PREFATIONES sui celebrant, divinas epulas exhibent,eunt in bel- fit. Est ea, quam dixi, pars insignis, eamque lum,agunt in castris, redeunt in urbom triumphantes,victasque calcant regum cervices; stipendia nilitibus erogant, instruunt et expediunt classes, admittunt legatos exterorum principum, suos ipsi ablegant, pompam et luxum omnem suum expli - cant, egestate passim transmicante tandem abeunt, ad plures,et in monumenta sua inferuntur. Peram - bules hoc ipso libro duce illa eorum sepulcralia monumenta, et lustres cujuscunque urnam cum inscriptis nominibus, in quibus aliqua sunt, quæ frustra in Du Cangii Familiis Byzantinis quæras.Penetres quoque hoc eodem duce in ipsa pretiosorum et insignium Orientalis Imperii conditoria,arcasque vestiarias et aliam suppellectilem excutias. Melius hic,quam usquam alibi,procerum tam palatinorum, quam militarium, item magistratuum urbanorum aliorumque minorum ordines videas, longisque in porticibus [Ed. L. III] excubantes numerosos variosque greges sacri corporis custodia deputatos. Mitto cætera, cum e superius dictis abunde constet, eam esse rerum hoc in opere expositarum varietatem, leporem atque dignitatem, ut hominum doctorum studia in se conversura ea ot exercitura sint. Uni placebit, ni fallor, vestiariam rem, alii nummariam, alii domus augustæ officia hinc illustrare.Quamvis enim ea,quæ Leonis et Constantini nostri tempore in usu erant, a superioribus Theodosii et Justiniani temporibus tantum abludant, quantum secuta Comnenorum et Palæologorum extremaque Bizantini regni ætas ab ætate nostrorum Porphyrogennetorum abludit, quod constat Codinum cum hoc opere conferenti; possunt tamen illa vetusta florentis Romani imperii tempora et Byzantina primordia ex hoc opere multo magis, quam hoc opus ex Codino, illustrari. Erunt porro, qui ex indiculis rogarum,seu annuorum stipendiorum officiis palatinis cæterisque debitorum; item ex indiculis impensorum in expeditiones aliquot maritimas contra Saracenos Cretenses susceptas, æstimabunt cum militares imperii Byzantini,quale tunc erat, terrestres maritimasque copias, tum pecuniarias quoque, institutaque compuratione Græcorum centenariorum et librarum auri cum nostrate pecunia, invenient,qua Byzantinorum regum et nostratium opulentia differat. Erunt alii, qui singularia quædam disputationum capita hinc decerpent; e. c., qualis fuerit ludorum circensium apud Byzantinos constitutio, res admodum obscura; et,quæ non minus est, qualis fuerit pare, vel comitatus, Augustarum Byzantii; unctine fuerint illi imperatores ad Latinorum exemplum; quousque sermo Latinus in aula CPtana obtinuerit, ol illæ orationes a recens nuncupatis imperatoribus e tribunali circove ad milites dictæ, quæ nostræ edi. tionis a pag. 239 inde leguntur, fuerintne Græcis iisdem verbis recitatæ, an potius Latine primitus dictatæ, deinde vero a Petro Magistro in Græcum sermonem conversæ; quod mihi quidem probabile edendo videor mihi particulam operis desideratissiai, sed dudum pro deperdito habiti, edidisse. Constantinum nostrum colligendis et in certos tiTulos digerendis scitis atque memorabilibus veterum locis diligentem operam impendisse, nemo nescit. Erant olim illi tituli numero quinquaginta tres. Ad nos autem non pervenere, nisi titulus vicesimus septimus de legationibus integer, opera Fulvii Ursini et Davidis Hoeschelii; et tituli quinquagesimi, cujus inscriptio est de indolis probitate atque pravitate, seu de