publicavit. Narses autem quondam prætor Romanus contra tyrannum rebellionem paravit, Edessamque obtinuit. Scriblt itaque Phocas Germano prætori Edessam obsidendi. Narses vero scribit Chosroi regi Persarum con gregandi virtutes et bellum construendi contra Romanos. Porro Phocas fratrep snum Domentio lum fecit magistrum et Priscum comitem excubi Denuntiatio vero lyranni in templo Joannis Ba ptistæ effecta ést, ubi duobus moratus diebus ter tia die introivit regalia, super imperialem sedens carrucam. Porro quinta die Leontiam uxorem suam coronavit Augustam. Hac igitur die tumultuantur partes ad invicem propter stationes locorum. Ty rannus vero Alexandrum conrebellem suum misit partes compescere. Alexander vero in Cosmam Ve netorum demarchum manus immittens pepulit eum et contumeliis laceravit. Porro Veneti indignati clamabant: Vade, disce ordinem; Mauricius non est moriņus. At vero tyrannus his auditís in Mau- torum. ricii necem movetur, et missis militibus duxit eum Chalcedonem ad Eutropii portum, et primo qui. dem hunc cæde videlicet filiorum imperatorem pu❤ nit. Nam quinque filios ejus mares coram visibus suis præocciduntur. Verum Mauricius patienter in felicitatem sustinens Deum in omnibus invocabat, et erebro pronuntiabat, dicens: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum. Fit itaque filiorum mors patris epitaphium, præostendens virtutem in mole calamitatis. Cumque nutrix unum ex imperatoriis pueris furata fuisset, suumque pro co i teremptioni obtulisset, Mauricius non annuit, sed proprium reqúisivit. Aiunt autem quidam quod eo occiso lae cum sanguine fluxerit, ita ut omnes inspicientes dire lamentarentur. Sic ergo imperator, etiam natu ræ legibus excelsior factus, vitam commutat. Porro ex illo tempore Romanorum non defuerunt imperio variæ ac ingentes ærumnæ. Denique et Chosroes Persarum rex pacem dissolvit, et Avares Thracem devasiaverunt, atque Romanorum exer citus uterque depopulatus est, ita ut cum Hera clius regnaret et inquisitionem armatorum cum summa diligentia faceret, ex omni multitudine illa quæ inventa fuerat in tyraumide Mauricii cum Pho ca, neminem, duobus exceptis, ullatenus inveni rel. Anno imperii Phocæ secundo Chosroes rex Per sarum collectum copiosuip potentatum adversus Romanes direxit. Germanus autem audiens timuit. Verum coactus prælium iniit; qui cum in eo vul neratus fuisset, hunc ministri usque ad civitatem Constantinæ duxeront, superanturque Romani sed et Germanus undecima die spiritum exhalavit. Phocas autem potentatus ab Europa in Asiaın transtulit, chagano pactis additis, arbitratus quie scere Avarum nationem. His ergo divisis quosdam contra Persas misit, quosdam vero ad obsidionem Edessæ contra Narsem cum Leontio spadone et magnate suo direxit. Chosroes autem collectis po fentatibus apud Daras efficitur. Porro Narses egres sus Edessam flierapolim fugit. Interea Chosrocs cum Romanis At penes ardamum, et munitioue da elephantibus constructa bellum iniit, et victoria magna potitus est, captis Romanis non paucis, quos et capitis recisione punivit.” His ita gestis Chosroes ad terram suam reversus est, Zongoi potentatibus derelictis. [loc comperto Phocas contra Leontium furit, et manicis ferreis cum ignominia Byzantiuin ducit, et creat prætorem Domentiolum nepotem el curatorem palatii facit. Anno imperii Phocæ tertio misit Chosroes Car darigam et Rusmaizan, qui depopulati sunt non. nullas Romanorum civitates. Domentiolus vero verbo dato Narsi, juramentisque non paucis, cre dere persuasit quod nullam injuriam apud Phocam esset passurus, et direxit eum ad Phocam. At vero Phocas verbum hoc minime servans igne cremavit eum. Romani ergo hinc plurimum tristes effecti sunt, eo quod timorem magnum in Persas idem Narses haberet, adeo ut filii Persarum audito ejus nomine tremerent. Porro Persæ gavisi sunt gaudio v magno. Anno primo imperii sui Phocas tyrannus per entit, ut prædictum est, Mauricium una cum mascu lis quinque pueris ejus, et horum capita jussit poni in campo Tribunalis diebus multis; et exibant ab urbę et contemplabantur ea usque quo fœtorem dederunt. Interficitur autem et Petrus frater ejus et alii proceres multi. Theodosium autem filium ejus sermó tenet fuga lapsum et ita salvum reper tun. Præterea famain hanc Chosroes Persarum rex augmentavit, alind aliterque mentitus, et hunc apud se habere dicens, quasi providere se ut Ro- Anno ģimperii Phocæ quarto scholasticus eunu manorum obtinere sperans imperium, ut convictus chus, vir gloriosus palatii, média nocte Constanti est multis modis, maxime eo quod bella repentina nam dɔminam cum tribus filiabus ejus accipiens,” moveret el Romanas res magnopere devastaret. ad Magnam confugit ecclesiam consilio Germani laterea calligraphus quidam Alexandriæ, venerabi- patricii idesiderantis imperium. Fit igitur in urbe lis vir, ex matutina vigilia domum vadens media seditio magna. Germanus autem demarcho Prasi nocte videt statuas ex aris abstractas, et vocenorum talentum auri misit, ut cooperaretur eis,

col. 1295–1296page 55 of 120
PG 108:1295Πεσούνται στόματι μαχαίρας. Διὰ τοῦ καθώς ωμένου μαγιστριανού Σεβήρου του γενομένου σουβαδιουδὰ τῆς σχολῆς τῶν καθωσιωμέν νων μαγιστριανών.
col. 1297–1298page 56 of 120

bello vincit gratia Christi tyrannum. Vulgus autem hune comprehensum interfecerunt et igne apud Bol cremaverunt. Ingressus vero Heraclius regalia coronatus est a Sergio patriarcha in oratorio S. Stephani in palatio sito. Coronata est vero eadem die sponsa quoque ipsius Eudocia in Augustam, et accepit uterque a Sergio patriarcha nuptiarum co ronas, et uno codemque die simul imperator et sponsus ostenditur. Mense vero Maio castra move runt Persæ contra Syriam, et ceperunt Apamiam et Edessam, et venerunt usque Antiochiam. Porro Romani occurrentes eis superati sunt, et periit omnis populus Romanorum, adeo ut valde pauci ex eis evaderent. Phocas non militari Prasinos jubet. Porro Hera- pervenisset, divertit ad portum Sophiæ; inicoque clius prætor Africæ, molestiam perpetiens a senatu, vocavit filium suum Heraclium contra Phocam ty rannum mittendi; verum et subprætor ejus Grego ras misit per aridam Nicetam Olium suum, sta tuentes ut quicunque ex his præveniret superaret que tyrannum, imperium sumeret. Hoc vero anno kiems enormis efficitur, ita ut maris mollities in glaciei duritiem verteretur. Tunc Phocas Macro bium scribonem jussit sagittari apud Septimum, pendentem in lancea, in quo tirones exercebantur, quasi conscium insidiarum suarum. Theodorus enim præfectus Cappadox et Helpidius præpositus armamenti et alii diversi concilium fecerunt in Ilip podremio Phocam occidendi, et facto prandio Theodorus præfectus prætorium cœpit eis texere Intentionem suam. Contigit autem illic inveniri Anastasium comitem largitionum. Prandio ergo facto, et enarratis bis quæ insidiarum erant, pœ nituit Ànastasium illic se repertum, et non dixit quæ cordi suo inerant, sed siluit. At vero Ifelpi dlus perdurabat, dicens i Non vultis ut, cum sede rit in solio super Hippodromium, hunc comprehen dam, et evellam oculos ejas, et sic eum interficiam²? Et pollicebatur eis dare currus. Repropterea Phoca nota ex proditione Anastasii facta, jussit præfe ctum et Helpidium se primores, qui sciverant rem, cum omni diligentia discuti. Cumque discuteren tur, quæ insidiarum fuerant fassi sunt, et quod Theodorum voluerint facere principem. Porro Pho cas jussit decollari Theodorum, Helpidium, Anasta sium et omnes, qui insidias suas cognoverant. Mundi ammo 6102, divinæ incarnationis anno 602, anno vero imperii sui primo venit Heraclus ab Africa cum navibus castellatis, babentibus intra se arculas et imagines Dei Matris, quemadmodum Pisides quoque Georgius perhibet, ducens exerci tum copiosum ab Africa et Mauritania. Similiter et Niceta, Glins Gregoræ patricii, per Alexandriam et Pentapolim, habens seeum populum multum pede s'rem. Desponsaverat autem Heraclius Eudociam filiam Rogati Afri, quæ illo tempore Constantino poli erat uua cum Epiphania Heraclii matre. Au diens autem Phocas quod mater Heraclii esset in civitate, necnon et Eudocia, quæ sibi fuerat despon sata, tenuit eas et observavit in Dominico mona sterio, quod cognominatur novæ Pœnitentiæ. Cum autem adiisset Heraclius, Abydum, invenit Theodo rum çomitem Abydi, et sciscitatus didicit ab eo quæ Constantinopoli movebantur. At vero Phocas misis fratrem suum Domentiolum magistrum ad custodiendos muros longos. Cumque copperisset Heraclium Abydum adiisse, muris dimissis fugit Constantinopolim. Porro Heraclius apud Abyduin recepit omnes exsules principes, quos ibidem Pho cas exsilio relegaverat, et ascendit cum eis in He racliam. Stephanus autem Cyzici metropolites ac septum stemma ab ecclesia sanctæ Dei Genitricis Heraclio detulit. Propterea cum Constantinopolim Mundi annɔ 6103, divinæ incarnationis anno 603, anno vero imperii Heraclii 2 ceperunt Persæ Cæ saream Cappadociæ, et plurima ex ea captiva duxe runt millia. Heraclius autem imperator invenit dis soluta rei publicæ negotia, siquidem Europam Avares reddidere desertam, Asiam vero Persæ totam exterminaverunt et civitates desolaverunt et Romanum in bellis excrcitum interemerunt. Qui bus visis hæsitare cœpit quid ageret: scrutans enim exercitus, si forte salvi exsisterent, duos lantunk invenit ex omnibus his qui cum Phoca contra Mauricium in tyrannide militarunt. Eodem anno natus est imperatori filius de Eudocia, Heraclius minor, qui et novus Constantinus appellatus est. Et mortua est Augusta eadem decima quinta in dictione. Tertio imperii Heraclii anno coronata est Epi-. phania filia Heraclii a Sergio patriarcha in Augu stam, in oratorio palatii. Eadem vero prima indi ctione coronatus est Heraclius junior, filius Hera clii, qui et Constantinus, a prædicto patriarcha. Eodem anno Saraceni aciem contra Syriam dire xerunt, et exterminatis nonnullis vicis reversi sunt. Anno imperii Heraclii quarto ceperunt Persa. Damascum, et captivum duxerunt populum mul tum. Heraclius autem imperator legatis ad Chos ṛoen missis rogavit eum ut parceret hominum san guinem immisericorditer effundendi et diffiniret tributa. Qui legatos inefficaces dimisit, nulla eis reddita ratione, sperans comprehendere Romano rum modis omnibus principatum. Porro Hera clius eodem anno duxit inceste Martinani neptem suam uxorem, et pronuntiavit eam Augustam, co ronatam a Sergio patriarcha, Anno imperii Herachi quinto ceperunt Persæ Jordanem bello et Palæstinam et sanctam civita tem, et multos in ea per Judæorum manus inter fecerunt, id est, ut quidam aiunt, millia 90. Isti enim ementes Christianos, prout unusquisque pre tium habere poterat, occidebant eos. Zachariam vero Hierosolymitanum præsulem comprehensum et pretiosa et vivifica ligna cum multa præda in Persidem abduxerunt. Eodem anno natas est im

col. 1299–1300page 57 of 120

peratori Constantinus alius, et Blachernis a Sergio patriarcha. baptizatus est in contra Persidem. Sumptis autem mutuo venera bilium domorum pecuniis aporia coartatus, accepit etiam ecclesiæ Maguæ multas candelas ferentia, simul et alia vasa ministratoria. Quibus Anno imperii Heraclii sexto ceperunt Persæ totam Ægyptum et Alexandriam et Libyam usque ad Æthiopiam, multaque præda sumpta et exuviis quamplurimis et pecuniis ad propria remearunt. Carthaginem autem capere minime valuerunt, sed eustodia dimissa obsidendi eam recesserunt. Anno imperii Ileraclii septimo castra metati sunt Persæ contra Carthaginem, quam et bello cepe runt. Eodem anno consul factus est Constantinus junior, qui et Heraclius, et Heraclii filius, et pro vexit in Cæsarem Constantinum minorem fratrem suum, ex Aeraclio genitum et Martina. Anno imperii sui octavo rursus Heraclius misit in Persidem legatos ad Chosroen, postulans pacem. Ast Chosroes iterum eos sprevit, asseverans: Non parcam robis, donec crucifixum abnegetis, quem Deum esse fatemini, et adoretis solem. Anno imperii Heraclii nono acicm direxerunt Avares contra Thracem, et missis Heraclius legatis ad eos poscebat pacem. Cumque chaganus hanc facere spopondisset, exiit imperator foras murum Jonguin cufn omni obsequio regio ac muneribus multis et magnis ad suscipiendum cbaganum, recepturus ab eo juramenta faciendi invicem spon siones pacificas. At vero barbarus ille tam spon sionibus quam quæ jurata fuerant spretis, subito tyrannice contra imperatorem profectus est. Stu pefactus ergo imperator super insperatæ rei no limine, fuga lapsus in civitatem reversus est. Barbarus autem omni regio apparatu adempto et supellectili, et quotquot ex hominibus capere potuit, subvertit villas multas, depopulans ex improviso spe pacis deceptos. conflatis exarari fecit.cx his nummos aureos et argenteos plurimos, dimisitque filium suum cum Sergio patriarcha in urbe disponendi negotia unS cum Bonoso, patricio, viro sagaci et. per cuncta prudenti atque perito. Scripsit autem ad chaga num Avarum preces curam agendi super RomaBO yum negotiis, tanquam qui secum amicitiam fuerit pactus, tutorem filii sui hunc appellshs. 'Motus antem a regia urbe exivit super locum qui dicitar Portæ, navigio iter agens. Illinc vero per cæleras regiones sibi subjectas profectus elegit exercitus, et addidit illis novam militiam. Hos autem exercere orsus in hostilibus operibus erudivit: dupliciter enim diviso exercitu acies et congressiones invi cem sine sanguine fieri jussit, clamoremque bel licum et carmina et jubilum et impetum in alter utrum insurgendi habere hos docebat, ut in bello reperti mil mirarentur, sed fidenter tanquam ad jocum proficiscerentur in hostem. Accipiens vero imperator in manibus Dei virilem figuram, quan manus non depinxerunt, sed in icona Verbum quod omnia format atque componit sine pictura formam, velut sine semine partum, eduxit, et in liac ßsus a Deo picta figura cœpit agones, jura menta dans populo quod cum ipsis usque ad mortem foret certaturus et eis tanquam filiis pro priis adhæsurus: volebat enim potestatem noD timore quantum amore possidere. Cumque inve nisset exercitum in desidia multa et formidine, inquietudine ac dedecore constitulum, et per mullas terræ partes disseminatum, actutum in unum collegit. Et omnes quasi ex una consonan tia laudaverunt imperium et fortitudinem principis. Opse vero verbis hos corroborans perhibebat Videte, fratres et filii, quot inimici Dei conculcare rint regionem nostram, et urbes exterminaverint, et altaria concrematerint, et mensas incruentorxın sacrificiorum sanguinibus homicidiorum repleverini, et ecclesias, quæ fagitia nun admittunt, flagitiosis simis repleverint voluptatibus. Itaque cuneos rursus ad bellicum exercitium armat,-agmina duo armata ordinans, tubas quoque ac clypeorum phalanges efficiens. Et populus thorace indutus astabat. Nam cum acies cautius statuissent, congressionem in vicem agere jussit. Impulsiones autem vehementes ac percussiones in alterutrum efciebantur, et habitus helli ostendebantur, eratque horribile visu spectaculum, sine timore periculum, et ad strages impetus sine sanguine, sed ante necessitatem pe cessitatis modi, quatenus unusquisque percepts occasione cædis innocuæ tutior perinaneret. Taliter autem armatis omnibus præcepit ab injustitia pc nitus abstinendum et pietatem sectandum. Porro Mundi anno 6111, divinæ incarnationis anno 611, anno vero imperii Heraclii decimo Georgius Antiochenus habetur antistes. Heraclius autem ad chaganum Avarum legatis missis queritur super bis quæ nequiter acta fuerant ab eo, et ad pacem bortatur. Acies quippe disponens contra Persiden dirigendas pacisci cum chagano volebat. Qui re veritus dilectionem imperatoris se poenituisse pol licebatur et pacem facere repromisit; pangentesque fœdera legati în pace reversi sunt. Eodem anno ceperunt Persæ Ancyram Galatiæ bello. Anno imperii Heraclii 11 durum Chosroes jugum suum super omnes homines fecit in effusione sanguinis et ratione tributi: elatus enim triumpho nullatenus ultra in constantia esse poterat. Tunc Ileraclius zelo Dei suscepto, et eum Avaribus pace, ut putabat, contracta, transtulit militias Europæ in Asiam, et cogitabat Dei cooperatione contra Persidem properare. Anno imperii sui 12, mense Aprili, die 4, indi ctione 10, imperator Heraclius celebrata solemni tate paschali, mox secunda feria vesperi motus est Apória. Vide Spelmanni Glossarium in aporiarc, et Vossium, De vitiis sermonis. Fabr.

col. 1301–1302page 58 of 120

et omnem supellectilem ipsorum. l'orro Romani, extensis in excelsum manibus, Deo gratias refere bant, et pro imperatore, qui se bene portaverat, indeficienter orabant. Qui enim antea nec Persi cum audebant videre pulverem, nunc immota eorum inventa tabernacula spoliant. Quis enim speravit Persarum inexpugnabile genus dorsa daturum unquam Romanis? Itaque imperator exer citu cum prætore ad hiemandum in Armenia derelicto ipse Byzantium rediit. cum pervenisset ad partes Armeniæ, præeurrere henderunt. Ceperunt quoque et horum exercitum jussit electos. Saracenorum vero tunc sub páclis Persarum constitutorum multitudo equitum clam in imperatorem irruere meditabatur. Viri autem imperatoris, qui præcurrerant, his occurrentes prætorem ipsorum vinctum ad Heraclium addn xerunt, illısque in fugam versis multos intereme runt. Quia vero bieme accedente imperator ad Ponticum clima divertit, visum est barbaris obsi dere illum in hoc hiemantem. At ille Persas la tens atque divertens Persidem properat. Hoc Barbari cognito in rancorem causa insperati aditus devenerunt. Sarbarus vero, Persarum præ lor, accepto potentatu suo venit in Ciliciam, quatenus in Romaniam egressus hunc dare dorsum compelleret. Timens autem ne per Armeniam in Persidem imperator ingressus bane turbarel, co actus est sequi post Romanum exercitum, furari curaus bellum, et per obscuram aggredi noctem. Sed e contra plenæ lunæ tota nocte luce fulgente, cavillatione frustratus est, et lunam, quæ sib; prins în cultu fuerat, `infamabat, quæ videlicet eclipsim ex accidente tulisset. Ex hoc ergo for midabat Sarbarus cum imperatore conflictum ag greði, et montem conscendit quasi dorcades, in tuitus ab excelso bonam et sapienti compositam arte militiam Romanorum. Comperta vero impe rator horum formidine in locis morabatur requie tione refertis, hunc ad “bellum instigans. Descen dentes autem clam de monte sæpe conflictus con- G citabanı, seď in cunctis Romani primatum tene bant, et fiduciam peramplius exercitus obtinebat, videntes imperatorem proficientem in omnibus et andacter belligerantem. Persa vero quidam ante breve tempus profugus inter imperatoris exerci tum annumerabatur. Hic fugiens ad Persas abiit, existimans eos Romanorum exterminaturos exer citum. Cum autem formidinem eorum vidisset, post decimum diem iterum ad imperatorem venit, et omnem liquido Barbarorum pavorem edixit. At vero Sarbarus ultra commorationem non ferens a monte coactus est ad prælium proficisci. In tres autem partes divisis exercitibus descendit repente illucescente die, ante solis ascensum, præparatus ad bellum. At imperator, præsciens hoc, ordinat exercitus in tres æque phalanges ad pugnam. Orto autem sole, et imperatore ad Orientem reperto, Persas obtenebravit radius quem adorabant ut Deum. Imperator autem finxit po pułam suam quasi in fugam versum. At illi solventes phalanges bos sine retentione persequi existimabant. Conversi ergo Romani hos æquo auimo verterunt, ex his multis peremptis. Inse quentes autem eos in montem, in præcipitia et loca devia immiserunt, cunctis illis contritis. Inter ca præcipitia vero instar caprarum silvestrium morabantur. Multos autem etiam viventes compre Nullam F. pro ullam. Mundi anno 6114, divinæ incarnationis anno 614, anno imperii sui ±3 Heraclius profectus a regia urbe ceteriter in Armeniam properavit. Chosroes autem Persarum rex misit Sarbanazan cum exercitu suo in Romanorum terram intrandi…. Heraclius autem scribebat ad Chosroen ut aut pacem aniplecteretur, aut se sciret cum exercitu. suo Persidem ingressurum. Chosroes autem nec pacem amplectebatur, nec verum Heraclii ser monem arbitrabatur: non enim audere illum Persidi appropinquare putabat. Sane imperator. x11 Kalendarum Maiarum ingressus est Persidem. Quo Chosroes comperto Sarbanazan reverti jussit, et collectis ex tota Perside militiis suis, et traditis eis Sain, velociter adunari eas Sarbanazæ jussit, et ita contra imperatorem procedere. Heraclius antem advocato exercitu suo verbis exhortatoriis incitabat eos, dicens: Viri fratres, Dei timorem in…. mentem sumamus; injuriam ejus requirere salagu mus. Stemus fortiler adversus inimicos, qui multa dira in Christianis operati sunt. Revereamur Ro manorum imperium, quod sui ípsius et non alterius. est domini, et stemus adversus hostes impiis telis. armatos. Induamus fidem interemptionum interemptri cem. Recogitemus, quia in!ra Persarum terram con sistimus, et ingens fuga periculum fert. Vindicemus corruptiones virginum. Recisa commilitonum membra nostrorum videntes cordibus doleamus. Non sunt hæc nullam mercedem habentia, sed vitæ perennis præmia. Stemus viriliter, et Dominus Deus nobis co operabitur, et perdet inimicos nostros.Cumque impera for his et aliis quamplurimis commonitionibus po pulum exhortatus esset, respondit ei unus pro. omnibus: Expandisti angustiam cordis nostri, do mine, os tuum in admonitione dilatans. Acuerunt sermones tui gladios nostros, et hos animatos operali sunt. Expeditos nos tuis verbis exhibuisti. Erubesci mus te aspicientes nos in pugnis præcedere, ot jus siones tuas in omnibus sequemur. Imperator antem sumptis militiis mox ad Persidem interiorem ac cessit, igne comburens urbes et castra. Fit etiam hic terribile quoddam miraculum: in æstivali quippe solstitio aer sudore factus est madidus, ani mos Romanorum exercitus recreans, adeo ut bine spen optimam sumerent. Audiens præterea Hera clius quod Chosroes apud Gazaco ciritatem cum

col. 1303–1304page 59 of 120

quadraginta millibus bellicosorum esset virorum, quod militia Persarum in deviis locis pererrans tam impetu adversus illum perrexit; et præmissi qui-equum eorum dissolvąt quam ipsos enervet. Nos a dam ab eo Saracenorum sibi subjugatorum Chos- tem festinemus contra Chosroen properare salds rois occurrunt vigiliæ, et horum quosdam occide celeriter, ut ex improviso irruentes in cum turbemus runt, quosdam vero compedibus vinctos cum præ- illum. At vero populus hujusmodi spernebat con tore ipsorum imperatori præsentaverunt. Hoc con- silium, et maxime Lazorum et Habasgorum atque perto Chosroes, derelicta tam civitate quam militia, Hiberorum concertatores. Hinc in ærumnas inci fuga usus est. Ast vero Heraclius insecutus quos- dunt: pervenit enim et Sarbarazas cum populo suo, dam præoccupatos occidit: cæteri autem hac illac quos omni armavit virtute Chosroes et destinavit que palantes dissipati sunt. Cumque pervenisset per Armeniam adversus Heraclium. Sarablaggas Imperator ad Gazacensium civitatem, in suburbanis vero sequebatur, post tergum Heraclii, et non est bujus' reficiebat exercitum suum. Persæ vero, qui cum eo in conflictum egressus, exspectans uniri Sar coufugérant ad eum, perhibebant quod Chosroes' barazæ et ita constituere prælium. Cognito autem fugiens igne consumpserit omnia sata in locis illis, Romani Sarbarazæ impetu ad nietum conversi sunt, et pervenerit ad civitatem Thebarman in Oriente et ad pedes imperatoris cum lacrymis prociderunt, sitam, in qua erat templum Ignis atque pecuniæ. scientes quale malum sit non cedere servum domini Crasi Lydorum regis et error prunarum. His ac voluntatibus, et prenitentiam agentes super inobe ceptis ad partes Dastagerd iter agebat. Imperator dientia sua, quam nequiter perpetraverant, et dice autem profectus a Gazacensium civitate pervenit bant; Manum tuam da, domine, priusquam pereamus Thebarmeso, et ingressus in cam igne consumpsit miseri: cedimus enim tibi in quibuscunque præcepe templum Ignis, et tota civitate igue combusta per- ris. Tunc imperator acceleravit congredi cum Sara secutus est post Chosroen in angustiis regionis Me- blagga, priusquam, uniretur populo Sarbari; et mul dornm. Chosroes autem in his duabus regionibus tis incursionibus adversus eum factis nocte ac die de loco in locum peragranz latitabat, et Heraclius bunc in formidinem pepulit, et retro utrisque dìmis hunc persequens multas civitates' devastavit et sis contra Chosroen velociter insecutus est. Due regiones. Hieme vero accedente consilium faciebat vero ex Romanis se ad Persas conferunt, et persua ubinam hiewaret cum populo; et quidam in Alba dent eis credere Romanos ex formidine fugere. niam perhibebant, quidam vero contra ipsum pro- Contigit antem eis et alium audire rumorem, Sain perare Chosroen. Ast imperator jussit populum scilicet prætoris Persarum adventum cum alia mi tribus diebus divinum oraculum præstolantem caste litia iu auxilium. Et hoc comperto Sarablaggas et ac puriter conversari, sicque responso accepto in Sarbarus decertabant Heraclium instigare ad præ Albania hieme commorari. Dum vero illuc abiens lium, priusquam perveniret Sain et in se transfer, iter ageret, habens secum copiosam Persarum præ- ret victoriæ gloriam. Credentes quoque ex profugis dam, haud paucos inqursus a Persicis cuneis per properarunt adversus Heraclium, et appropinquan tulit. Ipse vero divina cooperatione triumphum de tes ei castra metati sunt, volentes in cum ‘simul omnibus tukt. Præterea cuin vehemens tempestas cum mane irruere. Ast Heraclius profectus a ve super eum cecidisset in via, et hune geiu præoccu >pera iter fecit per totam noctem), et procul effectus passet in Albania, haberetque quinquaginta millia abšeis, invento heṛbifero campo, castra metalus vinculatorum, compatienti corde suo misertus vin est in eo. Porro Barbari exsistimantes euin ex cula dissolvit, diligentiam tribuit, et requiem im formidine fugere, incomposite sequebantur, ul pertitus est, ita ut oinnes cum lacrymis exorarent comprehenderent illum. Ipse autem occurrens eis etiam Persidis eum fieri liberatorem, mundi exter- bellum iniit adversus illos, et apprehenso colle minatorem trucidantem Chosroen. quodam nemoroso, coacervatoque populo in ipso, cooperatione Dei Barbaros vertit, et per fauces hos insecutus multitudinem ex his copiosam occidit. Cadit autem et Sarablaggas ense vulneratus in dorso. Et cum hiinter agones essent, pervenit etiam Sain cum exercitu sue. Et hoc verso imperator, el ex bis multis occisis, reliquos fugientes dispersit. Cepit quoque et apparatum sarcinæ ipsorum. Porro Sarbarazas unitus Sain collegit Barbaros, qui sa¡ vati fuerant, et iterum disponebant contra Hera clium proficisci. Ast imperator in regione HunnO rum et per horum loca difficilia festinabat in aspe ris locis ac deviis, Barbari vero sequebantur post eum. Porro Lazi una cum Abasgis formidantes subduxerunt se ab auxilio Romanorum, et in re gionem suam reversi sunt. Sain autem hoc adver tens furore multo una cum Sarbaro persequebatur Anno imperii Heraclii quarto decimo Chosroes Sarablaggan prætorem constituit, virum facinoro sum et typho multum elatum, tradensque ei exer citum, eos videlicet qui dicuntur Chosṛohegetæ ac Perozitæ, in Albaniam direxig adversus Heraclium. Cumque ingressi essent in fines Albaniæ, non sunt ausi ad bellandum ante faciem imperatoris stare, sed clausuras tenuerunt quæ ducunt in Persidem, extimantes ei obsidendo insidiari. At vero Ilera clius, cum mox ver accessissot, profectus de Alba nia per Yptios campos et escis largiter affluentes transitum in Persidem fáciebat, licet longinquitas muite spatium viæ transegerit. Sarablaggas vero per Arotum iter utpote compendiosum satagebat, ut præoccuparet eum in Persidis regione. Heraclius autem monebat populum dicens: Novimus, fratres,

col. 1305–1306page 60 of 120

Heraclium. Sane imperator caterva collecta verbis ▲ namque viæ sibi adjacebant, angustă ac deviæ, altera quidem Tarantum ducens, altera vero in bos exhortatus est et monimine delinivit, Inquiens Multitudo vos, fratres, inimicorum non turbet: Deo· terram Syrorum. Verum illa-quæ Țarantum tende quippe volunte unus persequetur mille. Mactemus bat, differentior quidem erat, sed egestatem cuncta ergo nosmetipsos pro salute fratrum nostrorum; rum habebat escarum: quæ vero in terram ducit gumamus coronam martyrum, quo et futurum pos Syrorum, Taurum transit et abundantiam ac da tempus laudet et Deus reddat mercedes. His et aliis psilitatem præstat alimentorum. Hanc præferunt pluribus verbis audaciam exercitui conferens, hi- omnes, licet abruptior esset et nive multa severior. Jari vultn`prælium ordinat. Et distantes ab invi- Hac itaque labore multo transacta in septem die cem intervallo pusillo a mane usque ad vesperam bus pervenerunt ad` fluvium Tigrin, el huuc cum aggressi non sunt in alterutrum. Vespere vero ‚ar- transmeassent, veniunt Martyropolim et Amidam, repto imperator itinere pergebat, Barbari vero post et quiescunt tam exercitus quam captivitas, Hinc eum iterum sequebantur, et commutantes viam et litteras imperator Byzantium potuit mittere, et hunc præoccupare volentes incidunt in loca palu - quæ circa se erant omnia indicare, et ingens facere stria, et aberrantes in magnum discrimen deve- gaudium civitati. Sarbarus autem populo suo, qui niunt. Imperator vero transiens fines Persarum per fuerat dispersus, collecto insurrexit in illum. Ele Armeniam peragrabat. Cum autem terra illa tene- ctam vero imperator alam militum ad custodien retur a Persis, multi cum. Sarbaro concurrerunt, das misit clausuras,quæ ad se ducebant, et aditus, ac per hoc crevit populus ejus. Præterea hieme qui ad Orientem graut. Ipse discurrens in faciem accedente dispersit multitudinem per loca ipsorum, efficitur Sarbaro. Cumque transmeasset Nymphion ut requiescerent in domibus suis. Quo comperto amnem, ad Euphratem pervenit, in quibus erat Heraclius noctu furari meditabatur belum. Cum- pons nexus ex funibus simul et navibus. At vero que turbo tempestatis adesset et Sarbaro suspicio Sarbarus dissolutis funibus pontis ab altera ripa nulla incumberet, electis robustissimis equis et in alteram totum transtulit pontem. Cumque impe førtioribus ab exercitu, dupliciter hos armans, rator venisset nec valuisset transire per pontem, quosdam ex his præcedere contra Sarbarum jussit, discurrens invenit meɔtum, et hunc inopinate ipse vero cum aliis post eos subseentus est. Acce- Martio mense sine discrimine transfretavit, et Sa lerantibus ergo per noctem, et pervenientibus ad mosata pervenit. Rursusque cum Taurum præter pṛædium cui vocabulum erat Lasbanum, hora 10- iisset, in Germaniciam est profectus, et cum ctis nona, Persæ, qui in eo erant et impetum co- c transiisset ad Adana, venit ad amnem Saron. Sai gnoverani, insurrexerunt in eos. Ipsi autem hos barus autem ponte rursus in proprio loco extenso interfecerunt, uno excepto, qui hoc Sarbaro nun- absque obstaculo transfretavit Euphratem, el se tiavit. At vero Sarbarus surgens ascendit equum, quebatur post cum. Ast imperator cum transisset el nudus atque discalceatus fuga salutem mercatus pontem Sari, inventa requie tam exercitus quam est. Hujus autem mulieres et omnem Persicum animalium circa ipsum castra metatus est, reficiens forem, principesque ac satrapas cum electis mili- eos. Pervenit autem et Sarbarus in partem quæ in tibus qui in domorum tecta conscenderant et bel- contra esse ex altera partevidebatur. Invento vero lum contra se præparaverant, per ignem deposuit, ponte, et propugnaculis quæ in ipso erant a Ro et alios quidem occidit, alios vero igne consumpsit, manis obtentis, castra metatus est. Excurrentes alii autem manicis et compedibus colligati sunt, ita autem multi Romanorum per pontem inordinate at pene nullus ex his qui Sarbari fuerant salvare- cum Persis contulerunt conflictum, multa in ipsis tur. Acceperunt autem et arma Sarbari, aureum cæde commissa. Verum imperator hos inordinate videlicet clypeum, machæram etiam et lanceam prohibebat discurrere, ne forte iter fieret adversa æquë aureami el comptam pretiosis lapidibus. zo- riis cum illis conveniendi ad pontem et pariter com nam, nihilominus et calceamenta ejus. His ‘ita omnibus sumptis procedit contra dispersos per villas, qui scilicet comperta Sarbari fuga sino re tentions fugiebant, Ipse autem insecutus multos eorum occidit et vinctos accepit: reliqui cum con fusione in Persidem repedarunt. Porro imperator exercitu spo.collecto cum gaudio in locis illis in trepidus biemavit. meandi. Populus autem non acquiescebat impera tori. Porro Sarbarus, quibusdam exercitus sui clam in locis sbditis collocatis, ostendit se quasi fugien tem, sic abstraxit multos Romanos præter vo tum imperatoris ad insecutionem sui transeuntes. Reversus autem, et his in fugam conversis, quot➡ quot extra pontem occupavit occidit, vindictam perpessos inobedientiæ. Imperator vero cum bar baros vidisset insecutione ordines dissolvisse, et ex´ Romanis stantibus in antemuralibus multos exstinctos, contra eos profectus est Porro quidam vir Persa giganteus imperatori occurrens hunc in Mundi anno 6116, divinæ incaṛnationis anno 616, anno imperii Heraclii. 15, Arabum princeps Muamet habebatur. Heraclius autem coacervato exercitu suo consilium faciebat quanám via pergeret: duæ Antemaralibus. Matth. Par. Hist. Angl. in. Willelmo + Antemuralibus confractis cogerent defensores intra muros interiores se recipere. ›

col. 1307–1308page 61 of 120

medio pontis aggreditur. Ast imperator boc per- verberibus. Porro Chazari disruptis Caspiis portis Persidem adeunt in regionem Adraligæ una ena prætore suo Zibebi!, qui dignitate secundus a cha gano; et in quæcunque loco peragrabant, tam Persas deprehendebant quam civitates et villas igni tradebant. Profectus vero imperator a Lazica his occurrit. Zilebil autem hoc viso accelerans com plectitur collum ejus et adorat cum, Persis civita tis aspicientibus: universus autem Turcorum po pulus in terram cadentes, ac proni super faciem extenti, imperatorem honorant honore qui est apud gentiles extraneus. Similiter principes corum su pra saxa conscendentes eodem schemate procidunt. Obtnlit autern Zihebil imperatori etiam filium suum primogenitum, hujus. sermonibus delectatus, et cusso in amnis fluenta projecit. noc uno ruente in ſugam Barbari versi sunt, ‘et præ angustia pon tis ut ranæ se in flumine jaciebant; alii autem etiam gladiis trucidabantur. Porro multitudo bar barorum per fluminis ripas difusa sagittabat ac resistebat, non sinens transmeare Romanos. Verum imperator transiens viriliter barbaris resistit, cum paucis quibusdam societatis suæ superagonizans, ita ut etiam super hoc Sarbarus obstupesceret, et ad Cosmam quemdam juxta se stantem, Romano rum profugum ac magaritam, diceret: Vides, in quiens, Cæsarem, o Cosma, quam audax ad pugnam slet, el contra tantam multitudinem solus decertet, et velut incus jacula renuat? ex rúbris enim ocreis agnoscebatur, multasque imperator plagas, licet ejus tam vultum quam prudentiam adiniratus. nullam in hoc prælio periculosam, accepit. Tota vero die cum in hoc bello pugnassent, accedente vespera ab invicem separati sunt. Et Sarbarus qui dem timens per noctem retro reversus est, impe rator autem populo suo coacervato ad urbem pro peravit Sebastiam, et cum Alyn fluvium transmeas set, in hoc gaudio totius hiemis tempore commo ratus est. Porro Chosroes furens misit, et tulit thesauros cunctarum ecclesiarum regionis quæ sub Persis est constituta, et cogebat Christianos Ne storii fieri sectatores ad perstringendum sive per cellendum imperatorem. Anno imperii Heraclii 16 Chosroes Persarum rex novam fecit militiam, prælium initurus, peregrinos nc cives et servos ex omni natione facta electionė coacervans; qua electione Sain tradita prætori, alia 50 millia ex phalange Sarbari electa tollens huic sociavit, nominavitque illos aureos camulos, et hos adversus imperatorem direxit. Porro Sar harum cum reliquo exercitu suo contra Constanti nopolim misit, quatenus Hunnos, qui essent in Occidente, quos Avares vocant, cum Vulgaribus et Sclavis atque Gipedibus concordia sociaret, sicque adversus urbem properarent, et hanc unanimiter obsiderent. Cum autem hoc didicisset imperator, exercitum suum triplici parte divisum transmisit ad custodiendum urbem, quibusdam autem traditis Theodoro fratri suo contra Sain bellare præcepit; humiliori vero parte ipse accepta in Lazicam pro parat, et in ipsa degens Turcos ab Oriente, quos Chazaros nuncupant, in auxilium advocat. Sain vero una cum noviter electo excrcitu perveniens ad fratrem imperatoris Theodorum ad bellum armavit. Deo autem per intercessiones semper laudabilis Dek Genitricis opitulante, bello commisso, grando mi rabiliter contra barbaros cecidit eorumque pluri mos perculit. At vero acies Romanorum tranquil litate potita est. Vertunt autem Romani Persas, et interficiunt multitudinem copiosam. Hoc com perto Chosroes irascitur contra Sain, qui ex mal to animi defectu in languorem incidens mori tur; cujus corpus jussu Chosrois salituin ad eum delatum est; quem ille mortuum multis submisit Electisque Zihebil quadraginta millibus virorum fortium dedit ea in auxilium imperatori. Porro ipse "reversus est in regionem suam. His autem acce ptis imperator contra Chosroen procedit. At vero Sarbarus Chalcedonem properans, 'Avaresqq110_2 Thrace urbi propinquantes, hanc depopulari vo lunt, et multis machinis adversus eam commotis, et navium sculptarum ex Istro multitudine infinita seu innumerabili delata, sinum cornu repleveruni. Decem sane diebus urbem obsidentes, bellumque terra marique gerentes, Dei virtute pariter et co operatione, nec non et intemeratæ Dei Matris et Virginis intercessionibus superati sunt. Quin et multitudine copiosa sugrum tam in térṛa`quam in mari deposita, cum ingenti confusione ad loca sua reversi sunt. Porro Sarbarus Chalcedonem obsidens non emigravit, sed ibidem hiemavit, tam incursio nes agens quamque deprædans confinales partes, et civitates igne disperdens i Anno imperii sui 17 Heraclius a mense Septembrio ingressus Pérsidem una cum Turcis inopinate propier hiemem in ecstasim misit Chosroen, cum hoc di dicisset. At vero Turci tam bleme quam frequenti bus Persarum incursibus contemplatis, non ferentes pariter cum imperatore, laborare cœperunt paula timque diffluere, et omnes eo dimisso reversi sunt. Ast imperator allocutus est populum suum dicens Scitote, fratres, quia nemo nobis vult auxiliari nisi solus Deus, et quæ hunc peperit sine semine Mater, ut ostendat potentiam suam, quoniam non in multitu dine, populorum seu armorum est salus, sed in ros qui sperant super misericordia ejus, mittit adjutorium suum. At vero Chosroes coacervatis cunctis mililiis suis prætorem provehit super illas Rbazantem, virum bellicossissimum ac fortissimum, et hunc adversus Heraclium destinat. At imperator civitates" Persidis atque castella igní tradidit, et accedentes Persas rhomphæa consumit. Septima verò Idas Octobris pervenit in regionem Chamaitha, et refocit lavit populum per integram hebdomadam. Rhazates autem veniens Ganzachum post cum factus est ei secutus, Romanis ante pergentibus et consumenti hus escas. Ipse vero post tergum, ut canis famem

col. 1309–1310page 62 of 120

verunt ad castra sua et his acceptis abierunt, et castra metati sunt ad pedem montis asperi metuen tes. Multas præterca spathas auro circumclusas et zonas aureas cum gemmis et scutum Rhazati totum auro respersum acceperunt, habens petala centum viginti, et loricam ipsius ex auro contextam, et Scaramaggin ejus detulerunt cum capite ipsius, patiens, vix de micis eorum nutriebatur; et cum rum Persarum, ac octava hora noctis moti repeda ben inveniret sumptus, multa ex animantibus ipsius consumpta sunt. Kalendis autem Decembribus venit imperator ad fluvium magnum Zaban, et cum hunc transiisset, castra metatus est juxta Ninive civita tem. Venit autem Rhazates penes vadum secutus eum, et cum descendisset tribus milliariis, reperit aliud vadum et transivit. Ast imperator misso Bahani magistro militum cum paucis electis miti tibus, invenit bandum Persarum, et cum ejus comi tem occidisset, detulit caput ejus et totam auream patham ipsius, nonnullisque peremptis vivos duxit ad imperatorem sex et viginti. To quibus erat et spatharius Rhazati, qui et nuntiavit imperatori ✓ quod pugnare contra eum Rhozates vellet, sic a Chosroe jussus, et tria millia in auxilium armala miserit ei, quæ tunc nondum pervenerant. His ‹ompértis imperator præmisit sarcinam ante se, ipseque subsecutus est, tractans qualiter inveniret locum in quo pugnare deberet, priusquam upiren tar eis illa tria millia. Repertoque campo apto ad prælium, allocutus populum aciem, ordinavit. Rňa zales vero cum pervenisset, et ipse prælium dirigit in cuneis tribus, et contra imperatorem processit. Pridie sane Idus Decembris gestum est bellum, eļ ante omnes prosiliens imperator principique Per sarum occurrens, divina virtute Deique Genitricis opitulatione hunc dejecit, et qui cum ipso erant exsilientes antea fugerunt. Rursusque imperator alii occurrens et hunc quoque deposuit. Irruit autem ɑ adversus cum etiam tertius, qui dedit ei cum mu crone in labium et hoc illi plagam inflixit. Ast im perator et hunc exstinxit. Et tubis clangentibus congressæ sunt in invicem partes træque. Et cuid pugna valida ģereretur, plaga vulneratus est a pe ditibus Phalba imperatoris equus, qui dicebatur Dorcon, in femore lanceæ ictu percussus. Multas autem et spatharum in facie percussiones accepit, sed ferens teginen ex nervis contextum plagam mortiferam non sumebat. Cadit autem in hoc bello Rhazates et tres turmarchæ Persarum et principes fere cuncti atque pars inajor exercitus ipsorum. Occisi autem sunt etiam Romani numero quiaqua ginda, et vulnerati nonnulli, ex quibus scilicet mortui sunt decem. Porro bellum gestum est a mane usque ad horam nonam. Tulerunt interea Romani banda Persarum viginti octo, exceptis his quæ confracta sunt, et dispoliatis mortuis accepe runt loricas eorum et cassides, nec non et omnes currus ipsorum. Et manserunt ab invicem seque strati quantum est duplex sagittæ jactus: fuga namque facta non est. Verumtamen Romani ani mantia sua nocte et adaquaverunt et acceperunt. Equites vero qui ultra erant, steterunt usque ad septimam horam noctis super tabernacula mortuo que dextralia et sellam totam ex auro fa brefactam. Porro tentus est vivus Barzamuses princeps Hiberorum sub Persis degentium. Ne::0 autem recolit hujusmodi bellum inter Romanos el Persas, quod videlicet per totum diem habuit sta tum, viceruntque Romani. Verum hoc factum est solo Dei juvamine. Imperator vero a se confortatum exercitum contra Chosroen minabat quatenus hunc deterreret. Porro xu Kalendas Januarias comperto imperator quod populus Rhazati, quí ex hoc bello evasit, unitus fuerit tribus millibus quæ a Chosroe destinata fuerant, et sequeretur post se, ceperiutque Ninive, transmeans magnum Zaban, mittit Georgium turmarchen cum mille militibus, quo curreret ad retinendum pontes minoris Zaban priusquam id Chosroes cognosceret. Cumque cu currisset Georgius noctu milliariis quadraginta octo, tenuit quatuor poutes minoris Zaban, et in ventos in castellis Persas obtinuit. Decimo præter ea Kalendarum Januariarum perveniens imperator ad pontes transfretavit, et divertit in domos llies. dem, et refecit tam exercitum quam animantia, fecitque Nativitatis Christi festivitatem in eodem Joco. Comperto vero Chosroes quod Romani tene rent pontes minoris Zabæ, misit ad Persicum po pulum, cui Rhazates præerat, ut oppido festinantes prævenirent imperatorem et ad ipsum pergerent. Accelerantes autem illi, et transmeantes minorem Zaban in aliis locis, prævenerunt imperatorem atque præibant. Cumque imperator palatium quod dice batur Dezeridan cepisset, hoe destruxit atque com bussit. At vero Persa cum pontem Tornæ fuminis pertransissent, ibidem castra metati sunt. Ast im perator comprehenso alio palatio Chosrais, quod vocabatur Rusa, et hoc subvertit. Cæterum vere batur quod in ponte Tornæ fluminis hostes forent contra se bellaturi. Sed hoc illi scientes relicto ponte fugerunt. Interea imperator cum sine impe dimento transiisset, apprehendit aliud palatium cognomento Bechal, ubi et hippodromium ædifica verat. Sed et illud easui dedit. Sane quidam Arme niorum, qui cum Persis aderant, venerunt ad im peratorem noctu dicentes: Chosroės cum elephantibus et exercitu suo quinque millibus citra palatium suum, vocabulo Daslagerd, in loco nuncupato Barasrach castra metalus est, et mandavit totum illic exerci un convenire, ut adversus te prælietur: est enim illic et Dextralia. Glosse Isidori: dextralia, brachia li. Adde Flodoard. Hist. Rem. 11, 6. Faor. Minabet Act. Apost. xvii, 16: Et minavit eos. Utitur vetus Juvenaliz schol. V. Papiam in Abigeus. Ip.

col. 1311–1312page 63 of 120
PG 108:1311φέρων ἡμῶν τὸ λεκτίκιον.: Όταν εἰς βουρδώνην καθέζωμαι. 12 Εχε δὲ καὶ βορδόνια και Ιππάρι.
col. 1313–1314page 64 of 120
PG 108:1313Έξω πολλάκις ἡμέρας καὶ νύχτα;
col. 1315–1316page 65 of 120

necarit mundumque delevit. Porro misit Sirohis au dendum suasum baptizavit in domo Eustachii Nea politani, qui et ipse, cum Christianus esset, imperatorem excepit. Ingressus itaque imperator Hierosolymam, restituto tam Zacharia pontifice quam almæ crucis honorandis ae vivificis lignis in proprium locuin, plurimas Deo grates egit, pulsisque ab urbe sancta Hebræis jussit non habere illos pote stateni propius almæ civitati quam tribus millibus àppropinqnandi. Cum autem pervenisset ad He dessam, orthodoxis ecclesiam reddidit, quæ a Nestorianis a Chosrois tempore tenebatur. Et veniens Ilierapolim audivit quod Sirobis rex Per saruni diem clausisset extremum, et Adesir hujus filius ei in regni regimine successisset. Qui cum septem mensibus tenuisset principatum, insurrexil cum satrapas honc injuriis impetendum et conspaen dum. Et adductum Merdasan filiuni ejus, quem coro nare volebat, ante se occidit, et reliquos filios ejus cunctos in conspectu ejus interemerunt, et misit omnem inimicum ejus injuriis cumulare et percu tere et conspùere illum. Denique per quinque dies hoc facto, jussit Sirohis hunc areubns interficere; sicque paulatim in malis nequissimam sqam tradi dit animam. Tunc Sirohis scripsit ad Heraclium evangelizans ei scelerati Chosrois interitum, pacent que jugem cum eo ac firmissimam pepigit, omnibus Christianis, qui in carceribus et omni Perside captivi tenebantur, ei remissis, una cum Zacharia Hierosolymitano præsule ac pretiosis et vivificis ¡¡gnis, quæ fuerant ex Hierosolymis a Sarbarazan, adversus eum Sarbarazas, qui eo percusso imp‹ cum Jerusalem cepisset, ablata. ravit Persis mensibus duobus. lloc autem Persæ interfecto Baranin prætulerunt in regem, Alium Chosrois, qui regnum Persarum septem tenbil mensibus. Porro huic successit Hormisdas, quo a Saracenis pulso factum est regnym Persarum sub Arabibus usque in hodiernum diem. Anno imperii Heraclii decimo octavo rex habe tur Persarum Sirohis, qui anno regnavit uno, quando et Moamed Arabum seu Saracenorum princeps sub Persis degens sextum agebat annum, perventurus ad nonum. Interea facta pace cum Persis atque Romanis, direxit imperator Theodo rum fratrem suum cum litteris et hominibas Siro his regis Persarum, quatenus Persæ, qui in Palæ stina et Edessa et Hierosolymis et cæteris urbibus Romanorum essent, cum pace reverterentur in Persidem et innocue terram Romanorum trans irent. Postremo imperator cum sex annis Persidem expugnasset, septimo anno pace percepta cum ingenti gaudio Constantinopolim remeavit, mysti cam in bọc quamdam theoriam adimplens. In sex quippe diebus Deus universa condita creatura septimam requici diem vocavit: ita et ipse in sex annis, multis impensis laboribus, septimo anno reversus ad urbem cum pace ac tripudio requievit. Porro populus civitatis, adventu ipsius audito, intolerabili cuncti desiderio in Hieriam obviam illi una cum patriarcha et Constantino imperatore filio ejus egressi sunt, portantes ramos olivarum et lampades, laudantes cum gratulatione ac lacry mis, Accedens autem filius ejus cecidit ad pedes ipsius, et cum amplexatus esset eum, infuderunt ambo lacrymis terram. Iloe autem populus inspe cto, universi Deo hymnos gratificos retulerunt. et Arbanasium eis consentientem: noverat enim Sicque demum suscepto imperatore urbem exsul tantes ingressi sunt. Anno imperii Heraclii 19 Persis rex Adesir se plem mensibus præfuit. Imperator autem profectus a regia urbc, cuin mox ver accessisset, Hieroso lymam tendit, pretiosa illuc et vivifica ligna reportaus ad gratiarum Deo actiones reddendas. Cumque Tiberiadem adiisset, accusavere Chri stiani Benjamin quemdam nomine quasi mala sibi facientem erat enim admodum opulentus; qui suscepit imperatorem et exercitum ejus. Ast im perator damnavit eum: Quamobrem, inquiens, molestus es Christianis? qui ait: Ut inimicis fidei mee. Tune imperator admonitum hunc et ad cre Mundi anno 6121, divinæ incarnationis anno 621, "anno imperii Heraclii 20 Hormisdas regnat in Persis. Cum autem Heraclius esset apud Hierapo lim, venit ad eum Athanasius patriarcha Jacobi tarum, vir acris et nequam ingenii, Syrorum inditas versulias possidens: et moto de fide ad imperatorem sermone, reprómisit ei Heraclius, si Chalcedonensem synodum suscepisset, patriar cham illum Antiochiæ se fore facturum. At ille simulate suscepit synodum, confitens duas unilas in Christo naturas. Interrogavit autem imperatorem de operatione ac voluntatibus, qualiter oporteret in Christo dici duplas aut simplas. Tum impera tor vocis novitate consternatus, scribit Sergin Constantinopoleos episcopo. Advocat etiam ct Cyrum Phasidis antistitem, et hoc interrogalo reperit eum consentientem Sergio in unam volun tatem et unam operationem. Sergius enim, utpote Syrus genere ac parentibus Jacobitis exsistens, unam naturalem voluntatem et unam operationem in Christo rescripsit atque confessus est. Ast imperator utriusque acquiescens consilio reperit quod ibi una operatio reperitur, ubi et una natura cognoscitur. Certus autem imperator super hoc factus scribit ad Joannem papam Romanum præ dictorum sententiam; qui corum nequaquam se etam admisit. Porro Georgio Alexandrino defuncto mittitur Cyrus episcopus Alexandriæ præferendus, qui unitus Theodoro episcopo Faran fecit decolo ratam hydram illam unitatem, imo vanitatem, unam et ipsi scribentes in Christo naturalem operationem. His ita prosequentibus in ingeas opprobrium Chalcedonense concilium et catholicə corruit Ecclesia: gloriabantur enim Jacobitæ ac Theodosiani, perlubentes quia Synodo Chalcedo mensi nen nos, sed potius Chalcedonensis synodus

col. 1317–1318page 66 of 120
PG 108:1317Μαρτίνου Αγάθων χειροτονεῖται πάπα; Ρώμης. ἄθεσμον. Ι. Ρωμανίᾳ ἐπανεσώσατο. 'Ρωμανία
col. 1319–1320page 67 of 120
PG 108:1319βιχαρίου τῆς Θρᾴκης ἐπέστειλα τῇ θεοσεδείᾳ σου. καρίων ἀρχὴν κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν Αττικός ήνυεν. 5: Τον βικάριον πρὸς τὴν εἰς Χρισον ἐπεσπάσατο πίστιν. 25: Ὁ ἀποστολικός θρόνος ὁ καὶ βικάριος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. οἱ ἀπὸ βικαρίων ἴσως ἀπὸ βικαρίων,
col. 1321–1322page 68 of 120

præbeam, sed ego armatus sum. Cumque isti abiis sent, confestim armantur Saraceni adversus Ægy plum, et Mantelo bello illato hunc abigunt. Ipso vero cum paucis quibusdam Alexandriæ salvus re cipitur. Tunc Saraceni Ægyptum sub tributo red diderunt. Ast imperator auditis quæ gesta sunt, misit Cyrum ad persuadendum eis ab Egypto sub priori placito recedendi. Et abiens Cyrus ad castra Saracenorum rationem reddit, esse se perhibens prævaricationis innoxium, et si vellent, priorem concordiam juramentis affirmaturum. Porro Sara ceni nullatenus his acquieverunt, dicentes rpi scopo: Potes” hanc mazimam columnam devorare? Qui ait: Non potest fieri. At illi: Nec nobis, in quiunt, possibile est ulterius ab Ægypto recedere. Anno imperii Heraclii 24 Alexandrinus Cyrus et sum, inquiens, Cyrus inermis, ut tributa vobis almus Sophronius Ilierosolymitanus habentur an tistites. Quo anno Abubacharus moritur, qui prin cipatus est annis duobus atque dimidio, et sumit principatum Hamarus, qui destinat exercitum ad versus Arabiam, capitque Bostra civitatem una cum aliis civitatibus. Profecti sunt autem usque Gabetha. Cum bis bellum aggressus Theodorus imperatoris Heraclii frater victus est, et ad impe ratorem Hedessam venit. Ast imperator ordinat alium prætorem nomine Bahanem, et Theodorum sacellarium cum virtute Romaica et adversus Ara bes mittit. Cumque venisset Emesan, occurrit multitudo Saracenorum, quibus occisis una cum eo qui principabatur in eis, reliquos abigit usque Damascum, et illic juxta Bardanesium fluvium la tebras fovet. Heraclius autem Syria derelicta in desperationem ruens, sublatis quoque pretiosis li gnis ab Jerusalem Constantinopolim abiit. Baha nes autem a Damasco Hemèsiam redit una cum Theodoro sacellario, cum haberet exercitus qua draginta millia; et insequuntur Arabes abillemesa esque Damascum. Anno vero imperii Heraclii 25 Saraceni aciem direxerunt in Arabiam contra partes Damasci, cum essent multitudinis infinitæ. Quo Rahanes comperto ad imperialem sacellarium mittit, ut veniret cum exercitu suo in auxilium sibi, cum plurima esset Arabum copia. Venit ergo sacellarius ad Bahanem; qui profecti ab Hemesa occurrunt Arabibus. Et c. consitio facto prima die, quæ tertia feria hebdo madis erat, mensis Loi die vigesima tertia, supe rantur hi qui circa sacellarium sunt inveuti. Si multate autem facta, hi qui cum Bahane erant Bahanum prøvehunt imperatorem et Heraclium respuunt. Tunc hi qui cum sacellario fuerant dis cesserunt, et Saraceni aditu reperto bellum ineunt, Inter hare vento noto contra Romanos spirante, non valentes inimicis in facie occurrere propter pulverem, separantur, et semet ipsos immittentes in artas vias Miermuchthti fluminis illic penitus perierunt. Erant antem utriusque prætoris millia quadraginta. Tunc Saraceni splendide triumphan tes contra Damascum veniunt, et hanc capiunt et regiones Phænicis, et habitant illic, et in Ægy ptum aciem dirigunt. Cyrus autem Alexandrinus episcopus, cum horum impetum cognovisset, ope ram dedit, et pactis firmatis pollicetur, timens avaritiam eorum, ducenta millia denariorum per singulos annos collaturam illis Ægyptum, sed et Jinitarum eis induciarum fore aurum missurum; quibus præstitis per tres annos Ægyptum liberam ab exterminio statuit. Accusatur interea Cyrus apud imperatorem, quod aurum Ægypti Saracenis tri buerit; qui cum iratus misisset, hunc accersivit, Manuelum autem quemdam, Armenium genere, destinat Augustálem. Cum autem annus adimpletus esset, Saracenorum actores venerunt aurum ac cipère. Ast Manuel inefficaces eos expellit: Non PATRO Co. CYM Orientale. Idatius in rastis consul. Anno imperii Heracli 26 aciem direxit Humaras contra Palæstinam, et obsidens sanctam civitatem biennii tempore cepit eam verbo. Sophronius namque, Hierosolymitanus summus sacerdos, ver bum accepit ad toțius Palestinæ securitatem. Cunique Humarus in sanctam fuisset civitatem ingressus, cilicinis ex-camelis et sordi·lis indu mentis amictus, simulationemque Satanicam ostentans, templum requisivit Judæorum, quod construxerat Salomon, ad faciendum scilicet id blasphemiæ suæ adoratorium. Hoc advertens So phronius ait: In veritate illud est abominatio deso fationis, quæ dicta est per Danielem prophetam, stans in loco sancto, mukisque lacrymis hic pieta tis propugnator Christianam deflebat plebem. Dum vero illic Humarus esset, rogavit eum episcopus accipere a se sindonem cum indumento et indui. At ille non patiebatur ea portare. Vix ergo persua sit his vestiri, donec sua lavarentur, et iterum reddit ea Sophronio, et vestitus est propriis. Ve rum inter hæc Șophronius obiit, qui verbo et aelu Hierosolymitanam adornavit ecclesiam, et contra flęraclii et fautorum ejus monothelitarum, Sergii scilicet et Pyrrhi, decertavit errorem. Eodemque auno misit Humar Hiadum in Syriam, et subegit totam Syriam Saracenis. Anno imperii Heraclii 27. venit Joannes cogno mento Cateas procurator Osroenæ ad Iliad apud Chalcidem, et spoponderunt ei dare per singulos annos centum millia numisfnatum, ne transiret Euphratem, neque ad pacem neque ad bellum ar matus, quonsque quantitatem auri persolvant. Præterea Joannes Hedessam rediit, et annuum censum delatum ad Iliadum transmisit. Heraclins antem hoc audito obnoxium judicavit Joannem, quod absque imperiali hoc fecerit notione; quem accersitum exsilio condemnavit. Porro pro eo destinat Ptolomæum querodam magistrum militumo, Anno imperii Heraclii 28 ceperunt Arabes An tiochiam, et missus est Maubias ab Humaro præ tør et ameras totius regionis, quæ snb Saracenis erat, ab Ægypto videlicet usque ad Euphratem. Anno vero imperii Heraclii 29 transmeavit lai

col. 1323–1324page 69 of 120

dus cum omni militia sua Euphratem, et venit ædificare templum -in Jerusalem; et non stabar, ledessam. fledesseni autem aperientes acceperunt sed ruebat structura. Sciscitanti autem ei causamı, verbum una cui regione magistroque militum ac dixere Judæi quia nisi crux, quæ est supra tem Romanis, qui cum ipso erant. At illi Constantiam plum montis Olivarum, tollatur, haud stabit stru abeunt, depopulantesque illam accipiunt bello, et ctura. Et propter hanc causain sublata est crux trecentos Romanos interimunt: et illinc abiere illine, et ita constitit illic ædificium. Propter hanc Dalas; et bello hane comprehendunt, et in illa plu- ctiam causam multas cruces deposuerant hi qui rimos perdunt, taliterque totain Mesopotamiam oderant Christum. Jahidus cepit. Anno imperii Heraclii 30 Şəraceni aciem direxe runt in Persidem, et ineunt cum eis bellum, po tenterque vincentes omnes sibi Persas subditos reddunt. Hormisdas autem, qui Persis imperabat, ad interiores Persas fuga lapsus dimisit regalia. At vero Saraceni captivas duxere Chosrois filias cum omni regio apparatu, et detulerunt ad Huma rum. Eodemque anno jussit\ Humar universum describi orbem, qui sub ipso erat. Facta est au tem descriptio tam hominum quam jumentorum et frugum. Anno imperii sui 31 Heraclius moritur impera for hydropicus factus, cum imperasset annis tri cenis. Imperat autem posi eun Constantinus Alius ejus mensibus quatuor, venenoque propinatus a Martina noverca sua et Pyriho patriarcha moritur, (4 imperat leracionas Martinæ filius cum matre Martina. Anno imperii Heraclouæ primo capit Mauhias Gæsaream Palæstinæ post septennium obsidionis ejus, et occidit in ea septem willia Romanorum. Eodem anno senatus repulit Heraclonam una cum Martina matre illius ac Valentino, lingua Martinæ et naso Heraclonæ abscissis; eisque in exsilium destinatis ad principatum Constantem filium Constantini, nepotem Heraclii, provehunt, qui imperavit annis 27. Sane Pyrrho ab episcopalu dejecto, consecratus est Paulus Constantinopoli tanus episcopus, qui presbyter fuerat et œcono-' mus ecclesiæ, quique tenuit episcopatum an mis 12. Mundi anno 6135, divinæ incarnationis an no 633, anno vero imperii sui primo, cum vide licet reguare cepisset, Constans dicebat ad syn clitum: Patris mei Constantini, qui me genuit qui que in vita proprii genitoris, avi videlicet mei He racţii, sufficienti cam eo tempore imperavit, post hunc vero etiam nimis brevi, suarissimam spem Martinæ novercæ ipsius invidia concidens vita pri vavit, el hoc propter Heraclonam qui ex ea et Hera cho nefarie factus erat, quam maxime cum nalo vestrum cum Deo decretum jure ab imperio repulit, ne videret tam nequam Romanorum imperium, vulde provida, cum esset amplissima vestra el hone sta magnificentia. Propter quod rogo vos habere consiliarios et peritos ex communi subditorum oɔbse quic. Et his dictis dimisit -senatum, donis dapsili bus hunc ponorans. Auno imperii Constantis secundo cœpit Humar Anno imperii Constantis tertio seditionem excitavit Valentiniann's patricius, mittensque inı perator hunc occidit, et populum ad sui redasit benevolentiam. Eodemque anno Petrus Alexandriæ habetur antistes. Anne imperii Constantia quarto fraude occisus est llumar Saracenorum dux a quodam Persa magarita: denique inventum cum adoraret, pupu git eum in ventre gladio infixo, et sic vivere desiit, cum amiras fuisset annis 12; et post eum statuitur Huthman hujus cognatus, filius Tuphan. Anno imperii Constantis quinto Huthman Ara bum princeps habetur, et simultatem concinnat Gregorius patricius Africæ una cum Afris. Anno imperii Constantis sexto factus est in terra ventus vebemens, qui multa germina evulsit ar boresque ingentes radicitus exstirpavit, afque ranl tos columnatorum deposuit monachorum, Eodem vero anno Saraceni hostiliter Africam adierunt, et conflictu agitato adversus tyrankum Gregorium hunc in fugam vertunt, et eos qui cum ipso erant interimunt, et hunc ab Africa pellunt, atque tributis cum Afris ordinatis et pactis reversi sunt. Anno Imperii Constantis septimo exercitum mo vit Mauhias per mare adversus Cyprum. Habebat autem scapbas mille septingentas, et cepit Constan tiam cum insula tota. Cum vero hanc cepisset, exter minavit cam. Porro audiens Cacorizam cubicula rium contra se cum plurima virtute Romana vo nientem, navigavit adversus Aradum, et applicans cum navigio suo apud municipium insula castrum conabatur capere, variis machinamentis abnsus. Cum autem nihil agere valuisset, mittit ad ens episcopum quemdam Thomaricum nomine, deter rens eos, quo dimitterent civitatem et sub fœdere suo essent, exirentque ab insula. Cum itaque ad eos episcopus ingressus fuisset, tenuerunt eum. Porro Maubiæ cedere noluerunt. Igitur obsidione, quanı adversus Aradum construxerat, nullius momenti effecta, Damascuin reversus est; nam hiems acces serat. Anno imperii Constantis 8 movit Mauhias exer Ritum valenter adversus Aradum præliaturus, et hanc obtinuit verbo ad inhabitandum cives ubi cunque voluissent. Civitatem vero muris dissolu tis incendit, et insulam usque in præsens inhabița bilen statuit. Eodem anno facta est Romæ syno dus a Martine papa contra monothelitas. Anno imperii Constantis 9 Busur princeps, excr citus una cum Arabibus acies direxit adversus

col. 1325–1326page 70 of 120
PG 108:1325θὲς ἄλλῳ νίκην
col. 1327–1328page 71 of 120

Anno imperii sui 20 Constans derelicta Constan- tibi fuerit, age. Et bis dictis Andreas taesit. At tinopoli abijt Syracusam, civitatem Siciliæ, volens imperium in urbem Romam transferre, et mittit ad adducendam uxorem suam et tres filios, Constan tinum, Heraclium, et Tiberium. Porro Byzantii non 'dimiserunt eos. Anne imperii Constantis 21 exercitum moverunt Arabes contra Romaniam, et multos deprædati sunt, et loca nonnulla depopulati. Anno imperii Constantis 22 prædæ patuit diæ pars, et habitaverunt Damasci voluntate Sici sua. Anno imperii Constantis 25 factus est error jejuniorum, et exercitum movit Abderachmən Chaledi adversus Romaniam, et in ea hiemavit, et multas demolitus est regiones. Porro Sclavini ad hunc eonfluentes cum ipso descenderunt in Syriam, numero quinque millia, et habitaverunt in Apamiensium regione in castello Seleucobori. Anno imperii Constantis 24 Thomas Coustan tinopolitanus habetur antistes. Busur autem exer citum in Romaniam movit, et mortuus est Thau Įmaricus episcopus Apamiæ, et incensus est epi scopus Emisenus. Mundi anno 6158, divinæ incarnationis au. no 658, anno vero imperii Constantis 25 exerci tum rursus armavit Busur contra Romaniam, et exterminavit partes Ilexapoleos et Phadalæ, illic que biemavit. Anno imperii Constantis 26 Armeniacorum præ for Saborias, Persa generc, tumultuatus est contra Constantem imperatorem mittitque ad Mauhiam Sergium magistrum militum, pollicens Mauhiæ subjugare Romantɔm, si ipse sibi auxiliaretur adver sus imperatorem. Quo comperto Constantinus filius imperatoris mittit et ipse ad Mauhiam Andream cubicularium cum muneribus, ne rebelli cederet. Cumque venisset Andreas Damascum, reperit Ser gium prævenisse. At vero Mauhias simulabatur imperatori compati Sedebat autem Sergius ante Mauhiam, et cum ingressus fuisset Andreas, intuitus eum Sergius suavexit. At vero Maubias Sergium reprehendit, dicens: Quid formidasti? Qui respondit se juxta morem fecisse. Conversus præterea Mauhias dicit Andreæ: Quid quæris? Qui ait: Ut des auxilium contra rebellem. At ille: Ambo, inquit, inimici estis, sed ego ei qui plus præbuerit dabo. Et Andreas ad eum: Ne ambigas, inlit, ami ra, quoniam pauca tibi imperatoris meliora sunt quam plura rebellis. Verumtamen, quod amabilius vero Mauhias ait: Tractabo super hoc, et ulrum que jussit exire. Porro advocato Sergio dixit ei: Ne ulterius adores Andream: alioquin nikil proficies. In crastinum itaque præveniens Sergias Andream coram Mauhia sedebat, I ingresso An drea non ci assurrexit ut heri: Andreas vero in tuitus Sergium hunc conviciis laceravit et commi natus est, dicens: Si vixero, demonstrabo tibi quis sim. Cui Sergius: Non, inquit, assurgo tibi, quia non es vir neque femina. Porro Mauhias utrumque compescens Andreæ dixit assentire dare quemad modum Sergius dat. Et quantum est? ait Andreas. Maubia vero illationem publicorum præbere Ara bibus. Ast Andreas: Væ tibi, ail, Mauhia. Cousi lium tribuis corpus dandi et solam umbram retinendi, Quomodocunque volueris, cum Sergio conveni: ego enim hoc minime facio. Verumtamen te dimisso ad Deum, qui te potentior est, ut Romanis opituletur confugimus, et in eo spem nostram posuimus. His dietis Mauhiæ infit salve, et exivit a Damascensium civitate, et abiit Melitencin, eo quod tyrannus essel in partibus illis, ad quas et Sergius erat iturus. Cumque adiisset Arabessum, incurrit clausura rum custoden: non enim cohibebat tyranno. Huic ergo præcepit observare Sergium redeuntem, ut adduceret illum ad se. Ipse vero non immemor pergebat, Sergium præstolaus; quæ vero gesla sunt, nuntiavit imperatori. Interea Sergius cum Mauhia, quæ visa fuerant peractis acce pit Phaladam prætorem Arabum cum ope barba rica concertaturum et auxiliaturum Sabor. Cum autem præcederet Sergius Phadalam et ad Sabor gratulanter abiret, devenit ad clausuras et incidit in Andreæ turbas, et hune retinentes vinctum ad Andream adducunt. At vero Sergius viso Andrea jactat semet ad pedes ejus, obsecrans parcere sibi. Ille autem ad eum: Tu, inquit, es Sergius, qui gloriabaris in virilibus coram Mauhia, meque mu lierculam appellabas. Ecce amodo virilia tua tibi nihil proderunt, quin potius et morte afficient, Ilis dictis præcepit virilia ejus abscidi, et suspendit cum in ligno. Constantings autem audito Phadaidis adventu in Saboris auxilium Nicephorum destinat patricium cum Romana virtute resistendi Saborio. Erat autem Sabor Hadrianopoli degens, et cum Nicephorum ad se venire comperisset, exercebat semet ad prælium. Verum die quadam contigit bunc secundum consuetudinem suam de civitate super equum sedentem exire. Cumque portæ civi Compati. Glossarium: ouμnάosxw compatior. Item, compatitur opnya. Flodoardus, i, 20 Compatiens tribulationibus ipsius. › Compati est misericordia moveri. FABR. Cohibebat. Auctor Miscellæ, consentiebat. Facundus Hermianensis, 1. 2: ‹ Sancta illa syno das hæresi Nestorianæ cohibuit. › Et cohibentia apud eumdem passim occurrit. Gregor. Tur. H. Habentes conniventiam. Ms. cohibentiam, Glossæ Dosithei: conibere, consentire, conibentia, consensus. Hincmarus Rhem. De Prædestin.: ‹ Ti meo ne conhibere sit hoc tacere. › ID. Peractis. Lege pactus. Etolyɛīv est pacisci. Vide lectiones Theocriticas Casauboni c. 10. FABR. Amodo. Gregorius Tur. H. 111, 5: ‹ Plange amodo, qui per consilium nequam factus es parii cida sævissimus. Onomasticon: Amodo and Tourov. Utitur interpres Vet. Testamenti et Novi. ›

col. 1329–1330page 72 of 120

tatis appropinquasset, equum flagello percussit; tum in Africam, et captiva duxerunt millia, ut qui jactanter saliens et ejus caput in portam alli dens hunc male vita privavit, et sic Deus impe ratori victoriam contulit. Phadalas autem veniens in Exapolim et bæc omnia discens turbatus est, et misit ad Mauhiam postulans adjutorium, eo quod Romani ad concordiam convenissent. Mittit autem ei Mauhias filium suum Hirid, armans eum cum multitudine Romanorum. Convenerunt autem utri que apud Chalcedonem, et captivos duxerunt mul tos ceperunt autem et Amorium Phrygiæ, et quinque millibus armatorum virorum dimissis in custodiam ejus diverterunt in Syriam. Cum autem hiems accessisset, mittit imperator eumdem An dream cubicularium; et cum nix esset multa, noctu venit, et per lignum ascendunt in murum, et ingrediuntur Amorium, et omnes interficiunt Arabes, ita ut ex quinque millibus ¡Hic nullus pe ¯nitus remaneret. Mundi anno 6160, divinæ incarnationis anno 600, anno vero imperii sui 27, Constans occisus est dolo in Sicilia apud Syracusam in balneo, cui no men erat Daphne: fuerat autem causa hæc. Post interemptionem Theodosii fratris ipsius odio bay bitus est a Byzantiis, et maxime quia et Martinum sanctissimum papám Romanum ignominiose Con stantinopolim duxit et exsilio relegavit penes Cher sonis climata, et Maximi sapientissimi et confes soria linguam manumque truncavit, et multos or thodoxorum verberibus et exsiliis et proscriptio nibus, eo quod hæresi suæ nullatenus acquiesce reat, condemnavit; quin et duos Anastasios, qui discipuli fuerant Maximi confessoris et martyris, tormentis et exsiliis tradidit. Propter talia ergo exosus cunctis effectus est. Cum autem valde me tueret, volwt imperium in urbem Romam trans ferre, unde et imperatricem tresque filios suos tollere a Byzantio voluit, nisi Andreas cubicula rius et Theodorus Coloniæ hujus prohibuissent consilium. Sane in Sicilia fecit annos sex. Cum autem prædictum balneum ingressus fuisset, in troivit cum eo quidam Andreas filius Troili, obse eundans illi; et cum cœpisset sapone Gallico deliniri, sumens Andreas situlam dedit eam in ver ticem imperatoris, et protinus fugit. Ast imperator cum tardaretur in balneo, insiliunt hi qui foĤS erant, et reperiunt imperatorem occisum. Quo sepulto Mizium quemdam Armenium imperatorein fecerunt, vi cogentes hunc erat emim valde de curus et speciosus. Audito præterea Constantinus patris obitu cum multo navigio in Siciliam venit, et aggressus Mizium hunc interfecit cum occciso ribus patris sui, et ordinatis Hesperiis Constanti nopolim rediit, et Romanis una cum Tiberio e! Heraclio fratribus imperat. Anno primo imperii Constantini decem et se ptem annis imperantis moverunt Saraceni exerci ferunt, octuaginta. Porro hi qui Orientalium erant provinciarum, Chrysopolim venerunt dicen tes: Si in Trinitatem credimus, tres etiam corone mus. Turbatus ergo est Constantinus eo quod ipse solus redimitus esset; fratres autem ejus nullam dignitatem habebant. Et misso Theodoro patricio Coloniæ mitigavit eos, superlaudans illos, et as sumptis ex eis majoribus natu, ut urbem ingrede rentur et cum senatu inirent consilium, ut fieret voluntas eorum. Imperator taliter hos deceptos confestim in patibulo suspendit, trans fretum in Syces. At illi hoc viso eonfusi abierunt dolenter ad propria: imperator autem (rairum suorum con tinuo nasos abscidit. Anno imperii Constantini secundò tempestas magna effecta est, et multi periclitati sunt tam ho mines quam bestia. Phadalas autem hiemem apnd Cyzicum fecit. Anno imperii Constantini tertio Busur cum ho stili profectus est apparatu, et plurimis captivis ductis reversus est. Mundi anno 6164, divinæ incarnationis anno. 664, anno vero imperii Constantini quarto appa ruit fris in cœlo mense Martio, et tremuit omnis. caro, ita ut dicerent omnes quod consummatio. est. Eodem anno stelo magno constructo negatores Christi Muamed et Caisus navigaverunt in Cili ciam, et hiemaverunt penes Smyrnam, Ciliciam et Lyciam, et facta est mortalitas in Ægypto. Missus autem est sævus amireus cum alio quoque stolo in. auxilium ipsorum, utpote congruentissimus et audax ad prælium. At vero 'prælatus Constantinus, bu jusmodi Deum impugnantium adversus Constan tinopolim motu comperto, construxit et ipse bie res miræ magnitudinis, ignem ferentes, atque dromones. Anno imperii Constantini quinto prædictus Deum impugnantium stolus ascendens applicuit in Thracensibus partibus, a summitate videlicet Septimi, quæ vergit ad occidentem, id est, a domo quæ Magnaura dicitur, et rursus usque ad arcem quam Cyclobium dicunt, quæque spectat ad Orien tem. Per totum itaque diem congressio belli tenebatur, id est a mane usque ad vesperam, a Brachiatio aureæ portæ usque ad Cyclobium, in vicem utraque parte nunc impulsa nunc impel-, lente. In his igitur deguerunt ab Aprili mense usque ad Septembrium, et reversi Cyzicum per gunt, et hac comprehensa illic hiemabant, et omni vere ascendens similiter per mare conflictum com Christianis habebat. Per septem eisdem gestis divina Deique Genitricis ope maxtititudine virorum bellicosorum amissa, et vul neratione maxima in eis effecta, confusi reversi sunt cum ingenti mœstitia. Cum autem discessisset idem demergendus a Deo stolus, ab hiemali æstu; annos bis Saponis Gallici, quo utebantur in balneis, meminit Theomnestus Hippiatr. 1, 20. FABR..

col. 1331–1332page 73 of 120
PG 108:1331Οψάριν δψάριον. ψάρι», είδες το ψάριν. και μέγα λύκον ἔχετε, χά Να χωρεύει ἡ θάλασσα μὲ τὰ ψάρια της
col. 1333–1334page 74 of 120

c usque ad eam quæ dicitur Barnan, circa fines Odyssi, et mediterraneo illic posito loco perspecto, quod in multa cautela consisteret, in posterioribus quidem propter Danubium Huvium, in anterioribus autem et ex lateribus ob clausuras et Ponticum mare, præsertim cum dominarentur et adjacentium Sclavinorum generationibus, quæ dicebantur se plem, Severes qnidem locaverunt ab anteriore clausura Veregaborum ad partes Orientales, in locis autem qua: sunt ad meridiem et occidentem usque ad Avariam, residuas septem generationes, quæ sub pacto erant. Ergo cum in his delati fuis sent, elati sunt, et cœperunt ea quæ sub Romana republica erant castra seu pradia destruere atque prædari. Unde vi coactus imperator pacem fecit cum eis, annua illis præbere pacta pollicitus in confusioneni Romanorum ob multitudinem delicto rum. Mirabile quippe ipso audita erat his qui lon ge et bis qui prope degebant, quod is qui omnes tri butartos sibi statuerat, tam scilicet eos qui ad eouni et occasum quam illos qui ad arctum et meridiem commorabantur, ab ista detestabili gente fuerit superatus. Veruin imperator ita quidem et providentia Dei hoc Christianis contigisse credens,. evangelice tractans pacem fécit, et fuit usque ad obitum suum quietus a cunctis hostibus, studium habens præcipuum uniendi universas Ecclesias Dei quæ ‘ubique divisæ fuerant a temporibus Heraclii principis proavi sui et Sergil vesani ac Pyrrhi, qui indigne throno Constantinopoleos præfuerunt, unam. voluntatem et unam operationem in Domino Deo ao Salvatore nostro dogmatizantium. Quorum nequam opinionem subvertere satagens idem Christianissi mus imperator concilio universali Constantinopolias convocato 289 episcoporum, tam dogmata quæ în antecedentibus quinque sanctis et universalibus conciliis fuerant confirmata roboravit, quam. pium duarum voluntatum et operationum promul gari dogma decrevit per eamdem sanctam et sub tilissimam universalis concilii synodum; cui præ erant tam ipse piissimus imperator Constantinus quam pii principes sacerdotum. Porro per iden tempus Azid cœpit esse Arabum princeps, qui tribus bis præfuit annis. una cum popu.o/quem unusquisque ipsorum snæ que Danubium. Quein transeuntes, et venientes ditioni habebat subactum. Et primus quidem Alius ejus, qui dicebatur Bathaias, mandatum proprii custodiens patris in progenitorum suorum terra permansit usque in præsens. Secundus vero hujus frater, nomine Contragus, Tanahin transieus am nem ex adverso primo habitavit fratri, Quarto au tem et quinto Histrum, id est Danubium, fluvium transıneantibus, alter eorum in Avariæ Pannonia, chagano Avarum se subdens, mansit illic cum potentatu suo, alter vero haud procul ab urbe Ravenna in Pentapolim veniens sub Christianoruin imperio factus est. Deinde horum tertius, Aspa ruch dictus, Paṇaprin et Danastrin transiens et Onglon adiens, boreos interiores Danubio fluvios, Inter hunc et illos habitavit, tutum et difficilem ad expugnaudum locum hinc inde conspiciens dum enim esset palustris, et hinc coronatus illincque Auminibus, copiosam genti propter hostium parti tionem humilitate præstabat quietem. His autem ita in quinque divisis et ad paucitatem devenientibus, exivit magna gens Chazarorum ex interiori profundo Berziliæ primæ Sarmatiæ, et dominata est omni perviæ terræ usque ad mare Porticum, et primum fratrem Bathaiam primæ Vulgariæ principem substituit, ordinatis vectigalibus, quæ ab eo defe runtar usque nunc. Ast imperator Constantinus comperto quod extemplo gens sordida et immundə Anitra Danubium apud loglon tabernaculum fixe et appropinquantia Danubio discurrat, id est regiohem quæ nunc tenetur ab illis quæque tune a Christianis possidebatur, tristatus est vehemen ter, et jubet transire omnes exercitus in Thracein, et construens classem tam per terram quami per inare contra eos motus est, hos bello persequi volens, et contra Hoglon atque Danubium per Hepirum pedites in aciem dirigens, et per appro pinquans littus navem adesse præcipiens. Porro Vulgares hac celeritate seu maxima multitudine visa super salute sua desperati, ad prædictum præsidium confugiunt, et sese cireumquaque muniunt. Perties autem et quatuor dies ex hujuscemodi munitione nec illis exire audentibus, nec Romanis propter ad jacentium paludum occasionem prælium construen tibus, animadvertens polluta gens remissos Roma noruin animos recreata et alaerior facta est. Porro cum imperator pedum dolorem acriter pateretur, et ad meridiem cogeretur ob baluei usum una cum quinque dfomonibus et propriis hominibus suis reverti, deseruit magistratus et populum, jubens cum lanceis vibrantibus exercitari, et impetum in eos facere, et post se illos attrahere a munitione, et bellum in eos movere, si fortassis exirent: sin autem, vel obsiderent eos et observarent in muni tionibus. At vero bi qui erant equestris militiæ, ¡mperaiorem fugisse diffamantes metuque oppressi, eadem tergiversatione abusi sunt, nemine perse quente. Porro Vulgares hoc viso insequebantur post terga ipsorum, et plures quidem gladio per emere, multos vero vulneravere, persecuti eos us Anno imperii Constantini duodecimo collecta est sancta et universalis sexta synodus Constantino poli ducentorum octoginta novem sanctorum Pa trum, præceptione pii principis Constantini. Mundi anno 6173, divinæ incarnationis auno. 673, anno vero imperii sui 13, repulit Constan tinus ab imperio fratres suos Heraclium et Tibe rium, et solus regnavit cum Tiberio filio suo. Anno imperii Constantini 14 Muchtar mendax dum tyrannidem exercuisset, obtinuit Persidem. Vocabat autem se ipsum prophetam, et conturbati sunt Arabes Anno imperii Constantini 15 Arabum princeps Maruhan anno uno præfectus est, siquidem defun cto Azid turbati Arabes Ethribi insurrexerunt, constituentes ducem sibi Abdelam quemdam filium

col. 1335–1336page 75 of 120

Zebur, et congregati Phoenices et Palæstini Da- Philippici anni 5; eodemque primo anno imperii mascum veniunt, sed et usque Gabitham et Asan Amiram Palæstinæ, dantque manus dexteras Mar suhan et sistunt eum ducem, qui adıiræ admini stratione fungitur mensibus novem. Quo mortuo Abimelech filius ipsius suscipit principatum, cums amiras fuisset annis 21 atque dimidio, aggreditur ¿que tyrannos, et interfecit Abdellam filium Zuber, Nec non Dodacımı. Anno imperii Constantini 16 facta est fames at que mortalitas magna in Syria, gentemque Abi melech obtinuit. Cumque Mardaitæ partibus in cumberent Libani, et pestilentia teneret et fames, ilem Abimelech pacem, quæ a Manhia fuerat quæ sita, petivit, missis ad imperatorem legatis, ea démque 565 millia numismatum, auri præbere pol licitus, et illos 365 servos, parique modo nobiles totidem equos. Anno imperii sui 17 requievit pius imperator Constantinus, cum imperasset annis 17, et impe ravit Justinianus filius ejus. Et sciendum quia fru stra delire garriunt quidam dicentes, post quatuor annos factas fuisse sex synodi capitula res, quæ diffamatæ sunt, formas: sicut enim in omnibus cuņi falsa prædicent arguuntur, ita et ex his ostenduntur nihil dicere veritate suțultum). Vera quippe chronica annotatio sanctum univer salem sextam synodum, quæ contra monothelitas celebrata est 12 anno imperii Constantini nepotis Heraclii, convenisse refert anno a conditione mundi 6170; et quia post hoc regnavit idem Con stantinus annis 5, quo mortuo monarchiam tenuit Justinianus filius ejus annis 10. Abjecto præterea Justiniano imperavit Leontius annis 5, et post Leontius Tiberius, qui et Apsimarus, anuis 7, et rursus Justinianus, qui pulsus fuerat, annis sex, nt inveniri facile est ex ipsis editis formis, quæ secundo anno extremi imperii ejusdem Rinocope ineni Justiniani expositæ fuisse referuntur; quæ scilicet in tertia suar un forma bis et bujusmodi dictionibus habent; Conspicimus cos qui se duabus uupliis inseruerunt, el usque ad decimum octavum kalendas Febrúarias præterita quartæ indictionis, que fuit anno a creatione mundi 6199, servierunt Philippici factum sit insanum concilium contra sanctam et universalem sextam synodum, et pulso Cyro sexto anno patriarchatus sui fierel Joannes patriarcha Constantinopoleos et Andreas metropolita Cretensis et Germanus metropolita Cyzici, qui subscripserunt evidenter et anathe matizaverunt, cum omnibus qui per eadem tem pora fuere, prædictam contra monothelitas ce lebratam sanctam universalem sextam synodau; post annos vero tres defuncto Joanne translatus fuerit Germanus a Cyzico et patriarcha fierci Constantinopoleos, et decimo tertio anno im perii Leonis expelleretur, et fieret Anastasius, et patriarchatu fungeretur aunis 24, et post eum Constantinus anuis 12, et Paulus 5, et Tara sius 21. Mundi anno 6178, divinæ incarnationis 678, anno vero imperii lustiniani primo Abimelech principatur Arabibus, qui præfuit his annis 22. Theodorus autem Constantinopolitanus annis tri bus et Alexander Antiochenus habentur antisti tes. Hoc autem anno mittit Abimelech ad Justi nianum confirmare pacem, et convenit inter eos hujuscemodi pax, nt scilicet imperator deponeret Mardaitarum agmen a Libano et prohiberet in cursiones eorum, et Abimelech Romanis tribuerel per singulos dies numismata mille et equum et servum, et ut haberent in commune per æqua. litatem tributa Cypri et Armeniæ ac Biberiæ. direxit imperator Paulum magistrianum ad Abi melech ad confirmandum ea quæ placita fuerani, et facta est in scriptis securitas sub testium stipulatione. Qui liberaliter honoratus reversas çst. Et mittens imperator assumpsit Mardaitarum 12000, Romaica virtute recisa; omnes enim quz nunc habitantur ab Arabibus in confinibus posita civitatés a Mopsuestia et usque ad quartam Arme niaų, infirmæ, et inhabitabiles erant propter impetum. Mardaitarum, quibus repressis omnia dira Romania passa est usque in præsentem) diens. Eodem anno mittit Abimelech Ziadum fratrem Maubiæ in Persidem contra Muctartem mendaceni alque ¡yrannum, et interemptus est Ziadus a potamiam, et tyrannidem patitur a Saido, quem supergressus verbo Damascum aperie fecit a se proventam, et post bæe fraudulenter occidit eum. peccato et nec resipiscere proposuerunt, depositioni Muctarte. Quo audito Abimelech venit in Meso canonică: submittendos. Itaque ex ipsa Chronicæ annotatione patenter apparet quod collecti a san eta universali sexta synodo usque ad editas for mas anui 27 sunt, patriarcha Constantinopoleos in sancta universali synodo sexta Georgio re perto annum agente patriarchatus sui tertium, et post synodum patriarcha mañente annis aliis tribus. Post bunc vero fuere Theodori 5, el Pauli 7, et Callinici 12, et Cyri anni 2; ita ut colligantur etiam ex ipsis patriarchis anni 27, ab editis autem formis usque ad quartum annum Justinianus autem cum esset junior, quasi an noruin 16, et sua quæque inconsulte disponeret, misit Leontium prætorem in Armeniam cum Ro maico potentatu, et Saracenis illic exsistentibus interemptis subegit hanc Romanis, similiter eti Hiberiam et Albaniam, Bucandam quoɑre sque Mediam, et sub tributo regionibus actis plurimas Delire. Fabrotus pro eo quod erat ledere. Conditione. Gregor. Tur. hist. 1: «a primi hominis conditione. › Fabr.