virtutibus et vitiis, particula, beneficio Peirescii et Henrici Valesii. Reliqui tot numero tituli grandis, sed et utilissimi, operis creduntur jactura irreparabili periisse. Quid si vero contendam me cum hoc, quod nunc edo,volumine primum laudati operis titulum, si non integrum, at saltem maguain ejus partem in manus doctorum hominum tradere? Egit ille olim περὶ βασιλέων àvayopsisews, de imperatorum regumque renuntiatione, ut e Fabricii Bibl. Græc. tom. VI, pag. 492 constat. Atqui voluminis hujus capita XCI et et sequentia, a pag. 238 usque ad pag. 251 non tantum in universum cerimonias distincte tradunt, quibus prima [Ed.L. IV] CPpoleos ætate imperatores ibi solebant nuncupari, sed et in specie Leonis magni, Leonis minoris, Anastasii Dicori, Justini senioris et Justiniani Magni renuntiationes tam luculenter exsequuntur, ut nihil desiderari queat, lucemque præclaram illi historiarum parti accendant. Ego quidem non credo, usquam antiquorum monumentorum locum exstare, qui ritus nuncupandorum Augustorum, veteres nempe illos mereque Romanos, æque splendide exponat, atque particula nostri operis, de qua mihi sermo nunc est. Antiquitatem ejus spirant omnia, orationes ad fortissimos exercitus, Augustatica promissa, militum atque populorum acclamationes. Qua qui cum scriptoribus Historiæ Augustæ vulgo sic dictis comparet, non poterit is absque voluptate imaginem veteris Romæ in nova contemplari. Quidquid tandem fuerit de conjectura mea, sive particula ea de qua loquor, olim ad titulum primum ingentis illius et celebratæ bibliothecæ, ut ita dicam, Constantinianæ, aut, si malis, Pentecontateuchi, pertinuerit, sive minus: ego quidem non dubito, eam decerptum fuisse ex alio quodam vetusto insigni libro, cujus jacturam studiosi antiquarum rerum ægerrime ferunt; soilicet ex Petri Magistri, viri illustrissimi, sacrorum officiorum apud Justinianum Magnum magistri, et ad Gothorum in Italia reges, et ad Cosroem Persarum quoque deinceps legati, libris, quos Suidas laudal Περί πολιτικῆς καταστάσεως, De constitutione civilis gubernationis. Sæpius viri meminit Procopius, meminit quoque Cassiodorus. Neque ignotum ejus nomen est in historia Byzantina, ex titulo Excerptorum Constantinianorum de legationibus, cujus superius mentionem injiciebam. Exstant in eo titulo quædam ejus fragmenta, nullum 'ז

JOAN. JAC. REISKII aurearum tamen Juliani ætate posterius. At in nostro co- fidem non accedit. Patet, scriptorem rebus, cum dice cap. 87, lib. 1, pag. 229, non tantum Theudæ, Gothici in Hispania regis,ad Justinianum legatio velut in transitu memoratur, sed ibidem quoque ex professo memorabilis Anthemii ad Leonem Magnum legatio exponitur, qua imperator Occidentis laureatas suas imagines atque litteras Orientali mittebat. In universum ea omnia, quæ a pag. 225, cap. 84, usque ad pag. 251, cap. 96, leguntur, item caput libri 1 ultimum, et forte quoque alia plura, puto Petri Magistri esse, ex eo, quem dixi, deperdito libro Пlepi xatzOTÁσεως decerpta. Promittit vox κατάστασις, constitutio, non tantum præcepta sapienter administrandæ reipublicæ, sed etiam rituum, quibus civilia negotia peraguntur, expositionem adeoque pertinet ad 3 veteres libros tacticos, seu cerimoniales, de quibus in commentariis agemus. Promittit idem quoque dignitas, quam Petrus gessit, magistri sacrorum officiorum, ad cujus officium atque dispositionem etiam cerimoniarius pertinebat. Enitet itaque in hoc primo hujus operis