col. 1337–1338page 76 of 120

pecunias imperatori transmisit. At vero Abime- perpendit quod studiuin eorum esset ut Mardaita tech his cognitis adit Cercesium, et Theopolim subjugavit. Anno imperii Justiniani secundo Paulus habetur antistes, qui septem annis throno Constantinopo litano præsedit; factaque est fames in Syria, qua de re malti Romaniam sunt ingressi. Et veniens imperator in Armeniam illic suscepit Kardaitas, qui in Libâuo fuerant, ænco muro destructo. De struxit autem) et pacem cum Vulgaribus fixam, perturbans typos qui a patre proprio ordinabi liter facti sunt, et jubet transire in Thracem equestres_militias, volens tam Vulgares quam Selavinias prædari. Anno imperii sui tertio movit exercitum Justi nianus contra Selaviniam et Vulgariam, et Vulga res quidem ad præsens sibi occurrentes impulit. Exsurgens autem usque Thessalonicen copiosas multitudines Selavinorum partim bello percepit, partim cum ad se confluerent in partibus Ohse quii, cum per Abydum transfretasset, constituit. Dum autem reverteretur, in itinere præpeditus a Vulgaribus in arto clausuræ cum cæde proprii po puli et vulneratione multa vix remeare prævaluit. Eodem anno et Adelatzuber Musabum fratrem suum mittit contra Muctar, et inito Marte cum eo vertitur Muctar, et fugit in Syriai; quem præoc cupans interfecit. Porro Abimelech militat contra Mnsabum, ´et victum occidit, et subjugavit Persi dem totam. Mundi anno 6181, divinæ incarnationis anno 681, anno vero imperii Justiniani quarto misit Abime lech contra Zubehir chagan in Macca, et occidit eum ibidem chagan, et subdita regione chagan alversante sibi concremavit domum idoli ejus una cum idolo culturæ ipsorum. Quam ob causam ille chagan prætorem Persidis promovit, et subacta est Abimelech tain Persidis regio et Mesopotamiæ quam Armenia magna Æthribi, et per id intestina eorum bella quieverunt. Anno imperii Justiniani quinto finem habuit et liberatus est ab omni bello Arabum princi patus, et pace potitus est Abimelech, cunctis sibi subactis. rum solum com pesceret primum incursus, et ita per putativæ rationis obtentum pacem dissolveret. Quod et factum est, et misit Abimelech ad ædiu candum templum Machan, et voluit auferre colum nas sanctæ Getsemanis. Et rogaverunt eum Ser gius quidam vir Christianissimus, qui erat genera lis Mansur logotheta et valde familiaris eidem Abimelech, atque patricius socius ejus, Chri stianis' qui erant in Palæstina præpositus, qui cognominabatur Clausus, postulantes, ne fieret hoc, sed per supplicationes suas persuaderet Justiniano mittendi sibi alias pro eis; quod et fa ctum est. Sclavis, qui se jubente migraverunt, milites tri Anno in:perii sui septimo Justinianus elegit ex ginta millia, et armatis eis cognominavit illos populum acceptabilem, principemque in eis Nebu lum nomine statuit. Fisus autem in illis scripsit Arabibus non se permansurum in pace, qua scripto convenerat. Et assumpto populo accepta bili et cunctis equestribus militiis abiit Sebastopo lim maritimam. Arabes autem dissimulantes, et pacem solvere minime proponentes, sed impera tori» excessu atque procacia boc agendi violentiam patientes, armati et ipsi veniunt Sebastopolim, protestantes ne imperator, quæ invicem cum jura mentis consono pacto placita fuerant, solveret; alioquin Deus vindex et judex culparum foret. Sane cum imperator nec auditu ipso hujuscemodi verba percipere pateretur, illi pacis et verbi scri plum solventes et in excelsa hasta pro vexillo pro cedendi gratia suspendentes, contra Romanos impetu irrunnt, Muamed ducem habentes, bellum que taliter inierunt. Et prius quidem superati sunt Arabes. Suggerens interea Muamed auxilianti Romanis Sclavorum duci mittit ei marsupiuni NU mismatibus plenum, multisque repromissionibus hunc seducens persuadet ad se fugere cum viginti millibus Sclavorum, et sic fugam Quiritibus acqui sivit. Tunc imperator occidit horum residuos una cum liberis et uxoribus trans præcipitii locumi Leucatium dictum, qui maritimus erat juxta Nico mediensem sinum positus. Anno imperii sui 6 Justinianus pacem, quam ab Abimelech habuit, ex amentia dissolvit. Etenim Cypriorum insula populum irrationabiliter. voluit transmigrare, et characterem, qui missus ab Abi melech fuerat, cum noviter visus esset et nunquam antea factus, non admisit. Multitudo ergo Cyprio rum dum transmeare niteretur, submersa est, et ex languere pcribat, reliqui vero in Cyprum re sunt. Et auditis his Abimelech satanice si mulatus rogabat ne pax solveretur, sed susciperet monetam suam, cum Arabes non susciperent Ro manorum incisionem in suis nummis. Verum dato pondere auri ait: Nullum Romanis damnum efficietur, ex eo quod Arabes nova cuderent. At e precem ex timore arbitratus effectam, non Anno imperii Justiniani octavo Sabbas patricius Armeniæ, comperta superatione Romanorum, Ar meniam Arabibus tradidit, et subjecta est eis interior. Persis, quæ dicitur Cherasa. Et oritur fbidem insidiator nomine Sabinus, qui multos Arabum interfecit, sed et ipsum chaganum prope modis omnibus in amne necavit. Ex tunc ergo per amplius Agareni temerarii facti Romaniam depopulabantur. Mundi anno 6186, divinæ incarnationis anno 686, anno vero imperii Justiniani 9 Callinicus habetur Constantinopolitanus antistes, qui 12 præfuit an nis Ecclesiæ. Hoc etiam anno defectio est solis effecta hora diei tertia, ita ut quædam claræ stelle parerent. Et exercitum movit Moamed contra Ro

col. 1339–1340page 77 of 120

maniam habens secum profugos Sclavos utpote ex- agendum ab urbe inotus statione dxa vale dicebat pertes Romaniæ, et multos duxit captivos. Porro Justinianus diligentiam circa palatii habens nego tia construxit triclinium, quod Justiniani vocatur, constituitque Stephanum Persam, sacellarium suum et spadonum primum, dominum et arbitrum, nimis insidiantem sanguini atque crudelem, qui immise ricorditer exteriores quosque verberare, sed et la pidare tam ipsos quam horum prælatos penitus non cessabat. Cumque imperator quadam die pro fectus fuisset, præsumpsit agrestis illa bestia et matrem quoque ipsius Anastasiam Augustam ha benis more pueri flagellare. In his autem et in om nem civilem copiam muitis malis ostensis exosum fecit cunctis imperatorem. Similiter et in genera lis fogothesii rebus constituit monachum quemdam, Theodorum nomine, qui prius inclausus fuerat in Thracensibus angusti partibus, sed et ipsum sæ vissimum et crudelem nimium exsistentem, qui plu rimos reipublicæ principes et illustres viros, non tantum ex ordinatoribus sed ex urbis habitatori bus, frustra et in vanum et inexcusabiliter exactio nes et functiones ex proscriptione exsolvere fa ciens funibusque hos suspendens palearum fumo afficiebat. Insuper et præfectus, imperatoria jus sione plurimos viros carceribus tradens per aliquot annos servari mandavit. Hæc omnia crescere fece runt odium populi circa imperatorem. Præterea imperator exigebat a Callinico patriarcha orationem faciendi, ut destrueret ecclesiam sanctæ Dei Geni- С tricis, quæ metropolitæ dicebatur, juxta palatium sitam, volens in loco sistere phialam et bases con struere vulgi Venetorum, ut illic imperatorem sub ciperent. At vero patriarcha dicebat: Orationem quidem ad statuendam ecclesiam habemus, in de structionem vero ecclesiæ non suscepimus. Cogente antem eum imperatore, et omnimodis exigente orationem, dixit patriarcha Gloria Deo qui ju giter sustinens patitur, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. Quo audito destruxerunt eccle siam et fecerunt phialam. Porro jam dictam eccle siam metropolitæ fecerunt apud Petrin. Anno imperii Justiniani decimo aciem direxit Muamed adversus quartam Armeniam, et captiva amicis, qui ad se veniebaut. Inter quos ad enm venere germani quoque sodales ejus, Paulus scili cet monachus Calistrati, qui et astronomus, ji Georgius Cappadox, qui et clusiarches exstiterat, deinde monachus factus et beguinenus Flori, qui în custodia frequentius illum visitantes affirmabant eum imperatorem Romanorum futurum. At vero Leontius dixit ad eos: Vos certum in custodia su per imperio me fecistis, et nunc vita mea in malıs finitur, postmodum quippe meam ero per singulas horas præstolans mortem. Qui dixerunt: Ipse ne pigriteris, et hoc protinus adimpletur. Audi nos tan tum, el sequere nos. Et assumptis Leontius homi nibus suis, et arinis quotquot habuit, ascendit in prætorium silentio multo; et pulsantes portam in peratorem venisse fingebant ad disponendos quos dam, qui illic esse noscerentur. Cumque hoc nuo tiatum fuisset præfecto, qui tunc erat et ille concite venisset et portas aperuisset, capitur a Leontio, el alapis cæsus ligatur manus et pedes. Ingressus au tem Leontius, et carceribus reseratis, solutisque viris retrusis multis et fortibus, qui sex el octo annis in vinculis fuerant, quorum ures milites erant, hos armavit, et in forum exivit cum en clamans: Quotquot Christiani, ad S. Sophiam. Et mittens per omnem regionem voce sua clamare præcepit. Multitudo vero civitatis tumultuata cel. riter ad luterem ecclesia congregata est. Ipse vero cum duobus monachis amicis suis et quibusdam ex clarioribus viris, qui ex custodia sunt egressi, patriarchium ascendit ad patriarcbam. Inveniens autem et ipsum propter illa quæ jussa suit patri cio Stephano Rufo turbatum, persuadet et descen dere ad luterem, et clamare sic: Hæc dies quam fecit Dominus. Universa vero multitudo levaverunt vocem: Effodiantur ossa Justiniani, et ita in hip pedromium omnis cucurrit populus. Cumque dies facta fuisset, educunt Justinianum in hippodro miuin, nasoque ipsius et lingua recisa exsulem faciunt apud Chersonam. Porro comprehensum turba Theodotum monachum et generalem logo thetam atque Stephanum sacellarium Persain, fani busque retrorsum hos ligatos trahunt per miėdiam Leontium imperatorem laudaverunt. Anno imperii sui primo Leontius cum regnare cœpisset, undique pacifice mansit, tribusque annis imperium rexit. tis multis reversus est. Eodem quoque anno Ju- plateam, et ad bovem deductos incenderunt, etila stinianus ab imperio pulsus est hoc modo. Jussit Stephano patricio et prætori, cognomento Rufio, noctu interficere vulgus Constantinopolitanum, a patriarcha inchoaturo. Leontius vero patricius et quondam magister militum Orientalium, qui in bellis sæpe probabiliter gesserat et tres in custo dia transegerat'annos accusatus, extemplo revoca tus et prætor Helladis promotus est: jussus autem est in tres immitti dromones eademque die ab urbe moveri. Nocte vero penes Julianesium portu:: Se phiæ, juxta ea quæ dicuntur Mauri situm, ad iter Anno imperii Leontii secundo movit exercitum Senalidus in Romaniam, et multis ductis captivis reversus est; seditioneque Sergiyz concitata, pa tricius Lazicæ, hane Arabibus subdit. Anno vero imperii Leontii tertio acie Arabes in Africam mota hanc obtinuerunt, et ex proprio ever citu taxatos in ea quosdam constituerunt.Quibuse n Prælatos. Qui eis præerant; hinc prælatio portasiz spud vet. int. epist. ad Antiochenos, que S. Ignatio ascribitur. FABR.

col. 1341–1342page 78 of 120
PG 108:1341βικάριος ὁ ἐκ προσώπου.
col. 1343–1344page 79 of 120

tora venit usque ad Symbolum juxta Chersonam, ‘A ejus; quorum ille colla usque ad solutionem print ad quam mittens occulte tulit Basbucurium et fra trem ejus, Saliban quoque ac Stephanum et Moro paulum una cum Theophilo. Qui cum navigasset cum eis, Chersonis pharum transivii, sicque de mum transfretantes Necropyla seu ostia Danapri et Danistri, tempestate facta, super salute sua de sperati sunt omnes. Myaces vero, familiaris homo ipsius, dixit ei: Ecce morimur, domine. Vove Deo pro salute tua, ut si Deus imperium tibi tuum red. diderit, in nullum tuorum ulciscaris inimicorum. At ille respondens in furore dixit: Si pepercero cui quam ipsorum, hoc in loco Deus me demergat. Et sine periculo ab æstu illo exivit, et introivit in Danubium amnem. Cum autem misisset Stepha num ad Terbellin dominum Vulgariæ, ut sibi auxi lium præstaret ad obtinendum parentale imperium sum, repromisit ei plurima se dona daturum et filiam ejus in mulierem accepturum ipsique in cun ctis obediturum et concursnruin, jurejurando pol licitus. Quo ille cum ingenti honore suscepto, com❤ Bovet universum sibi suppositum populum, Vul garum scilicet, atque proximo anno ad regnantem urbem venerunt. Anno imperii Absimari septimo mortous est Abimelech Arabum princeps, et tenuit Vhaled filius ejus principatum: eodem quoque anno cum Justi mianus ad regiam civitatem venisset una cum Terbelli et subjectis Vulgaribus, castra metatus est ad portam Charsii et usque Blachernas. Et per tres dies alloquentes eos qui erant in urbe, con viciis dehonestabantur ab illis, qui eorum saltem nec verbum admittebant. At vero Justinianus cum paucis contribulibus, bello excepto, per aquæ ductum ingressus et tumultum excitans fodiendo urbem obtinuit, et post paululum tabernacula in palatio Blachernarum tetendit. Imperat itaque denuo Romanis Justinianus an nis sex: Arabum vero princeps efficitur Vhalid annis novem. Constantinopolitanus episcopus ha betur Cyrus, qui sex præsedit annis Ecclesiæ; de quo dicetur inferius. Igitur anno impérii sui primo idem, quo impe rium suum recepit Justinianus, multa dona Terbelli tribuens, simul et regalia vasa, dimisit eum in pace. Ceterum Absimarus urbe relicta Apollonia dem fugiens adit: insecutionem tamen perpessus apprehenditur et ad Justinianum deducitur. Porro Heraclius a Thrace vinctus adductus est cum om nibus qui ei opitulabantur; quos in muro oinnes suspendio interfecit. Cum autem et ad Mediterranea destinasset, plurimos ex eis inventos, tam actores quam privatos, similiter interemit. Porro Absima rum atque Leontium vinctos catenis per totam urbem pompis fecit dehonestari. Cumque ludi equestres agerentur ipseque in solio resideret, duti sunt publice tracti et projecti proni ad pedes bravii calcavit, universa plebe clamante: Sr per aspidem ct basiliscum ascendisti, et conculcasti leonem et draconem. Et ita hos destinatos in vi vario animantium capitis animadversione punivi!, Callinicum vero patriarcham ablatis oculis apud Romam exsilio relegavit, et pro eo Cyrum, qui in insula fuerat inclusus Amastridis, tanquam eum qui prænuntiaverat sibi prioris restitutionem in perii, surrogatum provexit. Innumerabilem quoque multitudinem, iam ex civili quam ex militari ca talogo, perdidit. Multos etiam in saccos misses amara fecit morte necari. Alios autem, cum ad prandium vel cœnam accubitaret, mox surgebat, partim suspendio, partim occisione perdebat. Et bine magnus timor obtinuerat onies. Misit interea classem ad ducendam a Chazaria uxorem suam, et multæ cum suis viris scaphæ demersæ sHEL, Quo audito chaganus significat ci dicens: ‹ O in sensate, nonne oportebat te in duabus vel tribus sca phis accipere mulierem tuam, el non tantam occidere multitudinem? An pulas quod et hanc Marte perci pias? Ecce peperit tibi et filium. Mitte ergo et accipe illos.» At ille misso Theophylacto cubiculario duxit Theodoram et Glium ejus Tiberium, el corn navit eos, et imperavere simul cum ipso. Anno imperii Justiniani secundo Joannes He rosolymitanus, qui per triginta annos Ecclesia præfuit, habetur antistes; codemque anno Vha lid surripuit ecclesiam catholicam Damasci livore pestifero in Christianos habito, stimulatus propter eminentem tanti puchritudinem templi, et prohi buit scribi Græce publicos logothesii codices, sed in Arabicis annotari sine computo, quoniam impossibile est illorum lingua monadem vel dra litatem aut trinitatem aut octo et dimidium aut tria scribi, propter quod et usque bodie sunt cum es notarii Christiani. Mundi anno 6200, divinæ incarnationis anno 700, auno imperii sui tertio Justinianus pacem inter Romanos et Vulgares evertit, ct equestres militias in Thracem transire faciens classibus constructis contra Vulgares et Terbellin properavit. Cum autem venisset ad ripam, navigium quidem aute castrum applicare fecit, equites vero in superio ribus `campis sine custodia et omni suspicione castra metari præcepit. Populo autem sicut oit bus per campos ad legendnm fenum disperso. viderunt exploratores Vulgariæ vanam Romanú rum dispositionem, et coacervati ut feræ subite irruerunt, et vehementer cousumpserunt Romaj cum ovile, multam prædam, et equos et arma, ex ceptis his qui perempti sunt, accipientes. Porro Justinianus cum ad castrum fugisset cum his qui evaserant, per tres dies portas clausit et obseratas tenuit, vidensque Vulgarum perseverantiam, ipse primes equi sui nervos incidens omnes id ipsum Brarii, Zaiouz Fortasse legerat Anastasifis passion. Est autem Bpassiov palma.

col. 1345–1346page 80 of 120

facere jussit. Armis autem bellicis supra mu- horum brachiis vinçtis ad lora navis alligantes, et rum posilis, noctu in scaphas ascendens la tenter, enavigavit, et cum confusione venit ad urbem. el Anuo imperii Justiniani quarto exercitum Movit Masalmas adversus tyrannum propter indigna tionem exercitus una cum Mauhina per Mauri nianum occisi; et hanc obsidentes hiemaverunt ibidem. Ad quos mittit imperator duos præ tores, #Theodorum Carterucam et Theophilatum Saliban, cum exercitu et agresti populo rusti cam operan daturo ad debellandum eos insequendum. Ipsi vero ad contentionem in al terutrum venientes, et inordinate in eos congressi, vertuntur, et multa millia perierunt, et captivi multi ducti sunt. At illi sarcina corum et escis abreptis obsederunt, quousque civitatem cepe runt defecerant enim illis escæ, ac per hoe recessuri erant. Porro viti Tyauenses his visis desperati acceperunt verbum indemnitatis suæ, el est civitas de exierunt ad eos, et derelicta serta usque in præsentem diem. Verum illi non servantes verbum hos in eremum exsules transmiserunt, et multos ex his servos reti nuerunt. Mundi anno 6202, divinæ incarnationis anno 702, anno vero imperii Justiniani quinto movit excrcitum Abas contra Romaniam, et multis in captivitatem ductis rediit, et cœpit ædificare Garis in regione Eupoleos. i Japidibus hanc implentes, in profundum miserunt. His autem Justinianus compertis, pro salute pue rorum sæviens, jussit cos ad se quantocius adve wire. Cum autem stolus mense Octobrio motus et in pelago præoccupatus esset in astri ortu quod Artura dicitur, pene totus demersus est. Sane numerata sunt eorum qui naufragio periere millia septuaginta tria. At vero Justinianus his agnitis non est tristatus, quip potius gaudio re pletus. Et hujusmodi adhuc vesaniæ deditus, cla more magno minitans iterum alium stolum mittit, et arari atque ad pavimentum illidi, universas usque ad mingentem ad parietem jussit. Audierunt hæc qui erant ex castris illis, et sese munierunt, coactique contra imperatorem sapere miserunt ad chaganum in Chazariam, petentes populum ad custodiam sui. Verum inter hæc erigitur et fle lias spatharius et Bardanes exsul, qui tunc fue rat a Cephallenia revocatus eratque eum" classe apud Chersonem. Porro imperator his cognitis misit cum paucis dromonibus Georgium patri cium cognomento Syrum, et generalem logothetam, et Joannem præfectum, atque Christophorum tur marchen Thracensium cum tercentum armatis, tradens eis Tudunum ac Zohelum, qui debereut Chersoni restitui, secundum quod antea fuerant, ad rationem reddendam chagano per apocrisia rium ducendosque ad se Heliam atque Barda nium. Quibus transmeantibus in Chersonem, his. Chersonita rationem reddere dedignati sunt. In crastinum vero solos hos cives ingredi exhortati portas clauserunt, et generalem quidem logo thetam una cum præfecto gladio trucidarunt, Tudunum vero cum Zobelo et jam dicto turmarcha una cum trecentis militibus Chazaris tradiderunt et ad chaganum mittere curaverunt. Tuduno au-, tem in itinere mortuo, Chazari in susceptionem cum occiderunt turmachem una cum 300 militibus. Tunc hi qui Chersonis erant cæterorumque ca strorum, Justiniano quidem mala imprecati sunt, Bardanium vero Philippicum, qui illic fuerat exsilio relegatus, etiam ut imperatorem laudibus extulerunt. His compertis Justinianus, et peram Auno imperii Justiniani sexto movit exercitum Uthman contra Ciliciam, et multa castra verbo accepit. Proditum autem est ei et Camachum cum adjacentibus sibi focis. Interea Justinianus stolo copioso armato Maurum patricium inisit Chersonem una cum Stephano patricio cognomento Asmicto, malorum memoria succensus insidiarumque re cordatus, contra se a Chersonitensibus et a Bo sphorianensibus ac reliquis climatibus effectarum, omnes naves, dromones videlicet, trieres et sca phas, chimeras ac lintres usque ad chelandia, per collationem ab unoquoque habitantium ur bem, senatorum scilicet et ergasteriacorum et plebeiorum ac omnis officii, collegit. Quibus missis præcepit omnes habitantes in castris illis gladio plius insaniens, filios quidem Heliæ spatharii in interficere el neminem vivificare, tradens eis et matris sinu peremit, banc autem coegit con Heliam spatharium, qui deberet princeps Cher-jungi proprio coquo, qui erat genere Indus. Sicque sonis constitui. Qui Chersonem pervenientes, nemine sibi resistente, castra ceperunt et omnes gladio interfecerunt, exceptis infantibus, utpote parvulis his parcentes et sibi hos in servitium reservantes. Tudunum autem principem Cherso nis, qui ut ex persona chagani erat, et Zoelum, qui ex linea et genere primus civium habebatur, atque alios quadraginta illustres seu primores Chersonis una cum familia ipsorum vinctos ad imperatorem miserunt. Alios vero septem ex pri moribus Chersonis in verubus ligneis igni appli cantes assaverunt; alios etiam viginti post tergum alio navigio constructo Maurum patricium Besum dirigit, traditis ei ad civitatum expugnationen machinis et ariete omnique ad urbis exterminium instrumento, mandans illi muros quidem Cherson's omnemque urbem ad terram prosternere, nullam vero animam ex ipsa vivificare, crebriusque quæ a se agerentur suggestionibus intimare. Hoc autem transmeante, perque arietem turrem quæ dicebatur Centinarisia, simul et proximam ejus Syagrium vocatam deponente, Chazarisque per venientibus factæ sunt induciæ Pilli. Bardánius autem fugiens ad chaganum pergebat. Cum vero

col. 1347–1348page 81 of 120

unu, contradicis? Hoc autem dico tibi, quia sexta syno dus male facta est. Si ergo imperaveris, hanc pro jice, et efficietur imperium tibi forte alque longa vum. Qui cum juramento spopondit ei se hoc facturum. Cum autem Leontius Justiniano succes sisset, ascendit Philippicus ad inclausum, qui dicit ei: Ne festines: fiet tibi. Cumque et Absi marus imperasset, rursus ascendit ad can, cui ille iterum ait: Ne acceleres: illud enim præstola tur te. Porro cum Philippicus hoc quibusdam amicis suis fidenter fuisset confessus, ab eis Absimaro nuntiatum'est, qui cæsum ac tonsum 20 ferreis vinculis alligatum hune in Cephalleniam exsulem misit. Cum autem Justinianus imperium inefficax stolus effectus ad imperatorem remeare Et ait inclausus: Si Deus jubet, tu quamobrem minus auderet, Justinianum quidem exsecrati sunt, Bardanium autem ut imperatorem et ipsi lau dibus extulerunt. Præterea petierunt a chagano uti daret sibi Philippicum. Porro chagano ver bum ab illis exigente, no proderetur ab eis et deferretur ei per unumquemque virum numisma illi protinus his datis acceperunt Philip picum imperatorem. Cum autem classis mora retur et suggestio nulla veniret, sensit Justi nianus causam, sumptisque secum his qui erant Obsicii, et parte Thracesiensiami, ascendit us que Sinopem ad discenda quæ Chersonæ fue rant gesta. Cumque intueretur interiores partes, videt classem ad urbem vela moventem, fren densque ut leo, et ipse ad urbem reversurus, suscepisset, revocavit eum, et cum regnaret, fecit impetum demonstravit. Verum Philippico perve niente ipse ad Damastrim veniens castra meta tus est. Al vero Philippicus continuo mittit contra Tiberium quidem Maurum patricium cum Joanne spathario cognomento Strutho, Heliam vero si militer cum incursione militari contra Justinia num in Damastrim, iterumque alium contra Barisbacurium, qui fuga fuerat usus. Et Maurus quidem una cum jam dicto Strutho cum ad Bla chernas abiisset, invenit Tiberium altera tenen tem mani columellam sanotæ mensæ Dei &eni tricis altaris et altera pretiosa ligna, et in collo phylacta, extra tribunal autem residentem Anasta siam, patris ejus matrem, quæ Mauri pedibus provoluta flagitabat ne suus occideretur nepos Tiberius, utpote qui nihil gesserat pravum. Cuai que illa pedes ejus teneret et cum lacrymis sup‐ plicaret, ingressus est Strathus intra tribunal, et vi arripuit illum, et pretiosa quidem ligna ab eo sublata supra mensam posuit, phylacta vero in collo suo suspendit. Puero autein foras educto atque dispoliato supraque limen expanso, guttur ejus 'instar ovis secarunt, et bunc in templo SS. Anargyrorum, quod Paulinæ vocatur, sepeliri mandarunt. Comprehensus vero præterea et Barisbacurius, primus patricius et comes ob sequi¡, interemptus est. Porro Helia una cum eo qui secum erat ascendente in Damastrin, ct ad sermones cum co qui illic erat exercitu veniente, verbumque impunitatis populo qui erat cum Justiniano præbente, sequestrati sunt uni versi et discesserunt a Justiniano, solum hunc deserentes et ad partes Philippici confluentes, Tuce prædictus Helias spätharius furore eur rens, collo ejus apprehenso, pugione, quo erat accinctus, amputavit caput ipsius, et per Romanum spatharium ad Philippicum misit. At vero Phi lippicus per eumdem spatharium hoc ad Occi dentales' partes usque Romam transmisit. pseudosynodum episcoporum juxta pseudo-mona chi et inclausi sermonem, et abjecit sanctam el universalem sextam synodum. Eodemque anno vanus oculorum cæcitatem incurrit; quique cum in multa positus securitate in regalibus deg rei, multitudinemque pecuniaram et splendidissimarum substantiarum illic, ex multis retro temporibus ab his qui antea imperaverant, ex proscriptioni bus et diversis occasionibus, maximeque a præ dieto Justiniano collectarum invenisset, hæc fru stra el incassum ac sine dolore dispersit. Et in disputationibus quidem suis rationabilis et pri. der's existimabatur, in actibus autem inhoneste ac indigne vitam consummans improbabilis ubique demonstrabatur: erat autem hæreticus et adulter. Porro Cyru patriarcha pulso Joannem communi catorem suum atque hæreticum in patriarcham promovit. Præterea priusquam imperaret erat quidam in clausus in monasterio Callistrati prævisor et hæ reticus, qui ascendenti ad se Philippico dixit Imperiam est tibi repositum. At ille turbatus est, Mundi anno 6204, divinæ incarnationis anno 704, imperat Romanis Philippicus, qui imperavit annis duobus. Àrabibus præest Hualid, qui duca tum novem tenuit annis. Joannes quoque Con stantinopolitanus atque, Joannes Hierosolymitanus babentur antistites, quorum alter tribus, alter vero triginta præfuit annis Ecclesiæ. Anno igitur imperii sui Philippicus primo Ar menios de terra sua pellens in Armenia quarta el Melitene habitare coegit. Porro non prævalítit sæ vius moveri contra sanctam et universalem sextam synodum, subvertere studens divina, quæ ab ea roborata sunt, dogmata. Reperit autem sui sensus Joannem, quem episcopum Constantinopoleos fecit, deposito Cyro præsule hujus, quem exsilio rele gavit in monasterio Choras, Nicolaumque a dia cono caucum effectum, qui cum niedicinali esset disciplina sophista, tunc quæstor erat, Agelpi diumque diaconum Magnæ ecclesiæ, atque Autio chum chartophylacem, et alios morum eorumdem, qui etiam scripto anathematizaverunt sanciam sextam synodum. Interèa Vulgares per Philea clam in angustum incidentes, et magna cæde facta usque ad urbem discurrentes, et multos transvehentes, nuptiisque opulentis et dapsilibus prandiis cum

col. 1349–1350page 82 of 120

vario argento cæteroque apparatu repertis usque að auream poriam discurrentes, totaque Thrace præda evacuata, illæsi cum innumeris pecoribus ad propria sunt reversi. Similiter et Arabes Mis thiam ceperunt et alia castra, multa præda fami liarum plurimarum et pecorum innumerabilium facta. Anno imperii Philippici secundo movit exerci tum Habas contra Romaniam, et cepit Antiochiam Pisidiæ cum multa præda, et reversus est. Factus autem est et terræ motus in Syria. Biennio vero ¡mperii Philippici in his transeunte, circoque na talicio consummato, cum Prasini vicissent, visum est imperatori sabbato Pentecostes equitém cum susceptione ac organis ingredi, et lavari in pu blico baluco Zeuxippi, et cum civibus prosapiæ antiquæ prandere. Cuin autem meridie quiesceret, repcute per auream portam introivit Rufus primus stratorum Obsequii,…….. cognomento Burafi et Theodori patricii Myacii, cum taxatis quos habebal in Thrace thematis sui, et festinans in palatium invenit Philippicum meridie quiescentem, et com prehensuin eum duxit sursum in oratorium Pra sinorum, et illic ejus oculos eruit, nullo sciente. in crastinum autem, id est Pentecoste, coacervato in Magna ecclesia populo coronatus est Artemius primus a secretis, mutato nomine Anastasius. Sabbato vero post Pentecosten oculis privatus et Theodorus Myaces, et secundo sabbato id ipsum pertulit Georgius Buramphus, et in exšiliùm missi sunt apud Thessalonicen. Mundi anno 6206, divinæ incarnationis anno 706, anno vero imperii Artemii primo incursiones Masalmas adversus Romaniam movit, et dispoliata Galatia rediit cum præda et spoliis multis. Ast Artemius magistratibus in equestribus militiis ido Deis, et rationabilibus in rebus civilibus ordinatis, jam requiem degebat adeptus. Cumque Arabes contra Romaniam terra marique armarentur, misit imperator principes in Syriam ad Vhalid, quasi pro his quæ ad pacem pertinent locuturos, Danie tem videlicet inter alios, Sinopiten, patricium et prefectum urbis, mandaus ei diligenter investigare de motu eorum et virtute contra Romaniam con Anno imperii Artemii, qui et Anastasius dictus est, secundo mortuus est Vhalid Arabum dus, et Suliman in principatu succedit, qui tribus præfuit annis. Germanus quoque Constantinopolitanus habetur antistes, qui eidem throno quindecim pra sedit annis. Eodem quoque anno translatus est a Cyzico urbe metropoli Constantinopolim, in quo el commonitorium translationis, quod subinfertur, proṇantiatum est continens ita: Electione et appro batione religiosissimorum presbyterorum et dia. norum et totius venerabilis cleri sacrique senatus et amici Christi populi Deo conservande hujus regiæ urbis, divina gratia, quæ semper infirma cural el ca quæ sunt adimplet, transtulit Germanum sanċlissi mum præsulem Cyzicensium metropoleus in episco pum hujus Deo conservandæ ac imperatoriæ civita tis. Facta autém est præsens translatio in præsentia Michaelis sanctissimi presbyteri et apocrisiarii apo stolicæ sedis, et reliquorum sacerdotum ac præsulum sub Artemio imperatore. Porro cum Artemius didicisset quod classis Saracenorum ab Alexandria in Phoenicen properasset ad incidendum lignamen cypressinum, electis ex proprio stolo velocibus scaphis misil taxatos ex themate Obsicio, et apud Rhodum omnes colligi jussit, præposuitque præto rem eis et caput Joannem Magnæ ecclesiæ mini strum, qui diccbatur papa Joannacis, quique generalis erat tunc logothera. Is ergo cum Rhodum adiisset et navigia convenissent, alloquebatur principes super motione ac itinere ipsorum in Phoeniceu ad incidendum lignamen et præpara tionem, quæ inveniretur Agarenorum. Cuinque omnęs alacriter obaudissent, hi qui erant Obsicit hoc nullatenus admiserunt, et imperatorem quidem detestati sunt, diaconum vero Joannem frameis peremerunt. Hinc ergo stoli divisi ad sua naviga=' verunt loca. illi vero nequam operatores contra regiam ascenderunt urbem. Cum autem Adramy tium adiissent essentque sine capite, invenerunt illic hominem indigenam Theodosium nomine, qui publicorum erat tributorum exceptor, iners ac idiota, et hortati sunt eum imperare. At ille fuga usus in monte latebat; quem inventum ut impe ratorem laudibus extulerunt, vi cogentes cum imperare. Quibus Artemius cognitis, præfecit urbi domesticos bomines suos principes una cum stolo, quem ipse construxerat, et armatis eis ipse Ni cæam ingressus abit in urbem, ibidemque se munit. Rebelles autem ascendentes, et commoto toto themate Obsicii et Gothogræcis, comprehen sisque multis pusillis et magnis negotiatoriis sca phis, per terram perque mare Chrysopolim cur runt. Cum autem urbis classis in portu S. Mama stationein ſixisset, singulis quibusque diebus per sex menses invicem expugnarunt. Cum vero urbis stolus ad Neorii urbis pertum profectus stetisset, transiens Theodesius Thracenses obtinuit partes. Proditione vero facta per portam singularis muri Blachernarum urbem cepit. Ast iniqui Obsicii struenda. Qui cum abiisset et remeasset, nuntia vit imperatori magnum contra regiam urbemi qer terram et mare instrumentum eorum. Tunc ille præcepit quo unusquisque sumptus usque ad trienni tempus sollicite præpararet, qui autem hoc non possederit, ab urbe, inquit, discedat. Constituit autem præpositos construentium naves, et cœpit ædificare dromones et dieres igniferas et maximas trieres, et maritimos quidem renovavit muros, similiter autem et terrenos, sistens arco balistas et mangana in turribus et argumentosas alias machinas; et secundum quod possibile sibi erat urbem munivit, frugesque plurimas in rega libus horreis posuit, atque munitas sibimet re servavit.

col. 1351–1352page 83 of 120

populi una cum Gothogræcis noc³n per domos ci- nomine Zuber, in præsentia stetit dicens: Servu, vium discurrentes, maximum nulli parcentes ex- fugit furattis pecuniam multam, et propter illam equis insedimus. Porro ipsorum agnitá prætor de cidium operati sunt. Principes autem, qui in ca erant, Artemji una cum Germano sanctissimo ceptione, dixit ad eos: Ne turbemini: nam quo cunque perrexerit, in castris nostris reperiemus patriarcha Constantinopolitano comprehensos du xerunt in casam Artemii et eorum qui cum ipso eum. Tristatus autem potuit occulte per hominem erant. Porro Artemius bis visis, desperatione sui suum innotescere his qui Amorii erant, dicens fessus, semet ipsum tradidit, verboque impuni- Timete Deum, ne vosmetipsos prodatis. Ecce enim Latis expetito monastico indutus est habitu. Quem et Maṣalmas appropinquat. Et exiit etiam episco Theodosius illæsum reservans apud Thessalonicam pus ad eum, et eadem ipsa dicit ei. Cum vero Suheliman didicisset quod exisset ad eum cpi exsilio relegavit. Porro Philippicus imperavit qui dem annis duobus et mensibus novem, Artemins scopus, mittit ad prætorem: Da nobis, dicens, vero anno uno et mensibus tribus. Leo præterea episcopum. Qui mæstus factus abscondit eum, cum esset prætor Orientalium, quoniam auxiliaba- cuidam bominum suorum præcipiens: Nobis, in tar Artemio, non est subditus Theodosio. Habebat quit, colloquentibus indue eum aliis stolis, et quasi autem conspirantem sibi et concurrentem Artabas- propter ligna vel aquam missum sine at vadal in dum Armenium, prætorem Armeniacorum, cui et spopondit filiam se suam in uxorem fore daturum; quod et fecit. Mundi anno 6208, divine incarnationis anno 708, Germanus Constantinopolitanus habetur an ustes, qui Ecclesiæ novem præfuit annis. Theodo sius vero imperat anno uno; cujus tempore Masal mas adversus Constantinopolim aciem dirigit, et præmisit Suhelimam cum exercitu per siccam, Uumarum vero per mare. Porro ipse post eos cum multo apparatu hostili venit. Suhelimam autem et Bacharum Amorium pervenientes scribunt ad Leonem prætorem Orientalium ita: Novimus quia imperium Romanorum te decet. Veni ergo ad nos, et lequamur quæ ad pacem sunt. Intuens aulem Subelimam Amorium exercitum non habere, et inimicitiam penes magistratum jacere ob auxilium quod Artemio conferebat, obsedit illud, voleus illic et Masalmam exspectare. Mox autem ut appro pinquavit civitati, cœperunt Saraceni laudibus diffamare prætorem Leonem imperatorem, rogan tes et hos qui iutus erant, id ipsum efficere. Videntes autem et hi qui erant Amorii, quod Saraceni hunc amore laudarent, laudaverunt et ipsi. Cognoscens vero prætor quod taxatis ac prin cipibus non exsistentibus periturum foret Amorium, significat Suheliman: Si vis, inquiens, at veniam ad le et quæ pacis sunt loquamur, cur obsides civi tatem? At ille: Veni, inquit, et recedo. Et accepto prætor ab eo verbo cum trecentis equitibus venit ait illum. Videntes autem eum Agareni vestiti loricis suis venerunt ei obviam, qui manebat di midio procul a castris eorum milliario. Per tres sane dies eo procedente ad ipsum, quæ ad pacem sunt, loquebantur, et ut a civitate recederent: at illi asserebant: Sponde pacem, et recedimus. Com perto vero prætor quod eum vellent retinere, vocavit multos ex illustribus Saracenis ad cœnam, et vescentibus eis misit Suhelinan tria millia loricatorum ad circumdandum eum ne fugeret, et servandum. Quo cognito custodia nuntiavit ei quia multitudines equestrium Saracenorum in circuitu bostro stant. Veniens autem unus ex eis eques, montes. Insistentibus autem pro episcopo Sara cenis dicit prætor: Non est hic. Verumtamen pergite ad ameram, et venio etiam ipse, et de cunctis loquemur. Ipsi autem cogitantes quod cum iatroi ret ad ameram, in medio ipsorum retinerent eum, bunc dimiserunt. At ille cum equo insedisset, profectus cum bis centum hominibus quasi vena turns, dedit in partem sinistram. Saraceni eigo, qui erant cum co, dicunt illi: Quo vadis? in pratis, ait, volo manere. At illi dixerunt: Consilium tuum non est bonum, et non veniemus teckm. Tunc dicit prætor suis: Verbo nobis dato tenere uoS TO luerunt, et propter nos Christianos perdere. Verum ex hominibus nostris vel animantibus, quæ reman serunt, nullum retinent. Et cum isset millibus decem, mansit. Postera vero die mittit stratorum suorum domesticum, et significat eis: Quia ver bum mihi dedistis et dolo me retinere voluistis, id circo recessi. At vero Masalmas claustras trans ierat, Suheliman autem hoc ignorabat. Porro tumultuati sunt amerei et populus contra Suheli man, perhibentes: Ut quid obsidemus muros, et in cursiones non facimus? Repositisque tabernaculis discesserunt. Prætor autem Nicæam turmarcham cum octingentis militibus in Armorium introduxit, emissis ex eo multis mulieribus et infantibus, et proficiscitur ipse in Pisidiam. Cum autem Masal mas venisset in Cappadociam, desperati super se Cappadoces exierunt ad eum, ut se reciperet flagi tantes. Audita vero Masalmas inimicitia quamı habebat Theodosius in prætorem, volens hude decipere et pacisci cum eo ac per ipsum Roma niam sibi subjicere, dicit eis: Non estis prætoris! qui dixerunt: Etiam. Facitis quidquid facit? At illi: Etiam. Tunc dicit eis: Ite ad castra vestra, et quemquam nolite timere, jussitque populo suo na prædarentur in cunctis prætoris provinciis. Ilis prætòr compertis, et intelligens quod Suheliman nuntiaret Masalınæ quod se dimiserit et discesse rit, misit litteras ad Masalman, dicens: Ad le volebamı venire, sed Suheliman, cum issem ad eun, tenere me voluit, et idcirco metuo venire ad to. Dicu ergo Masalmas homini prætoris: Novi quod illu

col. 1353–1354page 84 of 120

dal suiki prætor, ne penitus deperdam provincias ▲ vulo in cacabo hune coxerunt, atque in hujusmodi ejus. Dicit ei homo prætoris: Non est ita, sed in Deo detestabile sacrificium omnes, qui bollare volc veritate scribit tibi: Tunc interrogat: Quomodo bant, dexteræ manus suæ manicas intingebant; est Amorium erga illum? Ait: Bene et in subje ctione ejus. Iratus autem injuriis affecit eum, di cens: Gur mentiris? At ille: Ita est ut dixi. Et taxatos mittit una cum turmarcha in ipsum, et eduxit abundantiores familias. Tribulatione itaque ingenti Masalmas super hoc accepta, furore plenus expulit eum. Consilium quippe habebat æstate ca pero illud, et exspectandi classem, et sic in Asiam descendendi atque hiemandi. Iterum ergo quæsito prætoris homine sciscitatur ab eo. Ille vero jure jurando dixit ad eum: Omnia quæ aio libi, vera sunt. Sed et mille in id taxati cum turmarcha in et idcirco inimicis sunt traditi. Mundi anno 6209, divinæ incarnationis anno 709, Leo imperator Romanorum provebitur, qui 24 im peravit annis. Sukeliman vero dux Arabum nosci tur, qui tribus præfuit annis. Hoc itaque anno Leo imperare cœpit ex Germanicensibus deriva tus, genere Syrus, qui a Justiniano imperatore, cum prius regnaret, transfertur in Mesembriam Thrace. Porro posterioris imperii sui tempore eum veniret una cum Vulgaribus, obvius et cum) muneribus fuit avium quingentarum. Placatus autem Justinianus spatharium protinus illum fecit, et habuit hunc sicuti germanum amicum. Præterea invidia dueti quidam détraxerunt ei tanquam im perium appetenti. Cum vero super hoc quæstio feret, veluti insimulatores confusi sunt. Sane bujuscemodi sermo ex tunc dici compit a multis. Justinianus ergo licet manifeste lædere hunc no luisset, tædium quidem sibi contra eum injicitur, et mittit eum in Alaniam cum pecuniis ad com movendos Alanos adversus Abasgiam, Saracenis retinentibus tam Abasgiam quam Lazicen et Hi beriam. At ille cum pergeret in Lazicam, pecunias quidem reposuit apud Phasidem, perpaucisque assumptis indigenis adiit Apsiliam, et cum trans ¡visset Caucaseos montes venit in Alaniam. Justi- ` nianus autem volens eum perdere, misit, et tulit pecunias ex Phaside. Alani autem spatharium cum omni honore suscipientes, atque verba ipsius audientes, introierunt et prædati sunt Abasgiam. At vero dominus Abasgorum intimat Alanis di e:ns: Ut invenio, alium talem mentionarium Justi nianus non habuit, quem mittere debuisset el com moverel vos contra nos vicinos vestros, nisi homi nem istum: fefellit enim vos el circa repromissionem quoque pecuniarum: mittens enim Justinianus has abstulit. Sed date nobis eum, et præbemus vobis numismatum tria millia, et prisca charitas nostra non solvetur. Verum Alani dixerunt: Noș non propter pecuniam obedivimus ei, sed propter impe ratoris dilectionem. Iterumque Abasgi mittunt ad gressi sunt, cunctamque substantiam ibidem habi tantium et inopes familias eduxit illinc. His auditis scribit prætori: Veni ad me, inquiens, et tecum paciscar, et universa ut vis patrabo. Contemplatus igitur prætor quod Massaleo propinquasset et quod in aliis quinque diebus provincias suas transiturus esset, missis ad eum duobus consulibus significat ei dicens: Litteras tuas accepi et voluntatem tuam suscepi, el en ud te venio. Sed, ut nosti, prætor sum, et pecuniæ et argentum et populus me secuturus est, ac per hoc me permitte mihi super unoquoque ipsorum verbum. Et si quidem quemadmodum re quiro ex vobis causa mea fuerit facta, bene et optime: sin autem, indemnis saltem et tribulatione proficiscar excepta. Consulibus ergo pervenientibus ad eum in Theodosianis, dicit illis Masalmas Sciebam quod illuderet mihi prætor rester. At illi, Absit, inquiunt. Tunc facto quod quæsierant verbo dimisit eos. Donec itaque consules cum suscripto verbo ad prætorem fuissent reversi, Masalmas copiosas `multitudines habens, et usquam stare non valeus, Achrohenum adit. Præterea cum vi disset prætor quod suas transmisisset ille provin cias, Nicomediam vadit, et Theodosii filium con secutus capit hunc cum omni apparatu regio et viris primis palatii. At vero Masalmas descendens in Asiam hiemavit illic, et Humarus in Cilicia. Ast prætor assumpto filio imperatoris, et inito consilio cum his qui secum erant, venit Chrysopolim. Porro Theodosius compertis quæ gesta sunt, con- Deos dicentes: Date nobis eum, el tribuemus numi silio a Germano patriarcha et senatu percepto, per eumdem patriarcham accepit a Leone inde mnitatis verbum et Ecclesiæ sine perturbatione servandæ, et sic ei committunt imperium. Porro Theodosius una cum filio suo clerici facti resíduum vitæ suæ tempus transegerunt in pace. Veniens interea Masalınas Pergamum bauc obsedit, et in dulgentia Dei per diabolicam operationem accepit. Ex magisterio quippe magi cujusdam adductam viri civitatis illius mulierem incinctam jam jamque parituram inciderunt, et assumpto par smata sex millia. Porro Alani volentes discere regionem Abasgorum, repromiserunt se accipere illa numismatum sex millia et dare spatharium. Alani vero confessi sunt spathario cuncta, et dicunt ei: Quemadmodum vides, via quæ in Roma niam ducit clausa est, et quomodo transeas non habes. Sed potius callide agamus, et polliceamur eis quod tradamus te, et mittimus homines nostros cum eis, et discimus clausuras eorum, el irruenius, et exterminabimus regionem ipsorum. Apocrisiarii vero Alanorum abeuntes in Abasgiain, et repro Incinctam. Prægnantein. Festus propinquam partui mulierem incientem vocari ait, in gravida. FABR.

col. 1355–1356page 85 of 120

mittentes spatharium prodere, plurima xenia ▲ Armeniis habes, paciscere el mecum, et esto sub perceperunt ab eis. Et plures missos denuo mit tunt, simul etiam cum quantitate auri ad reci piendum spatharium. Alani vero spathario aiunt Homines isti, et quemadmodum prædiximus, ad te recipiendum venerunt, et Abasgia tè præstolatur. Et quoniam proximi sumus eis, negotiatores euntes ad illos non deficiunt. Ergo ne prodàs eis consilium nostrum. Trademus te manifeste, el cum nos moti recessetimus, millemus occulte post tergum, el illus quidem occidemus, te autem occultabimus donec coacervetur populus noster et concorditer ingredia mur terram ipsorum. Quod et factum est. Com prehenso denique missi Abasgorum spathario cum hominibus ejus vincientes eum abibant. Dein retrovenientes Alani cum Hictaxi domino suo oc cidunt Abasgos, spatharium occultantes; et ele etis militibus motus est in Abasgiam, et insperate' clausuras eorum ingressus multam in Abasgos predam et exterminium operatus est. Quibus au ditis Justinianus, et comperto quod etiam sine pecuniis præcepta sua sunt acta, mittit litteras ad Abasgos, quia Si salvum, inquiens, spatharium nostrum) custodieritis et per vos illæsum transire permiseritis, omnes excessus vestros vobis igno scimus. At illi cum gaudio his receptis miserunt denuo in Alâniam perhibentes: Dabimus vobis´ob sides filius nostros, et date nobis spatharium, ul mittomus eum ad Justinianum. Verum spatharius hoc admittere noluit, asserens: Valet mihi Deus aperire ostium exeundi: nam per Abasgiam non exeo. Post aliquod vero tempus cum exercitus Romanorum et Armeniorum ingressi essent in Lazicam et Artheopolim expugnarent, Saraceno rum auditó adventu recesserunt. Separati vero ex cis usque ad ducentos ascenderunt in partes Apsiliæ atque Caucaseorum montium deprædantes. Saracenis sane ad Lazicam venientibus fuga la psus Romanorum Armeniorumque populus Phasin remeans adiit. Ducenti vero illi remanentes in Caucasiis stetere montibus, latrocinantes et sui desperationem patientes. Quo comperto Alani ar bitrati sunt multitudinem Romanorum in Caucaseis montibus esse, gaudentesque aiunt spathario Romani appropinquant: perge ad eos. Assumptis rumque res publica esset confusa tam ex Barba ergo spatharius Alanis 50 transivit cum cyclope. dibus Maio mense Caucaseos montes, et invenit 20s; unde multum gavisus sciscitabatur ubinam esset populus. Qui dixerunt: Saracenis irruentibus in Romaniam reversi sunt. Nos autem non valentes in Romaniam ire, ad Alaniam venimus. Et dixit ad cos: Quid faciemus modo? Qui dixerunt: Per regionem istam impossibile est transire nos. At vero spatharius ait: Non est possibile per aliam exire? Castrum ergo erat illic cognominatum Sindirum, in quo loci servator habebatur quidam Pharasma nius nomine, sub ditione Saracenorum consistens et pacem cum Armeniis habens. Mittens itaque spa tharius significat ei dicens: Quandiu pacem cum regnò meo, et da nobis auxilium descendendi ad mare et transeundi ad Trapezuntensium loca. Eo vero patrare hoc non proponente, nittit spatha rius unum ex bominibus suis et Armenios, præ cipiens eis ut facerent occultationem. Et cum exierint, inquit, e castro ad laborem, capite ex eis quotquot poteritis, portasque tenete ab his qui foris sunt, donec et nos perveniamus. Quibus abeuntibus et facientibus occultationem, cum populus essel ad laborem egressus, subito irruentes et portam. tenuerunt et multos ceperunt. Cum autem Phara smanius in castro cum paucis mansisset, pervenit etiam spatbarius, et prælocutus cum Pharasmanio ut aperiret cum pace, noluit, sed coacertavil bellum. Verum cum castrum munitum esset ca pere id minime potuerunt. Marinus vero primus Absiliensium cum didicisset quod eastrum expu gnaretur, timore detentus est, existimans multom esse cum spathario populum, et sumptis secum trecentis abit ad 'spatharium dicens: Ego te sal rum ducam usque ad maritima. At vero Pharasma nius visa necessitate ad spatharium dixit: Same filium meum obsidem, el profiteor imperio deser vire. Qui recepto nato ejus dicit ei: Qualem ser vum te ipsum perhibes, quia inclusus cum sis lo queris nobis? impossibile nobis est discedere, done castrum capiamus. Tunc dixit Pharasmanius: Da mihi verbum. At vero spatharius dedit ei verbum nibil ei nocendi, sed cum triginta, qui una secadi ingrediebantur, dicens: Mox ut ingressi fuerimus, tenele portas, et introeant omnes. Et hoc facto rediit missurus ignem in castro. Cum autem fa ctum fuisset incendium vastum, exiere familiæ, quidquid poterant gestare rapientes ex bonis sais. Et transactis aliis triginta diebus destruxit muros usque ad terram, et motus descendit in Dapsiliam cum Marino primo eoram, suscepto a Dapsiliensi bus cum ingenti honore. Indeque abiens ad mari tinia remeavit, et venit ad Justinianum. Præterea Justiniano interempto et Philippico visu oculo rum orbato imperst Artemius, qui provexerat eun; prætorem Orientalium. Cum vero Theodosius im perasset, et pulsus Artemius exstitisset, Romano rorum incursu quam ex Justiniani homicidiis et Philippici scelestis actibus, hic Leo simulabatur et pro Artemio expugnabat, Theodosio adversatus, quin ut verum dicatur ad se ipsum imperium transferre decertans; 'quod et fecit. Habebat autem concordantem et concurrentera sibi Arta basdum, Armeniacorum) prætorem, quem el gene rum sibi, postquam regnavit, Annæ filiæ sur conjunctum effecit, promovens illum et consti tuens curopalaten. Interea Masalmas cum in Asia hiemasset, præ stolabatur Leonis promissa. Cumque nil a Leone recepisset, et comperto quod illusus eɛset ab ipso, adiens Abydum rursus transvexit populum copio

col. 1357–1358page 86 of 120

ptus. Similiter et ipse cum eadem de humido igne didicisset, applicuit penes Saturon et Brian et usque ad Cartam portum. Ægyptii vero harum duarum classium apud se noctu consiliati, navium frumenta ferentium sublatis lintríbus ad urbem fugerunt, imperatorem laudantes, ita ut ab Hieria usque ad urbem ligneum videretur mare. Comperiens autem per eos imperator de absconditis in sinu duabus classibus, siphonibus igniferis constructis in dro mones atque dieres hos immittens. contra duas classes direxit. Deo autem cooperante per inter cessionem intemeratæ Dei Genitricis protinus de mersi sunt inimici, et assumptis spöllis et expensis eorum nostri cum gaudio et triumpho reversi sunt. Adhuc autem Mardasan iterum a portis cum exer citu Arabum usque ad Nicæam et Nicomediam discurrente, principes regni, qui in Libo et Sophone more Mardaitarum absconditi erant, simul et pe dites, in hos simul irruentes et diversis damnis afficiontes illinc fugere compulerunt, et de cætero modico meabilis freti aditu invento ab urbe che landia exeuntia plurimas expensas ferebant. Simi liter autem et piscatoriæ naviculæ, tam in insulis quam in locis circum muros civitatis positis, ca pere pisces non prohibebantur. Præterea fame mia gna Arabibus innixa omnia moriebantur, et anima lia sua comedebant, equos videlicet, asinos et camelos. Ajunt autem quidam quod et homines mortuos, quin et stereus suum in clibanum missum atque conspersum ederent. Incubuit autem in hos et pestilens languor, et innumerabiles ex eis perierunt. Porro coacervavit in eos bellum etiam Vulgarum gens, et ut aiunt qui hoc certius normat, viginti duo millia ex Arabibus occiderunt, et multa tem pore illo eis acciderunt atrocia, ita ut experimento discerent quia Deus et sanctissima Vergo Deique Mater hanc muniunt urbem et Christianorum in peratorem, et non est omnimoda dimissio Dei in his qui invocant eum in veritate, licet ad modicum quid castigemur propter peccata nostra. sum in Thracem, et contra regiam´urbem commo- habéns et ipse naves 360 et armamentum et sum tus est, scribens et ad Sulehiman protosymbolum quo veniret una cum præparatis classibus. Porro 19 kal. Septembrias obsidere cœpit urbem Masal mas, depopulatus Thracoa quoque castella. Cir cumvallato vero terreno muro foderunt in circuitu foveam prolixam et magnam, et super eam sicci lapidis materiam posuere. Kalendis autem Septem briis primæ indictionis ascendit impugnator Christi Sulehiman cum stolo et ainereis suis, habens miræ magnitudinis naves, et scaphas sumptus ferentes, et dromones numéro mille et octingentos, et fixit stationem a Magnaura usque ad Cyclobium. Post duos sane dies austro flante inde profecti navigio venerunt ad urbem, et quidam corum ca loca quæ dicuntur Eutropii et Anthemii transmearunt, qui dam autem ad partes Thrace a castello Galati et usque ad Didium applicuerunt. Verum grandibus illis navibus ex onere aggravatis atque retardatis, dorsi custodes usque ad viginti scaphas remanse runt, habentes centenos loricatos ad has custodien das. Præterea serenitate, quæ has in reumate com prehendit, effecta, et augusto modicum flane ad exteriora impulsæ sunt. Imperator vero protinus igniferis navibus contra eas directis ab Acropoli has divina ope igne consumpsit: et aliæ quidem ex his ad ripæ muros projectæ sunt, aliæ vero una cum hominibus in profundum demersæ sunt, porro aliæ usque ad acutam et latam insulam consumptæ portatæ sunt. Hinc ergo qui erant ex urbe fiduciam perceperunt. Ast hostes magno pavore concussi sunt, humidi cognoscentes efficacissimam ignis operationem. Volebant enim eadem die vesperi ad ripa muros applicare stationem et lemones sua pra propugnacula imponere. Sed consilium eorum dissipàvit omnipotens Deus per intercessionem castissiniæ Dei Genitricis. Eadem vero nocte impe rator catenam a locis Galati secreto removit. Inimici autem æstimantes quod volens eos decipere hanc removerit imperator, non ausi sunt intrare usque ad ca quæ dicuntur Galati, vel applicare, sed navigantes ad sinum Sosthenii illic munierunt navigium suum. Sane octavo idus Octobrias mori tur Sulehiman dux eorum, et ameræ sumit officium Humar. Cum autem hiems in Thrace valde gravis accessisset, adeo ut terra non pareret a nive, quæ in crystallum versa esse videbatur, multitudo equo rum et camelorum cæterorumque animantium ini micorum mortua est. Porro vernali tempore venit Suphiam cum stolo, qui fuerat Ægypti constructus, habens naves frumentum ferentes 400 et dromones. Comperta Romaici efficacia ignis transcurrit Bi thyniam, et in contra transiens ad portum boni Agri applicuit. Post paululum autem venit et Hizid cum alio stolo, qui fuerat constructus in Africa, Diac. austro. Mundi anno 6210, divinæ incarnationis anno 710, anno vero imperii Leonis secundo, dux Arabum babetur Humar, qui eis duobus præfuit annis. Eo dem quoque anno Sergius protospatharius et præ tor Siciliæ, audito quod Saraceni obsiderent re giam urbem, coronavit illic proprium imperatorem virum Constantinopolitanum, ex hominibus suis, filium Gregorii Onomaguli, Tiberium mutato no mine vocitatum, qui fecit promotiones et suos principes prædicti consilio Sergii. Ast imperator his auditis misit Paulum proprium suum chartula rium, hunc patricium ordinatum et prætorem Si ciliæ, datís in auxilium ei spathariis duobus et in servitium ejus perpaucis hominibus, jussio Secreto. Mustixwç. Sic Græci IC. testamen tum quod ex scripto constat mysticum et secretumn appellant, pò άvridiactodty nuncupativi, quod testibus audientibus nuncupatur. Fabr.

col. 1359–1360page 87 of 120

nibusque ad principes Occidentis, et sacra po- in triclinio Augusta, et processit sola cum solemui pulo recitanda. Qui cum noctu ingressi fuissent in dromonem velocem, exierunt in partes Cyzici. loco autem ad locum per terram perque mare itinere facto repente in Siciliam pervenerunt. Cum que Syracusam introissent, audivit Sergius et ob supuit, et proprio excessu perpenso confugit ad propinquos Calabria Longobardos. Populus vero congregatus, et sacra relecia per eam certus factus quod et imperjum staret et urbs promptior esset adversus gentes, necnon et enarrantibus illis ea quæ super duobus stolis fuerant gesta, Leonem quidem imperatorem continuo laudaverunt, Basilium au tem Onomagulum et principes, qui ab illo provecti fuerant, vinctos prætori tradiderunt. Ipse vero Basilium quidem cum singulari prætore ipsius decollavit, et capita eorum fusca condita per spa tharios imperatori transmisit, reliquorum autem quosdam verberatos et tonsos, quosdam vero ab scissis naribus in exsilium destinavit. Sicque factum est ut hine in Occidentalibus magna correptionis _constitutio fieret. Porro Sergius verbo impunitatis ∙a prætore petito pariter et accepto exivit ad emin, et ita omnes pace polite sunt Hesperiæ par les. Interea Humarus cum obtinuisset Arabes, præ eepit Masalman redire. Saraceni ergo moti decimo octavo Kalendas Augustas cum multa confusione reversi sunt; cum enim iter ageret classis eorum, tempestas a Deo per intercessiones Dei Matris in cumbens in illos hos dispersit, et alios quidem ho ruin penes Proconesum et reliquas insulas, alios vero in vertigines et cætera demersit in æquora. Residui quoque cum transirent Ægæum pelagus, extemplo supervenit in eis terribilis indignatio Dei grando namque ignea descendens super cos aquas maris ebullire fecit, et pice liquefacta simul cum hominibus naves in profundum inductæ sunt, de cen solis ex eis et ipsis providentia Doi Salvatoris evadentibus ad annuntiandum nobis, necnon et Arabibus, magnalia Dei, quæ in illis effecta sunt. Quas etiam nostrates invenientes, quinque harum comprehendere potuerunt: aliæ vero quinque salvæ in Syriam ductæ sunt, Dei annuntiaturæ poten tiam. Eodem vero anno terræ molu magno in Syria facto Humar a civitatibus vinum inhibuit, et Chri stianos apostatare coegit, et apostatantes quidem sine tributo esse faciebat, non consentientes vero interimebat, ac per id multos martyres operatus est. Sanxit etiam testimonium Christiani adversus Saracenum minime recipiendum. Fecit autem epi stolam dogmaticam ad Leonem imperatorem, ra tus impius ei persuadere que a fidę sua recede rel. Anno imperii sui tertio natus est Leoni principi filius nomine Constantinus, qui magis illo impius fuit et Antichristi præcursor. Cæterum octavo Ka lendas Januarias Maria uxor Leonis coronata est obsequio sine viro ad Magnam Ecclesiam, et ora tione ante ingressum altaris effusa transiit ad ba ptisterium magnum, viro ejus jam cum paucis la miliaribus suis ingresso. Ubi cum Germanus sum mus sacerdos Constantinum, nequitia ipsorum et imperii successorem, baptizaret, dirum quiddam et fœtidum a parvulo;idem Constantinus præsignaus exhibuit argumentum, cacans in sancto lavacro, ut aiunt qui diligenter hujus rei facti sunt inspe ctores, ita ut Germanus sanctissimus prophetica diceret Constat maximi Christianis et Ecclesiæ mali per eum efficiendi hoc signum esse futurum. Hunc itaque baptizatum provinciarum atque sena tus principes susceperunt. Post divina sane officia cum solemni rursus obsequio Augusta Maria una cum baptizato filio reversa est donativis erogatis ab ecclesia usque ad Æneam portam. Eodem etiam anno Nicetas Xylinites scribit ad Artemium Thes salonicæ morantem, quo pergeret ad Terbelin, quatenus cum auxilio Vulgarico contra Leonem ve niret. Qui obaudiens ad Terbelin abiit, et dat ei exercitum, et dat ei quinquaginta auri centenaria; et his receptis Constantinopolim venit urbe sane id minime admittente. Vulgares hunc Leoni tradide runt, et liberali honorati ab eo benignitate reversi sunt. Ast imperator hunc cum Xyliuite peremit, publico quoque fisco substantiam applicans Xyli nitis, qui cum magister esset, substantiam multam possederat. Sisinnium patricium cògnomento Re dacium, eo quod fuerit cum Artemio, Vulgares capite punierunt; et archiepiscopum Thessalonica Leoni principi tradiderant, qui decollatus est cum Artemio. Similiter et Hisoen patricium et comitem Obsicii, et Theoctistum primum a secretis, et Ni cetam Anthracem et comitem Titichei, ut amicos et concordes ejus occidit: reliquos autem muti latis naribus proscriptione dampatos in exsilium misit. Mundi anno 6212, divinæ incarnationis anno 712, anno vero imperii Leonis quarto Hizid Arabum dux habetur, qui eis quatuor præfuit annis. Eodem´ quoque anno indictione tertia, die Paschæ, coro natus est Constantinus a Leone patre suo in tri bunalio decem et novem accubitunm, Germano pa triarcha faciente orationes secundum morem. Hoc etiam anno mortuus est Humarus dux Arabum, et oritur in Perside tyraunus et ipse nomine Mizid Moalabe, et abierunt cum eo ex Perside multi. Misso autem Hizid Masalma occidit eum et Persi dem subdidit. ☛ Anno imperii Leonis quinto apparuit quidamı Syrius pseudochristus et seduxit Hebræos, dicens se Christum. Anno imperii sui sexto Leo coegit Hebræos et Montanos baptizari. At vero Judæi contra propo situm baptizati diluebant baptismum, et comeden tes sancti muneris participabantur, et contamina bant fidem. Porro Montani divinantes sibi, et dim

col. 1361–1362page 88 of 120

nientes diem, domos introierunt errori,suo deputa- æstus incendio, totus fumus igneus monstrabatur. tas, et incenderunt semet ipsos. Anno imperii Leonis septimo Judæus quidam, oriundus ex Laodicea maritimæ Phœniciæ, male ficus, veniens ad Hizid repromittit cum quadra ginta annis retenturum Arabum principatum, si venerabiles, quæ in ecclesiis Christianorum in toto principatu suo imagines honorabantur, deponeret. Huic itaque stolidus credens Hizid edictum gene rale contra sanctas imagines promulgavit. Sed gratia Domini nostri Jesu Christi, et intercessio nibus incorruptæ Matris ejus omniumque sancto rum, eodem anno mortuus est flizid, pluribus adbuc nec audire valentibus Satanicum ipsius edictum. Percepta vero amara ista et illicita ne quam doctrina Leo imperator multorum nobis causa malorum effectus est. Porro cum invenisset indisciplinationis bujus consentaneum quemdam Bisir nomine, qui natus quidem ex Christianis fuerat, sed captivus in Syriam ductus refuga fidei, quæ est in Christum, repertus est, Arabum qué dogmata sectari apparuit. Ante tempus vero nọn multum ab illorum servituțe liber effectus, cum venisset ad rem publicam Romanorum, ob robur corporis et consensum pravæ opinionis ho moratus est ab eodem Leone; qui et imperatori fautor in magno hujusmodi piaculo factus est. Concordabat autem ei et episcopus Nacoliæ; qui indisciplinationi ejus operam dans consimili vita vivebat cum ipso. Mundi anno 6216, divinæ incarnationis anno anno vero imperii Leonis octavo mortuus est Hizid Arabum dux, cui succedit Nisan hujus fra¿ ter, et cœpit ædificare per civitates et regiones palatia, et novales facere et paradisos, et aquas reducere. Movit etiam aciem contra Romaniam, multisque eorum, qui secum erant, amissis re versus est. Anno imperii Leonis nono Gregorius papa Ro manæ præest Ecclesiæ. Quo videlicet anno cœpit impius imperator Leo depositionis contra sanctas et universales imagines facere verbum. Quad cum didicisset Gregorius papa Romanus tributa Ro manæ urbis prohibuit es Italiæ, scribens ad Leo nem epistolam dogmaticam, non oportere impera torem de fide facere verbum et novitate violare asitiqna dogmata Ecelesiæ catholicæ, quæ a sanctis Patribus est prædicata. Anno-imperii Leonis decimo movit exercitum Masalmas contra Cæsaream Cappadocia, et cepit eam. Hauhias vero filius Hisami aciem movit con tra Romaniam, et cum deambulasset, reversus est. In ipso anno æstivo tempore vapor, ut ex camino ignis, visus est ebullire inter Theras et Therasias insulas ex profundo maris per aliquot dies. Quo paulatim incrassato et dilatato igniti Porro crassitudine terrenæ substantiæ petrinas pumices grandes ut cumulos quosdam transmisit per totam minorem Asiam et Lesbum, Abydum et maritima Macedoniæ, ita ut tota superficies maris hujus pumicibus supernatantibus esset repleta. In medio autem tanti ignis insula ex terræ congerie facta insulæ, quæ sacra dicitur, copulata est, nondum prius exsistens, verum sicut prædictæ Theræ videlicet et Therasiæ insulæ quondam ebul lierunt, ita et ipsa nunc, temporibus videlicet impugnatoris Dei Leonis, qui divinam iram con tra se pro sè fore opinatus, impudentius contra sanctas et venerabiles imagines prælium excitavit, collegam et auxiliatorem habens Beser Dei abne gatorem et irrationabilitate sibi simillimum: ambo quippe ineruditione erant et indisciplinatione re ferti, ex qua multa malorum genera veniunt. Turbæ autem, quæ in regia urbe erant valde tri stes super novis doctrinis effectæ, meditabantur in eum insurgere, et quosdam regios homines occide runt, domini deponentes iconam quæ super ma gnam Enean portam posita cernebatur, adeo ut multi eorum pro veritate punirentur membrorum detruncationibus flagrisque et exsiliis rerumque ja cturis, maximeque illi qui nobilitate ac verbo clari esse videbantur, ita ut et eruditionum scholas et piam eruditionem a sanctæ memoriæ Constan tino magno hucusque servatam exstingueret. Cujus videlicet cum aliis quoque multis bonis destructor Leo factus est, ejus, cujus et Saraceni, sensus exsi stens. In his ergo zele divino moti tumultuantur contra eum magna congressione navalis exercitus concinnata, tam Helladici quam hi qui Cycladum fuerant insularum. Agallianus autem turmarcha Helladicorum erat militiæ dux, simul et Stephanus, qui et regiæ approximantes urbi decimo quarto Kalendas Maias decimæ 'indictionis superantúr congressi cum Byzantiis, sibi confecto igne navibus concrematis. Et alii quidem horum demerguntur, inter quos et Agallianus armatus se ipsum præci pitavit porro superstitibus ad imperatorem con fluentibus Cosmas et Stephanus abscissis capitibus puniuntur. Crescit itaque malitia impius Leo ct. consentanei hujus contra pietatem extendendo per secutionem. Per æstivum vero solstitium hujus decis mæ indictionis, post nequam de contribulibus ac ceptam victoriam, contra Bitbynensium Nicæam prælium construunt Saracenorum amerei duo, Amer scilicet in millibus quindecim expeditorum præcur rens et imparatam circumdans civitatem, et Mau hias subsequens in aliis octuaginta quinque milli bus; quæ post multam obsidionem, et particularem murorum eversionem hanc quidem non obtinue runt, bene acceptis sanctorum Patrum precibus að Deum directis, et sanctificatione ſaciente venerabi Refuga. Glossarium: àmostán; refuga. Glossarium Dosithei magistri apostata refuga. Flodoardus 3, 18: ‹ pro quodam refuga, qui quam dam sanctimonialem sibi copulaverat. › Fabr.

col. 1363–1364page 89 of 120

lis templi, ubi in colendis suis characteribus eri- sunimusque sacerdos dixit ad eum: Depositionem guntur, el usque nunc ab his qui eis similes sunt honorantur. Præterea Constantinus quidam strator Artabasdi videns Imaginem Dei Genitricis stantem, apprehensum lapidem adversum eam projecit, et contrivit, et cum cecidisset calcavit; et videt in somnis astantem sibi Dominam, et dicentem: No sti quam sontem in me causam fueris operatus: vere contra caput tuum hoc fecisti. Postera vero die cum Saraceni adversus murum incursionem) face rent et ageretur bellum, currens ad murum ut fortis miles infelix ille ejicitur a lapide transmisso ex mangano, et contritum est caput ejus et facies, dignam impietatis suæ retributionem percipiens; prædaque multa et exuviis Saraceni collectis reversi sunt, ostendente Deo in hoc etiam impio illi, quod non propter pietatem, ut ille diffamabat, de coptri bulibus triumphaverit, sed propter divinum et inef fabile quoddam judicium, retundens ac removens hujusmodi Arabicam fortitudinem a sanctorum Patrum civitate intercessionibus illorum, propter diligentissimos characteres ipsorum, qui honoran tur in ea, in reñargutionem quoque ac inexpugna bile tyranni judicium et pie agentium certitudinemn. Non enim solum circa venerabilium affectivam ima ginum adorationem errabat impius, sed et circa intercessiones castissimæ Dei Genitricis omnium que sanctorum, quorum et reliquias scelestissimus, ut.magistri ejus Arabes, abominabatur. Ex hoc igitur tempore impudenter beato Germano patriar chæ Constantinopolitano derogabat, accusans omnes antecessores suos principes et pontifices atque po pules Christianos, quasi idololatræ fuerint super adoratione sanctarum ac venerabilium iconarum, non capiens idiota infidelitate captus de affectuali adoratione sermonem. sanctarum imaginum audivimus quidem futuram, sed non tempore imperii twi. Gum autem ille cogerel cum dicere sub cujus imperio, ait sub Cononis. At ille Re, inquit, vera ex baptismo Cono miki nomen est. At ille dixit: Absit, domine, ut per im perium tuum malum istud perficiatur & Antichristi enim præcursor est, qui hoc adimpleturas est, et in carnatæ divinæ dispensationis eversor. In his ergo sævus tyrannus insamiens beato Germano minas prætendebat iustar Herodis quondam præcursori. Reducebat autem ad memoriam ejus patriarcha et sponsiones ejus ante imperium factas, qualiter sibi Deum dederit vadem, in nullo se commoturum Ec elesiam Dei a suis apostolicis et divinitus traditis Britibus. Sed nec sic confusus est miser. Observans Mundi anno 6219, divinæ incarnationis anno 719, anno vero imperii Leonis undecimo, Gregorius papa Romanus habetur. Eodem quoque anno Mauhias capto Ateus castro reversus est. Anno imperii Leonis duodecimo movit exercitum filius Chagani principis Chazariæ contra Mediam et Armeniam, inventumque in Arabia Gardachum Arabuni prætorem trucidavit, et multitudinem quæ simul cum eo erat, et depopulatus Armeniorum at que Medorum regiones rediit, metum incutiens Arabibus inultum. Anno imperii Leonis decimo tertio castra movit Masalmas adversus humum Turcorum, et invicem congressi, ex utraque parte cadunt in prælio, me tuque perterritus Masalmas fugiens per montes Chazariæ reversus est. Eodem vero anno furens Leo imperator iniquus contra rectam fidem, adducto beato Germano, cœ pit eum blandis sermonibus delinire. At vero beatus autem atque submittens quosdam sermones, sata gebat sicubi hunc inveniret contra imperium suum agentem, quatenus ut conjuratorem et non veluti confessorem a throno deponeret, habens in boc comparticipem Anastasíum discipulum et syncellum ejus, cui spopondit utpote impietatis suæ consen taneo throni eum adulterum successorem futurum. Quem beatus non ignorans sic perverse affectantem, imitatus Deum suum, ac si ad alium Iscariotem, sapienter et mansuete corum quæ proditionis sun! memoriam faciebat. Quia vero inconvertibiliter eam videbat errare, conversus ad eum calcantem ali quando posteriora stolæ suæ, cum ad imperatorem ingrederetur, ait: Ne festines: nam non effugies a te tempus ingredienti Diippin. At ille super ser monem tristatus cum aliis qui hunc audierant, præsagium ignorabat. Quod cum finem post quin decim annos percepisset, tertio videlicet imperii Constantini persecutoris anno, indictionis duodeci mæ, omnibus credere persuasit ex divina gratia fuis sc ingrato prophetice dictum. Constantinus enim post generi sui Artabasdi rebellionem cum impe rium obtinuisset, bunc Anastasium cæsum et cum aliis inimicis in Hippodromium per Diippium in gressum, nudum super asinum verso vultu seden tem pompavit, eo quod sibi una cum aliis inimicis mala fuerit imprecatus et Artabasdum coronave rit, sicut in suo indicabitur loco. Et Byzantii qui dem propugnator pro dogmatibus pietatis sacer hic et egregius pollebat Germanus, ceu contra bestias pugnans adversus feronymum hunc Leonem et fautores ejus. In Seniori vero Roma Gregorius, sacratissimus vir apostolicus, et Petri verticis apostolorum consesser verbo et actu coruscans, qui removit Roman et Italiam, necuon et omnia tam rei publicæ quam Ecclesiæ jura in Hesperiis, ab obedientia Leonis et imperii sub.ipso constituti. Porro in Syria penes Damascum Joannes Mausur` presbyter et monachus, cognomento Chrysorroas, Feronymum. Virum nominis sui. Ruffinus Interpres Eusebii H. E. 6, 31: ‹ quidam vir nominis sui Mararius.» Anastas us in Hypomn, de Anast. apocr.: qui ut vere in cunctis pheronymus, Eupre pès nominatus est.» Fabr.