volumine grande hoc Petri Magistri fragmentum, velut gemmula. At in secundo, quod favente Deo quantocius expediam, inter alia præclara enitebit prolixus et insignis liber alicujus Philothei, protospatharii et artoclinæ regii, quo non tantum divinarum epularum ordinem plene distincteque, ut nil supra, persequitur, sed etiam, quod argumento illi cohæret,dignitatum tam palatinarum, quam militarium, et [Ed. L. V.] urbanarum quoque, a summis ad imas, nomina et præsidendi jura, item quæ sint axiomata, seu di-C gererentur, interfuisse. Qui orientalem historiam amant, reperient in secundo volumine memoratum aliquem Dilemicum, emirum Amidæ, hominem et oratorem Abu Chamdani ad Constantinum nostrum missum. Qui Abu Chamdan (sic enim pro more illorum temporum, quamvis non satis recte, pro Ibn Chamdan appellatur) fueritne Naseroddaulah, an ejus frater Saifoddaulah, ambo potentes per Syriam atque Mesopotamiam principes, et in historia orientali celebres, in commentariis inquiram. Ne leviora illa commemorem, in secundo libro, alius inter inscriptiones litterarum a Byzantinis ad alios reges terrarumque dominos missarum,haberi quoque inscriptiones litterarum, vel bullarum, ut appellabant, ad Protosymbulum Agarenorum, qui est Bagdadicus Chalifah, item ad Indiæ dominum (quæ inscriptio mihi quidem perquam mira accidit: non enim video quid rei Byzantinis imperatoribus, nostro certe Constantino, cum Indiæ rege, id est Arabiæ Felicis, ut ego equidem existimo, commune fuerit): comparent ibidem loci litterarum inscriptiones ad regulos obscuros Iberiæ, Albaniæ, et Abasgiæ; unde ad geographicam notitiam tractus versus Scythiam Asiaticam vergentis accessio fiat. Memorantur quoque principes aliquot Bulgarici, quos in omne historia hactenus frustra requisivi. Quæro pariter adhucdum, quinam fuerint,et a quo ad nostrum Constantinum legati illi Hispani, quorum altero libro mentio fit. Ea quoque particula scita est, quæ quo comitatu celebris illa Russorum archontissa seu ducissa, gnitates, quæ officia, quibus cum brabeis, vel in- Elga, vel Olga, ut alii appellant, CPlin venerit, signibus, conferantur, necnon quo quæque ordine enarrat, et quibus [Ed. L. VI] honoribus donisque et quibus diebus ad sacram mensam advocetur, eam et comitatum Augusti nostri affecerint, quo in assideat et illinc rursus emittatur, recenset. Habet conclavi Constantinus et Romanus filius, quo rurpræterea utrumque volumen alia monumenta, e sus Helena Augusta et ejus nurus eam exceperint, quibus Du Cangii Familiæ Byzantina augeri, Con- et ad colloquium, aut et ad epulas, et quibus diestantinopolis Christiana corrigi, Byzantinorum quo- bus, admiserint, quando coram Augustis stare, rumdam historicorum hiatus expleri, et chronolo- quando considere jusserint. Quid denique afferam gica quædam momenta recte constitui possunt. urbis Constantinopolitanæ situm et faciem, vel, ut Quo pertinent narrationes de Theophili et Basilii appellant, topographiam, qualis ea ætate erat, in Macedonis triumphis, in appendice libri primi; multis rectius ex hoc libro percipi, quam e Du item de expeditione Himerii adversus Cretenses Cangii CPli Christiana, præclaro alias et utilissimo Saracenos sub Leone Sapiente dicto; porro de libro, viri doctissimi et in historia medii ævi, Bylegatione Romani Lecapeni ad Hugonem Italiæ re- zantina præcipue, exercitatissimi; at illi tamen gem, muneribusque illi cum protospathario Pa- libro nonnulla, quæ abesse