col. 1365–1366page 90 of 120

doctor optimus vita et verbo præfulsit. Verum Ger- retur, tributa capitalia tertiæ parti Siciliæ sen manum utpote sub se constitutum a throno pellit. Gregorius autem per epistolas cum, quæ multis sunt notæ, manifeste redarguit. Sed et Joannes hunc cum Orientis episcopis anathematibus subdi dit. Porro septimo Idus Januarias decimæ tertiæ indictionis, tertia feria, impius Leo silentium con tra sacras el venerabiles celebravit iconas in tri bunalio decem et. novem accubituum, advocato quoque et sanctissimo patriarcha Germano, ratus se posse illi persuadere quo subscriberet contra sanctas iconas. Sed et fortis Christi servus nulla tenus acquiescens detestabili cacodoxiæ ipsius, cum verbum veritatis rectè direxisset, abrenuntia vit summum sacerdotium, tradens pallium, et post multos sermones didascalicos dicens: Si ego sum Jonas, mitte me in mare. Absque universali quippe synodo innovare fidem impossibile mihi est secundum apostolicam el paternam traditionem, o imperator. Et abiens ad locum qui dicitur Platanium, in pa rentali domo suą quieți operam dedit, summo sa cerdotio functus annis quatuordecim, mensibus quinque, diebus septem. Porro undecimo Kal. Fe bruarias creant falsi nominis Anastasium, discipu lum ac syncellum ejusden beati Germani, con sentientem Leonis impietati propter amorem prin cipatus mundani, bunc in pseudepiscopum Con stantinopoleos provehentes. Sane Gregorius san ctissimus præsid Romanus, quemadmodum præ dixi, Anastasium una cum libellis abjecit, Leonem per epistolas tanquam impie agentem redarguens, et Romam cum tota Italia ab illius imperio rece. dere faciens. Insaniens ergo tyrannus contra vene rabiles imagines persecutionem extendit. Porro multi clerici et monachi et religiosi laici pro recto periclitati sunt verbo. Mundi anno 6222, divinæ incarnationis anno 722, anno vero imperii Leonis 14, Anastasius Constan tinopoleos habetur antistes hæreticus, qui 24 an nis præfuit Ecclesiæ. Hoc quoque anno movit Ma salmas exercitum contra Romaniam, et cum venis set in Cappadociam, dolo cepit Charsianum ca strum. Anno imperii Leonis 15 Masalmas castra mo vit contra Thraciam, et cum pervenisset usque ad Caspias portas, metuens inde reversus est. Anno imperii sui 16 Leo imperator filiam Cha gani Scytharum arbitri filio suo Constantino, cụm hanc Christianam fecisset, matrimonio sociavit, nominaus eam Heirenen. Quæ cum sacras Litte ras didicisset, piétati dans operam claruit, bos impictatis redarguens. Mauhias vero filius Hisami aciem contra Romaniam direxit, et veniens usque in Paphlagoniam præda cum multa rediit. Ast im perator contra papam atque recessum Romæ ac Italiæ steviebat, constructumque stolum magnum direxit adversus eos, Manem prætorem Cibyræq tensium caput in eis constituens. Tunc impugnator Dei peramplius sæviens, cum Arabico sensu tene Calabriæ populi superimposuit. Ea vero quæ di cuntur patrimonia sanctorum principum apostolo rum, quæ ab olim ecclesiis auri dimidium et tria conferebant talenta, publicæ rationi exsolvi præce pit, considerare etiam atque describere natos mares jubens, ut Pharao_quondam eos qui erant ex He bræis; quod nec ipsi magistri ejus Arabes in Chri stianos, qui in eois sunt oris, fecisse noscuntur. Anno imperii Leonis 17 facta est mortalitas in Syria, multique perierunt. Anno imperii Leonis 18 Zacharias Romæ præsul habetur; eodemque anno Theodorus Mansur in exsilium) missus est apud climata eremi, et factum est signum in coelo igneum resplendens, et Mauhias Asiam depopulatus est. Anno imperii Leonis 19 movit exercitum Sulehi man filius Hisam adversus Armeniorum regionem, et nibil profecít. Anno imperii Leonis 21 Sulehiman multis in captivitatem ex Asia ductis, quemdam quoque Pergamenum pariter duxit captivum, qui dicebat se Tiberium filium esse Justiniani. Hunc Hison in honorem, filii sui atque in imperatorum terrorem cum imperatorio ac decenti honore militiisque ac bandis et sceptris in Jerusalem mittit, el totam Syriam circumduci cum muito jubet honore ad vi sionem cunctorum. Anno imperii Lecais 22 movet exercitum Salehi man contra Boman'am, et depopulatus est castrum quod dicitur Siderum, et Eustachium filium Ma riani patricii captivum duxit. Anno imperii Leonis 23, mense Maio, indictio nis 8, movit exercitum Sulebiman contra Roma niam cum uonaginta millibus et magistratibus qua tuor, quorum Gamer dux erat insidians in denis millibus latrunculis Asianæ terræ partibus, cujus socii erant Melich et Batal cum viginti millibus equitum cirea Achrobinum debacchantes, et post hos Sulchiman in sexaginta millibus circa Cappa docum Tyanim progressus, quorum alii per Asianı ei Cappadociam, multo excidio virorum ac mulie rum atque jumentorum perpetrato, illæsi reversi sunt. Hi vero qui cum Melich et Batal apud Chra Dhimon erant, expugnati a Leone seu Constantino superati sunt; et plures ex his armis ipsis cum duobus principibus perierunt, octingenti vero pч guatores, qui ex illis ad sex millia institerant, Sy nadem confugiunt, et salvi remanentes Sulehiman sociati sunt, et in Syriam repedarunt inglorii. Eo dem etiam anno et in Africa multi ab eis perdi tioni cum prætore Damasceno nomine patuerunt. Anno imperii Leonis, nequissimi Syri, 24 incensi sunt fori apud Damascum ab Hieraceusibus, qui patibulo suut affixi. Eodemque anno terræ motus factus est magnus atque terribilis Constantinopoli, septimo Kal. Novembrias, indictionis nonæ, ſeria quarta, hora octava, et corruerunt ecclesiæ atque monasteria, populusque multus exstinctus est. Ce

col. 1367–1368page 91 of 120

rem duxerat, vis pro capessendo imperio impone retur. Eodem quoque anno Hisam interfecit Chri stianos captivos in omal civitate, inter quos et Eustachius Alius Mariani patricii martyr verus Ostensus est in Carram Mesopotamiæ, ubi ɩt reli quiæ ipsius sanitates per Dei gratiam operantur, et multi alii per sanguinem copsummati sunt. cidit autem et simulacrum, quod stabat super Atali ▲ et comiti Obsequii, qui Annam sororem ejus Uxo portam, magni Constantini, una cum ipso Atalo, et titulus Arcadii, qui supra Xerolophi columnam stabat, et simulacrum majoris Theodosii, quod supra portam Auream videbatur, necnon el ter reni urbis muri, et civitates ac villæ in Thrace, et Nicomedia in Bithynia et Prænetus et Nicæa, in qua una salva remansit ecclesia. Fugit autem et mare terminos suos in quibusdam focis, et perdu ravit terræ motus mensibus duodecim. Ast impe rator allocutus est populum dicens: Vos non va letis ædificare muros, sed nos præcipimus admini stratoribus, et ipsi exigent in regulam per singulos auréos nummum argenteum unum. Quo imperium accepto ædificavit muros, et ita facta est consue tudo dandi binas siliquas administratoribus, cum annus esset a conditione quidem mundi juxta Ro manos ab Adam 6248, secundam Ægyptios vero seu Alexandrino's 6232, a Philippo secundum Mace dones 1063. Regnavit enim Leo ab octavo Kal. Apriliarum decimæ quinte indictionis usque ad decimum quartum Kal. Julias nonæ indictionis, cum regnasset annis 24, mensibus 2, diebus 25. Similiter Constantinus filius ejus, imperii et impietatis ipsius successor ab eodem de cimo quarto Kal. Julias nonæ indictionis usque ad decimum octavum Kal. Octobrias decimæ quar tæ indictionis, cun reguasset et ipse annis 34, mensibus 3, diebus 2. Taliter ergo, ut prædiximus, eodem anno nonæ Indictionis mortuus est Leo una cum animæ simul et corporis morte, et imperat Constantinus filius ejus. Et quidem quæcunque sub Leone impio Chri stianis evenerunt, sive circa fidem orthodoxam, sive super civilibus dispositionibus, sive super turpis lucri quæstu et avaritia per Siciliam, Cala briavı et Cretam adinventa pariter et imposita, sive in Italiæ apostasía propter hujus cacodoxiam, sive in fame ac pestilentia gentiumque pressuris, ut particularia taceam, in præcedentibus ostenduntur capitulis. Dignum autem est de cætero et impii Alii cjus, tanquam Deo, qui omnia perspicit, contem plante, veraciter et non superflue ad utilitatem posteris, et miseris, qui nunc in cacodoxia illius decipiuntur, ludibria exsequi, quæ ab hac 10 indi cione ipsius imperli anui primi usque ad 14 indi ctionem mortis illius impie gessit. Hic enim perni ciosissimus et agrestis ferus, et tyrannice nec legitime abusus imperio, primo quidem a Deo et intemerata Matre ipsius ac omnibus sanctis abscedit, magicis maleficiis et luxuriis cruentisque sacrificiis et caballinis stercoribus atque lotio delectatus, mollitiebus quoque ac dæmonum invocationibus gaudens, atque omnibus animas corrumpentibus adinventionibus a tenera ætate convivens. Quia vero paternum principatum cum malitia suscepit, non modicam in brevi tempore demonstrat nequi tiam, ita ut ab omnibus ob impudentiam con festim odio haberetur, et Artabuasdo curopalati Mundi anno 233, divinæ incarnationis anno 733, Constantinus, persecutor legum a Patribus tradi tarum, imperat divinis judiciis et multitudine cul parum exigente nostrarum. Qui cum quinto Kal. Julias ad partes egressus Obsicii adversus Arabes esset, venit að civitatem quæ dicitur Craso. Cum autem prædictus Artabuas Dorilæi cum Obsiaco populo esset, suspiciebantur ad invicem. Mittens autem Constantinus ad eum petebat sibi dirigi fi, lios ejus, quos quasi desiderabat utpote nepotes suos videre. Intentio autem ejus erat comprehen dendi eos et retrudendi. At ille cum intellexisset fraudem, immensurabilem malitiam ejus sciens, sui desperationem incurrit, populumque alloquens et persuadens impetu adversus illum cum omni multitudine properavit. Et Beser quidem patricium, qui sensus erat Saracenorum sectator quique præ cesserat, romphæis interfecerunt. At vero Con stantinus misere equo forte strato reperto, cum ascendisset in eum, fugiens venil Amorium. Et cum ad Orientalium thema, cujus prætor tune Lancinus erat, cucurrisset, circumvenitur ab illis, quos magis sublevans pollicitationibus ad Sisiona tium mittit confestim, qui tunc prætor eral Thra censium thematis, et persuadet illis suxiliari sibi. Hinc ergo atrocissimæ pugnæ et conflictus subditis generantur, cum imperator appellaretur uterque. Præterea scribit Artàhuasdus ad Theophanem pa tricium et magistrum, qui ex persona principis in urbe remanserat, per Athanasium silentiarium, quæ gesta sunt. Qui cum Artahuasdo faveret, co acervato populo apud catechumenia Magnæ eccle siæ, et per litteras et per jam dictum Athanasium persuasit omnibus credere quod imperator mortuus fuerit, Artahuasdus autem a thematibus pronun tiatus sit imperator. Tunc omnis populus cum Anastasio falsi nominis patriarcha anathemati et detestationi submiserunt Constantinum ut arro gantem et adversarium Dei, atque ipsius cædem amplectabiliter admiserunt tanquam a malo ma ximo liberati Artahuasdum vero.imperatorem prædicaverunt ut orthodoxum et divinorum do gmalum propugnatorem. Mox ergo Monotes mittit in partes Thraceuses ad Nicephorum flium suum, prætorem Thracensium, quo ad custodiam urbis minaret illic exercitum constitutum. Obseratis ergo portis murorum et vigiliis positis, filios Constantini comprehensos cæsos de tonsos in custodia posuit. Cum autem Artabuasdus cum Obsequiis esset ur bem ingressus, pervenit et Constantinus Chryso polim cum duobus thematibus, Thracensium scili

col. 1369–1370page 92 of 120

cet et Orientalium; et cum nihil agere valuisset, infideles amici silis: testamenti vero mei testes vos reversus apud Amorium hiemavit. Artabuasdus attlem per totam urbem sacras erexit imagines. Interea Barbari sentientes horum invicem jurgium, multam prædam in Romaniam perpetrarunt, bos Sulehiman prætore ducente. Porro Anastasius pseudopatriarcha· tenens honoranda et vivifica li gna, juravit populo dicens: Per eum qui in ipsis afixus esí, sic mihi dixit Constantinus imperator asseverans, Ne æstimes Filium Dei esse eum quem peperit Maria, quique dicitur Christus, sed purum hominem. Naria cnim eum peperit sicut me peperit mater mea Haria. Et tunc omnis populus male dixit el. Mundi anno 6234, divinæ incarnationis anno 734,, anno vero imperii Constantini secundo, qui Romanorum imperium tenuit, mortuus est Hisam Arabum dux. Hic sanctissima Antiochena ecclesia per annos quadraginta viduata manente, prohiben tibus fieri patriarcham Arabibus, in eadem babens quemdam amantissimum monachum Syrum no mine Stephanum, agrestiorem quidem sed religio sum, jubet in Oriente positis Christianis, si vel lent permitti sibi patriarcham habere, eligerent Stephanum; qui divinitus hoc fieri arbitrantes consecrant eum in sede Theupoleos, et ex tunc buc Esque discurrit siue prohibitione hujusmodi fieri. Eodem anno obtinuit Vhalid filius Hisan Arabum principatum, ad quem Constantinus quidem An dream spatharium, Artahuasdus autem Gregorium logothetam transmiserunt, auxilium quærentes utrique. Porro pluviæ defectus et terræ motus per loca facti sunt, ita ut montes unirentur ad invicem per eremum Sabbæ et castella sub terram immer gerentur absorpta. Eodem vero anno Cosmas Alexandriæ patriarcha una cum tota civitate a monothelitarum cacodoxia rediſt ad orthodoxiam, cum tenuisset a Cyro, qui sub Heraclio Alexandriæ patriarcha fuit. Porro exercitum movit Gamer cum Arabum multitudine contra Romaniam, et multis in captivitatem abdu clis reversus est, et apparuit signum in cœlo ad aquilonem· mense Junio. Vhalid autem Petrum sanctissimum metropolitam Damasci lingua muti Jari præcepit tanquam arguentem palam Arabum et Manichæorum cognationem, et exsulem penes felicem Arabiam fecit, ubi et moritur pro Christo martyrio pércepto, cum expressius divinas missas pronuntiasset, sicut hujus rei narratores aiunt, qui se propriis auditibus super hoc satisfactos esse fatentur. Hujus æmulator et æquivocus Petrus apud Majumam eisdem temporibus ostensus est pro Christo martyr ultroneus, languore siquidem detentus primores Arabum advocavit, utpote assue factos sibi cum chartularius esset et publica tri buta facta ratione conferret, et ait ad illos: Merce dem quidem pro mei visitatione a Deo recipiatis, licet esse volo, cum sit tale. Omnis qui non credit in Pa trem et Filium et Spiritum sanctum, consubstantia lem et divinam in monade Trinitatem, mortuus est anima, et æterno dignus est tormento. Talis est et Maumed pseudopropheta vester et Antichristi præ. cursor. Discedite ergo, si mihi creditis testanti vobis hodie cælum et terram, ab illius fabulatione: con sulo enim vobis, ne cruciemini simul cum illo. Cum autém hæc et his plura cum eis de Deo ratiocina tus dissereret, audientes illi stupore seu vesania detenti longanimiter visi sunt ferre, ex languore. hunc præter sensum esse putantes. Cum autem ex infirmitate convaluisset, majori cœpit voce cla mare: Anathema Maumed et fabuloso scriplo ejus, el cunclis qui credunt ei. Tunc per gladřum ani madversionem perpessus martyr ostensus est. Hunc declamationibus sermonain honoravit sanctus Pa ter noster Joannes, qui bene cognominatus est Chrysorroas propter auream et fulgidam sancti Spiritus`gratiam, quæ in ipso tam in verbo quam in vitæ actu effloruit. Quem videlicet Constantinus impius imperator annuo propter eminentem or-, thodoxiam ejus anathemati submittebat, et pro Mansur, quod est avitum nomen ejus quodque re demptus interpretatur sensu Judaico, novum Eccle siæ magistrum Manzeron mutato nomine vocitabat. Eodem quoque anno Vhalid Cyprios in Syriam transtulit, Artahuasdus autem Nicetam filium mo nostrategum promotum ad thema direxit Armenia corum, porro Nicephorum æque filium suum coro navit per Anastasium. patriarchaṁ. Mense vero Maio com Artahuasdus ad partes Obsicii egressus fuisset et milites elegisset, totam Asiam cepit, de populans eam. Quo Constantinus comperto motus est contra ipsum. Cum vero ad eum in partes Sardeorum a Celbiano redeuntem venisset et cum illo bellum iniisset, vertit eum ac insequitur Cyzicum. At ille cum Cyzicum pervenisset, dromo nem ingressus in civitate salvatur. Præterea mense Augusto ejusdem undecima indictionis Nicetas monostrategus Blius Artahuasdi, cum intulisset Constantino apud Modrinem et Cisseum bellum, terga vertens aufugit. Et quidem patricium Teri datem Armenium, militem fortissimum et conso brinum Artahuasdi, cum aliis multis electis prin cipibus interfecit: utriusque vero partis casus haud modicus factus est, Armeniorum scilicet et Armeniacorum impugnantium adversus Orientales atque Thracesios, Constantini propugnetores. Cie terum antiquus hostis diabolus contra Christianas temporibus istis talem excitavit sævitatem et mactationem alternam, ut filii etiam contra paren tes et fratres contra fratres commoverentur, non parcentes ad cædem, et immiscricorditer alternæ stationes ac domus ineenderentur. Inter hæc autem et hujusmodi Stephanus Quæ de l'ipino hic narrantur, non exstant apud Theophanem, sed apud Cedrenum p. 453. Fabr.

col. 1371–1372page 93 of 120

papa Romanus multa mala ab Astulpho rege tensium et classis Abydi, et hos comprebensos 3d Longobardorum perpessus ad Francos confugit sub Pipino, qui major domus erat et primas in omnium dispositione rerum Francorum gentis, quibus videlicet olim moris erat dominum, id est regem suuni, secundum genus principari, et nil agere vel disponere quam irrationabiliter edere et bibere, domique morari, et kalendis Maii præsidere coram tota gente, et salutare illos, etsalutari ab illis, et obsequia solita impensa percipere, et illis dona rependere, et sic secum usque adalium Maium habi tare, habere autem majorem domus consilio sud et gentis omnia ordinantem negotia: dicebantur enim ex genere illo descendentes cristatæ, quod interpre tatur trichorachati: pilos enim habebant natos in spina veluti porci. Prædictus itaque papa Stepha nus vi pressus et crudelitate Astulphi coactus, simul etiam ab ipso adhortatus ire in Franciam et facere, quodcunque posset, veniens Pipinum prove hit, virum in omnibus probatissimum, qui præerat tunc quoque rebus post regem et debellaverat Ara bes, qui ab Africa in Hispaniam transmeaverant, quique tenuerunt-usque nunc eamdem Hispaniam, et probaverant præliari nihilominus, contra Fran cos. Quibus e contra idem Pipinus cum mulțitudine resistens, occidit quemdam etiam principem eo rum: Abderachiman enim filius Mahuhi principa tum hujus tencbat gentis. Interfecit autem simul et multitudinem haud facile numerabilera justa Rho danum fluvium, et admirationi habetur, et amatur a gente, non solum propter hoc, sed et propter alia præcipua gesta, et præâcitur genti non ignobiliter primus, solvente scilicet eum a perjurio in regem commisso eodem Stephano; qui et attondit deces sorem ejus regem, et in monasterio cum honore et requie circumscripsit. Hic Pipinus dues filios ha buit, Carolum scilicet et Carolomannum fratrem ejus. Mundi anno 6235, divinæ incarnationis anno 735, anno vero imperii Constantini tertio Stephanus Antiochenus habetur antistes. Apparuit autem si gnum ad aquilonem, et cinis descendit per loca, factusque est terræ motus in Caspiis portis. Occi sus etiam est Vhalid ab Arabibus, qui præfuit anno uno, tenetque principatum Hizid Lipsos. Is pecu niis multis erogatís obtinuit Damascum, et dextras accepit ut principaretur. Porro Constantinus Septembrio mense duode cimæ indictionis descendens ad partes Chalcedo nis remeavit ad Thracoas partes, cum Sisinnius prætor Thracesiorum antea per Abydum remeas set terrenumque murum urbis obsideret. At vero veniens imperator ad Charsfi portam discurril us que ad auream portam, semetipsum turbis osten tans, et iterum reversus castra metatus est apud S, Mamam. Cives autem angustari cœperunt anno nis deficientibus. Quocirca misso Athanasio a se cretis et Artahuasdo domestico suo ad deferendos sumptos in scaphis, invenit hos classis Cibyræo imperatorem duxit, qui frumentum quidem popu lis suis donavit, Athanasium autem et Artabuasjum oculis confestim privavit. Post hæc vero probavit Artahuasdus a terra portas aperire et prælium eum Constantino inire. Verum facta congressione fugati sunt milites Artahuasdi, et multi mortui sunt, inter quos et Monutes. Constructis autem Artahuasdus dieribus cacabo ferentibus ignem, mi sit ad S. Mamam nonnullos contra classem Ciby ræotensfum. Cum autem venisset ad S. Mamam, exeuntes Cibyræotenses pepulerunt illos. Facta est autem in urbe valida fames, ita ut venundaretur modius hordei duodecim numismatibus, leguminis vero quindecim, milii ac lupini numismatibus octo, olei autem libræ quinque numismate uno, sexia rius vini dimidio. Cumque populus necaretur, Cɔa ctus est Artabuasdus dimittere illos e civitate foras exeundi. Veram observatis faciebus quosdam evrum prohibebat. Unde quidam eorum emundaverunt vultus suos, et muliebri circumamicti sunt veste. ast alii monachico schemate atque cilicino vesti miento contegebantur, et ita latere poterant et exire. Nicetas autem monostrategus coacervato po pulo suo a Modrina disperso venit usque Chryso polim; et cum reverteretur, transmeans imperator persecutus est post terga ipsorum. Et cum venisset ad eum apud Nicomediam, manu cepit eum cum curatore, qui fuerat dudum Marcelliorum episco pus; quem et decollari continuo jussit: moD) strategum vero vinctum patri per murum ràonstra. bat. Porro quarto nonas Novembrias repente præliatus post meridiem per terrenum murum ur bem captavit. At vero Artahyasdus una cum Ba gatangio patricio ingressus navim ad præsens eri isse visus est in Obsiciis, et abiens ad castrum Puzanæ scoret inclusit. Quibus imperator manu captis Artabuasdum cum duobus filiis suis privasil oculis, Bagatangim autem in vivario decollavit, et hujus caput in Milio suspendit diebus tribus. Post triginta vero annos mali memor et immisericors imperator præcepit hujus uxorem in monasterium Choras pergere (illic enim sepultus erat) et hujus ossa effodere et in pallio suo portare atque ia re pulcra, quæ dicuntur Pelagii, una cum Riothanatis jacere. O inhumanitatem! Multos autem et alios ex primoribus, quijauxiliąti fuerant Artahuasdo, per emit, innumerabilesque oculis et alies manibus seu pedibus ablatis debilitavit. Præcepit autem ex ternis militibus, qui secum ingressi sunt, introire domos et rapere familiares civium res. Multa que que es alia, quin et innumera mala urbi monstra vit. Cumque hippodromium celebraret, introduxi Artahuasdum una cum filiis ejus et amicis ligatum per Dihippium in circum, simul cum Anastasia falsi nominis patriarcha, percusso publice et in asino verso vultu sedente, quos omnes per Dihip pium intromissos in circum pompavit. Verum Ara stasium utpote consentaneum suum in threne sa

col. 1373–1374page 94 of 120

Hopoleos et Daniasci et llierosolymorum, trucidans multos potentes et detruncans residuos. Mundi anno 6238, divinæ incarnationis anno 738, cerdotii rursus locavit, deterrens et servituti gnatos et libertos Hisam, expugnatque muros Ile subjiciens. Sisinnium vero patricium et prætorem Thracesiorum, qui multum cum eo cucurrerat el pro ipso certaverat ejusque consobrinus esse no scebatur, post 40 dies cæcavit, Dei nimirum jući cio. Qui enim auxiliatur impio, incidet in manus ejus, secundum quod scriptum est. Mundi anno 6236, divinæ incarnationis anno 736, anno verɔ imperii Constantini quarto Theo phylacius Antiochenus habetur antistes, qui Eccle siæ septem præfuit annis. Maruhaque dux Arabum noscitur, qui principatus est eis annis sex. Hoe quoque anno cometes magnus in Syria visus est, et seditionem concitavit Thebit contra Maruhani, et Ɖachata Ruritensium, quos Maruha captos oc cidit in terminis Hemesæ cum multitudine bella torum, id est millium decem. Eodem etiam apno prece Christianorum Orientis permisit conseerari Theophylactum presbyterum Hedessinum patriar cham Antiochiæ, Stephano dormiente, et hunc litteris catholicis honorari præcepit ab Arabibus donis enim erat spiritualibus adornatus, et maxime pudicitia. Apud. Etzi autem centum et vicenos Chal benos in figno suspendit. Porro Habas, qui mul tum Christianorum sanguinem fudit et mulța depo pulatus et deprædatus est loca, occidit in carcere. Cum enim quidam a Maruham' ad hoc missus esset Æthiops, venit, et impleto sacco viya calce introivit ad eum, folleque ad totum caput et nares ejus im posito suffocavit illam, justam adinveniens malefi cio Habæ pœnam: magicis enim deceptionibus ac dæmonum invocationibus multa contra Christianos fabricatus est mala. Hic etiain saaguini communi cavit Vhalid. anna vero imperii Constantini sexto factus est terræ motus magnus in Palæstina et circa Jorda nem et totam Syriam mense Januario, hora quarta, ' et multa millia, quin et innumerabilia mortua sunt, ecclesiæque ac monasteria corruerunt, et maxime penes eremum sanctæ civitatis. Eodem vero anno pestilens mors a Sicilia et Ca labria incipiens, veluti quidam ignis depascens, ad Monobasiam, Helladem atque interjacentes insulas venit per totam decimam quartam indictionem, flagellans ipsum Constantinum, et cohibens ab insania, qua adversus sanctas ecclesias et venera biles imagines irritaḥatur. Verum ille, ut Pharao quondam, incorrectus permansit. Sane pestilentia hæc bubonis discurrens decima quinta indictione regiam pervenit ad urbem. Coeperunt autem. su bito invisibiliter fieri, tam in hominum vestimentis et in sacratis ecclesiarum indumentis quam et in velis, cruciculæ plurimæ veluti ex oleo designatæ. Facta est ergo hinc tristitia et defectio animi multa propter dubium hujuscemodi signi. Venit nihilominus et divinitus indignatio, dissipans incessanter non so lam urbis cives sed et in omnibus suburbanis ejus degentes. Factæ enim sunt et fantasiæ in multos hominum, qui in ecstasi facti existimabant se cum peregrinis quibusdam, ut putabant, et trucibus fa ciebus comitari, et eos qui in itinere sibi obvii fiebant se quasi amicos salutare ac colloqui. Nota tis vero his quæ dicebantur ab eis, hæc postea re ferebant. Contemplabantur autem eosdem et do mos ingredi, et alios quidem ex domo egredi, porro alios vulnerare. Contigit auten: et corum quæ dicta sunt ab eis, plurima ut viderant fieri. Præterea vernali tempore primæ indictionis magis extensa est. Estivo autem prorsus incendit, ita ut integræ quoque domus penitus clauderentur, nec essent qui deberent mortuos sepelite. Ex necessi tate itaque multa excogitatum est quo super aui malia tabulæ sternerentur, et ita super has impo siti mortui deferrentur. Pari modo et in plaustris Anno imperii Constantini quinte Sulehiman coa cervatis militiis rursus in Maruhan bellum aggre ditur, et amissis populi septem millibus superatur, et fugaz penes Palmyram salvatur, et deinceps in Perside. Seditionem quoque concitaverunt Metsini et Heliopolite ac Damasceni civitates Maruham obserantes, qui filio suo quidem contra Dachac cum virtute misso, ipse venit Emesam, quam in quatuor mensibus cepit. Dachac autem a Perside cum plurimo potentatu veniebat. At vero Maruham aggressus eum in Mesopotamia cum multes alii suprapositi aliis asportabantur. Cum autem re collegarum interfecisset, hunc comprehensum in terfecit. In his Coustantinus Germaniciam cepit, aciem dirigens contra Syriam et Dulechiam, aditu reperto propter Arabum mutuam pugnam, verbo same Arabes inermes dimittens, qui erant in ipsis. As sumpsit adtem et cognatos suos ex materna linea descendentes, et Byzantii collocavit una cum mul tis Syris monophysitis hæreticis, ex quibus plures in Thrace usque nunc'habitant et juxta Petrum Chaphea Trinitatem in trisagio crucifigunt. Porro a quarto idus Augustas usque ad octavum Kalendas Septembris tenebræ factæ sunt nebulose. Tunc Meruham victor Emmesa capta interfecit omnes co pleta fnissent universa, tam scilicet urbana quam suburbana, monumenta, et cisternæ quoque sinc aqua et lacus et plurimæ vineæ, necnon et inte riores horti, qui intra veteres muros erant, ad hu jusmodi capessendam sepulturam effossi sunt, et ita vix omnia hæc ad tantam necessitatem sufficere valuerunt. Omni autem domo tali calamitate cor rupta propter depositionem, quæ impie facta estab imperantibus in sacras imagines, confestim rimi rum Agarenorum classis ab Alexandria venit in Cy prum, ubi erat et Romaicus stolus. At vero prætor Cibyræotorum irruens in eos extemplo in portu Ceramea, et relenta portos fauce, cum essent tři ginta dromones, tres solus exsiliisse fatentur.

col. 1375–1376page 95 of 120

Mundi anno 6239, divinæ incarnationis anno 739, ruham, venientes ab Ægypto in Africam, indeque anno vero imperii Constantini septimo, occiditur Gregorius ab Arirutensibus, et evicit Maruham, ut prætali. transmeantes fretum angusti maris ad Oceanum positi, quod dicitur Septe quodque diffinit inter Libyam et Europam, Europe Hispaniam habita runt usque ad præsens tempus, habentes quosdam qui ibidem habitantes antea nosqebantur, a Mauhia illuc trajekti navigio, cum essent ejus cognati et ipsius religionis. Perduravit autem excidium sub Maubia sex annis, quo diruti sunt omnium illa strium civitatum in Syria usque ad Antiochiam muri, eo quod hanc in refugium habere medita rentur, innumerique Arabum ab eo perierunt. Op pido enim erat circumspectus circa civilia. Erat autem automatistarum, id est Epicureorum, bære seos, ex gentibus qui habitabant Carran impieta tem assumens. Porro octavo kalendarum Februa riarum ejusdem tertiæ indictionis natus est impe ratori Constantino filius, quem nomínavit Leonem, ex chagani Chazariæ filia. Anno imperii Constantini octavo motus est in exterioribus Orientis partibus Persidis popnlus, qui dicuntur Chorosanitæ Maurophori, contra Maruham et omnem cognationem ejus, qui principati sunt ab ipso Maumed pseudopropheta usque ad eumdem Maruham, id est contra eos qui dicuntur filii Ho maia. His enim post interemptionem Vhalid debel lantibus et constringentibus invicem, hi qui dice bantur filii Echim et Halim, cognati et ipsi pscu doprophetæ, sed absconditi atque fugaces exsisten tes in minori Arabia, congregati, tenente in eis pri matum Abrahm, mittant libertum sunm quendam, Amuslim dictum, in Chorosam ad quosdam ibidem p‍æeminentes, contra Maruham sibi suffragari pe tentes. Qui collecti apud Caccaban quemdam con ciliantur, et concitant servos in dominos proprios, et occidunt nultos nocte una, quorum armis, equis et pecuniis locupletati facti sunt potentiores. Divi duntur autem in tribus duas, Chaisinos scilicet et Hiamanitas. Quorum potentiores intuens Abumos lim esse Hiamanitas, concitat contra Chaisinos, et interfectis eis venit in Persidem cum Caccaban, et expugnans Hibindabarem capit cum victoria cun ctos, virorum scilicet ferme centum millia. Et ver niens ad Hibinubera bostiliter cum ducentis milli bus proficiscentem, sed et illum dissolvit. Veniens que ad Maruham apud Zabari fluvium habentem medio ascendit, ut aiunt, animal mulinum incon trecenta millia, debellat eum et multitudinem infi nitam occidit ex eis. Eratque visu mirabile, cum × secundum Scripturam tunc unus persequeretur mille, et duo transmoverent dena millia. Quos cum ita potentialiter vincentes Maruham intuitus exsti tisset, adit Carran, et cum fluvium transmeasset, incidit pontem ex navibus factum, et assumptis secum omnibus pecuniis ac domo sua, cum qua tuor millibus viris vernaculis suis fuga lapsus est in Ægyptum. Anno imperii Constantini 9 persecutionem pa‍ titur Maroham a Maurophoriis, et comprehensus ab eis occiditur, bello gesto gravissimo. Præerat autem eis Salich filius Halim, qui unus ex prælatis profugis erat, qui et destinaverat Bumuslim. Reli qui vero congregati contra Samariam et Tracho nitidem regionem sorte principatum distribue runt, Abulalas scilicet, et post illum fratres ejus Abdela, et post hunc Iliseidin Musæ. Et Syriæ qui dem summam præturam taxaverunt Abdelam te nere filium Halim, fratrem vero Salim, ipsum au tem Salim Ægypto præesse. Porro Abdelam fra trem Abulabas ab illo habere sortem principatus super Mesopotamiam statuerunt. Ipse sane Abula bas, qui et omniùm primas habebatur, in Perside sedit, translato quoque principatu sub se Persarum, qui ei auxiliati fuerant a Damasco. Hi vero qui salvati fuerant, tam videlicet filii quam cognati Ma Anno vero eodem factus est terræ motus in Sy ria, et ingens ac terribilis casus, unde civitatum aliæ quidem penitus exterminatæ sunt, aliæ vero mediocriter, aliæ autem a montanis ad subjectą campestria cum muris et habitationibus suis inte græ migraverunt et salvæ quasi ad milliaria sex vel etiam modicum quid ultra. Denique asseverate runt hi qui propriis visibus terram Mesopotamiz contemplati sunt, in longitudinem diruptam fuisse ad miltiaria duo, et ex profundo ejus ascendisse aliam terram nimis alham, et arenosam, de cujas taminatum, loquens humana voce, et prænuntians gentis incursionem ab eremo adversus Arabes. Quod et factum est. Præterea sequenti anno quarte indictionis, solemnitate sanctæ. Pentecostes, coro navit Constantinus imperator Leonem filium suam imperatorem per Anastasium patriarcham consen taneum suum. Mundi anno 6242, divinæ incarnationis an no 742, anno vero imperii Constantini 10 Mu hamed fit Arabum dux, qui eis quinque præ fuit annis. Eodem quoque anno simultates Chal cidenses adversus Maurophoros Persas conci taverunt, et interempta sunt ex eis in montar is Hemessa per illos quatuor millia. Id ipsum vero factum est et per Arabiam in Chaisinos ab eisdem Persis. Cum autem caput Maruham myrrha condi tum fuisset allatum, plures a simultatibus cessa verunt. Anno imperii sui 11 Constantinus Theodosiopo lim et Melitenem cepit, et captiyos duxit Armenios. Theodorus 'quoque filius vicarii minoris Arabia oriundus, obeunte sanctissimo Theophylacto An tiochiæ patriarcha præficitur, qui sex præfuit annis Ecclesiæ. Anno imperii sui 12 Constantinus impius impe rator, elatus sensu, multa contra Ecclesiam et orthodoxam fidem meditans, et silentia per singulos dies faciens, populum ad sensum suum infexil

col. 1377–1378page 96 of 120

Infeliciter consectandum, prævius futura impietatis Maurophoros insurrexerint et multos in Palæstina exsistens. Anno imperii Constantini 15 Anastasius scelestus, qui Ecclesiæ throno Constantinopolitanæ præfuit. mortuus est corpore simul et anima miserabili passione quæ dicitur chordapsos fatigatus, cum stercus per os evomuisset, dignam exsolvens vin dictam, pro audacia scilicet, quam contra Deum contraque magistrum suum exhibuit. Eodem quoque anno et Constantinus impius contra sanctas et venerabiles imagines concilium iniquum 338 episcoporum congregavit in palatio Hieriæ, quorum primus erat Ephesinus filius Apsimari et Pastillas Pergensis, qui apud se quæ sibi visa sunt dogmatizarunt, nullo præsente ex catholicis sedibus, Romana scilicet et Antiochena, Alexandrina sive Hierosolymitana. quarto idus Februarias incipientes perduraverunt usque ad sextum idus Augustas ejusdem septimæ indictionis. Qui cum in Blachernas Dei Genitricis hostes con venissent ascendit Constantinus imperator in ambonem, tenens Constantinum monachum, qui fuit Sylæi episcopus. Cum orasset, voce magna pronuntiavit dicens: Constantino universali pa triarchæ multos annos. Et dein ascendit imperator cum Constantino scelerato præsule et reliquis epi scopis forum, et exclamaverunt divulgantes suam cacodoxam hæresim in´ conspectu totius plebis, anathematizantes Germanum sanctissimum et Gre gorium Cyprium et Joannem Chrysorrboam Dama scenum, nepotem Mansur, viros sanctos et reveren dos magistros. Mandi anno 6246, divinæ incarnationis arno 746, anno vero imperii Constantini 14, Constantinus Constantinopolitanus habetur antistes, qui 12 Ec clesiæ præfuit annis. Hoc quoque anno Maumed, qui et Abulabas, mortuus est, cum 5 præfuisset annis. Eratque Abdelas frater ejus in Machia loco blasphemiæ ipsorum, Scribit ergo Abumuslim, qui erat in Perside, conservandum sibi locum princi patus, sicut sibi sorte fuerat deputatus. Qui cum didicisset Abdelam filium Halim, fratrem vero Salim, summum prætorem Syriæ, principatum sibi aflectantem, et veniendum ad obtinendam Persi dem, adversantemque Persis, et faventem his qui erant Syriæ quique auxiliabantur ei, concitatis exercitibus suis aggreditur eum apud Nitzibin, et victo eo Abumuslim multos peremit: erant enim plures ex his Sclavi et Antiocheni. Ast Abdelas solas salvus remanens post paucos dies petiit ver bum accipere ab altero Abdela, fratre Maumed, reniente in Persidem studio multo a Macha, quo in domuncula putrefacta retruso effodi fundamenta præcipiens hunc clam interfecit. Porro Abumuslim urientem adversus Arabes Syriæ pro eo quod in ei Einesa et maritima ceperint, atque in eos irfuere meditantem cohibuit cum exercitibus. At ille iratus Abdelæ ad interiorem l'ersidem cum inultitudine properavit. Quem cum vehementer ille metueret, accersit eum suasoriis verbis et precibus, atque ipsis exsecrabilibus principis eorum symbolis de stinatis, virga videlicet atque sandaliis pseudopro. phetæ Maumed, expetens ut ad se via unius dici diverteretur, quatenus ei decentes gratiarum ac tiones deferret. At ille deceptus venit cum centum millibus equitum, unitusque illi occiditur ab eo ma nibus propriis, sicque principatus Abdelæ confer tur, qui 21 Arabibus præfuit annis. Anno imperij Constantini 15 Paulus Romanæ sedis præsul habetur. Nicetas Heliopoleos anathe matizatus est a tota Ecclesia. Imperator autem Constantinus Syros et Armenios, quos a Theodo siopoli et Melitana duxerat, in Thracem emigravit, ex quibus'etiam Paulicianorum est hæresis dilatata. Similiter et in urbe paucis præ mortalitate factis habitatoribus ejus, duxit unà cum familiis, tam ex insulis et Hellade quam ex inferioribus partibus, sicque urbem habitare fecit, quam et condensam reddidit. Eodem quoque anno quæsiere Vulgares pacta propter castra quæ constructa fuerant. Ast impe ratore apocrisiarium eorum dehonestante exierunt hostiliter, et usque ad Longum murum venerunt, et multo excidio perpetrato illæsi reversi sunt. Anno imperii Constantini 16 terræ motus haud modicus factus est in Palæstina et Syria septimo idus Martias; et exsul factus est Theodorus Antio chiæ patriarcha, invidia derogatus Arabum, quod crebro imperatori Constantino causas eorum per litteras indicaret. Et de cætero Salim hunc exsulem, fecit, mittens eum in Mohabitidem regio nem, patriam suam. Præcepitque idem Alim non construendas novas ecclesias nec crucem videndam, sed neque de fide a Christiane cum Arabibus do gmatizandum. Porro exercitum movit idem contra Romaniam cum 80 millibus, et veniens in Cappa dociam audivit Constantinum adversus se venien tem armatum, et territus inefficax repedavit, nihil depopulatus, nisi quod paucis Armeniis ad se con fluentibus assumptis reversus est. Anno imperii Constantini 17 Abdelas tributorum rationem Christianis ampliavit, adeo ut omnes monachos et inclausos atque cionitas, qui Deo bene placere noscebantur, sub tributis redigeret. Si gnavit autem ecclesiarum cimiliarchia, et eduxit Hebræos ad venundandum illa, et emerunt ea liberti. Anno imperii sui '18 Constantinus Sclavinias penes Macedoniam positas captivavit et reliquos subjugavit. Eodem vero anno quidam ex Mauro Derogatus, Standel. Hist. trip. 32: «cre lens derogationibus his. Non. detrahere, derogare. Gloss Dosithei magistri: derogat, detrahit, obło quitur. Goffridus abbas Vindoc. epist. 11 29: ‹ nec pontifici sicut Maria Moysi derogarent. FABR.» i

col. 1379–1380page 97 of 120

phoris Persis, cum magicæ religionis essent, de- mulieres: manserant enim ex eis in domo in qua ceptione detenti diaboli, venundata substantia sua nudi supra muros ascendentes projiciebant semet ipsos, ita ut se volare in cœlum arbitrarentur; qui nibil ratione dignum sortis illius habentes, aṛtus conterebant ad ima demersi. Quorum sexdecim, eos dumtaxat qui in errore præminebant, Abdelas per Salim interfecit in Berca et Chalcide. Anno imperii Constantini 19 invidia Christianos prohibuerunt Arabes a publicis chartothesiis ad modicum tempus. Sed rursus coacti committunt eis eadem ipsa, eo quod non possint ípsi scribere cal culationes, aciesque direxerunt multas. Sed et Paulum prætorem Armeniacorum bellum agentes apnd Melam peremerunt cum exercitns multitudine, necnon et 42 insignes viros vinctos duxerunt, et capita multa. Imperator autem exercitum movit in Vulgariam, et veniens in Veregaban ad clausuram, obviam ei Vulgares advenerunt et multos exercitus ejus trucidaverunt, in quibus et Leonem patricium el prætorem Thracesiorum, et alium Leonem logo thetam cursus, et populum multum, ac acceperunt arma eorum; et sic inhoneste reversi sunt impe rator et sui qui remanserun Anno imperii Constantini 20 factus est error Paschæ, et orthodoxi quidem in Oriente octavo idus Aprilias Pascha celebrayerunt, at vero erronei hæ retici idus Aprilias. Eodem anno translatum est caput S. Joannis præ cursɔris atque Baptiste a monasterio Spelæi in templum suum in Emesenensium civitate situm, cum esset illustre; et descensus ædificatus est. Ubi usque hodie a fidelibus adoratum omni suavitate corporali scilicet ac spirituali honoratur odore, ct emanans effundit omnibus sanitates, qui fide fla grantes occurrunt. Eodemque anno docites clarissima in Orienta apparuit per 10 dies, et iterum ad Occidentem diebus 21. Quidam vero Syrus, Theodorus nomine, Eibanites circa regionem Heliopoleos, quæ est ad Libanum, adversus Arabes insurrexit, et cum bellum movisset in eos, ceciderunt ex utrisque multi: novissime vero terga et ipse vertens effu git, et Libanitæ, qui cum ipso erant, omnes sunt interempti. Factæ autem sunt et in Africa sedi tiones et bella, solari eclipsi facta 18 Kalendas Septembrias, feria 6, hora 10. Porro insurrexerunt quidam ex Maurophoris apud Dabero, dicentes filium protosymboli deum ut nutritorem suum, et protulerunt dogma hujusmodi, et introierunt Mau rophori domum erroris sui, et occiderunt clavi geros numero 60. Et exierunt quidam in Basrason, et captivaverunt multós, et pecunias numerosas sumpserunt. Anno imperii Constantini 21 seditionem conci taverunt Cassiotæ contra Maurophoros propter tres fratres manebant, et voluerunt uxores eorum in pelagus jacere. Surgentes autem tres fratres occiderunt et obruerunt illos, sed et coacervati occiderunt etiam reliquos. Et cum misisset Sefcbas militias, fraudulenter venere super illos, et com prehensis eis patibulo suspenderunt tres fraires, et multos alios occiderunt. Porro festivitate Pa schali ingressus est ad sanctam collectam in catho lica Ecclesia. Cumque metropolitanus episcopus astaret, et exclamaret more solito Deo dicens: Plets enim tua et Ecclesia tua supplicat te eduxerunt eum et incluserunt in carcere, et alius complevi sanctam collectam, et factus est timor magnus; et misi metropolita moralitate ac bumilibus verbis mi tigasset eum, inalum profecto ingens hora illa con summatum fuisset. Erat autem hic beatissimus Anastasius. Eodem quoque anno et Constantinus persecutor Andream memorabilem monachum, qui dicebatur Calybites, apud Blachernas flagris in Hippodromie S. Mame peremit, redarguentem impietatem ejas, et Valentinianistam ac Julianum appellantem eum; quem et in rheuma maris jactari præcepit, nisi sorores ejus hunc rapientes in emporiò Leucadii sepelissent. Anno imperi Constantini 22 apparuit docites in Oriente, et interfectus est filius Phatimæ. Ai vero Vulgares insurgentes occiderunt dominos suos aú se in iram derivatos, et statuerunt virum insensa tum nomine Zeletzin, 30 cum esset annorum. Multi præterea Sclavi fugientes ad imperatorem confluxerunt, quos constitui super Artanam. Porro 16 Kalendas Inlías exivit imperator in Threcem, misso quoque navigio per Euxinum pontum, usque ad 800 chelandia ferentia duodenos equos. At vero Zeleizis, audita contra se tam per terram quam per mare facta commotione, assumpsit in auxilium er adjacentibus sibi nationibus 20 millia, et his in munitionibus constitutis se cautum et intrepidum reddidit. Ast imperator cum venisset, castra metalr est in campo Anchiali; et pridie Kal. Julias primaæ indictionis, feria quinta, Zeletzis apparuit cum mui titudine gentium veniens, ineuntesque bellum conci dunt diutius invicem. Verum Zelétzis terga vertens effugit. Porro pugna tenuit ab hora quinta usque ad vespertinam, et multitudines Vulgarum numerose peremptæ sunt: multi vero ex eis capti, multique imperatori subditi facti sunt. Ast imperator hujus cemodi elatus victoria publicavit hanc coram urbe, cum exercitibus ingressus armatus et laudibus celeberrimis diffamatus, et xylopandaris constri ctos trahens Vulgares captos, quos extra portam aureaţă decollari præcepit a civibus. Zeletžim verə tumultuantes Vulgares una cum principibus ejts interfecerunt, et constituerunt Sabinum generum Te. Sic Vaticanus. Thuanus autem tibi. Utrumque rectum est. Vide Priscianum pag. 1984 el. Putsch. FABR.

col. 1381–1382page 98 of 120

Comersii, quondam domini sui. Qui videlicet Sa- alia vero ingentis molis ad murum collisa hunc binus cum mox ad imperatorem misisset et pacem fieri exquisisset, conventu Vulgares facto restite runt robuste Sabino, dicentes ei: Vulgaria per te, ut cernimus, redigetur in servitutem Romanis. Facta que simultate fugit Sabinus in castrum Mesembriæ et ad imperatorem se contulit. Statuerunt autem Vulgares alium sibi dominum, Paganum nomine. Anno imperii Constantini 23 Romanam Con stantinus residet sedem. Turci vero egressi sunt a Caspiis portis, et occiderunt in Armenia multos, et præda sumpta non pauca reversi sunt. Cosmas autem quidam episcopus erat Epiphaniæ, quæ est civitas Apamiæ Syriæ. Porro quibusdam ex civibus Epiphaniæ ad Theodorum patriarcham Antioche nuin accusationem contra eumdem Cosmain super diminutione sacrorum vasorum facientibus, cum ile minime potuisset hæc restituere, discessit ab orthodoxa fide et consentaneus Constantino in hæresi sacris adversarius imaginibus factus est; quem communi sententia Theodorus Antiochenus patriarcha et Theodorus Hierosolymitanus atque Cosmas Alexandrious cum episcopis sibi subjectis die sancta Pentecostes, post lectionem sancti Evan gelii consonanter anathematizaverunt singuli in sua civitate. magno impulsu concussit, adeo ut interiores quo que domus salo comparticiparentur. Porro in tria dirupta cinxit urbem, a Manganis videlicet usque ad Bosphorum; cujus altitudo muros excessit. Om nes autem urbis tam viri quam feminæ, simul et pueri, horum visioni dantes indesinenter operam perseverabant, et cum lamentis ac lacrymis do mum revertebantur, ignorantes quid ad id fari quivissent. Cæterum anno eodem, mense Martio, stelle de coelo repente cadentes apparuerunt, ita ut omnes qui hoc viderunt instantis sæculi consum mationem esse putarent. Siecitas quoque multa effecta est, adeo ut exsiccarentur etiam fontes. Ast imperator accersito patriarcha dicit ei: Modo quis nos lædet, si dixerimus theotecon christotocon? At ille hunc amplexatus ait: Miserere, domine, ne ad cogitationem tuam veniat iste sermo. Nonne vi des qualiter divulgetur et anathematizetur Nestorius a tota Ecclesia? Qui respondens ait: Ego discere volens interrogavi. Verum usque ad te sermo. Mundi anno 6246, divinæ incarnationis anno 746, anno vero imperi Constantini 24 exierant iterum Turci ad Caspias portas et Hiberiam; qui bus cum Avaribus bellum ineuntibus ex utrisque perierunt multi. Abdelas vero hujuscemodi calli ditate deposuit a principatu Hiserbinmuse, in quem, ut superius dictum est, tertia sors tenendi post eum cecidit. Videns enim eum dolore capitis hemicranice laborantem et scotomi plenitudinem patientem persuadet quod curandas foret, si ex aliqua confectione ptarmica in nares ejus insuma retur a medico suo Mose nomine, diacono Aitio chenorum Ecclesiæ, quem jam muneribus fecerat acerrimum conficere medicamen, quod simul et narcoticum foret vehementer; qui, videlicet Hise, cum paruisset Abdelæ, suscepit per náres confe ctionem, et repletus in omnibus circa caput, cun ctisque sensibus una cum hegemonicis operatio nibus defraudatus, sine voce porro jacebat. Advo catis itaque Abdelas ducibus ac primoribus gentis, Quid vobis, inquit, videtur super future rege vestro? At illi toncorditer abnegato en dexteras dederunt filio ejus Abdelæ Muhamed, qui nuncupatur Madi; Eodem quoque anno ǝ Kalendis Octobris factum est gelu magnum et amarissimum, non solum in terra nostra, verum etiam in Oriente, multo magis in septentrionali parte, ita ut pelagus Ponti usque C, ad centum milliaria præ glaciei rigore in lapidis duritiem fuerit versum, habens cubitos a superficie in profundum triginta, cunctis nimirum regionibus ab ipsa Lycia usque ad Danubium et Cuphæ flu vium, Danastri quoque atque Danapri, atque Ne cropyla, necnon et reliquas ripas, et usque ad Mesembriam et Mediam similia patientibus. Cum que bujuscemodi gelu nive fuisset coopertum, super alios viginti cubitos crevit, ita ut mare arida conformaretur, et pedibus calcaretur in superficie glaciei a Chazaria et Vulgaria, quin et reliquis adja centibus nationibus, tam ab hominibus quam ab agrestibus et mansuefactis animantibus. Februario vero mense ipsius secundæ indictionis hujusce modi gelu per visionem Dei in multas ac diversas porro Hise absque sensu domum reportaverunt. in speciem montium factas concisiones diviso, Hunc autem post tertium diem convalescentem præ vi ventorum in Daphnusiam et Hieron de scendentes, taliter per angustum venerunt ad urbem et usque ad Propontidem et insulas et Abydum, omnes maritimos toros ac ripas replentes; quarum videlicet concisionum inspectores et nos ipsi exsti timus, descendentes super unam earum cum qui busdam triginta coætaneis nostris, et super illam jocantes. Habebat autem et animalia campestria et mansueta `mortua: omnis enim, quicunque vellet, a Sophianis usque ad urbem et a Chrysopoli usque ad S. Mamam et ad ea quæ dicuntur Galati per aridam sine prohibitione pergebat. Et una quidem ex eis ad Acropoleos scalam dirupta contrivit eam; excusationibus fictis consolabatur, centum auri ta lentis injuriam recompensans. Eodem etiam anno misit Paganus, dominos Vul gariæ, ad imperatorem, postulans ut cum co facie ad faciem jungeretur, et accepto verbo descendit ad eum cum Bohiladis suis. Cumque imperator una cum Sabino sederet, suscepit cos et exprobravit inordinationem eorum et odium habitum in Sabinum, feceruntque pacem, ut putabatur. Ast imperator mittens clam in Vul gariam cepit Severum principem Sclavinum, qui multa in Thrace fecerat mala. Comprehensus au tem est et Christianus, qui ex Christianis ma

col. 1383–1384page 99 of 120

garites et primus scamarorum effectus est, llippodromium, sputis et ‘injuriis ab omni poputo quem apud S. Thomam manibus et pedibus de truncantes adduxerunt medicos, qui hunc vivum inciderent a thorace pube tenus ad hominis co gnoscendam positionem atque structuram, et sic euin tradiderunt igni. Actutum præterea impe rator exiens ab urbe, cum sine custodia inve nisset ob deceptoriam' pacem clausuras, ingres sus est Vulgariam usque ad Tzicas, et misso igne in cohortes quas reperit, cum timore re versus est, cum nihil forte patrasset. Anno imperii sui 25, 12 Kalendas Decembrias indictionis quarte, furens, impius et scelestus imperator adversus omnes timentes Deum, Ste phanum novum protomartyrem abstrabi præce pit, cum esset inclausus apud S. Auxentium in proximo monte Damatry; quem hi, qui erudi tionis ejus fructum percipiebant et unius cum eo ac similis erant sensus, scholarii quoque ac reliquis ordinibus deputati accipientes, pedemque ipsius rudente ligantes, traxerunt a prætorio us que ad ea quæ sunt Pelagii, ubi et discerpentes eum projecerunt venerabiles illius reliquias in Biothanatorum lacum, eo quod multos monue rit et adduxerit ad monasticam vitam, atque contemnere regias dignitates atque pécunias per suaserit: reverendus quippe vir omnibus erat pro eo quod fere sexaginta fecerit annos in clau stris et virtutibus multis effulserit. Multos au tem principes ac milites accusatos, quod imagi nes adorarent, diversis pœnis et amarissimis ver beribus tradidit; jusjurandum etiam generale ab omnibus sub,imperio suo degentibus exegit, ne quisquam adoraret iconam. Cum quibus et Cou stantinum falsi nominis patriarcham super am bonem ascendere et exaltare pretiosa ligna et jurare fecit, quod non esset ex eis qui imagines adorarent; cui mox persuasit ut ex monacho Stephanites efficerctur, et carnibus vesceretur, atque citharœdos ad mensam admitti regiam pa teretur. Sed non in longum ultio homicidam hunc tradidit pœnis. Denique duodecimo Kalen das Februarias quartæ indictionis motus est con tra Vulgares, et direxit ad Achelon 2600 chelan dia construens, ea et armans ex cunctis the matibus; quæ cum in toris (82°) stationem fixis sent, flante aquilone contrita sunt pene omnia, et necatus est populus multus, ita ut imperator extendere retia et sic mortuos educere ac sepe lire præceperit. Porro decimo sexto Kalendas Se plembrias ejusdem quartæ indictionis publice dif famavit ac dehonestavit habitum monachorum in Hippodromio, præcipiens unumquemque monachum manu tenere mulierem, et taliter eos transire per cumulatos. Similiter et octavo Kalendas Septem brias ducti sunt ad ludos Circenses insignes prin cipes decem et novem, et pompati sunt quasi mala contra imperatorem consiliati fuerint, non vera citer accusati, sed quia invidebat eis eo quod essent formosi atque robusti et ab omnibus col laudati, quibusdam vero ex eis et ob religionem, eo quod ad prædictum inclausum issent et pas siones ejus publice divulgarent; quos et interfecis. Quorum præcipui sunt Constantinus patricius” et dudum logotheta cursus, cui nomen imposuit- Po dopagurum, et hujus frater Stategius spathatius et domesticus excubitorum, Antiochus logotheta dromi factus et prætor Siciliæ, David spatharius et comes Obsequii, Theophylactus protospatha rius et prætor Thraciæ, Christophorus spatha rius, Constantinus spatharius et primus imperia lium stratorum, filius patricii Bardanis, Theophy lactus candidatus, et alii. Quos cum in Hippodromii ludos palam traduci et ab omni populo conspui et maledici fecisset, sententiam dedit. Et illos qui dem duos fratres, Constantinum aio atque State gium, intra venationis septa capitis animadversione punivit, multo super eos facto universe plebis lamento, adeo ut cum hoc didicisset imperator, in dignaretur et præfectum Procopium cæderet et ab administratione depelleret tanquam id fieri permittentem. Cæteros autem omnes oculis priva tos in exsilium destinavit, quos et per singulos mittens, cum esset omni crudelitate plenus, ad loca in quibus degebant, centenis flagris vapulare jubebat. Porro tertio kalendas Septembrias ejusdem quartæ indictionis insaniens idem malivocus ad versus æquivocum suum et consentaneum patriarcham, et inventis quibusdam clericis et mo nachis instruxit illos ut dicerent: Audivimus patri. archam cum Podopaguro adversus imperatorem lo quentem, et misit eos ad patriarchium, ut arguereat eum. Cumque ille negaret, fecit illos ad pretiosa ligna jurare fatentes: patriarcha maledicta hæc audivimus. Inter hæc ergo misit, et bulla signayil patriarchium, et bunc exsilio relegavit apud Bie riam, et rursus apud Principem insulis. Anno imperii Constantini 26 Abdelas Ibinalim mortuus est, ruente super se turre, in qua custo diebatur. Abdelas autem cum cameræ fungeretur honore, multa mala Christianis sub principatu suo degentibus demonstravit, siquidem et cruces ec clesiarum abstulit, et vigilias nocturnas celebrare, sed et litteras discere probibebat. Hi vero qui di cuntur apud illos Arurita, quod interpretatur æmulatores, contra Palmyretensem eremum insur Scamari sunt prædones, et scamara depræ datio. Stephanus 2 epistola ad Pipinum R. F. Scamaras atque deprædationes seu devastationes in civitatibus et locis B. Petri facere sua impera tione nec cessavit nec cessat., FABR. In oris. FABR. Equivocum. Ludovicus imp. in præcepto quodam apud Flodoardum 11, 19. ‹genz nostra Från corum cum æquivoco nostro rege ejusdem gentis ›

col. 1385–1386page 100 of 120

rexerunt. Sed illorum quidem malitia in Ecclesias ▲ ducentos, a Græcia vero et insulis testatarios Del utpote infidelium manifesta fuit. Is autem qui Christianis, ineffabilibus Dei judiciis, imperabat, fortassis ut Israel quondam ille vesanus Achab, multo pejora quam Arabum sit insania sub imperio suo positis orthodoxis, episcopis videlicet, monachis et laicis, prælatis atque subjectis ostendit, ubique intercessiones sanctæ Dei Genitricis ac omnium sanctorum in scriptis ut inutiles et sine scripto repellens, per quas videlicet nobis emanat omne suffragium; et sanctas reliquias eorum effossas ejiciens et invisas reddens, sicubi cujusquam insi gnis audiebantur ad animaruın sanitatem et corpo rum rejacere, vel sicut moris est, a pie agentibus honorari. Mox ergo mortem adversus hujusmodi tanquam impie gerentes minabatur, sin autem, proscriptiones ac exsilia et tormenta. Deo vero gra tissimum lipsanum, utpote quidam thesaurus pos sessoribus habitus, auferebatur, invisum de cætero efficiendum. Tale quid et in pretiosissimum laudabilis martyris Euphemiæ profanus hic impe rator lipsanum gessit, in profundum id una cum loculo jacléns, non ferens videre unguenti etiam ex se super omnem populum suavitatem reddentem, et arguentem ejus adversus intercessiones sanctorum deliramenta. Sed Deus, qui custodit ossa placen tium secundum divina eloquia, illæsum hoc con servavit, rursus ostensurus illud apud Lemnum insulam: per nocturnam enim visionem jacens elevandum præcepit et conservandum. Sub Con stantino vero et Heirene piis imperatoribus, indi ctione quarta, cum decenti honorificentia rediit ad templum suum. Quod ipse quidem, tanquam inimicus Ecclesiarum, commune, fecit armamenta rium sterquiliniumque fore decrevit, illi repurga tum hoc iterum sacraverunt, ad redargutionem quidem hujus impietatis, ostensionem autem ho rum pietatis. Hoc autem ob stupendum et scriptura dignum miraculum post 22 annos iniqui principis mortis, una cum piissimis imperatoribus et Tara sio sanctissimo patriarcha, nos et vidimus et cum eis amplexi fuimus, licet indigni magnam gratiam pro merentes. Porro decimo sexto Kalendas Decem brias, ejusdem quintæ indictionis, decreto impera toris promovetur Nicetas eunuchus ex Sclavis ortus irregulariter patriarcha Constantinopoleos. Et facta est siccitas, ita ut nec ros de cœlo cade ret, defecitque penitus ab urbe aqua, et otiosæ re mianserunt iam cisternæ quam lavacra, quin potiús et fluenta fontalia, quæ prius jugiter eſſuebant. Quòd intuens imperator cœpit renovarc aquædu ctum Valentiniani, qui cum usque ad Heraclium perdurasset, ab Avaribus est destructus. Electis ergo ex diversis locis artificibus ab Asia quidem duxit et Ponto ædificatores mille et liniatores quingentos; porro ex ipsa Thrace operarios quin que millia et tegulas facientes ducentos, et præpo suit eis principes exsecutores operum ac patricium unum;· sicque opere consummato aqua introivit in urbem. Cæterum eadem quinta indictione pro vehit sui sensus prætores et operarios nequitia sua condignos, Michaelem videlicet Melissenum in the mate Orientalium et Michaelem Lachanadracontem in Thracesiis, super buccellarios vero Manin a ma nia, id est insania, nominatum. Sed quis idoneus ad enarranda scelerata horum piacula, quæ partim suis a nobis conscribentur in locis? Omnia enim seu singula horum opera si conscriberentur, quæ ad curationem imperantis effecta sunt, nec ipsum arbitror, ut proprie cum evangelista dicatur, mundum capere eos qui scribendi sunt libros. Anno mundi 6259, divinæ incarnationis anno 759, auno imperil Constantini 27 Stephanus Ro manæ sedis habetur antistes. Constantinus vero. falsi nominis patriarcha, ductus est. Nonis Octobri bus sexta indictionis a principe in insulam; quem et cecidit tyrannus, quod vadere non valeret. Jus sit autem eum in phorio portari, et euntem sedere in gremio ecclesiæ Magnæ; eratque asecretis cu:n éo ferens chartæ tomum, in quo erant scripti hu jus excessus. Omni ergo populo civitatis ex præ cepto regio illic congregato et vidente legebatur charta in audientiam totius populi, et per singula percutiebat asecretis faciem ejus, Niceta patriarcha in confessorio sedente ac intuente. Post hæc vero cum imposuissent eum in ambonem et rectum stare fecissent, accepit Nicetas chartam et misit episco pis, et ablato superhumerali ejus, anathematizave runt eum, et hunc Scotiopsin cognominantes, abs traxerunt ab ecclesia, gradientem retrorsum, Postera vero die cum ludi Circenses agerentur, raserunt faciem ejus, et barbam denudaverunt, capitis ac superciliorum pilis ablatis, et indutum hunc faneo brevi et sine manicis vestimento, sedere fecerunt oblique super asinum sagma ferentem, et ipsius tenere caudam, eleduxerunt eum per Diippium Ilippodromium, cuncto populo et vulgo mala im precante illi et conspuente. Trahebat autem asi num Constantinus nepos ipsius, naso reciso. Cum que venisset ad vulgus, descenderunt et conspuerunt et pulverem projecerunt super eum. Et cum ad duxissent eum ad consistorium, dejecerunt de asino, et calcavere collum ejus, et collocatus con tra vulgus audiebat ab illis ludicra verba usque ad absolutionem ludorum equestrium. Eodem quoque mense missis impius imperator patriciis significat ei dicens: Quid is de fide nostra et concilio,quod fecimus? Qui sensibus ad vanitatem convérsis respondit: Bene, inquiens, et Invisum, Apuleius 5: Post opimas dapes qaidam introcessit et cantavit invisus. › FABR. copyére Liniatores. Gloss. xplotę liniatura oblitus. Ið, Testacearios. Fabn.

col. 1387–1388page 101 of 120

sisset eum moleste tulisse infandas in viros insa nias suas, et beato Stephano inclauso S. Aurentii has manifestas reddidisse, salutisque remedia sor? cepisse, hunc quasi insidiatorem suum diffamans una cum inclauso, ut prædictum est, interfecit. Fecit autem abundare horno species in urbe: no vus enim Midas factus aurum coacervavit et agri colas denudavit, et ob tributorum exactionem cogebantur homines largas Dei geniminum manif centias facile seu vilt pretio venundare. credis, et bene concilium operatus es, putans se ob adhærere prop'er luxurias suas. Cum autem sen hoc illum rursus placare. At illi confestim respon dentes dixerunt: Nós hæc audire nolumus ab ore tuo polluto. Ex hoc ergo vađe̱in tenebras et in ana thema. Et sic accepta sententia descendit ad clau stra ferarum, et decollatus est. Et caput quidem ejus per aures ligantes tribus diebus in Milio sus penderunt ad ostentationem plebis: corpus vero ejus pede resti ligato traxerunt per plateam usque ad loca Pelagii, et sociandem biothanatis jactave runt; similiter et caput ejus post tres dies illue delatum projecerunt. O irrationabilitatem at cra delitatem atque immisericordiam immitissimæ be stiæ Non est veritus miser sanctum' lavacrum duos enim filios ejus ex tertia conjuge ipsius in ul similiter fecit. Anno imperii sui 28 coronavit imperator Eudo ciam uxorem suam, cum esset trigamus et hæð esset tertia conjux, in tribunalio decem et novem accubituum Kalendis Aprilibus: filios vero SUOS ex ipsa procreatos, Christophorum scilicet et Ni cephorum, postera die, qua sanctum celebratum est Pascha, Cæsares ordinavit, patriarcha oratio nem faciente, et imperatoribus super eos chlamy des et Cæsaricias imponentibus galeas. Pari modo et Nicetam, novissimum fratrem eorum, nobilis simo facto, superposuit ei chlamydem auream et coronam; et ita processerunt; jactantibus impera toribus hypatiam trimisia et semisia et no mismata nova, usque ad Magnam ecclesiam. Eodemque anno Nicetas falsi nominis patriarcha iconas ex musio Tactas, quæ in patriarchio Secreti minoris erant, crasit, et imagines magni Secreti, quæ sculptæ in ligno erant, deposuit, el cæterarum nas suas susceperat, siquidem semper feralis mo- imaginum facies delinivit. Sed et in Abramio ribus et immansuetus esse probatur. Ab hoc autem anno`ampliori insania usus est: mittens quippe deposuit Petrum nobilem stylitem a petra, quem¨ vivum, cum dogmatibus ejus cedere renuisset, ti gatis pedibus ejus in prædictum Pelagii locum, et hunc quoque per plateam tractum projici jussit. Alios etiam in saccis vinciens, et lapidibus aggra vans in pelagus jactari præcipiebat, oculos eruens, nares abscindens, flagellis excorians, et omnem tor menti speciem adversus eos qui' pie. agebant exco gitans. Et in urbem quidem per se ipsum hæc et consentaneos suos, Antonium aio patricium et scholarum domesticum, ac Petrum magistrum, al que per populum singulorem ordinum, qui a se fuerat ad talia eruditus, agebat. In exteris vero thematibus per jam dictos prætores. Ipse namque citharæ sonitu delectabatur atque conviviis, turpi bus sermonibus et saltationibus eos qui sibi adha rebant incessanter erudiens, et sicubi quisquam corruens vel dolens solitam Christianis vocem emit teret dicens: Dei Genitrix, juva, aut vigilias agens deprehenderetur aut Ecclesiis assuetus aut cum religione vivens aut non passim juramentis ab utens, ut inimicus imperatoris damnabatur et ¡m memorabilis nominabatur. Monasteria vero, quæ in gloriam Dei et refugia salvandorum effecta sunt, domos fore communes fautoribus suis militibus Saciebat. Denique cœnobium Dalmatii, quod inter optima Byzantii erat cœnobia, militibus in habita culum tribuit; ea quæ dicuntar Callístrati et Dii ac Maximini monasteria, necnor et alias sacras mo nacharum ac virginum domos, a fundamentis de struxit. Eos vero qui monasticam súbire vitam ex insignibus militibus vel senatoribus studuerant, et maxime illos qui sibi adhæserant et complices libi dinis suæ ac nefandorum actuum fuerant, morti subdebat, suspectui habens confusionem, quæ sibi ex pronuntiationibus fieret propalantium se. Unde et Strategium Podopagari fratrem, cum esset ur banus specie, assumpsit: amabat enim talibus Anno imperii Constantini 29 -ingressa est urbem Heirene ab Athenis venieus dromonibus et chelan diis plurimis, adornatis sericis palliis, et proceri bus urbis cum uxoribus obviam occurrentibus et præcedentibus eam. Cumque patriarcha venisset ad palatium in ecclesiam Phari, facta sunt ad eamdem Heirenem Leonis imperatoris sponsalia, et decimo sexto Kalendas Januarias coronata est in triclinio Augustæ imperatrix Heirene. Quæ cœm ad oratorium S. Stephani situm in Daphne abiisset, accepit nuptiarum coronam una cum filio Constan tini, prælaso videlicet imperatore Leone. Hoc etiam anno facta est commutatio in Syria viri ad virum et feminæ ad feminam et pueri similiter ad puerum. Et præcepit Abdelas radi barbas eorum, et fieri calamaucos cuhiti unius et semis. Anno imperii Constantini 30 Adrianus sedis apostolicæ præsul habetur. Eodem anno movit exercitum Banacas contra Romaniam, et multos captivos abduxit, et Romani quartam Armeniam ingressi despoliaverunt eam. Præterea moritur Salech, et translata est Germanicía in Pake stinam. Eodem vero anno imitatus Lachanodraco magi strum suum, omnem monachum et monacham in Trimisia. Anast. in exsilio S. Mart.: Usque ad unum trimisium frumentum potui comparare.» V. Scaliger De re numm. et Salmas. ad H. A. FABR.

col. 1389–1390page 102 of 120

themate Thracesiorum commorantes apud Ephe- derunt ex Arabibus mille. Ast Abdelas abiens sum congregavit, et eductis eis in campum dixit ad eos: Qui vult imperatori ac nobis obedire, alba induatur veste et in hac hora sumat uxcrem: ast qui hoc facere parvi penderint, privati teminibus in Cypro exsilio damnabuntur. Tumque opus cum verbo pariter consummatum est, et malti eodem die martyres sunt ostensi, multi vero deficientes et ‹nervati perierunt, quos et familiares sibi Draco faciebat. Præterea indictione nona mense Janua rio, natus est imperatori Leoni et lleirenæ filius,' qui nominatus est Constantinus, dum adhuc vive ret Constantinus avus ejus. Anno imperii Constantini 34 movit exercitum Banacas contra Romaniam, et cum descendisset ab Hisauria in castrum Sices, obsedit illud. Quod cum audisset imperator, scripsit ad Michaelem prætorem Orientalium et ad Manin Buccellaríorum et Bardam Armeniacorum prætores; qui cùm ve missent, tenuerunt egressum corum, qui erat.clau sura valde difficilis ad meandum. Stolus autem Ci byrrhæcotorum cum Prætona spathario prætore suo veniens applicuit in portu prædicti castri. Quod cum Banacas vidisset, sui desperatus fiduciam rursus assumit, suosque alacres reddit, et ascendens ad equestres èxercitus magnis et repentinis vocibus cum omnibus suis clamorem dedit, sicque illos territoş ſugat, multisque peremptis déprædatus est omnia circa regiones illas, et cum spoliis multis reversus est. Eodem quoque anno misso Thracesiorum prætor Lachanodraco Leone notario suo et Leone exmo nacho venundavit omnia monasteria, virorum sci licet et feminarum, et omnia vasa sacrata et libros et pecora, et quæque patrimoniorum eorum erant, et horum pretia principi detulit. Quotquot autem monachos et paternos libros reperit, igne com bussit; et sicubi lipsanum sancti quis habens ap paruisset ad custodiam, et hoc quoque nihilomi nas igni tradebat, eum vero qui habebat illud, ut impie agentem puniebat. Et multos quidem mona chorum verberibus interfecit, quosdam etiam gla dio trucidavit. Præterea innumerabiles oculorum visibus exorbavit; et quorumdam quidem barbas cera et oleo perungens succendebat ignem, et ita tam facies eorum quam capita concremabat. Porro alios post multos cruciatus exsiliis destinabat, et postremo non desèruit in toto themate sibi sub jecto hominem unum monastico schemate circum amictum, Quod cum imperator didicisset, bonum semper exosum habens, scripsit ei gratias dicens Inveni te virum secundum cor meum, qui facis omnes voluntates meas. Hunc ergo imitantes et cæteri si milia perpetrabant. Anno imperii Constantini 32 misit Abdelas in Africam Mualabitum cum exercitu multo, et in gressus est Alphadal Badinar in Romaniam, et ce pit captivos quingentos. Mopsuestienses autem ob viam eis occurrentes et bellum exagitantes occi Ilierosolymam jejunavit, et præcepit inscribi Chri stianos et Hebræos in manibus; et idcirco multi Christianorum per mare in Romaniam confu…. gerunt. Anno imperii sui 53 movit Constantinus, mense Maio duodecimæ indictionis, stolum chelandiorum bis millium contra Vulgariam. Et ingressus ipse in rubea chelandia motus est ad intrandum Danubiunų amnem, derelictis quoque prætoribus equestrium thematum extra clausuras, si forte possent Vulga ribus in se intuituni figentibu: introire in Vulga riam. Cum autem venisset usque ad Barnas, for midavit, et redire meditabatur. Sed et Vulgares. videntes, ac simili pavore metuentes, miserunt Boilam et Tzigaten petentes pacem. Quos cum vi disset imperator, gavisus est et pacem fecit, præ stito vicissim jurejurando quatenus neque Vulgares exirent contra Romaniam neque imperator studeret in Vulgariam intrare. Et factis super hoc ex utraque parte scripturis ad invicem reversus est imperator et urbem adit, taxatis derelictis ex omnibus the matibus in castris quæ condidit. Octobrio vero mense undecimæ indictionis nuntium suscepit a Vulgaria ab occultis amicis suis, quod mitteret dominus Vulgariæ duodecim millia ex populo et Boilades ad captivandum Verzitiam et abducendum ees in Vulgariam. Qui ne innotesceret quod contra Vulgares moveretur (venerant enim ad eum legati domini Vulgarize) cum adhuc ii essent in urbe, si mulavit se adversus Arabes movere, ct transmea runt tam vexilla quam supellectiles ministerii regii apparatus. Cum autem apocrisiarios dimisisset, per exploratores comperto eorum egresse, assum pto exercitu festinus iter arripuit, et coacervatis thematum taxatis et Thracesianis et unitis ordini bus optimatibus fecit eos 80 millia. Et pergens in locum qui dicitur Litbosoria, nullius tubo clangore sonante, irruerunt super illos, et veniens eos fecit victoriam magnam, et cum multis, exuviis et ca puivis reversus est, triumphi sui trophæa penes urbem ostentans, et obsequiis constipatus incc dens, bellumque hoc nobile nuncupans, eo qund nemo sibi restiterit, nec mactatio in hoc aut elu sio Christiani facta fuerit sanguinis. Auno imperii sui 34 Constantinus solvens Yul garum pacem construxit iterum stolum multum, et intromissis in eum equitum 12 millibus direxit prætores classium omnes in illo, ipse vero timens mansit cum equestri militia. Cum autem usque Mesembriam venissent et hanc fuissent ingressi. valenter aquilone vento spirante omnia pene con trita sunt et multi perierunt, et rediit, cum nihil utilitatis attulisset. Porro Telerigus dominus Vul gariæ compèrto quod per familiares suos imperator consilia sua cognosceret, scribit ei dicens: Vellem effugere et venire ed te. Transmitte mihi 'verbum securitatis meæ, et quos habes hic amicos, ut hoc eis credam ct mecum occurrant. At ille levitate usus crgo

col. 1391–1392page 103 of 120

scripsit ei. Qui cum hæc didicisset, per medium stantino ac semine ipsorum. Et fecerunt scripta, omnes recidit. Quod audiens Constantinus ali quandiu canos suos evulsit. Anno imperii sui 35 imperator, mense Augusto decimæ tertiæ indictionis, exivit contra Vulgares. Qui atrociter in cruribus divinitus est percussus plaga quæ Græce anthrax appellatur, et hinc febre validissima et medicis propter nimium incendium ignota detentus Arcadiopolim rediit, a subjectis super bumeros in lecto. delatus, et veuiens Selym briam navim ingressus est. Cumque ad rotundum pervenisset castellum, miserabiliter in chelandio moritur, çlamans et dicens: Vivens adhuc igni sum inexstinguibili traditus, sanctamque Virginem et Dei Genitricem laudari expostulans, cum sine fœdere ipsins fuerit inimicus. Regnavit autem imperator post patris sui mortem annis 34, mensibus 2, die bus 26, et ita vitam dissolvit sanguinibus multis infectus et dæmonum invocationibus ac sacrificiis, persecutionibus quoque sanctarum Ecclesiarum rectæque ac immaculatæ fidei, nec non et mona chorum peremptionibus et violationibus monaste riorum, malisque variis supercrescens, non minus quam Diocletianus et antiqui tyranni. Præterea eodem anno et eodem mense moritur et Abdelas Arabum dux. Cum enim bi ambo velut acerrimæ bestiæ diuturnis temporibus ac similiter humanum genus depasti sunt, mortui sunt. providentia Dei. Et obtinent principatum Leo et Madi filii eorum. Porro eodem anno Longobardorum rex ad regiam veniens urbem imperatori se profugus contulit. Mundi 6668, divinæ incarnationis anno 768, anno vero imperii Leonis primo, Madi dux habetur Ara bum, qui 9 his præfuit annis. Leo vero imperator cœpit expandi in pecunias, quæ sibi fuerant a patre dimissæ, placuitque tam optimatibus, quam populo, et visus est ad breve tempus pius esse, sanctæque Dei Genitricis ac monachorum amicus. Unde et metropolitanos ex monachis in primis sedibus collocavit, militiasque per themata fecit multas, et ordines in urbe amplificavit. Quamobrem thema tum principes moti ingressi sunt omnes cum mul titudine populi copiosa, petentes Constantinum filium ejus in imperatorem. At ille, ut moris est principibus, renuntiavit eis. Filius, inquit, meus unicus est mihi. Idcirco vereor hoc facere, ne forte contingat mihi quod humanum est, et cum adhuc sit parvulus, morti eum tradatis, et alium promoveatis, At illi cum juramentis profitebantur se ullum sa tisfacturos minime regnaturum præter filium ejus, etiamsi eum mori Deus voluisset. Hoc autent a Dominica die qua Palmarum solemnitas agitur, usque ad feriam quintam hebdomadæ majoris, po pulo in Hippodromio coacervato petente, sancta Parasceve jussit jurare illos, et juravit omnis po pulus in honorandis et vivificis lignis, tam scilicet ex thematibus et senatu quam ex interioribus or dinibus et civibus omnibus et hergasteriacis, im peratorem non admittendi exceptis Leone seu Con quemadmodum juraverunt, propriæ manus. Et in crastinum, Sabbato scilicet sancto, exivit imperator in tribunalium decem et novem accubituum, et provexit nobilissimum Eudocimum fratrèm satım (nam Anthimum vivens pater ejus provexerat), et processit imperator cum reliquis Cæsaribus et tribus nobilissimis ac novo Constantino ad Magnam ecclesiam, et mutato indumento, sicut imperatori bus moris est, ambonem ascendit cum. filio suo simul et patriarcha, et ingressus omnis populus poșuerunt scripta sua in sancta mensa, et impera tor locutus est sic: En fratres, petitionem vestram adimpleo, et dono vobis filiùm meum in imperatorem. Ecce ab Ecclesia et de manu Christi eum suscipitis. Atilli magna voce clamaverunt dicentes: Fidejussor noster esto, Fili Dei, quia de manu tua suscipimus .dominum Constantinum imperatorem ad custodien dum eum et moriendum pro eo. Et in crastinum, quando videlicet magnus et Dominicus Paschæ dies celebratus est, decimo octavo Kal. Maias decimæ quartæ indictionis, aurora crepusculo exiens im perator una cum patriarcha in Hippodromium, de lato altario, omni populo contemplante, patriarcha fecit orationem, et coronavit imperator filium suum; et ita processit ad Magnam ecclesiam uterque imperator cum duobus Cæsaribus et tribus nobilis simis. Processit autem et imperatrix Heirene, cum præcessissent imperatores, sceptris, obsequentibus per scholas antelatis, et ascendentibus per æœæ portæ ascensum in Catechumenia ecclesiæ, non exiens in plateam Emboli. Mense vero Maio ejusdem indictionis accusatus est Nicephorus Cæsar et fra ter imperatoris, quod insidias construxisset adver sus eum cum spathariis quibusdamı atque stratori bus aliisque hominibus regiis; et facto imperator silentio apud Magnauram exposuit populo quæ de se fuerant dictà. Qui unanimiter exclamaverunt ot uterque recederet de medio, non memorantes sem per perjuri se patri eorum jurasse non admissures post mortem ejus injuriam pati natos ipsius. Ast imperator rebelles casos et tonsos exsilio apud Cher sonem deportatos fore decrevit, et climata illa sub custodia et munimine conservanda. Anno imperii Leonis secundo confugit Telerigus Vulgarum dominus ad imperatorem, qui fecit eum patricium, jungens illi et uxoris suæ Beirenæ con sobrinam. Cum autem baptizatum eum ex sancla quoque piscina suscepisset, magnifice honoravit pariter et amavit. Anno imperii Leonis tertio sedit Ithimamas apud Dabecon, et seditionem commovit. Leo autem im perator militias Romanorum direxit, et ingressi sunt Syriam centum millia, quibus duces erant Michael Lachanodraco Thracesiorum, Artahuasdus Armenius Orientalium, Tatzates Bucellariorum, Basteratzes Armeniacorum, et Gregorius Obsicia nensium prætores; et circumdavere Germaniciam, ubi erat Hisbahalithius Madi, et appréhenderunt

col. 1393–1394page 104 of 120

omnes camelos ejus, et futurum erat ut caperent tionem, vi multa compellente consecratur patriar etiam Germaniciam, nisi muneribus persuasisset Lachanodraconi Hisbahal, et recessisset a castro. Et exivit in prædam regionis, et captivatis hæreti cis Jacobitis Syris iterum ad castrum reversus est. Et misso Ithimamas exercitu a Dabcco et amirədi bus bellam cum Romanis fecerunt, et ceciderunt amirades quinque et Arabum sex millia, ut ferunt. 'Et sexta feria redierunt: ingressi enim fuerant Dominica die. Præterea imperator facta majoma in Sophianis insedit in solio cum filio suo, et ita di vulgarunt prætores triumphos quos sumpserant. Transtulit autem hæreticos Syros in Thracem, et locavit eos illic. cha Constantinopolitanus. Media vero hebdomada jejuniorum tentus est Jacóbus protospatharius ac Papias et Strategius ac Theophanes cubicularii et paracœmomeni, Leo quoque ac Thomas, æque cu bicularii, una cum aliis religiosis viris, eo quod venerabiles imagines adorarent. Tunc denudans absconditam malitiam suam Leo, persecutoris filios, bos immisericorditer casos et tonsos perque medium urbis vinctos pompari fecit et in prætorio inclaudi mandavit; inter quos etiam dictus moritur Theo phanes, confessor effectus et coronam martyrii consecutus. Reliqui autem onines per hujus obitum probati monachi sunt ostensi. Ast Aaron ingressus in Armeniacorum themą obsedit Semalvos castel in verbo. Miserat autem Thummamam in Asiam cum, quinquaginta millibus, et occurrens Michael Lachanodraco cursu modico suo debellavit eum, et jugulavit fratrem Theụmamæ. Anno vero imperi¡ Leonis quarto furore accen sus Madi Arabum dux mittit Hisan cum virtute Blum æstate tota, et Septembrio mense cepit illud inulta, Maurophorum scilicet Syriæ ac Mesopota miæ, et descendit usque Dorylæum. Verum impe rator præcepit prætoribus ne debellarent eos publico bello, sed munirent civitates et populum introducerent: ad earum custodiam, destinatis et principibus magnis per singulas civitates, ipsique sumerent electorum militum terna millia, et in sequerentur eos, ne dispergerent cursus, et incen derent ipsi primitus tam pabula equorum quam escas, ubicunque fuissent invente. Cum autem residerent Dórylæi diebus quindecim, et defeéis sent sibi quæ victui sunt necessaria, exilia eorum effecta sunt animalia, multaque in eis præda pa trata est. Et reversi obsederunt Amorium die uno; quod cum vidissent munitum, et multam habere armaturam, reversi sunt nihil proficien ses. Anno imperii Leonis quinto Paulus Constanti nopolitanus habetur antistes, venitque Madi Ara bum dux Dabecum cum potentatu multo et appa ratu, et misso filio suo in Romaniam ipse redit ad sanctam civitatem, et mittit Muchesiam, qui dice batur Zelotes, et dat ei potestatem apostatas fa ciendi Christianorum servos et desolandi ecclesías sanctas. Et venit usque Hemesam, et repromittit se non compellere ad magarizandum nisi eos qui ex infidelibus dudum fuissent, donec patefacti sunt Hebræi et Christiani. Et statim cœpit impie cru ciare, sicut nec Lysias olim vel Agricolaus. mul tosque perdidit. Sane feminæ gratia Christi Dei nostri vicerunt ejus insaniam; et hæ cum_Nubiten. ses essent archidiaconi Hemesæ ac filii Esaiæ, multum cruciatæ, cum non cessissent impietati, millena quippe flagra recipientes et aliis multis cruciatibus attentatæ, coronam victoriæ a Christo perceperunt. Pervenit autem et usque Damascum, et multas ecclesias desertas fecit, non intendens dato Christianis ab Arabibus verbo. Præterea octavo idus Februarias mortuo Niceta, de quo prædictum est, Constantinopoleos episcopo, secunda jejunio rum hebdomada, die Dominico, Paulus honorabilis genere, Cyprius, verbo ac actu coruscans, post plurimam propter hæresim qua tenebatur excusa Eodem quoque mense quartæ indictionis mortuus est Leo Blius Constantini hoc modo. Cum insaniret circa lapides, nimis adamavit coronam Magnæ ecclesiæ, et accipiens portavit eam, et exierunt carbunculi in capite ejus, et captus a valida febre mortuns est, cum regnasset annis quinque, diebus sex exceptis. Mundi anno 6776, divinæ incarnationis anno 776, Heirene piissima una cum filio suo Constantino gloriose imperium divinitus accipit sexto idus Se ptembrias indictionis quartæ, quatenus mirabilis prædicaretur Deus etiam in hoc, per viduam ſemi nam et puerum orphanum depositurus immensam contra se famulosque suos impietatem et adversus cunctas Ecclesias motam impugnatoris Dei Constan tini tyrannidem, ut olim diaboli per piscatorum et ¡llitteratorum infirmitatem. Post quatuor vero dies imperii sui, cum filius suus decem esset annorum, consilium facientes quidam senatorum voluerunt educere Nicephorum ex Cæsare et imperatorem sta tuere. Cum autem ad notitiam causa devenisset, tenti sunt Gregorius logotheta dromi, et Bardas dudum prætor Armeniacorum, Constantinusque vicarii spa tharius et domesticus excubitorum, ac Theophyla ctus Rangabe drungarius duodecimæ insulæ, et multi alii; quos casos et tonsos in diversis locis. exsilio relegavit. Porro viri sui fratres Cæsares ac. nobilissimos tonsos sacerdotio fungi et populo com munionem in festivitate Christi nativitatis porrigere fecit, in qua procedens imperatorio more publice cum puero retulit ecclesiæ stemma, quod fuerat a. marito sublatum, pulcherrime fabrefactum et pretio sis lapidibus venustatum. Promovit autem Helpi dium prætorem in Sicilia, qui et ante illic prætor exstiterat. Porro decimo septimo Kalendarum Maia rum accusatus idem Helpidius quod cum Cæsaribus sentiret, et misso Theophilo spathario præcepit ut compendio raperet el duceret cum. Qui coin per rexisset, non dederunt illum Siculi. At illa hujus