malis, adhæserunt, schalio in eum finem missis, ut rebelles Longo- quorum de cætero veniam æquus quisque viro de bardos Landulfum, Athenulphum, fratres, et aliud his litteris meritissimo facile faciat. Eo pertinet, fratrum par, Gaimarium et Gaiferium, illos Capua ut id obiter attingam, quod palatium Magnauræ, et Beneventi, hos Salerni regulos, in ordinem co- in quo legati excipi et audiri solebant, in extrema geret. Nitet quoque in primo hoc volumine cap. urbis parte occidentale posuerit, cum magni pa96, pag. 253, edita sollicita illa et velut diaria latii ad Stenum siti, in quo ordinarie imperatores narratio seditionis, per quam a.C. 963 post obitum habitabant, pars esset. In eo quoque ratio BanduRomani junioris in urbe regia obortam, Nicepho- rium fugit,quod celebrem illam Auream sic dictam rus Phocas imperio politus est. Quam rem, ut ut portam in mediis mœnibus urbi ex parte terrestri Cedrenus quoque haud perfunctorie narraverit, ad vel occidentali prætentis collocat. Ea vero ad sinum hominis tamen, a quo caput illud nonagesimum Propontidis sic erat posita, ut navibus ad eam sextum profectum est, diligentiam, peritiam atque appelli 1 posset. Alia prætereo, quæ gratiam et favo-

PRÆFATIONES. librum, tom. II Antiq. Imp. Orient. rem huic operi conciliare queant, quum satis et exercitatio. Vid. Bandur. initio notarum ad istum abunde mihi de hoo argumento dixisse videar, et quæ præterea huic operi insunt scitu digna, nequeant, ubi integrum prodierit, eruditorum oculos fallere. Τι §4. De auctor libri. Fuit hoc opus hactenus, ex fide membranarum nostrarum, illi Constantino Porphyrogenneto, Leonis Sapientis filio, Basilii Macedonis nepoti, tributum, cujus inter doctos purpuratos magna laus et celebre nomen est, et cui alia quoque ingenii industriæve monumenta, ut, præter modo laudatum geminum opus, liber de thematibus, alius de vita Basilii, item de imagine Edessena libellus, imputantur. Ego vero, cum in hoc nostro, ut inscribitur, Syntagmate invenirem haud pauca, ejus, quem dixi, Constantini excessu posteriora, non margini assuta, sed ab eadem manu, quæ cætera omnia exaravit, uno continuo filo intexta: cœpi de auctore fideque inscriptionis, et vulgaris fama ambigere. Sunt autem illæ characteristica temporum nota hæ præcipuæ. In illo capite, quod monumenta sepulcralia imperatorum CPtanorum percenset (est id libri gecundi quadragesimum secundum), occurrit illius ipsius Constantini, quem liceat doctrinæ gratia Sapientem ad patris Leonis exemplum appellare, urna cum hoc elogio: Λάρναξ, ἐν ᾧ ἀπόκειται Λέο ων.. σὺν τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ, ὕστερον τελευτήσαντι, τῳ Πορφυρογεννήτῳ, Urna, in qua jacet Leo... cum filio Constantino Porphrogenneto, qui deinceps mortuus (id est longo tempore post positum patri monumentum vita defunctus et in paternum tumulum illatus) fuit. Aliquot interjectis versibus memoratur Basilii, vulgo Bulgaroctoni dicti, monumentum, qui filius Romani junioris, nepos supra dicti Constantini Sapientis, anno post avi obitum sexagesimo quinto vivis excessit. Tandem quoque capite sexto et nonagesimo primi libri, seu quinto et centesimo, secundum membranarum computum, narratur, quid A. C. 965 a mense Martio usque ad Augustum in illo interregno contigerit, quod Romani junioris excessum, el Nicephori Phocæ tyrannidem intercedit, et qua hic eam ratione invaserit. Hæc anno post Sapientis Constantini excessum [Ed. L. VIII] quarto contigerunt. Palam igitur est, hæc ab illo scribi et in Syntagma suum inferri non potuisse. Quid ergo statuendum? Unum superest aut alterum statuere: sive juniorem Constantinum Porphyrogennetum, Romani filium, Sapientis Constantini nepotem, operis nostri auctorem esse, cui ademptum librarius per errorem avo tribuerit aut esse quidem ejus Constantini, cujus in titulo perhibetur, at expertum interpolatorem; sive nepos ejus Constantinus ille fuerit, sive alius quiscunque. Specie neutra caret sententia; mihi tamen rectius videor facere, si posteriori calculum meum addam, quam si priori. 3. De inscriptione hujus libri. - Titulum, de cerimoniis aulæ Byzantinæ, præfixit huic operi clar. Leichius, ad exemplum Maii et Fabricii. Alius conspicitur involucro coriaceo membranarum nostrarum impressus; nempe de regalibus institutionibus. Auctor ejus ille est, quisquis is fuerit, qui membranas ea veste amiciri jussit, in qua adhuc cubant. Conjicitur is fuisse Matthias Corvinus, illustrissimus rex Hungariæ, qui membranas nostras olim in celebre illa sua Budense bibliotheca ideo fertur habuisse, quod in utraque involucri tabula insignia regni Hungarici et Bohemici conspiciuntur. Adhuc alius denique titulus ordine temporum primus, est hic Græcus, ab ipso Constantino, aut, si quis malit, a librario profectus, Zúvrayµà tɩ xal βασιλείου σπουδῆς ὄντως ἄξιον ποίημα, compilatum aut congestum opus, vere dignum regiis curis. Utrumque quidem vere atque recte. Comportatum enim est e variis auctoribus, et digestum eo modo, quo lapides in acervo. Fuit quoque Byzantinorum regum non minima cura, pompam et cerimonias aulæ suæ ad formam hoc libro traditam conformare; quod ex Luitprandi historia patet. Is enim, præsul Latinus, non exiguorum spirituum, cum videret, clericos apud Græcos laicis non præferri. sibique locum in epulis imperialibus non tantum infra Græculos, ut appellat, patricios, sed etiam infra ipsos Bulgaros assignari; (id autem ex hujus libri edicto, neque aliter, fieri debebat;) tantam exardebat in iram atque indignationem, ut non solum de sacra mensa surgens abiret, sed etiam in libello, quo ad herum, Ottonem I, imperatorem Saxonicum, suæ legationis sucessus perscripsit, Nicephorum (Ed. L. VII] Phocam totamque Græciam coloribusinvidiam cientibus denigraret. Recte igitur eatenus quidem congruit Græcus ille titulus hnic operi. At eo merito displiceat, quod argumentum libri sui, quale sit, non edat. Non tamen abludit ab ingenio istorum temporum, et maxime nostri Constantini, qui morem videtur amasse, libris suis ignorabilia et incongrua nomina imponendi. Præstanti illi, quam supra laudavi, collectioni, aut bibliothecæ, vel Pentecontateucho, quodnam quæso poterat inscribi nomen ineptius, quam quod ab auctore inscriptum fuit, xepalaióBɛiç Ünoßkoɛiç. Quod sive brevia argumenta, sive argumenta in certos titulos digesta, interpreteris, non magis ex eo intelligas, nisi aliunde noris, quale fuerit collectionis argumentum et finis, quam alius libri, cui auctor titulum Adversariorum aut Collectaneorum præfigere voluerit. Similis est alter ille titulus, quem Constantinus operi suo, quod a nobis De administrando imperio citari solet, ad Romanum filium scripto, præposuit, pionóva, PATROL, GR. CXII. Isti quidem sententiæ, quæ juniorem Constantinum. Basilii Bulgaroctoni fratrem, operi huic inscribit, et secundum quam deberet illo exaratum fuisse triennio, quo solus ille Constantinus post