col. 1395–1396page 105 of 120

uxorem ac filios casos et tonsos prætorí misit exiissent Stauracius et Petrus magister et custodiendos. Junio autem mense omnia ulteriora tonius domesticus, non studuerant subti themata destinavit ad clausuras custodiendi et observandi exitum Arabum, proponens eis caput Joannem sacellarium, qui erat cunuchus et dome sticus ejus. At vero Madi misit Cebir cum virtute multa, et occurrunt in locum nuncupatum Milum, et inito bello superantur Arabes, et occidantur ex cis multi, et ita cum confusione reversi sunt. “Cœa perunt præterea piissimi principes Gducialiter agere, 'et verbum Domini dilatari, et qui volebant salvari, sine probibitione mundo abrenuntiare, et glorifica tio Dei' exaltari, ac monasteria recreari, atque omne bonum manifestari. agère, ut verbum caute' susciperent et filios pri morum, sed excuntes inconsulte tenti sunt ab illis et compedibus vincti sunt, et coactæ sunt utræque partes ad faciendum pacem. Et dona verunt invicem, Augusta scilicet et Aaron, senia multa, pacto firmato ut per singulos annos eis censum tribueret. Et facta pace discesserunt, dimittentes etiam et civitatem Nacoliæ. Tolit au tem et Átazates uxorem suam et omnem sub stantiam. Học etiam anno in longis Thracæ muris homo quidam fodiens invenit lapideam arcam, quam cum expurgasset et revelasset, reperit virum ja centem et litteras conglutinatas arcæ, continentes hæc: Christus nascetur ex Maria Virgine, et credo in eum. Sub Constantino vero et Heirene imperatori bus, o sol, iterum me videbis. Anno imperii Constantini et Heirenæ secundo direxit Heirene Costahim sacellarium et Maina Jum primicerium ad Carolum regem Francorum, quo filiam suam nuptui traderet imperatori Con stantino úlio suo. Et facto placito ac jurejurando inter utrosque, reliquerunt Elisæum eunuchum atque notarium ad docendam illam Græcorum lit. teras simul et linguam; sed et ut erudiret eam et secundum mores Romanorum imperii. Constructis autem classibus numerosis, et electis ex themati Las populis ac principibus, qui sudicerent, pro movit Theodorum patricium eunuchum, virum in dustrium, et direxit in Siciliam adversus Helpidium. Cumque multa fierent bella, vicerunt hi qui circa Theodorum erant. Quo viso Helpidius ti muit, et sumptis quotquot habebat pecuniis cum Nicephoro transmeavit in Africain, et accepto verbo securitatis ad Arabes confluit; quem illi susceptum ut Romanorum imperatorem retinebant, coro nantes eum incassum, et ocreis et stemmatą induentes. Cum autem Romanorum in his po pulus vacaret, egreditur Madi filius Aaron cum potentatu et apparatu nimio, tam Maurophorum quam totius Syriæ et Mesopotamiæ atque de serti, et venit Chrysopolim, derelicto Bunuso ad obsidendum Nacoliam et custodiendum dorsa sua. Misit autem et Burniche in, Asiam cum 50 mil libus; qui cum debellasset Lachanodraconem cum themate Thracesiorum in loco Darino dicto, cum et ipsi triginta miilia essent, quinque mil La interfecit. Ast imperatrix misso Antonio do mestico cum ordinibus obtinuit Barin, et con cluserunt eos. Confugit autem ad eos Tazatius Bucellariorum prætor, odio quod contra Stau racium habebat patricium et logothetam dromi, eunuchum onibus, qui tunc videbantur esse, præemineutem et omnia disponentem. Et dato eis consilio pacem postulaverunt. Cum autem ad hoc Anno imperii sui tertio, pace facta cum Åra bibus et aditu reperto, Heirene mittit Stauracíum patricium et logothetam dromi com virtute multa contra Sclavinorum gentes. Qui cum、descendis set in Thessaliam et Græciam, subjecit omnes et tributarios fecit imperio. Introivit autem et in Peloponnesum, et multam captivitatem et eru vias Romano imperio attulit, Anno imperii Constantini ac Heirenæ quarto rediit Stauracius, de quo suprà dictum est, e Sclavis, et triumpho manifestavit trophæa in Hip podromio. Mense autem Maio ejusdem septima indictionis exivis imperatrix Heirene una Com Bilio suo et virtute copiosa in Thracem, cir cumferens organa et cætera genera músicoram, et ivit usque Borœam, et hanc ædificari jubens nominavit Heirenopolim. Venit autem et usque ad Philippopolim cum omni securitate, et rødlit, cum construxisset etiam Anchialum. Eodem quoque anno et Arabum dux Madi, qui et Maumed, mortuus est, et obtinuit Mones Alius ejus. Porro pridie Kalendarum Septembris rum ejusdem septimæ indictionis Paulus almifcus et sanctissimus patriarcha infirmatus thronum reliquit et descendens ad monasterium Flori monacbicum suscepit habitum, imperio ignorante. Cum autem boc didicisset imperatrix, venit ad eum cum filio tristis et clamans, Cur, inquit, học fecisti? At ille cum lamentis multis aft ad eam Utinam nec unquam sedissem in sacerdotii throžo, Ecclesia Dei tyrannidem patiente, præsertim cum scissa sit a reliquis universalibus sedibus et anathe matisata! Quæ demum ascitos patricios et senɔ tus primores misit ad eum audire quæ ab ipso dicebantur; qui dixit ad illos: Nisi synodus uni versalis fiat, et error qui est in madio vestri cerri gatur, salutem non habebitis. At illi dixerunt ej Et quare subscripsisti, cum consecrareris, NOR ↳ consecraturum iconam? Ait autem: Etenim idcirco tamentis afficior et cucurri ad pœnitentiam, depre caturus Deum, ne sicut sacerdotem me cruciet, qui lacuerim usque nunc et præ timore furoris vestri non prædicaverim veritatem.Et in his obdormivil in pace, derelicto lamento multo tam imperio quam piis et religiosis rei publica viris: colendus enim vir erat, et supra mensuram misericors, ac omni reverentia dignus, multamque fidem ha

col. 1397–1398page 106 of 120

bebat tam res publica quam imperium erga il- strum- fundata est, scissam nunc et divisam, et nos lam. Ex tunc ergo cœpit dici et disputari su per sanctis imaginibus sermo ab omnibus cum fiducia. alia atque aliter loquentes, et aliter eos Christianos qui in Oriente unius nobiscum fidei sunt; sed et his concordantes Occidentales, nos ab omnibus illis alie Anno imperii, Heirene cum filio quinto Arabum natos et a se per singulos dies anathematizatos. Dira dux Moses provehitur, qui uno eis præfuit anno. pœna est anathema: procul a Deo emittit, et a regno Constantinopolitanus vero Tarasius habetur anti- cœlorum expellit, ducens in tenebras exteriores. Ne stes. Hoc quoque Tino collecto imperatrix Heirene scit Ecolesiæ lex vel terminus sectam sive contentio omni populo apud Magnauram dixit ad eos: nem, sed sicut novit confiteri unum Deum, unum Scitis, fratres, quid fecerit Paulus patriarcha; et si- baptisma, unam fidem, ita et concordiam unam in quidem vixisset, non utique pateremur hunc dimittere omni ecclesiastico negotio. Nihil enim est in con sacerdotii thronum, licet monasticum habitum in- spectu Dei tam acceptum atque placabile quam ut duisset. Quia vero, sicuti Deo placuit, de vità migra- unum simul et una efficiatur catholica Ecclesia, quem vit, provideamus hominem, qui possit pascere nos el admodum in sincere nostræ fidei symbolo confite Ecclesiam Dei didascalicis conservare sermonibus. Qui mur. Et petimus nos, fratres, ut feor, et vos, quo unanimiter omnes dixerunt non fore alium nisi niam scio timorem vos Dei habere, a piissimis et or Tarasium, a secretis. At illa: Et nos, ait, illum thodoxis imperatoribus nostris synodum universalem çligimus. Sed resultet, et dicat pro qua causa non colligi, ut efficiamur nos, qui unius Dei sumus, suscipit electionem imperii et totius plebis. At ille unum, et qui Trinitatis cultores exsistimus, uniti et respondit populo dicens: Immaculatæ fidei nostræ unanimes et collegæ, et qui capitis nostri Christi su Christianorum custodes, et eorum quæ in gloriam mus, efficiamur corpus unum compactum alque con Dei sunt æmulatores fideles, imperatores nostri, lan- nexum, et qui sancti Spiritus sumus, efficiamur non quam omnium in beneplacitum ejus et in commodum contra invicem, sed proſinvicem, et qui veritatis exsi nostrum curam facientes, et· mazime nunc ecclesia- stimus, efficiamur id ipsum sapientes atque dicentes, sțica negotia diligenter et sollicite consideruntès, quo- et non sit in nobis certamen sive dissensio, ut pax summus sacerdos in hac regia urbe sua constituerer, Dei, quæ exsuperat omnem sensum, munial nos in su pietatis me animum assumpserunt, et ut omnes. Et siquidem jusserint orthodoxiæ propugna manifeste mihi diceretur quod consiliati sunt præce- tores, imperatores videlicet nostri, postulationi meæ perunt. Cumque ad hoc me' indignum esse pronun- annuere, consentio et ego. Sin autem, impossibile es² tiarem et nullum consensum efficerem, utpote qui mihi hoc facere, ne subjiciar anathemati et inveniar juġum hujus sarcinæ portare vel sufferre non possem, condemnatus in die Domini nostri et justitiæ Judicis, jusserunt me adduci ante faciem vestram, pro eo ubi neque imperator, neque sacerdos, neque principes, quòd hujus consilii unanimes et comprobatores effecti neque hominum mullitudo poterit eripere me. Et sitis. Et nunc, o viri, qui Deum timelis et semper quidquid placuerit vobis, fratres, date, apologiæ meæ hunc in cordibus vestris habetis, quique Christi voca- vel, ut melius dicam, petitioni meæ assentionis vestræ tione, veri videlicet Dei nostri, nominamini Christiani, responsum. Et libenter audierunt omnes qua. dicta aio, audite brevis sermonis ab exiguitate ac humili- sunt, consensum præbentes ut fieret synodus. At tate nostra rationem. Ego quidem quidquid piis im- vero Tarasius rursus ad populum disputans ait peratoribus nostris et per omnia orthodoxis respon- Leo imperator subvertit imagines; et quando synodus derim, et in conspectu vestro orationis meæ apologia facta est, subsersas illas invenit. Et propter quod respondeam, timore deprimor ad consentiendum huic imperatoria manu subversæ sunt, iterum quæstionem electioni, et vereor a facie Dei currere taliter et quo- kabet idem capitulum, quoniam antiquam consuetu modolibet incircumspectus, ut non terribili damna- dinem in Ecclesia traditam præsumpserunt, sicut tioni succumbam. Si enim divinus Paulus apostolus, eis libitum fuit, exterminare. Sed veritas Dei, ut qui Dei voces audivit cœlumque habuit erudiens se et apostolice dicamus, non est alligata. paradisi inspector effectus est audivitque arcana verba et portavit nomen Dei coram gentibus et regibus, dixit: ‹ Ne forte, cum ali prædicaverim, ipse re probus efficiar, › quomodo ey qui in mundo cou versalus et cum laicis connumeratus in imperatoris administrationibus militavi, sic absque indicatione atque circumspectione possum insilire ad sacerdotii magnitudinem, horrendum conamen ad exiguitatem meam, et temerarium studium? Causa vero timoris et refutationis meæ hæc est: uspicio enim et video Ecclesiam, quæ supra petram Christum Dominum no ✓ Itaque octavo Kalendas Januarias octave indi ctionis consecratus est almus Pater noster Tarasius patriarcha Constantinopolitanus; qui missis Ro mam synodicis suis et libello fidei suæ receptus est ab Hadriano papa. Mittens autem et imperatrix petiit ut mitteret litteras, suas et homines, quo invenirentur in synodo; qui direxit Petrum vice dominum Ecclesiæ suæ, et Petrum Hegume num S. Sabæ, viros honorabiles ac omni virtute adornatos. Misit autem et Antiochiam et Alexan driam tam imperatrix quam patriarcha: adhuc Vicedominus est oeconomus. V. Hugonem Menardum ad Concordiam regularum c. 28, cui adde Flodoardum 1, 17. Fabr.

col. 1399–1400page 107 of 120

cum habebat. namque pax, quæ facta fuerat cum Arabibus, non persona venerant non dimiserat, sed retentos SE eral soluta. Et duxerunt ab'Antiochia quidem Joan nem magnum atque famosum, verbo et opere sanctitatis participem, qui et syncellus Antiocheni patriarchæ fuit, et Thomam Alexandrinum, virum zelatorem el religiosissimum, qui et Thessalo nicæ magnæ civitatis, quæ'est in lyrico, factus archiepiscopus effloruit. Interea mortuo Mose fit Arabum dux frater ejus Aaron, qui tribus et ri cenis eis præfuit annis et multa mala Christianis ostendit. Anno imperii sui sexto mittentes imperatores convocaverunt omnes, qui suh eorum erant pote state, antistites, pervenientibus quoque a Roma transmissis ab Hadriano papa litteris et hominibus, ut prædiximus, et ab Antiochia et Alexandria. Et septimo Idus Augustas none indictionis præsiden tes in templo Sanctorum Apostolorum apud regiam Anno imperii Heirenæ et Constantini octavo exiit Tarasius sanctissimus archiepiscopus Constantino poleos in Nicæensium civitatem, et celebrata est sancta et universalis septima synodus episcoporum, et recepit catholica Ecclesia priscum ornamentum suum, nil novum prædicans, sed sanctorum el beatorum Patrum dogmata immota custodiens, et novam hæresim abdicans, tresque falsos nominatos patriarchas anathematizans, Anastasium videlicet. Constantinum et Nicetani, atque omnes consenta neos eorum. Facta est autem prima conventio ae sessio episcoporum in ecclesia catholica S. Sophis undecimæ. Et Novembrio mense ingressi sunt Nicænæ civitatis quinto Idus Octobrias Indictionis omnes regiam urbem, et præsidentibus imperatori bus una cum episcopis in Magnaura lectus est id ejus, firmantes pietatem secundum antiqua de mus, et subscripsit tam imperator quam mater gmata, opera sacerdotum honori, et dimiserant eos, et pace potita est Ecclesia Dei, quanquam inimicus zizanta in operationibus suis seminare non cesset. Sed Ecclesia Dei, semper impugnata triumphat. urbem cœpere sanctas Scripturas relegere, et obji cere invicem, imperatoribus ac catechumenis in spicientibus. Ast populus scholariorum et excubi tuum atque ordinum cæterorum accusati a princi pibus suis, cam haberent adhuc et magisterium quoque nequam doctoris sui, denudatis gladiis irruerunt in eos, minitantes mortificare tam sum mum sacerdotem quam orthodoxos episcopos et abbates. Imperio vero per assistentes sibi familiares homines hos sedare nitente non acquieverunt, quin potius exprobraverunt. Cum autem patriarcha sur rexisset et tribunal cum episcopis et monachis C. fuisset ingressus,, hi qui maligni sensus eorum crant episcopi exjerunt ad eos, clamantes atque dicentes: Vicimus. Et gratia Dei nemini nocuerunt furiosi illi et inhumani. Et taliter dissoluta synodo abiit unusquisque ad propria. Anno imperii sui septimo misso Heirene Staura cio patricio el logotheta in Thracem, mense Se ptembrio, initio decimæ indictionis, ad ulteriora themata, persuasit eis sibi cooperari et dep "ere ab urbe impium populum, quem nequissimus Con stantinus instruxerat et erudierat. Et cum se finge ret quod, exercitum motura esset in Orientales partes, eo quod Arabes fuissent egressi, exiit onınis regius apparatus atque supellex usque ad Ma lagnia; et introeuntes bi qui exteriorum thematum, erant tenuerunt urbem. Mittens autem ad illos significat eis dicens: Mittite mihi arma vestra opus enim vobis habeo. At illi stulti divinitus facti dederunt ea. Tunc missis familiis corum in naves exsules eos emisit ab urbe, in propriam regionem unumquemque jubens abire, in qua et genitus esset. Et cum fecisset exercitum proprium ct prin cipes sibi obtemperantes, ipsa mense Maio iterum pitlens per omnem locum convocavit episcopos, quo venirent in Nicæensium civitatem Bithyniæ ad efficiendum illic concilium. Et per totum æstivum tempus congregati sunt omnes apud Nicæam, siquidem eos qui ex Romanæ sedis ct Orientalium Anno imperii sui nono Heirene imperatrix, pace soluta faciendi cum Francis nuptiales contractus, direxit Theophanem protospatharium et abduxit puellam ex Armeniacis nomine Mariam ab Amnia, et junxit eam Constantino imperatori et filio suo, cúm ipse multum tristaretur et nollet, propter affectum quo erga Caroli filiam Francorum regis flagrabat, quam scilicet antea desponsaverat. Et consummaverunt nuptias ejus mense Novembrio indictionis duodecimæ. Interea Heireno misit Joan nem Sacellarium et logothetam in Longobardiam, uną cum Theodoto dudum rege majoris Longo bardiæ, ad ultionem inferendam, si posset, in Ca rolum et quosdam subducendos ab illo. Descendo runt ergo cum Theodoro patricio et prætore Sicki, et inito bello tentus a Francis amare peremptus est. Anno imperii Heirenc et Constantini decimo movit diabolus livore pietatis imperatorum homines, qui instigaverunt matrem adversus filium et filium ad versus matrem: inflexerunt enim eam quasi ex præ signantibus futura cognitionibus certificati, a‹seren tes ei: Non est prædestinatum apud Deum tenendi filium tuum imperium, sed tuum est a Deo tibi da tum. At illa ut mulier ducta, præsertim cum amo rem quoque principatus haberet, credidit ita esse, et non recogitavit quod ipsi volentes dispensare res id sub occasione prætenderent. Ergo cum im perator jam viginti esset annorum factus atque robustus admodum et idoneus, videbat se nibil potestatis gerentem, et tristabatur, intuens e con trario Stauracium patricium et Jogothetam omnia possidere, omnesque ad illum procedere, et nenti– nein ad se frequentare audere. Tunc consiliu inito cum familiaribus perpaucis hominibus suis, et

col. 1401–1402page 108 of 120

nus hominum perdere! Qui enim ante quindecim an nos terribili jurejurando jaravérunt et facta propriæ manus scripta in sancto tribunali recondiderunt, iterum jurabant se a filio ejus non imperandos in vita ipsius, et rursus hoc oblivioni tradentes Con stantinum imperatorem bonæ famæ laudibus effe rchant, non perpendentes miseri quod non opor teat reciprocum fieri juramentum. Necessitas enim incumbit ut omnem reciprocam jurationem perju rium subsequatur. Perjurium autem est abnegatio Dei: Collecti autem Octobrio mense decimæ quartæ indictiónis bi qui ex thematibus erant apud Atroam, exquisieruntomnes communi consilio ConstantinONI imperatorem, vicesimum agentem annum. Timens aulem Heirene impetum populi absolyit eum. At illi hunc quidem imperatorem affirmaverunt, hu jus autem matrem respuerunt. Præterea direxit protinus imperator Michaelem Lachanodraconem et Joannem bajulum suum ac protošpatharium, et juramentis submiserunt Armeniacos, ne susciperent Heirenem matrem suam imperatricem. Alexium vero confirmavit in prætorem suum. Et cum redi isset imperator in urbem mense Decembrio, cœ sum et tonsum Stauracjum exsulem fecit apud Ar meniacorum thema ad satisfactionem eorum. In exsilium nihilominus et Aetium nisit, spadenem protospatharium et intimum cjus, et omnes dome sticos ipsius spadones. Hanc autem cum suavitate sua et afluentia locavit in palatio Eleutherii, quod ipsa ædificaverat, in quo etiam pecunias multas absconderat. Petro magistratu et Theodoro patricio et Damiano Al versutias, quomodo per multa studet argumenta ge æque patricio, firmavit quo comprehenderet eum et exsulem in Siciliam destinaret, ipseque teneret imperium cum matre sua. Porro quinto Idus Fe bruarias factus est horribilis terræ motus, ita ut non auderet quisquam domi dormire, sed omnes in hortis et sub dio tabernaculis factis et tentoriis extensis degebant. Ast imperatrix una cum filip suo egressa est ad S. Mamam. Cum autem Staura cio nuntiata fuisset præsignata res, commovet Augustam contra fliium; quæ comprehensos ho mines imperatoris omnes cecidit atque totondit, una cum Joanne protospathario et bajulo ipsius, et exsilio relegavit in inferioribus partibus usque in Siciliam, Petrum vero magistratum dehonesta tionibus submittens in domo sua sedere præcepit, similiter et Theodorum patricium. Porro Damia num patricium cæsum et tonsum in castrum Apol loniadem exsulem fore constituit. Percutiens au tem et filium conviciisque multis lacessens egit ne procederet per dies non paucos. Cœpit autem adjuramentis submittere [jurare] militiam jam di centem, quia Quousque tu vivis, non permittemus imperare filium tuum. Et jurabant omnes sic, ne mine contradicere super hoc audente. Interea classis Arabum in Cyprum exivit. Quod præcog noscens imperatrix coacervavit et ipsa omnia Ro ınana navigia, et misit adversus eos. Cum autem usque-Hyra uterque prætor venisset, divertit a promontorio Chelidoniorum, et ingressus est in Attaliæ sinum. At vero Arabes moti a Cypro, cum serenitas eos cepisset, circumferebantur in pelago. Cumque terræ proximi tenerentur, viderunt eos prætores, et acie directa præparati sunt ad bellan dam. Theophilus autem Cibyrrhæotorum prætor, cum vir esset robustus atque fortissimus, fisus et ante omnes egressus tentus est ab eis; qui cum ductus ad Aaron fuisset ab eo videndus, adhorta tus est ut proditor fieret et temporalia donæ sus ciperet. Qui cum hoc nullatenus admisisset, per am pliusque coactus nequaquam cessisset, gladii animad versionem sustiner martyr optimus est ostensus. Mundi anno 6283, divinæ incarnationis an no 783, anno vero imperii Constantini primo mense Septembrio, indictionis decimæ quartæ, venerunt qui adjurabant ad Armeniacorum thema; qui jurare minime consenserunt, quia Non impera bimur a filio tuo in vita tua, sed nec præponimus, inquiunt, nomen Heirenæ ante Constantini nomen, sed Constantini et Heirenæ, ut ab initio suscepi mus. Misit autem iterum ad inflectendum eos Alexiam spatharium et drungarium vigiliæ. At illi tenentes eum, ut sibit præesset, provexerunt. Nice phorum vero patricium et prætorem suum cuɛtodia manciparunt, Constantinumque solum principen et imperatorem laudaverunt et acclamaverunt. Hoc comperto reliquorum populi thematum, præ toribus suis expuisis Constantinum tantum impe ratorem et ipsi prædicabant. O maligni diaboli Factum vere est eodem mense incendium, et concrematum est triclinium patriarchii, quod dici˜ ur Thomaites, et juæstorum, et aliæ domus usque ad Milium. Cæterum Aprili mense Constantinus cum castra movisset contra Vulgares, venit ad castellum quod dicitur Probati, ad rivum scilicet S. Georgii; et cum occurrisset Cardamo domino Vulgariæ, pusillo circa vesperam facto bello, formidantes hi qui ex parte Romanorum erant, per noctem fugerunt et inglorii redierunt; quin et Vnlgares metuentes reversi sunt. Anno imperii sui secundo. mense Septembrio castra movit imperator adversus Arabes, et proſe ctus ab Amorio abiit Tarsum Cilicia. Cum autem venisset ad inaquosas turres, repedavit inanis mense Octobrio indictionis decimæ quintæ. Porro decimo octavo Kalendas Februarias rogatus impe rator a propria matre et a multis optimatibus pro nuntiat eam ‘iterum imperatricem, et laude cum illo simul attollitur, ut a primordio Constantini et Heirenæ. Omnes quidem obediunt. Ast Armenia corum thema pertinaciter instans ad hoc renititur, et quærit Alexium, qui paulo ante prætor in eis fuerat, et ab imperatore tune evocatus et dignitate patricii honoratus penes ipsum degere videbatur. Hunc ergo propter hnjusmodi requisitionem et quosdami sermones super illos dietos, quiə vido,“

col. 1403–1404page 109 of 120

eet regnaturus esset, cedens ae tondens in præto- Á rio posuit. Julio vero mense exercitum movit adversus Vul gares, et construxit castrum Marcellorum, et duo decimo Kalendaram Augustarum exivit Cardamus dominus Vulgariæ cum omni virtute sua, el stetit in munitionibus. Fiducia vero fretus et a pseudopro phetis imperator credere persuasus quod ejus es set victoria, incircumsperte ac inordinate bellum infert, et valido vincitur Marte, fugatusque rediit in urbem, multis amissis non solum communis populi, sed et primatum, inter quos et Michael ma gistratus, Lachanodraco ei Bardas patricius ac Stephanus protospatharius exstiterunt, Nicetas quo que ac Theognostus facti prætores, et homines regii non pauci. Sed et Pancratius pseudopropheta et astronomus, qui et victurum illum vaticinatus .est. Abstulerunt autem Vulgares etiam sarciñam, pecunias, equos et aulæa una cum universo re gio apparatu. Cum autem ordis collecti sent in urbe, consiliati sunt educere Nicephorum ex Cæsare et imperatorem statuere. Quo com perto Constantinus misit, et eduxit utrosque filios Constantini avi sui ad S. Mamam, et Nicephorum quidem oculis, Christophorum atque Nicetam An thimumque atque Endocium linguis privavit; cum quibus et prædictum Alexiem patriciela luminibus exorbavit, obediens maternis et prælati Stauracii patricii suadelis, ei asseverantium quod nisi hunc cæcum redderet, in imperatorem ewu forent ele cturi. Facta est autem horusi pœna mense Augu sto, die Sabbati, indictionis decimæ quinta, hora nona. Verumtamen non in longum Dei justitia hanc actionem dimisit inultam: post quinquennium namque eodem mense et eadem Sabbati die orba tur oculis a propria matre Constantinus idem. es Anno imperii Constantini tertio audientes Ar-' meniaci de Alexio patricio quod cæcus fuerat fa ctus, custodiæ mancipavere prætorem suum, Theo dorum videlicet Camulianum patricium. Quo com perto imperator misit quidem primum ad eos nonnullos, post sanctum vero Pascha ipse per se movit exercitum contra eosdem Armeniacos una cum reliquis cunctis thematibus. Et septimo Ka lendas Junias primæ indictionis, die sanctæ Pen tecostes, cum proditos eos Armeniorum fraude, qui cum ipsis erant, debellasset atque vicisset, comprehendit illos, et interfecit Andronicum spa tharium et turmarcham corum, et Theophilum turmarcham atque Gregorium épiscopum Sinopæ; reliquos vero rerum jacturis et proscriptionibus subdidit. Porro mille vinctos exercitus ipsorum introduxit per Blachernarum portam in urbem, quorum faciebus atramento et punctionibus supra scripsit Armeniacus insidiator. Dispersit eos tam in Siciliam quam in cæteras insulas. Armenii sane, proditores eorum, nil ab imperatore honoris seu liberalitatis assecuti castrum Camachan Arabibus tradiderunt Anno imperii Constantini quarto ceperunt åra bes Thebesan castrum sub verbo, propter quod et principas ejus dimiserunt ad propria. Anno imperii sui quinto Constantinus, odio ba bens Mariaux uxorem suam, summissione matris suæ principatum appetentis et quo ab omnibus reprehensibilis judicaretur affectantis, coegit eam ut heret monacha; quam cum inflexisset, totandit mense Januario. Et Aprili mense movit exercitam adversus Arabes, et mense Maio bellum iniens in occursu ipsorum, in loco qui dicitur Amusan, vicit, veriit, et hos insecutus est usque ad amnem. Et cum venisset Ephesum et apud Dei locum era tiones fecisset, commercium nundinarum, quod centum erat auri librarum, indulsit ad famulatum S. Joanuis apostoli. Augusto vero mense coronavit imperator Theodotem cubiculariam in Augustam, el desponsavit eam inique. Anno imperii sui sexto, indictione prima, cete. bravit imperator Constantinus cum Theodote nuptiarum principia in palatio S. Mamæ per dies quadraginta prolongatarum. Mense vero Aprilis ejusdem indictionis nocturno tempore factus est terræ ímotus in insula Creta valde terribilis, mense autem Maio factus est Constantinopoli nimis horri bilis. Cardamus præterea dominus Vulgariæ denun tiavit imperatori dicens: Aut tribue mihi pacto, art veniam ad aurea usque portam, et demolias Thracem. Ast impérator posita equina in mappa stercora transmisit ei: Qualia, inquiens, te decere pacta prævidi, transmist tibi. Verum quia senez es, nolo ut fatigeris usque ad hæc loca, sed ego venio usque Marcella, et tu ezi, et quidquid judicaverit Deus fiat. Et cum misisset imperator ad ulteriora themata, congessit populum suum et venit usque Versinitiam, et Cardamus usque ad lucum Abro leva; et cum formidaret, mansit in nemore. Ast imperator confortato populo suo´abiit usque ad lucum Abrolevan, invitans eum per dies decem et septem. At iHe non est ausus, sed repedavit fugar ad sua. Eodem quoque anno et Arabes venerunt usque Amorium, et cum nihil profecissent, reversi sunt, præda in circumquaque regionibus facta. Eodem autem anno Plato Sacudionis abbas se abscidit a communione Tarasii patriarchæ, pro eo quod imperatorem in communionem receperit, et institutori tondere uxorem ejus Mariam, et Joseph monacho et abbati monasterii quod appellatur Târ chatara coronare cum cum Theodote præceperit. Quod cum didicisset imperator, misso Bardanio patricio et scholarum domestico, atque Joanne comite Obsequii, Platonem introduxit in urbem, et reclusit intra claustra in templo principis militiæ quod est in palatio. Reliquos vero monachos eum nepotibus ejus percussos exsilio relegavit apud Thessalonicam; quibus auxiliabatur mater impe ratoris, tanquam his qui £lio suo resistebant et confundebant. by Google

col. 1405–1406page 110 of 120

Anno vero imperii sui septimo, mense vero rent atque confiterentur quod propter imperatoris Septembrio, egressus est imperator cum maire cæcitatem sol obcæcatus suos radios retraxerit. Et taliter de cætero imperat Heirene mater ejus. Eodem etiam anno et Romæ cognati beatæ me moriæ Hadriani papæ commoventes populum tumul tuati sunt contra Leonem papam, et tenentes cæca verunt eum, non tamen penitus lumen ejus exstin guero potuerunt. At ille confugit ad Carolum Fran corum regem, qui ultus est inimicos ejus amare, et iterum restituit illum in sedem suam. Cæterum vicem Carolo récompensans coronavit imperatorem in templo S. Petri apostoli, perungens oleo a capite usque ad pedes, et circumdans imperatoria veste atque corona, octavo Kalendas Januarias indictio vis nònæ. Igitur Romanis iterum imperat Heirene annis quinque. sva, ut calefieret apud Prusam. Octobrio vero nense natus est imperatori filius, quem norainavit Leonem. Quæ cum cognovisset imperator, derelicta naire apud Thermas una cum ordine regio úni verso atque principibus cursim in urbem regressua est. Quapropter hujus mater spatio reperto allocuta est et subtraxit muneribus ac repromissionibus igminum principes, ut deponeretur filius suus et psa singulariter imperaret, alios horum per se psam, alios vero per homines suos blandiens. Et ittraxit ad se omnes, et præstolabatur congruum nvenire diem. Interea Romæ obeunte Adriano ›apa consecratur Leo, vir honorabilissimus et per ›mnia reverendus, Hense vero Martio exivit impe ator adversus Arabes, secum habens Stauracium patricium et cæteros amicos matris sue, necnon et electam catervam expeditorum videlicet mili sim ex utriusque thematibus, viginti millia. Vi lentes hi qui circa Stauracium erant alacritatem populi et imperatoris, timucrunt ne forte bello nito ille vinceret et ipsi adinventis adversus eum rustrarentur insidiis. Ergo muneratis vigiliis per maserunt eis mentiri, perhibendo Saracenos fu ģisse. Imperator itaque multum tristatus ineflicas irbem ingressus est, et Kalendis Maijs mortuus est ¡lius ejus Leo, et luxit eum vehementer. Porro lecimo sexto Kalendas Augustas ab equestri agone id S. Mamam transcanto, transmearunt adversus sum comprehendènḍum hi qui erant ex ordinibus, juos mater imperatoris fuerat allocuta. Quo ille tagnito in chelandium suum ingressus est, et ransmeavit ad Pylas, volens ad Orientalium thema confugere. Erant autem cum eo et matris suæ ¡mici, quos ille sic esse penitus ignorabat. Præterea exivit ipse et mulier ejus usque ad Tritonem, Porro consilio inito amici matris ejus, qui cum ipgo rant, dixerunt ad semetipsos: Si coacervatus uerit ei populus, non jam domiuio comtringetur, neo atere poterimus eum, el perdet nos, Materque ipsius congregatis in palatio, Eleutherii eis qui ex ordini jus sibi fuerant collocuti, introivit palatium, et um didicisset populi ad imperatorem concursum, imuit nimis, et tractabat qualiter mitteret episco jos ad eum et aceiperet verbum et sederet in an ¡ulo. Verum scripsit occulte ad amicos suos, qui cum eo erant, quia Nisi modum quemlibet feceritis at tradideritis eum, verba quæ habebitis mecum ndicare babeo imperatori. At illi meteuntes tenue unt eum ad preces, et in chelandium inducto eo Sabbato mane venerunt ad urbem, et incluserunt um in domo purpurea, in qua et natus est, et irca horam nonam crudeliter et insanabiliter ocu os ejus evellunt, ita ut hunc mors subsequens onfestim exstingueret, consilio matris ejus et con iliariorum ipsius. Obtenebratus autem est sol per lecem et septem dies, et non dedit radios suos, ita at aberrarent naves et ferrentur, emnesque dice Anno itaque imperii sui Heirene primo, id est cum secundo imperare coepisset, confestim dirigit Dorotheum hegunenum Chrysopolitanum et Con stantinum chartophylacem ecclesiæ Magnæ ad Abi melech partes Cappadociæ depopulantem atque Galatiæ, intercedens pro pace; quod tamen factum non est. Et Octobrio mense quidam rebelles in custodia positis in palatio Contherapia filiis impu gnantis Deum Constantini ad Magnam confugere persuadent ecclesiam, quasi petentes securitatem subsequentis indemnitatis suæ, quatenus per hu jusmodi occasionem appellarent ex eis quemquam imperatorem. Et multo populo ad ecclesiam con currente ingressus est Actius eunuchus patricius, et eduxit eos verbo, nemine ad illos tendente, et exsilio damnaverunt eos apud Athenas. Duo autem patricii, Stauracius scilicat et Aetius, qui dilecti esse noscebantur imperatricis, facti sunt in alter utrum hostes, ita ut inimicitiam manifeste monstra rent, ambo intentionem habentes post mortem ejus cognatis suis iniperium acquire&di. Anno imperi¡ Heirene secundo, Abimelech exivit contra Romaniam, et misso expeditorum incursu descendit usque ad Magalina, et præoccupans in stabulis Stauracii equos imperatorio equitatuj aptoɛ sine læsione reversus est; et reliqui descen derunt usque Lydiam, et multam consecuti sunt prædam. Mense vero Martio septimæ indictionis voluit Acamirus Sclavinorum Belziciæ princeps pulsatus ab Helladicis educere filios Constantini, et ex eis promovere imperatorem. Cum autem hoc cogno visset imperatrix Heirene, mittit ad patricium Constantinum Serantapichum Theophylactum filium ejus, qui spatharius erat et nepos suus, et omnium oculos eruit, et dissipavit consilium corum contra se nequiter adinventum. Porro Paschalis festivita tis feria secunda processit imperatrix a sanctis apostolis in curru aurato vecta, qui a quatuor equis albis trahebatur et a quatuor patriciis tenebatur, Bardano videlicet prætore Thracesiorum, Sisinnio prætore Thracæ, Niceta domestico scholarum et Constantino Boila, jactans liberaliter hypatiaın. i

col. 1407–1408page 111 of 120

qui sæpe dictus est; inhibuisset, prævalens et in perium in proprium, sicut prædictum est, fratrem usurpans. Mense vero Maio infirmata est imperatrix pene ad speria; quæ profecto obaudisset, nisi Actius iste, mortem, et protenta est contentio eunuchorum. Actius autem auxiliatus est Niceta patricio et scholarum domestico, et insequuntur severe Stau racium, credere facientes imperatricem quod impe rium appeteret, ita ut atrociter irata illi, ascen dens in palatium Tonchierium, dixerit rebellionis et simultatis sollicitatorem eum esse, et sibi celeris acquisitorem perditionis. Qui ad hæc apologia facta muniebat se ipsum. Insanicbat autem adversus Actium et Nicetam jam dictos patricios. Anno imperii Heirene tertio, mense Februario, indictione octava, jam dictus Stauṛacius tyranni dem ac simultatem in urbe regia construebat; scholarios, qui erant in ea, et excubitores una cum primis eorum pecuniis ac muneribus assumens ac placans. Heirene sane, pia imperatrix, silentio in Justiniani triclinio facto prohibuit omnem, qui militaret, adhærere Stauracio, et sic adepta sunt modicam tranquillitatem negotia. Actius vero jam memoratus et Nicetas cum aliis quibusdam certatim adversabantur Stauracio, qui corde perculsus SRN guinem per os emisit spumosum ex partibus pecto ris et pulmonis. Hoc medici aspicientes mortale pronuntiaverunt. Ast adulatores et imperiti, non solum medici, sed et quidam pseudomonachi et di vini, juramentis credere persuaserunt usque ad diem mortis ejus, quæ facta est mense Junio ipsins octavæ indictionis, quod victurus et regnaturus esset. Quibus ille innixus seditionem in Cappado ciis construxit adversus Aetium fieri, quam non meruit vivens audire: post duos namque dies mortis ejus super hoc nuntius venit, et seditiosi comprehensi exsiliis sunt et animadversionibus subditi. Sequenti autcm anno, qui est primus imperii Nicephori, pridie Kalendas Novembrias indictionis undecimæ, quarta noctis hora, cum feria secunda lucescit, idem Nicephorus cum patricius esset et logotheta generalis, tyrannidem adversus Heirenem piissimam concitavit, Deo quidem ineffabilibus ob nostrorum multitudinem peccatorum judiciis in dulgente, cooperantibus ei Niceta patricio el do mestico scholarum, et Sisinnio patricio fratre ipsius, viris, perjuris ac fraudulentis Triphylis. Erant autem cum illis et Leo patricius Serantapi chus, et Gregorius patricius Musulacii, et Theo etistus patricius et quæstor, atque Petrus patri cius, seducentes quosdam ex populo, qui erant ex ordinibus. Cumque venissent ad portam quæ dicta est Chalce, custodesque falso ac subito decepissent, persuaserunt eis ut crederent quod ab ipsa fueriat destinati, quatenus imperatorem eumdem Nice phorum appellarent, eo quod Aetius patricius sibi vim inferret ad annuntiandum Leonem fratrem suum imperatorem. Qui mendacio tanto credentes, imperatorem pariter pronuntiaverunt eum qui erat tyrannus. Taliter ergo að magnum palatium iidem patricii venientes ingressi sunt illud, indeque per totam urbem ignobiles et servos dirigentes accla mationem fecerunt ante mediam noctem, et custo des in circuita palatii, quod Tenta Eleutherii nuncupatur, posuerunt, ubi eam contigit esse. Di luculo sane accersientes eam concluserant in ma jori palatio, et ita processerunt ad Magnam eccle siam ad coronandum scelestum. Convenit interea universa multitudo urbis, et omnes super his quæ agebantur moleste ferebant, maledicentes coronanti et coronando cunctisque congratulantibus eis.Et qui dem cum religione ac ratione viventes divinum mi rabantur judicium, qualiter eam permiserit, quæ pro recta fìde more martyrum agonizaverat, a subulco expelli, præsertim cum ei devotissimi ejus præci pue adhærere propter avaritiam proposuerint, Leo scilicet eunuchus, patricius et sacellarius Sinopeos Anno imperii Heirene quarto, octavo Kalendas Januarias, indictionis nonæ, Carolus rex Franco rum coronatus est a Leone papa, et cum voluisset contra Siciliam classibus præliari, se pœnituit, con jungi potius cum Heirene volens, legatis ad hoc directis sequenti anno, indictione decima. Martio vero mense nonæ indictionis Heirene pia imperatrix Byzantiis civilia donavit tributa, Abydique ac Hie rii ea quæ dicuntur commercia relevavit, magnis super his et aliis multis beneficiis gratiarum actio- et Deo perosi Triphylii atque patricii, qui superias nibus freta. Anno imperii Heirene quinto Aetius patricius liber a Stauracio factus, et ideo securitate potitus, imperium ad fratrem proprium transferre sata gebat, quem et monostrategum fecit in Thrace si mul et Macedonia, ipse ulteriora themata tenens, Orientales scilicet et Opsicin. Cum ergo elatione refertus esset, eos principes, qui sublimiores erant, dehonestans pro nihilo reputabat, qui et valde mæsti adversus eos effecti, simultatem contra im peratricem meditantes, hanc in opus duxerunt. Pervenerunt autem apocrisiarii a Carolo et Leone papa directi ad Heirenem piissimam, postulantes ut jungeretur illi ad nuptias et uniret coa et he dicti sunt, qui donis plurimis ab illa ditati-sunt, et cum ea sæpe convescentes, et adulationibus com juramentis horribilibus certam reddentes, omnibus mundi rebus se necessariorem reputare, quam haberent erga illam, benevolentiam affirmabant. Alii autem ut in ecstasi facti, gestorum certitu dinem horum minime sentientes, somnium se vi dere putabant. Alii autem, qui duntaxat perpendere bene sciebant, præteritam felicitatem beatificabant et futuram per tyrannidem infelicitatem lugebam, maxime hi qui maligni voti tyranni experientiam quamdam ante perceperant. Porrò universos com. muniter possidebat caligo et sine consolatione mentis defectio, ne per singula miserandæ illius

col. 1409–1410page 112 of 120

diei deformia verba scribens protelem sermonem. quid vainit hypocrisi tegere inditam, malitiam et Denique sequenti die sumptis quibusdam ex patri ciis ascendit ad imperatricem custodia manci patam, simulans, ut ei moris erat, falsam benigni tatem, per quam et plures decepit, et excusans se quod invitus ad principatum conscenderit nec hunc unquam desideraverit: maledicebat autem his qui se provexerant et illam insidiis appetiverant, ut proditor Dominum, postquam cum ipso cœnaverit; quos et imitatores illius exsistere testabatur. Osten sis etiam nigris calceamentis, amare se talibus uti præter leges imperatorias affirmabat; fiduciamque habere dolose monebat eam, et cum juramentis, de omni corporali requie, quam consequi dominam a servo deceret; nullamque arbitrari ærumnam casus illius exhortabatur. Commonebat postremo nil occu lere a se imperialium thesaurorum, et damnabat avaritiæ vitium, hoc illam habere non ferens languebat enim eo vehementer omnia devorans, omnemque in auro spem et fiduciam ponens. At vero sapiens et Deo dilecta Heirene, quamvis con grueret ut passione tam repentinæ commutationis utpote mulier teneretur, forti et sapienti prudentia dixit ad eum, qui heri quidem servus perjurus fuerat, hodie vero solers et seditiosus ac impu dens habebatur: Ego quidem, o homo, Deum de³ puto pridem, cum essem orphana, exaltasse me, et deinde super solium imperii, licet essem indigna, provexisse me. Causam vero depositionis meæ mi himet applico et peccatis meis ascribo. In cunctis autem ac modis omnibus sit nomen Domini bene dictum, solius Regis regum et Domini dominorum. Porro modum promotionis tuæ Deo reddo, quo excepto nil fieri credidi. Verumtamen delatas mihi contra te super dignitate, qua nunc circumdaris, auditiones non ignoras; quas veras fuisse rerum finis ostendit, quasque si moleste tulissem, facile mihi erat inter ficiendi te. Sed modo juramentis tuis fidendo, modo sibi parcendo, multos mihi devotos parvipendi, Deo quæ mɛa sunt dans, per quem reges regnant et po tentes oblinent terram. Sed et nunc, cum sis pius et ab ipso provectus, te ut imperatorem adoro, et peto maræ parcere infirmitati. Et concede mihi a me con structam Eleutherii domum in reconciliationem in comparabilis calamitatis meæ. At ille ait: Et si hoc vis fieri libi, jura mihi per omnem divinam virtutem non absconsuram te quidquam ex thesauris imperii, et adimpleo postulationem tuam, et omnem tibi pla cationem et requiem facio. Quæ juravit ei ad pre tiosa et vivifica ligna, quia Non celabo te usque ad obolum unum; quod et fecit. Verum ille, quod desiderabat adeptus, protinus exsilio relegavit eam penes insulam principis, in monasterio quod ipsa ædificaverat, cum adhuc essent in urbe missi Cá roli et quæ agebantur aspicerent. Vorax igitur iste, cunctorum imperio percepto, nec saltem parum avaritiam suam, sed quasi recisurus injustitiam, nequam in Magnaura et injustum constituit fore judicium. Intentio namque tyranno erat, ut ipsæ res ostenderunt, non pauperibus jura tribuendi, sed per hoc omnes qui magni erant inhono randi (§9) et captivandi, et ad se quæ cunctorum, erant impie transferendi; quod et fecit. Videns autem omnes adversus se contristatos, et pavens ne forte memores Heirenæ piæ beneficiorum asciscerent eam iterum ad imperium, Novembrio mense, hieme ˚nimium imminente gravi, non, est ipsius misertus immisericors ille, sed exsilio de portari præcepit in insulam Lesbum et cautissime custodiri, quin et a nemine penitus contueri. Porro pridie Kalendas Maias mortuus est Niceta Tri phylius, ut aiunt, a Nicephoro veneno exstinctus. Et Nonis Maiis, feria quinta, cum Nicephorus ad suburbana Chalcedonis exiisset equumque man suetum et mitissimum asendisset, hunc ex Dei pro videntia dejiciens dextrum pedem ipsius contrivit. At vero decimo quarto Kalendas Augustas, feria quarta, hora prima, Bárdanes patricius et prætor Orientalium, qui cognominatus est Tureus, appel latus est imperator ab omnibus ultra sitis thema tibus. Qui multum renisus ut evaderet illos miņime valuit, et descendens usque ad Chrysopolim, cum circuisset diebus octo et minime fuisset receptus, rediit usque ad Malagma. Qui metuens Deum, et recogitans ne forte per se mactatio Christianorum efficeretur, misit ad Nicephorum, et accepto verbo in scriptis propriæ manus ejus, in quo et Tarasius sanctissimus et patriarcha et omnes patricii sub scripserunt, quod illæsus et indemnis cum omnibus qui secum erant foret servandus, sexto Idus Se ptembrias media nocte clam fugiens descendit ad Cium Bithyniæ in monasterium Heraclii, et invento chelandio, quod ab imperatore super hoc fuerat missum, tonsus est et indutus stola monachica; et ingressus illud abiit in insulam, quæ dicebatur prima, in qua ædificaverat monasterium, opinatus quod veritus foret terribile verbum quod dederas sibi contemptibilis Nicephorus, et in nullo esset lædendus. At ille primo quidem deuudat illum sub stantia ejus, et occasione accepta omnes thematun principes et habitatores; quosdam autem et de re gia urbe captivavit, exercitum autem roga priva tum deseruit. Verum quis sermo enarrare con digne sufficiet opera, quæ diebus illis ab eo sunt gesta per indulgentiam Dei propter commissa nostra? Nona die Augusti mensis undecimæ indi ctionis defuncta est imperatrix Heirene in exsilio insulæ Lesbi, et translatum est corpus ejus in insulam principis, in monasterium quod ipsa con struxit. Inhonorandi, àruásat. Tertullianus De fuga in persecut., inhonores illum; et inhonorabilis apud eumdem. S Ignatius ep. ad Philad., attuásay Mundi anno 6246, divinæ incarnationis anno 716, sabrous. Vet. int. inhonoraverunt ipsos; alii de honorare vertunt. FABR.

col. 1411–1412page 113 of 120

Eodem quoque anno movit exercitum Aaron Arabum dux adversus Romaniam, in virtute gravi, trecentorum vidélicet millium, tam a Maurophoris, quam Syria et Palæstina et Libya coacervata. Et cum venisset Tyama, ædificavit domum blasphemie. et obsidens cepit tune Heraclios castrum, quod erat valde munitum, et Thebasan et Malocopean et Si deropelum et Anandarasum. Misit autem curSAM sexaginta miliium bellatorum, et descendit usque Ancyrain, et hac visa reversus est. Ast imperator Nicephorus metu et impossibilitate detentus exivil, et ipse in desperatione fortia infortunii demonstra turus. Et multis trophæis factis misit ad Aaron metropolitam Synadorum et Petrum hegumenun Gulæi et Gregorium œconomum Apastræ, postt laus fieri pacem. Et malium disputantibus eis, ûrmaverunt pacem, ut per unuinquemque aunum tribueret illis trecenta millia numismatum, et tria numismata in tributum capitis imperatoris, el tria filii ejus; quibus acceptis Aaron jucundatus est, ĉi exsultavit plus quam si dena millia suscepisset ta lenta, ianquam qui subegisset Romanorum impe rium. Porro convenit inter cos castra, quæ de structa fuerant, non reædificanda. Cumque Arabes reversi fuissent, construxit eadem continuo castra, et præmunivit. Quo comperto Aaron misit iterum, et recepit Thebasan, missoque stolo in Cyprem ecclesias destruxit, Cyprios emigravit, ét multo excidio facto paċem dissolvit, anno imperii sui secundo Nicephoras coronavit plingentorum videlicet circiter monachorum sub Stauracium ßlium suum per Tarasium sanctissi- Theodori regimine ordinatorum. mum patriarcham in ambone Majoris ecclesiæ in imperatorem, cum esset inutilis ad tantam modis omnibus dignitatem, tain scilicet aspectu quei robore simul et sensu. Cæterum Nicephorus, qui nunquam usquam veritatem servavit, Lycaonenses quosdam, imo vero Lycanthropos, concordes et consentaneos ad Proten insulam mittens, jussit eos noctu hanc ascendere et prædictum, quasi se ignorante, luminibus privare Bardanum, et post facinus ad ecclesiam fugere. Quo facto tam pa triarcha et senatus quam omnes Deum timentes acriter doluerunt. Ast imperator nequissimus Ni cephorus cum juramentis omnes prinores Lycao nenses simulatus, exquirebat in cos, ut putabatur, ulturus, omnia secundum ostentationem et nihil secundum Deum jugiter agens. Erat enim illi præ cipue cum reliquis prævaricationibus et bujusce modi quoque mentis idioma, per quod videlicet et ante imperium multos seduxit: verumtamen in ridiculum habebatur hoc cjus liquido scientibus studium, ita ut impudentia multa semper caligosa et polluta facies ejus tune inaccessibilis fieret per dies septem, eo dolose intra cubiculum impera toriúm ejulante: nam et naturaliter ei muliebres aderant lacrymæ, quas multis pravis: et pseudo christianis inesse procul dubio constat, quanquɔm plurimos non latuerit. Mense vero Augusto cum adversus Arabes exiisset, occurrit eis apud Chrason Phrygiæ, et inito bello superatur, multisque amissis propemodum, et ipse vivus foret capiendus, nisi principum quidam fortissimi hunc a necessitate vix salvare prævaluissent. Anno imperii Nicephori tertio, simultate facta in Persica, descendit Arabum dux pacificaturus eos. Nicephorus autem spatio reperto ædificavit Ancyram Galatiæ et Thcbasan et Andrasum. Misit etiam et cursus, qui revertuntur nihil proficientes, sed et contra potius plurimos admittentes. Anno imperii Nicephoţi quarto, duodecimo Ka lendas Martias, Tarasius sanctissimus patriarcha Constantinopolitanus gloriose diem clausit extre mum, et elatum est lipsanum ejus in angustam ponti, et scpaltum est in monasterio quod ipse construxerat, quarta feria primæ jejuniorum he Edomadis. Et mense Aprili, die Dominico saneti Paschæ, consecratus est sanctissimus patriarcha Nicephorus a secretis, elcctione totius populi ac sacerdotum insuper et imperatorum. Sane Plato ac Theodorus hegumeni monasterii Studii non con senserunt consecrationi Nicephori, sed et oppido restiterunt, schisma meditantes, causam veluti ra tionabilem habentes; quod ex laicis non oporteat repente ad episcopa maccelerare. Quos imperator Nicephorus urbe pellere volens correctus est, qui busdam consilium dantibus, asseverando non fore laudabilem patriarchæ creationem, si prædictorum rejectio et tanti destructio fieret monasterii, 5e Anno ‘imperii sui quinto castra movit Nicephores contra Vulgares. Et cum venisset Hadrianopolim, ct sensisset quod simultatem contra se imperatorii homines et quidam ex ordinibus meditarentur, in efficax repedavit, nihil proficiens, nisi quod tantum ultionem contribulibus intulit, horum multos cædi bus, exsiliis et proscriptionibus rerum submittens, Anno imperii Nicephori sexto, mense Septem brio, Aaron Arabum dux cum classi contra Rhodum Cumeid direxit; qui cum subito transmeasset Rho dumque pervenisset, multum in ea excidium fecit. Verumtamen municipium quod in ipsa erat, non impugnatum remansit. Cum autem ipso remearet, evidenter impugnatus est a sancto et miraculorum patratore Nicolao. Cum enim Myra venisset et sa cram ejus arcam conferere tentavisset, aliam pro illa contrivit. Mosque classim multa ventorum et marinerum fluctuum, tonitruocum quoque ac ful garuno inæqualitas comprehendit, ita ut plurimæ scapha conquassarentur, ipseque impugnator Dei Cumeid virtutem saneti cognosceret et periculum præter spem evaderet. Porro decimo tertio kaleu das Januarias Nicephorus post multam electionem virginam, ex omni potestate sibi subdita, causa copulandi Stauracium filium suum conjugi factam, Theophanam Atheniensem, agnatam E. Heirena, quæ viro desponsata erat et sæpe cuin ipso cuka verat, separavit ab codem viro, et ipsi´ Stauracio

col. 1413–1414page 114 of 120
PG 108:1413δι᾿ Αναστασίου του δουκός τῆς νέας λαύρας αὐτοὺς ἐξέωσε. τὴν ἤδη μνημονευθείσαν ἱερὰν λαύρον ὁ δὲ βασιλεύς Ρωμανός ἀποστείλας εἰς πάντα τὰ μοναστήρια καὶ τὰς λαύ
col. 1415–1416page 115 of 120

pulera tamentantibus et defunctos beatos asseveran- quidam erat in foro ex laboribus suis locuples et tibus. Fuerunt autem et qui suspendiis usi sunt, ut nihil egens. Quo accersito omnium vorax impera quantum tibi sit aurum. Qui parum tanquam iudi gnus recusans, coactus est ab eo facere hoc, et centum libras se dixit habere, quas eadem hóra præcepit afferri, dicens: Tu quid opus habes solli citari? prande mecum, et tolle libras decem, et kis vade contentus. a malis eriperentur. Etenim immobilia, quæ in- for ait: Pone manum tuam in vertice meo, et jura erant, sibi secum ferre non poterant, et substan tiam, quam ex parentalibus doloribus possederant perditam contemplabantur, et impossibilitas omnis omnes habebat. Hæc quidem inchoata sunt a Septem brio mense, porro circa Pascha finita sunt. Secun dam vero cum hac afflictionem admovens, militare præcepit egenos et armari adversus compatriotas, conferre nihilominus etiam decem et octo ae dimi dium numisma per singulos fisco, una cum omni proximitate tributa publica. Tertiam malignitatem infèrens jussit perpendere et augeri horum tributa, et præstare chartiaticorum causa siliquas binas. Et ad quartam nequitiam suam reditus omnes tribueretur, et alia dena millia malorum comimenta, Anno imperii sui nono Nicephorus contra Chri stianos adinventiones extendit, inspectiones sine Deo in emptionibus animantium, diversorum pa bulorum ac fructuum injustas, titulationes et ja cturas principum, fenerationes in navibus, qui om nibus legem ponebat ne ad usuram quidquam quorum particularis historia onerosa est bis qui compendiosas discere causas exquirunt. Kal. au tem Octobribus, tertia feria, evaginato quidam dis sipatus in habitu monachi gladio cujusdam militan tium cucurrit in palatium, Nicephorum interficere quæréns. Duo vero ex his qui circumstabant, ir ruentes in eum, atrociter vulnerati sunt ab illo. augeri præcepit. Quinta vero afflictione illata, a ve merabilium domorum inquilinis, orphanotrophii scilicet et hospitalium, gerocomiorum quoque ac ecclesiarum et monasteriorum regalium, per sin gulos focos census exigi a primo tyrannidis ejus anno præcepit. Cæterum quæquæ meliora erant in rebus, in regiam curatoriam deferri jubebat. Sex tam commovens afflictionem, inspici a prætoribus ‹. Comprehensus autem et multis pœnis affectus es jubet eos qui ex paupertate repente creati essent, et ab his pecunias exigi quasi ab inventoribus the saurorum. Septimam quoque adinveniens cos qui ante 20 annos invenerant, et usque adhuc dolium aut vas quodcunque, omnibus propriis privari pe cuniis. Octavam, eos qui ex avis vel patribus hæ reditaverant et divisa substantia pauperes facti fuerant,ex eisdem annis 20 redhibitionem publico præbere jubebat. Et eos qui emerant extra Aby dum corpora servilia, bina numismata in tributum dare præcepit, maxime illos qui in Dodecaniso erant. Nonam, nauceros, qui habitabant maritima, et maxime minoris Asiæ, nunquam terreno labore viventes, emere de rebus quæ ab illo ra piebantur cogebat, utcunque appretiarentur ab ipso. Decimam, insignibus Constantinopoleos nau cleriis collectis dedit ad usuram quatuor siliqua rum numisma, cum auri librarum duodecim per solverent, simul et consueta commercia. llæc ex multis mihi summatim pauca descripta sunt, si gnificanti multimodum ejus ad omnem speciem avaritiæ molimen. Quæ enim in regia urbe primo ribus mediocribus et exiguis ostensa sunt mala, nequeunt scribi, alios quidem eo investigante qua liter domi viverent, ac submittente malignorum quosdam servorum derogandi dominis, et in pri mordiis quasi dubitante super his quæ dicebantur, deinde vero affirmante calumniam. Id ipsum au tem et super ignobilibus gerebat, dignos honoribus judicans detrahentes. Præterea domorum multos habitatorum a prima in tertiam generationem sub vertebat, spe fretus quod quanto celerius ruerent, tanto has ipse foret hæreditate citius possęssurus. Dignum autem est ut et hoc causa voluptatis seu paradigmatis memoriæ commendemus. Cerularius cusavit se, dæmonium habere prætendens, nul lumque prorsus accusans. At ille hunc in figno munivit cum patientibus. Multi ergo deinceps au gurati sunt, enormis fore mali hoc signum asseve rantes tam imperantibus quam subjectis, quemad modum et in impio Nestorio factum est. Manichæo rum vero, qui nunc Pauliciani et Athingani dicuntur, quique in Phrygia et Lycaonia constituti confines et vicini ejus habebantur, amicus ferven tissimus erat, responsis eorum semper et immo lationibus congratulatus, in quibus, et quando Bardanus patricius contra se insurrexit, his advo catis hunc molitionibus ipsorum subegit. Taurum quippe in quodam lacu ferreo palo cornibus alli gans ad terram incurvatum, sic dum mugiret et volutaretur occidi fecit, hujusque vestem in mola versa vice molens et incantationibus usus victoriam tulit, permittente Deo propter multitudinem pecca torum nostrorum. Isti locum sub imperio ejus adepti sunt intrepide conversandi; unde multi leviorum infandis eorum corrupti sunt sectis. In Exacionio vero quidam falsus eremita Nicolaus nomine el quidam cum en blasphemi facti fuerant etiam pecti sermonis venerabiliamque imaginum adversarii, quos Nicephorus defendebat, et summum sacer dotem omnesque secundum Deum viventes tristes hac pro causa reddebat. Sæpe namque adversus cos queritantibus indignatus est, inimicitias invicem coO agitantibus valde congratulans, deridens omnem Christianum proximum diligentem veluti divinorum mandatorum eversor; cui studium erat judicia irra tionabilia et rationabilia contra omnem hominem in Magnauræ pœnalio commovendi, quæ nemo vaca ret agere adversus impietates ejus. Denique mili tares principes more servorum uti episcopis et in

col. 1417–1418page 116 of 120

ferioris ordinis clericis jussit, audituros episcopia cabat, et principibus, qui introitum inhibuerant, et monasteria, et his quæ eorum essent auctorabi liter abusuros; eosque qui a sæculo divinis contu lerant obsequiis aurea vel argentea vasa vituperabat, et ecclesiarum quæque sacrata pro communibus haberi dignum fore dogmatizabat, instar Judæ tale quid super Dominico decernentis unguento. An tecessores vero suos imperatores universos velut improvidos accusabat, generaliter omnium provi dentiam auferens, simul et dicens neminem posse imperantem circumveniri, si voluerit is qui impe rat strenue principatum tenere. Sed vanus factus est in cogitationibus suis divinitus occidendus. Interea mense Februario ejusdem decimæ quartæ indictionis, primo sabbato jejuniorum, obvii facti Saraceni penes Euchaitam Leoni prætori Armenia- * corum, deferenti thematis rogam, hanc abstulerunt cum multitudine populi copiosa. Talenta vero erant sexdecim, quæ sunt libræ mille et trecentæ. Et nec sic redargutus Nicephorus ab avaritia sua cessavit. In his ergo signis novus Achab non eruditus; qui contra, Phalaride ac Mida ambitiosior factus, contra Vulgares prælium præparat una cum Stáuracio filio suo. Et Julio mense a regia urbe digressus, jussit Nicetæ patricio et generali logothetæ publicos ecclesiarum et monasteriorum census imponere, et octo annorum præteritorum redhibitiones a principum domibus exigere, et erat lamentum magnum. Cum autem querimoniam audiret a quo dam proprio famulo, Theodosio videlicet Salibara patricio dicente sibi: Omnes, o domine, contra nos clamant, et in tempore tentationis omnes casui no stro congratulabuntur, ait ad eum: Si Deus obdu rans obduravit cor meum ut Pharao, quid boni erit his qui sub manu mea sunt? a Nicephoro, Theodosi, noli exspectare præter quæ a le conspiciuntur. Hæc Dominus novit. Ipse ego conscriptor horum viva voce audivi a Theodosio. Collectis itaque militiis, non solum ex Thrace, verum etiam ex ulterioribus, cum bis etiam egenos pedites cum propriis stipen diis contra Vulgares, fundis et virgis armatos et blasphemantes minavit. Crumnus autem multitu dineɛ timens, cum esset Marcellis, petebat pacem. At ille nequam consiliis et paria consentientium consiliorum suorum suasionibus prohibitus est, et post muļtos anfractus per avia loca præcipitanter, temerarius simul et pavidus, ingreditur Vulgariam decimo tertio Kalendas Augustas, cum Sirius ap pareret cuncta consumens, frequenter affatus, Quis ibit, inquiens, et decipiet Achab, quia sive Deus sive adversarius trahit me nolentem? Porro priusquam ingressus fuisset Vulgariam, Byzantius bujus dile etus famulus ad Crumnum a Marcellis confugit, secum subrepta veste imperiali et auri libris cen tum. Multi autem hujus fugam in malum Nicephori auspicati sunt. Tribus quippe diebus post primos conflictus se prosperari opinatus non prospera fa eienti Deo victoriam ascribebat, sed Stauracii so lius bonam fortunam bonumque consilium prædi minabatur. Irrationabilia quæque animantia, in fantes et omnem ætatem immisericorditer occidi præcepit, et mortua comprovincialium corpora in sepulta dimisit, solius spoliorum collectionis dili gentiam faciens. Claves autem et signacula pene tralibus Crumni superimponebat, ea ut propria de cætero muniens. Aures etiam et cæteroruın Christianorum membra, qui saltem tetigissent quidquam ex spoliis, abscidebat, et aulam incendit quæ dicebatur cortis Crumni, cum ipse vehemen ter esset humiliatus, et significasset dicens: Eèce vicisti. Tolle ergo quidquid tibi placabile fuerit, et egredere in pace. At ille, cum pacis esset inimicus, hanc admittere noluit. In quibus sæviens ille in regionis introitus et exitus/lignea munjmina mit tens maceria circumdabat atque tutavit. Nicepho ´rus autem hoc comperto mox attonitus, quidnam ageret circumiens ignorabat, et his qui simul ade rant futuram perditionem prædicebat, asseverans Etiam si pennati facti fuerimus, se nemo speret exi tium evasurum. Hæc autem molimina, erant per dies duos, quintam videlicet et sextam feriam; et nocte sabbati turbationes et turbarum armatarum circa Nicephorum et eos qui cum ipso erant au ditæ acies omnes enervaverunt. Ante diei ergo principium supervenientes Barbari contra taberna culum Nicephori et magnates qui cum ipso erant, hunc miserabiliter interficiunt; inter quos erant Aetius Petrus, et Sisinnius Tripbyles patricii, atque Theodosius Halibaras patri cius, qui contristavit et multa beatæ mała ostendit Heirenæ; necnon et Eparchus patricius, et Romanus patricius ac prætor Orientalium, multi que alii protospatharii et spatharii; quin et ordi nun principes, et excubitus domesticus sou drun garius imperialis vigiliæ, simul et Thracæ prætor, et multi principes thematum cum infinitis populis. Omnisque Christianorum corrupta est species; arma quoque omnia perierunt et imperii vasa. Porro talis diei deformia verba absit Christiani ulterius videant, utpote omne lamentum excedentia. Facta vero sunt hæc septimo Kalendas Augustas indictionis quartæ. Caput autem Nicephori Crumnus recisum suspendit diebus multis in ligno in ostentationem ad se adventantium nationum et confusionem om. nium nostrorum. Post hæc sane accipiens boc, et os denudans argentoque forinsecus induens, bibere in eo Sclavinorum principes fecit gloriatus. Verum licet multæ viduæ ac orphani uno die fuerint facti et lamentatio intolerabilis haberetur, hujus tamen occisio multorum facta est consolatio. Modum vero hujus occisionis nullus eorum qui salvati sunt liqui dius enarravit. Ferunt quidam quod et Christiani hunc cadentem lapidibus impetierint, et effemina torum virorum, servorum scilicet ejus, cum quibus el concumbebat, alii quidem igne valli, alii vero gladiis periere cum ipso. Hujus principatu Christiani graviorem nullo tempore consecuti sunt. Omnes t

col. 1419–1420page 117 of 120

a Michaele propriæ manus exegit de recta fide, et ut sine sanguine manus, a Christianis servaret, ac de sacris hominibus seu monachis et toto ecclesiastico catologo, ne percuterentur ab illo. enim qui ante se imperarunt ambitionibus et luxu- indicabitur. Porro Nicephorùs patriarcha scriptum riis atque barbaricis crudelitatibus superavit; de `quibus per singula prosequi et posteris incredibile et nobis erit laboriosum. Verumtamen ex fimbria extura manifesta, juxta proverbium. Vulneratur autem et Štauracius filius ejus periculose in dextera colli parte, et vix a pugna vivus exivit, et venit Hadrianopolim atrociter a plaga colaphizatus. At vero Stephanus patricius et scholarum domesticus, cum adesset quoque Theoctistus magister, pronun tiavit Stauracium imperatorem; et disputavit po pulo, qui salvatus fuerat, contra proprium patrem suum; qui oppido delectati sunt. Michael sane.cu ropalatius, illæsus exsuperans, admodum ab amicis rogatus est ut imperator appellaretur, et non admisit ob juramenta præstita Nicephoro atque Stauracio. Huic Stephanus domesticus resultabat spe vitæ Stauracii. Theoctistus vero magister satagebat pro imperio Michaelis. Porro Stauracius per urinam sanguine immensurate prorumpente arefactus est femoribus simul et tibiis, adeo ut phorio veniret Byzantium. Hunc Nicephorus patriarcha valido amans affectu、 consilium dabat ei ut Deum placaret, et eos qui avaritia prægravati essent a patre suo consolaretur. Ad quem paterni sensus germanus hæres dicebat non se posse plus tribus reddere talentis. Hæc autem erat exilis pars injustitiarum illius: verumtamen et circa hæc pigritabatur, vi verc ſidens..Cum autem fœdus illibatum more pa ternæ mentis circa neminem conservaret, frequen tius dehonestationibus submittebat Theoctistum magistratum et domesticum Stephanum ac Michae lem curopalaten, avertens omnino et Procopiam sororem -suam ut insidiantem sibi Theophani Augustæ submissionibus. Mox quoque misera per beatæ imitationem Heirenæ obtinere sperabat im perium, cum sine liberis esset. At vero Stauracius se videns insanabiliter habitum, imperium uxori acquirere festinabat aut Vulgare imperium excitare in Christianos supra præcedentia mala. Super quo paventes Nicephorus patriarcha et Theoctistus ma gistratus et Stephanus domesticus ex multa inimi citia in alternam amicitiam cum Michaele curopalate venere circa finem mensis Septembris quintæ indi ctionis. Kalendis autem Octobribus vesperi Staura cius advocatum Stephanum domesticum percuncta batur, quonam pacto Michaelem sororis maritum ex propria ducere posset domo ad ejus oculos eruendos. Quo perhibente impossibile hoc fore hac hora propter virtutem quæ circa illum arlesset, et ob munitionem loci somus ipsius, ro unt. At ille cum gat nemini ficri nota quæ dea verbis persuasibilibus inflexisset cum ue sollicitus esset, per totam noctem wilidas ordinum, quæ remanserant, collegit in Hippouromio, una cum rincipibus propriis ad presentiendum eundem Mitenaelem imperatorem. Camque totus sentias paladium de luce venisset, hunc pronuntiSACHU tw. Quck dr suæ Anno itaque mundi conditionis 6304, divinæ incarnationis anno 804, mensibus octo, die quinta, hora prima, indictione quinta, Michael piissimus curopalates appellatus est imperator Romanorum in Hippodromio a toto senatu atque ordinibus, qui imperavit annis duobus. Stauracius autem bojos acclamatione audita statim comam totondit, et mo nachicis circumdatus est vestimentis per Simeonem monachum, cognatum suum, valde patriarcham implorans. Qui veniens in palatium multum Stau racium una cum imperatore Michaele rogabat, ne tristaretur super eo quod factum est: non enin! per insidias, sed per desperationem vitæ ipsius id gestuin asseverabat. At ille nequitiæ paternæ rabie furens non acquievit, dicens ad eum: Amicum me liòrem me non habebis. Hora vero diei quarta coro natus est Michael a Nicephoro patriarcha in ambone Magnæ ecclesiæ, in quo magna exsultatio facta est, et donavit patriarchæ auri libras quinquaginta et clero vicenas quinque. Cum enim esset magnanimus et non avarus, omnes consolatus est qui Nicephori avaritia fuerant læsi,donisque senatum atque militiam recreavit. Porro quarto idus Octobrias coronala est Procopia Augusta in triclinio Augusteos, multisque donis senatum liberaliter auxit. Mulieribus vero thematicorum militum, qui'fuerant in Vulgaria perempti, quinque auri talenta donavit. Theophanam autem uxorem Stauracii, singularem vitam ample xam, et cognatos illius, qui miserabiliter sub Nice phoro vixerant, ditavit; inter quæ insignem quoque domum monasterium Tahebraica dictum, ubi Stauracius est sepultus, illi concessit. Omnes eliam patricios et senatores, sacerdotes ac summos sacer dotes et monachos, militantes et pauperes, tam in regia urbe quam in thematibus degentes, locuple tavit, adeo ut immensurabilis avaritia Nicephori, propter quam et male periit, in paucis diebus dis paruisse probaretur. Super multos præterea 'opti mos mores suos, cum pius et orthodoxissimus esset, tristabatur super his qui a sancta scindebantur Ecclesia quacunque occasione sive rationabili sive irrationabili; multumque sanctissimum patriarchair, et eos qui poterant pro commiuni pace concurrere, rogans non quiescebat, inter quos et Theodorum hegumenum Studii et Platonem atque Joseph ar chiepiscopum Thessalonicensem, fratrem Theodori, in custodiis detentos amaris, una cum primatibus quoque monasterii corum satagebat unire; quod et fecit. Cæterum misit et ad Carolum imperatorem Francorum pro pace atque contractu nuptiarum in Theophylactum filium suum. Nicephorus quegre Lan tesimus patriarcha transmisit synodicas interas sanelsum papala Romanom:0;

col. 1421–1422page 118 of 120
PG 108:1421δοκήσει εἰ τῷ δοκούντι.
col. 1423–1424page 119 of 120

et Ægyptum et Africam duo partiti sunt, et Palæ- acquirenda tamen pluribus et contribulibus sa stinam alius latronis more depastus est. i Anno imperii Michaelis secundo Crumnus Vul garum dux per Dargamerum pro pace rursus ad Michaelem imperatorem legationem misit, quærens fœdera quæ sub Theodosio Hadramitino et Ger mano patriarcha repromissa fuerant Cormesio, qui per illud tempus Vulgariæ dominus habebatur, quæ terminos continebant a Meleonis Thracensibus, vestimenta 'quoque seu coccineas pelles usque ad pretium quinquaginta librarum auri, et super hæe profugos utriusque partis ad alterutrum reddi, si contigisset eos insidiari prælatis; negotiantes vero in utraque regione per præcepta et signacula com mendari: si qui vero sine signaculo inventi fuis sent, diriperentur quæ haberent, et inferrentur publicis rationibus. Scripsit etiam et damnationes ad imperatorem: Nisi acceleraveris, inquiens, ad pacem, judicio tuo præliabor contra Mesembriam. His perceptis imperator nequam consiliorum ad monitionibus pacem minus admisit. Sub obtentu enim falsæ pietatis, imo indisciplinationis et circa rem publicam perditionis, nequam consiliatores asserebant: Non oportet fugitivo reddere, perhiben tes in testimonium illud evangelicum Domini elo quium perhibentis: Eum qui venit´ad me, non eji ciam foras. Mediante vero mense Octobrio aciem dirigit Crumnus contra Mesembriam in machina mentis et manganis et arietibus, quæ Nicephori occasione, destructoris Christi, didicerat. Arabs enim quidam ad baptismum accesserat satis expers mechanicæ artis, quem cum castra metatus esset, in Hadrianopoli constituit; cui nullum secundum meritum auxilium vel beneficium couferens, quin potius et rogam ejus abbrevians, murmurantem nimis cecidit. Qui super hoc tristatus fugit ad Vul gares, et docuit eos omnem mangani artem. In his insistens, nemine ob multam stultitiam resistente, per totum mensem cepit eam. Kalendis autem Novembriis advocato imperator patriarcha, cum angustiaretur, de pace consilium sumpsit. Aderant autem et metropolitani, Nicænus videlicet et Cy zicenus episcopi, præsentibus quoque pravis con siliariis cum Theodoro hegumeno Studii. Et pa triarcha quidem ac metropolita antistites cum im peratore pacem amplectebantur: mali vero consi liarii cum Theodoro hegumeno Studii hanc sub vertebant, fatentes: In subversionem divini man dati nemo pacem amplectitor: eum quippe qui venit, inquit Dominus, ad me, non ejiciam foras, nescien tes neque quæ dicerent neque de, quibus affirma `rent, primo quidem quoniam nemine ad nos ex eis confugiente nos eos qui intra cortem erant prodi dimus, valentes hos cum pace salvare; secundo vero quia et si fugerunt rari quidam ad nos, pro lute oportebat potius decertare quam super in certis et invisibilibus locupletari: gratius enim Deo plures quam pauciores salvare. Porro damnum in pluribus pati propter modicum lucrum primæ dementiæ est. Sed et qui circa propria inconsulte laborat, fidem secundum Paulum negavit,et infideli deterior judicatur: ubi erit et illud: Cum his qui oderant pacem, eram pacificus; nisi forte sint et Paulo et David isti sapientiores. Quis autem Ger mano ter beato nunc sapientior, nisi juxta perni ciosum animæ tumorem nequam ac perversi consi liarii, qui pacem inhibuerunt? Hæc Kalendis sunt facta Novembribus. Porro pridie Nonas Novem brias apparuit cometes in figura duarum ſnigèn tium lunarum, adunantium se atque separantiom in diversa schemata, ita ut in acephali viri fictio nem formarentur. Et in crastinum de excidio Me sembriæ venit nobis miserum dubium, deterrens omnes ob majorum malorum exspectationem. Inve nientes enim eam inimici plenam omnibus rebus quæ ad habitationem hominum adesse debent, hanc tenuerunt una cum Debelto, in quibus ct siphones æneos invenere sex et tricenos, et ignis humidi, qui per eos emittebatur, aurique et ar genti haud modicam copiam. Eodem anno multi Christianorum ex Palæstina, monachi scilicet ac laici, et ex omni Syria in Cy prum venere, fugientes immensam Arabum affli ctionem. Cum enim sine generali principatu Syria esset et Ægyptus et Africa et omnis principatus qui sub ipsis est, homicidia et rapinæ et adulteria luxuriæque ac omnes Dẹo odibiles actiones in ci vitatibus et villis a divinitus peritura gente perpe `trabantur. Inque alma Dei nostri civitate colenda loca, sanctæ videlicet resurrectionis ac calvariæ, ceu reliqua profanata sunt. Similiter autem es lau ræ erenți opinatissimæ sancti scilicet Chari tonis et sancti Sabæ, et reliqua monasteria et ec clesiæ desertæ factæ sunt, alři namque percepto martyrio interempti sunt, alii vero Cyprum et hac Byzantium properarunt, quos Michael pius impe rator et Nicephorus sanctissimus patriarcha be nigna munificentia receperunt: nạm his qui vene runt ad urbem monasterium insigne donavit, his vero qui in Cypró remanserunt, monachis scilicet et laicis, talentum auri transmisit, et diversis hos consolatus est modis. Erat quippe Michael erga omnes suavis quidem et clemens, circa negotiorum vero dispositionem iners, servitute subactus Theo ctisto magistro seu cæteris principibus. Præterea mense Februario duo Christiani ex Vulgaria fu gientes nuntiaverunt imperatori Crumnum præda turum eos, qui essent in Thrace, repente festinare. Et decimo quinto Kalendas Martias exivit imperator Opinatissimæ. Ruffinus interpres Eusebii U. E. v, opinatissimus ille Dorotheus. Ipse Ruffinus 1. 10: nobiles et opinatissimi convene runt, › Julius Firmicus 3,3: & magos famosos faciet vel philosophos opinatos. Hincmar. Rem de Pre destin. 54: Gregorius. Nazianzenus vir in fide et doctrina opinatissimus. › FARR,

col. 1425–1426page 120 of 120

ab urbe, et Dei providentia inefficax rediit Crum- suos milites erudivit, ut non peccata sua ipsi accu nus non paucis amissis. Ast imperator Hadriano polim veniens, et ordinatis apte quæ circa eam erant, cum gaudio rediit, et ascendens monaste rium Tarasii beatissimi patriarchæ, celebratis ejus memoriis, una cum Augusta Procopia, argenteo petalo librarum 95 sacruin sepulcrum ejus vesti vit. Post captam vero Mesembriam imperator Cru mno pace negata, ex omnibus thematibus militiam ante vernale tempus in Thracem transire præcepit, ita ut omnes moleste ferrent, maxime Cappadoces et Armeniaci. Imperatore autem exeunte cum or dinibus mense Maio, exivit cum eo pariter Proco pia Augusta usque ad aquæductus juxta Hera clíam. At vero multitudines super hoc duriter fe rentes in derogationem ac maledictionem conver sæ sunt contra Michaelem. Porro tertio Nonas Maias eclipsis facta est solis circa duodecimam partem Tauri juxta horologium, oriente sole, et ´multus timor cecidit super turbas. Ast imperator circumibat Thracem cum prætoribus ac militiis, neque contra Mesembriam pergens, neque aliud quid eorum quæ agi debent ad destructionem ho stium patrans, sed tantum suasus sermonibus vanis consiliariorum suorum, bellorum experien tiam non babentium, ac per hoc asseverantium non audere inimicum adversus illum venire, in propria regione sedentem. Et erat barbarico im petu gravior concivium coetus deficientium circa necessarias utilitates, et rapinis ac invasionibus exterminantium compatriotas. Circa initia vero Junii mensis exiit Crumnus Vulgarum dux cum exercitíbus suis, veritus, quod multa millia essent Christianorum. Cumque movi: set exercitum in Versiniciam quasi tricenis signis ab imperialibus castris, Leo patricius et prætor Orientalium Joan nesque patricius et Macedoniæ prætor, cogno mento Aplaces, multum prompti að hos bellandos, prohibiti sunt ab imperatore per malos consilia rios. Cum autem urbs letanias celebraret cum summo sacerdote in templo SS. Apostolorum, qui dam impiorum obscenæ Deo perosi Constantini hæreseos, obserata porta imperialium sepulcrorum, emine attendente, propter turbæ frequentiam, quo subito cum quodam sonitu aperiretur egerunt, tolerabilem, et semet ipsum erga imperatores con quasi ex quadam operatione divinitus facti prodi gii, et intro insilientes procidebant sedactoris monumento, hunc invocantes et non Deum Surge, dicentes, et auxiliare perditæ rei pu blica; diffamaveruntque quia surrexit super equum sedens, et vadit Vulgares bellaturus, qui e contra Tartarum habitat cum dæmonibus. Qui ab urbis præfecto comprehensi primo quidem mentiebantur divinitus ultro fuisse portas sepulcrorum apertas præsentati vero tribunali præfecti et circa testimo nium claudicantes obserationis fraudem ante om nem pœnam confessi sunt; quos merito vectibus subdens pompa publica submisit, vociferantes causam pœnæ. Sic enim nequitiæ inventor diabolus sent, sed orthodoxam et a Patribus traditam fidem sacrumque habitum monachorum, qui divinæ est philosophiæ gymnasium. Malti autem eorum qui in his blasphemabant, habitu tantum erant Christiani, veritate vero Pauliciani, qui non valentes detesta bilia dogmata sua manifestare hujuscemodi occa sione indoctos adulterabant, Constantinum, qui Judaici fuerat sensus, beatum dicentes ut prophe tam et victorem, hæresimque ipsius in subversio nem incarnatæ dispensationis Domini nostri Jesu Christi amplectentes. Porro decimo Kalendas Julias prælium ineuntibus haud procul ab Hadrianopoli, delinquunt quidem Christiani valde dire circa bellum, obtinent autem inimici pugnam a Deo, ut plures Christianorum nec primam congressionem... summa. uga uterentur, ita ut Crumnus consterna tus æstimaret insidiarum quarumque argumentum esse; quu factum est ut modicum retineret suos ab insecutione: quia enim vidit eos sine ulla reten tione fugere, persecutus occidit multitudines co piosas, veniens nihilominus ad sarcinas, et has cum exuviis auferens. Ast imperator fugiens repedabat in urbem, multitudinibus harumque principibus sumptis. Insuper et imperii pollicebatur depositio nem dejurans. Inter quos et Leonem patricium et prætorem Orientalium, tanquam pium et fortis simum et per omnia strenuum, in tenendo imperio asciscere socium voluit. Qui nullatenus acquiescens, dimisit eum præesse thematibus, ipseque ad regiam pervenit urbem octavo Kalendas Julias, volens deponere imperium et alium promovere; qui tamen ab uxore, et ab his qui nequiter prævaluerant, non. est permissus. Verum in hoc Nicephorus sanctissi mus patriarcha consentiebat: Et ipse, inquiens, et filii ejus salvandi erunt, si taliter quis promoveatur. At vero prætores discentes imperatorem cum mul titudinibus in urbem fugisse, desperati ab eo quod de cætero imperandi forent, et consiliati apud semet ipsos implorabant Leonem patricium et prætorem Orientalium, quo auxiliaretur communi rei publica et Christianorum religioni opitularetur: Ast ille aliquandiu vehementer differebat tempus, conside rans difficultatem et Barbarorum incursionem in servans rectum et absque insidiis. Quia vero ad urbem properare inimicum vidit, scribit Nicephoro patriarchæ de recta fide sua affirmans, petens etiam ut cum oratione et nutu ejus imperium sumeret Et veniens ad tribunalium ante urbem positum una cum prætoribus et exercitibus, valde legitimus Romanorum imperator ostenditur, et die media Constantinopolim per Carisii portam ingreditur, et ad regalia pervenit. Porro Michael, audita hujus acclamatione, in oratorium Phari accurrens, una cum Procopia natisque suis, detonsis capillis monastica induit vestimenta quinto Idus Julias sexta indi ctionis, feria secunda. Postera vero die coronatus a Nicephoro patriareha in ambone Majoris ecelesiæ

Page scan enlarged

Notebook

Full View